Dhorobaigetharu fehelaandaa akee kaaku? - vNews.mv\nދޮރޮބައިގެދަރު ފެހެލާނޑާއަކީ ކާކު؟\nއިމާދު ލަތީފު 11 March 2016, 22:34\nދޮރޮބައިގެދަރު ފެހެލާނޑާއަކީ އަލްގާޒީ މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނު ބޮޑު ފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނުގެ ކާފައެވެ. މި ބެއިކަލަކު ފުވައްމުލަކަށް ލެއްގީއެވެ. ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ދޮއްތޮޑަފި އެދުރު ތަކުރުފާނުގެ އެދުރު ދޮންތަކުރުފާނުގެ އެދުރު އަލި ތަކުރުފާނުގެ ސަންފާބީފާނުގެ އެދުރު އިސްމާއީލް ތަކުރުފާނުގެ ފާތިމާބީފާނު (ދޮރޮބައިގެދަރު ބީފާނު) އާއެވެ. މިއީ މިސްރުގެ ބެއިކަލެކެވެ.\nމިބެއިކަލަކު ފުވައްމުލަކަށް ލެއްގި ގޮތާއި އޭގެފަހުން ކަންތައްވީ ގޮތާއިމެދު އަލްމަރުހޫމް ސިއްކަގޭ އަބްދުލްމަޖީދު ސަލީމު (ސިއްކަގޭ ދޮންމަނިކުފާނު) އާއި މަޝްހޫރު ތާރީޚު އިލްމުވެރިޔާ އަލްއުސްތާޒު މުހައްމަދު އިބްރާހިމް ލުތުފީ ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުންތަކުގެ މައްޗަށް ބުރަވެ މިސްރުގެ އެޒަމާނުގެ ތާރީޚު ދިރާސާކުރުމުން ވަރަށް މުހިއްމު ތާރީޚީ ހަގީގަތެއް ހާމަވެގެންދެއެވެ.\nދޮން މަނިކުފާނުގެ ލިޔުން:\nއިބުނުއްސުލްތާނުލް މިސްރީ ނުވަތަ މޮލަކު ދޮރޮބައިގެދަރު ފެހެލާނޑާ އަކީ މިސްރުގެ ބާޝާއެއްގެ ނުވަތަ ރަސްކަލެއްގެ ދަރިކަލެކެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އުމުރުފުޅުން ފަންސަވީހަކަށް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދުނިޔެ ބެއްލެވުމަށް ދަތުރެއް ކުރެއްވިއެވެ. ރާއްޖެތަކަށް ދަތުރުކުރައްވަމުން ޖިއްދާއިން އިރުމައްޗަށް ދަތުރުކުރެއްވިއެވެ. އެމަނިކުފާނު ދަތުރު ކުރެއްވި ނައު އައްޑޫ ކަނޑު ހުރަސްކުރަމުން އަންނަނިކޮށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ތޫފާނެއްގައި ޖެހި ނައު ޣަރަގުވީއެވެ. އެއީ ރޭގަނޑެއްގެ ފަތިސްވަގުތެކެވެ. ނައު ޣަރަގުވީ މުލަކާއި ވަރަށް ކާރިއަށެވެ.\nއެމަނިކުފާނު ސަލާމަތް ކުރެއްވުމަށް އިރާދަކުރެއްވިހިނދު އައްޑޫ ކަނޑު ތެރޭން ބެހިގެންދިޔަ ބޮޑު ފެހި ގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް އެމަނިކުފާނަށް ވެއްނެވުނެވެ. ދެން އެމަނިކުފާނާއިގެން އެފެހިގަނޑު ދަތުރު ކޮށްފައި ގޮސް އިރު އެރިތަނާ ފުވައްމުލަކުގެ ރަސްގެފަންނު ގޮނޑު ދޮށަށް ލެއްގީއެވެ. ކަންދިމާވި ގޮތުން މޮލަކު ދޮރޮބައިގެދަރު އަންހެންކުއްޖަކު އަލަ ކެއްކުމަށްޓަކައި މޫދު ލޮނު ނަގަން އެވަގުތު އެދިމާލުން އަތިރި މައްޗަށް ފޭބިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އޭނާއަށް ފެނުނީ ފެހިގަނޑެއް ނުވަތަ ރަށުބަހުރުވައިން ފެހެލާނޑާއެއްގެ ތެރޭގައި އޮތް އިންސާނެކެވެ. ދެން ދުވެފައި ގެއަށްގޮސް މިވާހަކަ ބުނުމުން ގޭގެ އެންމެން އުނދޯއްޔެއް ހިފައިގެން އައިސް އެމަނިކުފާނު އުނދޯލީގައި ބާއްވައިގެން ދޮރޮބައިގެދަރަށް ގެންގޮސް ފަރުވާ ކުރަނިކޮށް ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރެވުނެވެ. ދެން އެމީހުން ބޭސްފަރުވާ ކުރުމުން ތިން ދުވަހެއްގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނަށް މުޅިން ފަސޭހަފުޅު ވެއްޖެއެވެ.\nމުހައްމަދު އިބްރާހިމް ލުތުފީގެ ލިޔުން:\nމުހައްމަދު އިބްރާހިމް ލުތުފީ ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި މުލަކު ހުކުރު މިސްކިތު ތެރޭގައި ހުރި ފެހެލާނޑާގެ މަހާނަ ގަލުގައި ލިޔެވިފައި ވަނީ މުހައްމަދު އިބުނު އައްސުލްތާނުލް މިސްރީ މިހެންނެވެ. ތާރީޚު ލިޔެފައިވާ ހިސާބާއި ކުރީގައި ލިޔެފައިވާ ބަޔާއި ވަނީ ކިޔަންނޭނގޭ ވަރަށް ހަލާކުވެފައެވެ.\nލުތުފީ ނަކަލު ކުރައްވައިފައި އޮތްއިރު ވެސް އަދި ސިއްކަގޭ ދޮންމަނިކުފާނުގެ ލިޔުމުގައިވެސް އޮތީ އެއީ މިސްރުގެ ރަސްދަރިކަލެއް ކަމުގައެވެ. އަދި މިއަދާއި ހަމައަށް ދޫދޫމަތިން ކިޔެމުން އަންނަނީވެސް އެއީ މިސްރު ރަސްގެފާނުގެ ފުތް މަނިކުފާނެއް ކަމުގައެވެ.\nމިސްރުގެ މަމްލޫކީ ސުލްތާނުން:\nމިހިސާބުން އެ ޒަމާނުގެ މިސްރުގެ ތާރީޚަށް ޖެހިލަމާ ހިންގަވާށެވެ. ދޮރޮބައިގެދަރު ފެހެލާނޑާ ނުވަތަ މުހައްމަދު އިބްނުއް ސުލްތާން\nއަލްމިސްރީއަކީ އަލްގާޒީ މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީން ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނުގެ ކާފައެވެ. ޝަމްސުއްދީން ބޮޑު ފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ މީލާދީން 1563 ގައެވެ. އެހެންކަމުން ޝަމްސުއްދީން ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނުގެ ކާފަ ދުނިޔޭގައި އުޅުއްވާނީ މީލާދީން 1400 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅު ނުވަތަ މީލާދީން 1500 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅުގައި ކަން އޮޅުމެއްނެތި އެނގެއެވެ.\nމަމްލޫކީންގެ ވެރިކަން މިސްރުގައި ފެށުނީ މީލާދީން 1250 ވަނަ އަހަރުއެވެ. މަމްލޫކީންގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް އައީ މީލާދީން 1517 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ތާރީޚު އިލްމުވެރީން މިސްރުގައި އޮތް މަމްލޫކީންގެ ވެރިކަން ބައްސަވައިފައިވަނީ ދެ ދައުރަކަށެވެ. މީގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ދައުރަކީ މީލާދީން 1250 އިން ފެށިގެން 1382 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް އޮތް ބަހްރީ މަމްލޫކީ ވެރިކަމުގެ ދައުރެވެ. ދެވަނަ ދައުރަކީ 1382 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 1517 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް އޮތް ބުރްޖީ މަމްލޫކީ ވެރިކަމުގެ ދައުރެވެ.\nސުލްތާނު އަލްއަޝްރަފް ސައިފުއްދީން ގާއިތުބޭ:\nމަތީގައި ނަންގަނެވުނު މަމްލޫކީ ސުލްތާނުންގެ ތެރެއިން ތާރީޚީގޮތުން ދޮރޮބައިގެދަރު ފެހެލާނޑާއާ ދުވަސްވަރު ދިމާވާ ގޮތުން މުހައްމަދު ކިޔާ ބޭފުޅުން ތިއްބެވީ ސުލްތާނު އަލްއަޝްރަފް ސައިފުއްދީން (1468 އިން 1496 އަށް) މި ރަސްގެފާނުގެއެވެ.\nސައިފުއްދީނަކީ އަސްލު މިސްރުގެ ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. އުފަންވެވަޑައިގަތީ ޝީރުކާސިއާއަށެވެ. އެއީ މިހާރުގެ އުތުރު ކުކާސަސްގެ ޖުމްހޫރިއްޔާއެއް ކަމުގައިވާ އަދީގިއާއެވެ. މިއީ ރަޝިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ އެގައުމުގެ ދެކުނު ބިތުގެ ސަރަހައްދެކެވެ. އަސްމަތީގައި ވަރަށް ކުޅަދާނަ ޒުވާނަކަށް ވުމާއި ދުނިދަނޑީގެ ހަނގުރާމައަށް ވަރަށް ކުޅަދާނަ ބޭފުޅަކަށްވާތީ ކޮންމެވެސް ބައެއްގެ ބާރު އެޅުމުގެ މަތިން ސައިފުއްދީނު ވަޑައިގަތީ މިސްރުގެ ގާހިރާއަށެވެ. އެތަނުގައި މަމްލޫކީންގެ ލަޝްކަރުގައި ހިމެނިވަޑައިގެން ވަރަށް އަވަސްކަމާއެކު ކުރިއެރުން ހޯއްދަވައި ރަސްކަމުގެ ކޮއިލާއި ހަމައަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެހެންވުމުގެ މައިގަޑު ސަބަބަކަށްވީ ސައިފުއްދީނަކީ ޝާމުކަރައިގެ ދިމިޝްގުގެ ކުރީގެ ރަސްގެފާނު އަދި ހައްރާނުގެ އަމީރު އަލްއަޝްރަފު މޫސާ އަބުލްފަތުހު މުޒައްފަރުއްދީނުގެ ދަރިކޮޅުން ވަޑައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅެއްކަން މިސްރުގެ އޭރުގެ މަމްލޫކީ ސުލްތާނަށް އެނގިވަޑައިގަތުމެވެ.\nސުލްތާން އަލްއަޝްރަފު ސައިފުއްދީނަކީ މަމްލޫކީ ސުލްތާނުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަދުވަހު ރަސްކަން ކުރެއްވުމުގެ އިތުރަށް މިސްރުގެ ގާހިރާއާއި އިސްކަންދަރިއްޔާ އަދި ޝާމުކަރައިގެ ދިމިޝްގާއި ހަލަބު އަދި ގުދުސާއި ހިޖާޒުކަރައިގެ މައްކާ އާއި މަދީނާގައި އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ ވަރަށް ގިނަ މަޝްރޫއުތައް ހިންގެވި ބޭފުޅެކެވެ. ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން މިސްރު އާ އުސްމިނަކަށް ގެންދެވި ކުޅަދާނަ ވިސްނުންތެރިއެކެވެ. މިކަންކަމުގެ އިތުރަށް އަސްކަރީގޮތުން ޖުމްލަ ސޯޅަ ކެމްޕޭނެއް އޭޝިއާ އާއި އެފްރިކާގައި ހިންގެވިއެވެ.\nމީލާދީން 1472 ވަނަ އަހަރު މިރަސްގެފާނު ހައްޖަށް ވަޑައިގެންފައި މަދީނާއަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި މަދީނާގެ ރައްޔިތުންގެ ފަގީރުކަން ދެކެވަޑައިގެންފައި މަދީނާގެ އިގްތިސާދީ ހާލަތު ރަގަޅު ކުރެއްވުމަށް ކުރެއްވި ޚައިރާތަކީ މަދީނާގެ ތާރީޚުގައި ކުލަގަދަ އަކުރުން ލިޔެވިފައިވާ ވާހަކައެކެވެ. މިރަސްގެފާނުގެ ދީލަތިކަމާއި ޒާހިދުކަމުގެ ވާހަކައަކީ މުޅި ހިޖާޒުކަރައިގައި މަޝްހޫރު ވާހަކައެކެވެ.\nއިންޑިޔާގެ އައްސޭރީގައި މަމްލޫކީން ކުރި ހަނގުރާމަ:\nއަރުމާދު ތައްޔާރުކޮށް ނިމުނީމާ ދެހާހެއްހައި މީހުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ލަޝްކަރަކާއި އެކު މި އަރުމާދު އިންޑިޔާ ކަނޑަށް މިސްރާބު ޖެހީ މީލާދީން 1507 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުއެވެ. ލަޝްކަރުގެ ހަނގުރާމައިގެ ކޮމާންޑަރަކީ އާމިރު ހުސައިން އަލްކުރުދީ ކިޔާ ފަހުލަވާނެކެވެ. އޭނާއާއެކު މިސްރުގެ ޝާހީ އާއިލާގެ ބައެއް ޒުވާނުންވެސް މިލަޝްކަރާއިއެކު ވަޑައިގަތެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއްބޭފުޅަކީ އައްސާލިހު މުހައްމަދު ބިން އައްސުލްތާނު އަލްއަޝްރަފް ސައިފުއްދީނެވެ. އިންޑިޔާ ކަނޑުގައި މި އަރުމާދަށް ވީއެއްޗެއް ވުމަށްފަހު މި ދެންނެވި އައްސާލިހު މުހައްމަދަށް ވީގޮތް މިސްރުގެ ތާރީޚުން ފެންނާކަށް ނެތެވެ. މިސްރުގެ ތާރީޚު ލިޔާ ބައެއް މީހުން ލިޔެފައިވަނީ މި މުހައްމަދު ކަނޑަށް ޣަރަގުވީ ކަމަށް ވެދާނެ ކަމަށެވެ. ނުވަތަ ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތުން ޝަހީދުވީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެ ކަމަށެވެ.\nމަމްލޫކީންގެ މިކާމިޔާބީއަށްފަހު ކޮމާންޑަރު ހުސައިން އަލްކުރުދީ އާއި ދެންވެސް އަރުމާދުގައި ތިބި ބޮޑުންގެ ހިތްތަކުން ހަނގުރާމައިގައި ދެމިތިބުމުގެ އެދުން ކުޑަވެ އިންޑިޔާގެ ހުޅަނގު ބިތުގެ ރަށްރަށުގައި އަރާމުގައި ދެމިތިބުން މުހިއްމުވެއްޖެއެވެ. ދަނޑިވަޅަކަށް ބަލަބަލައި ތިބި ޕޯޗުގީޒުންނަށް މި މަންޒަރު ފެނުމުން ވަރަށް ބޮޑު އަރުމާދަކާއިއެކު އަލުން އައިސް ދާދިފަސޭހަކަމާއެކު މަމްލޫކީންގެ ލަޝްކަރުގެ މައްޗަށް ގަދަވެގެންފިއެވެ. އެތައް ބަޔަކު މަރައި އަނެއްބަޔަކު ކަނޑުމަގުން ފަހައިގޮސް ނައުފަހަރު ފައްތައި ވަރަށް މަދު އުޅަނދެއް ނޫނީ ސަލާމަތްވެގެން ދިޔަނުދީ ހިފަހައްޓައިފިއެވެ.\nމިތަނުން ބައެއް ނައުފަހަރު ރާއްޖެއާ ހަމައަށް އައިކަން ސާބިތުވެއެވެ. އަދި ބައެއް ނައުފަހަރު ރާއްޖެއާ ވަރަށް ގާތުންވެސް ފައްތައިލެވުނުކަން ތާރީޚުން އޮޅުން ފިލައެވެ. އެދުވަސްވަރު ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަރަބި ނައުފަހަރު ތަންކޮޅެއް ގިނައިން އައިކަން ދިވެހި ތާރީޚުންވެސް އޮޅުން ފިލައެވެ. އެހެންވީމާ ޗައުލުންނާއި މިހާރުގެ ޔުނިއަން ޓެރިޓަރީއެއް ކަމަށްވާ ދަމަން އެންޑް ދީވުން ޕޯޗުގީޒުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވުމަށް ނުކުތް ނައުފަހަރުން ނަވެއްގައި އައްސާލިހު މުހައްމަދު ބިން އައްސުލްތާނު އަލްއަޝްރަފް ސައިފުއްދީނު ހުންނަވައި އެ ނައު ފައްތައިލީމާ ކަނޑުގައި އޮންނަވައިގެން ފުވައްމުލަކަށް ލެއްގުމަކީ ނުހަނު ކައިރި ކަމެކެވެ.\nއައްޑޫ ފުވައްމުލަކުގައި ޒަމާނުއްސުރެ އެކިޔާ ގޮތަށް މިސްރު ރަސްގެފާނުގެ ފުތް މަނިކުފާނު މި ބަސް މިގޮތަށް ބޭނުން ކުރެވެން ފެށީ އައްސާލިހު މުހައްމަދު ބިން އައްސުލްތާނު އަލްއަޝްރަފް ސައިފުއްދީނު ފުވައްމުލަކަށް ލެއްގުމަށް ފަހުގައި ކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ.\nމަތީގައި އެ ވަނީ ވީމީޑިއާއިން ނެރޭ "ވީކްލީ" މަޖައްލާގެ 116 ވަނަ އަދަދުގައި ޝާއިއު ކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެކެވެ.


Corona Virus ah Raajje ehvves varakah "Serious" eh noon! – adduLIVE\nކޮރޯނާ ވައިރަސްއަށް ރާއްޖެ އެއްވެސް ވަރަކަށް "ސީރިއަސް"އެއް ނޫން!\n1 Jan 28, 2020, 10:01 މުހައްމަދު އައިމަން\nމިއީ 2002އިން 2003އަށް ފެތުރުނު ސާސް ރޯގާއެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެއަށްވުރެވެސް ނުރައްކާތެރި އަދި އެހާމެ އަވަހަށް ފެތުރެމުން އަންނަ ރޯގާއެކެވެ. އިއްތިފާގަކީ "ނޮވެލް ކޮރޯނާ ވައިރަސް" ނަމުން ނަން ދެވިފައިވާ މި ރޯގާވެސް ފެތުރެމުން ދަނީ ޗައިނާގައި ކަމެވެ. ކޮންމެއަކަސް މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް އޮތް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ގައުމުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ އަދަދެއްގެ ރައްޔިތުންނަކީ ކޮންމެ ދުވަހަކުމެ އެތައް ގައުމަކަށް ޒިޔާރަތްކުރާ މީހުންނެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން މިއަދު މުޅި ދުނިޔެ އޮތީ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. މިއަދު މިބަލި ނުފެތުރޭ އެއްވެސް ގައުމެއް ނުވަތަ ބައްރެއް ނެތެވެ.\nމި ކުޑަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު ސިނާއަތަކީ ފަތުރުވެރިކަމެވެ. ރާއްޖެއަށް އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ވަންނަނީވެސް ފަތުރުވެރިކަމުންނެވެ. މި ސިނާއަތަށް އެންމެ ގިނައިން މީހުން އަންނަމުން ދަނީ، ޗައިނާއިންނެވެ. ޗައިނާއަކީ އަބަދުވެސް ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގެ ލިސްޓުގައި އެންމެ ކުރީގައި އޮތް ގައުމެވެ. ޗައިނާއިން އަންނަ ފަތުރުވެރިންގެ ތެރޭގައި "ނޮވެލް ކޮރޯނާ ވައިރަސް" އެންމެ ހަލުވިކޮށް ފެތުރޭ ސިޓީތަކުން އަންނަ ފަތުރުވެރިން ހިމެނެއެވެ. ބައެއް މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި ރާއްޖެއަށް އެންމެ ގިނައިން ފަތުރުވެރިން އަންނަމުން ދަނީވެސް އެ ސިޓީތަކުންނެވެ.\nޗައިނާގައި ހަލުވި ކަމާއި އެކު ފެތުރެމުން އަންނަ ކޮރޯނާ ވައިރަސް އާއި އެކު މުޅި ދުނިޔެ މިވަނީ ކަންބޮޑުވެފައެވެ. ބަލި ފެތުރޭ ޗައިނާގެ ވޫހާން ސިޓީ މި ވަނީ ކަރަންޓީނުކޮށްފައެވެ. ޗައިނާއިން އެހެން ގައުމުތަކަށް ދަތުރު ކުރާ ފަރާތްތައް އަންނަނީ ސީރިއަސް ކަމާއި އެކު ސްކްރީން ކުރަމުންނެވެ. ބައެއް ގައުމުތަކުން ޗައިނާ މީހުން އެތެރެވުން މަނާކޮށްފިއެވެ.\nމިނުރައްކާތެރި ވައިރަހާއި ގުޅިގެން ރާއްޖެއިންވެސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅިއެވެ. ސަރުކާރުން ބުނީ އެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ އެޅި ފިޔަވަޅަކީ ރާއްޖެ އެތެރެވާ މީހުން ސްކްރީން ކުރުމަށް ކެމެރާ ހަރުކުރުމެވެ. ނަމަވެސް "އައްޑޫލައިވް"އަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި މުޅި އެއާޕޯޓުގައިވެސް ހަރުކޮށްފައި ވަނީ މީގެ އެންމެ ކެމެރާއެކެވެ.\nނަން ހާމަކުރަން ބޭނުންވާ ރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ޑޮކްޓަރަކު ވިދާޅުވީ މިއަދު ރާއްޖެއިން ކޮރޯނާ ވައިރަސް ފެނުނަސް ކުރެވޭނެ މާ ބޮޑު ކަމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ ރާއްޖެއިން އެކަން ސީރިއަސްކޮށް ނަގާތަން ފެނިގެން ނުދާތީ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ޑޮކްޓަރުން ކިހާ ވަރަކަށްތޯ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އަޑު އުފުލީ ކޮރޯނާއަށް ސްކްރީން ކުރަން ވަގުތު ޖެހިއްޖޭ ތިހެން ނުހައްދަވާ މިކަމަށް ހައްލެއް ގެނެސް ދެއްވާށޭ. އެކަމަކު ކަހާތަން ހިރުވާވެސް ނުލާ ހުރީ. ފަހުން ދެން އެކަން ކޮށްފި،\n" ޑރ. ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ މިފަދަ ބައްޔެއް ޖެހިފައިވާ މީހަކަށް އޭނާއަށް ޖެހިފައި ހުރީ އެވަރުގެ ނުރައްކާ ބައްޔެއްކަން އެނގޭނެ ގޮތެއް ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ. ސަބަބަކީ މި ބައްޔަކީވެސް ހުން އައުމާއި ބޮލާއި ގައިގަ ރިއްސުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވާ ކަމެއް ކަމުން މިކަމުގައި ބަލި ޖެހިފައި ހުންނަ މީހާވެސް އެއީ އާދައިގެ ވައިރަލް ހުމެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަ ކޮށްފާނެ ކަމަށެވެ.\n"އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެން އެބަޖެހޭ ދެއްތޯ މިކަން ކަމަށް ސަމާލުކަން ދޭން. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ބަލި ޖެހިފައި ހުރި މީހާ އޭނަ ހުރި ހާލަތު ނޭނގުމުން ދަތުރުކޮށް ރާއްޖެވެސް އައިސާދާނެ ޗުއްޓީއެއް ހަދާލަން. އެކަމަކު އޭނަ ސްކްރީން ކުރަން މި ހުންނަ ކެމެރާއާ ވަގުތުން އޭނާ އެކަހެރިކޮށް ބެހެއްޓޭނެ ނިޒާމުތަކެއް އެބަޖެހޭ ވަރުގަދަ ކުރަން. ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކާއި އަޅާ ބަލާއިރު ރާއްޖެއިން މި ފެންނަނީ ހަމަ އެއްގޮތަކަށްވެސް މިކަން ކަމަށް ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓާތަން،"\nހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލުގައި މިކަމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް މަސައްކަތް ފެށިއެވެ. އަދި އެތަނުގައި ވަކި ހާއްސަ ޔުނިޓެއް ކޮރޯނާ ވައިރަހަށް ހާއްސަ ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަބަޔަކު އެކަމާއިވެސް އައީ ރުޅިއެވެ. މައްޗަންގޮޅި އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު ރަޝީދު (ބޯދިގު) ވިދާޅުވީ އެތައްހާސް ރައްޔިތުންނެއް ދިރިއުޅޭ ތަނެއްގައި ނުރައްކާތެރި ވައިރަސް ޖެހިފައިވާ މީހުން ކަރަންޓީނު ސެންޓަރެއް ފުރަތަމަ ބެހެއްޓުމަކީވެސް ގޯހެކެވެ.\n"މި ބަލީގެ ކަންކަމުގައި ރާއްޖޭގައި އެކަށޭނެ މިންވަރަކަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅިފައެއް ނެތް. މިކަންކަން ވަގުތުން ވަގުތަށް ބަލާ ރަނގަޅު ކުރުމަށް ގޮވާލަން،" މުހައްމަދު ރަޝީދު (ބޯދިގު) ވިދާޅުވިއެވެ.\nސަރުކާރުން މި ބައްޔާއި މެދު ސީރިއަސް ނުވަނީ ކީއްވެ؟\nސުވާލަކީ މި ވައިރަހާއި މެދު ރާއްޖެއިން އެހާ ފުން ވިސްނުމަކުން ނުވިސްނަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ. ކޮން ކަމަކަށް ގެއްލުން ވެދާނެތީއެވެ.\n"ފަތުރުވެރިކަމަށް. އެއީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫން. ފަހަރުގައި ސަރުކާރުން އެހާ ބޮޑަށް އެކަން ސީރިއަސްކޮށް ނުނަގަނީ ގައުމު އޮތް ހާލަތަށް ބަލާފައި ދައުލަތަށް ލިބިދާނެ އާމްދަނީން ގައުމު ހުއްޓުމަކަށް ހިނގައި ދާނެތީ ކަމަށް ވެދާނެ. އެންމެ މީހެއް ރާއްޖެއިން ކޮރޯނާ ވައިރަސް ޖެހިފައި ހުރިކަން އެނގުނު ނަމަވެސް މުޅި ރާއްޖެ އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓޭނެ. ރިސޯޓުތައް ހުއްޓުމަކަށް އަންނާނެ. ޗައިނާ ފަދަ އިގްތިސޯދު ރަނގަޅު ގައުމުތަކަށްވެސް އެކަމުގެ އަސަރު ކުރާނެ. އެކަމަކު އެމީހުން ތެދުވާނެ. ރާއްޖެއިން ކިހިނެއްތޯ ހަދާނީ. ނުތެދުވެވޭނެ. އަޅުގަނޑުމެން މި ހުންނަނީ ޝަހާދަތް ކިޔާލަ ކިޔާލާ،" ނަން މަޝްހޫރު ރިސޯޓު އޯނަރެއް "އައްޑޫލައިވް"އަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ކޮރޯނާ ވައިރަސް ޖެހިފައިވާ އެންމެ މީހެއްވެސް އަޔަ ނުދިނުމަށް ސަރުކާރުން ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި ދައުލަތަށް އާމްދަނީ ވައްދަދޭ ސިނާއަތް ސަލާމަތް ކުރުންވެސް އޮތީ މިއަދު ދައުލަތުގެ އަތް މަތީގައި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންވި ކަމަކީ، މިކަމަށް ރަނގަޅު ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލަންވީ. ރަނގަޅު ފެންވަރުންގެ ޑޮކްޓަރުންގެ ޓީމެއް ނަގަންވީ. ކޮންމެ ކަމެއް ކުރާކަށް ސިޔާސީ މީހުން ނަގާކަށް ނުޖެހޭ. ރާއްޖޭގައި މޮޅެތި ޑޮކްޓަރުން މިއަދު އެބަތިބި. އެމީހުންނަށް އެކަން ކުރުމަށް ވަސީލަތްތައް މަގުފަހި ކޮށްދެންވީ. ޓެސްޓުތައް ހެދޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކޮށްދޭންވީ. އެންމެ ކިޓެއް ދެ ކިޓެއް ގެން ގުޅެގެން މިފަދަ ވައިރަހަކުން އަރައެއް ނުގަނެވޭނެ. ޒިންމާދާރުވެ ހުރިހާ ބޭފުޅުންވެސް މިއީ ފަރުދީ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިގެން ކޮޅަށް ތެދުވަންވީ،" ކުރިން ވާހަކަ ދެއްކެވި ޑރ. ވިދާޅުވިއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ރާއްޖެއިން މިކަމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް ނާޅައިފި ނަމަ ރާއްޖެއަށް ލިބިގެންދާ ގެއްލުން އަންދާޒާވެސް ކުރަން ދަތިވާނެއެވެ. މާތްﷲ ގެ ރަހުމަތުން މިފަދަ ބޮޑު ބަލި މަޑުކަމެއް ރާއްޖެއަށް މިފަހުގެ ތާރީހެއްގައި ކުރިމަތިނުވި ނަމަވެސް ކަމެއް ވާނީ ބުނެފައެއް ނޫނޭ ބުނާ ބީދައިން މިކަމަކީ "ސީރިއަސް" ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކި މިކަމުގައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާ ރައްޔިތުންނާއި ފަތުރުވެރިވެރިންގެ ސަލާމަތް ކަށަވަރުކުރަންޖެހެއެވެ.


