އަގުހުރި ފިލާވަޅުތަކެއް ލިބުނު ދުވަހެކެވެ. – Esfiya\nމިލޮބުވެތި ޤައުމު އޭގެ އެންމެ ބާރު ދުވެލީގައި ތަރައްޤީގެ ހަރުފަތްތައް ގިރާކުރމުން ދަނިކޮށް ދުވެލި މަޑު ޖައްސާލަން ޖެހުނު ބިރުވެރި ކާރިޘާ ކުރިމަތިވީ ދެހާސް ހަތަރުވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރ މަހުގެ ސައްބީސް ވަނަ ދުވަހުއެވެ.\nއެއީ ބިރުވެރި ދުވަހެކެވެ.މަތިވެރި ޢިބްރަތްތަކެއް ލިއްބައިދިން ދުވަހެކެވެ.އަޚްވަންތަކަން ފާޅުވި ދުވަހެކެވެ. އެއްބައިވަންތަކަން ހާމަވި ދުވަހެކެވެ.\nއެދުވަހުގެ ބިރުވެރިކަމޭތޯއެވެ! މުޅިފަޒާ ގުގުމާފައި ވަނީ ރުއިމާއި،ގިސްލުމާއި،ތަކުބީރުގެ އަޑުންނެވެ.ހަށީގައި ހޭހުރިމީހަކުނެެތެވެ. ވާނުވާ އެނގުނުމީހަކު ނެތެވެ.\nދިވެހިންނަކީ ޒަމާނުއްސުރެ މިސްކިތަށް ޙުރުމަތްތރިކޮށް ހިތާ އެތަނަށް ޤަދަރުކުރާ ބައެކެވެ. އެތަނަށް ގިނަގިނައިން ގޮސް ވަޤުތު ހޭދަކުރާ ބައެކެވެ. މިސްކިތަކީ މިބިންމަތީގައިވާ ﷲގެ ގެކޮޅުކަން ދިވެހިން ދަނެއެވެ.އެހީއާއި މަދަދަށް އެދި ދަންނަވަނީ ﷲގެ ޙަޝްރަތުގައެވެ. މިސްކިތުގައި ތިބެއެވެ. އެބިރުވެރި ސްނަމީ ކުރިމަތިވުމުންވެސް ހުރިހާ އެންމެން ސަލާމަތަށް އެދި ދުޢާކުރީ ﷲގެ މަތިވެރި ޙަޝްރަތުގައެވެ. ޙިމާޔަތް ހޯދަން ދިޔައީ މިސްކިތަށެވެ. ﷲގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން ދެކޭށެވެ. މުޅިރަށް އެއްކޮށް ފެންބޮޑުވެގެން ދިޔައިރުވެސް މިސްކިތުގެ ތެރެއަށް އެންމެ ލޮނުފޮދެއްވެސް ނުވަދެއެވެ.\nސްނާމީގެ ބިރުވެރި ކާރިސާއިން ލިބުނު އަނެއް ފިލާވަޅަކީ ދުނިޔެއަކީ ވަޤުތީ ތަނެއްކަމުގެ ފިލާވަޅެވެ. އެއްކުރާ މުދާތަކަކުން ފައިދާއެއްނުކުރާނޭ ކަމެވެ. ވަޤުތު އައިސްޖެހުމުން ހުރިހާއެއްޗެއް ވީރާނާވެ ފަނާވެ ދާނޭކަމެވެ.ބޮޑުފޮށްޓާލައި ބޮޑުތަޅު އަޅުވާފައި ވިޔަސްމެއެވެ. މުދަލުގައި އެހެން ބައެއްގެ ޙައްޤުތައް ވެއެވެ. އެޙައްޤުތައް އަދާކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.\nސްނާމީގެ ބިރުވެރި ކާރިސާއިން ޤިޔާމަތް ވުމުގެ ބިރުވެރިކަމުގެ ކުޑަކުޑަ ތަޞައްވަރެއް ކުރެވުނެވެ. އެފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގައިއެއްވެސް މީހަކަށް އަނެކާގެ ޙާލަށް އަޅާނުލެވޭނެއެވެ.ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މުޅިރަށް އެއްކޮށް ދޮވެވިގެން ދިއައެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ސަލާމަތް ނުކުރެވިގެން އުޅެން ޖެހުނެވެ.\nމިފަދަ ކާރިސާ ތަކުގެ ސަބަބުން ނަފްސު އިޞްލާޙް ކުރަން ވެއްޖެކަމުގެ އިޙްސާސް ހިތަށް ވަދެގެން ދެއެވެ.ތިމާގެ ނަފްސު އެކަންޏެއްނޫނެވެ. މުޅި މުޖްތަމަޢު ހަމަމަގަށް އެޅުވުމަކީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެ ވާޖިބެއްކަން ހަނދާން ކޮށްދީފިއެވެ.ތިމާ ހުރި ޙާލަތުން އެހެން ޙާލަތަކަށް ރުޖޫޢަ ވުމަށްވެސް މިކާރިސާ އެހީވެ ދީފިއެވެ.\nGreat… I’m the first…


ހުޅުތައް ދުޅަވުން - ވިކިޕީޑިއާ\nހުޅުތައް ދުޅަވުން (އިނގިރޭސި ބަހުން: Arthritis)އަކީ ކޮންމެ ވެސް ކަމެއްގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ބައެއް ހުޅުތައް ނުވަތަ ހުރިހާ ހުޅުތައް ދުޅަވުމެވެ. ހުޅު ދުޅަވުމުގެ ވަރަށް ގިނަ ވައްތަރުތައް ހުރެއެވެ. އެގޮތުން އެކި ވައްތަރު ތަކުގައި ދުޅަވާއި، ހުޅާއި ގޮތް ތަފާތެވެ. އާތުރައިޓިސްގެ މާނައަކީ "ހުޅުދުޅަވުމެވެ" މިއީ ހުޅުތައް ދުޅަވާ ބައްޔެކެވެ. އާތުރައިޓިސް އާންމު ގޮތެއްގައި ނިސްބަތްކުރެވެނީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ހުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ހުޅެއް( އެންމެ ހުޅެއް) ނުވަތަ އެއް ހުޅަށްވުރެ ގިނަ ހުޅުތައް ދުޅަވެ، ހުޅުގައި ބީހިލުމުން ތަދު އިހުސާސްވުމަށެވެ. އާތުރައިޓިސް އެންމެ މައިގަނޑު އަލާމާތަކީ ހުޅުދުޅަވުން، ހުޅުހަރުއެރުމެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އުމުރުން ދުވަސްވާ ވަރަކަށް ހުޅުދުޅަވުމުގެ މައްސަލަ ގޯސްވަމުންދާނެ އެވެ.\nހަތަރު ހުޅަށްވުރެ ގިނަ ހުޅު އެއްފަހަރާ ދުޅަވެ، އުދަނގޫތައް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ "ޕޮލީ އާތުރައިޓިސް"(Polyarthritis) އޭ ކިޔައެވެ. މާނައަކީ ގިނަހުޅުތައް ދުޅަވުމެވެ. ދޭއް ނުވަތަ ތިން ހުޅެއް އެއް ފަހަރާ ދުޅަވެއްޖެނަމަ، "އޮލިގޯ އާތުރައިޓިސް"(Oligoarthritis) އޭ ކިޔައެވެ. އަދި އެންމެ ހުޅެއް ދުޅަވެއްޖެނަމަ ކިޔައި އުޅެނީ "މޮނޯ އާތުރައިޓިސް"(Monoarthritis) އެވެ. އާތުރައިޓިސްގެ ވައްތަރު ތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އާންމު ދެވައްތަރަކީ "އޮސްޓިއޯއާތުރައިޓިސް"(Osteoarthrtis) އަދި "ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް"(Rheumatoid Arthritis) އެވެ.\nއާންމު ގޮތެއްގައި އޮސްޓިއޯއާތުރައިޓިސް ގައި ހުޅުތަކުގެ ދެމެދުގައި ހުންނަ ކާޓިލޭޖް (ހަރު، އޮމާންކަމެއް ހުންނަ ސެލޯށިއެއް)، ނުވަތަ މަޑުކަށިތައް (Cartilage) މަޑުމަޑުން ގެރެމުން ދަނީ އެވެ. ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސްގައި ވާގޮތަކީ ދިފާޢީ ނިޒާމުން ހުޅުތަކަށް ހަމަލާދިނުމުން، އެކަމުގެ ސަބަބުން ހުޅުތައް ހަލާކުވެދަނީ އެވެ. ލޭގައި ޔޫރިކް އެސިޑް މަތިވެއްޖެނަމަ އެކަމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ފަހަރު ހުޅުތައް ދުޅަވާގޮތް ވެއެވެ. މިހާލަތަށް ކިޔަނީ "ގައުޓް" ނުވަތަ "ގައުޓީ އާތުރައިޓިސް"(gout) އެވެ. އޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސް(Osteoarthritis) އަށް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި "މަޑުކަށިގިރޭ ބަލި" އަދި "ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް"(Rheumatoid arthritis) އަށް "ރާއްޖެ ބަލި" ބައެއް ފަރާތްތަކުން މުޚާތަބުކުރާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\n1 އާތުރައިޓިސް ގެ ވައްތަރުތައް\n2 މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތައް\n2.1 އަމިއްލައަށް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ކަންތައްތައް\n2.2 އަމިއްލައަށް ކޮންޓްރޯލްކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\n4.1 ލެބޯޓްރީ ޓެސްޓުތައް\n4.2 އިމޭޖިންގ ޓެސްޓުތައް\n5.1 ބޭހުގެ ފަރުވާ\n5.2 ސާޖަރީ ނުވަތަ އޮޕަރޭޝަންކުރުން\n6 ދިރިއުޅުމަށް ގެނެވިދާނެ ބަދަލުތައް / ގޭގައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\n7 ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\nއާތުރައިޓިސް ގެ ވައްތަރުތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\n•\tއޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސް •\tރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް •\tގައުޓް / ގައުޓީ އާތުރައިޓިސް •\tރިއެކްޓިވް އާތުރައިޓިސް •\tއިންފެކްޝަސް އާތުރައިޓިސް : ސެޕްޓިކް އާތުރައިޓިސް •\tސޯރިއެޓިކް އާތުރައިޓިސް\nމަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nއާތުރައިޓިސް އަށް މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.\nއަމިއްލައަށް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ކަންތައްތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\n(ހ) އާއިލާގައި އާތުރައިޓިސް ދައުރުވަމުން އައުން އަދި ބަލި ވާރުތަވުން : ބައެއް ވައްތަރުގެ އާތުރައިޓިސް ތައް އެކި އާއިލާތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ކުރިއްސުރެ ދައުރުވަމުން އައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އެހެން ކަމުން މަންމަ، ބައްޕަ، އެއްބަނޑު އެއްބަފާ މީހުންގެ ކިބައިގައި މިފަދަ މައްސަލަ އެއް ކުރި ހުރެ، ނޫނީ ކުރިމަތިވެފައިވާނަމަ، އެފަދަ މީހަކަށް އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވާނެ އެވެ.އާއިލާގެ ތެރެއިން ވާރުތަވެފައިވާ ވިރާސީ ބަހާއެއްގެ ސަބަބުން، އެމީހަކަށް އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުވުމެވެ. އުފަންވާއިރު ވަކި ޚާއްޞަ ވިރާސީ ބަހާއެއް އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ނަމަ އެމީހަކަށް ބައެއް ވައްތަރުގެ އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެއެވެ. މިސާލަކަށް ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް، ސިސްޓެމިކް ލޫޕަސް އެރިތެމަޓޯސަސް، އަދި އެންކައިލޯޒިންގ ސްޕަންޑައިލައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު މިފަދަ ވިރާސީ ބަހާތަކުގެ ސަބަބުން އިތުރުވެގެން ދެއެވެ. މިވިރާސީ ބަހާއަށް ކިޔަނީ "ހިއުމަން ލިޔުކޮސައިޓް އެންޓިޖަން" ކްލާސް2 ޖީނަޓައިޕް(HLA class2genotype) އެވެ. (ށ) އުމުރު : އާތުރައިޓިސްގެ ބައެއް ވައްތަރުތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް ބޮޑުވެއެވެ. މިސާލަކަށް އޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސް، ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް ފަދަ ހުޅުދުޅަވުމުގެ ވައްތަރުތަކަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް އެމައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުވާ ކަންކަމެވެ. (ނ) ޖިންސް : ފިރިހެނުންނަށްވުރެ އަންހެނުންނަށް ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވާއިރު، ގައުޓް ފަދަ އާތުރައިޓިސް ގެ ވައްތަރުތައް އަންހެނުންނަށްވުރެ ފިރިހެނުންނަށް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nއަމިއްލައަށް ކޮންޓްރޯލްކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\n(ހ) ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އިތުރުވުމާއި، އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބަރުހެލިވެ، ފަލަވުން : އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަ، ހަށިގަނޑު ބުރަހެލި މީހުންނަށް ކަކުލު ހުޅަށް އޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. އޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސް ހުންނަ މީހުން މާބޮޑަށް ފަލަވުމަކީ ވެސް އާތުރައިޓިސްގެ އުނދަގޫތައް އިތުރަށް ގޯސްވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އިތުރުވުމަކީ ހަށިގަނޑުގެ ބާރު ހިފަހައްޓައިދޭ (ބަރޯސާވާ) ހުޅުތަކަށް މިސާލަކަށް އުކުޅުވަޅުގެ ހުޅާއި، ކަކުލުހުޅު، އަދި މައިބަދައިގެ ހުޅުތައް ފަދަ ހުޅުތަކަށް ބާރު ކުރާނެ ކަމެކެވެ. ނުވަތަ އެހުޅުތަކަށް ބުރަބޮޑުވާނެ ކަމެކެވެ. (ށ) ހުޅުގައި އިންފެކްޝަން ހެދުން : ބައެއް ކަހަލަ ބެކްޓީރިޔާ، ވައިރަސް ފަދަ ޖަރާސީމުތައް ހުޅުގައި އަށަގަނެ، އިންފެކްޝަން ހެދުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި މިފަދަ އިންފެކްޝަންގެ ސަބަބުން އާތުރައިޓިސް އަށް މަގުފަހިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. (ނ) ހުޅަށް އަނިޔާވުން : ކުޅިވަރު ކުޅުމުގެ ތެރޭގައި ހުޅަށް އަނިޔާވުން މިސާލަކަށް ކުޅިވަރުގެ ތެރޭގައި ކަކޫ ހުޅުގެ "އެންޓީރިއަރ ކުރްސިއޭޓް ލިގަމެންޓް" ވީދައިގެންދިއުން، މާގިނައިރު އެއްގޮތަށް ހުޅު ބަހައްޓައިގެން އިނުން މިސާލަކަށް ކަކޫހުޅު ލަންބައިގެން ގިނައިރު އިނުން، އަދި ތަކުރާރުކޮށް ހުޅަކަށް ބުރަބޮޑުވުން ފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ވެސް ހުޅަށް ގެއްލުންވެ، އޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވާ ގޮތް ވެއެވެ. (ރ) ވަކި ކަހަލަ މަސައްކަތެއް ކުރުން : ކުރާ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުން އަބަދު ކަކުލު ހުޅު ލަންބައިގެން އިންނަނަމަ، އެކަމުގެ ސަބަބުން އޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެއެވެ. (ބ) ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން : ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަކީ ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް(ރާއްޖެބަލި) ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުކޮށް، އަދި ރާއްޖެ ބަލި ހުރިނަމަ އެބަލީގެ އުދަނގޫތައް އިތުރަށް ގޯސްކުރާނެ ކަމެކެވެ. (ޅ) ހަށިގަނޑުގައި ބައެއް ކަހަލަ މާއްދާތައް ގިނަވުން : މިސާލަކަށް ޔޫރިކް އެސިޑް ލޭގައި މަތިވުމުން ގައުޓީ އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިކުރުވައެވެ. އަދި ކެލްސިއަމް ގިނަވުމުން "ސޫޑޯގައުޓް" ކުރިމަތިކުރުވައެވެ.\nއާންމު ގޮތެއްގައި އާތުރައިޓިސްގެ ހުރިހާ އަލާމާތްތަކެއް ހެން ގުޅިފައި ހުންނާނީ ހުޅުތަކާ އެވެ. ނަމަވެސް ކުރިމަތިވެފައިވާ އާތުރައިޓިސްގެ ވައްތަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ބަލިމީހާއަށް ކުރިމަތިވާ އުދަނގޫތަކާ، އަލާމާތްތަކާ ނިޝާންތައް ތަފާތުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އާތުރައިޓިސް އާއި ގުޅިގެން އެންމެ އާންމުކޮށް ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި:- •\tހުޅުގައި ރިހުން / ހުޅުގައި ބީހިލުމުން ރިއްސުން •\tހުޅު ދުޅަވުން •\tހުޅު ހަރުއެރުން •\tހުޅު ރަތްވުން / ހުޅުގައި ރަތްކަމެއް ހުރުން •\tހުޅުގައި ހޫނުކަމެއް ހުރުން •\tހުޅުގެ ހަރަކާތް ދަށްވުން •\tހުޅުގެ ބާރުދަށްވުން •\tކޮރުޖެހުން / ރަނގަޅަށް ނުހިނގުން •\tހުޅު ރަނގަޅަށް ދަމާނުލެވުމާއި، ލަންބާނުލެވުން ( ނުލެންބުން، ދަމާނުލެވުން) އެންމެ އާންމު އަލާމާތަކީ ހުޅުގައި އިންފްލެމޭޝަން ހެދުމެވެ. ހުޅުގައި އިންފްލެމޭޝަން ހެދުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރިހުން، ރަތްވުން، ހޫނުވުން، ދުޅަވުން، އަދި ހަރުއެރުން ހިމެނެއެވެ. ހުޅުގެ މަސައްކަތް ދަށްވެގެންދަނީ ހުޅުހަރުއެރުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އާތުރައިޓިސްގެ ބައެއް ވައްތަރުތަކާ ގުޅިގެން ބައެއް މީހުންނަށް ހުޅުތަކާ ގުޅުމެއް ނެތް އުދަނގޫތައް ކުރިމަތިވުމަކީ ފެނިދާނެ ކަމެވެ. އެގޮތުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި:- •\tހުންއައުން •\tގޮށްލުން •\tވާޅުވުން •\tބަރުދަންލުއިވުން •\tނުތަނަވަސްވުން\nއާތުރައިޓިސް ވެސް ދެނެގަނެވެނީ ބަލިމީހާ ދޭ މައުލޫމާތުތަކާއި، ބަލިމީހާގެ ހަށިގަނޑު ބަލާބެލުންތަކުން ޑޮކްޓަރަށް ފާހަގަވާ ކަންތައްތަކާއި، ލެބޯޓްރީ ޓެސްޓުތަކާއި، އިމޭޖިންގ ޓެސްޓުތަކުން ލިބޭ ނަތީޖާ ތަކުގެ އެހީގައެވެ. ބަލިމީހާގެ ހަށިގަނޑު ބަލައި ހަދާއިރު، ހުޅުތަކުގެ ހަރަކާތް ހުރިނެތްގޮތް، ދުޅަވުން، ތަދުވުން، ރިހުން، ބީހިލުމުން ރިހުން، އައިބުވުން ނޫނީ ޢައިބެއްހުރުން، އަދި ހުޅުތަކުގައި ހޫނުކަމެއްހުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ޑޮކްޓަރުން ބަލައި ފާހަގަކުރާނެ އެވެ. ޑޮކްޓަރުންގެ ބެލުންތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ބައެއް ފަހަރު އަންނަނިވި ޓެސްޓުތައް ހަދަން ޖެހުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.\nލެބޯޓްރީ ޓެސްޓުތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nހަށިގަނޑުގެ އެކިހިސާބުތަކުގައި ހިމެނޭ ޖިސްމީ ދިޔަތައް ޓެސްޓުކޮށްގެން އާތުރައިޓިސްގެ ބައެއް ވައްތަރުތައް ދެނެގަނެވިދާނެ އެވެ. އެގޮތުން ޓެސްޓުކުރެވޭ ދިޔަ ތަކުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކަމުނަޖިސް، ލޭ، ދެހުޅުދޭތެރޭގައި ހުންނަ ލޮންޖާއި ދިޔަ ފަދަ ތަކެތި ހިމެނެއެވެ. ލޭގެ ޓެސްޓު ހަދާއިރު، ސީރިއެކްޓިވް ޕްރޮޓީން(C-reactive protein)، އެރިތްރޯސައިޓް ސެޑިމެންޓޭޝަން ރޭޓް(Erythrocyte sedimentation rate)، ރޫމަޓޮއިޑް ފެކްޓަރ، އަދި އެންޓި ސައިކްލިކް ސިޓްރުލިނޭޓަޑް ނުވަތަ އެންޓި ސީސީޕީ(Anti-cyclic citrullinated peptide) އެންޓިބޮޑީ ފަދަ މިންވަރުތައް ދެނެގަންނާނެ އެވެ.\nއިމޭޖިންގ ޓެސްޓުތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nއާންމުކޮށް ހަދައިފާނެ އިމޭޖިންގ ޓެސްޓުތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ޓެސްޓުތައް ހިމެނެއެވެ. •\tއެކްސްރޭ ނެގުން (X-ray): އެކްސްރޭގެ އެހީގައި ދެހުޅުދޭތެރޭގެ ހުސްތަން ހަނިވެ، ކުޑަވުން، އިތުރު ކަށިކޮޅު އުފެދުން ފަދަ އޮސްޓިއޯ އާތުރައިޓިސްގެ ނިޝާންތައް ފަސޭހަކަމާއެކު ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. އާތުރައިޓިސްގެ ކުރީކޮޅު ކަށިތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އެކްސްރޭ އިން ނޭނގިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެކްސްރޭގެ އެހީގައި ބައްޔާއި ގުޅިގެން އަންނަ ބަދަލުތައް ނުވަތަ ބަލި ކުރިއަރަމުންދާގޮތް ނޫނީ ކުރިޔަށްދާގޮތް (progression ) ބަލަމުން ގެންދެވޭނެ އެވެ. •\tކޮމްޕިއުޓަރައިޒްޑް ޓޮމޮގްރަފީ ސްކޭން ނުވަތަ ސީޓީ ސްކޭން ހެދުން (Computerized tomography): ސީޓީ ސްކޭންގެ އެހީގައި ކަށިތަކާއި އޭގެ ވަށައިގެންވާ ސެލޯށިތައް ހުރިނެތްގޮތް ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. •\tމެގްނެޓިކް ރިސޯސް އިމޭޖިންގ ނުވަތަ އެމްއާރުއައި ހެދުން (MRI): އެމްއާރުއައި ގެ އެހީގައި ކަށިތަކާ ގުޅިފައިވާ ޓެންޑަން(tendons) ތަކާއި، ކަށިތައް ގުޅުވައިދޭ އެއްސުންތައް(ligaments)، އަދި މަޑުކަށި(Cartilage)ތަކުގެ ހާލަތު ވަރަށް ތަފްޞީލްކޮށް ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. •\tސްކޭންކުރުން (Ultrasound): ސްކޭންކޮށްގެން ހުޅުތަކުގެ ވަށައިގެން ހުންނަ މަޑު ސެލޯށިތައް، މަޑުކަށިތައް، އަދި ދިޔަ އެކުލެވޭ ބާރސާ ތައް ހުރިނެތްގޮތް ބަލާލެވޭނެ އެވެ. ހުޅަށް އިންޖެކްޝަން ޖެހުމަށާއި، ހުޅުގައި ޖަމާވެފައިހުރި ދިޔަތައް ނެގުމަށް ވެސް ސްކޭންގެ އެހީ ބޭނުންކުރަންޖެހެއެވެ.\nއާތުރައިޓިސް ކުރީކޮޅުގައި ދެނެގަނެވި، ފަރުވާ ދެވިއްޖެނަމަ، އިއާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ގެއްލުންތަކާއި، ނުކުޅެދުންތެރިކަން ކުރިމަތިވުމުން ސަލާމަތްކުރެވޭނެ އެވެ. އާތުރައިޓިސްގެ ފަރުވާ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަމާޒުކުރަނީ ކުރިމަތިވާ އުދަނގޫތަކަށް ލުޔެއް ހޯދައިދިނުމާއި، ހުޅުގެ މަސައްކަތްތައް ހަލުވިކޮށް ރަނގަޅުކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ދީއުޅޭ ފަރުވާތަކުގެ ތެރޭގައި ބޭހުގެ ފަރުވާ އާއި، އޮޕަރޭޝަންކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.\nބޭހުގެ ފަރުވާ[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nބޭހުގެ ފަރުވާގެ ގޮތުގައި ދީއުޅޭ ބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ. (ހ) ތަދުކަނޑުވާ ބޭސްތައް (pain killers): މިއީ ރާއްޖެ ބައްޔާއި ގުޅިގެން ހުޅުތަކަށް ކުރިމަތިވާ ތަދުތަކާ ރިހުންތައް ކުޑަކޮށްދީ، ލުއިކޮށްދޭނެ ބޭސްތަކެކެވެ. މިބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި އެސިޓަމައިނޯފަން(Acetaminophen)، ޓްރެމަޑޯލް(tramadol)، އޮކްސީކޯޑޯން(oxycodone)، ހައިޑްރޯކޯޑޯން(Hydocodone) ފަދަ ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަދާއި ދުޅަ ތިރިކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ބުރޫފަން، މެފެނެމިކް އެސިޑް، ނެޕްރޮކްސިކަމް ފަދަ ބޭސްތައް ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ. މިފަދަ ބޭސްތަކުގެ އުނގުޅާ ބޭސްތައް އުގުޅާ ބޭހުގެ ގޮތުގައި ވެސް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. (ށ) ޑިޒީޒް މޮޑިފައިންގ އެންޓިރޫމެޓިކް އެޖެންޓް (DMARDS): މިއީ އާންމު ގޮތެއްގައި ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް އަށް ފަރުވާކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކެކެވެ. މިބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި މިތޮޓްރެކްސޭޓް، އަދި ހައިޑްރޮކްސީކްލޮރޮކީން ފަދަ ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ. މިއީ ދިފާޢީ ނިޒާމުން ހުޅުތަކަށް ގެއްލުންދިނުން ކުޑަކޮށްދޭ ބޭސްތަކެކެވެ. (ނ) ކޯޓިކޯސްޓީރޮއިޑް (Corticosteroids): މިއީ ދިފާޢީ ނިޒާމުން ހުޅުތަކަށް ހަމަލާދިނުން ކޮންޓްރޯލްކޮށްދީ، ދުޅަތިރިކޮށްދޭ ބޭސްތަކެކެވެ. ގުޅަ ބޭހުގެ ގޮތުގައި އަދި ހުޅުތަކަށް ޖަހާ އިންޖެކްޝަންގެ ގޮތުގައި ވެސް ކޯޓިކޯސްޓީރޮއިޑް ބޭނުން ކުރެވެއެވެ. މިފަދަ ބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި ކޯޓިޒޯން އަދި ޕްރެޑްނިސޯން ފަދަ ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ. (ރ) އެހެނިހެން ބޭސްތައް : އާތުރައިޓިސްގެ ފަރުވާގައި ބޭނުންކުރާ އެހެނިހެން ބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި ކްރީމް ނޫނީ އޮއިންޓްމެންޓް ކަހަލަ އުގުޅާ ބޭހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ "ކައުންޓަރއިރިޓެންޓްސް"(counterirritants)، ޓިއުމަރ ނެކްރޯސިސް ފެކްޓަރ އިންހިބިޓަރސް(Tumor necrosis factor inihbitors)، އިންޓަލޫކިން (interleukin1)1 އަދި އިންޓަލޫކިން6(Inteleukin6)ފަދަ ބަޔޮލޮޖިކް ރެންސްޕޮންސް މޮޑިފަޔަރސް(biologic response modifiers) ގެ ގޮތުގައި ގުނާލެވޭ ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ.\nސާޖަރީ ނުވަތަ އޮޕަރޭޝަންކުރުން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nއާތުރައިޓިސްގެ ބައެއް ވައްތަރުތަކާ ހާލަތްތަކާ ގުޅިގެން ފަރުވާގެ ގޮތުގައި އޮޕަރޭޝަން ކުރަންޖެހުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ އަންނަނިވި ކަންކަމެވެ. (ހ) ހުޅު މަރާމާތުކުރުން (joint repair): އެގޮތުން ހުޅުގެ ސަތަހަ އޮމާންކޮށް، ހުޅުގެ އެތުރުން ރަނގަޅުކޮށް ހެދެއެވެ. މިގޮތަށް ހެދުމުން ހުޅުގައި ހުންނަ ރިހުން ކުޑަކޮށްދީ، ހުޅު މަސައްކަތްތައް ރަނގަޅުކޮށް ފަސޭހަކޮށްދެއެވެ. ހުޅުގައި ލޯވަޅެއް އަޅައިގެން މިކަން ކުރެވިދާނެއެވެ. (ށ) ހުޅު ބަދަލުކުރުން (joint replacement): މިއީ ހަލާކުވެފައިވާ ހުޅުގެ ބަދަލުގައި މަސްނޫޢީ ހުޅެއް ލެއްވުމެވެ. އެގޮތުން އެންމެ އާންމު ގޮތެއްގައި ބަދަލުކުރަނީ ޅިނދު ހުޅާއި، ކަކުލުހުޅެވެ. (ނ) ހުޅުއެއްކޮށްލުން (joint fusion): މިއީ އާންމުކޮށް އަތްފައިގެ އިގިލިތަކުގެ ކުދި ހުޅުތަކަށް ކޮށްއުޅޭ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ހުޅު އުފެދިފައިވާ ދެކަށިގަނޑުގެ ކޮޅު ބުރިކޮށްލުމަށްފަހު ދެކަށިގަނޑު ގެ ކޮޅު ގުޅި އެއްކޮށް (އެއްކަށިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި) ރަނގަޅުވަންދެން ގުޅުވާލާފައި ނޫނީ އައްސާލާފައި ނޫނީ ތަތްކޮށްލާފައި ބަހައްޓަނީ އެވެ.\nދިރިއުޅުމަށް ގެނެވިދާނެ ބަދަލުތައް / ގޭގައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nއާތުރައިޓިސް ހުރިކަން އެނގުމަށްފަހު ވެސް ދިރިއުޅުމަށް ބައެއް ބަދަލުތައް ގެނެސްގެން އާތުރައިޓިސްގެ އުދަނގޫތައް ލުއިކޮށް ކުޑަކުރެވިދާނެ އެވެ. (ހ) ބަރުދަން ލުއިކުރުން : މާބޮޑަށް ފަލަނަމަ ބަރުދަން ލުއިކޮށްލުމުން، ހުޅުތަކަށްކުރާ ބާރު ކުޑަވެ، ތަދާއި ރިހުން ކުޑަވުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ބަރުދަން ލުއިވުން، ހަށިގަނޑުގެ ހަރަކާތްތެރިކަން އިތުރުކުރެވި، ހުޅުތަކަށް އަނިޔާވުން ފަދަ ކަންކަމުން ދުރުކޮށްދޭނެ އެވެ. (ށ) ކަސްރަތުކުރުން : ގަވާޢިދުން ކަސްރަތުކުރުމަކީ ހުޅުތައް އެކި ގޮތްގޮތަށް އަނބުރައި، ހަރަކާތްތެރިކުރަން ފަސޭހަ ވާނެ ކަމެކެވެ. ފެތުމާއި އެހެނިހެން މޫދު ކަސްރަތުތަކަކީ އާތުރައިޓިސް ފަދަ ހުޅުގެ މައްސަލަތައް ހުންނަ މީހުންނަށް ކުރަން އެންމެ އެކަށޭނަ ކަސްރަތު ތަކެކެވެ. (ނ) ބޮޑިތާންކުރުން : ފިނިފެނުން، ނޫނީ ތާފަނާ ފެނުން ހުޅުތައް ބޮޑިތާންކުރުމަކީ ވެސް ހުޅުތަކުގައި ހުންނަ ތަދާއި ރިހުން ކުޑަކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. (ރ) އެހީވެދެނިވި އާލަތްތައް : ދަނޑިގަނޑު، އަސާ، އަތްގަނޑު، ބޫޓަށްލައްވާ އެއްޗެހި، އަދި މެޑިކަލް ވޯކާސް، ފަދަ އާލަތްތަކުގެ އެހީގައި އާތުރައިޓިސް ހުންނަ މީހުންނަށް ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމުގައި ދިމާވާ ގޮށްޖެހުންތައް ކުޑަކުރެވިދާނެ އެވެ.\nރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nއާތުރައިޓިސް އިން ޔަގީންކަމާއެކު ރައްކާތެރިކޮށްދޭނެ ގޮތެއް ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އާތުރައިޓިސް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އަންނަނިވި ކަންތައްތައްކޮށްގެން ކުޑަކުރެވިދާނެ އެވެ. •\tހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓޭތޯ ބެލުން •\tދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމާ ދުރުހެލިވުން •\tގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުން •\tހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރުން\n•\thttps://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/arthritis/symptoms-causes/syc-20350772 •\thttps://www.cdc.gov/arthritis/basics/osteoarthritis.htm https://www.cdc.gov/arthritis/basics/index.html *\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ7އޮކްޓޫބަރު 2019، 09:04 ގައެވެ.


