Dinesydd Ebrill 2008 by Y Dinesydd - issuu\nBetsan a chyfwelwyr y dyfodol\nFe gymrodd Lydia, Sophie a Jasper, tri o fyfyrwyr Ysgol Howell, ran yn ddiweddar yng Nghystadleuaeth Flynyddol y Rotari ar gyfer Cyfwelwyr Ifanc. Yn y rownd hon, a noddwyd gan Glwb Brecwast Rotari Caerdydd, roedd Ysgol Howell yn wynebu Ysgol Gyfun Yr Eglwys Newydd. Y sialens oedd cyfweld Sue Essex, cyn aelod o’r Cynulliad Cenedlaethol a thestun y cyfweliad oedd y cynllun i adeiladu morglawdd ar draws aber yr afon Hafren. Un o’r beirniaid oedd Betsan Powys, golygydd gwleidyddol gyda’r BBC. Llwyddodd Lydia a Jasper i gael eu dewis ar gyfer y rownd derfynol. Llongyfarchiadau i’r cystadleuwyr i gyd.\nAdeilad newydd i Pedal Power\nAgorwyd adeilad newydd Pedal Power ym Mharc Pontcanna ar 7 Mawrth gan Arglwydd Faer Caerdydd, y Cynghorydd Gill Bird. Mae Pedal Power yn elusen sy'n darparu cyfleoedd i feicio ar gyfer pob oedran a gallu. Mae ganddyn nhw ystod eang o feiciau  o feiciau mynydd, beiciau i blant i feiciau arbennig iawn\nCwrs rasio ceffylau yn cael cerflun gan Gymraes Ar nos Iau, 27 Chwefror dadorchuddiodd y gôf neu’r cerflunydd metel Nia Wyn Jones o Landaf ei gwaith comisiwn o geffyl metel dwy fetr o uchder ym Mharc Kempton yn Lloegr. Mae Nia yn ferch i Tegai Jones a’r ddiweddar Gwen Jones a bu’n ddisgybl yn Ysgol Glantaf cyn mynd yn ei blaen i astudio yng N g h a e r d y d d a P h r i f y s g o l Wolverhampton. Cynlluniodd ffynnon yn Dubai ac ar ôl blwyddyn yn Llundain yn gweithio i gynllunydd yno dychwelodd i Gaerdydd yn 1997 a sefydlodd ei busnes metel ei hun. Mae peth o’i gwaith i’w weld y tu allan i Eglwys Sant Ioan yng nghanol Caerdydd a hi gynlluniodd y tlysau ar gyfer cystadleuaeth personoliaeth chwaraeon yng Nghymru. Dymunwn pob lwc iddi yn ei gyrfa ddewisiedig. sy'n caniatáu i bobl ag anableddau difrifol gymryd rhan mewn gweithgaredd pleserus a chyffrous. Derbyniodd yr elusen dros £300,000 gan Gronfa Fawr y Loteri ar gyfer yr adeilad, sy'n galluogi iddyn nhw ehangu eu gwasanaeth, sy'n cael ei rhedeg gan wirfoddolwyr yn bennaf. Os oes gennych ddiddordeb mewn beicio, neu'n adnabod rhywun allai fanteisio ar wasanaethau Pedal Power, gallwch gysylltu â nhw ar 029 2039 0713, neu galwch i mewn i'w gweld ym maes carafanau Parc Pontcanna.\nTîm Pêldroed y Cymric yn teithio i'r Swistir Mae Tîm Pêldroed y Cymric, sef tîm pêldroed Cymry Caerdydd, yn mynd ar daith i'r Swistir ym mis Mai eleni i gynrychioli Cymru mewn cystadleuaeth pêldroed i wledydd Ewrop sydd ag ieithoedd lleiafrifol o fewn ei ffiniau. Paratoad yw'r gystadleuaeth hon ar gyfer cystadleuaeth Pencampwriaeth Ewrop yn yr haf yn y Swistir ac Awstria. Disgwylir tuag ugain o dimau o ieithoedd lleiafrifol Ewrop i gymryd rhan. Pob lwc i fechgyn Tîm y Cymric yn y gystadleuaeth. Mae'r tîm yn ymarfer bob nos Lun yn Stadiwm Lecwydd ac ar ôl pob gêm byddant yn ymgasglu yn y Mochyn Du am lymaid a sgwrs.\nCennin Pedr Undeb Rygbi Cymru\nI ddathlu llwyddiant tîm rygbi Cymru planwyd flodyn unigryw ar faes stadiwm y mileniwm cyn eu gêm fawr yn erbyn Ffrainc. Cyflwynwyd y blodyn newydd, Cenhinen Bedr Undeb Rygbi Cymru, i’r tîm gan yr elusen arddio Cymdeithas Garddwriaethol Frenhinol (RHS). Mae sawl un enwog wedi cael blodyn wedi’i enwi ar ei ôl ac nawr mae RHS wedi anrhydeddu tîm Cymru – y tîm chwaraeon cyntaf i dderbyn y fath anrhydedd. Bydd y blodyn yn cael ei ddadorchuddio’n swyddogol yn Sioe Wanwyn yr RHS yng Nghaerdydd ar 18 20 Ebrill a bydd cyfle bryd hynny i chi ei brynu. Am ragor o wybodaeth a thocynnau ffoniwch 0870 040 0286 neu ewch ar y wefan www.rhs.org.uk.\nY DINESYDD EBRILL 2008\nGolygydd y rhifyn hwn: Ann Evans Golygydd y rhifyn nesaf: Cen Williams Anfonwch ddefnyddiau ar gyfer rhifyn Mai 2008 erbyn 24 Ebrill at: Cen Williams, 27 Llantrisant Rise, Llandaf, Caerdydd. CF5 2PG cenwilliams@aol.com Ffôn: 02920575439 neu at Gadeirydd Pwyllgor Y Dinesydd: Peter Gillard, Tŷ Llwyd, Drope Rd., Sain Siorys, Bro Morgannwg CF5 6EP (ebost: pagillard@yahoo.co.uk ffôn: 01446760007). MANYLION CYSYLLTU Calendr y Dinesydd Dr E. Wyn James, 16 Kelston Rd., Yr Eglwys Newydd, Caerdydd CF14 2AJ (JamesEW@caerdydd.ac.uk; 02920628754) Hysbysebion Siân Lewis, Menter Caerdydd, Tŷ Avocet, 88 Heol yr Orsaf, Ystum Taf, Caerdydd CF14 2FG (sian@dinesydd.com; 02920565658) Derbyn a dosbarthu copïau Ceri Morgan, 24 Cwm Gwynlais, Tongwynlais, Caerdydd CF15 7HU (ceri33@btopenworld.com; 07774816209) Rhoddion a thaliadau Trysorydd y Dinesydd, d/o Menter Caerdydd, Tŷ Avocet, 88 Heol yr Orsaf, Ystum Taf, Caerdydd CF14 2FG Noddi rhifynnau ac ymholiadau cyffredinol Peter Gillard 01446760007. Cyhoeddir Y Dinesydd gan Bwyllgor Y Dinesydd. Fe’i cysodir gan Penri Williams a’i argraffu gan Wasg Morgannwg, Mynachlog Nedd.\nCwmni Dwyieithog Gwobrwyo Busnes y Flwyddyn yn y Flwyddyn dathlu\nMae gan fenter busnes, sydd wedi ei leoli yn Nhrefforest, nifer o resymau i ddathlu. Sefydlwyd Safle Swyddi, gwefan gyflogi ryngweithiol, i gynorthwyo siaradwyr Cymraeg i ddod o hyd i swyddi lle mae’r Gymraeg yn hanfodol neu’n ddymunol. Ar Ddydd Gŵyl Dewi fe ddathlodd y cwmni ei benblwydd cyntaf a blwyddyn lewyrchus gyda nifer uchel o ymwelwyr i’r wefan. Yn ogystal, derbyniodd Job Trac Cymru, cwmni recriwtio a chwaer gwmni Safle Swyddi wobr urddasol Cwmni Dwyieithog y Flwyddyn yng Ngwobrau Clwb Busnes Rhondda Cynon Taf, a noddwyd gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg. Yn ôl Tracey Williams, y gyfarwyddwraig reoli a sefydlodd y ddau gwmni ar ôl gweld bwlch yn y farchnad recriwtio, y gyfrinach ar gyfer llwyddo yw’r gallu i baru’r person cywir gyda’r swydd gywir. Dechreuodd Mrs Williams Job Trac Cymru gyda’r bwriad o greu cwmni a fyddai nid yn unig yn recriwtio ond hefyd yn gwirio siaradwyr Cymraeg yn drylwyr ar gyfer busnesau a sectorau cyhoeddus ar hyd a lled Cymru. Mae’r cwmni’n gwirio ceisiadau ymgeiswyr yn rheolaidd ar ran 50 o gleientiaid sydd yn cynnwys Maes Awyr Cymru Caerdydd, S4C, Cyngor Gofal Cymru a Bwrdd yr Iaith Gymraeg. Mae hefyd yn chwarae rhan flaengar yn annog siaradwyr Cymraeg ailiaith i barhau i ddefnyddio’r iaith ar ôl iddyn nhw adael yr ysgol. Dwy flynedd a hanner yn dilyn sefydlu Job Trac Cymru, sefydlodd Mrs W i l l i a m s y c w m n i a r  l e i n , safleswyddi.com. Mae’n wefan gyflogi ar gyfer siaradwyr Cymraeg, sy’n hysbysu ymgeiswyr am swyddi gwag lle mae’r Gymraeg yn hanfodol neu’n ddymunol ac yn eu galluogi i gysylltu’n uniongyrchol â’r darpar gyflogwr ar eu gwefan. Ers cychwyn y busnes yn Mawrth 2007, mae Safle Swyddi wedi\nOlive Corner o Genelau Tŷ Gwyn yn derbyn Tlws KTS Owens Thomas gan y Dirprwy Brif Weinidog Ieuan Wyn Jones yng Nghinio Blynyddol Cwlwm Busnes Caerdydd Olive Corner o Genelau Tŷ Gwyn, busnes teuluol sy’n darparu llety ar gyfer cŵn a chathod, a dderbyniodd wobr arbennig Busnes y Flwyddyn yng Nghinio Blynyddol Cwlwm Busnes Caerdydd ym mis Mawrth. Cyflwynwyd Tlws KTS Owens Thomas, a gwobr gwerth £1,000, i fusnes neu fenter newydd ifanc a ddatblygwyd gan Gymro neu Gymraes yng nghylch Caerdydd. Tri chwmni ddaeth i’r brig – Canolfannau Pêldroed Gôl yn Nhreganna, Practis Ffisiotherapi Penarth a Chlinic Anafiadau Chwaraeon, a Cenelau Tŷ Gwyn ym Mhorthcawl. Dywedodd John Elfed Jones, un o feirniaid y wobr, fod y tri chwmni a ddaeth i’r brig yn esiamplau o gwmnïau blaengar gyda chynlluniau uchelgeisiol ar gyfer y dyfodol ac ymrwymiad gwirioneddol at yr iaith Gymraeg. Ieuan Wyn Jones, y Dirprwy Brif Weinidog a’r Gweinidog dros yr Economi a Thrafnidiaeth, a gyflwynodd y wobr i Olive Corner ac fe siaradodd o flaen dros 120 o Gymru Cymraeg byd busnes Caerdydd a’r Cylch am gynlluniau’r Llywodraeth i ddatblygu’r A470 rhwng y de a’r gogledd. Cynhaliwyd y Cinio Blynyddol yng ngwesty’r Hilton yng Nghaerdydd a’r noddwyr oedd cwmni cyfathrebu StrataMatrix. denu dros 80,000 o ymwelwyr unigryw ac mae wedi hysbysebu dros 200 o swyddi gwag, yn amrywio o leoliadau dros dro i swyddi gwag llawn bri ar gyfer pensaer profiadol. Mae Mrs Williams yn ffyddiog y bydd ei llwyddiant hi yn ysbrydoli mwy o ymgeiswyr a chwmnїau i hyrwyddo’r defnydd o’r Gymraeg yn y gweithle a thu allan i’r gwaith.\nDau darged i’r Tabernacl\nDatblygiad addysg cyfrwng Cymraeg Caerdydd\nMae gosod targed o £100,000 i gapel yn her, ond mae gosod dau darged o’r un swm yn andros o her! Ond felly mae hi yn Eglwys y Tabernacl, Caerdydd. Mae angen y swm cyntaf er mwyn trwsio organ y capel. Mae’r organ, sy’n dathlu ei chanmlwyddiant eleni, yn rhan anhepgorol o hanes a d a t b l yg i a d c e r d d o r i a et h grefyddol yng Nghaerdydd. Bydd nifer yn y Ddinas yn gyfarwydd â sain yr organ, ac acwsteg gwych y capel ar gyfer canu cynulleidfaol, ond bellach mae’r hen organ yn diffygio weithiau, a’r unig ateb yw ei hadnewyddu’n llwyr. Prin yw’r rhai, bellach o gwmpas Ca er d ydd , s y’n c ofi o’r ca n u cynulleidfaol i gyfeiliant yr organ adeg yr Ail Ryfel Byd, a’r capel dan ei sang dan arweiniad y diweddar Teddy Richards, ond bydd mwy yn cofio p e r f f o r m i o g w e i t h i a u g a n y cyfansoddwr Arwel Hughes yn y 50au a’r 60au, yn aml dan arweiniad crwt ifanc a ddaeth wedyn yn enwog fel arweinydd yn fydeang, sef ei fab Owain Arwel Hughes. Oherwydd ansawdd sain yr organ, a lleoliad canolog y capel, mae’r Tabernacl yn cael ei ddefnyddio yn gyson gan nifer helaeth o gorau. Yma y sefydlwyd côr CF1, a’r enw CF1 ei hun yn deillio o’r ffaith mai hwnnw yw côd post y capel. Mae Cymdeithas Gorawl y Tabernacl yn perfformio’n rheolaidd yn y capel, ac mae gan gorau eraill eu cartref yma, gan gynnwys côr cymysg Cantemus a Chôr Meibion Caerdydd. Mae gan yr eglwys chwe organydd dawnus ac mae nifer arwyddocaol o bobl ifainc yn dysgu, neu wedi dysgu, ar yr offer yn h wn . Fel l y, m a e’n anghenrheidiol i godi’r cyllid i dalu am adnewyddu’r organ. Serch hynny, mae’r Tabernacl, sy’n dra ym wybodol o’i g yfri fol deb cymdeithasol ac elusennol, hefyd wedi gosod targed o godi £100,000 ar gyfer pwrpasau dyngarol. Ar hyn o bryd, mae ffocws y codi arian yn parhau ar glinig yn Maseru, Lesotho. Yn y fan honno, darparwyd y cyllid i godi’r adeilad eisoes, a darparwyd offer ac adnoddau ar ei gyfer, fel canlyniad i gyfraniadau o dros £30,000 gan y Tabernacl a\nchyfranwyr eraill ar draws Caerdydd a gweddill Cymru. Gwenallt Rees, diacon yn y Tabernacl (sydd yn islywydd Undeb Bedyddwyr Cymru eleni) a’i wraig weithgar Non a arweiniodd yr ymgyrch i sefydlu’r clinig. Dywedodd yn t a u , ‘ R y d y m w e d i d e r b yn cyfraniadau o bob rhan o Gymru ar gyfer y clinig hwn sy’n rhedeg dan arweiniad Me Caselin, dynes ryfeddol a hynod grefyddol, ac sydd wedi rhoi ei thŷ ei hunan fel cyfraniad i’r fenter. Mae’r clinig yn allweddol yn y frwydr yn erbyn salwch, ac yn arbennig yn erbyn AIDS yng ngwlad dlawd Lesotho. Er bod y clinig eisoes yn weithredol, mae angen i’r Tabernacl barhau i ariannu costau ei gynnal.’ Ma e c yfr es o ddi gwyddi a da u cerddorol wedi eu trefnu eisoes ar gyfer codi arian i’r ddau achos. Bydd y gwaith ar yr organ yn dechrau o fewn yr wythnosau nesaf. Bydd y gwaith yn cael ei ariannu yn y lle cyntaf gan aelodau’r Tabernacl ei hun, sydd eisoes wedi codi neu addunedu dros £10, 000, yn gh yd â ben t h yci a d sylweddol gan Undeb Bedyddwyr C ym r u . B yd d r h a i d a d  da l u ’r benthyciad yma dros y blynyddoedd nesaf drwy’r apêl codi arian. Dylai unrhyw un sydd am gyfrannu naill ai i Gronfa Organ y Tabernacl, neu i’r clinig yn Maseru, gysylltu ag Illtyd Lloyd, Trysorydd yr Eglwys, 134 Lake Road East, Parc y Rhath, Caerdydd CF23 5NQ, neu 02920755296 neu illtyd@tiscali.co.uk gan nodi i ba gronfa y dylai’r cyfraniad fynd.