Lockdown aa eku mi faharuge Eid ufaa geythereygai - One Online\nލޮކްޑައުންއާއެކު މިފަހަރުގެ އީދު އުފާ ގޭތެރޭގައި\n11 އޮގަސްޓް 2019، ނައިފަރު، އަލްހާ އީދު ފާހަގަކުރުން -- ވަން ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ޝާހިދު\nތަފާތު ރަމަޟާން މަހަކަށްފަހު ކުރިއަށް މިއޮތީ ތަފާތު އީދެކެވެ. މީގެ ކުރިއާ މުޅިން ތަފާތެވެ.\nބޮޑު ޖަމާއަތުގައި އީދު ނަމާދު ކުރުމެއް ނެތެވެ. ނަމާދަށް ފަހު އީދު ސަލާމް ކުރުމަށް ގޭގެއަށް ދިއުމެއް ނެތެވެ. އާއިލާގެ އެންމެން އެއްތަންވެ، ހެދުނުގެ އީދު ސަޔަށް ހެދިކާ ތައްޔާރު ކުރުމާއި، މެންދުރު ކެއުން ތައްޔާރު ކުރުމެއް ނެތެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކު ފޯރިއާއެކު ތައްޔާރުވަމުން އައި އީދު ކުޅިވަރުތަކާއި ފެން ޖެހުންވެސް މިވަނީ ކުރީގެ ހަނދާނަކަށް ވެފައެވެ.\nމުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިފައިވާ ކޮވިޑް 19ގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެހެން ގިނަ ގައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން ރާއްޖެވެސް މިވަނީ ލޮކްޑައުންގެ ހާލަތެއްގައެވެ. ރާއްޖޭގައި ބައެއް ރަށްރަށުގައި އިއްޔެ ޖަމާއަތުގައި ނަމާދު ކުރަން ފަށާފައިވާއިރު، އީދު ނަމާދު ކުރުމުގެ ނަސީބު އެރަށްރަށުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް ލިބިގެންދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައިވެސް އެތައް ރަށެއްގައި ބޮޑު ޖަމާއަތުގައި އީދު ނަމާދު ކުރުމުގެ ނަސީބު ނުލިބޭ ބަޔަކު އެބަތިއްބެވެ.\n04 ޖޫން 2019، މާލެ. 1440 ވަނައަހަރުގެ ފިތުރު އީދު ނަމާދު -- ވަން ފޮޓޯ:މުހައްމަދު އައުޒަމް\nމާލޭގައި އެކި ގޭގޭގައި މީހުން ލޮކްޑައުންގައި ތިބި އިރު، ފްރަންޓްލައިނުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންވެސް ތިބީ އާއިލާ އާއި ދުރުގައެވެ. އެތައް ބަޔަކު މިހާރުވެސް އާއިލާއާއި ދުރުގައި ކަރަންޓީނުގައި އެކި ފެސިލިޓީތަކުގައި އެބަތިއްބެވެ.\nކަން މިހެން ހުރިނަމަވެސް، ތަފާތު ގޮތަކަށް ނަމަވެސް މި އީދު ފާހަގަ ކުރުމަކީ ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. އާންމު އުސޫލުން ބޭރަށް ނިކުތުމުގެ ހުއްދަ ނެތް ނަމަވެސް ގޭގައި ތިބި މީހުން އެކީގައި އީދު ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުކީ ކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ.\nޖަމާއަތުގައި އީދު ނަމާދު ކުރުމަށް ނަލަހެދިގެން ދާ އުސޫލުން، ގޭތެރޭގައިވެސް އެންމެން އެކީ އީދު ނަމާދު ކުރެވިދާނެ އެވެ. އީދު ނަމާދަށްފަހު އީދު ސަލާމް ކުރުމަށް ގޭގެޔަށް ދާން ފުރުސަތު ނެތް ނަމަވެސް އާއިލާ އަދި ރަށްޓެހީންނަށް ފޯނުން ގުޅައިލެވިދާނެ އެވެ. އިންޓަނެޓުގެ މި ޒަމާނުގައި ސޯޝަލް މީޑިއާތަކުގެ ޒަރިއްޔާއިން ވީޑިއޯ ކޯލް ކޮށްގެން އީދުގެ ތަހުނިޔާ ކިޔުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.\nއާންމުކޮށް އީދު ދުވަހު ދެން އެންމެ ފޯރި އޮންނާނީ އީދު ކުޅިވަރު ކުޅުމަށެވެ. މިކަންވެސް މިފަހަރު ތަފާތު ގޮތަކަށް ގޭތެރޭގައި ތިބެގެން ކުރެވޭނެ ގޮތަށް ރާވައިލުމަކީ ކޮށްލެވޭނެ ކަމެކެވެ. ހާއްސަކޮށް ގޭގައި ކުޑަކުދިން ތިބޭ ނަމަ އެކުދިން ޝައުގުވެރިވާނެ ފަދަ ކުޅިވަރުތަކެއް އިންތިޒާމު ކޮށްލުމަކީވެސް ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ.\nކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް މިއަހަރުގެ އީދު ވާނީ މީގެ ކުރީގެ އީދުތަކާއި މުޅިން ތަފާތު އީދަކަށެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ފިތުރު އީދު ރޯދަމަސް


Umurun 100: Fit kamuge sirrakee yoga | Mihaaru\nޓާއޯ ޔޯގާ ހަދަނީ.\nޓާއޯ ޔޯގާ ހަދަން ފެށީ އުމުރުން އެންމެ7އަހަރުގައި.\n16 މެއި 2019 - 08:29\nމި އަންހެން މީހާގެ ވާހަކަ އިން ކިޔައިދެނީ ޔޯގާގެ މުހިއްމު ކަމުގެ ވާހަކަ އެވެ. އިންޑިއާ ދަރިކޮޅު ފްރާންސް-އެމެރިކާގެ ޓާއޯ ޕޯޗޯން-ލީންޗްގެ އުމުރުން މިހާރު 100 އަހަރެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ފެންނަނީ ވަރަށް ލޫޅާފަތިކޮށް އަދި އެހާމެ ސްޓައިލިޝްކޮށެވެ. އެކަމުގެ ސިއްރަކީ ހަމަ ޔޯގާ އެވެ. ހަމަމިއާ އެކު ޓާއޯ މަޝްހޫރުވެފައި ވަނީ މި ވަގުތު ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ދުވަސްވީ ޔޯގާ ޓީޗަރުގެ ގޮތުގަ އެވެ.\nޓާއޯ ކިޔައި ދިން ގޮތުގައި ޔޯގާ ހަދަން ފެށީ އުމުރުން އެންމެ7އަހަރުގަ އެވެ. އޭރުއްސުރެން އެކަން އޭނާ ހުއްޓައެއް ނުލަ އެވެ. ދުވަހަކު ހުއްޓައެއް ވެސް ނުލާނެ އެވެ. ޔޯގާއަކީ ޓާއޯގެ ދިރިއުޅުމުގެ މުހިއްމު ބައެކެވެ. އޭނާ ބުނާ ގޮތުން ޔޯގާއާ ނުލައި ދުވަސް ފުރިހަމައެއް ނުވާނެ އެވެ.\n"ހެނދުނު ހެނދުނާ އެންމެ ގަޔާވެގެން ކުރާ ކަމަކީ ޔޯގާ ހެދުން،" އިންޑިއާގެ ޕުޑްޗެރީ އަށް އުފަންވި ޓާއޯ ބުންޏެވެ. "ޔޯގާ ފެށުނު ގޮތަކީ އޭރު އަތިރިމައްޗަށް ނިކުމެލީމަ އަބަދު ފެންނަ މަންޒަރަކީ ފިރިހެން ކުދިން ހަށިގަނޑަށް ފާޑުފާޑު ހަރަކާތްތައް ގެންނަ ތަން. އޭރު ޔޯގާ އަކީ ކޯއްޗެއް ކަމެއް ވެސް ނޭނގޭ. އެކަމަކު އޭރު އެ ކުދިން ގެންނަ ހަރަކާތްތައް ބަލަން ހުރެފައި، ޝައުގުވެރިކަން އުފެދުނު ގޮތަށް މިކަން މި ކުރަނީ."\nޓާއޯ: އޭނާއަކީ މި ވަގުތު ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ދުވަސްވީ ޔޯގާ ޓީޗަރު.\nއުމުރުން 100 އަހަރު ވިޔަސް، ޓާއޯއަކީ އަދިވެސް އޭނާ އެންމެ ލާން ބޭނުންވާ ކަހަލަ އެންމެ މި ޒަމާނުގެ ހެދުން ވެސް ލައި އުޅޭ ވަރަށް ވެސް ސްޓައިލިޝް އަންހެނެކެވެ. އޭނާ ބުނީ ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް ލޯބި ކުރާ ނަމަ ޔޯގާއަކީ ދޫކޮށްލެވޭ ވަރަށް ވުރެ ފައިދާ ބޮޑު އެއްޗެއް ކަމަށެވެ.\n"ފަހުން އަހަރެން ޔޯގާ ކިޔަވައި އޭގެ ޕްރޮފެޝަނަލް ތަމްރީނު ވެސް ހޯދިން،" ކައިވެނިކޮށް ދަރިއަކު ނުލިބި ހުވަފަތްވެފައިވާ ޓާއޯ ބުންޏެވެ. "ޔޯގާއަކީ މީހާގެ އެތެރެފުށާއި ބޭރުފުށް ވެސް ތަރުބިއްޔަތުކޮށްދޭ އެއްޗެއް. އަހަންނަށް ހަގީގަތުގައި ޑިސިޕްލިންޑް ލައިފެއް އުޅެން ދަސްވި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ވެސް ޔޯގާ."\nއޭނާ ވަނީ ޔޯގާއާ ބެހޭ ގޮތުން ފޮތްތަކެއް ވެސް ލިޔެފަ އެވެ. އަދި އެ ދާއިރާ އިން ގިނަ އެވޯޑްތަކެއް ވެސް ހޯދާފައިވާ އިރު، އިންޑިއާ ސަރުކާރުން ދޭ މަތީ ޝަރަފު ޕަދުމާ ޝްރީ ވެސް ޓާއޯ އަށް ލިބިފައިވެ އެވެ. ޓާއޯ ވަނީ އެތައް ބަޔަކު ޔޯގާ އަށް ތަމްރީނުކޮށް އަދިވެސް އެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nޔޯގާއާ ވަކިވުމެއް ނެތް ޓާއޯ ބުނި ގޮތުގައި ޔޯގާ އިން ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު އުފަލަކީ "ޕޮޒިޓިވް" ވިސްނުންތަކެވެ. އަދި އެއްވެސް ކަމަކާ ޖެހިލުން ނުވާ ކަމަށާއި ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމެއް ކުރަން ހިތްވަރު ވެސް ލިބޭނީ ޔޯގާ އިން ދޭ ހަކަތައިން ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"ދެން އަހަންނަށް ދަސްވި އެއްޗަކީ ރޫހާނިއްޔަތަށް ލޯބި ކުރުމާއި މާއްދިއްޔަތަށް ތަބާނުވުން. މީހާ ފުރިހަމަ މީހަކަށް ވަނީ މީހާގެ އެތެރެފުށް ރީތިވެގެން. ޔޯގާ އިން ދޭ ތަރުބިއްޔަތަކީ އެއީ." ޓާއޯ ބުންޏެވެ.\nއޭނާގެ ހަޔާތުގެ އެއް މޮޓޯއަކީ ވެސް މިއެވެ؛ ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމެއް ކުރާނީ މިއަދެވެ. މާދަމާ އަންނާނެކަން އެނގެނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟\n"މި އުމުރުގައި އަދިވެސް އަހަންނަށް ކިތަންމެ ހަރުފަތެއް ގިރާ ކުރެވޭނެ. ނެތް ވަރުބަލި ކަމެއް އަދި ފޫހި ކަމެއް ވެސް،" ޓާއޯ ބުންޏެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އިންޑިއާ އަންހެނުން ފްރާންސް ގިނިސް ވޯލްޑް ރެކޯޑްސް އެމެރިކާ\nރެކޯޑް ހަދަން، ޔޯގާގެ ހުނަރު ތަފާތު ގޮތަކަށް


Saaidh ah thin vana ran, Himna aai Fazeel ah ves kaamiyaabu | Mihaaru\nސާއިދު 200 މީޓަރު ރޭސް ކާމިޔާބުކުރުމަށް ފަހު އުފާފާޅުކުރަނީ. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\nސާއިދަށް ތިން ވަނަ ރަން، ހިމްނާ އާއި ފަޒީލަށް ވެސް ކާމިޔާބު\n06 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 - 22:59 1 comment\nގައުމީ އެތުލެޓިކްސް މުބާރާތުގައި މިއަދު ފިރިހެނުންގެ 200 މީޓަރު ދުވުމުން އެއް ވަނަ ހޯދައި ހަސަން ސާއިދު މުބާރާތުގައި އޭނާގެ ތިން ވަނަ ރަން މެޑަލް ހަމަކުރިއިރު އެ އިވެންޓުގެ އަންހެން ބައި ކާމިޔާބުކޮށް އައިޝަތު ހިމްނާ ހަސަން އަދި ފިރިހެނުންގެ 10،000 މީޓަރު ދުވުން ކާމިޔާބުކޮށް ހުސެއިން ފަޒީލް ހާރޫން ދެ ވަނަ ރަން މެޑަލް ކަރުގައި އަޅުވައިފި އެވެ.\nއިއްޔެ 100 މީޓަރު ދުވުމާއި ހަތަރެއް ގުނަ 100 މީޓަރު ރިލޭ އިން ރަން މެޑަލް ހޯދި ސާއިދު މިއަދު 200 މީޓަރު ރޭސް ކާމިޔާބުކުރީ ފަސޭހަކަމާ އެކު 22.75 ސިކުންތުން ދުވެގެންނެވެ. ހުޅުމާލޭ ސިންތެޓިކް ޓްރެކުގައި ކުރިއަށްދާ މި މުބާރާތުގައި މިއަދު އޭނާގެ ފަހަތުން ދެ ވަނަ ހޯދީ އިއްޔެ 100 މީޓަރު ދުވުމުން ތިން ވަނަ ހޯދީ ސާއިދު ސްޕޯޓްސްގެ ސަރީސް އަހުމަދެވެ. އޭނާގެ ޓައިމިން އަކީ 23.49 ސިކުންތެވެ. މި އިވެންޓުން ތިން ވަނަ ހޯދީ 23.67 ސިކުންތުން ދުވި ތިނަދޫ ޒުވާނުންގެ ކްލަބުގެ މުހައްމަދު ޖަލާއިލެވެ.\nހިމްނާ (ކ) ރޭސް ނިންމާއިރު ނަޝާ (ވ) އަދި ސަރާ (މ) ވާދަކުރަނީ. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\nރާއްޖޭގެ އަންހެނުންގެ 400 މީޓަރު ދުވުމުގެ ރެކޯޑް މިދިޔަ އަހަރު ތިން ފަހަރު އާކުރި ހިމްނާ 200 މީޓަރު ދުވުން މިއަދު ކާމިޔާބުކުރީ ވަރަށް ވާދަވެރިކޮށް ގޮސް 27.00 ސިކުންތުންނެވެ. ޓްރެކް އެންޑް ފީލްޑް އެސޯސިއޭޝަނުގެ ޓީމަށް ދުވި ހިމްނާގެ ފަހަތުން ދެ ވަނަ ހޯދީ 0.03 ސިކުންތުގެ ތަފާތުން، 27.03 ސިކުންތުން ދުވި ދަ ބްލެކް މާލިންގެ ނަޝާ ނިޒާރެވެ. އަދި ތިން ވަނަ ހޯދީ 27.63 ސިކުންތުން ދުވި އެ ޓީމުގެ ސަރާ މަސްއޫދެވެ.\nމި އަހަރުގެ އެސޯސިއޭޝަން ޗެމްޕިއަންޝިޕުގެ އޯޕަން ބައިގެ އެންމެ މޮޅު އަންހެން އެތުލީޓުގެ މަގާމް ހޯދި ހިމްނާ އަށް، ދެ ރަން މެޑެއްޔާ އެކު މި މުބާރާތުގެ އެންމެ މޮޅު އެތުލީޓުގެ މަގާމް ލިބުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ. ފިރިހެން އެންމެ މޮޅު އެތުލީޓަށް ސާއިދާ ވާދަކުރާނީ މިއަދު 10000 މީޓަރު ރޭސް ކާމިޔާބުކުރި ފަޒީލެވެ. ސާއިދަށް މާދަމާ 400 މީޓަރު ދުވުމާއި ހަތަރެއް ގުނަ 100 މީޓަރު ރިލޭ އޮންނާނެ އެވެ. ފަޒީލަށް އޮންނާނީ 1500 މީޓަރު ދުވުމެވެ. ކިތަންމެ ގިނަ އިވެންޓެއްގައި ވާދަކުރި ނަމަވެސް އެއް ވަނަ އެތުލީޓް ހޮވުމުގައި ނަގާނީ އެ އެތުލީޓެއްގެ އެންމެ ނަތީޖާ ރަނގަޅު ދެ އިވެންޓެކެވެ. ހޯދާ މެޑެއްޔައް ޕޮއިންޓްދޭއިރު މުބާރާތުގެ ރެކޯޑާއި ގައުމީ ރެކޯޑަށް ބޯނަސް ލިބޭނެ އެވެ.\nފަޒީލް މިއަދު 10000 މީޓަރު ރޭސް ކާމިޔާބުކުރުމަށް ފަހު އުފާފާޅުކުރަނީ. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\nސިފައިންގެ ކްލަބުގެ ފަޒީލް މިއަދު 10000 މީޓަރު ރޭސް ކާމިޔާބުކުރީ މާބޮޑު އުދަނގުލަކާ ނުލާ 33.41 މިނެޓުންނެވެ. އެންމެ ގާތުން ވާދަކުރީ މެރެތަން އަދި ހާފް މެރެތަން ދުވުންތެރިޔާ ސިފައިންގޭގެ މުހައްމަދު ރަޝީދު (މޯޑް) އެވެ. އިއްޔެ 5000 މީޓަރު ރޭހުގައި ވެސް ފަޒީލާ ވާދަކުރި މޯޑް ރޭސް ނިންމާފައިވަނީ 34.29 މިނެޓުންނެވެ. ޒުވާން ދެ ދުވުންތެރިންގެ ފަހަތުން ތިން ވަނަ ހޯދީ އިއްޔެ 5000 މީޓަރު ދުވުމުން ވެސް ތިން ވަނަ ހޯދި ސިފައިންގެ ޓީމުގެ އަހުމަދު ޖަވާދެވެ. އޭނާ ރޭސް ނިންމީ 40.12 މިނެޓުންނެވެ. ރޭހުގައި ވާދަކުރި ރާއްޖޭގެ ހާފް މެރެތަން ރެކޯޑް ހޯލްޑަރު އަދި ކުރިން މެރެތަން ރެކޯޑް ވެސް އޮތް އަހުމަދު ޝަރަފް ވަނީ ވަކި ހިސާބަކުން ހުއްޓާލައިފަ އެވެ.\nމިއަދު އެންމެ ވާދަވެރިކޮށް ދިޔަ ރޭހަކީ އަންހެނުންގެ 800 މީޓަރު ދުވުމެވެ. އިއްޔެ އަންހެނުންގެ 5000 މީޓަރު ދުވުން ކާމިޔާބުކުރި ކުޑަހުސެން ސްޕޯޓްސް އެސޯސިއޭޝަނުގެ މަރިޔަމް އަބްދުލްކަރީމް (މަރީ) ފަހަތަށް ޖައްސާލައި އެއް ވަނަ ހޯދީ އައިމިނަތު ޖާއިޝާ ޖުނީޒެވެ. ވަރަށް ވާދަވެރިކޮށް ގޮސް މަރީ ލީޑުގައި އޮއްވާ ޖައިޝާ ފަހު ވަގުތު ދެމިގަނެ ރޭސް ނިންމީ2މިނެޓު 35:64 ސިކުންތުންނެވެ. މަރީ ދެ ވަނަ އަށް ދިޔައީ2މިނެޓު 35:79 ސިކުންތުންނެވެ. މި ރޭހުގެ ތިން ވަނަ ހޯދީ2މިނެޓު 45:91 ސިކުންތުން ދުވި ކޭވައި ސްޕޯޓްސް އެކަޑަމީގެ މަރިޔަމް ޔާނާ އެވެ.\nޖާއިޝާ މިދިޔަ އަހަރުގެ މުބާރާތުގައި ދުވަނީ. --ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/ މިހާރު\nފިރިހެނުންގެ 800 މީޓަރު ރޭސް ކާމިޔާބުކުރީ ސިފައިންގޭގެ ހުސެއިން ރިޒާ (ކުޑަ ރިޒާ) އެވެ. އެއީ2މިނެޓު 00:60 ސިކުންތުން ދުވެގެންނެވެ. ރޭހުގެ ދެ ވަނަ އަކީ2މިނެޓު 11:62 ސިކުންތުން ދުވި ޓްރެކް އެންޑް ފީލްޑުގެ އަލީ ވިލްދާނެވެ. އަދި ތިން ވަނަ އަކީ2މިނެޓު 15:07 ސިކުންތުން ދުވި އިސްމާއިލް މަސޫން އަހުމަދެވެ.


