Amanda Sprattek aise irabazi du mendiko lehen etapa, eta lider jarri da - Kirola - Berria\nAmanda Sprattek aise irabazi du mendiko lehen etapa, eta lider jarri da\nAne Santesteban (Cipollini) eta Eider Merino (Movistar) tropel nagusian helmugaratu dira, eta sailkapeneko lehen hamarretatik gertu daude\nAmanda Spratt izan zen atzoko garailea. BERRIA\nAmanda Sprattek (Michelton) ez zuen barkatu mendatean amaitzen zen Giroko aurreneko etapan. 2018ko Emakumeen Birako irabazleak, Urkiolan egin zuen moduan, aldapan gora erakustaldia eman, eta bakarrik helmugaratu zen Gerola Alton. Bide batez, australiarra maglia arrosaren jabe ere egin zen. Atzetik Annemiek van Vleuten taldekidea eta Ashleigh Moolman Pasio (Cervelo) izan zituen. Ane Santesteban (Cipollini) eta Eider Merino (Movistar) bikain aritu ziren. Spratten atzetik helmugan sartu zen taldetxoan amaitu zuten, faborito handienekin batera.\nEtapako lehen kilometro lauetan, eraso festa izan zen. Asko izan ziren tropeletik ihes egiten ahalegindu zirenak; tartean, Bizkaia-Durangoko txirrindulariak. Tropelak, ordea, saialdi guztiak zapuztu zituen. Ihes egiteko aukerak urriak zirela ikusita, txirrindulariek mendatera arteko 75 kilometroak lasai egin zituzten. Aurretik 14 kilometroko eta batez besteko %5,7ko maldako mendatea zuten. Tropela nabarmen murriztu zen lehen zailtasunak agertu zirenean. Helmugatik zortzi kilometrora Ruth Winder (Sunweb) liderrak ahulezia zantzuak erakutsi eta zenbait metro galdu zituen. Bien bitartean, Santestebanek eta Merinokhamasei txirrindulariz osatutako multzoan iraun zuten. Sprattek lau kilometrora jotako erasoari, baina, inork ezin izan zion erantzun. Australiarrak bakarrik egin zuen handik helmugara arteko bidea. Santestebanek eta Merinok 32 eta 35 segundo galdu zituzten, hurrenez hurren. Gaur 15,4 kilometroko kronoigoera izango dute.


Eztabaida:Haizetako-garbigailu - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Limpiaparabrisas» artikulutik itzulia izan da. Jatorrizko artikulu hori GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentzien pean dago. Egileen zerrenda ikusteko, bisita ezazu jatorrizko artikuluaren historia orria.\nArtikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko wikipediako «Essuie-glace» artikulutik itzulia izan da. Jatorrizko artikulu hori GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentzien pean dago. Egileen zerrenda ikusteko, bisita ezazu jatorrizko artikuluaren historia orria.\nOrriaren azken aldaketa: 7 iraila 2019, 08:40.