\nMae’r nifer o rieni sy'n dewis addysg gynradd Gymraeg i’w plant ym mis Medi eleni yn dangos bod y galw yn parhau i dyfu ar raddfa flynyddol o naw i ddeg y cant. Mae tua 560 cais am le ym mis Medi o’i gymharu â'r 512 eleni, a chyda 600 lle ar gael ar draws y sir mae lle i bawb  yn rhywle. Ond yn anffodus nid yw'r lleoliad yn cyfateb i'r galw. Mae’r galw'n uwch na'r lleoedd sydd ar gael yn ysgolion megis Melin Gruffydd lle mae 65 plentyn yn ceisio am 55 lle ac mae gwasgfa hefyd yn Ysgol Pencae. Er bod Mynydd Bychan yn gallu derbyn pob plentyn eleni mae'r ceisiadau ar gyfer y dosbarth meithrin yn awgrymu y bydd problem yn 2009. Mae'r sir yn derbyn felly bod rhaid agor dosbarth cychwynnol eleni i arwain at ysgol arall (rhif 17) yn y dyfodol agos. Yn ôl Chris Jones, y Prif Swyddog Ysgolion mae’r sir yn awyddus i gael lle sbâr mewn ysgolion ar draws y ddinas yn hytrach nag ymateb i argyfwng yn unig. Mae’n edrych yn barod i sefydlu dwy neu dair ysgol arall (rhifau 1820). Mae’n derbyn hefyd nad yw'r twf presennol yn debyg o leihau sy’n golygu y bydd angen agor y bedwaredd ysgol uwchradd yn fuan ar sodlau agor y drydedd. Mae'r adroddiad ar ddiwygi o'r ysgolion uwchradd Cymraeg wedi'i baratoi ond yn annhebyg o arwain at newid yng nghynlluniau'r sir. Mae RhAG yn pwyso ar y sir i symud ar y cynlluniau i ymestyn Glantaf a Phlasmawr i'w galluogi i dderbyn y plant ychwanegol ar ôl 2009. Mae'r ymgynghori ar y cynlluniau i sefydlu safleoedd parhaol ar gyfer y pedair ysgol Gymraeg newydd wedi dechrau ac mae'r broses wedi dod i ben yn Nhreganna. Y cynnig yw cau Ysgol Lansdowne gan mai hi yw’r ysgol â'r lefel uchaf o leoedd gwag a sydd hefyd yn cadw'r canran lleiaf o blant ei thalgylch. Mae rhai rhieni yn bwriadu cadw eu plant yn Lansdowne hyd yn oed os bydd yr ysgol yn cau, gan dderbyn yr angen i newid iaith eu haddysg. Byddai hynny’n golygu creu dosbarth cymhathu  cam hollol newydd a chwyldroadol yng Nghaerdydd, ond sydd eisoes yn digwydd yn Sir y Fflint. Mae'r sir yn ystyried eu hymateb i hyn.\nPASPORT Merch o’r canolbarth yn wreiddiol – Meleri Wyn  sy’n cael ei holi’r mis yma...\nO ble rwyt ti’n dod yn wreiddiol? Llandre ger Aberystwyth. Ym mha ran o Gaerdydd rwyt ti’n byw? Yn y Rhath. Ers faint rwyt ti’n byw yng Nghaerdydd? Ers tua 13 mlynedd. Beth fuest ti’n ei wneud cyn/ar ôl symud yma? Symudais i lawr i Gaerdydd yn 1995 i astudio Cymraeg a Ffrangeg yn y Brifysgol. Fe wnes i fwynhau fy amser yn y coleg mas draw – y bywyd cymdeithasol a’r cwrs! Ces i’r cyfle i fyw yn Llydaw am naw mis yn ystod y drydedd flwyddyn, yn dysgu Saesneg mewn ysgol uwchradd yn Saint Brieuc. Dim ond deuddeg awr yr wythnos oedd yn rhaid i ni weithio felly roedden ni’n defnyddio ein hamser sbâr i deithio o amgylch Llydaw a gogledd Ffrainc. Ces i swydd gyda Trosol yn syth ar ôl gadael y coleg yn gweithio fel isdeitlydd yn y BBC a bues i’n gweithio yno am tua dwy flynedd a hanner. Ble rwyt ti’n gweithio erbyn hyn? Dw i bellach yn Gydlynydd Isdeitlo yn S4C ac wedi bod yma ers tua chwe mlynedd. Dw i’n edrych ar ôl y gwasanaeth isdeitlo, arwyddo ar gyfer y byddar a’r trwm eu clyw, a’r gwasanaeth sain ddisgrifio ar gyfer y dall a’r rhannol ddall. Dw i’n mwynhau’r swydd ac mae yna griw da yn gweithio yn y swyddfa gyda fi. Beth wyt ti’n hoffi ei wneud yn dy amser hamdden? Dw i’n mwynhau treulio amser gyda fy ffrindiau ac fy nghariad, yn y dafarn, mynd allan am fwyd neu mynd i’r sinema. Mae gen i ddiddordeb mewn cerddoriaeth a dw i’n joio mynd i gigs a chyngherddau. Fe fues i’n Llundain ddechrau mis Ionawr i weld y Spice Girls. Fe wnes i fwynhau’r noson mas draw gan i’r gyngerdd ddod â lot o atgofion da yn ôl i mi! Fydda i ddim yn gwylio’r teledu cymaint â hynny ond fydda i byth yn colli ‘Torchwood’ na ‘Rownd a Rownd’. Dw i’n aelod o’r gampfa hefyd ond dw i ddim yn mynd\nmor aml ag y dyliwn i! Beth sy’n gwneud i ti chwerthin? Mae PC Leslie Wynne bob amser yn gwneud i mi chwerthin. Roeddwn i’n rhan o’r gynulleidfa pan oedd ei gyfres newydd yn cael ei ffilmio yn y Senedd yn ddiweddar. Mae nifer o fy ffrindiau yn gallu gwneud i mi chwerthin hefyd a dw i’n meddwl bod Russell Brand ac Alan Carr yn ddoniol iawn. Ble ydy’r mannau gorau i fynd allan yng Nghaerdydd? Fe wnaethon ni ddechrau Clwb Cyri yn y swyddfa tua blwyddyn a hanner yn ôl ac ryn ni’n mynd allan am fwyd unwaith y mis. Mae’n gyfle grêt i ymweld â gwahanol fwytai yng Nghaerdydd, yn enwedig gan nad ydyn ni’n mynd am gyri bob tro! Cafon ni fwyd ffantastig yn Juboraj mis diwethaf. Pan dw i’n mynd allan i yfed, ryn ni fel arfer yn aros yn lleol, naill ai yn mynd i’r George neu Milgi yn y Rhath, neu’r Mochyn Du ym Mhontcanna. Mae Milgi yn gwneud y coctêls gorau yn y ddinas felly dw i’n mynd yno pan dw i yn teimlo fel sbwylio’n hunan! Ryn ni’n mynd i’r Bae yn weddol aml hefyd – mae ‘na nifer o fariau neis yno. Ble ti’n hoffi mynd am wyliau? Dw i wrth fy modd yn mynd ar wyliau ac yn mynd i ffwrdd mor aml â phosibl. Dw i’n mwynhau pob math o wyliau  ymweld â dinasoedd, gwyliau yn yr haul a gwyliau sgïo. Aethon ni o gwmpas Sbaen tua blwyddyn a hanner yn ôl, gan orffen yn Tarifa reit ar waelod y wlad. Dyna fy hoff le yn y byd – traethau a bariau gwych ac mae’r lle yn llawn hippies a kite surfers! Y gwyliau diwethaf i mi fynd arno oedd wythnos yn yr haul yn Mecsico. Hoffwn i fynd i Cuba neu Brasil cyn hir. Petaet yn cael y cyfle i wella neu newid rhywbeth yng Nghaerdydd, beth fyddet ti’n ei wneud? Hoffwn i petai Cyngor Caerdydd yn stopio anfon eu lorїau casglu sbwriel o gwmpas am hanner awr wedi wyth y\nbore pan mae pawb arall yn trio cyrraedd y gwaith ar amser! Mae’n fy ngwylltio i pan dw i’n cael fy nal tu ôl i lori sbwriel sy’n stopio tu fas i bob tŷ pan dw i’n rhedeg yn hwyr! Ble rwyt ti’n gweld dy hun mewn deng mlynedd? Dw i ddim yn gallu gweld fy hun yn symud o Gaerdydd o fewn y deng mlynedd nesaf. Gobeithio y bydd gen i deulu erbyn hynny ac y bydda i’n dal i joio bywyd yng Nghaerdydd.\nHwyl a hanes i blant bob dydd Mawrth Efallai bod hi’n Ddydd Ffŵl Ebrill ond nid jôc yw prosiect addysg newydd ddechreuodd yng Nghastell Coch ar 1af o Ebrill! Fel rhan o ymrwymiad gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Llywodraeth y Cynulliad, Cadw, i ddysgu gydol oes, mae disgyblion Cyfnod Allweddol 2, plant a grwpiau ysgol yn gallu ymweld â’r castell tylwyth teg ar gyrion Caerdydd ar foreau Mawrth rhwng 1 Ebrill ac 18 Tachwedd. Mae’r ymweliadau rhyngweithiol yn darparu cyfle ar gyfer gwaith llafaredd a llythrennedd, yn ogystal â chynnig elfennau o wyddoniaeth, hanes a chelf, ac i helpu dysgu plant am hunaniaeth Gymreig fel rhan o’r Cwricwlwm Cymreig. Fel rhan o’u hymweliad, bydd y plant yn treulio amser gyda’r marchog dewr Syr Andrew, ac yn dysgu am hyfforddiant fel marchogion a sut i drin y cleddyf. Gyda golygfeydd o Chwedlau Aesop ar waliau ystafell groeso wyth ochrog y castell, bydd gan ddisgyblion y cyfle i astudio'r straeon enwog yn fwy manwl drwy gerddi a chaneuon gwreiddiol. Mae croeso i grwpiau archwilio gweddill y castell Fictoraidd a’r goedwig gyfagos yn dilyn eu sesiwn addysg yn y castell. Dywedodd Adrienne Goodenough, Rheolwr Datblygiad Dysgu Cadw, “ Mae Castell Coch yn gastell wych sydd wedi ei addurno yn rhyfeddol ac mae’n le perffaith i blant ysgol ddod i fwynhau ystod eang o weithgareddau tra hefyd yn dysgu am ychydig o dreftadaeth adeiledig gorau Cymru fel rhan o’u hymweliad.” Dylai ysgolion archebu tocynnau yn uniongyrchol drwy gysylltu â Chastell Coch ar 02920 810101.\nCynlluniau Gofal y Sulgwyn Fe fydd tri Cynllun Gofal yn rhedeg yn ystod gwyliau’r Sulgwyn yn Ysgol Treganna, Ysgol y Berllan Deg ac Ysgol Melin Gruffydd. Am fanylion pellach am gost a dyddiadau, c y s y l l t w c h â G w y n e t h T h o m a s a r gwyneth@mentercaerdydd.org Cyrsiau ymwybyddiaeth iaith Dros y misoedd diwethaf, mae Heledd Wyn, Swyddog Treftadaeth Menter Caerdydd wedi ymweld â dros 1750 o ddisgyblion Blwyddyn 9 gan gynnal 27 o weithdai ymwybyddiaeth iaith mewn saith ysgol uwchradd diGymraeg yng Nghaerdydd. Pwrpas y prosiect yw codi ymwybyddiaeth o’r iaith drwy annog pobl ifanc i werthfawrogi’u treftadaeth. Bu’r gweithdai’n llwyddiant a’r ymateb gan blant a staff yr ysgolion yn ffafriol iawn. Cwrs Cymraeg ‘Welsh for Parents’ Daeth y cwrs ‘Welsh for Parents’ i ben cyn gwyliau’r Pasg, a bu’r ymateb gan y rhieni yn wych. Roedd y cyrsiau yn llawn gyda dros 60 o rieni wedi cofrestru arnyn nhw. Yn ystod y tymor, yn ogystal â gwersi iaith, cafwyd ymweliadau gan staff o S4C, BBC, Yr Urdd, Mudiad Ysgolion Meithrin a Chanolfan Cymraeg i Oedolion i hyrwyddo gweithgareddau a diwylliant Cymraeg y tu allan i’r ysgol. Rydym yn bwriadu cydweithio gyda Chanolfan Cymraeg i Oedolion Caerdydd i ddatblygu cwrs tebyg eto’r flwyddyn nesaf.\nRhai o ddisgyblion blwyddyn 9 Ysgol Radur ar un o gyrsiau ymwybyddiaeth iaith y Fenter Cwis Cymraeg Fe fydd cwis Cymraeg nesaf y Fenter yn cael ei gynnal Nos Sul, 27 Ebrill yn y Mochyn Du am 8pm. £1 y person.\nTaith ‘Y Gobaith a’r Angor’ Gosodir drama nesaf Bara Caws mewn tafarn mewn tref fach ddinod yn y gogledd. Yn ‘Y Gobaith a’r Angor’ mae Dylan Rees, sy’n ysgrifennu i’r cwmni am y tro cyntaf, yn cyflwyno criw o gymeriadau trist a ffraegar sy’n rhygnu bod o ddydd i ddydd o dan gysgod anobaith a phwysau beunyddiol byw mewn byd sy’n gwegian. Mae’r ddeialog yn fyw ac yn llawn hiwmor tywyll ac mae’n addo bod yn noson gofiadwy yng nghwmni Gwenno Elis Hodgkins, Dyfrig Wyn Evans, John Glyn Owen, Huw Llŷr a Gwyn Vaughan gyda Maldwyn John yn cyfarwyddo. Bydd y cwmni yn perfformio yn Neuadd Llanofer, Caerdydd nos Sadwrn, 12 Ebrill . I gael tocynnau ffoniwch: 02920 631144 neu Bara Caws: 01286 676335.\nGenedigaethau CYNNIG ARBENNIG: Laptop Acer Extensa Sgrîn 15.4", cof 1GB, disg galed 80GB, DVDRW, WiFi, Windows Vista, meddalwedd Office a gwrth feirws  bargen am £350 (RRP £425) Ydych chi eisiau prynu cyfrifiadur ond ar goll efo’r holl gynigion a’r derminoleg? Prynwch yn hyderus gan W&G  offer a meddalwedd yr ydym ni yn hapus i’w defnyddio a’u hargymell. Mae Williams & Gwilym yn darparu offer cyfrifiadurol a chefnogaeth i unigolion a Chwmnïau dros Gymru gyfan.\nLlongyfarchiadau i Wendy a Hugo Burke ar enedigaeth Hannah Mair ar 5 Mawrth. Chwaer fach i William ac wyres i Cedric a Brenda Jones, Radur a Dr Gerry a Pat Burke, Limerick. Llongyfrchiadau i Rhodri a Lucy Owen, Llangan ger Y Bont faen ar enedigaeth Gabriel, eu cyntafanedig, ar 10 Mawrth.\nOes gennych chi gyfrifiadur efo problemau? Dydi pellter ddim yn broblem, gallwn ddatrys problemau dros y ffôn a’r we. A hynny yn Gymraeg. Cofiwch sôn eich bod wedi gweld yr hysbyseb yma yn y Dinesydd am ddisgownt pellach! Cysylltwch â Dilwyn am gyngor neu gwôt:\nt: 02921 252299 m: 07976 254446 E: dilwyn@williamsgwilym.com\nEisteddfota Cafwyd ‘eisteddfota’ brwd drwy gydol yr hanner tymor. Diolch i Mrs Llinos Swain a Mrs Rhiannon Gregory am fod yn feirniaid yn yr eisteddfod ysgol a llongyfarchiadau i Ffion Davies ar ennill y gadair eleni. Cafodd yr ysgol lwyddiant yn Eisteddfod Sir Yr Urdd. Bydd Aled Misra, Hana Evans a Jodi Bird yn cystadlu yn yr Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ym Sir Conwy ym mis Mai. Llongyfarchiadau i chi. Planed Plant Bu wyth o blant Blwyddyn 5 yn cymryd rhan yn rhaglen Siôn a Siân yn ddiweddar. Nod y gêm oedd cael gweld pa mor dda oedd y plant yn adnabod eu ffrindiau. Cafodd gweddill Blwyddyn 5 a 6 gyfle i fod yn rhan o’r gynulleidfa a chawsm lawer o hwyl! Diwrnod mathemateg Bu nifer o blant yr adran babanod a’r adran iau yn cymryd rhan yn yr her i guro record y byd am y nifer mwyaf o bobl i ateb cwestiwn mathemateg! Mwynheuodd y plant gystadlu yn erbyn disgyblion o bedwar ban byd. Pythefnos Masnach Deg Cynhaliwyd Pythefnos Masnach Deg o 25 Chwefror i 9 Mawrth ac roedd y plant wrth eu boddau yn dysgu am yr achos pwysig hwn. Roedd gwahanol weithgareddau i’w gweld yn y dosbarthiadau ac uchafbwynt y bythefnos oedd ein bore coffi Masnach Deg. Ffarwel Ffarweliwn â Mrs Llinos Misra, Cynorthwyydd Dosbarth Blwyddyn 1 a’r Adran Iau a dymunwn pob llwyddiant iddi yn ei swydd newydd yn Techniquest. Diolch am ei gwaith diflino yn ystod y blynyddoedd. Cysylltiadau busnes Bu plant y dosbarth derbyn wrthi’n ddyfal am bythefnos yn creu ac addurno ŵy enfawr i’w roi yng nghyntedd Gwesty’r Park Inn yng nghanol Caerdydd. Roedd yr ŵy yn ddigon o sioe ond yn anffodus wedi ei wneud o bapur yn hytrach na siocled! Fe dderbynion ni rodd oddi wrth Park Inn o ddwy noson yn y gwesty ar gyfer ein harwerthiant yn ystod y disgo Pasg. Diolch yn fawr iddynt am eu cyfranid hael.\nHybu Cig Cymru Aeth disgyblion Blynyddoedd 4 a 5 i Ganolfan yr Urdd i lansiad llyfryn coginio newydd i blant o’r enw ‘Cŵl i Goginio’. Mae’r ryseitiau’n defnyddio Cig Oen a Chig Eidion o Gymru. Cafodd y plant eu cyfweld ar y rhaglen Ffeil am eu profiadau coginio nhw.\nGwobr Gyrfa Cymru Llwyddodd yr ysgol i ennill gwobr Partneriaeth Addysg Busnes am ddatblygu athrawon yn broffesiynol gan ddefnyddio busnesau a diwydiannau yn y gymuned. Derbyniodd Mr Richard Thomas y wobr mewn seremoni yng Ngwesty’r Hilton yn ddiweddar.\nCerddorfa BBC Cymru Aeth disgyblion Blwyddyn 3 i Eglwys Gadeiriol Llandaf i wrando ar gerddorfa Genedlaethol BBC yn perfformio. Cafodd y disgyblion y cyfle i holi Grant Llywelyn, yr arweinydd, am ei swydd ac am gyfansoddiadau cyfansoddwyr enwog.