Arctic Kandu ganduve mudhaa ufulaa boat thakeh thaashivehjje - One Online\nތާށިވި ބޯޓެއް ކަމަށްވާ މިކައިލް ސޮމޮވް ސައިންޓިފިކް އެކްސްޕެޑިޝަން -- ފޮޓޯ: ޓަސް ވާރޯ ކަސްޓޯމޯ\nއާކްޓިކް ކަނޑު ގަނޑުވެ މުދާ އުފުލާ ބޯޓުތަކެއް ތާށިވެއްޖެއެވެ.\n'ރިޕޯޓުތައް ބުނާ 18 އަށްވުރެ ގިނަ ބޯޓު ވަނީ ތާށި ވެފަ އެވެ.\nރަޝިއާ ކައިރީ އޮންނަ އާކްޓިކް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ގަނޑުވާން ފަށާފައިވަނީ އެގޮތަށް ލަފާ ކުރެވިފައި ވަނިކޮށެއް ނޫނެވެ. ނޯވޭގެ ހަބަރު ފަތުރާ މީީޑިއާ ބެރެންޓްސް ސީ އޮބްޒާވާ އިން އާއްމުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ލެޕްޓެވް އަދި ސައިބީރިއާ ކަނޑުގެ ބޮޮޑު ސަރަހައްދައި ވަނީ 30 ސެންޓިމީޓަރުގެ ބޯ މިނަށް ގަނޑު އުފެދިފައެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް ދުނިޔެ ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން މިފަދަ އުޅަނދު ފަހަރަށް ނޮވެމްބަރުމަހުގެ ތެރޭގައި އެ ސަރަހައްދުގައި އެއްވެސް އުނދަގުލަކާ ނުލައި ރަޝިއާގެ އުތުރުން ކަނޑު ދަތުރުކުރުމުގެ މަގު އޮންނަނީ ފަހިވެފައެވެ. އަދި ޝިޕިން ކުންފުނިތަކުން ރަޝިއާގެ މޫސުމާބެހޭ އިދާރާއާ ހަވާލާދީ މިގޮތަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް އަންދާޒާ ކޮށްފައި ނެތުމާއެކު އެ ސަރަހައްދުގައި ދިޔައީ ގިނަ އަދަދެއްގެ މުދާ އުފުލާ ބޯޓުތައް ދަތުރުކުރަމުންނެވެ.\nގަނޑު ފިލުވުމަށް ހަރަކާތްތެރިވާ އައިސް ބްރޭކަރެއް ---\nބޯޓުތައް އޮޕަރޭޓް ކުރާ ކުންފުނިތަކުން ބުނާގޮތުގައި މޫޫސުމާ ގުޅޭ ފުރިހަމަ ސައްހަ މައުލޫމާތު ހިއްސާކޮށްފައި ނެތުމާއެކު މިކަމުގެ ޒިންމާ ރަޝިއާގެ މޫސުމާ ބެހޭ އިދާރާއިން ނަގަން ޖެހޭނެއެވެ.\nނަމަވެސް މިދިޔަ އޮކްޓޫބަރު މަހަށް ބަލާއިރު އެ ސަރަހައްދުގައި ފިނިހޫނު މިން ހުރީ އާއްމުކޮށް ހުންނަ މިންވަރަށްވުރެ4ސެލްސިއަސް މަތިކޮށް ކަމަށް ވަނީ ރެކޯޑު ކުރެވިފައެވެ.\nއާކްޓިކް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ގަނޑުވުމުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގައި ތާށި ވެފައިވާ އުޅަނދުތަކަށް ދަތުރު ކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސް ކޮށްދިނުމަށް ދެ ތެޔޮ ޓޭންކަރާއި ކާގޯ ބޯޓު ހިމެނޭ ދެ އައިސް ބްރޭކަރު މޮސްކޯއިން މިހާރު ވަނީ އެ ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖަހާފައެވެ. ރަޝިއާ ސަރުކާރުން ބުނާގޮތުގައި އަންނަ މަސް ފެށެންވާއިރަށް މި ބޯޓުތަކަށް ދަތުރުކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދެވޭނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރެވެއެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ޔޫރަޕް ކަނޑުމަތީގެ ހާދިސާތައް


ތާރީޙް: 20 އޮގަސްޓް 2019 ނަންބަރ: GS145/HR/IUL/2019/027\nމިވަޒީފާއަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުން ވަޒީފާއަށް އެދޭފޯމު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު ފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ އެހެނިހެން ލިޔުންތައް 2019 އޮގަސްޓް 28 ވާ ބުދަ ދުވަހު މެންދުރު 13:00ގެ ކުރިން ގުރައިދޫ ސްކޫލްގެ އޮފީހަށް ހުށަހެޅުން އެދެމެވެ. ވަޒީފާއަށް އެދި ހުށަހަޅާ ލިޔުންތައް އީމެއިލް [email protected] މެދުވެރިކޮށްވެސް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯރމް މިސްކޫލްގެ އިދާރާއިން ލިބެން ހުންނާނެވެ. އަދި އެޕްލިކޭޝަން ފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ހުރިހާ ލިޔުންތައް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ އެޕްލިކޭޝަން ބާޠިލްކުރެވޭނެއެވެ.\nމި މަޤާމަށް މީހުން ހޮވުމަށް ބޭއްވޭ އިންޓަވިއު އޮންނާނީ، 2019 ސެޕްޓެމްބަރ 01 އާއި 2019 ސެޕްޓެމްބަރ 05 އާ ދެމެދު، ގުރައިދޫ ސްކޫލް ގައެވެ. ވުމާއެކު، މި ވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުން، އެ ތާރީޚުތަކުގައި އިންޓަވިއުއަށް ހާޒިރުވުމަށް ތައްޔާރުވެގެން ތިބުން އެދެމެވެ.\nސުންގަޑި: 28 އޮގަސްޓް 2019 0000


Leicester aai Arsenal molhuvi iru Tottenham balivejje | Mihaaru\nލެސްޓާ އާއި އާސެނަލް މޮޅުވިއިރު ޓޮޓެންހަމް ބަލިވެއްޖެ\nއާސެނަލްގެ ޕެޕޭ (ވ) ޑަންޑޯކްގެ ކަމިގަން ކައިރިން ބޯޅަ ހިފައިގެންދަނީ.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\n30 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 09:31\nލަންޑަން (އޮކްޓޫބަރު 30) - ޔުއެފާ ޔޫރޮޕާ ލީގުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުތަކުން އިނގިރޭސި ކްލަބްތައް ކަމަށްވާ ލެސްޓާ ސިޓީ އާއި އާސެނަލް މޮޅުވިއިރު، ޓޮޓެންހަމް ހޮޓްސްޕާސް ބަލިވެއްޖެ އެވެ.\nއަޔަލެންޑްގެ ޑަންޑޯކް އަތުން އާސެނަލް މޮޅުވީ 3-0 އިންނެވެ. ރަށުންބޭރުގައި ގްރީސްގެ އޭއީކޭ އެތަންސް އަތުން ލެސްޓާ މޮޅުވީ 2-1 އިންނެވެ. ބެލްޖިއަމްގެ ރޯޔަލް އެންޓްވާޕް ދަނޑުގައި އެ ޓީމު އަތުން ހޯސޭ މޮރީނިއޯގެ ޓޮޓެންހަމް ބަލިވީ 1-0 އިންނެވެ.\nއާސެނަލް ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި އެ ޓީމުން ލަނޑުތައް ޖެހީ ފުރަތަމަ ހާފުގެ ފަހު ކޮޅާއި ދެ ވަނަ ހާފުގެކުރީކޮޅުގަ އެވެ. އާސެނަލަށް ލީޑުނަގައިދިން ގޯލު މެޗުގެ 42 ވަނަ މިނިޓްގައި ޖެހީ އެޑީ އެންކެޓިއޭ އެވެ. އޭގެ ދެ މިނިޓް ފަހުން ޖޯ ވިލޮކް ވަނީ އާސެނަލަށް ލީޑުފުޅާކޮށްދީފަ އެވެ. ދެ ވަނަ ހާފްގެ ކުޅުން ފަށައިގެން މިނިޓެއްގެ ތެރޭ ޕެޕޭ ވަނީ އާސެނަލަށް ތިން ވަނަ ގޯލެއް ޖަހައިދީފަ އެވެ.\nކޯޗު މިކޭލް އާޓެޓާގެ އިރުޝާދު ދަށުން ކަޕް މުބާރާތްތަކުގައި މިހާތަނަށް އާސެނަލް ކުޅުނު 13 މެޗުގެ ތެރެއިން އެ ޓީމު ބަލިވީ އެންމެ މެޗަކުންނެވެ. އޭނާ ވަނީ 10 މެޗުން އެ ޓީމު މޮޅުކޮށްދީ އަނެއް ދެ މެޗު އެއްވަރުކޮށްފަ އެވެ. ބަލިވި މެޗަކީ މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު ޔޫރޮޕާ ލީގުގައި އޮލިމްޕިއާކޯސް އަތުންނެވެ.\nއަނިޔާއިން ރަނގަޅުވެ ފުރަތަމަ އެގާރައިގައި ހިމެނިގެން ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗުގައި ރޭ ލެސްޓާގެ ޖޭމީ ވާޑީ ވަނީ ރަނގަޅު ކުޅުމެއް ދައްކައިފަ އެވެ. މެޗުގެ 18 ވަނަ މިނިޓްގައި ލެސްޓާ އަށް ލީޑުނަގައިދިނީ ޕެނަލްޓީ އަކުން ޖޭމީ ވާޑީ އެވެ. މި ޕެނަލްޓީ އަކީ ވާޑީ އަށް އޭއީކޭގެ ކީޕަރު ޕެނަގިއޯޓިސް ސިންޓޯޓަސް ކުރި ފައުލަކަށް ރެފްރީ ދިން ޕެނަލްޓީ އެކެވެ.\nގޯލު ޖެހުމަށް ފަހު ލެސްޓާ ކުޅުންތެރިން އުފާފާޅުކުރަނީ.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nފުރަތަމަ ހާފު ނިމުމުގެ ކުރިން ލެސްޓާ އަށް ކުޅޭ ހަމްޒާ ޗޯދުރީ ވަނީ އެ ޓީމުގެ ލީޑުފުޅާކޮށްދީފަ އެވެ. އޭއީކޭގެ ހަމައެކަނި ގޯލު ޖެހީ ދެ ވަނަ ހާފްގެ ކުރީކޮޅުގައި މޯމާ ޓަންކޮވިޗް އެވެ.\nއެންޓްވާޕުން ރޭގެ މެޗުގައި ޓޮޓެންހަމް ހިފެހެއްޓުމުގައި ކާމިޔާބު ހޯދީ ހިތްވަރުގަދަ ކުޅުމެއް ދައްކައިގެންނެވެ. ޓޮޓެންހަމްގެ ބެން ޑޭވިސް އަށް ހެދުނު ގޯހެއްގެ ފައިދާނަގައި މެޗުގައި ފެނިގެންދިޔަ ހަމައެކަނި ގޯލު އެންޓްވާޕަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ލިއޯ ރަަފައެލޯފް އެވެ. އެންޓްވާޕްގެ ލީޑުފުޅާކުރަން އެމްބޮކާނީ އަށް ލިބުނު ފުރުސަތުގެ ބޭނުންނުހިފުނުއިރު، ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެން މެޗުގެ ނަތީޖާ ހަމަހަމަކުރަން ޓޮޓެންހަމުން ކުރި މަސައްކަތް ވެސް ކާމިޔާބެއްނުވި އެވެ.\nމިއީ މިދިޔަ ޖުލައި މަހަށް ފަހު ޓޮޓެންހަމް ރަށުން ބޭރުގައި ކުޅުނު މެޗަކުން ބަލިވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މޮރީނިއޯ ބުނީ ރޭގެ މެޗުގައި ފެނުނު ކަންތައްތައް ބަލާއިރު މުސްތަގުބަލުގައި އޭނާ ނިންމަންޖެހޭ ނިންމުންތައް ވަރަށް ސާފުވެފައިވާ ކަމަށާއި ގެންނަން ޖެހޭ ބަދަލުތައް ވެސް ފަސްޖެހުމެއްނެތި ގެންނާނެ ކަމަށެވެ.\nއަލުނގަޑުގެ އެކުވެރި މިތުރު ރަދީފުބެއްޔާގެ 1 ނަންބަރު ކުލަބް އާސެނަލް ހޯދިކާމިޔާބަށް ހޫނު ބަރުހަބާއެއްކިޔަން. ލެއްގި ކޮމިޝަނާގެ އުއްމީފަކީ ލަންދަނުގެ3ވަނަ ކުލަބު އާސެނަލް މިމުބާރާތުގައި ވީހާވެސް ދުރަކަށްގޮސް ރަންގަޅު ކާމިޔާބެއް ހޯދުން. އަދި 2023/2024 ވަނަ އަހަރުގެ ސީޒަންގައި ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ކުޅޭތަން ފެނުމަކީވެސް ހުވަފެނެއް\nތޭންކްސް ބްރަދާ.ބްރަދާގެ2ވަނަ ކްލަބް ސްޕާސް ބަލިވީމަ ހިތާމައިގަ ތަ؟ އަންނަ ސީޒަނުގެ ޔޫސީއެލްގަ އާސެނަލް ކުޅޭނެ.އިންޝާﷲ\nއާސެނަލް އަންނަ ސިޒަންގަ ޔޫސީއެލް ކުޅޭނެއޭ. އަނެއްކާ ސުޕްރީމް ކޯޓުން އަމުރެއްނެރިގެން ވަލުދޮރޯށިން ކުޅޭވާހަކަދޯ.


