Dathlodd prosiect rhoi’r gorau i smygu a arweinir gan bobl yn eu harddegau o Gymru ymgysylltu â mwy na 1,100 o bobl ifanc ar draws Ewrop, gyda digwyddiad arddangos ym Mae Caerdydd.\nBydd cynlluniau Prifysgol Metropolitan Caerdydd i fod y brifysgol ddi-fwg gyntaf yng Nghymru yn cael eu lansio’n swyddogol gan Weinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cyhoeddus, Rebecca Evans.\nMae cynllun gweithredu i fynd i’r afael â chyfraddau smygu ar draws Cymru wedi cael ei lansio yn dilyn gwaith partneriaethol gan sefydliadau iechyd blaenllaw a Llywodraeth Cymru.\nGorffennaf 31, 2017\nGwasanaeth Rhoi’r Gorau i Smygu i Bobl Ifanc yn Cyrraedd Nifer Ddigynsail\nMae’r unig wasanaeth rhoi’r gorau i smygu penodol i bobl ifanc yng Nghymru wedi helpu nifer ddigynsail o smygwyr ifanc i roi’r gorau iddi ar ôl sicrhau cyllid gan Lywodraeth Cymru.\nCynllun Gweithredu Newydd yn Datgelu Targedau Rheoli Tybaco i Loegr\nMae Llywodraeth y Deyrnas Unedig wedi cyhoeddi ei Chynllun Rheoli Tybaco i Loegr, er bod elusennau iechyd eisoes yn beirniadu’r diffyg targedau clir a phroblemau o ran cyllid i gefnogi’r nod o ‘genhedlaeth ddi-fwg’.\nGorffennaf 16, 2017\nMae gweithwyr iechyd proffesiynol yng Nghymru’n galw am weithredu ar fyrder i roi cymorth gwell i bobl ag afiechyd meddwl roi’r gorau i smygu, gan fod y ffigurau’n dangos bod y gyfradd yn eu mysg 14% yn uwch nag ymysg y boblogaeth gyffredinol.\nMae ystadegau iechyd newydd yn dangos bod canran y smygwyr yng Nghymru yn is nag erioed o’r blaen, sef 19%, gyda gostyngiad sylweddol yn yr ardaloedd mwyaf cefnog.\nMehefin 16, 2017\nGatiau Ysgolion Cynradd Castell-nedd Port Talbot yn dod yn fannau di-fwg\nLansiwyd gwaharddiad ar smygu wrth gatiau ysgolion ledled Castell-nedd Port Talbot, gan eu cyhoeddi’n fannau di-sigarét.\nPecynnau Plaen a Dim Rhagor o Becynnau o Ddeg - Cyfreithiau Newydd ar Dybaco’n dod i Rym\nNi fydd sigaréts wedi’u brandio a phecynnau o ddeg ar werth o’r penwythnos hwn ymlaen, wrth i gyfreithiau newydd yn rheoli gwedd a maint cynhyrchion tybaco gael eu gorfodi’n llawn.


Rheoliadau Cwotâu Cynnyrch Llaeth (Cymru) 2005\n2005 No. 537 (Cy. 47)\nTrosglwyddo cwota wrth drosglwyddo tir: cyffredinol\n9.—(1) Yn ddarostyngedig i reoliadau 14 ac 16, mae'r rheoliad hwn yn gymwys at ddibenion Erthygl 17 Rheoliad y Cyngor (sy'n ymwneud â throsglwyddo cwota gyda daliad pan gaiff y daliad ei werthu, ei brydlesu, ei drosglwyddo drwy etifeddiaeth neu pan fydd yn destun achosion trosglwyddo eraill yn golygu effeithiau cyfreithiol cymaradwy i gynhyrchwyr) o ran trosglwyddo daliad neu ran o ddaliad.\n(2) mae'n rhaid i drosglwyddai'r daliad neu'r rhan o'r daliad gyflwyno i'r Cynulliad Cenedlaethol —\n(a)hysbysiad trosglwyddo yn y cyfryw ffurf; a\n(b)y cyfryw wybodaeth arall yn ymwneud â'r trosglwyddiad,\nag y gall fod ar y Cynulliad Cenedlaethol eu mynnu yn rhesymol.\n(3) mae'n rhaid i'r hysbysiad trosglwyddo gyrraedd y Cynulliad Cenedlaethol —\n(a)pan drosglwyddir daliad neu ran ohono drwy brydles, heb fod yn hwyrach na 1 Mawrth yn y flwyddyn gwota pryd y'i trosglwyddir; a\n(b)pan drosglwyddir daliad neu ran ohono ac eithrio drwy brydles, heb fod yn hwyrach na 31 Mawrth yn y flwyddyn gwota pryd y'i trosglwyddir.\n(4) mae'n rhaid i'r wybodaeth y cyfeirir ati ym mharagraff (2)(b) gyrraedd y Cynulliad Cenedlaethol o fewn y cyfryw amser ag y gall y Cynulliad Cenedlaethol yn rhesymol ei fynnu.\n(5) mae'n rhaid i'r hysbysiad trosglwyddo gynnwys —\n(a)datganiadau gan y trosglwyddwr a'r trosglwyddai yn nodi meintiau'r cwota a ddefnyddiwyd ac nas defnyddiwyd a drosglwyddir;\n(b)pan drosglwyddir rhan o ddaliad —\n(i)datganiadau gan y trosglwyddwr a'r trosglwyddai i'r perwyl eu bod wedi cytuno y caiff y cwota ei ddosrannu gan ystyried y mannau a ddefnyddir at ddibenion cynhyrchu llaeth fel y'u nodir yn yr hysbysiad trosglwyddo neu na chytunwyd ar unrhyw gyfryw ddosraniad, a\n(ii)lle cytunwyd ar y cyfryw ddosraniad, hysbysiad cydsyniad neu unig fuddiant, a ddarperir gan y trosglwyddwr mewn perthynas â'r daliad; ac\n(c)pan drosglwyddir daliad cyfan, hysbysiad cydsyniad neu unig fuddiant, a ddarperir gan y trosglwyddwr mewn perthynas â'r daliad.


Beth yw’r Bataliwn Cydwaladol dros Ryddid?\nIBAN: CH82 0900 0000 8555 9939 2 – Communication: «Celox».\nYng nghalon y Dwyrain Canol, mae pobloedd Rojava (Cwrdistan Syriaidd) wedi codi yn erbyn y grymoedd adweithiol sydd yn eu gormesu ers degawdau. Wedi rhyddhau Rojava rhag Daesh, mae trigolion Rojava, a’r chwyldroadwyr estron niferus a aeth yno i’w cefnogi, bellach yn poeni am yr imperialwyr Americanaidd, ac am NATO, yn ogystal ag am lywodraethau adweithiol a ffasgaidd yn y Dwyrain Canol: Twrci, Sawdi-Arabia ac Irán. Bellach mae’r rhain i gyd yn ymyrryd yn yr ardal ac yn bomio yno. Wrth wneud hyn, maent yn dilyn yr un strategaethau ag a greodd lawer o’r grwpiau Islamiaethol, fel Daesh, Al Qaeda ac Al Nusra. Mae’r gwledydd cyfalafaidd a greodd y grwpiau hyn, ac a roddodd fywyd iddynt, bellach wedi colli rheolaeth drostynt.\nMae gelynion y bobl yn ei chael yn anodd iawn i roi terfyn ar yr ymdrech dros ryddid a gychwynnwyd gan bobloedd Rojava, hyd yn oed drwy ddefnyddio eu harfau arferol: lladd drwy fomio, drwy daro sifiliaid, drwy fynd â thorfaoedd o ymgyrchwyr chwyldroadol i’r ddalfa, a thrwy ymosod o hyd ar herwfilwyr y bobl. Mae’r ymdrech hon yn mynd yn ei blaen yn Rojava, yng Nghwrdistan a thrwy’r Dwyrain Canol i gyd. Erbyn hyn, menywod arfog Rojava yw hunllef waethaf y grymoedd Islamiaethol.\nCefnogwn ymdrech chwyldroadol pobloedd Rojava, a mannau eraill, yn erbyn Islamiaeth, UDA, NATO a’r gwladwriaethau adweithiol!\nI ymuno â’r ymgyrch, cysylltwch â ni!\nTelir yr holl ffioedd angenrheidiol (posteri, taflenni, y wefan,…) gan y cyfranogwyr. Bydd pob ewro a roddir yn mynd i Rojava.\nBeth yw’r Bataliwn Cydwladol dros Ryddid?\nFe’i sefydlwyd ar 10 Mehefin, 2015, ac fe’i hysgogwyd gan y MLKP (Plaid Gomiwnyddol Farxaidd-Leninaidd Twrci a Chwrdistan). Mae’n seiliedig ar y Brigadau Cydwladol a fu’n amddiffyn y Chwyldro Sbaenaidd yn 1936. Ymgasglodd sawl grŵp chwyldroadol Comiwnyddol ac anarchaidd (e.e. TKPML/Tikko, MLSPB-DC, RC, TKEP/L, ΕΣΔΑ), yn ogystal â chwyldroadwyr annibynnol unigol, yn y BÖG (Lluoedd Undeig dros Ryddid). Mae gwahanol dueddidau gan y grwpiau hyn: Marxaeth-Leninaeth, Hoxhaaeth, Maoaeth, anarchiaeth, Trotskyaeth,…\nAmddiffynnwn y lluoedd sydd yn amddiffyn Rojava yn Afrin!\nMae’r ymgyrch i brynu Celox ac i’w anfon i’r Bataliwn Cydwladol dros Ryddid yn Rojava wedi profi’n llwyddiannus iawn. Dechreuodd cyn y frwydr dros Kobane, a datblygodd fel y cafodd y lluoedd cydwladol Celox ar gyfer yr ymosodiad terfynol ar y galiffiaeth yn y frwydr fawr dros Raqqa. Yn ystod y rhyfel bu’r lluoedd cydwladol yn eu hatrefnu eu hunain yn Rojava (ac ymddangosdd unedau newydd, fel yr ’YPG Rhyngwladol’). Yn awr, a byddin Twrci a’u cefnogwyr Islamiaethol yn ymosod ar Rojava yn Afrin, a’r lluoedd cydwladol yn symud tuaf at y ffrynt hwn, gwelir bod Celox yn bwysicach byth. Ar frys, rhaid inni gyllido, prynu a delifro’r Celox newydd i’r ffrynt. Cyfrannwch i’r ymgyrch hon, os gwelwch yn dda!


Canllawiau gofal plant a gwaith chwarae: coronafeirws [HTML] | LLYW.CYMRU\nCanllawiau gofal plant a gwaith chwarae: coronafeirws\nCanllawiau gofal plant a gwaith chwarae: coronafeirws [HTML]\nLawrlwytho'r dudalen hon fel PDF . Maint Ffeil 250 KB.\nMaint Ffeil 250 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.\nPwy ddylai ddefnyddio’r canllawiau hyn\nStaff neu blant mewn ’mwy o berygl’\n1. Dileu - ceisio dileu'r risg (yr ymyriad mwyaf effeithiol). Atal pobl rhag dod i gysylltiad â’r feirws a chael eu heintio\n2. Amnewid - newid y gweithgaredd peryglus am un llai peryglus\n3. Mesurau rheoli trefniadol - ceisio lleihau risg drwy newid y ffordd mae'r gweithgaredd yn cael ei gynnal\n4. Mesurau Rheoli Gweinyddol – gan geisio lleihau unrhyw risgiau eraill o ddod i gysylltiad â’r feirws\n5. Cyfarpar diogelu personol (PPE) – ceisio amddiffyn gweithiwyr rhag unrhyw risgiau sy’n weddill drwy wisgo PPE. (Yr ymyriad lleiaf effeithiol)\ndarparwyr gwasanaethau gofal plant a chwarae sydd wedi'u cofrestru gydag Arolygiaeth Gofal Cymru (gan gynnwys gwarchod plant, gofal dydd, gofal sesiynol, chwarae mynediad agored a darpariaeth Dechrau'n Deg) a naniau cymeradwy\ndarparwyr gofal plant a chwarae sydd heb gofrestru (llai na 2 awr y dydd neu yn unol â’r eithriadau a nodir yng Ngorchymyn Eithriadau Gwarchod Plant a Gofal Dydd (Cymru) (2010) (fel y’i diwygiwyd)).\nSymudodd Cymru i Lefel Rhybudd Sero ar 7 Awst. Ond nid yw’r coronafeirws wedi diflannu ac mae'n parhau i fod yn risg iechyd difrifol. Mae Llywodraeth Cymru wedi cadw rhai mesurau allweddol ar waith yn y gyfraith i ddarparu elfen o ddiogelu i'r rhai mwyaf agored i niwed. Dylid darllen y Canllawiau hyn wrth ochr y canlynol:\nLefel rhybudd 0: canllawiau ar gyfer cyflogwyr, busnesau a sefydliadau sy'n amlinellu cyngor sylfaenol ar sut mae COVID-19 yn cael ei ledaenu a pha fesurau rhesymol y dylai cyflogwyr eu cymryd i leihau'r risg yn eu lleoliad.\nCanllawiau Atal a Rheoli Heintiau mewn Lleoliadau Gofal Plant gan Iechyd Cyhoeddus Cymru sy’n rhoi arweiniad mewn perthynas ag arferion Atal a Rheoli Heintiau ym mhob Lleoliad Gofal Plant, gan gynnwys glanhau teganau ac offer a sut i ddelio â gwastraff.\nMae'r canllawiau hyn yn cynnig cyngor ar sut y gall lleoliadau leihau risg a lledaeniad COVID-19. Yn sail i'r canllawiau hyn mae nifer o negeseuon allweddol sy'n parhau i fod o'r pwys mwyaf.\nAr bob Lefel Rhybudd, dylai lleoliadau wneud y canlynol:\nYstyried sut y gallant reoli eu gweithrediadau er mwyn lleihau'r risg o drosglwyddo’r feirws yn y lleoliad.\nSicrhau bod y staff a'r plant yn dilyn arferion hylendid dwylo ac anadlol da.\nCynnal cyfundrefnau glanhau effeithiol.\nSicrhau bod mannau lle mae pobl yn bresennol wedi’u hawyru’n dda.\nDilyn cyngor iechyd y cyhoedd ar brofi, hunanynysu a rheoli achosion a gadarnhawyd o COVID-19.\nPeidio â chaniatáu i unrhyw staff sydd wedi profi'n bositif, sydd â symptomau COVID-19, neu a ddylai fod yn hunanynysu i fynychu'r lleoliad.\nAnnog staff i fanteisio ar y cynnig profion llif unffordd ddwywaith yr wythnos yn ogystal â'r ddau ddos o frechiad COVID-19.\nYng Nghymru, mae'r person neu'r personau sy'n gyfrifol am unrhyw safle, neu'r gwaith a wneir yno, o dan ddyletswydd benodol i gymryd pob cam rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r corafeirws a'i ledaenu. Fel rhan o hyn, bydd angen i leoliadau sicrhau bod asesiadau risg coronafeirws yn parhau i gael eu cynnal yn rheolaidd. Dylai’r asesiad ymdrin yn uniongyrchol â’r risgiau sy’n gysylltiedig â’r coronafeirws (COVID-19) er mwyn ei gwneud hi’n bosibl rhoi mesurau ar waith i reoli’r risgiau hynny.\nDylai mesurau sydd wedi’u rhoi ar waith o ganlyniad i Asesiadau Risg gael eu cyfleu yn glir i staff a rhieni, a’u hamlinellu ym mholisïau perthnasol y lleoliad.\nMae'r Hierarchaeth Mesurau Rheoli a amlinellir yn y cyngor hwn ac yn y Canllawiau Lefel Rhybudd 0 i gyflogwyr, busnesau a sefydliadau yn sail i'r asesiad risg. Mae gan bob cyflogwr ddyletswydd i ymgynghori â gweithwyr ynghylch iechyd a diogelwch, a nhw sydd yn y sefyllfa orau i ddeall y risgiau mewn lleoliadau unigol. Gall staff gofal plant ddewis cynrychiolydd undeb i gymryd rhan yn y broses asesu risg, a dylai cyflogwyr rannu canlyniadau’r asesiadau risg gyda’r gweithlu. Yn achos lleoliadau sydd wedi cau, dylid rhannu hyn cyn y disgwylir i staff ddychwelyd.\nAm gyngor pellach gweler y Canllawiau Lefel Rhybudd 0 i gyflogwyr, busnesau a sefydliadau.\nMae’n hanfodol bod staff yn hyderus bod gan eu lleoliad drefniadau priodol ar waith i sicrhau iechyd a diogelwch pawb. Os yw staff yn bryderus, gan gynnwys y rhai a allai fod yn eithriadol o agored i niwed yn glinigol neu’r rhai sy’n credu y gallant wynebu risg uwch mewn perthynas â’r coronafeirws, rydym yn argymell bod rheolwyr llinell yn trafod unrhyw bryderon sydd gan unigolion o ran eu hamgylchiadau penodol, gan geisio rhoi tawelwch meddwl i staff ynghylch y mesurau diogelwch sydd ar waith.\nDylai staff fod yn ddigon hyderus i drafod eu hiechyd a’u diogelwch yn y gwaith ac unrhyw bryderon sydd ganddynt gyda’u rheolwr llinell. Yna, mae ar reolwyr llinell angen ystyried beth yw’r ffordd orau o liniaru a rheoli’r risg honno a sicrhau bod staff mor ddiogel â phosibl.\nYng nghyd-destun COVID-19, mae unigolion sydd mewn mwy o berygl yw’r rhai sy’n wynebu risg uwch o salwch difrifol yn sgil COVID-19. Mae’r categori hwn yn cynnwys pobl dros 70 oed, menywod beichiog a’r rheini sydd ag amrywiaeth o gyflyrau iechyd cronig. Dylai pob lleoliad barhau i gynnal asesiadau risg a rhoi mesurau rheoli ar waith i leihau’r risgiau hynny, fel golchi dwylo’n rheolaidd, hylendid arwynebau ac ati.