ވަކިވެ ދިޔަޔަސް އަދު މިދުނިޔެއިން ( ފަހު ބައި) – Esfiya – Dhivehi Vaahaka Site\n- by izza - 1- October 31, 2014\n” އަޅުގަނޑު ދަންނަވަން ތޯ ކަންހިނގިގޮތް؟” އެންމެންނަށް އެއްފަހަރާހެން ބަލައިލެވުނީ ކޯޓުގެ ދޮރުން ވަދެގެން އައި ނަވާއަށެވެ. ފެހި ކުލައިގެ ޓޮޕަކާއި ޖިންސެއް ލައިފައި ހުރި އިރު އޭނާގެ ރީތިކަން އިންތިހާއަށް ހާމަވެއެވެ. އެހެނަސް އެރީތި ދެލޮލުން އޮހޮރެމުންދާ ކަރުނަތައް ކޯތާފަތްޗަށް ބައިބަމުންދާއިރު އޭނާ ހުރީ ބަޔާން ކުރަން ނޭގޭ ފަދަ ފުން ހިތާމައެއްގެ ތެރޭގައިކަން ރަގަޅަށް ދޭހަވެއެވެ. ” ތީ ކޮންބޭފުޅެއްތޯ؟” ޣާޒީ ސުވާލު ކުރެއްވެވިއެވެ. ” ނަވާ” ނަވާ ބުންޏެވެ. ނާއިޝްއާއި ޒާހިރުގެ ފައިދޮށުން ބިންގަނޑު ދެމިގެންހެން އެމީހުނަށް ހީވިއެވެ. އެއްޗެއް ބުނަން ނާއިޝް އަނގަ ހުޅުވާލި ނަމަވެސް އޭނާގެ ޢަރު ތެރެއިން އަޑެއް ނުނިކުތެވެ. ނަވާ އޭނާގެ ވާހަކައާއިގެން ކުރިއަށް ދިޔައެވެ\nއެރޭ ޒާހިރުއާއި އޭނާގެ ގުރޫޕް އަޅުގަނޑުމެންގެ ފަހަތުން އަންނަން ފެށުމުން އެމީހުންނާއި ފިލަން އަޅުގަނޑާއި ޝާއިން ދުވެފައިގޮސް ވަދެގެން ތިބީ ދިގުކޮށް ހެދިފައި ހުރި ވިނަގަސްތަކެއްގެ ތެރެއަށް.. އޭރުވެސް އެމީހުންގެ އަޑު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިވޭ.. ނޭވާގެ އަޑުވެސް ނީވޭނެހާ ހިމޭނުން އަޅުގަނޑުމެން ފިލައިގެން ތިބީ އެމީހުންނަށް ފެނިދާނެތީ. ކުއްލިއަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ތިބި ތަނާއި ދާދި ގާތަށް މީހަކު އައިސް ހުއްޓުނު.. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހަދާނެގޮތް ހުސްވި. އެހެނަސް ގުޑުވައިވެސް ނުލައި ތިބިތާ ތިބީ ހެދޭނެ އިތުރު ގޮތެއް ނެތުމުން. ” ކޮންތާކަށްތަ އެ ދެމިގަތީ؟” އަޅުގަނޑުމެންނާ ދާދި ގާތުން އިވުނީ ޝާހުގެ އަޑު.. ” އޭތް ޝާހު!.. ހިނގާބަލަ އެދިމާއަށް” ދުރުން އިވުނީ ޒާހިރު ޝާހުއަށް ގޮވާލިއަޑު. ޝާހު ޒާހިރު ހުރި ދިމާއަށް ދުއްވައިގަތް.. ޝާހުގެ ފިޔަވަޅުގެ އަޑު މަޑުވަމުން ގޮސް ކެނޑުނު. އަޅުގަނޑާއި ޝާއިންއަށް ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލެވުނު.. ޝާއިން އޭނާގެ ޖީބުގައި އޮތް ފޯނު ނަގައި ނާއިޝްއަށް ގުޅާލި. ” ނާއިޝް އަހަރެމެން މިތިބީ ހިތަދޫގަ..ފާޑެއްގެ ގުރޫޕްގަނޑެއް އަހަރެމެން ފަހަތުން އަޅުވާލައިގެން މިއުޅެނީ..މިހާރުވެސް މިތިބީ ގަސްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ފިލައިގެން” ޝާއިން އަވަސް އަވަހަށް ބުނެލި. ” ދެން ކިހިނެތް ހަދާނީ..ޓެކްސީއެއް ލިބޭތޯ ބަލާބަލަ..އެހެންނޫނީ މަބުނާ ގޮތެއް ހަދާ…ތިތަނުން ނުކުމެގެން ތިހުރި ސީދަލަށް ހިނގާފަ ގޮސް ފުރަތަމަ ޖެހޭ ގޯޅި އަޅާ..އެ އޯޅީގައި ހުންނާނެ ” ރައިމެކްސް” ކިޔާ ގެސްޓު ހައުސްއެއް..އެތަން އަދި ބަންދެއް ނުކުރާނެ..އަވަހަށްދޭ” ނާއިޝް ދާންވީތަން ބުނެދިން.. އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ހުޝިޔާރުވެ ތިބެ ގަސްތަކު ތެރެއިން ނުކުމެގެން ނާއިޝް އެބުނި ގެސްޓް ހައުސް ފެނޭތޯ ދިޔައިން.. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނާއިޝް ބުނި ގެސްޓްހައުސްއާއި ހަމައަށް އާދެވުނީ ވަރަށް ގިނައިރު ހިނގިފަހުން…ދެމީހުންނަށްވެސް ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވައެއް ލެވުނީ އެހިސާބުން\nއޭރުވެސް ޒާހިރުއާއި އޭނާގެ ގުރޫޕް ދިޔައީ އަޅުގަނޑުމެން ހޯދަމުން.. ކުއްލިއަކަށް ޒާހިރުގެ ފޯނު ރިންގުވާން ފެށި. ” ހަލޯ” ފޯނު ނަގާ ކަންފަތުގައި ޖައްސާލަމުން ޒާހިރު ވާހަކަ ދެއްކި. ” އޭތް މީ ނާއިޝްއޭ.” އެކޮޅުން ވާހަކަ ދެއްކީ ނާއިޝް. ” ކިހިނެތް ވިއްޔޭ؟” މިގަނޑީގައި ނާއިޝްގުޅުމުން ޒާހިރު ހުރީ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފަ. ޒާހިރު އަކީ ނާއިޝް ދަންނަ މީހެއް. ނާއިޝް އެއްފަހަރެއްގައި ހިތަދޫ އަށް ގޮސް އުޅުނުއިރު އެރަށު ކުދިބަޔަކާއިއެކު ދަތުރު ގޮސްއުޅުމުގެ ތެރޭގައި ޒާހިރުއާއި އޭނާގެ ގުރޫޕާއި ނާއިޝް ބައްދަލުވި. އަދި އެހިސާބުން ފެށިގެން އެމީހުންގެ މެދުގައި އެކުވެރިކަން ވަނީ އުފެދިފަ. ” ވަރަށް އަގު ބޮޑު އެއްޗެއް ދޭން ވެފައި އެބައޮތް” ނާއިޝް ބުނެލި. ” ބުނަން ވާހަކައެއް..އަހަރެން މިހުރީ ވާހަކަ ދައްކާ ކަހަލަ މޫޑެއްގައެއް ނޫން” ޒާހިރު ހުރީ އަޅުގަނޑުމެން ނުފެނުމުން ފޫހިވެފަ. “އަޑު އަހާބަލަ..މި ވާހަކަ ބުނީމަ މޫޑުވެސް ރަގަޅު ވެދާނެ…ވަރަށް ރީތި އަންހެން ކުއްޖެއް އެބައުޅޭ ތިރަށުގަ..” ނާއިޝް އަސްލު މަޢުލޫއަށް ދިޔަ.. “އަންހެން ކުއްޖެކޭ؟ މަޑުކޮށްބަލަ..ތިބުނާ އަންހެން ކުއްޖާ އައިސް އުޅެނީ އެކަނިތަ” ޒާހިރު ސުވާލު ކުރި. “ނޫނޭ..އޭނަގެ ލޯބިވެރިޔާ އާއިއެކު..އެމަންޖެ ލައިގެން ހުންނާނީ ފެހި ކުލައިގެ ޓޮޕްކޮޅަކާއި ޖިންސެއް…އަހަންނަށް ޔަޤީން އެމީހުންވީ ތިތަނުގައި ކަން..އެމީހުން ފޭބީ ހިތަދޫއަށް..އަހަރެން އައިން މޫނު ބުރުގާ އަޅައިގެން އެމީހުންއައި ބަހުގަ އެމީހުނާއި އެކު” ނާއިޝް ބުނެދިން. ” ފެހި ކުލައިގެ ޓޮޕްކޮޅެއް؟ އޭނާއާއިއެކު އައި ފިރެހެން ސޮރު ހުރީ ގޮޅި ޖެހި ގަމީހެއް ލައިގެން ތަ؟” ޒާހިރު ޔަޤީން ކޮށްލި. ” އާން…ކިހިނެއް އެނގުނީ؟ ” ނާއިޝް އަހާލި. “ބަލަ ތިބުނާ ދެމީހުން ފަހަތުންނޭ އަހަރެމެން މިއުޅެނީ..އެކަމަކު ކަލޭ އެމީހުން ދަންނަނީ ކިހިނެއް؟” ޒާހިރުމެން ހޯދަމުން އެދާ ބަޔަކީ ނާއިޝް އެބުނާ މީހުންކަން އޭނާއަށް ޔަޤީންވި. ” އެއީ އަހަންނާއެކު އެއްތަނެއްގައި މަސައްކަތް ކުރާ ދެމީހުން…ތިބުނާ ފިރެހެން ސޮރަކީ އަހަރެން އެންމެ ގާތްކޮށް އުޅޭ މީހާ” ނާއިޝް ކިޔައިދިން. ” މާރަގަޅަކަށްނު މިވީ..އެކަމަކު ބުނަން..އަހަރެމެން މިއުޅެނީ އެމީހުން ވަތް ދިމާއެއް ނޭގިގެން” ޒާހިރު ހުރީ މާޔޫސްވެފަ. ” އަހަރެންނަށް އެނގޭ..” ނާއިޝް ބުނެލި. ” އަވަހަށް ބުނޭ” ޒާހިރު ހުރީ ކެތްމަދުވެފަ. ” ޝަރުތެއްގެ މަތިން” ނާއިޝް ބުނި. ” ކޮން ޝަރުތެއް؟” ޒާހިރު އަހާލި. ” އެމަންޖެއަށް ރަގަޅު ފިލާވަޅެއް ދޭންވާނެ..އޭނާ އެހުރީ އަހަރެންގެ ލޯބީގައި ކޮޅުފައިން ޖަހާފަ..އަދި އޭގެ އިތުރުން އަހަރެންނަށް ދިހަހާސް ރުފިޔާ ދޭންވާނެ..އޭރުން އެމީހުން ތިބި ތަނެއް ބުނެވޭނީ” ނާއިޝް އޭނާގެ ޝާރުތު ހުށައެޅި.” ހައްހައްހާ…ކަލޭ ހީކުރީ އަހަރެމެން އެމަންޖެ މި ހޯދަނީ ގޭގައި ކައްކަން ގެންގުޅެންކަމަށްތަ؟ ދައްކާ ވާހަކަ…ދެން ފައިސާ ދޯ..ދިހަހާސް ރުފިޔާ އެއީ އަހަރެމެންނަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޫން…ތިކަން ވެދާނެ…އަވަހަށް އެމީހުން ވީ ތަނެއް ބުނެދީ” ޒާހިރު އެއްބަސް ވި. ” “ރައިމެކްސް” ގެސްޓުހައުސްގައި އެމީހުން ވީ …އަހަރެން ބުނެގެން އެތަނަށް އެމީހުން ދިޔައީ…އެމީހުން ތިތަނަށް ވަރަށް އާވާނެ” އަޅުގަނޑުމެން ތިބިތަން ނާއިޝް ޒާހިރުއަށް ބުނެދިން..ޒާހިރުއާއި އޭނާގެ ގުރޫޕް އުފަލުން ތިބެ އަޅުގަނޑުމެން ތިބި ތަނަށް ދިޔުމަށް މިސްރާބު ޖެހި. އަޅުގަނޑުމެން ތިބި ގެސްޓްހައުސްއަށް ގޮސް އެމީހުން ކޮޓަރިއަށް ގަދަކަމުން ވަދެގަތް..އެއަށްފަހު ދެން އެމީހުން އަޅުގަނޑުމެންނާއި ދޭތެރޭ ކަންތައް ކުރީ އިންސާނުންނާއި ދޭތެރޭ އެއްވެސް އިންސާނަކު ކަންތައް ނުކުރާނެހާ އަނޔާވެރިކޮށް\nއޭގެ ގާތްގަނޑަކަށް ތިންގަޑިއިރު ފަހުން ޒާހިރު އާއި އޭނާގެ ގުރޫޕް ތިބީ އެ ދިމާ ވަލުތެރޭގަ. އެންމެންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ކަންބޮޑުވުމުގެ އަސަރުތައް. ހަދާނެގޮތް ހުސްވެފައި އެމީހުން ތިބި އިރު އަޅުގަނޑު އޮތީ ބިންމަތީގައި ބާއްވާލެވިފަ. ” ކީއްވެ އޭނަ މަރާލީ؟” ޝާހު ސުވާލުކުރީ ޒާހިރުއާ. ” އޭތް! އެއީ މަގަސްތުގަ ކުރިކަމެއް ނޫނޭ” ޒާހިރު އިނީ ބޯހާސްވެފަ… އޭރު މަސީހުއާއި ނާހިލް އިނީ ސިނގިރޭޓެއް ރޯކޮށްގެން ފަތްތަކު މަތީ ދެފައި ވަށްކޮށްލައިގެން އިށީނދެގެން. ” އަސްލު މިކުއްޖާ ހަޅޭއްލަވަން އުޅޭތީ އަހަރެން މީނާގެ އަނގަމަތީ އަތްއަޅާ ވަރަށް ބާރުކޮށްލީ..އެކަމަކު އަހަރެންނަށް ނޭގި އަތް އެޅުނީ ނޭފަތުގައާއި ވެސް އެއްކޮށް” ޒާހިރު އޭނާއަށް ކަން ކުރެވުނު ގޮތް ހާމަކުރި. ” ދެން އަހަރެމެން ކިހިނެއް ހަދާނީ؟” ނާހިލްއަށް އަހާލެވުނު. ” ފުލުހުން އަހަރެމެން އަތުލައިގަންފިއްޔާޔޯ؟” މަސީހު އިނީ ޒާހިރުގެ ފަރުވާކުޑަކަމާއިމެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހިފަ. ” ދެން ތިހާ ކަންތައް ބޮޑު ނުކޮށްބަލަ..ފުލުހުންނަކަށް ނޭގޭނެ..އަހަރެމެން މިކަން ކުރަނިކޮށް ފެނުނު ބަޔަކުވެސް ނެތް..އެ ފިރެހެންސޮރު އެތާ އޮތްތޯ ބަލަން ދޭބަލަ..އޭނާ ނޫން މީހަކަށް މިކަމެއް ނޭގޭނެންނު” ޒާހިރު ބެލީ އޭނާގެ ކުށް ފޮރުވޭތޯ\nނާހިލްއާއި މަސީހު ދުއްވައިގަތީ އެމީހުން ޝާއިންގައިގައި ތަޅައިގަތްފައި ބޭއްވިތަނުގައި އޭނާ އޮތްތޯ ބަލައިލާން.. އެމީހުން ދުވެފައި އެހިސާބަށް އައިއިރު ޝާއިން އެތަނުގައި އޮތް..އެމީހުން ޝާއިން ނަގައިގަނެގެން ގޮސް ޒާހިރުމެން ތިބިތަނަށް ގެންދިޔަ. އަދި އެއަށްފަހު ވަޅެއްކޮނެ އަޅުގަނޑުގެ ފުރާނަ ނެތް މަސްގަނޑު ވަޅުލައި ފަސްއެޅުމަށްފަހު އެފަސްގަނޑުމަތީ ޝާއިން ބޭއްވި. އޭރުވެސް ޝާއިންގެ ހޭވެރިކަމެއް ނެތް. ” މީތި ސަޅިވާނެ..އޭރުން ހީވާނީ މިދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ތަޅާފޮޅުމެއް ހިނގައިގެން މި ސޮރު އެމަންޖެ މަރައިލީކަމަށް..މި ސޮރުގެ ގައިގައި މިހިރަ ޒަހަމްތައްވެސް އެކަމަށް ހެކިދޭނެ” ޒާހިރު ރާވާލީ މޮޅު ރޭވުމެއް..އެވަގުތު އެންމެންގެ މޫނުމަތިންވެސް ފެނުނީ އުފާވެރިކަން.. އެމީހުންގެ މި އަނިޔާވެރި ޢަމަލު އަބަދުގެ އަބަދަށް މުޅި ދުނިޔެއަށް ވަންހަނާ ކުރަމުން ވަލުން ނުކުމެގެން އެމީހުން ދިޔަ\nހެނދުނު އިރު އެރިއިރު ޒާހިރުއާއި އޭނާގެ ގުރޫޕް ތިބީ ނާހިލްގެ ގޭގަ. އެދުވަސްކޮޅަކީ ނާހިލްގެ މައިންބަފައިން ބޭސްފަރުވާއަކަށް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ގޮސްފައިވާ ދުވަސްކޮޅެއް ކަމުން އެމީހުންނަށް އޮތީ މުޅި ގެ ހިތަކަށް ލިބިފަ. އެންމެންވެސް ތިބީ ކަޅު ކޮފީއާއެކު ސިނގިރޭޓް ރޯކޮށްގެން ރާޒުވާ ކުޅެން. ކުއްލިއަކަށް ޒާހިރުގެ ފޯނު ރިންގުވާން ފެށި. ވަރަށް ޖެހިލުންވެ އިނދެ އޭނާ ފޯނަށް ޖަވާބު ދިން. ” ކޮބާ އެކަންތައް ވެއްޖެތަ؟” އެކޮޅުން ވާހަކަ ދެއްކީ ނާއިޝް. ” އޭތް ވަރަށް ކަޑަކަމެއް ވެއްޖެއޭ..އަހަރެމެން އަތުން އެ އަންހެންކުއްޖާ މަރުވެއްޖެ” ޒާހިރު ވާހަކަ ދެއްކީ ޖެހިލުންވެ އިނދެ. އޭރު ނާހިލް، ޝާހު އަދި މަސީހު ތިބީ ކުޅުން ހުއްޓާލައިގެން ޒާހިރުގެ ވާހަކައަށް ސަމާލުކަން ދީގެން. “މަރުވިއްޔޭ!!!! ސުބްހާނައްﷲ!! ” ނާއިޝްއަށް ލިބުނީ ކުއްލި ޝޮކެއް.. އެއީ އޭނާ ބޭނުންވި ގޮތެއް ނޫން.. އޭނާ ބޭނުންވީ އަޅުގަނޑަށް ލަޑެއްދީ ރަގަޅު ފިލާވަޅެއް ދިނުމަށް. ފަހަރެއްގައިވެސް އަޅުގަނޑު މަރައިލާކަށް އޭނާ ގަސްތެއް ނުކުރޭ ” ބުނަން ވާހަކައެއް..ފުލުހުންނަށް މިކަން އަންގައިފިއްޔާ ކަލޭވެސް ބެދޭނެ…ކަލޭގެ ބައިވެރިވުން މީގަ ވަރަށް ބޮޑު..އެމީހުން ތިބިތަން ބުނީ ކަލޭ..އެމީހުންނާވެސް އަދި އަހަރެމެންނާވެސް އެންމެ ފަހުން ކޮންޓެކްޓް ކޮށްފައިވަނީ ކަލޭ..ކޮންމެ ދިމާއަކުންވެސް ބެދޭނީ ކަލޭ” ޒާހިރު ނާއިޝްއަށް އިންޒާރު ދިން.. ނާއިޝްއަށް ދެން އިވުނީ އެތަނުގައި ތިބި އެހެން މީހުންގެ ހުނުމުގެ އަޑު.. އޭނާ ހުރީ ހަދާނެގޮތް ހުސްވެފަ.. ހަށިގަނޑުގެ ނާރުތަކުގައި ލޭހިނގުންވަނީ އަވަސްވެފަ. ” ދެން..ދެން މަށަށް ދޭންބުނި ދިހަހާސް ރުފިޔާޔޯ؟” ނާއިޝްގެ ހަނދާނަށް އައީ އެދެމެދުގައި ވެވުނު އެއްބަސްވުން. ” ކޮން ލާރިއެއް…އަހަރެމެން ކަލެއަކަށް ނުދޭނަން އެންމެ ލޯ ލާރިފޮއްޗެއްވެސް.. ކަލެއަށް ކުރެވޭނެ އެއްކަމެއްވެސް ނޯއްނާނެ..” ޒާހިރު ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލަމުން ފޯނު ކަނޑައިލި\nނާއިޝް ފޭހި އިލޮށިގަނޑު ޚުދު އޭނާގެ ލޮލަށް ހެރުމުން އޭނާ ހުރީ ހަދާނެ އިތުރު ގޮތެއް ނުވިސްނިފަ. ކޮންމެ ކޮޅަކުން ބެލިނަމަވެސް އޭނާއެހުރީ ބެދިފަ. އަދި އެވަރަކުން ނާއިޝް އެކަން ނިންމާކަށް ބޭނުމެއް ނުވި. އޭނާ ބޭނުންވީ އަޅުގަނޑުގެ ބޭބެ ރުޝްދީއާއި ބައްދަލު ކުރަން. އަޅުގަނޑު މަރުވި ވާހަކަ ހިއްސާނުކޮށް އަޅުގަނޑުގެ އިއްފަތްތެރިކަން ފޭރިގަތް މީހުންގެ ވާހަކަ ރުޝްދީބެ ގާތު ބުނުމަށް. އޭރުން ރުޝްދީބެ މެދުވެރިކޮށް އެމީހުންނަށް އަދަބު ދެވޭނެ ކަމަށް. އޭގައި ނާއިޝްގެ އަތެއް ވާކަން ޒާހިރުމެންނަށް ޝައްކުވެސް ނުވާނެހެން\nނާއިޝް ދިޔައީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގެއަށް. އޭނާ ގޮސް ގޭގެ ދޮރުމައްޗަށް އެރިއިރު އިވުނީ އެތެރޭން ރުޝްދީބެ ކޮންމެވެސް ވާހަކަ އެއް ދައްކާ އަޑު. ” ކަލޭމެންނަށް އަހަރެންގެ ކޮއްކޮއަށް ގެއްލުން ދީފައި ތިހެން އުޅޭކަށް ފުރުސަތެއް ނެތް…އަހަރެން ކަލޭމެން އެންމެން މަރައިލާނަން..” ރުޝްދީބެގެ އަޑުގައި ވަނީ ރުޅިވެރިކަން. އޭނާ އެ ވާހަކަ ދައްކަނީ ކާކާ ކަމެއް ނޭގެ. ނާއިޝް މަޑުމަޑުން ތަޅުގައި ހިފާ ދޮރު ހުޅުވާލި. އޭރު ރުޝްދީ އިނީ ފޮތިން ހަދާފައިވާ ބުދެއް ހިފައިގެން އެއާއި ވާހަކަ ދައްކަން. ” މިއަންނަ ބުދަ ވިލޭރެއަކީ އަހަރެން ކަލޭމެންނަށް ހަމަލާ ދޭން ފަށާރޭ..އެންމެ ފުރަތަމަ ޝާހު، ދެން ނާހިލް، އެއަށްފަހު މަސީހް އަދި އެންމެ ފަހުން ޒާހިރު..ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގެ ބުދަ ވިލޭރެއަކީ ކަލޭމެންގެ ތެރެއިން އެކަކުގެ ނިމުން އަންނާނެ ރެއެއް” ޝާއިން ފޮނުވި މެސެޖަށް ބަލަން އިނދެ ތަރުތީބުން އެމީހުންގެ ނަންތައް ރުޝްދީބެ ކިޔަމުން ގެންދިޔަ. އާން.. ރުޝްދީބެ އިނީ ހަމަ ރަގަޅަށްވެސް މޮޔަވެފަ ވާނީވެސް އެހެން. ހުރި ހަމައެކަނި ކޮއްކޮއާއި މެދު ކަންތައްވީ ގޮތުން ކޮންމެ ބޭބައަކަށްވެސް ލިބޭނީ އެފަދަ ހިތްދަތި ކަމެއް. އަނެއްކާ އަޅުގަނޑުގެ ކަންތަކަށްފަހު ބައްޕަ ނިޔާވުން ވެގެން ދިޔައީ ރުޝްދީބެގެ ސިކުނޑިއަށް އިތުރަށް ބާރު ބޮޑުވި ކަމަކަށް\nގޭގެ އެތެރެ ފެންނާނެހެން ދޮރު ކުޑަކޮށް ހުޅުވައިގެން ހުރި ނާއިޝްގެ ތުންފަތަށް ވެރިވީ ވިހަ ހިނިތުންވުމެއް. އޭނާގެ ސިނކުޑިއަށް ވިސްނުނީ މޮޅު ގޮތެއް. އެގެއަށް ވަންނަން އައި ނާއިޝް އެގެއަށް ނުވަދެ އަބުރައިލައިފައި ދިޔައީ މޮޅު ރޭވުމެއް އޭނާގެ ސިނކުޑީގައި ރާވަމުން. މަޑު ހިނގުމެއްގައި ހިނގާފައިގޮސް ނާއިޝް ވަނީ މަރަދޫގައި ފަންޑިތަވެރިކަމަށް އެންމެ މަޝްހޫރު ތައްޚާނުބޭގެ ގެއަށް. އޭރު ތައްޚާނުބޭ އިނީ ދުފާދަޅު ހިފައިގެން އުނދޯލީގަ. ” ކޮންކަމަކު އައި ކުއްޖެއް؟” ނާއިޝް ވަންތަން ފެނުމުން ތައްޚާނުބޭ ސުވާލު ކުރި. ” މިއައީ ވަރަށް ބޮޑު ކަމަކު..އެކަމަކު މިކަން އެއްވެސް މީހަކާ ހިއްސާކޮށްގެން ނުވާނެ..މިކަން ކޮށްދީފިނަމަ ތައްޚާނުބޭ ބުނި އަދަދަކަށް އަހަރެން ފައިސާ ދޭނަން” ނާއިޝް ބޭނުންވީ އޭނާގެ މާލުން ހަދިޔާކޮށްގެންވެސް މިކަންތައްގަނޑުގެ ތެރެއިން ނުކުންނަން. ” އެއީ އަނެއްކާ ކޮންކަމެއް؟ އަވަހަށް ބުނޭ” ތައްޚާނަކީވެސް ފައިސާގެ ދަހިވެތިކަން އިންތިހާއަށް ހުންނަ މީހެއް. ފައިސާގެ ބޭނުމުގައި ފަންޑިތައާއި ސިހުރު އޭނާ ވަނީ މީގެ ކުރިންވެސް ހަދާފަ. ” މީހުން މަރަން ހަދާ ސިހުރު ތައްޚާނުބޭ ދަންނަމުތަ؟” ނާއިޝް ބޭނުންވީ ތައްޚާނުބޭއަށް އެފަދަ މޮޅު ސިހުރެއް އެގޭތޯ ޔަޤީންކުރުމަށް. ” އާނ..ކީއްވެ ނޭގެންވީ..އަހަރެން ކޮށްއުޅޭ ކަންކަމޭ ތިހުންނަނީ” ތައްޚާނު އޭނާއަށް އެނގިފައިވާ އެއްޗަކާ މެދު ފަޚުރުވެރިވި.\nނާއިޝް އެގެއިން ނުކުތީ ހުރިހާ ކަމެއް ހަމަޖެއްސުމަށްފަހު. ރުޝްދީބެ ކީގޮތަށް ނަންތައް ތަރުތީބު ކުރުމަށްފަހު ތައްޚާނުއާއި ހަވާލު ކުރުމަށްފަހު.. އެކަމަށް ވާންޖެހޭ ހުރިހާ ތައްޔާރީތައް ތައްޚާނުބޭ ބުނިގޮތަށް ކުރުމަށް އޭނާ ނިންމި. އެއަށްފަހު އޭނާ އިންތިޒާރު ކުރީ އަންނަ ބުދަ ވިލޭރޭގެ އިރާކޮޅު ހިތަދުއަށް ގޮސް ދަންވަރުގެ ވަގުތުގައި އެކަން ކުރެވޭނެ ވަގުތަކަށް\nބުދަ ވިލޭރޭ ނާއިޝްއާއި ތައްޚާނު ހިތަދޫއަށް ދިޔައީ އެކަމަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ ސާމާނަކާއި އެކުގަ. ނާއިޝް ވަރަށް މަސައްކަތުން ވަލަށް ވަދެ ހޯދި ކަޅު ބުޅާ ތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ބުޅާ އޭނާ ގެންދިޔައީ އޭނާގެ ގޭގެ ކޮއްޓެއްގައި އަނެއް ތިން ބުޅާ ހައްޔަރު ކުރުމަށްފަހު. އެރަށަށް ގޮސް ފުރަތަމަ އޭނާގެ ޝިކާރައަކަށް ހަދަން ބޭނުންވީ ރުޝްދީބެ ބުނިގޮތަށް ޝާހު . އެހެންކަމުން ޝާހުގެ ގެ ހުންނަ ސަރަހައްދާއި ދިމާ ވަލުތެރެއަށް ނާއިޝްއާއި ތައްޚާނު ވަދެގެން ދިޔައީ އެއްވެސް ބިރެއް ފިކުރެއް ޚިޔާލެއް ނެތި. އެމީހުން ގޮސް އެކަމަށް އެކަށޭނަ ތަނެއް ހޯދާ އެތަނުގައި އިށީން. އަދި ރަގަޅު އިރުވަރެއް ބަލައި އެގަޑި ޖެހެންދެން އިންތިޒާރުގައި ތިބި. ގަޑިން ބާރަ ޖެހުމާއެކު ތައްޚާނުބޭ ރޯކުރީ ބޮޑު އަލިފާން ގަނޑެއް. އަދި އެއަށްފަހު އޭނާ ގެންގުޅޭ ފޮތްތައް ހުޅުވައި އެއިން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ހޯދައި ކިޔަވަން ފެށި. އޭރު އޭނާގެ އަތުގައި ނާއިޝް ގެނައި ކަޅު ބުޅާ އޮތް. ވަރަށް ގިނަ އިރު އެގޮތަށް އަލިފާންގަނޑަށް ކިޔެވުމަށް ފަހު ތައްޓަށް ފެންފޮދެއް އަޅައި އެފެން ފޮދަށް ކިޔަވަން ފެށި. ފެއްތައްޓަށް ކިޔަވާ ނިމުމާއި އެކު ބުޅަލަށް އެ ފެންތަށި ބޯން ދިން. ” މި ގެންގޮސް ދޫކޮށްލާ! މީތި ޝާހުގެ ގޭގެ ގޯތި ތެރެއަށް ވަނުމާއެކު ޝާހުއަށް ފާޑު ފާޑުގެ ގޮތްތައްވެ އިސާހިތަކު މަރުވެދާނެ..އޭނާ މަރުވުމާއެކުހެން މި ބުޅާވެސް މަރުވާނެ..މިހާރު މީތި މިހުރީ އަހަރެމެންގެ ބާރުގެ ދަށުގަ” ތައްޚާނުބޭ ކަންތައް ކުރަންވީގޮތް ނާއިޝްއަށް ބުނެދިން. ހަމައެއާއެކު ނާއިޝް އެގޮތަށް އަމަލުކުރި\nބުޅާ ދޫކޮށްލުމަށް ފަހު ނާއިޝް އައިސް އިށީނީ ތައްޚާނުބޭ ކައިރީގަ. ” ޔަޤީންތަ އެކަން ވާނެކަން؟” ނާއިޝް އިނީ އެމީހުންގެ މަސައްކަތް ބޭކާރުވެގެން ހިނގައިދާނެތީ ކަންބޮޑުވެފަ. ” ޔަޤީން..އަހަރެން މިކަހަލަ ކަންކަން ކޮށް އުޅެނީ ވަރަށް ދަނެގެން” ތައްޚާނުބޭ ޔަޤީންކަންދިން. އެމީހުން ކުރަން އައި މަސައްކަތް ނިންމާލުމަށް ފަހު ހެނދުނު ހިތަދޫއާއި މަރަދޫއާއި ދެމެދު ދަތުރު ކުރާ ބަހަށް އަރައިގެން އެނބުރި މަރަދޫއަށް ދިޔަ. އެއީ އެމީހުންނާއި މެދު އެއްވެސް މީހަކަށް ޝައްކެއް ވެދާނެތީ. އެއަށްފަހު ކޮންމެ ބުދަ ވިލޭރެއަކު އެމީހުން ހިތަދުއަށް އައިސް އެކަން އެގޮތަށް ކުރޭ\nކޯޓުގައި ތިބި އެންމެންގެ ހިތްތަކުގައި ވަނީ ބިރުވެރިކަން އުފެދިފައެވެ. ނަވާ މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާއިރު އެމީހުންގެ ކުރިމަތީ އެހުރީ ކާކުބާވައެވެ؟ ޝާއިން އިނީ ނަވާގެ ވާހަކަތައް ޤަބޫލުކުރަން ދަތިވެފައެވެ. ނާވާ މަރުވެފައި ވާނަމަ ދެން އެއީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟މިވީ ހުރިހާ ދުވަހު ޝާއިންގެ ގާތުގައި އޭނާއަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެން އެއުޅުނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އަނެއްކާ އެހެން އަންހެން ކުއްޖަކު އޭނާއަށް އޮޅުވައިލައިގެން ނަވާއަށް ވެގެން އުޅުނީ ބާވައެވެ. ނޫނެކެވެ. އެއީ ހަމަ ނަވާއެވެ. އޭނާގެ ރީތި އަޑެވެ. އެ އޯގާވެރި ފިރުމުންތަކެވެ. ޝާއިންގެ ލޮލަށް ނުފެނުނު ކަމުގައި ވިއަސް އޭނާއަށް ނަވާގެ އިހްސާސްވެއެވެ. އެއީހަމަ ނަވާއެވެ ” ނޫން..ނޫން!ނަވާ މަރެއް ނުވޭ..އެހުރީނު ނަވާ.އޭނަ ވާހަކަ ދައްކާ އަޑު އެބައިވެއެއްނު؟.. ނަވާ ތި ދައްކަނީ ކޮންކަހަލަ ވާހަކަ ތަކެއް؟ ” ޝާއިންގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުން ލިއެވެ. އޭނާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ އޭނާއާއި މެދު ކަންތައް ކުރިގޮތް އެނގުމުން އޭނާ އިނީ ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭގިފައެވެ. އަނެއްކާ އަނެއްކޮޅުން ނަވާ އޭނާ މަރުވީ ކަމަށް ބުނެ މިދައްކަނީ ކޮން ހަމަނުޖެހޭ ވާހަކަތަކެއް ހެއްޔެވެ؟ ” ނަ..ނަވާ އަށް ތިހުރިހާ ކަމެއް އެނގެނީ ކިހިނެއް؟ ނަ..ނަވާ މަރުވެފައޭ ބުނާ އިރު ތި..ތިހުރީ އަހަރެމެންގެ ކުރިމަތީއެއްނު؟” ޣާޒީއަށްވެސް ވާހަކަ ދެއްކެވުނީ ވަރަށް އުނދަގުލުންނެވެ\n” އަޅުގަނޑަށް ވަންހަނާވާނީ ކޮންކަމެއްތޯ؟… އަޅުގަނޑަކީ އިންސާނެއް ނޫން” ނަވާ އޭނާގެ އަސްލު ސިފައަށް ބަދަލުވިއެވެ. އޭނާގެ ދެލޮލުގެ ކަޅި ވަނީ ރަތްވެފައެވެ. ކުރިން އެދެލޮލުން ފައިބަމުންދިޔަ ކަރުނައިގެ ބަދަލުގައި މިހާރު ފައިބަނީ ލެއެވެ. އިސްތަށިގަނޑު އޮތީ އެގޮތް މިގޮތަށް ހޭވިފައެވެ. ފައި ހަމަ ބިމަކު ނުޖެހެއެވެ. އެހެނަސް އެހެން ހުރި އިރުވެސް އޭނާގެ ރީތިކަން ފާޅުވާން ހުއްޓެވެ. އެންމެންނަށް އެއްފަހަރާ އެކަކު އަނެކެއްގެ މޫނަށް ބަލައިލެވުނެވެ. ޤަބޫލުކުރަން ދަތިވި ނަމަވެސް ކުރިމަތިން ފެންނަމުން އެދަނީ ހަޤީގަތެވެ. ލަޔާލްވެސް ތުރުތުރު އަޅައިގެން ދިޔައެވެ. އޭނާއަކީ ކުރިން މިކަހަލަ ކަންކަން ޤަބޫލުކުރި މީހެއް ނޫނެވެ. އެހެނަސް މިއަދު އެކަންކަން ޤަބޫލުކުރަން އޭނާއަށްވެސް މަޖުބޫރު ވެއްޖެއެވެ. ޒާހިރުއާއި ނާއިޝްގެ ހާލު އެހެން އެންމެންނަށް ވުރެ ބޮޑެވެ. އަނގަ ހާކޮށްގެން ތިބި އިރު އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑު ތުރުތުރު ލައެވެ. ތައްޚާނުބޭވެސް އިނީ ބަސްހުއްޓިފައެވެ\nޒާހިރު އާއި ނާއިޝްއާއި ދިމާއަށް ނަވާގެ ސިފައިގެ ހުރި ސޫރަ ލޯ އަޅައިލިއެވެ. ” ނާއިޝް! ކަލޭ ހީކުރީ ދޯ ކަލޭ ތައްޚާނު ލައްވާ ސިހުރު ހަދައިގެންނޭ އެމީހުން މެރީ..އެމީހުން މެރީ ކަލޭމެންގެ ސިހުރެއް ނޫން..އެމީހުން މެރީ އަހަރެން..ކަލޭގެ ސިހުރު ބާތިލްކޮށް އެމީހުންގެ މައްޗަށް ވެރިވެގަންނަނީ އަހަރެން…އެމީހުން އަހަރެންނަށް ހެދި އިހާނެތި ގޮތް އަހަރެން އެމީހުނަށް ހަދަން ބޭނުންވި..އެހެންވެ ކަލާމެން ސިހުރު ހަދާ ކޮންމެ ރެއަކު ކަލޭމެނަށް އަހަރެން ފާރަލިން..އަދި އެއަށްފަހު ކަލޭމެން ކިޔަވާފައި ދޫކޮށްލާ ކަޅު ބުޅާ މަރާލުމަށްފަހު އެމީހުންނަށް ހަމަލާ ދިނީ އަހަރެން..ކަލޭމެން ހިތުން ވަރަށް މޮޅުކަމެއް ކޮށްގެން ދޯ ތިތިބީ…އަދި އުޅެފިއެއްނު ޝާއިންގެ ބޮލުގަ އެތުހުމަތު އަޅުވަން.. ” ނަވާގެ ސިފައިގައި ހުރި ސޫރައިގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ރުޅިވެރިކަމުގެ އަސަރުތަކެވެ. ” ނާއިޝް! ކަލޭ އެމީހުންގެ ކިބައިން ބަދަލު ހިފީ އަހަރެންދެކެ ލޯބިވާތީއެއް ނޫން..ކަލޭ އެމީހުންގެ ކިބައިން ބަދަލު ހިފީ ކަލޭގެ އަމިއްލަ ބޭނުމަށް..ދުނިޔޭގެ ލަދާއި ލިބެން އޮތް އަދަބެއްގެ ބޮޑުކަމުން އެކަމުން މިންޖުވޭތޯ..ކަލޭގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ނިމިގެންދިޔައީ ވަރަށް ހިތްދަތިކޮށް..އަހަރެން އެމީހަކު ދެކެ އެންމެ ލޯބިވި ޝާއިންއާއި ވަކިވާން ޖެހުނީ ކަލޭމެންގެ ނުބައި ރޭވުމުން.. ކަލޭ އަހަރެންނަށް އެހެން ހެދީ އަހަރެން ކަލެއަށް ކޮން ގެއްލުމެއް ދީގެން؟” ނަވާގެ ސޫރައިގެ އަޑުގައިވަނީ ރުޅިވެރިކަމެވެ. އެތަނުގައި ތިބ އެހެން އެންމެން ތިބީ ބިރުންގޮސް އެސްފިޔަ ޖަހާލަންވެސް ނުކެރިފައެވެ. ” ޒާހިރު… ކަލޭމެން ތީ އިންސާނުންގެ ތެރޭގައި އުޅެން ހެޔޮވާވަރުގެ ބައެއް ނޫން.. އެފަދަ ރަހުމުކުޑަގޮތަކަށް އަހަރެންގެ އިއްފަތްތެރިކަން ނަގާލުމަށްފަހު، އަހަރެންގެ ފުރާނަނެތް މަސްގަނޑު ހާމައަށް އޮތް ވަލުތެރޭގައި ވަޅުލިއިރު އެކަމުން ނުކުމެދާނެ ނަތީޖާއަކަށް ކަލޭމެން ނުވިސްނަމުތަ؟ ކަލޭމެން ތިއީ އިންސާނުންގެ ނަސްލުން އުފަންވެފައި ތިބި ނަމަވެސް ގޮތެއް ފޮތެއް ނެތް ހައިވާނުން ތަކެއް..ކަލޭމެންގެ ހިތެއް ނޯވޭ…ޒާހިރު ބުނަން..ކަލޭގެ އެހެން އެކުވެރިންނޭ އެއްގޮތަށް ކަލޭވެސް ސަލާމަތެއް ނުވާނެ” ހަމަ އެޖުމްލައާއި އެކު ނަވާގެ އަތް ދެމިގެން ގޮސް ޒާހިރުއާއި ނާއިޝްގެ ކަރުގައި ހިފިއެވެ. ހަމައެވަގުތު ކޯތުގެ ދޮރުން އެތެރެއަށް ވަދެގެން އައި ފިނި ވައިރޯޅިން އެންމެން ހީކަރުވައިގަތެވެ. ނޭވާ ހާސްވެގެން ޒާހިރުއާއި ނާއިޝް ތެޅުނު އިރު އެމީހުން ސަލާމަތްކުރަން ގާތްވާން ކެރުނު އެކަކުވެސް އެތަނަކު ނެތެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ހުރީ ހިތްވަރުކޮށްލައިގެން ކުރިމަތިން ފެންނަމުން އެދާ ބިރުވެރި މަންޒަރު ބަލަން ގުޑުވައިލަންވެސް ނޭގިފައެވެ. ޒާހިރުއާއި ނާއިޝްގެ އަނގައިން ހޯސްލައިފައި ލޭތަށް ފައިބަން ފެށިއެވެ. އެމީހުންގެ ކަރުގައި ހިފަހައްޓާފައިވާ ނަވާގެ ދެއަތް ދޫކޮށްލީ އެމީހުންގެ އެންމެ ފަހު ނޭވައާއި އެކުއެވެ. ނާއިޝްއާއި ޒާހިރު ނިމިގެން ދިޔަ ތަން ބަލަން އެންމެންނަށް ތިބެވުނީ އެކަކު އަނެކެއްގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލައިގެންނެވެ\nއެތަނުގައި ވާނުވާ ނޭގިފައި އިން ޝާއިންގެ ގާތަށް ނަވާގެ ސިފައިގައި ހުރި ސޫރަ ގާތްވެލިއެވެ. ” ޝާއިން އަހަންނަށް މަޢާފުކުރޭ! އަހަރެން މީ އިންސާނެއް ނޫންކަން ޝާއިންއަށް ސިއްރުކުރީ އަހަރެންގެ މަރުގެ ޚަބަރު ޝާއިންއަށް ލިބުމުން ޝާއިންއަށް ކުރާނެ އަސަރު އަހަރެންނަށް އެނގޭތީ..ޝާއިންއަށް އަހަރެންނާއި ނުލައި އުޅެން ވެއްޖެނަމަ ޝާއިންއަށް ޖެހޭނެ ހާލު އަހަރެންނަށް އެނގޭތީ..އަހަރެން ޝާއިންއަށް އޮޅުވާލީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި އަބަދު އެކަން ޝާއިންއަށް ސިއްރުކޮށްފައި ބާއްވާކަށް ނޫން..އަހަރެން ހުރީ އެއަނިޔާވެރިންގެ ކިބައިން ބަދަލު ހިފުނު ދުވަހަކުން މިވާހަކަތައް ޝާއިންއާއި ހިއްސާކުރަން..ޝާއިން އަހަރެން ޝާއިން ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ..ހިތުގައި ޖަހާ ވިންދު ހުއްޓި،ހަށިގަނޑާ ފުރާނަ ވަކިވެ ދެތަން ވިއަސް އަހަރެން އަބަދުވެސް ޝާއިން އާއި އެކު ވާނަން” ނަވާއަށް ހުރީ ރަގަޅަށް ރޮވިފައެވެ. އޭރު ޝާއިންގެ ހާލަތު ބަޔާން ކޮށްދެވޭ ވަރަށްވުރެ ބޮޑެވެ. އޭނާ މިދުނިޔެއިން އެންމެ ލޯބިވި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ މިދުނިޔޭގައި ނެތްކަން އެނގުމުން އޭނާ އިންތިހާއަށް ހިތާމަކުރިއެވެ. އެހެނަސް މިވީ ހުރިހާ ދުވަހު ނަވާގެ ސިފައިގައި ހުރި ސޫރައާއި އެކު އޭނާ ހޭދަކުރީ ވަރަށްވެސް އުފާވެރި ވަގުތު ތަކެކެވެ. ” ނަވާ! އަހަރެން ނަވާދެކެ ވަރަށް ލޯބިވަން..ނަވާ މިދުނިޔޭގައި ނެންކަމުގެ އިހްސާސް އަހަރެންނަށް ނުވީ ތިލޯބި ފިރުމުންތަކާއި އޯގާވެރިކަން މެދުނުކެނޑި އަހަރެންނަށް ލިބުމުން..އަހަރެންނަށް ޖެހިފައި މިއިން މަޖުބޫރީ ހާލަތަށް މަދަދުވެރިވާނެ ފަރާތެއް އަހަރެން ބޭނުން..ނަވާގެ ތި އޯގާވެރި ފިރުމުންތައް އަހަރެން މުޅި އުމުރަށް ބޭނުންވޭ…މިއަދު ނަވާ ދިރި ހުރި ނަމަވެސް އަހަރެންނަށް ނަވާއެއް ނުފެންނާނެ..ވީއިރު ނަވާގެ ތި ސޫރަ އަހަރެންނާއެކު މުޅި އުމުރަށް އުޅޭނެނަމަ އަހަރެންގެ ނަވާ އަހަރެންނަށް ލިބުނީ ކަމުގައި އަހަރެން ދެކޭނަން” ޝާއިންގެ ލޮލުން ކަރުނަތައް ފައިބަމުން ދިޔަ އިރު އޭނާގެ އަޑު ވަނީ ކުރަކިވެފައެވެ. ތެދެކެވެ..އޭނާ ލޯބިވީ ނަވާގެ ރީތި ސިފަދެކެއެއް ނޫނެވެ. ނަވާއާއި އޭނާ ގުޅިފައިވަނީ ހިތުގެ އެންމެ ފުންމިނުންނެވެ. އޭނާ ނަވާދެކެ ވީ ލޯތްބަކީ ވަރަށް މަތިވެރި އަދި އެހާމެ ތެދުވެރި ލޯތްބެކެވެ. މިދުނިޔޭގައި އޭނާއަށް ނަވާ ނުލިބުނު ނަމަވެސް އާޚިރުގައި އޭނާ ނަވާއާއި ބައްދަލުވުމަށް އެދެއެވެ. ދެން އޭނާ މުޅިއުމުރު ހޭދަ ކުރާނީ ނަވާގެ ސިފައިގައި ހުރި ނަވާގެ ސޫރައާއި އެކުއެވެ. ވޭތުވެ ދިޔަ ދުވަސްތައް ހޭދަކުރިގޮތަށެވެ\nކޯޓުން އެންމެން ނުކުމެގެން ދިޔައީ އެމީހުންގެ ލޯތަކަށް ފެނުނު މަންޒަރު ތެދުކުރަމުންނެވެ. ނާއިޝްއާއި ޒާހިރުމެން ކަހަލަ ގޮތެއް ނެތް އަނިޔާވެރިން މުޅިދުނިޔެއަށް ބޭޒާރުވެ، އެމީހުން ކުރި ކުށުގެ ހައްޤު ސަޒާ އެލިބުނީއެވެ. ފައިސާގެ ދަހިވެތިކަމުގައި މީހުންނަށް ގެއްލުންދޭން ސިހުރާއި ފަންޑިތަ ހެދި ކަމުގެ ކުށުގައި ތައްޚާނު ފަސްއަހަރަށް ޖަލަށްލާން ހުކުމް ކުރެވިގެން ދިޔައެވެ. އަހަރެމެން އިންސާނުންގެ ތެރޭގައިވެސް ރޫހާނީ ބާރުތައް ވާކަން ޤަބޫލުކުރަން ލަޔާލްއަށް މަޖުބޫރުވިއެވެ. ރުޝްދީ އޭނާގެ ލޯބިވާ ކޮއްކޮގެ ސޫރަ ނަމަވެސް ދެކިލުމުގެ ނަސީބު ލިބުމުން އުފާކުރިއެވެ. އަދި އިތުރު ފަރުވާ ދިނުމަށްޓަކައި ރުޝްދީ މޮޔައިންގެ ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރަކާއި ހަވާލުކުރެވުނެވެ\nޝާއިން ކޯޓުން ނުކުމެގެން އައީ ހިނިތުންވެ ހުރެއެވެ. އެހެން މީހުންނަށް މިހާރު ނަވާ ނުފެނުނު ކަމުގައި ވިއަސް ޝާއިންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލައިގެން ނަވާ ހުރީ ހިނިތުންވެފައެވެ. ނަވާގެ އަތުތެރެއަށް ވަދެ ލޯބީގެ ފުރިހަމަ ހިމާޔަތް ހޯދައިގެން ހުރި ޝާއިންއަށް ހީވީ އޭނާއަށް ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ އުފަލެއް އެއްފަހަރާ ލިބުނުހެންނެވެ. ނަވާ އޭނާއަށް ނުލިބުނު ނަމަވެސް ނަވާގެ ސިފައިގައި ހުރި ސޫރަދެކެ އިންތިހާއަށް އޭނާ ލޯބިއެވެ. ނަވާއާ ގުޅުންހުރި ކޮންމެ އެއްޗަކީވެސް އޭނާއަށް ވަރަށް ޚާއްސައެއްޗަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. ނަވާ މިދުނިޔެއިން ވަކިވެދިޔަ ނަމަވެސް އެރީތި ސޫރަ ވަނީ ޝާއިންގެ ހިތުގައި ބިންވަޅު ނެގިފައެވެ. ނަވާގެ ސޫރަ އޭނާއާއި އެކު ވީހައި ހިނދެއްގައި ނަވާގެ ހަނދާންތައް ޝާއިންގެ ހިތުގައި އާވެ އާލާވެ ހުންނާނެއެވެ. އަދި ﷲ ގެ ހެޔޮ ރަހްމަތްފުޅުން ޑޮކްޓަރީ ބޭސްކޮށް ޝާއިންގެ ލޮލުގެ ފެނުން އަނބުރާ ލިބުނު ދުވަހަކުން އޭނާ ނަވާގެ އެ ރީތި ސޫރަ ދެކޭނެއެވެ. (ނިމުނީ\nVrh nyc mi story..\nfeshun vx… adhi nimun vx varah reethi…\nvr v r vr vr reeeeeeethiiiii mi stryyyy……..\nvarah varah reeeethi\nStory Masha Allah V rythi… Guess kuramun ai gothaa v different koh vaahaka dhiyaee… Thank you….\nawsom..v v v v v v v nys..luv it..\nV asarugadha, v v v v v v v reethi… Thigothugai kuriah dhey. V reethi mivaahaka…;-)\nV V V V V lowbi…………….\nI love it……………………..\nwell, this isavery stupid story. Starting was quiet good but at the end all went vein. This is something that no one is going to believe. Jinni will not come to court to give his or her testimony…….\nMariyam men thibalaa vampire diaries aky vaki dhen kohcheh…e ves believe\nthis story was awesome.adhi mikahala vaahaka eh nukiyey..i mean to say kurin stories kiyany sunonline in.miadhu inguny esfiyaiga vaahaka thibey kan.and izza you were so lucky.enme furathama mi page in mi ky izza ge vaahaka eh.ths story was awesome.hama habeys.keep it up.thank you so much for keepng us entertained with such stories.may god bless you withahapy future.\nmikahala ithuru reethi vaahaka thakeh kiyeyne kamuge ummedhuga vakivelan.hope to readanice andabetter story of you.\nthis story was great…\nintresting story 🙂\naslu hen heevanee kiyamun dhiya iru…. cool…. waitin for ur next story\nreally itx perfect\nrangalhah ves rovih je\nvarah salhiyey buny