Epaltzaren hiztegia • ZUZEU\nErresuma eta Fedea Aingeru Epaltzak idatzitako trilogia da, Nafarroako erresumaren zati baten konkista osteko urteetan girotua. Nafarroari biziarazi zioten garai gogor hura egiazko pertsonaia historikoez baliatuta kontatzen du Epaltzak, eta historiak eta eleberriak eskutik helduta egiten dute hiru liburuek markatzen duten xendra. 2006an kaleratu zuen lehen alea Iruñeako idazleak, “Mailuaren odola“; ondoren, 2009an, iritsi zen bigarren fruitua, “Izan bainintzen Nafarroako errege“; eta amaitzeko azkenburukoa 2013an, “Gure Jerusalem galdua“.\nGorka Bereziartua, Argiako kazetariak, duela hiru urte idatzi zuen bere blogean liburu sorta honen inguruan, eta zazpi arrazoi jarri zituen mahai gainean Epaltzaren sorkuntza itzelaz gozatzeko:\n1) Trilogiaren azken liburua aurkeztuta dagoelako, Gure Jerusalem galdua.\n2) Asko idatzi delako azken urteetan Nafarroako Erresumaren historiaz, baina proportzioan gutxi euskaraz.\n3) 1512ko konkista osteko urteetan girotutako fikziozko saga honek egiantzekotasunaren partida irabazten diolako garai berdinaz ari diren zenbait historia liburu ustez faktualei.\n4) Irakurlea bete-betean sartzen delako XVI-XVII. mendeetan, trilogia idatzita dagoen estiloak sortzen duen fantasiari esker.\n5) Urte horietan sartuta dagoelarik, egun bizi duen garaiarekin ispilu egiten duten kontu anitz aurkituko duelako, ironia ez gutxirekin tartekatuta.\n6) Nobela historikoa B serieko generotzat hartzen den arren, ongi idatzitako B serie batek merezi dezakeelako asmo handiagoa eduki eta putza atera den nobela batek baino gehiago.\n7) Aingeru Epaltzak idatzi duelako (beti da garantia).\nNire egiten ditut zazpi argudioak, eta lehenengoaren inguruan hausnarketa txiki bat egin nahi nuke. Eskerrak hirurak eginak zeudela hasi nintzela lehena irakurtzen, ez nuke batere ondo eramango zazpi urtetan zehar egotea jakin-minari eutsiz. Beharbada autokritikarako tarte txiki bat zabaldu behar nuke hemen, iruditzen baitzait “betekadaren belaunaldia” bihurtzen ari garela: astean zehar ez dugu beharbada alkohol tantarik edango, baina asteburuetako panorama ikustekoa izaten da; telesailen denboraldi osoak deskargatzen ditugu eta maratoietan ikusi, atal bat bestearen atzetik; eta noiz edo noiz irakurtzen dugunoi literatura sagekin antzekoa gertatzen ari zaigula deritzot.\nBaina Bereziartuak zerrendatzen dituen zazpi argudioez gaindi, zortzigarrena eranstera noa: hiztegia.\nBadira jada urte batzuk arkatzarekin irakurtzeko ohitura hartu nuela. Ulertzen ez ditudan hitzak azpimarratzen ditut, ondoren hiztegian begiratzeko; edo ezagutzen ez nituen esamoldeak markatu, aukera daukadanean erabili ahal izateko. Aski errotuta daukadan usadioa da, baino ez dut oroitzen nori ikasi ote nion. Ez nuen apuntatu.\nBada Epaltzak beste idazle batzuk baino dezente lan gehiago eman dit, batetik azpimarratzen, eta bestetik denboratan egon nintzelako gora eta behera nire egongelan txorroskilo baten bila. Honako hitz zerrenda lehen liburutik atera nuena da soilik, eta ez daude guztiak, hiztegiak ez dituelako denak identifikatzen. Zuzeulari askorentzat hitz gehienak ezagunak izango direla pentsatzen dut, baina gutxi batzuei artxibategi bezala balio baldin badizue hurrengo idazlan bat aberasteko, horrela izan dadila, ni gustura (eta Epaltza ere bai, pentsatzen dut).