Cynnwys 1. Cwestiynau i'r Gweinidog Cyllid a Busnes y Llywodraeth 2. Cwestiynau i’r Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus 3. Datganiad: Bargeinion Dinesig 4. Cyfnod 4 Bil Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 5. Cynnig i Benodi Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 6., 7. & 8. Cynnig i Ddiwygio Rheol Sefydlog 26 mewn perthynas â Deddfau'r Cynulliad, Cynnig i Ddiwygio Rheol Sefydlog 26A mewn perthynas â Deddfau Preifat y Cynulliad a Rheol Sefydlog 26B mewn perthynas â Deddfau Hybrid y Cynulliad, a Chynnig i Ddiwygio Rheolau Sefydlog 18 a 30A mewn perthynas â Gwelliannau Amrywiol 9. Dadl ar Adroddiad y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ar ei Ymchwiliad i Gronfa Buddsoddi Cymru mewn Adfywio 10. Dadl ar Adroddiad y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol ar ei Ymchwiliad i Adolygiad Siarter y BBC 11. Dadl ar Adroddiad y Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd: ‘Dyfodol Ynni Craffach i Gymru’ 12. Dadl Democratiaid Rhyddfrydol Cymru: Y Gwasanaeth Iechyd Gwladol 13. Dadl Fer: Caerfyrddin 1966 a 2016: 50 Mlynedd Sydd Wedi Newid Cymru 14. Cyfnod Pleidleisio 15. Datganiadau i Gloi a Chludo’r Byrllysg o’r Siambr\n1. Cwestiynau i'r Gweinidog Cyllid a Busnes y Llywodraeth\nCwestiynau i’r Gweinidog Cyllid a Busnes y Llywodraeth yw’r eitem gyntaf y prynhawn yma, a daw cwestiwn 1 gan Julie Morgan.\nRefferendwm yr Undeb Ewropeaidd\n1. Pa drafodaethau y mae’r Gweinidog wedi’u cael â’i chymheiriaid yn y gwledydd datganoledig am oblygiadau cyllido tynnu allan o’r UE? OAQ(4)0684(FIN)\n4. Pa asesiad y mae’r Gweinidog wedi’i wneud o’r effaith y bydd refferendwm yr UE yn ei chael ar gyllid Llywodraeth Cymru? OAQ(4)0678(FIN)\n10. Beth yw’r goblygiadau ar gyfer cronfeydd strwythurol yng Nghymru os bydd y DU yn penderfynu gadael yr UE yn y refferendwm sydd i ddod? OAQ(4)0685(FIN)\nJane HuttBywgraffiadY Gweinidog Cyllid a Busnes y Llywodraeth\nLywydd, deallaf eich bod wedi rhoi caniatâd i gwestiynau 1, 4 a 10 gael eu grwpio.\nDdydd Llun, mynychais gyd-bwyllgor y gweinidogion ar Ewrop yn Llundain, lle y buom yn trafod refferendwm Llywodraeth y DU ar yr UE, a’r effaith niweidiol y byddai gadael yn ei chael ar economi a diogelwch rhanbarthau ledled y DU.\nDiolch i’r Gweinidog am ei hymateb. Un o’r prif bryderon a fynegwyd wrthyf yng Nghaerdydd ynghylch y posibilrwydd o adael yr UE yw’r effaith enfawr a gaiff hyn ar ymchwil prifysgol, sydd, wrth gwrs, yn ychwanegu llawer iawn o werth i economi Cymru. Gwn fod Prifysgol Caerdydd, er enghraifft, yn cael arian o gronfa Horizon 2020 yr UE yn benodol. Felly, a yw’r Gweinidog yn rhannu’r pryderon ynglŷn â’r hyn a fydd yn digwydd i’r cyllid ar gyfer ymchwil prifysgol, ac a yw’n gwybod a yw’r cyrff datganoledig eraill yn rhannu’r un pryderon?\nDiolch i Julie Morgan am ei chwestiwn. Rhannaf y pryderon hyn yn gyfan gwbl, ac yn ychwanegol at yr arian penodol a ddyrannir gan yr UE, sy’n werth £500 miliwn y flwyddyn i Gymru, fel y dywedwch, wrth gwrs, mae ffrydiau ariannu fel Horizon 2020 yn darparu cyfleoedd pwysig iawn ar gyfer ymchwil ac arloesi. Byddaf yn mynychu digwyddiad Horizon 2020 yfory, i ddathlu llwyddiant busnesau a phrifysgolion Cymru, gan gynnwys Caerdydd, o ran sicrhau £30 miliwn o gyllid Horizon 2020 hyd yn hyn, i gefnogi datblygiadau arloesol a gwyddonol ac i ddatblygu cynhyrchion a gwasanaethau o’r radd flaenaf.\nWeinidog, mae refferendwm yr UE yn un o’r penderfyniadau mwyaf y bydd yn rhaid i bobl Cymru eu gwneud yn ystod y ganrif hon. Mae’n hanfodol, felly, eu bod yn ymwybodol o’r ffeithiau ynghylch effaith eu penderfyniad. A wnewch chi sicrhau bod eich adran, yn y cyfnod sy’n arwain at y refferendwm, yn cyhoeddi gwybodaeth glir ynghylch effaith aros yn yr UE, yn ogystal ag effaith gadael, gan osgoi dibynnu ar rethreg wleidyddol am beryglon gadael neu aros yn yr UE? Diolch.\nA gaf fi ddiolch yn fawr iawn i’r Aelod am y cwestiwn? Credaf mai un o’r pwyntiau pwysicaf yw ein bod ni, fel Llywodraeth sydd o blaid busnes, yn credu’n gryf y byddai gadael yr UE yn golygu y byddai Cymru yn waeth ei byd. Drwy fod yn yr UE, ar hyn o bryd mae gan Gymru warant saith mlynedd o arian yr UE—o 2014 i 2020—ynghyd â thaliadau cymorth incwm i ffermwyr, sy’n werth dros £500 miliwn y flwyddyn yng Nghymru, ac mae’n amlwg fod yn rhaid rhannu’r wybodaeth hon. Ddydd Llun—i’w gofnodi unwaith eto—bûm yn ymweld ag Ysgol Beirianneg Prifysgol Caerdydd i gyhoeddi £15 miliwn o arian yr UE ar gyfer prosiect systemau integredig hyblyg Flex-E. Mae’n waith cydweithredol, sydd nid yn unig yn cynnwys prifysgolion Cymreig—Prifysgol Caerdydd, Prifysgol Abertawe, Prifysgol De Cymru, Prifysgol Aberystwyth, a Phrifysgol Bangor—ond busnesau yn ogystal, gan ymgysylltu â diwydiant, a datblygu ymchwil o’r radd flaenaf sy’n darparu cyfleoedd ynni modern a charbon isel.\nOnd wrth gwrs, y ffaith amdani yw bod prosiectau’r UE sydd wedi elwa, er enghraifft, yn cynnwys buddsoddiad o €420,000 yn TrakCel o Gaerdydd gan Horizon 2020, sydd fel y crybwyllais yn ffynhonnell allweddol o gyllid yn enwedig ar gyfer ein prifysgolion a’n busnesau. Credaf fod yn rhaid i ni gydnabod bod Llywodraeth Cymru, wrth gefnogi aros yn rhan o’r UE, yn credu y byddai Cymru’n waeth ei byd pe bai’r DU yn gadael ac y byddai’r effaith economaidd a chymdeithasol ar fusnesau, swyddi pobl, ein ffyniant a’n diogelwch yn hollol ddinistriol.\nYn ddiweddar, ymwelais â Chanolfan Delweddu Prifysgol Caerdydd er Ymchwil yr Ymennydd, sydd wedi derbyn miliynau o bunnoedd gan yr Undeb Ewropeaidd, ac mae’n peri pryder mawr ymysg eu partneriaid Ewropeaidd o ran sut y byddai’r prosiect enfawr, arwyddocaol, byd-enwog hwn sy’n werth miliynau o bunnoedd yn parhau pe bai Prydain yn gadael yr UE. Felly, yn amlwg, gorau po gyntaf y cawn y refferendwm allan o’r ffordd.\nHoffwn ystyried agwedd ychydig yn wahanol ar lwyddiant yr Undeb Ewropeaidd, sef bod bron i 100 mlynedd wedi bod ers brwydr y Somme, pan fu farw miliwn o bobl am resymau na allwn eu cofio erbyn hyn, a bod 70 mlynedd wedi bod bellach ers unrhyw ryfel sylweddol yn Ewrop. Byddwn wedi meddwl mai dyma un o’r agweddau pwysicaf o fod yn rhan o’r Undeb Ewropeaidd. Tybed a allech ddweud wrthym beth y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu ei wneud o ran y ffordd y byddwn yn dathlu Diwrnod Ewrop eleni i dynnu sylw at y pwynt hwn.\nRwy’n ddiolchgar iawn i Jenny Rathbone am ehangu’r drafodaeth hon i gynnwys effeithiau ehangach pwysig a difrod gadael yr UE, nid yn unig o ran yr effaith ar fusnes y farchnad sengl, prifysgolion a’n pobl a’n cymunedau, ond ar y ddealltwriaeth ehangach o’r hyn roedd bod yn rhan o Ewrop a’r Undeb Ewropeaidd yn ei olygu. Wrth gwrs, mae Diwrnod Ewrop yn rhoi cyfle i ni gydnabod yn eang y cysylltiad diwylliannol, yn ogystal â hanesyddol—. Credaf fod yr arddangosfa, a hyrwyddwyd gan ein Llywydd i gydnabod rôl ein perthnasau ar draws y Senedd yn y ddau ryfel byd—y rhyfeloedd mawr—a’n heffaith a’n perthynas ag Ewrop, wrth gwrs, hefyd yn cydnabod pwysigrwydd y cyfathrebu a wnawn gyda phobl ifanc o ran eu dealltwriaeth ehangach.\nRhodri Glyn ThomasBywgraffiad\nWeinidog, mae gan Gymru botensial enfawr o ran datblygu ynni morol nid yn unig yng nghyd-destun y cynllun presennol yn Abertawe, ond mae yna gynlluniau arfaethedig eraill yng Nghasnewydd, yn y Fro ac ym Mae Colwyn hefyd. A allwch chi gadarnhau y bydd hi’n llawer iawn anoddach i ddatblygu’r prosiectau yma oddi allan i’r Undeb Ewropeaidd nag y byddai hi o fewn yr Undeb Ewropeaidd?\nGallaf gadarnhau hynny, yn sicr, Rhodri Glyn Thomas. Wrth gwrs, roeddwn yn hyrwyddo ynni morol ym Mrwsel yn ddiweddar iawn, yn siarad am y cyfleoedd. Gallwn elwa hefyd, wrth gwrs, o’r cyllid sydd ar gael, gan gynnwys £12 miliwn ar gyfer ynni adnewyddadwy drwy Deep Green ar Ynys Môn a Wave Hub oddi ar arfordir Sir Benfro fel un enghraifft o ble mae hynny’n cysylltu ag ynni morol. Felly, mae hyn yn rhywbeth y byddai Cymru’n ei golli, ac o ran cynnig y morlyn llanw ym mae Abertawe, y gobeithiwn gael ymateb yn ei gylch gan Lywodraeth y DU, ond nid wyf wedi clywed y gyllideb yn llawn o ran fy nghwestiynau, rwy’n falch iawn bod Banc Buddsoddi Ewrop yn ei weld fel y math o brosiect y byddent yn hoffi ei gefnogi.\nY Portffolio Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol\n2. Pa drafodaethau y mae'r Gweinidog wedi'u cael am y dyraniad cyllidebol i'r portffolio iechyd a gwasanaethau cymdeithasol? OAQ(4)0676(FIN)[W]\nFe wnes i ymgynghori yn eang wrth ddatblygu’r gyllideb ‘Cymru Decach, Cymru Well—Buddsoddi at y Dyfodol’ a gafodd ei phasio yr wythnos diwethaf.\nDiolch, Weinidog. Pa ddarpariaeth sydd yn eich paratoadau cyllidebol ar gyfer newidiadau gan fyrddau iechyd? Y prynhawn yma, fe fues yn cyflwyno deiseb, ar y cyd â Paul Davies, o dros 20,000 o enwau ar gyfer adfer gwasanaethau pediatrig i Ysbyty Cyffredinol Llwynhelyg yn sir Benfro. Ar ôl trafod gyda phrif weithredwr Bwrdd Iechyd Lleol Hywel Dda, rwy’n ymwybodol eu bod nhw’n cael cadw’r gwasanaethau hyn o dan adolygiad o hyd ac yn ystyried sut y gallan nhw wella’r gwasanaethau gan eu bod mor bwysig i’r gwasanaeth brys a damweiniau yn yr ysbyty hefyd. Beth fyddwch chi’n ei wneud, felly, wrth drafod gyda byrddau iechyd os ydyn nhw am adfer gwasanaethau sydd wedi cael eu symud ymaith?\nYn amlwg, mae’r gyllideb derfynol ar gyfer y flwyddyn nesaf, ar gyfer 2016-17, yn darparu ar gyfer buddsoddiad ychwanegol o dros £300 miliwn mewn gofal iechyd—refeniw o £260 miliwn a £53 miliwn o gyfalaf. Mae’r cyllid ychwanegol yn golygu bod y gyllideb yn fwy nag erioed yn awr ac yn 48 y cant o’r arian a fydd yn cael ei ddyrannu i adrannau Llywodraeth Cymru ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf. Wrth gwrs, os edrychwch ar hynny yn nhermau gwariant y pen, mae’n wariant o £262 yn ychwanegol y pen ar iechyd. Ond mae hynny’n galluogi ein byrddau iechyd i ymateb i anghenion eu cymunedau lleol a’u poblogaethau iechyd. Ac wrth gwrs, mae hynny hefyd yn golygu y gallwn fuddsoddi, yn enwedig mewn perthynas â chyfalaf, yn yr adnoddau hollbwysig hynny y gwn eich bod wedi eu crybwyll, megis yr angen i fuddsoddi mewn diagnosteg, seilwaith cyflymyddion llinellol a labordai cathetreiddio newydd.\nWeinidog, gwrandewais ar eich ateb yn ofalus iawn. Ni wnaethoch ddim i gydnabod mai eich Llywodraeth chi yw’r unig un erioed a fydd yn gorffen tymor gyda gwariant y GIG yn is mewn termau real na phan ddechreuoch. Dyna realiti’r mater. Mae’n record hollol gywilyddus sydd wedi achosi problemau andwyol yn ein gwasanaeth iechyd, problemau sydd i’w gweld ledled y wlad. A allwch ddweud wrthym a ydych yn gresynu at y toriadau mwyaf erioed a wnaed i GIG Gymru gan eich Llywodraeth ac effaith hynny ar gleifion ac ar staff gweithgar?\nWel, rwy’n synnu, Darren Millar, nad ydych yn barod i ystyried ac edrych ar y ffigurau swyddogol a gyhoeddwyd gan Lywodraeth y DU, a ddangosai fod gwariant y pen ar iechyd yn uwch yng Nghymru ac wedi cynyddu’n gyflymach nag mewn unrhyw ran arall o’r DU. Onid ydych am i’r cyhoedd wybod hynny yn eich etholaeth chi? [Torri ar draws.] Unwaith eto, mae Llywodraeth Geidwadol y DU yn dangos bod y swm o arian—[Torri ar draws.]\n[Yn parhau.]—y mae Llywodraeth Cymru yn ei wario y pen ar iechyd yng Nghymru 1 y cant yn uwch nag yn Lloegr yn 2014-15, ei fod wedi tyfu’n gyflymach yng Nghymru yn y flwyddyn honno nag yn unrhyw un arall o wledydd y DU, a bod gwariant y pen ar iechyd ynghyd â gwasanaethau cymdeithasol yn £172—7 y cant y pen yn uwch nag yn Lloegr. A chredaf ei bod yn bwysig cydnabod, unwaith eto, adroddiad y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd ar wasanaethau iechyd yn y DU, a ddywedodd fis diwethaf fod—mae’r adroddiad yn dangos sut y mae’r gwasanaethau iechyd yn gweithredu ym mhedair gwlad y DU ac roedd yn cydnabod ymrwymiad hirsefydlog ac eang y GIG yng Nghymru i wella ansawdd y gofal y mae’n ei ddarparu yn barhaus.\nYm mis Ionawr, Weinidog, fe ddywedodd eich Gweinidog iechyd chi nad oedd arian ychwanegol ar gael ar gyfer byrddau iechyd. Mae bwrdd iechyd Betsi Cadwaladr erbyn hyn yn nodi bod yna orwariant o ryw £20 miliwn. A allwch chi gadarnhau a ydy’r Llywodraeth wedi cytuno cynllun tair blynedd efo bwrdd iechyd Betsi Cadwaladr erbyn hyn, ac, os nad ydynt, a ydych chi’n fodlon efo rheolaeth ariannol o fewn y bwrdd iechyd, wrth ystyried eu bod nhw’n gwrthod cyfeirio cleifion at ysbytai yn Lloegr, megis Gobowen, erbyn hyn, o achos prinder arian?\nWel, mae’n bwysig, Aled Roberts, ein bod yn cydnabod y dyraniadau ychwanegol a wneuthum yn ystod y flwyddyn ariannol hon i gynorthwyo byrddau iechyd. Ym mis Medi y llynedd, cyhoeddais becyn cyllid ychwanegol o £58.8 miliwn i gefnogi’r GIG yng Nghymru, a chyllid o £45 miliwn i wella nifer o fentrau yn y gwasanaeth, gyda’r bwriad o wella perfformiad yn y gwasanaeth yn 2015-16, ac wrth gwrs, cyhoeddais £45 miliwn yn ychwanegol o’r cronfeydd i ymdopi â phwysau’r gaeaf ar 8 Chwefror eleni, a bydd hyn oll yn cynorthwyo byrddau iechyd fel Betsi Cadwaladr i ddiwallu eu hanghenion a’u gofynion.