ނާއިންސާފް 22 – Esfiya – Dhivehi Vaahaka Site\n- by Monsta - 36- July 14, 2019\n“ޔަޒް….އީން.. ބަލަ އީން..” އަހަރެން ބައްތިރީސް ދަތާއެކު ދައްކާލީމެވެ. ކުރިންވެސް އެ މޫނުން ފެނުން ކުލައެވެ.\n“ޔޫ ނީޑް މެޑިކަލް އެސިސްޓެނސް…” ރިފާޝާ ހުންނަނީ ޒާތީގޮތުން އަހަރެންނާއި ޖައްސާލާފައެވެ. ނޫނީ އެއީ އަހަރެންނަށް ހީވާ ގޮތްހެއްޔެވެ؟\nއަޔާޒްވެސް އަޅާ ނުލާ ދިޔައީއެވެ. އަހަރެން ފޯނު ބަލައިލީ ދެނެވެ. އެވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ. މިހާރަކު ނެތެވެ. އިނީ އެއްކަލަ އެއްޗެވެ. ނޮޓް އެވޭލެބަލް އޯއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން އެ ދެކުނީމެވެ. އަހަރެން އަހަރެންގެ އީން ދެކުނީމެވެ. ކެމެރާ ރޯލް ހުޅުވާލީ ހިތް އަވަސްވެ ހުރެއެވެ.\nއެމީހުން ޤަބޫލު ނުކުރިޔަކަސް ވީ ކަމެއް ވާނީ ވީ ކަމަކަށެވެ. އަދި މެޑިކަލް އެސިސްޓެންސް ބޭނުންވެޔޭ ބުނެފިއެއް ނޫންހެއްޔެވެ. މިއޮތީ ސާފު ހެއްކެވެ. ވީ އުފަލުން އަހަރެން، އެ ސްކްރީންޝޮޓް ހުޅުވައިގެން އެމީހުން ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ.\n“ނަސީބެއްނު ސްކްރީން ޝޮޓެއްވެސް ނެގުން ކަން..” އަހަރެން ބުނީމެވެ. ދެން ހެކި އޮތުމުން އެމީހުންވެސް ޤަބޫލު ކުރީއެވެ. އަހަރެން ފޮނިވެލާފައި ރިފާޝާއަށް ލޯ އަޅާލީމެވެ. އަދި އެއްފަހަރު އަހަރެންނަނީ މޮޔައެކޭ ބުނެބަލާށެވެ. މޫދަށް ފައްތާނަމެވެ.\nރިފާޝާ ގޮސް، ޓީވީ ސްކްރީނަށް އަރުވާލީ، ނޫނު އަތޮޅު މެޕެކެވެ. އަހަރެމެން ބޭނުންވާ ސަރަހައްދު ޒޫމް ކޮށްލިއެވެ. އަޔާޒް، ކޮމްޕިޔުޓަރުން ކުރި މަސައްކަތް އަހަރެންނަށް ހާދަ މަޖާވިޔެވެ. ހުރެގެން، އެ ފޮޓޯގަނޑު ޒޫމްކުރަނީއެވެ. ހަމައެކަނި ދޯނި ފެންނަވަރަށް ޒޫޫމްކޮށްލައިފިއެވެ. މީނަގެ ގަމާރު ކަމާއެވެ. އެ އުޅެނީ އެ ސާފުވޭތޯ ހެއްޔެވެ. އެއީ ސްކްރީން ޝޮޓެކެވެ. ކިތަންމެ ޒޫމެއް ކުރިޔަސް އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް އޭތި ސާފެއް ނުުވާނެއެވެ.\nޒޫމް ކޮށް ކޮށްފައި، އަޔާޒް ތެދުވެ، މާކަރަކުން، ޓީވީގައި، ދޯނިން ފެށިގެން މައްޗަށް ހުރަހަށް ރޮނގެއް ކުރަހާލިއެވެ. މޮޔަވީ ކާކުކަން މިހާރު އެބަ އޮޅެއެވެ.\n“އެ ޑިންގީ އެދަނީ، މި މިސްރާބަށް… މާނައަކީ، އެ ރަށަށޭ އަރަން އެދަނީ..” އަޔާޒް ބުންޏެވެ. ކުރިން ބުނެވުނުހާ ގަމާރެއް ނޫންތާއެވެ. އެކަމަކުވެސް ގަމާރެވެ. އަޔާޒްއަކީ ހަމަ ބޮޑު ގަމާރުބޮލެކެވެ.\nއެރަށުގައި ހޭދަވި އުފާވެރި ވަގުތުތަށް، އީން ހަނދާންވަނީ ހެއްޔެވެ. އީން އެރަށަށް ދަނީ ކީތް ކުރަން ހެއްޔެވެ.\n“ސޯ، ކޭކޭ….” ރަށުގެ ނަން އިނގުމުން އަހަރެން ވަރަށް ފޮނިވެލާފައި މާ މޮޅު މީހަކަށް ވެގެން ބުނެލީމެވެ.\n“ނޯ.. ތޮޅެންދޫ… އެއޮތް ފަޅު ރަށް” އަޔާޒްއާއި ރިފާޝާ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލަމުން، ބުނެލިއެވެ. މޮޅު މީހާ މޮޅުު ވެއްޖެއެވެ. ރަނގަޅަށް ވެސް ކަޑަވިއެވެ.\n“ކޮން އިރަކުން ދާނީ؟” އަހަރެންގެ ކެތް ތެރިކަން ކޮޅުން ލަނީއެވެ. އަހަރެން އަހަރެންގެ އީން ބޭނުމެވެ. ހެޔޮ ޙާލުގައި ފެންނަން ބޭނުމެވެ.\n“މިހާރު..” ލިބުނީވެސް އަހަރެން އެންމެ ބޭނުންވި ޖަވާބެވެ.\n“ހިނގާ ދާން.” ދަތް ކޮޅު ރޮނޑަށް ދީގެން ހުރެ އަހަރެން ބުނީމެވެ.\n“ޕިސްޕިސް ކެތްތެރިވެބަލަ…” އެއްކަލަ ރިފާޝާއެވެ. އަހަރެން އުޅެނީ އަހަރެންގެ އީން ގެއްލިގެން ކަންވެސް ހިތަކަށް ނާރުވާނެއެވެ. މިހާރުވެސް ކެތް ވާނެ ވަރަކަށް ކެތް ކޮށްފީމެވެ. ދެން ކެތެއް ނުވާނެއެވެ.\n“އާން..” އަޔާޒް އަހަރެންނަށް ބައެއް އެއްޗެހި ދިނެވެ. އިންޖެކްޝަން ކަހަލަ އެއްޗިއްސެވެ. ސަލާމަތަށް ގެންދާ އެއްޗިއްސެވެ. ފުރުނީ، އެތައް އިރެއް ފަހުން، އެ ލަސް ދެމީހުންނަށް ތައްޔާރު ވެވުމުންނެވެ. އީން ފެންނަން އަހަރެންގެ ހިތް ތެޅޭ ވަރު އެމީހުންނަށް އިހުސާސްނުވަނީއެވެ.\nފުން ކަނޑުގެ ތެރެއިންގޮސް، ރަށުގެ ވެލިގަނޑަށް ޑިންގީ ބީއްސާލުމާއިއެކު، އަހަރެން ހުރީ ދޮންވެލި ގަނޑުގައެވެ. ބޮޑު ފަސްގަނޑު އެތަށް ހިސާބަކަށް ފެތުރިފައިވީ އިރު، ފެހިކަން ގަދަ ގަސްތައް ނޫޫނީ، އެއްވެސް ދިރުމެއްގެ ހިލަމެއްވެސް ނުވެއެވެ. އަނެއްކާ މި ފަޅު ރަށުގައި އެމީހުން އީންއަށް ހެދީ ކިހިނެއްބާއެވެ. ގޮތެއް ހެދި މީހަކަށް އޭގެ އަނެއްްކޮޅު ފެންނަ ވަރަށް ގޮތެއް ހަދާލާނަމެވެ.\nދެވެން އޮތް ހަނި މަގުން އަހަރެމެން އެތެރެއަށް ދާން ިނގައިގަތީމެވެ. ޒަމާންވެ ވީރާނާވެފައި ހުރި ގެތަކާއި ދިމާވުމުން އަހަރެންގެ ހިތް އިތުރަށް ތެޅެން ފެށިއެވެ. އީން ފެންނަން އުޅޭ ކަމުގެ ޢަލާމާތްތައް ފެންނާތީއެވެ.\nމަގު ކަފިވެ އަހަރެމެން ތިން މީހުން، ދިޔައީ ތިން ދިމާއަށެވެ. އަނެއް ދެމޯީހުން ހެން އަހަރެންނަށް ހިނގާކަށް ނުހުރެވުނެވެ. ދުއްވައިގަތީ އަވަހަށް އީން ހޯދުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. ލިބެމުން ދިޔަ އަނިޔާތައް ކުއްޖެއްވެސް ނޫނެވެ. ނުބަލާ ދުވަމުން ދިޔައިރު މޫގަނޑުގަނޑުގައި އަޅައިގަނެފައި ވެއްޓެނީ، ޖެހޭ ބާރު މިނުން ނުތެދުވެވޭ ވަރަށެވެ. ކުންނާރު ގަހެއްގައިވެސް އެއްފަހަރަކު އަޅައިގަތެވެ. ކުރާނީ ކީތްހެވެ. ހިތް ތެޅެނީ ވަކި ވަރެއް ބަލާފައެއް ނޫނެވެ.\nވަރަށް ދުވެވިއްޖެއެވެ. މެޕެއް ނުބަލާ ދެވޭ ނުދެވޭއެއްވެސް ނޭންގެއެވެ. ދެފަހަރަކު ފުށްޓަރު ފަރާތަށްވެސް ދެވިއްޖެއެވެ. އަޔާޒް ނުވަތަ ރިފާޝާއާއިވެސް ދިމާވެއެވެ. އެމީހުންވެސް އެ އުޅެނީ މަގު އޮޅިގެންނެވެ. މިހާރު ދެން ނުހޯދޭ ތަނެއް ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ. ވަރުބަލިވެސް ވެއްޖެއެވެ. ވާނެ ނޫންހެވެ. ބުން ޖަހާފައި ދުއްވައިގަތީ ގައިގައި ހުރިއްޔާ ހުރިހާ ބާރެއް ލައިފައެވެ.\nމާނޭވާ ލަމުން ތިން މީހުން ހިނގާފައި ދިޔައިރު އަޑެއް ފާހަގަ ވީ، އާދަޔާ ޚިލާފަށް، އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކާ ހިނގަމުން ދިޔައީމައެވެ. އެއީ ތަންކޮޅެއް އެތެރޭގައި ހުރި ވަރަށް ބޮޑު ގެޔަކުން އިވޭ، ކޮންމެވެސް ބައެއްގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ އަޑެވެ. އަހަރެމެން މަޑުމަޑުން ފާރަލީމެވެ.\nކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދަންނަ މޫނުތަކެކެވެ. ކޮންމެ ބަޔަކަސް ކީތްހެވެ. އަހަރެން ބޭނުމީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ އީންއެވެ.\nމި ރިފާޝާގަނޑަށް އިނގޭނީ ޕްލޭން ފަނި ކުރާށެވެ. ހުުރެފައި ހަމަ ބޮޑު ކިނބިއްސެއް އަޅާލީއެވެ. ގަސްތުުގައި ނޫންކަން އަހަރެންނަށްވެސް އިނގެއެވެ. އެކަމަކުވެސް އަހަރެން ކުށްވެރި ކުރާނީ އޭނައެވެ.\nއަޑަށް އަހަރެމެންނާ ދިމާއަށް އެމީހުން އައެވެ. ސިކުުނޑިތައް ގަމާރު ކަމުން، ޕިކްނިކް ގްރޫޕެއް ކަމަށް އެކްޓް ކޮށްލަންވެސް ނޭންގުުނެވެ. ވިސްނުމެއް ނައިސްގެން، އެންމެ ފަހުުން ކަންތައްވެ ނިމުނީ، ބޮޑު ތަޅާ ފޮޅުމަކުންނެވެ. ގަޔަށް ބޮލަށް އެރީ، ބޮޑެތި ކަޅު ފަލަ ގެރިތަކެއްހެންނެވެ.\nއަޑުުގަދަވެގެން އިތުރު މީހުން ނިކުތް ގެ، އަހަރެން ފާހަގަ ކުރީމެވެ. އެމީހުންގެ އަދަދު ފުދޭވަރަކަށް ގިނައެވެ. ހުނަރުވެރިކަންވެސް ވަކި ދެރައެކޭ ނުބނެވޭނެއެވެ. އަހަރެމެން ހުރިހާ ފިރިހެނުން އުޅުނީ، ބައިބަލާ ކުޅެވޭތޯއެވެ. ބުނަން ޖެހެނީ، ކަމެއްވިއްޔާ ވީ ރިފާޝާއަށޭއެވެ. ދެތިން ބިޔަ ފިރިހެނުން ބިމަށް ތިރިކޮށްލަނީ، ނަޝާލަމުންނެވެ.\nހިން ދެމިލެވުމުން، އަހަރެން ދުއްވައިގަތީ، އެ ގެޔާ ދިމާއަށެވެ. އީންއެވެ. އައިމް ކަމިންއެވެ.\nއަދި އެހާ ފަސޭހައިން ވަދެވޭ ގޮތެއްނުވިއެވެ. ދެމީހަކު ކުރި ބެއްދީއެވެ. އެމީހުން ބިމަށް ތިރިކޮށްލަންވެސް، އަހަރެންގެ ހިތް ޖާގަ ނުދިނެވެ. ދެމީހުުން ފޮޅާލަމުން، އަހަރެން ފަހަރަކު ކޮޓަރިއެއް ބަލަމުން ދިޔައީމެވެ. ދޮރުފަތް ނެތް ދޮރުތަކުން ބޯ ދިއްކުރަމުން، ދެމީހުން ފޮޅަމުން އުޅެނިކޮށް، ތަންކޮޅެއް އެތެރޭގައި ހުރި ތަނަކަށް ވަދެވުނެވެ. އެއީ ފުދޭވަރަކަށް ފަހުން މަރާމާތުކޮށްފައި ހުރި ތަނެއް ކަންނޭންގެއެވެ. ފެންނަފެނުމަށް ހީވަނީ އެހެންނެވެ.\nވަށައިގެން އަނދިރިކޮށް ހުރިއިރު، ފެންލައިޓުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އަލި އެޅިފައި ހުއްޓެވެ. ޓައިލްސް ނުޖަހާ ހުރި، ސިމެންތި ފްލޯގައި، ވެއްޓިފައި އެ އޮތީ، އެލީނާ ނޫން އެހެން މީހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމަ އަހަރެންގެ އެލީނާއެވެ. ދިރި ހުރި ކަމެއްވެސް ނޭންގެއެވެ. ވަށައިގެން އޮތީ، ހުސް ލެޔެވެ.\nއަހަރެންގެ ޙާލަކީތޯއެވެ. ފެންނަނީ ހުވަފެނެއް ކަމަށް ބަލައިގެން އަހަރެން ލޯ ކޮނެލަ ކޮނެލަ ހުރީއެވެ. އަހަރެންގެ އީންއަށް މިހެން ހަދަން ކެރުނު ބަޔަކު މީހުންނަށް ހަލާކުހުއްޓެވެ. ހިތަށްވީ ތަދާއި އެޅި ވޭން އިނގޭނީ ހަމަ ހިތަށެވެ. ބާރަށް ގޮސް އެލީނާކައިރީ ހުއްޓެވުނު އިރު، ބުނަން ބޭނުން ނުވިޔަސް ދެލޯ ހުރީ ތެމިފައެވެ. ފިރިހެނަކަށް ވުމުގެ މާނައަކީ، ދުވަހަކުވެސް ނުރޮވޭނެއެކޭ ނޫނެވެ. ކެތްވާނީވެސް ވަކިވަރަކަށެވެ.\nފަހަތުން މީހެއް އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް އައިކަން އެނގުނެވެ. ނަމަވެސް ވާނެ ގޮތެއް ވުން ވަރިހަމަ ހީވެފައި އަހަރެން އިނީއެވެ. އަޔާޒްއާއި އެމީހެެއްގެ ތަޅާފޮޅުމެއް ވެސް ފަހަތުގައި ހިނގިއެވެ. އަހަރެން އެންމެ ފަހަރަކު ބަަލައިވެސް ނުލަމެވެ. ބަޔަކު، އަލީނާއަށް މިހެން ހަދަން ޖެހުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ. ސަބަބެއްނެތި، ބަޔަކު މިކަހަލަ ކަމެއް ނުކުރާނެއެވެ. އީން ކުރި ކަމެއް މިހާރު އިނގެން ވެއްޖެ ނޫންހެވެ.\n“މާޒިން…. މާޒިން… ހިނގާބަ ދާން.. އޭތް” ރިފާޝާ އަހަރެން ކޮންޑުގައި ހިފާ ތަޅުވާލުމުން، ހަމަ ބިމަށް އާދެވުނެވެ. އީންއަކާ ޖެހުން ފަހުން، ހަމައިން ނައްޓަނީވެސް މަދަކުން ނޫނެވެ. އެލީނާ ފެނުމުންވެސް އިތުރަށް ކަމެއް ރަނގަޅެއްވެސް ނުވިއެވެ. އަޔާޒް އައީ އެލީނާ ނަގަން ކަން ފަހުމްވި ހިނދު، އަހަރެން އަވަސް ހަރަކާތާއެކު، އީން، އަތްދަނޑިމައްޗަށް ލައިގެން ތެދުވީމެވެ. އަޔާޒް ހީކުރީ އަހަރެން ހުއްޓާ އަހަރެްގެ އީން ލިބޭނެ ކަމަށް ހެއްޔެވެ. އެހެނެއް ނުވާނެއެވެ.\nސަފާރީގެ ކޮޓަރިއެއްގައި އެލީނާ ބާއްވާފައި އޮތް އިރު، އަހަރެން ހުރީ ދޮރު ކަންޏަށް ލެނގިލައިގެންނެވެ. ބޭރުގައި ހުރި ސޯފާގައި، އަޔާޒް އާއި ރިފާޝާގެ އިތުރުން، ނަރުސް ކުއްޖާ، ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއްގައި ތިއްބެވެ. އެލީނާ ނުހޭލަނީސް އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާހިތެއް ނެތެވެ. އީންއާ ނުލައި އަހަރެންނަށް ދުނިޔޭގައިވެސް ނޫޅެވޭ ވަރު ވެއްޖެއެވެ.\n“ޒިން؟” ދުރަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓާ، މަޑު އަޑަކުން އީން ގޮވާލުމާއި އެކު، އަހަރެންނަށް އެލީނާ ކައިރިއަށް ދެވުނީ ދުވެފައެވެ. ފަހަތުން، ޝަރާ އާއި ދެން ތިބި ދެމީހުންވެސް އައެވެ.\n“މީ ކޮންތަނެއް… މަ މިތާ ކީތްކުރަނީ….” އީން ފެށީ ސުވާލު ކުރާށެވެ. އޭގެ ޖަވާބު ދިނުމަށްް ވުރެ އަހަރެންނަށް މުހިންމުވީ، އެއްވެސް އާދަޔާ ޚިލާފު ކަމެއް ހުރިތޯ ބެލުމެވެ. އީންއަށް ކަމެއް ނުވާކަން ޔަގީން ކުރާށެވެ.\n“މާޒިނޫ… އެކުއްޖާއަށް ނޭވާލާނެ ތަންކޮޅެއް ދިނަސް ރަނގަޅުވާނެ.. ސާބަހޭ..” މި ރިފާޝާއަށް ދިމާކުރަން ނޫނީ ނޭންގޭނެއެވެ. ނިކަން ރިފާޝާ ލޯބިވާ މީހަކަށް ގޮތެއް ހަދާލަންވީއެވެ.\n“ޔޫ އޯކޭ؟… އެއްްވެސް ތާކަށް ތަދުވޭތަ؟” ކުޑަހުޅުގައި އޮތް ބެންޑޭޖް ގަނޑު ބަދަލުކުރަމުން ޝަރާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އީންގެ ޖަވާބަކަށް ވީ ބޯހޫރުވާލުމެކެވެ. ތަދުވިޔަސް މި އީންގަނޑު ނުބުނާނެއެވެ. އެއްވެސް ތާކަށް ތަދުވާ ކަމަށް އެއްބަސް ނުވުމުން، މާ ގިނައިރު މަޑު ނުކޮށް ދިޔައީއެވެ. އަހަރެންނަށް ރަނގަޅެވެ.\n“ކޮބާ ދޮންބެ؟ އަސްލު ކިހިނެއްތަ ވީ؟” އީންގެ އަނގަފެޅީ އެހެން މީހުން ދިޔައީމައެވެ.\n“ލުވެއިޒް ވާނީ….. މިހާރު ޕެރިސްގަ ކަންނޭންގެ. މަ ނުދަން އެކޮޅަކަށް.. އެއްކޮށް މި އުޅުނީ، އީން ނުފެނިގެނެއްނު..” ހަމަ ޙަޤީގަތުގަވެސް ލުވެއިޒް ހަނީމޫނަށް ފުރި ކަމެއްވެސް އަދި ނުފުރާކަމެއްވެސް އަހަރެންނަކަށް ނޭންގެއެވެ.\n“އަސްލުތަ؟ ކީތްވެ ބެސްޓީ ވެޑިންގަ ނުހުރެ މަ….” އެލީނާގެ ހިތަށްއެރީ ކޯޗެއްކަމެއް ނޭންގެއެވެ. ޖުމުލަ މެދު ތެރެއިން ހުއްޓާލީއެވެ.\n“ހަމަ އެނގިހުރެ އެއްނު ތި އަހަނީ…. ލޯބި ވާތީ…” ލަދަކާ ހުރެ ތަދެއް ނުފިލާނެއެވެ. އަހަރެންވެސް މިހާރު މި ނުކެރޭ ގޮތްގަނޑު ދޫކުރަން ވެއްޖެއެވެ. ކިތަންމެ އުނދަގޫ ނަމަވެސް، އެ ފުން ދެލޮލަށް ބަލައިގެން ހުރެ އަހަރެން އެ ދެލަފްޒު ބުނިއިރު، ބިން ފަޅާފައި އަޑިއަށް ދާން އުޅޭހެންވެސް ހީވެއެވެ. ހަމަ ނޭވާ ލެވެން ފެށުނީވެސް އީން އިސްދަށަށް ޖަހާލުމުންނެވެ.\n“މީ ކޮންތަނެއް…. އެން އެއީ ކޮން ބައެއް.” އެލީނާ ސުވާލު ކުރީ އަހަރެން ނުވެސް ވިސްނާ ހުއްޓައެވެ. އަމިއްލަ ގަމާރުކަން ރަނގަޅަށް ހިތަށް އެރިއެވެ. އެހެން މީހުން މާ އަވަހަކަށް ގަޔަށް ބޮލަށް ހިނި އަރައިގެން އުޅޭ ބީދައިން ނިކުތީ، އެ ސުވާލު ކުރިމަތި ވާނެކަން އެނގޭތީއެވެ. އެވަރު ނުވިސްނި އަހަރެން މިތާ ހުރީއެވެ. ދެން ބުނާނެ އެއްޗެއް ދުލަށް އައިސްފިއްޔާވެސް، ރަނގަޅެވެ.\n“ތި ހުރެވެނީ ސަފާރީއެއްގަ….. އީން… ތަނަކަށް ތަދުވަނީތަ؟” އަހަރެން، ވާހަކަ އޮޅުވަން ދަސްކުރީ އަހަރެންގެ ލުވެއިޒް ކައިރިންނެވެ. އެކަމަކު އެހުނު އެއްޗެއް އެހުނީ، ވާހަކަ އޮުޅުވާލުމުގެ ގަސްތުގައެއް ނޫނެވެ. އީންގެ މޫނު މަތިން ދާތިކިތަކެއް ފާޅުވާން ހުރުމާއެކު، ވަރުބަލި ކަން ފެންނާތީއެވެ.\n“ނޯ… މިހާރު އޯކޭ… ޖަސްޓް ކުޑަކުޑަކޮށް….” އަރިކަށީގައި އަތް އަޅާލަމުން އެލީނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. ބަދަލުގައި އަހަރެންގެ ދެތުންފަތް މަޑުން ނުހުރެ ފޭވެލިއެވެ. އެއީ އަބަދުވެސް އޮޓޯ އިން ވާކަމެކެވެ. ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އުޅުނަސް ނުހުއްޓުވޭނެއެވެ. ރަނގަޅުވާނީ އަޅާނުލިއްޔާއެވެ.\n“ހިނގާ ބޭރަށް… މާލެއަށްވެސް ދާން ޖެހޭނެއްނު…” ވިސްނާލާނެ ވަގުތުކޮޅެއް ލިބުމުން އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. މިއީ ކޮން ތަނެއްކަން އަހަރެންނަށް ބުނެވިއްޖެއެވެ. ބާކީ މަސައްކަތް އޮންނާނީ އެހެން މީހުންނަށެވެ.\n“ހޭ… ޔޫ އޯކޭ…” ރިފާޝާ ގޯހީ ހަމައެކަނި އަހަރެންނަށެވެ. އެލީނާ ފެންނަ އިރަށް ޝަރާއާއި ދެމީހުން އައިސް ގެންގޮސް، ސޯފާގައި ބައިންދާފައި، ގޮސް ދުރިގައި އިށީނެވެ. ރީތި ވީމަ، ފިރިހެން ކުދިން ނޫނަސް، ލޯބި ވަނީއެވެ. އީންއެވެ. މިހާރު އެބަ ކުޑަކޮށް ހަސަދަވެރިވެސް އެބަވެއެވެ.\nއަހަރެން ގޮސް އިށީނީ، އެލީނާއާއި ޖެހިގެންނެވެ. ހަމަ އެއާއެކު، އެލީނާ، އޭނާގެ ސުވާލު ތަކުރާރު ކޮށްލިއެވެ. އެކަމަކު ހަމައެކަނި އަހަރެންނަށް އިވޭ ވަރަށެވެ.\n“އެއީ ޝަރާ…. ރިފާޝާ….. އެން އަޔާޒް… ޔުއާ ޅިޔަންބެ..” އަހަރެން އިޝާރާތް ކުރަމުން ފަށްޗަކަށް އަމުނާލީމެވެ.\n“ޅިޔަންބެ؟” ނޭންގިގެންވެސް، އިތުރަށް އެ މައުލޫއަށް ދާކަށް ނުޖެހުނެވެ. އެލީނާއަށް ޝައިޤުވެރިވެވުނީ، އަޔާޒްއާ މެދުއެވެ. އަހަރެން ޅިޔަންބެޔޭ ބުނުމުން، އަދި ނިކަން ރީތިކޮށް އެއްކޮލަށް ހީިއެވެ. ހަމަ ވަރަށްވުރެން ފޮނީއެވެ.\n“ހްމްމް… ޅިޔަންބެ..” ދެންވެސް ވާހަކަ ދެއްކީ އަހަރެންނެވެ. ރިފާޝާ މަޑުމަޑުން، އަޔާޒްގެ ބުރިކަށީގައި ޖަހާލީ، ބައިވެރި ވެލުމަށެވެ.\n“މަ ހީކުރީ، ޕަރޓީއަށް ގެނައި، ޕްލޭޔަރ އެއްކަމަށް.. އޭސް ޔޫޝުއަލް….” އެލީނާ ވާހަކަދެއްކި އިރު، އަޔާޒް ރުޅި އަންނާނެ ވަރު ނުދަންނަނީކަން ޔަގީނެވެ. އަންނަ ރުޅީގައި އަޔާޒް، އީން ރޮލާ ކާވެސް ލަފާނެއެވެ. އަޔާޒްއަށް ލިބިފަ ހުރީ ވަރެއްގެ އެލީޒާއެކެވެ. މި އެލީނާއާއި އެލީޒާ، ހަމަ ފިރިހެނުންނަށް ފަންޑިތަ ހަދަނީއެވެ.\n“ލަދު ކުޑަ… އަމިއްލަ ދައްތަޔާ ދިމާއަށް ކިޔާ އެއްޗިހި ތިހުރީ… އަބަދު ގޭމްސް ކުޅޭކަށް ލީޒްއެއްވެސް ނޫޅެޔޭ… ކައެ ހުރެބަލަ މާޒިންވެސް އެކްސެޕްޓް ނުކުރަން..” ހަމަ އަހަރެންނާއި ނުބެހިލާ އަޔާޒްއަށް ކެތް ނުވަނީއެވެ.\nވާހަކަޔާ ސަކަރާތް ޖެހުމުގައި ދުވަސް ދުއްވާލުމަށް ފަހު، އަހަރެންގެ އެދުމުގެ މަތިން، އަހަރެންނާއި އެކު، އެލީނާ މާލެ ދާން ފުރިވެ. ލޯންޗްގައި، އަހަރެން ވަރަށް ސާފުކޮށް، ކަންތައް ކުރަން ޖެހޭނެ ގޮތް ކިޔައިދިނީމެވެ. އެއްވެސް މީހަކަށް އަދި ނޭންގޭނެ ކަމާއި، ބުނާނީ ހަމައެކަނި، އެލީޒާ ކައިރީ ކަމެވެ. އެގޮތަށް އީން އެއްބަސް ވީ އެތަށް އާދޭހެއް ކޮށްގެންނެވެ.\nއަހަރެން ނަމަ އިޚްތިޔާރު ކުރާނީ، ލުވެއިޒް ކައިރީ ބުނާށެވެ. ނަމަވެސް އަޔާޒް އެދުނީ، އެލީޒާ ކައިރީ ބުނާށެވެ. އީންއަށް ބޮޑެތި ޒަޚަމްތަކެއް ލިބިފައި ހުރުމުން ކޮންމެވެސް މީހެއް ކައިރީ، ބުނަން ޖެހޭނެތީއެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ލުވެއިޒް އަލަތު ކައިވެންޏައިގެން ބިޒީ ވާނެތާއެވެ.\nބަނދަރު މަތީގައި ހިނގާލާފައި އަހަރެމެން ދިޔައީ، އެލީނާގެ ގެއަށެވެ. ގެއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން އިރުކޮޅަކު ވާހަކަ ދައްކާލަން ތިބީމެވެ.\n“ބަލައިގެން އުޅޭތި.. ތަނަކަށް ތަދު ވަންޏާ ބުނާތި… އެން، ދެން މަ ދޫކޮށްފަ އެހެން ނުދާތި..” އަހަރެންނަށް ދޭން ޖެހުނީ ނަސޭހަތެވެ. ދެން ބަޔަކު އީންއަށް ގޮތެއްހަދައިފިއްޔާ، އަހަރެންނަށް ކޮންމެ ފަދަ ގޮތެރއްވެސް ވެދާނެއެވެ. ކުޑަ އިރުކޮޅަކަށް ގެއްލުމުންވެސް އަހަރެން އުޅުނީ ހާދަ ހާލެއްގައެވެ.\n“އޯކޭ އޯކޭ.” ދޮރާ ދިމާއަށް ދަމުން އެލީނާ ބުނެލިއެވެ.\n“އޯހް އަދި ތޭންކްސް..” ކަމެއް ހަނދާންވެގެން ކަހަލަ ގޮތަކަށް އެނބުރެމުން، އެލީނާ ބުނެލިއެވެ.\n“އެންޑް….. ތޭންކްސްގެ ފަހު އަކުރުގެ ކުރިއަށް ވައި އީ..” ބުނެވުނު ކަމެއް ނޭންގި އެތެރެއަށް ވަދެ، އަވަސް އަވަހަށް ދޮރު ޖަހާލިއެވެ. އަހަރެންގެ މޫނަށެވެ.\nތޭންކްސްގެ ފަހު އަކުރުގެ ކުރިއަށް ވައި އީ އޯއެވެ. އޭގެ މާނަ އަކީ ވައިއީއެސް އެވެ. އެދެން ކޯޗެއްހެއްޔެވެ. ނަފްސާ ވާހަކަ ދައްކަމުން، އަޅާލި ފިޔަވަޅާއެކު، އަހަރެން އަރިއަޅާލައިގެން ނުވެއްޓުނީ ކިރިޔާއެވެ. އީން ބުނީ، ވައިއީއެސްހެއްޔެވެ. އެބުނީ ޔެސް އޭ ހެއްޔެވެ. ނޫނެކެވެ. ނޫނެކެވެ. މިހެނެއްނުވާނެއެވެ. ހިތް ތެޅިގަތީ އޮބި ނޯންނަވަރަށެވެ. ދެވުނީ ދޮރާއި ދިމާއަށެވެ. ނަމަވެސް ނަސީބަކުން، ހުޅުވުމުގެ ކުރިން ހަތްވަނަ ހިއްސު މަސައްކަތް ކުރަން ފެށިއެވެ. މިރެޔަކު ދެން އެލީނާއާ ކުރިމަތި ލާހާ ހިތްވަރެއް ނެތެވެ.\nބޭނުން ވީ ކޮޓަރިއަށް ގޮސް، އަރާމުކޮށް ނިދާލާށެވެ. އީން ހުވަފެން ބަލާލާށެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެން ދިޔައީ ބަނދަރަށެވެ. އަދި، ނުނިންމާ ކަމެއް އޮތީމާ، އެކަން ނިންމާލާށެވެ. އަހަރެން ދިޔައިރު، ރިފާޝާ، އިންތިޒާރުގައި ހުއްޓެވެ. ލޯންޗުވެސް އޮތީ ރެޑީކޮށްފައެވެ.\nއަހަރެން ފެނުމުން، ރިފާޝާ، ނުލަފާ ގޮތަކަށް ހީލިއެވެ. އަހަރެންވެސް އޭގެ ބަދަލު، ހިނިތުންވުމަކުން ދިނީމެވެ. އަޔާޒް އެއްބަސް ނުވިއަސް އަހަރެމެން، މިކަން ކުރާނަމެވެ.\nYey me first dhw..kiyaafa comment eh kohlaaanan\nAlheyy😘😘😘…Mi part vec hama v v obi enge..Vvv furihama😊😊😊❤❤❤💘💘💘…So curious to read next…Lysm dearrr\nOwh. Thankss jiji. Insha Allah miadhu mendhuru submit kuraanan\nMonsta!!umm….. I’m just word less. 😀😍😍\nhehe thanksss. Insha Allah varah avahah kiyaalan libeyne. 😊😊\nAlhey maaxin aa rifaashaa aa dhe meehun anekkaa keekuran thaeulhenee….eenefalhu rashah gendhiyaee konbaehtha tha…. anyway story is getting more interesting…. want to know what is going to happen next…. please avahah up kohdhey thi ingey…\nHehe. Next ep ga thi suvaalu thahh javaabu libeyne. Miadhu schl in gossa submit kurann kamahh. Hehe. Thanksss ingeyy 😆😆\nSeems like monster is experiencing italot… Varah bitting story eh… Anyways vvvvv salhi 😊😊😊\nAlhe. Friendu ves kiyaakahala ehchihi dhww. Monsta nulaahiku bas ahameyy. Ehn noonas dhn Xin ehh nulibeyne dhww emmennakahh 🤣🤣🤣🤣\nMi bai kurinves ebaoiy up kohfa\nYea… Nubai font akun othyma.\nThanks v bodah…..v reethi mi part vx😍😍😘\nThank you ☺☺.\nFirst I thought 22 jehifa iny olhigen kamah.. vrh ufalun kiyan feshi iru kurin ves in bai hama… Monstaaaaaa… Anyway, vrh salhi hama as usual.. aneh bai avas kohdhehcheyyyy\nHehe… Eii first 22 nubai font in othyma… Insha Allah miadhu up kuraanan 23\nKurin up kuri bai mee…….??? 🙄🙄\nKurin up kuri 22 othy varah undhagoo gothakhhnu….nd baehh kudhinnahh load nuvey.. ehenvyma Alun up kury…..\nWoww😍😍😍😍🤩🤩 varah reethi mi part ves….whn is next part monsta??😘😘 Luv ur story so much 😘😘😘\nThankssss….. ☺☺☺ Insha Allah miadhu monies irakun up kohlaanan\nMonsta use kuraa app eh bunefaanan?…\nWanna tlk yuh prvt koh🙂💚\nummm… messenger.. ? Insta…. 😀 🙂 😉 hehe… jiji kochisseh use kuranyy… 🙂 🙂 😉\nEyeh use nukuran..Hangouts Nd mail use kurany…Sis plc hangouts usekohba…Beynumey tlk kohlann…\nDhefaiga hifaafa aadheys kuryma noonekey nubunahchey😔😅\nHey monstaa. Mi part vx hama obiness to the max.. wow. Hama bunaane ehchei neynge. Furathama heekuree ohigen 22 jehee kamah. But kiyan fesheema ingijje hama ehbaeh kan.ok waiting4next..\nowhh hehe… eii kurin part othii hadi font inn ehhnu… mihaaru 23 submit kohhfin Insha Allah varah avahah kiyaalan libeyne… Thankss so muchh 🙂 🙂\nsuvaalu man says:\nmonstaa how old are you??\nbunanbeynyn nooneeaamunnubunyas ok\nhehe adhi fourteenn… but omw to 15.. hehe lol… 🙂 🙂 Thankkss for readingg it ingeyy.. 🙂\nI’m also 14 😀😀😛😛\nohh.. then cheers… 😉\nMonsta adhi ves pendinn ga tha???\nKobaa kobaa vaahaka kobaa


United salaamaiyy kohdhinee Ronaldo, Bayern aai Juventus aneh burah - One Online\nރޮނާލްޑޯގެ ގޯލަށްފަހު އޭނާ އުފާފާޅުކުރަނީ --- ފޮޓޯ/ ޔޫއެފާ\nޔުނައިޓެޑް ސަލާމަތް ކޮށްދިނީ ރޮނާލްޑޯ، ބަޔާންއާއި ޔުވެންޓަސް އަނެއް ބުރަށް\nޔޫއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި ރޭ މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑުން ކުޅުނު މެޗުގެ ފަހު މިނެޓުގައި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖެހި ގޯލާއެކު އެޓީމުން އެޓަލާންޓާ އަތުން ޕޮއިންޓެއް ހޯދައިފިއެވެ.\nއެޓަލާންޓާގެ ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗު 2-2 އިން ނިމިފައިވާއިރު، މެޗުގައި ޔުނައިޓެޑުން ޖެހި ދެ ގޯލުވެސް ކާމިޔާބު ކޮށްދިނީ ރޮނާލްޑޯއެވެ. މިހާތަނަށް ޔުނައިޓެޑުން ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގައި ކުޅުނު ހަތަރު މެޗުން އެޓީމު ހަތް ޕޮއިންޓް ހޯދާފައިވާ އިރު، އަދިވެސް އޮތީ ގުރޫޕް އެފްގެ އެއްވަނައިގައެވެ. މިހާތަނަށް ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ދެ މެޗެއްގައި ޔުނައިޓެޑުން ފަހު ވަގުތު ގޯލު ޖަހައިގެން ސަލާމަތް ވެއްޖެއެވެ. އެ ގޯލުތައް ޔުނައިޓެޑަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ "މިސްޓާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގު"، ރޮނާލްޑޯއެވެ.\nމެޗުގެ ކުރީކޮޅުގައި އެޓަލާންޓާ އިން ލީޑު ނެގީ ޖޯސިފް އިލިކް ޖެހި ގޯލުންނެވެ. އެ ގޯލާއެކު ލީޑުގައި ހާފު ނިންމާލަން އެޓަލާންޓާއިން ވިސްނި ނަމަވެސް ރޮނާލްޑޯގެ ހިތްގައިމު ގޯލަކާއެކު ޔުނައިޓެޑުން ފުރަތަމަ ހާފުގެ ފަހު މިނެޓުގައި ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ދެވަނަ ހާފުގެ ކުރީކޮޅުގައި ކްރިސްޓިއަން ޒަޕާޓާ ޖެހި ގޯލާއެކު އެޓަލާންޓާއިން އަނެއްކާވެސް ލީޑު ނެގިއެވެ.\nއެޓަލާންޓާންއިން ތިން ޕޮއިންޓު ޔަގީން ކުރަން ދަނިކޮށް، 91 ވަނަ މިނެޓުގައި ރޮނާލްޑޯ އޭނާގެ ދެވަނަ ގޯލު ޖެހިއެވެ. އޭރިއާ ބޭރުން އޭނާ ފޮނުވާލި ބާރު ވޮލީ އަމާޒުކޮށްލީ ގޯލުގެ ކަނަށެވެ. ހިތްގައިމު ގޯލާއެކު ރޮނާލްޑޯ ވަނީ ޔުނައިޓެޑަށް ޖެހިޖެހިގެން ހަތަރު ޗެމްޕިއަންސް ލީގު މެޗުގައި ގޯލު ޖަހައިދީފައެވެ. މީގެ ކުރިން ޔުނައިޓެޑް ޖާޒީގައި ޖެހިޖެހިގެން ހަތަރު ޗެމްޕިއަންސް ލީގު މެޗުގައި ގޯލު ޖެހި ހަމައެކަނި ކުޅުންތެރިޔަކީ ރޫދު ވާން ނެސްތެރޫއީއެވެ. އެއީ 2003 ވަނަ އަހަރުއެވެ.\nބަޔާންއިން ގަދަ 16 އަށް ދަތުރު ކޮށްފައި ވަނީ ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި 5-2 ގެ ނަތީޖާއަކުން ބެނިފީކާ ބަލިކޮށްގެންނެވެ. މެޗުގައި ބަޔާންގެ ފޯވަޑް ރޮބާޓް ލެވަންޑޯސްކީ ހެޓްރިކް ހެދި އިރު، އެޓީމުގެ އަނެއް ދެ ގޯލު ކާމިޔާބު ކޮށްދިނީ ސާޖު ނަބެރީއާއި ލެރޮއި ސާނޭއެވެ. ޔުވެންޓަސްއިން މިހާތަނަށް ކުޅުނު ހަތަރު މެޗުން 12 ޕޮއިންޓު ހަމަކޮށް، އެޓީމުން ގަދަ 16 ޔަގީން ކުރީ ރޭ ޒެނިތު ޕީޓާސްބާގުގެ މައްޗަށް 4-2 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކުރި ހޯދައިގެންނެވެ.\nމެޗުގައި ޔުވެންޓަސްގެ އާޖެންޓީނާ ފޯވަޑު ޕައުލޯ ޑީބާލާ ދެ ގޯލު ޖަހާފައިވާ އިރު، އަނެއް ދެ ގޯލު ޖެހީ ފެޑަރީކޯ ޗިއޭސާގެ އިތުރުން އަލްވާރޯ މޮރާޓާއެވެ. ޒެނިތުގު ފުރަތަމަ ގޯލު ލިއެނާޑޯ ބޮނޫޗީ އަތުން ބައިކޮޅަށް ވަދެފައިވާ އިރު، ދެވަނަ ގޯލު ޖެހީ ސަރުދާރު އަޒްމޫނެވެ. ޔުވެންޓަސް ހިމެނޭ ގުރޫޕް އެޗުގައި ރޭ ޗެލްސީން ކުޅުނު މެޗުގައި މަލްމޯ އެފްސީ ބަލިކުރީ 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. ޗެލްސީގެ ގޯލު ޖެހީ ހަކީމް ޒިޔެޗެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑް ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ފުޓްބޯޅަ ޔޫއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ބަޔާން މިއުނިކް ޔުވެންޓަސް