Suez Canal Gai Anehkaaves Boat Eh Beehijje - Vaguthu\nއެމްވީ މާސްކް އެމެރަލްޑް\nކޮންޓެއިނާ އަރުވައި ބަރުކޮށްގެން ދަތުރުކުރި ބޯޓެއް ހުކުރު ދުވަހު ސުއޭޒް ކެނަލްގައި ބީހިއްޖެއެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް މުދާއުފުލުމަށް ބޭނުންކުރާ މައި މަގަށް ބޯޓެއް ބީހުނު ނަމަވެސް، މިހާރު އެބޯޓު ފުން ކޮށްފައިވާ ވަނީ ފުންކޮށްފައެވެ. އަދި އެ މަގު ބެދި ޓްރެފިކް ބޮޑުުވުން ފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ނުވާ ކަމަށް ސުއޭޒް ކެނަލް އޮތޯރިޓީ (އެސްސީއޭ) އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\n1،158 ފޫޓުގެ އެމްވީ މޭސްކް އެމެރަލްޑް ބީހިފައިވަނީ ކުށްލިގޮތަކަށް ދިމާވި އިންޖީން މައްސަލައެއް ދިމާވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ބިޔަ ބޯޓު ފުންކުރުން ވަރަށް ފަސޭހަ ކަމާއި އެކު ކާމިޔާބު ކުރެވުނު ކަމަށް އެސްސީއޭއިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nމި ހާދިސާގެ ތެރޭގައި ބައެއް ބޯޓުތައް ކެނަލްގައި ހަދާފައިވާ އިތުރު މަގަކުން ދަތުރުކުރަން ފޮނުވާފައިވެއެވެ.\nޝިޕިންގް ފާމް ލެތް އެޖެންސީން ރިޕޯޓު ކޮށްފައިވާ ގޮތުން ކެނަލްގައި ބޯޓު ބީހުނު ނަމަވެސް މަގު ބަންދުވުން ފަދަ އެއްވެސް އުނދަގުލެއް ކުރިމަތިވެފައި ނުވެއެވެ.\nމީގެ ކުރިން މާރޗް މަހު ސުއޭޒް ކެނަލްގައި އެވާ ގިވެން ނަމަކަށް ކިޔުނު ބޯޓެއް ބީހި،6ދުވަސް ވަންދެން އެ ކެނަލްގައި ބޯޓު ތާށިވިއެވެ. މިއާއެކު މަގު ބަންދުވެ، މުދާ އުފުލާ ބޯޓުތަކަށް ދަތުރު ނުކުރެވި ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރިތަކަށް އޭގެ ސަބަބުން އަސަރު ކޮށްފައިވެއެވެ.\nޖަޕާނުގެ ކުންފުންޏަކަށް މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ 400 މީޓަރު ދިގު ބިޔަ ބޯޓު ތާށިވީ ޗައިނާއިން 220،000 ޓަނުގެ މުދާ އަރުވައި ބަރު ކޮށްގެން ނެދަލޭންޑްސްއަށް 220،000 ޓަނުގެ މުދަލާއެކު ދަތުރު ކުރަނިކޮށެވެ.\nއެވާ ގިވެން ބޯޓު ތާށިވުމާއި ގުޅިގެން މިސްރަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ތަކެއް ލިބި، އޭގެ ބަދަލު ހޯދުމުގެ ގޮތުން އެޕްރީލް 12 ވަނަ ދުވަހު މިސްރުގެ ކޯޓަކުން ވަނީ އެވާ ގިވެން ބޯޓުގެ ވެރިޔާ 916 މިލިއަން ޑޮލަރުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމަށް ހުކުމް ކޮށްފައެވެ.