\nDylai pob menyw feichiog (ar unrhyw gam o'r beichiogrwydd) gynnal asesiad risg unigol. Mae hyn oherwydd y gallai menywod beichiog fod yn arbennig o agored i niwed oherwydd bod mwy o berygl i’r coronafeirws achosi salwch difrifol. Dylid dilyn y canllawiau cenedlaethol diweddaraf.\nMae canllawiau ar gael i bobl, gan gynnwys plant, sy'n wynebu risg uchel iawn o ddatblygu salwch difrifol os ydynt yn dod i gysylltiad â'r coronafeirws gan fod ganddynt gyflwr iechyd difrifol iawn eisoes.\nCynghorir nanis i barhau i ddilyn mesurau rhagofalus wrth ofalu am blant yng nghartref y plentyn. Er y bydd Nanis am ystyried elfennau ehangach o'r canllawiau hyn, dylent roi sylw arbennig i'r canlynol:\ngolchi dwylo'n aml am o leiaf 20 eiliad (yn enwedig pan fyddwch yn cyrraedd y gwaith ac yn dychwelyd adref) ac yn sicrhau bod y plant yn eich gofal hefyd yn ymarfer hylendid dwylo da\ndefnyddio tywel ar wahân i sychu eich dwylo (peidiwch â rhannu tywel gydag unrhyw aelodau o'r teulu na'r plentyn rydych yn gofalu amdano)\ncadw pellter corfforol cyn belled ag y bo modd gydag aelodau o'r teulu ac eraill nad ydych yn gofalu amdanynt\nmanteisio i'r eithaf ar gyfleoedd i awyru'n dda dan do a threulio amser yn yr awyr agored gymaint ag sy'n ymarferol\nOs ydych chi fel nani, neu rywun yn y cartref, yn agored i fwy o risg, yn agored i niwed yn glinigol\nneu heb eich brechu rhag y feirws, dylech ystyried y risgiau a’r manteision gyda’r teulu, a dod i gytundeb ynghylch p’un a ddylech barhau i ddarparu gwasanaeth i’r teulu o dan yr amgylchiadau. Os ydych chi a’r teulu’n cytuno y dylech barhau i weithio yn y cartref, rhaid i chi a’r teulu ddilyn cyngor y Llywodraeth ar amddiffyn eich hun ac eraill.\nOs ydych yn byw gyda theulu, byddwch yn cael eich ystyried yn rhan o'u cartref a dylai eich cyflogwr gymryd pob cam rhesymol i'ch amddiffyn eich hun ac eraill rhag y coronafeirws.\nDylid dewis pa fesurau atal a lliniaru i’w defnyddio ar sail yr ‘hierarchaeth mesurau rheoli’. Mae hon yn system sy’n cael ei derbyn yn helaeth ac yn cael ei hyrwyddo gan nifer o sefydliadau diogelwch fel ffordd o benderfynu sut i roi atebion rheoli ymarferol ac effeithiol ar waith, gan arwain at systemau sydd gryn dipyn yn fwy diogel lle mae'r risg o salwch neu niwed wedi cael ei lleihau'n sylweddol. Ar gyfer COVID-19, y mesurau rheoli mwyaf effeithiol yw'r rhai sy'n rheoli ffynhonnell yr haint yn hytrach na’r bobl rydych yn ceisio eu hamddiffyn.\nDylid darllen yr adran hon ar y cyd â Canllawiau Lefel Rhybudd 0 i gyflogwyr, busnesau a sefydliadau sy'n cynnig rhagor o fanylion am gamau gweithredu o dan y dull Hierarchaeth Mesurau Rheoli.\nMae nifer o wahanol ffyrdd o wneud hyn ond dylent gynnwys:\nSicrhau NAD yw staff neu blant sydd â symptomau COVID-19, canlyniad prawf positif am COVID-19, neu sydd wedi cael eu cynghori i hunanynysu yn mynychu'r lleoliad. (Mae canllawiau hunanynysu ar gael).\nSicrhau bod cofnodion cywir yn cael eu cadw o bresenoldeb a gweithgarwch staff a’r plant fel y gellir cysylltu â nhw os oes angen.\nSicrhau bod staff asymptomatig yn cymryd profion llif unffordd yn rheolaidd, ac yn adrodd y canlyniadau ar-lein.\nSicrhau bod staff yn cael y ddau ddos o’r brechlyn cyn gynted ag yr argymhellir.\nCadw at ofynion Profi, Olrhain, Diogelu\nBeth bynnag fo’r amgylchiadau, ni ddylai plant na staff ddod i’r ysgol/lleoliad os ydynt:\nyn teimlo’n sâl gydag unrhyw un o symptomau COVID-19. Dylai staff hunanynysu, a threfnu prawf COVID-19. Nid oes rhaid i blant o dan 5 oed sydd â symptomau gymryd prawf PCR oni bai bod meddyg yn cynghori hynny neu os yw rhieni yn teimlo’n gryf y byddai hynny er lles y plentyn. Gall plant â symptomau COVID-19 nad ydynt yn cymryd prawf PCR ddychwelyd i’r lleoliad pan fydd eu symptomau wedi mynd\nwedi cael canlyniad positif am COVID-19\nwedi cael gorchymyn i hunanynysu gan Profi, Olrhain, Diogelu.\nPan fo prawf COVID-19 yn cael ei gymryd, dylid rhoi gwybod i'r lleoliad gofal plant am ganlyniad y prawf ar unwaith. Os yw canlyniad y prawf PCR yn negyddol, gall yr aelod o staff ddychwelyd i'r lleoliad pan fydd yn ddigon da i wneud hynny.\nDylid cynghori rhieni/gofalwyr plant ymlaen llaw na ddylid dod â phlentyn sy'n arddangos symptomau neu sy'n rhan o aelwyd lle mae rhywun yn arddangos symptomau i'r lleoliad.\nEfallai y bydd lleoliadau am ymgyfarwyddo â'r newidiadau i'r cyngor hunanynysu sy’n weithredol o 7 Awst. Yn gyffredinol, mae plant o dan 18 oed ac oedolion sydd wedi cael y cwrs llawn o’r brechiad COVID-19 yn y DU wedi'u heithrio rhag hunanynysu dim ond os ydynt wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd wedi cael prawf positif (gan gynnwys aelodau'r cartref). Nid yw pobl dros 18 oed sydd wedi’u brechu’n llawn y tu allan i’r DU ar hyn o bryd wedi’u heithrio fel hyn, a bydd rhaid iddynt hunanynysu os ydynt wedi bod mewn cysylltiad agos â rhywun sydd wedi profi’n positif.\nMae’n bosibl y bydd lleoliadau am ymgyfarwyddo â newidiadau a wnaed ar 5 Hydref 2021 i’r cyngor ar brofi plant o dan 5 oed:\nnid argymhellir mwyach bod plant o dan 5 oed yn cymryd profion COVID-19 ar ddiwrnod 2 a diwrnod 8 os ydynt wedi bod mewn cysylltiad agos ag achos positif\nnid argymhellir mwyach bod plant o dan 5 oed â symptomau COVID-19 yn cymryd prawf oni bai fod meddyg yn cynghori hynny neu os yw rhieni yn credu bod prawf yn gwbl angenrheidiol ac er lles y plentyn er hyn, ni ddylai plant symptomatig o dan 5 oed fynd i leoliad gofal plant tan bod eu symptomau wedi mynd.\nMae plant o dan 5 oed yn aml yn pryderu ynghylch y broses brofi, gan olygu y gall fod yn anodd iawn cael sampl, gan achosi gofid i rieni a gofalwyr hefyd. Hefyd, nid yw plant o dan 5 oed chwaith yn lledaenu COVID yn yr un modd ag oedolion nac yn yr un modd ag yr ystyrir bod plant ifanc yn lledaenu annwyd a'r ffliw. Mae gan blant gyrff bach, ysgyfaint bach ac anadl bach. Felly, hyd yn oed os ydynt wedi'u heintio â'r feirws, ni allant ei ledaenu i eraill yn yr un modd ag y byddai person ifanc hŷn neu oedolyn yn ei wneud.\nEfallai y bydd amgylchiadau’n codi lle bydd plentyn neu oedolyn a fyddai fel arfer yn cael ei eithrio yn cael cyfarwyddyd gan Profi, Olrhain, Diogelu i hunanynysu. Bydd amgylchiadau o’r fath yn cael eu nodi gan Profi, Olrhain, Diogelu fesul achos.\nOs bydd plentyn/aelod o staff yn arddangos symptomau COVID-19 pan fydd mewn lleoliad gofal plant\nBydd angen i leoliadau fod â gweithdrefn glir, ysgrifenedig ar waith i amddiffyn staff a phlant os bydd plentyn neu aelod o staff yn datblygu symptomau pan fydd yn y lleoliad. Bydd angen i aelod o staff sydd â symptomau fynd adref ar unwaith. Bydd angen i leoliadau ystyried sut allai hyn effeithio ar eu cymarebau ac efallai y bydd angen cynlluniau wrth gefn ar gyfer y sefyllfa hon.\nDylid galw rhiant neu ofalwr plentyn symptomatig ar unwaith i gasglu’r plentyn a mynd ag ef adref. Bydd angen gofalu am blant ifanc sâl nes byddant yn cael eu casglu.\nDylid symud y plentyn oddi wrth blant eraill a gofalu amdano ar wahân gyda goruchwyliaeth briodol gan oedolion. Os nad yw’n bosibl ynysu’r plentyn, symudwch ef i ardal sydd o leiaf 2 fetr oddi wrth blant eraill. Yn ddelfrydol, dylid agor ffenestr ar gyfer awyru. Dylid gwisgo menig, ffedog a masg llawfeddygol atal hylif os oes angen gofal personol neu gyswllt agos ar y plentyn. Dylid hefyd gwisgo cyfarpar diogelu’r llygaid, os bydd asesiad risg yn pennu bod risg y bydd rhywbeth yn sblasio i’r llygaid, er enghraifft drwy beswch, poeri neu daflu i fyny.\nOs oes angen i blentyn fynd i’r toiled wrth aros i gael ei gasglu, dylai ddefnyddio toiled ar wahân os yn bosibl. Rhaid glanhau a diheintio’r ardaloedd, gan gynnwys toiledau, lle bu person yr amheuir bod COVID-19 arno. Dylid gwisgo menig a ffedogau wrth lanhau’r ardaloedd lle mae rhywun yr amheuir bod COVID-19 arno wedi bod. Gweler yr adran ar Ddihalogi a Glanhau isod.\nOs oes angen cyngor clinigol, mae i’w gael ar-lein ar wefan 111 Cymru (neu drwy ffonio 111).\nOs oes aelod o staff wedi rhoi cymorth i blentyn neu aelod o staff sydd wedi’i daro’n sâl â symptomau COVID-19, nid oes rhaid iddo fynd adref oni bai ei fod yn datblygu symptomau (peswch newydd parhaus, tymheredd uchel, colli synnwyr arogli neu flasu) ei hun. Dylai olchi ei ddwylo’n drylwyr am 20 eiliad ar ôl unrhyw gyswllt â rhywun sy’n sâl a, lle bo’n bosibl, dylai newid i ddillad glân.\nOs oes oedi cyn i riant gasglu plentyn sydd â symptomau, cysylltwch â’r swyddog iechyd yr amgylchedd lleol drwy wefan eich cyngor lleol.\nRhoi gwybod i Arolygiaeth Gofal Cymru (AGC)\nDylai darparwyr ddefnyddio eu cyfrif ar-lein gydag Arolygiaeth Gofal Cymru i roi gwybod i’r Arolygiaeth pan fyddant yn ailagor ar ôl cyfnod ar gau, neu pan fydd unrhyw achos o COVID-19 sydd wedi’i gadarnhau ymysg y plant a’r staff sy’n defnyddio’r gwasanaeth. O ran gwarchodwyr plant, mae hyn yn cynnwys aelodau eraill o’r teulu sy’n byw yn yr eiddo hefyd.\nSgil-effeithiau cael brechiad rheolaidd neu dorri dannedd\nGall brechlynnau plentyndod achosi twymyn ysgafn mewn plant. Mae hwn yn adwaith cyffredin a disgwyliedig, ac nid oes angen hunanynysu oni bai bod amheuaeth o’r coronafeirws (COVID-19). Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar yr hyn i'w ddisgwyl ar ôl brechiadau ac awgrymiadau i rieni. Er y gallai torri dannedd achosi rhai sgil-effeithiau fel bochau coch a phoen, mae canllawiau'r GIG yn nodi nad yw twymyn yn symptom fel arfer. Dylai rhieni a gofalwyr fonitro sgil-effeithiau brechiad neu dorri dannedd, ac os ydynt yn pryderu am iechyd eu plentyn, dylent ofyn am gyngor gan eu meddyg teulu neu ffonio 111. Os oes amheuaeth o’r coronafeirws (COVID-19), dylai'r plentyn ddechrau ynysu a chael prawf.\nCynnig profion asymptomatig i leoliadau (gan ddefnyddio Dyfeisiau Llif Unffordd)\nEr mwyn adnabod oedolion asymptomatig yn gyflym a lleihau’r tebygolrwydd o glystyrau ac achosion mewn lleoliadau, a’r tarfu anochel o ganlyniad i hynny, mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn cynnig profion cyflym coronafeirws i bob aelod o staff sy’n gweithio mewn lleoliadau gofal plant ers mis Chwefror 2021.\nMae pecynnau profi gartref ar gael i bob lleoliad sydd ar agor er mwyn i staff allu cymryd profion ddwywaith yr wythnos.\nMae’r profion yn wirfoddol, ond mae’r rheini sy’n gymwys yn cael eu hannog yn gryf i gymryd rhan er mwyn lleihau’r risg o drosglwyddo asymptomatig yn y gweithle.\nMae rhagor o wybodaeth a chyngor ar y profion ar gael.\nLleoliadau gwarchodwyr plant\nMae'r cyngor uchod yn berthnasol i warchodwyr plant yn ogystal â phob lleoliad gofal plant arall.\nOs oes gan warchodwr plant neu un o aelodau eu haelwyd symptomau COVID-19 neu ganlyniad positif, byddai angen i'r gwarchodwr plant a'u haelwyd ddilyn canllawiau hunanynysu.\nOs bydd Profi, Olrhain, Diogelu yn gofyn i rywun ar aelwyd gwarchodwr plant hunanynysu, cynghorir gwarchodwyr plant i gysylltu â'u Timau Iechyd yr Amgylchedd neu Dimau Diogelu Iechyd lleol Iechyd Cyhoeddus Cymru (0300 00 300 32) am gyngor. Bydd hyn yn cefnogi’r cyngor sy'n benodol i amgylchiadau unigol gwarchodwr plant.\nMae gwahanol ffyrdd y gellir gwneud hyn ond dylent gynnwys:\nGweithgareddau awyr agored lle bo modd\nBagiau bwyd unigol yn hytrach nag arlwyo cymunedol\nDefnyddio technolegau eraill yn lle rhyngweithio wyneb yn wyneb, er enghraifft cyfarfodydd ffôn/fideo yn hytrach nag ymwelwyr ar y safle.\nDefnyddio rhwystrau neu sgriniau lle mae staff a rhieni fel arfer yn rhyngweithio. Os cânt eu defnyddio, sicrhewch eu bod yn cael eu glanhau a'u diheintio yn unol â gweithdrefnau glanhau.\nCyfyngu ar symudiad pobl, systemau un ffordd, rheoli'r tyrfaoedd, cyfyngu ar nifer y bobl sy'n defnyddio ardaloedd fel toiledau ar yr un pryd\nDarparu arwyddion ar gyfer cadw pellter corfforol, tâp llawr neu baent i nodi systemau ciwio, systemau un ffordd ac ati.\nBydd hi’n anoddach cadw pellter cymdeithasol mewn lleoliadau gofal plant â phlant ifanc nag y bydd hi mewn lleoliadau eraill. Er nad oes angen cadw at grwpiau cyswllt cyson bellach, mae cymysgu staff a phlant yn ffactor risg ar gyfer lledaenu’r feirws a dylid cyfyngu ar hynny gymaint â phosib. Dylid parhau i fod yn ofalus, gan gyfyngu ar gysylltiad wyneb yn wyneb rhwng staff a'r plant. Efallai y bydd lleoliadau am ystyried sut mae’r plant yn symud o amgylch y lleoliad gofal plant, gan gynnwys systemau llwybrau un ffordd lle bo'n bosibl i leihau cyswllt a lleihau'r risg, yn ogystal â sut y gallai fod angen i'ch trefniadau i wagio’r adeilad mewn argyfwng newid i adlewyrchu’r gweithrediadau. Bydd angen i leoliadau hefyd gadw cofnodion presenoldeb staff a phlant at ddibenion olrhain cysylltiadau.\nDylai lleoliadau gadw'r trefniadau staffio mor gyson â phosibl. Gellir ystyried y rhai sydd ar leoliadau gwaith, neu fyfyrwyr sy’n mynychu’n rheolaidd, fel staff. Lle bo angen i leoliadau ddefnyddio staff o leoliadau eraill neu staff asiantaeth, dylai’r lleoliad wneud yn siŵr y cytunir ar hyn fesul wythnos, nid yn ddyddiol, i gyfyngu ar gysylltiadau.