\nAiherra: grina, gorrotoa edo zaletasuna.\nArrangura: kezka, intziria.\nAztala: orpoa edo zangosagarra.\nBalakan: koipetzen, lausengatzen.\nBarrandatu: zelatu edo arakatu.\nBaztanga: nafarreria gaixotasuna.\nBehaztopa: oztopo egin.\nBihia: alea, fruitua.\nBipil: kementsu, adoretsu.\nEldarnioa: sukar ametsa.\nErrefera: erresto, sake.\nEskalapoi: baldres, moldakaitz, zakar.\nEzkibel: aurpegi ilun.\nFierra: sendo, adoretsu, irmo.\nGopor: katilu, kaiku.\nHarrabotsa: zalaparta, kale mugitu bateko hotsa.\nHartzitu: ondu, legamiatu (ogia), irakin.\nHazama: inudea edo amaordea.\nHista: iseka, burla.\nHondalana: pertsona hondatuta uzten duen lana.\nInarrosi: astindu, eragin.\nItzuri: ihes egin.\nIzterbegi: etsai, arerio.\nLaño: apal, otzan.\nLatsarri: uharri, errekarri.\nMaingutu: herren bihurtu.\nManugaitza: agintari txarra.\nPetxa: zerga edo akatsa.\nPoxi bat: apur bat.\nZimikatu: atximur egin.\nGure Jerusalem galduko xaribarian hordituta noan hurrengoan bildots bipilen bat tamainako hitz potolo sorta erabiltzen entzuten badut, ez naiz itzuri joango. Ezkibela ezabatu, zimikatuko dut eta ardo goporra nire kontu, ala jinkoa!\nEpaltzaren hiztegia Epaltzaren hiztegia Epaltzaren hiztegia Epaltzaren hiztegia Epaltzaren hiztegia Epaltzaren hiztegia\nAingeru Epaltza, erresuma eta fedea, euskara, hiztegia, sinonimoak\nTxio Onena (urteko 23. astea)\n10 pentsamendu “Epaltzaren hiztegia”-ri buruz\nxabier mendiguren 2016-06-16 22:03\ndena dela, “abantzu” eta “manugaitz” berriro begiratu hiztegian.\nBeñat Hach Embarek 2016-06-17 10:13\nABANTZU IZAN: azkenetan izan, hil-hurrean izan\nABANTZU: ia-ia, kasik\n“Abantzu” esaldi honetan topatu nuen: “armada liberatzaileak hirian aurkitu zuen laguntzaile abantzu bakarra eregeren armagizonen ihesean zebilen.”\n“Manugaitz”, aldiz, ez da hiztegian agertzen, eta esaldia honakoa da: “inguruko jaun manugaitzak zelatatu eta barrandatzea”. Testuinguruagatik, eta kontutan hartuta “manu” aginpidea edo potestatea dela ondorioztatu dut esanahi hori zeukala, baina bistan da ez nabilela zuzen. Esango diguzu, mesedez?\nNafar 2016-06-17 12:14\nGaztetxoagoa nintzenean Epaltzaren Tigre Ehizan irakurtzen hasi nintzela gogoratu dit sarrera honek eta gogoan dut erabiltzen zuen hiztegia benetan zaila egin zitzaidala. Azkenean utzi egin nuen.\nassar 2016-06-17 12:49\nTrilogia erosteko gogoa eman didazu.\nNineu 2016-06-17 14:52\nManugaitza manutu ezin dena, gobernatu ezin dena, nik uste. Manua ere agindua da.\nPat Garrett 2016-06-17 16:10\nAupa, Beñat. Esango diguzu “abantzu” agertzen den testuingurua? Trebe(tasun) esanahiarekin ez dut sekula ikusi. “Manugaitz” desobediente da, eta OEHn duzu (“managaitz” forman).\nPruden Gartzia 2016-06-17 18:22\nGarbi da Epaltzaren eleberri bat irakurtzeak mota askotako gozamenak ekartzeaz gain, zenbait problema ere badakarrela, explizituak edo inplizituak.\nLehenengo eta behin, gure hizkuntza arruntaren (batua arrunta, gaur egungo testu gehienetan ikusten dena), berriz esango dut, gure hizkuntza arruntaren mugak mahai gainean jartzen ditu. Kepa Altonagak arrazoi osoz esaten duen bezala, estandar arrunt horrek gauza askotarako balio du, baina goiko mendietan ibiltzeko, ez (bon, berak hegaldi transozeanikoak aipatzen ditu, antzeko metafora da).