\nYmweliad Ysgol Plasmawr Daeth disgyblion Ysgol Plasmawr i’r ysgol i hyrwyddo’r cynllun Cynghorwyr Cam Cyntaf. Mae’r cynllun hwn yn cynorthwyo pob disgybl i fod yn ddiogel ac yn hapus yn yr ysgol ac yn rhan bwysig o bolisi gwrth fwlio’r ysgol. Rydyn ni nawr am ddatblygu cynllun tebyg yn Ysgol Pencae.\nLlongyfarchiadau Llongyfarchiadau i Edgar Davies, Rhiwbeina ar ddathlu ei ddeg a phedwar ugain yn ddiweddar a llongyfarchiadau i’w ferch ‘Mac’ Hughes ar ddod yn famgu i efeilliaid ac i Edgar ar ddod yn hen dadcu. Cipiodd Ieuan Wyn o’r Eglwys Newydd y drydedd wobr yng nghystadleuaeth Cân i Gymru eleni. Enw’r gân oedd Gwenllian Haf, ac fe’i canwyd gan Gruff Rees. Cyfansoddodd Ieuan, sy’n astudio cerddoriaeth ym Mhrifysgol Bangor, y gân i’w chwaer ar ei phenblwydd yn 18 y llynedd.\nYr wy Pasg enfawr\nNewid byd Erbyn hyn mae Guto Harri, gynt o’r Eglwys Newydd, wedi gadael ei swydd fel Gohebydd Gwleidyddol y BBC yn Llundain ac wedi ymuno â chwmni byd eng Fleishman–Hillard fel Uwch Gynghorydd Polisi ar faterion gwleidyddol. Llongyfarchiadau iddo a phob llwyddiant i’r dyfodol. Llongyfarchiadau i Mel a Delyth Dunsford o Riwbeina sydd wedi dychwelyd i’r wlad i fyw ym Mhontiets yn Sir Gaerfyrddin. Cyn ei hymddeoliad cynnar bu Delyth yn athrawes yn Ysgol y Wern Llanisien.\nYsgol Iolo Morganwg “Hwyl iddynt oll wrth lwyddo” Unwaith eto mae’r ysgol wedi derbyn llwyddiant yn Eisteddfod Sir yr Urdd. Mae’r côr, y partїon unsain a deulais a Nia Brown o Flwyddyn 4 (unawd) yn mynd ymlaen i gynrychioli’r ysgol yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ym Sir Conwy ym mis Mai. Pob hwyl iddynt ar y cystadlu! Llwyddodd Lois Aled, Lowri Evans, Aled Evans, Charlie Pegrum, Mia Pegrum ac Anwen Fardy hefyd yn y cystadlaethau Celf a Chrefft. Da iawn chi! Cafodd pob disgybl y cyfle i wisgo fel cymeriad o lyfr ar gyfer Diwrnod y Llyfr eleni. Braf oedd gweld cymaint o fwrlwm, lliw a chymeriadau difyr yn mwynhau darllen yn ystod y dydd. Gwobrwywyd y disgyblion â thocynnau llyfrau am eu hymdrechion. Cafwyd wythnos o weithgareddau awyr agored i blant Blwyddyn 6 yn ystod mis Mawrth. Trefnodd Alun Roberts, ein harweinydd addysg gorfforol, lu o weithgareddau yng Ngholeg yr Iwerydd. Bu’r plant yn datrys problemau cyfeiriannu, saethyddiaeth a dringo wrth ddatblygu sgiliau cyfathrebu a chyd weithio fel tîm.\nYsgol Gyfun Bro Morgannwg Dathliadau Dydd Gŵyl Dewi Bu Blwyddyn 7 yn dathlu diwrnod ein nawddsant drwy gymryd rhan mewn nifer o weithgareddau a drefnwyd gan eu Pennaeth Blwyddyn, Mr Rhys Beynon. Roedd Luke Kerslake o Flwyddyn 7 wrth ei fodd â’r dathliadau: “Yn y bore buom yn dawnsio gwerin a chymryd rhan mewn ras i fwyta cennin a phicau bach … roedd yn lot fawr o sbort!” Ychwanegodd Lori Coughlin: “Fe fwynheais i ganu’r anthem genedlaethol a ffurfio baner Cymru o liwiau ein gwisg gan ein bod oll mewn gwyn, gwyrdd neu goch. Roedd yn Fawrth y cyntaf i’w gofio!” Eisteddfod Cynhaliwyd Eisteddfod yr ysgol eleni yn y Neuadd Goffa yn Y Barri ac roedd yr adeilad o dan ei sang o ddisgyblion o’r tri llys yn cystadlu ar amrywiaeth o gystadlaethau. Llys Cadog ddaeth i’r brig. Roedd y corau wedi codi’r to ar ddiwedd y pnawn a phawb yn grug yn gadael! Tair aelod o’r llys buddugol gipiodd wobrau cystadleuaeth y Gadair hefyd, gydag Elin Jones yn fuddugol, Elen Ifan yn ail a Branwen Dafydd yn drydedd.\nLlongyfarchiadau gwresog i Nia Brown o Flwyddyn 4 sydd wedi cael ei dewis i chwarae rhan Jemima yn ‘Chitty, Chitty Bang Bang’ yng Nghanolfan y Mileniwm dros yr haf. Ar ôl aros am dair awr gyda thros tair mil o ymgeiswyr llwyddodd Nia i fachu un o brif rannau’r sioe. Pob lwc i ti Nia. Llongyfarchiadau i Lowri Evans o Flwyddyn 3. Mae cyfres o ffotograffau o’r Bontfaen gan Lowri wedi cael eu dewis i addurno’r palisau ym Mae Caerdydd.\nDarlith Goffa Islwyn Dan nawdd Ysgol y Gymraeg Prifysgol Caerdydd cynhaliwyd darlith gan yr Athro J Gwynfor Jones ar 18 Mawrth ar y testun ‘Hil Ifor’, sef hanes teulu’r Morganiaid o Dedegyr. Daeth llond stafell i wrando ar y ddarlith hynod ddiddorol hon.\nCynhadledd fideo Diwrnod y Llyfr Ar ddiwrnod y llyfr eleni, trefnwyd cynhadledd fideo gyda’r awdur plant, Paul Manship, ac ysgolion ledled Cymru. Cawsom gyfle i holi’r awdur am ei lyfrau a chlywed am hanes ei ddau lyfr diweddar ‘The Cube’ a ‘Rewind’. Fe wnaeth pawb fwynhau’r sesiwn yn fawr iawn ac roedd hi’n ddiddorol bod yn rhan o fideo gynhadledd. Roedd y dechnoleg yn ei gwneud hi ymddangos fel bod yr awdur a’r holl ddisgyblion eraill o Gymru yn yr un ystafell â ni: roedd e’n anhygoel! Rhian Roberts (Blwyddyn 8)\n7 Llwyddiant pêlfasged Llongyfarchiadau i dîm o dan 13 a’r tîm o dan 14 ar gyrraedd rownd derfynol Caerdydd a’r Fro a gynhaliwyd yn ddiweddar yng Ngerddi Soffia. Bu’r tîm iau yn chwarae yn erbyn y Bontfaen gan ennill o 20 – 18, tra colli fu hanes y tîm hŷn o 2125 yn erbyn Ysgol Uwchradd Fitzalan.\nLlwyddiant gymnasteg Llongyfarchiadau i Elinor Lewis, Finlay Haswell a Sophie Grisdale ar fod yn aelodau o dîm Gymnasteg Caerdydd a'r Fro a wnaeth ennill Pencampwriaeth Cymru yng Ngerddi Soffia yn ddi wedda r . Da et h E l i n or yn bencampwraig llofnaid a llawr dan 19 Cymru. Bydd hi nawr yn cynrychioli Cymru ym Mhencampwriaeth Prydain.\nDeg awdur a deng mil o bunnoedd Cyhoeddwyd Rhestr Hir Llyfr y Flwyddyn 2008 nos Fercher 12 Mawrth 2008 fel rhan o ddathliadau Diwrnod y Llyfr. Roedd y beirniaid, Siân Thomas, Huw Meirion Edwards ac Aled Islwyn wedi dewis casgliad diddorol o gyfrolau ar y Rhestr Hir eleni, gyda’r hen a’r ifanc, y newyddddyfodiaid a’r mwy profiadol yn mynnu’u lle. Rhestr Hir Llyfr y Flwyddyn 2008 Tony Bianchi, Pryfeta (Y Lolfa) Gwyn Jenkins, Prif Weinidog Answyddogol Cymru (Y Lolfa) Ceri Wyn Jones, Dauwynebog (Gomer) Richard Wyn Jones, Rhoi Cymru'n Gyntaf: Syniadaeth Plaid Cymru (Gwasg Prifysgol Cymru) Caryl Lewis, Y Gemydd (Y Lolfa) Alan Llwyd, Blynyddoedd y Locustiaid (Cyhoeddiadau Barddas) Iwan Llwyd, Hanner Cant (Gwasg Taf) Gareth Miles, Y Proffwyd a'i Ddwy Jesebel (Gwasg Carreg Gwalch) Elin Llwyd Morgan, Mae Llygaid gan y Lleuad (Y Lolfa) Llwyd Owen, Yr Ergyd Olaf (Y Lolfa)\nDathlu Gŵyl Ddewi Daeth cynulleidfa dda i wasanaeth bore Sul, 2 Mawrth i ddathlu dydd ein nawddsant yng nghwmni môr o goch, gan fod y plant wedi’u gwisgo mewn gwisgoedd traddodiadol a chrysau rygbi. Drwy ddarlleniadau, emynau a gweddїau a hanesion am Dewi Sant a Chantre’r Gwaelod cawsom ddathlu ein hiaith a’n cyfoeth o ddiwylliant. Yn dilyn yr oedfa aeth criw ohonom am ginio ‘traddodiadol’ yn Bella Italia ar y Stryd Fawr a chawsom llawer o hwyl.\nBore coffi Diolch i Julia ac Illtyd Lloyd am eu croeso ar eu haelwyd yn ystod mis Chwefror. Roedd y gymdeithas mor gynnes ag erioed. Yna ar 12 Mawrth cawsom ymweld â chartref Huw a Siân Thomas – diolch iddyn nhw hefyd.\nY Gymdeithas Ddrama Roedd oedfa’r hwyr ar Sul y Blodau yng ngofal aelodau’r Gymdeithas Ddrama a chafwyd gwasanaeth gwerthfawr ganddynt. Addasiad o waith y diweddar Parchedig Gareth Maelor Jones oedd y sgript ac fe’i cynhyrchwyd gan Bob Roberts. Y Gymdeithas Dathlwyd gŵyl ein nawddsant gyda chinio hwyr yng nghlwb golff Radur. Roedd trefniadau’r noson yng ngofal Glenys Thomas, Sian Couch ac Arthur Evans. Ein gwesteion eleni oedd Gwyneth ac Edward Morus Jones a chawsom noson ddifyr yn eu cwmni. Fe’n diddanwyd wrth y delyn gan Elin Rowlands. Y Grŵp Merched Cafodd y Grŵp Merched noson w e r t h f a w r y n g n g h w m n i ’ r Parchedig Gareth Reynolds ar 17 Mawrth. Traddodiadau a defodau yn ymwneud ac yn arwain at yr Wythnos Fawr oedd thema ei anerchiad. Cafwyd darlleniadau o’r ysgrythur gan aelodau o’r Grŵp a gair o ddiolch gan Ros Williams. Y Gorlan Prynhawn Dydd Mercher, 5 Mawrth ein siaradwraig wadd oedd Gwen Holt, gwraig a dreuliodd ei hoes yn gweini cysur mewn ysbytai lawer ar draws y wlad. Yn y sgwrs arbennig hon canolbwyntiodd ar ei phrofiad ar gychwyn ei gyrfa mewn ysbyty afiechydon plant yn Lerpwl yng nghanol tlodi affwysol. Sgwrs gofiadwy oedd yn agoriad llygaid ar lawer ystyr. Pythefnos yn ddiweddarach daeth Glenys Thomas atom i rannu ei phrofiadau, trwy, gyfrwng sleidiau a cherddoriaeth, o’i theithiau i Oberammagau. Soniodd am y trefnu a’r paratoi sydd ei angen i lwyfannu pasiant mor fawr yn ogystal â’r cefndir hanesyddol tu ôl i’r traddodiad hwn. Diolch Glenys am roi rhagflas i ni o’r cyflwyniad sydd i’w gynnal yn 2010. Aelodau newydd Yn ystod mis Mawrth croesawyd tri aelod newydd i’n plith, sef y Parch Lona Roberts, ei gŵr Huw a’u merch Mared. Croeso cynnes i’r tri.\nYna ar 11 Mawrth cynhaliadd Y Gymdeithas swper Gŵyl Ddewi a sgwrs yng nghwmni John Bevan, Aberteifi. Cafwyd noson hwyliog a bwyd blasus wedi’i baratoi gan gwmni Elgano. Diolch i rai o wragedd yr eglwys am weini, ac i Megan Williams a Malcolm Thomas am drefnu’r noson. Bydd tymor y Gymdeithas yn cau ar 15 Ebrill gyda sgwrs gan Aled Glyn a’r teulu ar T Glyn Davies. Chwiorydd y Byd ‘Daw doethineb Duw â dealltwriaeth newydd’, oedd testun oedfa Dydd Gweddi Bydeang y Chwiorydd a baratowyd gan Wragedd Cristnogol Guyana. Cynhaliwyd yr oedfa eleni yn Ebeneser ar 7 Mawrth gyda chwiorydd yr eglwysi Cymraeg yn cymryd rhan. Llywyddwyd gan Eira Jones, anerchwyd gan Beti Wyn Davies a llwyfanwyd dramodig yn seiliedig ar bennod gyntaf Llyfr Job gan Chwiorydd Ebeneser o dan arweiniad Freda Evans. Yr organydd oedd Cedric Jones. Cyrddau pregethu Y Parch Gareth Morgan Jones, Tabernacl, Pontardawe oedd ein pregethwr gwadd eleni yn y cyrddau pregethu ar 9 Mawrth. Yn y bore cymerodd ei destun o ddameg y Codau Arian yn Efengyl Mathew. Cawsom ein cymharu i’r trydydd gwas yn y ddameg. Llyfr Hosea a hanes Dyffryn Achor oedd y testun gyda’r nos  dyffryn yr helynt drodd yn ddrws gobaith i’r bobl. Cawsom ein herio yn ein ffydd yn y ddwy bregeth. Diolch am ei neges glir a grymus. Stondin masnach deg Dros gyfnod pyfethnos masnach deg, bu’r ieuenctid yn cynnal stondin nwyddau masnach deg yng nghyntedd y capel. Llwyddwyd i godi dros £150. Diolch i Rachel Jones am drefnu.\nGenedigaethau Llongyfarchiadau i Andrew a Frances Davies ar enedigaeth eu mab Gruffydd Ifan, sy’n ŵyr i Richard a Jean Davies. Nodwyd yn y rhifyn Mawrth o’r ‘Dinesydd’ enedigaeth mab Amanda a Huw Thomas, sef ŵyr cyntaf Graham a Mary Thomas. Bellach gallwn groesawu Morgan Joseff Thomas wrth ei enw ac edrych ymlaen at ei ymweliad cyntaf â’r Tabernacl. Dathlu penblwyddi yn 80 oed Mae’r Eglwys yn edrych ymlaen at ddathlu penblwyddi rhai o’n haelodau yn 80 oed, sef Margaret Mostyn Jones ac Enid Arfon Jones. Llongyfarchiadau i’r ddwy ohonyn nhw. Aelod newydd Yng ngwasanaeth y cymun ddechrau mis Chwefror, cawson y fraint o groesawu Dafydd Williams yn aelod. Bu’n ysgrifennydd ac yn organydd yr eglwys Fedyddiedig ym Mryntroedcam, ger Aberafan. Cymdeithas Nos Fawrth Cynhaliwyd y Cinio Gŵyl Ddewi blynyddol ar nos Fawrth gynta’r mis. Paratowyd gwledd o safon uchel unwaith eto gan aelodau’r Gymdeithas. Y wraig wadd eleni oedd Helen Jones a chawsom hanes y pethau cynnar a ddylanwadodd ar ei bywyd. Owain Llyr oedd y siaradwr yn ail noson y mis a’i destun oedd ‘Seintiau a’r Eglwys Gynnar Geltaidd’ a’r neges glir oedd ein bod yn gallu dysgu gymaint oddi wrthyn nhw hyd yn oed yn y ganrif hon. Cyngerdd Côr Y Tabernacl Cynhaliwyd Cyngerdd blynyddol y Côr ar 18 Mawrth. Eleni y gwaith a ddewiswyd oedd Requiem Fauré a’r unawdwyr gwadd oedd Rhian Lois a Steffan Jones. Cafwyd eitemau unigol gan y ddau gyda Marged yn cyfeilio i’w brawd ar y soddgrwth. Hefyd mwynhawyd unawd ar yr organ gan Huw Thomas ac eitemau gan y côr. Arweinwyd y Requiem gan Euros Rhys gyda Rob Nicholls ar yr organ  roedd yn noson i’w chofio.\nCynhaliwyd ein swper Gŵyl Ddewi yn y capel ar 3 Mawrth, gyda’r arlwywraig leol Liz Fouladi yn gofalu am y danteithion. Ein gŵr gwadd oedd y Parchedig Aled Edwards a chafwyd noson hynod o ddifyr yn ei gwmni. Diolch i Mrs Mair Owen am drefnu’r cyfan.\nBedydd Cawsom dystio i fedydd Llywelyn Brooks, mab Mared a Simon a brawd bach Gwernan ganol y mis. Dymunwn yn dda iddynt fel teulu.\nCroesawyd tri dosbarth o Ysgol Melin Gruffydd i’r capel ar 12 Mawrth. Bu’r Gweinidog, y Parchedig T Evan Morgan, yn egluro ei ddyletswyddau ac arwyddocâd y Groglith a’r Pasg a chyflwynodd groes balmwydd ac ŵy Pasg i bob un o’r plant. Aelodau’r Ysgol Sul fu’n gofalu am oedfa Sul y Blodau. Diolchodd y Gweinidog i’r plant, yr athrawesau a’r rhieni a bendithiodd pob un o’r plant. Cynrychiolwyd Bethel yn oedfa Dydd Gweddi Bydeang y Chwiorydd a gynhaliwyd yng Nghapel Ebeneser gan Iola, Pam, Nerys, Rosina a Mair. Llongyfarchiadau mawr i Ken a Hazel Williams ar ddathlu eu priodas diemwnt, ar 18 Mawrth. Mae’r ddau yn hannu o ardaloedd Cross Hands/Gorslas ac fe’u priodwyd yng nghapel yr Annibynwyr Penygroes, Rhydaman. Dymunir pob hapusrwydd i’r ddau.