އެޑްމިން – Page 119 – Liyuntheringe Gulhun\nVisitors online  142:users  0guests  95bots  47The maximum number of visits was  2016-10-05:all visits  37149:users  3guests  1698bots  35448browser  Chrome 53.0.2785.143\nއޭރުގެ ފަތްފުށްތަކުން…. (75)\n9 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, އަދަބިއްޔާތުއެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2081\nއަޅުގަޑުމެންގެ ادبى ލިޔުންތެރިކަން إبراهيم شهاب\nދިވެހި އަދަބީ ދުނިޔޭގައި އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު އިބްރާހީމް ޝިހާބު (ރަޙިމަހުﷲ) އަކީ، ކޮންބޭފުޅެއްކަން ތާރަފުކުރުމަށް މާގިނަ ޖުމުލަތަކެއް ބޭނުންވާނޭކަމަކަށް ނުދެކެމެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ، ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. އެއަށްވުރެ ކުޅަދާނަ ޅެންވެރިއެކެވެ. އަދި އެއަށްވުރެވެސް ކުޅަދާނަ ވާހަކަދެއްކުންތެރިއެކެވެ. އަލްއުސްތާޛު އިބްރާހީމް ޝިހާބަކީ، ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމަށް 50 އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާސަބަތުގައި 1993 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ނޫސްވެރިކަމުގެ މުއައްސިސްކަމުގެ ހަނދާނީ ލިޔުން އެރުވުނު5ބޭފުޅުންގެތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަތް ބޭފުޅެކެވެ. އަދި ދިވެހިބަހަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވުމުގެ ރޮނގުން ޝަރަފުވެރިކަމުގެ އިނާމު 1979 ވަނަ އަހަރު، ދިވެހި ޅެންވެރިކަމުގެ ރޮނގުން ޝަރަފުވެރިކަމުގެ އިނާމު 1982 ވަނަ އަހަރު، ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ބޭފުޅެއްވެސްމެއެވެ.\nއެއްހާސް އަހަރު (އަށް ވަނަ ބައި)\n9 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, ވަޒަން ބަހުރުވައެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2430\nއަޙުމަދު ރަޝީދު، ރިކާޒް، ލ. ފޮނަދޫ،6 ޖޫން 2014 (ހުކުރު) ދުވަހު ޝާއިޢުކުރި ބަޔާ ގުޅޭ)އަޅެއްގެ ގޮތުގައިތަ؟” އެއްވެސް އުއްމީދެއް ނެތް ކުރަކި ވެފައިވާ އަޑަކުން ބިޝާރާ ސުވާލު ކުރިއެވެ.\n” އާނ!” ޔަރަސްގެ ޖަވާބު ކުރުވެފައި ޤަބޫލުކުރަން ދައްޗެވެ. ބިޝާރާގެ ދެ ލޮލުން ފެންނަން ހުރި އުއްމީދުގެ އުޖާލާކަން ފަނޑުވެގެން ދިޔައެވެ. ޔަރަސްގެ ޖަވާބު ޤަބޫލުކުރަން ދަތިވިއެވެ. ޚުދު ޔަރަސް އަށް ވެސް އޭނާގެ އަނގައިން ބޭރުކޮށްލެވުނު ކުރު ޖުމްލަ ވެގެންދިޔައީ ހައިރާންކަން ލިބެނިވި ޤަބޫލުކުރަން ދަތި ކަމަކަށެވެ. ބިޝާރާގެ މޫނަށް ހިނދުކޮޅަކަށް ނަމަވެސް ގެނުވި އުޖާލާކަން ފަނޑުވެގެން ދިޔަގޮތް ޔަރަސް އަށް ހަމަ ރަނގަޅަށް ވެސް އިޙްސާސް ކުރެވުނެވެ.\n8 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, ވާހަކައެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3825\nމޫސާ ޞާޢިދު(2 ޖޫން 2014 (ހޯމަ) ދުވަހު ޝާއިޢުކުރި ބަޔާ ގުޅޭ)\nސުދާ ނިކަން ބާރަށް ހިނގާފައި ގޮސް ޢަލިމަނިކު ހުރަސް ކުރިއެވެ. ޢަލިމަނިކަށް އޭނާގެ މޫނު ނުފެންނާނެހެނެވެ.\nނަމަވެސް، އެވަގުތު ޢަލިމަނިކަށް އޭނާގެ މޫނު ފެނުނެވެ. އިންތިހާއަށް ހާސްވުމުގެ ސަބަބުން ރަތްވެފައިވާ ސުދާގެ މޫނުމަތިން އާދަޔާ ޚިލާފު އެތައް ކަމެއް އޭނާއަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އެހެންކަމުން، ދެވަނަފަހަރަށް އެ މޫނު ދުށުމަށް އޭނާ ބޭނުންވިއެވެ. ހަތަރުކަޅި ހަމަކޮށް ސީދާ ސުދާގެ ލޮލަށް ބަލައި، އެ ލޮލުގެ ތެރޭން ކަންތައްތަކެއް ދެނެގަންނާން އޭނާ ބޭނުންވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ސުދާ ދިޔަ ފަސް ވެސް އޭނާ ނިކަން ރަނގަޅަށް ބެއްޔެވެ.\n8 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, އަދަބިއްޔާތުއެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 1828\nޢަލީ އިސްމާޢީލް ހަނދާންވާ ގޮތުގައި އެއީ 2007 ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ސާދަވަނަ ދުވަހެވެ. އެދުވަހު ހަވީރު އަޅުގަނޑު ގެއިން ނުކުތީ، ފާރޮށިގެއިން ޕާނެއް ގަންނާށެވެ. ދަންނަވަން މިއުޅެނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި، ޕާން އަގު ބޮޑުވި ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ ދުވަހު ޕާން ހިފައިގެން ފާރޮށިގެއިން ނުކުތް ތަނުން ފެނުނު ފޮތިގަނޑުގެ ވާހަކައެވެ.\n7 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, ވާހަކައެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3669\nފާޠިމަތު ނަހުލާ(1 ޖޫން 2014 (އާދީއްތަ) ދުވަހު ޝާއިޢު ކުރި ބަޔާ ގުޅޭ)“މީނާ……!” ޝަހުދަށް މަޑުމަޑުން ބުނެލެވުނެވެ. އޭނާހުރީ ޤަބޫލުކުރަން ދަތިވެފައެވެ. “މީނާ…..އާދޭ އެތެރެއަށް…..” ބުނާނޭ އެއްޗެއް ނޭނގިފައި ހުރި ޝަހުދު ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށް ބުނަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. މީނާ މަޑުމަޑުން ކުރިއަށް ހިނގާފައި ގޮސް ކޮޓަރީގައި ހުރި ސޯފާގައި އިށީނެވެ. ކުރިމަތިން ހުރި ސޯފާގައި ޝަހުދު އިށީނެވެ. އޭނާއަށް ހަމަ މީނާއާ ދިމާއަށް ބެލެނީއެވެ. މިއަދު އެފެންނަނީ މީނާގެ ޙަޤީޤީ ރީތިކަމެވެ. މީނާގެ ޅަކަމާއި މަޢުޞޫމްކަން އަދި އޭނާގެ އަންހެންވަންތަކަން މިއަދު އެބަ ފާޅުވެއެވެ. ބައިވެރިޔާ\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2618\nއިބްރާހީމް ޙުސައިން މަނިކު\n“ބަލަ އިސްހާގު އަދިވެސް އަބައުޅެމު ދޯ. އަހަރެން ހީކުރީ މަސައްކަތް މުޅީން ނިންމާލައިފައި ދަޅަމަތީ ގެއަށް ހިނގައިދާނެ ކަމަށް.” ނިޝްތާ ބުންޏެވެ. “ދާންވީ މަގުން ދިޔަ ނަމަ! ދެނަމާދު ވަގުތު ނުވަން ނަމަ! ދިޔަ ގޮތުން ލަސްވާ ގޮތް ވީ. މި ނަންގަންނަނީ އަޅުގަނޑުގެ ބައިވެރިއެއް އަތުން ވަށް ހޮޅިބުރިއެއް ވެއްޓި ތެޅުނު ވާހަކަ. ބުޑުގަނޑު ފަންގިފިލާގައި ހަރުކޮށް ހޮޅިބުރި އަޅުވަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި އަތުން ދޫވީ ” އިސްހާގު ބުންޏެވެ. އޭނާ ނިކުމެގެން އައީ ފުރާޅާއި މުއްޓާއި ކުލައާއި އަލި އައުކުރި ކޮޓަރިންނެވެ. އަލަށްލީ ކުލައިގެ ވަސްގަނޑު ބޮލަށް އެރުމުން ވަސް އަވަހަށް ފިލުވާލުމަށްޓަކައި ދޮރުތައް ހުޅުވައި އަޅައިލައިފައި ބޭރަށް ރޭގެ ތާޒާ ވައި ތެރެޔަށް ނިކުތީއެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި މެދުމިނުގެ ބޮޑު ސިޓީއުރައެއްގެ ތެރޭގައި ކޮންމެސް އެއްޗެއް ބަންދުކޮށްލައިފައި އޮތެވެ. އިސްހާގު ފެނުމާއެކު ނިޝްތާގެ ލޮލަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިކަން އިސްހާގަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ކައިރީގައި ހުރި ބިނާތަކުން މިތާ މަތިގެޔަށް ފޫދިފައި ހުރި އަލިފަނޑުކަމާ އެކު ވެސް ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ވިއްސަކަށް ފޫޓުގެ ދުރުމިން ހުރުމާ އެކު ވެސް އިސްހާގަށް އެ ހިނިތުންވުން ނަގައިގަނެވުނެވެ. ހަމަ ލޮލަށް ވުރެ ބޮޑަށް ހިތުގެ ލޮލަށެވެ. ރަހުމަތުގެ ހިނިތުންވުމެއް ބާވައެވެ. ނުވަތަ އިއްތިފާގަކާ ގުޅިފައިވި ހިނިތުންވުމެއް ބާވައެވެ. އިއްތިފާގަކީ ހީނުކޮށް ހުއްޓާ ދިމާވުމެވެ. އިސްހާގު ނިންމީ އެގޮތަށެވެ. ނިޝްތާ އާ ދިމާ ނުވާތާ ދެ ދުވަސްވީއެވެ. އެ ދެ ދުވަސް އިސްހާގަށް ވެފައި އޮތީ ފުނަ ނެތް ބެރަކަށެވެ. “ބުޅި ކެނޑޭނީ ކެޔޮޅުން އަތުން.” އިސްހާގު މޫނުގައި ދެލޯވިއްދައިގެން ހުރެ ނިޝްތާ އަހައިލިއެވެ. “ކީއްވެ ހޮޅިބުރި ތެޅުނު ވާހަކަ ގޭގައި ބުނެގެން އަހަންނަށް ނޭންގީ؟” “ހޮޅިބުރިއެއް ގަންނަން ފޮނުވައިގެން މިހުންނަނީ. ވެއްޓިއްޖެ ނަމަ ނުތެޅޭނޭ ހޮޅި ބުރިއެއް ނޫން. ނުވެއްޓޭ ނަމަ ގައިމު ވެސް ގިނަ ދުވަހަށް ހުންނާނޭ ހޮޅިބުރިއެއް. ވަކި މަރުކާއެއްގެ ހޮޅިބުރިއެއް ބޭނުންވާތީ އަދި އެއީ ބާޒާރުގައި ތަދު އަގުހުރި ބާވަތަކަށް ވެސް ވާތީ ފަސޭހައިން ނުފެނިގެން ކަންނޭނގެ ލަސްވަނީ. އަޅުގަނޑުގެ ބައިވެރިއެއްގެ އަތުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ އުފުލާނީ އަޅުގަނޑު. މިރޭ ތަން މުޅިން ނިންމާ ތަން ހަވާލުކުރާނެ ކަމަށް ނަންގެންފައި އޮންނާނީ. އެގޮތަށް އެކަން ކުރާނަން. ބޮޑެތި ކަންތައްތައް އެހެރީ ކޮށް ނިމިފައި” “ތިޔައީ ގޮތެއް ހުންނަ އިންސާނެއް ކަން މަށަށްވެސް އެނގޭ. އެހެންވެގެން ކަންނޭނގެ މަށަށް އިސްހާގު އެހައި ކަމުދިޔައީ. އަދި އިސްހާގު މިގޭ އާބާތުރަފިލުވުމަށް މަތިކުރި މީހާ ވެސް އެހައިވަރަކަށް އިސްހާގު ނަންކުރީ. އެހެން މަސައްކަތްތެރީން ވެސް އިސްހާގުގެ އުސޫލު ގެންގުޅޭ ނަމަ. އަދި ބުނާ ދުވަހަށް މަސައްކަތް ނިންމަން ގަދައަޅާ ނަމަ!” “އެހެން މީހުންނާ ދޭތެރޭ އެއްޗެއް ނަންގަންނާކަށް ނޭނގެ. އަޅުގަނޑު ނަންގަތީ އަޅުގަނޑާއި އަޅުގަނޑުގެ ބައިވެރީންގެ ވާހަކަ” ނިޝްތާގެ ތުންފަތް މައްޗަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ. ހިތުގައި ޖެހުނެވެ. އިސްހާގު އޭނަޔާއެކު މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް ނިސްބަތް ކުރާއިރު އެއްފަހަރު ވެސް މުއައްޒިފުންނެކޭ ނުކިޔައެވެ. އަބަދު ވެސް ކިޔާ އުޅެނީ އޭނާގެ ބައިވެރިންނޭއެވެ. އޭނާ މަސައްކަތެއްކުރަން ގޮސް އުޅުނު ރަށަކުން އެއްރޭ ފެނި މަންޖޯޅި ޖެހިގެން އަނެއްރޭ އިން ޒުވާން ޕަރީ ތިން އަހަރު އެކުގައި އުޅުމަށް ފަހު އިންޒާރެއް އިޝާރާތެއް ނެތި ކަސްމަތިންދީފައި ގޮސް އޭނާގެ ޒުވާން “ބައިވެރިޔަކާ” ގުޅުނީ “ބައިދީ” ގޮވުމަކީ ފަހެ އިސްތިރިއަކަށް ވާތީ ބާވައެވެ. ކޮންމެއަކަސް އިސްހާގުގެ “ބައިވެރިޔާ” ނިޝްތާ އަށް ވީ ވަރަށް ރީތި ބަހަކަށެވެ. އަދި އިސްހާގު އެބަސް ބުނެލައި އުޅޭ ހަންހާރަވެތި ރާގު ވެސް ނިޝްތާ އަށް ރީއްޗެވެ. މަޖާވެގެން ހުރެ ހިތާ ހިތާ ކިޔައިލެވުނެވެ. ބައިވެރިޔާ! ބައިވެރިޔާ! ބައިވެރިޔާ! އިސްހާގުގެ ރާގުގައި އައިބައިފިއްޔަށް ދަމައިލައިފައެވެ. އެދޮންމަތީގައި މެ އިސްހާގަށް ބަލައިލައިފައި ބުނެވުނެވެ. “އަޅުގަނޑޭ ނުކިޔާ ބަލަ. މަށާ ވާހަކަ ދައްކަން އާދައިގެ ބަހުރުވަ ފުދޭނެ. ރޭގަނޑު ކައިފިންތަ؟” “ކާން ދާންވެފައި މިހިރީ. ކާނީ ކުދީންނާއެކު. ރަށުގައި ހުރި ނަމަ ކޮންމެ އިރެއްގެ ވެސް އާދަ” “ކޮންމެ ބައްޕައެއް ވެސް ތިޔަ އާދަ ގެންގުޅޭ ނަމަ. ބޯނެ ފިނި އެއްޗެއް ގެނެސްދެންތަ؟” “އެންމެ ރަނގަޅު” ކަމަށް ބުނެ އިސްހާގު ބޯޖައިލިއެވެ. ނިޝްތާ ޖީބުން ފޯނު ނަގައިފައި ތިރިޔަށް އެންގީ ދެތަށި ޖޫސް މައްޗަށް ގެނައުމަށެވެ. ދެން މަތިގޭ އަނެއްފަރާތުގައި ހުރި ތިން ޖޯލި ނިތުން ދައްކާލައިފައި ބުންޏެވެ. “ތިޔަ ހޮޅިބުރިއެއް އަންނަން ވަގުތު ނަގައިފާނެ. ހާސް ވެގެން ނޫޅެ ހިނގާ ޖައްސާލަން. ވަރުބަލިފިލުވާލާ ވައްޖައްސާލާ ހަދަން މަތިގެޔަށް އަރާ މިހިރީ” ނިޝްތާ ގޮސް ޖައްސާލީ ތިން ޖޯލިން މެދު ޖޯލީގައެވެ. އެއީ އެއް ދުވަހަކު ނިޝްތާ އަށް އިސްހާގު އަމިއްލަ އަތުން ވަރަށް ރީތިކޮށް ވަރަށް ފަށުއިކޮށް ހަދައި ގަތައިދީފައި ހުރި ތިން ޖޯއްޔެވެ. އޮނިގަނޑު ހެދީ ދަބަރު ނުޖަހާނޭ ހިމަ ދަގަނޑު ހޮޅިންނެވެ. ދާގަނޑު ގެތީ ކަފާސް ވެގެން ނުދާނޭ ނައިލޯނު ނަނުންނެވެ. ވަރުބަލި ފިލުވާލަން ވައިޖައްސާލަން ތިބެން ރަނގަޅުވާނެ ނޫންހޭ ބުނެފައެވެ. ނިޝްތާ މިރޭ ބަސް މިބުނީ އެބަހަށް ކަންނޭނގެއެވެ. ވާހަކައިގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގުޅޭ ގޮތެއްގައި ދުރު ދުރުން މިޒާތުގެ ކަތިބަސް ދޫކޮށްލަން ނިޝްތާ ވަރަށް ކުޅަދާނައެވެ. ނިޝްތާގެ ލަތީފީ ޒާތާއި ބަސްމަގުގައި އެހުންނަ ދަމާބާރަކުން ތާސީރަކުން ނޫންކަމެއް ވެސް ނޭނގެއެވެ. ކުޑަ ދަރިފުޅު ބޮލަށްޖަހައިފައި ސިތާރާ ވަކިވެގެން ދިޔަފަހުން އަމިއްލަ ގެޔަށް ގޮސް ވަންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އިސްހާގަކީ ވެއްޓި ތެޅި ކުދިކުދިވެ އެތިކޮޅުތައް ބުރައިގެން ގޮސްފައިވާ އިންސާނެއްކަން އިހުސާސްކުރެވޭ ނަމަ މިގޭގައި ނިޝްތާގެ ހާޒިރުގައި އެތިކޮޅުތައް އެއްވެ އެކައްޗަކަށްވެ މީހާ ފުރާ ފުރިހަމަވެއެވެ. ނަފުސުގެ އަގު އުފުލި އިތުބާރު އާވެއެވެ. ނިޝްތާގެ އުފާވެރި މިޒާޖުން އިސްހާގުގެ މިޒާޖު ދިއްލި ދޫ ވީއްލި މީހާ މުޅިން އެހެން މީހަކަށްވާ ކަހަލައެވެ. އެކަމަކު މިގޮތަށް ނިޝްތާއާ ބައްދަލުވެ އަނގަތަޅައިލަން ލިބޭ މީ އެންމެ ފަހު ފުރުސަތުކަން ނޭނގެއެވެ. މިރޭ މަސައްކަތުން އަތްދޮވެލައި ތަން ހަވާލުކުރުމަށް ފަހު ވަކިވެގެން ދެން ކޮންމެ މީހަކު ވެސް އެމީހަކު ދާ ކޮޅަކަށް ދާނީއެވެ. ދިގު ރާސްތާއެއް ކަޑައްތުކުރުމުގެ ތެރޭގައި ހަނި ހަނި ފާލަމެއް މަތިން ދިމާވެ މަގުގެ ޚަބަރު ދަބަރު ބަދަލު ކުރުމަށްފަހު ދެކޮޅަށް ގޮސް އޮބައިލާ ދެ ދަތުރުވެރީން ފަދައިންނެވެ. އިސްހާގު ނިޝްތާގެ ދެފަރާތުގައި ހުރި ދެ ޖޯއްޔަށް ބަލައިލިއެވެ. ކޮންމެ ފަރާތެއްގައި އިށީނަސް އިނދެވެން އޮތީ ނިޝްތާއާ ޖެހިގެންނެވެ. ދުރުކަމެއް ނެތިއެވެ. އިސްހާގަކީ ވާތްތެރިއަކަށްވުމާ އެކު ވެސް ޚިޔާރުކުރީ ނިޝްތާގެ ކަނާތަށްހުރި ޖޯއްޔެވެ. އުޑުމަތި ބަލަހައްޓައިގެން އޮވެފައި ނިޝްތާ އަހައިލިއެވެ. “ތަރިތައް ފެންނަން ހުއްޓަސް އުޑުމަތީން ފޫހިކަމެއް ނުފެނޭތަ؟” “ހަނދު އެރުމުން ފޫހިކަން ފިލައިދާނެ. މީ ސަތާރަ ވިލޭރޭ. ހަނދު ނާރާ ނަމަ ހަނދު އަރަން މިހާރު ހުންނާނީ ދޮންކޮށްފައި” އިސްހާގު އޮތް ތަނުން ކުޑަކޮށް ތެދުވެލައި އިރުމަތި ފަރާތަށް ބަލައިލަން ކަމަށް ކަރު އަނބުރާލިއެވެ. ޖެހިގެން ހުރި އުސް އިމާރާތުން އިރުމަތި ފަރާތު އުދަރެސް ނިވާވެފައި ވާކަން ވިސްނުނީ އެ ދަނޑިވަޅުގައެވެ. ހަމަ އެފަދައިން އަނެއް ފަރާތަށް ހުރި އުސް އިމާރާތުން ހުޅަނގު ފަރާތު އުދަރެސް ވަނީ ނިވާވެފައެވެ. ދެއަތަށް އުސް ދެ ބިނާ ހުރި އިރު މިގެ ހީވަނީ ދެކުންނުގެ އުނގުގައި ވެޔޮތަކާއި ގަސްމުށިތަކުން ލައިވަށައިލެވިފައި އޮތް ގެއެއް ހެންނެވެ. ދެ އަތުން ދެ މޫސުމުގައި އަންނަ ގަދަ ވަޔާއި ވިއްސާރައިން ގެޔަށް ހިމާޔަތް ލިބިފައި ވަނީ ވަރަށް ވެސް މޮޅަށެވެ. ވައިގަދަ ރެއި ރެއި ވެސް މިތާ ބޭރުގައި ޖައްސައިލައިގެން ތިބޭކަށް މާ ދައްޗެއްނޫނެވެ. އިސްހާގު ތިރިވެލައި ޖޯލީގައި ހަމަޖެހިލިއެވެ. ދެމީހުންނަށް މެ ހުއްޓުމެއް އައީ މިގޭގައި ކިޔަވަން ފައިބައި އިންނަ ރީމާ ތަބަކެއްގެ ތެރޭގައި ދެ ތަށި ޖޫސް ހިފައިގެން ސިޑިން މައްޗަށް އަންނަ ތަން ފެނުމުންނެވެ. ރީމާ އެއައި ގޮތަށް އައިސް ދެމީހުން ކުރިމައްޗަށް އަދަބުވެރިކަމާ އެކު ހުއްޓިފައި ކޮންމެ މީހަކަށް ތައްޓެއް ފޯރުވައިލިއެވެ. ތަށީގައި ހިފަމުން ޝުކުރު އަދާކޮށްފައި ނިޝްތާ ރީމާއަށް އެންގީ ތަބަށް ތަޅުންމަތީގައި ބަހައްޓައިފައި ތިރިޔަށް ގޮސް ގޮނޑިސެޓުގެ ކަނުގައި ބާކީ ކުރެވިފައި ހުރި ކުޑަކުޑަ ތިރި މޭޒު ގެނެސް ދިނުމަށެވެ. ރީމާ އަންނަންދެން ދެމީހުން މޫސުމާ ގުޅޭގޮތުން ކުދި ކުދި ވާހަކަ ދައްކަމުން ޖޫސްތަށި ފޮދު ފޮދުން ބޮއިލަ ބޮއިލައި ތިބީއެވެ. ވާހަކަ ލާހިފީ ރީމާ ކުޑަ މޭޒު ގެނެސްދީފައި ނިޝްތާ ބުނި ބުނުމަށް ތަބައް ނަގައި މޭޒުމަތީގައި ބަހައްޓައިފައި ދިޔައިމައެވެ. އިސްހާގު އަތުގައި އޮތް ސިޓީއުރަ، އަތް މުނިމުނިކަވާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް އެއް އަތުން އަނެއް އަތަށް ފުށުން ޖަހައިލަ ޖަހައިލާ އިންތަން ފެނިގެން ނިޝްތާ އަހައިލިއެވެ. ” އަތުން ދޫނުކޮށްލެވިގެން މިރޭ ތިޔަ އުޅެނީ ކޯއްޗެއް؟” ” މީ އިހުގެ ހިންދީ ފިލްމެއްގެ ވީޑިއޯ. ފިލްމަކީ “ވަގުތު”. ރައްޓެއްސަކު ހިންގާ ވީޑިއޯ ފިހާރަ އަކަށް ހަވީރު ގޮސް ވަދެލި ތަނުން މި ވީޑިއޯ ލޮލުގައި އަޅައިގަތުމުން އަލުން ބަލައިލާ ހިތް ވެގެން ގެންދަނީ” ” މާ ޚާއްސަ ފިލްމަކީތަ؟” “އެހެން މީހަކަށް ޚާއްސަ ނުވެދާނެ. އަހަރެމެންނަށް ވަރަށް ޚާއްސަ ފިލްމެއް. ޚާއްސަވީ ފިލްމުގައި ހިމެނޭ ރީތި ލަވައެއްގެ ސަބަބުން. އަދި ފިލްމުގައި ބަލްރާޖު ސާނީ މުހިންމު ބައެއް ކުޅޭތީ” “ސާނީ؟ އަހާ އުޅޭ ނަމެއް ނޫން.” ނިޝްތާ ބޯހޫރައިގެންފައި ބުންޏެވެ. އިސްހާގު ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ސާނީ އަކީ އިލްމުވެރި އިހުގެ މޮޅު ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. މިހާރުގެ ތަރީން ތެރޭގައި ވެސް ބޮޑުތަރި ފަދައިން ފާޅުވެ ފިޔަޖަހާނޭ ތަރިއެކެވެ. އިސްހާގު ބައްޕަޔަށް ދެވަނައެއް ނެތް ފަދަ ތަރިއެކެވެ. ގޮތްގަނޑު ދެއްކުމެއް ނެތް ގުދުރަތީ އެކުޓަރެކެވެ. ސާނީގެ ރަން ދުވަސްވަރަކީ ހާހާއި ނުވަސަތޭކަ ފަންސާހާއި ފަސްދޮޅަހުގެ އަހަރުތަކެވެ. މިއަހަރުތައް ފުށު އަރަނީ ބައްޕަ ދަތުރު ކުރާން އުޅުނު ބައްޕަގެ ޗާރާ ދުވަސްވަރާއެވެ. ކޮންމެ ބަނދަރަކަށް ފައިބައިފައި ވެސް ބައްޕަ އިހަށް ބަލާނީ ސާނީ އުޅޭ ފިލްމެއް ސިނަމާތަކުގައި އަޅުވައިފައި އޮތްތޯއެވެ. އޮތް ނަމަ ކޮންމެ އަގެއް ދީގެން ވެސް ފަހަތު ބަރީން ނުވަތަ ޖެހިގެން ހުރި ބަރީން ޖާގަ ހޯދާނެއެވެ. ދޯ ބީގާ ޒަމީން ، ސީމާ، ސޯނޭކީ ޗިޅިޔާ، ކާބުލީވާލޭ، ހަގީގަތު މީ މިގޮތުން ކޮޅުނބުގެ ނުވަތަ ކޮއްޗޭގެ ނުވަތަ ބުންބާގެ ސިނަމާތަކުން ބައްޕަ ބެލި ބައެއް ފިލްމުތަކެވެ. ކޮންމެ ފިލްމެއް އެއް ފަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ފަހަރު ބެލިއެވެ. “ވަގުތު” ފަސް ފަހަރު ބެލިއެވެ. ބެލީ މާލެއިން އޮލިމްޕަހުންނެވެ. ދަތުރުކުރުން ހުއްޓާލައިފައި އިސްހާގު މަންމަޔާ އިނދެގެން މާލޭގައި ދިރިއުޅެން ފެށި ފަހުންނެވެ. އިސްހާގު އުފަންވީ ވެސް އެ އަހަރު ތެރޭގައެވެ. ‘ވަގުތުގައި’ ލާލާ ކިދަރުނާތުގެ ބައި ކުޅުނު ސާނީ ޒުވާންކަން މެދު އުޑުން ކެހިފައިވާ އޭނާގެ ހަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާއަށް ލޯބިން ކިޔައިދިން ލަވަޔަށް ބެރުޖެހީ ބައިވެރިޔާއެވެ. ލަވަޔަކީ މިހާރު ވެސް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން އިވޭ ލަވައެކެވެ. އިވިއްޖެ ނަމަ ނާރުތަކުގައި ލޭކައްކައިލާ ރީތި ލަވައެކެވެ. މިބުނާ ލަވަޔަކީ “އެމެރޭ ޒޮހޮރަ ޖަބީންއެވެ.” މަންނާޑޭ ކިޔައިފައިވާ ލަވައެކެވެ. ނިޝްތާ ވެސް ލަވަ އަހާނެ ކަންނޭނގެއެވެ. ލަވަވީ އިސްހާގު ބައްޕަ އަލާ ނުކެނޑުނު ލަވަޔަކަށެވެ. މުސްކުޅިވެ ހަނދާންތައް ބަލިވީ އިރު ވެސް އެލަވައިގެ ހަނދާން ބަލިވެގެންނެއް ނުދިޔައެވެ. ލޮލުގެ ފެނުން ފުސްވީ އިރު ވެސް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން އެލަވައިގެ ވީޑިއޯ އަހާ ބަލާ އުޅުން ވީ ބައްޕަޔަށް މަތިވެރި މުނިފޫހި ފިލުމެއް ލިބުނު ކަމަކަށެވެ. މަރު ދުވަހަށް ދާން ދެން ވެސް މިކަން އޮތީ މިގޮތަށެވެ. އިސްހާގަށް ކަށަވަރުވާ ގޮތުގައި ބައްޕަ އެލަވަޔާ އެހައި ގަޔާވީ ހަމައެކަނި ލަވަ ބަހުރުވައިގެ ފަށުއިކަމަކުން ނޫނެވެ. ހަމައެކަނި ރާގުގެ ރީތިކަމުން މިޔުޒިކާއި ބެރުގެ ފޯރިއަކުންނެއް ވެސް ނޫނެވެ. އަދި ހަމަ އެކަނި ލަވަޔަށް ސާނީ މަންޒަރު ކުޅެލައިދިން ލާމަސީލު މޮޅުކަމުންނެއް ވެސް ނޫނެވެ. ބައްޕަ ލަވަޔާ އެހައި ގަޔާވީ މިހުރިހައި ކަމެއް ހުރުމާއެކު ޚުދު ބައްޕަގެ އަހުރަވެތި އަދި އުފާވެރި ކައިވެނީގެ ހަޔާތް ލަވަޔާއި ގުޅުވައިލެވުނުލެއް ރީތިކަމުން ތޯއްޗެކެވެ. މަންމަ ނިޔާވީ އަލަތު ކައިވެނި މަތީ ބައްޕަޔާ އެކު ސާޅީސް އަހަރުގެ ދިގު ހަޔާތެއް ވޭތުކުރި ފަހުންނެވެ. މިޒާތުގެ ކައިވެންޏަކީ އަހަރެމެން ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި މަދު އެއްޗެކެވެ. އަމުދުން އިނދެ ވަރިކުރުން ވަކީން ގިނަ އެދުވަސްވަރުގައެވެ. އިސްހާގު ތިން ކައިވެނިކޮށް ދެބަނޑަށް ދަރީން ލިބި ތިން ވަނަ ކައިވެނި ރޫޅުމުން ވެސް ބައްޕަ ބުނި އެއްޗަކީ ” ދަރިފުޅު އަބަދު ވެސް ތި އިންނަނީ ޒަވި ޖަބީނަކާ ވިއްޔާއޭ. ނިކަން ޒޮހޮރަ ޖަބީނެއް ހޯދައިގެން ރީތި އުޅުމެއް އުޅެ ބަލާށޭ. “ އިސްހާގުގެ ވާހަކަ ނިމުމުން ނިޝްތާ ފެށީ ހޭނށެވެ. އަދި ބުންޏެވެ. “މަށަށް ހީވަނީ ކަލޭމެން ދެބަފައިންނަކީ ވަރަށް ވެސް އިޝްގީ ދެބަފައިން ހެން.” ” ކީއްތަވީ. އޭގައި ގޯހެއް އޮތީތަ؟” އިސްހާގު ރަކިވެގެން އޮވެ އަހައިލިއެވެ. ” ގޯހެއް ނެތް. ހަމަ ވަރަށް ރަނގަޅު ގޮތެއް. ބައިވެރިޔާ ފިޔަވައި ބައި ލިބޭ އެހެން ‘ބައިވެރިއެއް’ ނެތް ކަމަށް ދެކޭހައި ހިނދަކު. ބައިވެރި މަލަކީ ކަށި ހުރެދާނެ އެއްޗެއް ކަމަށް ބަލައިގެން އުޅޭހައި ހިނދަކު” ނިޝްތާގެ ވާހަކަކޮޅު އިސްހާގުގެ ހިތުގެ ތެރެއަށް ފޭދިގެން ދިއުމާއެކު ހަނދާނީ ފިކުރެއްގެ ތެރެއަށް ގެނބިފައި ހިނދުކޮޅަކު އޮތެވެ. ދެން ހިނިތުންވެލައިފައި ބުނެފިއެވެ. “ނިޝްތާ ވެސް ބަލައިލަން ރަނގަޅު ފިލްމެއް “ވަގުތަކީ” ” އަހަރެން ހިންދީ ފިލްމާ ވަރަށް ދުރުހެލި. ޚާއްސަކޮށް ނާޝިދު ނިޔާވީ ފަހުން” “ނާޝިދު ނިޔާވި ފަހުން އެހެން ކައިވެންޏެއްގެ ޚިޔާލެއް ނުކުރަންތަ؟” “ކުރަން. އެކަމަކު އަހަންނާއި ގުޅީ އަހަންނަށް ވުރެ ހަގު ބައެއް ޒުވާނުން. އަހަންނަށް ވިސްނުނު ގޮތުގައި އެމީހުން އަހަރެން ދުށީ ރަން ބިސް އަޅާ ކުކުޅެއްގެ ގޮތުގައި” “އަހައިފައިވާ ގޮތުގައި ނާޝިދު ނިޔާވި ފަހުން ބައެއް ވަރަށް ރަނގަޅު މީހުންވެސް ބޭނުންވި ނިޝްތާ އަތުގައި ހިފަން- “ “އާނ. އަދި މިގޭ ދޮށުން ބޮޑުމަސް ވެސް ތިލަވި. އެކަމަކު އަހަރެން އަމާނޯތް ގޮވަމުން ދުވެ ފިލީ. އެހެންނު! މީހުން ދައްކާނެ ފާޑު ފާޑުގެ ވާހަކަ. އަހަރެން ނާޝިދަށް ރަން ރުހޭ ބަސް އިއްވުމުން ވެސް މީހުން ކިޔާއުޅުނު އަހަރެން އެބަސް އިއްވީ ނާޝިދުގެ ގޮނޑިއާއި ގެދޮރުގެ އަވާގައޭ” “އެހެން ވީއިރު އެއީ ނިޝްތާ ލޯބިން ކުރި ކައިވެންޏެއްތާ؟” އިހަށް ލޯބިންނޭ ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ. ފަހުން ލޯބިންނޭ ބުނާކަށް ޖެހިލުމެއް ނުވެއެވެ. ޅަފަތުގައި މައިބަފައިން ނިޔާވުމުން އުޅެން ޖެހުނީ ފަހަތު ފަޔަށް ބުރަ ކާފަޔަކާއި ދޮންމާމައެއް ގާތުގައެވެ.ދެމީހުންނަކީ ވެސް އިހަށް ވަށި ވަށީން ހޯދި ކަނޑޫ ފަހުން ކަހައި ހިތިފިލުވާން ޖެހިފައި ތިބި ދެމީހުންނެވެ. އެކަކު މާޅަފުރައިގައި ހޯދި ކަނޑުލެވެ. އަނެކަކު މުސްކުޅި އަތަށް އެޅި ފަހުން ހޯދި ކަނޑުލެވެ. އެމީހުންގެ ހިތުގައި ކުލުނެއް ހައްދަވައިގެން ނެތް އަންހެންކުއްޖަކު ބެލުން އެމީހުންނަށް ވެފައި އޮތީ ދުއްތުރާލަކަށެވެ. “ހުރިހައި ބުރައެއް އަހަރެމެންނަށް ޖައްސާފައި ދެމަފިރީން މަރުވެގެން އެދިޔައީ ނު. މިހިރީ މަގޭ މައިން ބަފައިންނަށް ދޮންމާމަމެން ރައްދުކޮށް އުޅުނު ބަސްބަހެވެ.” މިފަދަ ފުރާޅެއްގެ ދަށުގައި ބޮޑުވާން ޖެހުމުން ނިޝްތާ އަށް ލޯތްބަކީ އަމުދުން ވެސް މުހިންމު އެއްޗަކަށް ވިއެވެ. ކަންމަތީފިހާރަޔަށް ނުދަރައި ވާނޭ ދިރިއުޅުމެއް އެހައިމެ މުހިންމުވިއެވެ. ނާޝިދު އޭނާއަށް ވުރެ އުމުރުން ފަނަރަ އަހަރު ދޮށީ ނަމަވެސް އޭނާ އަށް ނިޝްތާ ރަން ރުހޭ ބަސް އިއްވީ އެއީ އުޅެވޭ މީހަކަށްވެފައި ފަތްފުށާއެކު ރަނގަޅަށް ދަންނަ އަބުރުވެރިއަކަށް ވާތީއެވެ. ރާޅު މުގުރާ ފުއްޓަރަކުން އޮމާން ބަނދަރަކަށް ގެންގޮސްދޭނޭ ބައިވެރިއެއް ކަމަށް ފެނުނީތީއެވެ. ވައުދުވީ ފަދައިން ނާޝިދު އޭނާއަށް ލޯބި ދިނެވެ. ނާޝިދުގެ އުޅުންތެރި މަންމަ ނިޝްތާ އުޅުންތެރި އަކަށް ހެދިއެވެ. އޭގެ ދެމައިން ތިން އަހަރު ކުރީން ފޮއި ދުވަހެއްގެ ދެކޮޅު ނިޔާވުން ވެގެން ދިޔައީ ނިޝްތާގެ ހިޔާވަހި ދުނިޔެ ތަޅައިލި ހެވަނަ ކަމުގައެވެ. ލިބުނު ފުން ހިތާމަޔާއި ހުސްކަން ކުޑައިކުރީ ދަރީންނަށް ދެގުނަ އިތުރަށް ލޯބި ދީގެންނެވެ. މަންމަގެ ލޯބީގެ އިތުރުން ބައްޕަގެ ލޯތްބާއި މާމަގެ ލޯތްބެވެ. މުޅި ދިރިއުޅުމަކީ ދަރީންކަމުގައި ވިއެވެ. ރޭދުވާ ކުރު ކުރީ ދަރީންގެ ޚިދުމަތުގައެވެ. ދަރީންގެ އެއްޗެހި ދޮވެ އިސްތިރިކުރުން ފައިވާން ފޮހެދިނުން ފޮތްފޮތުގައި ކަރުދާސްލުމަށް ދަންދެން ކޮށް އުޅުނީ އަމިއްލަ އަތުންނެވެ. ކާފަގޭގައި އުޅުނު އިރު އޭނާ އަށް އުނިވީ ހުރިހައި ކަމެއް އޭނާއަށް ދަރީން ލިބޭ ދުވަހަކުން އެ ދަރީންނަށް ފުރިހަމަކޮށް ދޭން ނަފުސަށް ވެގެންހުރި ވައުދު ފުއްދަމުން ގެންދިޔައީ އޭގެ އެންމެ ރުކުނެއް ވެސް ފަރަގެއް ފަސްކުރުމެއް ނެތި އަދާއަށެވެ. ‘ދޮންގޮއްޔެ’ ލޯބިން ކަނުވެފައިހުރި މަންމަގެ ލޯހުޅުވުނީ ދޮއްޓަށް އިން އަންހެންދަރިފުޅު ލާފުރާ ފުރިހަމަވުމަށް މެލޭކަރަޔަށް ގޮސް ހުރެފައި ފޮނުވި ސިޓީއަކާ ވިދިގެންނެވެ. ދަރިފުޅު ބުނެފައި އޮތެވެ. “މަންމާއެވެ. ބައްޕަގެ އެކި އެކި ރައްޓެހީންގެ ވެސް އެހީއާ އެކު މަންމަ އަހަރެން ބޭރަށް ކިޔަވަން ފޮނުވުން އަހަންނަށްވީ އޭގެ ޒާތުގައި ވެސް ތައުލީމަކަށެވެ. އަދި ތަރުބިއްޔަތަކަށް މެއެވެ. އަމިއްލަ ކަންކަން އަމިއްލަޔަށް ކުރަން ދަސްވާން ފެށީ އަމިއްލަ ފިޔަފަޅައި އުދުހޭން ދަސްވީ މަންމަޔާ ވަކީން އުޅެން ފެށީމައެވެ. ކުރިން އަހަރެން ރޭނގަޑު މަންމަޔާ ނުލައި ގޭގެ ކިބަޅި ފަރާތަށް ދާން ބިރުގަނެއެވެ. މިހާރު އަހަންނަށް މަންމަޔާ ނުލައި ޖައްވަށް ދާންވެސް ދައްޗެއް ނޫނެވެ.” ދަރީން އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމަކަށް ހޭނޭނޭ ގޮތުން ބޮޑެތިކުރުމީ ކިހައި މުހިންމު ކަމެއްކަން ނިޝްތާ އަށް ވިސްނުނީ މިވާހަކަޔާ ވިދިގެންނެވެ. ހަގަށް ތިބި ދެފިރިހެން ދަރީން ދެން ބަލައި ބޮޑުކުރަމުން ދިޔައީ މި ވިސްނުމުގެ ދަށުންނެވެ. ދުވާލު ގިނައިރު އޮފީހުގައި އުޅެންޖެހިފައި ވާތީ މެންދުރަށް ކާއެތިކޮޅު ރޯފިލުވާލައި ދޭން ގެޔަށް ގެންނަ ތިމާގެ މީހެއް ފިޔަވައި ގޭގައި ބޭރު މީހުން ގެންގުޅުން ހުއްޓައިލީ ވެސް މިކަމަށް މަގު ފަހި ކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އަދި ވަޒީފާއެއް ހޯދީ ވެސް މި ގޮތުންނެވެ. ފައިސާ އަށް ބޭނުންވާތީ މެއެވެ. މީހުން ހީކުރިހެން ނާޝިދަކީ ޖަމާގައި ފައިސާތަކެއް އޮތް މީހެއް ނޫނެވެ. ރަނގަޅު އާމްދަނީއެއް ލިބެމުން އައި ނަމަވެސް އޭގެ ބޮޑު ބައެއް އޭނާ ހޭދަކޮށް އުޅުނީ އޭނާ އެބައެއް ހައްގުގައި އަޑު އުފުލައި ހެދި މީހުންގެ އެކި އެކި ބޭނުންތަކަށެވެ. އެދާއިރާގެ ބޭރުން ވެސް އެހީއަށް ބޭނުންވީ މީސް މީހުންނަށް އޭނާގެ މިންވަރުން އެހީ ފޯރުވުމަށެވެ. ޚާއްސަކޮށް ކިޔަވާކުދީންނަށެވެ. އޭނާއާއި އޭނާގެ އަނބި ދަރީން އުޅެމުން އައީ ވަރަށް ވެސް ސާދާ ދިރިއުޅުމެކެވެ. ގެދެބުރިއަށް ހުއްޓަސް މިހާރަށް މީ ދެން ހަމަ ވަރަށް އާދައިގެ ގެއެކެވެ. އާރުކާޓީ ފައިބަމުންދިޔަ މިގެއަށް މިއަދު ދިރުމާއި ވިދުން އައިސްފައިވާ ނަމަ ސިއްރަކީ އިސްހާގެވެ. ހީވީ އުޑުމައްޗަށް އެތައް ހަނދެއް އެއްފަހަރާ އެރިހެންނެވެ. ނިޝްތާގެ ދެވަނަ އަދި ހަގީގީ މާނަ އިސްހާގަށް ކުއްލިއަކަށް ނަގައިގަނެވުނެވެ. ކުރިން ނިޝްތާ ބުނެފައިވާ މަތި މަތީ މާނަ ފިޔަވައި އެހެން މާނައެއް ނެތް ކަމަށް ބެލި ބައެއް ބަސް ބަސް ވެސް އެއީ ދެމާނަލައި ބުނި އެއްޗެހިކަން މިހާރު ކަށަވަރުވެއްޖެއެވެ. އަދި އެއްރެއަކު ނިޝްތާ އަށް ނިސްބަތް ކޮށް ސަމާސާއެއް ކަމަށް ހަދާފައި އޮމާން އޮފު ކަޅަކީ އިސްހާގަށް އެންމެ ރީތި ކުލަވަރުކަމަށް ބުނުމުން ޖަވާބުގައި އިސްހާގަށް ނިސްބަތްކޮށް ކުރަކި ރަތް ދޮނަކީ ނިޝްތާއަށް އެންމެ ހިތްގައިމު ކުލަވަރު ކަމަށް ބުނި ބުނުމުގައި ސަމާސާއެއް ނެތްކަން ވެސް ކަށަވަރުވެއްޖެއެވެ. ނިޝްތާގެ ހިތް އޭނާގެ ހަވާސާ މޫނުން ހުރީ ހާމަ ވޭވެއެވެ. އެކެއްގެ ހަޔާތުގެ ފޮތް އަނެކަކަށް ޓަކައި ހުޅުވައިލެވިފައި އޮތް އިރު ދެމެދުން އުތުރި އަރަމުންއައި ޖަޒުބާތުގެ އޮއިވަރު ދެމީހުން ހިފީ އެއް ފުޅޮޔަކަށް އެއް ހުރަޔަކަށެވެ. ވާހަކަޔަށް ފަހު ދެމެދަށް ވެރިވެފައި އޮތީ ހަނު ހިމޭންކަމެވެ. އިސްހާގުގެ ކަތިލޯ އެޅިފައި ހުރީ ނިޝްތާ އަށެވެ. ކުރިން ފަހަތަށް ފުނާ އަޅައި ދަތިތަކުން ހައްޔަރު ކޮށް ފުރަގަހަށް ހުޅި ޖަހައިފައި ހުންނަ އިސްތަށިގަނޑު މިރޭ ދެފަރާތަށް ދެކޮނޑު މައްޗަށް އޮހިފައި އޮތީތީ ރޭގެ ރޯޅި އިސްތަށިގަނޑާއި ކުޅެމުން ސަމާސާކުރަމުން ދިޔައެވެ. އިސްތަށިގަޑު އެގޮތަށް ބާނި ބާންޏަށް ވީއްލި މިނިވަންވެފައި އޮތީމާ ވެސް ތޯއްޗެކެވެ. ނިޝްތާގެ މޫނު ފެންނަނީ އުމުރަށްވުރެ ޅަކޮންނެވެ. ކުޑަ ރީތި ފައިތިލައިން ކުޅެލަ ކުޅެލައި އޮތް، ވަދުގައި ރަތް ފިނިފެންމަލެއްޖެހި ފައިވާން ވެސް ކަރުވަޅުގައި ރަތް ފިނިފެންމަލެއް ޖެހި ފާސްކުރި ހެދުން ވެސް މިކަމަށް އިތުރު ތާއީދެއް ދޭ ކަހަލައެވެ. ނަންބަރު އައިނު އެޅުމުން ގިނަ މީހުން ފެންނަނީ އުމުރަށް ވުރެ ހަރުކޮށްނެވެ. ނިޝްތާ މީ އޭގެ ދިމާ އިދިކޮޅެވެ. ސިއްރަކީ އައިނުގެ ހޯއްދުން ހެޔޮ ކަޅު ދުނިގަނޑުބާވައެވެ. އިސްހާގަށް ވުރެ ނިޝްތާ ހަގުވާނޭ މެއެވެ. އެކަމަކު އެކި ފަހަރު މަތީން ދެކެވިފައިވާ ވާހަކަތަކަށާއި ބަދަލު ކުރެވިފައިވާ ޚިޔާލުތަކަށް ބަލާއިރު އިސްހާގު ފަދަ ހިޔާބޮޑު ހޭޅިއެއްގައި އުޅެ ބޮޑުވުމުގެ ނަސީބު ލިބުނު ފިރިހެނަކަށް ވުރެ ނިޝްތާ ފަދަ ހިޔާ ހާވިޔާ ހޭޅިއެއްގައި އުޅެ ބޮޑުވި އަންހެނެއްގެ ދުނިޔަވީ ތަޖުރިބާ އާއި ބުއްދި ހީވަނީ މާ ހަރުދަނާ ހެންނެވެ. ބައިވެރީން ހޮވުމުގައި ނިޝްތާ އެހައި ބުއްދިވެރިވީ އެހަރުދަނާކަމުގެ އަލީގައި ނޫން ބާވައެވެ. ނުވަތަ އެއީ ނިޝްތާ އަށް ނުވަތަ އަންހެން ޖިންސަށް ޚާއްސަވެގެން ވާ ތޫނުފިލިކަމެއް ނޫނީ ހަރުދަނާ ކަމެއް ނޫން ބާވައެވެ. “އިސްހާގު ދެން މިރޭ ތިޔަ ކޮޓަރިއެއް ނިންމައި ހަވާލު ނުކުރެވިގެން ނީސްތާއްޓަށް އަރައިގެން އުޅޭނެ ކަމެއް ނެތް. އޮޑިއެއް ނިމުމަށް ފަހު ވެސް ކޮށްލަންޖެހޭ ހުރައްސާރަ ވަޑާން ހުރެދާނެ. އެކަން ކަން މާދަން ނޫން އަނެއް ދުވަހު ނޫނީ އޭގެ ފަހު ދުވަހު ނިންމިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅު ވާނެ. މާދަމަޔަކީ ބަންދު ދުވަހަކަށްވާތީ އަހަރެމެން މިއުޅެނީ ދަތުރު ދާން. ދާނީ އޮޅަހައްޔަށް. ދާނޭ ރަށާއި ލާންޗު ހަމަޖައްސައި ދިނީ ނާޝިދު ރައްޓެހި އޮޑިވެރިއެއް. އޭނާގެ ހަމަ އެކަނި ފިކުރަކީ ލާންޗު ދުއްވާމީހާ ދާންވީ ރަށް ނުދަތުން. ރަށަށް ދާން އޮތް މަގުން ދަތުރުކޮށްފައި ނެތުން. އިއްޔެއެކޭ އެއްފަދައިން މާދަމާއަކީ ވެސް ހިނދި ދަހަނގު ދުވަހަކަށް ވެދާނޭ ކަން. ރޯ މާ ދުވާލު ލާންޗު އޮޑިދޯނި ފަހަރު މީހުން އަތުން ގިރިފަރު މުއްޔަށް އަރައިފައި ހުރިނަމަ ހުރީ މިފަދަ ދުވަސް ދުވަހު ކަން” ހިނދި ދުވަސް ދުވަހު ތެޔޮފާން ފެންމަތީގައި ހުންނަ ކެހިވެރި ދަޅައިގައި ގިރި ފަރު މުލި ވަކިކުރަން ދަތިވާނޭކަމާއި އަބަދުވެސް ހުންނަން ވާނީ ލޯހުޅުވައި ހަވަނަ ހިއްސަށް ބުރަވެގެންކަން މީހަކު ނުބުނެދިނަސް މާލިމީއެއްގެ ދަރިއެއްގެ ގޮތުންނާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ތަޖުރިބާ ހުރި މީހެއްގެ ގޮތުން އިސްހާގަށް ވަނީ އެނގި ދަސްވެފައެވެ. އޭނާ ފުރަމާލެ ދަނެއެވެ. އޭނާ އޮޅަހަލި ދަނެއެވެ. މިރަށުން އެރަށަށް ދާން އޮތް މަގު ދަނެއެވެ. މަގުގައި ހުރި ފަޅު ފަޅާއި ގިރި ފަރު ދަނެއެވެ. ރަށަށް ކުރިން ވެސް ދެވިފައިވާތީ ރަށުގެ މަސައްކަތެއްގައި އުޅެވިފައިވާތީ ރަށުގެ ނެރެކޭ އެއްފަދައިން ރަށުގެ ތަންހެޔޮ ތަން ތަން ވެސް ދަނެއެވެ. އެއް ބޮލަށް އޮޔާއި ވަޔަށް ދޫކޮށް ނުލައި ދެއަތަށް ދެ ނަގިލިލައި ބޯސާޖަހައި ކަސްމަތިން ދީފައި ނުދެވޭހައި ގަދަޔަށް އޮޑިއަޅަން ޖެހެނީ މަޑުއިރުގައި ކަމަށާއި ދޮންފަޅަށް ފަނާއެއް ލައިގެން ނުހިފާނޭ ކަން ސިތާރާއާ އެކު ކުރި ދަތުރުގެ ތަޖުރިބާއިން ވަނީ ދަސްވެފައެވެ. މިވާހަކަ ކަތި ބަހުން ނިޝްތާ ގާތުގައި ބުނަން ވެސް ބުނެވިއްޖެއެވެ. ނިޝްތާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “ދަތުރުގެ ތައްޔާރުތަކުން އަވަދިވެގެން ފެންވަރައިލައިގެން މައްޗަށް އަރައި މިހިރީ. އަނެއްކާ އޮފީހުގައި ވެސް މި ދެ ދުވަހަކު އުޅެން ޖެހުނީ އެހައިމެ ބުރަކޮށް. އިސްހާގު ވެސް މަސައްކަތް މަތިން ހަނދާން ނައްތާލައިފައި ހިނގާ ކުދީން ގޮވައިގެން އަހަރެމެންނާ އެކު ދަތުރުދާން. ފުރާނީ ހެނދުނު ހަޔެއް ޖަހައި އިރު އެއް ނަންބަރު ފާލަމުން. ބާއްޖަވެރި ވާނީ އާޖު ފާޖު ދަންނަ ބައިވެރިޔަކާ އެކު ކުރާ ދަތުރު. ނޫންތަ؟” “އަސްލު ވެސް. މަށާއި މަގޭ ކުދީންނަށް ވެސް މިދަތުރު ވާނީ ވަރަށް އުފާވެރި ދަތުރަކަށް” އިސްހާގު ޖަވާބު ދިނީ މާނަވީ ގޮތަކަށް ނިޝްތާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އޮވެއެވެ. ހިންދިރުވާލައި ހޫނު ނޭވާއެއްލައިފައެވެ. ވަގު ހިނިތުންވުމަކާ އެކު ނިޝްތާ ބަލައިލީ މަގުގެ އެއްކައިރީގައި އިންދާފައި ހުރި ހިޔާ ބޮޑު ގަހުން ބިނދިގެން މިތާ މަތިގެޔަށް ފައިބައިފައި އޮތް ފަތްކޯޅިތަކަށާއި ވެރިފައި އޮތް މާތަކަށެވެ. ފަތްތަށް ރޮލެވެ. މާތައް ތާޒާއެވެ. އިރުއޮއްސޭހައި އިރު ނެގި ފުސްތަކުން އެރިވަޔަށް ފައިބައިފައި އޮތް މާތަކާއި ފަތްކޯޅިތަކެވެ. މިހާރު އުޑުމަތި މުޅިން ސާފެވެ. ކޮޅިވިލާތައް ކެހި ކޮޅިމޫސުން ނިމި ހުޅަނގު ވައި އެއް ވަޔަކަށްވީތާއެވެ. ކުރިޔަށް އޮތީ ވައިވެރިވެ ފެންމަތި ތެޔޮފާންވުމުގެ ބިރެއްނެތް ފަހި ދަތުރެކެވެ. ރީތި ދުވަސްތަކެވެ. ހޮޅިބުރި ގަންނަން ދިޔަ މީހާ ހޮޅިބުރި ގަނެގެން އަތުވެއްޖެއެވެ. ތިރިޔަށް ގެޔަށް ދަނީކަމަށް ބުނެ އިސްހާގާ ވަކިވެލަމުން ނިޝްތާ އޮތް ތަނުން ތެދުވިއެވެ. އެކެއްގެ ހިތް ނިޔަތް އޮތް ގޮތް އަނެކަކަށް އޮޅިފައިނެތް ކަން އެނގޭ މީހެއްގެ އުފަލާއި އިތުބާރާ އެކުގައެވެ. ގެނެވުނު ހަރަކާތާއެކު އަތުގައި އަޅައިފައިވާ އުޅާބަޔާއި ކަންފަތު މުދި ތެޅިލިއެވެ. އެތަކެތީގެ ފެހި ވިދުވަރު ރަށް މަތީން ދިއްލައިލި ހަނދުވަރަށް އެޅިގެން ދިޔައެވެ. (ނިމުނީ) ނޯޓު: މި ވާހަކަ ފުރަތަމަ ނިކުމެފައި ވަނީ މިދިޔަ މަހު ނިކުތް “ފަތްތޫރަ” މަޖައްލާގެ 400 ވަނަ އަދަދުގައެވެ. އެއީ 2013 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ އަދަދެވެ.”ލިޔުންތެރިންގެ ވެބްސައިޓް” ގައި މި ވާހަކަ މި ޝާއިޢުކުރަނީ ވާހަކަ ފަހުން ކިޔައިލުމުން ގެންނަން ފެނުނު ބައެއް ބަދަލާއެކުގައެވެ. މި ކަމުގައި ލަދެކޭ ގަތީ، އަތްބައްތިއެއް ނޫން.. ނަންގަތިން\n6 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, ވަޒަން ބަހުރުވައެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2736\nއާދަމް ނަޞީރު އިބްރާހީމް ކާފަމެން އަތްބައްތި ފުމެ ނިއްވާލިތަން އެއް އަރިމަތިން ސާފުކޮށް ފެނުނޭ އަހަރެމެންނަށް ދިމާ ލޯ ކުރިމަތިން، އޭރު މިގެ މީ ފަންފުރާޅެއް ހަތަރު މުޑިޔަށް ބަރުކުރާ، ބޭރު ބިތުގައި ވޭ ވަށައިގެން ތިންރެހަށް ފަންބަރި ދެތިން، ގޭ ބަގީޗާއެއް، ތިޖޫރީއެއް ނެތީމާ އޭރުގާ، ބޭނުމެއް ނޫން ފޯރި މެރުމަށް ބަޔަކު ގޭ ތިރިޔާ މަތިން،\nއެންމެ ރީތި ވާހަކަ (6)\n6 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, ވާހަކައެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2466\nއަޙްމަދު އަޖްމަލް ޙާމިދު (5 ޖޫން 2014 (ބުރާސްފަތި) ދުވަހު ޝާއިޢުކުރި ބައިގެ ބާކީ)ޔޫސުފްގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޢާއިލާ މިޞްރުގައި ތިބުމުގެ ހުއްދައަށް އެދިވަޑައިގަތުމަށް ރަސްގެފާނާ ބައްދަލުކުރުމުގެ އިންތިޒާމުތައް އެކަލޭގެފާނު ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. ޔޫސުފްގެފާނަކީ މުޅި ރަސްކަމަށްވެސް ލިބިފައިވާ ބޮޑު ނިޢުމަތެކެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ޢާއިލާ މިޞްރުގައި ތިބުމުގެ އިޒުނަ ރަސްގެފާނު ދެއްވެވީ ނުހަނު އުފަލާއެކުއެވެ. އެހިނދު ޔޫސުފްގެފާނު މާތް ﷲ އަށް ޝުކުރުގެ ސަޖިދަ ޖެއްސެވިއެވެ.\nމި އިޢުލާނު ދެކެވަޑައިގަތީމުތޯ؟ (27)\n6 ޖޫން 2014ތާރީޚާއި ސަގާފަތު, ސަގާފަތުއެޑްމިން\nوزارة الداخلية (ހ) މާލެ\nނެށުމުގެ مجلس ތަކުގަޔާއި محفل ތަކުގައި އަންހެނުން ނެށުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ مجلس ތަކާއި محفل ތަކުގައި، ބޭ أدبى عبارات ތައް ކިޔުމާއި އެހެންވެސް ލަދުކުޑަ حركات ތައް ގެނެސްގަތުމަކީ މުޅިން މަނާ ކަމެކެވެ. ޚާލިޤުވަންތަ ﷲ\n5 ޖޫން 2014ބަހާއި އަދަބު, ވަޒަން ބަހުރުވައެޑްމިން\nކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 1847\nމުޙައްމަދު ނަޞީރު، އއ.މާޅޮސްވުޖޫދާ ކާއިނާތު އުފެއްދެވީ، މަތިވެރިވިމާތް ﷲ ނުޖޫމާ އިރުހަނދާ އަފުލާކުތައް ލެއްވީ އިތުރު ﷲ\nމަލާމެލި އޭގެ މީރުވަހާ، ބަލާލަން ރީތި ފިޔަ ހުރިހާ އަލާކެނޑިދާ ޢަބީރު އުފެއްދެވީ އިކުލީލުގައި ﷲ\nގަހާގެހި ބިންތަކުން ފަޅުވައި، މަހާމެހި ކަނޑުތަކުން ދިރުވައި ބަހާރާ އަދި ޚަރީފު މިދޭހުގައި ލެއްވީ އިތުރު ﷲ