\nCaniateir mynychu mwy nag un lleoliad ac mae’n ofynnol parhau i weithredu mesurau rheoli a chadw cofnodion manwl er mwyn helpu gyda’r gwaith olrhain cysylltiadau os bydd achos yn codi.\nOs bydd plentyn yn defnyddio gwasanaethau addysg a gofal plant, a bod hyn yn digwydd ar draws dau leoliad neu safle, bydd yn bwysig sicrhau bod yr ysgolion a’r lleoliadau gofal plant i gyd yn deall y trefniadau trosglwyddo ac yn gwybod pryd fydd y plentyn ym mhob lleoliad a pha drefniadau casglu a chludiant sydd ar waith. Bydd yr un rheolau'n berthnasol os bydd plentyn yn mynychu mwy nag un lleoliad gofal plant. Dylai plant 11 oed a hŷn wisgo gorchudd wyneb wrth gael eu cludo gan y lleoliad.\nPan fydd aelod o staff yn gweithio ar draws mwy nag un lleoliad yn ystod yr un dydd, fe'u cynghorir i gadw at arferion hylendid dwylo effeithiol, newid eu dillad os yn bosibl a sicrhau nad ydynt yn rhannu adnoddau rhwng lleoliadau. Dylai'r holl staff gael eu cefnogi i dderbyn y brechlyn os yn bosibl, a chael y ddau ddos.\nAr gyfer plant a phobl ifanc sydd angen cefnogaeth ychwanegol – megis plant sydd â datganiad anghenion addysgol arbennig neu sydd ag anghenion dysgu ychwanegol neu anableddau – dylid gweithio gyda’r awdurdod lleol yn ogystal â rhieni i benderfynu sut orau i barhau i helpu’r plant hyn i aros yn iach. Mae cyngor ar gael i ysgolion a dylid ei ddefnyddio lle bo hynny’n briodol.\nDefnyddio lle yn yr awyr agored\nDylai plant dreulio cymaint o amser â phosibl yn yr awyr agored gan y gallai hyn gyfyngu ar drosglwyddo’r feirws a’i gwneud yn haws cadw pellter rhwng y grwpiau. Bydd plant ifanc (plant oedran ysgol gynradd neu iau) yn gallu ymwneud â’i gilydd yn yr awyr agored heb gadw pellter cymdeithasol. Fodd bynnag, bydd yn rhaid i oedolion gadw pellter rhwng ei gilydd o hyd.\nAr ôl defnyddio cyfarpar awyr agored, dylid golchi dwylo’n drylwyr a glanhau’r cyfarpar yn briodol cyn i grŵp arall o blant ei ddefnyddio.\nCymryd Teithiau y Tu Allan i'r Lleoliad\nGall tripiau ac ymweliadau chwarae rhan bwysig wrth gyfoethogi datblygiad yn ogystal â chefnogi lles plant.\nMae sicrhau'r bod plant yn treulio cymaint o amser â phosibl yn yr awyr agored yn dod â manteision corfforol, meddyliol a datblygiadol, ac yn gyffredinol mae’r risg o drosglwyddo COVID-19 yn is yn yr awyr agored o’i gymharu â dan do. Fodd bynnag, mae angen mesurau lliniaru e.e. cynnal hylendid dwylo da, yn yr awyr agored o hyd. Anogir lleoliadau i ystyried hyn wrth gynllunio unrhyw ymweliadau.\nDylai lleoliadau sy'n dymuno cynnal ymweliadau dydd domestig barhau i ddilyn prosesau asesu risg arferol wrth gynllunio ymweliadau. Dylai’r asesiad risg hwn gynnwys trefniadau os bydd plentyn datblygu symptomau Covid-19 yn ystod yr ymweliad. Dylid cyfyngu ar yr amser teithio lle bynnag y bo modd a dylid ystyried canllawiau Teithio'n ddiogel yn ystod pandemig y coronafeirws: canllawiau lefel 1 i'r cyhoedd. Efallai y bydd y gyrchfan yn parhau i ofyn i blant 11 oed ac oedolion wisgo gorchuddion wyneb a/neu gadw pellter cymdeithasol, a dylid cadw hyn mewn cof wrth gynllunio ymweliadau.\nMae'r Panel Cynghorwyr Addysg Awyr Agored hefyd wedi datblygu canllawiau a allai fod yn ddefnyddiol ar gyfer lleoliadau sy'n ystyried cynnal ymweld.\nYn ystod oriau gweithredu, dylai lleoliadau ystyried pa ymwelwyr y maent yn eu caniatáu i'r lleoliad.\nByddai ymwelwyr hanfodol gynnwys arolygwyr, cynorthwywyr cymorth dysgu, gweithwyr cynnal a chadw, gweithwyr gofal iechyd ac ati. Mae’n bosibl y bydd staff o’r awdurdod lleol hefyd angen ymweld â’r lleoliad o bryd i’w gilydd at ddibenion cynlluniau a ariennir a gwasanaethau cymorth ehangach.\nNid yw rhieni sy’n ystyried defnyddio lleoliad i ofalu am eu plentyn yn cael eu hystyried yn ymwelwyr hanfodol (ond gellir trefnu ymweliadau â’r lleoliad y tu allan i’r oriau gweithredu). Weithiau, efallai y bydd rhieni angen ymweld â’r safle i gwrdd â staff drwy wahoddiad i drafod gofal eu plentyn.\nDylai lleoliadau fod yn glir ynghylch sut y maent yn ymdrin ag ymweliadau, gan sicrhau bod unrhyw fesurau sydd wedi’u nodi fel rhan o asesiadau risg yn cael eu cyfleu i’r rhai sy’n ymweld cyn yr ymweliad ei hun.\nFodd bynnag, pan fydd mesurau rhagofalus yn cael eu dilyn ac asesiadau risg yn caniatáu, gall lleoliadau ganiatáu i rieni/gofalwyr ymweld â lleoliad gyda'r nos neu ar benwythnosau (y tu allan i’r oriau gweithredu arferol) os byddant yn ystyried defnyddio’r lleoliad ar gyfer gofalu am eu plentyn.\nMae'r ymweliadau hyn yn ôl disgresiwn pob lleoliad a dylid eu cynnal gyda’r mesurau priodol ar waith, megis cyfyngu ar hyd y cyfnod a'r nifer sy'n gysylltiedig â'r ymweliad (staff ac aelodau o'r teulu) ac ymarfer hylendid dwylo.\nMae angen cynnwys y math hwn o ymweliad yn eich asesiad risg Coronafeirws. Dylid cadw cofnod o'r ymweliad ynghyd â manylion cyswllt yr ymwelwyr at ddibenion olrhain cysylltiadau. Bydd angen i leoliadau esbonio hyn ymlaen llaw i'r rhai sy'n ymweld.\nDylai plant, staff a rhieni sydd wedi cael canlyniad positif i brawf, sydd â symptomau COVID-19, neu’r rhai a ddylai hunanynusu am resymau eraill, beidio â chymryd rhan mewn ymweliad.\nGall gwarchodwyr plant hefyd hwyluso ymweliadau rhieni/gofalwyr â'u lleoliadau fel yr amlinellir uchod. Yn ogystal, bydd angen i warchodwyr plant ystyried presenoldeb eu teulu eu hunain yn ystod ymweliadau rhieni/gofalwyr, gan sicrhau nad ydynt yn dod i gysylltiad agos ag ymwelwyr. Ni ddylid cynnal ymweliad os yw'r ymwelwyr, y gwarchodwr plant neu aelod o deulu'r gwarchodwr plant yn hunanynysu.\nMae ymweliadau yn ôl disgresiwn y lleoliad a dim ond pan fydd asesiadau risg yn caniatáu hynny y gellir cynnal ymweliadau.\nWeithiau, bydd angen gwahodd rhiant i ymweld â’r safle i drafod materion yn ymwneud â gofal eu plentyn. Eto, dylid cynnal ymweliadau o’r fath drwy wahoddiad gan y lleoliad, ac ar ôl penderfynu p’un a yw’n bosibl ai peidio i’r cyfarfod ddigwydd yn rhithiol.\nGellir gwneud hyn mewn nifer o ffyrdd, er enghraifft:\nLleihau arwynebau a rennir\nDarparu mannau golchi dwylo ychwanegol\nGolchi dwylo a diheintio'n rheolaidd\nAwyru a chael mwy o awyr iach mewn mannau sydd wedi'u hawyru'n wael\nAnnog eich gweithlu i fanteisio ar y cynllun brechu\nSicrhau bod staff yn cadw pellter yn gorfforol\nCyfyngu ar yr amser a dreulir mewn ystafelloedd cyn eu hawyru, a nifer y bobl yn yr ystafelloedd hynny\nSystemau un ffordd i leihau cysylltiad wyneb yn wyneb\nDefnyddio sgriniau neu rwystrau\nCynllunio'r gweithlu i gynnal gallu gweithredol\nHyfforddiant ac arwyddion i annog ymlyniad\nCyfathrebu effeithiol ac adborth ar welliannau i ddiogelwch\nCael gwared ar gyfyngiadau diangen pan fydd yn ddiogel, er mwyn hyrwyddo ymlyniad at y rhai angenrheidiol\nMae gan y rhai sy’n rheoli safleoedd ddyletswydd gyfreithiol i sicrhau awyru effeithiol. Mae cyngor pellach ar aerdymheru ac awyru ar gael gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yma.\nMae'r HSE wedi diweddaru ac ehangu ei gyngor i helpu cyflogwyr i ddarparu awyru digonol yn eu gweithleoedd a'u hadeiladau yn ystod y pandemig. Mae'r canllawiau'n helpu darparwyr i nodi a gweithredu mewn ardaloedd sydd wedi'u hawyru'n wael. Mae hefyd yn rhoi arweiniad ar ffactorau eraill i'w hystyried wrth asesu'r risg o drosglwyddo aerosol, a phenderfynu a oes digon o awyru i leihau'r risg hon.\nDylai lleoliadau fod yn gwneud y mwyaf o'r awyr iach mewn lle a gellir gwneud hyn drwy:\ncyfuniad o awyru naturiol a mecanyddol, er enghraifft lle mae awyru mecanyddol yn dibynnu ar awyru naturiol i wneud y mwyaf o awyr iach\nDarllenwch y canllawiau wedi'u diweddaru ar aerdymheru ac awyru a dysgwch sut y gellirdarparu awyru digonol yn y gweithle, gan helpu i amddiffyn gweithwyr a phobl eraill rhag trosglwyddo coronafeirws.\nMae cyngor hefyd ar gael gan y canlynol ar wasanaethau adeilad, yn benodol ar awyru adeiladau pan fyddan nhw’n cael eu defnyddio ac wrth ddychwelyd i adeiladau sydd wedi bod ar gau:\nSefydliad Siartredig Peirianwyr Gwasanaethau Adeiladu\nCymdeithas Peirianwyr Gwasanaethau Adeiladu\nAwyru a'r amrywiolion newydd (manylion technegol i'r rhai sydd â systemau mecanyddol)\nMae awyru yn fesur lliniaru allweddol i reoli trosglwyddo COVID-19 yn y maes pellgyrhaeddol (mwy na 2m) gan aerosolau rhwng pobl sy'n rhannu'r un lle dan do. Nid yw awyru'n debygol o gael effaith sylweddol ar drosglwyddo agos gan ddiferion ac aerosolau (o fewn 1-2m) neu drosglwyddo drwy gysylltiad ag arwynebau (hyder uchel).\nGallai llwyth feirysol uwch sy'n gysylltiedig â phobl sydd â'r amrywiolyn newydd fod â goblygiadau sylweddol i'w trosglwyddo drwy'r awyr, gan fod modelu gwyddonol blaenorol yn awgrymu bod llwyth feirysol yn ffactor pwysig sy'n dylanwadu ar risgiau trosglwyddo yn yr aer. Cyn i’r amrywiolyn newydd ddod i’r amlwg, dywedodd SAGE fod awyru digonol ar gyfer y rhan fwyaf o weithleoedd ac amgylcheddau cyhoeddus yn cyfateb i gyfradd llif o 8-10 l/s/person yn seiliedig ar nifer y bobl y dyluniwyd yr adeilad ar eu cyfer, er bod y canllawiau ar gyfer rhai amgylcheddau yn caniatáu cyfraddau llif is o 5 l/s/person. Ers i amrywiolion newydd ddod i’r amlwg, mae SAGE wedi argymell lle y bo'n bosibl, cynyddu cyfraddau llif awyru a grybwyllir uchod o ffactor 1.7 (70%) i wneud yn iawn am y cynnydd mewn trosglwyddadwyedd.\nAr gyfer rhai adeiladau presennol a hŷn, efallai nad yw systemau awyru wedi'u cynllunio i fodloni'r safonau presennol ac efallai y bydd angen mesurau lliniaru ychwanegol. Fel mesur rhagofalus argymhellir bod awyru'n cael ei gynnwys fel rhan o unrhyw asesiad risg diogel COVID yn y gweithle neu'r amgylchedd dan do cyhoeddus, a bod y mesurau lliniaru angenrheidiol yn cael eu mabwysiadu.\nYn y rhan fwyaf o adeiladau, mae cynnal tymereddau cyfforddus a lleithder dros 40-60% o leithder cymharol yn debygol o fod o fudd i leihau gallu'r feirws i oroesi. Fodd bynnag, mae hyn yn debygol o fod yn llai pwysig na'r gyfradd awyru a grybwyllir uchod (hyder canolig).\nCamau y bydd angen eu cymryd fel rheol\nGwirio a oes angen ichi wasanaethu neu addasu systemau awyru, er enghraifft, er mwyn sicrhau nad yw’r lefelau awyru yn gostwng yn awtomatig gan fod nifer y bobl sy’n bresennol yn is na’r arfer.\nNid oes angen addasu’r rhan fwyaf o systemau awyru, ond lle mae systemau’n gwasanaethu sawl adeilad neu os nad ydych yn siŵr, gallwch ofyn am gyngor gan eich peirianwyr neu gynghorwyr awyru ac aerdymheru (HVAC).\nTynnu unrhyw ffaniau o weithfannau, er enghraifft, er mwyn osgoi ailgylchu aer.\nAgor ffenestri a drysau yn aml i hybu awyr iach, lle bo’n bosibl, ac os yw’n ddiogel gwneud hynny.\nDylai lleoliadau gofal plant sicrhau bod digon o awyr iach, fel yr eglurwyd uchod. Lle mae yna systemau awyru mecanyddol canolog neu leol, dylid eu haddasu i ganiatáu cymaint â phosibl o awyr iach. Os nad yw hyn yn bosibl, dylid gweithredu’r systemau yn ôl eu harfer. Dylid dechrau awyru’r dosbarthiadau cyn cychwyn y sesiynau a dylid parhau ar ôl i’r sesiynau ddod i ben. Os oes gan unedau awyru ffiltrau, dylid bod yn fwy gofalus nag arfer wrth eu newid. Gall lleoliadau gofal plant edrych ar ganllawiau’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar systemau awyru.\nLle mae lleoliadau’n dibynnu ar awyr iach naturiol, gan gynnwys agor ffenestri a drysau, dylid parhau i wneud hynny. Fodd bynnag, wrth sicrhau bod cymaint o awyr iach â phosibl yn dod i mewn i’r dosbarth, cydnabyddir y bydd angen cydbwyso hynny â chynnal tymheredd rhesymol a’r risgiau sydd ynghlwm wrth agor ffenestri. Dylid adolygu’r Asesiad Risg o ran Diogelwch Tân bob amser cyn cadw unrhyw ddrysau mewnol ar agor.\nYn y gaeaf, mae’r angen am awyru da yn parhau’n strategaeth bwysig ar gyfer lleihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r feirws. Bydd yn bwysig caniatáu cyn gymaint o gylchrediad aer a phosibl drwy ddefnyddio fentiau, ffenestri a drysau tra’n parau i gynnal awyrgylch cyfforddus. Gellid agor ffenestri a drysau am bum munud cyn i bobl gyrraedd neu cyn i sesiynau ddechrau a gyda’r nos ar ôl i bawb adael er mwyn i’r aer gylchredeg. Mewn tywydd oerach dylid agor ffenestri yn ddigon i ddarparu awyru cefndir cyson, a'u hagor yn llawnach yn ystod egwyliau i lanhau'r aer yn y gofod. Agorwch y drysau ar ffenestri am rai munudau yn ystod y dydd er mwyn gadael i awyr iach ddod i mewn. Gall agor drysau mewnol hefyd gynorthwyo gyda chynyddu trwybwn aer (cyn belled nad ydynt yn ddrysau tân a lle maent yn ddiogel i wneud hynny).\nNid oes rhaid agor ffenestri a drysau yn llawn er mwyn cael y lefelau gofynnol o awyr iach. Gellir eu agor yn rhannol. Bydd angen hysbysu staff sut i awyru lleoliad yn y ffordd fwyaf priodol, a dylid dechrau drwy ymgynghori â chanllawiau’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch. Gellir awyru ystafelloedd yn llawnach cyn iddynt gael eu defnyddio nesaf.