\nSymudwn yn awr at gwestiynau gan lefarwyr y pleidiau, a llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig, Nick Ramsay, sydd gyntaf y prynhawn yma.\nDiolch. Weinidog, rwy’n siŵr y byddwch yn ymuno â mi i groesawu’r gyllideb heddiw, haneru tollau pont Hafren pan fyddant yn dychwelyd i berchnogaeth gyhoeddus mewn ychydig flynyddoedd, a chyllid y fargen ddinesig, wrth gwrs, a gyhoeddwyd ddoe—enghraifft wych o Lywodraeth Geidwadol y DU yn darparu ar gyfer Cymru ac yn gweithio mewn cydweithrediad â Llywodraeth Cymru. Weinidog, rydym wedi galw ers amser am lawr Barnett i fynd i’r afael â phroblem cyllid teg i Gymru. Gwyddom fod y Canghellor a’r Trysorlys wedi cytuno ar hynny yn awr. Pa drafodaethau a gawsoch gyda’i swyddogion ynglŷn â rhoi’r cyllid gwaelodol hwnnw ar waith?\nWel, rwyf innau hefyd yn falch iawn fod Llywodraeth y DU wedi gwrando ar fy ngalwadau o ran—. Roeddwn am gael gwared ar y tollau ar bont Hafren, wrth gwrs. Maent wedi gwrando ar fy ngalwad ac wedi’u torri, a chroesawaf hynny wrth gwrs. Nid ydynt wedi mynd yn ddigon pell, ond mae’n gam i’r cyfeiriad cywir. Roeddwn hefyd yn falch iawn o fod yn rhan o’r cyhoeddiad—Llywodraeth y DU, Llywodraeth Cymru a 10 awdurdod lleol yn dod at ei gilydd mewn partneriaeth—i groesawu bargen ddinesig prifddinas-ranbarth Caerdydd. Ond mae eich cwestiwn yn bwysig iawn o ran gosod sylfaen gadarn, hirdymor i’n cyllid yng Nghymru. O ran y cyllid gwaelodol a fformiwla Barnett, mae’n rhaid i mi ddweud ar y pwynt hwn fy mod yn croesawu adroddiad y Pwyllgor Cyllid ar gyllid i Gymru yn y dyfodol. Yn wir, rwyf wedi ysgrifennu at Gadeirydd y Pwyllgor Cyllid—gobeithiaf ei bod wedi cael fy llythyr—i ddweud fy mod yn derbyn pob un o’ch argymhellion gan eu bod yn adlewyrchu’r heriau a wynebwn. O ran y cyllid gwaelodol ei hun, do, wrth gwrs, rydym wedi gweithio’n galed i sicrhau’r cyllid gwaelodol hwnnw, ond mae’n rhaid iddo fod yn gyllid gwaelodol—ac rydych wedi cydnabod hyn yn drawsbleidiol, fel y Pwyllgor Cyllid—ar gyfer y dyfodol, nid ar gyfer yr adolygiad hwn o wariant yn unig.\nYdi, Weinidog, cytunaf yn llwyr â chi fod cyllid gwaelodol yn hollbwysig, fel y mae gweithredu’r cyllid gwaelodol hwnnw’n gynnar, ond mae mecanwaith sut rydych yn ei osod yn hollbwysig hefyd. Cytunaf â chi na ddylid ei ailosod; efallai y dylid ei adolygu yn ystod y blynyddoedd i ddod, ond ni ddylid ei ailosod.\nFe sonioch am adroddiad y Pwyllgor Cyllid, nad ydym, yn anffodus, wedi cael amser i’w drafod gan iddo gael ei lansio mor hwyr. Rydych wedi gweld yr argymhellion. Mae un ohonynt yn argymell corff annibynnol i bennu’r swm o arian y bydd Cymru’n ei gael yn y dyfodol, yn enwedig o ran didyniadau i wneud iawn am drethi datganoledig. A ydych yn cytuno bod angen corff annibynnol, ac unwaith eto, pa drafodaethau a gawsoch gyda’r Trysorlys ynglŷn â sut y gellid ffurfio’r corff hwnnw?\nWel, unwaith eto, rwy’n croesawu ac wedi derbyn yr argymhelliad hwnnw, a chredaf ei bod yn bwysig fy mod yn cofnodi hynny fel eich Gweinidog cyllid, mewn ymateb i adroddiad defnyddiol iawn y Pwyllgor Cyllid ar gyllid i Gymru yn y dyfodol. Yn wir, ysgrifennais heddiw at y prif ysgrifennydd, Greg Hands, y cyfarfûm ag ef hefyd brynhawn ddoe, i rannu eich adroddiad gydag ef ac i ddweud fy mod yn cytuno â’r holl argymhellion ac yn gobeithio ei fod ef hefyd yn cytuno, am ei bod yn hanfodol fod Llywodraeth y DU yn cytuno hefyd. Yn benodol, soniais am y ffaith ein bod yn croesawu eich argymhelliad yn fawr, fel y dywedais wrtho, o ran cael proses adolygu annibynnol yn rhan o’r drefn. Fel y gwnaed gyda fframwaith cyllidol yr Alban, rydym yn disgwyl i’r un cyflafareddu annibynnol a’r un graddau o annibyniaeth fod yn berthnasol i fframwaith cyllidol Cymru.\nWeinidog, dyma’r tro olaf y byddaf yn eich holi cyn diddymu’r Cynulliad hwn mewn ychydig wythnosau, felly a gaf fi fanteisio ar y cyfle hwn i ddiolch i chi a’ch swyddogion am eich cydweithrediad agos dros y ddwy flynedd ddiwethaf ar y briff cyllid? Mae hynny wedi bod yn llawer o gymorth i mi ac i’r Pwyllgor Cyllid hefyd.\nWeinidog, rydych yn llwyr gydnabod yr egwyddor o gyllid teg i Gymru ac adolygu fformiwla Barnett. Rwyf wedi apelio sawl tro dros y—pa faint bynnag y bu—y flwyddyn neu ddwy ddiwethaf am gyllid teg i Gymru. Mae’r Gweinidog gwasanaethau cyhoeddus yma heddiw hefyd, ac fe fydd yn gwybod yn iawn fy mod wedi galw am ailasesu fformiwla ariannu llywodraeth leol sy’n darparu ar gyfer Cymru. A wnewch chi gytuno y byddwch chi neu eich olynwyr yn ystyried hyn yn y Cynulliad nesaf, ac a wnewch chi gytuno â mi nad yw’n deg nad yw awdurdodau gwledig yng Nghymru yn cael y cyllid sydd ei angen arnynt i ymdopi â materion fel teneurwydd poblogaeth a darparu gwasanaethau dros ardal fawr? Gwn eich bod wedi gwrthod gwneud hyn yn y gorffennol, ond er lles y Gymru wledig, a wnewch chi ystyried hyn eto, os gwelwch yn dda?\nHoffwn ddiolch yn fawr iawn i Nick Ramsay am ei eiriau caredig a hoffwn fynegi’r un diolchiadau am gael y cyfle i weithio gyda chi yn ogystal â chael fy nghraffu gennych fel llefarydd cyllid yr wrthblaid. Credaf ein bod wedi elwa o weithio ar sail drawsbleidiol, yn dilyn argymhellion comisiwn Holtham ymlaen at gomisiwn Silk, ac yna’r ffordd rydym wedi bwrw ymlaen â’n galwadau am gyllid tecach i Gymru. Rwy’n derbyn ac yn cefnogi eich argymhelliad ynghylch fformiwla Barnett a chryfhau nid yn unig yr ymrwymiad i’r cyllid gwaelodol, ond hefyd y dylem edrych ar reidrwydd cael fformiwla ar sail anghenion. Rydym yn credu hynny’n gryf mewn perthynas â fformiwla Barnett.\nOnd wrth gwrs, o ran y materion ehangach, rwy’n siŵr y byddwch yn manteisio ar y cyfle i ofyn y cwestiynau hyn i’r Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus, mewn perthynas â llywodraeth leol. Wrth gwrs, mae’r Gweinidog hefyd wedi cychwyn ei adolygiad annibynnol ei hun o gyllid ar gyfer llywodraeth leol, fel y mae llywodraeth leol yng Nghymru wedi’i wneud. Felly, mae’n destun sy’n amlwg iawn yn agored i drafodaeth a dadl.\nDiolch i chi, Lywydd. Weinidog, a gaf finnau hefyd adleisio geiriau Nick Ramsay wrth ddiolch i chi am y gwaith a wnaethoch gyda’r Pwyllgor Cyllid a chyda mi fel llefarydd cyllid Democratiaid Rhyddfrydol Cymru dros y pum mlynedd ddiwethaf? Credaf ein bod wedi gweithio’n dda iawn gyda’n gilydd mewn partneriaeth i sicrhau manteision da i Gymru ac i rannau o Gymru. Credaf fod y gwaith a wnaethom fel Pwyllgor Cyllid a chyda chi wedi helpu i hybu’r broses ddatganoli yn ogystal. Felly, diolch i chi am hynny.\nWeinidog, rydych wedi cyfeirio at adroddiad y Pwyllgor Cyllid, ‘Dyfodol Cyllido Cymru’, na fydd amser gennym i’w drafod yn y Siambr hon, fel y dywedodd Nick Ramsay. Mae argymhelliad 6 o’r adroddiad hwnnw’n dweud,\n‘fel gofyniad lleiaf, fod rhaid gwneud penderfyniad egwyddorol ar sut y caiff y grant bloc ei leihau cyn datganoli trethi.’\nTybed a allwch roi’r wybodaeth ddiweddaraf i ni am y trafodaethau rhwng Llywodraeth Cymru a’r Trysorlys ynglŷn â sicrhau bod y mecanwaith hwnnw ar waith, gan ei fod eisoes wedi ei roi ar waith yn yr Alban.\nWel, hoffwn innau ddiolch i Peter Black am ei gyfraniad ac am y ffordd rydym wedi gweithio gyda’n gilydd, a’i ymatebion i fy ngheisiadau yn ogystal â fy ymatebion i’w geisiadau yntau, o ran ceisio sicrhau sail decach i gyllid cyhoeddus pwysig Cymru. Credaf y bydd hynny’n effeithio ar ein cofnod o’r tymor Cynulliad hwn.\nByddwn yn dweud bod hyn yn hanfodol bwysig o ran argymhelliad 6. Mae’n argymell y dylid gwneud penderfyniad egwyddorol ynglŷn â sut y bydd y grant bloc yn cael ei leihau cyn datganoli trethi. Ceir nifer o ddulliau y gellid lleihau grant bloc Cymru yn gyfnewid am y refeniw treth a fydd yn llifo i Gymru ar ôl datganoli trethi. Byddai’n annheg iawn pe bai rhai o’r ffyrdd yr awgrymwyd y gellid bod wedi gwneud hynny gyda Llywodraeth yr Alban yn cael eu defnyddio yng Nghymru, felly mae’n rhaid i ni sicrhau nad yw hynny’n digwydd. Rydym wedi dweud, ac mae’r Prif Weinidog wedi dweud, ein bod yn teimlo y dylem ddilyn yr un llwybr â’r trafodaethau â Llywodraeth yr Alban a Thrysorlys Llywodraeth y DU i sicrhau fframwaith cyllidol sy’n addas i Gymru cyn datganoli cyllidol.\nHoffwn fanteisio ar y cyfle i ddweud fy mod yn siomedig nad yw’r Prif Ysgrifennydd wedi cytuno i gyfarfod ers i mi ei gyfarfod ym mis Rhagfyr, er i ni ofyn sawl gwaith. Ac rwy’n gobeithio y bydd y Cynulliad hwn heddiw, ar draws y pleidiau, yn cefnogi fy awydd i sicrhau bod y cyfarfod hwnnw’n digwydd cyn diddymu’r Cynulliad.\nDiolch am eich ateb, Weinidog. Credaf fod argymhelliad 7 yn dechrau’n fendigedig o gynnil, rwy’n credu, pan ddywed:\n‘Cred y Pwyllgor yn bendant fod angen i’r berthynas rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru wella.’\nA fyddai’r Gweinidog—? Rydych eisoes wedi cyfeirio at fethiant Prif Ysgrifennydd y Trysorlys i gyfarfod â chi, ac rwy’n deall hefyd fod problemau wedi bod ynglŷn â’r ffaith na chynhaliwyd cyfarfodydd pedairochrog rhwng y Gweinidogion cyllid mor aml ag y byddech wedi’i hoffi. A gaf fi ofyn, pan gawsoch gyfarfod gyda Phrif Ysgrifennydd y Trysorlys ddoe, a roddodd unrhyw arwydd i chi fod hyn yn debygol o newid, ac y byddai ef yn awr yn ymgysylltu’n fwy brwd gyda Llywodraeth Cymru o ran rhoi’r fframweithiau cyllidol hyn ar waith?\nWel, yn amlwg, cawsom drafodaeth ddymunol iawn ddoe, wrth i ni groesawu’r fargen ddinesig arloesol ar gyfer prifddinas-ranbarth Caerdydd. Fel y dywedais wrtho, fel yr ysgrifennais ato heddiw, roedd arwyddo bargen ddinesig prifddinas-ranbarth Caerdydd ddoe—roedd hyn yn fy llythyr ato heddiw—yn enghraifft wych o’r hyn y gellir ei gyflawni pan fo Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU yn gweithio gyda’i gilydd. Mae angen adlewyrchu hyn wrth i ni barhau i wneud cynnydd gyda’r fframwaith cyllidol i Gymru. Felly, unwaith eto, i’w gofnodi heddiw, dyna rwyf wedi galw amdano, gan gydnabod y gallwn weithio gyda’n gilydd yn gynhwysfawr ac yn gydlynol.\nUnwaith eto, diolch am eich ateb, Weinidog. Mae’r trethi sydd ar fin cael eu datganoli i ni i fod i ddod yn weithredol yn 2018. Sicrhawyd cytundeb yr Alban ar y funud olaf i bob pwrpas, er eu bod yn cael cytundeb eithaf rhesymol. Ond tybed beth yw’r amserlen yn awr o ran llunio’r cytundeb gyda’r Trysorlys er mwyn i ni allu ei gwblhau cyn y dyddiad terfynol yn 2018, a dechrau gweithredu ein cyfundrefn dreth ein hunain o hynny ymlaen?\nMae’n rhaid i ni fwrw ymlaen â hyn yn awr—mae’r cloc yn tician. Gyda chefnogaeth y Cynulliad heddiw, rwy’n siŵr, rwy’n rhagweld y bydd y trafodaethau hynny’n symud ymlaen yn gyflym yn awr.\nSymudwn yn awr at lefarydd Plaid Cymru, Alun Ffred Jones.\nDiolch yn fawr. Gan mai dyma’r tro olaf y caf i gyfle i’ch holi chi, Weinidog, a gaf innau ddiolch i chi am eich cydweithrediad parod? Rwy’n mynd i ofyn nifer o gwestiynau hawdd sy’n seiliedig ar adroddiad y pwyllgor.\nA ydych chi’n cytuno ag argymhelliad y pwyllgor y dylid cytuno ar newidiadau i’r datganiad polisi ariannu rhwng Llywodraeth y Deyrnas Unedig a’r gweinyddiaethau datganoledig ac y dylent gael eu cofnodi’n dryloyw?\nCytunaf yn llwyr. Byddem yn sicr yn croesawu ymagwedd fwy tryloyw gan Lywodraeth y DU o ran ariannu llywodraeth ddatganoledig. Rwyf am ailadrodd eto, mewn ymateb i’ch cwestiwn, Alun Ffred Jones, y dylem gael corff annibynnol i asesu’r dyraniad, craffu gwell a mecanwaith anghydfod gwell.\nDiolch yn fawr. A ydych chi’n cytuno hefyd ag argymhelliad 5, y dylai’r broses i ddosbarthu’r grant bloc fod â sail statudol gadarn, ac na ddylai fod ar ddisgresiwn y Gweinidog?\nCytunaf â hynny, a chredaf fod y ffaith ein bod yn dal i alw ar Lywodraeth y DU i amlinellu manylion cyllid gwaelodol hirdymor sy’n mynd i’r afael â mater cyllido yn cyd-fynd i raddau helaeth â derbyn yr argymhelliad hwnnw mewn gwirionedd. A gaf fi ddweud hefyd pa mor ddiolchgar rwyf fi i Alun Ffred Jones am ei ymwneud cwrtais, a’i graffu grymus, dros yr amser y bûm yn Weinidog cyllid ac yntau’n llefarydd cyllid i Blaid Cymru?\nDiolch yn fawr. Rwy’n deall bod George Osborne wedi cyhoeddi heddiw y bydd yn bwrw ymlaen â threth ar ddiodydd gorfelys—treth a gynigiwyd yn wreiddiol yma gan Blaid Cymru ac, wrth gwrs, a gafodd ei dilorni braidd, yn anffodus, gan y Prif Weinidog, Carwyn Jones. A ydych chi’n croesawu’r cyhoeddiad hwn gan George Osborne heddiw?\nNid yn unig fy mod wedi ymateb, os cofiwch, Alun Ffred Jones, ond fe ymatebais i’r ddadl a gyflwynoch ac fe groesawais, ac yn wir, fel y byddwch yn ei gofio, fe gefnogais y—[Torri ar draws.] Cefnogodd Llywodraeth Cymru’r ddadl honno. Ond hefyd, rwyf am ddweud ei bod yn bwysig iawn i ni gydnabod bod gwaith yn cael ei wneud gan Sefydliad Bevan, sy’n edrych ar yr holl gyfleoedd ar gyfer trethi newydd y mae angen i ni eu hystyried, ac ar y sylfaen dystiolaeth, gan gydnabod wrth gwrs y byddai’n rhaid edrych ar rai o’r trethi hynny, megis y dreth ar siwgr, neu’n ymwneud â siwgr, ar sail y DU, a gwn ei fod yn newyddion da y gallai hyn gael ei ddatblygu.