Tutoretza txantiloia by Julen Dominguez Nuñez - issuu\nTUTORETZA-PLANA Iker Aristi Rincon I単aki Arizaga Bergara Iris Blazquez Bermejo Julen Dominguez Nu単ez\nEtorkizunean irakasle izango garenez, oso baliogarria egingo zaigu lan hau burutzea nola jokatu behar dugun atal honetan jakiteko. Programatik kanpo den jarduera bat izanik oso aberasgarria da ume baten bizitzan garrantzitsuak\nirakaslearekiko sendotzeko, beraien artean liskarrik balego konpondu ahal izateko. Beste alde batetik, alderdi emozionalak lantzeko modu egokia izan liteke, eskolako irakasgaiak tarte batez ahazteko, hau da, curriculumera egokitzen diren konpetentziak. Guk bigarren zikloko laugarren mailan zentratuko gara, haurrak 9-10 urte dituztela komenigarria iruditzen zaigu beraiekin hainbat gai jorratzea, hala nola, emozioak lantzeko zenbait jarduera adosteko helburuarekin prestatu dugu txantiloi hau.\n2. ZER DA TUTORETZA EGITEA GURETZAT\nTutoretzaren bitartez, haurrak astean zehar gainontzeko gelakideekin izan dituzten arazoak partekatzeko eta konpontzeko aukera dute. Modu honetan, arazoa konpontzeko aukera izango dute elkar entzunez eta irakaslearen laguntza jasoz.\nGainera, gatazkak elkarbanatzen dituztenean\nbeste haurren azalean jartzeko aukera izango dute. Horrez gain,\nhaurraren adinaren arabera, irakasleak, tutoretza ordu\nhoriek haurren emozioak lantzeko erabili ditzake. Modu honetan, ikasleen arteko konfiantza sustatuko du eta ikasgelan giro hobeagoa sortzeko aukera izango du. Beste alde batetik, tutoretza orduak programaz kanpo dauden jarduerak egiteko aprobetxatu daitezke. Esaterako, sentimenduak, beldurrak...lantzeko jolasak bultzatuz. Bestetik, egunkaria irakurtzeko ere erabili daitezke ordu hauek, pixkanaka mundua ezagutzeko eta bertan dauden kultura, ohitura, egoerak...ezagutu ditzaten . 3. ZEINTZUK DIRA TUTOREAREN FUNTZIOAK 3.1. FAMILIEI DAGOKIONEZ\nFamiliekin gertuko harremana izatea gomendatzen da.Horretarako,denbora tarte batetik bestera gurasoekin elkartzea ondo legoke.Bilera horietan, beraien semeari buruzko garapen akademikoaz hitz egingo da eta baita ere bere egoera soziala eta pertsonalaz. Informazioa emango die gurasoei, beraien iritzia jaso eta beti ere gomendioak emateko helburuarekin.\nZenbait funtzio ezberdin dira ikasleei dagozkionak. Esate baterako, ikasle bakoitzaren martxa edo garapen akademikoa behatzea eta zuzentzea, ondo dagoen atalak aipatuz eta gaizki daudenak sendotuz.Arazo bereziak edo pertsonalak dituzten haurrak behatzea eta arazoa konpontzen saiatzea.Baita\nere bere ikasketa prozesua ebaluatzea, gertuko jarraipena eginez.Azkenik, behar pertsonak dituzten haurrei laguntzeko prest egon behar dugu.\nIrakasleak zenbait funtzio bete behar ditu tutoretza saioak eramangarriak izan daitezen. Lehenik eta behin, irakasle bat baino gehiago badago saio horretan, guzti horien arteko koordinazioa lortu behar du zenbait alderditan adostasun batera iristeko. Aldez aurretik, materialak, helburua, programazioa eta iraupena finkatuak izan behar ditu. Azkenik, gelan konfiantzazko eta adiskidetasuneko giro bat sustatu behar du\n4. TUTORETZA EKINTZA 4.1. HELBURUAK\n1. Haur bakoitza gainontzeko gelakideek dituzten ezaugarri positibo eta negatiboak ezagutzea. 2. Elkarrizketaren bidez, haurrak besteen ikuspuntua errespetatzen ikasiko dute eta, modu honetan, erabakiak hartzeko eta beraien artean gatazkak konpontzeko gai izango dira. 3. Haurren auto-estimua hobetzea zenbait jardueren bidez .\n4.2. TUTORETZAREN JARDUERA-GUNEA\nGuk, elkarrekin bizitzen irakastea hautatu dugu jarduera-gune bezala. Ikasturte berri bat hastea, askotan, ikasle berriak ezagutzea dakar. Taldea berria bada edo aldaketa asko gertatu badira, taldean kohesioa eta dinamika lortzea ezinbestekoa da. Taldekideekin harremanak sortzeko zenbait lan antolatzea izango da tutorearen lana. Jarduera-gune\nzaigulako gelakideen arteko konfiantza eta talde lana sustatzea.\n4.3. TUTORETZA EKINTZEN PLANA 4.3.1. JARDUERAK FAMILIA EDO LEGEZKO TUTOREEI LOTUTA\nHaurrekin arrakasta lortzea bezain garrantzitsua da familiekin erlazio ona izatea. Familientzat komenigarria izaten da beraien seme-alaben gelakideek dituzten ezaugarriak ezagutzea, baita ikasteko dituzten estrategia, emaitza eta portaerei buruz\nIrakasle-guraso arteko komunikazio hori behin eta berriz errepikatzen bada, hau da, etengabekoa bada, nabarmenak izango dira haurrak jasotzen dituen zenbait aldaketa. Hori dela eta,\ngarrantzitsuak dira irakasle eta\ngurasoen artean egiten diren bilerak. Bilera hauek, bi motatakoak izan daitezke: - Bakarkako bilerak, non irakaslea haur baten gurasoekin elkartuko den pertsonalki haurraren alderdi positiboak eta negatiboak azaltzeko eta bere aurrerapenen berri emateko helburuarekin. - Taldeko bilerak, non irakasleak ikasle guztien gurasoei zalduko dien zeintzuk izango diren ikasturtearen helburua, ebaluatzeko irizpidean, burutuko diren jarduerak...\nkomenigarriena, haur guztiak etxera joan direnean.\n4.3.2. JARDUERAK IKASLE TALDE IRAKASLEEI LOTUTA\nIrakaslean gurasoekin biltzen direnean, zenbait gai jorratzeko aukera dute. Hala nola, haurraren notak eman, bere portaerari buruz hitz egin, hobetu beharreko arloei buruz berri eman... Adibidez, irakasleentzako lan gogorra zaten da gurasoei azaltzea bere semeak ikasturtea errepikatu behar duela. Horrela gai bati buruz berri emateko erabili daitezke tutoretza bilerak. Haurraren emaitzei buruz berri emateko ere erabili daitezke irakasleguraso arteko bilera pertsonalak. Bilera hauei esker, irakasleak zuzenean azalduko die familiarrei zeintzuk izan diren bere semearen notak eta hobetu beharreko irakasgaiei buruz ere hitz egiteko aukera izango dute .\nBilera pertsonalak alde batera utziz, taldeko bilerak ere garrantzitsuak dira. Horrelako bilerak ikasturte baten hasieran egitea egokia izango litzake. Modu honetan, gurasoek aukera izango dute jakiteko zer landuko duten beraien seme-alabak ikasturtean, nola egingo diren gauzak...Gainera, aukera izango dute beraien iritziak azaltzeko eta irakaslea eta gainontzeko gurasoekin azaleratzeko.\n4.3.3. JARDUERAK IKAS TALDEARI LOTUTA\n1. tutoretza saioa Gure jarrerak kontrolatzen ikastea - Helburua: banakakoen jarrerak kontrolatzen ikastea eta gainontzeko ikasleen jarrerak baloratzea, onak edo txarrak izan. - Denbora: ordu-erdi inguru. - Beharrezko baliabideak: jokabide mota hauek irudikatuko duten egoera erreal bat, honetarako zenbait ikus-entzunezko materialen laguntza izan dezakegu, hala nola, bideo, komiki, PPT bat, etab. - Garapena: lehenik eta behin umeei benetako kasu bat aurkeztuko zaie zenbait materialen bidez egoeran kokatzeko. Behin egoeran kokatuta irakasleak aldez aurretik prestatutako eskema bati jarraituz, aurkeztutako arazoari eta, nahi izanez gero, beraien kasu partikular bat kontatu dezakete. Eskemak honako puntuak jarraitzen ditu: 1.\nArazoaren identifikazioa: zer gertatu da? Zein da aurkeztutako egoeraren arazo edo afera?\nKausak: zer gertatu da? Zerk eraman gaitu egoera honetara?\nOndorioak: zer gertatuko ote da? Zein izango dira hartuko diren neurriak?\nIrtenbideak: zer egin daiteke? Saihestu dezakegu? Zertan lagun dezakegu? Alternatibak proposatu.\nNorberaren jarrera behatzea: zer egiten dugu guk? Zein da gure jarrera arazo hauekiko? Gure parte-hartzea nolakoa da?\nGure jarrera kontrolatzen: egin edo pentsat\n2. Tutoretza saioa Emozioak lantzea 7\n-Helburua: Emozioak leku eta modu egokienean adierazten ikastea - Denbora:Ordu bat inguru - Beharrezko baliabideak: Fitxa - Garapena: Ikasle bakoitzak bakarka fitxa bat beteko du, gutxi gorabehera 20 minutu inguruan.Ondoren gela osoari bakoitza bere fitxan idatzitakoa partekatuko du eta gela osoak horri buruz hitz egingo du.Azkenik, bakoitzak fitxan agertutako gehien gustatu zaion emozio baten irudia egingo du, 15 minutu inguruan.\n3. tutoretza saio Zoriontsu izaten ikasi - Helburua:Ikasleei bere buruarekin zoriontsuago sentitzen laguntzea. - Denbora: Ordu bat inguru - Beharrezko baliabideak: Fitxa bat, arkatza eta borragoma - Garapena: Klase guztia borobil baten jarriz, zoriontsu sentitu zireneko egoeraz\ngogoratzea oso lagungarria izango zaiela azpimarratuko\nfitxa baten bost puntutan bakoitzean egoera bat idatziko dute eta ondoren beraien aurpegia marraztuko dute zoriontsu daudela. Bukatzeko gelako pareta batean itsatsiko ditugu gelan erakusgai egoteko eta modu honetan zoriontsuago sentitzen egoten ohartarazteko.\n4. tutoretza plana Rol jolasak - Helburua: Sentimenduak azaltzeko beldurrik ez izatea - Denbora: Ordu bat inguru - Beharrezko baliabideak: Zenbait arropa edo jantzi adibidez - Garapena: Klasea lauko taldetan banatuko ditugu eta bakoitzari sentimendu bat egokituko diegu.Sentimendu horrekin, sketch moduko bat egin beharko dute, ondoren klasearen aurrean azalduko dutena. Orduaren erdia edo 8\nutzi talde bakoitzari enaiatzeko eta klasearen bukaeran gelakideen aurrean azalduko dute. Adibidez, triste dagoen ume baten istorioa egin dezakete, inorrek lagundu ez nahi ziona eta azkenean animali bat topatzen duena adibidez.\n5. tutoretza plana Horrelakoa naiz ni, horrelakoa zara zu. - Helburua: Geure burua ezagutzea, hau da, geure artean ezagutzea. Gainera, gure ezaugarri positiboak baloratzea eta ezaugarri negatiboak aldatu daitezkeela ulertzea, horrela, klasean konfidantzazko giroa ezarriko litzatekeelako. - Denbora: 60 minutu - Beharrezko baliabideak: Folioak, boligrafoak edo arkatzak. - Garapena: Hasieran, ikasleei azalduko diegu gaur denok elkar ezagutzeko joku bat egingo dugula. Ondoren, haur bakoitzari folio bat eman eta hori marra baten bitartez bitan banatzea eskatuko diegu. Zati batean bere burua definitzen duten 5 ezaugarri idazteko eskatuko diegu eta horiek gustuko dituzten ala ez. Behin hori bukatzen dutenean, folio guztiak hartuko ditugu eta bakoitzari beste baten folioa banatuko diogu, norberarena egokitu ez dakion. Haurrei ezaugarriak irakurtzeko esango diegu eta hutsa dagoen folioko beste zatian marrazki bat egitea, ea nola imaginatzen duten ezaugarrien arabera pertsona hori. Ondoren, haur bakoitzak egokitu zaion pertsona nolakoa den azalduko dute eta zergatik marraztu duen horrela. Modu horretara, guztion artean zeinetaz ari garen asmatu beharko dugu. Garrantzitsua da bederen, norbaitek ezaugarri txar bat jaso badu eta ezaugarri hori jarrita daukan ikasleari hori gustatzen ez bazaio, denon artean laguntza ematea eta hori hobetzeko modua aurkitzea.\n6. tutoretza plana Emozio erlojua - Helburua: emozioak interpretatzea 9\n- Denbora: ordu-erdi inguru -\nargazkiak, kartulina, ipuin bat. - Garapena: Kartulina batean, borobil handi bat marratuko dugu "erloju" baten itxura emanez. Honen inguruan, emozioak (beldurra, haserrea, poza...) azaltzen dituzten pertsonen argazkiak jarriko ditugu, erdian gezi bat jarriz. Irakaslea ipuin bat kontatzen hasiko da eta ipuina kontatzen duen heinean, ikasleen\ninterpretatzea. Horien arabera, erlojuaren gezia mugituko dute emozio hori adierazten duen argazkira. Ondoren, ipuina bukatzean, haur bakoitza astean zehar berari gertatutako zerbait azaldu beharko die gainontzeko gelakideei eta, hasieran egindako "erlojuaren" laguntzaz, egoera horrek sortu dion emozioa azaleratuko du.\n7. tutoretza plana Sentimenduen bihotzak - Helburua: haurrek, beraien sentimenduak adierazteko aukera izatea. - Denbora: ordu-erdi gutxi gora behera - Beharrezko baliabideak: kartulina - Garapena: Tutoretza saio hau burutu aurretik, kartulinaz egindako bihotz batzuk prestatuko ditugu eta, hauen barruan, sentimendu edo emozio ezberdinen izenak idatziko ditugu (tristura, poza, haserrea...) Tutoretza saioari hastean, haur bakoitza, momentu horretan sentitzen duen emozioaren arabera, bihotz bat edo beste bat hartuko du. Hau da, haurra momentu horietan pozik badago "poza" jartzen duen bihotza hartu beharko du. Ondorioz, ikasleek ahoz azaldu beharko diote gainontzeko ikasleei zein den bere sentimendu horren zergatia.\n8. tutoretza saioa 10\nBidaia itsasoan zehar - Helburua: Egoera atseginak imaginatuz erlaxatzen edo lasaitzen ikastea eta kontzentrazeko gaitasuna gaitasuna handitzea. - Denbora: 60 minutu - Beharrezko baliabideak: Kaseta bat (casette), eta itsasoaren soinuak dituen zinta bat. - Garapena: Hasieran, haurrei azaldu beharko diegu zeinen garrantzitsua den osasunarentzat erlaxatzen jakitea. Komenigarria litzateke haur bakoitzarentzat koltxoneta bat edukitzea edo jarduera hau eskolako soinketa gelan egitea. Ondoren, haur bakoitzari esango diogu etzan daitezen koltxoneta gainean eta besoak zein hankak erlaxatu ditzaten. Arnasa sakon hartu behar dute eta euren arnasketa entzun, horretarako, begiak ixteko aukera izango dute hobeto kontzentratu ahal izateko. Ahots tonu goxo batean eskatu beharko diegu une horretan arraina direla imagina dezaten eta itsasoan lasai igerian dabiltzala. Zinta jarriko diegu itasoko soinuak entzun ditzaten, eskatuko diegu pentsatzeko olatuek eramaten dituztela itsasoan barrena, euren gorputzean itsasoaren aparra sentitzen dutela. Gero, olagarro batekin aurkitzen gara, berak hanken bidez gure gorputza ikutuko diete. Itsasoaren indarrak hondarretaraino eramango ditu, eguzkiak berotzen du eta sentsazio atsegina sortaraziko diela esango diegu. Ikasleei komentatuko diegu egoera atseginak imaginatzeko urduri daudenean, horrela, erlaxatzea lortuko lukete.\n9. tutoretza saioa Pentsamendu negatiboak kanpora! Helburua: pentsamendu negatiboen inguruan jardun, zeintzuk diren etapa honetan ematen diren pentsamendu negatiborik ohikoenak azaleratzea eta horien ordez positiboak diren pentsamenduak izaten ikastea. Denbora: ordu-erdi inguru. Beharrezko baliabideak: fitxa, zenbait material pentsamendu negatiboak irudikatzeko. 11\nGarapena: honako hau sarrera gisa erabil dezakegu: Lehenik eta behin haur guztiak borobilean eserita gela guztian zehar, bata besteari begira dagoelarik, bere barnean dituzten pentsamendu negatiboak azaleratu behar dituzte. Adibidez, egunen batean dena gaizki ateratzen bazaio edo aldi txar bat igarotzen ari bada â€œdena gaizki ateratzen zaitâ€? esaldira jotzen dute. Aditzera eman behar zaie gorabeherak izan ditzakegula, beti ez garela egongo gaizki, agian egunen batean dena ongi joan dakiguke. Horrez gain, irakaslea euskarri garrantzitsu bezala jokatu behar du solasaldian beraiek elkarrizketatzen eta beti ere bere ezezko pentsamenduak modu sinboliko batean, adibidez, baikorrera igarotzen\nIkasturte bateko egutegia kontuan hartuz, tutoretzak ostegunetan egitea erabaki dugu. Izan ere, asteko azken aurrena eguna izanik, haurrak nahiko motibatuak joango dira eskolara eta parte hartzeko gogoak izango dituztela uste dugu. Orduei dagokionez, saioa azken ordun egingo ditugu. Haurrak nekatuak daude egun osoan zehar egindako guztiaren ondorioz eta erlaxatzeko unea izan daiteke horrelako tutoretza saio bat. Tutoretza saio bakoitza ordubetekoa izango da, eta bertan praktikan jarriko ditugu aurreko puntuan azaldutako saio ezberdinak. Batzuetan ordu osoa emango dugu ariketa batekin eta beste batzuetan, ordu-erdi besterik ez dugu erabiliko ariketa hauek egiteko. Beste ordu erdia astean zehar gertatu daitezken arazoak konpontzeko edo zerbaiten inguruan hitz egiteko erabiliko genituzke.\n6. TUTORETZA EKINTZAREN EBALUAZIOA\ngarapenaren jarraipena egingo du.Modu honetan, ikasleak izandako egoerak eta irakasleak proposatutako ekintzak ebaluatuko dira. Ikasturtea amaitzean, tutoretza- planaren ebaluazioa egingo dute, eta planari buruzko memoria ere.Memorian idatziko dutena izango da, beraiek irakasleek,ikasleek eta lankide diren beste eragileek egindako behaketen laburpena, ondo edo gaizki atera diren alderdiak, sortutako zailtasunak eta aldatu beharreko aldagaiak zeintzuk diren jakiteko. Ebaluaziotik ateratzen diren\nhurrengo ikasturtean egin beharreko aldaketak eta egokitzapenak egiteko. Tutoretza-planaren ebaluazioa egiteko, irizpide hauek erabil daitezke, besteak beste: -zer gaitasun-maila eskuratu duten, ezarritako irizpideen arabera\n-Edukien garrantzian nabarmenduz, zerrekin geratu diren edo zer ikasi duten -Jardueren egokitasuna, gaitasunak eskurazteko bideak edo moduak. -Jarduera eremuetan aurrera eramandako ekintzen egokitasuna, nolako jarrera izan duten gainontzeko ikaskideekin eta baita nolako jarrera izan duten irakaslearekin\nezberdinekin. -Ikasle-taldearen eta familien parte hartzea.\nAprender Psikologia Niños. Propuesta de actividades para trabajar la educación emocional: http://actividadesinfantil.com/archives/3076\nMartínez López, Mª M. Las habilidades sociales en la escuela. Atención a la Diversidad. Promolibro. Colec. 2. http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43573/es/contenidos/informacion/dia6/es_2027/adjuntos/tutoretza/DOKUMENTU AK_Dw/4_MAILA.htm http://www.ehowenespanol.com/actividades-expresar-emociones-ninosinfo_198311/\nhttp://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43573/es/contenidos/informacion/dia6/es_2027/adjuntos/tutoretza/PDF_04/saioa_ 14.pdf http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43573/es/contenidos/informacion/dia6/es_2027/adjuntos/tutoretza/PDF_04/saioa_ 18.pdf