ޙަސަން ޙަމީދު އަޙުމަދު - ވިކިޕީޑިއާ\nޙަސަން ޙަމީދު އަޙުމަދު\nނިލަންދޫ (ފ. އަތޮޅު) ގައި\nޙަސަން ހަމީދު އަޙުމަދު އަކީ ސަރުކާރަށް ވަރަށް ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތް ކޮށްދެއްވައި. ދެޕެންޝަން ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ފަރާތެކެވެ. ޙަސަން ހަމީދު 40 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ މުއްދަތެއް ވަންދެން ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވި އިރު އޭނާގެ ޚިދުމަތް މުޅިންވެސް ލިބިފައިވާ އޭނާ އުފަން ފ. އަތޮޅު އަދި ފ.ނިލަންދޫ އަށެވެ. އެންމެ އާދައިގެ ވަޒީފާތަކުން ފެށިގެން ރާއްޖެ ތެރޭގެ އަތޮޅެއްގައި ސަރުކާރުގައި މީހަކަށް އަދާކުރެވޭނެ އެންމެ މަތީ ވަޒީފާތައް ވެސް އޭނާވަނީ އަދާކޮށްފައެވެ.\nޙަސަން ޙަމީދު އަޙުމަދު އަކީ ހުރިހާ އެންމެންގެ ރަހުމަތް ތެރިއެކެވެ. ހުރިހާ ޢުމުރު ފުރައެއްގެ މީހުންނާއި ގުޅޭ އެކުވެރި އެކެވެ. ފ.އަތޮޅުގެ ކޮންމެ ރަށެއްގެ މީހެއްގެ ކައިރީގައި އޭނާގެ ނަން ބުންޏަސް އެމީހަކަށް އެއީ ކާކުކަން އެގޭނެ އެވެ. އަދި އެހެން ވާހަކަ އެކެވެ. އޭނާ އަކީ ރަހުމަތްތެރިންނާއި ރައްޓަހިން ގިނަ ފަރާތެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ހިސާބެއްގައި ވެސް އޭނާގެ ރައްޓަހިން ތިބޭނެ ކަމުގައި އޭނާ ރަގަޅަށް ދަންނަ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. ޙަސަން ޙަމީދު އަހުމަދު އަކީ ފ.ނިލަންދޫ ރައްޔިތުންގެ ބަހުންނަމަ ހަމީދޮންބެ އެވެ. ބޭރު ރަށްރަށުންގެ ރަހުމަތްތެރިންގެ ބަހުންނަމަ ހަމީދުބެ އެވެ.\n2 ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތްކުރުން\n2.1 އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާތައް\n2.2 ފ.އަތޮޅު ވެރިކަމާއި ނިލަންދޫގެ ވެރިކަން\n3 ޅެންވެރިކަމާއި ޘަގާފީ ކުޅިވަރުތައް\n3.1 ޙަސަން ޙަމީދުގެ ޅެން ފޮތުން ޅެމެއް\n4 އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން\n5 އުފަން ދަރިން\n5.1 އުފަންދަރިންގެ ލިސްޓް\n5.2 ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް އުފަންދަރިން\n5.2.1 މުޙައްމަދު ނަސީމް\n5.2.2 ޢަބުދުއް ލަތީފް ޙަމީދު\n5.2.3 ޒަހިއްޔާ ޙަމީދު\n6 ޑޭލައިޓް ކްލަބް\nސަރުކާރަށް ޚިދުމަތްކުރުން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިހާރު ޢުމުރުން 70ގެ އަހަރުތައް ގުނަމުންދާ ޙަސަން ޙަމީދު ގެ ޚިދުމަތް ފެށިގެން އައިސްފައިވަނީ ވަރަށް ކުރިންނެވެ. އޭގެ ހެއްކަކީ ސަރުކާރުގައި މެދު ނުކެނޑި 30 އަށްވުރެ ގިނަ އަހަރު ވަންދެން ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައި ވާކަމެކެވެ. ދެވަނަ ޕެންޝަން ލިބިލެއްވުމަށް ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށް އައި މެދުކެނޑުމަކަށް ފަހު ވެސް ޙަސަން ޙަމީދު ވަނީ ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތު ގައި ދެމިހުރެފައެވެ. އެންމެ ފަހުން އަދާކުރި ވަޒީފާއަކީ ރާއްޖެތެރޭގެ ޚާއްޞަ އެހީތެރިޔާގެ މަގާމެވެ. ޖުމްލަ އެއްކޮށް ގާތްގަނޑަކަށް 40 އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ސަރުކާރުގައި ޙަސަން ޙަމީދު ވަނީ ޚިދުމަތް ކޮށްފައެވެ. ސަރުކާރުން މެދުކެނޑިފައި ތިބި މީހުންގެ މެދު ކެނޑުނު މުއްދަތު ގުޅުވައި ދިނުމަށް 2007 ވަނައަހަރު ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ކަނޑަ އެޅުއްވުމުން ޙަސަން ހަމީދު އަށް ވަނީ ދެޕެންޝަން ވެސް ލިބިފައެވެ. އުމުރުން 65 އަހަރުވެފައިވާތީ ސިވިލް ސާވިސްގެ ގާނޫނަށް ޢަމަލު ކުރަން ފެށުމާއެކު ހަސަން ހަމީދުވަނީ 1 މެއި 2008 ން ފެށިގެން ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވި މުސްކުޅި ކުރެވިފައެވެ.\nޙަސަން ޙަމީދު ފިނިފެންމާގެ ފ.ނިލަންދޫ.\nސަރުކާރުގައި ޙަސަން ޙަމީދު ތަފާތު އެކި ފަންތީގެ ވަޒީފާތައް ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. މިގޮތުން ފުރުއްވާފައި ވަޒީފާ ތަކުގެ ތެރޭގައި ފ.ނިލަންދޫ މިސްކިތުގެ މުދިމްކަން، ފ.ނިލަންދޫ ކުޑަކަތީބުކަން، ކަތީބުކަން، ފ.އަތޮޅު އޮފީހުގެ ސެކެޓްރީކަން، ފ.އަތޮޅު ވެރިޔާކަން، ފ.އަތޮޅު އޮފީހުގެ އެހީތެރިޔާކަން، އަދި މިހާރު އަދާކުރައްވާ ރާއްޖެތެރޭގެ ޚާއްޞަ އެހީތެރިކަން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އަތޮޅުގެ ނިސްބަތުގައި ސަރުކާރު ނޫނަސް ތަފާތު މަގާމްތައް އެކި ދުވަސްވަރު ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ފ.އަތޮޅު ކޮމެޓީގެ މެންބަރު ކަމާއި، އަދި ފ.އަތޮޅު ފިހާރައިގެ މެނޭޖަރުކަން ފަދަ މަގާމްތައް ފާހަގަ ކޮށްެލެވެއެވެ.\nފ.އަތޮޅު އޮފީހުގައި ޙަސަން ޙަމީދު ސެކެޓްރީއެއްގެ ގޮތުން މަސައްކަތް ކުރެއްވި ދުވަސްވަރު އެކި ފަހަރު މަތިން އަތޮޅު އޮފީސް ހިންގުމުގެ ބުރަ ޒިންމާ ވެސް އުފުއްލަވާފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަމަ އެމަގާމްގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އެކިއެކި ރަށްރަށުގެ ރަށު އޮފީސްތައް ހިންގުމުގައި ވެސް ބައެއް ފަހަރު ހަރަކާތްތެރި ވެފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ދާދި ފަހަކާއި ޖެހެންދެން އިމާމުވެ ހުކުރު ވެސް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nވަޒީފާގައި އުޅުއްވި ދުވަސްވަރު ވެސް ޢާއްމު ރައްޔިތުންނަށް އެކި ގޮތްގޮތުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށް ދެއްވި އެވެ. ޢާއްމު ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން މީހުން ސަރުކާރުގެ ފަރާތްތަކަށް ލިޔަންޖެހޭ ސިޓީ ފަދަ ތަކެތި ލިޔާނޭގޮތް ބުނެދީ ހެއްދެވި އެވެ. އަދި މިނޫނަސް އެކި މީހުންގެ ބޭނުންތައް ފުއްދުމުގައި ވީވަރަކުން އެހީތެރިވެ ދެއްވައި އުޅުއްވި އެވެ.\nފ.ނިލަންދޫ އާސާރީ މިސްކިތުގެ މުދިމްކަން\nފ.ނިލަންދޫ ކުޑަ ކަތީބުކަން\nފ.އަތޮޅު އޮފީހުގެ ސެކެޓްރީކަން\nފ.އަތޮޅުގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ އެހީތެރިކަން\nފ.އަތޮޅު އޮފީހުގެ އެހީތެރިޔާކަން\nރާއްޖެތެރޭގެ ޚާއްޞަ އެޙީތެރިކަން\nފ.އަތޮޅު ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން\nފ.އަތޮޅު ސްޓޯރުގެ މެނޭޖަރުކަން\nފ.އަތޮޅު ކޮމިޓީގެ ޚަޒާންދާރު ކަން\nފ.އަތޮޅު ވެރިކަމާއި ނިލަންދޫގެ ވެރިކަން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nހަސަން ޙަމީދު އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތް ކުރެއްވީ ވެރިކަމުގެ ދާއިރާގއެވެ. އެގޮތުން ފ.އަތޮޅު ވެރިކަން، އަދި ފ.ނިލަންދޫގެ ވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ގިނަ ދުވަސް ތަކެއް ވޭތިކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ފ.އަތޮޅު އަތޮޅުވެރިޔާގެ މަގާމް ޙަސަން ހަމީދު އަށް ލިބިލެއްވީ3ޖޫން 1973 ގައެވެ. ޖުމްލަ4މަހާއި 14 ދުވަހު ފ.އަތޮޅު ވެރިކަން ޙަސަން ޙަމީދު ކޮށްފައިވެއެވެ. ނިލަންދޫގެ ވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ބަލާއިރު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކުޑަކަތީބުކަން ލިބުނީ 8 އޮކްޓޯބަރ 1967 ގައެވެ. އަދި ކުޑަކަތީބު ކަމުން ކަތީބު ކަމަށް 30 މެއި 1970 ގައި ބަދަލު ކުރެއްވި އެވެ. ތަފާތު އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ނިލަންދޫގެ ވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި 15 ވަރަކަށް އަހަރު ޙަސަން ހަމީދު ހޭދަކޮށްފައި ވެއެވެ.\nޅެންވެރިކަމާއި ޘަގާފީ ކުޅިވަރުތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nޙަސަން ޙަމީދު އަކީ ޅެންވެރިއެކެވެ. މިގޮތުން އެކިއެކި މުނާސަބާތްތަކާއި ގުޅުވައިގެން ޅެމާއި ލަވަ ހައްދަވައި ފޮތްތަކުގެ ސިފައިގައި ޖަމާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ޙަސަން ޙަމީދު އަކީ ވަރަށް މޮޅަށް ބެރު ޖަހައި އުޅުއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާގެ ދަރިންގެ ތެރެއިން ވެސް ގިނަ ކުދިންނަކީ މިހުނަރުގެ ވެރިންނެވެ. އަދި ޙަސަން ޙަމީދު ވަނީ ރަށުގެ ވަރަށްގިނަ ޒުވާނުންނަށް ބޮޑު ބެރު ޖެހުމުގެ ހުނަރު ދަސްކޮށްދީފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ތާރަ ޖެހުމާއި، ޘަޤާފީ އެހެން ކުޅިވަރުތައް ވެސް ޙަސަން ޙަމީދު ދެނެލައްވައެވެ.\nޙަސަން ޙަމީދުގެ ޅެން ފޮތުން ޅެމެއް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nގުލްޝަންތަކުން ފަރިވާމަލުން، ޝުކުރޭ އަދާކުރެވޭނެނީ\nބުލްބުލްތަކާ މުނިޔާތަކުގެ، ރާގަށް ހަދައި ތުޙުފަތު ދެނީ\nއެކުވެރިވިހާ އަޚްނާއި އުޚުތުން، އެކުއެކީ އެއްބަސް ވެގެން\nއެކުވެވި މިރަށު އެންމެން ތިބުން، އަބަދަށްޓަކައި އެދިގެންވަނީ\nއާލާވަމުން އައި ރޫހް، އެކުވެރިކަމުގެ ހިތްތައް ފަރިވަމުން\nއާޒާދުކަން ލިބެވޭގޮތުން، ދެމެހެއްޓުމޭ އެދިގެންވަނީ\nޖާހިލުކަމާ ޒުލްމްގެ ދުވަސްތައް، ދައުރުވީގޮތް ހަނދުމަކޮށް\nމާޒީގެ އެކުވެރިކަން އަލުން، އާލާކުރުން އެދިގެންވަނީ\nގައުމާ ވަޠަން އެދެވޭގޮތަށް، ތަހްޒީބުގައި ކުރިއަށް ދިއުން\nގައުމީ ދަރިންނަށް ވާޖިބެއް، ކަމުގައި ހެދުން ލާޒިމްވަނީ\nމުސްކުޅި، ޅަ، މެދު ޢުމުރުގެ އަޚުން، އެކުވާނެހެން ޅެމުގާ އައުން\nހުސްހަށި ބަޔަށް ދާންދެން މިކަން، ދެމެހެއްޓުމަށް މިގޮވާލަނީ\nތެދުވެރި އަޚުންނާ އުޚުތުނަށް، ހެދުނާ ހަވީރުގެ މާތަކުން\nއެކުލާ ގަތާ ރަންހާރުތައް، ވެދުމަށް އަރިސްކޮށް އަރުވަނީ\nއައިހާ ރަބީޢީ މޫސުމެއް، ފާގަތިކަމާ އެކުވެރިކަމުން\nފައުޅާއެކީ ތިއަރިސްތަކަށް، ޝުކުރޭ މިދަންނަވަމުން ދަނީ\nއެކުވެރި ވަފާތެރި މިތުރުނަށް، ދެގޮތެއް ނުވާ ވެދުމާ ސަލާމް\nއެކުލާ ޅެމުން ތަކުރާރުކޮށް، މިޚިޔާލުތައް ނިންމާލަނީ\nޙަސަން ޙަމީދު ގެ މަންމަ އަކީ ޙަލީމާ އެވެ. ބައްޕަ އަކީ އަހުމަދު އަލީ ( އައްމަދޭ ) އެވެ. ޙަސަން ޙަމީދުގެ ހުރި ހަމައެކަނި އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކޮއްކޮ ވަނީ ވަނީ ނިޔާވެފައެވެ. އޭނާ ނިޔާވީ ރަށަށް އަރުވާލި އާދަނު ކިޔާ މީހަކު އޭނާ ރޭޕްކޮށް މަރާލުމުންނެވެ. ޙަސަން ޙަމީދު އަހުމަދު ހަތަރު ކައިވެނިކޮށް އޭގެ ތެރެއިން ދެބަނޑަށް 18 ކުދިން ލިބިލެއްވި އިރު ދުނިޔޭގައި ތިއްބެވީ 14 ކުދިންނެވެ. ޙަސަން ޙަމީދު ފަދައިން އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ ކުދިން ވެސް ތިއްބެވީ ސަރުކާރު ޚިދުމަތުގައެވެ. ރަށުގެ އެކިއެކި ދާއިރާތަކުގަޔާއި މާލޭގެ ތަފާތު ވަޒީފާތަކުގައި ޙަސަން ޙަމީދު އަށް ބައްޕަ އަދި ކާފަ ކިޔުއްވާ ކުދިންނާއި މީހުން އެބަތިއްބެވެ.\nޙަސަން ޙަމީދު ފުރަތަމަ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ފ.ނިލަންދޫ ޢައިޝަތު އުމަރު މަނިކު(އުމަރުބޭގެ އައިޝާ މަނިކެ) އާއެވެ. އެކައިވެނިން ކުއްޖަކު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އެއަށްފަހު ދެން ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ޢައިޝަތު މޫސާ އާއެވެ. އެކައިވެނިން7ކުދިން ލިބި4ކުދިން ދުނިޔޭގައި އެބަތިބި އެވެ. ޙަސަން ޙަމީދު ގެ ކުދިންގެ ތެރެއިން ދޮއްޓަށް ތިބި2ފިރިހެން ކުދިންނާއި،2އަންހެން ކުދިންނަކީ އައިޝަތު މޫސާގެ ބަނޑުން ލިބިލެއްވި4ކުދިންނެވެ. ދެން ކައިވެނި ބައްލަވައި ގަތީ ދ.ހުޅުދެލީ ޚަދީޖާ މޫސާ އާއެވެ. އެކައިވެނިން ކުއްޖަކު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އެއަށްފަހު ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ މިހާރުގެ އަނބިމީހާ މަރިޔަމް ޙުސައިން އާއެވެ. މަރިޔަމް ޙުސައިންގެ ފަރާތުން 11 ކުދިން ލިބި 10 ކުދިން ދުނިޔޭގައި އެބަތިބި އެވެ.\nޙަސަން ޙަމީދު ދަރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅު މުޙައްމަދު ނަސީމް އަކީ ފ.އ.ތ.މ ގެ އެސިސްޓެންޓް ހެޑްމާސްޓަރެވެ. ޢަބުދުއް ލަތީފް ޙަމީދަކީ ނިލަންދޫ ކޯޓްގެ އެއް މެޖިސްޓްރޭޓް އެވެ. ޢަބުދުލް ޙަލީމް ޙަމީދު އާއި، ޢަބުދުލް މަޖީދު ޙަމީދު މަސައްކަތް ކުރަނީ މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯރސް ގައެވެ. ޢާއިޝަތު ޙަމީދު ނިލަންދޫ އޮފީހުގައި މަސައްކަތްކުރާއިރު، ހަބީބާ ޙަމީދު މަސައްކަތްކުރައްވަނީ ނިލަންދޫ ކޯޓްގައެވެ. ޝާހިދާ ޙަމީދު އަތޮޅު އޮފީހުގައެވެ.\nއިސްވެ ބުނެވުނީ ސަރުކާރުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރައްވާ މީހުންގެ ވާހަކަ އެވެ. ސަރުކާރުގައި ނޫޅުނަސް ރަށަށް ބޭނުން ވަރަށް މުހިއްމު ވަޒީފާއެއްގައި ޙަސަން ޙަމީދުގެ ދަރިއެއްގެ ޚިދުމަތް ރަށަށް ލިބެއެވެ. ރަށުގައި ތިބި މަދު ފާމަސިސްޓުންގެ ތެރެއިން ޒަހިއްޔާ އަކީ ޙަސަން ޙަމީދު ގެ އުފަން ދަރިއެކެވެ. ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ މިމުހިއްމު ވަޒީފާގައި ޒަހިއްޔާ އަދާކުރާ ރޯލަށް ޝުކުރު ޙައްގެވެ.\nމުޅި ނިލަންދޫ ފަސްގަނޑަށް ބަލައިލި ނަމަވެސް ޢިލްމީ ކުދިންތަކެއް ތިބި ބަގީޗާގެ ކުދިންނަކީ ވެސް ޙަސަން ޙަމީދު އަށް ކާފަ ކިޔުއްވާ ކުދިންނެވެ. ވަކިވަކިން ނަން ފާހަގަ ނުކުރި ނަމަވެސް މިއިން ކޮންމެ ކުއްޖެއް ދަނީ ފަސްޖެހުމެއް ނެތި ސަރުކާރާއި ގައުމަށް ޚިދުމަތް ކުރަމުންނެވެ.\nމުޙައްމަދު ނަސީމް - ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ އެސިސްޓެންޓް ޕްރިންސިޕަލް\nއިބްރާހީމް ނަސީމް -\nޢައިޝަތު ޙަމީދު - ސެކެޓްރީ - ފ.ނިލަންދޫ އޮފީސް\nޙަބީބާ ޙަމީދު - އ.ސެކެޓްރީ - ފ.ނިލަންދޫ ކޯޓް\nޢަބުދުއް ލަތީފް ޙަމީދު - ސީނިއަރ މެޖިސްޓްރޭޓް - ފ.ނިލަންދޫ ކޯޓް\nޢަބުދުލް މުޙުސިން ޙަމީދު - ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ ފ.ނިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު\nޢަބުދުލް ޙަލީމް ޙަމީދު - ކޯޕްރަލް - އެމްއެންޑީއެފް\nޢަބުދުލް ޢަޒީޒް ޙަމީދު - މެޑިކަލް ޑޮކްޓަރެއް\nޝާހިދާ ޙަމީދު - ކޭޝިއަރ - ފ.އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް\nޒަހިއްޔާ ޙަމީދު - ޖޫނިއަރ އެސިސްޓެންޓް ނާރސް - ފ.އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް\nޢަބުދުލް މަޖީދު ޙަމީދު - ކޯޕްރަލް - އެމްއެންޑީއެފް\nނަސީމާ ޙަމީދު -\nފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް އުފަންދަރިން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމުޙައްމަދު ނަސީމް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމުޙައްމަދު ނަސީމް އަކީ ޙަސަން ޙަމީދުގެ ދޮށީ ފިރިހެން ބޭފުޅާ އެވެ. މުހައްމަދު ނަސީމަކީ ތަޢުލީމީ ދާއިރާގައި 20 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތް ކުރައްވައި ޕެންޝަން ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.5ކުދިންގެ ބައްޕަ މުޙައްމަދު ނަސީމް މިހާރު އަދާކުރާ ވަޒީފާ އަކީ ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ އެސިސްޓެންޓް ހެޑްމާސްޓަރު ކަމެވެ. މުޙައްމަދު ނަސީމް އަދާކުރި އެހެން ވަޒީފާތަކުގެ ތެރޭގައި މަޖީދިއްޔާ ސުކޫލްގެ މުދައްރިސްކަން، އަހުމަދިއްޔާ ސުކޫލްގެ މުދައްރިސްކަން، ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ނަސީމް އަކީ ސްކައުޓް ލީޑަރެކެވެ.\nޢަބުދުއް ލަތީފް ޙަމީދު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nޢަބުދުއް ލަތީފް ޙަމީދު އަކީ މަރިޔަމް ހުސައިންގެ ބަނޑުން ޙަސަން ޙަމީދަށް ލިބިލެއްވެ ފުރަތަމަ ފިރިހެން ބޭފުޅާ އެވެ. 10 އަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ސަރުކާރުގައި ހޭދަކުރައްވާފައިވާ އިރު މިހާރު ހުރީ ފ.އަތޮޅުގެ ސީނިއަރ މެޖިސްޓްރޭޓް ގެ މަގާމް ގައެވެ. މައުހަދުން ހިންގި މުހާމީ ކޯސް ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށްފަހު ޝަރުޢީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރައްވަން ފެއްޓެވި ޢަބުދުއް ލަތީފް ޙަމީދު ވަނީ ކުރިން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސްގެ ސެކެޓްރީ ކަމާއި، ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ ސެކެޓްރީކަން ވެސް ކޮށްފައެވެ. ލަތީފްގެ ތަޢުލީމީ މަރުހަލާ ފެށިގެން އައީ ނިލަންދޫ ސުކޫލުންނެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން ފ.އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގައި ތައުލީމް ޙާޞިލް ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nޒަހިއްޔާ ޙަމީދު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nޒަހިއްޔާ ޙަމީދު އަކީ ފ.އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް ގައި މަސައްކަތްކުރާ ޖޫނިއަރ އެސިސްޓެންޓް ނަރުހެކެވެ. އެޑްވާންސް ސެޓްފިކެޓް އިން ނާރސް އިން ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު ފ.އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލްގައި މަސައްކަތް ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ދެއަހަރެއްވަރު ރަށުގައި ހުރި ފާމަސީގައި ފާމަސިސްޓެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މަސައްކަތްކޮށްފައިވެއެވެ. އެއީ އޭގެ ކުރިން އެޑްވާންސް ސެޓްފިކެޓް އިން ފާމަސީ ކޯސް ފުރިހަމަކޮށްފައިވާތީ އެވެ. އެހެން ކަމުން ޒަހިއްޔާ އަކީ ނަރުހެކެވެ. އަދި ފާމަސިސްޓެންޓް އެއްވެސް މެއެވެ. މިހާރު ވެސް ނަރުހެއްގެ އިތުރުން އިތުރު ގަޑީގައި ފާމަސީ ގައި ޒަހިއްޔާ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.\nޑޭލައިޓް ކްލަބް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nޙަސަން ޙަމީދު އަކީ ފ.ނިލަންދޫގައި އުފެދިފައި އޮތް އެންމެ ދުވަސްވީ ޖަމްޢިއްޔާ ޑޭލައިޓް ކްލަބް ގެ އެއް ބާނީ އެވެ. މިޖަމްއިއްޔާ ވުޖޫދަށް އައުމުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާ އެއް ފަރާތަކީ ވެސް ހަމަ ހަސަން ހަމީދު އެވެ. އަދި ތަފާތު ދުވަސްވަރު އެ ޖަމްޢިއްޔާ ހިންގުމުގައި ވެސް އިސް ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިއަދު ޖަމްޢިއްޔާ ހިންގުމުގައި ޢަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރި ނޫޅުއްވިޔަސް މުސްތަޝާރެއްގެ ގޮތުން ހަސަން ހަމީދުގެ ޚިދުމަތް ކްލަބަށް ދެއްވައެވެ. އަދި ކްލަބުން ރާވައި ހިންގާ ތަފާތު ކަންކަމުގައި ޚިޔާލު ދެއްވައި ކަންކުރަންވީ ގޮތް ބުނެދީ ހަދައެވެ. މިހާރު ވެސް އެކްލަބް ހިންގުމުގައި ހަސަން ހަމީދުގެ ބައެއް ދަރިންގެ ބައިވެރިވުން ވަރަށް ބޮޑުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nއަލްފާޟިލް ޙަސަން ހަމީދު ނިޔާވެފައިވަނީ އުމުރުން 77 އަހަރުގައި 27 ޖެނުއަރީ 2014 ވީ ހޯމަ ދުވަހުގެ މެންދުރުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. ވަޅުލެވިފައިވަނީ މާލޭ އާސަހަރާގައެވެ.\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 29 ޖެނުއަރީ 2014، 14:38 ގައެވެ.