2 bidheyseen ge maaraamaareegai ekaku zaham kollaifi | Mihaaru\nޚަބަރު / ކުށްކުރުން\nދެ ބިދޭސީންގެ މާރާމާރީގައި އެކަކު ޒަހަމްކޮށްލައިފި\nމާލެތެރޭގެ ސިކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓަން ދެ ފުލުހަކު ހަރަކާތްތެރިވަނީ: ދެ ބިދޭސީއަކު ހިންގި މާރާމާރީގައި އެކަކު ވަނީ ޒަހަމްކޮށްލާފައި. --ފޮޓޯ/މިހާރު\n08 އެޕްރީލް 2020 - 00:06\nމާލޭގައި ދެ ބިދޭސީ ފިރިހެނުން ހިންގި މާރާމާރީއެއްގައި އެކަކުގެ ބުރަކައްޓަށް ތޫނު އެއްޗަކުން ހަމަލާދީ މިރޭ ޒަހަމްކޮށްލައިފި އެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ ބޮޑުފުންގަނޑު މަގުގައި ހިންގި މާރާމާރީގައި ޒަހަމްވި 40 އަހަރުގެ މީހާ އައިޖީއެމްއެޗަށް ގެންގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ ހާލު ސީރިއަސްއެއް ނޫނެވެ.\nމި މަރާމާރީ ހިންގި ސަބަބެއް އަދި ނޭނގެ އެވެ. ހަމަލާދިން މީހާ ހައްޔަރުކޮށް، ފުލުހުން އަންނަނީ މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.\nރާއްޖޭގައި ވެސް ބަޔަކު ޕޮޒިޓިވްވެވައިވާ ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރިވުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާއިރު މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ ގިނަ އަދަދެއްގެ ބިދޭސީންނާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮަތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން މަޝްވަރާކޮށް އަންނަނީ ގޮތްތަކެއް ނިންމަމުންނެވެ. އެ މީހުން އަނބުރާ ގައުމަށް ފޮނުވާލުމުގެ ވިސްނުން ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭއިރު، މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ ބިދޭސީންގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރަން ފަށައިފަ އެވެ.\nފުލުހުން ކުށްކުރުން ބިދޭސީން ހަމަނުޖެހުން\n15 ކޮމެންޓް, 19 ރިއެކްޝަންސް\nހައްލުކުރަނީ ހައްލުކުރަނީ މަެއސަލަ ހައްލުކުރަނީ މިހެން ކިޔާލަ ކިޔާލަ ކިތައް ސަރުކާރު ބަދަލުވެއްޖެތޯ ހައްލެއްނާދެ ދިވެހިރައްޔަތުންނަން ހެޔޮއެދޭވެރިޔަކުނުފެނެ ހައްތާވެސް ބަންގާޅީން ހި މާޔަތްކުރާވެރިން\nބެޓްކޮށްފަ މިބުނީ- ސަރުކާރަކަށް ތިޔަ ބަންގާޅިންގެ މައްސަލަ ހައްލެއް ނުކުރެވޭނެ. ބަޔަކު ހިތްހަމަޖައްސަދޭންވެގެން ތިމަންނާމެން މިއަންނަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނޭ ބުންޏަސް އެކަމެއްނުވާނެ. މިތަނަށް އައިސް ޕާސްޕޯޓު ވީދާލާ ، ވޯރކުް ޕާމިޓް ކާރޑު އަންދާލާފަ ފިލައިގެ ބޯހަރުކޮށްގެން އުޅޭ ބިދޭސީންނާއި މުޅިޔަކުން ސަރުކާރުން ވެސް ގަވައިދުން އަމަލު ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެ. ނުވެސް ކުރެވޭނެ.\nދިވެހި ސޭޓުން ނުތިބޭ ވިޔަފާރިތައް ސަރުކާރުން ބަންދުކުރަން ފަށާބަލަ ކިހިނެއް ތޯ ވަނީ ބަލާލަން. ހުއްދަ ނެތް މީހުން މަސައްކަތުގަ ތިބިއްޔާ ޗެކް ކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކަށް 48 ގަޑިއިރަށް ބަންދުކޮށްބަލަ. ގައިމު އާންމު ރައްޔިތުން މިކަމާ ރުހޭނެ. ނުރުހޭނީ ވިޔަފާރިތައް. ހިތާމަޔަކީ އެއީ. ސަރުކާރުތައް އޮންނަނީ ވިޔަފާރިތަކުގެ ދަށުވެފަ. މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަކީ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ މިސާލު.\nދެން ތި މާރާމާރީތައް ގިނަވާނެ. ގައުމުގެ އިގްތިސާދު އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓުނީމަ އެމީހުންގެ ތެރޭގަވެސް ފައިސާގެ މައްސަލަތައް އިތުރުވެ މާރާމާރީއާ މީހުން މެރުންވެސް އިތުރުވާނެ. މިއޮތީ ކަންތަކާ ލައްވާލާފަ.\nމާރާމާރީ ހިންގުމުގައި ދޭސީ ބިދޭސީ އިން ތިބީ އެއް ސަފެއްގައެވެ. އެންމެނަށް ހަރުކަށި އަދަބު ދޭންޖެހެއެވެ.\nއަންހެން ފިރިހެން ވިޔަސް ވާރކް ވީސާނެތް މީހަކަށް ދިވެއްސަކާއި ކައިވެނި ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ކަޑައަޅާ. # އަދި އިމިޤްރޭޝަން ޤާނޫނާއި ހިލާފް މީހުނަށް އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ހުރިހާ ވަސީލަތެއް ބަންދުކުރަން މަސައްކަތުގައި ތިއްބާ އަތުލައިގަނެ ކޯޓް އަމުރާއި އެކު އޭނާއާއި އަދި އޭނާއަށް މަސައްކަތް ޙަވާލު ކުރިމީހާ 24 ގަނޑިއިރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓާ ވިޔަފާރި ކުރާތަނެއްނަމަ އެތަންވެސް 1 ދުވަހަށް ބަންދު ކުރުވާ. ވަގުތުން ނަތީޖާ ފެންނާން ފަށާނެ.\nއަސްލުވެސް މިކަން ދެން ހައްލުކުރެވޭނީ މިހެން. ދިވެހި މީހާއަށްވެސް އަދަބު ދީގެން. ބިދޭސީ މީހާ ބަންދުކުރާނެ ތަނެއް ސަރުކާރަކުނެތޯ. ނަންނޯޓުކޮށްފަ ޖޫރިމަނާ ކުރަން ދޫކޮށްލެވޭކަށްވެސް ނެތް ކާކުކަން ނޭގޭތީ. ލިޔެކިޔުމެއް ނެތް. ތެދެއް ދޮގެއް ނޭގޭ. ފިންގަޕްރިންޓެއް ނެގިފައެއް ނެތް. ސަރުކާރުން މިކަމުގެ ސީރިއަސް ވާހަކަ ދައްކަން ނުކެރިގެން އެއުޅެނީ.\nބޮޑު އަދަދުން ޖަުރިމަނާ ކުރަން ވެސް ފަށަންވީ. ޢޭރުން މި މީހުން ގެނެސް މަސައްކަތް ކުރުވާ ބަޔަކު ވެސް ޖެހިލުންވާނެ ކަންނޭނގެޡ\nމަޔަންމާގެ ރޯހިންގްޔާ ސްޓޭޓަށް ދިމާވިފަދަ ބިރުވެރިހާލަތަކަށް ރާއްޖެ ބަދަލު ނުވަނީސް މި ޤައުމަށް އެތެރެވެ އިމިޤްރޭޝަން ޤާނޫނާއި ހިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސިން އިންޑިޔާގެ އާރމީގެ އެހީތެރިކަން ހޯދައި އެމީހުންގެ ނޭވީ އުޅަނދެއްގައި ވިޔަސް އަވަހަށް ބޭރު ކުރަން ވެއްޖެ ނޫންތޯ؟ # މިކަމުގައި އެއްބާރުލުން ދޭނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން ޙާރިޖީވަޒީރަށް ދެއްވާފައިވިޔަސް މިކަމަށް ޙަޤީގީ އެއްބާރުލުން އެމީހުން ނިސްބަތްވާ ޤައުމުގެ އެމްބަސީން ލިބުމަކީ ވަރަށް ނާދިރު ކަމެއް.\nސަރުކާރުން ބިދޭސިންގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރާން ނޫޅޭނަމަ މިއީ ޤައުމީ ސަލާމަތާއި ގުޅުން ހުރިކަމަކަށްވާތީ ޑިފެންސް ފޯހާއި ފުލުހުން މިަކަމަށް ހައްލު ހޯދާން ވެއްޖެނޫންތޯ؟ # ފުރަތަމަ ތުރާކުނާއި އައްޑޫއިން ފެށިގެން ޤާނޫނާއި ހިލާފު މީހުން ބޭރުކޮށް ސާފު ކުރަމުން މާލެސަރަހައްދަށް އެންމެން ޖަމާކޮށް އަދި މާލެ ސަރަހައްދަށް ގެނައުމަށް ނޫންގޮތަކަށް ވާރކް ވީސާނެތި އުޅަނދު ތަކަށް ބިދޭސިން އަރުވާނަމަ ކެޕްޓަނުން 5000ރ އިން ޖޫރިމަނާކޮށް އަދަބުދީ.\nމި ޤައުމުގައި ތިބި އިލީގަލް މީހުން ބޭރުކުރާން ފެއްޓުމުގެ ކުރިން ފުރަތަމަ ބިދޭސިންގެ އަދަދު މަދުކުރުމަށްޓަކާ ޤަވާއިދާއި އެއްގޮތަށް ސިޓީކައުންސިލާއި ސަރުކާރު ވަޒީފާ ތަކުގައިތިބި ބިސޭސިން އަދި ދައިލަތުގެ ކުންފުނިތަކާއި ދައުލަތް ޙިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުގައި ތިބި ޕްރޮފެޝަނަލް ގިންތީގެ މީހުން ފިޔަވާ އެހެން އެންމެނަށް ނޯޓިސްދީ ވާރކް ވީސާ ކެންސަލްކޮށް ޤައުމަށް ފޮނުވާލާ. # އޭގެ ފަހުން ހަމަޖެހިގެން ޤަވާއިދާއި ޙިލާފު މީހުންގެ މަސައްކަތް ފައްޓަވާ.\nމި ހުރިހާ މީހުން މިތަނަށް އެތެރެކޮށް 'އެބުނާ އިންސާނުން ވިއްކުމުގެ ވިޔަފާރި' ކޮށް ބޮލަކަށް ދިހަ ބާރަ ހާސް ޑޮލަރުގު ނެގި މީހުން ކޮބާތޯއެވެ؟ މިވާހަކަ ދައްކާނެ ހަމަ އެކަކުވެސް ނެތީތޯއެވެ. ނޫނީ ދައްކަން ނުކެރެނީތޯއެވެ؟