Kronologikoki ordenatuak // Ordenadxs cronológicamente\nval flores, idazlea eta aktibista\nIdazlea eta disidentzia sexual lesbiana feminista maskulino prosex-aren aldeko aktibista. Lehen Hezkuntzako irakaslea. Filiazio akademikorik gabeko teoriaren grina duen maistra gisa, opakotasun barrokoak liluratutako hitzaren langile gisa, eta bere buruaz seguruegiak diren diskurtsoen hondakinetan muturra sartzen duen feminista gisa, saiakera/poetika idazten, eta tailerrak eta performanceak egiten aritzen da, esku-hartze estetiko-politiko-pedagogikorako modu gisa.\nBere argitalpenen artean honako hauek daude: interruqciones, ensayos de poética activista; La intimidad del procedimiento. Escritura, lesbiana, sur como prácticas de sí; Tropismos de la disidencia; Una lengua cosida de relámpagos; Romper el corazón del mundo. Modos fugitivos de hacer teoría.\nEscritora y activista de la disidencia sexual lesbiana feminista masculina prosexo. Profesora en Educación Primaria. Como una maestra apasionada por la teoría sin filiación académica, una trabajadora de la palabra seducida por la opacidad barroca, y una feminista que hurga en los desechos de los discursos demasiado seguros de sí mismos, se dedica a la escritura ensayística/poética y a la realización de talleres y performances como modos de intervención estético-política-pedagógica.\nEntre sus publicaciones se encuentran: interruqciones, ensayos de poética activista; La intimidad del procedimiento. Escritura, lesbiana, sur como prácticas de sí; Tropismos de la disidencia; Una lengua cosida de relámpagos; Romper el corazón del mundo. Modos fugitivos de hacer teoría.\nArgazkia/ Foto: Irutxuloko Hitza/Irati Salsamendi\nKearen artxibogileak Tabacalera tabako fabrikako hainbat zigarrogilek eta egungo kultura zentroko zenbait langilek osatutako taldea da. Aldizkako bilerak egiten dituzte 2016ko irailaz geroztik, Tabacalerako eta Tabakalerako istorioei buruzko artxibo komunitario bat eraikitzeko helburuarekin, besteak beste. Artxibo horren lehen bertsio digitala Makusin, Tabakaleraren artxibo digitalean, dago kontsultagai.\nJúlia Martí Comas, FeministAlde eta Observatorio de Multinacionales en América Latina (OMAL)-eko kidea\nJúlia Martí Comas Garapenari buruzko Azterketetan doktorea eta Latinoamerikako Multinazionalen Behatokiko (OMAL) ikertzailea da; era berean, Euskal Herriko mugimendu feministan aritzen da, eta Viento Sur aldizkariaren erredakzioaren parte da. Bere ikerketa esparrua korporazio-boterearekiko erresistentziak eta alternatiba ekofeministak dira.\nJúlia Martí Comas es Doctora en Estudios sobre Desarrollo, investigadora del Observatorio de Multinacionales en América Latina (OMAL), milita en el movimiento feminista de Euskal Herria y forma parte de la redacción de Viento Sur. Su ámbito de investigación son las resistencias al poder corporativo y las alternativas ecofeministas.\nHuelva probintzian (Andaluzia) bizi garen landa eremuko eta manipulatuen arloko emakumeen talde autoantolatu bat gara.\nElkartuta, gure eskubideen alde borrokatzeko, jornalera klasearentzat bizi-baldintza eta lan-baldintza duinak lortzeko, feminismoetatik, ekologismotik eta antiarrazismotik lan egiten dugu, prekarietatea eta zapalkuntza hamarkadekin amaitzeko asmo irmoz.\n(Laura Macaya eta Nuria Alabao argitalpeneko parte hartzaileak)\nLiburu hau askatasun ariketa bat da. Feminismoaren barruan aniztasuna eta disentsua balioekin konprometituta dauden hainbat ahotsen arteko aliantza errebeldea da. Beti baztertzaileak diren inposatutako batasun faltsuen aurrean, eta zinismoaren eta axolagabekeriaren aurka ere bai, proiektu honek onartzen du ez dagoela feminismo bakarra, baizik eta feminismo asko; gainera, ulertzen dugu horietako batzuekin desadostasuna adierazteko aukera izateaz gain, gure desadostasunak azaltzeko betebeharra dugula.\nParte hartzen duten egileek beren ikuspegitik egiten dute, elkarren artean desberdinak diren ikuspegietatik, baina gaur egun feminismoak zeharkatzen dituzten eztabaida nagusiei aurre egiten dien, eta haiekiko jarrera hartzen duen liburu kritiko baten bueltan aliatuta. Zenbait feminismok bide penalen eta zentsura-modu desberdinen gehiegizko erabilerari egindako kritikak hainbat ahots konprometitu bildu ditu, diskurtso feminista batzuen deriba dogmatiko eta zigortzaile batzuen aurka egiteko. Liburuan jasotzen diren testu batzuen konpromisoa da sexualitatearen esparruan errudunak eta moralistak ez diren ikuspegiak defendatzea, eta arrisku sexualean oinarritutako diskurtso feministen aurrean posizionatzen dira.\nFeminismoa beste mugimendu eta borroka sozial batzuekin aliatuta defendatzeak –Sexu-langileekin, transekin, emakume migratzaileekin eta bizitza prekarioei lotutako beste hainbeste pertsonarekin aliantzan– feminismo baztertzaileekiko distantzia hartzen duten hainbat egile biltzen ditu.\nEgileak: Miriam Solá, Paloma Uriía, Santiago Alba Rico, Paz Francés, Vileta Assiego, Laura Pérez, Miren Otrubay, Noemi Parra, Miquel Missé, Sejo Carrascosa, Nuria Alabao, Mamen Briz, eta Siobhan Guerrero.\nEste libro es un ejercicio de libertad. Es una alianza rebelde entre distintas voces comprometidas con el valor la pluralidad y el disenso en el interior del feminismo. Frente a las falsas unidades impuestas, que siempre son excluyentes, y también contra el cinismo y la indiferencia, este proyecto asume que no hay uno sino muchos feminismos y que tenemos no solo la posibilidad de disentir con algunos de ellos sino el deber de explicar nuestras discrepancias. Las autoras y autores que participan lo hacen desde sus propias perspectivas, diferentes entre sí, pero aliadas en torno a un libro decididamente crítico que afronta los principales debates que atraviesan hoy a los feminismos y toma posición con respecto a ellos. La crítica al uso excesivo que algunos feminismos han hecho de las vías penales y de diversas formas de censura reúne a una serie de voces comprometidas contra algunas derivas dogmáticas y punitivas de ciertos discursos feministas. La defensa de perspectivas no culpabilizadoras ni moralistas en el ámbito de la sexualidad es el compromiso de una serie de textos que toman posición frente a discursos feministas centrados en el peligro sexual. La defensa de un feminismo en alianza con otros movimiento y luchas sociales -en alianza con las trabajadoras sexuales, las personas trans, las mujeres migrantes y otras tantas personas atadas a vidas precarias- aglutina a una serie de autoras que toman distancia con feminismos excluyentes.\nAutoras y autores: Miriam Solá, Paloma Uriía, Santiago Alba Rico, Paz Francés, Vileta Assiego, Laura Pérez, Miren Otrubay, Noemi Parra, Miquel Missé, Sejo Carrascosa, Nuria Alabao, Mamen Briz, y Siobhan Guerrero.\nAlargun Beltzak gara, konfinamenduan erein zen proiektua. Musikaren bitartez espazioak okupatzeko eta saretzeko beharra identifikatu genuen, gu denak zeharkatzen gintuen behar batetik abiatuta. Izan ere, kide guztiek bizi izan dugu musikaren inguru hipermaskulinizatuak eta horri konponbidea eman nahi genion. Gu denek espazioa eman nahi diegu gure ahots eta gorputzei musikaren bitartez, gu denek emakume* edo/eta izate konplaziente horren alarguntzea aldarrikatu nahi dugu. Ongi etorri gure festara!\nSomos Alargun Beltzak (Viudas Negras), un proyecto que se sembró durante el confinamiento. A partir de una necesidad que nos atravesaba a todas, identificamos la necesidad de ocupar espacios y de crear redes a través de la música. Todas las integrantes del grupo hemos vivido los entornos hipermasculinizados de la música, y queríamos poner remedio a esa realidad. Mediante la música, todas nosotras queremos dar voz a nuestras voces y a nuestros cuerpos, y todas nosotras queremos reivindicar la viudedad de esa mujer* y/o ser complaciente. ¡Bienvenidas a nuestra fiesta!\nGureHaizeak Gros auzoko Txofre kalean dagoen ileapaindegi komunitario bat da. Bere izena hitz-joko bat da: guraizeak eta “gure haizeak”; aire berriekin gatozelako, gure agitazio eta barne-mugimendu propioekin, uhin hedakor berri batekin. Azkenik “gure” honen garrantzia: funtsezko osagaia, kolektibotasunarena. Bidegabeko egitura batean bizitzeak dakarren deserosotasunak batu gaitu eta gauzak modu desberdin batean egin nahi ditugu.\nGureHaizeak es una peluquería comunitaria situada en el barrio de Gros, en la calle Txofre. Su nombre es un juego de palabras en euskera. Una mezcla entre guraizeak (tijeras, en euskera) y gure haizeak (nuestros vientos, en euskera). Las tijeras, por eso de que cortan y también transforman. Nuestro viento, porque venimos con nuevos aires, con nuestra agitación y nuestra movida, con una nueva onda expansiva. Por último, el “gure” (nuestro, en euskera): es el componente esencial, el del colectivo. Nacemos desde la incomodidad de vivir en una estructura injusta y queremos hacer las cosas diferente.\nTupust! 2016an Donostian sortutako komikigileen kolektiboa da. Partaideak komikigileak edota ilustratzaileak gara, euskaraz eta ikuspuntu feministatik lan egiten dugunak. Kolektibo honen lehen emaitza izen bereko Tupust! liburua izan zen (Txalaparta, 2019). Lehen ale hura “ni”-aren ingurukoa izan zen; orain, berriz, “zu” gaia lantzen duen komiki bilduma berri batekin gatoz. Tupust!-eko talde eragilea 9 kidek osatzen badugu ere, liburuan beste zenbait artista gonbidatu ditugu. Balio handia ematen diogu kolektibotasunari eta ahots eta estetika berriak plazaratzeari. Euskal Herriko txoko ezberdinetako autoreek hartu dugu parte liburuan eta «zu»a oinarri hartuta norberak bere komikia sortu du baldintza bakarrarekin: bi koloretan egitea, urdina eta laranja, lanak batasun kromatiko bat izan dezan.\nEl colectivo Tupust! nació en 2016 en la ciudad de Donostia. Se trata de un colectivo que está formado por creadoras de cómic feminista y en euskera. El primer resultado de este colectivo fue el libro «Tupust!» (Txalaparta,2019). Aquel primer número giró en torno al «yo», y ahora venimos con una nueva colección de cómics que trata el tema «tú». Aunque el grupo motor se Tupust! este formado por 9 miembros, en el libro hemos invitado a participar a otros artistas; ya que, damos mucho valor a la colectividad y el lanzamiento de nuevas voces y estéticas. En el libro hemos participado autores de diferentes rincones de Euskal Herria y a partir del «tú» cada autor ha creado su propio cómic con la única condición de hacerlo en dos colores: azul y naranja. De esta manera hemos querido conseguir una unidad cromática.\nEuskal Herriko neska* gazteak”, izenak dioen bezala Euskal Herriko neska*gazte talde ezberdinen sarea dugu. Hainbat behar eta kezkek bultzatuta sortu genuen sarea, herrialde desberdinetako neska* gazte batzuen artean. Alde batetik, neska* gazte subjektu politikoa ezaugarritu eta neska* gazteon problematika zehatzak mahaigaineratzeko beharra sentitzen genuen. Bestetik, neska* gazteon arteko saretzea emateko eta gure problematikei erantzuteko, planteamendu eta egitasmo komunak garatuko zituen marko bat beharrezkoa zela baloratzen genuen. Beraz, bi helburu horiek oinarri izanik, neska* gazteon arteko harremanak sendotu eta sarea ehuntzen joan izan gara, hainbat egitasmori bide emanez.\nEuskal Herriko Neska* Gazteak (Chicas* jóvenes de Euskal Herria), como su nombre indica, es una red de grupos de chicas* jóvenes de Euskal Herria. Creamos la red por diversas necesidades e inquietudes, entre chicas* jóvenes de diferentes territorios. Por un lado, sentíamos la necesidad de caracterizar al sujeto político chica* joven y plantear nuestras problemáticas concretas. Por otro lado, para poder entretejer relaciones entre nosotras, y poder dar respuesta a nuestras problemáticas, veíamos la necesidad de un marco que desarrollara planteamientos y proyectos comunes. Por lo tanto, en base a estos dos objetivos, hemos ido consolidando las relaciones entre las chicas* jóvenes y tejiendo la red, dando paso así a diferentes proyectos.\nnucbeade Quiela Nuc (1990) eta Andrea Beade (1988) artistek osatutako taldea da. Ikus-entzunezko bitartekoaren, instalazioaren eta performancearen bidez, nucbeadek historiografia hegemonikotik kanpo kontakizunak eraiki eta erreskatatzen ditu.\nBere piezak La Casa Encendida (Generación 2021, Madril), Matadero Madrid, Kunstraum Kreuzberg/Bethanien (Berlin), Museum Of Impossible Forms (Helsinki), Cervantes Institutua, Amadís aretoa (Madril), RMIT Art Intersect Spare Room (Melbourne), Mostra Internacional de Films de Dones de Barcelona, Alcances-ko zinema dokumentalaren jaialdia (Cádiz), Márgenes jaialdia (Madril), Malagako zinema jaialdia, Cinespaña (Toulouse), BideOtik Azkuna Zentroa Alhóndiga Bilbao eta Queer Lisboa moduko jaialdi, museo eta galerietan erakutsi dira.\nnucbeade es un colectivo formado por las artistas Quiela Nuc (1990) y Andrea Beade (1988). A\ntravés del medio audiovisual, la instalación y la performance, nucbeade construye y rescata relatos fuera de la historiografía hegemónica.\nSus piezas han sido mostradas en festivales, museos y galerías como La Casa Encendida\n(Generación 2021, Madrid), Matadero Madrid, Kunstraum Kreuzberg/Bethanien (Berlín), Museum of Impossible Forms (Helsinki), Instituto Cervantes, Sala Amadís (Madrid), RMIT Art Intersect Spare Room (Melbourne), Mostra Internacional de Films de Dones de Barcelona, Festival de Cine Documental Alcances (Cádiz), Festival Márgenes (Madrid), Festival de Málaga, Cinespaña (Toulouse), BideOtik Azkuna Zentroa Alhóndiga Bilbao o Queer Lisboa.\nArtearen historialaria da. 2018ko abendutik Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoko (Artium Museoa) zuzendaria da. Aurretik, Reina Sofia Arte Zentro Nazionaleko Bildumen Saileko kide izan da; era berean, Montehermoso Kulturuneko komisaria-buru izan da, eta erakunde hau arte garaikidearen esparruan sexuen arteko berdintasun-politikak aplikatzen aitzindaria da.\nErakusketa ugariren komisarioa izan da, besteak beste, Moyra Davey, June Crespo, Katinka Bock, Julia Spinola, Susan Hiller, Itziar Okariz, Erlea Maneros Zabala, María Luisa Fernández eta Gema Intxausti artisten gisakoei eskainitakoak. Euskadiko Museoen Aholku Batzordeko kide eta Etxepare Institutuko kide hautetsia da.\nEs Historiadora del arte. Desde diciembre de 2018 ocupa el cargo de directora del Museo de Arte Contemporáneo del País Vasco, Artium Museoa. Previamente, ha formado parte del Departamento de Colecciones del Museo Nacional Centro de arte Reina Sofía, y ha sido comisaria-jefa de Montehermoso Kulturunea, una institución pionera en la aplicación de políticas de igualdad entre los sexos en el campo del arte contemporáneo.\nHa sido comisaria de numerosas exposiciones, entre otras, las dedicadas a artistas como Moyra Davey, June Crespo, Katinka Bock, Julia Spinola, Susan Hiller, Itziar Okariz, Erlea Maneros Zabala, María Luisa Fernández y Gema Intxausti. Es miembro del Consejo Asesor de Museos de Euskadi y vocal electa del Instituto Etxepare.\nBartzelonako Museu d ‘Art Contemporaniko (MACBA) zuzendaria da. Aurretik, Londresko The Showroom-eko zuzendaria izan zen. Goldsmithseko Kultura Bisualen Saileko irakaslea eta Fondazione Pradako Pentsamendu Kontseiluko kidea da. Aurretik, Goteborgeko Arte Garaikideko Nazioarteko Biurtekoaren zortzigarren edizioaren kuradorea, eta Tate Modernen Nazioarteko Arte kuradorea izan zen.\nEs Directora del Museu d’Art Contemporani de Barcelona. Anteriormente, fue Directora de The Showroom, Londres. Profesora en el Departamento de Culturas Visuales de Goldsmiths y es miembro del Consejo de Pensamiento de la Fondazione Prada. Anteriormente, Curadora de la octava edición de la Bienal Internacional de Arte Contemporáneo de Gotemburgo y Curadora de Arte Internacional en Tate Modern.\nFilosofian doktorea Centre for Research in Modern European Philosophyn (CRMEP) eta Visual Cultures saileko irakaslea, Goldsmiths, University of London. Aurretik, Central Saint Martinsen sei urtez lan egin zuen, eta han MRes in Exhibition Studies zuzendu zuen. Unibertsitatera itzuli aurretik, hainbat hamarkadatan kultura-erakundeetan lan egin zuen; besteak beste, MACBAko (Bartzelona) Programa Publikoetako burua, CENDEACeko (Murtzia) zuzendaria, eta Las Palmaseko (Kanaria Handia) CAAMeko kontserbadorea izan zen. Bere ikerketa erakunde horietan zentratzen da, zentzu zabalean ulertuta.\nBere azken argitalpenetako batzuk dira honakoak: Who Needs Exhibition Studies?, Art and Its Worlds-en. Exhibitions, Institutions and Art Becoming Public (Afterall, 2021); Imagining Curatorial Practice after 1972, Curating after the Global-en (MIT Press, 2019); eta Cortocircuitos del museo y la autonomía, ¡Autonomización! ¡Autonomía!-en (TEA, 2019).\nDoctora en Filosofía por el Centre for Research in Modern European Philosophy (CRMEP) y profesora del departamento de Visual Cultures, Goldsmiths, University of London. Con anterioridad trabajó durante seis años en Central Saint Martins donde dirigió el MRes in Exhibition Studies. Antes de regresar a la universidad trabajó durante décadas en instituciones culturales, entre otras cosas como Jefa de Programas Públicos en el MACBA (Barcelona), directora del CENDEAC (Murcia) y conservadora en el CAAM (Las Palmas de Gran Canaria). Su investigación se centra en dichas instituciones, entendidas en un sentido amplio.\nAlgunas de sus publicaciones recientes incluyen, “Who Needs Exhibition Studies?” en Art and Its Worlds. Exhibitions, Institutions and Art Becoming Public (Afterall, 2021); «Imagining Curatorial Practice after 1972» in Curating after the Global (MIT Press, 2019) y «Cortocircuitos del museo y la autonomía» in ¡Autonomización! ¡Autonomía! (TEA, 2019).