Talibanun ei sulha dhanna baeh noon: Ghani\nތާލިބާނުންނަކީ ސުލްހަވާން ބޭނުން ބައެއް ނޫން: ޣަނީ\nއަފްޣާން ރައީސް އަޝްރަފް ޣަނީ: ވިދާޅުވީ ތާލިބާނުންނަކީ ސުލްހަވާން އެދޭ ބައެއް ނޫން ކަމަށް\nއަފްޣާނިސްތާންގައި އިތުރު ހަނގުރާމަތަކެއް ނުކޮށް ސުލްހަ ވުމަށް ސަރުކާރާއެކު މަޝްވަރާއަށް ތާލިބާނުންނަށް އެތައް ފަހަރަކު ގޮވާލުވުމުން ވެސް ދެމެހެއްޓިވި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ތާލިބާނުން ނޫޅޭ ކަމަށް އަފްޣާން ރައީސް، އަޝްރަފް ޣަނީ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. އެމަނިކުފާން ވިދާޅުވީ ތާލިބާނުން ސުލްހައަށްވުރެ އުންޑަ ދެކެ ލޯބިވާ ކަމަށާއި މަސްލަހަތަކީ އެ ބައިގަނޑު ދަންނަ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާ އާއި ނޭޓޯ ސިފައިން އަފްޣާނުން ފައިބައިގެން ދިއުމާ އެކުއެކީހެން ތާލިބާނުން ވަނީ އަފްޣާން އަވަށްތައް ހިފައި ހިސޯރު ކޮށްފަ އެވެ. ތާލިބާނުން ބުނާ ގޮތުން އަފްޣާންގެ ބޮޑު ބައެއް އެމީހުން އަތްދަށުގައި އެބަ އޮތެވެ.\nރައީސް ޣަނީ ރިޕޯޓަރުންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ބުދަ ދުވަހު ހަވާލާދެއްވީ އަފްޣާންގެ ހައި ކައުންސިލް ފޮ ނެޝަނަލް ރިކޮންސިލިއޭޝަންގެ ޗެއާމަން އަބްދުﷲ އަބްދުﷲ އަށެވެ. އަބްދުﷲ އަބްދުﷲ ވިދާޅުވ ކަމަށް ޣަނީ ވިދާޅުވީ ތާލިބާނުންނަށް ސުލްހައަކީ ކެތްވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nޣަނީ ވިދާޅުވީ ސުލަވުމަށް ހިތްވަރު ދިނުމަށް ތާލިބާނުންގެ 500 ކުށްވެރިން އަފްޣާން ސަރުކާރުން ދޫކޮށްފި ކަމަށާއި އެވަރުން ވެސް ތާލިބާނުންނަށް އެކައްޗެކޭ ވެސް ހީނުވި ކަމަށެވެ.\nގަތަރުގެ ވެރިރަށް ދޯހާގައި ހުންނަ ތާލިބާނުންގެ ޕޮލިޓިކަލް އޮފީހު ތަރުޖަމާން ސީއެންއެންއަށް ވިދާޅުވި ގޮތުން ތާލިބާނުން ބޭނުން ވަނީ ސުލްހަވެރި ސިޔާސީ ހައްލެކެވެ. އަދި މުޅި އަފްޣާންގައި އޮންނަން އެދެނީ އިސްލާމީ ސަރުކާރެކެވެ.\nއަފްޣާނިސްތާންގައި ސުލްހަ ގާއިމް ކުރުމަށް ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުން ދަނީ ތާލިބާނުންނާއެކު މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް ދެކެވުނު ވާހަކަތަކުން ބިނާ ކުރަނިވި ނަތީޖާއެއް ނުލިބެ އެވެ. މަޝްވާރާގެ ކޮންމެ ވެސް ހިސާބަކުން ފެންނަނީ ތާލިބާނުންގެ އޮފިޝަލުން ނުކުމެގެން ދާތަނެވެ.\nއެމެރިކާ އަފްޣާނިސްތާން ގަތަރު + ނޭޓޯ ތާލިބާން


Air Asia ge flight anekkaa ves cancel, Airport gai ihuthijaaju kuranee | Mihaaru\nއެއާއޭޝިއާގެ މަތިންދާބޯޓު މިރޭ ވެސް ކެންސަލް ކުރުމާ ގުޅިގެން ފަސިންޖަރުން އެއާޕޯޓުގައި އިހުތިޖާޖު ކުރަނީ.\nއެއާއޭޝިއާގެ މަތިންދާބޯޓު އަނެއްކާވެސް ކެންސަލް، އެއާޕޯޓުގައި އިހުތިޖާޖު ކުރަނީ\n29 ޑިސެމްބަރ 2017 - 20:07 30 comments\nމެލޭޝިއާގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ބަޖެޓް އެއާލައިން، އެއާއޭޝިއާގެ މަތިންދާ ބޯޓު ރޭ 9:00 ގައި ފުރަން ހަމަޖައްސައި، ފަހު ވަގުތު ކެންސަލްކުރީ ފަސިންޖަރުން ބޯޓަށް އެރުވުމަށް ފަހު އެވެ. ދަތުރު ކެންސަލް ކުރި ސަބަބެއް ކަމަށް ބުނީ މަތިންދާބޯޓުން ތެޔޮ ލީކުވާތީ އެވެ.\n"ރޭގައި ބުނީ މިއަދު ފުރޭނެއޭ. މައްސަލަ ހައްލުވާނެއޭ،" އެއާ އޭޝިއާގެ މަތިންދާބޯޓުން މެލޭޝިއާއަށް ފުރަން އެއާޕޯޓުގައި ހުރި މީހަކު ބުންޏެވެ.\nނަމަވެސް މިއަދު ހަވީރު 5:00 ގައި ބޯޓު ފުރާގޮތަށް ޝެޑިއުލްކުރި އެވެ. އެކަމަކު މިއަދު މެންދުރު ފަހު 2:30 ގައި ފަސިންޖަރުން ޗެކިން ވެސް ހަދައި ނިމި، ހަވީރު 5:30 ހާއިރު ކުއްލި ގޮތަކަށް އަނެއްކާވެސް އެންގީ ދަތުރު ކެންސަލް ވެއްޖެ ކަމަށެވެ.\n"ބުނަނީ ބޯޓު އަދިވެސް ނުހެދެއޭ. އެހެންވެ އަނެއްކާވެސް މާދަމާ އަށް ފަސްކުރީއޭ،" ފަސިންޖަރަކު ބުންޏެވެ.\nމިކަމާ ގުޅިގެން އެއާއޭޝިއާގެ މިރޭގެ ފްލައިޓުން މެލޭޝިއާއަށް ފުރަން ހަމަޖެހިފައިވާ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ އެއާޕޯޓުގައި އިހުތިޖާޖު ކުރަމުންނެވެ. އެއް ބަޔަކު ބުނަނީ އެތަނުން ދާނީ ޔަގީންކަމާއެކު ފުރޭނެ ދުވަހެއް ދިނުމުން ކަމަށެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ބޭނުންވަނީ ޓިކެޓުގެ ރިފަންޑެވެ.\n"ޑިޕާޗާ ގޭޓް ކައިރީގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު އެބަތިބި. އެމީހުން ބުނަނީ ކެންސަލްވި ފުލައިޓުގެ މީހުން ނުގެން ގޮސް މިރޭގެ ޝެޑިއުލް ދަތުރެއް ނުކުރެވޭނެއޭ،" ފަސިންޖަރަކު ބުންޏެވެ.\nއެއާޕޯޓުގެ ޓާމިނަލްގެ ތެރޭގައި ފަސިންޖަރުން އިހުތިޖާޖު ކުރަމުންދާއިރު، ފުލުހުން މިހާރު އަންނަނީ އެތަނުގައި ހަރަކާތްތެރި ވަމުންނެވެ.\nރާއްޖެއަށް އެއާއޭޝިއާގެ މަތިންދާބޯޓުގެ ދަތުރުތައް ފެށީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް މުޒާހަރާ އެއާއޭޝިއާ ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް މެލޭޝިއާ ރާއްޖެ-މެލޭޝިއާ


"India covid aa dhekolhah BioNTech vaccine beynunkureveyne"\n"އިންޑިއާ ކޮވިޑަށް ބަޔޮންޓެކް ވެކްސިން ބޭނުން ކުރެވޭނެ"\nބަޔޮންޓެކް ސީއީއޯ އޫރް ޝާހީން: ވިދާޅުވީ އިންޑިއާ ކޮވިޑް ބަޔޮންޓެކް ވެކްސިނަށް ގުޑުވާލެވޭނެ ކަމަށް\nބަޔޮންޓެކް ކޯފައުންޑަރު އޫރް ޝާހީން ވިދާޅުވާ ގޮތުން އިންޑިއާ ކޮވިޑާ ދެކޮޅަށް ބަޔޮންޓެކް ވެކްސިން ބެނުން ކުރެވޭނެ އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ދިފާއީ ބާރު އުފައްދާ މިންވަރު ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ތަހުލީލުތައް ކުރެވެމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން އިންޑިއާ ވޭރިއަންޓް އަދިވެސް ޓެސްޓް ކުރާނަން" އޫރް ޝާހީން ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އިންޑިއާ ވޭރިއަންޓް ވެސް ފެތުރޭ ގޮތް ކުރިން ވެސް އެނގިވަޑައިގެންވައިވާ ކަމަށާއި ބަޔޮންޓެކް ވެކްސިން މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nއޫރް ޝާހީން މިހެން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ، ޑަބްލިޔުއެޗްއޯއިން ނެރުނު ބަޔާނަކަ ގުޅިގެންނެވެ. ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ އިންޑިއާ ކޮވިޑް ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވެދާނެ ކަމަށާއި މިހާރު ވެސް އެތައް ގައުމަކަށް ފެތުރިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ އިންޑިއާ ކޮވިޑްގެ އަލާމާތްތައް ގައުމުތަކަށް ފެތުރިފައި ވާއިރު 17 ގައުމެއް ކަށަވަރުކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ބުނީ މިހުރިހާ ގައުމަކަށް ވެސް ވައިރަސް ގޮސްފައި ވަނީ އިންޑިއާއިން ކަމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާ އަދި ސިންގަޕޫރު ހިމެނޭ ކަމަށެވެ.\nއިންޑިއާގައި ކޮވިޑްގެ ހާލަތު ތައްކަތުނުވެ ދުވަހަކަށް ވުރެ ދުވަހެއް އަންނަނީ ގޯސްވަމުންނެވެ. އެއްދުވަހެއްގެ މައްޗަށް ރެކޯޑް އަދަދަކަށް ވަނީ ކޮވިޑް ޖެހިފަ އެވެ. ބަލީގައި މަރުވާ އަދަދަށް އަދި ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތެވެ.