\nEr bod gwella’r cyflenwad awyr iach yn allweddol, dylai lleoliadau barhau i sicrhau bod mesurau ehangach cadw pellter cymdeithasol, hylendid personol a glanhau ychwanegol yn cael eu gweithredu a’u cynnal.\nOs oedd adeiladau wedi cael eu cau neu os oedd llai o bobl wedi bod yn eu defnyddio, mae perygl bod y dŵr wedi bod yn llonydd oherwydd diffyg defnydd, sy’n cynyddu’r perygl o glefyd y llengfilwyr. Mae canllawiau’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar reoli dŵr a chlefyd y llengfilwyr ar gael yma.\nBydd angen i chi edrych ar y cyflenwadau dŵr – ar ôl ailgysylltu’r prif gyflenwad (os cafodd ei ddiffodd pan gaewyd yr adeilad) bydd angen rhedeg y dŵr am gyfnod i gael gwared ar unrhyw weddillion microbiolegol neu gemegol a allai fod wedi casglu yn ystod y cyfnod pan oedd wedi’i ddatgysylltu. Mae'r Arolygiaeth Dŵr Yfed, sy'n Rheoleiddwyr ac yn arbenigwyr technegol yng Nghymru a Lloegr, wedi cynhyrchu cyngor ynghylch cynnal ansawdd dŵr yfed wrth adfer cyflenwadau dŵr mewn adeiladau y bu'n rhaid iddynt gau dros dro oherwydd yr achosion o COVID-19.\nOs yw lleoliadau'n cludo plant, dylid ystyried y camau lliniaru canlynol er mwyn cyfyngu ar unrhyw gymysgu a helpu i olrhain cysylltiadau:\nDefnyddio’r un cerbyd bob dydd\nCludo'r un grŵp o blant bob dydd\nCludo i un lleoliad ac oddi yno\nNeilltuo seddi fel y gall plant gadw'r un seddi bob dydd\nDylai plant 11 oed a hŷn wisgo gorchuddion wyneb wrth gael eu cludo\nAmserlen lanhau effeithiol\nCynyddu hyfforddiant ar ansawdd ac effeithiolrwydd glanhau\nDarparu hylif diheintio dwylo\nOsgoi rhannu teganau ac offer yn eang os yn bosibl a glanhau yn rheolaidd\nSicrhau bod staff yn cadw pellter corfforol rhwng ei gilydd\nSicrhau systemau un ffordd ar gyfer symud o un lle i’r llall\nArwyddion er mwyn cadw pellter corfforol, tâp ar y llawr er mwyn amlygu lle dylai pobl aros, ac yn y blaen\nRhoi gwybod i ymwelwyr am unrhyw fesurau sydd ar waith cyn cyrraedd ac atgyfnerthu’r neges ymhellach pan fyddant ar y safle.\nMae hylendid dwylo yn hollbwysig cyn ac ar ôl bob cyswllt uniongyrchol gyda phlentyn neu berson ifanc, ac ar ôl glanhau cyfarpar a’r amgylchedd. Dylid golchi dwylo’n drylwyr am o leiaf 20 eiliad gyda sebon a dŵr. Gellir defnyddio hylif diheintio dwylo sy’n cynnwys alcohol os nad yw’r dwylo’n amlwg yn fudr ac os nad oes sebon a dŵr ar gael. Cyfeiriwch at y Canllawiau Lefel Rhybudd 0 ar gyfer cyflogwyr, busnesau a sefydliadau i gael cyngor pellach.\nDylai plant gael eu goruchwylio os ydynt yn defnyddio hylif diheintio dwylo, o ystyried y risgiau o ran amlyncu a sblasio posibl i'r wyneb a'r llygaid. Dylai plant bach a'r rhai ag anghenion cymhleth barhau i gael eu helpu i lanhau eu dwylo'n iawn. Gellir defnyddio cadachau glanhau sy'n gyfeillgar i'r croen fel dewis arall.\nFodd bynnag, mae golchi dwylo'n drylwyr â sebon a dŵr yn fwy effeithiol na defnyddio hylif diheintio dwylo. Dylid sychu dwylo'n drylwyr ar ôl golchi dwylo gan ddefnyddio tywelion papur tafladwy. Dylid cael gwared â thywelion papur mewn bin â chaead arno ac ni ddylid caniatáu iddynt orlifo. Dylid gwagio biniau yn aml ac o leiaf yn ddyddiol.\nNi argymhellir defnyddio sychwyr aer.\nDylid golchi neu ddiheintio dwylo yn rheolaidd, er enghraifft:\nwrth gyrraedd y lleoliad;\ncyn ac ar ôl bwyta;\nar ôl dychwelyd dan do o chwarae yn yr awyr agored;\nar ôl bod mewn cysylltiad corfforol â phlant eraill;\nar ôl tisian neu besychu.\nAnogwch staff a phlant i beidio â chyffwrdd eu hwyneb.\nAr gyfer tisian a phesychu – mae ‘ei ddal, ei roi yn y bin, ei ladd a golchi’ch dwylo’ yn allweddol. Dylid defnyddio hancesi papur untro i orchuddio’r trwyn a’r geg wrth disian, pesychu neu sychu a chwythu’r trwyn. Dylid rhoi hancesi papur mewn biniau ar wahân â bag dwbl yn syth ar ôl eu defnyddio, a’u gwaredu’n ddiogel. Dylid gwagio’r biniau, eu glanhau a’u diheintio’n rheolaidd gydol y dydd.\nYstyriwch sut mae annog plant ifanc i ddysgu ac ymarfer yr arferion hylendid personol hyn drwy gemau, caneuon ac ailadrodd.\nEfallai y bydd angen cymorth ychwanegol ar rai plant ag anghenion dysgu ychwanegol ac anableddau er mwyn dilyn cyngor iechyd y cyhoedd neu efallai y bydd golchi’u dwylo’n aml yn peri loes iddynt. Bydd staff yn gwybod am achosion lle mae hyn yn debygol o fod yn wir a dylent ystyried sut orau y gallant gefnogi plant unigol.\nCyfarpar a chyfleusterau\nDylid glanhau a diheintio cyfarpar, teganau ac arwynebau, gan gynnwys y rhai ym mhob rhan o’r lleoliad, fel toiledau, sinciau, tapiau a mannau newid, byrddau a handlenni, yn aml yn unol â’r Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant. Dylid hefyd glanhau a diheintio cyfarpar awyr agored a gatiau mynediad yn aml. Dylai'r plant olchi eu dwylo rhwng gweithgareddau.\nDylai’r trefniadau glanhau, gan gynnwys amseroedd, dyddiadau ac enw’r person sy’n gyfrifol am y glanhau, gael eu cofnodi i fodloni’r gofynion.\nRydym yn sylweddoli bod angen i staff gofal plant ddarparu gofal cyswllt agos i blant bach, gan gynnwys mynd i’r toiled, newid clwt a bwydo. Yn y sefyllfaoedd hyn, dylai staff ddilyn y Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant gan ddefnyddio ffedogau a menig yn ôl yr angen.\nUnigolion â symptomau/achos positif: dihalogi a glanhau\nOs yw unigolyn â symptomau neu achos positif wedi mynychu’r lleoliad, dylid dilyn egwyddorion y cyngor glanhau Covid-19 ynghyd â’r cyngor sector-benodol a amlinellir yn y Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant. Rhaid gwneud gwaith glanhau a diheintio ychwanegol mewn ardaloedd y mae unigolion â symptomau (neu’r rheini sydd â phrawf positif) wedi dod i gysylltiad â nhw.\nAc eithrio mannau cyhoeddus y mae unigolyn â symptomau wedi pasio drwyddynt heb dreulio fawr ddim amser ynddynt ac nad oes arwyddion gweledol eu bod wedi’u halogi â hylifau corfforol, rhaid glanhau a diheintio’r holl arwynebau y mae’r person â symptomau wedi dod i gysylltiad â nhw yn unol â’r Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant ar ôl i’r unigolyn symud o’r ardal. Mae’r arwynebau hyn yn cynnwys:\ngwrthrychau y mae modd gweld eu bod wedi’u halogi â hylifau corfforol\npob man sy’n cael ei gyffwrdd yn aml a allai fod wedi’i halogi, fel toiledau, handlenni drysau, ffonau, canllawiau cydio mewn coridorau a grisiau.\nDylid golchi dillad staff a phlant sydd wedi dod i gysylltiad â phlentyn â symptomau neu achos positif yn unol â’r canllawiau ar olchi dillad sydd wedi’u halogi yn y Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant. Awgrymir felly bod staff yn cadw set o ddillad i newid iddynt yn y lleoliad.\nPan na ellir glanhau eitemau gan ddefnyddio glanedyddion na’u golchi – er enghraifft matresi a dodrefn wedi’u gorchuddio â defnydd – dylid eu glanhau â stêm.\nDylid cael gwared ag unrhyw eitemau sydd wedi’u halogi’n drwm â hylifau corfforol os na ellir eu glanhau drwy eu golchi.\nWrth lanhau’r ardaloedd lle bu unigolyn ag achos pendant neu bosibl o COVID-19, dylid gwisgo menig tafladwy a ffedog o leiaf. Dylid golchi dwylo â sebon a dŵr am o leiaf 20 eiliad ar ôl tynnu’r menig a’r ffedog. Dylai’r holl staff ddeall sut mae gwisgo a thynnu cyfarpar diogelu personol i sicrhau bod y staff yn cyfyngu ar ledaeniad COVID-19. Mae canllawiau ar gael yn Atodiad 6 Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant.\nDylid gwaredu gwastraff o ardaloedd lle mae achosion posibl o COVID-19 wedi bod yn unol â’r Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant a’r egwyddorion a amlinellir yn y cyngor glanhau COVID-19.\nDylid storio gwastraff yn ddiogel a’i gadw oddi wrth blant. Ni ddylech roi eich gwastraff mewn ardaloedd gwastraff cymunedol nes byddwch yn gwybod bod canlyniadau profion yn negyddol neu nes bod y gwastraff wedi’i storio am o leiaf 72 awr.\nOs nad yw’n briodol storio am o leiaf 72 awr, trefnwch iddo gael ei gasglu fel gwastraff heintus Categori B naill ai gan eich awdurdod casglu gwastraff lleol, os yw’n casglu eich gwastraff ar hyn o bryd, neu fel arall gan gontractwr gwastraff clinigol arbenigol. Byddant yn rhoi bagiau gwastraff clinigol oren neu borffor ichi i roi eich bagiau ynddynt fel y gellir anfon y gwastraff i gael ei drin yn briodol.\nRhaid rhoi sylw i fesurau osgoi heintio wrth wisgo, tynnu, storio a gwaredu PPE.\nMasgiau wyneb llawfeddygol sy'n gwrthsefyll hylif (lle mae’r canllawiau’n argymell hynny)\nCyfarpar diogelu’r llygaid\nCyfarpar Diogelu Personol (PPE) mewn lleoliadau gofal plant\nMae’r wybodaeth isod yn seiliedig ar gyngor cyfredol. Byddwn yn cadw golwg ar hyn ac yn ei ddiweddaru os oes angen, ar sail tystiolaeth wyddonol.\nDylid defnyddio menig a ffedogau wrth ddarparu gofal personol i blentyn, gan gynnwys gofal ymarferol megis ymolchi, mynd i’r toiled, neu gymorth cyntaf a rhai triniaethau clinigol megis bwydo â chymorth.\nDylid hefyd gwisgo masg llawfeddygol gwrth-hylif a chyfarpar diogelu’r llygaid os bydd asesiad risg yn pennu bod risg y bydd rhywbeth yn sblasio i’r llygaid er enghraifft drwy beswch, poeri, bwydo o botel neu daflu i fyny.\nDylid defnyddio menig a ffedogau wrth lanhau cyfarpar neu arwynebau y mae’n bosibl eu bod wedi cael eu halogi gan hylifau o’r corff fel poer neu secretiad anadlol.\nDylid defnyddio menig, gŵn gwrth-hylif, masg FFP3 a chyfarpar diogelu’r llygaid wrth ymgymryd â gweithdrefnau sy’n cynhyrchu aerosolau, megis sugno.\nOs amheuir bod y coronafeirws (COVID-19) mewn lleoliad gofal plant\nDylid gwisgo menig, ffedogau a masgiau llawfeddygol gwrth-hylif os bydd plentyn neu berson ifanc yn mynd yn sâl gyda symptomau COVID-19 ac angen gofal personol uniongyrchol.\nYm mhob sefyllfa, dylid bob amser golchi dwylo cyn gwisgo PPE ac ar ôl ei dynnu.\nDylai’r holl staff ddeall sut mae gwisgo a thynnu PPE er mwyn lleihau’r risg o drosglwyddo’r haint ymlaen. Mae rhagor o ganllawiau ar gael yn atodiad 6 o’r Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant.\nNid ystyrir bod lleoliadau gofal plant yn llefydd cyhoeddus, felly nid yw gwisgo gorchuddion wyneb yn orfodol mewn lleoliad gofal plant. Nid ystyrir bod gorchuddion wyneb yn gyfarpar diogelu personol, felly nid oes eu hangen mewn lleoliad gofal plant. Os yw'r lleoliad yn teimlo y byddai angen eu defnyddio, dylid rhoi ystyriaeth ofalus ar sut i wneud hyn yn briodol a sicrhau bod anghenion plant yn cael eu diwallu, yn enwedig y rhai ag anghenion ychwanegol.\nDylid dilyn y canllawiau ar ddefnyddio gorchuddion wyneb yn y Canllawiau Lefel Rhybudd 0 ar gyfer cyflogwyr, busnesau a sefydliadau.\nDylai lleoliadau hefyd sicrhau biniau gwastraff digonol ar safle ar gyfer y rhai sy'n dewis defnyddio gorchuddion wyneb untro. Nid yw gorchudd wyneb neu feisor yn cyfrif fel Cyfarpar Diogelu Personol ac nid ydynt yn gwneud i ffwrdd â’r posibilrwydd y bydd timau Profi Orhain Diogelu yn cysylltu â’r unigolyn.\nGallai lleoliadau ystyried cynghori rhieni i wisgo gorchudd wyneb pan fyddant yn gollwng ac yn casglu eu plant os yw’n anodd cadw pellter cymdeithasol rhwng staff a rhieni. Dylai lleoliadau hefyd ystyried eu cyngor ar orchuddion wyneb ar gyfer ymwelwyr hanfodol a gwneud eu polisi ar hyn yn glir cyn bod ymweliadau yn digwydd.\nOs yw’r lleoliad ar safle ysgol, dylid sicrhau eu bod yn deall ac yn cadw at bolisïau'r ysgol ar ddefnyddio gorchuddion wyneb ac ystyried y canllawiau gweithredol i ysgolion.\nOs yw’r lleoliad ar safle defnydd cymysg, dylid ystyried a glynu wrth y canllawiau a ddarperir ar gyfer y safle a pholisïau'r landlord ar wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cymunedol.\nNi ddylai unrhyw un sy’n methu defnyddio gorchudd wyneb yn unol â’r cyfarwyddiadau (e.e. plant ifanc, y rheini ag anghenion addysgol arbennig neu anabledd) wisgo gorchudd o’r fath, oherwydd gallai hynny gynyddu’r risg o drosglwyddo’r haint yn anfwriadol. Os bydd rhieni’n dymuno i’w plant wisgo gorchudd wyneb, dylid trafod yr agweddau ymarferol ar sut i reoli hyn yn y lleoliad.\nOs yw staff mewn lleoliadau gofal plant yn dymuno gwisgo gorchudd wyneb, gallant wneud hynny cyn belled â’u bod yn dilyn y cyngor ar eu defnyddio mewn ffordd ddiogel. Fodd bynnag, mae'r effaith ar gyfathrebu â phlant a'r effaith ar les cyffredinol plant yn hanfodol i unrhyw ystyriaethau ynghylch a yw'r staff yn gwisgo gorchuddion wyneb\nGorchuddion wyneb a’r goblygiadau i Blant Byddar\nDylid ystyried yn ofalus effaith gwisgo gorchudd wyneb wrth ofalu am blentyn byddar, gan fod cyfathrebu i lawer o bobl fyddar yn dibynnu’n rhannol ar allu gweld wyneb rhywun yn glir. Mae Cymdeithas Genedlaethol y Plant Byddar wedi darparu’r awgrymiadau canlynol ar gyfer cyfathrebu ar gyfryngau cymdeithasol ac ar eu gwefan, a allai fod yn ddefnyddiol i staff gofal plant yn hyn o beth.