\nErizaintzako tituluduna da 2006tik. Gaur egun filosofiako Master bat ikasten ari da UOCen. Bizitza Independentearen Mugimenduko kide da 2010az geroztik, bai eta beste lantalde batzuetako kide ere; azken horiekin jardunaldiak eta hitzaldiak egin ditu, esaterako, Jornadas Cojas, Transfeministas y otras rarezas, 2018ko maiatzean Madrilen.\nPertsona elbarri gisa irakurritakoen errealitateari buruzko prestakuntzak eta aholkularitzak eman ditu; 2021ean, esaterako, Bartzelonako LGTBIQ+ zentroan, Bartzelonako Kooperazioko Ekonomia Eskola Feministan, eta Les Impuxibles-en FAM-en aholkularitza artistikoan.\nAniztasun funtzionalaren inguruan lan egiten du hainbat metodologiatatik. Gorputza jarri zuen Aguanta tú que puedes performancean 2018ko maiatzean, baita Quién puede desobedecer? performancean; azken hori Antonio Centeno eta Paul Preciadorekin batera 2019ko urtarrilean. Baita idazketatik ere lan egin izan du arlo horretan, hala nola, derechoshumanos ya!, La Madeja, Pikara magazine, Diario.es eta El Salto hedabideetan.\nGaur egun ‘Laincontenida.com’ blogean idazten du.\nTitulada en enfermería desde 2006. Actualmente estudia un Máster en filosofía en la UOC.\nForma parte del Movimiento de Vida Independiente desde 2010 y de otros grupos de trabajo con los que ha llevado a cabo Jornadas y charlas; «Jornadas Cojas, Transfeministas y otras rarezas en mayo 2018» en Madrid.\nHa dado formaciones y asesorías sobre las realidades de las personas leídas como discapacitadas. En el último año 2021 para el centro LGTBIQ+ y en la Escuela de Economía Feminista de Cooperaciò en Barcelona y en la asesoría artística de FAM de Les Impuxibles.\nTrabaja en torno a la diversidad funcional desde diferentes metodologías. Poniendo el cuerpo con la performance «Aguanta tú que puedes» en Mayo de 2018 o con la Performance «¿Quién puede desobedecer?» en la conferencia «Lorenza´s Way»: práctica artística, diversitat funcional i desobediencia epistémica con Antonio Centeno y Paul Preciado en Enero de 2019. Y también desde la escritura en revistas como; derechoshumanos ya! La Madeja y Pikaramagazine, el Diario.es y El Salto.\nActualmente escribe en el blog: Laincontenida.com.\nArgazkia/foto: Eulalia Abaitua\nTestua: Leire Palacios\nAbiapuntua gogoan dugun irudi bat da: Maurizia Aldeiturriagak panderoa astintzen du eta Aupa, Maurizia! bere buruari oihukatzen dio. Kantatzen dituenetako asko kopla zaharrak dira eta beste hainbat inprobisazioz sortutakoak.\nAbiapuntua gogoan dugun jarrera bat da: Aupa, Maurizia! oihukatuta Mauriziak bere burua zaintzen du, Mauriziak, propio, bere buruari lekua emateko ariketa egiten du.\nIrudi eta jarrera horretatik jaio da #MauriziakEzDauInorHil zuzenekoa. Euskal folklore digitala argitara ekarri, eta kopla zahar haiek formatu berri hauekin harilkatzen ditu. Transmisio ariketa ere bada #MauriziakEzDauInorHil, izan ere, gugana iritsi daitezen eszenan lekua ematen zaie Mauriziaren egitetik jasotako doinu tradizionalei, kopla zaharrei eta ilunpetik argitara ekartzen diren orduko istorioei. Teknologia zahar eta berriek bat egiten duten leku horretan sortua da #MauriziakEzDauInorHil, plazandreei gorazarre egiteko.\nHistoria idazten dutenen aurrean Aupa, Maurizia! oihukatzeaahalduntzearen jaiotza naturala izan zen. Gorputz orok ito dezakeen nahiaren eztanda da, espazioa sortu eta horretan lekua hartzea da, ni naiz edo gu gara ozen esatea da. Esentzia horrekin jaio da #MauriziakEzDauInorHil, presentzia gorpuzteko, kulturan besteari lekua egiteko eta leku hartze horren inertziak zalantzan jartzeko.\nEuskal iruditegi kulturalaren eta folklorearen berrirakurketa bat proposatzen du #MauriziakEzDauInorHil proiektuak.Sustraietan ditu ahalduntze kolektiboa, elkarri lekua egitea, agentzia aitortzea, gurea den orgia bat, gurea den akelarre bat, gure festa.\nGurea da #MauriziakEzDauInorHil\nMaurizia ez naiz ni.\nBaina, ni ere banaiz Maurizia.\nMaurizia ez zara zu.\nBaina, zu ere bazara Maurizia.\nMaurizia ez gara gu.\nBaina, gu ere bagara Maurizia.\nAna Lucía Nacher Cobo\nAlcoy-n (Alacant) jaio zen 1975/08/21ean, eta gaztetxo zela Lanzarotera joan zen bizitzera familiarekin.\nLan adinak horretarako aukera eman zionean, hotel sektoreko garbiketa saileko plantillan sartu zen, familia bizitzarekin bateragarri egiteko ordutegia eskaintzen ziolako.\nLehen pertsonan jasan zituen sektorea kondenatu zuten bi lan-erreformak (2010 Zapatero-2012 Rajoy), eta horrek lan eskubideen aldeko edozein gizarte mugimendutan gero eta modu aktiboagoan parte hartzera bultzatu zuen. Gaur egun, Lanzaroteko Kellys elkarteko bozeramailea eta elkarteko presidenteordea da. Era beran, Kanarietako Sindikatuen koordinakundean parte hartzen du.\nLibre dagoenean, arrakala digitala murrizten laguntzen du, kolektibo ahulenei gutxieneko bizi-diru-sarrera, ziurtagiri digitala eta edozein tramite telematiko eskatzen lagunduz.\nNacida el 21/08/1975 en Alcoy, Alicante, a una temprana edad se trasladó a Lanzarote con su familia.\nDesde que su edad laboral se lo permitió, se incorporó a la plantilla del departamento de limpieza del sector hotelero debido a su concreción horaria para compatibilizar con la vida familiar.\nSufrió en primera persona las dos reformas laborales que condenaron al sector (2010 Zapatero-2012 Rajoy), lo cual le hizo participar de forma más activa cada vez en cualquier movimiento social en defensa de los derechos laborales. Actualmente es portavoz de las Kellys Lanzarote y vicepresidenta de la asociación. Forma parte de la coordinadora de Sindicalistas de Canarias.\nCuando la disponibilidad se lo permite, colabora en reducir la brecha digital ayudando a la solicitud del Ingreso Mínimo Vital, certificado digital y cualquier trámite telemático a los colectivos más vulnerables.\n2017tik Donostiako bizilaguna da. Bartzelonan Gizarte eta Kultur Antropologiako gradua eta masterra ikasi zituen, eta geroztik ikertzaile eta teknikari moduan ondare etnologiko eta immaterialaren arloan lan egin du, Kataluniako Generalitatean eta Euskal Herriko Unibertsitatean. Gaur egun, gizarte ikerketa aplikatuaren eremuan lan egiten du. Bartzelonan zein Donostian, auzoen defentsako eta turistifikazioaren aurkako herri mugimendu desberdinetan parte hartu du.\nEgun, Bizilagunekin Plataformako kide aktiboa da. Kolektibo honek Donostiako gaur egungo turismo ereduak sortzen dituen ondorio negatiboak salatzen ditu, eta desazkunde turistikoa irtenbide gisa aldarrikatzen du.\nDesde 2017 es vecina de Donostia. Estudió un grado y un máster en Antropología Social y Cultural en Barcelona, y desde entonces ha trabajado como investigadora y técnica en el campo del patrimonio etnológico e inmaterial, en la Generalitat de Cataluña y en la Universidad del País Vasco.\nActualmente trabaja en el campo de la investigación social aplicada. Tanto en Barcelona como en Donostia, ha participado en diferentes movimientos populares en defensa de los barrios y en contra de la turistificación. Actualmente es miembro activo de la Plataforma Bizilagunek. Este colectivo denuncia los efectos negativos que genera el modelo turístico actual de Donostia, y reivindica el decrecimiento turístico como solución.\nArgazkia/foto: Mónica Gascón\nParole de queer paperezko formatuan zein online argitaratutako aldizkaria da, Irene Salak eta Marián Torresek editatua eta Nac Bremónek diseinatua. Aldizkari honen asmoa da denbora errealeko artxibo izatea genero- eta sexu-minorientzat, bai euren ekintzak eta ekoizpenak jasotzeko, baita euren borrokak biltzeko ere, zeinak ez diren identitatearen zentzuan ulertzen baizik eta Foucaultek «bizitza forma berri baten asmakuntza» zeritzon horretan.\n2009an argitaratu zuten lehen aldiz, eta Espainiako Estatuan teoria queer, transfeminista eta antiespezisten erreferente bihurtu da. Besteak beste, Paul B. Preciado, Itziar Ziga, Del Lagrace Volcano, Shu Lea Cheang, Catia Faria, O.R.G.I.A, Lazlo Pearlman, Annie Sprinkle, PostOp eta Sayak Valencia filosofoek, idazleek eta artistek parte hartu dute.\nParole de Queer, «Super Bollo contra la L.E.F.A» komikiaren gidoilariak ere bagara; Continta me tienes argitaletxeak argitaratu zuen 2020an.\nParole de queer es una revista en formato papel y online, editada por Irene Sala y Marián Torres y diseñada por Nac Bremón que pretende ser un archivo en tiempo real de la acción y la producción de las minorías de género y sexuales y de sus luchas no por la identidad sino por eso que Foucault denominaba la invención de una nueva forma de vida.\nPublicada por primera vez en el año 2009, se ha convertido en un referente de las teorías queer, transfeministas y antiespecistas en el Estado español. Y ha contado con la participación de filosofes, escritores o artistes como Paul B. Preciado, Itziar Ziga, Del Lagrace Volcano, Shu Lea Cheang, Catia Faria, O.R.G.I.A, Lazlo Pearlman, Annie Sprinkle, PostOp o Sayak Valencia, entre muches otres…\nParole de Queer, también somos guionistas del cómic «Super Bollo contra la L.E.F.A», editado en 2020 por la editorial Continta me tienes.\nAnimalien askapenerako mugimenduko militantea. Donostiako Askekintza eragilean hasi zen duela 5 urte eta ondoren Nor talde antiespezistaren eraketan parte hartu zuen. Nor talde komunikatibo gisa aurkezten da, bere burua antiespezista, feminista eta euskaltzaletzat duelarik. Azken urteetan Norrek, Euskal Herriko mugimendu antiespezistaren saretzea eta honen bozgorailu izatea izan du helburu. Diseinatzaile grafiko bezala hartzen zuen parte hasieran, gaur egunean taldeko bozeramaile rola betetzen du. Talde lanean hurrengo proiektuetan parte hartu du: Gurean Dokumentalaren ekoizpena, Aterpetuak liburuaren itzulpena eta publikazioa, Hiltegi eta zooen inguruko bi ikusentzunezko ikerketa, Gizakiz bertze aldizkariaren publikazioa, nor.eus blogaren kudeaketa eta Lorratzean dokumentalaren ekoizpena.\nMilitante del movimiento de liberación animal. Comenzó hace 5 años en el colectivo Askekintza de Donostia, y posteriormente participó en la formación del grupo antiespecista Nor. Se presenta como un grupo comunicativo, que se autodefine como antiespecialista, feminista y euskaltzale. En los últimos años, Quién ha tenido como objetivo la red del movimiento antiespecista en el País Vasco y ser altavoz del mismo, participando inicialmente como diseñador gráfico, en la actualidad desempeña el rol de portavoz del grupo. En el trabajo en equipo ha participado en los siguientes proyectos: producción del Documental Gurean, traducción y publicación del libro Aterpetuak, dos investigaciones audiovisuales sobre mataderos y zoos, publicación de la revista Gizakiz beste, gestión del blog nor.eus y producción del documental Lorratzean.\nPublizitate eta Zinema ikasketak egin zituen, eta editore eta gidoilari jardun du Eider Rodriguezek. Gaur egun, EHUko irakaslea da. Lehen literatur lana 2004an argitaratu zuen Susaren eskutik: Eta handik gutxira gaur. 2007an Haragia, 2010ean Katu jendea eta 2017an Bihotz handiegia izeneko ipuin liburuak kaleratu zituen. Errelatoa ez da landu duen genero bakarra, ordea: besteak beste, Santa Familia komikiaren gidoilaria izan da, Irene Nemirovskyren Dantzaldia (Le Bal) eleberria itzuli du, eta Itsasoa da bide bakarra eta Idazleen gorputzak saiakera literarioen egilea da. Bere azken lana Eraikuntzarako materiala eleberria da.\nEstudió Publicidad y Cine, y ha ejercido de editora y guionista. Actualmente es profesora de la UPV. Publicó su primera obra literaria en 2004 de la mano de Susa: Eta handik gutxira gaur. También ha publicado los libros de cuentos Haragia (2007), Katu jendea en (2010) y Bihotz handiegia (2017). El relato no es el único género en el que ha trabajado: entre otros trabajos, ha sido guionista del cómic Santa Familia, ha traducido la novela Dantzaldia (Le Bal) de Irene Nemirovsky, y es la autora de los ensayos literarios Idazleen gorputzak y Itsasoa da bide bakarra. Su último trabajo es la novela Eraikuntzarako materiala.\nArgazkia/foto: Jon Hernaiez\nKarmele Jaio Eiguren (Gasteiz, 1970)\nHiru ipuin liburu –Hamabost zauri (2004), Zu bezain ahul (2007) eta Ez naiz ni (2012) – hiru nobela –Amaren eskuak (2006), Musika airean (2009) eta Aitaren etxea (2019)–, eta poesia liburu bat, Orain hilak ditugu (2015), argitaratu ditu. Amaren eskuak nobelaren ingelesezko itzulpenak, Her mother’s hands, English PEN Translation Award saria jaso zuen eta Aitaren etxea nobelarekin 2019ko Euskadi Literatura Saria eta 111 Akademiaren sariak irabazi ditu, beste sari batzuen artean. Bere lanak hainbat hizkuntzatara itzuli dira. Bere ipuinak Best European Fiction 2017, The Penguin book of Spanish short stories eta beste hainbat antologietan argitaratu dira. Bere lanak zinema eta antzerkirako egokitu dira: Amaren eskuak nobelan oinarrituta, izen bereko pelikula egin zuen Mireia Gabilondo zuzendariak (2013), eta Ecografías ipuina antzerkirako moldatu zuen Ramón Bareak (2010).\nHa publicado tres libros de cuentos ––Hamabost zauri (2004), Zu bezain ahul (2007) y Ez naiz ni (2012)––, tres novelas ––Amaren eskuak (2006), Musika airean (2009) eta Aitaren etxea (2019)––, y un libro de poesía: Orain hilak ditugu (2015). La traducción al inglés de ‘Amaren eskuak’, ‘Her mother’s hands’, recibió el premio English PEN Translation Award, y con la novela ‘Aitaren etxea’ ha ganado el Euskadi Literatura Saria 2019 y los premios de la 111 Akademiaren, entre otros galardones. Sus obras han sido traducidas a varios idiomas. Sus cuentos han sido publicados en antologías como Best European Fiction 2017, The Penguin book of Spanish short stories y muchas otras. Sus obras han sido adaptadas al cine y al teatro: basada en la novela ‘Amaren eskuak’, la directora Mireia Gabilondo (2013) realizó la película homónima, y Ramón Barea (2010) adaptó el cuento ‘Ecografías’ al teatro.\nPaloma Chen kazetaria, poeta eta idazlea da. Bere haurtzaroko esperientziek bere kazetaritza-ikerketa bultzatu zuten (Crecer en “un chino”), Espainian dauden txinatar jatorriko gazteei buruzkoa. Tusanaje gisako plataformekin kolaboratzen du, eta horiekin eta El País, El Salto edo La Marearen moduko hedabideekin batera, hainbat jardunaldi kultural antolatu ditu: hala nola, Txinako Diasporaren I. Topaketa Matadero Madriden, eta Transnational Migrant Platform-Europe. Kulturartekotasunari buruzko eta sentsibilizazio antiarrazista lantzeko formazio saioak eta tailerrak egin ditu hainbat erakunderentzat.\nPaloma Chen es periodista, poeta y escritora. Las experiencias en su infancia impulsaron su investigación periodística “Crecer en ‘un chino’» sobre jóvenes de origen chino en España. Colabora con plataformas como Tusanaje, con la que ha organizado jornadas culturales como el I Encuentro de la Diáspora China en Matadero Madrid, o la Transnational Migrant Platform-Europe, y con medios como El País, El Salto o La Marea. Ha realizado formaciones y talleres de interculturalidad y sensibilización antirracista para diversas organizaciones.\nPeriferiako oholtzetara igotzen da gehienbat. Kontalaria, pailazoa eta azken urteetan bakarrizketalaria.\nIngurumen ikasketak egin zituen, eta laborategian lanean zegoela, bidean kontalari tailer bat. Hor ikusi zuen bere hitz egiteko zaletasunak ibilbide artistikoa hartu zezakeela. Liburutegiek laborategiak baino gehiago asetzen zuten, eta haurrentzako kontalari lanetan hasi zen. Bat-batean, klown-a gurutzatu zitzaion, eta hor argi eta garbi ikusi zuen: sudur gorria gertu izaten saiatuko zen. OhiulariKlown taldeko partaidea izan zen, eta urte batzuk bertan eman ondoren, bere talde propioa sortu zuen : Kontukantoi.\nOrdutik 1000 ipuin saio baino gehiago egin ditu, eta klown inprobisazio ugari jardunaldi eta hitzalditan. Azken urteetan bakarrizketak gehitu dizkio bere ohiko lanari.\nSe sube, sobre todo, a los escenarios de la periferia. Narradora, payasa, y en los últimos años monologuista.\nRealizó estudios de Medio Ambiente y mientras trabajaba en el laboratorio, un taller de narración en el camino. Ahí vio que su afición por hablar podía tomar un recorrido artístico. Las bibliotecas le saciaban más que el laboratorio, y empezó a trabajar de narradora para niñxs. De pronto se le cruzó el clown, y ahí lo vio claro: trataría de tener cerca la nariz roja. Formó parte del grupo OhiulariKlown, y tras unos años en él, formó su propio grupo: Kontukantoi.\nDesde entonces ha realizado más de 1000 sesiones de cuentos, y numerosas improvisaciones de clown en jornadas y conferencias. En los últimos años ha añadido los monólogos a su trabajo habitual.\nBravaren set bat aurkezten den bakoitzean gaztetu egiten da bat, lehen aldiz “temoi bat” aurkitzearen sentsazio zoragarri hori murtxikatuz. Bere erritmoak dembow gordinenetik R&B-raino doaz, UK funkytik, afrofusiotik, cyberpopetik, funk dantzatik, trapetik, reggaetoitik pasaz… Baina benetan egiten duena da dena hartu, indarrez astindu, eta askatasunez dantza egitearen kilikaz gozaraztea. Energia ona!\nCuando unx presenta un set de Brava rejuvenece, masticando esa maravillosa sensación de descubrir un temón por primera vez. Sus ritmos van desde el dembow más bruto hasta el R&B más suave, pasando por el UK funky, afrofusión, cyberpop, baile funk, trap, reggaeton… Pero lo que realmente hace es coger todo, agitarlo con fuerza y hacer que disfrutes del cosquilleo de bailar libremente. Buena energía!