\nTabernacl (parhad) Cymdeithas y Chwiorydd Ar 7 Mawrth dathlodd y chwiorydd Dydd Gweddi Byd Eang y Chwiorydd. Myfi Cosslett ddifyrodd y Gymdeithas ganol y mis yn sôn am gerddoriaeth, yna wythnos yn ddiweddarach cynhaliwyd Gwasanaeth y Pasg gyda Chwiorydd Ebeneser yn ymuno â ni. Medal Gee Llongyfarchiadau i Mrs Mary Charles, sef mam Huw Charles, ar yr achlysur o dderbyn y fedal hon. Mae’n aelod yn eglwys Bethesda Ponthenri ac yn briod i’r diweddar Barch W J Charles. Ymddangosiad ar Wedi 3 Bydd selogion Wedi 3 wedi mwynhau gweld Eirwen Davies ar y rhaglen yn ddiweddar. Nid yw wedi colli dim o’r ddawn i gyfathrebu gyda’r camera.\nHazel a Ken Williams yn dathlu priodas diemwnt\nDathlu Gŵyl Ddewi Cafwyd dathliadau teilwng iawn i ddathlu gŵyl ein nawddsant  cawsom wasanaeth teuluol a gwledd o gawl wedi'r oedfa. Roedd y festri dan ei sang a phawb wedi mwynhau. Diolch i bawb a gyfrannodd ac a gynorthwyodd. Hyfryd oedd gweld y plant yn eu gwisg Gymreig  ymdrech arbennig iawn unwaith eto. Cafwyd swper Gŵyl Ddewi hefyd yn y Tyllgoed, diolch o galon i John Morgan am ei anerchiad cofiadwy ac i bawb am ddod.\nCydymdeimlo Cydymdeimlwn â theulu a chyfeillion Mrs Nansi Williams (Y Mynydd Bychan), un o’n haelodau hynaf oedd â chysylltiadau teuluol yn ymestyn yn ôl i sefydlu’r Eglwys ym Minny Street.\nClwb Brecwast Cyfarfu'r clwb brecwast yn ystod y mis, ac fe wnaeth Tanni GreyThompson alw heibio. Croeso i rieni/gofalwyr a'u babanod/plant bach i ymuno â ni ar fore Mercher, ddwywaith y mis.\nBedyddio Cawsom dystio i fedydd Dafydd Wiliam Lewis, mab Manon a Rhys (Aberaeron) ac ŵyr Tegwen a John Albert Evans ar Sul y Blodau.\nY Gymdeithas Llongyfarchwn Bwyllgor y Gymdeithas am dymor llwyddiannus arall o nosweithiau difyr ac amrywiol. Cawsom ein tywys i Gwmafon a Phorthmadog yng nghwmni Moyra Greaney a Dyfrig Parri ddechrau’r flwyddyn, ac yna ar draws Cymru drwy gyfrwng detholiad o’u lluniau gan Mary Lloyd Jones ym mis Chwefror. Noson ‘Pawb yn ei dro’ gafwyd yng nghwmni cyfeillion Salem, Treganna a chawsom hwyl yn ceisio bodloni’r beirniaid, Ifan a Margaret Roberts. Cawsom gyfle i werthfawrogi a dysgu am y blaidd a’i gynefin ddechrau mis Mawrth yng nghwmni Cledwyn Fychan a chafwyd Cinio Gŵyl Ddewi llwyddiannus yng Nghlwb Golff Llanisien yng nghwmni Angharad Mair. Daeth y tymor i ben gyda gwledd gerddorol gan Fechgyn Bro Taf. Cylch Darllen a Thrafod Dechreuwyd Cylch Darllen a Thrafod ym mis Ionawr i roi cyfle i aelodau ddod at ei gilydd yn fisol i drafod llyfr penodol. Eisoes mae’r Cylch wedi trafod Martha, Jac a Sianco (Caryl Lewis) ac Omlet (Nia Medi).\nBydd Glass Shot, cwmni theatr proffesiynol newydd, ar daith drwy Gymru gyda’u cynhyrchiad cyntaf ‘Bryn Gobaith’ rhwng 23 Ebrill a 10 Mai yn rhan o ŵyl ‘Gwanwyn’ Age Concern Cymru. Yr angen am urddas wrth fynd yn hŷn, pwysigrwydd atgofion, a’r berthynas sy’n clymu’r hen a’r ifanc – dyna yn ôl Gruffudd Jones, awdur a chyfarwyddwr ‘Bryn Gobaith’, oedd hadyn y ddrama. Bydd yr actorion Dora Jones a Dafydd Dafis yn mynd â ni ar daith rymus ac emosiynol ond un sydd â hiwmor a gobaith ynddi hefyd. Bydd y cwmni yn ymweld â Neuadd Llanofer, Caerdydd ar 6 Mai am 7.30pm. Am docynnau a rhagor o wybodaeth ffoniwch 029 2063 1144.\nEin taith gyffrous i’r Eidal Rhai misoedd yn ôl am un ar ddeg o’r gloch nos Sadwrn, fe wnaeth pedwar deg dau o blant cyffrous o Flynyddoedd 8, 9 a 10 yn ogystal â phedwar o athrawon ymgynnull ym maes parcio Ysgol Glantaf. Roeddwn i yn un o’r disgyblion oedd yn aros am y bws. Ar ôl taith gysglyd i faes awyr Gatwick, fe ddechreuom ar ail ran ein taith. Wrth iddi wawrio gadawsom Llundain a throdd trwyn ein hawyren i gyfeiriad prifddinas arall  Rhufain. Ar ôl tuag awr yn yr awyren, gyda’n clustiau wedi popio o leiaf tair gwaith, fe welsom yr Alpau yn eu mawredd. Nid yw’n bosib paratoi twristiaid o Brydain ar gyfer hinsawdd y Canoldir. Mae’n sicr i’r aer cynnes ein bwrw ni. Roedd fel camu i mewn i ffwrn. Parhaodd yr haul i wenu arnom drwy gydol ein taith ond heb ein llosgi’n ddidrugaredd. Ein prif ymweliad yn Rhufain, oedd i’r amffitheatr a adeiladwyd yng nghyfnod yr Ymerawdwr Vespasian. Mae’r Colosseum wedi ei leoli yng nghanol y ddinas ac fe’n syfrdanwyd gan ei faint! Ni all luniau gyfleu maint yr adeilad anhygoel hanesyddol. Hawdd oedd dychmygu'r anturiaethau a’r erchyllterau a gymerodd le o fewn y colofnau oesol. Os oedd y Colosseum yn hanesyddol ddiddorol, roedd llosgfynydd Vesuvius yn rhyfeddod daearyddol i ni gyd. Efallai fod dringo i fyny'r llethrau serth a llychlyd wedi bod yn ymdrech ond fe’n gwobrwywyd gyda’r olygfa brydferth a bythgofiadwy o Naples o gopa’r mynydd. Ar ôl ymweld â Vesuvius aethom i weld llosgfynydd cwsg arall sef Solfatara. Yn wahanol i Vesuvius doedd dim angen cerdded yn hir cyn cyrraedd y crater am ei fod ar dir fflat. Y rheswm cai Solfatara ei enw yw am fod Sylffwr yn y crater. Roedd yr arogl yn erchyll ond cawsom brofiad daearyddol gwych yna. Y diwrnod canlynol aethom i weld dau le a oedd wedi cael ei effeithio gan Vesuvius pan echdorodd yn y flwyddyn 79O.C. Y lle cyntaf aethom i oedd Herculaneum a oedd wedi cael ei orchuddio gan faw. Roedd e’n wych, ond dim ond dechrau’r diwrnod ydoedd. Ar ôl gweld Herculaneum roeddem ni gyd yn gyffrous i ymweld ag un o ryfeddodau’r byd sef Pompeii. Roedd e’n amlwg fod pawb ohonom wedi cael braw ar ba mor fawr oedd Pompeii o’i\nCafwyd Eisteddfod lwyddiannus iawn ar Ddydd Gŵyl Dewi. Roedd yn hyfryd gweld pawb yn eu gwisgoedd traddodiadol ac mewn crysau rygbi Cymru. Enillydd y gadair am gerdd ar y thema ‘Ych a Fi’ oedd Bethan Enoch, Blwyddyn 5. Diolch i’r Ffrindiau am ariannu cadair hyfryd a gynlluniwyd yn arbennig ar gyfer yr Eisteddfod. Llongyfarchiadau i Bronwen, Lydia T, Siôn, Elis J, Connor, Joshua, Megan M a Sophie R o Flwyddyn 5 ar gael eu dewis i ymddangos ar ‘Ble mae’r Bwti?’ ar Planed Plant ar S4C. Cawsom lawer o hwyl ar Ddiwrnod y Llyfr gyda phawb wedi dod i’r ysgol yn eu pyjamas! Cafwyd gwledd o weithgareddau, oedd yn cynnwys cystadleuaeth am y pypedau gorau, a bu cyfle i’r plant i sôn am eu hoff lyfr. Ymwelodd dawnswyr o Gernyw â ni a chynnal twmpath dawns. Hefyd fel rhan o’r dathliadau, daeth Catrin Dafydd i gynnal sesiynau diddorol gyda’r plant. Roedd pawb wedi gwirioni gyda Evita o Batagonia! Perfformiodd Blwyddyn 2 wasanaethau dosbarth lliwgar a byrlymus o flaen yr ysgol a’u rhieni. Thema eu cyflwyniadau fu ymddygiad ‘Campus’. Daeth PC Gwyn i gynnal gweithdai gyda phlant yr Adran Iau oedd yn cynnwys delio gyda dieithriaid, ymddygiad a defnydd o’r we. Bu llawer o blant yr ysgol yn brysur yn cystadlu yn yr Eisteddfod Cylch a’r gymharu â Herculaneum. Roeddem ni gyd wedi blino’n lân ar ddiwedd y dydd am ein bod ni wedi cerdded o gwmpas Pompeii am gyhyd. Roedd pawb wedi cael wythnos hir a blinedig felly ar y diwrnod olaf aethom ni i ynys Capri ac ymlacio ar y traeth am ran fwyaf o’r dydd yn ogystal â mynd ar gwch o amgylch yr ynys wefreiddiol. Ar ôl wythnos gyffrous, flinedig ac anhygoel roedd hi’n amser i fynd adref. Gadawon ni o Naples y tro yma a chyrraedd yn Stansted. Cyrhaeddon ni Gaerdydd am bedwar o’r gloch y bore gyda’r tywydd fel gaeaf i gymharu â thywydd crasboeth yr Eidal ond roedd ein rhieni yn llawn bywyd wrth ein croesawu adref i Gymru. Hywel Davies a Maelor James\nBethan Enoch a Mrs Warpole Eisteddfod Sir. Diolch yn fawr i’r athrawon am eu hyfforddi. Croeso nôl i Mrs Rhian Llewellyn, Blwyddyn 2 ar ôl cyfnod mamolaeth – mae’n braf eich gweld yn ôl. Diolch yn fawr i Mr Siôn Williams fu gyda ni ers y Nadolig. Llongyfarchiadau mawr i Miss Mari Phillips, ein Pennaeth Gweithredol ar gael ei phenodi yn Bennaeth newydd yr ysgol. Mae pawb yn dymuno pob llwyddiant i Miss Phillips i’r dyfodol.\nByw yn yr ardd Ydych chi’n dipyn o arddwr? Ydych chi’n nabod rhywun sydd angen help i ddechrau garddio? Neu efallai eich bod yn cadw gwenyn neu bethau diddorol eraill yn eich gardd? Boed chi’n arddwr eco o fri, yn tyfu planhigion ar ben to neu mewn gardd fawreddog … neu’n fethiant llwyr yn yr ardd, yna byddai Cwmni Da’n falch o glywed gennych chi. Mae’r cwmni teledu o Gaernarfon yn paratoi ar gyfer cyfres ysgafn a hwyliog o raglenni o’r enw ‘Byw yn yr Ardd’. Bydd y rhaglenni hefyd yn canolbwyntio ar arddio gwyrdd – garddio cynaliadwy ac organig. Mae’r cwmni yn awyddus i ymweld â gerddi o bob siâp a llun yn ogystal â phrosiectau cymunedol ar draws Cymru gyfan yn y misoedd nesaf. Felly os ydych chi am rannu eich cyfrinachau garddio, eich arbenigedd neu angen cymorth i ddechrau garddio yna cysylltwch yn fuan â Rhian Williams ar RhianWilliams@cwmnida.co.uk, neu 01286 685 300.\nCROESAIR Rhif 83 gan Rhian Williams\nColofn CF1 Bu mis Mawrth yn fis braf i CF1. Ar Fawrth y 1af, fe fuom yn canu yn adeilad y Senedd. Yr oedd yr orymdaith wedi cerdded trwy strydoedd Caerdydd, ac fe gawsom ni eu croesawu i’r adeilad gyda chân neu ddwy! Yn Eisteddfod Sir yr Urdd cafodd y parti merched y wobr gyntaf a chafodd y parti cerdd dant yr ail wobr. Diolch arbennig i Owain Sion am y gosodiadau! Cafodd nifer o’n haelodau lwyddiannau mewn cystadlaethau unigol hefyd sef: Unawd offerynnol: 1af  Rhiannon Pritchard – Piano, 2il – Bethan Semmens – Telyn Unawd Cerdd Dant: 2il  Ellen Angharad Cyflwyniad Theatrig Unigol: 1af – Elin Leyshon Unawd Soprano: 1af  Joy Cornock Unawd Alaw Werin: 1af  Joy Cornock 3awd Cerdd Dant: 2ail  Sara, Ellen a Lowri Llongyfarchiadau mawr i bawb a phob hwyl yn Sir Conwy! Y mae’r paratoadau ar gyfer ein hymweliad â Chicago, Efrog Newydd a Phensylvania hefyd yn mynd rhagddynt, a phawb yn falch o glywed fod Eilir, tra yr oedd yn Efrog Newydd yn ddiweddar, wedi sicrhau dyddiadau ar gyfer cyngherddau ychwanegol ar gyfer ein taith. Bu Richard Vaughan yn cystadlu yng nghystadleuaeth Cân i Gymru gyda’i fand Eskimo*, llongyfarchiadau mawr iddynt ar eu perfformiad, a phob hwyl iddynt gyda’u gigs nesaf!\nYn olaf, mae Rhiannon Davies wedi llwyddo i ennill lle yn rownd derfynol M i s s W a l e s ! Llongyfarchiadau mawr iddi, a phob lwc!\nMae’r côr yn cyfarfod am 7.00pm bob nos Lun yn Eglwys Dewi Sant. Croeso mawr i aelodau hen a newydd. C y s y l l t w c h â n i a r aelwydcf1@yahoo.co.uk neu ewch i’n gwefan www.aelwydcf1.com\nAtebion i: 22, Heol Cae Rhys, Rhiwbeina, Caerdydd. CF14 6AN i gyrraedd erbyn 20 Ebrill 2008.\nAr Draws 1. Agos yw pen Enid i droi at ddiwedd gwell (3,5) 6. ‘... i’r neb a heuo gyfiawnder, y bydd gwobr ____.’ (Diarhebion) (4) 8. Pen teulu yn arddel troad yn llygad y ffynnon (6) 9. A oes hardd olwg i’r llun? (6)\nAnnwyl Olygydd Ysgrifennaf ar ran Ysgol Gymraeg Godre'r Andes, Esquel. Hoffwn ddiolch o galon i deulu y ddiweddar Mari Jones (Gelligrin) am eu rhodd caredig er cof amdani. Yn ôl eu dymuniad mae'r arian wedi'i rannu rhwng y pedair ysgol feithrin yma yn y Wladfa, sef Esquel, Trevelin, Y Gaiman a Threlew. Yr oedd gan Mari berthynas glos gyda'r Wladfa ar hyd y blynyddoedd. Yr oedd yn perthyn i William Gerlan Griffiths a Mari Jones Llain Las, Bryncrwyn, ac yr oedd yn derbyn ymwelwyr o'r Wladfa i'w chartref yng Nghymru'n gyson. Byddwn yn gweld ei cholli. Hoffwn estyn gwahoddiad cynnes i ymwelwyr o Gymru i alw draw ac ymweld â'n hysgolion i weld drostynt eu hunain y gwaith arbennig mae'r ysgolion hynny yn ei wneud a gwerth rhoddion o'r fath. Yn gywir Gill Stephen Tiwtor/Profesora Ysgol Gymraeg yr Andes/Centros Galeses de la Cordillera Rivadavia 1065. Esquel 9200 Chubut Patagonia\n10 Cewri dwad—ai dyma yw’r Tori? (9) 14 ‘Mi glywaf dyner lais Yn ___ arnaf fi. (J.R.) (4) 15 Afon o graidd amyneddgar (3) 16 Merch a nyth yn Lloegr (4) 17 I arwr chwil daw profwr (9) 20 Daw gôl gyffrous wrth edrych eto (6) 22. ‘Cyfamod hedd, cyfamod cadarn Duw ___ ___ o’i le, nid ie a nage yw.’ (E.J) (2,4) 23 Ar yn ail y cannwyd y cynnyrch (4) 24 Athro drwg yn peri anghytuno (8) I Lawr 2. A saif o gwmpas yn y lle gwaelod ? (4) 3. Cerfic allan o bren addurniadol (4) 4. ‘Mae Duw yn llon pob lle ______ ym mhob man.’ (D.J) (9) 5. Haint y dicter (3) 6 Sefydlu rywsut yn safle pedoli (8) 7. Gwae crys wedi’i rwygo yn y lle hwn? (8) 11. Gwedd deryn trist ar ddiwrnod y Groglith (3,6) 12. A aned Ceri yma? (8) 13. Galw dwy oriog i ddechrau’r dydd yn watwarus (8) 18. Caffaeliad yw gallu dechrau adrodd seiniau englynion da (4) 19. ‘Ond o’r blinderau, blinaf blinder Cur annifyr, caru’n ____’ (Tradd) (4) 21. ‘Rwy’n haeddu ____ y nef Ond hedd gyhoedda hi.’ (J.C.D) (3)\nAtebion Croesair Rhif 82 Ar draws: 1 Pigog. 7 Andwyol. 9 Tafelai. 10 Direswm. 11 Lonydd. 12 Atgyflyru. 16 Adloniant. 20 Ewythr. 21 Greddfol. 24 Awstria. 25 Yn addoli. 26 Nodau. I Lawr: 1 Poteli. 2 Gofynnol. 3 Gwledda. 4 taid. 5 Nyrs. 6 Clymau. 8 Dirif. 13 Tri. 14 Ynn. 15 Yn hyfryd. 16 Awgrym. 17 Nofio. 18 Teisen. 19 Briallu. 22 Esau. 23 Lais. Derbyniwyd 19 ymgais a 17 yn hollol gywir. Danfonir y tocyn llyfr i Sheila Dafis, Creigiau.\nArloeswraig Nodedig: Dr Ceinwen H. Thomas (1911–2008) Teyrnged a draddodwyd yn angladd Dr Ceinwen H. Thomas yn Amlosgfa’r Ddraenen, Caerdydd, 7 Chwefror 2008 Anodd dechrau unrhyw deyrnged i Dr Ceinwen Hannah Thomas heb grybwyll y gair ‘Nantgarw’. Er iddi fyw yn yr Eglwys Newydd, ac mewn mannau eraill, am ran helaeth o’i bywyd, ni fyddech yn hir yn ei chwmni cyn deall ei bod yn enedigol o Nantgarw a deall hefyd, er bod y pentref hwnnw ond saith milltir i’r gogledd o ganol Caerdydd, mai hi oedd yr ail genhedlaeth yn unig o’i theulu i wybod Saesneg. Deuai o deulu a’i wreiddiau’n ddwfn yng ngwaelod Cwm Taf, a bu’n byw yn Nantgarw hyd nes iddi gwblhau ei hastudiaethau yng Ngholeg y Brifysgol yng Nghaerdydd yn 1937. Tra oedd yng Nghaerdydd, enillodd radd dosbarth cyntaf yn y Gymraeg, ac yna mynd ymlaen i ennill gradd MA yn 1936 (a gradd Doethur o Brifysgol Iwerddon, wedyn, yn 1940) – camp addysgol go anghyffredin i wryw yn yr oes honno, heb sôn am fenyw. Er iddi adael Nantgarw yn 1937, gellir dweud fod ei holl fywyd hir a llawn yn troi o gwmpas Nantgarw a’r Gymraeg. Gyda’i mam, Mrs Margretta Thomas – menyw anghyffredin arall – gwnaeth Dr Ceinwen gyfraniad hynod bwysig yn rhoi ar gof a chadw ddiwylliant gwerin Cymraeg Nantgarw a’r cyffiniau. Un enghraifft yn unig o hynny oedd eu gwaith yn cofnodi Dawnsfeydd Nantgarw, sydd bellach yn rhan mor amlwg o fyd y ddawns werin yng Nghymru. Yn wir, nid gormod fyddai honni fod Dr Ceinwen Thomas a’i mam wedi gosod Nantgarw ar fap ein bywyd diwylliannol, yn un o’r oriel honno o bentrefi – megis Rhydcymerau D. J. Williams neu Lanuwchllyn O. M. Edwards – sydd fel petaent yn ymgorfforiad o’n diwylliant gwerin ar ei orau. Yn 1993 cyhoeddodd Gwasg Prifysgol Cymru ei disgrifiad manwl o Gymraeg Nantgarw, mewn dwy gyfrol swmpus. Dyma ei magnum opus, penllanw blynyddoedd lawer o astudio seineg a gramadeg y Gymraeg (ac iaith deddwyrain Cymru yn arbennig). Yn yr 1960au a’r 1970au bu’n cyfarwyddo’r Uned Ymchwil Ieithyddol a oedd newydd ei sefydlu yn Adran y Gymraeg yng Ngholeg y Brifysgol, Caerdydd. Am fod siaradwyr y Wenhwyseg – Cymraeg deddwyrain Cymru – yn prinhau erbyn hynny, rhoddwyd sylw arbennig gan yr Uned i’w hastudio; ac yn ystod cyfnod Dr Ceinwen Thomas yno cafwyd ffrwd o draethodau gan fyfyrwyr ymchwil yr Uned ar Gymraeg gwahanol fannau yn neddwyrain Cymru, sydd yn gyfraniad nodedig i\nY DINESYDD EBRILL 2008 astudiaethau ieithyddol Cymraeg. Ond ail yrfa i Dr Ceinwen Thomas oedd ei gwaith ieithyddol academaidd. Yn ystod yr ugain mlynedd rhwng gadael Coleg Caerdydd yn 1937 a dychwelyd yno yn 1958, bu’n athrawes Gymraeg ym Mheny cae (Ebbw Vale) ac yna ym Mrynmawr. Ymaelododd â’r Blaid Cymru newyddei sefydlu pan oedd yn fyfyrwraig yng N g h o l e g C a e r d y d d , a b u ’ n genedlaetholwraig bybyr ar hyd ei bywyd. Blynyddoedd o frwydro oedd yr 1940au a’r 1950au yn ei hanes: brwydro dros egwyddorion Plaid Cymru; dros ddehongli hanes Cymru mewn ffordd Gymreig yn hytrach nag o safbwynt imperialaidd Seisnig; dros le’r Gymraeg yn myd addysg; a thros gydnabod Sir Fynwy yn rhan lawn o Gymru. Blynyddoedd oedd y rhain o fod ar flaen y gad, mewn cyfnod ac ardal a oedd yn dalcen caled iawn i’r Gymraeg a’r mudiad cenedlaethol – ond bu fyw yn ddigon hir i weld Plaid Cymru yn rhan o’r llywodraeth yn y Cynulliad; to o haneswyr iau yn codi a ddehonglai hanes Cymru mewn ffordd dipyn Gymreiciach; twf aruthrol mewn addysg Gymraeg; a chladdu am byth yr hen ymadrodd hwnnw, ‘Wales and Monmouthshire’. Menyw ddeallus, ddarllengar oedd Ceinwen Thomas. Yr oedd yn fenyw o argyhoeddiadau cryfion, ac yn barod i sefyll yn unplyg dros yr argyhoeddiadau hynny, a dadlau drostynt yn ddiflewynar dafod. Un enghraifft fechan o hyn oedd ei hymgyrchu taer dros ddefnyddio hen enwau lleoedd Cymraeg brodorol Cwm Taf, yn hytrach na’r fersiynau Saesneg neu fathiadau Cymraeg gan ‘ddynion dŵad’: ‘Y Mynydd Bychan’ (nid ‘The Heath’ neu ‘Y Waun’), ‘Draenen Penygraig’ (nid ‘ Th o r n h i l l ’ n e u ‘ B r yn  d r a i n ’ ) , ‘ R h iw b in a ’ ( n id ‘ R h iw b e ina ’ ) , ‘Rhydfelen’ (nid ‘Rhydyfelin’). Cefnogai yn hael a chyson yr achosion hynny a oedd yn agos at ei chalon: rhai dyngarol, ecolegol a chenedlaethol. Ac y mae’n werth pwysleisio iddi ddod i’r amlwg yn y bywyd cyhoeddus ac academaidd o’r 1940au ymlaen, pan oedd y cylchoedd hynny yn rhai gwrywaidd i raddau helaeth iawn. Un wedd ar fywyd Nantgarw ei phlentydod y trodd Dr Ceinwen Thomas ei chefn arni am flynyddoedd oedd byd y ‘tŷ cwrdd’. Yn ôl ei thystiolaeth hi ei hun, bu’n bur agnostig yn ei hymateb i Gristnogaeth am gryn amser. Yna, yn fuan ar ôl iddi ymddeol, mentrodd ryw fore Sul i un o oedfaon Eglwys Efengylaidd Gymraeg Caerdydd, a oedd newydd ei ffurfio yr adeg honno. Cafodd ei hatgoffa yng nghyfarfodydd yr Eglwys o awyrgylch cynnes a phwylais diwinyddol y tŷ cwrdd y magwyd hi ynddo yn Nantgarw. Ymhen peth amser wedyn daeth i arddel o’r newydd y ffydd Gristnogol honno. Ni wnaeth hynny mewn ffordd sentimental, ddifeddwl. Nid un felly oedd Dr Ceinwen.\nYn hytrach, bu’n pwyso a mesur o ddifrif yr hyn a glywai o’r pulpud, gan ailystyried ei sefyllfa a’i chredo yng ngoleuni hynny. Ond y canlyniad oedd iddi ddychwelyd yn niwedd ei hoes at ffydd ei mam a’i hynafiaid yn Nantgarw. Yn y cyfnod hwnnw byddai’n mwynhau adrodd rhai o emynau llafar gwlad cyfnod y diwygiadau, y byddai ei hen famgu yn hoff o’u canu. Roedd yr hen famgu honno, Ann Meredydd – a oedd yn byw mewn bwthyn ar Fynydd Caerffili ger tafarn Clwyd y Gurnos (‘The Black Cock Inn’) – hithau yn gryn gymeriad, ac yn un na fynnai foesymgrymu i foneddigion yr ardal, yn ôl arfer gwerin y cyfnod. A phriodol yw terfynu’r deyrnged hon i Dr Ceinwen Thomas yn sŵn un o’r penillion hynny, pennill s y’n da rlun io’r iachawdwriaeth yng Nghrist ar Galfaria fel llong yn dwyn ei thrysorau i ni. Dyma’r pennill, a’r orgraff yn adlewyrchu ynganiad tafodieithiol Dr Ceinwen ei hun (a’i henfamgu o’i blaen) wrth ei adrodd: ’en lestar iachawdwria’th A ddæth o’r nef i ni; Tramwyws fôr o gariad ’yd bartha’ Calfari; Dadlwythws ei thrysora’ Mewn tair awr ar y gro’s; Rhows fodd i rif nas rhifir I fyw tragwyddol o’s. E. Wyn James\nCasglu Platiau Ydych chi'n casglu platiau'r Eisteddfod Gen edla eth ol ? Oes bwl ch yn eich casgliad? Yn ddiweddar cafodd Pwyllgor Apêl yr Eglwys Newydd rodd o dri phlât o eisteddfod Abertawe 1964, Llambed 1984 ac Abergwaun 1986 i'w gwerthu am y cynnig uchaf er budd y gronfa leol. M a e ' n d i d d o r o l n o d i f o d prinder plât Abergwaun ar y pryd a bod p l â t A b e r t a w e y n u n i a i t h Saesneg. Os am wneud cynnig am unrhyw blât yna cysylltwch â Siwan yn swyddfa'r Eisteddfod yng Nghaerdydd ar 029 2076 3 7 7 7 , d r w y e  b o s t siwan@eisteddfod.org.uk neu drwy lythyr cyn Mehefin 30ain 2008.\nDarlith flynyddol Carnhuanawc\nMarwolaethau Cydymdeimlwn â theulu y ddiweddar Nansi Williams a fu farw’n dawel yn Ysbyty’r Brifysgol ar 27 Chwefror. Cynhaliwyd yr angladd yn Eglwys Minny Street ar 14 Mawrth ac yna yn Amlosgfa’r Ddraenen yn Llanisien. Tristwch o’r mwyaf oedd clywed am farwolaeth ddisymwth Alun Roberts, Coryton ar 9 Mawrth. Bu’r angladd yng Nhapel Bethesda, Llangennech ar 14 Mawrth. Bu’n ddiacon gweithgar a diflino yn Eglwys Ebeneser, Heol Siarl am dros ddeng mlynedd. Mae ein cydymdeimlad dwysaf yn mynd i Buddug ei wraig, Angharad, Geraint a’r teulu. Bu farw Lynn OwenRees y cyn newyddiadurwr, awdur a darlledwr yn 71 oed yn Aberystwyth ar 20 Ionawr. Bu'n ohebydd i'r Western Mail yng Ngheredigion cyn dod i fyw i Riwbeina tra roedd e'n gweithio yn Adran y Wasg yn yr hen Swyddfa Gymreig yng Nghaerdydd. Ef oedd isolygydd ‘Y Faner’ pan ddaeth i ben yn Ebrill 1992. Cydymdeimlwm a’i blant a’u teuluoedd. Ym mis Mawrth bu farw’r cyfansoddwr Alun Hoddinott yn 78 oed. Cafodd yrfa ddisglair a derbyniodd lu o wobrau ac anrhydeddau yn ystod ei oes yn cydnabod ei ddisgleirdeb yn y byd cerddoriaeth. Roedd yn frodor o Fargoed a graddiodd ym Mhrifysgol Caerdydd. Bu’n darlithio yn y Coleg Cerdd a Drama yng Nghaerdydd cyn cael ei apwyntio yn ddarlithydd ac yna yn Athro ym Mhrifysgol Caerdydd. Bu am gyfnod yn byw yn Llysfaen cyn symud i fyw i Fro Gŵyr. Cydymdeimlwn â’i weddw, Rhiannon, a’i fab Ceri.\nMeithrinfa ddwyieithog newydd Bwriad perchennog newydd meithrinfa ‘3 Bears’ yn Hen Laneirwg yw diwallu’r angen am ofal plant proffesiynol a dwyieithog yn nwyrain Caerdydd. Mae’r perchennog wedi bod yn ymwybodol ers peth amser o’r broblem sy’n wynebu rhieni yn y rhan hon o’r ddinas. Drwy gyflwyno mwy o Gymraeg i’r feithrinfa a hybu’r defnydd o’r iaith, y bwriad yw adeiladu ar y safon gofal uchel sydd eisoes yno a denu mwy o blant o Bontprennau, Llaneirwg a’r cyffinau.\nCaerdydd a‛r Cylch Awst 2 – 9 2008 Newyddion o Swyddfa’r Eisteddfod Guto Harri yw Llywydd yr Ŵyl Bydd dealltwriaeth dinas Caerdydd o’r Gymraeg a phethau Cymreig yn gwella yn sgil rhoi cartref i’r Eisteddfod Genedlaethol, yn ôl Llywydd yr Ŵyl, y darlledwr Guto Harri. Mae Guto yn credu y bydd gŵyl flaenaf Cymru yn gadael gwaddol parhaol i’r brifddinas. “Dychmygwch Jazz Aberhonddu, Gŵyl y Gelli, Gŵyl Caeredin a Glastonbury i gyd mewn un. Mae hyn yn rhoi syniad o natur yr Eisteddfod. Mae rhywbeth yno at ddant pawb”, meddai Guto. “Hoffwn feddwl y bydd dyfodiad yr Eisteddfod yn gymorth i gadarnhau presenoldeb yr iaith Gymraeg yn y Brifddinas, yn fodd i roi hyder i siaradwyr Cymraeg a thynnu sylw’r di Gymraeg at y diwylliant o’u cwmpas”. Magwyd Guto yng Nghaerdydd a bu’n ddisgybl yn Ysgol Llanharri. Ar ôl astudio yn Rhydychen, dychwelodd i’r ddinas i astudio newyddiaduriaeth. Aeth wedyn i weithio i’r BBC yn Llundain. Dywedodd, “Dw i wedi mynychu’r Eisteddfod ers pan o’n i’n fabi mewn pram. Yr unig bryd dw i wedi methu oedd pan o’n i’n gweithio tramor. “Dwi’n hoffi’r ffaith ei bod yn unigryw. Medrwch gwrdd â ffrindiau a phobl ddieithr, yn ogystal â phrofi diwylliant a hyn i gyd ar yr un maes. Mae popeth yno  boed hynny’n gelfyddyd, cerddoriaeth, chwaraeon neu siopa  mae’n ficrocosm o Gymru.” Cystadlaethau Erbyn hyn mae dyddiadau cau nifer o gystadlaethau wedi bod a chafwyd ymateb da iawn. Yn yr adran Ddrama derbyniwyd naw ymgais i gyfansoddi drama hir, wyth ymgais i’r ddrama fer a\nMae’r feithrinfa yn cynnig gofal drwy’r dydd, hanner diwrnod, neu sesiynau yn ogystal â gwasanaeth casglu a gollwng. Am fwy o wybodaeth, cysylltwch â Lowri Mifsud ar 07790 00 00 84.\nY Cadeirydd, Keith Bush, gyda Jason Walford Davies Cafwyd noson ddifyr yng nghwmni Dr Jason Walford Davies, Prifysgol Bangor yn narlith flynyddol Carnhuanawc. Gohebiaeth R S Thomas oedd y testun a chafwyd dyfyniadau a sylwadaeth ar y dyfyniadau hynny ganddo. O'r llythyrau fu rhwng y bardd Raymond Garlick ac R S Thomas y daeth y rhan fwyaf o'r dyfyniadau. Diflewyn ar dafod oedd sawl sylw o'r ddau gyfeiriad. Cafwyd hefyd ddyfyniadau o lythyrau Saunders ac eraill at R S. Bu'r noson yn gyfle i gael cip arall ar gymeriad cymhleth y bardd nodedig hwn. thair yn Ysgoloriaeth Geraint Morris am sgript drama deledu neu ffilm. Yn yr adran Lenyddiaeth daeth pump ymgais i law yng Ngwobr Goffa Daniel Owen a phymtheg ar gyfer y Fedal Ryddiaith. Mae cyfanswm o 435 cais wedi’u derbyn yn yr adran celfyddydau gweledol  mae hyn yn cynnwys 46 ar gyfer Ysgoloriaeth Artist Ifanc sydd yn record ynddi ei hun. Y dyddiad cau ar gyfer y cystadlaethau llwyfan yw 1 Mai. Maes D Bydd llyfryn ‘Yr ŵyl yn eich poced’ (‘A festival in your pocket’) yn cael ei gyhoeddi ar ddechrau mis Ebrill. Canllaw i’r Eisteddfod yw’r llyfryn hwn ar gyfer dysgwyr a’r diGymraeg. Bydd yn cynnwys gwybodaeth gyffredinol am yr Eisteddfod, ei phrif atyniadau ac yn cynnwys llawer o eirfa a brawddegau defnyddiol i dywys dysgwyr a’r di Gymraeg o gwmpas maes yr Eisteddfod. Bydd copїau yn cael eu dosbarthu ar draws Caerdydd i gyd ac mae’n rhad ac am ddim! Pwyllgorau apêl Gyda phedwar mis i fynd bydd Ebrill yn gyfnod prysur iawn i’r pwyllgorau apêl. Cofiwch eu cefnogi.