\nSymudwn yn ôl yn awr at y cwestiynau ar y papur, a daw cwestiwn 3 gan Rhodri Glyn Thomas.\nCefnogi Sefydliadau Cenedlaethol\n3. Pa gyllid ychwanegol y bydd y Gweinidog yn ei ddarparu i gefnogi sefydliadau cenedlaethol yng Nghymru er mwyn sicrhau eu dyfodol? OAQ(4)0680(FIN)[R]\nRoedd y dyraniadau cyllid ar gyfer 2016-17 ar gyfer cyrff a noddir gan Lywodraeth Cymru, gan gynnwys ein sefydliadau cenedlaethol, wedi’u cynnwys yn y gyllideb derfynol ar 8 Mawrth.\nFe ddylwn i ddatgan diddordeb gan fod fy nghyfnod i fel llywydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn dechrau ar 6 Ebrill, ond mae’r cwestiwn yma yn ymwneud â sefydliadau cenedlaethol yn gyffredinol yng Nghymru. Mae’n ymddangos i mi ein bod ni, dros y bum mlynedd diwethaf, wedi bod, wrth sôn am gefnogaeth o’r pwrs cyhoeddus i sefydliadau, yn sôn yn barhaus am y cwtogi sydd yn digwydd o San Steffan. Rwy’n mawr obeithio na fydd hynny’n digwydd am y 10 mlynedd nesaf, ond ein bod ni’n cydnabod y cyfyngiadau ariannol sydd gennym ni a bod Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda’r sefydliadau cenedlaethol yng Nghymru er mwyn gwneud y gorau o’r arian cyhoeddus sydd ar gael, er mwyn sicrhau partneriaethau a hefyd cydweithio rhwng y sefydliadau yma er mwyn sicrhau eu dyfodol nhw. Oherwydd mae’r sefydliadau yma yn hollbwysig i ddyfodol Cymru.\nA gaf finnau hefyd ddatgan buddiant fod fy ngŵr yn un o ymddiriedolwyr Llyfrgell Genedlaethol Cymru?\nYdy, rwy’n gwybod hynny. [Chwerthin.]\nCredaf ei bod yn bwysig, o ran ymateb i’ch cwestiwn, fod mynediad am ddim i’r llyfrgell genedlaethol ac i Amgueddfa Genedlaethol Cymru yn rhan allweddol o ymrwymiadau ein rhaglen lywodraethu, gan gydnabod cyfraniad gwerthfawr y cyrff hynny i flaenoriaethau strategol llawer ehangach, gan gynnwys mynd i’r afael â materion sy’n ymwneud â thlodi a chynyddu ymgysylltiad pobl mewn cymunedau difreintiedig, a’n bod yn gweld, fel y mae’r Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth yn gweld, fod y cyrff a noddir yn ei bortffolio yn wir yn gallu denu buddsoddiad pellach o ffynonellau eraill er mwyn ychwanegu at eu cyllidebau cymorth grant.\nWeinidog, er fy mod yn cydnabod pryderon Rhodri Glyn Thomas ynghylch y sefydliadau cenedlaethol, hoffwn wybod beth y gallech ei wneud yn greadigol i annog cyllid o’r brig i lawr i sefydliadau llai ledled Cymru. Nid ydym yn dymuno bod mewn sefyllfa lle y mae gennym goeden fawr wedi’i hamgylchynu gan goed ifanc gwan. Gall nifer o’r sefydliadau llai hyn, fel amgueddfeydd Dinbych-y-pysgod ac Arberth—ac mae llawer ohonynt ledled Cymru—ymgysylltu’n fwy effeithiol â’u cymunedau lleol am eu bod yn eu deall yn iawn, ac yn wir, ar yr un donfedd â hwy. Fy mhryder i a nifer o bobl eraill, am fod arian yn brin, yw bod yr holl gyllid yn mynd i’r sefydliadau mawr, ac mae’r rhai llai yn graddol lwgu.\nWel, ni fyddwn yn cytuno â hynny, ac wrth gwrs, o ran cyfraniad benthyciadau Cronfa Dreftadaeth y Loteri a ffynonellau eraill, gall y rheini gynorthwyo’r cyrff a’r sefydliadau llai o faint a phwysig iawn hynny, fel y dywedwch, Angela Burns. Ond rydym yn dal i wynebu’r ffaith—yn wir, hyd yn oed gyda’r gyllideb hon heddiw—ein bod wedi dioddef chwe blynedd o galedi, chwe blynedd o doriadau i gyllideb Llywodraeth Cymru. Ond rwy’n falch iawn o’r ffaith ein bod wedi gallu lleihau a lliniaru’r toriadau i lywodraeth leol yn sylweddol yn fy nghyllideb derfynol ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf, ac wrth gwrs, bydd hynny hefyd yn helpu ein hawdurdodau lleol i gefnogi’r cyrff diwylliannol lleol pwysig hynny.\nGrwpiwyd cwestiwn 4 gyda chwestiwn cynharach. Symudwn yn awr at gwestiwn 5, gan Keith Davies.\nCronfeydd Strwythurol Ewropeaidd\n5. A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am effaith cronfeydd strwythurol Ewropeaidd ar etholaeth Llanelli? OAQ(4)0677(FIN)[W]\nMae arian yr UE wedi cefnogi datblygiadau allweddol gwerth miliynau o bunnoedd i helpu i hybu swyddi a thwf yn Llanelli, gan gynnwys canolfan ddiwylliannol a chelfyddydau Y Gwaith, canolfan dreftadaeth gymunedol Plas Llanelly, a llawer o welliannau yng nghanol y dref.\nDiolch. Gallaf weld y gwahaniaeth sylweddol mae cyllid Ewropeaidd wedi’i wneud o fewn yr etholaeth. Mae cyllid Ewropeaidd wedi ariannu project adfywio mawr yng nghanol y dref, yn chwarter East Gate, sydd yn cynnwys Theatr y Ffwrnes, ac wedi cefnogi cymunedau a busnesau lleol, ac, wrth gwrs, mae Parc Arfordirol y Mileniwm gyda ni. A ydych yn cytuno â mi ei bod yn fudd i etholaeth Llanelli i’r Deyrnas Unedig barhau i fod yn aelod wladwriaeth o’r Undeb Ewropeaidd?\nWel, wrth gwrs, Keith Davies, a diolch i chi am eich cwestiwn, rydym yn cefnogi aelodaeth y DU o’r UE yn gryf—mae’n hanfodol i’n heconomi, ein swyddi a’n diogelwch, a chanol ein trefi, fel Llanelli, a gweld adfywio canol y trefi hynny. Roeddwn yn arbennig o falch o ymweld â Phlas Llanelly, sy’n adeilad rhestredig gradd I— £7 miliwn o waith adfer, a gefnogwyd gan £2.5 miliwn o arian yr UE. Erbyn hyn, fel y gwyddoch wrth gwrs, dyna’r prif atyniad treftadaeth i ymwelwyr yn Llanelli. A Theatr y Ffwrnes, a gefnogir gan yr UE, Y Gwaith—creu canolfan amlddiwylliannol a chelfyddydol newydd yn Llanelli—ni fyddai’r rheini wedi bod yn bosibl heb arian yr UE. Ac ar draws Sir Gaerfyrddin gyfan—yn ôl at y ffeithiau a’r ffigurau—mae prosiectau’r UE ers 2007 wedi helpu 13,600 o bobl i ennill cymwysterau a thros 4,000 o bobl i mewn i waith, ac wedi creu dros 1,800 o swyddi a thros 500 o fentrau.\nRwy’n ddiolchgar iawn i fy ffrind Keith Davies am nodi’r mater pwysig hwn. Mae Sir Gaerfyrddin a Llanelli, fel y dywedoch, Weinidog, wedi elwa’n sylweddol iawn o fuddsoddiadau Ewropeaidd, drwy’r rhaglen datblygu gwledig a chefn gwlad ond hefyd drwy’r cronfeydd strwythurol. Yn benodol, hoffwn ofyn i chi ystyried manteision y system Bwcabus, sydd wedi darparu cyfrwng cymdeithasu a chymorth i bobl yn yr ardaloedd gwledig, gan roi mynediad iddynt i Lanelli a thu hwnt. Weinidog, a ydych yn cytuno â mi, ac yn wir gyda’r Aelod Ceidwadol uchel ei pharch o Senedd Ewrop, Dr Kay Swinburne, y byddai’n drychineb pe baem yn colli ein haelodaeth o’r Undeb Ewropeaidd yn y refferendwm ar 23 Mehefin?\nBûm yn cyfarfod â Kay Swinburne, ac yn wir â Derek Vaughan, pan oeddwn ym Mrwsel wythnos neu ddwy yn ôl, ac roeddem yn rhannu’r farn honno’n bendant. Credaf ei bod yn bwysig eich bod yn tynnu sylw at bwysigrwydd Bwcabus. Roeddwn yn falch o fynychu’r digwyddiad a oedd yn pwyso a mesur y cyfraniad y mae Bwcabus wedi’i wneud i gymunedau, gan alluogi pobl i gael mynediad i waith, hyfforddiant, a chyfleoedd hamdden mewn cymuned wledig. Ond credaf hefyd ei bod yn bwysig edrych ar fusnesau yn ogystal, ac yn Sir Gaerfyrddin, er enghraifft, o edrych yn unig ar y cyfanwerthwr bwyd annibynnol blaenllaw, Castell Howell, bydd yn elwa o raglenni dysgu seiliedig ar waith achrededig drwy brosiect tyfu gweithluoedd drwy ddysgu a datblygu, GWLAD, dan arweiniad Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant, sef rhaglenni a gefnogir gan yr UE.\nEffaith Cyllid Ewropeaidd (Torfaen)\n6. A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am effaith cyllid Ewropeaidd ar Dorfaen? OAQ(4)0682(FIN)\nErs 2007, mae prosiectau’r UE yn Nhorfaen, megis Pontydd i Waith a busnesau newydd, wedi creu 1,380 o swyddi, 430 o fentrau, wedi cynorthwyo dros 15,700 o bobl i ennill cymwysterau a 3,675 o bobl i mewn i waith.\nDiolch, Weinidog, a diolch am dynnu sylw at record ardderchog cyllid Ewropeaidd o ran creu swyddi a sicrhau ffyniant yn fy etholaeth. Fel y gwyddoch, mae Cymru wedi gwneud elw net o arian yr UE, a’r Cymoedd wedi elwa o adfywio strategol a phrosiectau i gael pobl i mewn i waith. Er hyn, gwyddom fod y Prif Weinidog wedi dweud na all gadarnhau y byddai arian ar gael yn lle cyllid yr UE pe baem yn gadael yr Undeb Ewropeaidd. Yn ystod yr Wythnos Prentisiaethau hon, maes lle y gwelwyd gwerth £144 miliwn o gyllid Llywodraeth Cymru a’r UE i dde Cymru y llynedd, a fyddech yn cytuno fod y cyfleoedd cyllido hyn yn gwbl hanfodol i sicrhau ffyniant yn ein cymunedau? Ac a wnewch chi ailddatgan eich ymrwymiad i ymladd i sicrhau ein bod yn aros yn yr UE?\nDiolch yn fawr i’r Aelod dros Dorfaen am ei chwestiwn. Yn wir, diolch i’r holl Aelodau am ofyn y cwestiynau hyn heddiw er mwyn i ni gael cyfle cyn diwedd y tymor Cynulliad hwn i gofnodi ein pryderon ynghylch y perygl a fyddai yn ein hwynebu pe baem yn gadael yr Undeb Ewropeaidd. A chredaf, yn enwedig yn ystod yr Wythnos Prentisiaethau, os edrychwn ar y prosiect Pontydd i Waith a gefnogir gan yr UE—wrth gwrs, roedd yr Aelod, Lynne Neagle, yn y digwyddiad lle buom yn pwyso a mesur effaith y prosiect hwnnw ar fywydau pobl mewn perthynas â’r prosiect nesaf ar gyfer gwella sgiliau a rhagolygon gwaith—a chydnabod hynny ar gyfer pob prentisiaeth a ariannwyd gennym—ac wrth gwrs, cefnogwyd y prentisiaethau hynny gan gyllid Ewropeaidd dros y pum mlynedd diwethaf—a chydnabod hefyd nad yw hyn yn ymwneud â phrentisiaethau yn unig, mae’n ymwneud â hyfforddiaethau, cronfa busnes Cymru, STEM Cymru a chynhwysiant gweithredol.\nEr y byddwn yn cytuno â llawer o’r hyn a ddywedodd yr holwr, gofynnaf heddiw i’r Gweinidog ddweud pa bryd y mae hi’n credu na fydd angen i’r Cymoedd fod yn gymwys i gael yr arian hwn gan yr Undeb Ewropeaidd.\nYn amlwg, mae’r ffaith fod gennym heddiw rai o’r ffigurau gorau o ran ystadegau’r farchnad lafur yn dangos bod Cymru’n gwneud cynnydd mawr, o ganlyniad i Lywodraeth Lafur Cymru, wrth gwrs, ac oherwydd ein haelodaeth o’r Undeb Ewropeaidd. Os edrychwch ar ffigurau’r farchnad lafur heddiw, maent yn dangos gostyngiad sydyn yn y gyfradd ddiweithdra yng Nghymru, ac mae cyfraddau cyflogaeth ar lefel uwch nag erioed o’r blaen. A chredaf fod y ffaith fod y farchnad lafur yng Nghymru yn parhau i berfformio’n well na’r DU yn gyffredinol, a bod economi Cymru yn mynd o nerth i nerth, yn dangos y cyfeiriad rydym yn anelu tuag ato o ran ein hadferiad economaidd. Ac mae’r fargen ddinesig, wrth gwrs, yn rhagor o newyddion da y gwn y byddwch yn ei rannu.\nCyllidebau Gwariant Cyfalaf\n7. A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am gyllidebau gwariant cyfalaf yn y dyfodol? OAQ(4)0674(FIN)\nBuilding on the additional £4 billion of new investment in Wales levered through the Wales infrastructure investment plan, we will continue to use the plan as the key vehicle to deliver our strategic capital investment decisions.\nWeinidog, roeddwn yn awyddus i ofyn a ydych wedi cael unrhyw amser i feddwl am gynigion Plaid Cymru o ran helpu’r diwydiant dur, heb sôn am y problemau sydd ym Mhort Talbot ar hyn o bryd, lle y bydd pobl yn dod i wybod am y swyddi a allai gael eu colli. Cawsom y syniad o edrych ar y posibilrwydd o ariannu’r orsaf drydan yno. Sylwais eich bod wedi ateb fy nghwestiwn yr wythnos diwethaf, ac yna cawsom ddau ddatganiad ar Horizon 2020 a’r gronfa Ewropeaidd ar gyfer buddsoddi strategol, ac eto nid oedd dim yn y datganiadau hynny yn crybwyll y diwydiant dur neu unrhyw beth i’w wneud ag unrhyw arian Ewropeaidd o’ch cyfarfodydd yno yr wythnos diwethaf. A allwch roi’r wybodaeth ddiweddaraf i ni os gwelwch yn dda, oherwydd rydym ar adeg dyngedfennol yn awr o ran rhagolygon swyddi pobl ym Mhort Talbot, a hoffwn weld Llywodraeth Cymru yn gweithredu—os nad yn awr, yna pryd?\nWrth gwrs, mae Gweinidog yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth yn darparu diweddariadau rheolaidd ynghylch effaith ei thasglu, ac yn wir roedd hwn, wrth gwrs, yn bwnc a drafodais gyda’r Comisiwn Ewropeaidd pan fynychais y cyfarfodydd ym Mrwsel ychydig wythnosau yn ôl. Rydym hefyd, wrth gwrs, yn trafod y posibilrwydd o gael lwfansau cyfalaf uwch gyda Llywodraeth y DU, ac yn parhau i ddadlau’r achos dros gael mynediad at gyllid drwy gronfa addasiad globaleiddio Ewrop. A hefyd, wrth gwrs, o ran fy nghyfrifoldebau i, unwaith eto, mae gennym brosiect ReAct, sydd hefyd yn gysylltiedig â’r UE; dyna £10 miliwn o gyllid UE—cyfanswm o £16.7 miliwn—a gymeradwywyd fis Ebrill diwethaf. Ac mae hwnnw’n cynnig cefnogaeth uniongyrchol i bobl sy’n wynebu diswyddiadau yn Tata Steel. Wrth gwrs, mae hyn hefyd yn hollbwysig o ran y gwaith rwyf yn ei wneud i gefnogi caffael yn y cyfleoedd hynny.\nWeinidog, yn ei datganiad y llynedd, eglurodd eich cyd-Weinidog, Gweinidog yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth, y gallai deuoli’r A40 yn Sir Benfro greu enillion cadarnhaol yn y tymor hwy. Yng ngoleuni’r datganiad hwnnw, a allech chi amlinellu pa drafodaethau diweddar a gawsoch ynglŷn â dyraniadau tuag at y posibilrwydd o ddeuoli’r A40 yn Sir Benfro yn y dyfodol?