Brazil aai columbia bahdhalukuri match evvaruvejje\n2 މަސް,5ދުވަސް, 18 ގަޑި,7މިނެޓް,9ސިކުންތު ކުރިން 1590ހުސައިން ނާސިފް\nބައިނަލްއަގުވާމީ ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ މެޗުގައި ކޮލަމްބިއާ އާއި ބްރެޒިލް ބައްދަލުކުރި މެޗު 2-2 ގެ ނަތީޖާއިން އެއްވަރުވެއްޖެއެވެ.\nމިއާމީގައި ކުޅުނު މި މެޗުގައި ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހައި ކުރިހޯދީ ބްރެޒިލްއެވެ. ފުރަތަމަ ހާފްގެ 19 ވަނަ މިނެޓުގައި ނޭމާ ތަނަވަސް ކޮށްދިން ފުރުސަތެއްގައި ބްރެޒިލް އަށް ލީޑް ހޯދައިދިނީ މިޑްފީލްޑަރު ކަސެމީރޯއެވެ. ނަމަވެސް ބްރެޒިލް އަށް ލީޑުގައި ހިފަހައްޓާ ލެވުނީ ކުޑަ އިރުކޮޅަކުއެވެ.\nބްރެޒިލްގެ ޕެނަލްޓީ އޭރިއާ ތެރެއިން ކޮލަމްބިއާގެ ލުއިސް މޫރިއެލްއަށް ޑިފެންޑަރު އެލްކްސް ސަންޑްރޯ ކުރި ފައުލަކާއި ގުޅިގެން ރެފްރީ ދިން ޕެނަލްޓީ ކާމިޔާބުކޮށް މޫރިއެލް ވަނީ މެޗުގެ ނަތީޖާ ހަމަހަމަކޮށްދީފައެވެ.\nއެލަނޑަށްފަހު ބްރެޒިލް އަށް ވަނީ ކައިިރިކައިރީގައި ލަނޑު ޖަހާނެ ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ލިބި ބޭކާރުވެފައެވެ. އެގޮތުން އެވަޓަން އަށް ކުޅެމުން އަންނަ ރިޗާލިސަން ފޮނުވާލި ދެ ހަމަލާވެސް ކޮލަމްބިއާގެ ކީޕަރު ވަނީ މަތަކޮށްފައެވެ.\nބްރެޒިލް އަށް ލިބުނު ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން ނުހިފުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކޮލަމްބިއާ އިން ވަނީ ދެވަނަ ލަނޑާއެކު މެޗުގެ ނަތީޖާ އެޓީމް ކޮޅަށް އަނބުރާލާފައެވެ. އެ ލަނޑު ވެސް ޖަހައިދިނީ ފުރަތަމަ ލަނޑުވެސް ކާމިޔާބުކޮށްދިން ލުއިސް މޫރިއެލްއެވެ.\nމި މެޗުގެ ދެވަނަ ހާފުގައި ބްރެޒިލް އިން ވަނީ ކުޅުން ރަނގަޅުކޮށްފައެވެ. ނަތީޖާ އެއްގެ ގޮތުން 58 ވަނަ މިނެޓުގައި ހުނަރުވެރި މިޑްފީލްޑަރު ފިލީޕޭ ކުޓީނިއޯ ތަނަވަސް ކޮށްދިން ފުރުސަތެއްގައި ނޭމާ ވަނީ ލަނޑެއް ޖަހައި މެޗުގެ ހަމަހަމަކޮށްދީފައެވެ.\nއަނިޔާއަށްފަހު އެނބުރި ކުޅުމުގެ ތެރެއަށް އައިސް ޓީމާއި ގުޅުނު ބްރެޒިލްގެ ފޯވާޑް ނޭމާގެ ފަރާތުން ވަނީ މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކާފައެވެ.\nމިފަހަރުގެ ޓްރާންސްފާ ބާޒާރުގައި ބާސާ އަށް ބަދަލުވާން މަސަތްކަތް ކުރި ނޭމާ ހުރީ މިދިޔަ ޖުލައި މަހުން ފެށިގެން އަނިޔާގައެވެ. އަނިޔާގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ފަސްގަނޑުގައި މި އަހަރު އޮތް ކޮޕާ އެމެރިކާ ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުގައި ކުޅުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް ނޭމާއަށް ވަނީ ގެއްލިފައެވެ.\n1 މަސް ކުރިން 90 0\n2 މަސް ކުރިން 159 0