Bodu Sirru - vNews.mv\nއަންވަރު އިބްރާހީމް 28 February 2019, 09:26\n(25 ފެބްރުއަރީ 2019 އާ ގުޅޭ)\n"ދެން ނާހަންތަ؟" ރަހީމު އިތުރަށް އޮޅުން ފިލުވިއެވެ.\n"އެހޭ ގޮތަކަށް ނޫން ވާހަކަތައް ދިޔައީކީ. އެކަމަކު ހީވަނީ އެ ވާހަކައެއް ބައްޕަ ބުނަން ބޭނުންވެފައި ހުރިހެން. އެ ވާހަކަތައް ދައްކަނިކޮށް ބޭބެ ވަނީ. އެހެންވެ އެ ވާހަކަތައް ހުއްޓުނީ" ކަންތައް ވީގޮތް ޒުބޭދާ އޮޅުންފިލުވައި ދިނެވެ.\n"ތިކަހަލަ ކިތަންމެ ކަމެއް ކޮއްކޮއަށް ހީވެއެއްނު؟ ކުރިން އުޅުނީމެއްނެ ބައްޕަގެ ސިކުނޑި ހަމަނުޖެހޭކަމަށް ގަބޫލުކޮށްގެން ވެސް" ރަހީމު ވިސްނީ ޒުބޭދާއަށް ހީވި ގޮތެއްކަމަށެވެ.\n"ނޫން މިއީ ހީވުމެއް ނޫން. ބައްޕަ މިއަދު ބުނި ޖުމުލަތަކުން އަހަރެންނަށް ހަމަ އުނދަގޫވަނީ. އެހެން ނޫންނަމަ އެގޮތަކަށް ވާހަކައެއް ނުދައްކާނެ" ޒުބޭދާ ވާހަކަދެއްކީ ބޭބެގެ ހީ، ކުށްހީއަކަށް ހެދޭތޯއެވެ.\n"ކީކޭތަ ބައްޕަ ބުނީ؟" ރަހީމު ސުވާލުކުރިއެވެ.\n"ބައްޕަ ބުނަނީ ބައްޕަ ވިސްނަނީ ހަމައެކަނި ބައްޕައަށޯ؟ އެހެން މީހުންނަކަށް ނުވިސްނަމޯ" ރަހީމުގެ ސުވާލަށް ޒުބޭދާ ޖަވާބު ދިނެވެ.\n"ކީއްވެގެންނޯ އެހެން ބުނީ؟" އަނެއްކާ ވެސް ރަހީމު ކުރީ ސުވާލެކެވެ. އެ ސުވާލަށް ޖަވާބުދޭން ޒުބޭދާ ފަސްޖެހޭ ގޮތްވިއެވެ.\n"މި.. މީ... ވާހަކައެއްގެ ތެރޭގައި އަހަރެންނަށް އެ ކަހަލަ މާނައެއް ދޭހަވާ ޖުމުލައެއް ބުނެވިގެން ބައްޕަ އެގޮތަށް ބުނީ. ފަހުން ބުނި އެއީ ބައްޕަގެ ހިތުން މާ ކުރިން ވެސް ބުނަމުން އައި ވާހަކައެކޭ" ރަހީމުގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނދެ ޒުބޭދާ ޖަވާބު ދިނެވެ. ބައްޕަގެ އެ ޖުމުލައާމެދު ރަހީމު ވިސްނާލިއެވެ.\n"ބައްޕަ އެ ބުނަނީ ވެސް ދޮގެއް ނޫން. އެކަމަކު މިއަދު އެ ވާހަކަތައް ދެއްކުމުގެ މާނައެއް ނެތް. މަންމަގެ ދުނިޔޭގައި ވެސް އެއީ ނުދައްކާ ވާހަކަތަކެއް. މަންމަ ވެސް އޮތީ އެކަން މަނާކޮށްފައި. އެ ސުވާލު ކުރުން އޮތީ މަނާވެފައި" ރަހީމުގެ ވާހަކަ ފެށީ ދުރުދުރުންނެވެ.\n"ތިބުނީ؟" ހައިރާންވެ އިނދެ ޒުބޭދާއަށް އަހައިލެވުނެވެ.\n"މި ބުނީ.... މި ބުނީ ބައްޕަ ފަރާތުގެ އާއިލާގެ ވާހަކަ. އެ މީހުންގެ ޚަބަރެއް ނެތް ވާހަކަ. އެ މީހުންނާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ބައްޕަ ނުބާއްވާ ވާހަކަ" ރަހީމަށް އިސްޖަހައިލެވުނެވެ. ދެއްކެނީ ކޮން ވާހަކައެއްކަން އެނގި ޒަމީރަށް އުނދަގޫ ވެސް ވިއެވެ. އެ ވާހަކަތަކުން ޒުބޭދާ ހޭލައްވާލިއެވެ. މާޒީގައި ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތް އޭނާގެ ހަނދާންތަކާ ގުޅުވައި ދިނެވެ. މަންމަ ދެއްކި ވާހަކަތަކާއި އެ ސުވާލުތައް ނުކުރުމަށް ކުރި އަމުރު އައިސް، އެނާގެ ކަންފަތުގައި ހިފާ އަނބުރާލިއެވެ. އެ ދުވަހު ވީތަދާއި ނެގި ދިލަ އިހުސާސްކުރެވުމާއެކު ޒުބޭދާގެ އަތް އެ ކަންފަތުގައި ކާއްތާލެވުނެވެ.\n"ކޮބާތަ ހަގީގަތަކީ؟" ފުން ނޭވާއެއްލަމުން ޒުބޭދާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ އެ ހަގީގަތް އޮޅުންފިލުވާށެވެ.\n"ބޭބެއަށް ވެސް އިވެނީ އަޑުތައް. ތެދުކަން ދޮގުކަން ކަށަވަރެއް ނޫން. ބައްޕައަކީ ހަގީގަތުގައި މިރަށު މީހެއް ނޫން. އެއީ ތުރާކުނު މީހެއް. ޒުވާން އުމުރުގައި މިރަށަށް އައިސް މި ރަށުގައި ވަޒަންވެރިވީ. އެހެންވެ ބައެއް މީހުން ބައްޕައަށް ތުރާކުނު މަންނާނޭ ވެސް ކިޔާ" ރަހީމުގެ ވާހަކަ ފެށީ އޭނާއަށް އިވިފައިވާ އަޑުތަކާއި ލިބިފައިވާ ބައެއް މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށެވެ.\n"ދެން ކީއްވެޔޯ ބައްޕަގެ އާއިލާ މީހުންނާ ގުޅުން ނުބާއްވަނީ؟" ޒުބޭދާގެ ހިތުގައި ހުރި ސުވާލުތަކުން ސުވާލެއް އަނެއްކާ ވެސް ރަހީމުގެ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހެޅިއެވެ.\n"ބޭބެއަށް އެނގިފައި އޮތީ ބައްޕަގެ އާއިލާގެ މާ ގިނަ ބަޔަކު ދުނިޔޭގައި ނެތްކަމަށް. އެހެންވެ ރަށަށް ދާން ބޭނުންނުވީ ކަމަށް. އެމީހުންވެސް ބައްޕައާ މާބޮޑު ގުޅުމެއް ބާއްވަން އުޅުނު ހެނެއް ހިއެއް ނުވޭ" ރަހީމަށް ހީވާގޮތް އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\n"އެކަމަކު ކޮންމެވެސް ބަޔަކު ތިބޭނެތާ؟ މިއަދު ބައްޕަ އެ ވިސްނަނީ އެކަމާބާ؟ ބައްޕައަށް ކިޔައިދޭން އުނދަގޫވެގެން އެ އުޅެނީ އެ ކަންބާ؟" ޒުބޭދާ ކުރީ އޭނާގެ ޒަމީރާ ވެސް ކުރަމުން ދިޔަ ސުވާލު ތަކެވެ.\n"ބައްޕަގެ އުމުރުން މިހާރު 61 އަހަރު. ސާޅީން އަހަރު މި ހޭދަވީ މި ރަށުގައި. އަހަރެންގެ ހަނދާނުގައި ބައްޕަ އެރަށަކަށް ނުދޭ. އެ ރަށުގެ ވާހަކަ ނުވެސް ދައްކާ. ބައެއް ފަހަރު އެ ރަށުގެ ނަން އިވުނަސް ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ. އެހެންވެ އަހަރެންގެ ހިތެއް ނުބުނޭ އެކަމަކާ ބައްޕަ ވިސްނާފާނެ ހެނެއް. އެހެން ނޫންނަމަ މަންމަގެ ދުނިޔޭގައި ވެސް އެ ވިސްނުން ވިސްނީސް" ރަހީމު ހާމަކުރީ އޭނާއަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ގޮތެވެ.\n"އެކަމަކު ބައްޕަގެ ރަށުގެ ވާހަކަ ނުދެއްކުމަށް މަންމަ އެ ވަރަށް ބާރު އެޅީ ކީއްވެބާ؟ އެ ސުވާލުތައް ނުކުރުމަށް ބުނެފައި އެ އޮތީ ކީއްވެބާ؟" އަނެއްކާ ވެސް ޒުބޭދާ އުފެއްދީ އިތުރު ސުވާލުތަކެކެވެ.\n"ތިއެއް ނޭނގެ. އަހަރެން ދުވަހަކު ވެސް ބައްޕަ ގާތަކު ތި ސުވާލެއް ނާހަން. ކުރަންވެސް ނުކުރުނީ. މަންމަ އޮންނަނީ އެކަން މަނާކޮށްފައި. އަހަރެންނަށް ވެސް ފާހަގަކުރެވުނީ އެކަމުގައި ބައްޕައަށްވުރެ ބޮޑަށް މަންމަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭކަން." ކުރެވުނު ސުވާލުގެ ޖަވާބު ރަހީމަކަށް ނުދެވުނެވެ. އޭނާ ހާމަކުރީ ކުރެވުނު ތަޖުރިބާއެވެ.\n"މަށަށް ހީވަނީ އެ ވާހަކަތަކުން ބައްޕައަށް ކުރާ އަސަރުގެ ބޮޑުކަމުން އެ ވާހަކަތައް ނުދައްކަން މަންމަ ބުނަނީހެން. ބައްޕަ މަންމައާ އިނުމުން އެކަމާ ބައްޕަގެ އާއިލާއިން ގަބޫލުނުވީކަމަށް ވެސް ވެދާނެއްނު. މަންމައާއި ބައްޕަ ނުރުހެނީ އެ ކަހަލަ ކަމެއް ހިނގާފައި އޮތުމުން ކަމަށް ވެސް ވެދާނެއްނު" ޒުބޭދާ ފާޅުކުރީ އޭނާގެ ހިތަށް ވެރިވި ޚިޔާލުތަކެކެވެ. ވެދާނެ ގޮތްތަކެކެވެ. އެ ވާހަކަތަކުގައި ޒުބޭދާއާއި ރަހީމު އެތައް އިރަކު ތިއްބެވެ. އެތައް ވިސްނުމެއް ވިސްނިއެވެ. އެންމެފަހުން ދެ މީހުންނަށް ވެސް އެއްބަސް ވެވުނީ ބައްޕައާ އެ ވާހަކަތައް ދައްކާށެވެ.\nޖެހިގެން އައި ހުކުރު ދުވަހުގެ ހަވީރުގެ ވަގުތެވެ. މަންނާނު އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައީ ރަހީމު އަންނާނެ ވަގުތަކަށެވެ. އެއީ ކޮންމެ ހުކުރެއްގެ ވެސް އާދައެވެ. އެ ދުވަހު އެ ބައްޕަ ފެންވަރުވަނީ ރަހީމެވެ. އެހެން ދުވަސްދުވަހު އެކަން ބިދޭސީއަކާ ހަވާލުކޮށްފައި އޮތަސް ހުކުރު ދުވަހަކީ ރަހީމުގެ ދުވަހެކެވެ. އެ ޚިދުމަތް ރަހީމު ދެނީ ފިސާރި އުފަލުންނެވެ. ނުހަނު ލޯބިންނެވެ.\n"ތަންކޮޅެއް ލަސްވެއްޖެ ދޯ؟ ދިމާވި މީހަކާ އަނގަތަޅާލަން ހުރެވުނީ. އަވަހަށް ހިނގާ" ބައްޕަގެ އަތުގައި ހިފާ ނަގަމުން ރަހީމު ބުންޏެވެ. ބައްޕަ އަތުލަފިކޮށްގެން ރަހީމު ހިނގައިގަތީ ފާޚާނާއާ ދިމާއަށެވެ.\nމާގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެއެވެ. މަންނާނު ފެންވަރުވައިގެން ރަހީމު ނުކުތެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ އަވަސްވީ މަންނާނު ރީތިކުރުވާށެވެ. އެ މަސައްކަތުގައި އުޅުނު އިރު ރަހީމުގެ ހިތުގައި ހިނގަމުންދިޔަ ޝުޢޫރުތައް އެ ބައްޕައަށް ހުށަހަޅަން ކިތަންމެ ފަހަރަކު ހިތަށް އެރިއެވެ. ނަމަވެސް ހަމަ ފަސްޖެހެނީއެވެ. ވެދާނެ ގޮތެއް ނޭނގޭތީ އެ ވާހަކަތައް ދައްކަން ބޭނުން ނުވާނީއެވެ.\n"ކޮބާ؟ މިހުރީ ސައި ތައްޔާރުވެފައި. މިއަދު މި ހުރީ ބިސް ކަޓްލަޓްސް" މަންނާނު އޮންނަ އެނދާ ދާދި ގާތުގައި ހުރި މޭޒު މަތީ ސައިތަށްޓާއި ހެދިކާތަށި ބަހައްޓަމުން ޒުބޭދާ ބުނެލިއެވެ.\n"ތިހުރީ ބައްޕައަށް އެންމެ މީރު ހެދިކާ ދޯ ހަދާފައި ވެސް. މަވެސް މިއަދު ސައިބޯނީ މި ތަނުގައި. މި ތަނަށް ސައި ގެންނަންވީނު" ރަހީމު ބޭނުންވީ އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ކަންތަކަށް މަގުފަހި ކުރާށެވެ. ބައްޕައާ ވާހަކަދައްކާލައި އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކޮށްލާށެވެ.\n"ބައްޕައާ ތަފާތު ސުވާލެއް ކޮށްލަންތަ؟" ޒުބޭދާ އެދުނީ ހުއްދައަކަށެވެ.\n"މި އޮތް ހުރިހާ އިރަކުވެސް ތި ކުރީ ސުވާލެއްނު. އެއްވެސް ސުވާލެއް ކުރިން ސުވާލު ކުރަންތޯ އެއް ނާހަމު؟ މި ފަހަރު ތި އެހީ ކީއްވެ؟" ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލަމުން މަންނާނު ބުންޏެވެ.\n"ކުރަން އުޅޭ ސުވާލު ތަފާތުވީމާ. ބައްޕަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ސުވާލަކަށް ވެދާނެތީ" ޒުބޭދާ ޖަވާބު ދިނެވެ. އެ ޖަވާބާއެކު މަންނާނު ވިސްނާލިއެވެ. އޭނާގެ މޫނުގެ ކުލަވަރު ކުޑަކޮށް ބަދަލުވިއެވެ.\n"ކޮއްކޮ ކޮށްގެން ބައްޕަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ސުވާލެއް ނުހުންނާނެ. ދޯ ބައްޕާ" ރަހީމު ބާރު އެޅީ ޒުބޭދާ ލައްވާ އެ ސުވާލު ކުރުވާށެވެ.\n"ދެން ކުރީމާތާ އެނގޭނީ؟ ސުވާލެއް ކޮށްގެން ރުޅި އަންނާކަށް މީ މަންމައެއް ނޫނެއްނު" ޖުމުލަ ނިންމުމަށް ފަހު މަންނާނު ޖަހާލީ ހިނިގަނޑެކެވެ. އެ ޖުމުލައިގެ މާނަ ރަހީމު ދެނެގަތެވެ. ދައްކަން އުޅޭ ވާހަކަ އެ ބައްޕައަށް އެނގިއްޖެކަން ވެސް ރަހީމަށް އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ.\n"އިއްޔެ ބައްޕަ ބުނީމެއްނު ބައްޕައަކީ އެހެން މީހުންނާމެދު ވިސްނާ މީހެއް ނޫނޭ. ކީއްވެތަ އެ ގޮތަށް ގަބޫލުކުރަނީ؟" ޒުބޭދާގެ އެ ސުވާލު އިވުމާއެކު މަންނާނަށް ހިންދިރުވާލެވުނެވެ. ދެ ކުދިން ދައްކަން އުޅެނީ ކޮން ވާހަކައެއްކަމާއި ދެ ކުދިން ނިޔަތް މަންނާނުގެ ދުވަސްވީ ހިތް ދެނެގަތެވެ.


ކޮންމެ މީހަކީވެސް ޙަޔާތުގައި ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ހިނގާފައި ހުންނާނެ މީހެކެވެ. ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ތަޖުރިބާވެސް ކުރެވިފައި ހުންނާނެ މީހެކެވެ. އެއިގެ ތެރޭގައި އުފާވެރި ކަންކަމާއި ހިތްދަތި ޙާލަތުތައްވެސް ހިމެނެއެވެ.\nމިކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ތިމާ ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސް މީހަކަށް އެނގިގެން ނުވާނެ ކަންކަން ހުންނާނެއެވެ. އެކަންކަމަށް މިކިޔަނީ ތިމާގެ ޙަޔާތުގެ ބޮޑެތި ސިއްރުތަކެވެ. އެފަދަ ސިއްރުތައް އެއްވެސް މީހެއްގެ ގާތުގައި ބުނެގެން ނުވާނެއެވެ. އެއީ ކިތަންމެ ލޯބިވާ މީހެއް ނަމަވެސް އަދި ކިތަންމެ ގާތް އެކުވެރިއެއް ނަމަވެސް އަދި ޢާއިލާގެ މީހަކު ނަމަވެސްމެއެވެ.\nއެހެނީ އެއްވެސް މީހަކީ އަބަދު އެއްގޮތެއްގައި ހުރެދާނެ މީހެއް ނޫނެވެ. ޙަޔާތުގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބަކުން ވަކިވާންޖެހިދާނެ މީހެކެވެ. ތިބާ ދެކެ ރުޅި އައިސް ވަކިވެދާނެ މީހެކެވެ. އެހާލަތުގައި އެފަދަ ބޮޑެތި ސިއްރުތައް ހާމަކޮށް ބޭޒާރުކުރަނީ މަދަކުންނޫނެވެ. އަދި އެގޮތަށް ބޭޒާރުކޮށްލުމުން ލަދުވެތިވާންޖެހުމަކީ ހަމަ ވަރަށް ޢާންމުކަމެކެވެ.\nވީމާ ޙަޔާތުގެ ބޮޑެތި ސިއްރުތައް ހަމަ އެއްވެސް މީހަކަށް ކިޔައިނުދޭށެވެ! ފޫ ނުބެއްދޭވަރުގެ ބޮޑު ގެއްލުމެއްވެސް ލިބިދާނެއެވެ. ޢާއިލާ އާއި އަދި މީސްތަކުންނާއި މޫނު ދިމާކުރަން ލަދުގަންނަން ޖެހޭ ޙާލަތަށްވެސް ކަންކަން ހިނގައިދާނެއެވެ. މުޅި އުމުރުގައިވެސް އެކަމަށް ހިތާމަކުރަންޖެހިދާނެއެވެ.\nމިކަމަށް ޙަދީޘްފުޅެއްވެސް އޮވެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ޟަޢީފް ޙަދީޘްފުޅެއްކަމަށްވެސް ބުނެއެވެ. ކޮންމެއަކަސް މިއީ ދިރިއުޅުމުގަ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކޮންމެހެން އަމަލުކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.


BREAKING NEWS: Covid-19: Brazil In Maruvi Meehunge Adhadhu 20,000 Ah Araifi - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: ބްރެޒިލް އިން މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 20،000 އަށް އަރައިފި\n6 މަސް ކުރިން ( މެއި 22, 2020 )\nމިހާރު މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިފައިވާ ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން ބްރެޒިލް އިން މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 20،000 އަށް އަރައިފިއެވެ.\nބްރެޒިލް އިން މިހާތަނަށް ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން 20،047 މީހަކު މަރުވެފައިވާއިރު، ފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އެކަނިވެސް އެގައުމުން 1،153 މީހަކު ވަނީ މި ބަލީގައި މަރުވެފައެވެ. އެއާއެކު އިއްޔެ ވެފައި މިވަނީ އެގައުމުން ރިކޯޑް އަދަދަކަށް މި ބަލީގައި މީހުން މަރުވި ދުވަހަކަށެވެ.\nބްރެޒިލް އަކީ މުޅި ދުނިޔެއިން ތިން ވަނައަށް އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ފައްސިވެފައިވާ ޤައުމެވެ. އެގައުމުން މިހާތަނަށް 310،087 މީހަކު ވަނީ ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެފައެވެ. ފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އެކަނިވެސް އެގައުމުން 16،730 މީހަކު ވަނީ މި ބައްޔަށް ފައްސިވެފައެވެ. އެއާއެކު އިއްޔެ ވެފައިމިވަނީ ބްރެޒިލް އިން ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނަ މީހުން ފައްސިވި ދުވަހަށެވެ. ބްރެޒިލް އިން އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ފައްސިވެފައިވަނީ މިމަހުގެ 20 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެދުވަހު އެކަނިވެސް އެގައުމުން 21،472 މީހަކު ވަނީ މި ބަލީގައި މަރުވެފައެވެ.\nވުހާންގެ މާރުކޭޓަކުން ފެތުރެން ފެށި މި ބަލި، މިހާރު ދުނިޔޭގެ 215 ގައުމަކުން ފެނިފައިވާއިރު މުޅި ދުނިޔެއިން މިހާތަނަށް 5,189,488 މީހަކަށް މި ބަލި ވަނީ ޖެހިފައެވެ. އިއްޔެ އެކަނިވެސް މުޅި ދުނިޔެއިން 106,077 މީހަކު ވަނީ ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެފައެވެ. އެއީ ބަލި ޖެެހުނު މީހުންގް ތެރެއިން 6.44% މީހުންނެވެ. މުޅި ދުނިޔެއިން ކޮވިޑް-19 ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން ބަލިން ރަނގަޅުވެފައިވަނީ 40.05% މީހުންނެވެ. އެއީ 2,078,561 މީހުންނެވެ.\nތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިހާތަނަށް މުޅި ދުނިޔެއިން އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ފައްސިވެފައިވަނީ އެމެރިކާއިންނެވެ. އެގައުމުން މިހާތަނަށް 1,620,767 މީހަކަށް ބަލި ޖެހިފައިވާއިރު، އިއްޔެ އެކަނިވެސް 28,044 މީހަކަށް ބަލި ޖެހިފައިވެއެވެ. އެގައުމުން މިހާތަނަށް ބަލިން ރަނގަޅުވެފައިވަނީ 382,165 މީހުންނެވެ. ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން 96,314 މީހަކު ވަނީ ބަލީގައި މަރުވެފައެވެ.\nމުޅި ދުނިޔެއިން ދެވަނައަށްއެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ފައްސިވެފައިވަނީ ރަޝިޔާއިންނެވެ. އެގައުމުން މިހާތަނަށް 317,554 މީހަކަށް ބަލި ޖެހިފައިވާއިރު، އިއްޔެ އެކަނިވެސް 8,849 މީހަކަށް ބަލި ޖެހިފައިވެއެވެ. އެގައުމުން މިހާތަނަށް ބަލިން ރަނގަޅުވެފައިވަނީ 92,681 މީހުންނެވެ. ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން 3,099 މީހަކު ވަނީ ބަލީގައި މަރުވެފައެވެ.


Naseeruge Candidacy Form BaathiLu Koffi\n“ރަން އިން އައްޑޫ”ގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުދިންގެ ...\nކުރިއަށް އޮތް ރިޔާސީ އިންތިހާބަށް އަމިއްލަގޮތުން ވާދަކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ހުސެއިން ނަސީރުގެ ކެނޑިޑެސީ ފޯމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބާތިލުކޮށްފި އެވެ.\nދުވަހަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ތަރުޖަމާނު އަހުމަދު އަކްރަމް ވިދާޅުވީ އެ ފޯމު ބާތިލުކުރީ ބައެއް ލިޔެކިޔުން މަދުވާތީ އާއި ވާދަކުރާއިރު ހުށަހަޅަންޖެހޭ 1500 މީހުންގެ ސޮއިގައިވެސް މައްސަލަތަކެއް އުޅޭތީ ކަމަށެވެ.\nހޮސްޕިޓަލިޓީ މެނޭޖުމަންޓާއި ގްލޯބަލް މެނޭޖުމަންޓުގެ ދާއިރާ އިން މަތީ ތައުލީމު ހާސިލް ކުރައްވާފައިވާ ހުސައިނަކީ މިހާރު ބިޒްނަސް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެންޑް ފައިނޭންޝަލް ސްޓްރެޓެޖީސްގެ ސީއީއޯ އެވެ.\nފޯމު ބާތިލު ކުރުމުން އަލުން ފޯމު ހުށަހެޅުމަށް އިތުރު ފުރުސަތެއް ނަސީރަށް ލިބޭނެތޯ ސުވާލު ކުރުމުން އަކްރަމް ވިދާޅުވީ ފުރުސަތު އޮންނާނީ މިއަދު ހަތަރެއް ޖެހުމާއި ހަމައަށް ކަމަށެވެ.\nއިންތިހާބުގައި ވާދަކުރައްވަން ނިންމަވައި ނަސީރު ވަނީ ކެމްޕޭނުވެސް ފައްޓަވާފައި އެވެ. އެގޮތުން މެނިފެސްޓޯގައި ހިމެނޭ ބައެއް ކަންކަންވެސް މިހާތަނަށް ހާމަކުރައްވާފައި ވެ އެވެ.


Tsunami gai Indonesia ge band "Seventeen" ge ekaku noon enmen maru | Mihaaru\nއިންޑޮނީޝިއާގެ ބޭންޑް "ސެވެންޓީން" ގެ މެމްބަރުންތަކެއް.\nސުނާމީގައި އިންޑޮނީޝިއާގެ ބޭންޑް "ސެވެންޓީން" އިން ސަލާމަތްވީ އެކަކު\n24 ޑިސެމްބަރ 2018 - 11:59 1 comment\nބޭންޑުގެ މެންބަރުން މަރުވީ ޝޯ ދެނިކޮށް ސުނާމީ އަރައި، ސްޓޭޖާ އެކު އޮޔާ ގޮސްގެންނެވެ. މި މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯއެއް ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވައިރަލް ވެފަ އެވެ.\nބޭންޑްގެ މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން މަރުވެފައި ވަނީ ބޭންޑްގެ ބޭސިސްޓް ބާނީ އާއި ރޯޑް މެނޭޖަރު އޮކީ ވިޖާޔާގެ އިތުރުން ބޭންޑްގެ ކްރޫ އުޖަންގް އާއި ބޭންޑްގެ ގިޓަރިސްޓް ހާމަން އެވެ. ބޭންޑްގެ މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން ސަލާމަތްވި ހަމައެކަނި މީހަކީ ލީޑް ވޯކަލިސްޓް ރީފިއަން އެވެ. އަދި ޑްރަމަރު އެންޑީ ވެސް ގެއްލިގެން އަންނަނީ ހޯދަމުންނެވެ.\nޝޯ ދެނިކޮށް ސުނާމީ އަރަނީ\nރީފިއަން ބުނި ގޮތުގައި ސުންޑާ ސްޓްރައިޓުގެ އައްސޭރި ފަށަށް ބޮޑެތި ރާޅުތަކެއް ބިންދައިލީ އެ ސަރަހައްދުގައި އެ މީހުން މިއުޒިކް ކުޅެން ތިއްބަ އެވެ. އޭރު އެ މީހުންގެ ޝޯ ބަލައިލަން 200 ވަރަކަށް މީހުން ޖަމާވެފައި ތިއްބެވެ. ޝޯ އިންތިޒާމުކުރީ ސަރުކާރުގެ ކަރަންޓް ކުންފުނި ޕީއެލްއެންއިންނެވެ.\nރީފިއަން ބުނި ގޮތުގައި ބޭންޑްގެ މެންބަރުންތަކެއް މަރުވުމަކީ ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ހިތްދަތި ކަމެކެވެ. އަދި މިއީ ހިތް ހަލާކުކޮށްލި ހާދިސާއެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"މި ހާދިސާގައި އަހަރެންގެ އަންހެނުން [ޑައިލަން] ވެސް ވަނީ ގެއްލިފައި. މިވަރުގެ ހިތްދަތިކަމެއް އަދި ދުވަހަކު ވެސް ކުރިމައްޗެއް ނުވޭ،" އިންސްޓަގްރާމްގައި އާންމުކުރި ވީޑިއޯއެއްގައި ރޮމުން ރީފިއަން ބުންޏެވެ. "އަހަރެން މުޅިން އެކަނިވެރިވެއްޖެ."\nރީފިއަން ބުނީ ހޯމަ ދުވަހަކީ އޭނާގެ އަންހެނުން އުފަން ދުވަސް ވެސް ކަމަށާއި އެކަން ވަރަށް ކުލަގަދަކޮށް ފާހަގަކުރަން ވެސް އޮތީ ނިންމައިފައި ކަމަށެވެ.\n"ހެޔޮ ނުވާނެ އެނބުރި އަވަހަށް އާދޭ. އަހަރެން ބޭނުން ވަނީ ޑާލިންއާ ބައްދަލު ކުރަން،" އޭނާ ބުންޏެވެ.\nސުނާމީގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު މިހާރު 280 އަށް ވުރެ އިތުރުވެފައި ވާއިރު އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ. އަދި އެތައް ބަޔަކު ޒަހަމްވެގެން އަންނަނީ ފަރުވާ ދެމުންނެވެ.