Urtebete baino gehiagoz, telefono mugikorraren gaiari buruzko eztabaidak izan dira. Badira galdera hauek: arriskutsuak dira, gaixotasun batzuk ekar ditzakete? Hainbat ikasketa eta esperimentu egiten dira, hipotesi desberdinak dira. Baina orain arte ez da argi eta garbi erantzun argia eta ulergarririk ematen ez zientziaren argiztapenek, ez mediku-zientzien medikuak, ezta telefonoaren fabrikatzaileek ere. Aditu batzuek diotenez, giza gorputzean telefono mugikorrak eragina ez da gailuetariko bat baino gehiago, beste batzuek diote telefonoak gaixotasun larriak direla eta.\nIzan ere, jende askok telefono mugikorraren bidez komunikatzen ditu egunero ordu batzuk baino gehiagotan, edozein unetan. Zenbait medikuntzako eta zientzialariek seriotasun handiz adierazten dute zelularrak giza gorputzaren osasunerako arriskua dela adierazten duela, bereziki haurrak.\nBeraz, zer motatako kalteak telefono mugikor arruntak eragin dezake? Energia elektromagnetikoa igortzen du oinarrizko geltokiko konexio bat izateko, eta gure garunak energia horren zati garrantzitsu bat xurgatzen du. Erradioterapiako espezialistek uste dute kasu honetan burmuinak antena duen papera betetzen duela. Dagoeneko argi ikusten da komunikazio mugikorretan parte hartzen ez duten pertsonak arrisku talde jakin baten parte direla. Batez ere, haurrak dira.\nZenbatero, haurrek telefono mugikorra erosten dugu, komunikazioaz gain, funtzio askotariko askotarikoa ere bai (Internet, musika, jokoak ...). Baina haurraren garuna irrati-emisioena da helduen garunetik baino. Gainera, haurrek mugikorra hurbiltzen dute belarrira hurbiltzeko, literalki belarriraino sakatuz eta ondorioz, helduekiko konparazioarekin, telefonoak emititzen duen energia askoz gehiago jasotzen dute.\nAditu askok ziur daude telefono mugikorraren haurtxoak duen eragina hondamena dela. Horregatik, ezinezkoa da haur mugikorrak betirako erabiltzea, garuneko zelula egiturako aldaketa negatiboak dituztelako, arreta murrizten eta desagertzen delako, memoria eta gaitasun mentalak hondatzen, nerbio eta loaren nahasteak, estresaren joera, antsietatea , erreakzio epileptikoak.\nAdituek garapenean posible diren gaixotasunen zerrenda bat biltzen dute, telefono mugikorren erabilera ohikoena delako. Gaixotasun larriak eta arriskutsuak dira, esate baterako, larritasun desbideratzea, Alzheimer gaixotasuna, eskuz egindako dementzia, garuneko tumore desberdinak, eskizofrenia eta beste prozesu suntsitzaileak. Gaixotasunaren probabilitatea handitzen du haurrek 5 eta 10 urte bitarteko telefonoa erabiltzen dutenean.\nMedikuek eta zientzialariek konpromisoa merezi dute, telefono mugikorrak gure bizitzan sartu baitira. Mugikorraren fabrikatzaileek kontuan hartzen dute medikuntza eta biologiaren datuak garatzen dituztela, mugikorraren garapenarekin bat egitea, haurraren babes teknikoa emanez eta modu babestuan aplikatu ahal izateko.\nTelefono mugikorren efektu kaltegarriak gutxitzeko giza gorputzean eta independentean. Ezin dugu beharrezko gailua utzi, eta, beraz, beharrezkoa da gutxienez ikasitako komunikazio saioaren gutxitzea. Ez ahaztu telefonoan eztabaida luzeak. Tarifa garestiena ere aukeratu dezakezu, eta, beraz, nahitaez, eztabaida denbora laburtu egingo da.\nTelefono mugikorra erostean, arreta ezazu telefonoaren erradiazio maila eta hautatu gutxienekoa. Aditu batzuek diotenez, antena integratua duten telefono eta telefono tolesgarriek irrati-uhinak gutxiago igortzen dituzte eta, beraz, ez dira osasunerako arriskutsuak, kanpoko antena duten telefono-multzoak baino.\nErradiazioaren bolumena murrizteko, erabili aurikularrak. Aldi berean, jarri telefonoa poltsikoan edo arropa barruko poltsikoan. Autoan kanpoko antena bat instalatu dezakezu, eta konexioa hobetu egingo da eta irradiazioa txikituko da.\nZailtasuna zaila den konexio bat ezartzeko edo txarra denean, hobe da telefonoan ez hitz egitea. Telefonoak, kasu horietan, oinarrizko geltokia aurkitzen du eta interferentziarekin borrokatzen du, seinalearen potentzia areagotzen du eta, beraz, garuna ohikoa baino erradiazioa areagotzen du. Gainera, konexio bat ezartzen denean, erradiazioak gehienezko gailurera iristen ez direnean, ez ezazu telefonoa belarri ondoan une horretan.\nHaur txikientzat normalean ez da komeni abeltzaintzako hodien eskuetan uztea eta 5-8 urte bitarteko haurrek gutxieneko telefonoa eta etengabe gainbegiratzea. Haurrentzako garezurra helduentzat baino askoz ere meheagoa da, garuna hazten da eta etengabe garatzen da, inguruan munduan eragina izan dezan.\nIrakatsi itzazu gaueko mugikorra desaktibatzeko, noski, baldin eta, noski, etengabe telefonoan behar duen lanbide jakin bat duen pertsona bat izan ezik. Lo egiteko moduaren gailu mugikorrak loaren fasea kezkatzen du. Ez ezazu telefonoa itxi zure buruari, baizik eta utzi gaueko mahaian edo mahaian.\nTelefonoaren segurtasunik handiena ziurtatzeko, GSM estandar mugikorra erosi - hau izango da aukerarik onena. Pixkanaka-pixkanaka, modelo seguru berriak eta berriak garatzen ari dira, eta horregatik telefonoaren arrazoizko erabilpenaren aukeraketa egokia bakarrik araberakoa izango da.\nNola helduen immunitatea sendotzea?\nBuruko mina denborazko eskualdean\nCesarea atalaren ondoren masajeak: teknika, ezaugarriak, gomendioak\nNola erabili eyeliner zuri bat\nEntsalada marrubiak eta pepinoekin\nNola gizonezkoen Aquarioren arreta erakartzea\nMarrubizko zukuaren propietateak eta onurak\nNola egin aurpegiko eta lepoko masaje etxean?\nSergei Bezrukov-en hobby berria bere emaztearekin ezkondu zen\nBeautiful eta dibertigarria zorionak Tatyana egunean bertso eta prosarekin\nIlearen galera aldaketa hormonalen ondorioz