ނޭނގި ހިތޭ ތިއަތުލީ4– Esfiya\n. “ކޮބާ ޖަވާބަކީ” މައުވަން ނިވާވުމާއެކު ވާހަކަފެށީ ލައިހާއެވެ. ނިއަމް އިނީ އިސް ޖަހައިގެން އޭނަގެ ފޯނާއި ކުޅޭށެވެ. ނިއަމް އަޑުއިވުނު ކަމަކަށް ނުހެދިއެވެ. “އަޑުނީވޭ ކަމަށް ހެނދިގެން އިނަސް އަޑުއިވުނުކަން މަށަށް ޔަޤީން” އަނެއްކާވެސް ލައިހާ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. ” ކޮން ޖަވާބެއްގެ ވާހަކަ އެއްތަ ތިކިޔަނީ؟ ނިއަމް އިނގޭކަމަކަށް ހަދާނުލިއެވެ. އޭރުވެސް އޭނަ އިނީ އެ އިންގޮތަށް ފޯނާއި ކުޅޭށެވެ. ލައިހާ އިނީ ސީދާ ނިއަމްގެ މޫނަން ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ނިއަމް އިނީ އުނދަގޫވެފައެވެ. ލައިހާ ކުއްލިއަކަށް ނިއަމް ގެ އަތުން ފޯން ޖަހައިގަތެވެ. ތީދެން ކޮންކަމެއްހޭ ނިއަމް އަހާލިއެވެ.” އަހަންނާ ސުވާލުނުކޮށް އަހަރެންގެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ދޭންވީނު. އަހަންނަން އިނގޭ ނިއަމަށް އަހަރެން މިކިޔާ އެއްޗެއް އިގޭނެކަން” ލައިހާ އެނެއްކާވެސް ބުނެލިއެވެ. ނިއަމް އިނީ ދުރު ބަލަހަށްޓައިގެންވެ. ދެން ދިޔައީ ހިމޭން ކަމުގެ ވަގުތު ކޮޅެކެވެ. މާއަވަހަކަށް މާލެ އައީ ކީއްވެތޯ ނިއަމް އަހާލިއެވެ. ޖާވާބް ދިނުގެ ބަދަލުގައި އަނެއްކާވެސް ސުވާލެކެވެ. ލައިހާ ބުނެލީ އޭނަ މާލެ އައީ ނިއަމް ކިޔަވާ ނިމިގެން މާލެ އައި ޚަބަރު ލިބިގެން ކަމަށެވެ. އެހިތް ކެއްތެރިކަމެއްނެތި ނިއަމްގެ ޖަވާބަކަށް އިންތިޒާރު ކުރާތީ އެނޫން ގޮތެއް ނެތިގެން އައީކަމަށެވެ. “އަހަރެން ހީކުރީ ތިން އަހަރުވެގެން ދިޔައިރު އަހަރެން މަތިން ހަނދާނެއް ނުހުންނާނެ ކަމަށް” އޭރުވެސް ނިއަމް އިނީ ދުރުބަލަހަށް ޓައިގެންނެވެ. ” ކިހިނެއް ހަނދާން ނައްތާލާނީ. އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް ލޯބިވޭ. ނިއަމް އަކަށް ނޭނގޭނެ ވޭތުވެ ދިޔަ ތިން އަހަރު އަހަރެން އުޅުނު ހާލެއް” ލައިހާ ދެރަވެގެން އިސްޖަހާލިއެވެ. ” ސޮރީ ލައި އަހަންނަކަށްނެތް ލައިގެ ލޯބި ޤަބޫލް ކުރެވޭކަށް” މޭޒުމަތީގައި ތޮއް ލައިހާގެ އަތްމަތީ އަތްބާއްވާލަމުން ނިއަމް ބުނެލިއެވެ. ލައިހާ އިސްނަގައި ނިއަމްގެ މޫނަން ބަލާލިއެވެ. އެވަގުތު ނިއަމް އިސްޖަހާލަމުން ލައިހާގެ އަތްމަތިން އޭނަގެ އަތްނެނގިއެވެ. “ކީއްވެ؟” ސަބަބު އެގެން ލައިހާ ބޭނުންވިއެވެ. ލައިހާއަށް ބުނެވުނީ އެލަފްޒެވެ. އޭނައަށް ރޮވުނެވެ. ދެން ލައިހާ ބުނެލީ ތިންއަހަރު ވަންދެން އޭނަ އިންތިޒާރުގައި ބޭންދީ އެޖަވާބު ދޭންތޯއެވެ. ” އެހެނެން ނޫން. އަހަރެންހިޔެއް ނުކުރަން ލައި ތިން އަހަރުވަންދެން އަހަރެންގެ ޖަވާބަކަށް އިންތިޒާރު ކުރާނެކަމަކަށް. އެހެން ނޫނަސް ލައި އަހަންނަން ލޯބި ހުށައެޅީމަ އަހަރެން ބުނީ ކުއްޖަކާ ރައްޓެހިވުމާ ދޭތެރޭ ވިސްނާނީ ކިޔަވާ ނިމިގެނޭ. އަދި އެހެން ބުނެވުމަކުން އެ ބުނެވުނީ އަހަންނަން އިންތިޒާރު ކުރާށެކޭ ނޫނެއްނު” ނިއަމް އޭނަގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. ” އަހަންނަން އަހާލެވިދާނެތަ ނިއަމް އުޅެނީ ކުއްޖަކާ ރައްޓެހިވެގެންތޯ ؟ ” ނިއަމް ދެއްކި ވާހަކައަށް އިތުރު އެއްޗެއްނުބުނެ ލައިހާ ކޮށްލީ ސުވާލެކެވެ. ނިއަމް އިރު ކޮޅަކު ވިސްނަން ހުރެލާފައި އާއެކޭ ބުނެލިއެވެ. ނިއަމް ދޮގެއް ހަދާލާފައި އިންތަނުން ތެދުވެ އޭނަގެ ފޯން ހިފައިގެން މައުވަން ދިޔަ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ. އޭރު ލައިހާވެސް ކަރުނަތަށް ފޮހެލާ ހަމައަކަށް އެޅިލައިފިއެވެ.\nމައުވަންއިނީ އިޒާ ގޮވައިގެން ރެސްޓޯރެންޓެއްގައި ކޮފީ އެއްބޯލާށެވެ. އެތަނަން މައުވަން އިޒާ ގޮވައިގެން އައީ އިޒާ ބުނެގެންނެވެ. “ހޫމް ދެންބުނެބަލަ ކޮންވާހަކަ އެއް ދައްކަންށޭ މިތަނަން ތިއައީ؟ މައުވަން ކޮފީ ޖޯޑް ތުންފަތުގައި ޖައްސާލަމުން އަހާލިއެވެ. އޭރު އިޒާ އިނީ މައުވަން ގެ މޫނަން ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. ހިތާހިތުން އެރީތިކަމަށް ތައުރީފު ކޮށްލިއެވެ. ” އަހަރެން ދެން ބޭނުންވަނީ ސީރިއަސް ރިލޭޝަން ޝިޕަކަށްދާން” އިޒާ ދިޔައީ ސީދާ މައުލޫއަށެވެ. “ތިބުނީ؟” މައުވަންއަން އިޒާ ބުނި ޖުމްލައިން އެއްވެސް މާނައެއް ދޭހައެއް ނުވިއެވެ. ” އަހަރެން މިބުނީ ލައިފް އާދޭތެރޭ ސީރިއަސް ވާންވެއްޖޭ. ދެން މިހެން އުޅޭކަށް ބޭނުމެންނޫނޭ. މެރީ ކޮށް ކިޑެއްވެސް ހޯދަންޖެހޭ ނެތްނު.” އިޒާ ތަފްސީލްދިނެވެ. މައުވަން އިޒާއާ ދިމާކޮށްލީ ނުބައިކޮޅަކުން އިރުއަރައިގެން އުޅޭ ދުވަހެއް ހެއްޔޭ ކިޔާފައެވެ. އިޒާ ބުނެލީ އަސްލަށްވެސް އޭނަ ސީރިއަސް ކަމުގައެވެ. “އޯކޭ. އެހެންވިއްޔާ އަހަރެންވެސް ސީރިއަސް” މައުވަން ވެސް ބުނެލިއެވެ. މައުވަން އެކަންތައްތަކާ ނުވިސްނަންތޯ އިޒާ އަހާލިއެވެ. މައުވަން ބުނެލީ އޭނަވެސް ވިސްނާކަމަށާ ނަސީބު ދެރަކަމުން ލޯބިވާ ކުއްޖަކާ އަދި ދިމާނުވާ ކަމަށެވެ. “ކިހިނެތްވާނީ އަހަރެމެން ދެމީހުން ސީރިއަސް ރިލޭޝަން ޝިޕަކަށް ދަޔަށްޔާ؟” ކުޑަ ކޮށް ޖެހެލުންވެ ހުރެ އިޒާބުނެލިއެވެ. ” އަހަރެން އޭރުވެސް ބުނީމެންނު އިޒާދެކެ ލޯތްބެއްނުވެއޭ. އެއްކޮށް އުޅޭތާ މިހާރު ފުދޭވަރަކަށް ދުވަސްވެސްވެއްޖެ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ފީލިންގްސް ތަކަކަށް ބަދަލެއްނާދެ” ފޯނުން ގަޑި ބަލާލަމުން މައުވަން ޖަވާބު ދިނެވެ.އިޒާ ދެރަ ވިއެއްކަމަކު އެކަމެއް ނުދައްކައެވެ. އިޒާ ބޭނުން ވަނީ މިހިސާބުން މި ގުޅުން ނިންމާލަން ކަމަށްވަންޏާ އޭނަ އެކަމަށް އޯކޭ ކަމަށް މައުވަން ބުނެލިއެވެ. ދެން އިޒާ ބުނެލީ އެކުވެރީންގެ ގޮތުގައި އުޅޭނީ ކަމުގައެވެ. މައުވަންވެސް އެކަމަށް އެއްބަސް ވެލިއެވެ. އަދި ބިލް ދެއްކުމަށްފަހު ދެމީހުން އެކީ ތެދުވެގެން ހިނގައިގަތެވެ.\nއެދުވަހަށްފަހު ނިއަމް މައުވަންމެން ގެއަކަށް ނުދެއެވެ. ދާން ބޭނުން ނުވާތީ އެއްނޫނެވެ. އެކަމަކު ލައިހާގެ ކުރިމައްޗަށް އަރަން ޖެހިލުން ވާތީއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު ނިއަމް އެގެއަށް އެދަނީ މައުވަން ގުޅާފައި އައުމަށް ބުނުމުންނެވެ. އިންކާރު ކުރަން ނުކެރުނީ ލައިހާ އައިފަހުން ނިއަމް އެގެއަށް ދާދިއުން މަދު ކޮއްފައިވާކަން މައުވަން އަށް ފާހަގަ ވެދާނެތީއެވެ. ގެއަށްވަތްތަނުން ފުރަތަމަވެސް ބައްދަލުވީ އެއްމެ ބައްދަލުވާން ބޭނުން ނުވާމީހާއާއެވެ. ދެމީހުންނަންވެސް އެކަކު އަނެކަކުގެ މޫނަން ބަލަން ތިބެވުނީއެވެ. އިރުކޮޅަކުން ނިއަމް އަހާލީ މައުވަން ކޮބައިތޯއެވެ. “ދޮންބެ އެވަނީ ދެންމެފެންވަރަށް. ބުނި ނިއަމް އައިއްސިއްޔާ ބުނާށޭ މަޑުކޮށްލާށޭ. އިށީންނަންވީނު” އަތުން ސޯފާއަށް އިޝާރާތްކުރަމުން ލައިހާ ބުނެލިއެވެ. އަދި ނިއަމް އިށީނުމުން އޭނަގެ ކުރިމަތީން ހުރި ސޯފާގައި ލައިހާވެސް އިށީނެވެ. ދެން ހޭދަވީ ހިމޭން ކަމުގެ ވަގުތު ކޮޅެކެވެ. ދެމީހުންވެސް ތިބީ އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން ފޯނާއި ކުޅޭށެވެ. “އަހަރެން ދެދުވަސް ފަހުން ފުރަން” ލައިހާ ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު އިސް އުފުލާލާފައި ނިއަމް ލައިހާގެ މޫނަން ބަލާލިއެވެ. އަދި އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެ އަނެއްކާވެސް ފޯނަން ނަޒަރު ހުއްޓާލިއެވެ. ” ފުރުމުގެ ކުރިން ޖީއެފް އިންޓްރޮޑިއުސް ނުކޮއްދޭނަންތަ؟ ހާދަ ދެކިލަން ބޭނުމޭ އެ ލަކީ ގާލް” ދެންވެސް ވާހަކަ ދެއްކީ ލައިހާއެވެ. އެވަގުތު މައުވަން ސިނޑިން ފައިބައިގެން އަންނާތީވެ ނިއަމް އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ. ނިއަމް މެން ކައިރީ ސޯފާގައި އިށީންނަމުން ކާކުދެކިލަން ބޭނުންވެގެންހޭ ތިއުޅެނީ މައުވަން އަހާލީ އޭނަގެ ކޮއްކޮއަށް ބަލާލަމުންނެވެ. އެއްޗެއް ނުބުނަން ހުރެފައިވެސް ލައިހާ ބުނެލީ ނިއަމްގެ ގާލްފްރެންޑް ކަމަށެވެ. މައުވަން ހީލާފައި އޭނަވެސް ވަރަށް ބައްދަލުކޮށްލަން ބޭނުންކަމުގައި ބުނެލިއެވެ. އަހަރެމެން ކިތައްމެ ދެކެން ބޭނުންވިއަސް އަދި ނެތްމީހެއް ނުދެއްކޭނެންނޫންހޭ ބުނެ މައުވަން އިތުރު ކޮށްލިއެވެ. އެވަގުތު ލައިހާ ބަލާލީ ނިއަމްގެ މޫނަށެވެ. ނިއަމް އަވަހަށް އިންތަނުން ތެދުވަމުން ދަމާ ހިނގާށޭ ބުނެލިއެވެ. އިތުރަށް ބޭޒާރު ވެދާނެތީ އޭނަ އެތާ އިންނަން ބޭނުން ނުވީއެވެ.\nއެރޭ ކައިނިމިގެން މަޒްހަރުގެ ކުޑަ އާއިލާތިބީ ސިޓިންރޫމްގައި ވާހަކަ ދައްކާލާށެވެ. އަދި އެކި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ތެރެއިން މަޒްހަރު ބުނެލީ ރާއްޖެތެރެ ރަށަކަށް ވިޔަފާރި ކަމަކު ދާންއުޅޭވާހަކައެވެ. އަދި މިފަހަރުގެ ދަތުރުގައި ނަސީމާވެސް ބައިވެރި ވާނެކަން އަންގާލިއެވެ. ލައިހާ އޭނަވެސް ދާހިތްވާކަން ހާމަކުރިއެވެ. މަޒްހަރު ބުނެލީ ލައިހާ ގޮވައިގެން އެހެން ފަހަރަކުން ދާނެކަމަށެވެ. މިފަހަރު ޗުއްޓީގައި ދުވަހެއްނެތެއްނޫންހޭ ބުނެލީ އޯގާތެރި ކަމާއެކުގައެވެ. ” ބައްޕާ އަންނަމުން އަހަންނަން ވަރަށް މުހިއްމު އެއްޗެއް ގެނެސް ދޭންވާނެ” އަކްޔަން ބުނެލިއެވެ. މަޒްހަރު ކޯންޗެއްހޭ އަހާލިއެވެ. ” ދޮންބެ އިންނާނެ ކުއްޖެއް” މައުވަންއާ ދިމާލަށް އެއްލޯމަރާލަމުން އަކްޔަން ބުނެލިއެވެ. އަދި އެޔާއެކު އެއްމެން ހޭން ފެށިއެވެ. ރައްދުގައި މައުވަން ބުނެލީ އޭނަ އިންނާނެ ކުއްޖެއް ހޯދަން އަކްޔަންއާ ހަވާލު ކުރެވުނުކަން އޭނައަށް ނޭނގޭކަމަށެވެ. “ހަވާލު ނުކުރިއަސް ތިއުމުރަށް ދިޔައީމަ މީހަކާ ނީނދެ ތިހެން ހުންނަންޏާ އެޒިންމާ އެހެންމީހަކު ނަގަންޖެހޭނެންނު. އެހެން ނޫނަސް މަމި ހުންނަނީ ދޮންބެ މީހަކާ ނީންނަނީސް ކުއްޖަކާ ރައްޓެހިވެސް ނުވާން. އަސްލު ދޮންބެއަށްވުރެ ކުރިން މެރީކޮށްފިއްޔާ ވަރަށް އޮޑްވާނެތާ” އަކްޔަންވެސް ދޫދޭކަށް ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. އެކަކު އަނެކަކާ ދިމާނުކޮށް ނިދަން ދިއުމަށް ނަސީމާ ބުނެލިއެވެ. މަޒްހަރުމެން ދެމަފިރީން އެންމެ އުފާވާ އެއްސަބަބަކީއެއީއެވެ. އެމީހުންގެ ތިންކުދިން އެކަކު އެނެކަކާއި ގުޅިގެން އެކުވެރިން ފަދައިން އުޅޭތީއެވެ.\nނިދަންއެނދުގައި ޖައްސާލުމަށްފަހު ނަސީމާ މަޒްހަރަށް ގޮވާލިއެވެ. އަދި އަކްޔަން އެދެއްކީ ރަނގަޅު ވާހަކައެއް ކަމުގައި އޭނަ ދެކޭކަމުގައި ބުނެލިއެވެ. އާއިލީ ދެތިން މީހުނާ މައުވަންގެ ކައިވެނީގެ ވާހަކަ އޭނަ ދެއްކި ކަމަށްބުނެލިއެވެ. އެކަމަކު މައުވަން އާ އެމީހުންގެ އަންހެންދަރީން ހަވާލުކުރަން ބޭނުން ނުވާކަން އެމީހުންގެ ވާހަކަތަކުން އެނގޭކަމަށް ނަސީމާ ބުނެލިއެވެ. “ރާއްޖެތެރޭގައިވެސް މިހާރު ތިބޭނެ ކިޔަވައިގެން ތިބި މޮޅެތި ކުދިން. އަހަންނަންފެނޭ އެތަނުން ކުއްޖަކު އަތުއަޅުވާލަން” ދެންވެސް ވާހަކަ ދެއްކީ ނަސީމާއެވެ. ” ނުކިޔަވާ ހުއްޓަސް ރިވެތި އަޚުލާޤެއް ހުރެއްޖިއްޔާ އެވީ” މަޒްހަރު ބުނެލިއެވެ. އަދި ދެން އެވާހަކަ ދައްކާނީ ފަހުން ކަމަށާއި މިރޭ ދެން ނިދަންއުޅެން ހިނގާށޭބުނެލިއެވެ.\nWow me first..yaaay..loves it\nWow!!!!! Salhi ekamu maa kuru!!!! Unmeedhu kuran dhen anna part thankolheh dhigu vaane kamah….. Story is fab!!!!! Luv ya Star!!!!\nPlx answer my question\nLoabi vaamyhun nukiyavaa hureemayey kiyaafa reject kuraanetha..does not well educated matters in true love?\nnot only education. every thing does matter according to situation.\nހިތާމަ މަޖާ ލޯބި May 28, 2019\nދީނީ ލޯބި January 4, 2020\nލޯބި January 7, 2018