ބައެއް ބެލެނިވެރިން ކުދިންނަށް ވެކްސިން ނުދެނީ ހަމައެކަނި ދީނީ ސަބަބުތަކަށްޓާ ހެއްޔެވެ؟ – Shafeeu Abdullah\nބައެއް ބެލެނިވެރިން ކުދިންނަށް ވެކްސިން ނުދެނީ ހަމައެކަނި ދީނީ ސަބަބުތަކަށްޓާ ހެއްޔެވެ؟\nދީނީ ސަބަބުތަކާ ހެދި ވެކްސިން ދޭން ބައެއް ބެލެނިވެރިންގެ ދެކޮޅު ހެދުން އިތުރުވެއްޖެކަމަށް ދާދި ފަހުން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް މިނިސްޓްރީގެ ޢިބާރާތް ރަނގަޅު ކުރުމަށްފަހު ނޫނީ ލިޔުމާގެން ކުރިޔަށް ދާން އަޅުގަނޑު ގަސްތެއް ނުކުރަމެވެ.\nދީނީ ސަބަބުތަކެއް މިކަމުގައި އޮތް ކަމަކަށް ވާނީ ވެކުސިން ދިނުމާ ދެކޮޅަށް ދީނީ ޢިލްމުވެރިން ފަތުވާ ދީފައިވާނަމައެވެ. ނަމަވެސް، ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާ، މިސްރުން ފެށިގެން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޢިލްމުވެރިންވެސް ވަނީ ވެކްސިނާ އެއްކޮޅަށް ފަތުވާ ދީފައެވެ. އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވަނީ ވެކްސިން ދިނުމަކީ ދީނީ ގޮތުން މަނާ ކަމެއް ނޫން ކަމުގައެވެ. އެހެންކަމުން، މިނިސްޓުރީގެ ޢިބާރާތަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ޤަބޫލު ކުރަނީ، ” ދީނީ ސަބަބުތަކާ ހެދިކަމަށް ބުނެ ވެކްސިން ދޭން ބައެއް ބެލެނިވެރިން ދެކޮޅު ހެދުން އިތުރުވެއްޖެ” މިހެންނެވެ.\nކޮންމެއަކަސް، އަޅުގަނޑަކީވެސް ތުއްތު ކުއްޖެއްގެ ބައްޕައެކެވެ. އެހެންކަމުން، ބަޔަކު މީހުން ވެކްސިނާ ދެކޮޅު ހަދާ ޚަބަރުތަކެއް ލިބުމާއެކު، އެކަމާ ބެހޭގޮތުން އަޅުގަނޑުގެ ފެންވަރުން ދިރާސާތަކެއް ހަދައިލީމެވެ. މި ދިރާސާއިން އަޅުގަނޑަށް ލިބިގެން ދިޔައީ އިތުރު ސިހުންތަކެކެވެ. އެއީ ވެކްސިންއާ އެންމެ ދެކޮޅު ހަދާ ބަޔަކު ތިބީ އޮސްޓުރޭލިޔާގައެވެ. އެޤައުމުގައި މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ވަރުގަދަ އެންޓި-ކެމްޕެއިންތަކެއް އެބަ ހިނގައެވެ. 1994 ގައި އޮސްޓުރޭލިޔާގައި ވަނީ އޮސްޓުރޭލިޔަން ވެކްސިނޭޝަން ނެޓްވޯކް (އޭ،ވީ،އެން) ނަމުގައި ޖަމްޢިއްޔާއެއް އުފައްދާފައެވެ. މިއީ ބެލެނިވެރިންތަކަކާއި ހެލްތު ޕްރޮފިޝަލުންތަކެއްގެ މައްޗަށް އުފެދިގެން އައި ޖަމްޢިއްޔާއެކެވެ. މިބައިމީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ވެކްސިން ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިބައިމީހުންގެ ދަޢުވާއަކީ އިންސާނީ ހަށިގަނޑު އުފެދިފައިވަނީ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވާނެ ފުރިހަމަ ނިޒާމެއްގެ މަތީގައެވެ. މީގެ އިތުރުން މިބައިމީހުންގެ ބުނާ ގޮތުން، ވެކްސިންގައި ވިހަ މާއްދާތަކެއް ހިމެނޭ ކަމަށާއި އެއްވެސް ހާލެއްގައި އެ މާއްދާތަކަކީ ހަށިގަނޑު ތެރެއަށް ފޮނުވައިގެން ވާނެ މާއްދާތަކެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި ބައެއް ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ސިކުނޑި ހަލާކުވުމާއި ކެންސަރު ފަދަ ބަލިތައް ޖެހޭ ކަމަށް ވެސް މިބައިމީހުން ތުހުމަތު ކުރެއެވެ.\nއިސްވެ މިދެންނެވީ ވެކްސިންއާ ދެކޮޅަށް އެންޓި-ކެމްޕެއިން ކުރާ މީހުންގެ ބައެއް ދަޢުވާތަކުގެ ވާހަކައެވެ. މިކަމަށް އޮސްޓުރޭލިޔާގެ ޞިއްޙީ ޖަމްޢިއްޔާތަކުންނާއި ވޯލްޑް ހެލްތު އޯގަނައިޒޭޝަނުން ވަނީ ރައްދު ދީފައިވެއެވެ. އެބައިމީހުން ބުނާ ގޮތުން އެންޓި-ކެމްޕެއިން ކުރާ މީހުންގެ ދަޢުވާތައް މުޅިން ދޮގެވެ. ވެކްސިންއަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދިރާސާ ކުރެވިގެން އަދި އެތަކެއް ޓެސްޓުތަކެއް ހެދިގެން ދެވޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ދުނިޔެއިން ބައެއް ބަލިތައް މުޅިން ނައްތާލެވިފައިވެއެވެ. އަދި ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ނުރައްކާތެރި އެއްވެސް ބައްޔަކަށް ވާޞިލްވާކަމަށް އެއްވެސް ދިރާސާއަކުން ނުދައްކާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ކުއްޖާގެ ގައި ދުޅަވުމާއި ހުން އައުން ފަދަ އާދައިގެ ކަމެއް ދިމާވެދާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nކޮންމެއަކަސް، މިއީ މި ދެފަރާތުގައި ދެވެމުންދާ ބައެއް ޒުވާބުތަކެވެ. މި ދެފަރާތުގެ ޒުވާބު މިއަށްވުރެ ގިނައެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑު މިތަނުގައި ފާހަގަ ކޮށްލަން ބޭނުންވަނީ ދީނީ ގޮތުން އެއްވެސް ޢިލްމުވެރި ބޭކަލަކު މިކަމާ ދެކޮޅަށް އެއްޗެއް ވިދާޅުވި ކަމަކަށް އަޅުގަނޑަށް އެނގިފައި ނުވާކަމެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް، ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ކުރީގެ މުފްތީ އައްޝެއިޚް ބިން ބާޒު ރަޙިމަހުﷲ ވެސް ވިދާޅުވަނީ ވެކްސިން ދިނުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމުގައެވެ. ވުމާއެކު، ދީނީ ގޮތުން ވެކްސިންއާ ދެކޮޅު ހެދުމުގެ އެއްވެސް ސަބަބެއް އޮތް ކަމަކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނެއެވެ. ނަމަވެސް، ދީނީ ސަބަބުތަކާ ހެދި ކަމަށް ބުނެ ބައެއް ބެލެނިވެރިން ވެކްސިން ނުޖަހަފާނެއެވެ. އެކަމަކު އެއީ ދީނުގައި އެކަން އޮތް ގޮތް ކަމަށް ނުވެ ހިނގައިދާނެއެވެ.\nއޮސްޓްރޭލިޔާ، އިނގިރޭސި ވިލާތް އަދި އެމެރިކާގައި ހިނގާ އެންޓި-ވެކްސިނޭޝަން ކެމްޕެއިންގެ އަސަރުގައި ޖެހިފައި ތިބި ދިވެހިން ތިބެދާނެކަމާ މެދު އަޅުގަނޑު ޝައްކެއް ނުކުރަމެވެ. އެހެނީ، މިކަން ރާއްޖޭގެ ފުންނާބު އުސް ޑަކްޓަރަކުވެސް ވަނީ އަޅުގަނޑަށް ކަށަވަރު ކޮށްދީފައެވެ. އެހެންކަމުން، ވެކްސިން ޖެހުމާ ބައެއް ބެލެނިވެރިން ދެ ކޮޅު ހަދަނީ ހަމައެކަނި ދީނީ ސަބަބުތަކާ ހެދިއޭ ވިދާޅުވުން އެއީ އިންޞާފުވެރި ވިދާޅުވުމެއް ނޫނެވެ.


ސާންތިގެ އިރުޝާދާއެކު އީގަލްސް ފަރިތަކުރުންތައް ފަށައިފި\nބިދޭސީ ދެ ކުޅުންތެރިން ހޯދުމަށް އީގަލްސް އިން މަސައްކަތް ކުރަނީ\nއީގަލްސްގެ ފަރިތަކުރުންތަކުގައި ނައްޓޭ ބައިވެރިވޭ\n15 ޖެނުއަރީ 2017 | އާދީއްތަ 19:10\nކްލަބް އީގަލްސްގެ ކުޅުންތެރިން ފަރިތަކުރުންތައް ކުރިއަށް ގެންދަނީ\nކުރިއަށް އޮތް ފުޓުބޯޅަ ސީޒަނަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ކްލަބު އީގަލްސްގެ ފަރިތަކުރުންތައް ފަށައިފި އެވެ.\nއީގަލްސްގެ ފަރިތަކުރުންތައް ފެށިއިރު، އެ ކްލަބު އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރުމަށް މާޒިޔާއަށް ކުޅެމުން އައި ޒުވާން ކުޅުންތެރިއާ އަހުމަދު ނާޝިދު (ނައްޓޭ) ވަނީ ގެންގޮސްފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ބިދޭސީ ދެ ކުޅުންތެރިއަކު ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް އެކްލަބުން މައުލޫމާތުދެ އެވެ.\nއާ ސީޒަނަށް ކުރިމަތިލާއިރު، އީގަލްސްއާއެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އެޓީމުގެ ކޯޗު އިހުސާން އަބްދުލް ޣަނީ (ސާންތި) ވަނީ އާކޮށްފަ އެވެ. ސާންތި އެ ކްލަބުގެ އެއްބަސްވުން އާކުރީ ދެ އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށެވެ.\nއީގަލްސްއާއެކު ސާންތި މީގެ ކުރިން ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން މިދިޔަ ސީޒަން ނިމުނުއިރު ވަނީ ހަމަވެފަ އެވެ. އޭނާގެ ކޯޗު ކަމުގެ ދަށުން އީގަލްސް ވަނީ މިދިޔަ ސީޒަނުގެ ޕްރެޒިޑެންޓް ކަޕްގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދާފަ އެވެ. ސާންތި އަކީ 27 އަހަރުގެ އީގަލްސްގެ ތާރީހުގައި އެންމެ ކާމިޔާބު ކޯޗެވެ.\nއީގަލްސްގެ ފަރިތަކުރުންތައް ކުރިއަށްދިޔަ ވަގުތު ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތުދެމުން ސާންތި ބުނީ ފަރިތަކުރުންތައް ފެށިއިރު އެންމެ ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމަކީ މިދިޔަ އަހަރު ކްލަބުގައި ހިމެނުނު ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން 95 އިންސައްތަ ކުޅުންތެރިން ޓީމުގައި މަޑުކުރުން ކަމަށެވެ. މި ފެށޭ ސީޒަން އުނދަގޫ ސީޒަނަކަށްވީ ނަމަވެސް ކުޅުންތެރިންގެ މަސައްކަތުން ކާމިޔާބު ހޯދޭނެ ކަމަށް ވެސް ސާންތީ ބުންޏެވެ.\nކްލަބު އީގަލްސްގެ ފަރިތަކުރުން ފެށިއިރު، އާ ސީޒަނަށް ތައްޔާރުވުމަށް މާޒިޔާ އާއި ކްލަބު ވެލެންސިއާ އަދި ވިކްޓްރީންވެސް ވަނީ ފަރިތަކުރުންތައް ފަށާފަ އެވެ.


PPM Oiy Gothun Alhugandu Men Hadhaane Coalition Ehves Noannaane - Gasim - Vaguthu\nޕީޕީއެމް އޮތްގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން ހަދާނެ ކޯލިޝަނެއްވެސް ނޯންނާނެ - ގާސިމް\nވެރިކަން ކުރަމުންދާ ޕާޓީ ޕީޕީއެމް މިއަދު އޮތްގޮތަށް އޮވެގެން ޖުމްހޫރީ ޕާޓިން ހަދާނެ ކޯލިޝަނެއް ނޯންނާނެ ކަމަށް ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ލީޑަރު ގާސިމް އިބްރާހިމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nގާސިމް މިހެން ވިދާޅުވީ، އދ. ފެންފުއްޓަށް ވަޑައިގެން އެރަށުގެ ރައްޔިތުންނާއި ބައްދަލުކޮށް ދެއްކެވި ވާހަކފުޅުގައެވެ. ގާސިމް ވިދާޅުވި، ރައިސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލް ގައްޔޫމްވެރިކަމަށް ގެނައުމަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރައްވާނެ ކަމަށް މީގެކުރިންވެސް ދަންނަވާފައިވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަން އެގޮތަށް ނުކުރާނެ ކަަމަށާއި، އެއީ އަރުވަމުންދާ އަޑެއްކަމަށް ގާސިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ދަންނަވާފަ އޮންނާނީ އަޅުގަނޑު އަބުދުﷲ ޔާމީން ވެރިކަމަށް ގެނައުމަށް އަޅުގަނޑު ދެން ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރާނެކަމަށް. އަޅުގަނޑު ދެންނެވިން އަބުދުﷲ ޔާމީނަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ވެރިކަމަށް ގެނައުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރާނަމޭ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން ޕީޕީއެމް މިއަދު އޮތްގޮތަށް އޮވެގެން އަޅުގަނޑުމެން ހަދާނެ ކޯލިޝަނެއްވެސް ނޯންނާނެކަން އަޅުގަނޑަށް ކަށަވަރު،" ޤާސިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nގާސިމް ވިދާޅުވީ، އިންތިޚާބުގެ މައްސަލަ ސްޕްރީމް ކޯޓަށް ވައްދާފައިވާއިރު ޖުމްހޫރީ ޕާޓި އާއި ގުޅުވައިގެން ބައެއް ފަރާތްތަކުން އެވާހަކަ ދައްކަމުންދާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެ ޕާޓީން އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ވަކިވެ ވަޑައިގެން ސަރުކާރު ފަޅިއަށް އަރާފައިވާކަަމަށް ވާހަކަ ދެކެވޭކަމަށް ގާސިމް ވިދާޅުވިއެވެ. ގާސިމް ވިދާޅުވީ، އެެ ވާހަކަތަކަކީ އެއްވެސް ވަރަކަށް ތެދު ވާހަކަތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ހަމަ އަރުވަމުންދާ އަޑުތަކެއް ކަމަށެވެ.\n"ސްޕްރީމް ކޯޓަށް ޕީޕީއެމުން މައްސަލަ ވެއްދުމާ ގުޅިގެން އެބަ އަޑުއަރުވަމުންދޭ ޖުމްހޫރީ ޕާޓީ މި ކޯލިޝަނުން ވަކިވެގެން ސަރުކާރު ސައިޑަށް ދަނީއޭ. ތަފާތު ވައްތަރުގެ ޕްރޮޕެގެންޑާ ފަތުރަމުން އެބަދޭ. އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން އޮތީ އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ ވަރަށް ސާބިތުކަމާއެކުގައޭ" ގާސިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nގާސިމްގެ ވާހަފުޅުގައިގާ އޭނާގެ އަނބިކަބަލުން އާއިޝަތު ނަހުލާ ގައުމަށްޓަކައި ކޮށްދެއްވި މަސައްކަތްތަކަށް ފަށްފަށުން ވަނީ ޝުކުރު އަދާކޮށްފައެވެ. އަދި ފެންފުށީގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ލިބުނު އެއްބާރުލުންވެސް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.\nގާސިމް ވިދާޅުވީ، އިންތިހާބީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ވެރިކަމަށް ގެނައުމަށް އައިޝާ ވަަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތްކޮށްދެއްވި ކަމަށެވެ. އަދި ދިވެހި ލޮބިވުތި ރައްޔިތުން ތިބީ ފަސާދައާއި، ކޮރަޕްޝަން، އަދި ގައުމު ހަމަ މަގަށް އެޅުވުމަށް ތައްޔާރަށް ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 21:12\nގާސިމަަ ކީ މިޤައުމުގެ ހަލާކު މީގެފަހުން ސިޔާސީ ކަންކަމުގެ ތެރެޔަށް ޤާސިމް ވވ ރަނގަޅު ނުވަދެ ދުރުގައި ވާނުވާ ބަލަން ހުރިއްޔާ މައުމޫނު ވެލިޒިނީސް ބުނެފައި ވޭ ތިމަންނަ މީގެފަހުން ސިޔާސީ ކަންކަމުން ދުރުވެހުންނާނަމެ އިގެއެއްނު އެކަން ވ ސާފުކޮން ދޯ؟ އެހެންވެ ގާސިމް ކާރިވެސް ބުނެލަން މިހާރު ވެރިކަމާ ހެދި ތިތެޅިބާލަނީ ކީއްކުރަންހޭ؟\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 21:23\nދެއިރު ދެދާޅަޔަށް ދެއަނގައިން ވާހަކަ ދައްކާ ދެފުށް ކެހެރިއެއް ތީ..!\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 21:25\nމީނާ މީ ބޮޑު ދުއްޕާނެއް ކަހަލަ މީހެއް!! އަމިއްލަ އެދުމުން ފޯވެފައިހުރި މީހެއް!!\nޤާސިމް ހަމަތިޔަގޮތަށް ބުނި އެމް ޑީ ޕީ އަކާ ދުވަހަކުވެސް ނުގުޅޭނަމޭ އަދި ބުނި މުޢުމިނެއް ގައަށް އެއްހޮރަކުން ދެފަހަރަށް ކައްޓެއް ނުޖެހޭނެ ކަމަށް. އެކަމު މިހާރު ތިހިރީ ހަމަ އެހޮރަށްވެއްޓިފަ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 06:26\nޤާސިމް އަކީ މުއުމިނަކަށް ނުވާތީ ބުނި އެއްޗަކަށް ވެދާނެތާ. އޭނާ ގަބޫލުކުތަނީ އޭނާ އަކީ މުއުމިނެއް ނޫން ކަމަށް. އެކަމަކު އޭނާ އެބުނަނީ ހަމަ ރަނގަޅު ހަދީޘްފުޅެއް ގެ ވާހަކަ...\nގާސިމަކީ ދެން މަމެން ޕިންކީން ގޯތީގެ ކުއްޖެކޭ ދެން ތިޔާ ހެން ނަހައްދަވާ ވެދިޔަ ކަމެއް ވެ ނިމިގެން ދިޔާ ނޫންތޭ ދެން އެކަން އަނބުރާ މަމެން އިއާދަ ކުރަން ބޭނުން ނުވެއޭ އަންނަން އުޅެގަ ގާސިމް މަމެން ގޯއްޗަށް މަމެން ހުވާ ކޮށްފައި ބުނަމޭ ދެން ގާސިމަށް ދެރަ ގޮތެއް ނަހަދާނަމޭ އަންނަން އުޅެގަ ނައިބް ރައީސް ގެ މަގާމަށް ރަނިންގް މޭޓަކަށް މަމެން އެމަގާމް ވެސް ގާސިމަށް ދޭން ތައްޔާރަށޭ މިތިބީ އަދި މަޖްލީހުގެ ރައީސް ކަން ބޭނުން ނަމަ އެމަގާމް ވެސް ދެވިދާނެއޭ އިނގޭތޭ އަދި މީގެ އިތުރުން މާލެ އަތޮޅު ގާފަރު ފަޅު އެއްކޮށް ގާސިމަށް ދެވިދާނެއޭ 1 މިލިއަން ޑޮލަރަށް 100 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް އެއިރަށް އެފަޅުން ދެބައި ކުޅަ އެއްބައި ގާސިމް 99 އަހަރަށް ވިއްކާލި ނަމަވެސް ލިބޭނެ ނޫންތޭ 500 މިލިއަން ޑޮލަރު ދެން އެފައިސާ އިން ދެން އެފަޅުގެ ބާކީ އޮތް ބައި ހިއްކައިގެން އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއާރޕޯރޓް އެއް އަޅައިގެން އިންޑަސްޓްރިއަލް ޕާރކްސް ފީންނެއް ހަދާ ހުރިހާ ޕާރކްސް ތައް ކުއްޔަށް 100 އަހަރަށް އިންޓަރނޭޝަނަލް އިންވެސްޓަރުންނަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުން ދެން ގާސިމް ވެގެން ދާނީ އޭޝިއާ ގައި ހުރި އެންމެ މުއްސަނދި ޓްރިލިއަނަރ އަށް ނޫންތޭ ތިޔާ ހެން ނަހަދާ އަންނަން އުޅެގަ ޕިންކީން ގޯއްޗަށް ޓެކްސް ވެސް ފްރީ ކޮށް ދެވިދާނެއޭ އިނގޭތޭ ގާސިމް...\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 21:41\nމިކަހަ މީހުންނަށް ކިޔަނީ މުނާފިގުން.\nޕީޕީއެމް އޮތް ގޮތުން މިހާރު ފަޅުތަކާއި ގިރިތައް ލިބޭނެގޮތެއްނެތް! ކަމަކާ ޖެހުމުން ޕީޕީއެމް ސޭޓްބޭގެ އިސްކޮޅަކަށް ނުބަލާނެ! އޮތްގޮތަކަށް ދުއްވާލާނެ!\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 22:02\nބޮޑުކެކުރި ފަޅާގެން ދިޔާމަ ދެންދުއްވާގަންނަން ޖެހޭނީ އަބްދުﷲ ޔާމީން ކާރިއަށް އެދުވަސް މާދުރަކު ނެތް ލަޑަޔާވާނީ ހަމަ ލަޑަޔާއަށް މީވަރަށް ވާހަކަ އެއްޗެއްވިސްނޭނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރަން.\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 22:04\nނޭގޭ ސިޔާސީވާކަށް ތިބޮލެއްނެތް ބުރުމާ ދެފަހަރު ދެއަތަށް ނާބުރާ މައިތިރިވެގެން ހުރެވޭތޯބަލާ\nޤާސިމް ޖެހޭނީ ސަރުކާރު ފަޅިއަށް އަރަން އެހެންނޫނިއްޔާ މިޤަުމުދޫކޮށްފަ ފުރަން ތައްޔާރުވޭ؟\nދެ އަތައް. އެބުރޭ ބުރުމާ... މީނާމީ މިގައުމު ހަލާކު ކުރި މީހަކީ.. ދައުލަތުގެ ލާރި އަންބޮޑިއަށް ލައިގެން މުއްސަދިވެފަ ހުރި ބުރުމާއެއް މީ.. މީނާ ލާރި ހޯދި ގޮތްވެސް ބަލާންޖެހޭނެ...\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 22:28\nތިކޮރައްޕްސަން އަދި ދާނީ މާކުރިޔައް ބާރައް ހުރިހާގެއްލުމެއް ރައްއިތުމީހާއައް\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 22:40\nއަދިވެސް ތިގާސިމައް އެމް.ޑީ.ޕީ އިން ވަރައް ޗާލުހިއްގައިމު ބޮޑިއެއްދޭނެ ކަލޭމާ ފެންމަޗައް އަރާގެން ތިއުޅެނީ މުޅިމިގައުމު ފަސާދަޔައް ހަލާކައްވައްޓާލި މީހަކީ ތިބޯގަމާރު ދެފުއްކެހެރި ގާސިމު ކަލޭދުވަހަކު ރައީސް ޔާމީނާ އެއްކޮޅަ ނޭރިޔަސް ތީހަމަކުރަފިބޮލެއް ހައްކަޅެއް މާއައިސާއެއްވެގެން އެއީ ހަވަރުތުންފުއްސެއް\nމީގެކުރިން ގާސިމްއާއިމެދު ދެކެމުން އައީ ވަރަށް ހެޔޮލަފާދާރު ގައުމަރައްޔިތުންގެ ހައްގުގަ ބަސްބުނާ ލީޑަރއެއްގެގޮތުގަ. އެއިތުބާރާޔަގީންކަން ގެއްލިއްޖެ. މަގެއްގެމަތީއންނަ ކުނިކޮަޅައްކުރާ އިހްތިރާމްވެސް ގާސިމަކަށް އަލަކުން ނުކުރާނަން. ޢެކީތްވެވެކަން މާދަމާ ވާސިމް ހޭރިވަޑައިގަތުމުން ހާމަކޮށްއަރު ވާނަން\nއޮކްޓޯބަރ 12, 2018 22:47\nސިޔާސީ ވެރިންގެ ކުޅޭ ކުޅޭ ބޭބޭ ގާސިމް އަށް ވެދުން . ދެންވެސް ކުަލޭ ކުޅޭ ބޭބެ މެންނަށް ކުރިމަގު އޮތީ ޕީޕީއެމް އާއި ގުޅިގެން.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 00:02\nއެއްކަށި ނެހެރޭ "މުއުމިނު". އަނެއްކާވެސް ކަލޭ ފިލަން ގާތްވާހެން އެބަ ހީވޭ. މި ގައުމުގައި ކަލޭ ނުހިމެނި ފައިސާއިން ހިންގޭ ނުބައި ނުލަފާ އެއް ކަމެއްވެސް ނުބާއްވަން ހުވާ ކޮށްގެން ހުރިހެން ހީވަނީ. ބާޣީ އާއިލާ ކަންތަކަށްވުރެ ކަލޭ ކަންތައް މިހާރު މާބޮޑެއްނު.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 00:04\nކޯލިޝަން ހަދަން ގާތްވީހެން ހާދަ ހީވެއޭ.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 07:52\nގާސިމް ޖަލްސާތަކައް އަރާފަ މާވަރަކަށް އާއިޝަތު ނަހުލާގެ ވާހަކަ ތިދައްކާސަބަބު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހާމަވޭ. ތިއުޅެނީ އެމަންޖެ މިނިސްޓަރަކަށް ހަދަންވެގެނެއްނު؟އެދޯނުވެފަ އޮތްކަމަކީ؟ އެއަށްވުރެ މާގާބިލް މީހުން އެބަތިއްބެއްނު؟ ގާސިމޫ!!!!! ބުނަން ވާހަކައެއް، ރައީސް ނަޝީދު ވީހާލެއްގަ ވާން އެއަންނަނީ. ގާސިމްްމެންހެން ބަޔަކު ފާއިބުޑަށް ދާނެ މީހެއްނޫން ރައީސް ނަޝީދަކީ.، ސާބިތުކަމާއި އެކު ރައްޔިތުންނާއިއެކު ހުންނާނެ ވެރިއެއް!\nސުދާރާއަށް ގުދުވެ އޮވެ ، ނުދާނެރަކުން ގޮދާ ދިއުމުން ، ފަސާދަނުވާކަމަށް ވަކިވޭހޭ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 10:17\nޚޮންމެގޮތަކައް ތެލުނަސް އަދިވެރިކަމުގަހިރި ޔަމިން