Ariannu eich busnes - Torfaen Economy & Enterprise\nBarclays Business Research\nGweithio ar eich liwt eich hun a Dechrau Busnes\nOes gennych chi'r hyn sydd ei angen i redeg eich busnes eich hun?\nCamau i ddechrau\nBeth yw eich syniad busnes?\nGwneud ymchwil i'r farchnad\nAriannu eich busnes\nCymryd y cam\nChwe gair i gall ni ar gyfer llwyddo gyda busnes newydd\nLluniwch gyllideb yn seiliedig ar eich cynllun busnes i’ch helpu chi i benderfynu faint o arian byddwch ei angen. Meddyliwch am eich sefyllfa ariannol bob mis; byddwch yn realistig gan efallai bydd eich gwerthiant yn is neu’n hwyrach na’r gobaith; gallai costau fod yn uwch ac efallai y bydd yn cymryd mwy o amser i chi gael eich talu. Bydd hyn yn caniatáu i chi weithio allan faint o gyllid rydych ei angen a phryd byddwch ei angen. Peidiwch ag anghofio caniatáu ar gyfer cyllid wrth gefn rhag ofn y bydd rhywbeth annisgwyl yn digwydd.\nOs byddwch angen cyllid ychwanegol, yn dibynnu ar y math o fusnes a faint sydd angen ei fenthyg arnoch, medrwch ystyried gwneud cais am grant gan Lywodraeth Cymru, yr Awdurdod Lleol neu fanciau i gael benthyciadau neu orddrafft dros dro. Os oes gennych gynllun busnescadarn a hanes da mewn busnes, yna efallai y byddai’n fuddiol ystyried rhwydweithiau Angylion Busnes neu lwyfannau torf-ariannu sy’n caniatáu i grwpiau o fuddsoddwyr â diddordeb ddod at ei gilydd. Os ydych yn chwilio am symiau llai, efallai gallai teulu neu ffrindiau fod yn opsiwn. Pa bynnag opsiwn, gwnewch yn siŵr eich bod yn gweithio allan beth fyddwch yn ei roddi’n gyfnewid neu’n ei dalu’n ôl o ganlyniad.


Celfyddadau ac adloniant\nBeth sy’n newid ar 4 Rhagfyr?\nRydym yn cyflwyno cyfyngiadau ychwanegol i gryfhau’r mesurau cenedlaethol gan fod nifer yr achosion o’r coronafeirws yn cynyddu ledled Cymru. Yn benodol:\nbydd yn ofynnol i fwytai, caffis, bariau a thafarndai gau am 6pm ac ni chaniateir gweini alcohol unrhyw adeg\nbydd yn ofynnol i leoliadau adloniant ac atyniadau twristaidd o dan do gau.\nYmyriad llym, byr oedd y cyfnod atal byr diweddar, a lwyddodd i arafu lledaeniad y coronafeirws. Ond mae’r feirws unwaith eto’n heintio niferoedd mawr o bobl ledled Cymru ac mae angen cymryd camau ychwanegol i ddiogelu iechyd pobl ac achub bywydau.\nMae nifer y bobl mewn ysbytai â symptomau’r coronafeirws yn cynyddu bob dydd ac, yn anffodus, mae nifer y bobl sy’n marw â’r coronafeirws yn cynyddu hefyd.\nMae’r GIG yn wynebu pwysau sylweddol a heb weithredu, bydd yn ei chael yn anodd ymateb i’n holl anghenion gofal.\nRhaid inni gyflwyno mesurau ychwanegol i reoli twf y feirws, yn enwedig wrth inni baratoi i lacio’r rheolau dros gyfnod y Nadolig.\nPa gyfyngiadau fydd mewn grym?\nCeisiwch gwrdd â phobl yn yr awyr agored yn hytrach nag o dan do lle bo hynny'n bosibl, hyd yn oed mewn amgylchiadau lle mae’r gyfraith yn caniatáu ichi gwrdd o dan do\nHunanynysu os oes gennych symptomau’r coronafeirws\nNid yw’r rhai o'r canllawiau hyn yn gyfraith ac felly ni fyddant yn cael eu gorfodi gan yr heddlu. Fodd bynnag, hyd yn oed os oes hawl i wneud pethau, rydym yn gofyn ichi feddwl am beth sy’n synhwyrol i’w wneud i ddiogelu eich teulu, eich ffrindiau a’ch cymuned yn hytrach na meddwl am yr hyn a ganiateir.\nMae’r coronafeirws yn ffynnu pan fyddwn ni’n dod at ein gilydd. Dim ond os bydd pawb yn gwneud newidiadau bach i’w bywydau ac yn lleihau eu cysylltiad â phobl eraill y gallwn ddod â’r coronafeirws o dan reolaeth.\nAm ba hyd y bydd y mesurau hyn mewn grym?\nBydd y mesurau hyn mewn grym o 6pm ddydd Gwener 4 Rhagfyr hyd nes y bydd y sefyllfa wedi newid. Bydd y cyfyngiadau yn cael eu llacio dros dro rhwng 23 a 27 Rhagfyr i ganiatáu i fwy o bobl weld ei gilydd gartref dros gyfnod y Nadolig.\nSut y bydd y rheolau yn wahanol rhwng 23 a 27 Rhagfyr?\nRhwng dydd Mercher 23 Rhagfyr a dydd Sul 27 Rhagfyr 2020, bydd y cyfyngiadau ar gymdeithasu a theithio o fewn y DU yn cael eu llacio dros dro. Bydd hyn yn caniatáu i bobl o dair aelwyd ffurfio swigen Nadolig unigryw a theithio unrhyw le o fewn y DU.\nI gael rhagor o wybodaeth am y rheolau a fydd mewn grym dros gyfnod y Nadolig, gweler ein canllawiau Nadolig.\nNi chaiff pobl nad ydych yn byw gyda nhw ddod i mewn i'ch cartref, oni bai eich bod wedi ffurfio aelwyd estynedig (neu “swigen”) gyda nhw (ac eithrio mewn amgylchiadau cyfyngedig iawn, fel gweithwyr sy’n gwneud gwaith yn eich cartref). Hefyd, amgylchiadau cyfyngedig iawn sydd lle caniateir ichi fynd i gartrefi pobl eraill.\nMae llawer o ledaeniad y coronafeirws wedi digwydd yng nghartrefi pobl. Er bod rhai pobl yn gallu cadw eu tai'n gymharol ddiogel i ymwelwyr, bydd pobl yn ymddwyn yn wahanol gartref. Ni allwn wirio bod y rheolau yn cael eu dilyn yng nghartrefi preifat pobl, fel yr ydyn ni’n gallu ei wneud mewn siopau, caffis, gweithleoedd a mannau cyhoeddus eraill. Dyna pam mae'n rhaid i'r rheolau fod yn llymach mewn cartrefi preifat.\nMae hefyd gosb ychwanegol am gymryd rhan mewn partïon mewn tai a chosb uwch am drefnu partïon o’r fath.\nCaiff dwy aelwyd ddod ynghyd i ffurfio aelwyd estynedig (a elwir hefyd yn swigen). Mae hyn yn golygu y cewch dreulio amser gyda nhw yn eich cartref neu’ch gardd, neu yn eu cartref neu eu gardd nhw. Mae hyn yn cynnwys aros dros nos yn nhai eich gilydd. Mae hefyd yn caniatáu ichi gwrdd â nhw mewn grwpiau o fwy na phedwar yn eu mannau awyr agored.\nDarllenwch y canllawiau ar weld pobl eraill mewn cartrefi preifat i gael gwybod beth yw’r rheolau ar bwy gaiff fod mewn aelwyd estynedig, sut i ddewis gyda phwy y dylech greu swigen, a sut mae hyn yn gweithio i bobl â gwahanol fathau o drefniadau byw.\nCewch, does dim cyfyngiad daearyddol ar bwy gaiff fod yn eich aelwyd estynedig. Ond rydym yn argymell eich bod yn ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd leol os yw’n bosibl. Bydd hyn yn helpu i atal y feirws rhag lledaenu o ardal lle gall fod cyfradd haint uwch.\nA gaf i greu aelwyd estynedig gydag aelwyd mewn rhannau eraill o’r DU?\nCewch, ond bydd angen i'r trefniadau gydymffurfio â'r rheolau yn y ddwy wlad.\nGwiriwch pa reolau sydd mewn grym yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.\nRwy’n rhannu cyfrifoldeb rhiant am blentyn gyda rhywun nad yw’n byw gyda mi – a gaiff y plentyn ei drin fel rhan o’r ddwy aelwyd estynedig?\nOs rhennir cyfrifoldeb rhiant, gall trefniadau presennol barhau a chaiff y plentyn symud rhwng tai’r ddau riant, ac felly rhwng aelwydydd y ddau riant.\nNi ddylai cyflwyno aelwydydd estynedig effeithio ar hyn, a dylid ystyried y plentyn yn rhan o aelwyd neu aelwyd estynedig y rhiant y mae gydag ef/hi ar yr adeg honno. Mewn geiriau eraill, os yw’r naill riant neu’r llall, neu’r ddau riant yn ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd nad yw’n cynnwys y rhiant arall, caiff y plentyn barhau i symud yn rhydd rhwng tai’r rhieni, a bod yn rhan o’r ddwy aelwyd estynedig (h.y. nid oes rhaid i’r plentyn gadw pellter cymdeithasol o fewn aelwyd estynedig y naill riant na’r llall).\nCaniateir ichi ddarparu gofal neu gymorth i rywun sydd ei angen, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn agored i niwed, hyd yn oed os nad yw'n rhan o'ch aelwyd estynedig. Mae hyn yn cynnwys bod mewn cartref preifat gyda nhw os oes angen. Cewch hefyd ymweld â rhywun ar sail dosturiol os bydd angen.\nCewch – caniateir ymweliadau â chartrefi gofal, yn ogystal ag ymweliadau â hosbisau, sefydliadau troseddwyr ifanc a chyfleusterau llety diogel i blant. Bydd angen i'r ymweliadau hyn fod yn unol â'r rheolau a roddwyd ar waith gan y lleoliad unigol.\nNac ydynt. Os ydych yn aelwyd unigol (e.e. mae gennych eich tenantiaeth eich hun) o fewn y cartref hwnnw a rennir, mae'r un rheolau'n berthnasol; gallwch greu aelwyd estynedig gydag un aelwyd arall o'r tu allan i'ch cartref a rennir. Mae hyn hefyd yn berthnasol i fyfyrwyr sy'n byw mewn tai amlfeddiannaeth (HMO) ac i bobl mewn tai â chymorth.\nOs ydych yn rhannu cyfleusterau fel ystafell ymolchi neu gegin gyda phobl eraill, does dim angen ichi greu aelwyd estynedig gyda nhw er mwyn treulio amser gyda nhw yn yr adeilad. Fodd bynnag, dylech fod yn ymwybodol bod mwy o risg o wneud hyn a chymryd gofal priodol i leihau'r risg honno. Cewch wneud hyn mewn grwpiau o ddim mwy na phedwar o bobl ar y tro, heb gynnwys unrhyw blant o dan 11 oed.\nDylai eich awdurdod lleol eich helpu i ddod o hyd i lety brys addas a’ch cefnogi os nad oes gennych gartref neu os ydych yn byw mewn llety anaddas: mae ganddynt gyllid ar gyfer hyn.\nCewch, ond ni chewch gwrdd â nhw mewn cartref preifat neu mewn gardd breifat os nad ydych yn rhan o’u haelwyd estynedig neu swigen.\nceisio lleihau nifer y bobl wahanol rydych chi'n eu gweld. Mae'n well gweld un neu ddau o bobl yn rheolaidd na gweld llawer o wahanol bobl yn achlysurol\nPedwar yw’r nifer uchaf o bobl, nad ydynt yn byw gyda’i gilydd (heb gynnwys plant o dan 11 oed) sy'n cael ymgynnull. Uchafswm yw hwn, nid targed. Po leiaf o bobl sy’n ymgynnull, y lleiaf yw'r risg.\nCyn belled â’ch bod yn yr awyr agored nid yw’r uchafswm o bedwar yn berthnasol os yw’r bobl i gyd yn rhan o’r un aelwyd estynedig.\nMae cyfarfod yn yr awyr agored yn dal i fod yn fwy diogel na chyfarfod o dan do os oes modd. Fodd bynnag, er bod y risg o drosglwyddo’r haint yn is yn yr awyr agored nag o dan do, mae'r risg yn yr awyr agored yn uwch nawr nag yr oedd yn yr haf. Y rheswm am hyn yw bod golau'r haul yn chwarae rhan bwysig wrth chwalu’r feirws. Felly mae cadw pellter cymdeithasol a sicrhau hylendid da yn bwysicach nag erioed, p'un a ydych o dan do neu yn yr awyr agored.\nCofiwch hefyd na chewch fynd i gartref preifat nac i ardd breifat oni bai eich bod yn aelod o aelwyd estynedig rhywun, ac eithrio mewn amgylchiadau cyfyngedig iawn.\nI blant ifanc (11 oed neu iau), mae'n llai hanfodol ceisio cadw pellter o 2m rhyngddynt bob amser, neu rhwng y plant ac unrhyw oedolion nad ydynt yn byw gyda nhw. Fodd bynnag, dylech barhau i wneud pob ymdrech i wneud yn siŵr eu bod yn cadw pellter.\nEnghreifftiau o weithgareddau wedi’u trefnu fyddai gweithgareddau chwaraeon ac ymarfer corff, grwpiau cymorth a grwpiau eraill i gefnogi iechyd neu les pobl, fel dosbarthiadau bwydo ar y fron neu grwpiau colli pwysau.\nUchafswm o 15 o unigolion a gaiff gymryd rhan yn y gweithgareddau hyn o dan do, neu 30 os ydynt yn yr awyr agored. Nid yw hyn yn cynnwys plant o dan 11 oed neu bobl sy’n gweithio. Mae rheolau ar wahân hefyd yn gymwys i weithgareddau a drefnir ar gyfer datblygiad neu les plant.\nFodd bynnag, er bod gennych hawl i adael eich cartref at y dibenion hyn, dylech feddwl yn ofalus a oes dewis arall ar gael yn lle gwneud hyn.\nOs oes rhaid ichi adael eich cartref ac nad oes gennych ddewis arall, yn yr holl achosion uchod, rhaid i chi fod i ffwrdd o’ch cartref am gyn lleied â phosibl o amser a dylech gymryd pob cam posibl i osgoi’r risg o ledaenu’r feirws. Mae hyn yn cynnwys cadw’r pellter mwyaf oddi wrth bobl, osgoi defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus a gwisgo gorchudd wyneb.\nMae’r cynllun Taliad Hunanynysu bellach ar gael. Gall pobl wneud cais am y taliadau ar wefan eu hawdurdod lleol a bydd y taliadau’n cael eu hôl-ddyddio i 23 Hydref. Gweler tudalen y cynllun cymorth hunanynysu i gael gwybod mwy.\nRydym yn annog pobl yn gryf i weithio gartref os yw’n bosibl. Fodd bynnag, gall pobl nad ydynt yn gallu gweithio gartref, ond sy'n gallu gweithio'n ddiogel yn eu gweithleoedd, wneud hynny, ar yr amod bod eu gweithle yn dal yn agored.\nEin canllawiau i gyflogwyr yw na ddylai gweithwyr gael eu rhoi o dan bwysau i ddychwelyd i weithle os nad oes angen busnes clir iddynt wneud hynny. Dylai cyflogwyr sy'n ystyried ei gwneud yn ofynnol i'w staff ddychwelyd i’r gweithle asesu’n gyntaf a fyddai modd gwneud trefniadau eraill a fyddai’n diwallu’r rhan fwyaf o anghenion y cyflogwr. Dylid trafod hyn gyda staff neu gynrychiolwyr staff.\nMae Llywodraeth Cymru hefyd yn sicrhau bod cyllid ar gael i awdurdodau lleol ddarparu grant dewisol i fusnesau sydd ar gau neu sydd wedi dioddef effaith sylweddol. Gallwch gofrestru a gwneud cais am y cymorth hwn ar wefan eich awdurdod lleol.\nPa gymorth sydd ar gael i fusnesau y mae’r newidiadau diweddaraf i’r rheoliadau yn effeithio arnynt?\nMae Llywodraeth Cymru yn darparu £340m arall o gymorth i fusnesau drwy’r Gronfa Cadernid Economaidd i gefnogi busnesau y mae’r newidiadau newydd i’r rheoliadau yn effeithio arnynt. Bydd yn cynnwys cronfa benodol i gefnogi busnesau lletygarwch a thwristiaeth.