Zakurrentzako lepoko elektrikoen arriskua | Consumer\nZakurrentzako lepoko elektrikoen arriskua\nTxakurrak hezteko lepoko elektrikoak ugaltzen ari dira Espainian, baina nazio batzuek debekatu egin dituzte, animaliarentzat arriskutsua izan baitaiteke.\narabera: Astelehena, 2014ko urriaren 06a\nZakurrentzako lepoko elektronikoak aski izan ziren Espainian. Harburuak hezteko erabiltzen dira horrelako gailuak, pultsu elektrikoen laguntzarekin, animaliaren lepoan transmititzen baitira eta urrutiko aginte baten bidez kontrolatzen baitira. Tresna horiek, ordea, aurkakoak eta irmoak dituzte. Arriskutsuak edo kaltegarriak dira zakurrentzako lepoko elektronikoak? Orain dela gutxi egindako azterketa batek dio gailu horiek eraginkorrak ez direla, baizik eta, gainera, estresa eta antsietatea sortzen dituztela ikaskideek.\nZakurrentzako lepoko elektrikoak: Arriskutsuak dira?\nTxakurrentzako lepoko elektrikoak gero eta ohikoagoak dira Espainian. Nahikoa da parkeetan buelta bat ematea eta harburuen jabeekin hitz egitea, maskota horiek hezteko gailu horiek ugaritzen ari direla ikusteko.\nTxakur-lepoko horiek funtzionatzen dute, beren fabrikatzaileak azaltzen dituzte, bulkada elektrikoak transmititzen baitituzte “minik gabeko” eta “leuneko” bulkada elektrikoak animalien lepoan, urrutiko aginte baten bidez. Tramankulu horien helburua da nahi ez diren jokabideak zuzentzea, hala nola txakurrak ihes egitea, kontrolik gabe zaunka egitea, oldarkortasuna erakustea edo ibilaldietan uhalari tira egitea.\n“Lepoko elektronikoek harburuen jabeei lagundu nahi diete arazoak daudenean ere”, azaldu du Lepoko Elektronikoen Fabrikatzaileen Elkarteak. “Gainera, animalia horiek ez dute behar horrelako gailurik, eta errefortzu positiboa, ahal den guztietan, txakurren hezkuntzako lehen metodotzat hautatu behar da”, zehaztu dute.\nZakurrentzako lepoko elektrikoak: Arriskuak dituzte?\nLepoko elektrikoek defendatzaileak dituzte, baina baita aurkariak ere, eta Gales bezalako lekuetan debekatu ere egin dituzte. Orduan, arriskutsuak edo kaltegarriak dira lepoko elektriko horiek?\nLaura Veolilla txakur hezitzailea da, eta horrelako lepokoak erabiltzen ditu bere saioetan. “Lepoko elektrikoa beste tresna bat da txakurra trebatzeko, baina ez da kaltegarria harentzat, arduraz erabili behar baita, ez baita beti beharrezkoa. Gainera, errefortzu positiboekin batera egon behar du, hala nola jolasak eta laztanak”, dio Veolillak.\nHarburuentzako lepoko elektriko horiek defendatzaileak baditu ere, kontrako irmoak ere baditu, Alba Benítez etologoa adibidez, blogaren egilea, Si mi perro hitz egiten. Benítezen esanean, “lepoko elektrikoak zigortu egiten ditu jokaerak, baina ez du inoiz laguntzen lankidetzari, ez du beste ikaskuntza alternatiborik eskaintzen eta ez du harekin dugun lotura mintzen”. Gainera, Karen Overall, etologo eta nazioarteko erreferentea da, eta lepoko elektrikoen kontra jartzen da, jabearen gogoetarako gaitasuna sustatzen ez duelako. Hau da, honek ez du planteatzen zer egiten duen bere maskotarekin, bestela emaitza hobeak lortuko lituzke edo animaliaren beharrak behar bezala betetzen ari bada”, gaineratu du Benítezek.\nLepoko elektrikoak estresak dira txakurrentzat\nOrain dela gutxi egindako azterlan baten arabera, animalien zaleek dagoeneko susmatzen dute: zakur-lepoko elektrikoak kaltegarriak izan daitezke, eta estresak nabarmen areagotzen du estresa. 63 zakurrekin egindako lana Lincolngo Unibertsitateko adituek gidatu dute eta Erresuma Batuko Gobernuak finantzatu du. Herrialde horretan, zakurren entrenamendurako horrelako gailuen erabilera ere zabaldu egin da.\nTxakurrentzako lepoko elektrikoek areagotu egiten dute animalien estresa eta antsietatea, eta, gainera, beste txakur eta gizaki batzuekin duten portaera soziala gutxitu egiten dute zientzialariek.\n“Lepoko elektrikoekin entrenatzen diren txakurrak askoz ere neketsuagoak dira, estres gehiago dute eta bostek gehiago egiten dute; beste txakur eta gizakiekin elkarreragiteko joera gutxiago dute”, azaldu du Jonathan Cooperrek, ikerketaren koordinatzaileak eta animalien portaera eta ongizateko unibertsitate-irakasleak. Ikerketaren emaitzak LOPIS ONE zientzia-aldizkarian argitaratu dira.\nGainera, ikertzaileek ez zuten desberdintasun esanguratsurik aurkitu lepoko elektronikoen eta profesionalen errefortzu positiboaren laguntzarekin entrenatutako harburuetan, hau da, sariak jangarriak, laztanak edo clickerrak izan ziren. “Aurkikuntzek adierazten dutenez, txakurretako lepoko elektronikoen erabilerak ez du benetako mesederik ekartzen txakurren hezkuntzan, baizik eta, gainera, animalien ongizaterako arriskutsua da”, gehitzen du Cooperrek.\nBenitez bat dator lepoko elektronikoaren erabilerak lagun ilunaren ongizatea murrizten duela. “Eta, azkenik, zalantza moralak daude. Ba al dugu animalia bati minik emateko eskubiderik gehienetan espezie arruntak diren jokabideak aldatzeko, nahiz eta jabeak desegokiak iruditzen zaizkion? Nik uste dut ezetz”, esan du.\nBestela esanda: lasterbideek ez dute funtzionatzen txakurren heziketan. Eta, gainera, lepoko elektrikoetan gertatzen den bezala, arriskutsua izan daiteke lankide iletsuarentzat. Hori dela eta, txakurrari irakasteko aholkuak honako osagai hauek ditu: pazientzia, maitasuna, berarekin batera ikasteko gogoa eta konfiantzazko txakur hezitzaile batengana joatea.\nanimaliak maltrato animal-eu maskotak nola hezi txakur bat perros-eu txakurrentzako hezkuntza zakurrentzako lepoko elektrikoak zakurrentzako lepokoak