Report: Ehen maadhaathakuge hiyanee gai hageegatheh nuforuveyne | Mihaaru\nރިޕޯޓް / އަބުރާ ބެހުން\n31 ޖުލައި 2016 - 07:46\n"ކޮބާ ގާނޫނުއަސާސީގެ ދެން ހުރި މާއްދާތައް،" އަބުރުގެ ބިލަށް ތާއީދު ކުރަމުން ގެންދާ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ލިޔަމުން ގެންދެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ގާނޫނުއަސާސީގެ 33 ވަނަ މާއްދާ އާއި 16 ވަނަ މާއްދާ އާއި 64 ވަނަ މާއްދާގެ އިތުރުން އެހެން ބައެއް މާއްދާތައް ވެސް ހިމެނެ އެވެ. ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން އެ މާއްދާތައް ނިވާފަތްގަނޑަކަށް ހަދައިގެން ކެމްޕޭން ވެސް ކުރަމުން އެބަ ގެންދެ އެވެ. އޭގެ ބައެއް ބައިތައް ޓީވީއެމުން ވެސް އެބަ ގެނެސްދެ އެވެ.\nސިޔާސީ ބޭފުޅުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި، ގާނޫނުއަސާސީގެ ތަފާތު މާއްދާތައް ޕޯސްޓް ކުރުމުން އެނގޭ އެއް ކަމަކީ އަބުރުގެ ބިލްގައި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ދޫދެއްވަން ބޭނުން ނުވާ ކަމެވެ. އަދިވެސް ޖަދަލު ކުރުމުގެ ރޫހު މިފަދަ ބޭފުޅުންގެ ސިކުނޑީގައި އުތުރި އަރަމުން އަންނަ ކަމެވެ. ގާނޫނުއަސާސީގެ އެހެން މާއްދާތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކައިގެން މީޑިއާގެ މިނިވަންކަން ނަގާލަން ހަދާފައި އޮތް ބިލް ފާސްކުރަން މިއުޅެނީ ކެތް މަދުވެގެންނެވެ.\nހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ގާނޫނުއަސާސީގެ 27 ވަނަ މާއްދާއިން ދިވެހިންނަށް ދީފައިވާއިރު، އެ މާއްދާގެ ދިފާއުގައި ނޫސްވެރިން ހާއްސަ ކެމްޕެއިނެއް ފެށުމުން އެއާ ދެކޮޅަށް ސަރުކާރުގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ބައެއް މެމްބަރުން ދައްކަވަނީ ގާނޫނުއަސާސީގެ 33 ވަނަ މާއްދާ އެވެ. އެ މާއްދާގައި ވަނީ "އެ މީހެއްގެ ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރި ކުރެވިފައި އޮތުމުގެ ހައްގު ކޮންމެ މީހަކަށް ލިބިގެންވެ އެވެ،" މިހެންނެވެ.\nގާނޫނުއަސާސީގެ 27 ވަނަ މާއްދާ ގައި "މިނިވަންކަމާއެކު ފިކުރު ކުރުމާއި، އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާ ހިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެ މަތީން އެ މީހެއްގެ ބުއްދިއަށް ފެންނަ ގޮތްތަކާއި، ހިޔާލުތައް ދުލާއި ގަލަމުން އަދި މި ނޫން ވެސް ގޮތްގޮތަށް ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެ އެވެ،" މިހެންނެވެ. ނޫސްވެރިންގެ މި ކެމްޕެއިންގައި، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ބަޔާންކުރާ ގާނޫނުއަސާސީގެ 28 ވަނަ މާއްދާ އަށް ވެސް ރިއާޔަތް ކުރާނެ އެވެ.\nމިނިވަން ނޫސްވެރިކަމާއި ހިޔާލުފާޅުކުރުމަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތައް ކުރިމަތިވާ ގޮތަށް ރަށްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އަބުރުގެ ބިލާ ދެކޮޅަށް ނޫސްވެރިން މިދިޔަ އަންގާރަދުވަހުގެ ރޭ ހިމޭން މުޒާހަރާއެއް ކުރަނީ.--- ފޮޓޯ: އިމޭޖަސް.އެމްވީ\nއަބުރުގެ ބިލްގައި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތައް ނޫސްވެރިން ފާޅުކުރަން ފެށީ ހަމައެކަނި މަތިމަތިން ބެލުމަށް ފަހުގައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ގާނޫނީ ބޭފުޅުންގެ ދިރާސާތަކުގެ އަލީގަ އެވެ. މިނިވަން ނޫސްވެރިކަން މަރުވެ، އަދި ގާނޫނީ އެތައް މައްސަލަތަކެއް އެ ބިލްގައި އެބަހުއްޓެވެ.\nއަބުރުގެ ބިލްގެ މަފްހޫމާ މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލް އަދި ނޫސްވެރިން ވެސް ޖުމްލަކޮށް ދެކޮޅެއް ނޫނެވެ. މައްސަލަ އަކީ ނޫސްވެރިކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހުރަސްއެޅޭ ގޮތަށް ބިލްގައި ހުރި ބައެއް މާއްދާތަކެވެ. ނޫސްވެރިންގެ އެދުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ކަންކަން އިސްލާހުކޮށްގެން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށެވެ. މީޑިއާ ކައުންސިލާއި ނޫސްވެރިންގެ މަޝްވަރާއާ އެކު ބިލް އިސްލާހު ކުރުމެވެ.\nގާނޫނުއަސާސީގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދިފާއުގައި ސޯޝަލް މީޑިއާ ކެމްޕެއިން ހިންގުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ނޫސްވެރިންގެ ޓީމުގެ އެއް މެމްބަރު އަލީ ނާފިޒް ބުނީ، އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ބިލް އިސްލާހު ކުރުމަށާއި ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ދިފާއުގައި ނުކުންނަން ނިންމީ ހަގީގަތުގައި ވެސް ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ހުރުމުން ކަމަށެވެ. އެއްގޮތަކަށް ވެސް މިކަމުގައި ސިޔާސީ ކަމެއް ނެތް ކަމަށާއި އެކަމަކު ސަރުކާރުގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ފާޅުގައި ދެކޮޅަށް ވަކި ކެމްޕެއިނެއް ފެށުމުން އިހުލާސްތެރިކަން ހުރި ވަރު ސާފުވެއްޖެ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nހިޔާލުފާޅުކުރުމާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ ދިފާއުގައި ނޫސްވެރިންތަކެއް މިދިޔަ އަންގާރަދުވަހުގެ ރޭ މާލޭގައި ބޭއްވި ހިމޭން މުޒާހަރާގައި އަލީ ނާފިޒް ފުލުހަކާ ވާހަކަ ދައްކަނީ.---ފޮޓޯ: އިމޭޖަސް.އެމްވީ\n"ގާނޫނުއަސާސީގައި އެ ބުނާ ގޮތަށް ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެމީހެއްގެ ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ މިނިވަންކަން އޮންނަން ވާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން ގަބޫލުކުރަން. އެކަމަކު އޭގެ މާނަ އަކީ ހިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ނެތި ކޮށްލާށެކޭ ނޫން. ނޫސްވެރިކަން ނުކުރެވޭ ގޮތަށް ބިލެއް ހެދުމެއް ވެސް ނޫން. އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާ ހިލާފު ނުވާ ކަމަށް ވަނީ ނަމަ، ހިޔާލުތައް ދުލާއި ގަލަމުން ބަޔާން ކުރުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީން ދިވެހިންނަށް ދީފައިވާ މިނިވަންކަމެއް. އެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސް ނޭޅުމަށް އަޅުގަނޑުމެން މިއެދެނީ،" ނާފިޒް ބުންޏެވެ.\n"މި މައްސަލާގައި އެންމެން ކޮމްޕްރޮމައިޒްކޮށް، މިނިވަން، ޑިމޮކްރެޓިކް މުޖުތަމައުތަކުގައި އޮންނަ ފަދަ ގޮތަކަށް ބިލް ބައްޓަން ކޮށްދެއްވަންވީ. އަބުރު ރައްކާތެރިކޮށްދިނުމުގެ ހައްގު އޮންނައިރު، ހިޔާލު ފާޅުކުރުމާއި ނޫސްވެރިކަން އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ވެސް އޮންނަން ވާނެކަން އެންމެން ގަބޫލުކުރަންވީ."\nއަބުރުގެ ބިލް މަޖިލިހަށް ހުށަހެޅުއްވި އިނގުރައިދޫ ދާއިރާގެ ޕީޕީއެމްގެ މެމްބަރު ޖައުފަރު ދާއޫދު ވެސް، ނޫސްވެރިންގެ ކެމްޕެއިނަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ހަޖޫ ޖެއްސެވި އެވެ. "މިހާރު"އާ އެކު ދެއްކެވި ވާހަކަތަކެއްގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ "އަޅުގަނޑުމެން ވެސް [ގާނޫނުއަސާސީގެ] 33 ވަނަ މާއްދާ ޓީޝާޓެއްގައި ޖަހާފައި ބަޔަކު ނެރެވިދާނެ" ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިކަމުގައި ނޫސްވެރިންނަށް ޖެއްސުން ނުކޮށް، އެންމެންގެ ހައްގުތައް ހިމާޔަތް ކުރެވޭނެ ހައްލަކަށް ދިއުން މުހިންމު ނޫންތޯ ދެންނެވުމުން، ޖައުފަރުގެ ވާހަކައިގެ ރާގު ބަދަލު ކުރެއްވި އެވެ.\nޖައުފަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އަބުރުގެ ބިލް މަޖިލިހުގެ ކޮމިޓީއަށް ގެންގޮސް، މީޑިއާ ކައުންސިލުން ހުށަހަޅާ ކަންބޮޑުވުންތަކާ އެކު އިސްލާހުކޮށްދޭން އޭނާ ހުންނެވީ ތައްޔާރަށެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްގައި ޖައުފަރު ވާހަކަ ދައްކަވަނީ: އަބުރުގެ ބިލުން ނޫސްވެރިން ފާހަގަކުރާ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ހައްލެއް ހޯދައި ދެއްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވޭ. - ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\n"އިސްލާމީ ޝަރީއަތާއި ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަަސާސީ އާއި ތަހުޒީބީ މުޖުތަމައުތަކުގައި އަމަލުކުރާ އުސޫލުތަކާ ހިލާފަށް ބިލުން އެންމެ ބަހެއް ދެއްކެވިޔަސް އަޅުގަނޑު މިހުރީ ބިލް އިސްލާހުކުރަން ތައްޔާރަށް. އެކަމަކު ފާހަގަ ކޮށްލާނަން، އަޅުގަނޑު ބިލް ހުށަހެޅީ ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް އިސްލާހުކޮށްފައި. ކުރިއަށް ވުރެ އަދަބުތައް ވެސް ލުއިކޮށްފައި ހުންނާނީ،" ޖައުފަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މި ބިލާ ގުޅިގެން ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ހުރިއްޔާ އެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑުމެން އަޑުއަހާނަން. އެ ފުރުސަތު އަދި ބަންދެއް ނުވޭ. އަޅުގަނޑު މިހުރީ މީޑިއާ ކައުންސިލުން ރަސްމީކޮށް ބައްދަލުކުރަން އަތުވެއްޖެ ނަމަ އެ ފުރުސަތު ދޭން ތައްޔާރަށް. މީޑިއާ ކައުންސިލުން ހުށަހަޅާ ކަރުދާހަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ބަލާނަން."\nހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ދިފާއުގައި ނޫސްވެރިން މިހާރު ހިންގާ ކެމްޕެއިނާ ދިމާކޮށް، ހޯމް މިނިސްޓްރީގެ ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރު ފަތުހީ ހިންގާ ކެމްޕެއިންގެ ތެރެއިން: ނަމަވެސް އަސާސީ ހައްގުތައް ހިފެހެއްޓޭނީ އެހެނިހެން ހައްގުތަކާ ތައާރަޒު ނުވާ ގޮތަށް ކަމަށް ގާނޫނީ ވަކީލުން ވިދާޅުވޭ.\nނޫސްވެރިންގެ ކެމްޕެއިނަށް އެންމެ ބޮޑަށް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހަޖޫ ޖަހައި އެއާ ދެކޮޅު ކެމްޕެއިން ހިންގަވާ އެއް ބޭފުޅަކީ ހޯމް މިނިސްޓްރީގެ ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރު މޫސާ ފަތުހީ އާދަމެވެ. އޭނާ ފޭސްބުކްގައި ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ނޫސްވެރިން 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދިފާއުގައި ނުކުންނައިރު، ގާނޫނުއަސާސީގެ އެހެން ފަސް މާއްދާއެއް ވެސް ކިޔަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ ދީން ބަޔާންކުރާ 10 ވަނަ މާއްދާ އާއި ހައްގުތައް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމާ ގުޅޭ 16 ވަނަ މާއްދާ އާއި ޒާތީ ދިރިއުޅުން ބަޔާންކުރާ 24 ވަނަ މާއްދާ އާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމާ ގުޅޭ 33 ވަނަ މާއްދާ އަދި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް ކަނޑައަޅާފައިވާ 67 ވަނަ މާއްދާ އެވެ.\nފަތުހީ މިވަގުތު ބަލިވެ އުޅުއްވާތީ، މި މައްސަލާގައި ފޯނުން ވަކި އެއްޗެއް ވިދާޅުވާން ދަތިކަމުން އޭނާގެ ބަހެއް ނުލިބުނެވެ.\nގާނޫނީ ވަކީލަކު ވިދާޅުވީ އަސާސީ ހައްގުތައް ކަށަވަރު ކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ވާޖިބެއް ކަމަށާއި އެއީ ގާނޫނުއަސާސީގެ ވެސް ވަރަށް މުހިންމު އުސޫލެއް ކަމަށެވެ. އެ އުސޫލު ގާނޫނުއަސާސީގެ 69 މާއްދާގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nމި ބިލާ ގުޅިގެން ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ހުރިއްޔާ އެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑުމެން އަޑުއަހާނަން. އެ ފުރުސަތު އަދި ބަންދެއް ނުވޭ. އަޅުގަނޑު މިހުރީ މީޑިއާ ކައުންސިލުން ރަސްމީކޮށް ބައްދަލުކުރަން އަތުވެއްޖެ ނަމަ އެ ފުރުސަތު ދޭން ތައްޔާރަށް. މީޑިއާ ކައުންސިލުން ހުށަހަޅާ ކަރުދާހަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ބަލާނަން: ޖައުފަރު\nގާނޫނުއަސާސީގެ 69 ވަނަ މާއްދާގައި ވަނީ "މި ގާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ހައްގަކަށް ނުވަތަ މިނިވަންކަމަކަށް އުނިކަމެއް ލިބޭނެ ފަދަ އަމަލެއް ކުރުމުގެ، ނުވަތަ އެފަދަ އަމަލެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ހައްގު އެއްވެސް މީހަކަށް ނުވަތަ ޖަމާއަތަކަށް ނުވަތަ ދައުލަތަށް ލިބޭނެ ފަދަ ގޮތަކަށް މި ގާނޫނުއަސާސީގައި ހިމެނޭ އެއްވެސް މާއްދާއެއް މާނަކޮށް ނުވަތަ ތަރުޖަމާކޮށްގެނެއް ނުވާނެ އެވެ،" މިހެންނެވެ.\n"މިހާރު"އާ ވާހަކަ ދެއްކެވި ވަކީލު ވިދާޅުވީ އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ހައްގު ލިބިދޭއިރު، ހިޔާލުފާޅުކުރުމާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ނުހިފެހެއްޓޭނެކަން ގާނޫނުއަސާސީން ވަރަށް ސާފު ކަމަށެވެ.\n"ހަމަ އެގޮތަށް ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ގާނޫނުއަސާސީން ލިބިދެއޭ ކިޔާފައި މީހުންގެ އަބުރު ކަތިލައިގެން ވެސް ނުވާނެ. މީހުންގެ ކަރާމާތައް އަރައިގެން ވެސް ނުވާނެ. އެހެންވީމާ މީގެ މާނައަކީ ގާނޫނުއަސާސީން ހުރިހާ ހައްގުތަކެއް ވެސް ދީފައި ވަނީ އަނެއް މިނިވަންކަން ނުވަތަ ހައްގު ތައާރަޒު ނުވާ ގޮތަށޭ. ގާނޫނުއަސާސީން ދަތުރުފަތުރުކުރުމުގެ ހައްގު ކަށަވަރު ކޮށްދޭތީ މުޒާހަރާ ކުރުމުގެ ހައްގު ވެސް ނުހިފެހެއްޓޭނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ގާނޫނުއަސާސީގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އެއް ހައްގުގެ ހިމާޔަތުގައި އަނެއް ހައްގު އެއްކޮށް ފޮހެނުލެވޭނެ."\nއަބުރުގެ ބިލްގައި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކާއެކު ނޫސްވެރިން ނުކުމެފައިވާއިރު، ފުރަތަމަ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް، މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުންގެ ވާހަކައިގެ ރާގު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފިނިކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެ އެވެ.\nއެކަމަކު ޕީޕީއެމްގެ ޕާލަމެންޓްރީ ގުރޫޕުގެ ލީޑަރު އަހުމަދު ނިހާން ފުރަތަމަ ހުށަހެޅުއްވި މި ބިލް އަނބުރާ ގެންދިއުމަށް ފަހު އަލުން އެހެން މެމްބަރަކު ބިލް ހުށަހެޅުއްވިއިރު ވެސް، ނޫސްވެރިން ހުށަހެޅި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ހައްލެއް ނުލިބި އޮތުމަކީ ނޫސްވެރިން ގަބޫލުކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ހެޔޮ ނިޔަތެއްގައި މިކަން ކުރި ނަމަ، ދެވަނަ ފަހަރަށް ބިލް އަންނާނީ ނޫސްވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ތަސައްލީއެއް ލިބިގެންނެވެ. އަނެއްކޮޅުން ބިލް ދެވަނަ ފަހަރަށް ހުށަހެޅުމުން އެއާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރާ ނޫސްވެރިންނާ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ޗެލެންޖްކޮށް، މިކަން ރަނގަޅު ކުރަން ބޭނުން ނުވާކަން ދެއްކުމަކީ ވެސް ވަރަށް ބޮޑު ގޯހެއް ކަމަށް ނޫސްވެރިން ދެކެ އެވެ.\nއަބުރާ ބެހުމުގެ ބަދަލު ނަގައި ދިނުމުގެ ގަވައިދެއް މިހާރު ވެސް އެބައޮތެވެ. ސަރުކާރުގެ މެމްބަރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އެ ގަވައިދުގެ ދަށުން ނަގައިދޭ ބަދަލު ކުޑަކަމުން އެއީ އާންމުން އެހާ ބޭނުންކުރާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިހާރަށް ފެތޭ ގޮތަށް ގާނޫނެއް ހަދަން ބޭނުންވީ ކަމަށް މެމްބަރު ޖައުފަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަމަވެސް ބިލް ތައްޔާރުކުރިއިރު، މިނިވަން ނޫސްވެރިކަން މުޅިން އެއްކޮށް ފޮހެލެވޭ ގޮތަށް ވިސްނުން ބަހައްޓާފައިވާކަން އެނގެ އެވެ. އެއީ ތަހުޒީބީ މުޖުތަމައުތަކުގައި އަމަލުކުރާ އުސޫލެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު އިއްތިފާގެއް ނުވެ އެވެ. ނޫސްވެރިކަމާއި ފަންނުވެރިކަމަށް ހުރި ފުރުސަތުތައް ބިލުން ހަނިކޮށްފައިވެ އެވެ.\nއަބުރުގެ ބިލްގައި ހުރި މައްސަލަތައް ރަނގަޅު ކުރަން ނޫސްވެރިން ރެއާއި ދުވާލު މަސައްކަތް ކުރާއިރު، ބިލް ހުށަހެޅުއްވި މެމްބަރު ޖައުފަރުގެ ވިސްނުމުގައި ނޫސްވެރިން މާ އަވަސް އަރުވާލައިގެން އުޅެނީ އެވެ. ކަންތައް ބޮޑުކުރަނީ އެވެ. ނޫސްވެރިންގެ ޖަވާބަކީ ކަންބޮޑުވާ މިންވަރަށް ބިލް ގޯހެވެ. އަޅާނުލައި ތިބެއްޖެ ނަމަ، ބިލް މިހާރު އޮތް ގޮތަށް ފާސްކުރުމަކީ ވެސް ކުރެއްވުން ގާތް ކަމެކެވެ.\nމީޑިއާ ނޫސްވެރިކަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން އެއްވެ އުޅުމުގެ ބިލް އަބުރާ ބެހުން\n29 ކޮމެންޓް, 45 ރިއެކްޝަންސް\nގާނޫނުއަސާސީގެ 33 ވަނަ މާއްދާގައި ވަނީ "އެ މީހެއްގެ ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރި ކުރެވިފައި އޮތުމުގެ ހައްގު ކޮންމެ މީހަކަށް ލިބިގެންވެ އެވެ،" ވީމާ ކޮންމެމީހަކުވެސް ޢަބުރުވެރިކަމާއެކު އުޅޭށެވެ. ޢަބުރުވެރިކަމާއެކު އުޅުމަކީ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ގާނޫނުން ލިބިފައިވާ ހައްގެކެވެ. އަޅުގަޑުގެ އަބުރު އެހެންމީހުނަށް ރައްކާކުރެވިދާނެ ކަމަކަށް އަޅުގަޑު ގަބޫލެއް ނުކުރަމެވެ.\nހަގީގަތް ވަރަށް ސާފު މިސަރުކާރައް ތާއީދުކުރައްވާ ބޭފުޅުން ބޭނުންވަނީ ސަރުކާރާ ރައީސްޔާމީން ކުރައްވާ ގާނޫނާ ހިލާފް ގިނަކަން ކަން ފޮރުވުން، ދިވެހިފުލުހުންގެ ބޭނުންކުރަނީ ވަރށްވެސް ގޯސްކޮށް މީހަގީގަތް\nހަގީގަތަކީ ރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިންނޭ ކިޔާ ބަޔަކު ނެތެވެ. އުޅެނީ ނޫސްވެރިންގެ ތޮފި އަޅައިގެން އުޅޭ ސިޔާސީ އެކްޓިވިސްޓުންކޮޅެކެވެ. ތިމާ ދާއީދުކުރާ ސިޔާސީ ފިކުރެއް ކުރިއަރުވަން އެވެރިން ކިތައްމެ ބޮޑު ދޮގެއް ހަދަންވެސް، ކިތައްމެ ބޮޑު ފިތުނައެއް އުފައްދަންވެސް އެވެރިން ޖެހިލުމެއް ނުވެއެވެ. ހަގީގީ ނޫސްވެރިން މި ގައުމުގައި ތިބިނަމަ މި ފިތުނަވެރިކަން ކުރިމަތި ނުވީސްކަން ކަށަވަރެވެ. ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ މާނައަކީ ތިމާ ހިތުހުރިހާ އެއްޗެއް، ހިތުހުރިހާ ގޮތަކަށް ލިޔުމާއި ކިޔުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތުމެއް ނޫނެވެ.\nތިޔަ ފެންނަ އެންމެހާ ކަންކަމަކީ ފެބުރުއަރީ7ގެ ބަޣާވާތުގެ ހިތި ނަތީޖާ އެވެ. ނޫސްވެރިން ބަޣާވާތުގައި ބައިވެރި ވުމުގެ ހިތިރަހަ ކަރުބުޑުގައި ހިފީ އެވެ.. ދެން އިތުރު ކެމްޕޭންތަކެއް ކޮށް ވަގުތު ބޭކާރު ކުރުމުގެ ބޭނުމެއްނެތެވެ..\nއިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާ ޚިލާފްނުވާ ގޮތަށް ބަސްބުނުން މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ނެތިމޮށުމާއި، ޣީބަބުނުމާއި ފުރައްސާރަ ކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ހުއްދަކަމެއް ނޫންކަން ކޮންމެ ބޭފުޅަކުވެސް ޤަބޫލްކުރައްވާށެވެ! ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ ނަމުގައި މިއިންކަމެއް ކުރުމަކީ ލިބެންޖެހޭ މިނިވަންކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި "ޙައްޤު" ގެ ނަމުގައި މިއިންކަމެއް ހޯދަން ދަޢުވާ ކުރުމަކީ އެއްވެސް މީހަކަށް އޮތް ޙައްޤެެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ، މާތްﷲ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އިމަކުން ބޭރުވުމަށް ޖަދަލުކުރުން އެއީ ޗޮއިސްއެއް ނޫނެވެ. ޚިޔާލު ފާޅުކުރަންވީއެވެ. ވާހަކަ ދައްކަންވީއެވެ. ޝުޢޫރު ފާޅުކުރަންވީއެވެ. އެކަމަކު ﷲ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އިމުގެ ތެރޭގައެވެ. ނޫސްވެރިއަކަސް، ދަނޑުވެރިއަކަސް، މެނޭޖަރަކަސް، މަސްވެރިއަކަސް އަގެއް އޮންނާނެއެވެ. ތިމާގެ އަބުރަަށް އެހެން މީހަކު އަރައިގަތީމާ ކުރެވޭ ހިތްދަތި އިޙްސާސް އިނގޭނީ އެފަދަ ކަމަކާ ތިމާއާ ކުރިމަތިވީމައެވެ. ރުޅިވެސް އާދެވޭނެއެވެ. ދެރަވަސްވާނެއެވެ.\nސިޔާސީ ބޭފުޅުންނަށް ފާޑުފާޑު ވަނަންތަކުން ކިޔައި ނުކުރާހާ ކަންކަނމާ މަތިކޮށް ދޮގު އިލްޒާމު އަޅުވައި އެއްވެސް ހުއްޖަތެއް ނެތްހާ ވާހަކަތައް ތިމާމެންގެ ޚިޔާލަށް ފެންނަހާ ގޮތަކަށް ހަދަހަދައިގެން ދެއްކުމަކީ ހުއްތުވަން ޖެހޭ ކަންކަން ކަމުގައި ދެކެމެވެ. ނަމަވެސް މީހުން ކުރާ ކަންކަމާއި ހިނގާ ކަންކަން ހަމައެގޮތަށް ގެނައުމުންވެސް ކުށްވެރިވާނަމަ އެއީ މައްސަލައެކެވެ. ވަކަިވަރަކަށްވުރެ މަދުން މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅުނީމާ އަދަބު ނުލިބޭނެކަމަށް މިސަރުކާރުން ހަދައިދޭނަމޭ ރައީސް ވިދާޅުވީ މީޑިއާގެ ކުރިމަތީގައެވެ. ނޫސްވެރިއަކު އެވާހަކަ ހަމަ އެގޮތަށް ލިޔުނެވެ. އޭގެ ނިތީޖާއަކަށްވާނީ މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުން އިތުރުވުންކަމަށާއި މަސަތުވާ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވަން މިސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތު ދޯހަޅިކަމުގައި އޭނާ ލިޔުނީ އަމިއްލަ ޚިޔާލަށެވެ. ތިޔަ ބިލުގެ ސަބަބުން އޭލާ ކުށްވެރި ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ސަރުކާރަށް ލިބޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ކުށެއް ޙަޤީޤަތުގައި އެބައޮތްހެއްޔެވެ؟ ތިޔަ ބިލާމެދު ކަންބޮޑުތައްހުރީ މިކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. ވައްކަން ކުރިީމާ ކުށެވެރިވާނީ ވަގެއް ނޫނެވެ. ވައްކަން ކޮށްފިޮއޭ ބުނާ މީހާއެވެ. ޕީޕީކުދިން މިޔަށްވެސް ކިޔަނީ ހަމަ އިންސާފޭ ހެއްޔެވެ؟\nރާއްޖޭގައި ހެވީ ލޯޑް ކިޔާ ކުންފުންނެއް މީޑިއާ ތައް ނިކުމެ ގަންހިންގައިފި އެ ކުންފުނިން ގަވާއިދާއި އެއްގޮތަށް ސަރުކާރުގެ ޕްރޮޖެކްޓެއް ނަގައިގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުން. އަދި ވެސް އެކުންފުނިން އެއުޅެނީ އެ ވެއްޓުނު ވަޅުގަނޑުން ނާރައިގެންނެވެ. މީވެސް ބަޔެއްގެ އަބުރާއި ގަދަރާއި އިއްޒަތް ގެއްލުވާލުމުގެ އިތުރުން ބަޔަކު ކާން ބޯން ކުރާ މަސައްކަތެއް ފޭރި ގަތުން ފަދަ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ކަންކަން ނުހިނގާނެ އަބުރާއި ބެހޭ ބިލް ފާސް ވެފައި އޮތް ނަމަ.\nއިސްލާމް ދީނުގައި އަބުރާބެހުމަކީ ކަނޑައެޅިގެން ނަހީ ކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އަހަރެމެން އަމިއްލައަށް ހަދާ ޤާނޫނަކުން އެކަން ހުއްދަ ކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ. ނޫސްވެރިންނަނަށް ހަމައެކަނި 27 ވަނަ މާއްދާ ފެނިގެން އުލޭތީ އަންތަރީސް ވަމެވެ. ޤާނޫނު އަސާސީގެ މަސްދަރަކީވެސް އިސްލާމް ދީނެވެ. އިސްލާމްދީނަށް ބިރުވެތިވެ ފިތުނަ ފަސާދަ ކުރުން ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހެޔޮ ވިސްނުން މިންވަރު ކުރައްވާށި - އާމީން\nދޭން ޕޮއެއްޓު ތިނެއް ބިލިޔަން ރުފިޔާގެ ވައްކަމާތް އަދި ޙިޔާނާތާއި ، ރިސްވަތާއި ފަސާދަޔާއި ނުފޫޒުގެ އަނޑު ކަނޑުވާލުމަށް ތިޔަ ބިލު ފާސްކުރަށްޖެހޭނެ. ޝުކުރިއްޔާ ނިޙާން