galehiri: ދެކުނުގެ އަތޮޅުތަކާއި މާލެ މުޑިއެރުމުގެ ސިއްރުތައް 13\nދެކުނުގެ އަތޮޅުތަކާއި މާލެ މުޑިއެރުމުގެ ސިއްރުތައް 13\nސުވާދީބު ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ސިފަތައް\nސުވާދީބު އުފެދުނު ގޮތް ކުރީގެ ބާބެއްގައި ބަޔާން ކުރެވިއްޖެއެވެ. ކޮންމެ ގޮތަކަށް ސުވާދީބު އުފެދުނު ކަމުގައިވިޔަސް އެ ޖުމްހޫރިއްޔާގައި ޒަމާނީ ސިފަތަކެއް ހުއްޓެވެ. މާލޭގައި ގާއިމްވެފައި އޮތް ދިވެހި ދައުލަތުން ނުކުރާ ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލައިފައިވާ ކިތަންމެ ކަމެއް ސުވާދީބު ޖުމްހޫރިއްޔާއިން ކުރިއެވެ. އެހެންވީމާ ޒަމާނީވަންތަކަން ބޮޑަށް ފާޅުވާން ހުރީ ސުވާދީބުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިންނެވެ. މިކަންކަން އިބްރާހިމް ނާސިރު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ނޯޓުކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަންކަން ވަރަށް އަވަހަށް މާލޭގައިވެސް ގާއިމް ކުރެއްވިއެވެ.\nމާލޭގައި ހަސްފަތާލެއް ނެތެވެ. ސުވާދީބުގައި ހަސްފަތާލެއް ހުއްޓެވެ. މާލޭގައި ބޭންކެއް ނެތެވެ. ސުވާދީބުގައި ބޭންކެއް ހުއްޓެވެ. މާލޭގައި ޒަމާނީ މުވާސަލާތީ ވިޔުގައެއް ނެތެވެ. ސުވާދީބުގައި އެފަދަ ވިޔުގައެއް ހުއްޓެވެ. މާލޭގައި ޒަމާނީ އެއަރޕޯޓެއް ނެތެވެ. ސުވާދީބުގައި އެފަދަ އެއަރޕޯޓެއް އޮތެވެ. ރާއްޖޭގައި މަސްވެރިކަމަށް ނުކުމެ އުޅުނީ ރިޔަލާއި ފަލީގައެވެ. ސުވާދީބުގައި ވެސް އެކަންއޮތީ އެހެނެވެ.\nއެކަމަކު ދޯނިފަހަރުގައި އިންޖީނު އަޅާވާހަކަ ސުވާދީބުން ދެއްކިއެވެ. ރާއްޖޭގައި ފަތުރުވެރިކަމެއް ނެތެވެ. ސުވާދީބަކުވެސް ނެތެވެ. އެކަމަކު އާމްދަނީ ހޯދަން ފަތުރުވެރިކަން ތައާރަފްކުރުމުގެ ވާހަކަ ސުވާދީބުން ދެއްކިއެވެ. މާލޭގައި ހުންނަވަނީ ބޯދާ ސްޓައިލުގެ ރަނޑު ރަސްކަލެކެވެ. ސުވާދީބުގައި ހުންނަވަނީ ޒަމާނީ ރައީސެކެވެ. މިކަންކަން ހިމެނުނީ ނާސިރުގެ ލޯ ހުޅުވާން މަޖުބޫރުވި ކަންކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ސުވާދީބުގެ ކަންތައް ހަމަޔަކަށް އެޅުމާއެކު ނާސިރު ވަނީ މިކަންކަން ވަރަށް އަވަސް ސްޕީޑެއްގައި މާލޭގައިވެސް ތައާރަފް ކުރައްވައިފައެވެ. އެވާހަކަ އަދި ފަހުން ގެންނާނަމެވެ.\nސުވާދީބު އުވިގެން ދިޔުން\nސުވާދީބު އުފެއްދީވެސް އިނގިރޭސިންނެވެ. ހަމައެގޮތަށް ސުވާދީބު ނިމުމަކަށް ގެނައީވެސް އިނގިރޭސިންނެވެ. ސުވާދީބު ޖުމްހޫރިއްޔާ އުވުމުގެ ފެށުމަކީ ގަމުގައި ހުންނެވި އިނގިރޭސި ސިޔާސީ މަންދޫބު ރައުންތަވެއިޓް މަރަދޫ ރައްޔިތުންނަށް އެންގެވި އެންގެވުމެކެވެ. މަރަދޫއަށް މިއެންގެވުން އެންގެވީ ރަސްމީ ގޮތުން އަތޮޅުގެ ވެރިރަށަކީ މަރަދޫ ކަމަށް ވުމާއި އަތޮޅުގެ ހެޑްކުއާޓަރަކީ މަރަދޫ ރަތްވިލާގެ ކަމަށް ވުމުންނެވެ. އޭނާ އެންގެވީ ސުވާދީބު ދިދަ ބާލައި ދިވެހި ދައުލަތުގެ ދިދަ 24 ގަޑިއިރު ތެރޭގައި ނެގުމަށެވެ. މި މުހުލަތު ދިނުމުން ފޮތުން ބަލައިގެން މަރަދޫ ކުއްބާގެ އަހަންމާ ދިވެހި ދިދައެއް ފަހައި ތައްޔާރުކޮށްފިއެވެ. ފޮތި ދިނީ އިނގިރޭސިންނެވެ. ދިދަ ތައްޔާރުވުމާއެކު 23 ސެޕްޓެމްބަރު 1963 ވަނަ ދުވަހަށް އަދި އަލިވެސް ނުވިލެނީސް ދަންވަރު ތިނެއް ޖެހިއިރު މަރަދޫގައި ހުންނަ ރަތްވިލާގެއިން ސުވާދީބު ދިދަ ބާލައި ދިވެހި ދިދަ ނަގައިފިއެވެ. މިކަމެއް ކުރީ މަރަދޫ އެޅަދައިތާގެ އަލިފުތާ އާއި ހަސަންރަހާގެ އަހަންމާއެވެ.\nދިވެހި ދައުލަތުގެ ހުކޫމަތު މަރަދޫ މީހުން ގަބޫލުކުރިއަސް ސުވާދީބުގެ މައިމަރުކަޒު ކަމަށްވާ ހިތަދޫން ސުވާދީބުގެ ދިދަ ތިރިއެއް ނުކުރެއެވެ. ހިތަދޫގައި ބޮޑަށް އޮތީ ސުވާދީބު ރޫހެވެ. މިކަން ހައްލުކުރުމުގެ ގޮތުން އިނގިރޭސިން ބޭނުން ކުރި ބުއްދިއަކީ ގަމާއި މާމެންދޫގައި އިނގިރޭސިންގެ ވަޒީފާގައި ދެމިހުރެވުމުގެ އެންމެ އިސް ޝަރުތަކީ ދިވެހި ދައުލަތުގެ ހުކޫމަތު ގަބޫލު ކުރުންކަމަށް އިއުލާން ކުރުމެވެ. އެހިސާބުން ސުވާދީބު ދައުލަތް ސަންދޯކުގައި އެޅިއްޖެއެވެ. އެހިސާބަށް ދިއުމުން ސުވާދީބުގެ ރައީސް އަފީފު ދީދީ ވަނީ އޭނާއަށް ހިމާޔަތްދޭނެ ކަމަށް އިނގިރޭސިން ވައުދުވެ ދީފައި އޮތް ސިޓީ އިނގިރޭސިންނަށް ދައްކަވައިފައެވެ.\nމިވައުދަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތުމުގެ ގޮތުން އިނގިރޭސިން 30 ސެޕްޓެމްބަރު 1963 ގައި އެޗްއެމްއެސް ލޮކް ލޮމޮންޑް ކިޔުނު މަނަވަރުގައި އަފީފާއި އާއިލާ ގޮވައިގެން ސިޝެލްސްއަށް ފުރައިފިއެވެ. އެއީ މަރަދޫ ރަތްވިލާގޭގައި ދިވެހި ދައުލަތުގެ ދިދަ ނަގައި ސުވާދީބުގެ ދަށުން ނެއްޓިގަތްތާ ހަފުތާއެއް ފަހެވެ. އަފީފު ގޮވައިގެން ފުރުމުގެ ކުރިން އިނގިރޭސިން އަފީފު ލައްވައި ކުރުވި އެެންމެ ފަހު މަސައްކަތަކީ ގަމުގައި ތައްޔާރުކުރި ދިވެހި ދިދަ ހިތަދޫއަށް ގެންގޮސް ހިތަދޫގައި ނެގުމެވެ. އެކަން ކުރީ މަރަދޫގައި ދިވެހި ދިދަ ނެގިތާ ހަފުތާއެއް ފަހުންނެވެ. އެއީ އަފީފު ފުރި ދުވަހެވެ.\nސިޝެލްސްގައި އަފީފުގެ އުޅުއްވުން\nއަފީފު ފުރާވަޑައިގެންނެވި މަނަވަރަކީ ކުރިންވެސް ލިޔެވުނު ގޮތަށް އެޗްއެމްއެސް ލޮކްލޮމޮންޑް އެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު އޮތްގޮތުން މާލެއިން ނުވަތަ އައްޑު އަތޮޅުން އިނގިރޭސި އަސްކަރީ މަރުކަޒަށް އަތުވެދާނެ ލޮޅުމަކުން ގަން ދިފާއު ކުރުމަށްޓަކައި އިނގިރޭސި ކަނޑުގެ ސިފައިން އެކި ފަހަރުމަތިން ފޮނުވި ގާޑްޝިޕުގެ ތެރެއިން މަނަވަރެކެވެ. އެދުވަސްވަރު ގަން ގާޑުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އޮތީ ލޮމޮންޑަށެވެ.\nމަނަވަރަށް އަފީފާއި އަފީފުގެ އާއިލާ އެރުވީ އެ އާއިލާގެ ލަގެޖު ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލައި ފާސްކުރުމަށްފަހުގައެވެ. އެކަން އިނގިރޭސިން ކުރީ އަފީފު ފުރުމަށްފަހު ސުވާދީބުގެ ބޭންކު ހުސްކޮށްފިއޭ ނުވަތަ އައްޑޫ ޓްރޭޑިން ކޮމްޕެނީ ހުސްކޮށްގެން ފުރީއޭ ފަހުންވެސް ބަޔަކު ބުނެފާނެތީ އެޒާތުގެ ތުހުމަތުތަކުން އަފީފު ސަލާމަތްކުރުމާއެކު ހަގީގަތުގައިވެސް އަފީފަކީ އަމާނާތްތެރިއެއްތޯ ޔަގީން ކުރުމަށެވެ. މި ފާސްކުރުމަކުން އަފީފާއި އާއިލާގެ އަންނައުނާއި ކޮންމެހެންވެސް ބޭނުންވާ އަސާސީ ތަކެތި ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ނުފެނުނެވެ.\nއަފީފުގެ އަރިހުގައި އޭނާ އާއި އާއިލާ ސިޝެލްސްގައި ވަޒަންވެރިކުރުވުމަށް ދިޔައީ ގަމުގައި މަސައްކަތްކުރި ސިޝެލްސް މީހެއްކަމަށްވާ މިސްޓަރ ހިޓީއެވެ. ލޮކް ލޮމޮންޑު މަނަވަރު ސިޝެލްސްއަށް ލެފީ ގަމުން ފުރިތާ ފަސް ދުވަސް ފަހުން4އޮކްޓޫބަރު 1963 ގައެވެ. އަފީފުގެ އާއިލާކަމުގައި ހިމެނުނީ އަނބިކަނބަލުންނާއި ތިން ކުދިންނާއި އަފީފެވެ. ފަހުން ސިޝެލްސްގައި އިތުރު ދެ ކުދިން ލިބިވަޑައިގަތެވެ. ސިޝެލްސްގައި އަފީފު ހުންނެވީ އިނގިރޭސި ޕެންޝަނަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެތަނަށް ވަޑައިގެންނެވިއިރު އަދި ސިޝެލްސްއަށް އިނގިރޭސިންގެ އަތްދަށުން މިނިވަންކަމެއް ނުލިބެއެވެ. ސިޝެލްސްއަށް މިނިވަންކަން ލިބުނީ އަފީފު ސިޝެލްސްއަށް ވަޑައިގެންނެވިތާ ތޭރަ އަހަރު ފަހުން 1976 ގައެވެ. ސިޝެލްސްގައި ހުންނެވިއިރު ވެސް އަފީފަކީ ސިޝެލްސްގެ މައްޗަށް އިނގިރޭސި ވެރިކަން އޮތުމަށް ތާއީދު ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. މިކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަފީފު ބޭނުންތާކަށް ބޭނުން އިރަކު ވަޑައިގަތުމުގެ ހުއްދަ އިނގިރޭސިން އޮންނަނީ ދީފައެވެ. އަފީފު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފަސްގަޑުގައި ފައި ބީއްސާލި ކަމަށް އެނގިފައިވަނީ އެންމެ ފަހަރަކު އެވެ. އެއީ ސިޝެލްސްގައި ހުންނަވާފައި ބޭސްފަރުވާގެ ދަތުރުފުޅެއްގައި 1965 ވަނަ އަހަރު ލަންޑަނަށް ވަޑައިގަތް ވަޑައިގަތުމެކެވެ. ވަޑައިގަތީ އަނބިކަނބަލުން އަނީސާއާ އެކުގައެވެ.\nސިޝެލްސްއަށް މިނިވަންކަން ދިނުމާއި ބެހޭ ގޮތުން ލަންޑަނުގައި އިނގިރޭސިންނާއި ސިޝެލްސްގެ ވަފްދު މަޝްވަރާ ކުރިއިރު އަފީފާއި އޭނާގެ އާއިލާއާ ބެހޭ ގޮތުން ސިޝެލްސްގެ ވަފްދުން އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުބުނެއެވެ. އަފީފުގެ އާއިލާ ސިޝެލްސް އިން ގެންދިއުމަކަށް ޑިމާންޑެއް ނުކުރެއެވެ. އެގޮތަށް ޑިމާންޑް ކުރިނަމަ އަފީފާއި އޭނާގެ އާއިލާ އިނގިރޭސިވިލާތަަށް ގެންގޮސް ވަޒަންވެރި ކުރުވަން އިނގިރޭސިންނަށް މަޖުބޫރުވާނެއެވެ.\nއަފީފު ސިޝެލްސްގައި ހުންނެވީ ނުހަނު އުފަލުންނެވެ. އޭނާގެ ޕެންޝަން ފައިސާ ބަރާބަރަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވައެވެ. ކުދިން ދަނީ ފެންވަރުގެ ސްކޫލްތަކަށެވެ. ބަލިވީމާ ދަނީ އެކަށީގެންވާ ޑޮކްޓަރުންނާއި ވަސީލަތް ހުރި ހޮސްޕިޓަލް ތަކަށެވެ. އޭރުވެސް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވުރެ ސިޝެލްސްގައި ތައުލީމާއި ސިއްހަތުގެ ކަންތައް މާބޮޑަށް ވެސް ރަގަޅެވެ.\nއަފީފު ފުރުމުން ނާސިރު ކަންތައް ކުރެއްވިގޮތް\nއަފީފު ފުރާވަޑައިގަތްކަން އެނގުމުން މާލޭ ސަރުކާރު އައީ މާވަރުގަދަ ރުޅިއެކެވެ. އެއީ އަފީފު އަތުނުޖެހުނުކަން އެގުމާއި އިނގިރޭސިން ދިވެހި ސަރުކާރަށް ދިނީ ދޯކާއެއްކަން ޔަގީންވުމުންނެވެ. މި ރުޅީގައި އައްޑޫ ކަންތައް ހަމަޖައްސަން ސަރުކާރުގެ ވަފުދެއް ފޮނުވަން ނާސިރު އިންކާރު ކުރެއްވިއެވެ. ނާސިރު އެދިވަޑައިގަތީ އަފީފު ރާއްޖެ ގެނައުމަށެވެ. އައްޑޫގައި އަފީފާއި ދެކޮޅަށް ތިބި ބައެއް މީހުންވެސް އަފީފު ގެންނަން ބާރު އެޅިއެވެ. ނާސިރުގެ ޝަރުތަކީ އަފީފު ގެންއުން ކަމަށްވެފައި އަފީފު ނުގެންނަނަމަ ނާސިރުގެ ފަރާތުން އައްޑޫ އަށް ދުއްތުރާކުރުން ބޮޑުވާނެކަން ޔަގީން ކުރެވޭތީ އައްޑޫގެ ކުރިއަށް ތިބި ބައެއް މީހުން ބުނަމުން ދިޔައީ އަތޮޅުގައި އޭރު ތިބި އަށެއްކަ ހާސް މީހުންނަށް ވުރެ އަފީފު މުހިއްމު ވެގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި އަފީފު ގެންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\nނާސިރު މިގޮތަށް ވިދާޅުވިޔަސް އަދި އައްޑޫއާ ދޭތެރޭ ނާސިރުގެ ހިތް ސާފުވާނީ އަފީފު މާލެއާ ހަވާލުކޮށްގެން ކަމަށް އައްޑޫގެ ބައެއް މީހުން ފާޅުގައި ބުނަމުން ދިޔަކަމަށް ވިޔަސް އިނގިރޭސިން އެކަމަށް އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. އޭރު އައްޑޫގެ ކަންތައް ހަމަޖެއްސުމަށް މާލޭ ސަރުކާރާއި ވާހަކަ ދައްކަން އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ފޮނުވާފައި ތިބި ދެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކީ އާތިންޓަން ޑޭވީ އެވެ. އޭނާގެ ކަމަކީ ގަމުން މާލެއަށް ދަތުރުކޮށް ނާސިރުގެ ސަރުކާރާ ވާހަކަ ދެއްކުމެވެ. ވަކި ހިސާބަކުން ނާސިރު އޭނާއާ ވާހަކަ ދެއްކެވުން ހުއްޓަވައިފިއެވެ. މާލޭ ރައްޔިތުން ނެރެގެން ދެން އޮތީ އާތިންޓަން ޑޭވީއާ ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާ ކުރުމެވެ. މިހެންވެ ބައެއް ފަހަރު ދޫނިދޫގައި އާތިންޓަން ޑޭވީ އާއި އޭނާގެ ޓީމު ބަންދުވެގެންވެސް ތިބޭން ޖެހޭ ފަހަރު އާދެއެވެ.\nސުވާދީބު ދައުލަތް އުފެއްދި މީހުންނަށް ދިވެހި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މުހައްމަދު ފަރީދު މައާފު ދެއްވިއަސް އެއީ ނަމެއްގައި ދެއްވި މާފެކެވެ. ދޭތެރެއަކުން އައްޑޫގައި ކުރިއަށްތިބޭ ބައެއް މީހުން މާލެ ގެނެސް އެކިކަންކަމުގައި ކުށްވެރިކޮށް އަރުވައި ހެދިއެވެ. މިގޮތުން ގަމުގައި ހުންނަ ދިވެހިންގެ ލޭޒަން އޮފިސަރ ހިތަދޫ މުހައްމަދު ސައީދު މާލެ ގެންގޮސް ގޮއިދޫއަށް އަރުވައިވެސް ލިއެވެ. އަދިވެސް މިފަދަ ކިތަންމެ ބައެކެވެ.\nއަފީފު މާލެއާ ހަވާލުކުރަން އިނގިރޭސިން އެއްބަސްނުވީމާ ދެން ނާސިރުގެ ސިޔާސަތަކަށްވީ އަފީފު އެނބުރި ރާއްޖެއަށް ދުވަހަކުވެސް ވަޑައިގަތަ ނުދިނުމެވެ. ނާސިރަށް ފަހު މައުމޫނުވެސް ގެންގުޅުއްވީ އެ ސިޔާސަތެވެ. މައުމޫނު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމުން އަފީފު ވަނީ އެތަކެއް ފަހަރުމަތިން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކޮށް ގާތްތިމާގެ މީހުން އެއްފަހަރު ނަމަވެސް ދެކިލުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް އެދިވަޑައިގެނަފައެވެ. މިކަމަށް މައުމޫން ޖަވާބު ނުދެއްވައި ހިފަހައްޓަވަމުން ވަޑައިގަންނަވަނިކޮށް 1988 ގައި އަފީފަށް ސްޓްރޯކެއް ޖެހި ސިއްހަތު ވަރަށް ގޯސްވެއްޖެއެވެ. އެހިސާބުން މައުމޫނު ވަނީ އަފީފު ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވައިފައެވެ.\nއަފީފު ރާއްޖެ ވަޑައިގަތީ 1989 ގައެވެ. އައްޑޫއަށް ވެސް ވަޑައިގެން ގާތްތިމާގެ މީހުނާއި ބައްދަލުކުރައްވައި އަލްވިދާއު ވިދާޅުވެފައި ވަރަށް އަވަހަށް ފުރާވަޑައިގެންފިއެވެ. އަފީފު އަވަހާރަވީ ސިޝެލްސްގައި 13 ޖުލައި 1993 ގައެވެ. މުޅިއެކު ތިރީސް އަހަރު އޭނާ ވަނީ ސިޝެލްސްގައި ހޭދަކުރައްވައިފައެވެ.\nސުވާދީބަށް ފަހު ދެން ކަންތައްވި ގޮތް\nސުވާދީބު ދައުލަތް 1963 ގެ ސެޕްޓެމްބަރުގައި އުވި ދިވެހި ދައުލަތުގެ ދަށަށް ދިޔައިރު ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މާލެއިން މީހަކު ނެތެވެ. މާލެއިން މީހަކު ނުފޮނުވައެވެ. އަފީފު ފުރާވަޑައިގަތީ އަތޮޅު ހިންގެވުން ވަކި މީހަކާ ހަވާލު ކުރައްވާފައެއް ނޫނެވެ. އެހެން ހަވާލު ކުރައްވާކަށް އޭނާގެ ހައިސިއްޔަތެއްވެސް އޭރު ނެތެވެ. އައްޑޫގެ ކަންތައް ހަމަޖައްސަން އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން އޭރު ރާއްޖެއަށް ފޮނުވާފައި ތިބި ދެމީހުންނަކީ އާތިންޓަން ޑޭވީ އާއި ރައުންތަވެއިޓް އެވެ. ޑޭވީ ގިނައިން ހުންނަވަނީ މާލޭގައެވެ. ރައުންތަވެއިޓް ހުންނަވަނީ ގަމުގައެވެ.\nސިޝެލްސްއަށް އަފީފު ގެންދިއުމާ ގުޅިގެން އައްޑޫއާ ހަވާލުވާން ރަސްމީ މަންދޫބަކު ނާސިރު ގަސްތުގައި ނުފޮނުއްވައި ފަސް ކުރެއްވީއެވެ. މިހެން ހެއްދެވީ އިނގިރޭސިންނަށް ޖެއްސުން ކުރުމާއި އައްޑޫ މީހުންނަށްވެސް ދަތި ކުރުމަށެވެ. އޭރުން ވާނުވާ ނޭގި އޮޅުން ބޮޅުންވެފައި ތިބޭނެކަން ނާސިރަށް އެގިވަޑައިގަންނަވައެވެ. މިކަން ވިސްނިގެން އިނގިރޭސިންގެ ފަރާތުން ރައުންތަވެއިޓް އައްޑު އަތޮޅުގެ ވަގުތީ ވެރިޔަކަށް ހިތަދޫ ގަނޑުވަރު މޫސައިދި ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. ގަނޑުވަރު މޫސައިދިގެ އިސް ޒިންމާއަކީ ވީހާވެސް އަވަހަށް އިންތިޚާބު ބާއްވައި އަތޮޅު ކޮމިޓީއެއް ހޮވުމެވެ. މިކޮމިޓީއަށް މީހުން ހޮވަން ޖެހެނީ އަތޮޅުގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށަކުންނެވެ. ގަނޑުވަރު މޫސައިދިގެ އަތޮޅުވެރިކަމަކީ ގާނޫނީ ހައިސިއްޔަތެއް ނެތް އަތޮޅުވެރިކަމެކެވެ. އެއީ އިނގިރޭސިންގެ ސިޔާސީ ނިންމުމެކެވެ.\nއަފީފު ފުރައިގެން ދިޔަތާ ދެމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިންތިޚާބު ބާއްވައި އަތޮޅު ކޮމިޓީ ހޮވައިފިއެވެ. އޭރުވެސް އަދި މާލެއަކުން މީހަކު ނާދެއެވެ. މުޅިއަތޮޅު އޮތީ އޮޅުން ބޮޅުންވެފައެވެ. މި އޮޅުންބޮޅުމުގެ ތެރޭން ބައެއް މީހުން ސުވާދީބު އަލުން އިއާދަކުރަންވެސް ވަކާލާތު ކުރަމުން ދިޔައެވެ. ހިތަދޫ އާއި ފޭދޫ އަދި ހުޅުދޫގެ ކުރިއަށް ތިބި ބައެއް މީހުން ރައުންތަވެއިޓް މެދުވެރިކޮށް ތިމަންނާމެން އަލުން ބޭނުމީ އަނެއްކާވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ދަށުން ނެއްޓި ސުވާދީބު ގާއިމު ކުރާށޭ ވެސް ބުނެފިއެވެ. މިކަމާއި މެދު އިނގިރޭސި ކޮމަންވެލްތު އޮފީހުގައި 1963 ގެ ޑިސެމްބަރު މަހު މަޝްވަރާވެސް ކުރެވުނެވެ. އެކަމަކު ދެވަނަ ސުވާދީބު ހަދަން ވާގިވެރިވާކަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ.\nއައްޑޫއާ އެންމެ ކައިރިއަށް ދައުލަތުގެ އުޅަނދެއް އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ދިޔައީ 1963 ގެ ނޮވެމްބަރު މަހު ފުވައްމުލަކަށެވެ. ގޯލްޑަންރޭ ކިޔުނު ބޯޓުގައި ދަތުރުކުރި މާލޭ ވަފްދުގެ ވެރިޔަކީ އަހުމަދު ހިލްމީ ދީދީއެވެ. އައްޑޫން ހޮވުނު އަތޮޅު ކޮމިޓީގެ މެންބަރުން ހިލްމީއާ ބައްދަލުކުރަން ދިޔައީ ފުވައްމުލަކަށެވެ. ހިލްމީއާ ބައްދަލުކޮށްފައި ދެން ހަދަންވީ ކިހިނަކުންތޯ އަތޮޅު ކޮމިޓީން ސުވާލު ކުރިއެވެ. ހިލްމީ ވިދާޅުވީ ކޮމިޓީއަށް މެންބަރުން ހޮވުމަށް ނެގުނު ވޯޓުގައި އެންމެ ގިނަ ވޯޓު ލިބުނު މީހާ އަތޮޅުގައި ބަހައްޓާފައި ދެން އެންމެން ގޯލްޑަންރޭގައި މާލެ ދާންވީކަމުގައެވެ.\nހިތަދޫގެ އަތޮޅުވެރިކަން ފެށުން\nކޮމިޓީ ހޮވުމަށް ނެގުނު ވޯޓުގައި އެންމެ ގިނަ ވޯޓު ހޯއްދަވާފައި ވަނީ ހިތަދޫ މޫސާ އަލި ދީދީ އެވެ. އެހެންވެ އޭނާ ބައްޓާފައި އަތޮޅު ކޮމިޓީގެ ދެން ތިބި މީހުން ގޮވައިގެން ހިލްމީ މާލެއަށް ފުރައިފިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ މީދޫ ނާފިޒާއި ހުޅުދޫ މުދިންތައްކާނާއި ފޭދޫ ދޮންރަހާ ފަދަ މީހުންނެވެ. މިފުރުމެއް ފުރިއިރުވެސް އަތޮޅު ހިންގުން ރަސްމީކޮށް މޫސާ އަލި ދީދީއާ ހަވާލެއް ނުކުރެއެވެ.\nއަތޮޅުވެރިޔަކަށް ދެންވެސް ހުންނެވީ އިނގިރޭސިން ވަގުތީގޮތުން ބެހެއްޓި އަތޮޅުވެރިޔާ ހިތަދޫ ގަނޑުވަރު މޫސައިދި އެވެ. ހިލްމީ ފުރާވަޑައިގަތުމަށްފަހު ގޯލްޑަންރޭގައި ހުންނަވައިގެން އައްޑޫ ރިޕޯޓު ދާޚިލީ ވަޒީރު ކަރަންކާ އިބްރާހިމް ރަޝީދަށް ދެންނެވީ ރޭޑިއޯ ސެޓު މެދުވެރިކުރައްވައެވެ. އައްޑޫގައި އަތޮޅުވެރިޔަކަށް ބެހެއްޓީ ކާކުހޭ އިބްރާހިމް ރަޝީދު ސުވާލު ކުރެއްވީމާ ހިލްމީއަށް ތެދުހައްދަވާކަށް ކެރިވަޑައެއް ނުގަތެވެ. ހިލްމީ އޮތީ ވަކި މީހަކާ އަތޮޅުވެރިކަން ހަވާލު ކުރައްވާފައެއް ނޫނެވެ. ގަނޑުވަރު މޫސާދި އަތޮޅުވެރިކަމުން ވަކިކުރާކަށް ވެސް ހިލްމީއަކަށް ކެރިވަޑައެއް ނުގަތެވެ.\nމިހެންވެ އިބްރާހިމް ރަޝީދުގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ހިލްމީ ވިދާޅުވީ ހުރިހާކަމެއް މޫސާ އަލި ދީދީއާ ހަވާލު ކުރައްވާފައިވާ ކަމުގައެވެ. އަދި އޭނާއަކީ އަތޮޅު ކޮމިޓީ އިންތިޚާބުގައި އެންމެ ގިނަ ވޯޓު ލިބުނު މީހާ ކަމަށްވާތީ މިދަނީ އޭނާ އަތޮޅުގައި ބަހައްޓާފައި ކަމުގައެވެ. މިއަށް އިބްރާހިމް ރަޝީދު އެއްޗެކޭ ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ. ސަބަބަކީ މޫސާ އަލި ދީދީއަކީ އަފީފުގެ ޅިޔަނަކަށްވާތީ މިކަމަކީ ނާސިރު ރުހިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތެއްކަމަށް ޔަގީން ނުވާތީއެވެ. ކޮންމެއަކަސް ރޭޑިއޯ ސެޓުން ދެކެވުނު މިވާހަކަތައް މޫސާ އަލި ދީދީ ހުންނެވީ އޭނާގެ ގޭގައި ހުންނަ ރޭޑިއޯއެއް ޓިއުން ކުރައްވައިގެން އަޑު އައްސަވާށެވެ. އޭރު ރޭޑިއޯ ސެޓުން ދައްކާ ވާހަކަ ގޭގޭގައި ހުންނަ ރޭޑިއޯއިން ވަކި ފްރެކުއެންސީތަކަށް ޓިއުން ކުރީމާ އަޑު އިވެއެވެ. ރޭޑިއޯއަކީ އޭރު އާއްމު އެއްޗެއް ނޫނެވެ.\nމިއަޑު އިވުމުން މޫސާ އަލިދީދީ ވަޑައިގެން ގަނޑުވަރު މޫސައިދިއަށް ވިދާޅުވީ ބޭބެ ދެން ގެއަށް ވަޑައިގަންނަވާށެވެ. އަތޮޅުވެރިކަން ސަރުކާރުން ތިމަންނައާ ހަވާލު ކުރައްވައިފިއެވެ. މޫސައިދި ވެސް މިއީ ތެދެކޭ ހީކުރައްވައި ގެއަށް ވަޑައިގެންފިއެވެ. އަނެއް ދުވަހު ފޭދޫއަށް ވަޑައިގެންފައި ފޭދޫ ރައްޔިތުންނާއި ބައްދަލު ކުރައްވައި އަތޮޅުވެރިންނަކީ ތިމަންނައޭ އަންގަވައި ގަމާއި ބެހޭ އެއްވެސް ކަމެއް ތިމަންނާއަށް ނާންގައި ކޮށްގެން ނުވާނެއޭ ވިދާޅުވެ މޫސާ އަލި ދީދީ އަމުރު މައުރޫފު ހިނަގަވައިފިއެވެ. އޭރު މާލެއަކަށް އަދި ވާނުވާވެސް ނޭގެއެވެ.\nމާލެއަށް ކަންކަން ރޭކާލީ އަތޮޅުވެރިޔާގެ ނަމުގައި މޫސާ އަލި ދީދީ މެސެޖު ފޮނުއްވާން ފެއްޓެވުމުންނެވެ. އޭރު އަހުމަދު ހިލްމީ ވެސް ތިމަންނާ މިފުރަނީ މޫސާ އަލި ދީދީ ބަހައްޓާފައޭ ވިދާޅުވީމާ ނާސިރު ވެސް އަދި ކަރަންކާ ރަޝީދުވެސް އަޅައެއް ނުލައެްވައެވެ. ހިލްމީއަށް ވެސް އެހެން ވިދާޅުވެވިފައި އޮތީމާ ކަލޭ ތިޔައީ އަތޮޅުވެރިއެއް ނޫނޭ ވިދާޅުވާކަށް ކެރިވަޑައެއް ނުގަތެވެ. އެހެންނޫނަސް އަތޮޅުވެރިޔާއަކީ އެންމެ ގިނަ ވޯޓު ލިބުނު މީހާކަމަށް ވާނަމަ އެންމެ ގިނަ ވޯޓު ލިބިފައި އޮތީ މޫސާ އަލި ދީދީއަށެވެ. ވީމާ އަމިއްލައަށް އިސްވިއަސް އެކަމުގައި މޫސާ އަލި ދީދީއަށް ގާނޫނީ ހައިސިއްޔަތު އޮތެވެ. މޫސާ އަލި ދީދީއަށް އަތޮޅުވެރިކަން ލިބުނީ މިމަގުންނެވެ.\nމޫސާ އަލިދީދީ ރަސްމީ ގޮތުން މާލެ ގެނެސް މަގާމުގެ ހުވަޔާއި ދިވެހި ދައުލަތަށް ވަފާތެރިވުމުގެ ހުވާ ކުރުވައި އަތޮޅުވެރިކަމުގެ ފަތްކޮޅުދީ މިކަންކަން ކުރީ އޭނާ އަމިއްލައަށް އަތޮޅުވެރިކަމާއި ހަވާލުވެގެން ހުންނަވާތާ 8 މަސްފަހުންނެވެ. މިކަމެއް ހިގީ 8 ޖުލައި 1964 ގައެވެ. މަރަދޫ ރަތްވިލާގެ އުވާލައި ރަސްމީގޮތުން މަރަދޫން އަތޮޅުވެރިކަން ނެގުނީ މޫސައިދި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރައްވާތާ އަހަރަކަށް ވުރެ ގިނަވީ ފަހުންނެވެ. އެމުއްދަތުގައި މަރަދޫ ރަތްވިލާގެއަކީ ވީރާނާވާން ދޫކޮށްލެވިފައި ހުރި ތަނެކެވެ.\nމޫސާ އަލި ދީދީގެ އަތޮޅުވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ އަހަރު އަތޮޅުގައި ވަރަށް ޖަގަޑާ ބޮޑެވެ. މިހެންވުމުގެ ސިއްރަކީ ނާސިރު އަންގަވާ ގޮތަށް ކަންތައް ކުރައްވަން ޖެހުމެވެ. އަދި އަފީފު ދީދީ ފުރާވަޑައިގަތުމަށްފަހު އަތޮޅުގެ މާލިއްޔާއަށް ވީގޮތް ނޭގިގެން ރައްޔިތުން ނުތަނަވަސްވުމާވެސް އެކުގައެވެ. ސުވާދީބު ޒަމާނުގައި އައްޑޫ ބޭންކެއް ހުއްޓެވެ. އައްޑޫ ޓްރޭޑިން އޮގަނައިޒޭޝަނެއް ހުއްޓެވެ. މިތަންތަން ފެށީ ރައްޔިތުންނަށް ހިއްސާ ވިއްކައިގެންނެވެ. އެކަމަކު ސުވާދީބު ނިމުނުއިރު ބޭންކަކަށް ހުރީ ބޮޑު ފޮށްޓެކެވެ. އޭގައި ހުރީ ދިވެހި އެއްލައްކަ ރުފިޔާއެވެ. އެހެން އެއްޗެއް ނެތެވެ. ޓްރޭޑިން އޮގަނައިޒޭޝަނުގެ ފައިދާގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަހަރަކު ހިއްސާއަކަށް އެތިކޮޅެއް ބެހިއެވެ. އެފަހުން އެކަމެއް ނުވެއެވެ. ސުވާދީބު ނިމުނުއިރު އެކައްޗެއްވެސް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.\nއަފީފު ފުރީ އެއްވެސް އެއްޗެއް ހިފައިގެން ނޫންކަން އިނގިރޭސިން އޮތީ ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ. އެހެންވީމާ ގިނަ ބަޔަކު ހީކުރީ ބޭންކާއި ކުންފުނި ދޮވެލީ މޫސާ އަލި ދީދީ ކަމުގައެވެ. އަދި ނާސިރުގެ އަނިޔާވެރިކަން ތަންފީޒު ކުރަނީވެސް މޫސާ އަލި ދީދީކަމުގައެވެ. މިހެން ހީވާން ޖެހުނީ ގަމަށް މަސައްކަތުދާ މީހުން ނޫން އެހެން ބަޔަކު ގަމަށް އެރުމާއި ހަސްފަތާލަށް ދިއުން ފަދަ ކަންކަން ވެސް ނާސިރު ވިދާޅުވެގެން މޫސާ އަލި ދީދީ މަނާ ކުރެއްވުމުންނެވެ. މިމަނާ ކުރުމެއްވެސް ދުވަސްކޮޅަކު ދެމިއޮތެވެ.\nމި ކަންތަކުގެ ތެރޭގައި ރައްޔިތުން ދެބަޔަކަށް ނުކުމެ ބޮޑު ތަޅައިފޮޅުމަކަށް ވެސް ދިޔައެވެ. މޫސާ އަލި ދީދީގެ ބޯވެސް ފަޅައިލިއެވެ. މިހިސާބަށް ދިއުމުން މޫސާ އަލި ދީދީ ގަމަށް ވަޑައިގެން ގަމުގައި ހުރި އިނގިރޭސި އިސް އޮފިސަރ މޮސް އަށް ވިދާޅުވީ އޭނާއަކީ ދިވެހި ދައުލަތް އަތޮޅުގައި ތަމްސީލުކުރާ އިސް މީހާކަމަށާއި މިޒާތުގެ ކަންކަމަށް އިނގިރޭސިން ހިތްވަރުނުދޭނަމަ މިކަންކަން ހުއްޓުވުމަށެވެ. މިކަން ނުުއްޓުވާނަމަ އިނގިރޭސިން އަދިވެސް ތިބީ އައްޑޫ ވަކިކޮށްގެން ކުރިއަށްދާން ކަމަށް ދައުލަތުގައި ދަންނަވާނެ ކަމަށެވެ. މިމޭރުމުން ވާހަކަ ދެއްކެވި ދުވަހުން ފެށިގެން މީސްތަކުން މޫސާ އަލި ދީދީގެ ބޮލަށް ގަޔަށް އެރުން ހުއްޓައިފިއެވެ.\nއަތޮޅުވެރިކަމުގެ ކުއްލި ނިންމުންތައް\nނާސިރު އޮތީ މޫސައިދީއަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ބާރުތައް ދެއްވައިފައެވެ. މޫސައިދި އެދިވަޑައިގެންނެވި ހުރިހާކަމެއް އެދިވަޑައިގެންނެވި މަގުން ނާސިރު ކޮށްދެއްވިއެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފާހަގަކުރެވުނު ކަންކަން ތިރީގައި ބަޔާން ކުރާނަމެވެ.\nފުރަތަމަ ކަމަކީ މަރަދޫ އާއި މަރަދޫފޭދޫ އެއްކޮށްލުމެވެ. މިކަމެއް އިއުލާންކުރީ3އެޕްރީލް 1969 ގައެވެ. މި ދެރަށް އެއްކޮށްލުމަށްފަހު މަރަދޫފޭދޫގެ ނަންވެސް އުވައިލިއެވެ. އެއްކޮށްލުމަށްފަހު ރަށުގެ ނަމަކީ މަރަދޫ އެވެ. އިދާރީގޮތުން ދެ ރަށް އަލުން ވަކިކުރީ 14 އެޕްރީލް 1975 ގައެވެ. އެހިސާބުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް މަރަދޫފޭދޫ އަކާއި މަރަދޫއެއް އެބައޮތެވެ. އެކަމަކު ކުރީގައި ބަޔާން ކުރެވުނު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މަރަދޫފޭދޫއަށް އުފަން ކަމަށް ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތަކުން ދައްކާ އެކަކުވެސް ނުހުންނާނެއެވެ. އެމުއްދަތުގައި އެންމެން ވިހާފައިވަނީ މަރަދޫއަށެވެ. މަރަދޫފޭދޫއަކީ ކުރިން ފޭދޫގައި އުޅުުނު މީހުން މަރަދޫގެ ދެކުނުކޮޅަށް ބަދަލުކުރުމަށްފަހު އުފެއްދުނު އިދާރީ ވަކި ޔުނިޓެކެވެ.\nގަމަކީ ކުރިން މީހުން ދިރިއުޅުނު ރަށެކެވެ. އެއީ އައްޑުއަތޮޅުގެ ދަނޑުގޮވާމުގެ މައިމަރުކަޒެކެވެ. ގަމުގައި ރޯޔަލް އެއަރފޯސް ބޭހެއް ގާއިމް ކުރުމުގެ ގޮތުން ގަމުގައި ދިރިއުޅުނު މީހުން ބަދަލުކުރީ ފޭދޫއަށެވެ. އެހިސާބުން ފެށިގެން ފޭދޫއަށް ކިޔައިއުޅުނީ ގަންފޭދޫ އެވެ. މާނައަކީ ފޭދޫގައި ދިރިއުޅޭ ގަމު މީހުންގެ ރަށެވެ. މިހެން ކިޔަން ޖެހުނީ އަސްލު ފޭދޫ މީހުން ތިބީ މަރަދޫގެ ދެކުނުކޮޅުގައި ކަމަށްވެފައި އެރަށަށް ވެސް ފޭދޫގެ ނަން ކިޔާތީއެވެ. އެއީ މަރަދޫފޭދޫއެވެ. މާނައަކީ މަރަދޫގައި ދިރިއުޅޭ ފޭދޫ މީހުންގެ ރަށެވެ. މިހެން ނަން ކިޔަމުން އައިސް3އެޕްރީލް 1969 ގައި ގަންފޭދޫގެ ނަމުން ގަން އުނިކުރައްވައި އެރަށުގެ ނަމަކީ ފޭދޫ ކަމުގައި ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސެވިއެވެ.\nއައްޑުއަތޮޅުގައި މީހުން އާބާދުވީއްްސުރެ މީދޫއަކީ ވަކިރަށެއްގެ ގޮތުގައި ހިމެނިގެން މީހުން ދިރިއުޅެމުންގެންދާ ރަށެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހުޅުދޫ އާއި މީދޫއަކީ އެއްފަސްގަނޑެއްގައި އާބާދުވެފައިވާ ދެރަށް ކަމުގައިވާތީ އަތޮޅުވެރިޔާ ދަންނަވައިގެން ޚަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން މީދޫ އުވާލައި އަދި ހުޅުދޫވެސް އުވާލައި ހުޅުމީދޫގެ ނަމުގައި3އެޕްރީލް 1969 ގައި އާ ރަށެއް އިއުލާން ކުރިއެވެ. ހުޅުމީދޫގެ ގޮތުގައި ދެމިތިބެވުނީ ހައެއްކަ އަހަރުއެވެ. އަނެއްކާވެސް ދެރަށް ވަކިކުރައްވައި މީދޫ އަކާއި ހުޅުދޫއެއް އުފަންވީ 14 އެޕްރީލް 1975 ގައެވެ.\nމޫސައިދީގެ އަތޮޅުވެރިކަން ނިމުމަށްފަހު މާފަހުން އޭނާގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ކުރެވިފައިވާ ކަންކަމާއި ދޭތެރޭ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ގޮސް އޭނާގެ ދަރިކަލުން އަބްދުﷲ ނަސީރުގެ އަރިހުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ތިމަންގެ އަތޮޅުވެރިކަމުގައި ކުރެވިފައިވާ އެންމެ ވިޔާނުދާ ގޯސްކަމަކީ ހުޅުދޫ އާއި މީދޫ އެއްކޮށްލުމެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ވަރަށް ހިތާމަ ކުރަމެވެ. އެކަމަކީ ތިމަން އަމިއްލައަށް ފެނިގެން ނާސިރަށް ދަންނަވައިގެން ކުރުވި ކަމެކެވެ. ހަމައެގޮތަށް ދެރަށް އަލުން ވަކިކުރުވީވެސް ނާސިރަށް ތިމަން އަމިއްލައަށް ދަންނަވައިގެންނެވެ.\nއަތޮޅުވެރިކަން ފުރޮޅެން ފެށުން\nރައްޔިތުން އިންތިޚާބުކުރާ އަތޮޅުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ދެ ދައުރަކަށް މޫސާ އަލި ދީދީ ހޮވިވަޑައިގަތެވެ. މޫސާ އަލި ދީދީގެ އަތޮޅުވެރިކަމުގައި އޭނާ މާލެ ވަޑައިގަންނަވާއިރު އަބަދުވެސް ބަދަލުގައި އަތޮޅުވެރިޔަކަށް ހުންނަވަނީ މާލެއިން ފޮނުވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިގޮތުން ވެލިދޫގޭ މޫސައިދި އާއި ކުއްޅަވަށްގޭ އަބްދުﷲ ޖަމީލާއި އިބްރާހިމް ރައޫފާއި ޔޫސުފް މޫސާ ކިޔުނު ބޭފުޅަކު ބަދަލުގައި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރެއްވިއެވެ.\nޖެހިޖެހިގެން ތިންވަނަ ދައުރަކަށް ހޮވިވަޑައިގަތުމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތް ކާމިޔާބެއް ނުވިއެވެ. އެފަހަރު ހޮވިވަޑައިގަތީ ހިތަދޫ އަހުމަދު ސާލިހު އަލި ދީދީއެވެ. އަހުމަދު ސާލިހު އަލި ދީދީ އަތޮޅުވެރިކަމުގައި ހުންނަވަނިކޮށް 1974 ގައި ނާސިރު އަތޮޅު ކޮމިޓީ ސިސްޓަމް އުވާލައްވައި އަހުމަދު ސާލިހު އަލި ދީދީ އަތޮޅުވެރިކަމުން ވަކި ކުރައްވައިފިއެވެ. މިވަކިކުރެއްވުމަށްފަހު ދެން އަނެއްކާވެސް އަތޮޅުވެރިކަމަށް އައްޔަން ކުރެއްވީ މޫސާ އަލި ދީދީއެވެ. އިނގިރޭސިން 29 މާޗް 1976 ގައި ގަމުން ފޭބިއިރު އަތޮޅުވެރިކަމުގައި ހުންނެވީ މޫސާ އަލި ދީދީއެވެ.\nމައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމު ރާއްޖޭގެ ރައީސްކަމާއި ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު ލަސް ނުކުރައްވައި ނާސިރުގެ ގާތް މީހުން އަތޮޅުވެރިކަމުން ވަކިކުރުމުގެ ކެމްޕޭނެއްގެ ދަށުން މޫސާ އަލި ދީދީ އަތޮޅުވެރިކަމުން ވަކި ކުރައްވައި އައްޑު އަތޮޅު ވެރިކަން ދެއްވީ އަނެއްކާވެސް ހިތަދޫ މީހަކަށެވެ. އެމީހަކީ މޫސާ ލުތުފީ އެވެ. މޫސާ ލުތުފީއަށް ފަހު ދެންވެސް އަތޮޅުވެރިކަން ދެއްވީ ހިތަދޫ މީހަކަށެވެ. އެއީ ތުއްބީގެ މުހުއްމައިދިއެވެ. މުހުއްމައިދިއާ ހިސާބުން ހިތަދޫގެ އަތޮޅުވެރިކަމުގެ ސިލްސިލާ އޮތީ ނިމިފައެވެ.\nމުހުއްމައިދި އަތޮޅުވެރިކަމުން ވަކިކުރެއްވުމަށްފަހު މައުމޫން ދެން ފޮނުއްވީ އަބްދުއްރަހުމާނު އަގީލް ކިޔުނު މާލޭ މީހެކެވެ. އޭގެ ފަހުން ފޮނުއްވީ ހައިވަކަރު އަހުމަދުފުޅާއި އަބްދުއްސައްތާރު ހަސަން އަދި ހާމިދު ޔޫސުފެވެ. ހާމިދަށްފަހު ދެން ފޮނުއްވީ އައްޑޫ މީހެކެވެ. އެއީ ފޭދޫ ހުސައިން ސައީދެވެ.\nއަތޮޅުވެރިކަން އުވިގެން ދިއުން\nރާއްޖޭގެ ރައީސްކަމަށް ކެނެރީގޭ މުހައްމަދު ނަޝީދު އިސްވެވަޑައިގެން އަތޮޅު ސިސްޓަމް އުވާލައްވައި ހަތް ޕްރޮވިންސެއް ހައްދަވައި ފުވައްމުލަކާއި އައްޑޫއަކީ ދެކުނު ޕްރޮވިންސްކަމުގައި 2008 ގައި ކަނޑައެޅުއްވިއެވެ. އައްޑޫ ހިމެނޭ ޕްރޮވިންސްގެ ވެރިޔަކަށް މިނިސްޓަރ އޮފް ސްޓޭޓް ފެންވަރުގައި އައްޔަން ކުރެއްވީ ހިތަދޫ މުހައްމަދު ނަސީރެވެ. އޭނާއަކީ ކުރީގެ އަތޮޅުވެރިޔާ މޫސާ އަލި ދީދީގެ ދަރިފުޅެވެ.\nއައްޑު އަތޮޅަށް ސިޓީއެއްގެ ދަރަޖަ ދެއްވައި ސިޓީ ކައުންސިލެއް އިންތިޚާބުކޮށް އޭގެ ތެރެއިން ހޮވޭމީހަކު މޭޔަރަކަށް ހުންނަ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސެވީ ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި 2011 ގެ ޖެނުއަރީގައެވެ. އޭގެ ފަހުން އައްޑޫ ސިޓީގެ މޭޔަރުކަން ކުރައްވަމުން ވަޑައިގަންނަވަނީ ހިތަދޫ އަބްދުﷲ ސޯދިގެވެ. މޭޔަރުކަމާއި ކައުންސިލަރ ކަމުގެ ދައުރެއްގެ ދިގުމިނަކީ ތިން އަހަރެވެ. (ނުނިމޭ)\nލިޔުއްވީ: ގަދަ ކަލޭގެފާނު