\nSoluzioa, jakina, ez da jatorrismo dialektala, batua aberats eta potente bat sortzea baizik. Eta sorkuntza hori prozesu luzea izango da, hamarkadatakoa, jende askoren kolaborazioa eskatuko duena: idazleak, kantariak, zientzilariak, dibulgatzaileak, irakasleak, kazetariak…\nEpaltza gurdi horretatik tiraka dabilen bat da, ohorez.\nEta gurdi horren izena ez da euskara batua, euskal kultura baizik. Gure inguruko hizkuntzen kulturaren pare ibiltzeko balioko digun euskal kultura, gaur egun oraindik erdietsi ez duguna. Ez dugu gehiago behar, baina ezta gutxiago ere.\nHorrek ez du esan nahi denok Epaltzaren estiloa imitatzen hasi behar dugunik. Bai, ordea, lortu behar dugula, zentzuzko epe batean, euskaldun arrunta Epaltzaren testuak irakurtzeko eta erraz ulertzeko gai izatea, edozein gaztelaniadunek Unamunoren edo Pio Barojaren testuak erraz ulertzeko gai diren bezala (eta ez zaie burutik pasatzen horrela idazten hastea).\nEz daukagu lan makala.\nBitartean, mila esker Beñat, zeuk ere gurdi horretatik tira egiteagatik.\nAmonamantangorri 2016-06-18 00:27\nIruditzen zait Epaltzaren hautua ez dela bakarrik, Prudenek dioen bezala, batu literario aberats eta potente bat sortzeko. Bada beste zerbait: Epaltzak beti-beti egiten du ekialdeko lexikoaren eta egituren alde.\nEz da euskara nafarra soilik; ekialdeko euskara nafar erdi-galdua hartu bide du hatsarretzat. Mitxelenak salatutako “hiperbizkaiera” nola, Epaltzak “hipernafarrera” edo “hiperrekialdetarra” daukala ematen du.\nHortik, esaterako, “abantzu” eta “bisaia” idaztea, “kasik, ia” eta “aurpegi, begitarte” beharrean. Uste dut haren nobeletan hautu hori sistematikoa dela. Erdialdekoaren -estandarraren- eta ekialdekoaren artean, beti bigarrena, beti ere batuaren mugen barruan, jakina.\nEpaltzaren euskara nafar ekialdetarra aproposa da XVII. mendean girotzeko eta murgiltzeko; igual ez hain egokia “Rock ‘n roll”, egungo Iruñean kokatutako nobela beltzarentzat.\nEuskara batu potenterik eraiki litekeen bide horretatik, ez dakit ba…\nPruden Gartzia 2016-06-18 16:07\nBat nator zurekin puntu batean, Amonamantangorri: Epaltzaren hautu estilistiko ekialdezale hori askoz ere egokiagoa da (edo “sinesgarriagoa”, nahi bada) XVI-XVII. mendeetako nobela historiko batean, “Rock´n roll”-en baino.\nBeste kontu batean agian argibide bat erantsiko nuke: ez nuen esan nahi Epaltzaren bidea batu potente bat eraikitzeko bide egokiena denik, ezta antzerako ezer ere; bai esan nahi nuen Epaltzaren liburuek gure batu estandarraren mugak bistaratzen dituztela eta muga horiek gainditzea prozesu luzea eta kolektiboa izango dela.\nHain juxtu ere batua potente bat izango dugu gai izango denean, naturaltasunez, oso erregistro desberdinak behikulatzeko: etxekoak, lagunartekoak, lanekoak, zientifikoak, literarioak (oso estilo desberdinetan), etab. Bat izanik oso plurala eta askotarikoa izango denean, errazki, ahalegin ikaragarririk gabe. Hau da, gure ingurukoak bezalako kultura bat sortzeko eta behikulatzeko gai izango denean.\nUrrun gaude oraindik.