\nYsgol Plasmawr Eisteddfod Ysgol Plasmawr Unwaith eto cafwyd Eisteddfod penigamp yng Nghanolfan yr Holl Genhedloedd ym mis Mawrth. Ar y llwyfan yn ystod y dydd gwelwyd amrywiaeth o dalentau ac hyd yn oed perfformiadau cyffrous gan athrawon yng Nghystadleuaeth y Plas Ffactor! Yn ystod y prynhawn cafwyd seremonїau’r Cadeirio a’r Coroni. ‘Cawod’ oedd testun y Gadair Iau a’r enillydd oedd Jâms Powys o Flwyddyn 9. Ffion Rhisiart o Flwyddyn 13 oedd enillydd y Gadair Hŷn am ei cherdd ‘Damwain’. ‘The Haunting’ oedd testun y Goron Iau ac fe’i cipiwyd gan Jâms Powys. Wil Lewis o Flwyddyn 12 enillodd y Goron Hŷn ar y testun ‘New Life’. Llongyfarchiadau i’r tri ohonoch! Cystadleuaeth ffilm First Light 2008 Ar y 4ydd o Fawrth aethom ni ac 14 disgybl arall o’r ysgol i Lundain i seremoni wobrwyo First Light 2008. Roedd y gystadleuaeth yn gwobrwyo ffilmiau a grewyd gan bobl oedran 518 ar draws Prydain. Ar ôl siwrnai tair awr ar y trên a brysio heibio’r trenau tanddaearol, rhedom ar draws Leicester Square ac i fewn trwy ddrysau gwydr yr Odeon. Roedd y gynulleidfa yn enfawr, ac roedd pawb yn sgrechian! Cyflwynwraig y seremoni oedd Davina McCall, a rhai o’r enwogion oedd yn beirniadu neu yn cyflwyno’r gwobrau oedd Orlando Bloom, Stephen Fry, Kevin Spacey, Ian McKellen, Lizo Mzimba ac Alan Rickman. Roedd ein ffilm ni, sef ‘The Stute’, wedi cael ei nomineiddio am y ffilm orau gan blant dros 13. O’r diwedd, daeth ein cystadleuaeth ni. Daeth Kevin Spacey i’r llwyfan i gyflwyno’r wobr. Ar ôl gweld y nomineiddiadau eraill roedd hi’n amser. Roedd calon pawb yn curo yn gyflymach nag erioed. “And the winner i s……T HE ST UTE!!!”. Wedyn digwyddodd popeth yn gyflym. Aethom ni at y llwyfan ac ar ôl derbyn y wobr gan Kevin Spacey a Davina McCall, roedd yn rhaid i ni fynd i gefn y llwyfan. Yno roedd carped coch ac roedd pawb yn gweiddi arnoch i edrych atyn nhw er mwyn cael llun. Yn syth wedyn cafon ni gyfweliadau a lluniau gyda S4C, ITV, Yr Echo a llawer mwy, cyn mynd i’r clwb nos ‘Sound’ i’r parti gyda’r enwogion. Ychydig oriau yn ddiweddarach roedd hi’n amser mynd adref. Roedd y profiad wedi bod yn wych ac wedi dod i ben… tan y flwyddyn nesaf! Geraint Ballinger a Caio Redknap, Blwyddyn 9\nLlwyddiant Ysgol Albert\nBu Ysgol Albert, Penarth yn llwyddiannus yn Eisteddfod Sir yr Urdd. Bydd y grŵp dawns yn cystadlu yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yn Dir Conwy ar y Ddawns Greadigol i Flwyddyn 6 ac iau, gyda dawns ar y thema Glan y Môr. Daeth yr un grŵp yn ail yn y gystadleuaeth Dawns Cyfrwng Cymysg i Flwyddyn 6 ac iau. Hefyd enillwyd gwobrau cyntaf ac ail yn y gystadleuaeth Adrodd i Ddysgwyr Blwyddyn 2 ac iau gan Niamh Sullivan a gan Freya Hall, ac yn y gystadleuaeth Adrodd i Ddysgwyr Blwyddyn 3 a 4 gan Clara Hall a Stuart Bird. Bydd Niamh a Clara yn ymuno â’r grŵp dawns yng Nghonwy. Hoffai’r ysgol ddiolch i’r plant a’u rhieni am eu hymroddiad a gwaith caled hyd yn hyn, gan gynnwys ar ôl ysgol ac ar ddydd Sadwrn! Hoffem hefyd ddiolch i’r bardd Grahame Davies am ei waith a’i ymroddiad ef. Tîm pêldroed Dinas Caerdydd Llongyfarchiadau i Ben Coles o Flwyddyn 9 am gael ei ddewis i fod yn aelod o dîm pêldroed Dinas Caerdydd. Pob hwyl i ti Ben! Ysgoloriaethau Llongyfarchiadau i Owain Thomas, Ffion Rhisiart, Emyr John ac Eleri Jones o Flwyddyn 13 am ennill ysgoloriaethau i Brifysgol Cymru Aberystwyth. Llwyddodd Ffion i ennill Ysgoloriaeth Cymraeg a Cherdd ac Ysgoloriaeth Perfformio i Brifysgol Cymru Bangor yn ogystal. Sioe gerdd Joseff Mae dyddiad y cynhyrchiad wedi newid i 30 Mehefin,1 a 2 Gorffennaf.\nMerched y Wawr Bro Radur Daeth nifer dda ynghyd i gyfarfod mis Mawrth. Mae’r aelodaeth yn dal i gynyddu o fis i fis, a sawl un wedi symud i’r brifddinas er mwyn bod yn agos at eu plant a’u hwyrion. Dyma’r rheswm i’r gŵr gwadd, Gwynn Mathews a’i wriag Mair adael Dyffryn Clwyd a mudo i Gaerdydd yn ddiweddar. Cyflwynwyd ef gan Catrin Roberts, sy’n perthyn iddo trwy briodas. Bu Gwynn yn gweithio gyda Mudiad Addysg y Gweithwyr am flynyddoedd. Testun ei sgwrs oedd ‘Hen Straeon Newydd’, a dangosodd i ni nad yw ‘spin’ ym maes gwleidyddiaeth yn beth newydd o gwbl. Roedd ei wybodaeth o’r ffynnonellau hanesyddol yn drylwyr, ond roedd e’n ymdrin â nhw mewn ffordd ddifyr, llawn hiwmor. Cawsom noson arbennig yn ei gwmni. Cafwyd casgliad ar gyfer Hosbis George Thomas yn yr Eglwys Newydd ar ddiwedd y noson pan godwyd £75.\nDau gyngerdd  yr un noson a’r un lle! Trefnwyd cyngherddau gan ysgolion Rhiwbeina, Llanisien a’r Eglwys Newydd yn Ysgol Uwchradd Llanisien ar 13 Mawrth i godi arian tuag at Apêl yr Eisteddfod. Cafwyd saith ysgol i gymryd rhan: ysgolion cynradd Coed Glas, Llanisien Fach, Rhiwbeina a’r Wern ac ysgolion uwchradd Glantaf, Llanisien a’r Eglwys Newydd. Arweinwyd y cyngerdd cyntaf gan y darlledwr adnabyddus Jason Mohammad a’r ail gyngerdd gan Falmai Griffiths, oedd hefyd yn gyfrifol am gydlynu’r cyfan. Mae Jason Mohammad yn gyn ddisgybl i Falmai yn Ysgol Uwchradd Glyn Derw yn Nhrelai cyn mynd yn ei flaen i astudio’r Gymraeg ym Mhrifysgol Abertawe. Daeth cannoedd i gefnogi’r plant a chafwyd eitemau o safon uchel. Cafwyd elw sylweddol tuag at gronfa’r Eisteddfod.\nCanmoliaeth i Ysgol Llanisien Fach Cafwyd canmoliaeth i Ysgol Llanisien Fach, Rhiwbeina, gan Arolygwyr ei Mawrhydi am ei chefnogaeth i’r iaith Gymraeg yn y gwersi ail iaith a gyflwynir i’r disgyblion. Ar ben hynny roedd yr ysgol yn dangos ethos Gymreig cryf yn ôl yr Arolygwyr ac agwedd y plant yn gadarnhaol tuag at yr iaith.\nYSGOL PWLL COCH Steddfod Sir yr Urdd Roedd cystadlu brwd yn y ‘Steddfod Sir yn enwedig gan fod y buddugol yn mynd i’r ‘Steddfod Genedlaethol yng Nghonwy yn mis Mai. Rydym yn falch o gyhoeddi fod sawl disgybl o Bwll Coch ar eu ffordd i’r Genedlaethol. Daeth Grace Bowen yn gyntaf yn yr unawd chwythbrennau, Mia Morgan yn gyntaf yn y llefaru dan 8 ac Alaw Davies yn gyntaf yn yr unawd dan 12 a’r unawd werin. Ardderchog wir. Daeth y parti chwybrennau (Grace Bowen, Lleucu Parri a Ffion Roblin) yn ail, ac ail hefyd oedd y parti ymgom. Daeth Ffion Roblin (llefaru dan 12) ac Arwel Jenkins (unawd dan 8) yn drydydd. Ymdrech ardderchog gan bawb. Hoffwn ddiolch i’r staff a fynychodd y ‘Steddfod ac am ddysgu’r plant mor dda. Steddfod celf Cafwyd nifer fawr o lwyddiannau yn y ‘Steddfod Celf a Chrefft eto eleni. Yn fuddugol roedd Deio Hughes (graffeg cyfri fiadur ol), Megan Ham bl er (pypedau), Cassi Anderson (arddurno ar ffabrig), Robert Tann (tecstilau 2D), Ella Braun (tecstilau 3D), Erin Williams (tecstilau 3D) ac Ani Collier (gwau). Bydd eu gwaith yn mynd ymlaen i’r Eisteddfod Genedlaethol. Yn ail roedd Lauren McGree (graffeg cyfrifiadurol a llun 2D), Rhys Edwards (arddurno ar ffabrig) ac Erin Williams (tecstilau 3D). Cafodd Mari Jones (llun 2D), Johnny Tann (tecstilau 2D), Celyn Williams (tecstilau 3D), Catrin Lord (llun 2D), Gra ce Hubbar dSm ith (gra ffeg cyfrifiadurol), Osian Roberts (print du a gwyn), Alys Bevan a Rhiannon Blythe (tecstilau 3D cywaith) yn drydydd. Cynhaliwyd noson wobrywo yn neuadd yr Urdd yng Nghanolfan y Mileniwm. Llongyfarchiadau i bob un ohonoch a diolch i bawb a gymerodd ran. Felly am lwyddiant ysgubol i’r ysgol  4 eitem llwyfan a 7 eitem gelf yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd . Newyddion Cynhaliwyd ‘Wythnos Masnach Deg’ yn yr ysgol yn ddiweddar. Cafodd y plant amrywiaeth o weithgareddau er mwyn codi ymwybyddiaeth o gynnyrch Masnach Deg. Roedd ‘siop’ masnach deg yn nosbarthiadau’r Cyfnod Sylfaen a bu llawer o goginio gan ddefnyddio cynnyrch Masnach Deg. Hefyd yn ystod yr wythnos cynhaliodd y staff fore coffi Masnach Deg yn yr\nBwrlwm Bro Eirwg Rwmania Bu plant yr ysgol yn casglu wyau Pasg yn ddiweddar i’w danfon i blant yn Rwmania. Yn ôl eu harfer roedd y plant yn frwdfrydig iawn ac fe gasglwyd sawl bocs yn llawn o wyau bach a mawr. Derbyniwyd yr wyau gan Gwen Emyr ac Alan Penrose yn ystod ymweliad â’r ysgol a chawsom glywed ganddynt am fywydau plant a’u teuluoedd yn Rwmania. Bydd y wyau yn cyrraedd Rwmania ar lorїau mawr mewn da bryd ar gyfer y Pasg. Clwb Eco Mae aelodau Clwb Eco yr ysgol yn awyddus iawn i sefydlu perthynas â\nystafell athrawon gan godi dros £68 ar gyfer ‘Action Aid’. Cymerodd aelodau’r clwb Celf ran mewn cystadleuaeth genedlaethol i ddylunio poster er mwyn hyrwyddo siopau bach lleol. Un o ennillwyr y gystadleuaeth oedd Ffion ButlerRees (bl.6) gyda’i dyluniad o ‘Siani’r Siopwraig’ gan ennill £50 i’r ysgol a £30 iddi ei hun. Mae siop ‘Pontcanna Stores’ wedi elwa hefyd. Hefyd bu’r disgyblion yn cymryd rhan mewn cystadleuaeth creu bwydlen iachus ar gyfer penwythnos o wyliau. Roedd cyfle i’r plant ennill peiriant ‘smoothie’. Cafwyd ymateb ardderchog a’r enillydd oedd Rhiannon Blythe. Yn ail oedd Jac Ifan Edwards ac yn drydydd oedd Evan Musgrave. Hoffwn ddiolch i Miss Griffiths, Mrs Williams (mam Erin a Celyn) am ei syniadau. Hoffwn ddiolch yn fawr i Sommerfield, Treganna a Siop Ffrwythau Young’s, Trefaerdy am y gwobrau. Cyfeillion Cawsom noson hyfryd o adloniant yn neuadd yr ysgol ar nos Wener y 29ain o Chwefror. Cymerodd y disgyblion ran trwy ganu neu lefaru y darnau yr oeddynt wedi eu dysgu ar gyfer yr Eisteddfod. Hefyd roedd Twmpath o dan arweiniad Alun Owens o’r Urdd. Cafodd bawb gawl blasus hefyd. Hoffwn ddiolch i bawb a gyfrannodd tuag at lwyddiant y noson ac i’r Cyfeillion am eu gwaith caled. Codwyd £389 ar y noson. Newyddion staff Hoffwn groesawu Mrs Katie Morgan yn ôl. Bu Mrs Morgan ar gyfnod mamolaeth ac mae yn grêt ei chael hi yn ôl yma ym Mhwll Coch.\n15 gwlad arall. Syniad y plant oedd i wahodd Mr Gwyn Angell Jones yn ôl i’r ysgol i siarad â ni gan fod pawb wedi mwynhau cymaint pan ddaeth y tro diwethaf i sôn am sefydlu ysbyty newydd yn yr India. Daeth Mr Jones â nifer fawr o bethau diddorol i’w dangos – yn enwedig troed eliffant! Dosbarth Derwen Braf iawn oedd cael cyfle i groesawu plant dosbarth Derwen a’u hathrawes, Miss Rhian Jones, a’r weinyddes dosbarth Mrs Chris Payne, i ymuno â ni yn ein Eisteddfod Dydd Gŵyl Dewi. Mwynheuodd y plant gymysgu â’i gilydd ac fe berfformiodd plant y Dderwen medli hyfryd o ganeuon. Gwobrau Gŵyl Heddwch Unwaith eto eleni enillodd plant yr ysgol nifer o wobrau yn y gystadleuaeth hon. Mwynheuodd y plant gyfansoddi barddoniaeth a dylunio posteri ar y thema, ‘Edrychwch Arna I, Gwrandewch Arna I’ . Llongyfarchiadau mawr i bawb. Cystadleuaeth Celf yr Urdd Llongyfarchiadau mawr i ‘Grŵp Elle’  Elle, Alex, Scott a James ar ddod yn ail yng nghystadleuaeth gwaith grŵp 3D i Flynyddoedd 5 a 6. Rygbi Llongyfarchiadau i dîm rygbi’r ysgol ar ennill cystadleuaeth ysgolion Caerdydd yn ddiweddar. Yn y rowndiau terfynol cafwyd gêm gyfartal gyda Cwrt yr Ala cyn curo Rhiwbeina ac Ysgol Llandaf i gipio’r gwpan. Yn dilyn y llwyddiant bydd cyfle gan y tîm i gynrychioli Caerdydd yn rowndiau terfynol ysgolion Cymru yng Nghlwb Rygbi’r Dyfnant dros wyliau’r Pasg. Gemau Olympaidd Yn ddiweddar cafodd disgyblion Blynyddoedd 5 a 6 gyfle i fynychu ‘Gemau Olympaidd’ yn Athrofa Prifysgol Cymru yng Nghyncoed. Roedd y profiad yn un cofiadwy i bawb a chafodd y disgyblion gyfle i brofi gweithgareddau athletau amrywiol  o’r naid uchel i rasio dros y clwydi. Diolch i’r Athrofa am drefnu diwrnod llawn hwyl. Staff Ar ddiwedd tymor y Pasg bu’n rhaid ffarwelio â Mrs Jan Palit sydd wedi bod yn aelod o staff yr ysgol am 18 o flynyddoedd! Dymunwn pob lwc a llwyddiant iddi yn ei swydd newydd gyda ESIS.\nCalendr y Dinesydd Llun, 7 Ebrill C yl c h C in i o C ym r a eg Caerd ydd, yng Ngwesty Churchills am 7.30 pm. Siaradwraig wadd: Gwenno Dafydd. Manylion pellach gan Tony Couch (2075 3625 neu ajcouch@yahoo.co.uk). Mawrth, 8 Ebrill Cymdeithas y Tabernacl, Yr Ais, Caerdydd: Parch. Cynwil Williams yn siarad am ‘Gyfeillion Dylanwadol’ am 7.30pm. Sadwrn, 12 Ebrill Th eatr Bara Caws yn cyflwyno ‘Y Gobaith a’r Angor’ gan Dylan Rees yn Neuadd Llanofer, Treganna, Caerdydd. Tocynnau: 029 20631144 neu 01286676335. Mawrth, 15 Ebrill Cymdeithas y Tabernacl, Yr Ais, Caerdydd: Cyngerdd gan Gôr Cantemus am 7.30pm. Gwener, 18 Ebrill C inio M a w redd og yng nghwmni Max Boyce, yng Nghlwb Golff yr Eglwys N e w y d d a m 8 . 