އެއްވެސް އަނިޔާއެއް ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެ، ކުޑަކުދިންނާ ބެހުނު މެންބަރު ވަކިކޮށްފިން: ބިދަބިން – Haftha\nThu, 28 May, 2020, 11:02 pm\nއެއްވެސް އަނިޔާއެއް ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެ، ކުޑަކުދިންނާ ބެހުނު މެންބަރު ވަކިކޮށްފިން: ބިދަބިން\nމިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު ކުޑަ ދެ ފިރިހެން ކުއްޖަކާ މެދު ގަދަކަމުން ބަދުއަހުލާގީ އަމަލު ހިންގި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހާ ގުރޫޕުން ވަކިކޮށްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ އުޅުނު ބިދަބިން ބޮޑުބެރު ގުރޫޕުން ބުނެފިއެވެ.\nމިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ ދަންވަރު 1:00 ހާއިރު ހަ އަހަރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖަކަށާއި އަށް އަހަރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖަކާމެދު ގަދަކަމުން ބަދުއަހުލާގީ އަމަލު ހިންގި ކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ ހަސަން އަލީ އަކީ ބިދަބިން ބޮޑުބެރު ގުރޫޕްގެ ނެށުންތެރިއެކެވެ.\nބިދަބިން އިން މިއަދު ކުރި ފޭސްބުކް ޕޯސްޓެއްގައި ބުނީ، ކުޑަކުދިންނަކީ މުސްތަގްބަލް އޭގެ މައްޗަށް ބިނާކުރާ ބިންގަލަށްވާއިރު އެއްވެސް މީހަކާ ނޭދެވޭ އެއްވެސް އަމަލެއް ހިންގުމަކީ އެ ގުރޫޕުން ބަލައިގަންނާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nއަދި ހަސަން އަލީ ކުރި އަމަލަކީ އެ ގުރޫޕަށް ލިބުނު ބޮޑު ލަދެއް ކަމަށާއި ގުރޫޕްގެ މެންބަރުކަމުން އޭނާ ވަކިކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ބިދަބިން ގުރޫޕުން ބުނެފައިވެއެވެ.\nއަދި ބިދަބިންގެ އާއިލާއަކީ އަބަދުވެސް އެފަދަ އިހްތިރާމްކުޑަ އަމަލުތަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވާނެ ގުރޫޕެއް ކަމަށް ބުނެ އެ ގުރޫޕުން ވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އަނިޔާ ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލައިފައެވެ.\nކުޑަކުދިންނާ ބެހުނު މީހާ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން މިހާރު ހައްޔަރުކޮށްފައިވާއިރު، އޭނާގެ ބަންދަށް ވަނީ 12 ދުވަސް ޖަހައިފައެވެ. އަދި އޭނާ ޖިންސީ އަނިޔާކުރި ދެ ކުދިންނަށް ހުޅުމާލޭ ހޮސްޕިޓަލުގައި ވަނީ ފަރުވާ ދީފައެވެ.


New Dhivehi Observer | ސަރުކާރުން އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާ ކާލުމަށްޓަކައި އަބްދުﷲ ރިޔާޒް އަދި އެފް އޭ ތައްޔާރު ވަނީ.\nEnglish\tސަރުކާރުން އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާ ކާލުމަށްޓަކައި އަބްދުﷲ ރިޔާޒް އަދި އެފް އޭ ތައްޔާރު ވަނީ. 13 ޖޫން 2012 16:39 | 8 ކޮމެންޓް މިހާރުގެ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އަދި ހޯމް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ ފަޔާޒް (އެފްއޭ) އަދި އަބްދުﷲ ފައިރޫޝް މިވަގުތު ވީ ތައިލޭންޑްގައެވެ. ތައިލެންޑަށް މި ތިން މީހުން ގޮސްގެން މިއުޅެނީ ކޮންކަހަލަ ދަތުރެއްގައި ކޮން ބޭނުމެއްގައިތޯ ބެލުމަށް އެންޑީއޯ ޓީމުން ވަނީ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށް ހޯދުންތަކެއް މިހާރު ވަނީ ހޯދާފައެވެ. އަދި ޔަޤީންކޮށް ކަށަވަރު ކުރެވުނު ގޮތުގައި މިދަތުރަކީ މަތި އޮމާން ކޮށް ދެއްކުމަށްފަހު އޭގެ އަޑީގައި ވަރަށް ނޭއްގާނީ އަމަލުތަކެއް ކުރުމަށް ރޭވިގެން ހިނގާ ދަތުރެކެވެ.\nއާދަމް ޒާހިރު ގެ ކޮމިޝަނަރު ކަމުގައި ފުލުހުންގެ ތެރޭގައި ލޯ އެންފޯސްމަންޓް ޓްރެއިނިންގ ސެންޓަރެއް ޤާއިމު ކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް، ފުލުހުންގެ ސީނީއަރ އެތައް ބައެއްގެ ވިސްނުމާއި ހިޔާލާއި ދެކޮޅަށް ރިޔާޒު އަދި އެފްއޭ މި ސެންޓަރު ހަމައެކަނި ޕޮލިސް ޓްރެއިނިންގ ސެންޓަރަކަށް ބަދަލު ކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، އަލުން މިތަނަކީ ހަމައެކަނި ފުލުހުން ތަމްރީނު ކުރެވޭ ތަނައްގެ ބަދަލުގައި ތަނުގެ މަސައްކަތްތައް ފުޅާކޮށް ގިނަ ޚަރަދު ވާނެ ގޮތަކަށް ހެދުމަށްފަހު ތަނުގެ ނަންވަނީ ލޯ އެންފޯސްމަންޓް ޓްރެއިނިންގ އެކެޑެމީ އެއްގެ ނަމަށް ބަދަލުކޮށް އެތަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ.\nމި މީހުން މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ރާއްޖޭގައި މި ދެންނެވި ލޯ އެންފޯރސްމަންޓް އެކެޑަމީއެއް ޤާއިމު ކުރުމަށެވެ. މި އެކެޑެމީގެ މަސައްކަތަކަށް ވާނީ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ރާއްޖޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކުގައި ފުލުހުންނަށް ޓްރެއިނިން ދިނުމެވެ. ފުލުހުންގެ އިތުރުން ޤާނޫނު ތަންފީޒު ކުރާ ކަސްޓަމްސް ފަދަ އެހެނިހެން މުއައްސަސާތަކުގެ މުވައްޒަފުންވެސް މިއެކެޑެމީ އިން ހިންގާ ތަމްރީނު ތަކުގައި ބައިވެރި ކުރާން މިމީހުންވަނީ ސައްލާކޮށް ނިންމާފައެވެ. މަތިމަތިން މިއީ ރަނގަޅު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ހީކުރެވުނަސް މިއީ ހީކުރެވޭ ހީކުރުންތަކާއި ހިލާފަށް މިތިން މީހުން ވަކިން ހާއްސަކޮށް ރިޔާޒު އަދި ފަޔާޒް (އެފްއޭ) ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ބަނޑުއެޅުމަށް ޕްލޭން ކުރެވިފައިވާ އެކެޑިމީ އެކެވެ.\nމިއެކެޑެމީގެ މަސައްކަތް ފަށައިގަތުމަށްޓަކައި އެތަކެއް މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓެއްވަނީ އެކުލަވާލާފައެވެ. މި އަދަދަކީ ހަމައެކަނި ތަނުގެ މަސައްކަތް ފެށޭވަރު ކުރުމަށްޓަކައި އެކުލަވާލެފައިވާ ބަޖެޓެކެވެ. ތަން ހިނގައި ގަތުމުން އިތުރު ފައިސާ މިކަމަށް ޚަރަދު ކުރެވޭނެއެވެ.\nމި އެކެޑެމީ އަށް ބޭނުންވާ އިކްއިޕްމަންޓްސް ހޯދުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ފަޔާޒް (އެފްއޭ) އަށް ބޮޑު ކަޓެއް ލިބޭގޮތަށެވެ. ތައިލެންޑަށް މިހާރު މިމީހުން ގޮސް ތިބިމުގެ ބޭނުމަކީވެސް މިއެކެޑެމީގެ ކަންތައްތައް ހަމަޖެއްސުމެވެ. ތައިލޭންޑްގައި އެމީހުން ދަނީ އެތާގެ ފުލުހުންގެ ތެރެއިން އެފްއޭ އާ ރައްޓެހި ވަކި ބަޔަކާއި މިކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ. އެއީ މި އެކެޑެމީން ރާއްޖޭގެ އެކި ތަންތަނުގައި ޤާއިމު ކުރާ އެކިއެކި ގޮފިތަކަށް ބޭނުންވާ ގިނަ އަދަދެއްގެ އިކްއިޕްމަންޓްސް ގަތުމާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. މިއީ އެތަކެއް މިލިއަން ރުފިޔާގެ ތަކެއްޗެވެ. މިތަކެތި އެފަރާތުން ގަތުމަށް އެއްބަސް ވާން އޮތީ އެފްއޭއަށް ބޮޑު ޕަސެންޓެއް އެއިން ލިބޭނެ ގޮތަކަށެވެ.\nމާލެ އަދި ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގައި ހަރު ކުރެވިފައިވާ ސީސީޓީވީ ތައް ގަތުމާއި ހަރުކުރުމުންވެސް އެފްއޭ ވަނީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ އޭނާގެ ޖީބަށް ލާފައެވެ. އަދި، ފުލުހުން ބޭނުން ކުރާ ސޮފްޓްވެއަރ ތަކަށް ކުރާ ޚަރަދުންވެސް އޭނާ ކަޓު ނަގާފައިވެއެވެ. މިހުރިހާ ކަމެއް ހަވާލު ކުރެވިފައިވަނީ އެފްއޭ އުފައްދާފައިވާ ނުވަތަ އޭނާގެ ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުނި ތަކާއެވެ.\nމިއެކެޑެމީއަށް ޓްރެއިނިންގ ދިނުމަށް ގެންނަން ހަމަ ޖައްސަން މިހާރު ނިންމާފައި އޮތީ ސްކޮޓްލޭންޑް ޕޮލިސްގައި އުޅުމަށްފަހު ރިޓަޔަރ ކޮށްފައިވާ ބުރޫސް ކިޔާ އޮފިސަރެއް ހިންގާ ކުންފުންޏަކާއެވެ. ބުރޫސް އަކީ ރިޔާޒު ސްކޮޓްލޭންޑްގައި އުޅުނުއިރު އޭނާގެ ބަޑީ އެކެވެ. މުޅި ރާއްޖޭގެ އެކި ތަންތަނުގައި މިދެންނެވި އެކެޑެމީގެ ތަމްރީނުތައް ފުލުހުންނަށާއި އެހެނިހެން ފަރާތްތަކަށް ބާއްވާއިރު އެކަމަށް ހޭދަވާ އެތަކެއް މިލިއަން ޑޮލަރު ބުރޫސްގެ ކުންފުންޏަށް ދޭން ނިންމާފައިވަނީ އެއިން ބޮޑު ޕަސެންޓެއް ކޮންމެ މަހަކުވެސް ރިޔާޒު އަށް ލިބޭ ގޮތަށެވެ. މިކަން މިހާރުވަނީ މިގޮތަށް ނިންމާފައެވެ.\nލޯ އެންފޯސްމަންޓް އެކެޑެމީ އޭ ކިޔާފައި ހިންގާން އުޅޭ ބޮޑު ހިޔާނަތުގައި މިހާރު ހޯމް މިނިސްޓަރަކަށް ހުރި ޖަމީލުގެ އަތެއްވެސް ވެއެވެ. އޭނާއަށްވެސް މިއެކަޑެމީ ތެރެއިން ފައިސާގެ ފައިދާ ލިބޭ ގޮތަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށް އެންޑިއޯ އަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވެއެވެ. އެވެސް އޭނާގެ ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުންޏަކަށް ލާރިގަނޑެއް ހަވާލު ކުރާ ގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް، އެއީ ސީދާ ކޮން ކުންފުންޏެއް ކަމެއް އެންޑީއޯ އަށް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ.\nދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ލޭބޯ މަދިރި މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގައި މިނިސްޓަރަކަށް ހުރެގެން ޖަމީލު ވަނީ ޑްރަގް ރީހެބް ސެންޓަރު ތައް ޕްރައިވެޓައިޒް ކުރުމަށް ބާރުއަޅައި އެކަން އެގޮތަށް ކުރުމަށް ނިންމާފައެވެ. އަދި ރެޑްބުލް ފަހުމީ ހިއްސާވާ ގޮތަށް އޭނާގެ ނަމުގައި ޑިއަމެރީ ސިނެޕްސް (DIAMERI-CENAPS) ކިޔާ ކުންފުންޏެއް ޖަމީލު ހަދައި މިދެންނެވި ރީހެބް ސެންޓަރު ހިންގުމާއި އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލު ކުރުމަށް ޖަމީލު މަސައްކަތް ކޮށްފައިވެއެވެ. މި ކުންފުނި މެދުވެރިކޮށް ދައުލަތުގެ ފައިސާއިން 35 މިލިއަން ރުފިޔާ ޖަމީލު ކާލަން އުޅެނިކޮށް އެބޮނޑިން ﷲ އިރާދަފުޅާއެކު އެފަހަރު ދިވެހި ރައްޔިތުންވަނީ ސަލާމަތްވެފައެވެ. އެކަން އެފަހަރު ހުއްޓުނީ ޔާމީނު އާއި ޖަންގިޔާ ނާޒިމްއަށް އެކަން އެނގިގެން އެކަން ހުއްޓުވުމުންނެވެ. ޔާމީނާއި ޖަންގިޔާ އެކަން ހުއްޓުވާފައިވަނީ އޭގެ ސަބަބުން އެމީހުން ނަގަން އޮތް ލާރިގަނޑަކަށް އަސަރު ކުރާތީއެވެ.\nހަސަން ސައީދުގެ ބޭބެގެ އަންހެނުންގެ ކޮއްކޮ އާއި އިނދެގެން އުޅޭ އަބްދުﷲ ފައިރޫޝް އަށްވެސް މި އެކެޑެމީގެ ތެރެއިން މިލިއަނުން ފައިސާ ލިބޭނެ ކަމަށްވެއެވެ. ރިޔާޒުއާއި އެފްއޭއާއިއެކު އޭނާ މިވަގުތު ދަނީ ތައިލޭންޑުގައި މިކަމުގެ މަޝްވަރާތަކުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ބައިވެރިވަމުންނެވެ.\nނޯޓު - ފުލުހުންނާއި ސިފައިންނަށް: މިހާ ހިސާބަށް ދިވެހި ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާގެ އެންމެ އިސް މަޤާމުތަކުގައި ތިބި ވެރިންގެ އުޅުމާއި އަހްލާޤާއި ސުލޫކު ގޯހުން ގޯހަށް ގޮސް ނިމިފައި ވާއިރު، ދެންވެސް ދިވެހި ފުލުހުންނާއި ސިފައިންގެ ތެރެއިން ޤައުމަށް ވަފާތެރި ފުލުހުންނާއި ސިފައިން ހަމަހިމޭނުން ބަލައިގެން ތިބުމަކީ ޤައުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ބާވައެވެ. ބަޔަކު އެއްޗެއް ލިޔާތީ އަދި ކިޔާތީ އެކަމާއި ޖަޒުބާތީވެ ޒީރޯ ޓޮލަރަންސަށް ތިޔަ ކުދިން ދާކަށް އެންޑިއޯ އަކުން ނޭދެމެވެ. ތިޔަ ކުދިންވެސް އަމިއްލައަށް ހޯދާށެވެ. އަދި އެންޑިއޯއިން ގެނެސްދޭ ޚަބަރުތައް ކަށަވަރު ކުރާށެވެ. އެއިރުން ތިޔަ ކުދިން ތި ނަށަނީ ކާކު ޖަހާ ބެރަކަށް ކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގިގެން ދާނެއެވެ. ހަމަ ގައިމުވެސް މިހާރު ސެލިއުޓް ކުރަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ލައަކަށް ނޫނެވެ. ތިޔަ ސެލިއުޓު ކުރަނީ ސިފައިންގެ ލަވައަކަށެއް ނޫނެވެ. ތިޔަ ސެލިއުޓް ކުރަނީ ފުލުހުންގެ އަޒުމަކަށެއްވެސް ނޫނެނެވެ. ތިޔަ ސެލިއުޓު ކުރެވެނީ ރައްޔިތުން ބިކަކޮށްލާފައި އެރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން އަރާމާއި އުފަލާއި ލައްޒަތުގައި ދިރިއުޅުމަށް ބޭނުންވާ ބަޔަކު ކިޔާ ހައި އަދި ކިޔާނެ ހައި ލަވަ އަކަށެވެ.\nމާތް ވި އިސްލާމް ދީނާ ޤައުމަށްޓަކައި………. (ނިމުނީ)\n8 ކިޔުންތެރިންގެ ޚިޔާލު\tއއ Reply\nJune 27, 2012 at 3:59 pm\tފަހަތުން މަވެސް އެބަފެނޭ..އެދުވަހު ހިނގި ކަންތައް ވ ގާތުން ދެކުނިން.އެއީ ހަމަ ބަގާވާތެއް\nJune 15, 2012 at 4:20 pm\tމިހާރުގެ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އަދި ހޯމް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ ފަޔާޒް (އެފްއޭ) އަދި އަބްދުﷲ ފައިރޫޝް މިވަގުތު ވީ ތައިލޭންޑްގަ މަސާޖު ކުރުމަށެވެ ކޮބާ ސޭކު އިމްރާން އާއި ސޭކު ށަހީމް ސޭކު އިލްޔާސް އެއްވެސް ވާހަކައެއް ބުނަން ނުކެރުނެއް ނޫން\nJune 15, 2012 at 2:58 pm\tބޮޑު ބަލާވެރިކަމެއްމީ، އޭﷲ މި ބަލާވެރިކަމުން އަޅަމެން ސަލާމަތްކުރައްވާ ބާޣީންގެ މައްޗަށް އަޅަމެންނަށް ނަސްރު ދެއްވާންދޭވެ، އާމީން.\nފާެއިގު އެންސީއައިޓީ Reply\nJune 14, 2012 at 10:41 am\tެަފަޔާޒް ގެ ޕާޓްނަރ ޕުރެމިލް އާެެއި ގުޅާލުމުން ސާފު ވާނެ! ޖޯން ޖުހާ Reply\nJune 14, 2012 at 10:34 am\tމާތް ވި އިސްލާމް ދީނާ ޤައުމަށްޓަކައި ބާޣީން ފަހާ ދުވާނަން އަހަރެމެންނަކައް ދެން މަޑުން ނުތިބެވޭނެ\nJune 14, 2012 at 10:33 am\tމާތް ވި އިސްލާމް ދީނާ ޤައުމަށްޓަކައި ބާޣީން ފަހާ ދުވާނަން އަހަރެމެންނަކައް ދެން މަޑުން ނުތިބެވޭނެ\nJune 13, 2012 at 4:16 pm\tފުލުހުންނާއި ސިފައިންގެ އަހްލާޤާއި ސުލޫކު ގޯހުން ގޯހަށް ގޮސް ނިމިފައި ވާއިރު، ދެންވެސް ދިވެހި ފުލުހުންނާއި ސިފައިންގެ ތެރެއިން ޤައުމަށް ވަފާތެރި ފުލުހުންނާއި ސިފައިން ހަމަހިމޭނުން ބަލައިގެން ތިބުމަކީ ޤައުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތްބާވައޭ ހިތަން އަރައެވެ ނިޝާން Reply\nJune 13, 2012 at 1:33 pm\tޑިއަމެރީ ސިނެޕްސް (DIAMERI-CENAPS) އަކީ އަނެއްކާ މެރީޑިއަމް ތަ؟