\nSanti Leoné 2016-06-24 10:42\nVictusek Katalunian eta Espainian arrakasta handia izan duen honetan, Epaltzaren trilogia -hura baino kalitate handiagokoa izanda ere- ez da mereziko lukeen bestseller bilakatu gure artean, politikan nonbait Nafarroa modan badago ere. Eta, Prudenek dioen bezala, horrek gehien hedatu den batuaren mugak agerian uzten ditu. Ez dut uste, halere, hiztegi kontu hutsa denik: arrunt estilo landua da Epaltzarena, bertze aunitzenak baino dekodetze lan handiagoa eskatzen duena, eta hori batzuendako pizgarri eta gozagarri gertatzen zaigun bezala, bertze irakurle frankorendako sufrikarioa da. Mikel Tabernak ere nahiko koherente baliatzen du nafar kutsuko euskara batua, baina ez du Epaltzak duen idazle zaila izatearen fama. Ez da, beraz, soilik hiztegi kontua.\nNire iduriko, hizkuntza estandar jakin batekin batera, estilo estandar jakin bat bereziki arrakastatsu bihurtu da. Galdera da hori normala ote den -normalizatze bidean dagoen hizkuntza baten isla- edo kezkagarria -irakurle kopuru ez txiki batek euskaratik espero dezakeenaren edo onartzen ahal duenaren adierazgarri-, edo biak.\nAkitzeko, eta polemikarik pizteko asmorik gabe, nire buruari galdegiten diot Epaltzaren “hipernafarrera” -ez dakit, bada, horrekin ados nagoen- nobela historiko baterako egokitzat jotzeak, baina gaur egungo giroan kokaturiko nobela baterako desegokitzat-edo jotzeak berak ez ote duen berriz ere batu estandarraren mugak erakusten; edo, bertzenaz adierazia, ez ote garen berriz ere lexikoa edo euskara batu mota eta estiloa nahasten. Zeren, lexikoari dagokionez, nik ere zenbait hitz apuntatu behar izan ditut trilogia irakurtzerakoan, baina bertze aunitz -asotsa, sainga, kontu egin, ohatzea- egunero erabiltzen ditut. Distantzia beti erlatiboa da.


#MAITEDUGUAZOKA · Hasi da zoramena Durangon, gerturatu eta bizi #51DA! - Mugalari KulturaMugalari Kultura\nAtzera-kontua amaitu DA! Hasi da Durangoko Azokaren 51. edizioa! Goizeko 10:30ak jo orduko, ikasle-uholde bat sartu da Landako Gunera, erakusleihoen arteko kaleak betez. Donostia 2016ren ekarpenez, Karrika Antzerki Taldeak hasiera ikusgarria eman dio aurtengo kulturaren plazari, Deshakespearezioa obraren pasarte bat egokituz hitzordu honetarako: sua, malabareak, hankapaloak… eta kitto, zabaldu dira Durangoko Azokako ateak! Ondo etorri, eta azoka on danori!\nEuskal Herriko bazter askotatik etorritako ikasleek bete dute Lanko Gunea eta Azokako gainontzeko espazioak. Hainbat tailer izan dituzte eskura: robotikaren mundua, komiki tailerra, euskal kantagintza, literatura tailerra, Josu Bergararen kontzertua… Mila ikaslek baino gehiagok parte hartu dute jardueretan (sei milak eman zuten izena bertan parte hartzeko), baina askoz gehiago izan dira Euskal Herri osoko ikastetxeetatik etorritakoak.\nArratsaldean helduen txanda izango da. Lehenengo aldiz, euskara ikasten ari diren ikasleek tailerretan parte hartzeko aukera izango dute: bikoizketa tailerrak, hip-hop tailerra, Listoriatura bisita gidatua, wikipedian editatzeko maratoia… Eta noski, horrez gain, eskaintza ugaria izango dugu Azokan, publiko eta gustu guztietarako. EGITARAU OSOA hemen ikus daiteke, egunez egun eta gune bakoitzeko. SINADURAK ere hemen ikus daitezke, stand bakoitzean zein ordutan egongo diren jakiteko.\nEtiquetas: #Maiteduguazoka, Azoka, Durango, Maitedug