\nFel y gwyddoch, rhoddodd y Gweinidog ddiweddariad ar yr astudiaeth wella ar gyfer yr A40. Wrth gwrs, comisiynwyd hwnnw i edrych ar opsiynau gwella posibl ar gyfer yr A40. Mae yna achos cryf, wrth gwrs, fel y gwyddoch, o ran y casgliadau y byddai deuoli’r A40 yn creu enillion cadarnhaol yn y tymor hwy. Mae hefyd yn cael ei chydnabod yn ffordd gyswllt ranbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol bwysig gyda mynediad at Abergwaun ac Aberdaugleddau yn ogystal ag ardal fenter Dyfrffordd y Daugleddau. Mae’r A40 yn rhan o’r cynllun cyllid trafnidiaeth cenedlaethol a’r cynllun buddsoddi yn seilwaith Cymru.\nWeinidog, yn y gyllideb, fe gyhoeddoch fuddsoddiad cyfalaf yng nghamlas Mynwy ac Aberhonddu. Mae hwn yn seilwaith pwysig iawn ac yn hanfodol i’r economi dwristiaeth leol. A allech roi’r wybodaeth ddiweddaraf i ni am natur y prosiect a’r buddion y credwch y bydd yn eu creu i’r economi yn y rhan honno o’r byd?\nRwy’n croesawu’r ffaith fy mod wedi gallu darparu’r arian hwn yn fawr iawn. Roedd yn gynnig, wrth gwrs, a gyflwynwyd i’r Gweinidog Cyfoeth Naturiol—rhywbeth y buasem wedi hoffi ei wneud pe bai gennym yr adnoddau. Mae’r arian newydd gael ei ddyrannu. Rwy’n siŵr y bydd y Gweinidog yn gallu rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi ar y cynnydd.\n8. A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am effaith y dyraniad cyllidebol i’r portffolio cymunedau a threchu tlodi? OAQ(4)0681(FIN)[W]\nMae’r gyllideb ar gyfer cymunedau a threchu tlodi yn 2016-17 wedi cael ei chytuno yn £707 miliwn.\nDiolch yn fawr. O fewn y portffolio gwrthdlodi mae’r cyllid i Gymunedau yn Gyntaf a Dechrau’n Deg wedi’i gynnal, sydd i’w groesawu’n fawr, ond mae’r unig gynllun sy’n weithredol ymhob cymuned, sef Teuluoedd yn Gyntaf, wedi’i gwtogi. Pam torri’r unig gynllun sydd ar gael ymhob un ardal?\nYn amlwg, rydym wedi wynebu ystyriaethau anodd mewn perthynas â’r gyllideb hon ar gyfer 2016, ac rydym wedi gorfod gwneud penderfyniadau yn seiliedig ar dystiolaeth o effeithiau manteisiol. Rydych yn dweud, ac mae hynny’n gywir, ein bod wedi diogelu cyllid ar gyfer Dechrau’n Deg. Mae hynny’n golygu y gallwn barhau i ddarparu cymorth i 36,000 o blant. Ond yn amlwg, mae awdurdodau lleol hefyd wedi cael eu diogelu’n fawr o ran y dyraniadau a wnaethom, nid yn unig o ran y grant cynnal refeniw gwell na’r disgwyl, ond hefyd y £21 miliwn i wasanaethau cymdeithasol. Rwy’n gwybod bod yna ffyrdd y mae awdurdodau lleol yn cefnogi cynlluniau arbennig o bwysig o’r math hwnnw.\nMae cyrff, o gomisiwn Williams i Archwilydd Cyffredinol Cymru, a chlymblaid o 130 o sefydliadau yng Nghymru wedi galw am ffordd wahanol o ddarparu gwasanaethau, nid yn unig oherwydd caledi ond oherwydd bod hyn yn galluogi ac yn ailalluogi unigolion a chymunedau. Eto i gyd, rydych wedi torri 10 y cant oddi ar gyllideb cefnogi cymunedau a phobl y trydydd sector. Sut rydych chi, felly, yn ymateb i’r pryder y bydd toriadau o’r fath i gymorth ar lawr gwlad, ar adeg pan fo fwyaf o angen ymgysylltiad y trydydd sector, yn ymyrryd â’u gallu i gefnogi’r cymorth a’r gwasanaethau mwy holistaidd a chosteffeithiol, sy’n cael eu harwain gan y defnyddwyr, y mae’r trydydd sector yn eu darparu? Maent yn disgrifio hyn fel rhywbeth sydd dan fygythiad aruthrol.\nRwyf bob amser yn ei gweld hi’n rhyfedd iawn fod Mark Isherwood yn lleisio’r apeliadau hyn ynglŷn â thoriadau. Wrth gwrs, y toriadau sy’n cael eu gwneud yw’r toriadau gan Lywodraeth Geidwadol y DU—toriadau y bu’n rhaid i mi eu hwynebu gyda chymaint—. Chwe blynedd—chwe blynedd—o fod yn Weinidog cyllid gyda thoriadau flwyddyn ar ôl blwyddyn—toriadau caledi diangen gan eich Llywodraeth chi. Ac ydy, mae’n ymwneud â blaenoriaethau ac mae’r blaenoriaethau a nodwyd gennym yn golygu ein bod wedi diogelu Dechrau’n Deg, yn golygu ein bod yn diogelu’r rhaglen Cefnogi Pobl, yn golygu ein bod yn parhau i ddiogelu buddion cyffredinol, ond mae hefyd yn golygu ein bod wedi rhoi mwy o arian i mewn i’r gronfa gofal canolraddol, ac wrth gwrs, rydym yn rhoi £3 miliwn tuag at Cartrefi Cynnes, sydd, rwy’n gwybod, drwy Arbed, yn mynd i’r afael â thlodi tanwydd, a byddech yn cefnogi hynny.\nCaffael Sector Cyhoeddus\n9. A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am ganran caffael sector cyhoeddus sy'n cael ei chadw yng Nghymru? OAQ(4)0671(FIN)\nCyflenwyr yng Nghymru bellach sy’n ennill 55 y cant o wariant caffael sector cyhoeddus Cymru ac mae’r gyfran o gontractau a ddyfarnwyd drwy GwerthwchiGymru i fusnesau Cymru bron yn 70 y cant.\nDiolch i chi am eich ateb, Weinidog. Yn amlwg, mae hynny’n welliant, ond mae gennym ffordd bell i fynd os ydym am wneud y gorau o’r bunt Gymreig. A gaf fi ofyn i chi pa gamau sy’n cael eu cynllunio ar gyfer y dyfodol o ran ceisio gwella’r ganran o gaffael sy’n cael ei chadw yng Nghymru, yn enwedig mewn perthynas ag awdurdodau lleol a byrddau iechyd?\nWel, ffocws allweddol, wrth gwrs, yn ein polisi caffael yw bod contractau cyhoeddus yng Nghymru yn agored ac yn hygyrch i’r holl gyflenwyr, yn uniongyrchol neu drwy’r gadwyn gyflenwi. Mae’r gwasanaeth caffael cenedlaethol yn arbennig o awyddus i weithio gyda sefydliadau yn y cylch dadansoddi gwariant hwn ar gyfer Cymru, a fydd, rwy’n gobeithio, yn dangos cynnydd. Ond rydym yn gwella defnydd o’r gwasanaeth caffael, a chredaf fod y ffaith fod Llywodraeth Cymru yn defnyddio GwerthwchiGymru yn sicrhau y ceir cyfleoedd gwerth is ac mae honno’n ffordd allweddol ymlaen ar gyfer cyflenwyr llai o faint a chwmnïau trydydd sector.\nWeinidog, roedd yr adroddiad ‘Darlun o Wasanaethau Cyhoeddus 2015’ gan Archwilydd Cyffredinol Cymru yn nodi nifer o rwystrau cyffredin sy’n effeithio ar y mynediad i gaffael yn y sector cyhoeddus, yn enwedig ar gyfer mentrau bach lleol, ac yn benodol, yr holl fiwrocratiaeth ym mhrosesau caffael awdurdodau lleol sy’n ei gwneud yn gwbl amhosibl i ddarparwyr llai gystadlu. Weinidog, sut y gallwn fynd i’r afael â’r rhwystrau hyn yn ystod tymor nesaf y Cynulliad, fel y gall pob un ohonom gadw’r bunt Gymreig i droi yn ein hetholaethau ledled Cymru?\nWrth gwrs, mae pob awdurdod lleol wedi ymrwymo i ddatganiad polisi caffael Cymru. Ac mae mabwysiadu adnoddau fel y gronfa ddata gwybodaeth am gymwysterau cyflenwyr a’r canllawiau ymgeisio ar y cyd yn lleihau rhwystrau i fusnesau Cymru rhag ymgeisio am ein contractau, ond hefyd rydym wedi buddsoddi yn y prosiect a ddatblygwyd gennym er mwyn sicrhau y gallwn wella gallu, cysondeb a phroffesiynoldeb yn y sector caffael, yn enwedig mewn llywodraeth leol.\n2. Cwestiynau i’r Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus\nSymudwn yn awr at eitem 2, sef cwestiynau i’r Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus. Mae Cwestiwn 1 [OAQ(4)0684(PS)] wedi’i dynnu’n ôl. Cwestiwn 2, John Griffiths.\nCymuned y Lluoedd Arfog\n2. A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am berfformiad y pecyn o gefnogaeth ar gyfer cymuned y lluoedd arfog yng Nghymru? OAQ(4)0683(PS)\nLeighton AndrewsBywgraffiadY Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus\nLywydd, rydym yn ymrwymedig i gefnogi aelodau sy’n gwasanaethu a chyn-aelodau o’r lluoedd arfog yng Nghymru. Mae ein pecyn cymorth yn nodi sut y mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi cyn-filwyr y lluoedd arfog yng Nghymru.\nWeinidog, yn ddiweddar ymwelais â barics Rhaglan yng Nghasnewydd i weld yr hyfforddiant a ddarperir gan y coleg paratoi milwrol, yn darparu hyfforddiant ar gyfer amrywiaeth o yrfaoedd. Hefyd, wrth gwrs, roeddwn yn falch o groesawu lansiad maniffesto’r Lleng Brydeinig Frenhinol ar gyfer etholiadau’r Cynulliad, ac roeddech chi’n bresennol hefyd, fel yr oedd llawer o’r Aelodau eraill yma heddiw. A fyddech yn cytuno bod perthynas gref rhwng Llywodraeth Cymru a chymuned y lluoedd arfog yng Nghymru, ond bod angen i ni barhau i ddatblygu’r berthynas honno er mwyn sicrhau bod anghenion penodol cymuned y lluoedd arfog yn cael eu deall a’u diwallu’n llawn?\nMae fy nghyd-Aelod, yr Aelod dros Ddwyrain Casnewydd, yn gwbl gywir ac rwy’n croesawu’n fawr y camau a roddodd ar waith i noddi derbyniad y Lleng Brydeinig Frenhinol pan lansiwyd eu maniffesto ar gyfer etholiadau’r Cynulliad ychydig wythnosau’n ôl. Rwy’n credu ei bod yn deg dweud bod ein pecyn cymorth ar gyfer y lluoedd arfog bron yn unigryw yn y Deyrnas Unedig. Rydym wedi bod yn llwyddiannus iawn yng Nghymru o ran gwella’r nifer sy’n manteisio ar y cerdyn disgownt amddiffyn; rydym wedi rhoi gwasanaethau cenedlaethol unigryw ar waith megis gwasanaeth GIG Cymru i Gyn-filwyr; ac wrth gwrs, rydym yn parhau i gadw hawliau llawn yn ein cynllun gostyngiadau’r dreth gyngor ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf i aelodau a chyn-aelodau o’r lluoedd arfog a’u teuluoedd. Rwy’n cytuno gyda fy nghyd-Aelod, yr Aelod dros Ddwyrain Casnewydd, fod yn rhaid i ni barhau i sicrhau fod y pecyn cymorth hwn yn cael ei ddatblygu yn y dyfodol.\nWeinidog, mae gadael y fyddin, yn aml, ar ôl cyfnod hir o wasanaeth yn creu llawer o heriau i gyn-filwyr. Mae’n aml yn golygu gorfod symud, symud cartref, dod o hyd i waith newydd a newid ffordd o fyw. Weithiau gall cyn-filwyr ei chael yn anodd cael gwybodaeth am y gwasanaethau sydd ar gael iddynt wrth ddychwelyd i fywyd sifil. Pa ystyriaeth sydd wedi’i rhoi i sefydlu rhwydwaith o siopau un stop ar gyfer cyn-filwyr, fel sydd ganddynt yn yr Alban, er mwyn sicrhau eu bod yn gwbl ymwybodol o’r cyngor a’r cymorth sydd ar gael iddynt yno?\nLywydd, yn y lle cyntaf, wrth gwrs, mater i’r Weinyddiaeth Amddiffyn yw sicrhau bod gwasanaethau adsefydlu ar gyfer aelodau o’r lluoedd arfog yn ddigonol, ond rwy’n credu y gallwn fod yn falch o’r ffaith ein bod, yng Nghymru, wedi sefydlu’r cyfamod cymunedol ar draws pob un o’r 22 o awdurdodau lleol gyda hyrwyddwyr lluoedd arfog yn eu lle yn yr awdurdodau lleol hynny. Rydym wedi gweithio gyda’r Weinyddiaeth Amddiffyn, gyda chynrychiolwyr cymunedau’r lluoedd arfog a’r elusennau sy’n eu cefnogi i sicrhau bod y wybodaeth berthnasol wrth gael eu rhyddhau ar gael i aelodau’r lluoedd arfog.\nWeinidog, a wnewch chi ategu fy niolch i Lywodraeth y DU am eu buddsoddiad yn y rhaglen wych, Newid Cam, sydd wedi cael ei chefnogi gan eich Llywodraeth yn y gorffennol ac sy’n ymgysylltu’n effeithiol iawn â gwasanaeth GIG Cymru i Gyn-filwyr? Mae Llywodraeth y DU, wrth gwrs, wedi cyhoeddi’r pecyn £500,000 hwnnw. Mae’n dod ychydig wythnosau’n unig ar ôl cyhoeddiad na fyddai cyllid yn parhau ar gyfer y sefydliad hwnnw, a bydd hwn yn newyddion da iawn, yn wir, i gyn-filwyr a’u teuluoedd ledled Cymru.\nRwyf eisiau talu teyrnged i’r gwaith y mae Newid Cam wedi’i wneud, ac fe’i gwelais, yn wir, yn fy etholaeth fy hun, sef y Rhondda, yn ddiweddar iawn, pan gyfarfûm â chyn-filwyr ac aelodau o Newid Cam i drafod y gwasanaethau y maent yn eu darparu a’r anghenion sydd ganddynt. Felly, rwy’n sicr am ymuno â’r Aelod i longyfarch Newid Cam ar y gwaith y mae’n ei wneud.\nSymudwn yn awr at gwestiynau gan lefarwyr y pleidiau. Yn gyntaf y prynhawn yma mae llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig, Janet Finch-Saunders.\nDiolch. Weinidog, mae eich datganiad ddoe ynglŷn â’r ymgynghoriad ar Fil Llywodraeth Leol (Cymru) drafft yn nodi nad oes consensws clir o hyd ar strwythur llywodraeth leol yn y dyfodol. O ystyried eich bod, yn y gorffennol, wedi dweud wrth y rhai sy’n gweithio ar draws llywodraeth leol i ‘dyfu i fyny’ mewn perthynas â’ch cynigion dramatig i uno, sut rydych chi’n rhagweld y gellir gweithio’n gynhyrchiol gyda Llywodraeth newydd yng Nghymru a llywodraeth leol ar ôl tymor y Cynulliad hwn?\nA gaf fi ddweud wrth yr Aelod Ceidwadol fod fy sylwadau yn y pwyllgor, wrth gwrs, wedi’u cyfeirio at rai o gynrychiolwyr Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru a oedd eisoes wedi rhoi tystiolaeth i’r pwyllgor ac yn gwneud sylwadau a oedd, yn fy marn i, yn annefnyddiol ac yn anffodus?\nDiolch yn fawr, Weinidog. Ar ôl disgrifio pryderon Swyddfa Archwilio Cymru fod y Bil Llywodraeth Leol (Cymru) drafft yn effeithio ar annibyniaeth archwilio fel rhai ‘hurt’, sut rydych yn ymateb yn awr i ganfyddiadau Archwilydd Cyffredinol Cymru fod adran 143 o’r Bil yn tramgwyddo adran 108 a Rhan 2 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, fel y nodir yn fanwl ei lythyr cynhwysfawr i gadeirydd y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol?\nNid wyf yn cytuno â’r archwilydd cyffredinol.\nDiolch. Yn olaf, Weinidog, gan mai’r rhain yw fy nghwestiynau olaf am y tymor Cynulliad hwn, a gaf fi ddiolch i chi am ymateb i fy nghwestiynau fel llefarydd gyda’r fath gwrteisi a hiwmor? [Chwerthin.] Weinidog, mae adroddiadau’r Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol ar y Bil Llywodraeth Leol (Cymru) drafft yn galw am ystyriaeth bellach, ar y cyd â Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, ynglŷn â sut y gellid talu’r gost o uno heb doriadau sylweddol i wasanaethau rheng flaen. Oni fyddech yn cytuno bod yn rhaid i Lywodraeth nesaf Cymru ymrwymo i weithio gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar y mater hwn? Wedi’r cyfan, hwy yw’r rhai sy’n adlewyrchu safbwyntiau’r aelodau y maent yn eu gwasanaethu mewn gwirionedd.