Raajje aa Congo aa dhemedhu siyaasee gulhun gaaimu koffi | Mihaaru\nރާއްޖެ އާއި ކޮންގޯއާ ދެމެދު ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމް ކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި އަލީ ނަސީރު (ކ) ސޮއިކުރައްވަނީ. - ފޮޓޯ: ފޮރިން މިނިސްޓްރީ\nރާއްޖެ އާއި ކޮންގޯއާ ދެމެދު ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމްކޮށްފި\n20 އެޕްރީލް 2018 - 21:466comments\nރާއްޖެ އާއި ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯއާ ދެމެދު ސިޔާސީ ގުޅުން މިރޭ ގާއިމްކޮށްފި އެވެ.\nމިއީ ރާއްޖެ އިން ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމްކުރި 168 ވަނަ ގައުމެވެ.\nފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނީ ނިއު ޔޯކްގައި ހުންނަ ރާއްޖޭގެ ދާއިމީ މިޝަންގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި، ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމް ކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެއްވީ ރާއްޖެ އިން އދ. އަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ދާއިމީ މަންދޫބު ޑރ. އަލީ ނަސީރު މުހައްމަދު ކަމަށެވެ.\nފޮރިން މިނިސްޓަރު އާސިމް (މ) އާއި އަލީ ނަސީރު (ކ). - ފޮޓޯ: ފޮރިން މިނިސްޓްރީ\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ރާއްޖޭގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު އާސިމް ވެސް ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ. އާސިމް، ނިއުޔޯކަށް ވަޑައިގަތީ އދ. ގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް، ރާއްޖެ އިން އަންނަނީ އެފްރިކާގެ ގިނަ ގައުމުތަކާ ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމް ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖެ އިން ދާދި ފަހުން ވަނީ އައިވަރީ ކޯސްޓް އަދި ޒެމްބިއާއާ އެކު ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމް ކޮށްފަ އެވެ. ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ކުރިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެފްރިކާ ގައުމުތަކާ އެކު ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމް ކުރުމަކީ އެކި ދާއިރާތަކުން ގުޅުން ބަދަހި ކުރަން ހުޅުވުނު ފުރުސަތެކެވެ.\nRaajje aai Zambia aa dhemedhu siyaasee gulhun gaaim koffi\nRaajje aai Ivory coast aa dhemedhu siyaasee gulhun gaaimu koffi\nކޮންގޯއާ އެކު ރާއްޖެ އިން ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމްކުރި އިރު، އދ. ގެ އެންމެ ބާރު ގަދަ އަދި އެންމެ ވާދަވެެރި ކައުންސިލް ކަމަށްވާ ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ މެމްބަރު ކަމަށް ރާއްޖެ އިން ވާދަ ކުރުމަށް ކުދި ގައުމުތަކުގެ ވޯޓު ހޯދުމުގެ ކެމްޕޭނެއް ވަނީ ފަށައިފަ އެވެ.\nއެފްރިކާ ބައްރުގެ މެދުތެރޭގައި އޮންނަ ކޮންގޯ އަކީ އާބާދީގައި 5.1 މިލިއަން މީހުން ދިރިއުޅޭ ގައުމެކެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ފޮރިން މިނިސްޓްރީ ކޮންގޯ ޑިޕްލޮމެސީ ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުން ކުރީގެ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އާސިމް އދ ސަލާމަތީ މަޖިލިސް ރާއްޖެ-ކޮންގޯ\nސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ގޮނޑި ހޯދަން ރާއްޖެ ކެމްޕެއިންގައި\nފޮރިން މިނިސްޓަރު އާސިމް އިންޑިއާ އަށް ވަޑައިގެންފި\nރައީސް ޔާމީންގެ މަންދޫބެއް އިންޑިއާއަށް


ރާއްޖޭގައި ހިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ވެލާ ކަހަނބު – ޙެޔޮބަސް\nރާއްޖޭގައި ހިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ވެލާ ކަހަނބު\nPosted byހުސައިން ނިޔާޒު / ޅޮހި\t Apr 6, 2012 Apr 22, 2014 Leaveacomment on ރާއްޖޭގައި ހިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ވެލާ ކަހަނބު\nހިކިފަސްގަނޑަށްވުރެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ބޮޑު ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ އެއް ގައުމަކީ ދިވެހިރާއްޖެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކާއި ހިލާފައް ރާއްޖެއަކީ ފަސްގަނޑުތިރި ގައުމެކެވެ. ރީތި ފަރުތަކާއި ގިރިތަކުން ފުރިގެންވާ ހިއްފަސޭހަ ގައުމެކެވެ. މޫދުގެ ދިރުންތަކުގެ ގޮތުންބަލާއިރު މުއްސަނދި ގައުމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދުނިޔޭގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކުން ބައެއްވައްތަރުގެ ދިރުންތައް ނެތިދާ ފަދައިން ދިވެހިރާއްޖެއިންވެސް ބައެއް ވައްތަރުތަކުގެ ދިރުންތައް އަންނަނީ ނެތިދާނެކަމުގެ ބިރުހީވަމުންނެވެ. މިގޮތުން ރާއްޖޭގައި ލިސްޓްކުރެވިފައިވާ ތަކެތީގެ ތެރޭން ވެލާ ކަހަނބަކީ ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއްދީގެން ހިމާޔަތްކުރަން ޖެހޭއެއްޗެއްކެވެ.\nރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި އަޅުގަނޑުމެން ކާބަފައިންނަކީ ކަހަނބު ފަތް ބޭރުކޮށް އޭގެން އާންމުދަނީ ހޯދަމުންއައި ބައެކެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ވެލާ ކަހަނބުގެ ބިސް ކެއުމަށް ބޭނުންކުރުމުގެ އިތުރަށް ވެލާކަހަނބުގެ ސަރުބީއާއި މޭ ނަގައިގެން ތެޔޮ ހެދުމަކީވެސް އެޒަމާނުގައި އާންމުކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރާއްޖޭން ވޭލާ ކަހަނބު މަދުވަމުން ދިއުމާ ގުޅިގެން ވެލާ ކަހަނބު ހިފުން މަނާކުރުމުން މިކަންތައް ތައް ހުއްޓުނެވެ.\nރާއްޖޭގައި އުޅޭ ވެލާ ކަހަނބުގެ ތެރޭން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި އެންމެ އާންމު ވައްތަރަކީ ގުރީން ޓާރްޓްލސް( ވެލާ) އަދި ހާވްކސްބިލް( ކަހަނބު) އެވެ. މި ދެވައްތަރަކީ އާންމުކޮށް ރާއްޖޭގެ ގޮނޑުދޮށްތަކުގައި ބިސް އަޅާ ދެ ވައްތަރެވެ. އަދި މީގެ އިތުރަށް އޮލިވަރ ރިޑްލީ ޓާރޓްލސް( ވާވޮށިވެލާ) ، ލޮގަރހެޑް ޓާރޓްލް( ބޯބޮޑުވެލާ) ރާއްޖޭގައި ބިސްއަޅާއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މުސިންބި(ލެދަރބެކް ޓާރޓްލް) ރާއްޖޭގައި ބިސް އަޅާކަން ފާހަގަކުރެވިފައި ނުވެއެވެ.\nގުރީން ޓާރޓްލް(ވެލާ) ގެ ކެއުމަސް ބަލާއިރު ބޮޑަށް އޭގެ ކާނައަކަށްވަނީ މޫދުވިނަފަދަ ތެކތިކަން ފާހަގަކުރެވެވެ. އަދި ވެލާ އުޅެނީ މޫދުވިނަ ފަދަ ތަކެތި ހުންނަ ސަރަހައްދުތަކުގައެވެ. ކަހަނބުގެ އާންމުކޮށް އުޅެނި ފަރުތަކުގެ ގާތަކުގެ ތެރޭގައި ސްޕޮންޖަސް އާއި ގާފަދަ ތަކެތި ކައިގެންނެވެ. ޖެލީފިސްފަދަ ތަކެތި ކައިގެން އުޅޭ މުސިންބިއަކީ އާންމުގޮތެއްގައި ފެނުގެ މަތީފަށަލައިގައި ދަތުރުކުރާ ތަކެތި ކައިގެން އުލޭ އެއްޗެކެވެ.\nވެލާ ކަހަނބަކީ ކަނޑުތެރޭގައި ދަތުކޮށް އުޅޭ އެއްޗެއްކަމުން އިންޑިއާކަނޑުގެ ސަރަހައްދައް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި މީހުން ވެލާކަނބަށް ބެލުމެއްނެތި ހިންގާ އަމަލުތަކުގެ އަސަރު ރާއްޖެއައްވެސް އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި ވެލާކަހަނބު އާލާކޮށް ގިނަކުރުމަށްޓަކައި ގައުމުގެ އެނެމެހާ ފަރުދުން މިވަނީ މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހިފައެވެ. މިގޮތުން ވެލާ ކަހަނބުގެ ބިސް ނެގުމާއި ވެލާ ހިފުން ހުއްޓާލަން ޖެއެވެ.\nރާއްޖޭގައި5ވައްތަރެއްގެ ކަހަނބު އުޅެއެވެ. މީގެ ތެރޭން4ވައްތަރެއް ރާއްޖޭގައި ބިސްއަޅާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ވެލާ ކަހަބުގެ ވައްތަރުތަކަކީ:\nPosted byހުސައިން ނިޔާޒު / ޅޮހި Apr 6, 2012 Apr 22, 2014 Posted inދިރޭތަކެއްޗާއި ތިމާވެށިTags: އާންމުލިޔުން, ދިރޭތަކެއްޗާއި ތިމާވެށި, ސައިންސްޓެކް\nމިފަދަ ނިމުމެއް ﷲ ތަބާރަކަ ވަތަޢާލާ މިންވަރުކުރައްވާށިއެވެ


މިހާރު އޮތް ލޮކްޑައުންގެ ޙާލަތަށްފަހު އަލުން ހުޅުވައިލެވޭނީ ދިވެހިންގެ މަސައްކަތް ދިވެހިންގެ އަތްމައްޗަށް އަންނާނެ އުޞޫލަކަށް ކަމުގައި މާލެ ސިޓީގެ މޭޔަރ ޝިފާ މުޙައްމަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމިރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ޝިފާ ވިދާޅުވީ ދިވެހިންގެ މަސައްކަތް އަނބުރާ ދިވެހިންގެ އަތްމައްޗަށް ގެންނަން ބޭނުންވާ ދިވެހި ރައްޔިތުން ވަރަށް ގިނަ ކަމަށެވެ. އަދި ސަރުކާރުންވެސް ބޭނުންވަނީ ދިވެހިންގެ މަސައްކަތްތައް އަނބުރާ ދިވެހިންގެ އަތްމައްޗަށް ގެންދަން ކަމަށެވެ.\nޝިފާ ވިދާޅުވީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެގެން މިއުޅެނީ ކުރިންސުރެ ހަދާފައިވާ ޤާނޫނުތަކަށް ދިވެހިން ޢަމަލުނުކުރުމުން ކަމަށާއި އެކަން ޙައްލުކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ އެހީތެރިކަން ސިޓީކައުންސިލަށް ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ. ދިވެހިންގެ މަސައްކަތް ދިވެހިންގެ އަތްމައްޗަށް އަނބުރާ ގެނެވޭނީ ރައްޔިތުން ސިޓީކައުންސިލުގެ އަތުގައި ހިފައި އެއްބާރުލުންދީގެން ކަމަށެވެ.\nޝިފާ ވިދާޅުވީ ބިދޭސީން މިހާރު ތިބި ތަންތަނުން މަސައްކަތަށް ގެންދާނަމަ މަސައްކަތް ނިމުމުން އަނބުރައި ގެންގޮސް އެމީހަކު ހުންނަ ތަނަކަށް ލާން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. މާލެތެރޭގައި ހޫރެން ފުރުޞަތުދީގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.


Firihenun offihah dhaan hedhun elhumugai hadhaa goas thah\nފިރިހެނުން އޮފީހަށް ދާން ހެދުން އެޅުމުގައި ހަދާ ގޯސްތައް\nއޮފީހަށްދާއިރު ވީހާވެސް ރީތިކޮށް ސްމާޓްކޮށް ހުންނަން ކޮންމެ ފިރިހެނަކުވެސް ބޭނުންވެ އެވެ. އެތައް ކަންތައްތަކެއް ކުރޭވެސްމެ އެވެ. ރީތި، އަގުބޮޑު އަދި ބްރޭންޑެޑް އެއްޗެހި ގަތަސް އަދި ކަމަކު ނުދާނެ އެވެ. ހެދުން އެޅުމުގައި ހަދާ ގޯސްތައް އިސްލާހު ކޮށްލަންވާނެ އެވެ.\nކުލަކުލައިގެ ނުވަތަ ހުދު ފަޓުލޫނު ބޭނުން ކުރުން\nއޮފީހަށްދާން ބޭނުންކުރާ ފަޓުލޫނުގެ ކުލައަކީ ވަރަށް މުހިއްމު އެއްޗެކެވެ. ބައެއް ކުލަ ތަކަކީ އޮފީސް މާހައުލާ ނުގުޅޭ ކުލަ ތަކެކެވެ. އޮފީހަށް ދިއުމަށް ކަޅު، މުށި ކުލަ ފާޑުގެ ފަޓުލޫނު ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ. ރަތް ކުލަ، ފެހި ކުލަ އަދި ރީނދޫ ކުލަ ފާޑުގެ ކުލަތައް ބޭނުން ނުކުރާށެވެ. އޮފީހަށްދާ އެއްޗެހި އިޚްތިޔާރު ކުރަން އަމިއްލަ އަށް އުނދަގުވާނަމަ އަންހެން ކުއްޖެއްގެ އެހީ ހޯދާށެވެ. ހަނދާން ކުރާށެވެ. ތިއަކީ ފިރިހެން ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. ބޮޑު ފިރިހެނެކެވެ.\nބެލްޓް އަދި ބޫޓުގެ ކުލަ ނުގުޅުން\nމިއީ ފިރިހެނުން އެންމެ ގިނައިން އަޅާނުލާ އަދި ފަރުވާކުޑަކޮށްލާފައި ދޫކޮށްލާ ކަންތަކެވެ. ރީތިކޮށް ހެދުން އަޅަން ބޭނުން ނަމަ ބެލްޓާއި ބޫޓުގެ ކުލަ ގުޅުވާލެވިދާނެ އެވެ. އެގޮތުން ކަޅު ބޫޓަކާއެކު ކަޅު ބެލްޓެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.\nމިއީވެސް ހަނދާނުން ކައްސާލާ ކަމެކެވެ. ބޫޓާއި ނުގުޅޭ ފާޑު ފާޑުގެ ސްޓާކީން ބޭނުންކުރުމުން އައިބު ކަމަށް ދައްކާނެ އެވެ. ސްޓާކީން އިހްތިޔާރު ކުރުމުގައި އަބަދުވެސް ގަދަ ކުލަތަކަށް އިސްކަން ދޭށެވެ.\nމިއީވެސް ހެދޭ ގޯހެކެވެ. އާދައިގެ ގޮތަކަށް ރީތިކޮށް ޓައީގެ ގޮށް ޖަހާށެވެ. އަދި ޓައީވެސް ދޫކޮށް ނުބަހައްޓާށެވެ. މިއީ ހައި ސްކޫލެއް ނޫނެވެ. އޮފީސް މާހައުލެވެ. މީހާގެ ކިބައިން ޕްރޮފެޝަނަލް ކަން ފެންނާނީ ރީތިކޮށް ހެދުން އަޅައި ހެދުމުގެ ހުރިހާ ބައެއް ފުރިހަމަ ވެގެންނެވެ.


Dhanduveringe muzahara aai gulhigen activisteh umurah jailah laan India in massakaiy kuranee - Dhiyares\nދަނޑުވެރިންގެ މުޒާހަރާއާއި ގުޅިގެން އެކްޓިވިސްޓެއް އުމުރަށް ޖަލަށްލާން އިންޑިއާއިން މަސައްކަތްކުރަނީ\nބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ދީޝާ ރާވީ ކޯޓަށް އިއްޔެ ހާޟިރުކުރަނީ / ފޮޓޯ: ރޮއިޓަރސް\nއިންޑިއާގައި މިހާރު ކުރަމުން ގެންދާ ދަނޑުވެރިންގެ މުޒާހަރާތައް ރާވައި ހިންގުމުގައި އިސްކޮށް އުޅޭ ޒުވާން އަންހެން އެކްޓިވިސްޓެއް ކަމަށްވާ ދީޝާ ރާވީގެ މައްޗަށް އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް އަންނަ ދަޢުވާއެއް އުފުލުމުގެ މަސައްކަތް އިންޑިއާގެ ސަރުކާރުން ފަށައިފިއެވެ.\nދަނޑުވެރިންގެ މުޒާހަރާތަކަށް ހިތްވަރުދޭ ޓޫލްކިޓެއް އިންޓަރނެޓްގައި ޝާއިޢުކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުކޮށް، ދީޝާ ރާވީގެ މައްޗަށް ފުލުހުން އުފުލުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ދަޢުވާއަކީ ސަރުކާރު ދެކޮޅަށް ހަމަނުޖެހުން ހިންގުމަށް ހިތްވަރުދޭ ގޮތަށް އިރުޝާދު ދިނުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާއެވެ. އެ މައްސަލާގައި ދީޝާ ރާވީ ހައްޔަރުކޮށް ނިއުދިއްލީގެ ކޯޓަކުން މިހާރު ވަނީ އޭނާގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްފައެވެ.\nއުމުރުން އެންމެ 22 އަހަރުގެ ދީޝާ ރާވީއަކީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ސްވިޑުންގެ ޒުވާން ތިމާވެށީގެ އެކްޓިވިސްޓް ގްރެޓާ ތަންބާގް އުފައްދާފައިވާ ޖަމިއްޔާގައިވެސް އަމަލީގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތެކެވެ. ދީޝާ ހައްޔަރުކުރުމުން އެކަމާއި ދެކޮޅަށް ކަންބޮޑުވުން ފާހަގަކޮށް ގްރެޓާ ތަންބާގް ވަނީ ޓްވީޓްކޮށްފައެވެ.\n"ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި، ޞުލްހަވެރިކަމާއިއެކު މުޒާހަރާކުރުމާއި އެއްވެއުޅުމުގެ ހައްޤަކީ އެއާއިމެދު ބަހުސްނުކުރެވޭނެ އިންސާނީ ހައްޤުތަކެއް. މިކަންކަން ވާންޖެހޭނީ ކޮންމެ ޑިމޮކްރަސީއެއްގެ އަސާސަށް" ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ޑިމޮކްރަސީގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އިންޑިއާއަށް ފާޑުވިދާޅުވެ ގްރެޓް ތަންބާގް ޓްވީޓް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nދީޝާ ރާވީގެ މައްޗަށް ފުލުހުން ކުރާ ތުހުމަތުތަކަށް ބަންދުގެ މުއްދަތުޖެހުމަށް ބޭއްވި މަޖިލީހުގައި އޭނާ އިންކާރުކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން އޭނާގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ހަރުދަނާ ހެއްކެއް ފުލުހުންގެ އަތުގައި ނެތްކަމަށާއި އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްދެއްވުމަށް ޤާޟީގެ ކިބައިން އެދިފައިވެއެވެ.\nއެތައް މަހަކަށް އިންޑިޔާގައި ދިގު ދެމިގެން ގޮސްފައިވާ ދަނޑުވެރިންގެ މުޒާހަރާތައް ހުއްޓުވުމަށް އިންޑިޔާގެ ބީޖޭޕީ ސަރުކާރުން އަމަލުކުރަމުންދާ ގޮތްތަކާއިމެދު އިންސާނީ ހައްޤުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ޖަމިއްޔާތަކުން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން މުޒާހަރާތައް ހުއްޓުވުމަށް ފުލުހުން އެކަށީގެންނުވާ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށް އެތައް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށް ބޮޑެތި އަނިޔާތައް ދީފައިވާ މައްސަލަ އެފަރާތްތަކުން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ވަނީ ކުއްވެރިކޮށްފައެވެ.\nދަނޑުވެރިންގެ މުޒާހަރާ އިންޑިއާ


ތައުހީދް - ވިކިޕީޑިއާ\nﷲ ތަޢާލާގެ ތައުޙީދު އެއީ އޭގެ މައްޗައް ޢަމަލާ ބަސް ބިނާ ކުރަންޖެހޭ އަސާސެވެ. ހަމަ އެކަނި ހިތުގެ އަޑިން ޤަބޫލުކުރަމޭ ބުނެލާގެން ފަރުޖެއްސޭ ވަރު ކަމެއްނޫނެވެ. ޤަބޫލު ކުރުމާއި ބަހާއި ޢަމަލު އެއްވާންޖެހެއެވެ. ތަޢުހީދު ބެހިގެންވަނީ3ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ތަޢުޙީދުއް ރުބޫބިއްޔާ އާއި ތަޢުޙީދުލް އުލޫހިއްޔާ އަދި ތަޢުހީދު އަލް އަސްމާއު ވައްސިފާތު އެވެ\nތަޢުޙީދު އަލް އަސްމާއު ވައްސިފާތު އެއީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުން ސާބިތުވާން ހުރި ﷲތަޢާލާގެ އެންމެހާ އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތަކަށް އޭގެ ކައިފިއްޔަތަށް ނުބަލާ އީމާންވުމެވެ. މިސާލަކަށް ﷲ ތަޢާލާއެއީ ބައްލަވާ ވޮޑިގެންވާ އިލާހުކަމާ އެއިލާހުގެ ބައްލަވާވޮޑިގަތުން އެއްވެސް މަޚްލޫޤަކާ އެއްފަދަ ނުވާނޭކަމަށާއި، އަދި އެއިލާހު ބައްލަވާވޮޑިގަންނަވަނީ ކޮންގޮތަކަށްކަން ނުބަލާ އެ ސިފަފުޅު ހިތުގެ އަޑިން ، އެއްވެސް ޝައްކުކުރުމެއްނެތި ޔަޤީންކަމާއެކު ޤަބޫލު ކުރުމެވެ\nތަޢުޙީދުލް އުލޫހިއްޔާ އަކީ އަޅުކަން ކުރުމުގައި ﷲ ތަޢާލާ އާއި އެއްވެސް ފަރާތެއް ބައިވެރި ނުކުރުން އަދި ހަމަ ހަމަވެސް ނުކުރުމެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާއަށް ޙާއްސަވެގެން ވާ އަޅުކަމެއް އެހެން ފަރާތަކަށް އަނބުރާ ނުލުމެވެ. މިސާލަކަށް ސަޖިދަ ޖެހުމުގައި އެއްވެސް އެހެން ފަރާތަކަށް ބޯނުލެނބުމެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާގެ ހަޒްރަތުން އައިސްފައިވާ އަމުރަކާއި ޚިލާފަށް އެއްވެސް މަޚްލުޤަކަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާ އެއެއްވެސް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ބޯލަންބަން ޖެހޭފަރާތަކީ ހަމަ އެކަނި ﷲ ތަޢާލާކަން އެއްވެސް ޝައްކު ކުރުމަކާއި ނުލައި ޔަޤީން ކަމާއި އެކު ޤަބޫލު ކުރުމެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާއާ ކުއްތައްވުމުމުގެ ނަމުގައި ޤަބުރުގެ އަރިހުން ވާގިހޯތުން މީވެސް އުލޫހިއްޔަތުގެ އިދިކޮޅެވެ. ޝިރުކެވެ\nތަޢުޙީދުއް ރުބޫބިއްޔާ އަކީ ﷲތަޢާލާގެ ރައްބު ވަންތަކަމަށް އީމާވުމެވެ. އުޑުތަކާއި ބިންތަކާއި މުޅި ކާއިނާތާއި ކާއިނާތުގައި ވާ އެންމެހާ ތަކެތި އުފެއްދެވާ އެތަކެތީގެ ހާލަތު ބައްލަވާ އެތަކެއްޗަށް ބާރުފޯރުވޭނޭ ހަމައެކަނި ފަރާތަކި ﷲ ތަޢާލާކަމަށް އީމާންވުމެވެ. އަދި މަރުގެންނެވުމާއި ދިރުއްވުމާއި ، ރިޒުޤުދެއްވުމާއި ، ރިޒްޤު ހިފެހެއްޓެވުމާއި ވާރޭވެއްސެވުމާއި ވާރޭ ވެހުން މަނާ ކުރެއްވުމާއި އަދި މިނޫނަސް ކާއިނާތުގައި ހިންގާ އެއްމެހާ ކަންކަމަކީ ﷲ ތަޢާލާ އަށް ޚާއްސަވެގެންވާ ކަންކަން ކަމަށް ހިތުގެ އަޑިން ޤަބޫލު ކުރުމާއި އެކު ޢަމަލާއި ބަހުން އެކަން ސާބިތު ކޮށްދިނުމެވެ. އެއްވެސް މަޚްލުޤަކަށް އެކަންކަން ނިސްބަތް ނުކުރުމެވެ. އަދި މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ، ތިމާއަށް މިފަދަ ސިފައެއްނުވަތަ ﷲ ތަޢާލާއަށް ޚާއްސަ ކަމެއް ނިސްބަތް ކޮށްފިނަމަ އެކަމާ ފާޅުގައި އިންކާރު ކުރުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ. އެނގި ހުރެ ހަނުހުރުން ނުވަތަ އެކަމަށް ތާޢީދުކުރުން މީ ކުފުރެވެ\nﷲ ތަޢާލާ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވާހީކުރައްވާފައި ވެއެވެ. إِنَّاللَّهَ عِندَهُ عِلْمُالسَّاعَةِوَيُنَزِّلُالْغَيْثَوَيَعْلَمُمَافِيالْأَرْحَامِ ۖوَمَاتَدْرِينَفْسٌمَّاذَاتَكْسِبُغَدًا ۖوَمَاتَدْرِينَفْسٌبِأَيِّأَرْضٍتَمُوتُ ۚإِنَّاللَّهَ عَلِيمٌخَبِيرٌ (ލުޤމާން 34) މާނަ: (ޤިޔާމަތުގެ ވަޤުތު ދެނެ ވޮޑިގަތުން ވަނީ މާތް ﷲ ގެ ޢިލްމު ފުޅުގައެވެ. އަދި ވާރޭފެން ވެއްސަވަނި ވެސް އެކަލާންގެ އެވެ. އަދި ރަޙިމް ތަކުގައި ވަނީ ކޯއްޗެއްކަން ވެސް ދެނެ ވޮޑިގެން ވަނީ އެއިލާހެވެ. އަދި މާދަމާ ކުރެވޭނީ ކޮންކަމެއްކަން އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭންގެއެވެ. އަދި މަރުވެދާނީ ކޮން ބިމެއްގައި ކަމެއްވެސް އެއްވެސް ނަފްސަކަށް ނޭންގޭނެއެވެ. ) އެހެން ކަމުން ވާރޭވެއްސެވުމާއި މިކަން ކަމުގެ ޢިލްމު އެއިލާހު ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ލިބިގެން ނުވާކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެބަ ސާބިތު ވެއެވެ. އެހެން ކަމުން މިފަދފަ ކަން ކަން ބަހަކުން ވިޔަސް ޢަމަލަކުން ވިޔަސް އެހެން ފަރާތަކަށް ނިސަބަތް ކުރުމަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ ރުބޫބިއްޔަތު އެހެން ފަރާތަކަށް އަނބުރާލުމެވެ. ނުވަތަ އެއިލާހުގެ ރުބޫބިއްޔަތުގައި އެއިލާހުގެ މަޚްލޫގެއް ބައިވެރި ކުރުމެވެ. މިއީ ކަނޑައެޅިގެން ވާ ޝިރުކެކެވެ. އަދި ތިމާއަށް މިފަދަ ބަހެއް ނިސްބަތް ކުރެވުމުން އެއަށް އިންކާރު ނުކުރުން މީވެސް ރުބޫބިއްޔަ ވަންތަކަމަށް ދަޢުވާކުރުމެވެ. ކަނޑައެޅިގެން ހުރި ކުފުރެވެ. ފުރިހަމަ ވެގެންވާ ތަޢުބާ އަކުން ތަޢުބާ ވާން ޖެހޭ ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކަމެކެވެ\nﷲ ތަޢާލާ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަހީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. الَّذِيجَعَلَلَكُمُالْأَرْضَفِرَاشًاوَالسَّمَاءَبِنَاءًوَأَنزَلَمِنَالسَّمَاءِمَاءًفَأَخْرَجَبِهِمِنَالثَّمَرَاتِرِزْقًالَّكُمْ ۖفَلَاتَجْعَلُوالِلَّهِ أَندَادًاوَأَنتُمْتَعْلَمُونَ (ބަޤަރާ 22) މާނަ (އެކަލާންގެއިީ ތިޔަބައި މީހުންނަށްޓަކައި ބިންގަނޑު ތައްމައްޗެއްކަމުގައި ލައްވައި އުޑު ބިނާއެއްކަމުގައި ލައްވައި އުޑުން ވާރޭފެން ވެއްސަވައި އެއިން ތިޔަބައި މީހުންނަށް ރިޒްޤަކަށްޓަކައި މޭވާގެ ބާވަތްތައް ފެޅުއްވި ރަސްކަލާންގެއެވެ. ފަހެ ތިޔަބައި މީހުން ދެނެ ތިބެ މާތް ﷲ ގެ ކިބަޔަށް ޝަރީކުން ނުލާށެވެ. ) . މިފަދަ ކަންކަމުގައި ﷲ ތަޢާލާ އާއި އެއްވެސް ފަރާތަކާ ހަމަ ހަމަ ކުރުމަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ ރުބޫބިއްޔަތު އެހެން ފަރާތަކަށް އަނބުރާލުމެވެ. މި އާޔަތުގައި ވާރޭފެން ވެއްސެވުން މީ ﷲ ތަޢާލާގެ ހަޒްރަތުން އަންނަކަމެއްކަން ބަޔާންވެފައި ވެއެވެ. ދެން ﷲ ތަޢާލާ މި ބަޔާންކުރައްވާފައި ވަނީ ތިޔަބައި މީހުން ، އެއިލާހުގެ މަޚްލޫޤެއް އެއިލާހާ އެއްފަދަ ނުކުރުމަށެވެ. ސަބަބަކީ މިކަން ހިމެނިގެންދަނީ ﷲ ތަޢާލާ ފިޔަވާ ރައްބުން ތަކެއް ހިފުން ކަމުގައެވެ. މިކަން ބަޔާން ކޮށްދެއްވާ އެހެން އާޔަތެއްގައި ﷲތަޢާލާ ބަޔާން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. وَمِنَالنَّاسِمَنيَتَّخِذُمِندُونِاللَّهِ أَندَادًايُحِبُّونَهُمْكَحُبِّاللَّهِ ۖوَالَّذِينَآمَنُواأَشَدُّحُبًّالِّلَّهِ ۗ ....(ބަޤަރާ 165) މާނަ (މާތް ﷲ ފިޔަވައި ، އެކަލާންގެ ރަސްކަންފުޅާއި އެއްފަދަ ޝަރީކުން ތަކެއް ބަލައި ޤަބޫލުކޮށް މާތް ﷲ ދެކެ ލޯބިވާފަދައިން އެތަކެތިދެކެ / އެބައިމީންދެކެ ލޯބިވާބަޔަކު މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް އީމާންވީ މީހުން އެއްމެ ލޯބި ވަނީ މާތް ﷲ ދެކެއެވެ.... ) . މި އާޔަތުން އެނގި ބަޔާން ވެގެން ދާގޮތުގައި ﷲ ތަޢާލާ އެއްފަދަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ކަމެއް ނުވަތަ ބަހެއްވިޔަސް ބުނުމަކީ އެއިލާހު ފިޔަވާ އިލާހުން ތަކެއް ހިފުން ކަމުގައި ބަޔާން ވެގެން ދެއެވެ. އެގޮތުން އާޔަތުގެ ފުރަތަމަ ކޮޅުގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައި އެވަނީ ﷲ ތަޢާލަ ފިޔަވާ އިލާހުން ތަކެއް (أَندَادًا ) ހިފާ ބަޔަކު މީސް ތަކުން ގެ ތެރޭގައި ވާކަމެވެ. ދެން އާޔަތުގެ ފަހުބައި ގައި އޭގެ ސަބަބު ބަޔާން ކޮށްދެއްވާފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން މިބައި މީހުން އެބައި މީހުންދެކެ ( އެބަހީ އިލާހުންތަކެއްކަމުގައި ހިފާ މީހުން ދެކެ) ﷲ ތަޢާލާ ދެކެ ލޯބިވާ ފަދައިން ލޯބި ވެއެވެ. އެހެން ކަމުން ބިރުވެތި ވުމުގެ ގޮތުންނާއި ލޯބި ވެތި ވުމުގެ ގޮތުން އަދި އަދި ތަޢުރީފް ކޮށް ސަނާ ކިޔުމުގެ ގޮތުންވެސް ﷲ ތަޢާލާ އާ އެއްހަމަ އަކަށް ބަހާއި ޢަމަލުން ވިޔަސް ގެނެސް ގަތުމަކީ ﷲ ތަޢާލާ ފިޔަވާ އިލާހެއް ހިފުން ކަމުގައި ވާކަން ކަށަވަރެވެ. އެހެން ކަމުން މިފަދަ ކަން ކަމާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާ މި ދުނިޔޭގެ ދިރިއުލުމަށްޓަކައި މިފަދަ ބަސްތަށް ތިމާފަދަ އިންސާނުން ނަށް ނިސް ބަތް ކުރުމުން ދުރުވެހުރުމަކީ އެއްމެ ރައްކާތެރި ގޮތެވެ. ވަﷲ އަޢްލަމް\nLast edited on2ޑިސެމްބަރު 2017, at 09:12\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ2ޑިސެމްބަރު 2017، 09:12 ގައެވެ.