\nMae cymorth newydd Llywodraeth Cymru wedi cael ei rannu yn ddwy gronfa: y Gronfa i Fusnesau dan Gyfyngiadau sy’n werth £160m a chynllun grant penodol i sector gwerth £180m o dan y Gronfa Cadernid Economaidd.\nMae’r Gronfa i Fusnesau dan Gyfyngiadau yn caniatáu i fusnesau cymwys yn y sectorau lletygarwch, twristiaeth a hamdden sy’n talu ardrethi annomestig gael mynediad at grantiau hyd at £5000.\nBydd busnesau nad ydynt ar y system ardrethi annomestig yn dal i allu gwneud cais i awdurdodau lleol ar gyfer grant dan Grant Dewisol y Cyfyngiadau a gallent gael hyd at £2,000 o gymorth.\nYn ogystal â hynny, gall busnesau twristiaeth a hamdden hefyd gael mynediad at gynllun grant penodol i sector o dan y Gronfa Cadernid Economaidd.\nGallai busnesau bach a chanolig sy'n bodloni'r meini prawf dderbyn hyd at £100,000. Gan ddibynnu ar yr amgylchiadau, gallai busnesau mwy o faint yng Nghymru dderbyn hyd at uchafswm o £150,000.\nMae rhagor o wybodaeth am y cyllid a sut y gellir cael gafael arno ar gael ar wefan Busnes Cymru.\nOs oes angen, mae teithio i weithle yng Nghymru yn esgus rhesymol dros ddod i Gymru o dan y rheolau, gan gynnwys teithio o ardal haen 3. Yn yr un modd, mae’r rheolau’n caniatáu i bobl sy'n byw yng Nghymru deithio i unrhyw le yn Lloegr at ddibenion gwaith lle bo hynny'n angenrheidiol ac na allant weithio gartref.\nA fydd ysgolion yn aros ar agor?\nByddant. Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud drwy'r amser fod sicrhau bod plant yn gallu parhau i gael eu haddysgu yn yr ysgol yn flaenoriaeth. Mae ysgolion yn defnyddio’r canllawiau gweithredol ar gyfer ysgolion fel fframwaith i sicrhau eu bod mor ddiogel â phosibl.\nA yw lleoliadau addysg bellach yn cael bod ar agor?\nYdynt. Caiff colegau addysg bellach, dysgu seiliedig ar waith a dysgu oedolion barhau i weithredu.\nEr bod yr achosion o COVID-19 wedi cynyddu ymysg y boblogaeth fyfyrwyr, mae tystiolaeth yn dangos bod hyn yn digwydd y tu allan i'r amgylchedd addysgu a dysgu. Mae prifysgolion yn gweithredu i ddiogelu eu campysau rhag COVID ac yn cadw at reolau llym o ran cadw pellter cymdeithasol.\nCewch. Mae addysg yn un o’r rhesymau lle caniateir i bobl deithio o Gymru i Loegr, neu o Loegr i Gymru. Mae hyn yn berthnasol i unrhyw ran o Loegr, gan gynnwys ardaloedd haen 3. Caiff athrawon ac aelodau eraill o staff yn y sector addysg hefyd deithio dros y ffin i fynd i’r gwaith.\nYdynt, mae teulu a ffrindiau yn cael gofalu am eich plentyn ond - oni bai eu bod yn rhan o’ch aelwyd estynedig - dim ond os nad oes unrhyw ddewis rhesymol arall y dylech ofyn iddynt wneud hyn. Mae hyn yn adlewyrchu’r awydd cyffredinol i leihau ymweliadau â chartrefi pobl eraill cymaint ag y bo modd, gan gynnwys ymweliadau gan blant. Dylai pawb sy’n cymryd rhan mewn trefniadau gofal plant wneud popeth posibl i atal lledaeniad y feirws.\nGellir darparu gofal plant anffurfiol yn yr amgylchiadau hyn yng nghartref y plentyn neu yng nghartref y person sy’n rhoi’r gofal. Ni ddylid gofalu am blant y tu allan i'r cartref os oes ganddynt symptomau COVID-19, neu os ydynt yn gorfod hunanynysu. Ni ddylai unrhyw un â symptomau COVID-19 neu sy’n gorfod hunanynysu ofalu am blant.\nOes – caniateir cynnal gweithgareddau ar gyfer datblygiad a lles plant, fel clybiau chwaraeon, dosbarthiadau drama, grwpiau rhieni a phlant bychain, grwpiau ieuenctid a grwpiau crefyddol yn yr awyr agored ac o dan do. Mae hyn yn cynnwys plant o 18 oed.\nMae gwasanaethau GIG Cymru ar gael i helpu os oes angen gofal arnoch, ac mae'n bwysig eich bod yn parhau i fynychu apwyntiadau, gan gynnwys ar gyfer sgrinio a brechu, ac yn gofyn am help ar gyfer materion meddygol brys. Cewch adael eich cartref i ddefnyddio gwasanaethau iechyd lleol, gan gynnwys eich meddygfa, eich deintydd, eich optometrydd, eich clinig sgrinio neu unrhyw wasanaeth iechyd arall. Os bydd eich apwyntiad yn newid, bydd eich bwrdd iechyd neu'ch gweithiwr iechyd proffesiynol yn cysylltu â chi. Mae cyngor ar wasanaethau sy'n dal i weithredu ar gael ar wefan eich bwrdd iechyd neu'ch ymddiriedolaeth. Rydym yn eich cynghori i ffonio ymlaen llaw a dilyn unrhyw ganllawiau sydd gan eich meddygfa, eich deintydd, eich optometrydd, eich clinig sgrinio neu'ch gwasanaeth iechyd lleol i'ch amddiffyn chi a'r staff, gan gynnwys yr angen i gadw 2 fetr oddi wrth gleifion eraill wrth aros i gael eich gweld.\nCewch – caniateir ymweliadau â chartrefi gofal.\nAwdurdodau lleol yng Nghymru sy’n gyfrifol am gynghori darparwyr cartrefi gofal am sut y dylid ymdrin ag ymweliadau â chartrefi gofal yn ardal yr awdurdod lleol. Bydd angen i ddarparwyr unigol wneud yn siŵr eu bod yn gallu cefnogi ymweliadau’n ddiogel. Rydym yn argymell holi’r cartref gofal perthnasol beth yw eu trefniadau penodol o ran ymweliadau.\nNi chaniateir teithio i mewn i Gymru o ardaloedd haen 3 yn Lloegr, ardaloedd lefel 3 a 4 yn yr Alban nac o Ogledd Iwerddon ar hyn o bryd, heb esgus rhesymol, er enghraifft teithio at ddibenion gwaith. Nid yw ymweld â theulu a ffrindiau (ac eithrio fel rhan o aelwyd estynedig) neu gael gwyliau yn cael ei ystyried yn esgus rhesymol ar hyn o bryd, er ein bod yn gobeithio gallu eich croesawu yn y dyfodol agos.\nNid yw ymwelwyr o rannau eraill o'r DU nad ydynt o dan y cyfyngiadau Covid uchaf, nac ymwelwyr tramor, wedi’u gwahardd dan y gyfraith rhag dod i Gymru. Ond gan fod achosion o’r coronafeirws yn uchel yng Nghymru, rydym yn annog pawb i feddwl yn ofalus am ein bywydau ein hunain a pha newidiadau y gallwn eu gwneud i leihau ein risg. Mae hyn yn cynnwys meddwl yn ofalus am deithio. Mae'r feirws yn ffynnu ble bynnag a phryd bynnag yr ydym mewn cysylltiad agos ag eraill.\nYn benodol, rydym yn cynghori'n gryf na ddylai pobl sy’n byw mewn ardaloedd haen 2 yn Lloegr neu ardaloedd lefel 2 yn yr Alban deithio i Gymru oherwydd y risg ehangach o ddal y feirws a’i ledaenu i ardaloedd lle mae’r risg yn is.\nOs ydych yn ymwelydd o wlad dramor, yn dibynnu ar ba wlad yr ydych yn teithio ohoni, efallai y bydd gofyn ichi hunanynysu ar ôl cyrraedd. Mae hyn yn berthnasol os ydych wedi bod mewn gwlad neu diriogaeth nad yw wedi'i heithrio. Mae rhagor o fanylion am y gofynion i’w gweld yn y canllawiau ar hunanynysu ar ôl teithio.\nRydych yn cael mynd ar wyliau yng Nghymru os ydych yn byw yma. Ni chaiff pobl sy’n byw yng Nghymru deithio i ardaloedd lle mae nifer yr achosion yn uchel o fewn y DU (gan gynnwys ardaloedd haen 3 yn Lloegr, ardaloedd lefel 3 neu uwch yn yr Alban a Gogledd Iwerddon) i fynd ar wyliau.\nRhaid ichi ddilyn unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol sydd mewn grym mewn rhannau eraill o’r DU pan fyddwch yn ystyried teithio. Rydym hefyd yn cynghori’n gryf na ddylai pobl sy’n byw yng Nghymru deithio i ardaloedd haen 2 yn Lloegr nac ardaloedd lefel 2 yn yr Alban oherwydd y risg o ledaenu’r feirws i ardaloedd lle mae’r niferoedd yn is.\nOs ydych wedi trefnu gwyliau ymlaen llaw – ac eisoes wedi talu amdano – byddem yn eich cynghori i gysylltu â'r asiant neu’r cwmni teithio i drafod y sefyllfa yng Nghymru a'r canllawiau a gyflwynwyd gan Lywodraeth Cymru i annog pobl i beidio â theithio os nad yw'n hanfodol.\nDylech hefyd gysylltu â'ch yswiriwr teithio i drafod y sefyllfa – er bod sawl yswiriwr wedi llunio polisïau gyda chymalau eithrio o ran y coronafeirws, mae'n bosibl y bydd rhai polisïau blynyddol yn cynnwys y sefyllfa hon.\nRydym yn cynghori’n gryf na ddylai pobl sy'n byw yng Nghymru deithio dramor oherwydd y risg o ddal neu ledaenu'r feirws tra byddant ar wyliau. Nid yw rhai gwledydd yn caniatáu i ymwelwyr ddod ar wyliau ar hyn o bryd.\nOs byddwch yn teithio dramor, yn dibynnu ar ble rydych yn mynd, efallai y bydd gofyn ichi hunanynysu pan fyddwch yn dychwelyd i'r DU. Mae hyn yn berthnasol os byddwch wedi ymweld â gwlad neu diriogaeth sydd heb ei heithrio (sy'n cynnwys y rhan fwyaf o'r gwledydd yr ymwelir â nhw amlaf o'r DU). Mae rhagor o fanylion am y gofynion i’w gweld yn y canllawiau ar hunanynysu ar ôl teithio.\nOs ydych wedi trefnu gwyliau ymlaen llaw – ac eisoes wedi talu amdano – byddem yn eich cynghori i gysylltu â'r asiant neu’r cwmni teithio i drafod y sefyllfa yng Nghymru ar hyn o bryd a chanllawiau Llywodraeth Cymru ar deithio nad yw'n hanfodol.\nMae cyfyngiadau ar deithio i mewn ac allan o Gymru. Ni chaiff pobl sy'n byw yng Nghymru deithio i ardaloedd haen 3 yn Lloegr, ardaloedd lefel 3 neu uwch yn yr Alban nac i Ogledd Iwerddon heb esgus rhesymol. Nid yw ymweliadau cymdeithasol â ffrindiau a theulu yn esgus rhesymol\nFodd bynnag, mae rhai amgylchiadau lle gallai fod gennych esgus rhesymol dros ymweld â phobl y tu allan i Gymru, hyd yn oed mewn ardaloedd lle mae nifer fawr o achosion – er enghraifft os oes gennych gyfrifoldebau gofalu, os ydych wedi ffurfio aelwyd estynedig gyda nhw, neu bod gennych sail dosturiol dros fynd i'w gweld.\nNid oes gwaharddiad cyfreithiol ar ymweld â rhannau eraill o'r DU nad ydynt o dan y cyfyngiadau Covid uchaf, nac ar ymweliadau tramor. Fodd bynnag, rydym yn cynghori'n gryf yn erbyn teithio ac yn annog pawb i feddwl yn ofalus am ein bywydau ein hunain a pha newidiadau y gallwn i gyd eu gwneud i leihau ein risg. Mae hyn yn cynnwys meddwl yn ofalus am deithio. Mae'r feirws yn ffynnu ble bynnag a phryd bynnag yr ydym mewn cysylltiad agos ag eraill.\nYn benodol, rydym yn cynghori'n gryf yn erbyn teithio am resymau cymdeithasol pur i ardaloedd haen 1 a haen 2 yn Lloegr neu ardaloedd lefel 2 yn yr Alban, oherwydd y risg o ledaenu'r feirws i ardaloedd â chyfraddau is.\nOs byddwch yn teithio dramor, yn dibynnu ar ble rydych yn mynd, efallai y bydd gofyn ichi hunanynysu ar ôl dychwelyd. Mae hyn yn berthnasol os byddwch wedi ymweld â gwlad neu diriogaeth nad yw wedi'i heithrio. Mae rhagor o fanylion am y gofynion i’w gweld yn y canllawiau ar hunanynysu ar ôl teithio.\nBydd angen hefyd ichi ystyried y rheolau yn y lle yr ydych yn ymweld ag ef.\nYdynt. Fodd bynnag, fel bwytai a bariau eraill, ni chânt weini alcohol, a rhaid iddynt gau erbyn 6pm i’r rhai nad ydynt yn breswylwyr. Gweler yr adran nesaf ar fwytai, caffis a bariau i gael rhagor o wybodaeth.\nCewch – caiff meysydd carafannau agor ar eu menter eu hunain. Mae meysydd yn cael agor eu toiledau, cawodydd, a mannau golchi llestri a golchi dillad ar gyfer carafanwyr a gwersyllwyr, ar yr amod bod mesurau ar waith i sicrhau’ch bod yn cadw pellter corfforol ac y caiff y safle ei lanhau’n briodol.\nO dan y rheolau yng Nghymru, caiff perchennog cwch/carafán/cartref gwyliau o rywle arall yn y DU ddychwelyd i gasglu’i eiddo a gwneud y cwch/carafán/cartref gwyliau yn saff at y gaeaf, hyd yn oed os yw’n byw mewn ardal haen 3 yn Lloegr, ardal lefel 3 neu 4 yn yr Alban neu Ogledd Iwerddon.\nOs ydych yn byw yn un o’r ardaloedd uchod, dylech gytuno ar amser a dyddiad pryd i ymweld â’r safle. Ar y safle, rhaid cadw at y rheolau cadw pellter ac ni chewch aros dros nos tra bo’r cyfyngiadau teithio hyn mewn grym.\nBydd hefyd angen ichi wirio a ganiateir ichi wneud hyn o dan y rheolau yn eich ardal chi. Ni all Llywodraeth Cymru eich cynghori ynglŷn â’r rhain.\nCewch – caiff meysydd gwersylla agor ar eu menter eu hunain. Bydd y blociau toiledau/cawodydd, ac ardaloedd golchi llestri a golchi dillad ar gyfer gwersyllwyr hefyd ar agor ar yr amod bod mesurau ar waith i sicrhau’ch bod yn cadw pellter corfforol ac y caiff y safle ei lanhau'n briodol (ar GOV.UK).\nYr unig bobl y cewch rannu llety gwyliau â nhw yw’r bobl rydych yn byw gyda nhw (neu rywun sydd yno i roi gofal neu gymorth i unigolyn agored i niwed). Bydd hynny’n helpu i leihau’r risg o drosglwyddo’r coronafeirws yn fawr gan fod risg uchel o drosglwyddo’r feirws wrth gysgu’n agos at bobl eraill, hynny oherwydd yr amser hir y byddwch yn ei dreulio’n agos i’ch gilydd.\nRhaid i bob atyniad o dan do i ymwelwyr, megis amgueddfeydd, orielau, atyniadau addysg a threftadaeth a safleoedd treftadaeth fel plastai a mannau o dan do atyniadau awyr agored i ymwelwyr, gau. Er enghraifft, ni chaniateir teithiau o dan do mewn cestyll ond caiff teithiau o amgylch tir y castell aros ar agor. Caiff atyniadau awyr agored i ymwelwyr aros ar agor pan fo mesurau ar waith i ddiogelu ymwelwyr, gan gynnwys mesurau cadw pellter cymdeithasol a chorfforol .\nNi chaiff lleoliadau lletygarwch weini alcohol a rhaid iddynt gau erbyn 6pm. Mae’n ofynnol hefyd i leoliadau roi nifer o fesurau ar waith i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Er enghraifft:\ndim ond gwasanaeth wrth y bwrdd fydd yn cael ei gynnig mewn safleoedd trwyddedig, fel tafarndai\ndim ond grwpiau o hyd at bedwar o bobl a ganiateir (heb gynnwys plant o dan 11 oed) oni bai eu bod i gyd o’r un aelwyd.