\nA gaf fi ddechrau drwy ddweud fy mod wedi mwynhau croesi cleddyfau gyda’r Aelod yn y Siambr hon ac yn y pwyllgor dros y 18 mis diwethaf wrth i ni ysgwyddo’r cyfrifoldebau portffolio? Mewn perthynas â Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, rwyf bob amser yn gwrando ar yr hyn sydd ganddynt i’w ddweud. [Chwerthin.]\nO, mae’n ddrwg gennyf. [Chwerthin.] Roedd hynny’n swnio fel un o’ch rhagymadroddion yn awr, Weinidog. [Chwerthin.] Mae’n wir ddrwg gennyf. Symudwn yn awr at lefarydd Plaid Cymru, Simon Thomas.\nDiolch i chi, Lywydd. Weinidog, serch hynny, rydych yn gadael eich swydd gyda 22 prif awdurdod lleol yn dal yn eu lle, tri awdurdod parc cenedlaethol, dros 730 o gynghorau tref a chymuned yn dal yn eu lle, 22 bwrdd gwasanaethau cyhoeddus statudol newydd, pedwar consortiwm addysg a myrdd o bartneriaethau rhanbarthol a chyrff cyflawni yn dal wrthi’n darparu gwasanaethau cyhoeddus. Os mai diwygio gwasanaethau cyhoeddus yw hyn, sut olwg fuasai wedi bod ar beidio â gwneud dim? [Chwerthin.]\nWel, roeddwn yn ddiolchgar iawn i’r Aelod a’i gyd-Aelodau am ein helpu i basio Bil Llywodraeth Leol (Cymru) drwy’r Siambr, ychydig fisoedd yn ôl yn unig. Yn wir, roeddwn yn meddwl ar y pryd eu bod yn ddêt eithaf rhad. [Aelodau’r Cynulliad: ‘O.’]\nEfallai y byddwch yn difaru hynny mewn ychydig wythnosau. [Chwerthin.] Byddwn yn defnyddio’r ddeddfwriaeth pan fyddwn mewn Llywodraeth i gyflawni ein hagenda ar gyfer diwygio gwasanaethau cyhoeddus, a gadewch i ni weld pa fath o ddêt fyddwch chi wedyn. A throi at ddêts, gadewch i mi ofyn cwestiwn tebyg—mewn ffordd wahanol efallai, ond efallai y caf ateb gwahanol—i’r cwestiwn y gofynodd llefarydd y Ceidwadwyr i chi. Yn y gorffennol, rydych wedi awgrymu na ddylai Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru gael ei hariannu gan y Llywodraeth ganolog ac y dylai ariannu ei hun, gan ei bod, wedi’r cyfan, yn cynrychioli haen arall o lywodraeth, ac yn aml, yn eich gwrthwynebu. A ydych yn gweld y bydd angen i chi roi diwedd ar gyllid Llywodraeth ganolog i Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru er mwyn iddynt fod yn bartner go iawn yn y gwaith o ddiwygio gwasanaethau cyhoeddus?\nNid wyf yn siŵr fod angen i ni roi diwedd ar ein holl gymorth i Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, ond rwy’n credu, yn y pen draw, mai rôl Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn bennaf yw cynrychioli buddiannau llywodraeth leol yng Nghymru. Nawr, mae’n deg dweud bod llywodraeth leol yng Nghymru yn cael canran uchel iawn o’i hincwm gan Lywodraeth Cymru eisoes. Felly, rwy’n credu y gellid ystyried y byddai i ni ariannu Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar ben hynny yn gofyn ychydig gormod o haelioni’r Llywodraeth hon.\nWel, un o’r pethau y mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn defnyddio ei chronfeydd, yn rhannol gennych chi, i’w wneud ar hyn o bryd, wrth gwrs, yw sefydlu comisiwn ar gyllid llywodraeth leol, dan gadeiryddiaeth yr Athro Travers, sy’n adnabyddus ym maes cyllid llywodraeth leol yn hynny o beth. Rwy’n deall y bydd hwnnw’n adrodd yn ôl, mewn gwirionedd, ar 24 Mawrth. Ni fyddwn yn cyfarfod fel Cynulliad; fodd bynnag, byddwch yn parhau i fod yn Weinidog y Llywodraeth. Felly, a allwch roi syniad i’r Cynulliad heddiw ar ein diwrnod olaf sut y gallech fod eisiau ymateb i’r adroddiad hwnnw, ac a ydych yn cytuno â mi fod diwygio cyllid ar gyfer llywodraeth leol yn rhywbeth sy’n gorfod mynd law yn llaw â diwygio’r cyrff cyflawni?\nYn gyntaf, a gaf fi ddweud nad wyf yn cytuno bod diwygio cyllid llywodraeth leol yn gorfod mynd law yn llaw ag ad-drefnu llywodraeth leol? Yn wir, rwy’n credu efallai ei bod yn well i ni fwrw ymlaen ag un agenda cyn mynd i’r afael â’r agenda fwy hirdymor o ddiwygio cyllid llywodraeth leol. Fodd bynnag, bydd yn gwybod fy mod hefyd wedi penodi panel dyfodol cyllid i edrych ar rai o’r materion hirdymor hynny. Rwyf wedi cael briff trylwyr gan yr Athro Tony Travers ar waith y comisiwn annibynnol. Rwy’n croesawu’r gwaith a wnaed yno ac rwy’n edrych ymlaen at gyhoeddiad eu hadroddiad terfynol. Rwy’n credu y bydd yn bwysig ac yn cyfrannu’n sylweddol at y ddadl ehangach yng Nghymru ynglŷn â dyfodol diwygio cyllid llywodraeth leol. Gan mai hon yw ein sesiwn gwestiynau olaf, a gaf fi dalu teyrnged i’r Aelod sydd wedi fy nilyn o bortffolio i bortffolio—mae’n teimlo felly—yn y Siambr hon? O fewn ychydig wythnosau’n unig i ddod i’r Siambr hon, newidiodd bolisi ei blaid ar ffioedd dysgu ac yn awr rwy’n ei weld yn newid polisi ei blaid ar lywodraeth leol, ond mae wedi bod yn bleser gweithio gydag ef bob amser.\nDiolch i chi, Lywydd. A gaf fi hefyd ychwanegu fy niolch i’r Gweinidog am ein hymgysylltiad yn y gorffennol a mynegi fy ngwerthfawrogiad o’r gwaith a wnaethom gyda’n gilydd i geisio gwella llywodraeth leol a’r gwahanol gyfrifoldebau sydd ganddo yn ei bortffolio? Gan ddilyn ymlaen o gwestiwn Simon Thomas mewn perthynas â chyllid llywodraeth leol, mae’r Gweinidog wedi cyfeirio at y panel dyfodol cyllid a sefydlodd, ac rwyf innau hefyd wedi cael briff ar gomisiwn Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, ac rwy’n deall y bydd hwnnw’n cyflwyno’i adroddiad ddydd Iau 26 Mawrth. Weinidog, wrth sefydlu eich panel dyfodol cyllid, pa egwyddorion rydych wedi gofyn iddynt eu hystyried o ran edrych ar sut y dylid ariannu llywodraeth leol yn y dyfodol?\nNi fuaswn yn mynd ar ddêt gydag ef, am nad yw 26 Mawrth ar ddydd Iau, 24 Mawrth yw’r dydd Iau, fel y mae’n digwydd. Ond gan roi hynny o’r neilltu, mae’r rhain yn faterion pwysig. Rwy’n edrych ymlaen yn fawr iawn at ddarllen adroddiad y comisiwn annibynnol a sefydlwyd gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Daeth yr Athro Tony Travers gerbron fy mhanel dyfodol cyllid i roi tystiolaeth. Rydym i gyd yn gwybod, rwy’n credu, am ei enw da yn y maes dros ddegawdau ac mae wedi gwneud cyfraniad sylweddol iawn i fywyd cyhoeddus a meddwl y cyhoedd ynglŷn â materion cyllid llywodraeth leol, ac rwy’n siŵr y byddwn i gyd yn darllen yr hyn sydd ganddo i’w ddweud gyda diddordeb. Ac a gaf fi ateb yr Aelod a dweud fy mod wedi llwyr fwynhau ein cecru ar draws y Siambr hon dros y blynyddoedd, ac a gaf fi ddweud wrtho—os nad yw’n rhagdybio gormod—fy mod yn edrych ymlaen at weld hynny’n parhau?\nWel, diolch i chi am hynny, Weinidog. Rwyf innau hefyd yn edrych ymlaen at barhau hynny ar ôl 5 Mai hefyd. Weinidog, rydych wedi amlinellu unwaith eto sut rydych yn credu y bydd panel Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru—panel Tony Travers—yn gweithio, ond nid ydych wedi rhoi llawer o fanylion i mi, mewn gwirionedd, o ran yr hyn y mae eich panel dyfodol cyllid yn edrych arno. Beth yw’r prif egwyddorion y credwch y dylid eu cynnwys yn rhan o system gyllid llywodraeth leol yn y dyfodol? Yn amlwg, mae angen gwella gwasanaethau a chanlyniadau, ac ysgogi twf economaidd efallai. Ai dyna’r ysgogwyr allweddol, neu a oes yna ysgogwyr eraill rydych am eu hystyried hefyd?\nWel, rwy’n credu bod angen i ni ystyried tegwch, mae angen i ni ystyried ffactorau fel amddifadedd, mae angen i ni ystyried yr holl faterion hynny a grybwyllwyd gan Aelodau yn y Siambr hon, gan gynnwys, wrth gwrs, teneurwydd poblogaeth. Ond rwy’n credu ein bod ni mewn cyfnod lle y bydd angen i lywodraeth leol, yn gynyddol, fod yn fwy cynaliadwy ynddi ei hun, ac felly mae ei gallu i greu cyllid yn mynd i fod yn gwestiwn mwy allweddol. Ac felly, ni fyddwn am i’r panel dyfodol cyllid ddiystyru unrhyw beth yn ei ystyriaethau ar hyn o bryd. Bydd yn bwrw golwg gyffredinol ar hyn; bydd yn sicr o ystyried yr hyn a ddywedwyd yn adroddiad y comisiwn annibynnol pan gaiff ei gyhoeddi. Ond o’m rhan i, buasai’n well gennyf i ni gymryd ein hamser i ystyried yr holl opsiynau a chael hyn yn iawn na rhuthro i ddiwygio cyllid llywodraeth leol mewn modd nad yw’n berffaith.\nDiolch i chi am yr ateb hwnnw. Rwy’n credu bod hynny’n hollol gywir, ac rwy’n credu ein bod wedi gweld y canlyniadau pan ruthrodd y Llywodraeth Geidwadol i ddiwygio, a chreu’r tâl cymunedol neu dreth y pen. Weinidog, rydych eisoes wedi siarad am roi mwy o gyfrifoldeb i lywodraeth leol a’i grymuso, ac rydych hefyd, wrth gwrs, wedi diddymu llawer o grantiau uniongyrchol i lywodraeth leol, er fy mod yn credu bod tua 50 ar ôl o hyd, ac mae angen edrych ar y rheini ar gyfer y dyfodol. A fyddech yn ystyried rhoi mwy o ryddid i lywodraeth leol godi eu trethi eu hunain a dyfeisio trethi’n lleol fel rhan o hyn? A yw hynny’n rhan o’ch dull o weithredu—dull mwy amrywiol, gan roi’r gallu i gynghorau lleol wneud pethau gwahanol mewn gwahanol ardaloedd?\nRwy’n credu ei bod yn llawer rhy gynnar i ddweud beth fyddai’r panel dyfodol cyllid yn barod i’w argymell. Ond yn amlwg, mae angen iddo edrych yn gyffredinol ar dystiolaeth ryngwladol, ac rydym yn gwybod fod gan lywodraeth leol, ac yn wir, llywodraethau rhanbarthol mewn rhannau eraill o’r byd, nifer o wahanol ddulliau y gallant eu defnyddio i greu cyllid. Mae’n briodol ein bod yn rhoi ystyriaeth i bob un o’r rheini, ac ar hyn o bryd, ni fyddwn am ddiystyru pethau, ond rwy’n credu ei bod yn annhebygol y bydd—mae un maes y buaswn yn ôl pob tebyg yn dymuno ei ddiystyru, ac rwy’n credu ei bod yn annhebygol y byddai’r cysyniad o dreth incwm leol yn cael cefnogaeth gan y Llywodraeth hon.\nMae Cwestiwn 3 [OAQ(4)0685(PS)] wedi’i dynnu’n ôl.\nYmgysylltu â’r Cyhoedd (Gwasanaethau Cyhoeddus)\n4. A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am swyddogaeth ymgysylltu â’r cyhoedd wrth gynllunio gwasanaethau cyhoeddus? OAQ(4)0691(PS)\nMae Llywodraeth Cymru yn annog cyfranogiad y cyhoedd wrth lunio polisïau ac wrth gynllunio a darparu gwasanaethau cyhoeddus. Mae’r Bil Llywodraeth Leol (Cymru) drafft a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 yn hyrwyddo pwysigrwydd ymgysylltu wrth gynllunio gwasanaethau cyhoeddus.\nDiolch i chi am yr ateb hwnnw, Weinidog. Gyda’r gyllideb heddiw, ymddengys fod George Osborne yn benderfynol o dorri £4 biliwn oddi ar wariant cyhoeddus, ac mae’r twll yn dyfnhau, a bydd y Torïaid yn dal ati i gloddio, wrth gwrs, a dyna fydd y cyd-destun cyllidol a’r her i Lywodraeth nesaf Cymru, a bydd hefyd yn effeithio ar wasanaethau cyhoeddus. Felly, bydd ymgynghori â’r cyhoedd ar flaenoriaethau gwario a chynllunio gwasanaethau yn wirioneddol bwysig. A wnewch chi, felly, ailadrodd wrth y cyrff cyhoeddus, Weinidog, yr angen am ymgynghori hwylus a hygyrch sy’n destun cyhoeddusrwydd eang, ac er mwyn arbed arian, a wnewch chi ofyn iddynt gynnwys gwybodaeth ynglŷn ag ymgyngoriadau sydd i ddod mewn taflenni y mae’r cynghorau eisoes yn eu hanfon i bob tŷ yn eu hardaloedd?\nA gaf fi gychwyn drwy ddweud bod fy nghyd-Aelod, yr Aelod dros Ganolbarth a Gorllewin Cymru, yn iawn i atgoffa’r Siambr o’r toriadau difrodus i gyllid cyhoeddus a wnaed gan y Llywodraeth Geidwadol yn San Steffan—y toriadau o tua £1.3 biliwn y maent wedi’u gwneud i gyllideb Cymru a pholisïau economaidd, wrth gwrs, nad ydynt yn cyflawni ar lefel y DU, fel y gwyddom, nac ar gyfer pobl Cymru yn wir?\nO ran yr eglurder y mae cynghorau angen ei roi i’w trigolion ynglŷn â chynigion sy’n cael eu datblygu ar gyfer gwariant lleol neu’r dreth gyngor leol, pan gyhoeddais y setliad llywodraeth leol, atgoffais y cynghorwyr yn fy llythyr atynt am bwysigrwydd ymgysylltu â’u cymunedau lleol wrth lunio cynigion cyllideb ac wrth wneud penderfyniadau cyllidebol. Mae rhai cynghorau’n gwneud hynny mewn modd cynhwysfawr iawn yn wir, ond yn y Bil Llywodraeth Leol (Cymru) drafft, wrth gwrs, byddwn yn gosod dyletswydd newydd ar awdurdodau lleol i ymgynghori â’u cymunedau a sefydliadau partner wrth osod blaenoriaethau gwario ar gyfer pob blwyddyn ariannol cyn i’r cyngor gytuno ar y cyllidebau.\nWrth gwrs, Weinidog, mae llawer o awdurdodau lleol a chyrff cyhoeddus yn awr yn cyflawni eu hymgyngoriadau bron yn gyfan gwbl ar-lein ac nid drwy gyfrwng taflenni, fel y mae Joyce Watson i’w gweld yn credu sy’n digwydd o hyd. Er bod hynny’n ei wneud yn fwy hygyrch i rai pobl, nid yw’n helpu’r rhai sydd wedi’u hallgáu’n ddigidol mewn gwirionedd, a phlant a phobl ifanc yn arbennig. Rwy’n credu y buasai’n deg dweud nad oes llawer o dudalennau gwe yn cael eu cynllunio, fel y dylent, i fod yn hygyrch i blant ifanc a phobl ifanc. Rwy’n cofio ein bod yn rhannu’r un farn ynghylch ein hymrwymiad fel Cynulliad i Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn yn treiddio i lawr i gyrff cyhoeddus sy’n cyflawni polisi Llywodraeth a thybed, felly, pa gamau rydych wedi’u rhoi ar waith, yn y chwe mis diwethaf, fe ddywedwn ni, i siarad â chyrff cyhoeddus ac awdurdodau lleol ynglŷn â chydymffurfio â’r hyn y credwn eu bod yn ymrwymiadau o dan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn.