Dhaulathuge stand badhalu vumun fandiyaarun rathah: Miee kulhivareh noon! | Mihaaru\nދައުލަތުގެ ސްޓޭންޑް ބަދަލުވުުމުން ފަނޑިޔާރުން ރަތަށް: "މިއީ ކުޅިވަރެއް ނޫން"\nމިއަދުގެ މައްސަލާގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗު\nރިޔާސީ ލޯންޗުކޮޅު "ފިނިފެންމާ" ގޮއްވައިލި މައްސަލައިގައި ޖަލަށްލި ސިފައިންގެ މީހާއާ ގުޅޭ ކަންތައްތަކުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ދައުލަތުގެ ސްޓޭންޑް ބަދަލުވުމުން ފަނޑިޔާރުންގެ ހޫނު ސުވާލުތަކެއް ކޮށް، ދައުލަތުން އަމަލުކުރާ ގޮތާ މެދު ފަނޑިޔާރުންގެ ފާޑުކިޔުން ވަރަށް ބޮޑަށް އަމާޒުވެއްޖެ އެވެ.\n"ފިނިފެންމާ"ގައި 2015 ވަނަ އަހަރު އެއްޗެއް ގޮއްވައިލި މައްސަލައިގައި އެއަށް އަރައި، ތަހުގީގީި އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ލޯންޗުކޮޅުން ހެކި ނަގައިގެން ގެންދިޔަ ކަމަށް ބުނެ މާލޭ އޭރިޔާގެ އޭރުގެ ކޮމާންޑަރު ކެޕްޓަން އަހުމަދު ފަޔާޒް އަލީ ރިޒާ (ޕާޕާ) ދެ އަހަރަށް އަދި އެމްއެންޑީއެފްގެ ދެ މީހެއް ކަމަށްވާ ސ. ފޭދޫ ބުލްބުލާގޭ، އަހުމަދު ތިހާމާއި ދަފްތަރު 617، މޫސާ ޒަމީރު ހަތަރު މަހާއި 24 ދުުވަހަށް ޖަލަށް ލާން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ހުުކުމްކުރި އެވެ. މޫސާ ޒަމީރާއި ޕާޕާގެ ޖަލު ހުކުމް ހައި ކޯޓުން މިދިޔަ އަހަރު ބާތިލް ކުރިޔަސް، ތިހާމްގެ ޖަލު ހުކުމް ހައި ކޯޓުން ދެމެހެއްޓި އެވެ.\nތިހާމްގެ ޖަލު ހުކުމް ދެމެހެއްޓި މައްސަލަ އޭނާ ފަރާތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުން މިއަދު ބޭއްވި އަޑުއެހުމުގައި ދައުލަތުން ވާހަކަ ދެއްކީ ހައި ކޯޓާއި ދަށު ކޯޓުގައި ވަކާލާތުކުރި ގޮތާ ޚިލާފަށް، ތިހާމްގެ ޖަލު ހުކުމް ބާތިލް ކުރުމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޕާޕާ އާއި ޒަމީރާއި ތިހާމްގެ މައްސަލައަކީ އެއް ހެކިތަކެއްގެ މައްޗަށް ދައުވާކޮށް، އަދި އެއްކޮޮށް ކުރިއަށް ގެންދިޔަ މައްސަލަތަކެއް ކަމަށް ވެފައި ޒަމީރުގެ މައްސަލައިގައި ހައި ކޯޓުން ކުރި ހުކުމް އޮތްގޮތުން ތިހާމް ވެސް ކުށްވެރިނުވާނެ ކަމަށް މިހާރު ގަބޫލު ކުރާ ކަމަށެވެ.\nދައުލަތުން ދަށު ކޯޓާއި ހައި ކޯޓުގައި ވަކާލާތުކުރީ އެގޮތަށްތޯ ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗުން ސުވާލު ކުރެއްވުމުން ދައުލަތުގެ ވަކީލާ އައިޝަތު މުހައްމަދު ވިދާޅުވީ، ދައުލަތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ސްޓޭންޑް ބަދަލު ކުރަނީ ނޫން ކަމަށެވެ. އެގޮތަށް މިހާރު ވާހަކަ ދައްކަނީ ޒަމީރާއި ޕާޕާ ކުށްވެރި ނުވާ ހައި ކޯޓުން ނިންމާފައިވާތީ އެއް ހާލަތެއްގައި ތިބި ބައެއްގެ މެދުގައި ހަމަހަމަ ކަން ގާއިމު ކުރަން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ތިހާމް އަމަލުކުރީ ޕާޕާގެ އަމުރަށް ކަމަށް ވެފައި، ޕާޕާ ކުށްވެރި ނުވާތީ ތިހާމް ކުށްވެރިވެގެން ނުވާނެ ކަމަށް ވެސް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.\nއެ މީހުންގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރީ ތެދު ނިޔަތެއް ނެތިތޯ އާއި "ފިނިފެންމާ" ލޯންޗުކޮޅުގެ މައްސަލާގައި ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު ހެކި ނެތިގެން މިނިވަންވީ އެހެން ބަޔަކު ހެކި ފޮރުވުމުންތޯ ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުއޫދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\n"ހެކި ފޮރުވީ ކޮން ބައެއްތޯ؟. މި މީހުންތޯ ނޫނީ އެހެން ބައެއްތޯ؟. ކިހިނެއްތޯ ވެގެން މި އުޅެނީ؟،" ސުއޫދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\nޖަވާބުގައި ދައުލަތުން ބުނީ އަދީބުގެ ޖަލު ހުކުމް ހައި ކޯޓުން ބާތިލްކުރީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފެބްރުއަރީ 1، 2018 ގެ އަމުރުގައި އިޖުރައާތުތަކާ ޚިލާފަށް ތަހުގީގާއި ޝަރީއަތް ހިންގި ކަމަށް ބުނެފައި އޮތުމުން ކަމަށެވެ. "ފިނިފެންމާ" ލޯންޗުކޮޅުގެ މައްސަލާގައި އަދީބު މިިނިވަންވީ ހެކި ނެތިގެން ނޫން ކަމަށް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.\nއެހެންވެ، އެ މައްސަލަ އަލުން ތަހުގީގު ކުރިތޯ ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ. ޖަވާބުގައި ދައުލަތުން ބުނީ ތަހުގީގު ކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.\nނުބައި ނިޔަތެއްގައި ދައުލަތުން ދައުވާކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތު އެބަ ކުރެވޭ ކަމަށާއި ހެކި ނެތީސް ދައުވާކުރީ ކީއްވެގެންތޯ ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ. ނުބައި ނިޔަތުގައި މީހުންނަށް ދައުވާ ކުރުމަކީ ކުށެއް ކަން ނޭނގެނީތޯ ވެސް ފަނޑިޔާރު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\n"ހެކި ނެތި ބައެއްގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކޮށްގެން އޭތި ފޫނުބެދިގެން މިތަނަށް އައިސް އޭތި މީތި ކިޔަނީތޯއޭ؟" ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\nދައުލަތުން ބުނީ އޭރު އެ މައްސަލާގައި ދައުވާކުރީ ލިބުނު ހެކިތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް ކަމަށެވެ. ރައްދުގައި ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ވިދާޅުވީި އޭގެ ދެ ތިން އަހަރު ފަހުން ހެކިތައް ބަދަލުވި ގޮތެއް އޮންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ ދައުވާ ކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާ މުޅިން ޚިލާފް ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ދައުވާ ކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާއި އިންސާފާއި ހެކިތަކަށް ރިއާޔަތް ކޮށްގެން ދައުވާ ކުރަނީ 2016 ވިޔަސް، 2018 ވިޔަސް އަދި 2019 ވިޔަސް. ކިހިނެއް ވެގެންތޯ މި އުޅެނީ މި މައްސަލާގައި؟" ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\nދައުލަތުން ބުނީ ހެކި ބަދަލުވީ ނޫން ކަމަށާއި ޕާޕާ އާއި ޒަމީރުގެ މައްސަލާގައި ހައި ކޯޓުން ކުރި ހުކުމް އޮތްގޮތުން އެގޮތަށް ވަކާލާތު ކުރަނީ ކަމަށެވެ.\n"ފިނިފެންމާ" ލޯންޗުކޮޅު ގޮއްވައިލި މައްސަލައިގައި ދައުވާ ނުކުރަން ދައުލަތުން ނިންމީތޯ ފަނޑިޔާރު ސުވާލު ކުރެއްވުމުން ދައުލަތުން ބުނީ ދައުވާ ނުކުރަން ނިންމާފައި ނުވާނެ ކަމަށެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 1 ފެބްރުއަރީގެ އަމުރުގެ ބައިތަކެއް ބާތިލްކޮށް، ފެބްރުއަރީ 5، 2018 ގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރުގައި މައްސަލަތައް އަލުން ތަހުގީގު ކުރަން އަންގާފައިވާ ވިދާޅުވޭ ނޫންތޯ އަނެއްކާ ވެސް ފަނޑިޔާރު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\nޖަވާބުގައި ދައުލަތުން ބުނީ މޯލްޑިވްސް މާކެޓިން އެންޑް ޕަބްލިކް ރިލޭޝަންސް ކޯޕަރޭޝަން (އެމްއެމްޕީއާރުސީ) ގެ ޚިޔާނާތާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އަދީބާ އެކު ހަދާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީއާ ގުޅުން ނެތް މައްސަލަތައް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް އެއްބަސްވުން ހެދީ ކީއްވެގެންތޯ ފަނޑިޔާރު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\n"ކިހިނެއްތޯ ޕްލީ ބާގެއިން އެގްރިމެންޓެއްގައި ދުނިޔޭގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ މައްސަލަތަކެއް ހިިމަނަނީ؟. ޚިޔާނާތުގެ ދައުވާއެއް، ދެން މި އަންނަނީ މީހަކު މެރުމުގެ ނުވަތަ ޓެރަރިޒަމްގެ ދައުވާއެއް. އެ އެއްޗެހި ކޮމްބައިންޑް ކޮށްގެން ކިހިނެއްތޯ އަންނަނީ ޕްލީ ބާގެއިން އެގްރިމެންޓަކަށް،" ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\nދައުލަތުން ބުނީ އިއުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުން ހެދީ އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ މައްސަލާގައި އެކަނި ކަމަށާއި ދެން ހުރި މައްސަލަތަކުގައި އަދީބާ އެކު ހަދާފައިވަނީ އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ތަހުގީގުކޮށް، ދައުވާ ކުރުމަށް ހުރަހެއް ނެތް ކަމަށް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.\nފަނޑިޔާރު ދެން ސުވާލު ކުރެއްވީ ފިނިފެންމާ ލޯންޗުކޮޅުގެ މައްސަލާގައި ޕާޕާ އާއި ތިިހާމާއި ޒަމީރުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ތުހުމަތުކުރީ އެކި އަމަލުތަކަކަށް ކަމަށް ވެފައި، ޕާޕާ އާއި ޒަމީރުގެ މައްސަލަ ހައި ކޯޓުން ނިންމި ގޮތަށް ތިހާމްގެ މައްސަލަ ނިންމަން ޖެހޭނެ ބުނާ ސަބަބެއް ސާފުކޮށްދިނުމަށެވެ.\n"އެއް ވާގިއާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި ނެތް މައްސަލައެއް އެއް ބާސްކެޓަކަށް ލާފައި އަޅުގަނޑުމެން ކައިރީގައި ތި ވިދާޅުވަނީ. މިއީ ޕްރޮފެޝަނަލީ ކިހިނެއްތޯ ޖަސްޓިފައި ކުރައްވާނީ؟. އަޅުގަނޑަށް އެއްގޮތަކަށް ވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭ ތި ވިދާޅުވާ އެއްޗެއް،" ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nލޯންޗުކޮޅުން ހެކިތަކެއް ނަގައިގެން ގެންދިޔަ ކަމަށް ދައުލަތުން ކުރިން ބުނެފައި މިހާރު އެ އެއްޗެހި ކޮބައިތޯ އެ ތަކެތި ކޮބައިތޯ ފަނޑިޔާރު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި މިހާރު ދައުލަތުން ވާހަކަ ދައްކަނީ މުޅިން ތަފާތުކޮށް ކަމަށާއި ދައުލަތުން ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް އަމަލު ނުކުރެއްވޭނެ ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ތި ކުރައްވާ ކަމަކީ ދައުވާ ދޫކޮށްލެއްވުން. ދައުވާ ދޫކުރެއްވޭނެ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތަކެއް ގާނޫނުތަކުގައި އެބަހުރި. އެއީ ހުރިހާ ރައްޔިތުން ހަމަހަމަވާން ޖެހޭ ކަމެއް. މި މައްސަލާގައި ދޫކޮށްލާފައި އަނެއް މައްސަލާގައި ދޫނުކޮށް އެހެނެއް ނުހެއްދެވޭނެ،" ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަނެއްކާ ވެސް ދައުލަތުން ބުނީ ސްޓޭންޑް ބަދަލުވީ ނޫން ކަމަށާއި ހައި ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމި ގޮތަށް ރިއާޔަތްކޮށް އެ ވާހަކަ މިހާރު ދައްކަނީ ކަމަށެވެ. ހައި ކޯޓުގެ ހުކުމުގައި އޮތީ ޕާޕާގެ އަމުރަށް ޒަމީރު ކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށް ދިފާއު ލިބޭނެ ކަމަށް ކަމަށް ވެސް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.\nޣައިރު ގާނޫނީ އަމުރަށް ތަބާނުވުމުގެ ހައްގު ސިފައިންނާއި ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވާ ކަން ފާހަގަ ކުރައްވައި، ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ވަނީ އުސޫލާ ޚިލާފަށް ލޯންޗުން ހެކިތަކެއް ނަގަން ޕާޕާ އެންގި ކަން އެނގެން އެބައޮތްތޯ ސުވާލު ކުރައްވައިފަ އެވެ. އަދި އުސޫލާ ޚިލާފަށް ހެކިތަކެއް ނެގި މައްސަލަ މިހާރު ކޮބައިތޯ އާއި ވަކި މީހެއްގެ މައްސަލަ ވަކި ގޮތަކަށް ނިމުމުން ދެން ހުރި މައްސަލަތައް އެހެން ނިންމަން ލާޒިމް ނުވާނެ ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެއް ދުވަހު އައިސް ދައުވާ ކޮށްފައި. އަނެއް ދުވަހު އަނެއް ތަނަކަށް ގެންގޮސްފައި. މިހެން މިކަން ކުޅިވަރަކަށް ނުގެންދެވޭނެ،" ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nފަނޑިޔާރު ސުއޫދުގެ އިތުރުން ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރަލްދާ ޒާހިރާއި ފަނޑިޔާރު އައިޝާ ޝުޖޫން މުހައްމަދު ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ބެންޗަކުން ބައްލަވާ އެ މައްސަލާގެ މިއަދުގެ އަޑުއެހުން ނިންމާލީ އިތުރު އަޑުއެހުމެއް ބާއްވާނެ ކަން އިއުލާން ކުރެއްވުމަށް ފަހު އެވެ.\nކުށްކުރުން ސުޕްރީމް ކޯޓް ރައީސްގެ ލޯންޗުގެ ގޮވުން އަހުމަދު އަދީބު ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަދީބު\n64 ކޮމެންޓް, 144 ރިއެކްޝަންސް\nދައުލަތުން އަ މަލު ކުރިގޮތް ގޯސް. ހައިކޯޓުން ނިން މި ނިން މުމމ މެއްގެ މައްޗަށް ރިއާޔަތްކޮށް ސުޕްރީ މް ކޯޓުގައި އެގޮތަށް އަ މަލު ކުރު މަށް އެދެވިގެން ނުވާނެ. ހެކި ހުރެގެން ދަށު ކޯޓުގައި ކުރި ދައުވާގެ ހުކު މް ހައިކޯޓުން ބާތިލުކުރު މުން ސުޕްރީ މް ކޯޓަށް ނުދިއު މުން ދައުލަތުގެ ބޮލުގައި ފަޔާޒު މެނަށް ފޭވަރ ކުރި ކަ މުގެ ތުހު މަތު އެބައޮތް. ސަބަބަކީ ކުރި ދައުވާ ފަހު މަރުހަލާ ހަ މައަށް ގެންދަން ޖެހޭނެ ހައިކޯޓުން ބާތިލު ކުރިއަސް.\nލަދުން ބޯ ހަލާކު އެވެ. ފަނޑިޔާރުން ޝަރީއަތުގެ މަޖްލީގުގައި ކޯފާވެ ބޭއަދަބީ ކޮށް ހަރިކަށިކޮށް ޚައްސުން ނަށް "ބަވާލުމަކީ" ހުތުރުކަން ބޮޑު ސުލޫކީ މައްސަލަ އެއްގެ ގޮތުގައި މީގެ ކުރިން ބެލެވެއެވެ.މި ކަމުން މި ފަނޑިޔާރު އިސްތިސްނާ ވާ ގޮތެއް ނުދެނަ ހުރީމެވެ.\nހައިރާންވެ އަންތަރީސްވެއްޖެ. ޢަދުލު އިންސާފުގެ މާނަ އޮޅިއްޖެ. މާތް ރަސްކަލާކޯ މިޤައުމު މިނުބައި މީހުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތް އަވަހަށް ކުރައްވާށެ. އާމީން\nފަނޑިޔާރުން ކޮންމެހެން ޑްރާމާ ބޮޑު ކުރާނެކަމެއް ނެތް. އެންމެ ކުޑަ ކުއްޖަކަށްވެސް އެނގޭ އޭރު ޕީ.ޖީ އާ ކޯޓުތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރާފައިވާ މިންވަރު. ޕީ.ޖީ ވަކީލުން ކުޅޭ ޑްރާމާ ކުޑަވީމަތަ ކަލޭމެން އަދި މާ ޑްރާމާ ތި ބޮޑުކުރަނީ.\nއަދުލު އިންސާފު ފުރި ބަންޑުންވެ އެކޮޅުކޮޅުން ޖަހައިފި. ދައުލަތް އެއްކޮށް ލޫޓުވާލި އަދީބު ގޭގައި ޔާމީނު ޖަލުގައި. ރިޔާސީ ލޯންޗު ގޮއްވާލި އެންމެން ގޭގައި އެކަމަކު އާދައިގެ ސިފައިންގެ މީހެއް ދޫކޮށްލަން ޖެހޭތީ ފަނޑިޔާރު ވަކީލުންނަށް ބެވުމުގައި. ސުލޫކެއް އަޚުލާގެއް ނެތް.\nމިނިވަންވީމާ ދޯ ސުއޫދުއަށް އެހުރިހާއެއްޗެއް އެކިޔުނީ އެވެސް ސްޕްރޫމް ކޯޓުގަ\nއެހެންތަ! މީ ކުޅިވަރެއްނޫންތަ؟ ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތުން ކޯއްޗެއްތި ދަސްވީ؟ މިކަންތައްގަނޑަކީ ބަޔަކު އިންސާނީ ދިރިއުޅުމާ ކުޅޭ ކުޅިވަރެއް. އެ ކުޅިވަރުގެ ބައެއް ތިޔަ ކޯޓުތަކަކީވެސް. ކުޅިވަރު އިންތިޒާމްކުރިމީހުން ތިބޭނެ އެހެންމީހުން ކުޅޭގޮތްބަލާފަ ހޭން. ތާރީޚުގެތެރެއިން ހަނދާންވޭތަ ރޯމަނުންގެބޮޑުން ފޫހިފިލުވަން އާދައިގެ މީހުނާ ސިންގާއާތަޅުވާގޮތް. އެކަހަލަ ކަމެއްމީ.\nއެއްހަބަރުގަ މިއޮތީ އެއްކަމެއްގަ އެކިމީހުނަށް އެކިގޮތްގޮތަށް ހުކުމްތަކެއްކޮށްގެންކަމަށްބުނެ މީހަކު ކުޑަ ހުކުމެއް ބާތިލުކޮށްދޭން އެދުނު ޝަރީއަތް ހޫނުވި ހަބަރު، އަނެއް ހަބަރުގަ މިއޮތީ ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުނުކޮށް އޮއްވާ މުއްދަތު ހަމަވެގެން ދައުލަތުން ގުރޫޕަކަށް 318 މިލިއަން ދޭންޖެހިގެން ހަމަ އެކޯޓުގަ ހިނގާ މައްސަލައެއްގެ ވާހަކަ، އޭގަ ރަތަކަށް ނޭރި، ހަމަ ކޫލް. ހެހެހެ.\nދީބާޖާގެ މައްސަލަ. 350 މިލިޔަނުން ގެއްލުންވި ބަޔަކު ކައިބޮއެ އުޅެނީ ކިހިނެއްބާ\nކޮންމެ ދުވަހަކުހެން ސުޕުރީމް ކޯޓުގެ އަޑުއެހުންތައް އެބަ ބަލަން. ފަނޑިޔާރު ސުއޫދަކީ ރަނގަޅަށް ހޯމްވޯކް ހައްދަވައިގެން ވަރަށް އާރުލާ ސުވާލު ކުރައްވާ ބޭފުޅެއް. ޕުރޮސެކިއުޝަނާއި ވަރުގަދަ ސުވާލު ކުރައްވާ! މިއަދުގެ ސުވާލުތައް ވެސް ބަރާބަރު. ހައި ކޯޓުން2މީހެއްގެ މައްސަލަ ސާބިތު ނުވުމަކީ ސުޕުރީމް ކޯޓުން އެ މައްސަލަ ނުބަލަންޖެހޭ ހުއްޖަތެއްނޫން. ސަރުކާރު ބަދަލުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު މައްސަލަތައް ބަދަލު ކުރެވިގެން ނުވާނެ.\nއެއް މައްސަލައެއްގައި ހި މެނޭ އެން މެން ދޫކޮށް އެކަކު ނަގައިގަނެގެން ޖަލުގައި ގެންގުޅުނީ މަ އިންސާފު ވެރިތަ؟ ތައުލަތުން އެބުނަނީ އެވާހަކަ. ދައުލަތަކީ އާއް މު ރައްޔިތު މީހާ ވެސް ހި މާޔަތް ކުރަން އޮތް ތަން. ސޫދު މެންނަކީ އަ މިއްލަ ލޯ ފާ މު ހިންގި މީހުން ވީ މަ ހުންނާނެ ތި މާ ބޭނުންވާހާ ގޮތަށް މައް ސަލަ ނި މެންޖެހޭނެ ކަ މުގެ އިހްސާސް. ަަަަަަަަަ\nހުވަފެނެއްގާ ދުށީ މޭ! ސިޔާސީ ފަނޑިޔާރު މިހާ! ކުކުޅު ހާވާހެން ހާވާތީ ފަތްފުއްތައް! ކޮށިއަރާ ޒާތްޒާތުގެ ސުވާލުތައް!