0 0 p m . Tocynnau: £30.00 yn cynnwys bwyd (3 cwrs). Noson ddwyieithiog (gwisg smart). Trefnir gan Bwyllgor Apêl yr Eglwys Newydd ac Ystum Taf ac ardal Mynydd Bychan, Llwynfedw, Gabalfa, Cathays a Parc y Rhath yr Eisteddfod. Manylion pellach: 0292056 5658; Gwener, 18 Ebrill Noson Rasio Ceffylau yn y Duke of Clarence, Treganna am 7.30pm yng nghwmni Gareth Roberts. Am fwy o wybodaeth ebost: apel.eisteddfod@btinternet.com\nSadwrn, 19 Ebrill Bore coffi i ddysgwyr yn yr Eglwys Efengylaidd Gymraeg, Rhymney St, Cathays, rhwng 10.30 a 12.00. Sgwrs gan Amanda Griffiths am 11.00. Croeso cynnes i bobl nad ydynt yn aelodau o’r Eglwys. Sadwrn, 19 Ebrill Noson yng nghwmni ‘Ar Lôg’ y n g N g h l w b T r y d a n , Pontcanna. Trefnwyd gan Bwyllgor Apêl Llysfaen, D r a e n e n P e n  y  g r a i g ( T h o r n h i l l ) a R h yd r i Eisteddfod Gen ed la eth ol Caerdydd.\nSadwrn, 19 Ebrill Côr Philharmonig Caerdydd. Cyngerdd yn cynnwys yr Offeren yn C gan Beethoven, yn Neuadd Gerdd y Brifysgol, Heol Corbett, am 7.30pm. Arw ein ydd: Alun Guy. Organydd: Robert Nicholls. Unawdwyr: Rhian Owen, Kate Woolveridge, Aled Wyn Davies a Tom Evans. Tocynnau: £7. Manylion pellach: 02920626779. Llun, 21 Ebrill C y m d e i t h a s G y m r a e g Rhiwbina. ‘Pawb a’i Farn’, yng nghapel Bethany am 7.30pm. Mercher, 23 Ebrill Darlith gan yr Athro Hywel Teifi Edwards ar y testun ‘Eos Morlais a’r Hen Denoriaid Cymreig’ yn Neuadd Oakdale, Amgueddfa Sain Ffagan am 7.15pm. Tocynnau £7. Fe’i trefnir gan Bwyllgor Apêl Croes Cwrlwys Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd. Iau, 24 Ebrill Coffáu Hilladdiad yr Asyriaid a’r Armeniaid, am 5.15pm ger Maen Coffa Hilladdiad 1915 yn ardd gefn y Deml Heddwch, Parc Cathays, yn cael ei ddilyn gan ddarlith ar ‘Hilladdiad yr Asyriaid 1915’ gan Sabri Atman, Amsterdam (C yfa rw yddw r C a nolfa n Seyfo) yn y Deml Heddwch am 5.30pm. Fe’i trefnir gan Cymdeithas Cyfeillgarwch CymruArmenia. Manylion pellach: 07718982732; eilian@nant.wanadoo.co.uk. Gwener, 26 Ebrill Cymdeithas Eglwys y Crwys. Noson yng nghwmni Aelwyd y Waun Ddyfal, Caerdydd, am 7.30pm. Tocynnau: £5. Mawrth, 29 Ebrill Darlith Goffa G. J. Williams (dan nawdd Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd). Darlith gan yr Athro Glyn E. Jones ar y testun ‘Golwg ar rai ffiniau tafodieithol ym Mrycheiniog’. Yn Ystafell 0.31, Adeilad y Dyniaethau, Safle Rhodfa Colum, Prifysgol Caerdydd, am 5.30pm. Croeso cynnes i bawb.\nMawrth, 29 Ebrill Agoriad Arddangosfa Gelf ym Mwyty y Thai House, Guilford Crescent. Noddwyd y noson hon gan Arlene and Noi Ramasut. Tocynnau: apel.eisteddfod@btinternet.com\nIau, 8 Mai Cyngor Eglwysi Cymraeg Caerdydd. Oedfa Wythnos Cymorth Cristnogol dan arweiniad y Parch. Glyn Tudwal Jones yng Nghapel y Crwys am 7.30pm. Gwener, 9 Mai Cylch Cadwgan. Y Prifeirdd Aled Gwyn a T. James Jones yn siarad ar y testun ‘Llwybrau Nest’ yn Neuadd yr Eglwys, Creigiau am 8.00pm. Cydnabyddir cefnogaeth yr Academi Gymreig. Gwener, 9 Mai Cyngerdd yng nghwmni Côr Poliffonig Caerdydd ac Elinor Bennett yn Eglwys Ebeneser, Heol Siarl, Caerdydd, er budd Gofal Canser Cymru.Yn ystod ail hanner y cyngerdd bydd y côr yn perfformio Requiem Faure.\nISSN 13627546 Sadwrn, 17 Mai Bore coffi i ddysgwyr yn yr Eglwys Efengylaidd Gymraeg, Rhymney St, Cathays, rhwng 10.30 a 12.00. Sgwrs gan John Emyr am 11.00. Croeso cynnes i bobl nad ydynt yn aelodau o’r Eglwys. Llun, 19 Mai C y m d e i t h a s G y m r a e g Rhiwbina. Cyngerdd Côr Aelwyd y Waun Ddyfal, yng nghapel Bethel am 7.30pm. Tâl mynediad £5. Llun, 19 Mai Cymdeithas Wyddonol Cylch Caerdydd. ‘Y fraich ddrewllyd a chlefydau anghyffredin eraill’ gan Meirion Llewelyn (Ysbyty Brenhinol Gwent). Yn Ystafell G77 ym Mhrif Adeilad Prifysgol Caerdydd, Parc Cathays, am 7.30pm. Croeso i bobl nad ydynt yn ‘arbenigwyr’ gwyddonol. Anfonwch fanylion ar gyfer y Calendr at Dr E. Wyn James, 16 Kelston Rd., Yr Eglwys Newydd, Caerdydd CF14 2AJ (Ffôn: 02920628754; ebost: JamesEW@caerdydd.ac.uk).\nDinesydd Ebrill 2008


Cameron ac Osborne 'wedi gwrthod datganoli treth awyr' - BBC Cymru Fyw\nCameron ac Osborne 'wedi gwrthod datganoli treth awyr'\nRoedd David Cameron a George Osborne yn bersonol gyfrifol am wrthod galwadau i ddatganoli pwerau trethi awyr i Gymru, yn ôl cyn-Ysgrifennydd Cymru.\nDywedodd Stephen Crabb nad oedd "wedi gallu perswadio" y prif weinidog a'r canghellor ar y pryd i newid y polisi yn 2015.\nYchwanegodd AS Preseli Penfro mai nawr o bosib oedd yr adeg i "ailedrych ar y sefyllfa".\nCafodd y dreth teithwyr awyr ei thrafod pan oedd Llywodraeth y DU yn gwneud newidiadau i'r setliad datganoli wnaeth olygu trosglwyddo pwerau dros rai trethi i Fae Caerdydd.\n"Fe wnaethon nhw gytuno i nifer o'r newidiadau roeddwn i eisiau eu gwneud, ond roedd gormod o ansicrwydd a phryderon ynghylch y dreth awyr i gael y penderfyniad," meddai Mr Crabb, oedd yn Ysgrifennydd Cymru rhwng 2014 a 2016.\nCafodd y mater ei godi gan yr AS yn ystod dadl yn Neuadd Westminster ynglŷn â pherthynas y DU a Qatar - mae Qatar Airways wedi dechrau hediadau uniongyrchol rhwng Caerdydd a Doha yn ddiweddar.\nYchwanegodd: "Ers amser maith mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gofyn i Lywodraeth y DU ddatganoli'r dreth teithwyr awyr iddyn nhw, fel eu bod nhw'n gallu ei ddefnyddio i ddatblygu'r farchnad hediadau tramor pell.\n"Nes i ei roi ar y cofnod nad oeddwn i wedi gallu perswadio David Cameron na George Osborne i newid y polisi.\nimage copyrightMaes Awyr Caerdydd\n"Ond mae'n siŵr ei bod hi'n bryd ailedrych ar y sefyllfa, gan fod arweinyddiaeth Maes Awyr Caerdydd wedi bod mor llwyddiannus wrth fagu perthynas gyda'r Qataris."\nMae'r dreth awyr wedi ei datganoli i'r Alban a Gogledd Iwerddon, ond mae gweinidogion y DU wedi gwrthod ei datganoli i Gymru oherwydd pryderon y byddai'n rhoi Maes Awyr Bryste dan anfantais.\nLlynedd fe wnaeth y Prif Weinidog Carwyn Jones ysgrifennu at Theresa May yn rhybuddio fod Llywodraeth y DU yn "tanseilio ein safle economaidd" o'i gymharu â'r gwledydd datganoledig eraill drwy wrthod newid eu polisi.\nMae Mr Jones wedi dweud y byddai'n gostwng y dreth teithwyr awyr petai'n cael ei ddatganoli i Gymru.\nAwyren gyntaf o Qatar yn glanio yng Nghymru


Cerbydau Oerach ar gyfer Cludiant Deunyddiau Plate Methiannau Cyffredin - exbition - Newyddion - Wuxi Yuda Heat-Exchanger Co., Ltd\nCerbydau Oerach ar gyfer Cludiant Deunyddiau Plât Fethiannau Cyffredin\nGan fod gan y dur di-staen ymwrthedd cyrydu cryf, felly mae gwahanol fathau o Oew dur di-staen ar gyfer Cerbydau Cludiant yn un o'r plât a ddefnyddir yn gyffredin. Y dewis penodol o ba fath o ddur di-staen ond hefyd yn ôl ei ddefnydd o'r amgylchedd i'w benderfynu.\nMae'r defnydd o ddur di-staen 304L ac ymwrthedd cyrydu a 304 yn nodweddiadol yr un peth, ond mae'r cynnwys carbon yn gymharol isel, felly mae ymwrthedd cyrydiad, yn enwedig ymwrthedd i gywwyddiad rhyng-gwranol yn well na'r math 304, ac yn ddibynadwy i fod yn well.\nMae 316 o ddur di-staen hefyd yn addas ar gyfer canolbwyntio <50% o="" asid="" asetig="" a="" soda=""> alcohol ac aseton a thoddyddion eraill; tymheredd ≤ 100 ℃ crynodiad <20% gwanhau="" asid="" nitrig,="" crynodiad=""><30% asid="" ffosfforig="" gwan,="" dŵr="" oeri="" naturiol,="" tŵr="" oeri="" dŵr,="" dŵr="" meddal="" a="" chyfryngau="" organig="" ac="" anorganig="" cyffredinol="" eraill,="" y="" math="" hwn="" o="" ddur="" di-staen="" oerach="" ar="" gyfer="" cerbydau="" cludiant="" ymwrthedd="" cyrydu="" na="" mae'r="" math="" 304="" yn="" well,="" a="" gall="" ddisodli'r="" math="">\nMae gwrthiant a defnydd corydiad dur di-staen 316L a 316 yn yr un modd, ond yn well na'r math 316. Mae 317 o gynnwys oerach tancer Cr, Mo, Ni, dur di-staen, ychydig yn uwch na'r math o 316, felly mae bywyd y gwasanaeth yn well na chyrhaeddiad y math o 316, cyrydiad pydru a pherfformiad cyrydiad straen hefyd yn well.\nGellir dweud bod dur di-staen AISI904L neu SUS890L bod cost uchel iawn o wrthwynebiad gwrthrychau deunydd, isel, na'r deunyddiau uchod yn well, mae'n arbennig o addas ar gyfer y cyfrwng cyffredinol ar gyfer asid sylffwrig, asid ffosfforig a haidid arall yn Oerach ar gyfer Cludiant Cerbydau Defnyddiwch y ddyfais.\nFe'i defnyddir yn helaeth mewn cynhyrchu diwydiannol o offer rheweiddio, gall gynhyrchu oeri aer cywasgydd aer tymheredd uchel, tynnu'r aer cywasgedig mewn llawer o ddŵr. Defnyddir cludwyr awyr yn eang mewn oeri, yn bennaf fel a ganlyn:\n1, ar gyfer oeri neu anwedd\n2, a ddefnyddir yn eang: mireinio olew, cyddwysiad anwedd top tŵr petrocemegol;\n3, yn yr olew sy'n dychwelyd, gwaelod y oeri olew;\n4, Oerach aer ar gyfer Cerbydau Cludo a ddefnyddir mewn amrywiaeth o gynhyrchion adwaith sy'n oeri;\n5, yr Oerach Oeaf ar gyfer Cerbydau Cludiant a ddefnyddir wrth oeri cylchdroi tylbinau pwmp nwy a phlanhigion pŵer sy'n cylchredeg.\nPâr o: Ymunwyd â 2018 WIN EURASIA\nNesaf: Oerach ar gyfer cerbydau cludo glanhau orchest mae gollwng o sut i wneud


Community Action On Fuel Poverty - Cymraeg\nWefan Gweithrediad Cymunedol ar Dlodi Tanwydd\nGweithredu Cymuned Gymraeg ar Dlodi Tanwydd!\nErs ei lansio ym 2016, mae'r wefan wedi gwneud gwybodaeth ymarferol ac adnoddau ar gael i grwpiau ac asiantaethau lleol di-ri, gan eu helpu i helpu eraill sy'n byw mewn tlodi tanwydd (1).\nAm fod bron i un o bob pedair aelwyd yng Nghymru yn byw mewn tlodi tanwydd a hyd at 65% o bobl yn siarad Cymraeg (2) mewn rhai ardaloedd, roeddem yn meddwl ei bod hi'n bwysig gwneud ein hadnoddau mwyaf poblogaidd yn 'y gymuned' ar gael yn yr iaith Gymraeg.\nPecynnau Cychwyn Digwyddiad Cymunedol\nGobeithiwn y bydd yr adnoddau hyn â'r pecynnau cychwynnol yn ddefnyddiol. Dylech eu lawr lwytho mor aml ag y dymunwch a chofiwch ymweld â'r brif wefan am dudalennau adnoddau a gwybodaeth eraill (yn Saesneg).\nMae'r pecyn hwn yn cynnwys popeth sydd ei angen arnoch i hyrwyddo a rhedeg sesiwn bingo ynni cymunedol. Darllenwch trwy'r ddogfen Cyflwyniad a Chyfarwyddiadau Bingo Ynni yn gyntaf am awgrymiadau ar sut i gael y gorau ô'ch sesiwn.\nBeth sydd wedi'i gynnwys?\nTempled posteri digwyddiad ynni hwylus.\nCyflwyniad a chyfarwyddiadau bingo ynni.\nCardiau bingo gwag.\nCarden galwr bingo ynni 1 - 40.\nCardiau bingo wedi'u hargraffu ymlaen llaw.\nLawrlwytho Pecyn Cychwyn\nMae'r pecyn hwn yn cynnwys popeth sydd ei angen arnoch i hyrwyddo a rhedeg sesiwn cwis lluniau cymunedol. Mae cyfarwyddiadau llawn wedi'u cynnwys ond gallwch addasu'r cwis, fodd bynnag, mewn unrhyw ffordd!\nCyfarwyddiadau cwis lluniau.\nAtebion cwis lluniau.\nCarden sgorio cwis lluniau.\nCyngor Ynni Cartref\nDelio â Lleithder a Chyddwysiad\nTaflenni Gwybodaeth - Cyngor Ynni Cartrefi\nMae'r daflen hon yn esbonio sut y cafodd llaith a chyddwysiad ei achosi â'r effaith y gallai ei gael ar gartref yr unigolyn. Mae'n darparu'r awgrymiadau gorau i leihau cyddwysiad yn y cartref.\nPecyn Cyngor Ynni ar gyfer Cartrefi heb Nwy Prif gyflenwad\nCyngor ymarferol ar arbed ynni a lleihau costau tanwydd ar gyfer cartrefi oddi ar y grid nwy prif gyflenwad.\nPum Cam Syml i Reoli Eich Biliau Ynni\nCyngor uniongyrchol ar gyfer rheoli'ch biliau ynni i'ch helpu i fforddio i gadw'n gynnes.\nAdnoddau Gêm Gymunedol\nTempled Poster Digwyddiad Ynni Hwylus\nGemau Cymunedol - Hyrwyddo Digwyddiadau\nPoster drafft i sefydliadau eu defnyddio wrth gynnal digwyddiadau sy'n ymwneud ag ynni. Gellir personoli'r poster gyda logos a manylion y digwyddiad.\nCwis Arbed Ynni\nGemau Cymunedol - Cwis Arbed Ynni\nCwis hwylus yw hwn i'w ddefnyddio mewn digwyddiadau neu weithdai ynni i gynorthwyo'r rhai sy'n mynychu i ddeall sut eu bod nhw'n ynni effeithlon (neu os nad ydynt!). Nôd y cwis yw canfod a yw'r rhai sy'n cymryd rhan yn 'arbedwyr ynni' neu 'wastraffwyr ynni'.\nCyfarwyddiadau Gêm Watedd\nGemau Cymunedol - Gêm Watedd\nWedi'i ddatblygu a'i atgynhyrchu gyda chaniatâd Ymddiriedolaeth Gofal Sylfaenol Bolton a Chyngor Bolton, mae'r Gêm Watedd yn gêm ryngweithiol hwylus y gellir ei chwarae mewn unrhyw ddigwyddiad er mwyn helpu i godi ymwybyddiaeth o faint mae eitemau cartref bob dydd yn costio i'w defnyddio, i helpu preswylwyr tai i reoli eu hegni'n well. Mae'r ddogfen hon yn darparu cyfarwyddiadau llawn i'r rhai sydd am redeg y Gêm Watedd. Mae'r gêm yn gweithio'n gystal hefyd fel cyflwyniad PowerPoint neu ar gardiau wedi'u hargraffu.\nPowerPoint y Gêm Watedd. Gellir cyflwyno'r gêm hon fel PowerPoint ond mae'n gweithio'n well os gopïwch y lluniau ar gerdyn (A3 neu fwy!!). Gweler Cyfarwyddiadau'r Gêm Watedd am ragor o wybodaeth.\nHoffai NEA ddiolch i Dîm Adran Yr Iaith Gymraeg British Gas am eu cymorth wrth gyfieithu'r adnoddau hyn.\nAm ragor o wybodaeth am waith NEA yng Nghymru, ewch i Wefan NEA Wales.\nHelpwch ni trwy rannu ar y cyfryngau cymdeithasol.\nMae'r pecyn hwn yn cynnwys popeth sydd ei angen arnoch i hyrwyddo a rhedeg sesiwn bingo ynni cymunedol. Darllenwch trwy'r ddogfen Cyflwyniad a Chyfarwyddiadau Bingo Ynni yn gyntaf am…\nMae'r pecyn hwn yn cynnwys popeth sydd ei angen arnoch i hyrwyddo a rhedeg sesiwn cwis lluniau cymunedol. Mae cyfarwyddiadau llawn wedi'u cynnwys ond gallwch addasu'r cwis, fodd bynnag,…