Errenteriak 500 dantzari txiki hartuko ditu asteartean. Noticias de Gipuzkoa\nErrenteriak 500 dantzari txiki hartuko ditu asteartean\nGoizean desfilea egingo dute eta Zumardian emanaldia burutuko dute\nAitziber Muga - 2018(e)ko apirilaren 28a, larunbata - 06:04etan eguneratua\nErrenteria- Ohi denez, maiatzaren 1ean, Dantzari Txiki Eguna ospatuko da Errenterian. Asteartekoa 30. edizioa izango da eta ekitaldi hau urtero-urtero Ereintza dantza taldeak antolatzen du, Errenteria Musikal eta Errenteriako Udalaren laguntzarekin.\nEgun honek Euskal Herriko herri ezberdinetatik etorritako zortzi talde bilduko ditu;horien artean, Errenteria Musikal azpimarratu beharra dago 250 dantzari izango baititu ikusgai. Orotara, 500 bat dantzari espero dira eta honako herrietatik datoz: Amaiur (Iruñea), Aurtzaka (Beasain), Erketz (Lasarte-Oria), Lurra (Urretxu), Murixka (Lezo), Ttarla (Hernani) eta Udaberri (Tolosa). Esan beharra dago, aurten Lasarte-Oriako Erketz taldeak 50 urte betetzen dituela eta Hernaniko Ttarlak, berriz, 25.\nOhitura denez, dantzari guztiak Koldo Mitxelena plazan (Esmalteria) bilduko dira 11.00k aldera, eta hamaiketako eder bat jan ondoren, 11.45etik aurrera, herriko kaleetan zehar ibiliko dira. Hainbat geldialdi egingo dituzte, esaterako, Foru plazan, Xabier Olaskoaga plazan, Koldo Mitxelena ikastetxeko aterpean eta Herriko Enparantzan. Desfilearen amaiera 13.30ean izango da Gamon Zumardian, eta bertan talde guztiek elkarrekin hainbat dan-tza eskainiko dituzte goizeko saioari amaiera emateko.\nBazkalostean dantzaldia izango da 16.15etik aurrera, trikitilariekin hasi eta Modestoren emanaldiarekin jarraituz.\nEguraldi txarra eginez gero, ekin-tza guztiak Galtzarabordako Udal Kiroldegian ospatuko lirateke. Hala ere, goizeko hitzordua Koldo Mitxelena plazan (Esmalteria) mantenduko litzateke.\nEsan beharra dago, urtero bezala, bazkariak herriko elkarte ezberdinek emango dituztela. Ereintza dantza taldeak eskerrak eman nahi dizkie beren kolaborazioagatik Bukagaitz, Txepetxa, Amulleta, Gure Toki, Gau Txori, Niessen, Ondarra, Txintxarri eta Alkartasuna elkarteei. Amaitzeko, antolatzaileek Errenteria Musikaleko ikasleen gurasoei emandako laguntza eskertu nahi die ere.\nOraingoan festa Errenterian bada, herriko dantzari txikiek beste jaialdi batzuetan ere parte hartzen dutela azpimarratu dute antolakuntzatik: “Errenteria Musikaleko dantza ikasleak Ereintza dantza taldeak antolatutako irteerak egiten ari dira. Dagoeneko Tolosa, Iruñea, Oiar-tzun eta Hernaniko Dantzari Txiki egunetan ibili dira, eta datozen egunetan Lezo, Beasain eta Lasarte-Oriakoetan hartuko dute parte”.\nLezoIzan ere, bihar bertan izango da Lezoko Dantzari Txiki Eguna. Egitarauari hasiera emateko, 11.30ean Lezoko kaleetan zehar kalejira hasiko da, ibilbidean hiru geldialdi egingo dituztelarik dan-tza egiteko.\n13.00etan Karlos Saldise plazan emanaldia burutuko dute. Denek batera Agurra eta Agintariarenadantzatuko dituzte eta ondoren, talde bakoitzak hamar bat minutu izango ditu beraien dantzak erakusteko. Azkenik, guztiek batera fandango eta arin-arinak dantzatuko dituzte.\nEguerdian, Bekoerrota kiroldegiko frontoian bazkaria izango dute eta bazkalostean, haurrak Herri Eskolako patiora abiatuko dira hainbat jolasetan parte hartzera. 17.15ean festa amaituko da.