Lubnaan Ge Alifaangandu - "Sifa Vanee Giyaamaii Dhuvas" - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުމަކަށް ނާދޭ، ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަނީ - 31 މިނެޓް ކުރިން\nލުބްނާނުގެ އަލިފާންގަނޑު - "ސިފަ ވަނީ ގިޔާމަތް ދުވަސް"\nލުބްނާނުގައި ރޯވެފައިވާ އަލިފާންގަނޑު ---\nލުބްނާނުގައި ރޯވެ ފެތުރެމުންދާ އަލިފާންގަނޑުގެ ބިރުވެރިކަން ބޮޑުވެ ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ހާލުގައި ޖެހިފައެވެ. އަދި ބައެއް މިހުންގެ ގެދޮރާއި މުދާ ނެތިވެފައިވާއިރު އެ އަލިފާންގަނޑުގެ ސަބަބުން މިހާތަނަށް ދެމީހަކު މަރުވެފައިވެއެވެ.\nލުބްނާނުގެ އަލިފާންގަނޑުގެ އަސަރު ކުރި މީހެއް ކަމަށްވާ، އުމުރުން 78 އަހަރުގެ މޫއޯނާ ޚޯރީ ބުނެފައިވަނީ އެވަރުގެ ބިރުވެރިކަމެއް އަދި ދުވަހަކުވެސް ނުދެކޭ ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި އަލިފާންގަނޑުގެ ސަބަބުން ހަނދާންވީ ސިވލް ވޯގެ ދުވަސްތަކެވެ.\nއޭނާ ދިރިއުޅުމް ދިޔައީ ލުބްނާނުގެ ފަރުބަދަ މަތީގައި އޮންނަ ރަށެއްގައެވެ. އަލިފާންގަނޑުގެ ސަބަބުން އޭ ސަރަހައްދަށް އަސަރުކުރި ގޮތް ކިޔައިދެމުން އޭނާ ބުނީ "މުޅި ދުނިޔެ އަލިފާނުގެ ތެރޭގައި" އޮތް ހެން ހީވި ކަމަށެވެ. އަލިފާންގަނޑުގެ އަސަރު ކުރަން ފެށުމާއެކު ވީހާވެސް އަވަހަށް ރައްކާތެރި ހިސާބަށް ދާން ދަތުރު ފެށިއެވެ. ދުއްވައިގަތީ ސަލާމަތް ހޯދުމަށެވެ.\nމިއީ މިހާދިސާގައި އަސަރުކުރި އެކެއްގެ ވާހަކައެވެ. އެގައުމުގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކުރާ ގޮތުގައި ރައްޔިތުން އެ އަލިފާންގަނޑު ސިފަ ވަނީ ގިޔާމަތް ދުވަހާ އެއް ގޮތަށެވެ. އެގައުމުގެ ރައްޔިތުން ތިބީ އެހާވެސް ބިރުންނެވެ.\nލުބުނާނުގައި އަލިފާނުގެ ހާދިސާތައް ބޮޑަަށް ހިނގާފައިވަނީ އެގައުމުގެ ފަރުބަދަމަތީ ހިސާބުތަކުގައެވެ. އަލިފާނުގެ ސަބަބުން އެޤައުމުގެ އެންމެ ޤުދުރަތީ 'ރެއިން ފޮރެސްޓު' ގައިވެސް ވަނީ އަލިފާން ފެތުރިފައެވެ. އަދި އެ ތަންތަނުން ފެތުރިގެން ގޮސް، އާއްމުން ދިރިއުޅޭ ކައިރި އަވަށްތަކަށް އަލިފާންގަނޑު ފެތުރުމުގެ ކުރިން އެ ސަރަޙައްދުގެ އާއްމުން ވަނީ އެމީހުންގެ ގެތަކުން ނުކުމެ، ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުވާން މަޖުބޫރުވެފައެވެ.\nގަދަ ވަޔާއި، ގަދަ ހޫނު އެއްވެ، ފެތުރެމުންދާ އަލިފާންގަނޑުތައް ނިއްވާލުމަށް އެޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ބޭރުގެ އެހީއަށް އެދިފައެވެ. އެގޮތުން ސައިޕްރަސް އާއި ޖޯޑަން އިން ވަނީ އަލިފާން ނިއްވާ ޓީމުތަކާ، ސާމާނު ތަކާއެކު ކޮންމެ ގައުމަކުން2ފްލައިޓު އައިސްފައިވެއެވެ. އެ ޤައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ސަލާމަތީ ޙިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތްތަކަށް އެބަހުއްޓެވެ.\nއެއީ އަލިފާން ނިއްވުމަށް ޙާއްސަ ކޮށްގެން އެޤައުމުގައި އޮންނަ 'ސިކޯސްކީ އެސް-7' މަރުކާގެ3ހެލިކަޕްޓަރު އޮތީ މި ހާދިސާ ދިމާވިއިރު މަސައްކަތަ ނުކުރާ ޙާލަތެއްގައެވެ. ފާއިތުވެދިޔަ5އަހަރު ތެރޭގައިވެސް އެ ހެލިކަޕްޓަރުތައް ރަނގަޅު ހާލަތަކަށް ނުގެނެވި އޮތީ އޭގެ މަރާމާތަށް ބޭނުންވާ ޚަރަދުތައް ކުރުމަށް އެޤައުމުގެ ސަރުކާރުތަކުން ފަންޑު ނުދިނުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް މީޑިއާ ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ލުބުނާނު ސަރުކާރަށް ވަނީ ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައެވެ.\nމި އަލިފާންގަނޑުތައް ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކުރިމަތިވަމުން ދަނީ އެޤައުމުގެ މޫސުން ހުރި ގޮތުންނެވެ. އެގޮތުން މިއަދު ވެސް އެޤައުމުގެ ފިނިހޫނުމިން ހުރީ 35 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް ގައެވެ. އަދި ގަޑިއަކު 28 މޭލު ބާރުމިނުގައި ވައި ޖެހެމުން އެބަދެއެވެ.\nމުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ގެއަށް ދިޔުމަށް ލުބުނާނުގެ ރައީސް އެންގުމުން އާއްމުން ރަތަށް!\nމުޒާހަރާ ތަކާއި ގުޅިގެން ލުބްނާނުގެ ބޮޑުވަޒީދު އިސްތިއުފާ ދެއްވައިފި\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2019 11:29\nގިޔާމަތް ދުވަހަކީ ތިޔައްވުރެ މާ ބިރުވެރި ދުވަހެއް\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2019 16:09\nޤިޔާމަތްދުވަސް ހުޅުގަނޑަކުން ސިފަކުރާނަމަ ތަވްބާވެލައްވާ!


ކިވީ ފުރުޓް | ކާނާ | ޞިއްޙަތު\nBack ކަވާސާ ޞިއްޙަތު ޞިއްޙަތުގެ ބައިތައް ކާނާ ކިވީ ފުރުޓް\nކިވީ ފުރުޓް އަކީ ހުތް ފޮނި އަނގަޔަށް މީރު މޭވާ އެކެވެ. ކާނާގެ ބާވަތްތަކުން މުއްސަދި ހަށިގަނޑަށް އެންމެ ފައިދާހުރި 26 ބާވަތުގެ ތެރޭގައި ކިވީ ގުނާލެވެއެވެ. ކިވީ ގައި ވެސް ތަފާތު ވިޓަމިންތަކާއި، މަޢުދަންތަކުގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި އެތަކެއް މާއްދާތަކެއް އެކުލެވިގެން ވެއެވެ.\nދިވެހި ނަން : ކިވީފުރުޓް\nއިގިރޭސި ނަން : Kiwifruit\nޢިލްމީ ނަން : Actinidia Deliciosa\n3 މިލިގްރާމް ސޯޑިއަމް 61 ކިލޯކެލަރީ ހަކަތަ\n312 މިލިގްރާމް ޕޮޓޭސިއަމް 14.66 ގްރާމް ކާބޯހައިޑްރޭޓް\nކޮންމެ 100 ގްރާމް ގައި މަޢުދަންތައް 1 ގްރާމް ޕްރޮޓީން\n34 މިލިގްރާމް ކެލްސިއަމް 0.52 ގްރާމް ފެޓް\n0.130 މައިކްރޯ ގްރާމް ކޮޕަރ3ގްރާމް ފައިބަރު\n0.31 މިލިގްރާމް ދަނގަޑު ކޮންމެ 100 ގްރާމް ގައި ވިޓަމިންތައް\n17 މިލިގްރާމް މެގްނީޒިއަމް 25 މައިކްރޯ ގްރާމް ފޮލިކް އެސިޑް\n0.09 މިލިގްރާމް މެންގަނީޒް 0.341 މިލިގްރާމް ނިއެސިން\n- ފޮސްފަރަސް - ޕެންތޮނިކްއެސިޑް\n0.14 މިލިގްރާމް ޒިންކް 0.025 މިލިގްރާމް ރައިބޯފްލެވިން\nކޮންމެ 100 ގްރާމް ގައި ފައިޓޯނިއުޓްރިއެންޓްތައް 0.027 މިލިގްރާމް ތިއެމިން\n- ކެރޮޓީން އަލްފާ 87 އައިޔޫ ވިޓަމިން އޭ\n52 މައިކްރޯ ގްރާމް ކެރޮޓީން ބީޓާ 92.7 މިލިގްރާމް ވިޓަމިން ސީ\n122 މައިކްރޯ ގްރާމް ލޫޓީންޒިއެޒެންތިން 40.3 މައިކްރޯ ގްރާމް ވިޓަމިން ކޭ\nކިވީ ފުރުޓް އިން ލިބޭ ޞިއްޙީ ފައިދާތައް\n• ކެންސަރު : ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ގޮތުން ވިރާސީ ބަހާއަށް ބަދަލުގެނުވަނިވި ބައެއް ކިވީގައި ހިމެނެއެވެ. ވިރާސީ ބަހާ އަށް ބަދަލުއައުމަކީ ކެންސަރެއްގެ ފެށުން ކަމުގައި ވެދާނެ އެވެ. ކިވީގައި "ގުލުޓަތިއޯން"(Glutathione) ކިޔާ މާއްދާއެއް ހުރުމަކީ ވެސް ކެންސަރުން ދުރުކޮށްދީފާނެ ކަމެއްކަމަށް ބެލެވެއެވެ.\n- ކާތަކެތި ދުންޖެއްސުމާއި، މަސް ފަދަ ތަކެތި ފިހުމުގެ ތެރޭގައި ކެންސަރު ޖެހުމަށް މަގުފަހިކުރާ "ނައިޓްރޭޓް"(Nitrate) އުފެދެއެވެ. ނައިޓްރޭޓް ކާތަކެތީގެ ތެރެއިން ހަށިގަނޑަށް ވަނުމުން "ނައިޓްރޯޒޭޝަން"(Nitrosation) ކިޔާ މަސައްކަތެއް ހިނގައެވެ. މިމަސައްކަތުގެ ތެރެއިން " ނައިޓްރޯސް އަމައިން"(Nitroseamines) ކިޔާ ފްރީ ރެޑިކަލްއެއް އުފެދެއެވެ. މިއީ ބަނޑާއި، އެހެން ބައެއް ހިސާބުތަކުގެ ކެންސަރު އުފެދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާ އެކެވެ. ކިވީ ބޭނުންކުރާނަމަ، ކުރިން ބަޔާންކުރެވުނު " ނައިޓްރޯޒޭޝަން" ގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއަޅައެވެ.\n- ކިވީގައި ހިމެނޭ އެމިނޯއެސިޑް "އާރޖިނިން"(Arginine) އަކީ "އެންޖިއޯޕްލާސްޓީ"(Angioplasty) ހެދުމަށްފަހު، ލޭދައުރުވުން ރަގަޅުކޮށްދީ، ލޭހޮޅިތަކުގެ ތެރޭގައި ސަރުބީ ގަނޑު އުފެދުން ނުވަތަ ތަތްލުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ.\n- ތަބީޢީ އެންޓި އޮކްސިޑެންޓް ތައް4ވަނަ އަށް އެންމެ ގިނައިންް ހުންނަނީ ކިވީ ގައި ކަމަށްވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.\n- ކިވީގައި މުހިއްމު ފައިޓޯކެމިކަލް އެއް ކަމުގައިވާ "ލޫޓީން"(Lutein) ހުރެއެވެ. މިއީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު އަދި ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރުން ރައްކާތެރިވުމާއި ގުޅުމެއްވާ މާއްދާއެއްކަމަށް ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ.\n- ކިވީގައި ޑައެޓްރީ ފައިބަރު ހުރެއެވެ. ޑައެޓްރީ ފައިބަރު ފަދައިން އެކަމަކު އެއަށްވުރެ އަވަހަށް އަދި ރަގަޅަށް ބަނޑު ފަސޭހަކޮށްދޭ މާއްދާއެއް (ކޮން މާއްދާއެއްކަން އަދި ނުހޯދޭ) ކިވީގައި ހުންނަކަންވަނީ ޝައްކުކުރެވިފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ގޮހޮރުގެ ކެންސަރު ޖައްސަނިވި މާއްދާތައް ގޮހޮރުގެ ފާރުތަކުގައި ތަތްލުމުން ހިމާޔަތްކުރުމުގައި އެހީއަކަށް ވެދެއެވެ.\n- ކިވީ އަކީ ދޮންވުމުން ވެސް ފެހިކުލައިގައި ހުންނަ މަދު މޭވާތަކުގެ ތެރެއިން މޭވާ އެކެވެ. ކިވީ ދޮންވުމުން ވެސް ފެހިކުލައިގައި ހުންނަނީ އޭގައި ހިމެނޭ "ކްލޯރޯފައިލް"(Chlorophyl) ކިޔާ މާއްދާއެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ވަރަށް ގިނަ ދިރާސާތައް ދައްކާގޮތުގައި ކްލޯރޯފައިލް އިން އުފެދިގެން އަންނަ "ކްލޯރޯފައިލިން"(Chlorophyllin) އަކީ ފުރަމޭގެ ކެންސަރު އުފެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސްއަޅާ މާއްދާ އެކެވެ.\n• މާޔޫސްވުން : ކިވީގައި "އައިނޯސިޓޯލް"(Inositol) ކިޔާ މާއްދާއެއް ހުރެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ ސެލްތަކުގެ ދެމެދުގައި މެސެޖްތައް ބަދަލުކޮށްދޭ މަސައްކަތުގައި "ޕްރިކޯސަރ"(Precusor)އެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް މަސައްކަތްކުރާ މާއްދާ އެކެވެ. ނުވަތަ "ސެލް ސިގްނަލިންގ ޕްރޮސެސް"(Cell signaling process) ގައި ދެވަނަ މެސެންޖަރ އެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ މާއްދާއެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މާޔޫސްވުން ފަދަ މައްސަލަތަކަށް މިމާއްދާގެ ސަބަބުން މަންފާއެއް ކޮށްފާނެއެވެ.\n• ހަކުރު ބަލި : ކިވީގައި "އައިނޯސިޓޯލް" ހުރުމަކީ ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯ ކުރުމުގައި އީޖާބީ ދައުރެއް އަދާކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ. ހަކުރު ބަލީގެ ސަބަބުން އަތްފައިގެ ނާރުތައް ހަލާކުވެފައިވާ މީހުންނަށް، އައިނޯސިޓޯލް ހިމެނޭ ސަޕްލިމެންޓް ދިނުމުން، ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް ރަގަޅުވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ހޯރމޯންތަކާއި، ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރު ތަކުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ސެލްތައް އިޖާބަ ދިނުމުގައި އައިނޯސިޓޯލް ގެ ދައުރެއް ވެއެވެ. މިއީ "ސެލް ސިގްނަލިންގ ޕްރޮސެސް" ގައި ދެވަނަ މެސެންޖަރ އެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ މާއްދާއެކެވެ. މީގެ އިތުރުން މީގައި ހިމެނޭ ފައިބަރަކީ ވެސް ލޭގެ ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ.\n• ލޭމައްޗަށްދިއުމާއި ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަން : ހިތުގެ ބަލީގެ ޚާއްޞަ ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވާގޮތުގައި، ހަށިގަނޑުގައި ސޯޑިއަމް-ޕޮޓޭސިއަމް އެކުލެވޭ ނިސްބަތަކީ ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ހިތުގެ މަސައްކަތްތައް ފުރިހަމަވެ، ރަގަޅުވާނީ، ކެއުމުގައި ހިމެނޭ ސޯޑިއަމް މަދުވެފައި، ޕޮޓޭސިއަމް ގިނަވާނަމަ އެވެ. ކިވީ އަކީ ސޯޑިއަމް މަދު، ޕޮޓޭސިއަމް ގިނަ ކާނާގެ ބާވަތެކެވެ. އަދި ޕޮޓޭސިއަމް ގިނަވުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގައި ވެސް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.\n- ކިވީގައި މައިގަނޑު2އެމިނޯއެސިޑް އެއް ތަންކޮޅެއް ގިނައިން ހުރެއެވެ. އެއީ "އާރޖިނިން"(Arginine) އަދި "ގުލުޓަމޭޓް" (Glutamate)އެވެ. އާރޖިނިން އަކީ ލޭހޮޅިތައް ފުޅާކޮށްލާ މާއްދާއަކަށްވުމުން، މިމަސައްކަތް ފުރިހަމަކޮށްގެން، ހިތަށް ބަރާބަރަށް ލޭފޯރުކޮށް ދިނުމުގައި އާރޖިނިން އެހީތެރިވެދެއެވެ.\n- ކިވީގައި މެގްނީޒިއަމް ވެސް ހުރެއެވެ. މެގްނީޒިއަމް މަދުވުމަކީ ލޭމައްޗަށްދިއުމާއި، ހާރޓް އެޓޭކް ޖެހުން ފަދަ ހިތުގެ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.\n- ކިވީގައި "ޕެކްޓިން"(Pectin) ކިޔާ މާއްދާއެއް ހުރެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގައި ހިމެނޭ ސަރުބީގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ. ސަރުބީގެ މިންވަރު ދަށްވާނަމަ، ލޭހޮޅިތަކުގައި ސަރުބީ ޖަހައި، ލޭހޮޅިތައް ބެދި، ލޭމައްޗަށްދިއުމާއި، ހާރޓް އެޓޭކް އަދި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވާނެ އެވެ.\n- ކިވީގައި ޑައެޓްރީ ފައިބަރު ވެސް ހުރެއެވެ. ފައިބަރަކީ ވެސް ހަށިގަނޑުގެ ސަރުބީ ދަށްކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ދުރުކޮށްދެއެވެ.\n- ކިވީގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ކެރޮޓިނޮއިޑްތައް (ބީޓާ ކެރޮޓީން، ލޫޓީން، ޒެންތޯފައިލިން)، ފީނޯލިކް ކަމްޕައުންޑްތައް ( ފްލޭވޮނޮއިޑް، އެންތޯސިއެނިން)، އަދި އެންޓި އޮކްސިޑެންޓްތައް (ވިޓަމިން ސީ ، ވިޓަމިން އީ) ހުރެއެވެ. މިމާއްދާތައް ހުރުމަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ރަގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލްތައް "އޮކްސިޑައިޒް" ވުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެއްކަމަށްވަނީ ބެލެވިފައެވެ. އަދި މިދެންނެވި އެންޓި އޮކްސިޑެންޓް ތަކުގެ ސަބަބުން ފްރީ ރެޑިކަލްތަކުން ލޭހޮޅީގެ ފާރަށް ލިބޭ ގެއްލުން ހިމާޔަތްކޮށްދީ، ލޭހޮޅިތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ.\n- ކިވީ އަކީ އޮމެގާ-3-ފެޓީ އެސިޑް އިން މުއްސަދި މޭވާ އެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މިބުނި މާއްދާ ގިނައިން އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުމަކީ، ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ސްޓްރޯކްޖެހުން ފަދަ ކަންކަމުން ދުރުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. އަދި މިއީ އޯޓިޒަމް އާއި، ތުއްތުކުދިން ކަންކަމަށް ސަމާލުކަންދިނުން ކުޑަވުމުން މިންޖުކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާ އެއް ވެސް މެއެވެ.\n• ޖިންސީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން : ކިވީގައި ހިމެނޭ އެމިނޯއެސިޑް "އާރޖިނިން" އަކީ ލޭހޮޅިތައް ފުޅާކޮށްލާ މާއްދާ އެކެވެ. މިއީ ޖިންސީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ކުރިމަތިވެފައިވާ މީހުންނަށް\nފަރުވާކުރުމަށް ކިވީ ބޭނުން ކުރެވިދާނެ ސަބަބެކެވެ.\n• ސްޓްރެސް ކުޑަކުރުން : ކިވީ ގައި "ސިރޮޓޮނިން"(Serotonin) ހުރެއެވެ. މިއީ ގިނަ މީހުންނަށް މަޑުމައިތިރިކަމާ، ހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭ މާއްދާ އެކެވެ. އެހެންކަމުން ކިވީ އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާނަމަ، ދިރިއުޅުމުގެ ފިއްތުންތަކާ ދުރުކޮށްދީ، މީހާ ހިތްހަމަޖެހުމުގައި އުޅެލުމުގެ މަގުފަހިވާނެ އެވެ.\n• މެކިޔުލަރ ޑިޖެނެރޭޝަން އަދި ލޮލުގެ ދުޅަހެޔޮކަން : މެކިޔުލަރ ޑިޖެނެރޭޝަން އަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ލޮލުގެ ފެނުމަށް ބަދަލުގެނުވާ ބައްޔެކެވެ. ކިވީ އަކީ ލޫޓީން އިން މުއްސަދި މޭވާ އެކެވެ. ލޫޓީން އަކީ ލޮލުގެ އަލި ދުލީގައި ޖަމާވާ މާއްދާ އެކެވެ. ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މިބުނި މާއްދާ އަކީ މެކިޔުލަރ ޑިޖެނެރޭޝަން އިން ރައްކާތެރިކޮށްދީފާނެ މާއްދާ އެކެވެ. ދިރާސާއަކުން ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި ދުވާލަކު3ފަހަރަށްވުރެ ގިނައިން ކެއުމުގައި މޭވާ ބޭނުންކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ދިމާވާ މެކިޔުލަރ ޑިޖެނެރޭޝަން ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު 36 އިންސައްތަ ދަށްކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ވިޓަމިން ސީ، ވިޓަމިން އީ، އަދި ވިޓަމިން އޭ ކިވީގައި ހުރުމަކީ ވެސް މިބުނިކަމަށް ބާރުއަޅައިދޭ ކަމެކެވެ.\n• ނޭވާހިއްލުން : ކިވީގައި ވިޓަމިން ސީ ގިނައިން ހުރުމަކީ ވެސް ނޭވާލުމުގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ. އިޓަލީ ވިލާތުގައި ހަދާފައިވާ ދިރާސާއެއްގައި 7-5 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުދިންނަށް، ހަފްތާއަކު 7-5 ފަހަރު ހުތްމޭވާ ނުވަތަ ކިވީ ކާންދެވުނެވެ. ނަތީޖާ ދައްކާފައިވާ ގޮތުން ހަފްތާއަކު 1 ފަހަރު މޭވާ ބޭނުންކުރާ ކުދިންނަށްވުރެ ދިރާސާގައި ބައިވެރިވިކުދިންގެ ނޭވާލާއިރު އަޑު ހުރުމުގެ ފުރުޞަތު، 44 އިންސައްތަ ދަށްވެފައި ވެއެވެ. ނޭވާކުރުވާ މިންވަރު 32 އިންސައްތަ ދަށްވެފައިވާއިރު، ރޭގަނޑުގައި ކެއްސާ ނިސްބަތް 27 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފައި ވެއެވެ. އަދި ނޭފަތުން ފެންއަންނަ މިންވަރު 28 އިންސައްތަ ދަށްވެފައި ވެއެވެ.\n• ފައިބަރު ގިނަވުން : ކިވީގައި ފައިބަރު ގިނައިން ހުރުމަކީ އަންނަނިވި ކަންކަމުގައި އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.\no ހަކުރު ބަލި : ފައިބަރަކީ ލޭގެ ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ.\no ގޮހޮރުގެ ކެންސަރު : ފައިބަރު ގޮހޮރުގައި ހުންނަ ކެންސަރު ޖައްސާ ވިހަތަކާ ތަތްވެ، ހަށިގަނޑުން އެވިހަތައް ބޭރުކޮށް ހުސްކުރެއެވެ.\no ހިތުގެ ބަލިތައް : ފައިބަރަކީ ހަށިގަނޑުގައި ސަރުބީގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދޭ މާއްދާ އަކަށްވުމުން، ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ހާރޓް އެޓޭކް ޖެހުން ފަދަ ކަންކަމާ ދުރުކޮށްދެއެވެ.\no ބަނޑުހިކުން : ފައިބަރަކީ ގޮހޮރުގެ ހަރަކާތް ހަލުވިކޮށްދީ، ބަނޑު ސާފުކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ.\nއަޔަން ޑެފިސިއެންސީ އެނީމިއާ ( ދަނގަޑު އުނިވުމާއި ވިދިގެން ލޭމަދުވުން )