Misbah Rahunukurikan Yageen, Video Gai Vanee Eyna: Fuluhun - Vaguthu\nމިސްބާހު ރަހުނުކުރިކަން ޔަގީން، ވީޑިއޯގައި ވަނީ އޭނަ: ފުލުހުން\nމިރޭ މީސް މީޑިއާގައި ގައި އާއްމުވެގެން އުޅޭ ވީޑިއޯ އިން ފެންނަ މީހާއަކީ މީގެ މަސްތަކެއް ކުރިން ގެއްލިގެން ހޯދަމުން ދިޔަ ހދ. ނޮޅިވަރަންފަރު، މޯނިންގްސަން، މިސްބާހު މުހައްމަދު (25އ) ކަން ފުލުހުން ޔަގީންކޮށް ދީފިއެވެ.\nފުލުހުންގެ މީގެ ކުރިން އާއްމު ކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތުތައް ބުނާ ގޮތުންނަމަ މިސްބާހު ހުރީ ޕާކިސްތާނުގެ ޑްރަގް ނެޓްވޯކެއްގެ ދަށުގައި ރަހީނު ކުރެވިފައެވެ. އެހެން ފުލުހުން ބުނެފައި ވަނިކޮށް މިރޭ އާއްމުވި ވީޑިއޯގައި މިސްބާހު ބުނީ، އޭނާ ވަނީ އެ ވާހަކަތައް ދޮގު ކޮށްފައެވެ.\nޑްރަގް ނެޓްވޯކެއްގެ ދަށުގައި ހުރި ކަމަށް ބުނާ ފުލުހުން ދައްކާ ވާހަކައަކީ ދޮގު ވާހަކައެއް ކަމަށްވެސް މިސްބާހު ބުންޏެވެ.\nއެ ވީޑިއޯއާ ގުޅޭގޮތުން ފުލުުހުންގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް "ވަގުތު" އަށް ވިދާޅުވީ، މީގެ ކުރިން ހާމަކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތުތަކަކީ ފުުލުހުންނަށް ކަށަވަރު ކުރެވޭ މައުލޫމާތުތައް ކަމަށެވެ.\nއިތުރަށް ބަލަންޖެހޭ ކަންތައް ބަަލަމުންދާނެ ކަމަށްވެސް އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިސްބާހު ފުރުވަން އެހީތެރިވީ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ރާއްޖެއަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް އެތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރާ ނެޓްވޯކްތައް ރާއްޖޭގައި ހިންގި، ސ. ހުޅުދޫ، ދޭލިޔާގެ، އިރުފާން ތަގިއްޔުއެވެ.\nއާއިލާ މީހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުން މިސްބާހުއާ އެންމެ ފަހުން ބައްދަލު ވެފައިވަނީ އޭނާގެ އުފަން ރަށް، ނޮޅިވަރަންފަރު އިން ނޮވެމްބަރު މަހުއެވެ. މިސްބާހު އަކީ ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކެއްވެސް ހުންނަ މީހަކަށް ވާތިވެ، އޭނާ އަކީ އަމިއްލަ އަށް ދަތުރުފަތުރު ކުރެވޭވަރު މީހެއް ނޫން ކަމަށް އާއިލާއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nޖޫން 7, 2021 23:10\nފުލުހުން ދައްކާ ވާހަކަވެސް ނުވާނެ ގަބޫލު ކުރާކައް ކަމާ ނުގުޅޭ މީހުން ހައްޔަރުކޮއް ކުޑަގޮޅިޔައްލާ ބައެއް ފުލުހުންނަކީ ، ނަޝީދު ދަށުވެފަ ތިބީ ފުލުހުން.\nޖޫން 8, 2021 07:54\nފުލުހުން ކުރާހާ ކަމެއް އާންމުކޮށް އިއުލާން ކުރާކަށް ނުޖެހޭ....ހުންނާނެ ސިއްރުކޮށްގެން އެދެވޭ ނަތީޖާއަށް ވާސިލްވެވޭނެ ކަންކަންވެސް\nޖޫން 8, 2021 08:28\nފުލުހުން ދޮގުހަދަނީދޯ؟ ދޮންކަލޯ މަސްތުވާ އެއްޗެއް ދުވަހަކު ލޮލުން ނުދެކޭ..އައިނު ނަގާބަލަ..ތީި ބޮޓެއް\nޖޫން 8, 2021 10:42\nކިހިނެތް އިނގެނީ މީ ކުރިން ނަގާފައިން ވީޑިއޯއެއްނޫންކަމެއްވެސް، މިފަދަ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެތީ. މީހުން އޭނަ ހޯދަން އުޅެގަތީމަ މި ވީޑިއޯ ލާންވެގެން. އޭރަށް މީހުން ހީކުރާނެ އެއްނު މިސްބާހު ރަހީނުކޮށްފައެއްނޫނޭ..\nޖޫން 8, 2021 10:54\nމިކަމާ ނަޝީދު އާއި ގުޅުމެއްނުވޭބާ..


Hiken Beynunve, Naakaamiyaabu Vefaivaa Meehunnah Oiy Hallakee Miee - Vaguthu\nގިނަ ދިވެހިންނަކީ ފަލަވީމާ ހިކެން ބޭނުންވާ މީހުންނެވެ. ނަމަވެސް ދިރިއުޅުން ހުންނަ ގޮތުން، ނުވަތަ އެހެންވެސް ސަބަބަކާއިހުރެ، މިކަމަށް އެންމެ އެދެވިގެންވާ މަސައްކަތްތަކެއް ނުކުރެވެއެވެ. ކެއުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަލައިގެން އުޅުން، ނުވަތަ ދުވަންދިއުން ވަނީ ބޮޑު ކަމަކަށް ވެފައެވެ. އެފަދަ މީހުނަށް މިއޮތީ އުފާވެރި ޚަބަރެކެވެ. މިއޮތީ އެހާ ބުރަކަމަކަށް ނުހަދާލާ، ކުދިކުދި ކަންތައްތަކެއް ކޮށްލައިގެން ހިކޭނެ ގޮތްތަކެކެވެ.\n1. ފެން ބުއިން\nތިބާގެ ދުވަސް 1 ފެންތަށިން ނުވަތަ2ފެންތަށިން ފަށާށެވެ. ރިސާޗްތައް ދައްކާގޮތުގައި ހެނދުނުގެ ފުރަތަމަ ބުއިމަކަށް ފެން ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ހަށިގަނޑުގައިވާ ވިހަ ގޭސްތައް ބޭރުކޮށްލައެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް ހެނދުނު ފެން ބޮއެފިނަމަ، ބަނޑުހައިވުމުން ދުރުކޮށްދީ، ބޭކާރު ކެއުންތައް ކެއުމުންވެސް ދުރުކޮށްދެއެވެ.\n2. ކައި ނިމިގެން ކުޑަވަގުތުކޮޅަކަށް ހިނގާލުން\nބަނޑުފުރާ ކާލައިގެން ދިވެހިންނަށް ކުރެވޭކަމަކީ ފޯނާއި ކުޅެން، ނުވަތަ ޓީވީ ބަލަން އިށީނދެލެވެނީއެވެ. ނުވަތަ އޮށޯވެލެވެނީއެވެ. މިއީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ. ކައިނިމިގެން ދިހަ ވަރަކަށް މިނިޓް ވަންދެން ހިނގާލުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުން ކެލޮރީ ކޮޅެއް ވިރި، ހަޖަމް ކުރުމަށް އެތަކެއް ފަސޭހަތަކެއް ވެގެންދެއެވެ. ދުވާލަކު 30 މިނިޓްގެ ދުވުމަކަށްވުރެ، މިކަމަކީ މާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްކަމުގައި ރިސާޗްތަކުން ވަނީ ދައްކާފައެވެ. (ހެނދުނު ސައި ބޮއިގެން އޮފީހަށް، މެންދުރު ކައިގެން އާއިލާ މީހެއް ނުވަތަ ރައްޓެއްސެއްގެ ގެއަށް، ރޭގަނޑު ކައިގެން އިޝާ ނަމާދަށް މިސްކިތަށް ހިނގާލާފައި ގޮސްލުމުންވެސް މިކަން ކޮށްލެވުނީއެވެ.)\n3. ފައިބަރ ހިމެނޭ ބާވަތްތައް ގިނައިން ކެއުން\nފައިބަރ ގިނަ ކެއުންތަކަކީ ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި، ބަރުދަން ލުއިކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާއެކެވެ. އަދި އެއީ ހަކަތަ ގިނަ، ކެލޮރީ މަދު މާއްދާއެކެވެ. އެހެންކަމުން ހެނދުނުގެ ނާސްތާގައި ފައިބަރގެ ބާވަތްތައް އެކުލެވޭ ކެއުންތައް ބޭނުންކުރުމަކީ އެންމެ އެދެވިގެންވާ ގޮތެވެ.\n4. ގެއިން ކެއުން\nރެސްޓޯރެންޓްތަކުން ކެއުމަކީ މިހާރު ދިވެހިންގެވެސް އާދައެކެވެ. މަހަކު މަދުވެގެން ދެތިންފަހަރު ރެސްޓޯރެންޓަކުން ކެއުމަކީ އާންމުކަމެކޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. ރެސްޓޯރެންޓްތަކުގައި ކައްކާ ތަކެތީގައި، ތެލުގެ ބާވަތް އާދަޔާއި ޚިލާފަށް އިތުރަށް ހިމަނާފައި ހުންނަކަން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ. ނަމަވެސް ގޭގައި ކައްކާއިރު، ތިމާގެ ހަށިގަނޑަށް ވިސްނައިގެން، ތެޔޮ މަދުކޮށް ތިމާއަށް ކެއްކިދާނެއެވެ. ގޭގައި ކައްކައިގެން ކެއުމަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށާއި، ރަނގަޅު ސިއްޙަތެއްގައި ހުރުމަށް ކުރުން އެންމެ އެދެވިގެންވާ އެއްކަމެވެ.\n5. ކަސްރަތު ކުރުން\nދުވަންދާނެ ވަގުތެއް ނުވާ މީހެއްނަމަ ކަސްރަތަކީވެސް ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެތަކެއް އެހީއެއް ވެދޭ އެއްޗެކެވެ. ނިދުމުގެ ކުރިން "ޕުޝް-އަޕް" ހެދުމަކީވެސް އެތަކެއް ކެލޮރީއެއް ހިންދާލާނެކަމެކެވެ. ނިދާ ހޭލައިގެންވެސް އާދައިގެ ކަސްރަތުކޮޅެއް ކޮށްލެވިދާނެއެވެ.\nއާދަކޮށް ކަސްރަތުކުރާ މީހުންނަށް ކޮވިޑް-19 ގެ ނުރައްކާ ކުޑަވޭ\nނޮވެމްބަރު 9, 2019 22:46\n5 ވަނައަށް ހިމަނާފައޮތް "ގެއިން ކެއުން" މީކީ މީހާ ހިކޭނެ ކަމެއް ނޫން.. ކާ އެއްޗެއް މުހިންމުވާނީ.. ދިރާސާ ކޮށް ބަލާބަލަ...\nނޮވެމްބަރު 10, 2019 00:15\nއަނެއްކާ އަނެއް ރިސަރޗް. އެކަތި ޓެސްޓް ކޮއް ނުނިމެނިސް އާ އެއްޗެއް ނެރުނީމަ ރަނގަޅައް ތިބި މީހުންވެސް ގޯސް މިވަނީ.\nނޮވެމްބަރު 10, 2019 10:03\nމި ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށް ވެސް ކާމިޔާބު ނުވީމަ ދެން ހަދާނީ ކިހިނެތް.\nނޮވެމްބަރު 10, 2019 12:51\nރޯދަ ހިފާނީ އޭރުން ކެއުން ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އެހީވެދޭނެ


ޝެއިޚް އުސާމާގެ އަލްޤާޢިދާއާއި އައިމަން ޒަވާހިރީގެ އަލްޤާޢިދާގެ ތަފާތު – ۞ Haqqu.info\n01/03/2017 01/03/2017 އަބޫ ޝައުކާނީ\nދުވަހަކަށްފަހު ދުވަހަކުން އަދި ހާދިޘާއަކަށް ފަހު ހާދިޘާއަކުން ބުއްދީގެ އަހުލުވެރިންނަށް އެނގި ފާޅުވެގެންދާ ހަޤީޤަތަކީ، ޝެއިޚް އުސާމާ\_ ގެ އަލްޤާޢިދާއާއި، އަދި އުއްމަތުގެ ހިޔާނަތްތެރިޔާ އައިމަން އަލް ޒަވާހިރީގެ އަލްޤާޢިދާގެ ޢަޤީދާއަކީ މުޅިން ތަފާތު ދެ ޢަޤީދާއެއްކަމެވެ.\nޝެއިޚް އުސާމާ\_ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުގައި އަލްޤާއިދާ އޮތް އިރު އޮތް އަޤީދާ މިއަދަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އެނގިގެންދާ ކަމަކީ އެއަޤީދާގެ މަތީގައި ވަނީ އިސްލާމީ ދަޥްލަތްކަމެވެ. މިކަން އެނގިގެންދާ އެތަކެއް ކަމެއް ފެންމަތިވެއްޖެއެވެ. އިސްލާމީ ޚިލާފަތުން ދާދިފަހުން، ނުބައި އިލްމުވެރިން ޤަތުލުކުރުމަށް ގޮވާލައި ނެރުނު ވީޑިއޯތަކާއި ގުޅިގެން ޒަވާހިރީގެ އަލްޤާޢިދާގެ ޔަމަނުގެ ގޮފިން ނެރޭ ނޫސްމަޖައްލާވަނީ އެކަމާއި އިންކާރުކޮށް އެތަކެއް ވާހަކަތަކެއް ދައްކާފައެވެ. މިކަން އެންމެފަހުން މިނިމިގެން ދިޔައީ ބޮޑު ބޭޒާރަކަށް ވެގެންނެވެ.\nޒަވާހިރީގެ އަލްޤާޢިދާ ނޫހުގައި ލިޔުމުގައި އިސްލާމީ ދައުލަތާއިމެދު ތުހުމަތުކުރިއެވެ:\n[ބައެއްމީހުން ދެކޭގޮތުގަ ދަޥްލަތް “ގުރޫޕު” ގެ ދަޢުވަތުގައި، މިވަގުތު ވަރަށް ގިނަ މާނަތަކެއް އެކުލެވެއެވެ. އެހެން ބުނާމީހުން ދެކޭގޮތުގައި ދަޥްލަތް “ގުރޫޕު” ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފިތިފައެވެ. އެއީ އެބައިމީހުންގެ އެންމެ ބޮޑެތި ރަށްތައް ކަމުގައިވާ އިރާޤުގެ މޫޞަލް އަދި ސޫރިޔާގެ ރައްޤާއަށް ބެލިކަމަށްވިޔަސްމެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަޥްލަތުގެ ޙާލަތާއިހެދި ދައުވަތައް ދަނީ އޭގެ އަސަރު ކުރަމުންނެވެ. އެމީހުންނަށް މިދަތި ހާލުއައީ އުލަމާއުއް ސުލްތާނުގެ ފަތުވާތަކާ ހެދި އެމީހުންގެ ބިންތައް ގެއްލުމުގެ ސަބަބުންކަމަށް ދެކެއެވެ.]\nމިތާގައި، ނުސީދާ ގޮތެއްގައި އިސްލާމީ ދައުލަތުގެ މައްޗަށް މިތުހުމަތުކުރަނީ، އެދައުލަތުން ޠާޣޫތުންގެ ކާހިނު ޢިލްމުވެރިން ޤަތުލުކުރުމަށް މިގޮވާލީ “ޖަޒުބާތެއްގައި” ޖެހިގެންކަމެއެވެ. އަދި މިއީ އިސްލާމީ ދައުލަތުގެ ކުރިން އެއްވެސް މުޖާހިދުންގެ މަޖިލީހަކުން ނުނެރޭ ފަތުވާއެއްފަދައެވެ! މިލިޔުމުގެ ނިމުމުގައި މިކަމަށް ރައްދެއް ލިޔެލާނަމެވެ.\nދެންވެސް ޢަޤީދާ އާއި އުސާމާ އެއަށް ތަބައުވި މަންހައްޖު ދޫކޮށްލި މިނޫހުގައި ވެއެވެ:\n[އަނެއްބަޔަކު ދެކޭ ގޮތުގައި ދަޥްލަތުން “ގުރޫޕު” ދަނީ އެމީހުންނާ ދެކޮޅުވާ ހުރިހާ އިލްމުވެރިން މެރުމަށް ގޮވާލަމުންނެވެ. އެޢިލްމުވެރިންނަކީ ސުލްޠާނުންނާއި އެއްކޮޅަށް ތިބި އިލްމުވެރިންނާއި އަދި ތާޢޫތުންނާއި “ދެކޮޅަށް” ތެދުވި އިލްމުވެރިންކަމުގައި ވިޔަސް މެއެވެ! ޖިހާދުގެ ތަރިއަކީ އެހާ ގަދަޔަށް ވިދަމުންދާ ތަރިއަކަށްވާ ހާލުގައިވެސް މިބައިމީހުން މިކަންމިކުރަނީ އެމީހުން މިތަރީގެ އަލި ކިލަނބުކޮށްލުމަށް އަޅާ އިތުރު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުންނެވެ. އަދި ދަޥްލަތް ގުރޫޕުން އިލްމުވެރިން ޤަތުލު ކުރާވާހަކަ އައުމުން، މިގޮވާލުން ކޮލަމިސްޓު “އަބޫ މާޖިދު އަލް ހަބޫބީ” މިނޫހުގެ ކުރީގެ އަދަދެއްގައި ދަޥްލަތާއިމެދު ޔަޤީންކޮށްދީފައިގޮތާ ބަރާބަރަށް ދިމާވެއެވެ. އެއީ ފަސޭހަ އަމާޒުތައް ހޯދުމެވެ. އަދި އެމީހުންގެ މިކަންތައްތައް ޚަވާރިޖުން ވިސްނުންތަކާއި ދިމާވެއެވެ. އެއީ ދުއްވާލުމަށްޓަކައި އެކަމުގެމޫގަނޑު ހޯދައި ދުއްވާލުމެވެ. ދެންފަހެ އެބައިމީހުންނަށް (އެބަހީ އިހުގެ ޚަވާރިޖުންނަށް) ފެނުނީ ބަލާޔާއި ފަސާދައިގެ އަސްލުކަމަށް އަލީ ބިން އަބީ ތާލިބެވެ!]\nފަހަރެއްގައި ޢަޤީދާ ފަސާދަވެފައިވާ ޢައިމަނުގެ އަލްޤާޢިދާއިން ޢަލީ ބިން އަބީ ޠާލިބު އާއި ޠާޣޫތުންގެ ކާހިނު މިޒަމާނުގެ ޢިލްމުވެރިން އެއްހަމަޔެއްގައި ފެންނަނީބާއެވެ؟ ދެން މިލިޔުން ނިއްމާލަމުން ޒަވާހިރީގެ އަލްޤާޢިދާއިން އެބައިމީހުންގެ ބަދަލުވެފައިވާ މަންހައްޖު ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރިއެވެ. އެއީ އެބައިމީޙުންގެ ލިޔުންތެރިޔާ އަލްޙައްބޫބީގެ މިޚުލާސާއިންނެވެ:\n[އަހަރުމެން (އަލްޤާޢިދާއިން) ސަރުކާރުގެ ޝެއިޚުންނާއި ސުލްޠާނުންގެ އިލްމުވެރިންނާއި ޙިޔާލުތަފާތުވިއެއްކަމަކު، މިޒަމާނުގެ ޚަވާރިޖުން ކަންތައް ކުރާފަދައިން އެބައިމީހުން ކާފަރުކޮށް، ލޭހުއްދަކޮށް އަދި އެބައިމީހުންގެ ގެދޮރުގެ ހުރުމަތެއް އަހަރެމެންނެއް ނުކަނޑަމެވެ.]\nވަރަށް ފަސޭހައިން އެކަމަކީ އެބައި މީހުންގެ އަޤީދާއެއް ނޫންކަމަށް މިވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ! މިއީ އުއްމަތުގެ ޚިޔާނަތްތެރިޔާ އައިމަން އައްޒަވާހިރީގެ އަލްޤާޢިދާއެވެ!\nދެން މިބަލާލަނީ، ޝެއިޚް އުސާމާ\_ ގެ އަލްޤާޢިދާގެ އިސް ޢިލްމުވެރިއެއްކަމަށްވާ ޝެއިޚް ފާރިސް އައްޒަހްރާނީ އިސްލާމީ ޚިލާފަތުން ޠާޣޫތުންގެ ކާހިނުން މެރުމަށް ގޮވާލުމުގެ 10 އަހަރު ކުރީން، އަދި އިސްލާމީ ޚިލާފަތް ވުޖޫދަށް އައުމުގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރިން، ޝެއިޚް އުސާމާގެ ޤިޔާދަތުގެ ދަށުގައި ދެއްވާފައިވާ ފަތުވާއަކަށެވެ. އޭގައި ވިދާޅުވިއެވެ:\n[އޭމީސްތަކުންނޭވެ! ހަމަކަށަވަރުން، މި(އާލް ސައުދުގެ) ދަޥްލަތް މިވަނީ ވެއްޓި ނެތިގެން ދިޔުމާއި ގާތްވެފައެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ނިމުން ކައިރިވެއްޖެކަން އަހަރެންނަށް ޔަޤީނެވެ. އެހެންކަމުން (އާލުއްސަޢުދުގެ ފިރުޢައު އަމީރުން، މަގުތަގުގައި) ދެމުމަށް ނޫނީ އެލުވުމަށް އެދޭނަމަ – (ޠާޣޫތުގެ ޝެއިޚުން) ސަޢުދު އަލްބަރީކް، އާއިދް އަލް ޤަރްނީ، މުޙްސިން އަލް އަވާޖީ، ސުލައިމަން އަލް އީދީ، މުޙައްމަދު އަލް އަވިން، ހާމިދު އަލް ޣާމިދީ އަދި [ބޮޑެތި އޭޖަންޓުންގެ މަޖިލީސް” (ހައިޢާ ކިބާރު އަލްޢުލަމާ) ގެ މެމްބަރުންގެ (ބަނޑުފަޅައި އެބައިމީހުންގެ) ގޮހޮރުތަކުގައި ނޫނީ އެކަން ނުކުރާށެވެ. އަދި މި(ޝެއިޚުންގެ) ލިސްޓު ވަރަށް ދިގެވެ. އެހެނަސް އެޔެއް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފޮރުވިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން ތިޔަބައިމީހުން ކޮންމެ ފަރުދެއްމެ ވަޅި ތޫނު ކުރާށެވެ. އަދި މިބައިމީހުންގެ ހަންގަނޑު ދަމައި، ގުނަންތައް ބުރިކުރަމުން ތާޢޫތުންނަށް އަޒާބުދޭށެވެ. އެއީ ހަމަހަމަ ވެގެންވާ ބަދަލުހިފުމެކެވެ. އަދި އެބަދަލުހިފުންވަނީ އެބަޔަކު ކުޅަ ޢަމަލަކާއި އެއްގޮތަށެވެ.]\nވިސްނައިފި ބަޔަކަށް މިކުޑަކުޑަ ލިޔުންކޮޅުން ދެއަލްޤާއިދާގައި ހުރިތަފާތު އުޑާއި ބިންހައި ތަފާތުވެގެންވާކަން ބަޔާންވާނެއެވެ. ޝެއިޚް ފާޜިސް އައްޒަހްރާނީ ހައްޔަރުކޮށް ޖަލުގައި އެއްތައް އަހަރުތަކެއް ބޭއްވުމަށްފަހު ސަޢޫދީއިންވަނީ ދާދިފަހުން މަރުގެ ޙުކުންކޮށް ޤަތުލުކޮށްލާފައެވެ. އެހެނަސް ޒަވާހިރީގެ ޚިޠާބުތަކުގައި އަލްޤާޢިދާގެ ނަޒަރިއްޔާތު ބައްޓަމުގައި އިސްވެ ތިބިކަމަށް ބަޔާންކޮށް ޝުކުރުއަދާކޮށްފައިވާ “އިއްޒަތްތެރި ޝެއިޚުން” ކަމަށްވާ ސިބާއީ އާއި ޠާރިޤު އަބްދުލް ހަލީމް ދަނީ ލަންޑަނުގެ ގަނޑުވަރެއްގައި އާއި ކެނެޑާގެ މިލިއަންޑޮލަރުގެ ބިޒްނަސްއެއް އަމާންކަމާއިއެކު ހިންގަމުންނެވެ. ވިސްނާބަޔަކަށް މީގައި ހެކިތަކެއް ވެއެވެ.\nހަނދުމަކުރާށެވެ. ޝެއިޚް އުސާމާ\_ ޚުދު ވަނީ ޠާޣޫތުންގެ ޢިލްމުވެރިންނާއި ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދައްކަވައި އެބައިމީހުންނަކީ ފާސިޤުވެފައިވާ ބަޔެއްކަމާއި، މުފްތީއަކަށްވިޔަސް ލަޤަބުތަކެއްވިޔަށް، ކިތައްމެ ގިނަ ފޮތްތަކެއް ލިޔުނެއްކަމަކުވެސް، އިސްލާމީ އުއްމަތް އެބަޔަކަށް އިޖާބަދިނުން ޙައްޤުނޫން ބާޠިލުބަޔެއްކަމަށް “ތައުޖީހާތު” ފަދަ އެމެރިކާގެ ޙަމަލާގެ ކުރިން އެންމެ ފަހުން ދެއްވާފައިވާ ފަތުވާތަކުގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައެވެ. އަދި މިކަމުގެ މައްޗަށްވާ ސާފުދަލީލުތައް ފަތުވާތަކުގައި ތަފްސީލުދެއްވާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު މިވަނީ އިހުގައި އޮތް އަލްޤާއިދާ އޮޔާ ގޮސްފައެވެ. މިއަދު ޖިހާދުގެ ނަމުގައި އެބައި މީހުންތިބީ އެއްވެސް އަޤީދާއެއް ނެތި، މުރުތައްދުންތަކަކާއި ގުޅި، ހިފެއްޓުމެއްނެތި މާކަނޑެއްގައި އޮޔާދާ އޮޑިއެއްފަދައިންނެވެ. އިސާހިތަކު ނަގާ ރާޅަކައިގެން ބަންޑުން ޖާހާލަފާނެފަދަ ގޮތަކަށެވެ.\nއަލްޤާޢިދާ އަޤީދާ އުސާމާ ބިން ލާދިން ޒަވާހިރީ\nAbu mussab says:\n06/03/2017 at 6:31 am\nAllah thi akhunn almalugai barakaailahvaa illmu ithuru kohdhehvaashi…haqqu bayaan kohdhinumugai saabithuve thibumah naseyhaitherivann…