Itsas belardiak: zergatik salbatu behar dira | Consumer\nItsas belardiak: zergatik salbatu behar dira\nItsas belardiak, planetako ekosistema mehatxatuenak, funtsezkoak dira arrantzarako edo klima-aldaketa arintzeko\narabera: Astelehena, 2014ko irailaren 29a\nIrudia: Matt Kieffer\nPasatzen den ordu bakoitzean, bi futbol-zelairen tamainako itsas belardi bat desagertu egiten da zientzialarien arabera. Uretako landareen espezie horiek, Mediterraneoko Posidonia oceanica adibidez, ezinbestekoak dira itsas ekosistemen egoera onerako, itsas espezie ugariren garapenerako, arrantza-intereserako, edo klima-aldaketaren aurkako borrokan. Artikulu honek dioenez, itsas belardiak desagertzen dira, zergatik salbatu behar diren azaltzen du eta horiek kontserbatzeko ekimenak zehazten ditu.\nItsas belardiak desagertu egiten dira\nItsas belardiak hostoak, loreak eta fruituak (fanerogamoak) dira, WWF erakunde kontserbazionistaren arabera planeta osoko itsas hondotik 600.000 km2 inguru hedatzen direnak. Ozeano gehienetan aurki daitezke, baina batez ere tenperatura epelak edo beroak dituzten eremuetan eta kostaldeko ur argi eta sakonetan.\nPasatzen den ordu bakoitzean, bi futbol-zelairen tamainako itsas belardi bat desagertu egiten da Itsas belardietako espezieak askotarikoak dira, baina ezagunenak Karibekoak eta Mediterraneokoak dira. Lehen kasuan, ezagunena Thalassia testununium da, dortoka-belar izenez ezagunagoa, eta bigarrenean Posidonia oceanica nabarmentzen da.\nZientzialariek planetako ekosistema arriskutsuenetako bat dela uste dute. Beren hedadura globalaren laurdena baino gehiago suntsitu dute Blanesko Ikasketa Aurreratuen Zentroak (CSIC).\nRichard Unsworthek, Swanseko Unibertsitateko Unibertsitateko zientzialariak, dio orduro bi futbol-zelairen tamainako itsas belardi bat desagertu dela: “Galera-tasa oihan tropikaletan eta koralezko arrezifeetan gertatzen denaren berdina da, baina askoz ere arreta txikiagoa jasotzen du”.\nPosidoniako belardi bat segundoka suntsi daiteke, baina hura berreskuratzeko hainbat mende behar dira, hazkunde moteleko (urtean bi zentimetro) eta hazi gutxi ekoizteko.\nDesagertze horren arrazoiak hainbat motatakoak dira: isurketa organikoak, Mediterraneo itsasoko itsas hondoak eta klimaren aldaketa kalte estetikotzat jotzen dituztenak, hondartzako turismorako kalte estetikotzat jotzen direnak, eta klimaren aldaketa.\nZergatik salbatu behar dira itsas belardiak?\nZientzialariek itsasoko belardiak suntsitzea saihesteko hainbat ingurumen- eta ekonomia-arrazoi aipatzen dituzte:\nItsasoko ekosistemak egoera onean mantentzen dituzte. Oinarrizkoak dira koralezko arrezifeak sortzeko eta irauteko; izan ere, funtsezkoak dira aldi baterako eta marea handietako itsasertza babesteko; hondartzetako harea zaintzen laguntzen dute, eta ur gardenak mantentzen dituzte partikula esekiak iragazteko gaitasun handia dutelako.\nFuntsezkoak dira arrantza-espezieentzat. Marine Pollution Bulletin eta Marine Biodiversity aldizkari zientifikoetan argitaratutako bi azterketek adierazten dute kontsumo arrunteko arrain asko (bakailaoa, abadira edo sardintza) etxe gisa erabiltzen dituztela babesteko eta ugaltzeko. Horregatik, desagertzen direnean, espezie horien populazioak txikitu egiten dira tamainan eta kantitatean.