\nni ddylid cynnal cerddoriaeth fyw oni bai bod y lleoliad yn gallu dangos ei fod yn gallu lleihau’r risg. Mae canllawiau ar ymarfer, perfformio a chymryd rhan yn y celfyddydau perfformio bellach wedi’u cyhoeddi.\nbydd angen cadw’r sŵn yn isel wrth ddarlledu ar deledu.\nCewch fynd i’r lleoedd hyn gyda phobl o’r tu allan i’ch aelwyd, cyn belled ag nad oes mwy na phedwar o bobl yn eich grŵp (heb gynnwys plant o dan 11 oed neu rywun sy’n gofalu am aelod o’r grŵp). Os bydd hyd at bedwar o bobl o aelwydydd gwahanol yn eistedd wrth yr un bwrdd, dylent wneud pob ymdrech i gadw mor bell ag sy’n bosibl oddi wrth ei gilydd wrth y bwrdd.\nOs yw pawb yn byw gyda’i gilydd, caiff mwy na phedwar fod yn y grŵp.\nOnd, fel ymhob sefyllfa, rydyn ni’n gofyn i chi feddwl beth yw’r peth mwyaf synhwyrol i’w wneud i ddiogelu’ch teulu, eich ffrindiau a’ch cymuned, yn lle meddwl beth rydych chi’n cael ei wneud. Rydyn ni’n gofyn yn arbennig ichi:\ngeisio lleihau nifer y bobl wahanol rydych chi’n eu gweld. Mae’n well gweld un neu ddau o bobl yn rheolaidd na gweld llawer o bobl wahanol yn achlysurol.\nceisio cwrdd â phobl y tu allan yn hytrach nag o dan do, os medrwch\npeidio â gwneud pethau allai gynyddu’r risg o drosglwyddo’r feirws (er enghraifft, gweiddi er mwyn cael eich clywed dros gerddoriaeth uchel, neu ganu yn agos i rywun)\nOs byddwch yn archebu lle fel grŵp o hyd at bedwar o bobl (ac eithrio plant o dan 11 oed), gofynnir i chi ddangos prawf o’ch enw, er enghraifft trwy ddangos trwydded yrru, cerdyn banc neu gerdyn credyd. Os byddwch yn archebu lle fel grŵp o aelwyd breifat o fwy na phedwar o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed), bydd hefyd yn ofynnol i leoliadau ofyn i oedolion yn y grŵp ddarparu prawf o’u cyfeiriad.\nOes, rhaid gwisgo gorchudd wyneb bob amser heblaw pan fyddwch yn eistedd wrth eich bwrdd. Mae hyn yn golygu y dylech ei wisgo wrth gyrraedd a gadael y safle, oni bai bod gennych esgus rhesymol. Dylid ei wisgo hefyd wrth symud o gwmpas y safle. Darllenwch y canllawiau ar orchuddion wyneb i weld yr esgusodion rhesymol.\nNi chaiff busnesau lletygarwch yng Nghymru – megis tafarndai, caffis, bwytai, clybiau chwaraeon – werthu alcohol i’w yfed ar y safle. Caniateir gwasanaethau cludfwyd, gan gynnwys gwerthu alcohol tan 10pm.\nBydd rhaid i siopau diodydd trwyddedig, gan gynnwys archfarchnadoedd, roi'r gorau i werthu alcohol am 10pm. Mae hyn hefyd yn berthnasol i archebion clicio a chasglu a dosbarthu alcohol, er enghraifft drwy ap danfon i’r cartref.\nNi chaiff safleoedd sy’n darparu gwasanaethau cludfwyd na siopau trwyddedig ailddechrau gwerthu alcohol tan 6am y diwrnod canlynol.\nA oes lleoliadau eraill y mae'n ofynnol iddynt roi'r gorau i werthu alcohol, heblaw tafarndai a bariau?\nOes. Mae'r rheol yn berthnasol i fwytai ac unrhyw leoliadau eraill sydd wedi'u trwyddedu i werthu diodydd alcoholaidd i'w hyfed ar y safle. Rhaid i siopau diodydd trwyddedig ac archfarchnadoedd roi'r gorau i werthu alcohol am 10pm.\nA gaf i ddal i archebu gwasanaeth yn fy ystafell mewn gwesty ar ôl 6pm?\nCewch, ond ni chaniateir gweini alcohol ichi ar ôl 10pm. Caiff preswylwyr yn y gwesty hefyd ddal i fwyta mewn unrhyw fwytai yn y gwesty ar ôl 6pm.\nNac oes, ond dylai aelod o staff fod wrth law i weini’r bwffe, yn hytrach na’r cwsmeriaid yn helpu eu hunain ac yn cyffwrdd â'r un offer.\nA oes rhaid i fwytai a bariau mewn meysydd awyr a phorthladdoedd gau erbyn 6pm?\nNac oes, mae eithriad wedi’i gwneud i ganiatáu i'r lleoliadau hyn aros ar agor ar ôl 6pm. Fodd bynnag, ni chaniateir gweini alcohol.\npyllau nofio, stiwdios ffitrwydd o dan do, campfeydd, sbaon, neu ganolfannau neu gyfleusterau hamdden o dan do eraill\nA fydd lleoliadau y celfyddydau ac adloniant ar agor?\nRhaid i bob lleoliad y celfyddydau ac adloniant gau. Mae hyn yn cynnwys:\ncanolfannau chwarae meddal\ntheatrau a neuaddau cyngerdd\nlleoliadau adloniant rhywiol\nA yw digwyddiadau Nadolig yn cael eu caniatáu?\nNid yw llawer o ddigwyddiadau Nadolig yn cael eu caniatáu, ond mae hawl i gynnal rhai digwyddiadau bach fel sioe oleuadau, llwybr ceirw, groto Siôn Corn a gweithgareddau tebyg eraill os yw’r trefnwyr yn cynllunio'n ofalus ac yn cymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Bydd angen i bobl fynd mewn grwpiau bach, felly gallai hynny effeithio ar bwy y gallwch fynd gyda nhw i’r digwyddiadau hyn. Holwch drefnwyr y digwyddiad am fanylion ymlaen llaw, a dilyn unrhyw gyngor a roddir.\nA yw marchnadoedd Nadolig yn cael eu caniatáu?\nMae gan farchnadoedd Nadolig hawl i agor a rhaid i’r rhai sy’n gyfrifol amdanynt gymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.\nEin cyngor yw na ddylech fynd i farchnadoedd Nadolig gydag unrhyw un heblaw aelodau eich aelwyd neu (os yw’r digwyddiad yn cael ei gynnal yn awyr agored) eich aelwyd estynedig. Ond, os byddwch yn gwneud hyn, rydym yn gofyn ichi:\nGeisio cyfyngu ar nifer y bobl wahanol rydych chi’n eu gweld. Mae’n well gweld un neu ddau o bobl yn rheolaidd na gweld llawer o bobl wahanol yn achlysurol.\nTreulio amser yn yr awyr agored yn hytrach nag o dan do, gymaint ag sy’n bosibl\nPeidio â gwneud pethau a allai gynyddu’r risg o drosglwyddo’r feirws (er enghraifft, gweiddi er mwyn cael eich clywed dros gerddoriaeth uchel)\nGweler y canllawiau ar adael eich cartref a gweld pobl eraill i gael rhagor o wybodaeth.\nOs byddwch yn mynd i’r marchnadoedd hyn gyda phobl nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig, y nifer uchaf o bobl a all fynd yno gyda’i gilydd, neu ymgynnull yno, yw pedwar (heb gynnwys plant o dan 11 oed neu rywun sy’n gofalu am aelod o’r grŵp).\nGweler y canllawiau ar ymweld â phobl mewn cartrefi preifat i gael rhagor o wybodaeth am hyn, gan gynnwys beth yw ystyr ‘aelwyd estynedig’.\nA oes cyfyngiadau ar deithio o fewn Cymru?\nOes. Mae cyfyngiadau mewn grym ar deithio allan o Gymru. Ni chaiff pobl sy’n byw yng Nghymru deithio i ardaloedd haen 3 yn Lloegr nac ardaloedd lefel 3 neu uwch yn yr Alban. Yn y sefyllfaoedd hyn, dim ond o dan amgylchiadau cyfyngedig y caniateir teithio allan o Gymru, megis ar gyfer gwaith neu addysg.\nNid yw teithio i rannau eraill o’r DU wedi’i wahardd gan y gyfraith. Ond rydym yn parhau i annog pawb i feddwl yn ofalus am ein bywydau ein hunain a pha newidiadau y gallwn ni eu gwneud i leihau ein risg. Mae hyn yn cynnwys meddwl yn ofalus am deithio. Mae’r feirws yn ffynnu ble bynnag a phryd bynnag yr ydym yn dod i gysylltiad agos â phobl eraill.\nYn benodol, rydym yn cynghori’n gryf yn erbyn teithio nad yw’n hanfodol i ardaloedd haen 1 a 2 yn Lloegr neu ardaloedd lefel 2 yn yr Alban oherwydd y risg o ledaenu’r feirws.\nOs byddwch yn teithio dramor, gan ddibynnu ar ble y byddwch yn mynd, mae’n bosibl y bydd yn ofynnol ichi hunanynysu am 14 o ddiwrnod ar ôl dychwelyd. Bydd hyn yn berthnasol os ydych wedi ymweld â gwlad neu diriogaeth nad yw’n esempt. Mae rhagor o fanylion ar gael yn y canllawiau hunanynysu ar ôl teithio i Gymru.\nCewch. Efallai y bydd angen ichi deithio i Gymru, neu o Gymru i arfer eich hawl i bleidleisio (er enghraifft, gwladolion tramor). Ond dylech wneud hyn dim ond os nad oes unrhyw ddewis arall, er enghraifft os na allwch drefnu pleidlais bost. Os ydych chi’n teithio allan o Gymru, bydd angen ichi ddilyn cyfreithiau’r wlad yr ydych yn teithio iddi.\nRwy’n byw mewn rhan o’r DU sydd â nifer uchel o achosion. A gaf i deithio drwy Gymru i gyrraedd rhywle arall?\nCaiff pobl sy'n byw mewn ardaloedd sydd â nifer uchel o achosion (haen 3 yn Lloegr, lefel 3 neu uwch yn yr Alban a Gogledd Iwerddon) ddal i deithio drwy Gymru os oes ganddynt esgus rhesymol dros wneud hynny. Gallai hyn gynnwys teithio ar hyd ffordd sy'n mynd drwy Gymru (e.e. i deithio o Loegr i Iwerddon) lle nad oes dewis rhesymol arall i deithio i'w cyrchfan. Mae hyn hefyd yn berthnasol i ymwelwyr sy'n teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus, er enghraifft newid trenau mewn gorsafoedd yng Nghymru. Fodd bynnag, bydd angen i unrhyw un nad yw'n byw yng Nghymru fod yn ymwybodol o unrhyw gyfyngiadau sydd mewn grym lle maent yn byw.\nA ydw i’n dal i gael trefnu gwersi gyrru?\nA fydd profion gyrru a theori yn parhau?\ngeisio lleihau nifer y bobl wahanol rydych chi'n eu gweld. Mae'n well gweld un neu ddau o bobl yn rheolaidd na gweld llawer o wahanol bobl yn achlysurol\nCewch, mae'r cyngor i warchod eich hun wedi dod i ben am y tro, felly nid oes angen ichi osgoi pob siop mwyach. Ond mae angen ichi fod yn ofalus iawn o hyd, felly dylech siopa ar adegau tawelach, gwneud yn siŵr eich bod yn cynnal pellter o 2 fetr oddi wrth eraill a golchi eich dwylo neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo yn aml.\nRwy’n byw'n agos at y ffin rhwng Cymru ac ardal haen 3 yn Lloegr – a gaf i groesi'r ffin i fynd i siopa?\nOnd bydd angen ichi hefyd ddilyn y cyfreithiau sydd mewn grym yn Lloegr (ar GOV.UK).\nA gaiff siopau trin gwallt a siopau barbwr aros ar agor?\nCânt, cyn belled â'u bod yn cymryd pob mesur rhesymol i atal y feirws rhag lledaenu.\nA gaiff salonau harddwch aros ar agor?\nCânt. Bydd salonau harddwch a busnesau tebyg yn cael agor cyn belled â'u bod yn cymryd pob mesur rhesymol i atal y feirws rhag lledaenu.\nGweler y canllawiau wedi’u diweddaru ar gyfer y sector hwn, a fydd yn cael eu hadolygu’n rheolaidd (busnesau gwasanaethau cysylltiad agos: canllawiau’r coronafeirws i weithleoedd) - rydym yn argymell bod y diwydiant yn parhau i gadw llygad ar ein gwefan i weld y fersiwn ddiweddaraf. Rydym yn parhau i weithio gyda'r diwydiant harddwch i sicrhau bod y canllawiau'n glir ac yn adlewyrchu ffyrdd priodol o weithio.\nWrth ddarparu gwasanaethau cysylltiad agos nid yw’n bosibl, yn gyffredinol, cadw pellter cymdeithasol. O ganlyniad, bydd rhaid i’r rhan fwyaf o ddarparwyr gwasanaethau wisgo cyfarpar diogelu personol, fel masg wyneb a/neu feisor. Bydd angen gwisgo gorchudd wyneb o leiaf, ond mae’n bosibl y byddai hi’n werth gwisgo cyfarpar arall fel feisor. Gweler ein canllawiau ychwanegol (gorchuddion wyneb: canllawiau i'r cyhoedd).\nMae cyngor iechyd cyhoeddus cryf yn erbyn cynnal rhai mathau o driniaethau oherwydd y cysylltiad agos sydd ei angen rhwng y cleient a'r ymarferwr. Mae’r meysydd dan sylw wedi’u rhestru yn y canllawiau i fusnesau sy'n cynnig gwasanaethau cysylltiad agos. Fel mesur rhesymol, rydym yn cynghori na ddylent gael eu cynnal os nad yw’r ymarferwr wedi cael hyfforddiant priodol a bod modd gwisgo cyfarpar diogelu addas,\nFel yn achos salonau harddwch, rydym wedi gweithio gyda’r darparwyr i wneud yn siŵr bod canllawiau clir ar gael ar ddulliau priodol o weithio (busnesau gwasanaethau cysylltiad agos: canllawiau’r coronafeirws i weithleoedd) .\nMae sbas yn cael agor ond mae’n bosibl na fydd rhai triniaethau ar gael, a bydd sawnas ac ystafelloedd stêm yn gorfod aros ar gau.\nRydym wedi gweithio gyda’r diwydiant i sicrhau y bydd canllawiau clir ar ffyrdd priodol o weithio (busnesau gwasanaethau cysylltiad agos: canllawiau’r coronafeirws i weithleoedd).\nPa gyfleusterau chwaraeon a hamdden sy’n cael aros ar agor?\nCaniateir i'r holl gyfleusterau chwaraeon a hamdden, ar wahân i ganolfannau sglefrio ac alïau bowlio, fod ar agor. Disgwylir i weithredwyr y cyfleusterau gymryd pob mesur rhesymol i reoli risg a chadw pellter cymdeithasol.\nA fydd chwaraeon proffesiynol a chwaraeon elît yn parhau?\nBydd chwaraeon proffesiynol a chwaraeon elît yn cael parhau. Bydd gwylwyr yn parhau i gael eu gwahardd rhag mynychu digwyddiadau chwaraeon.\nA yw'r cyfyngiadau ar gynulliadau o fwy na phedwar o bobl yn berthnasol i chwaraeon ac ymarfer corff?\nCaiff unrhyw un gymryd rhan mewn chwaraeon neu ymarfer corff mewn grŵp o hyd at 30 o bobl yn yr awyr agored neu 15 o bobl o dan do, os yw hyn yn rhan o weithgaredd wedi'i drefnu a reolir er enghraifft gan gampfa, canolfan hamdden neu glwb chwaraeon. Bydd hyfforddwyr a swyddogion yn cael eu cyfrif fel rhai sy’n cymryd rhan fel arfer felly dylai’r terfyn o 30 neu 15 eu cynnwys nhw. Fodd bynnag, bydd unrhyw un sydd yno i drefnu neu i gefnogi’r gweithgaredd, sy’n gweithio neu’n darparu gwasanaeth gwirfoddol, hefyd yn cael bod yn bresennol ac nid oes rhaid eu cyfrif fel rhan o’r terfyn o 30 neu 15. Mae plant o dan 11 oed hefyd wedi’u heithrio o’r uchafswm sy’n cael ymgynnull, ac nid yw’r cyfyngiadau ar niferoedd yn berthnasol os yw’r gweithgaredd wedi’i drefnu’n benodol ar gyfer datblygiad neu les plant (at y dibenion hyn, mae hynny’n golygu unrhyw un o dan 18 oed).