Gall Yr Ysgwrn olygu sawl peth i sawl person. Mae ymwelwyr blaenorol wedi cael eu hysbrydoli i ymweld cartref Hedd Wyn am amryw o resymau; gweld y Cadeiriau Eisteddfodol, dysgu am amaethyddiaeth cynaladwy neu yn syml er mwyn profi sut fyddai bywyd ar droad yr ugeinfed ganrif. Rydym yn dilyn pum prif thema yn Yr Ysgwrn er mwyn ymestyn profiad y sawl fydd yn ymweld, cewch fanylu ar unrhyw un ohonynt ar eich taith os mynnwch.\nBywyd ac etifeddiaeth farddonol Hedd Wyn – Mae’r ffaith bod Hedd Wyn wedi llwyddo i enill cadair Eisteddfod Genedlaethol yn wyrth ynddo’i hun ac yn deyrnged i’w ddawn naturiol fel bardd. Hyd yn oed ar droad yr ugeinfed ganrif, ysgolheigion fyddai gan amlaf yn dod i’r brig, ac nid gwas fferm o dyddyn yn Sir Feirionnydd. Mae’r Ysgwrn yn bennaf oll yn gyfle i ddathlu pob agwedd o’i fywyd; ei dalent o drin geiriau o’i ddyddiau cynnar, ei fagwraeth yn y byd amaethyddol a chyfle i gofio am ei daith angeuol i’r ffosydd.\nY Rhyfel Byd Cyntaf a’i gyd-destun – Mae’r Ysgwrn yn fan i fyfyrio am y miloedd gollodd eu bywydau yng nghyfnod y Rhyfel Mawr. I ni, mae Hedd Wyn yn symbol o’r holl ddynion ar y ddwy ochr gollodd eu bywydau. Yma mae cyfle i chi fyfyrio am golled cymuned gyfan wrth i Hedd Wyn a’i gyfeillion adael eu cynefin naturiol am ffosydd Fflandrys.\nY traddodiad barddol a diwylliant yr iaith Gymraeg – Mae trysorau lu yn Yr Ysgwrn sydd yn cynrhychioli’r traddodiad barddol dros ganrifoedd yng Nghymru. Dim ond un ffigwr yw Hedd Wyn mewn llinach sydd yn ymestyn i gadeirio’r Prifardd cyntaf, yn 1176 o bosib! Mae’r cerddi, llyfrau a chadeiriau Hedd Wyn yn rhan o dreftadaeth oesol yr iaith Gymraeg, un o’r ieithoedd a diwylliannau hynaf yn Ewrop.\nHanes cymdeithasol Cymru wledig ar droad yr G20 – Mae’n bwysig cofio bod Hedd wyn yn rhan o deulu mawr. Roedd ganddo amryw o frodyr a chwiorydd a phob un o’r rheini a stori eu hunain i’w hadrodd. Mae’r Ysgwrn yn le i feddwl am holl agweddau bywyd y cyfnod boed hynny’n mudo i wlad estron i weithio mewn mwynfa aur, mynychu coleg amaethyddol i ddysgu sgiliau newydd, neu yn syml, aros adra i weithio ar y fferm. Mae gan deulu Hedd Wyn stori at ddant pawb!\nTreftadaeth amaethyddol a defnydd tir cynaladwy – Mae teulu Hedd Wyn wedi ffermio’r Ysgwrn ers cenhedlaethau cyn i nai, Mr Gerald Williams, werthu’r tir i Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri yn 2012. Roedd gwneud bywoliaeth ar lethrau bryniau Trawsfynydd yn anodd felly roedd rhaid i’r teulu fod mor hunan gynhaliol a phosib. Wrth symud ymlaen, dyma gyfle i’r Awdurdod ymarfer defnydd tir cynaladwy eu hunain tra’n parhau i’w gynnal fel fferm weithio drwy gytundeb tenantiaeth.\nCynigiwch eich sylwadau\nCylchdaith archeolegol i ben Craig Laseithin ac o gwmpas Llyn Gelli Gain o gartref Hedd Wyn, Yr Ysgwrn


Y llyfrau sydd wedi gwerthu orau mewn hanes ac yn ystod 2020, | Llenyddiaeth Gyfredol\nYn ogystal â'r Beibl - gyda mwy na phum biliwn o gopïau - ysgrifennwyd y llyfrau a werthodd orau mewn hanes cyn yr XNUMXfed ganrif. Yn ymwneud Don Quixote (1605), gan Miguel de Cervantes a Hanes dwy ddinas (1859), gan Charles Dickens. Hyd yn hyn, mae'r ddau deitl hyn wedi cofrestru mwy na phum can miliwn a dau gan miliwn o gopïau wedi'u gwerthu, yn y drefn honno.\nYn yr ugeinfed ganrif pennawd y rhestr o lyfrau sydd â'r llwyddiant cyhoeddi mwyaf Arglwydd yr Rings, Y Tywysog bach y Yr Hobbit. Felly, Mae'r awdur Prydeinig JRR Tolkien yn dal y testunau gwerthu cyntaf a thrydydd gorau'r ganrif honno. Gyda dyfodiad y mileniwm newydd, mae'r anrhydedd wedi disgyn i JK Rowling. Ac ydy, mae crëwr byd Harry Potter wedi ennill lle y bydd yn ei gostio i'w dethrone.\n1 The Lord of the Rings (1954), gan JRR Tolkien\n1.1 Cyd-destun ac addasiadau\n2 Y Tywysog Bach (1943), gan Antoine de Saint-Exupéry\n3 Ffenomen Harry Potter\n3.1 Stori Harry Potter yn gryno\n3.2 Rhestr o deitlau sy'n rhan o saga Harry Potter\n3.2.1 Teitlau cysylltiedig eraill\n4 Dan Brown a'i fab afradlon: Robert Langdon\n5 Llyfrau Gwerthu Gorau 2020\n5.1 Aquitania (2020), gan Eva García Sáenz de Urturi\n5.2 Breintiau'r Angel (2009), gan Dolores Redondo\n5.3 Anfeidredd mewn sothach (2019), gan Irene Vallejo\n5.4 Llinell tân (2020), gan Arturo Pérez-Reverte\n5.5 Rey Blanco (2020), gan Juan Gómez-Jurado\n5.6 Yr ysgol ryfeddaf yn y byd (2020), gan Pablo Aranda\nArglwydd yr Rings (1954), gan JRR Tolkien\nCyd-destun ac addasiadau\nFe'i cyhoeddwyd mewn tair cyfrol yng nghanol y 50au: Cymrodoriaeth y Fodrwy, Y ddau Dywr y Dychweliad y Brenin. Beichiogodd Tolkien ohono yn wreiddiol fel parhad o Yr Hobbit. Er bod ei blot yn cael ei ragflaenu mewn gwirionedd Y Silmarillion. Lle mae Tolkien yn adrodd digwyddiadau Oes Gyntaf ac Ail Oes yr Haul. Hynny yw, oedran y corachod a chodiad dynion.\nYn yr un modd, mae'r nifer o addasiadau radio, theatr a theledu o Arglwydd yr Rings maent wedi ei gwneud yn adrodd straeon mwyaf poblogaidd yr XNUMXfed ganrif. Ac wrth gwrs, Daeth y drioleg o ffilmiau a wnaed gan Peter Jackson i ben gan wneud y teitl hwn yn fyd-enwog. Nid yw'n syndod ei fod wedi'i leoli ymhlith y deg sagas ffilm grosaf erioed.\nMae Middle-earth yn rhanbarth ffuglennol helaeth lle mae dynion, hobbits, corachod, dwarves, a chreaduriaid gwych eraill yn byw ynddo. Yno, Mae Frodo Bolson, hobbit o The Shire yn etifeddu'r Un Fodrwy. Ar ôl derbyn y gem a grëwyd gan yr Arglwydd Tywyll, mae'n cychwyn ar daith epig a pheryglus i'r de i'w dinistrio.\nCenhadaeth anochel, y crynhoir ei phwysigrwydd yn y frawddeg ganlynol: “… Modrwy i'w rheoli i gyd. Modrwy i ddod o hyd iddyn nhw, Modrwy i'w denu nhw i gyd a'u rhwymo mewn tywyllwch yng Ngwlad y Mordor lle mae'r Cysgodion wedi'u lledaenu ”.\nAchos Tolkien (Yr ...\nY Tywysog bach (1943), gan Antoine de Saint-Exupéry\nY Tywysog bach hwn yw'r llyfr sydd wedi'i ddarllen a'i gyfieithu fwyaf eang yn yr iaith Ffrangeg mewn hanes. Yn ôl cyfryngau fel Le Monde, Mae mwy na 140 miliwn o gopïau o'r llyfr hwn wedi'u gwerthu. Yn yr un modd, mae'r gwaith hwn wedi bod yn destun perfformiadau dirifedi mewn ffilm, theatr a theledu.\nY flwyddyn ar ôl cyhoeddi Y Tywysog bachDiflannodd Exupéry yng nghanol cenhadaeth rhagchwilio yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Roedd yr amgylchiadau hyn yn benthyg awyr o chwedl i ddyn ag enwogrwydd sylweddol o fewn lluoedd awyr Ffrainc.\nMae'r Tywysog Little Mae ‘teitl brodorol yn Ffrangeg—’ yn stori delynegol ynghyd â lluniadau (dyfrlliwiau) a wnaed gan yr awdur ei hun. ACmae'n brif gymeriad yn beilot damwain yn anialwch y Sahara; yno mae'n cwrdd â thywysog bach o blaned arall. Er bod gan ei naratif nodweddion o stori i blant, mae'n cynnwys myfyrdodau athronyddol ar y natur ddynol ac ystyr bywyd.\nMewn sawl rhan o'r stori, mae'r feirniadaeth tuag at y persbectif y mae oedolion yn wynebu eu bodolaeth yn amlwg iawn. Mewn un darn o'r fath, mae brenin yn annog y tywysog bach i farnu ei hun. Yn yr un modd, mae'r rhyngweithio rhwng y tywysog bach a'r llwynog yn dangos hanfod cyfeillgarwch a chymhlethdod perthnasoedd dynol.\nY Tywysog Bach (Plentyn)\nFfenomen Harry Potter\n"Roedd awdur y saga enwocaf o'r tri degawd diwethaf mewn ffynnon: heb waith, heb arian ac mewn galar am farwolaeth ei mam pan greodd brentis y consuriwr" (Y clarin, 2020). Cwblhaodd Joanne Rowling ei llawysgrif Harry Potter gyntaf ym 1995. Gwrthodwyd yr ysgrifen gan sawl cyhoeddwr nes i Bloomsbury ryddhau'r 1997 copi cyntaf ym XNUMX.\nDigwyddodd y cysegriad llenyddol hir-ddisgwyliedig ar ôl ymddangosiad trydedd bennod y saga ym 1999. Roedd caffael hawliau marchnata yn yr Unol Daleithiau gan y cyhoeddwr Scholastic hefyd yn allweddol.. Mae'r gweddill yn hanes: 20 mlynedd yn ddiweddarach, mae saga Harry Potter yn cronni mwy na 500 miliwn o lyfrau a werthwyd ac mae gwerth ei frand yn fwy na 15.000 miliwn o ddoleri.\nStori Harry Potter yn gryno\nMae'r 7 llyfr sy'n rhan o'r gyfres yn sôn am yr ymladd rhwng Harry Potter, dewin ifanc amddifad, a llofrudd ei rieni, yr Arglwydd Voldemort. Mae'r rhan fwyaf o'r gweithredu'n digwydd o amgylch Howarts, ysgol dewiniaeth a dewiniaeth Prydain sy'n cael ei rhedeg gan yr Athro pwerus Albus Dumbledore. Yno, mae'r prif gymeriad yn cwrdd â'i ffrindiau gorau a'i sgweieriaid ffyddlon, Hermione Granger a Ron Wesley.\nRhestr o deitlau sy'n rhan o saga Harry Potter\nHarry Potter a Cherrig yr Athronydd (1997).\nHarry Potter a'r Siambr Gyfrinachau (1998).\nHarry Potter a Charcharor Azkaban (1999).\nHarry Potter a'r Goblet of Fire (2000).\nHarry Potter ac Urdd y Ffenics (2003).\nHarry Potter a'r Tywysog Hanner Gwaed (2005).\nHarry Potter a'r Deathly Hallows (2007).\nYn ogystal, yn 2001 Bwystfilod gwych a ble i ddod o hyd iddyn nhw. Yn hyn o beth, mae'r cawr ffilm Warner Bros yn bwriadu lansio pentalogy. Hyd yma, mae dwy ffilm nodwedd yn y gyfres sy'n serennu Eddie Redmayne eisoes wedi'u rhyddhau'n llwyddiannus.\nTeitlau cysylltiedig eraill\nHarry Potter a'r Plentyn Melltigedig. Sgript theatr, a gyflwynwyd ym mis Gorffennaf 2016.\nQuidditch trwy'r oesoedd (2001). Mae'n llawlyfr ar hoff chwaraeon consurwyr Howarts.\nChwedlau Beedle'r Bardd (2012).\nPecyn Harry Potter - Y ...\nDan Brown a'i fab afradlon: Robert Langdon\nDan Brown yw'r ail awdur sydd wedi gwerthu orau yn yr XNUMXain ganrif diolch i'w gymeriad eiconig Robert Langdon, athro arbenigol mewn symbolaeth ac eiconograffeg. Ymhlith y llyfrau sy'n serennu Langdon, heb amheuaeth, Cod Da Vinci (2003) yw'r mwyaf llwyddiannus (gwerthwyd mwy na 80 miliwn o gopïau).\nFel pe na bai hynny'n ddigonol, Mae'r actor arobryn Tom Hanks wedi dod ag ef yn fyw ym mhob un o'r tri addasiad sgrin fawr clodwiw cynhyrchu hyd yn hyn. Rhestrir isod y teitlau eraill a ysgrifennwyd gan Brown ar gyfer ei gymeriad Harvard Docent:\nAngylion a Demons (2000).\nY symbol coll (2009).\nCod Da Vinci ...\nLlyfrau Gwerthu Gorau 2020\nMae'r rhestr o lyfrau sy'n gwerthu orau 2020 yn Sbaeneg ar ei phen Aquitaine, gan y Sbaenwr Eva García Sáenz de Urturi. Mae'r sgôr hon yn cadarnhau moment lenyddol a masnachol ardderchog yr awdur Vitorian, sy'n adnabyddus ymhlith darllenwyr Sbaeneg eu hiaith am ei Thrioleg o'r Ddinas Wen. Ynghyd ag Urturi, mae nofelydd arall o ogledd Sbaen yn ymddangos, Dolores Redondo o Donostia.\nMae "5 uchaf" llwyddiannau golygyddol 2020 yn ei gwblhau Brenin gwyn, gan Juan Gómez Jurado, Anfeidredd mewn corsengan Irene Vallejo a Llinell dângan Arturo Pérez-Reverte. Ar y llaw arall, Mae Amazon yn pwyntio at Yr ysgol ryfeddaf yn y byd, gan Pablo Aranda, fel y testun plant a werthodd orau yn 2020.\nAquitaine (2020), gan Eva García Sáenz de Urturi\nAquitaine mae'n sioc cyffrous hanes trwy ganrif o ddial, llosgach a rhyfela. Mae'r nofel yn cychwyn yn y flwyddyn 1137, pan ddarganfyddir Dug Aquitaine - y bai mwyaf poblogaidd yn Ffrainc - yn farw yn Compostela. Am y rheswm hwn, mae Eleanor, merch y Dug, yn priodi mewn cynllun dial gyda mab y brenin Gallig, Luy VI y braster.\nFodd bynnag, ymddengys bod brenhiniaeth Ffrainc yn farw yng nghanol y briodas mewn ffordd union yr un fath ag un y dug. Yn y ddau ymadawedig trodd y croen yn las ac fe'u marciwyd â'r "eryr gwaed" (artaith Normanaidd hynafol). Yna, Mae Eleanor a Luy VII yn troi at ysbïwyr Aquitaine (a elwir yn "gathod") i egluro'r ffeithiau. Ynddyn nhw, bydd plentyn sydd wedi'i adael ar un adeg yn allweddol i ddyfodol y deyrnas.\nBreintiau'r Angel (2009), gan Dolores Redondo\nMae ymddangosiad nofel a gyhoeddwyd yn 2009 ymhlith rhestr llyfrau sydd wedi gwerthu orau 2020 ychydig yn syndod. Fodd bynnag, mae poblogrwydd y teitl hwn yn "effaith adlam" cwmpas y Drioleg Baztán a grëwyd gan Redondo. Mae'r llyfr hwn yn symud o'r cychwyn cyntaf trwy adrodd y cwlwm agos rhwng cyfeillgarwch rhwng dwy ferch bump oed a marwolaeth ddilynol un ohonynt.\nMae'r datblygiad yn cynnwys seicdreiddiad dwfn. Mae'n disgrifio'r disgyniad i uffern i Celeste, y prif gymeriad, tan y datguddiad o freintiau angel. Wrth i'r cwestiynau amrywiol sydd wedi codi yn ystod y stori ddod yn gliriach, mae'r darllenydd yn cael ei arwain at ddiweddglo rhyfeddol iawn.\nAnfeidredd mewn corsen (2019), gan Irene Vallejo\nMae'r teitl hwn wedi derbyn barn ffafriol iawn gan enwogion llenyddol fel Mario Vargas Llosa, Alberto Manguel a Juan José Millas, ymhlith llawer o rai eraill. Yn yr un modd, mae'r gwobrau lluosog a gasglwyd gan y cyhoeddiad hwn yn ei osod fel y llyfr ffeithiol gorau yn Sbaeneg 2020. Sonnir am rai ohonynt isod:\nGwobr Critical Eye am Naratif 2019.\nGwobr Tylluanod am y Llyfr Gorau 2019.\nGwobr Hyrwyddwr Cenedlaethol ar gyfer Astudiaethau Latino 2019.\nGwobr Cymdeithas Llyfrgelloedd Madrid, llyfr ffeithiol gorau 2019.\nGwobr Traethawd Cenedlaethol 2020.\nLlinell dân (2020), gan Arturo Pérez-Reverte\nMae'r llyfr hwn yn ganlyniad yr ymchwiliad titanig a gynhaliwyd gan y newyddiadurwr Murcian Arturo Pérez-Reverte. Mae'r testun yn ymgolli yn achosion, datblygiad a chanlyniadau Rhyfel Cartref Sbaen o safbwynt hunanfeirniadol. Lle nid yw'r awdur yn oedi cyn disgrifio germ diwylliannol y gwrthdaro a sut mae rhai o'r gweision idiosyncratig hyn yn parhau hyd heddiw.\nMae naratif pennod waedlyd yr ornest hon, Brwydr yr Ebro, yn arbennig o ysgytwol, gyda mwy na 20.000 wedi marw a 30.000 wedi’u clwyfo. Yn yr un ffordd, Mae Pérez-Reverte yn cysegru rhan dda o'i gwaith helaeth (dros 700 tudalen) i dynnu sylw at rôl menywod sy'n ymladdwyr. Ac, wrth gwrs, heb ochri gyda'r naill ochr na'r llall.\nBrenin gwyn (2020), gan Juan Gómez-Jurado\nHefyd yn dwyn y teitl Brenhines goch 3, Brenin gwyn yw'r trydydd rhandaliad o drioleg sydd wedi derbyn clod mawr gan y beirniaid cyhoeddus a llenyddol. Fel ei ragflaenwyr, mae'r llyfr hwn yn plymio i mewn i we ddiddorol a chaethiwus o gemau, manias, twyll, a seicdreiddiad. Yn ogystal, nid yw'n glir i ddarllenwyr ai’r gyfrol hon fydd yr un olaf neu a fydd mwy o straeon yn serennu Antonia a Jon.\nBrenin Gwyn (Y Plot)\nYr ysgol ryfeddaf yn y byd (2020), gan Pablo Aranda\nY llyfr hwn oedd gwerthwr gorau 2020 yn y categori plant yn ôl ystadegau Amazon. Mae'n stori sy'n serennu Fede, myfyriwr sy'n blentyn mewn sefydliad dwyieithog (Sbaeneg-Saesneg) wedi'i nodweddu gan ddulliau addysgegol gwirioneddol ryfedd. I'r fath raddau, bod y naratif doniol ac annhebygol yn cymryd nodweddion swrrealaidd.\nYno, dim ond ar benwythnosau y mae'r plant yn cysgu gartref. Wel, o ddydd Llun i ddydd Gwener mae pob rhiant yn gyfrifol am y myfyriwr cyntaf maen nhw'n ei gael. Yn wyneb y sefyllfa hon, emae'n adroddwr y digwyddiadau - yn y person cyntaf - yn datrys yr anhysbys gyda'i ddealltwriaeth blentynnaidd a'i ddyfaliadau ffansïol.\nYr ysgol ryfeddaf yn y ...\nLlwybr llawn i'r erthygl: Llenyddiaeth Gyfredol » Llenyddiaeth » Books » Llyfrau sy'n gwerthu orau\nMae'n ymddangos fel rhestr gywir iawn i mi. Mae Saga Lord of the Rings yn un o'r goreuon sydd wedi'i ysgrifennu a'i addasu ar gyfer ffilm.