Cod Bonws Ad-dalu Super Blaendal Diwrnod Llafur - Casino High Country\nHafanCynigion Diweddaraf gyda Bonysau Adnau 2022Cod Bonws Ad-dalu Super Blaendal Diwrnod Llafur - Casino High Country\nSicrhewch god bonws Diwrnod Llafur unigryw 500% i chwarae peiriannau Keno, Scratch a Slot heddiw yn High Country Casino. Os ydych chi'n chwaraewr newydd yn High Country, mae croeso i chi fachu'ch bonws blaendal cyntaf 50% Cashback + 500%.\nYn High Country Casino mae chwaraewyr newydd o Ganada ac UDA yn cael bonws cofrestru unigryw.\nBonws Adnau: Bonws Adnau 500%\nCod Bonws: HC500\nTelerau ac Amodau • Cod cwpon: HC500 • Mae'r cynnig hwn yn ddilys yn unig ar gyfer adneuwyr tro cyntaf yn High Country Casino a dim ond trwy ad-dalu'r Cod gohebydd yn yr ariannwr cyn cwblhau'r blaendal. Bydd unrhyw enillion o'r Hyrwyddiad hwn yn ddi-rym os nad oes gan y cyfrif o leiaf un blaendal dilys. Mae'r Tîm Cyllid yn cadw'r hawl i ofyn am brawf dilys o'r trafodion a ddebydwyd yn llawn. • Mae'r cynnig wedi'i gyfyngu i un chwaraewr i bob cartref a / neu gyfrifiadur. • Dim ond unwaith y gall y chwaraewr ad-dalu'r cwpon hyd at uchafswm o $ 2,500.00 bonws. • Y blaendal lleiaf i fod yn gymwys ar gyfer y bonws hwn yw $ 25. • Chwarae trwodd sy'n ofynnol i gyfnewid arian: 45 gwaith y blaendal ynghyd â'r swm bonws mewn gemau dilys. Wagers yn Black Jack, 21 Gemau, Poker Fideo Aml-law, Poker Fideo neu unrhyw fath o Gemau Poker (gan gynnwys Slotiau Poker): mae pob bet $ 1 yn cyfrannu $ 0.5. Nid yw Wagers mewn Gemau Deliwr Byw, Craps, Vegas Three Card Rummy, Tri Card Poker, Caribbean Draw, Caribbean Hold'em, Caribbean Stud, Baccarat, Roulette neu SicBo neu gemau Progressives yn berthnasol. • Uchafswm yr arian allan yw 20 gwaith y swm blaendal sy'n gysylltiedig â'r cod hyrwyddo, hyd at $ 10,000, yn seiliedig ar swm blaendal o $ 500, ond ni all fod yn fwy na'r uchafswm talu $ 10,000 mewn unrhyw achos. • Unwaith y bydd y gofyniad wagering wedi'i fodloni, bydd yr holl falansau sy'n fwy na'r uchafswm arian parod a ganiateir yn ddi-rym ac yn cael eu tynnu o'r cyfrif yn awtomatig. Ar y pwynt hwn gall y chwaraewr ofyn am yr arian. Os bydd yn dewis parhau i chwarae yn lle, bydd unrhyw enillion ychwanegol sy'n fwy na'r uchafswm arian parod a ganiateir yn cael ei ddirymu a'i fforffedu. • Nid yw'r Swm Bonws yn rhai y gellir eu cyfnewid a bydd yn cael ei dynnu o'r arian parod cysylltiedig. • Arian Parod 50%: Wedi'i gredydu ar gais, a dim ond unwaith y cyfrif. • Arian Parod 50% o'r swm blaendal sy'n gysylltiedig â'r cod hyrwyddo: HC500, hyd at uchafswm o: $ 250.00. • Uchafswm arian parod: $ 1,000. Trosglwyddo: 45 gwaith mewn wagers dilys. Mae pob bet $ 1 yn cyfrannu $ 0.50 mewn rhai gemau. Ddim yn ddilys ar gyfer Progressive, rhai RSVS, gemau Delwyr Byw, Craps, Caribbean Hold'em, Baccarat, Poker Tri Card, Roulette, Three Card Rummy a Sic Bo. • Unwaith y bydd y gofyniad wagering wedi'i fodloni, bydd yr holl falansau sy'n fwy na'r uchafswm arian parod a ganiateir yn ddi-rym ac yn cael eu tynnu o'r cyfrif yn awtomatig. Ar y pwynt hwn gall y chwaraewr ofyn am yr arian. Os bydd yn dewis parhau i chwarae yn lle, bydd unrhyw enillion ychwanegol sy'n fwy na'r uchafswm arian parod a ganiateir yn cael ei ddirymu a'i fforffedu. Nid yw'r Swm Bonws yn rhai y gellir eu cyfnewid a bydd yn cael ei dynnu o'r arian parod cysylltiedig. NODYN CYFFREDINOL: Mae Telerau, Rheolau a Rheoliadau Cyffredinol ar gyfer pob Hyrwyddiad a Bonws hefyd yn berthnasol. Gwybodaeth ar gael yn y tab Hyrwyddiadau o brif safle'r casino (lawrlwytho a chwarae ar unwaith) neu yn y brif Ddewislen yn y fersiwn symudol (Rheolau Cyffredinol Bonws).


Joanne Sims: Aelod | LLYW.CYMRU\nJoanne Sims Aelod\nMae Joanne Sims yn aelod o’r Bwrdd Gwaith Ieuenctid Dros Dro.\nMae Jo Sims wedi gweithio yn y Gwasanaeth Ieuenctid a’r Sector Ieuenctid am 20 mlynedd. Ar ôl graddio o’r brifysgol, bu’n gweithio yn Rwsia fel athrawes Saesneg, cyn dychwelyd i weithio fel gwirfoddolwraig ac yna fel gweithiwr ieuenctid yng Ngwasanaeth Ieuenctid Casnewydd. Roedd y rôl yn cynnwys treialu a datblygu gwaith ieuenctid mewn ysgolion a rhaglenni llythrennedd emosiynol a bu’n gweithio hefyd gweithiwr ieuenctid datgysylltiedig ac mewn canolfan yng Nghasnewydd. Yn ddiweddarach, gweithiodd fel Uwch Weithiwr Ieuenctid mewn prosiect ieuenctid sector gwirfoddol gyda phobl ifanc yn ystod datblygiad Ymestyn Hawliau a datblygwyd hyn ymhellach wrth iddi weithio am gyfnod byr gyda Chymdeithas y Plant, cyn mynd ymlaen i weithio i Tros Gynnal. Yna treuliodd 6 blynedd gyda Chomisiynydd Plant Cymru fel Uwch Swyddog Cyfranogi. Ers 9 mlynedd bellach mae wedi bod yn gweithio fel Rheolwr Gwasanaethau Ieuenctid Blaenau Gwent gan arwain y gwaith o ddatblygu rhaglenni Ieuenctid Cronfa Gymdeithasol Ewrop De Ddwyrain Cymru. Yn y ddwy flynedd ddiwethaf hi oedd Cadeirydd Grŵp y Prif Swyddogion Ieuenctid Cymru. Ar hyn o bryd mae’n cynrychioli Blaenau Gwent ar Grŵp y Prif Swyddogion Ieuenctid ac yn aelod o’r Pwyllgor Safonau Addysg sy’n cefnogi rhaglenni Gwaith Ieuenctid a Chymunedol JNC mewn Sefydliadau Addysg Uwch ledled Cymru.\nDros yr 11 mlynedd diwethaf, mae wedi bod yn gweithio fel Rheolwr Gwasanaethau Ieuenctid Blaenau Gwent, yn datblygu’r gwasanaethau i ddarparu ystod o raglenni mynediad agored a gwaith ieuenctid wedi’u targedu. Bu’n arweinydd strategol ar y Fframwaith Ymgysylltu a Datblygu Ieuenctid ac yn arweinydd ar ddatblygiadau rhaglenni Youth Inspire Cronfa Gymdeithasol Ewrop De-ddwyrain Cymru. Yn fwy diweddar, fel rhan o gylch gwaith ehangach, mae Jo yn rheoli’r berthynas a gomisiynwyd rhwng y Cyngor a’r Ymddiriedolaeth Hamdden ac mae’n goruchwylio’r Bartneriaeth Ôl-16. Ar hyn o bryd, mae’n cynrychioli Blaenau Gwent ar Grŵp y Prif Swyddogion Ieuenctid ac yn aelod o’r Pwyllgor Safonau Addysg sy’n cefnogi rhaglenni Gwaith Ieuenctid a Chymunedol JNC mewn Sefydliadau Addysg Uwch ledled Cymru.\nMae’n byw yn Ystradfellte, Powys ar fferm gyda’i phartner a’i phlant, ac yn dysgu Cymraeg er mwyn cefnogi ei phlant drwy addysg Gymraeg, y coleg a’r brifysgol.


9 nodweddion YouTube mawr sydd wedi diflannu\nMae YouTube arbennig 9 yn nodweddion y byddwch gall byth ddod o hyd i eto\nYouTube, er mwyn cynnal ei rôl arweiniol yn y rhannu niche fideo, yn cael ei gwella. Yn ystod y broses, mae nodweddion newydd yn dod i fodolaeth â nodweddion eraill yn diflannu o'r byd yn llwyr. Ydych chi'n dal yn cofio siartiau YouTube? A ydych yn methu'r gêm neidr y gallwch chwarae tra mae fideo llwytho? Rydym wedi rhestru 9 Mae YouTube arbennig yn nodweddion sy'n werth eich ail sylw yn yr erthygl hon. Ni ellir eu defnyddio eto, ond gallwch weld hyn yr ydych wedi methu a gall eu goffáu yma.\n1. siartiau YouTube\nDefnyddio siartiau YouTube i fod yn lle perffaith i weld y fideos YouTube mwyaf poblogaidd, y mwyaf hoffi neu trafod hyd yn oed y mwyaf. Yn ogystal, gallwch hefyd weld beth yw boblogaidd o fewn categori penodol.\nGallwch gael mynediad i YouTube siartiau o'r url canlynol yn y gorffennol, www.youtube.com/charts, ond yn awr URL hwn wedi cael ei ailgyfeirio i sianel a enwir poblogaidd ar YouTube, sy'n dangos rhai fideos poblogaidd gyda ychydig o fanylion. Does neb yn gwybod pam oedd y nodwedd bragmatig hon yn rhoi diwedd ar ac mae rhai defnyddwyr yn cwyno am hyn hyd yn oed mewn fforymau.\nOs ydych wir am weld YouTube mwyaf poblogaidd neu eraill, gallwch weld y safle hwn yn lle hynny, a bydd eich cysur i ryw raddau.\n2. gêm neidr YouTube\nGall YouTube neidr gêm yn cael ei sbarduno pan fyddwch yn pwyso y saethau ac yn gadael ar eich bysellfwrdd ar yr un pryd. Mae'n eithaf mawr i gael gêm i ladd yr amser pan y fideo yn llwytho. Roedd y gêm hon yn ymddangos yn 2010 ac ond wedi stopio gweithio yn 2013 pan oedd y chwaraewr fideo YouTube diweddariad arall.\nEfallai y bydd llawer ohonoch yn colli gêm hon neidr. Yn ffodus, gallwch chwarae gêm arall yn lle hynny--Gorchymyn Missle, sydd ar gael wrth i chi deipio 1980 uniongyrchol wrth wylio'r fideo YouTube un ond nid yn y rhestr chwarae.\nam eistedd yn ôl ar eich soffa a mwynhau YouTube ar eich teledu mawr? Leanback YouTube (www.youtube.com/leanback yw beth y mae arnoch ei angen. Gall awtomatig yn chwarae fideo ansawdd uchel gyda sgrin lawn. Ond nid yw ar gael bellach. Yn lle hynny, gallwch fynd i YouTube teledu i fwynhau fideos YouTube.\nCynlluniwyd YouTube XL hefyd ar gyfer gwell profiad TV, a oedd ar gael ar gyfer setiau teledu a hefyd Wii neu Sony PS3. Mae'n cyd-fynd â maint mawr eich teledu ac hefyd wedi cael unrhyw sylwadau neu bethau dibwys eraill. Ond yr oedd i ben ym mis Mehefin, 2013. URL gwreiddiol ar gyfer YouTube XL, www.youtube.com/xl, nid yw yn gweithio. Ond nawr gallwch droi i Mae www.youtube.com/tv ar gyfer TV yn brofiad gwych.\n5. YouTube yn byw\nOedd byw YouTube i wneud darllediadau byw ar gael ar YouTube a sêr poblogaidd sylw cyntaf fel rapiwr Will.i.Am a'r gantores Katy Perry. Ond peidiodd ei o www.youtube.com/live URL i weithio yn 2011 gyda holl fideos yn cael eu dileu.\nDdefnyddiwyd gennych i wybod faint o amser a gymerodd i llwytho'r fideo YouTube ar eich cysylltiad rhyngrwyd drwy YouTube MySpeed (ar www.youtube.com/my_speed), a gallai hefyd wedi bod yn cymharu â chyflymder y cyflymder cyfartalog yn eich Dinas, talaith neu hyd yn oed yn y byd. Ond yn awr, nid yw'n gweithio o gwbl.\n7. YouTube pynciau\nOs na ellir dod o hyd i fideos YouTube gwych i wylio, gallech fynd i bynciau YouTube (ar www.youtube.com/topics) i ddod o hyd iddynt. Mae fideos mawr wedi'i churadu yn rhestri chwarae o dan wahanol bynciau, megis dawns ac eraill. Yn anffodus, roedd y nodwedd fawr hon roi'r gorau i weithio am byth.\nÂ YouTube Moodwall, gallwch wylio beth ydych chi'n deimlo, p'un a ydych yn hapus, neu mewn glas, byddwch yn gweld yr un iawn i chi. Yr unig drueni efallai ei bod yn unrhyw le i ddod o hyd i hwn dosbarthiad mwy.\n9. YouTube merlod\nPan ydych yn chwilio merlod ar YouTube, a bydd merlod ar y dudalen we. Ond yn awr, nid yw'r hud hwn yn bodoli o gwbl.\n52 YouTube ffeithiau hynny efallai nad ydych yn gwybod ond dylai yn gwybod\nY fersiwn mwyaf cynhwysfawr o YouTube Hotkeys\nYouTube cerddoriaeth Apps i helpu i wrando ar YouTube gyda sgrin oddi ar\nSut i lawrlwytho fideos YouTube i MOV\nYouTube trimiwr: Sut i docio fideos YouTube\nSut i lawrlwytho fideos YouTube ar AO X Yosemite\nGwefannau 10 uchaf i sylwi ar sylwadau doniol YouTube\nCyflymaf YouTube Downloader amgen: Lawrlwytho fideo ar-lein yn hawdd\n> Adnoddau > YouTube > 9 nodweddion YouTube arbennig y gallwch ganfod unwaith eto byth


Arddangosfa 2008 13 Rhagfyr - 14 Chwefror\nMae gosodwaith Ruth Claxton, Lands End, yn cyflwyno tirlun ymledol, rhyfeddol o gylchau dur wedi’u paentio, gwaith metel uchel, drychau a gwydr lliw, a ffigurau porslen a gafwyd o arwerthiannau cist car, siopau bric a brac a safleoedd arwerthu ar y we wedi'u gosod yma ac acw. Nod y gwaith yw profi ein cyfyngiadau canfyddiadol, ac mae’n dangos diddordeb yr artist mewn archwilio fersiynau gwahanol o realiti, yn cynnwys bydoedd rhithwir. mwy >\nArddangosfa 2008 11 Hydref - 29 Tachwedd\nCuraduron Ifanc 2008\nArddangosfa 2008 09 Awst - 04 Hydref\nMae Melissa Hinkin yn archwilio deunyddiau yn eu cyflwr naturiol a’n archwilio'r berthynas wahanol rhwng yr amgylchedd diwydiannol a’r amgylchedd naturiol. Yn ei gwaith mwyaf diweddar, So Far It Has Only Been For You, mae Hinkin yn parhau i archwilio pwysigrwydd lleoliad a’r ffyrdd yr ydym yn cysylltu gydag amgylchedd arbennig. mwy >\nTest Bed 2008 09 Awst - 04 Hydref\nRE:drawing yw trydedd arddangosfa Agored ddwyflynyddol Oriel Davies Gallery. Eleni, gwahoddwyd yr artistiaid i gyflwyno gwaith oedd yn archwilio dylunio yn ei synnwyr mwyaf eang ac arbrofol. Mae’r arddangosfa’n cyflwyno gwaith newydd a gwaith diweddar gan 44 o artistiaid sy’n datblygu, rhai sydd yng nghanol eu gyrfa a rhai sefydledig o Gymru a’r Gororau, gan amlygu ystod a dyfeisgarwch arferion cyfredol ‘dylunio’. mwy >\nArddangosfa 2008 14 Mehefin - 02 Awst