Imran’ge gai mahchah vettunee bai ton ge carpet roll eh! | Jazeera\tވެއްޓުނީ ބައި ޓަނުގެ ކާޕެޓް ރޯލެއް - Jazeera\nއިމްރާންގެ ގައި މައްޗަށް ވެއްޓުނު ކާޕެޓް ރޯލުގެ ބަރުދަނުގައި ބައި ޓަނު!\nއައިޖީއެމްއެޗުގައި ފަރުވާދެމުން އަންނައިރު، ހާލު އަދިވެސް ސީރިއަސް\nކާޕެޓް ރޯލް ވެއްޓުނީ ކެރޭނަކުން ދޯންޏަކަށް އަރުވަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި\nމައްސަލަ އަންނަނީ ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ތުހުޤީޤްކުރަމުން\nޢަލީ ސަމާހު February 6, 2021 801 views0\nއިމްރާން އަށް ދަނީ އައިޖީއެމްގައި ފަރުވާދެމުން -- ފޮޓޯ: ވަން އޮންލައިން\nމިދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ރޭ މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގައި ހިނގި އެކްސިޑެންޓް ގައި އަނިޔާވި އިމްރާން އަލީގެ ގައި މައްޗަށް ވެއްޓިފައިވަނީ ކާޕެޓް ރޯލްތަކެކެވެ. އުމުރުން 28 އަހަރުގެ އެ ޒުވާނާއަށް އައިޖީއެމްއެޗްގައި ފަރުވާ ދެމުންދާއިރު، ސީރިއަސް އަނިޔާތަކެއް ލިބިފައިވާކަމަށް އާއިލާއިން ބުނެ އެވެ.\nއިމްރާން އަލީ އަކީ ވިޔަފާރިވެރިންގެ ބަނދަރުގައި މަޖޫރީއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އައި ޒުވާނެކެވެ.\n''ޖަޒީރާ'' ޓީމުން ހާދިސާ ހިނގުމަށް މެދުވެރިވި ސަބަބާއި، އަދި އިމްރާންގެ ސިއްހީ ހާލަތާއިގުޅޭ އިތުރު މައުލޫމާތުތައް އޮޅުންފިލުވުމަށް ކުރި މަސައްކަތުން އިމްރާނާއެކު މަސައްކަތް ކުރި މީހަކާ ހަވާލާދީ އޭނާގެ އާއިލާ މީހަކު ބައެއް މައުލޫމާތުތައް ހިއްސާކުރި އެވެ.\nއައިލާގެ މެމްބަރު ކިޔައިދިންގޮތުގައި އިމްރާންގެ ގައިމައްޗަށް ކާޕެޓް ވެއްޓުނު ވަގުތު އޭނާ ހުރީ ދޯނީގެ އެތެރޭގައެވެ. އަދި ކާޕެޓް ރޯލް ވެއްޓުނީ ކެރޭނަކުން ދޯންޏަކަށް އަރުވަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެގޮތުން ވެއްޓުނު ކާޕެޓުގެ ބަރުދަނުގައި އެއް ޓަނު ހުންނާނެ ކަމަށެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް އެމްޕީއެލްގެ ސީއީއޯ ޝާހިދު އަލީ "ޖަޒީރާ" އަށް ވިދާޅުވީ، ކާޕެޓް ރޯލްގައި އެއް ޓަނެއް ނުހުންނާނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ބަރުދަން ބައި ޓަނަކާއި ގާތްކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nއެވަރޭޖްކޮށް ރޯލެއްގައި ހުންނަނީ 440 ކިލޯ\nހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވި ސަބަބު ތަހުގީގު ކުރަމުންދާތީވެ އިތުރު މައުލޫމާތު މި ވަގުތު ހާމަކުރެވެން ނެތް ކަމަށް ޝާހިދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެމްޕީއެލްގެ މުވައްޒަފުންތަކެއް -- ފޮޓޯ: ރާއްޖެ.އެމްވީ\nއައިޖީއެމްއެޗްގެ މީޑިއާ އޮފިސަރ "ޖަޒީރާ" އަށް މައުލޫމާތު ދީފައިވާ ގޮތުގައި، އިމްރާން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެނައުމާއެކު އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ އަނިޔާތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނު އެވެ. އެގޮތުން، ވަރަށް ގިނަ އޮޕަރޭޝަންތަކެއް މިހާރުވެސް ނިމިފައިވާ ކަމަށް މީޑިއާ އޮފިސަރ ވަނީ މައުލޫމާތު ދީފައެވެ.\nތަހުގީގު ނިމެންދެން އިމްރާން ނިސްބަށްވާ މިނާ އިންވެސްޓްމަންޓް ގުރޫޕާއި، ހާދިސާއާ ގުޅުންހުރި އޮޕަރޭޝަންސް ގައި މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔަ އެމްޕީއެލްގެ މުވައްޒަފުން ވަނީ ސަސްޕެންޑް ކޮށްފައެވެ.\nPress statement issued on 5th February 2021 pic.twitter.com/99CWBv0sa4\n— Maldives Ports Limited (@Portmv) February 5, 2021\nމި މައްސަލަ ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ތަހުގީގްކޮށް، ޒިންމާވާން ޖެހޭ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އަޅާނެކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެއެވެ. އަދި މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ހަރުދަނާކުރުމަށް، ޤަވައިދުތަކާއި އުސޫލުތަކަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން މި މިހާރު ވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާކަމަށް އެމްޕީއެލްއިން ބުނެއެވެ.\nވެއްޓުނީ ބައި ޓަނުގެ ކާޕެޓް ރޯލެއް


ދިއްދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ހޯމްމިނިސްޓަރާއި ބައްދަލު ކުރައްވައިފި\n25 ފެބްރުއަރީ 2016\nދިއްދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޢަބްދުއް ލަޠީފް މުޙައްމަދުު މިިނިސްޓަރ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒް އަދި އެލްޖީ އޭގެ ރައީސް ޢުމަރު ނަޞީރާއި ބައްދަލު ކުރައްވައިފިއެވެ.\nމިއަދު މެންދުރު ހޯމްމިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވުނު މިބައްދަލުވުމުގައި ހއ.ދިއްދޫ ކައުންސިލްގެ މެމްބަރުނާއި މިމިނިސްޓްރީގެ ޑިރެކްޓަރ މުޙައްމަދު ޖަވާދު ޔޫސުފް ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ. މިބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަ ދެކެވިފައިވަނީ ހއ.ދިއްދޫގައި ގަބުރުސްތާނެއް އިމާރާތްކުރުމާ ގުޅޭގޮތުންނެވެ.\nމިމަސައްކަތް ކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މިމިނިސްޓްރީއާ މިހާރުވެސް މަޝްވަރާ ކުރެވެމުންދާކަން ވެސް ކައުންސިލުގެ ފަރާތުން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި މިބައްދަލުވުމުގައި އެންމެ "އަރޖަންޓް" ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެކަން ކުރުމަށް އަންގަވާފައިވާނެ ކަމަށް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޤަބުރުސްތާނުގެ ވަށާފާރު ރާނާ ވެލިއެޅުމާއި އިމާރާތްކުރުމާ ހުރިހާކަމަކަށް އެއްކޮށް ހިނގާނެ ޚަރަދު ފޮނުވުމުން، މިކަން ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދައިދެވޭނެކަމުގައި މިމިނިސްޓްރީގެ ޑިރެކްޓަރ މުޙައްމަދު ޖަވާދު ޔޫސުފް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަދި މީގެ އިތުރުން އޮފީސް ޢިމާރާތް އެޅުމަށް ބަޖެޓްކޮށް، ބަޖެޓް ލިބިފައިވާ ނުވާކަމަށް ކައުންސިލުން ފާހަގަކުރެއްވިއެެވެ. މިކަމާގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވެފައިވަނީ މިހާރުގެ އޮފީސް މަރާމާތު ކުރުމަށް ލިޔެވިފައިވާ ކަމަށާއި، އެބަޖެޓް ލިބިއްޖެނަމަ އެލިބޭ ބަޖެޓުން އާ ޢިމާރާތެއް އިމާރާތްކުރާ ގޮތަށް ބަދަލުކުރާގޮތަށް ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްދެއްވާނެކަމަށެވެ.


އަލްފާޟިލާ އާމިނަތު ޙަލީމް - ޤައުމީ އިނާމު - ހިތްވަރުދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު - 2012 - The President's Office\nކުޅިވަރުގެ ދާއިރާއިން؛ ކުޅިވަރު ކުޅުމާއި ކުޅިވަރު އާލާކޮށް ތަރައްޤީކުރުމުގެ ރޮނގުން\nއަލްފާޟިލާ އާމިނަތު ޙަލީމް\nއާމިނަތު ޙަލީމް ނުވަތަ އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް މަޝްހޫރުވެފައިވާ ނަމުން ދަންނަވާނަމަ [ދިލް] އަކީ، ނެޓްބޯޅައިގަޔާއި ބާސްކެޓްބޯޅައިގައި ނަންހިނގާ އަންހެން ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަރަށް މަޝްހޫރު ކުޅުންތެރިއެކެވެ. ނެޓްބޯޅައާއި ބާސްކެޓް ކުޅުމަށް، މަދްރަސީ ދައުރުއްސުރެ އާމިނަތު ޙަލީމުގެ ހިތްޕުޅުގައި ވަރަށްބޮޑު ޝައުޤުވެރިކަމެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. ނެޓްބޯޅައިގައި އޭނާ މަޝްހޫރުވެގެން އައީވެސް މަދްރަސީ ދައުރުގައެވެ.\nމަދްރަސީ ދައުރަށްފަހު، އާމިނަތު ހަލީމް ދެން ފެނިގެންދިޔައީ، ނެޓްބޯލް އެސޯސިއޭޝަންގެ ޗެމްޕިއަންޝިޕް މުބާރާތުންނެވެ. 1996 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ނެޓްބޯލް އެސޯސިއޭޝަން ޗެމްޕިއަންޝިޕްގައި ވިދިވިދިގެން3އަހަރު ކްއީން އޮފް ދަ ސީރީޒްގެ މަގާމު އާމިނަތު ޙަލީމް ހާސިލު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ބެސްޓް ޝޫޓަރގެ މަގާމު،7ފަހަރު ހޯއްދެވިއެވެ. ޤައުމީ ނެޓްބޯޅަ މުބާރާތަށް ބަލާއިރު، ބެސްޓް ޝޫޓަރުގެ މަގާމު ދެފަހަރު، އަދި ބެސްޓް އެޓޭކަރުގެ މަގާމު، އެއްފަހަރު ހޯއްދަވާފައިވެއެވެ.\nއާމިނަތު ޙަލީމަކީ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ނެޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކުގައިވެސް ރާއްޖެ ތަމްސީލުކޮށްދެއްވާފައިވާ ކުޅުންތެރިއެކެވެ. މިގޮތުން، ރާއްޖެއިން ބޭރަށްދިޔަ ޤައުމީ ނެޓްބޯޅަ ޓީމުގެ ކެޕްޓަންކަން4ފަހަރު ކުރައްވާފައިވެއެވެ. 1997 ވަނަ އަހަރު ސްރީލަންކާގައި ބޭއްވި ނެޓްބޯލް ޗެމްޕިއަންޝިޕް މުބާރާތުގައި، ރިހިމެޑެލް ހޯދި ޓީމުގެ ކެޕްޓަނަކީވެސް، އާމިނަތު ޙަލީމެވެ.\nނެޓްބޯޅަ ކުޅުއްވުމުގެ ތެރެއިން މާލޭގެ ބައެއް ސްކޫލްތަކުގެ ޓީމުތަކަށް އޭނާ ކޯޗް ކޮށްދެއްވަމުންވެސް ގެންދަވާފައިވެއެވެ. އަދި ބައެއް ރަށްރަށަށް ވަޑައިގެން، ކޯޗިންގ ކޭމްޕްތައްވެސް ހިންގަވައިދެއްވާފައިވެއެވެ.\nނެޓްބޯޅަ ކުޅުއްވުން މިހާރު އޭނާ ހުއްޓަވާލައްވާފައިވީނަމަވެސް، ނެޓްބޯޅަ ކޯޗެއްގެ ގޮތުގަޔާއި، އަދި އަމްޕަޔަރެއްގެ ގޮތުގައި، އާމިނަތު ޙަލީމްގެ ޚިދްމަތް މެދުނުކެނޑި ދަނީ ލިބެމުންދެއެވެ. އަދި އަމްޕަޔަރުން ތަމްރީނު ކުރެއްވުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ކުރައްވަމުން ގެންދަވައެވެ. ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ނެޓްބޯޅަ ކުޅުއްވުން ހުއްޓަވާލެއްވީ، ޒުވާން ކުޅުންތެރިންނަށް މި ކުޅިވަރުގައި ކުރިއަށް ދިޔުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދެއްވުމަށްޓަކައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ވަޒީފާ އަދާކުރައްވާ އޮފީހުގެ ޓީމަށް މިހާރުވެސް އޭނާ ކުޅުއްވައެވެ.\nނެޓްބޯޅަ ކުޅުއްވުމުގެ އިތުރުން، 1994 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ބާސްކެޓްވެސް އޭނާ ގެންދެވީ ކުޅުއްވަމުންނެވެ. 1994 ވަނައަހަރު ބޭއްވުނު އިންޓަރސްކޫލް ބާސްކެޓް ބޯޅަ މުބާރާތުން ފެށިގެން ކްލަބް ފެންވަރުގަޔާއި، ޤައުމީ ފެންވަރުގައި އޭނާ ގެންދަވަނީ ކުޅުއްވަމުންނެވެ. ބާސްކެޓްބޯލް އެސޯސިއޭޝަނުން ބޭއްވި މުބާރާތްތަކުންނާއި، ޤައުމީ މުބާރާތްތަކުންނާއި، އޮފީސްތަކުގެ މެދުގައި ބާއްވާ މުބާރާތްތަކުން އޭނާ ހޯއްދަވާފައިވާ ގިނަގުނަ ކާމިޔާބީތައް، މިކަމުގެ ހެތްކަކަށް ފުދެއެވެ. ޤައުމީ ބާސްކެޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކުން މިހާތަނަށް4އަހަރު އެންމެމޮޅު5ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. އަދި މޯލްޑިވްސް ބާސްކެޓް ބޯލް އެސޯސިއޭޝަނުން ބޭއްވި ޗެމްޕިއަންޝިޕް މުބާރާތްތަކުން އެންމެމޮޅު5ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި6އަހަރު، އާމިނަތު ޙަލީމް ހިމެނިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. އަދި އޮފީސްތަކުގެ މެދުގައި ބޭއްވި ބާސްކެޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކުގައިވެސް އެންމެމޮޅު5ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި5ފަހަރު އޭނާ ހޮވިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. ނެޓްބޯޅަ ކުޅުއްވުން ހުއްޓަވާލެއްވި ކަމަށްވިޔަސް، ބާސްކެޓް ކުޅުއްވުން ހުއްޓަވާލެއްވުމުގެ ޚިޔާލެއް އޭނާ އަދި ނުގެންގުޅުއްވައެވެ.\nއާމިނަތު ޙަލީމް ކުޅިވަރަށް ކުރައްވާފައިވާ ޚިދްމަތާއި، ހޯއްދަވާފައިވާ ކާމިޔާބީގެ އަގު ވަޒަން ކުރުމުގެ ގޮތުން، 2006 ވަނަ އަހަރުގެ ޒުވާނުންގެ ޤައުމީ އިނާމުވެސް އޭނާއަށްވަނީ، ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ.


BREAKING: Raees Nasheed Ah Amaazukoh Hamalaa Eh Dheefi – adduLIVE\nLast Updated: June 21, 08:57\nރައީސް ނަޝީދަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާއެއް ދީފި\nMay 06, 2021, 20:51 ހަސަން ރަޝީދު\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް، މުހައްމަދު ނަޝީދަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާއެއް ދީފިއެވެ.\nމައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި މި ހަމަލާ ނަޝީދަށް ދީފައިވަނީ އެމަނިކުފާނު ދިރިއުޅުއްވާ ގެކޮޅު ކަމަށްވާ ގ.ކެނެރީގެ ކައިރީގައި އެއްޗެއް ގޮއްވާލައިގެންނެވެ. މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ ނަޝީދު ކާރު ކޮޅަށް އަރުއްވަނިކޮށް ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.\nމި ހާދިސާގައި ނަޝީދަށް އަނިޔާވެފައިވާއިރު އެމަނިކުފާނުގެ ސެކިއުރިޓީ އާއި ބައެއް އާންމުންނަށް ވެސް އެކިވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިފައިވާ ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ފޯނާއި ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ފައިވާން އޮތީ މަގުމަތީގަ އެވެ.\nއެ އަނިޔާތަކަށް ނަޝީދު މިހާރު ގެންދަވަނީ އޭޑީކޭ ހޮސްޕިޓަލުގެ އޮޕަރޭޝަން ތިއޭޓަރުގައި ފަރުވާ ހޯދަމުންނެވެ.\nއެ ސަރަހައްދުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންނާއި ގިނަ އަދަދަކަށް އާންމުން އެއްވެފައިވާއިރު، ފުލުހުން ވެސް މިހާރު އަންނަނީ އެ ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ.\nމައުލޫމާތު ލިބޭ ގޮތުގައި އެއްޗެއް ގޮއްވާލާފައިވަނީ ނަޝީދުގެ ކާރުކޮޅު ކައިރީގައި ޕާކުކޮށްފައި ހުރި ސައިކަލެއްގައެވެ. އެއާއެކު އެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެހެން ސައިކަލުތަކަށް ވެސް ވަނީ އެކިވަރުގެ ގެއްލުންތައް ލިބިފައެވެ.\nއިތުރު ތަފްސީލް އަންނަނީ


ހއ އަތޮޅުކައުންސިލްގެ ރައީސަކަށް އަބުދުﷲ ހުސައިން — Ihavandhoo.com\nހއ އަތޮޅުކައުންސިލްގެ ރައީސަކަށް އަބުދުﷲ ހުސައިން\n4 ޖޫން 20170މުހައްމަދު އަކްރަމް\nހއ އަތޮޅުކައުންސިލްގެ ތިންވަނަ ދައުރުގެ ރައީސްކަމަށް އިހަވަންދޫ ދާއިރާއިން އަތޮޅުކައުންސިލަށް އިންތިހާބުކޮށްފައިވާ އަބުދުﷲ ހުސައިން އަދި ނައިބު ރައީސްކަމަށް، ބާރަށު ދާއިރާއިން އަތޮޅު ކައުންސިލަށް އިންތިހާބުވި އަލީ ޝަމީމް އައްޔަންކޮށްފިއެވެ. ހއ އަތޮޅުކައުންސިލްގެ ރައީސް އަދި ނައިބުރައީސް ހޯވާފައިވަނީ، ހއ\nއަތޮޅުކައުންސިލްގެ ތިންވަނަ ދައުރަށް ހޮވުނު ކައުންސިލަރުން ހުވާކުރުމަށް ފަހު ބޭއްވި، ކައުންސިލްގެ ތިންވަނަ ދައުރުގެ ފުރަތަމަ ޖަލްސާގައެވެ. އަބުދުﷲ ހުސައިންއަށް5ޥޯޓްގެ ތެރެއިން4ވޯޓް ލިބިލިއެއްވިއިރު އަލީ ޝަމީމް އަށް ލިބިލެއްވީ3ވޯޓެވެ.\nހއ އަތޮޅުކައުންސިލްގެ ފުރަތަމަ ދެ ދައުރުގައި، ކޮންމެ އިންތިހާބީ ދާއިރާއަކުން ދެ ކައުންސިލަރުން އައްޔަންކުރިނަމަވެސް ތިންވަނަ ދައުރަށް އިންތިހާބު ކޮށްފައިވަނީ ކޮންމެ ދާއިރާއަކުން އެންމެ ކައުންސިލަރެކެވެ. ހއ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ތިންވަނަ ދައުރަށް އިންތިހާބުވެފައިވާ ބޭފުޅުންނަކީ ހޯރަފުށި ދާއިރާއިން އިބްރާހިމް ރަޝީދު، އިހަވަންދޫ ދާއިރާއިން އަބުދުﷲ ހުސައިން، ބާރަށު ދާއިރާއިން އަލީ ޝަމީމް، ދިއްދޫ ދާއިރާއިން އަބުދުﷲ ސިރާޖް އަދި ކެލާ ދާއިރާއިން އަބުދުﷲ އިންފާޒްއެވެ.\nނާއިބު ރައީސްކަމަށް އިންތިހާބުކުރި އަލީ ޝަމީމަކީ ހއ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ދެވަނަ ދައުރުގައިވެސް ކައުންސިލަރުކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅެއްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.\nރައީސްކަމަށް އިންތިހާބުކުރި އަބުދުﷲ ހުސައިން އަކީ ވޭތުވެދިޔަ ދެދައުރުގައިވެސް ހއ އަތޮޅުކައުންސިލަރުކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ނިމިދިޔަ ހއ އަތޮޅުކައުންސިލްގެ ދެ ވަނަ ދައުރުގެ ރައީސްއަކީ އިހަވަންދޫ ދާއިރާއިން ހއ އަތޮޅު ކައުންސިލަށް އިންތިހާބުވި މުހައްމަދު ރަޝީދެވެ.