Ffatri a gweithgynhyrchwyr China BBO POCKELS CELL | WISOPTIC\nMae celloedd Pockels wedi'u seilio ar BBO （Beta-Barium Borate, β-BaB2O4 operate yn gweithredu rhwng oddeutu 0.2 - 1.65 µm ac nid ydynt yn destun olrhain diraddiad. Mae BBO yn arddangos ymateb piezoelectric isel, sefydlogrwydd thermol da, ac amsugno isel ...\nMae celloedd Pockels wedi'u seilio ar BBO （Beta-Barium Borate, β-BaB2O4 operate yn gweithredu rhwng oddeutu 0.2 - 1.65 µm ac nid ydynt yn destun olrhain diraddiad. Mae BBO yn arddangos ymateb piezoelectric isel, sefydlogrwydd thermol da, ac amsugno isel. Oherwydd cyfernodau cyplysu piezoelectric isel BBO, mae celloedd BBO Pockels yn gweithredu ar gyfraddau ailadrodd o gannoedd o kilohertz. Mae'r celloedd Pockels hyn yn gweithio mewn chwyddseinyddion adfywiol, laserau micro-beiriannu cyfradd ailadrodd curiad y galon uchel a laserau pŵer cyfartalog uchel ar gyfer prosesu deunydd ac anelio metel.\nWISOPTIC wedi ei roi o nifer o batentau ar gyfer ei dechnoleg celloedd Pockels BBO. Mae cynhyrchion torfol WISOPTIC o gell BBO Pockels yn ennyn diddordeb ac ymddiriedaeth cwsmeriaid ledled y byd am ei berfformiad cost uchel. Bydd cyflenwad pŵer a gyrrwr cell BBO Pockels ar gael yn fuan.\nCysylltwch â ni i gael yr ateb gorau ar gyfer eich cais o gell BBO Pockels.\nManteision WISOPTIG Cell Pockels BBO\n• Lled band optegol eang (0.2-2μm)\n• Effaith modrwyo Piezoelectric Eithriadol o isel\n• Mae agorfa serameg ar gael\nData Technegol WISOPTIG - Cell Pockels BBO\nApertureDiameter Clir (mm) 2.5 3.5 4.5 5.5 6.5\nMaint Crystal (mm) 3x3x20 3x3x25 4x4x20 4x4x25 5x5x20 5x5x25 6x6x20 6x6x25 7x7x20 7x7x25\nFoltedd chwarter-don (kV) (@ 1064 nm, DC) 3.5 2.8 4.9 3.9 5.9 4.7 7.3 5.8 8 6.45\nCynhwysedd <3 PF\nTrosglwyddo Optegol > 98%\nCymhareb Cyferbyniad > 1: 1000 (30 dB)\nMaint y gell (mm) (Dia x Hyd) 25.4x35 25.4x40 25.4x35 25.4x40 25.4x35 25.4x40 25.4x35 25.4x40 30.0x35 30.0x40\nTrothwy Niwed 750 MW / cm2 (1064 nm, 10 ns, 10 Hz)\nData Technegol DOWNLOAD - Cell Pockels BBO\nBlaenorol: PAPURAU RTP CELL\nNesaf: DKDP POCKELS CELL


Ysgol Henblas School, Llangristiolus, Ynys Mon - Anglesey\n•\teich enw;\n•\teich cyfeiriad;\n•\teich dyddiad geni;\n•\tllun neu recordiad ohonoch.\n•\tmanylion personol fel eich enw, cyfeiriad, dyddiad geni;\n•\tgwybodaeth amdanoch, fel o le yr ydych yn dod, pa iaith yr ydych yn siarad, ac ati;\n•\tgwybodaeth am eich cadw’n saff, gan gynnwys unrhyw gefnogaeth yr ydych yn ei chael gan wasanaethau cymdeithasol;\n•\tunrhyw gefnogaeth ychwanegol yr ydych ei hangen i’ch helpu i ddysgu;\n•\tgwybodaeth am eich iechyd, meddyginiaeth yr ydych yn ei chymryd, unrhyw alergeddau, canlyniadau profion Covid-19 (gan gynnwys gwybodaeth am unrhyw amseroedd yr ydych wedi bod yn sâl ac unrhyw gyflyrau meddygol arbennig sydd gennych y mae’n rhaid i ni wybod amdanynt i’ch cadw’n saff);\n•\teich cofnodion presenoldeb ac unrhyw gamau sydd wedi cael eu cymryd i ddelio gyda phroblemau (faint o weithiau yr ydych wedi methu’r ysgol a pham wnaethoch ddim dod i’r ysgol);\n•\teich profion ysgol a’ch canlyniadau arholiadau;\n•\tgwybodaeth am eich ymddygiad (digwyddiadau sydd wedi digwydd yn ystod amser ysgol, y nifer o weithiau yr ydych wedi cael eich gwahardd a pham);\n•\tgwybodaeth am dripiau ysgol a gweithgareddau yr ydych wedi bod arnynt;\n•\tenwau a rhifau ffôn eich rhieni neu’ch gofalwyr;\n•\tlluniau, fideos neu ddelweddau oddi wrth ffrydiau ar-lein (‘online streaming’.\nMae’r wybodaeth yma yn ein helpu i wybod pwy ydych chi a beth ydych ei angen\n•\tgefnogi eich dysgu;\n•\teich cadw’n saff a’ch amddiffyn;\n•\trhoi’r gofal a’r gefnogaeth gywir i chi;\n•\tmonitro ac adrodd ar eich cynnydd;\n•\tgwirio ansawdd ein gwasanaeth;\n•\tgwirio a ydych angen cefnogaeth ychwanegol gyda dysgu;\n•\tgwirio eich presenoldeb;\n•\tcyfathrebu gyda chi a’ch rhieni neu ofalwyr;\n•\ttrefnu tripiau a gweithgareddau;\n•\tcydymffurfio gyda’r gyfraith mewn perthynas â rhannu gwybodaeth.\n•\tamddiffyn iechyd pawb.\n•\tddweud wrthych pam y maent eisiau eich gwybodaeth bersonol;\n•\tfod yn glir am beth fyddant yn ei wneud gyda’ch gwybodaeth bersonol;\n•\tyn gwneud yn siŵr eu bod yn cadw eich gwybodaeth bersonol yn ddiogel;\n•\tcael gwared â’ch gwybodaeth bersonol pan nad ydynt ei hangen ddim mwy.\n•\ti gydymffurfio gyda rhwymedigaeth gyfreithiol;\n•\ti berfformio gorchwyl buddion y cyhoedd;\n•\ti berfformio contract.\n•\tathrawon a staff eraill yn yr ysgol;\n•\teich teulu neu ofalwyr;\n•\tysgolion eraill;\n•\tein hawdurdod lleol, Cyngor Sir Ynys Môn;\n•\tgwasanaethau cymdeithasol a llefydd eraill fel y gallwn eich amddiffyn a’ch cadw’n ddiogel;\n•\tLlywodraeth Cymru;\n•\tsefydliadau sy’n gwirio bod yr ysgol yn gwneud beth mae fod i’w wneud fel Estyn a GwE (Gwasanaeth Effeithiolrwydd a Gwella Ysgolion Gogledd Cymru);\n•\tgwasanaethau cymorth ieuenctid;\n•\tsefydliadau sy’n penderfynu be rydych chi yn ei ddysgu a sydd yn gosod arholiadau;\n•\tcolegau fel Grŵp Coleg Menai Llandrillo a llefydd addysg eraill;\n•\tsefydliadau sy’n gwneud ymchwil neu holiaduron;\n•\tpobl sy’n edrych ar ôl eich iechyd fel nyrsys a deintyddion ysgol;\n•\tGwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu (Iechyd Cyhoeddus Cymru a Cyngor Sir Ynys Môn) efo materion Covid-19;\n•\tyr Heddlu a’r llysoedd;\n•\tpapurau newydd os ydym yn rhannu lluniau a newyddion am weithgareddau ysgol;\n•\tcyflenwyr a darparwyr gwasanaeth (sefydliadau y mae’r ysgol yn eu talu i’n helpu gyda’ch dysgu a gyda rhedeg yr ysgol);\n•\tgrwpiau cymunedol, chwaraeon, cerdd a chymdeithasu fel yr Urdd\n•\tofyn am gael gweld gwybodaeth bersonol sydd gennym amdanoch (gallwch weld mwy am hyn isod);\n•\tcael gwybod sut yr ydym yn defnyddio eich gwybodaeth bersonol;\n•\tgofyn i ni am newid unrhyw wybodaeth bersonol yr ydych yn meddwl sy’n anghywir;\n•\tgofyn i ni ddileu eich gwybodaeth bersonol dan rai amgylchiadau;\n•\tgofyn i ni ond defnyddio eich gwybodaeth mewn ffyrdd penodol dan rai amgylchiadau, ond ddim pan yr ydym angen cael cefnogaeth i chi neu eich cadw’n ddiogel;\n•\tgofyn i ni beidio â defnyddio eich gwybodaeth bersonol dan rai amgylchiadau os yw’n eich gwneud yn anhapus;\n•\tgofyn i ni gael gwared â’ch gwybodaeth bersonol o’n systemau a’i rhoi i sefydliad arall i’w defnyddio ar eu systemau nhw dan rai amgylchiadau;\n•\tatal penderfyniadau rhag cael eu gwneud yn awtomatig. Hyn yw pan mae cyfrifiadur yn gwneud penderfyniad amdanoch.\nRhif ffôn: 01248 723944\nCyfeiriad: Ysgol Henblas, Llangristiolus, LL62 5DR\nGweld Ysgol Henblas mewn map mwy\nPennaeth: Mr Huw Jones\n01248 723 944\nHysbysiad Preifatrwydd | Hysbysiad Preifatrwydd Pobl Ifanc\nHawlfraint © 2022 Ysgol Henblas ~ Gwefan gan Delwedd.