baimendutako gehienezko azelerazio\nbaimen > autorización (12 testuinguru)\nMaileguak hartzeko behar den baimena duen egiaztatzea, enpresako akta-liburuaren bidez. Verificar la autorización correspondiente para contraer préstamos a través del libro de actas de la empresa.\nComment (baimen [eu])


Hipertentsioaren kontrako esnekiak | Consumer\nHipertentsioaren kontrako esnekiak\nBiomedikuntzan egindako ikerketen arabera, hipertentsioa duten pertsonetan, laktido laktikoek arteria-presio sistolikoa murrizten dute.\nBaliteke esnea edatea arteria-hipertentsioa duten hamaika milioi espainiarrentzako irtenbidea izatea. Orain, elikagai horren zati bat da ebidentzia zientifikoa, eta peptido laktosoen onura kuantifikatzen du, giltzurrun-angiotensina sistema inhibitzen baitu, eta odol-presioaren beherakada ertain baina iraunkorrak ematen baititu.\nBiomedikuntzaren arloko ikerketaren emozio zintzoenetako bat da gaixotasun jakin baterako aldarrikatutako elikagai edo tratamendu bat gaurkotasun osora nola itzultzen den jakitea, eta lehen espero ez zen onura erakusten du. Guztizko kolesterola murrizteko estrategiek orain duten eraginkortasuna zehazten dutenean, HDL kolesterola handitzea eta, hartara, babes kardiobaskular handiagoa bermatzea komeni delako, adituek onartzen dute esneak eta esnekiek (behar bezala prozesatuta) hipertentsioaren kontrako efektu alderagarria eragin dezaketela, neurri txikiagoan bada ere, angiotentsina bihurtzeko entzima inhibitzen duten farmakoen aldean.\nThe British Journal of Nutrition-en argitaratutako artikulu baten bidez iritsi zen berria. Autore horien arabera, esne-peptidoek arteria-presio sistolikoa modu eraginkorrean murrizten dute hipertentsioa duten pertsonengan, bi hilabetez modu erregularrean kontsumitu ondoren. Seiichi Mizunoren (Tokio, Japonia) gidaritzapean, adituek azterketa kontrolatu bat egin zuten, plazeboarekin, hipertentsio lebo-moderatuko 131 boluntariorekin, kaseina hidrolizatuaren (esnearen proteina nagusia) efektua ikertzeko. Kaseina horrek bi peptido ditu: isolezina-prolina-prolina (IPP) eta valina-prolina (VPP) 1,8-3,6 mg-ren baliokidea den IPP eta VPP dosia kontsumitu zutenek sei asteren buruan arteria-presio sistolikoaren jaitsiera txiki baina esanguratsua (3-5 mmHg) izan zutela ikusi zuten.\nOsasunaren Mundu Erakundearen (OME) datuen arabera, horrelako kalibre bat jaistea nahikoa da iktus-arriskua %15 eta iskemia koronarioarena %10 murrizteko. Gaur egun, HTAk hiperkolesterolemia edo tabakismoa gainditzen ditu arrisku kardiobaskularreko faktore nagusi gisa, eta, beraz, mundu osoko heriotza-eragile nagusia da.\nAurkikuntza sinple horren ondorioak garrantzitsuak dira. IPPz eta VPPz hornitutako esnearen zati bat, edalontzi bat edo botilatxo bat kontsumituz arrisku kardiobaskularra murrizteko aukerak aukera ematen du, eta 20 saiakuntza baino gehiago jarri dira martxan Mizunoren azterketa berresteko. Europako azterketetatik estrapolatutako atariko datuek adierazten dute onura handixeagoa dela: 7 mmHg sistolikoan eta 4 mmHg diastolikoan, eta elikagaien industriak elikagai funtzionalen historiako orri berri honi etekina atera nahi dio.\nEsnekiak dira, modu naturalean edo aberastuan, laktobazilo eta bifidobakterioen iturri nagusia, eta hipertentsioaren kontrako ondorioak dituzte.\nIPP eta VPP esneki peptidoek, antza denez, angiotentsinaren konbertsio-entzima inhibitzen dute. Inhibizio horrek galarazi egiten du angiotentsina II sortzea, basodilatazioa eragiten du eta odol-presioa murriztu egiten da. Ikerlanaren egileek argi utzi dute esneki-peptidoek ezin dituztela ordezkatu onura sendoagoa eta egiaztatuagoa duten hipertentsioaren kontrako botikak, baina ez da harritzekoa neurri higieniko-dietetikoek hemendik aurrera aliatu eraginkorra izatea.\nHartziduran zehar eta proteasen bidez azido laktikoaren molekulak apurtzen dituzten bakterio probiotikoek peptidoak askatzen dituzte, hala nola IPP edo VPP, hartziduraren ondoriozko produktuan, baina, era berean, peptido horiek sintetizatu eta esne, zuku, irabiaki edo bestelako kontsumo-produktuei gehitzen zaizkie, eta, hala, elikagai funtzional bihurtzen dira. Nolanahi ere, esnekiak dira, modu naturalean edo aberastuan, hain eragin onuragarria duten laktobazilo eta bifidobakterioen iturri nagusia.\nGogoan izan behar da germen probiotikoek hesteetako mikroflora kolonizatzen dutela, eta beste era batera digeritu ezin diren substratuak hartzitzen laguntzen dutela, bai eta muki epiteliala sintetizatzen ere, kate laburreko gantz-azidoak sortuz (azetatoa, propionatoa eta butiratoa). Hala, kaltzioa, burdina eta magnesioa berreskuratu eta xurgatzen dira, baita K bitaminaren sintesia ere. Ondorio horien ondorioz, organismoak defentsa ona du gaixotasun infekziosoen, hesteetako gaixotasun kronikoen (ultzeradun kolitisa, esaterako), gaixotasun kardiobaskularren, intsulina-mendekoa ez den mellitus diabetesaren, obesitatearen, osteoporosiaren eta minbiziaren aurrean.\nGiza kontsumoan gehien erabiltzen diren bakterio probiotikoen artean, bakterio azido laktikoak (BAL) daude, Lactobacillus acidophilus, L espezieak barne. plantarum, L. casei, L. casei spp rhamnosus, L. delbrueckii spp bulgaricus,L. hartzidura, L. erreuteri,Lactococcus lactis lactis, L. lactis cremoris, Bifidobacterium bifidum, B. infantis,B adolecentis, B. longum, B. brevis, Enterococcus faecalis edo E. faecium.\nHipertentsio Arterialaren aurkako Borrokarako Espainiako Liga-Espainiako Hipertentsioaren Elkarteak (SEH-LELHA) XI. Bilera Nazionalean aurkeztutako saio klinikoen berrikuspen baten arabera, joan den martxoaren 8an ondorioztatu zen peptido laktoekin hartzitutako esneak 2 mmHg eta 7 mmHg arteko presio arteriala murrizten duela. Jesús Honorato Nafarroako Klinika Unibertsitarioko (Iruña) Farmakologia Zerbitzuko zuzendariaren arabera, «arteria-presio basala zenbat eta altuagoa izan, orduan eta handiagoa da esne mota hori kontsumitzeari esker gertatzen den murrizketa».\nEspezialistak esneki peptidoekin aberastutako edo aberatseko elikagaiak kokatu zituen, aurre-tratamendu gisa, hipertentsioarekin muga egiten duten balioak dituzten gaixoentzat, eta neurri higieniko-dietetikoen terapia osagarri gisa; era berean, azpimarratu zuen esne-peptido aktiboek ez dituztela inola ere ordezkatu behar indarrean dauden hipertentsioaren aurkako tratamenduak.\nBestalde, Andreu Palou irakasleak, Balear Uharteetako Unibertsitateko Biokimikako eta Biologia Molekularreko katedradunak, aitortu zuen produktu funtzionalak ugaritzeak kontsumitzaile asko engaina ditzakeela; izan ere, «egia da elikagai funtzional askok zientifikoki frogatu dutela zenbait patologia prebenitzeko eta arintzeko gaitasuna, baina guztiek ez dute ebidentzia-maila bera». Palouren arabera, Europako Parlamentuak araudi berri bat ezarri du une honetan, EB osoko elikagai funtzionalen publizitatea eta etiketatzea arautzeko.


Jose Luis Korta: «Nire lehen estropadaren ondoren, traineruan berriro ez sartzea pentsatu nuen» | Kirola | Berria\nJose Luis Korta. Arraunlari eta entrenatzailea\nEz alferrik bilatu Kortaren izenik aurtengo traineruren batean. Ez dago. Horixe du berrikuntza apartekoa sasoi honek. Erdi alboratuta daukala ere, badu zer kontatua.\nFamilia, arrauna eta ehiza. Horra Jose Luis Kortaren bizitzako hiru zutabe handienak. Iaz arte, arrauna, familia eta ehiza zen hurrenkera, urte luzez egon baita arraun munduan sartuta, 1968an Orion hasi zenetik. Orain ez, orain arrauna hirugarren jarria dauka, familia eta ehizaren atzetik: erdi utzita dauka, ezin erabat utzi eta.\nElantxoben laguntzen ari omen zara.\nDeitu zidaten laguntzeko, eta hor nabil, baina konpromiso handirik hartu gabe.\nArriskua udan lotuta ibiltzeko berriz ere, ala ez?\nAurrena, konpromisoak dauzkat, etxean batez ere. Oporrak ere hartzeko ditut, lehen egin gabea bainaiz. Ikusiko dut zer egingo dudan udan.\nArraunak zer egitea galarazi dizu?\nPresaka ibili izan naiz azkenaldian entrenamenduetara iristeko eta. Ehizatik azkar bueltatu behar izan dut, adibidez. Nahiz eta iaz Kaikun baimen berezia eman zidaten ehizan lasai ibiltzeko. Gero, Aste Santuan oporrik ez dut inoiz eduki, entrenatu egin behar genuelako. Garai ona izaten zen probak egitera joateko Legutioko urtegira. Baina orain arraunlariek oporrak nahi garai horretan, eta aldatu egin da gauza.\nKonpromiso gutxiago al du oraingo arraunlariak?\nKobratu egiten dute orain, eta ez da lehengo obligaziorik. Garai batean, goiz eta arratsalde ere entrenatzen ginen asteburuetan. Gaur egun, ezinezkoa da hori. Jendea kobratzen hasi denetik, asko aldatu da arrauna. Arraunlariei iruditzen zaie betebehar gutxiago dituztela dirua kobratzen dutelako.\nZailagoa da entrenatzaileentzat taldearen aurrean agintea edukitzea orain?\nBai, zaila dago. Arraunlari asko daude, baina gazte gutxi ateratzen dira. Betikoak dabiltza batetik bestera.\nGazte gutxi ateratzen da, ala gazteak ez du gaitasunik beteranoak paretik kentzeko?\nGazte asko hasten da, baina, arraunlariak batetik bestera ibiltzen direnez, ez daukate erraza. Gure garaian, inguruko arraunlariak izaten ginen denak, eta orain ez. Talde ia guztietan, erdiak baino gehiago kanpoko arraunlariak dituzte.\nDirua bai, baina klubek irauteko biderik sendoena harrobiko lana da, dirua izan duten talde ia guztiak zulora joan baitira.\nAsko aldatu da gauza. Irabazi nahi duenak gastuan sartu beharra dauka, arraunlariak batetik bestera baitabiltza. Ikusi da klub askok hondoa jo dutela; batez ere, Kantabrian (Espainia). Kaikuk ere behera egin du, ez dauka lehengo aurrekonturik. Zaila da harrobikoentzat ere, arraunlari onak ateratzen dituztenean klub irabazleetara joaten baitira.\nBaina arraunean dirua sartu zelako lortu duzu zuk hemendik bizimodua ateratzea.\nGaizki ez zait etorri, baina ni baino lehen baziren entrenatzaileak kanpoan ibili eta dirua irabazten zutenak: Trabuko oriotarra [Ramon Arreseigor] Kaikun, Sarasua Castron; Altxerri ere [Juan Lizarralde] ibiltzen zen kanpoan. Nik zortea izan nuen Bizkaira joan eta hango arrauna suspertu egin zela. Nik asko eman diot arraunari, eta arraunari esker familia aurrera atera ahal izan dut. Gustuko zerbait eginda bizimodua ateratzea gauza handia da. Egun, jende asko dago horrela arraunean.\nArrauna bide okerretik al doa diruaren ustezko bide handietan barrena?\nBerdin da. Ni Castrora etorri nintzenean, jendeak ez zuen dirurik kobratzen. 2002an, Astillero hasi zen guri arraunlariak kentzen, eta han aztoratu zen dena. Beti izan dira klubak goian. Gipuzkoan, Hondarribia, Orio eta pasaitarrak, eta, Bizkaian, Kaiku, Santurtzi, Zierbena... Dirua behar da gaur egun goian ibiltzeko, arraunlariak direla eta materiala dela. Arraunlariek ez balukete kobratuko, betiko klubak izango lirateke indartsuak; batez ere, gipuzkoarrak. Oraingo sistemarekin, dirua duten klubak goian ibiliko dira, eta ez daukatenak, behean. Baina diruaren kontu honetan inork ez du egiarik esaten. Kaikuk dirua zuenean, denek esaten zuten hala zela, baina orain, gutxi duenean, denak isilik.\nZuen garaian arrauna lotuago ez al zegoen herrietara?\nBai. Oriok ingurua hartzen zuen, eta besteek ere haien bueltako herrietako jendea ibiltzen zuten. Baina orduan ere izaten ziren komeriak. Ezagutu izan dut Kontxako Bandera sailkatze estropadarik gabekoa, traineru gutxi zeudelako. Begira orain zenbat joaten diren. Afizioz-eta eusten dio arraunak. Arraunlarien kalitatean, ez dakit hobeak ginen edo oraingoak diren trebeagoak. Orain, selekzioak dira taldeak, eta lehengo beste zera hori galdu egin da, inguruko arraunlariekin taldea osatzea eta abar. Gure garaia baino lehentxeago, arrantzaleekin-eta osatzen ziren traineruak, indartsuak zirelako. Gero, aulki mugikorrean zaildutakoak hasi ziren Orion kluba osatu zenean. Ni 1968an hasi nintzen. Orduan, ume guztiek genekien arraunean; sekulako zaletasuna geneukan. Festetan estropadak jokatzen genituen. Kirol guztietan ematen genuen izena, ez arraunean bakarrik. Baina, Oriokoa izanda, arraunlari izan beharra zegoen. Beste nonbaitekoa banintz, futbolaria izango nintzen agian, baina Orioko erreka bazterretara ez zen baloirik erortzen; orduan, usteldutako oilaskoak-eta etortzen ziren [barrezka].\nNola gogoratzen duzu traineruan egindako lehen estropada?\nMichelinekin izan zen, 1969an, Orion trainerurik ez genuelako egin. Asko sufritu nuen eskumuturretatik, eta pentsatu nuen ez nintzela gehiago sartuko traineru batean. Begira gero noiz arte ibili naizen.\nOlinpiar Jokoak ere ezagutu zenituen. Moskun izan zinen, 1980an, eta baita diploma irabazi ere.\nUrte askoan egon nintzen Espainiako selekzioan, baina ezin lehiaketetara joan, Kontxarekin batera izaten zirelako. Moskun uda baino lehen izan ziren, eta joan ahal izan nintzen. Urteetan aurrera nindoan orduan, eta hantxe bukatu ziren nire kontuak.\nZer izan zen zuretzat Olinpiar Jokoetan lehiatzea?\nBeste mundu bat da hori. Kirol guztiak elkarrekin, kirolariak mundu guztikoak... Gorena da. Kontxaren parekoa arraun munduan: giroa, historia...\nZer dela eta hasi zinen entrenatzaile lanetan?\nOhitua nengoen entrenamenduak egiten eta prestatzen, eta, Lasarte-Michelinen hiru urte egin eta gero, Kaikura joan nintzen. Orduan erraza zen entrenatzaile izatea. Arraunlarien konfiantza irabazi nuen, emaitzak onak baitziren, eta horrek erraztu egiten ditu gauzak. Orduan, beterano asko ibiltzen ziren, eta segituan hasi ginen irabazten. Zarauzko aurreneko bandera ia Kaikurekin irabazi genuen, bigarren izan ginen. Bizkaian arraunak gora egin zuen, Santurtzi eta Zierbena ere ondo zenbiltzan, eta hantxe harrapatu ninduen ni.\nGogorra izan zara entrenatzaile gisa, edo hala diote, behintzat.\nBadira ni baino gogorragoak. Oihu asko egin bai nik, baina badakizu zer dioen esaerak: «Zaunka askoko txakurrak, haginka gutxi». Oraingoak arriskutsuagoak dira, atzetik ibiltzen baitira. Oihu egiten ez duenarekin argi ibili. Suge pozoitsu asko dago arraun munduan, gozo-gozo hitz egin baina gero... Norbaitek bakoitzaren izaeraren araberako epaiketa egingo balu, gauzak ederki aldatuak leudeke honezkero. Bakoitza bere lekuan geratuko litzateke. Nirekin arraunean ibilitakoekin oso harreman ona izan dut, baina gauzak asko okertu dira dopin kontuekin. Kirolera zer-nolako mundua etorri den ikusi besterik ez dago.\nIrabazi beharrari gehiegizko garrantzia emateak eragin du hori?\nUler daiteke txirrindulari bat dopinean sartuta ibiltzea, sekulako diru pila irabaz dezakeelako Tour batean garaile izateagatik. Baina guk arraun munduan egin ditugun sakrifizioak egin eta orain dopatuta daudenek nola irabazten duten ikustea, hori ez da kirolaria, eta horrelako asko dago orain.\nLehen ez al zen batere?\nGure garaian? Bai zera!\nOrain asko dago?\nHarrapatzen den guztia. Badakizu orain zein den garrantzitsuena klubetan: ez entrenatzaile eta ez arraunlari. Diruarekin gaizkilea sartu da klubetan, eta aurrera. Horrelako asko pasatu dira arraun mundutik azkenaldian, eta, okerra eginda ere, aske ateratzen dira. Horretarako, klubak indartsua behar du izan. Gizartean gauza bera gertatzen da. Azukre koskor bat lapurtzen duena kartzelara doa, eta mila milioi osten dituena, ez. Arraunean orain dagoena ez da kirola.\nZure taldeetan ez da inoiz dopin konturik ibili?\nGaldetu nirekin egon diren medikuei zer esan izan diedan: «Medikuntzaz ez zekiat ezer, baina, okerren bat egiten harrapatzen bahaut, lepoa neuk moztuko diat». Niri galdetzen didate, akusatuz bezala, ea nola irabazi ditudan nik irabazitako guztiak. Nola? Sakrifizioa erruz eginda, nik eta nire familiak. Argazkian ateratzeko dopatzen dira asko, eta orain badira medikurik gabe beren burua dopatzeko gai direnak ere. Jende asko dago hemen zikinkeria asko hartutakoa; jakinaren gainean, agian, ez, baina zertan ari diren susmoa izanda bai.\nZuk diozuna egia izanda, zertarako erabiltzen du dopina arraunlariak?\nEz dakit. Ez direlako kirolariak. Ondo dago irabazi nahia edukitzea, baina ez dago etxera lasai joatea bezalakorik, eta ez gaizki pentsatuz, «zer sartu ote dit orain medikuak» galdetuz. Denbora asko baino lehen hasiko da jendea aitortzen.\nNola ikusten duzu emakumeen traineru estropaden goraldia?\nOndo dabiltza emakumezko arraunlariak, animazio handia hartu dute denbora gutxian. Baina gizarte honetara ez da berdintasunik iritsi oraindik. Emakumezkoek soldata bikoitza beharko luketela esaten dut nik, gure etxean bai behintzat, nire aldean lana bi aldiz egiten dute eta.\nGustatuko litzaizuke arrauneko zure ibilbidea Orion amaitzea?\nPolita litzateke, jakina. Baina zaila da. 70 urte dauzkat dagoeneko. Gauza asko egin litezke Orion: gazte asko dabiltza, emakumezkoak... Lehengo aldean, hobeto daude orain; egundoko instalazioak dituzte, adibidez. Orion lan egitea erraza da, odolean baitago arrauna bertan. Oraingo jendearekin ere egin daiteke lan ona, antolatu ondo, eta aurrera.