\nA yw digwyddiadau chwaraeon yn cael eu caniatáu?\nNi chaniateir trefnu digwyddiad lle bydd mwy na 30 o bobl yn bresennol ar yr un amser yn yr awyr agored, neu 15 o bobl o dan do. Ni chaniateir digwyddiadau gyda thonnau o wahanol ymgeiswyr, neu ymgeiswyr yn dechrau ar wahanol amseroedd os oes risg o dorri’r rheolau ar yr uchafswm o 30 o bobl yn ymgynnull yn yr awyr agored neu 15 o bobl o dan do.\nA ellir chwarae chwaraeon tîm yn yr arwyr agored bellach?\nCaiff unrhyw un gymryd rhan mewn chwaraeon neu ymarfer corff mewn grŵp o hyd at 30 o bobl yn yr awyr agored neu hyd at 15 o bobl o dan do, os yw’n rhan o weithgaredd a drefnwyd gan gampfa, canolfan hamdden neu glwb chwaraeon er enghraifft. Bydd hyfforddwyr a swyddogion yn cael eu hystyried fel unigolion sy’n cymryd rhan ac felly dylai’r terfyn o 30 neu 15 eu cynnwys nhw. Fodd bynnag, caiff unrhyw un sydd yno i drefnu neu i gefnogi’r gweithgaredd, os ydynt yn gweithio neu’n darparu gwasanaeth gwirfoddol, hefyd fod yn bresennol ac nid oes rhaid eu hystyried yn y terfyn o 30 neu 15. Mae plant o dan 11 oed hefyd wedi’u heithrio o’r uchafswm sy’n cael ymgynnull, ac nid yw’r cyfyngiadau ar niferoedd yn berthnasol os yw’r gweithgaredd wedi’i drefnu’n benodol ar gyfer datblygiad neu les plant (at y dibenion hyn, mae hynny’n golygu unrhyw un o dan 18 oed).\nMae Chwaraeon Cymru yn gyfrifol am ystyried gwneud dynodiadau pellach o athletwyr elît i alluogi cynnal mwy o chwaraeon tîm wedi’u trefnu yn yr awyr agored os yw’r uchafswm o 30 person wedi bod yn gyfyngedig. Bydd hyn yn cael ei wneud yn ofalus a fesul cam a bydd canllawiau clir ar gael gan gyrff llywodraethu’r chwaraeon i ddiogelu’r holl gyfranogwyr.\nA gaf i fynd i ddigwyddiad chwaraeon yn Lloegr?\nNi chaniateir mynychu digwyddiad chwaraeon fel gwyliwr ar hyn o bryd mewn unrhyw leoliad. Nid oes hawl i wneud hynny yn yr ardaloedd yn Lloegr sydd yn haen 3, yr ardaloedd yn yr Alban sydd ar lefel 3 neu’n uwch, nac yng Ngogledd Iwerddon.\nA oes caniatâd i wylwyr fynd i ddigwyddiadau chwaraeon yng Nghymru?\nBydd gwylwyr yn parhau i gael eu gwahardd rhag mynd i ddigwyddiadau chwaraeon.\nA gaf i adael Cymru neu deithio i Gymru i fynychu digwyddiad chwaraeon neu i gymryd rhan mewn campau neu ymarfer corff?\nMae cyfyngiadau ar deithio i mewn i Gymru ac allan o Gymru. Gweler yr adran deithio am ragor o wybodaeth. Yn benodol, nid yw cymryd rhan mewn chwaraeon neu ymarfer corff yn cael ei ystyried yn esgus rhesymol yn gyffredinol i deithio rhwng Cymru ac ardaloedd o Loegr sydd yn haen tri, ardaloedd o'r Alban sydd ar lefel tri neu’n uwch, na Gogledd Iwerddon.\nMae rheolau penodol yn berthnasol i athletwyr elît sy'n hyfforddi ac yn cystadlu, neu i unrhyw un sy'n darparu hyfforddiant neu gymorth arall i athletwr elît, neu sy'n darparu cymorth mewn digwyddiad chwaraeon lle mai dim ond athletwyr elît sy'n cystadlu. Bydd gan unrhyw un sy'n ymwneud yn broffesiynol â chwaraeon hawl hefyd i adael Cymru neu i ddod i mewn i’r wlad o unrhyw ran o'r DU lle bo angen, oherwydd bod hyn yn cael ei ystyried fel gwaith ac felly’n cael ei ganiatáu i bawb.\nYstyrir hefyd ei bod yn rhesymol gadael Cymru neu ddod i mewn i’r wlad o unrhyw ran o'r DU i gymryd rhan mewn gweithgaredd wedi'i drefnu neu i hwyluso gweithgaredd o’r fath, ar gyfer datblygiad neu les plant, os yw hynny'n angenrheidiol.\nWrth adael Cymru neu ddod i mewn i’r wlad, bydd angen ichi sicrhau hefyd bod y rheswm sydd gennych dros wneud hynny yn cael ei ganiatáu yn ôl y rheolau yn yr ardal benodol yn y wlad y byddwch ynddi.\nA oes hawl i gynnal dosbarthiadau ymarfer corff i grwpiau o dan do, hyd yn oed gyda mwy na phedwar o bobl?\nRydym yn disgwyl i bob mesur rhesymol gael ei gymryd i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â'r feirws. Mae hyn yn golygu cadw pellter corfforol a chyfyngu ar ryngweithio wyneb yn wyneb, a gwell hylendid (glanhau a rhannu cyfarpar, golchi dwylo a hylendid anadlol ac ati.) (ar GOV.UK) O ganlyniad, efallai na fydd rhai dosbarthiadau yn gallu ailddechrau ar hyn o bryd.\nDoes dim cyfyngiad ar nifer y plant o dan 18 oed sy’n cael cymryd rhan mewn chwaraeon a drefnwyd neu ei hwyluso, ar gyfer datblygiad neu les plant. Rhaid i’r gweithgaredd gael ei drefnu gan gorff cyfrifol fel clwb chwaraeon, corff cyhoeddus, elusen neu gampfa neu ganolfan hamdden. Yr unig beth a allai gyfyngu ar nifer y plant o dan 18 oed sy'n gallu cymryd rhan yn gyfreithiol yw ffiniau'r lleoliad a'r angen i ddigon o oedolion fod yn bresennol i oruchwylio.\nNi ddylai unrhyw oedolion sy’n bresennol yn ystod y gweithgareddau hyn, ond sydd ddim yn cymryd rhan yn uniongyrchol neu’n hwyluso’r gweithgareddau, aros yn yr ardal pan gynhelir y gweithgaredd. Dylid cyfyngu ar gefnogwyr ac arsylwyr y gweithgareddau i’r bobl sydd angen bod yno yn unig. Er enghraifft, rhieni neu warcheidwaid plant y mae angen iddynt fod yno at ddibenion iechyd neu ddiogelu.\nCewch. Caiff cyfleusterau hamdden o dan do, gan gynnwys campfeydd, aros ar agor a chaniateir cynnal hyfforddiant personol. Rhaid i'r cleient a'r hyfforddwr ddilyn yr un rheolau â phawb arall. Rydym yn disgwyl i bob mesur rhesymol gael ei gymryd i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r feirws. Mae hyn yn golygu cadw pellter corfforol a chyfyngu ar ryngweithio wyneb yn wyneb, a gwell hylendid (glanhau a rhannu cyfarpar, golchi dwylo a hylendid anadlol ac ati). Mae’n ofynnol gwisgo gorchudd wyneb hefyd, er bod eithriadau ar gyfer y sawl sy’n gwneud yr ymarfer (gweler isod). O ganlyniad, efallai na fydd rhai gweithgareddau yn gallu ailddechrau ar hyn o bryd.\nGan fod campfeydd a chanolfannau hamdden yn fannau cyhoeddus o dan do, bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb pan fyddwch yn mynd yno a bydd angen ichi barhau i'w wisgo, yn dibynnu ar beth y byddwch yn ei wneud. Os byddwch yn paratoi i wneud ymarfer corff, yn newid neu'n cymryd rhan mewn unrhyw weithgaredd nad yw'n egnïol, yn enwedig pan fyddwch mewn cysylltiad agos â phobl eraill, bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb.\nOes. Mae'n ofynnol yn ôl y gyfraith hefyd i staff sy'n gweithio yn y rhannau hynny o safleoedd o dan do sy'n agored i'r cyhoedd wisgo gorchudd wyneb tra byddant yn y mannau hynny, ond gan ddilyn yr un eithriadau ag sy'n berthnasol i gwsmeriaid.\nCyhoeddodd Llywodraeth Cymru ganllawiau i helpu gweithredwyr cyfleusterau i baratoi ar gyfer ailagor cyfleusterau o dan do ac yn yr awyr agored ym mis Mehefin. Ers hynny rydym wedi gweithio mewn partneriaeth â Chwaraeon Cymru, Cymdeithas Chwaraeon Cymru, cyrff llywodraethu megis Nofio Cymru a'r sector. Mae gweithredwyr hamdden hefyd wedi cytuno i rannu arferion gorau a gwersi a ddysgwyd gyda'i gilydd, er budd pawb sy'n gweithio yn eu cyfleusterau ac yn eu mynychu.\nBydd yn rhaid i'r holl gyfleusterau sy'n gymwys i ailagor sicrhau bod y canllawiau hyn yn cael eu dilyn a rhaid iddynt gynnal asesiadau risg. Disgwyliwn i bob mesur rhesymol gael ei gymryd i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r feirws. Mae hyn yn golygu cadw pellter corfforol a chyfyngu ar ryngweithio wyneb yn wyneb, a gwell hylendid (glanhau a rhannu cyfarpar, golchi dwylo a hylendid anadlol ac ati) (ar GOV.UK). O ganlyniad, efallai na fydd rhai gweithgareddau hyfforddi, ac ni ddylai sawnas ac ystafelloedd stêm agor. Bydd disgwyl ichi hefyd roi manylion cyswllt.\nSut y mae meysydd chwarae’n cael eu cadw’n ddiogel?\nCewch. Rydym yn argymell y dylai’r tŷ gael ei lanhau’n drylwyr cyn ichi fynd yno os nad yw wedi bod yn wag am o leiaf dri diwrnod cyn hynny. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar symud tŷ yn ystod pandemig y coronafeirws.\nA oes unrhyw gyfyngiadau ar fynd i weld tai, a thrafodion eraill y farchnad dai?\nNa, codwyd y cyfyngiadau ar fynd i weld eiddo ddydd Llun 9 Tachwedd. Caiff darpar brynwyr a thenantiaid wneud trefniadau priodol gyda landlordiaid, asiantau neu berchnogion i fynd i weld eiddo. Dylai pawb sy'n rhan o'r broses ddilyn canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol a golchi dwylo a hylendid anadlol.\nMae addoldai'n cael ailagor ar gyfer addoli cymunedol, ond mae dyletswydd ar y rhai sy’n gyfrifol am y man addoli i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a rhoi gwybodaeth i bobl sy'n mynychu sut y gallant leihau'r risg. Gellir cynnal seremonïau hefyd, naill ai fel rhan o weithred addoli gymunedol neu fel digwyddiadau ynddynt eu hunain. Bydd disgwyl i bobl gadw pellter corfforol a dilyn arferion da o ran golchi dwylo a hylendid anadlol.\nOes, mae addoldai yn fannau cyhoeddus o dan do ac felly bydd y gofynion o ran gwisgo gorchudd wyneb yn berthnasol yno fel mewn mannau cyhoeddus eraill. Rydym o’r farn fod gan y rhai sy'n arwain addoliad neu seremoni esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb os na allant wneud hynny'n effeithiol tra'n gwisgo un, ar yr amod eu bod wedi cymryd camau lliniaru digonol eraill megis cadw pellter o 2m oddi wrth bobl eraill bob amser a gwisgo feisor.\nOs ydych yn bwriadu priodi mewn lleoliad lletygarwch megis gwesty, bydd yn ofynnol iddo gau erbyn 6pm, oni bai’ch bod eisoes wedi gwneud eich archeb cyn 6pm ar 4 Rhagfyr. Os felly, caiff y lleoliad aros ar agor tan 10pm.\nOs ydych yn bwriadu priodi mewn lleoliad lletygarwch megis gwesty, tafarn neu fwyty, bydd yn ofynnol iddo gau erbyn 6pm, oni bai’ch bod eisoes wedi gwneud eich archeb cyn 6pm ar 4 Rhagfyr. Caiff derbyniadau a gafodd eu harchebu cyn hynny barhau tan 10pm (a’r lleoliad i gau erbyn 10:20pm).\nNi chaniateir gwerthu nac yfed alcohol ar y safle yn ystod y derbyniad.\nBydd canllawiau wedi’u diweddaru ar gynnal derbyniadau priodas ar gael cyn bo hir.\nO 4 Rhagfyr ymlaen, rhaid i wylnosau a gynhelir mewn safleoedd trwyddedig megis tafarn, bwyty neu westy, ddod i ben erbyn 6pm ac ni chaniateir gwerthu na chyflenwi alcohol i’w yfed ar y safle ar unrhyw adeg.\nBydd canllawiau wedi'u diweddaru ar angladdau ar gael cyn bo hir.\nA yw llyfrgelloedd yn cael aros ar agor?\nCaniateir i lyfrgelloedd aros ar agor. Fodd bynnag, mae'r penderfyniad ynghylch agor pob llyfrgell unigol yn ddewis i'r awdurdod lleol perthnasol.\nA yw canolfannau cymunedol yn cael aros ar agor?\nCaniateir i ganolfannau cymunedol aros ar agor. Fodd bynnag, mater i’r rhai sy’n gyfrifol am ganolfannau unigol yw penderfynu agor ai peidio. Ein neges yw nad yw’r ffaith eich bod yn cael agor olygu y dylech wneud hynny.\nNid oes cyfyngiad penodol ar y mathau o weithgareddau, ond rhaid iddynt gael eu trefnu gan glwb neu gorff cydnabyddedig o fewn y terfynau cyfreithiol ar y niferoedd sy'n mynychu, ac nad yw'n cynnwys gwerthu nac yfed alcohol.\nByddem yn annog trefnwyr i ystyried a oes angen i'r gweithgaredd ddigwydd o dan do, yn enwedig os yw wedi’i gynnal yn llwyddiannus dros y we neu yn yr awyr agored dros y misoedd diwethaf.\nY trefnwyr fydd yn gyfrifol am gymryd pob cam rhesymol i leihau'r risg y bydd y rhai sydd ar y safle yn dod i gysylltiad â’r coronafeirws neu fod y feirws yn cael ei ledaenu.\nYstyrir bod canu, llafarganu, gweiddi neu chwarae offerynnau chwyth yn weithgareddau risg uchel, a dylid eu hosgoi yn gyffredinol, yn enwedig o dan do, hyd yn oed pan gedwir pellter corfforol a defnyddir gorchuddion wyneb. Os bydd y gweithgareddau hyn yn cael eu cynnal, rhaid i’r trefnwyr gymryd camau lliniaru helaeth, neu fel arall, mae’n bosibl y byddant yn methu â chyflawni eu dyletswydd statudol i gymryd pob mesur rhesymol i atal y coronafeirws rhag lledaenu. Mae canllawiau ar ymarfer, perfformio a chymryd rhan yn y celfyddydau perfformio bellach wedi’u cyhoeddi.\nMae swyddogion gorfodi yr awdurdodau lleol bellach yn gallu cyflwyno hysbysiad gwella mangre. Bydd hyn yn ei gwneud yn ofynnol i'r person sy'n gyfrifol am y safle (a elwir yn ‘fangre’ yn y ddeddfwriaeth) gymryd camau penodedig ac, os na chymerir y camau hynny, gall swyddog gyflwyno ‘hysbysiad cau mangre’ a fydd yn golygu y bydd yn rhaid cau'r safle. Mae modd iddynt bellach gyflwyno hysbysiadau cosb benodedig, yn dechrau o £1000 ar gyfer trosedd gyntaf a bydd y ddirwy yn cynyddu gydag unrhyw droseddu pellach.\nPan fo angen, gall swyddog hefyd gyflwyno hysbysiad cau mangre hyd yn oed os na chyflwynwyd hysbysiad gwella mangre o'r blaen.