Gweinidog yn gweld o lygad y ffynnon sut mae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn cefnogi pobl ifanc i ddychwelyd i gyflogaeth – Blog Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol Cymru\nChwefror 17, 2016 Chwefror 3, 2021 tnlcommunityfundwales\nGweinidog yn gweld o lygad y ffynnon sut mae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn cefnogi pobl ifanc i ddychwelyd i gyflogaeth\nYn ddiweddar cyfarfu Gweinidog Llywodraeth Cymru, Ken Skates, â phobl ifanc o Sir Ddinbych sy’n dychwelyd i’r gwaith diolch i gymorth grant gan y Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol.\nCyfarfu’r Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth â phobl ifanc sy’n hygyrchu cefnogaeth HWB Dinbych, datblygiad £2.2m a reolir gan y Gymdeithas Tai Grŵp Cynefin.\nYmunwyd â Mr Skates ar yr ymweliad gan Rona Aldrich, Aelod Pwyllgor Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol Cymru, a gyfrannodd fwy na £420,000 mewn ariannu ar gyfer y prosiect.\nMae’r HWB yn darparu ystod o gyfleoedd cyflogaeth a hyfforddiant, gan gynnwys clwb ceiswyr gwaith a redir gan grwpiau cymunedol Cymunedau’n Gyntaf Gogledd Sir Ddinbych, Cymunedau dros Waith a Phrosiect Ieuenctid Dinbych.\nFel rhan o’i ymweliad, cyfarfu Mr Skates ag aelodau’r clwb swyddi a oedd yn cymryd rhan mewn sesiwn galw heibio yn yr HWB, lle gall mynycheion dderbyn cymorth i lunio CV, chwilio am swyddi ar-lein, ysgrifennu at ddarpar gyflogwyr a dysgu technegau cyfweld.\nRhoddwyd taith i Mr Skates o gwmpas yr HWB, sy’n cynnwys ystafell TG, gofod gweithgareddau cymunedol a phedair ystafell ddosbarth a ddefnyddir gan Goleg Llandrillo.\nUn person ifanc sy’n elwa o’r gwasanaeth a ddarperir gan HWB yw Will Hession. Ac yntau wedi cael dim ond swyddi achlysurol heb unrhyw gyfleoedd hir dymor, aeth Will yn ddadrithiedig ar ôl nifer o geisiadau aflwyddiannus am swyddi.\nAr ôl i brofedigaeth deuluol ei adael yn wynebu digartrefedd, cyfeiriwyd Will i’r Hafod, prosiect llety a gynorthwyir a leolir yn HWB Dinbych.\nYn ogystal â darparu llety, lluniwyd rhaglen gefnogaeth benodedig gan swyddogion Grŵp Cynefin a leolir yn HWB Dinbych, i ddatblygu hyder a sgiliau byw’n annibynnol a rheoli arian Will.\nGyda chymhelliant newydd ac agwedd bositif, mynychodd Will sesiynau clwb swyddi rheolaidd a redir gan Brosiect Ieuenctid Dinbych, a’i helpodd i chwilio am swyddi ac ymgeisio amdanynt, a datblygu CV cryno.\nBu i’w amynedd ddwyn ffrwyth yn ddiweddar pan lwyddodd mewn cais am swydd lafurio gyda chwmni adeiladu lleol.\nMeddai Ann Davies, rheolwr canolfan HWB Dinbych: “Oherwydd i ni gael HWB Dinbych yn lleoliad canolog ar gyfer mentrau fel y clwb swyddi a’r sesiynau galw heibio yr ymwelodd Mr Skates â nhw, rydym wedi medru gwneud gwir wahaniaeth i bobl ifanc fel Will wrth eu cefnogi nhw i gael mynediad at waith yn ardal Dinbych.”\nEnillodd HWB Dinbych Wobr Datblygiad Rhagorol y Flwyddyn 2015 yng Ngwobrau Tai’r Deyrnas Unedig, y brif seremoni wobrwyo ar gyfer sector tai’r Deyrnas Unedig.\nPrevious Datgelu un o Dlysau Cudd Cymru\nNext Canllaw ar gyfer dechreuwyr i ganlyniadau prosiect


Cefnogwch BHF Cymru – y British Heart Foundation yng Nghymru\nMae dros 375,000 o bobl yng Nghymru’n byw gyda chlefydau’r galon a chylchrediad y gwaed. Diolch i chi, gallwn ariannu ein gwaith ymchwil sy’n achub bywydau. Rydych chi’n arwyr i ni.\nHelpwch ni i godi’r arian sy’n hanfodol ar gyfer ein gwaith ymchwil sy'n achub bywydau ac i guro torcalon yng Nghymru. Mae gennym nifer o ddigwyddiadau herio sy’n addas i bobl ar wahanol lefelau ffitrwydd, o rasys i deithiau cerdded, i reidiau beics, i deithiau cerdded maith.\nRydym yn trefnu nifer o ddigwyddiadau codi arian lleol a gallwn gydweithio â chi i ddatblygu’ch digwyddiadau. Neu gallwch ein helpu i guro torcalon trwy gyfrannu pethau i’ch siop leol.\nSnowdon multi-challenge event\nThe Wye Valley Challenge\nDigwyddiadau lleol i godi arian\nBeth am drefnu digwyddiad i godi arian yn eich cymuned chi? Mae’n beth hawdd i’w wneud a gallwch gael help eich perthnasau, eich ffrindiau neu’ch cydweithwyr. Mae ein canllaw newydd i godi arian yn llawn syniadau gwych a gall eich helpu i sicrhau bod eich digwyddiad yn llwyddiant.\nOs oes gennych gwestiwn am grwpiau ac ymgyrchoedd codi arian lleol yng Nghymru, cysylltwch â’r Rheolwr Codi Arian lleol.\nJayne Lewis, Canolbarth a Gorllewin Cymru – [email protected]\nCheryl Lockyer, Gogledd Cymru – [email protected]\nJosh Guy, De-ddwyrain Cymru – [email protected]\nMae Just Walk yn syml. Cewch ddewis pa lwybr i’w ddilyn a phryd i gerdded, ac yna’r cyfan y mae’n rhaid i chi ei wneud yw cerdded.Rhowch eich enw heddiw i godi arian a’n helpu i achub bywydau eich anwyliaid.\nCodi Arian fel y Mynnwch Chi\nBeth bynnag rydych yn ei wneud – cynnal stondin gacennau, eistedd mewn llond bath o ffa pob, neu wahodd criw o ffrindiau i fynd ar daith feics, rydym yma i’ch helpu i godi arian i ni.\nChwilio am eich siop leol\nYng Nghymru, mae gennym 25 o siopau stryd fawr ac 11 o siopau Dodrefn a Nwyddau Trydan sy’n fwy o faint. Gallwch gefnogi ein siopau mewn sawl ffordd, o roi o’ch amser, iwirfoddoli, i roi pethau nad oes arnoch mo'u hangen.


Datganiad Ysgrifenedig - Llygredd ar Afon Teifi (1 Chwefror 2017) | LLYW.CYMRU\nDatganiad Ysgrifenedig - Llygredd ar Afon Teifi\nYm mis Rhagfyr y llynedd, llygrwyd Afon Teifi a lladdwyd nifer mawr o bysgod. Mae Afon Teifi’n cynnal poblogaethau pwysig o eogiaid a sewin, yn ogystal â rhywogaethau eraill a ddynodir o dan gyfraith yr UE. Mae hefyd yn afon allweddol ar gyfer twristiaeth bysgota yng Nghymru, ac mae’n cynnal nifer o bysgotwyr masnachol sy’n pysgota â rhwydi. Ysgrifennodd fy swyddogion at Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) ar ôl y digwyddiad yn gofyn iddo lunio cynllun gweithredu manwl ar gyfer adfer yr afon a lleihau’r effaith ar yr economi leol. Rwyf mewn sefyllfa bellach i roi’r wybodaeth ddiweddaraf.\nMae CNC yn parhau i ymchwilio i effaith y digwyddiad hwn a bydd angen cynnal rhagor o arolygon yn y gwanwyn i asesu’r effaith lawn. Bydd gofyn gwneud hynny cyn y gellir mynd ati i baratoi cynllun gweithredu. Gan fod yr ymchwiliadau i achos y llygredd yn parhau, a hynny fel y bo modd cymryd camau gorfodi, ni allaf wneud unrhyw sylwadau pellach ar hyn o bryd. Bydd CNC yn cwblhau ei ymchwiliadau ac yn paratoi cynllun i adfer yr afon yn ddiweddarach eleni pan wna’ i roi rhagor o wybodaeth i Aelodau.


Canllaw i Glirio Meddygaeth - Prifysgol Abertawe\nCyngor ar Glirio Meddygaeth gan rywun sydd wedi bod yno\nAwdur: Alex Ruddy\nShwmae, Alex ydw i, ac rwyf newydd orffen fy ngradd mewn meddygaeth yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe. Rwy’n gallu cofio’n glir mynd trwy Glirio pan gollais fy lle mewn meddygaeth ac nid oedd gennyf syniad beth i’w wneud nesaf. Byddai wedi bod yn braf petai cyngor ar gael pan roeddwn i yn y sefyllfa honno.\nYn gyntaf oll … Peidiwch â Phanicio\nOs oes gennych freuddwyd i astudio meddygaeth, ond ni chawsoch le eleni - Peidiwch â Phanicio\nEfallai nad yw’n amlwg ar hyn o bryd, ond nid yw colli lle israddedig mewn meddygaeth yn ddiwedd y byd. Mae digon o opsiynau ar gael ichi.\nAstudiais Fiocemeg Feddygol yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe – dewisais Brifysgol Abertawe oherwydd bod ganddi gwrs Meddygaeth i Raddedigion sydd â hanes da o fyfyrwyr gwyddoniaeth israddedig yn cael eu derbyn. Ar ôl ymuno trwy Glirio, astudiais yn galed ar gyfer fy ngradd BSc a chael fy nerbyn i’r cwrs Meddygaeth i Raddedigion yn Abertawe fel roeddwn yn ei obeithio.\nFelly, serch methu cael lle mewn meddygaeth israddedig, llwyddais i gael fy nerbyn ar gwrs meddygaeth yn y pen draw. Rwyf wedi llwyddo gyda’m nod o astudio Meddygaeth, a chredwch chi fi, mae hi wedi bod yn werth yr holl waith a’r aros.\nNesaf … beth sydd arnoch ei angen ar gyfer Clirio?\nMae Clirio yn adeg sy’n llawn straen, gydag ymgeiswyr o bob math o gyrsiau yn chwilio am le newydd ar gwrs a fydd yn eu helpu i wireddu eu nodau. Nid ydych ar eich pen eich hun! Hefyd mae Clirio yn adeg brysur dros ben, felly pan ddaw diwrnod y canlyniadau bydd ychydig o bethau allweddol i’w cofio os ydych chi’n dymuno astudio Meddygaeth:\n1. Ydy Meddygaeth yn defnyddio Clirio?\nGan fod y gystadleuaeth am leoedd mewn ysgolion meddygaeth mor frwd yn y lle cyntaf, prin fydd y lleoedd sydd ar gael trwy Glirio, felly dechreuwch feddwl am bynciau eraill efallai yr hoffech eu hastudio.\nEdrychwch ar eich pynciau Gwyddoniaeth Safon Uwch a dewiswch bwnc sydd o ddiddordeb ichi y bydd yn eich symud tuag at eich nod o astudio Meddygaeth. Yn Abertawe mae nifer o gyrsiau gradd a fydd yn bodloni’ch cariad at wyddoniaeth, pe bai gennych gryfder mewn Bioleg neu Gemeg neu’r ddwy.\n2. Dewch o hyd i le sydd â llwybr i Feddygaeth, a’i sicrhau.\nEr mwyn cael lle ar gwrs Meddygaeth i Raddedigion, bydd arnoch angen radd israddedig dda. Mae gan Brifysgol Abertawe Lwybrau penodol i raddau Meddygaeth, a bydd myfyrwyr ar y Llwybrau hyn yn sicr o gael cyfweliad ar gyfer cwrs Meddygaeth i Raddedigion os byddant yn bodloni’r isafswm gofynion mynediad.\nTrwy astudio cwrs Llwybrau i Feddygaeth yn Abertawe, byddwch yn ennill gradd wyddoniaeth gadarn gan brif Ysgol Feddygaeth y DU a chyfweliad gwarantedig ar gyfer meddygaeth erbyn ichi raddio, felly mae’n sefyllfa lle mae pawb ar ei ennill.\n3. Unwaith eich bod wedi gwneud eich dewis, cofrestrwch eich diddordeb.\nOs ydych chi’n mynd i dreulio’r 3 blynedd nesaf yn rhywle, mae’n rhaid i chi fod yn siŵr eich bod chi’n ei hoffi ac y gallwch ddychmygu eich hunan yn byw yno!\nDrwy gydol y flwyddyn, rydym yn cynnig diwrnodau agored rhithwir er mwyn i chi gael blas ar Abertawe heb golli’r cyfle i ymweld â’r ddinas yn bersonol (mae teithiau tywys gwych, a gallwch siarad â myfyrwyr presennol am eu profiadau nhw).\nYn ystod Clirio, bydd y Brifysgol hefyd yn cynnig sawl ymweliad personol y gallwch gadw lle arnynt o flaen llaw. Dyma gyfle gwych i chi weld y campws yn bersonol mewn ffordd ddiogel â phellter cymdeithasol\nRwy’n sicr y byddwch yn cwympo mewn cariad â’r lle hefyd, felly cymerwch eiliad nawr i gofrestru’ch diddordeb ar gyfer Clirio er mwyn inni allu rhoi gwybodaeth ichi am y cyfle nesaf i ddod i adnabod Abertawe, ein cyrsiau a’r Llwybrau i Feddygaeth.\nYn olaf – peidiwch ag anghofio y bydd angen penderfyniad a chariad ar gyfer Meddygaeth.\nCofiwch – ar ôl ymgeisio i astudio Meddygaeth eisoes a chael eich gwrthod, byddwch yn deall yn well na’r rhan fwyaf o bobl sut mae’r daith i fod yn Feddyg yn gallu bod yn llawn uchafbwyntiau ac isafbwyntiau. Cofiwch hyn pan fyddwch yn ymgeisio am eich lle ar y cwrs Meddygaeth i Raddedigion…ni fydd eich gwydnwch a’ch angerdd yn mynd heb sylw!\nNid oes gennyf amheuaeth y byddwch yn ddigalon ar hyn o bryd, fel roeddwn innau, ond peidiwch â gadael iddi’ch stopio. Gan edrych yn ôl, rwy’n meddwl bod astudio Meddygaeth i Raddedigion wedi fy ngwneud yn feddyg mwy cyflawn a phrofiadol. Mae hi wedi cymryd llawer o egni a phenderfyniad er mwyn llwyddo, ond yn y tymor hir mae hi wedi bod yn brofiad mwy melys!\nYmunodd Alex Ruddy ag Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe yn 2012. Ar ôl rhagori mewn BSc mewn Biocemeg Feddygol, enillodd le i barhau â’i astudiaethau yn Abertawe ar y cwrs MBBCh mewn Meddygaeth (i Raddedigion). Drwy gydol ei astudiaethau, mae Alex wedi manteisio ar fywyd yn y Brifysgol, nid yn unig yn academaidd ond yn gymdeithasol a thrwy chwaraeon. Mae’n athletwr brwdfrydig, gyda diddordeb arbennig mewn paffio ac mae’n gobeithio defnyddio ei arbenigedd meddygol er mwyn sicrhau bod y gamp yn cael ei hymarfer yn ddiogel.\nRoedd Alex i fod i raddio o’i radd Feddygol ym mis Gorffennaf 2020 cyn dechrau ei Hyfforddiant Sylfaenol (F1) yn ne Cymru, ond ymunodd â gweithlu’r GIG ym mis Ebrill 2020 fel rhan o’r garfan gyntaf o fyfyrwyr i gael eu sefydlu fel meddygon ar ôl i’r Cyngor Meddygol Cyffredinol gynnig cofrestru cynnar dros dro i’r rheiny a oedd yn dymuno cofrestru i ddechrau eu dyletswyddau’n gynnar oherwydd pandemig Covid-19.


Ysgrifennydd Cymru yn croesawu’r cyfle i adnewyddu’r berthynas rhwng Caerdydd a San Steffan - GOV.UK\nYsgrifennydd Cymru yn croesawu’r cyfle i adnewyddu’r berthynas rhwng Caerdydd a San Steffan\nHeddiw, a hithau’n annerch y Cynulliad Cenedlaethol am y tro cyntaf, dywedodd Cheryl Gillan, Ysgrifennydd Gwladol Cymru, wrth Aelodau’r Cynulliad…\nHeddiw, a hithau’n annerch y Cynulliad Cenedlaethol am y tro cyntaf, dywedodd Cheryl Gillan, Ysgrifennydd Gwladol Cymru, wrth Aelodau’r Cynulliad fod y cyfnod newydd hwn mewn gwleidyddiaeth yn San Steffan yn gyfle i adnewyddu’r berthynas rhwng Caerdydd a San Steffan.\nRoedd Mrs Gillan yn ymweld a’r Senedd i roi adroddiad i Aelodau’r Cynulliad am Araith y Frenhines. Dywedodd: “Mae gwleidyddiaeth San Steffan yn dechrau ar gyfnod newydd. Mae gennym fath newydd o lywodraeth sy’n arwain math newydd o wleidyddiaeth, lle mae buddiannau cenedlaethol yn cael blaenoriaeth dros fuddiannau pleidiau, a lle mae agweddau aeddfed sy’n rhoi pwyslais ar gydweithio a chyfaddawdu yn arwyddion o gryfder, nid o wendid.\n“Nawr, gyda’r newid yn strwythur y llywodraeth, mae’n gyfle i adnewyddu’r berthynas rhwng Caerdydd a San Steffan, gyda phedair plaid wleidyddol yng Nghymru yn rhan o lywodraeth. Wrth gwrs, mae llywodraeth glymblaid yn rhywbeth sydd wedi hen ennill ei blwyf yng ngwleidyddiaeth Cymru, felly gallwn ni yn San Steffan ddysgu llawer o brofiadau Cymru drwy edrych ar y Cynulliad.”\nDywedodd Mrs Gillan wrth Aelodau’r Cynulliad fod y Prif Weinidog wedi dweud yn glir y dylai perthynas y Llywodraeth hon gyda Llywodraeth Cynulliad Cymru fod yn seiliedig ar sylfaen gadarn o barch at ein gilydd.\nDywedodd: “Rwy’n edrych ymlaen at wneud fy rhan yn yr agenda newydd hon sy’n rhoi bri ar gydweithredu a brwdfrydedd, a gobeithiaf y bydd holl Aelodau’r Siambr hon yn gwneud yr un fath. Rwy’n credu mai gwleidyddiaeth adeiladol y mae pobl am ei gweld, yn hytrach na gwleidyddiaeth ddinistriol.”\nDywedodd Mrs Gillan fod Rhaglen Ddeddfwriaethol Gyntaf y Llywodraeth glymblaid, fel y’i cyhoeddwyd yn Araith y Frenhines, yn seiliedig ar dair egwyddor allweddol, sef rhyddid, tegwch a chyfrifoldeb, ac yn gosod rhaglen eang sy’n cynnwys ugain o Fesurau newydd.\nNewid cyfansoddiadol, gan gynnwys yr ymrwymiad i gynnal refferendwm ar bwerau ychwanegol i’r Cynulliad Cenedlaethol, a lleihau’r diffyg ariannol, oedd dwy brif elfen y rhaglen ddeddfwriaethol.\nYchwanegodd: “Wrth i’r Rhaglen ddeddfwriaethol fynd rhagddi, gadewch i mi sicrhau pawb yma heddiw fod datganoli yn elfen hollbwysig o broses llunio polisiau’r Llywodraeth glymblaid. Rydym yn parchu datganoli. Rhaid i holl adrannau’r Llywodraeth roi ystyriaeth i ddatganoli wrth roi polisiau’r Llywodraeth ar waith. Felly mae fy nrws ar agor bob amser i unrhyw Aelod o’r Cynulliad sydd am drafod rhaglen y Llywodraeth glymblaid, a’r modd y byddwn yn ei rhoi ar waith yng Nghymru. Mae’r tim sy’n gweithio yn fy Swyddfa, er yn fach, yn benderfynol, ac yn gweithio dros Gymru yn Whitehall.”