Liburugintza | ARGIA\n2019-09-15 | Castillo Suarez\nClara Peya piano-jotzaileari Kataluniako Kultura Sari Nazionala eman diote berriki. Oroigarria besoetan, pribilegiatua izan dela esan du, eta eskerrak eman dizkio bere amari, piano bat izan duelako etxean, orduak eta orduak eman dituelako entseatzen, ez zuelako inor zaindu behar eta ez zuelako taberna batean lanean aritu behar izan dirua atera ahal izateko. Nik ere badut piano bat gurasoen etxean. Liburuz inguratuta jaio naiz. Gure ama irakurtzen ikusi dut noiznahi. Gure aitak Euskal Herriko... [+]


Cesarrek 'El Conquis' utzi du eta ez da taldeen bateratzean izango | EITB telebista\nCesarrek saioa utzi du eta ez da taldeen bateratzean izango\nCesarrek saioa uztea eta Patxi Salinasen rol aldaketa izan dira taldeen bateratzearen aurreko azken ataleko unerik nabarmenenak.\nKoldarra izan da Cesar, eta duelua egin gabe utzi du "El Conquistador del Amazonas" saioa 11. atalean. Hainbat aitzakia eman zituen venezuelarrak portugaletetarraren aurka duelurik ez egiteko: lana, sorbaldako mina, alabak, Txapelarekiko eskuzabaltasuna, itxaronaldiak… Egia esan, kanpamentu bateratuan anakondekin aurkitzearen beldur da Cesar. Tamalgarria da, izan ere, borroka gogorra ikusiko genuke. Txapela izan da Cesarren erabakiaren onuraduna, gainerako lehiakideekin batera irabazlea izateko aukerak izango baititu.\n11. atalak beste berri bat ere eman digu: kapitainei lehiakide izateko aukera eman diote, eta orain arteko pribilegiorik gabe lehiatzeko aukera izango dute aurrerantzean. Aho zabalik gelditu ziren Patxi eta Peio aukera horren berri izan zutenean. Bilbotarrak ia ez zuen zalantzarik izan, eta baiezkoa eman zion Julian Iantziri. Anakondak, bere taldekideak, pozik azaldu ziren abenturan Salinasekin batera jarraituko zutela jakin zutenean, baina, Juanmak esan zuen bezala, orain badakite azeria oilategian dagoela. Peio pare bat astez egon da saioa uzteko irrikan, baina badirudi erronka onartuko duela eta lehiakide bezala izango dugula.\nImmunitate jokoa taldeen bateratzera iristeko azken aukera zen. Anakondek amorrua eta harrotasuna izan zituzten garaipena lortzeko arma bezala. Erkuk, azkenean, erakutsi du zergatik den saioa irabazteko faboritoenetakoa. Eta Patxi Salinasek handitasunez ospatu zuen anakonden garaipena, Athleticekin 1984an Kopa irabazi zuenean bezala.


Inbestituraren ondoren, Bermeoko alkate Aritz Abaroa izan da Unai Rementeria ahaldun nagusiarekin bildu den Bizkaiko lehen alkatea\nBermeo, 2019ko uztailaren 1a. Bizkaiko ahaldun nagusi Unai Rementeriak Bermeoko alkate Aritz Abaroa hartu du gaur goizean Foru Jauregian. Ahaldun nagusiaren inbestituraren ondoren, Aritz Abaroa izan da berarekin bildu den lehen alkatea.\nRementeriak eta Abaroak legealdi hasieran bi instituzioentzat garrantzirik handiena izango dituzten gaiak aztertu dituzte. Gaur goizeko bilera Foru Aldundiaren eta Bizkaiko udalen arteko harreman estuaren adierazgarri da.


Emakumeen Etxea sortzeko prozesu partehartzailearen inguruan | Angula Berria\nHasiera » Emakumeen Etxea sortzeko prozesu partehartzailearen inguruan\nEmakumeen Etxea sortzeko prozesu partehartzailearen inguruan\nZKA argitaratua 17 / Urr / 2020\nSu Txikian.- Aspaldi dakigu Irungo Udalarentzat Emakumeen Etxearen proiektua propaganda politikoa besterik ez dela. Horren seinale da, azken urteetan nola agertu eta desagertu den proiektua Irungo Berdintasun Planetik estrategia politikorako erabilgarria izan denean.\nBagenekien ere, hastear dagoen prozesu parteartzailean fede handia izatea ezinezkoa zela, jada bizi izan ditugulako inora eraman ez gaituzten beste prozesu parte-hartzaileak. Baina Su Txikian Elkartea, Emakumeen Etxea aurrera ateratzeko sortu zen eta prozesuan egon behar dugu.\nEgon bai, baina ez edozein baldintzekin.\nProzesu partehartzaileak egutegi finkoa zuen, baina hasiera batean jarritako datak ez dira errespetatu eta bi alditan aldatu dira inolako justifikaziorik gabe. Azken aldaketa gaur bertan izan da, bilera baina ordu gutxi lehenago, fundamentu gutxiko antolakuntza erakusten.\nZer garrantzia ematen dio Udal honek Emakumeen Etxeari, prozesuan parte hartzen duten emakumeei aldez aurreko denbora nahikoarekin abisatzen ez badie bileren daten aldaketaz? Baina hare gehiago, zer garrantzi ematen dio Irungo Udalak prozesuan parte hartzen duten emakumeei?\nHasieran planteatu zen egutegia ez errespetatzearen ondorio da emakume askok prozesuan parte hartu ezin izatea. Ezin dugu gure bizitza/ldenbora Udalaren nahietara moldatu. Hau ahal da Udalak kontziliazioarekiko duen konpromezua?\nProzesua oraindik ere hasi gabe dagoen honetan, Irungo Udalak argi uzten du Emakumeen Etxearekiko duen interes eta errespetu falta bileren egutegia ere bermatuta ez dagoen honetan.\nHasi baina lehen nazkatuta gaude eta ez dugu edonolako prozesurik onartuko.


GeoBizirik » Sailkatugabeak\nArchivo para la categoría ‘Sailkatugabeak’\nEl 15 de enero tendrán lugar las VII olimpiadas de Geología del País Vasco para alumnos de 4 de la ESO y de 1 y 2 de bachiller en la Facultad de Ciencia y Tecnología de la UPV. El plazo de inscripción permanecerá abierto hasta el 14 de enero. Para obtener más información descargar el documento asociado al siguiente enlace:\nCada Centro interesado en participar podrá inscribierse de dos maneras. Por un lado, realizando la inscripción en web de la organización de las VI Olimpiada de Geología de España. Por otro lado se puede enviar una hoja de inscripción con el nombre y DNI de los alumnos, junto al del profesor de la asignatura, una dirección de e-mail y el visto bueno del director del Centro a la dirección de correo electrónico a arturo.apraiz@ehu.es o por correo ordinario a la siguiente dirección:\nUrriaren 17n Euskal Herriko VII Geologia-olinpiadak izango dira EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatean DBHko 4. mailako eta Batxilergoko 1. eta 2. mailako ikasleentzako. Parte hartzeko deialdia zabalik dago urtarrilaren 14arte. Informazio osoa lortzeko deskargatu ondoren agertzen den loturako dokumentua .\nParte hartu nahi duten ikastetxeek bi aukera dituzte. Espainiako Geologiaren VI olinpiaden web orriaren bitartez. Edo bestetik eskaera-orri bat bidali datu hauekin: ikasleen eta irakaslearen izen-abizenak eta NAN zenbakia, ikastegiko izena eta helbidea, harremanetarako e-mail bat eta ikastetxeko zuzendariaren oniritzia ere. Eskaera-orria posta elektronikoz (arturo.apraiz@ehu.es) edo posta arruntez bidaliko da hurrengo helbidera:


GERO ETA GIZENAGO 3\nAriketa honetan deklinabidea landuko duzu. Horretarako, testuko hutsuneak bete beharko dituzu parentesi artean dagoen hitza NOR edo NORK kasuan deklinatuz.\nEn este ejercicio trabajarás la declinación. Para ello, deberás rellenar los huecos del texto utilizando la palabra entre paréntesis y declinándola en el caso NOR o NORK.\nEuskal Autonomia Erkidegoko (EAE) herritarren osasun (egoera) _______________ onera egin duela dioen inkesta bat eman zuten ezagutzera joan den astean. Iñaki (Azkuna) ________________ zuzentzen duen Osasun (saila) ________________ egin du inkesta (hori) ________________, eta horretarako 4.000 etxebizitzatara egin dute bisita. Orotara 12.700 pertsonaren osasun egoeraren berri izan dute. Aurreko (inkesta) ________________ orain dela bost urte egin zuen Osasun (saila) _______________, eta orain egindako (galdeketa) _______________ erakusten du, oro har, herritarren osasun (egoera) ________________ hobera egin duela. Nolanahi ere, salbuespenak ere badira.\nIzan ere, kontraesanak ere nabaritzen dira (inkesta) ______________ ematen dituen datu batzuen artean. Hala, 1992tik hona, ariketa (fisikoa) ______________ egiten duten pertsonen (kopurua) _______________________ nabarmen hazi da; baina era berean, handitu egin da denbora berean gizenen (zenbakia) __________________.\n(Kirola) _______________ egiten ez duten helduen ehunekoak zazpi puntu egin du behera azken bost urteotan: 1992an herritarren (%36) __________ ez zuten inolako ariketa (fisikoa) _______________ egiten, eta orain, ordea, %29 besterik ez daude talde horretan. Datu horri kasu egingo bagenio, gizenen (kopurua) __________________ ere txikiagoa izan beharko luke gaur egun. (Errealitatea) ________________, baina, zeharo ezberdina da. Inkestaren arabera EAEko biztanleen (%10) __________ gizen daude, eta duela bost urte (%8,5) ______________ bakarrik ziren (lodiak) _____________.\nEmakume eta gizonen artean ere badira (ezberdintasunak) __________________. Adin guztietako (emakumeak) ____________________ egiten dute orain dela bost urte baino ariketa fisiko gehiago, eta gizonen artean, berriz 45 eta 64 urte artekoen artean.\nEta badirudi gizen egoteak baduela lotura ahalmen ekonomikoekin. Izan ere, gizen egoteko (aukerak) _____________________ hirukoiztu egiten dira ahalmen ekonomiko (txikia) ________________ duten gizon-emakumeen artean. Eta (Azkuna) ___________ adierazi duenez, hori ez da EAEn bakarrik gertatzen. Beste komunitate autonomoetan, joera berdina da, eta Europako herrialdeetan ere bai.\nEuskal Autonomia Erkidegoko (EAE) herritarren osasun (egoera) EGOERAK onera egin duela dioen inkesta bat eman zuten ezagutzera joan den astean. Iñaki (Azkuna) AZKUNAK zuzentzen duen Osasun (saila) SAILAK egin du inkesta (hori) HORI, eta horretarako 4.000 etxebizitzatara egin dute bisita. Orotara 12.700 pertsonaren osasun egoeraren berri izan dute. Aurreko (inkesta) INKESTA orain dela bost urte egin zuen Osasun (saila) SAILAK, eta orain egindako (galdeketa) GALDEKETAK erakusten du, oro har, herritarren osasun (egoera) EGOERAK hobera egin duela. Nolanahi ere, salbuespenak ere badira.\nIzan ere, kontraesanak ere nabaritzen dira (inkesta) INKESTAK ematen dituen datu batzuen artean. Hala, 1992tik hona, ariketa (fisikoa) FISIKOA egiten duten pertsonen (kopurua) KOPURUA nabarmen hazi da; baina era berean, handitu egin da denbora berean gizenen (zenbakia) ZENBAKIA.\n(Kirola) KIROLA egiten ez duten helduen ehunekoak zazpi puntu egin du behera azken bost urteotan: 1992an herritarren (%36) % 36K ez zuten inolako ariketa (fisikoa) FISIKOA egiten, eta orain, ordea, %29 besterik ez daude talde horretan. Datu horri kasu egingo bagenio, gizenen (kopurua) KOPURUAK ere txikiagoa izan beharko luke gaur egun. (Errealitatea) ERREALITATEA, baina, zeharo ezberdina da. Inkestaren arabera EAEko biztanleen (%10) % 10 gizen daude, eta duela bost urte (%8,5) % 8,5 bakarrik ziren (lodiak) LODIAK.\nEmakume eta gizonen artean ere badira (ezberdintasunak) EZBERDINTASUNAK. Adin guztietako (emakumeak) EMAKUMEEK egiten dute orain dela bost urte baino ariketa fisiko gehiago, eta gizonen artean, berriz 45 eta 64 urte artekoen artean.\nEta badirudi gizen egoteak baduela lotura ahalmen ekonomikoekin. Izan ere, gizen egoteko (aukerak) AUKERAK hirukoiztu egiten dira ahalmen ekonomiko (txikia) TXIKIA duten gizon-emakumeen artean. Eta (Azkuna) AZKUNAK adierazi duenez, hori ez da EAEn bakarrik gertatzen. Beste komunitate autonomoetan, joera berdina da, eta Europako herrialdeetan ere bai.


San Martin auzian herritarren interesak defendatzen aritu dela argitu du EAJ-K — Oñatiko udala\nSan Martin auzian herritarren interesak defendatzen aritu dela argitu du EAJ-K\nAsmo bakarra Oñatiko 32 familik 90.000 euro gehiago ez ordaintzea izan dela azpimarratu dute\nOñatiko EAJ-PNVren udal taldeak aurreko legealdian San Martingo etxebizitzen auzia epaitegietara eramateko erabakiaren arrazoiak prentsa ohar bidez argitu nahi izan ditu . Jeltzaleen arabera, beren asmo bakarra oñatiarren interes soziala defendatzea izan da beti. Ardura politiko eta sozialetik jokatu dutela konbentzituta daudela diote, herriko 32 familik 90.000 euroko gainkostua ordaindu behar ez izateak bultzatuta aritu direla nabarmenduz.\nTalde jeltzaleak onartu du hasieratik ezagutzen zutela aurkako epai baten arriskua, arlo honetako legedia oso konplexua baita, baina aurrera jarraitu zutela interes soziala defendatzen zutela konbentzituta.\nJeltzaleek zabaldu duten prentsa oharrean bestalde, Udal Gobernu Taldearen adierazpenak argitu nahi izan dituzte, San Martingo etxebizitzen lanak sekula ez direla geldituta egon azpimarratuz.\nAmaitzeko, auzi honetan jeltzaleak galtzaile direnik ukatzen dute. San Martingo plan partzialaren aldaketaren kontra EAJk jarri zuen helegitea atzera bota izanak, benetako galtzaile etxebizitzarengatik gehiago ordaindu beharko duten 32 familiak bihurtu dituela zehazten du EAJren prentsa oharrak, eta era berean, Udalak auzian izan duen jarreraren onuradun bakarra irabazi haundiagoak izango dituen enpresa eraikitzailea izango dela aipatzen da.


Agintaldia asmo berriekin - Tolosaldea - Tolosaldeko ataria\nAgintaldia asmo berriekin\nTolosaldeko Ataria 2019-11-22 15:59\nEnirio-Aralar mankomunitatea osatuta dago, eta Aholku Batzordea jarri dute martxan, erabakiak hartu aurretik, elkarte eta herritarrekin iritziak partekatzeko.\nUdal hauteskundeen ostean, Enirio-Aralar Mankomunitatea ordezkari berriz osatu da. Hamabost herrik osatzen dute, eta horietatik Abaltzisketa, Amezketa, Baliarrain, Ikaztegieta eta Orendain dira Tolosaldekoak. Uztailaren 29ko batzarrean erabakita, Ordiziako alkatea eta EH Bilduko ordezkaria den Adur Ezenarro izango da lehendakaria.\nBerrikuntzen artean, Enirio-Aralar Mankomunitateko Zuzendaritza Batzordeak erabakita, mankomunitatearen barruan landuko diren gaien inguruan aholkurako eta eztabaidarako osatu den organo berria dago: Aholku Batzordea. Mankomunitateko herritar guztientzat irekia den batzorde berria eratzeko proposamenak, aldeko zazpi boto jaso zituen: Amezketa, Ataun, Ikaztegieta, Itsasondo, Legorreta, Ordizia eta Zaldibia. Aurkako bi Abaltzisketa eta Altzaga, eta lau abstentzio Baliarrain, Gaintza, Lazkao eta Orendain. Ez ziren egon Beasain eta Arama.\nLehen aldiz, urrian egin zuten bilera, eta lehen batzarrean Enirio-Aralarko Larreen Antolaketa Plana aurkeztu zuen EH Bilduk. Planak «pista berriak egin ordez, jadanik eraikita daudenen alboan txabola berriak egitea», proposatzen du. 40 txabola daude Enirio-Aralar Mankomunitatean, eta irisgarritasunari begiratuta, txabola horietatik 19k dagoeneko badute pista. Hirutara traktorez irits daiteke, eta beraz, hamahiru txabola dira «irisgarritasun arazo larriak» dituztenak.\nTxostenak beharrak lehenetsi ditu, bi taldetan banatuz: mendian ardiak jetzi eta gazta egiten dutenak, eta mendian gaztarik egiten ez dutenak. Egun, 39 artzain daude ardiak igotzen dituztenak, baina txostenak dio behera egingo duela, «artzain askok ez dute erreleborik ziurtatua».\nPista berrien eskaeren aurrean, Aralar Natura Parkea den aldetik, legeak berak babesten du, eta txostenak ere argi adierazten du: «Aralarko Natur Baliabideen Antolamendurako Planak erabat mugatzen ditu pista berriak egiteko aukerak, eta txabola horiei bidea irekitzeko aukerarik ez du uzten». Hori horrela, «dauden azpiegiturak aprobetxatuz, jadanik eginda dauden pisten inguruetan borda berriak egitea» proposatzen du EH Bilduk. Enirio-Aralar Mankomunitateko lehendakari berriak argi utzi zuen «aurkeztutako txostena proposamen bat» dela. Bestalde, Aralarren dagoen animalia kopuruarekin kezka agertu zuten mankomunitateko hainbat ordezkarik, eta aurkeztutako txostenak «azienda-zamaren doitzea» aurreikusten du.\nAzaroaren 12an, mankomunitateak ezohiko batzarra egin zuen, eta gai ordenako puntu guztiak onartu ziren ezezko botorik gabe. Besteak beste, mankomunitateak duen egoera ekonomiko larriaren aurrean udalek ekarpen berezia egitea aho batez onartu zuten: «Mankomunitateak ez du dirurik 2018ko faktura batzuk ordaintzeko». Inbertsioen atalean, aho batez onartu zuten Arinate eta Elordirako ur lanak egitea.\nLandarlanentzat «norabide ona»\nLehen Aholku Batzordean jende askok parte hartu zuen, eta tartean ziren Landarlan ingurumen elkarteko kideak. «Mankomunitateak izan behar duen erakunde ireki eta gardenaren bidean pauso ona da», diote. Era berean, larreen antolaketarako planaren aurrean ere ados agertu dira: «Datu ofizialetan oinarrituta dago eta Aralar Natura Parkearen legedia aintzat hartuz eginda. Positiboki baloratzen dugu pista berriak egin beharra ez proposatzea».


Wikiloc - ibilbideak Zumarraga-Larraitz-Orendain-Bidania-Azpeitia-Azkoitia - Aritz, País Vasco (España)- GPS track\nciclismo (Ibilbide ciclismo en Espainia → Euskadi → Aritz )\n244 95 79\nBisitak 1179, kokapena 1\nGoierri Tolosaldea eta Urola ibarra errepidez ezagutzeko ibilbide polita. Zailtasun berezirik gabekoa. Ordiziraino malda betti eta Zaldibitik hasten da Larraitzeko igoera, bertatik Orendain aldera mendi bizkarretik bista izugarriak dauzkagu bi aldeetara. Alegitik Tolosarterako bidea bide-gorritik egitea gonendatzen da N-1-a saiesteko. Malda gogorrena Bidanirakoa da Albizturren barna, hortik behera Errexildik Azpeitiratekoa. Azkoititik Urretxurako bidea gogor suertatzen da uste gabeko 12 bat km-ko aldapa luzea delako.\nKaixo, zure lagunak ibilbide interesgarri hau topatu du Zumarraga-Larraitz-Orendain-Bidania-Azpeitia-Azkoitia https://eu.wikiloc.com/ibilbide-ciclismo/zumarraga-larraitz-orendain-bidania-azpeitia-azkoitia-9566167 Ondo izan, Wikiloc - Rutas del Mundo\nHice esta ruta con Patrikoxme\nPide a Patrikoxme que te añada como compañero en esta ruta\nSigue a Patrikoxme y descubre nuevas rutas


Kultura departamentuak 56.000 euro pasa banatuko ditu herriko taldeen urteko programa eta proiektuak gauzatzeko — Oñatiko udala\nKultura departamentuak 56.000 euro pasa banatuko ditu herriko taldeen urteko programa eta proiektuak gauzatzeko\n14 talde eta elkartek jasoko dute udalaren diru laguntza\nUrteko programazioa aurrera eramateko diru laguntzen lerro honetan partidarik handienak Ganbara Txikik, Oñatzek eta Oñatiko Ganbara Abesbatzak jasoko dituzte. Ilunpetan argazkizaleen taldeak, Txinparta bertso eskolak, Oñati Abesbatzak, Lizargarate trikitizale taldeak, Oñatiko Margo Taldeak, laburmetraien rallyko antolatzaileek, Olaitturri kultur taldeak, Irazan antzerki guneak, Artixa taldeak eta Zinzelkatzaileen elkarteak ere udalaren babes ekonomikoa jasoko dute.\nAurkeztutako egitasmoaren araberako diru laguntzak onartu berri ditu udal gobernu taldeak eta aipatu 14 elkarte eta kolektiboen artean 56.000 euro pasa banatuko dira aurten. Onartutako laguntzaren % 60a orain ordainduko da eta gainontzekoa, azaroaren 30a bitartean entregatu beharko duten memorian zurituko gastuen arabera, urte amaiera baino lehen.\nKultura departamentuak urteko programak gauzatzeko ez ezik, sormen lanetarako diru laguntzak ere eman ohi ditu. Bi deialdiak batera argitaratu ziren eta sormen lanetarako diru laguntzak nola banatu ere, pasa den asteko Tokiko Gobernu batzarrean onartu zen. 7 eskaera jaso ziren eta zazpiak diruz laguntzea erabaki da, guztira, 8500 euro banatuz.\nDonosti Ereski kultur elkarteak, Lenao taldeak eta Arantzazu Saiz Markuletak disko bana grabatzeko udalaren laguntza jasoko dute. Iñigo Biain Berraondok eta Aritxa elkarteak liburu bana argitaratuko dute, Anjel Lera Colinok laburmetraia grabatuko du eta Olaitturri taldeak antzerki lan berria muntatuko du. Hauek ere, udalaren diru babesa jasoko dute sormen lan horiek gauzatzeko. Kasu honetan ere, onartutako diru laguntzaren % 60a orain ordainduko da eta gainontzekoa, egindako gastua zuritzen denean.\nOñatz, kultura departamentuaren diru laguntza jasoko duten taldeetako bat