Usoolu Nuhdhaa6Aharu, Miee Zinmaa Nunagaa CEO Eh Tha!?\nއެންސްޕާގެ ސީއީއޯ އިސްމާއިލް އައްޒާމް ވަޖީހު\nއުސޫލު ނުހަދާ6އަހަރު, މިއީ ޒިންމާ ނުނަގާ ސީއީއޯ އެއްތަ!؟\n25 މޭ 2022 - 12:45:57\nނޭޝެނެލް ސޯޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ (އެންސްޕާ) ވުޖޫދަށް އައިސްފައި ވަނީ 27 އޯގަސްޓް 2008 ގައެވެ. މި އޭޖެންސީގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ ގައުމީ އިޖްތިމާއީ ސިއްހީ އިންޝުއަރަންސް ސްކީމު ހިންގާ ބެލެހެއްޓުމާއި އިޖްތިމާއީ ރައްކާތެރި ކަމުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ޕްރޮގްރާމްތައް ރާވާ ހިންގުމެވެ.\nކަން މިހެން ހުރި ނަމަވެސް އެންސްޕާއިން ހަދަންޖެހޭ ކަމަށް ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ބައެއް އުސޫލު ނަހަދާ އޮތުމުގެ ސަބަބުން ލިބެންޖެހޭ އެހީ އިން މަހުރޫމުވެ މިއަދު އެތައް ބަޔަކު އަންނަނީ ޝަކުވާ ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން އިޖްތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގާނޫނު ގެ ތިން ވަނަ މާއްދާގައި އިޖްތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުން ދައުލަތުން ރައްޔިތުންނަށް ދޭންޖެހޭ އެހީގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭ "ދަރިވަރުންނަށް ދޭ އެހީ" ދިނުމަށް ކަނޑައެޅިފައި ވީނަމަވެސް އެކަމަށް އުސޫލެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ އެހީގެ ދޮރު ވަނީ ބަންދުވެފަ އެވެ.\nމިކަމާއި ގުޅިގެން އެންސްޕާއިން ބުނީ، މި އެހީ ދިނުމަށް ގާނޫނުގައި ބުނެފައިވީ ނަމަވެސް އެ އެހީ ދިނުމަށް ހަދަންޖެހޭ އުސޫލާއި ގަވައިދު ހަދާފައި ނުވުމުން އެ އެހީ ދެވެން ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ގާނޫނުގައި ވަރަށް ސާފުކޮށް މި އުސޫލު ހެދުން ލާޒިމް ކޮށްފައިވަނީ އެންސްޕާގެ މައްޗަށެވެ.\nމިކަމުގެ ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭނީ، އެންސްޕާގެ ސީއީއޯ ކަމާއި 2017 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ 18 ވަނަ ދުވަހު ހަވާލުވި އިސްމާއިލް އައްޒާމް ވަޖީހު ނޫން ކޮން ބޭފުޅެއްތޯ އެވެ. ސަބަބަކީ ގާނޫނަށް އަމަލު ކުރަން ފެށިތާ ހަ އަހަރުވީ އިރު އެ އެޖެންސީ ހިންގަން ހަވާލުވެ ހުންނަވާތާ މިހާރުވަނީ ފަސް އަހަރުވެ ފަ އެވެ. އަދި ސަރުކާރު އިދާރާއަކުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ފުރިހަމައަށް ކުރަމުން ގެންދިއުމުގެ ގާނޫނީ ޒިންމާ އެޅިފައިވަނީ އެތަނުގެ އެންމެ އިސް ފަރާތުގެ ބޮލުގައި ކަމަށް ވުމުންނެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ފަސް އަހަރު ސީއީއޯ ކަމުގެ މަގާމުގައި ހުންނަވައިގެން ރައްޔިތުންގެ ޓެކްސް ފައިސާއިން މުސާރަ ނަންގަވާއިރު ގާނޫނަކުން ރައްޔިތު މީހާއަށް ދޭންޖެހޭ ހައްގެއް ނުދީ ހަދަން ޖެހޭ އުސޫލެއް ނަހަދާ އޮތުމީ އޭނާގެ ޒިންމާ އަދާ ކުރެވިގެން ނުވެ އޮތް ކަމެއްތޯ މިއީ ވެސް ސުވާލެކެވެ.\nއިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމާބެހޭ ގާނޫނުގައި ބުނާ ކަމަކަން އުސޫލު ނަހަދާ އޮތް އިރު، މައުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުގެ ގާނޫނުން ލާޒިމް ކުރާ ބައެއް ކަންކަން ވެސް އައްޒާމު ހިންގަވާ އެންސްޕާއިން ކުރިކަމަކަން ނުފެނެ އެވެ. ގާނޫނު ހަދަނީ ކަރުދާހުގައި ބާއްވަން ކަމަށް ދެކުނު ނަމަވެސް އެތަނުގެ މައުލޫމާތު ފަސޭހަކަމާއެކު ފޯރުކޮށް ދޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. އަދި ވަކިން ހާއްސަކޮށް މައުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުގެ ގާނޫނުން ލާޒިމް އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރު ނުވަތަ އެ ޒިންމާ ނަގާނެ މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކާ ގުޅޭނެގޮތް ރައްޔިތުންނަށް ވީހާ ވެސް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި، އާންމުކޮށް ލިބޭނެމަގު ފަހިކޮށް ދޭން ޖެހެ އެވެ. އެކަން އެންސްޕާގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާގެ ހައިސިއްޔަތުން ކުރަން ޖެހޭ ފަރާތަކީ އެ ތަން ހިންގަވަން ހުންނެވި ސީއީއޯ ނޫން ބޭފުޅަކަށް ނުވާނެތާ އެވެ.\nއޭނާ އަށް އެ ޒިންމާ ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ މައުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުގެ ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިންނެވެ. މައުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުގެ ގާނޫނަކީ ވެސް އެންސްޕާގެ ސީއީއޯއަކަށް ހުންނަވާ ބޭފުޅަކު ބޭނުންވީމަ އަމަލުކުރަން އޮތް ގާނޫނެއްކަން އެނގޭނެ މާއްދާއެއް އެ ގާނޫނުގައި ނެތްކަމަށް ވެ އެވެ.\nއެންސްޕާގެ އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރު ނުވަަތަ އޭނާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާ ކުރާ މީހެއްގެ މައުލޫމާތު ދޭން އެންސްޕާއިން ފަސް ޖެހޭ ނަމަ އެ ކުރެވެނީ ވެސް ހަމަ މޮޅުކަމެއްތޯ ސުވާލުކޮށްލަން ޖެހެ އެވެ. އެ މަގާމުގެ ޒިންމާ އަދާ ކުރާ މީހާގެ މައުލޫމާތު ސިއްރެއްގެ ގޮތުގައި ބާއްވަން ބޭނުންވާ މީހަކާ އެ ޒިންމާ ހަވާލު ކުރެވިފައިވާ ނަމަ އެ މީހާ އެ މަގާމުން ދުރުކުރުމަކީ ގާނޫނަށް ބޯލަބަން ބޭނުން ނަމަ ކުރަންޖެހޭނެކަމެއް ކަމަށް ފެނެ އެވެ. ނަމަވެސް ގާނޫނުން ލާޒިމް ކުރާ ކަމެއް ނުކޮށް ހަ އަހަރުވެގެން ދިޔަ އިރު ހުންނެވި ވެރިޔަކަށް އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރެއްގެ ކަންތައް މާ ބޮޑުވެގެން އުޅޭކަން ވެސް ނުޖެހޭނެތާ އެވެ.\nގާނޫނަށް ތަބާވުމުގެ އާދަ ވެރިންގެ ކިބައިގައި ވެސް ނެތް ކަމުގެ ވާހަކަ ދައްކާ އަޑު ގަދަވެގެންދާއިރު ވަކި އެންސްޕާ ހިންގަން ހުންނަވާ ވެރިއަކު ވެސް ގާނޫނަށް މާ ބޮޑަށް ބަލައިގެން އުޅުމަކީ ގޯހަކަށް ވެދާނެތީ އެންސްޕާގެ ސީއީއޯ ވެސް އެ މަގުން ވަޑައިގަންނަވަނީކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް ގަބޫލު ކުރަން ޖެހެނީ މިއީ ގާނޫނީ ދައުލަތެއްކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ އެވެ. އެ ވާހަކަ ދޮގު ނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ. ނަމަވެސް ބާރު އޮތް ދުވަހު އެ ވާހަކަ އާއި އެ ހަގީގަތާއެއް ގޮތަށް ކަން ނުކޮށް ތިބެވިދާނެ އެވެ. އަދި ފަހުން ވެސް އުޅެވިދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ގާނޫނުން އޭނާއަށް މަތިކޮށްފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާ ކުރެވުނީ ކަމަކަން ނުނިންމޭނެ އެވެ. އެހެން ކަމުން ތަނުން ހަދަންޖެހޭ އުސޫލާއި، ތަނުން ދޭންޖެހޭ ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ދަށްވެ، ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާތައް އިންތިހާއަށް އުފުލިފައި ވާއިރު، މިއަދު އެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ އެތަނުގެ ސީއީއޯ އިސްމާއިލް އައްޒާމް ވަޖީހު ނަގަން ޖެހޭނެތާ އެވެ.


"Avatar" akee Govindha dhin nameh!\n"އެވެޓާ" އަކީ ގޯވިންދާ ދިން ނަމެއް!\nއެވެޓާއަކީ ޖޭމްސް ކެމެރަންގެ އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ފިލްމް\nކޮމެޑީ ފިލްމު ކުޅުމަށް މަގުބޫލު ތަރި ގޯވިންދާ އަަކީ ކުރީގެ ތަރިއެއް ކަމުގައިވިޔަސް އަދިވެސް ސްކްރީނަކުން މުޅިން ނުގެއްލެ އެވެ. ހާއްސަ މެހެމާނުންގެ ގޮތުގަ އާއި ފިލްމުތަކުގެ ހާއްސަ ފެނިލުންތަކުން އޭނާގެ ހުނަރު ދައްކާލަ އެވެ. ދާދިފަހުން ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ގޯވިންދާ ވަނީ އާ ވާހަކަތަކެއް ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ. އޭނާގެ ފޭނުންނާއި މުޅި ސޯޝަލް މީޑިއާ އެ ވާހަކަތަކަށް ހުއްޓުނެވެ.\nރަޖަތު ޝަރުމާގެ "އާޕްކީ އަަދާލަތު" ގެ މެހެމާނުންގެ ސީޓުގައި އިނދެ ގޯވިންދާ އޭނާ ނުކުޅެ ދޫކޮށްލި ފިލްމުތަކުގެ ނަންތައް ހާމަ ކުރި އެވެ. އެ ފިލްމު ތަކުގެ ތެރޭގައި "ތާލް"، "ގަދަރް" އަދި "ދޭވްދާސް" ހިމެނޭ އިރު އެންމެ ފާހަގަވީ މަޝްހޫރު ޑައިރެކްޓަރު ޖޭމްސް ކެމެރަަންގެ ބްލޮކްބަސްޓާ ފިލްމު "އެވެޓާ" ކުޅުމަށް ފުރުސަތު ލިބި އެ ފިލްމު ވެސް ދޫކޮށްލި ކަމަށް އޭނާ ބުނި ބުނުމެވެ.\nފިލްމުގެ ރޯލެއް އޭނާއަށް ކުޅެން ލިބުނު ކަމާއި އެ ފިލްމުގެ ޓައިޓްލް ނަން ކެމެރަން އަށް ހުށަހެޅީ އޭނާ ކަމަށްވެސް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nނޫސްތަކުގައި ރިޕޯޓުކޮށްފަައިވާ ގޮތުންނަމަ ގޯވިންދާ އެ ފިލްމު ރިޖެކްޓު ކުރީ ކީއްވެތޯ އެހުމުން ގޯވިންދާ ބުނީ 410 ދުވަސް ވަންދެން ގައިގައި ކުލަ ހާކައިގެން ޝޫޓް ކުރަން ބޭނުން ނުވީ ކަމަށެވެ. އެހެން ކަމުން ޑައިރެކްޓަރު ކިބައިން މާފަށް އެދިފައިވާނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nދިހަ އަަހަރު ވަންދެންް ބޮކްސް އޮފީހުގެ އެއްވަނަައިގައި އޮތް އެވެޓާ ފިލްމަކީ ސައިންސް ފިކްޝަން ފިލްމެކެވެ. މި ފިލްމު ބޮކްސް އޮފީސް ޗާޓުން ދެވަނަ އަށް ވައްޓާލީ މި މަހު އެވެ. ފިލްމަށް 2.7 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކާމިޔާބެއް ލިބުނެވެ.


Covid-19: Oxord Ge Vaccine, Umurun Dhuvavee Meehunnah Dheegen Kaamiyaabu Natheejaa Thakeh Dhakkaifi - Vaguthu\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ އޮކްސްފޯޑު ޔުނިވާސިޓީން ކޮވިޑް-19 އަށް ޚާއްސަކޮށްގެން އުފައްދާ ވެކްސިން، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ދީގެން ކުރި ތަހުލީލުތަކުން ކާމިޔާބު ނަތީޖާތަކެއް ދައްކައިފިއެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން ކޮވިޑް-19 ގެ ހިރާސްބޮޑު (ހައި ރިސްކް) ކެޓެގަރީގައި ހިމެނޭ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް މި ވެކްސިން ދިނުމުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށް ފުރާނައަށް ނުރައްކާ ވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވެއެވެ. އަދި ކޮވިޑް-19 ޖެހުމުން ފެންނަ އަލާމާތްތައް މި ވެކްސިންގެ ސަބަބުން މަދުވާ ކަމަށްވެސް ތަހުލީލުތަކުން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.\nއޮކްސްފޯޑުގެ ވެކްސިން އުފައްދަނީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބޭސް އުފެއްދުމުގައި ކުރިއަރާފައިވާ އަސްޓްރަ ޒެނެކާ ކުންފުންޏާއި ގުޅިގެންނެވެ. މި ވެކްސިނަކީ ކޮވިޑް-19 ގެ ވައިރަސް އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ އެންޓިބޮޑީތަކެއް އެކުލެވޭހެން އުފައްދާފައިވާ ވެކްސިނެކެވެ.\nމީގެ ކުރިން މި ވެކްސިން އަކީ ޒުވާން އުމުރުގެ މީހުންނަށް ވެސް ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރި ވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވެކްސިނެއް ކަމަށް ހެކި ލިބޭ ހޯދުންތަކެއް ހޯދިފައި ވެއެވެ. އަދި މި ވެކްސިންގެ ސީދާ އަސަރު ކޮށްގެން މިހާތަނަށް ތަހުލީލުތަކުގައި ބައިވެރިކުރާ މީހެއްގެ ހާލު ގޯސްނުވާ ކަމަށްވެސް އޮފިޝަލުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއޮކްސްފޯޑާއި އަސްޓްރަ ޒެނެކާ ގުޅިގެން އުފައްދާ މި ވެކްސިންގެ މިހާރު ކުރިޔަށް ދަނީ ކްލިނިކަލް ޓްރަޔަލްގެ ތިންވަނަ ފޭސްގެ މަސައްކަތެވެ. މި ފޭސްގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން އެތައް ހާސް ބަޔަކަށް ވެކްސިން ދީގެން ތަހުލީލުތައް ކުރިޔަށް ގެންދަން ވަނީ ފަށާފައެވެ.\nދިރާސާވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުން މިހާރު ކުރިޔަށްދާ ތަހުލީލުތަކުގެ ފަހުގެ މަސައްކަތްތައް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލެވިއްޖެ ނަމަ މިއަހަރުގެ ފަހުކޮޅަށް ވެކްސިން ތައްޔާރުކުރެވޭއެވެ. އަދި އަންނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ވެކްސިން ފޯރުކޮށްދޭން ފަށާނެ ކަމަށް އެފަރާތްތަކުން ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nކޮވިޑް-19 އަށް ވެކްސިނެއް ހޯދުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން ގިނަ ކެންޑިޑޭޓުން ބައިވެރިވަމުން ދެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ސިއްޙަތު ޖަމިއްޔާ، ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުން މިވަގުތު ސަތޭކައަށްވުރެ ގިނަ ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރެވެމުން އެބަދެއެވެ. އޭގެތެރެއިން9ވެކްސިނެއްގެ ފަހުގެ މަރުޙަލާތައް ވަނީ ފަށާފައެވެ.


SunOnline: Naibu raees, bangladesh ah kurevvi rasmee dhathurufulhu nimmavaa lavvaifi\nނައިބު ރައީސް، ބަންގްލަދޭޝްއަށް ކުރެއްވި ރަސްމީ ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލައްވައިފި\nއިސްމާއިލް ޝާކިރު 25 Nov 2021, 12:34\nބަންގްލަދޭޝްގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝައިޚް ހަސީނާ (ކ) އަދި ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމް (ވ) -- ފޮޓޯ/ ރައީސް އޮފީސް\nނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމް، ބަންގްލަދޭޝްއަށް ކުރެއްވި ރަސްމީ ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލެއްވުމަށްފަހު، ރޭ ރާއްޖެ ވަޑައިގެންފިއެވެ.\nނައިބު ރައީސް، ބަންގްލަދޭޝްއަށް މި ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި އެމަނިކުފާނުގެ އަރިހުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ ބައެއް ބޭފުޅުންނާއި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ މަތީ ފަންތީގެ ބައެއް ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nނައިބު ރައީސް ބަންގްލަދޭޝްއަށް ވަޑައިގެންނެވީ ހޯމަ ދުވަހުގެ ހެނދުނުއެވެ.\nއެ މަނިކުފާނު ބަންގްލަދޭޝްއަށް ވަޑައިގެންނެވުމާއެކު އެގައުމުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ވެރިރަށް ޑާކާގެ ހަޒްރަތު ޝަހްޖަލާލް އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުން އެމަނިކުފާނަށް މަރްހަބާ ދަންނަވާފައެވެ.\nނައިބު ރައީސްގެ މި ދަތުރުފުޅުގައި އެމަނިކުފާނު ވަނީ ބަންގަބަންދު މިއުޒިއަމް އާއި ބަންގްލަދޭޝް-ކޮރެއާ ޓެކްނިކަލް ޓްރެއިނިންގ ސެންޓަރ (ބީކޭޓީޓީސީ) ފަދަ މުހިންމު ބައެއް މުއައްސަސާތަކަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައި އެ ތަންތަނުގެ މަސައްކަތްތައް ބައްލަވާލައްވާފައެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނު ވަނީ ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ދާއިރާއާއި ތައުލީމީ ދާއިރާއިން ފަންނީ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށް ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމާއި ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައެވެ.\nމި ދަތުރުފުޅުގައި، އެމަނިކުފާނު ވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ ބައެއް މެންބަރުންނާއި ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ.\nއެގޮތުން ބަންގްލަދޭޝްގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ފޮރިން އެފެއާޒް ޑރ. އޭކޭ އަބްދުލް މޮމެންއާއި، މިނިސްޓަރ އޮފް އެކްސްޕެޓްރިއޭޓްސް ވެލްފެއަރ އެންޑް އޯވަރސީސް އެމްޕްލޯއިމަންޓް އިމްރާން އަހްމަދާއި، މިނިސްޓަރ އޮފް ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް އެމްޑީ ޒާހިދު އަހްސަން ރަސަލްއާ ވަނީ ބައްދަލު ކުރައްވާފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން ޑޮކްޓަރ ދީޕޫ މޮނީ އާއި، މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތް އެންޑް ފެމިލީ ވެލްފެއަރ ޒާހިދު މަލީކްއާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. އަދި މި ބައްދަލުވުންތަކަށްފަހު އެ މަނިކުފާނު ވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ އެކި އިދާރާތަކުން ދިވެހި ދަރިވަރުންނަށް ދެއްވި ސްކޮލަރޝިޕްގެ ފުރުސަތުތައް ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާފައެވެ.\nހަމަ އެއާއެކު މި ދަތުރުފުޅުގައި ނައިބު ރައީސް ވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ރައީސް އަބްދުލް ހާމިދުގެ އަރިހަށް އިހްތިރާމުގެ ޒިޔާރަތެއް ކުރައްވާފައެވެ.\nމި ބައްދަލުކުރެއްވުން އޮތީ އިއްޔެ ބަންގްލަދޭޝްގެ ރިޔާސީ ގަނޑުވަރުގައެވެ. މި ބައްދަލުކުރެއްވުމަށްފަހު، ނައިބު ރައީސް ވަނީ ޑާކާގެ ހޮޓެލް އިންޓަރކޮންޓިނެންޓަލްއަށް ވަޑައިގެން، ބަންގްލަދޭޝްގައި ދިރިއުޅޭ ދިވެހި ދަރިވަރުންނާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ.\nމި ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލެއްވުމުގެ ކުރިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝައިޚް ހަސީނާގެ އަރިހަށް އިހުތިރާމުގެ ޒިޔާރަތެއްކުރައްވައި މަޝްވަރާކުރައްވާފައެވެ.\nބޭގަމް ޚާލިދާޒިޔާގެ ހާލުކޮޅު ބޮޑުވެ އައިސީޔޫގައި ފަރުވާދެނީ\nނައިބު ރައީސް، ރާއްޖެ ވަޑައިގެންފި\nރާއްޖެ - ބަންގްލަދޭޝް\nރަޖިސްޓްރީ ނުވެ އުޅޭ ބިދޭސީންނަށް އެހީވާން އެދިއްޖެ


"Bos" in dheyn beynun vi message dhevijje: Nahula | Mihaaru\n"ބޮސް" ގެ ޕޯސްޓަރެއް: ފިލްމް ވަރަށް ކާމިޔާބު ކަމަށް ނަހުލާ ބުނޭ.\n"ބޮސް" އިން ދޭން ބޭނުންވި މެސެޖް ފޯރުކޮށް ދެވިއްޖެ: ނަހުލާ\n18 ނޮވެމްބަރ 2017 - 05:559comments\nމިހާރު ސިނަމާގައި ދައްކަމުން އަންނަ ފިލްމް "ބޮސް" އިން މުޖުތަމައަށް ފޯރުކޮށް ދޭން ބޭނުންވި މެސެޖް ފޯރުކޮށް ދެވިއްޖެ ކަމަށާއި ފިލްމަށް އާންމުންގެ ފަރާތުން ލިބެމުން އަންނަ ތަރުހީބާ ދޭތެރޭ ވެސް ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހޭ ކަމަށް ޕްރޮޑިއުސަރު ފާތުމަތު ނަހުލާ ބުނެފި އެވެ.\n"ބޮސް" އަކީ ލޯބީގެ އަސަރު ގަދަ ވާހަކައެއްގެ ތެރެއިން ސިއްހީ ބޮޑު ބައްޔަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ފިލްމެކެވެ. ނަހުލާ ބުނީ ފިލްމްގެ ސްކްރީންޕްލޭ ލިޔުނީ މެޑިކަލް ޑޮކްޓަރުންނާ މަޝްވަރާކޮށް، ވަރަށް ބޮޑަށް ރިސާޗް ވެސްކޮށްގެން ކަމަށެވެ.\n"އަހަރެން މި ފިލްމް ދޭން ބޭނުންވި މެސެޖުން ފޯރުކޮށް ދެވިއްޖެ. އެހެންވެ ވަރަށް ސެޓިސްފައިޑް ފިލްމާ ދޭތެރޭ. ކޮމާޝަލް ރަހަތަކާ އެކު ފިލްމް ގެނެސް ދޭން ބޭނުންވި އެއް ސަބަބަކީ ވެސް، މެސެޖް ފޯރުކޮށް ދޭން މާ އިފެކްޓިވް ވާނެތީ،" ނަހުލާގެ ސްކްރިޕްޓަކަށް، އައިޝަތު ރިޝްމީ ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ ފިލްމާ ބެހޭ ގޮތުން ބުންޏެވެ. "އެކަން ކާމިޔާބުވީމަ އެއީ ފިލްމް ކާމިޔުބުވުން ކަމަށް އަހަރެން ދެކެނީ. ފިލްމް ބެލި ގިނަ މީހުން އެބަހުރި ފިލްމް ރަނގަޅުވެގެން ކޮމެންޓްކޮށްފައި."\nއޭނާ ބުނީ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް އިތުރަށް ރަނގަޅުކޮށްލަން ޖެހޭނެ ކަންކަން ހުންނާނެ ކަމަށާއި ބިނާ ކުރުވަނިވި ފާޑުކިޔުންތައް އަބަދު ވެސް ބަލައި ގަންނާނެ ކަމަށެވެ.\n"މީގެ ކުރިން އަހަރެންގެ ފިލްމަކަށް ކޮމެންޓް ނާންނަ ވަރަށް އެބަހުރި ބޮސް އަށް ކޮމެންޓް އައިސްފައި. އެ ކޮމެންޓްތަކަކީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ރަނގަޅު ކުރަން ލިބޭ ހިތްވަރެއްގެ ގޮތުގައި އަހަރެން ނަގަނީ." ކާމިޔާބު ފިލްމްތަކެއް ގެނެސް ދިން ނަހުލާ ބުންޏެވެ.\nމިދިޔަ މަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ އޮލިމްްޕަހުގައި ޕްރިމިއާ ކުރި "ބޮސް" ކާމިޔާބު ޝޯތަކެއް ދައްކަމުން އަންނަ އިރު، މިހާރު ވިއްކަމުން އަންނަނީ 18 ވަނަ ޝޯގެ ޓިކެޓެވެ.\nނަހުލާ (ކ) "ބޮސް" ގެ ޑައިރެކްޓަރު ރިޝްމީ އާއި ލީޑިން އެކްޓަރު ޔުނާންއާ އެކު.\n"މަދުވެގެން ފަންސަވީސް ޝޯ އޮލިމްޕަހުގައި ދެއްކުން ޓާގެޓަކީ." ނަހުލާ ބުންޏެވެ.\nފިލްމް މިހާރު އަންނަނީ ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ގިނަ ރަށްރަށާއި ރިސޯޓްތަކުގައި ވެސް ދައްކަމުންނެވެ. އެގޮތުން އާބާދީ ބޮޑެތި އަތޮޅުތަކުގައި ފިލްމް މިހާރު ވަނީ ދައްކަން ފަށައިފަ އެވެ.\n"މިހާރު ވެސް ވަރަށް ގިނަ ރަށްރަށުގައި ދައްކައިފި. އަދި ވަރަށް ގިނަ ރަށްރަށުގައި ދައްކަން ރޭވިފައި ހުރީ. އަހަރެމެން ޓީމެއް މިހާރު ވެސް 13 އަތޮޅެއްގައި އެބަ ހަރަކާތްތެރިވޭ ފިލްމް ދެއްކުމުގައި،" ނަހުލާ ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނީ ހދ. ކުޅުދުއްފުށީގައި ވެސް ޝޯތަކެއް ދެއްކުމަށް ފަހު، އަނެއްކާ ވެސް އެ ރަށުން ގިނަ ބަޔަކު ފިލްމް ބަލަން ބޭނުންވެގެން މި ހަފުތާ ބަންދުގައި އަލުން ޝޯތައް ދައްކަން ފަށާނެ ކަމަށެވެ.\n"ފިލްމަށް ރަށްރަށުން ލިބޭ ތަރުހީބު ވެސް ހަމަ ވަރަށް ބޮޑޭ ބުނެވޭނީ. އައްޑޫގައި ވެސް އެބަ ދައްކާ ޖުމްލަ ފަސް ޝޯ،" ނަހުލާ ބުންޏެވެ. "އަދި މި މަހުގެ ފަހުކޮޅު ލަންކާގައި ވެސް ޝޯތަކެއް ދައްކަން ތައްޔާރުވަމުން މި އަންނަނީ."\nކްރިސްޓަލް އެންޓަޓައިންމަންޓުން ހަދާފައިވާ "ބޮސް" ގެ ލީޑް ރޯލް ކުޅެފައި ވަނީ އަލަށް ތައާރަފުވި މުހައްމަދު ޔުނާންއާ އެކު މަރިޔަމް އައްޒަ އެވެ. އަދި ފިލްމްގެ ކާސްޓުންގެ ތެރޭގައި އިބްރާހީމް ޖިހާދު (ޖިމީ)، ފާތުމަތު އާޒިފާ (އަޒޫ)، އަލީ އާޒިމް (ދޮންއައްޔަ) އަދި އަލީ ޝަމީލް ހިމެނެ އެވެ.