\nItsas espezie askoren bizilekua dira. Saltzaileez gain, animalia askok moradak dituzte, hala nola itsas izarrak, trikuak eta hainbat arrain-mota, krustazeoz, trikuz, moluskuz edo harriz elikatzen direnak.\nKlima-aldaketa arintzen laguntzen dute. Nature Geosscience aldizkarian argitaratutako azterlan batek dio baso epel eta tropikalek baino karbono dioxido (CO2) bikoitza gordetzen dutela. Lurreko basoetan ez bezala, itsas belardiek metro bat baino gehiagoko lodiera duten CO2 biltegiak metatzen dituzte lurzoruan, eta, beraz, milurtekoetan bolumena handitu dezakete. Gainera, oxigeno asko sortzen dute.\nItsas belardiak kontserbatzeko ekimenak\nGero eta ekimen gehiago jartzen dira martxan, mundu osoan babestutako itsas eremuak sortzeko. Europako Batasunak (EB) hainbat programa ezarri ditu kontserbatzeko, adibidez “Life” edo “Natura 2000 Sarea”, eta Habitatei buruzko Zuzentarauak lehentasunezko habitata kontsideratzen ditu.\nIkerketa zientifikoek ere laguntzen dute kontserbazio-egoera ezagutzen eta neurri eraginkorrenak erabiltzen. Adibidez, Unsworth “Pradera marina” proiektuaren buru da, haren narriadura geldiarazteko.\nBesteak beste, Murtziako Eskualdean, hainbat tokitan martxan jarri dira boluntario-sareak, zaintzeko eta segimendua egiteko, edo arrezife artifizialak eta babes-sistemak eraikitzeko.\nbiodibertsitatea klima-aldaketa pesca-eu praderas marinas-eu


Egilea: Anonimoa - irailak 19, 2021\nIzenburua: Egun beltzetan, jolas beltzak\nAzala: Juan Luis Landa\nLiburu honetako protagonista Beltza deitzen da; honek, bere lagun taldeak eta berak txikitan bizitzen zituzten gudak dakartza gogora.\nEzerekin hasi baino lehenago, narratzaileak (Beltzak) kapitulu bakoitzean pertsonaia desberdin bat deskribatzen du beraien azalean jartzen saiatzeko.\nHorrez gain, liburu guztian zehar gure protagonistak bizitzaren zentzua aurkitu nahi du eta horrekin batera bere burua hobeto ezagutu. Lagunen artean gatazkak egongo dira, gehien bat amodio kontuekin...\nProtagonistak Marta izeneko adiskide bat gustuko du eta hau Marta bereganatzen saiatzen den bitartean, Dani izeneko beste lagun bat hauen bien artean sartu eta oztopo ugari jarriko ditu; Beltza izugarri haserraraziz.\nKonponduko al dira? Nor aukeratuko du Martak? Protagonistak bere burua hobeto ezagutuko du?\nIkaragarri gustatu zait liburu hau, gehien bat, hasieratik amaierara jarraitzen den tonu lasaiagatik. Hori gutxi balitz, ez da batere astuna egiten bertan hainbat historia desberdin kontatzen baitira.\nHonegatik guztiagatik, 14-16 urteko irakurleentzat gomendatuko nukeen liburua da.\nAnima zaitezte irakurriz gozatzera!


INFORMAZIOA ZEGAMA - GOT - Gipuzkoako Orientazio Taldea\n2017-2018ko III.GOL-liga Zegaman abiatuko da. Bertan Zegamako herriko orientazio mapa estreinatuko da, eta probaren aitzakipean, Zegamako herriko orientazio ibilbide iraunkorra ere zabalduko da (kontuz, GOL- probako ibilbideak eta ibilbide iraunkorreko ibilbideak ezberdinak izango dira, eta beraz, berriz ere Zegamara itzultzeko arrazoia izango duzue ibilbide iraunkorra egiteko!)\nProbaren harrera, Herriko plazan egingo da Udaletxeko arkupetan. Mapa, Alberto Tapiz kartografoak egin du, IOF arauak jarraikiz eta 1:6.000 eskala izango du, mapa 2017ko urrian egin da.\nProba honetan, antolaketak 3 puntu nabarmendu nahi ditu.\nTeknikoki proba erraza eta azkarra izatea aurreikusten da. Orientazio proba batean lehen aldiz parte hartzeko aproposa delarik. Esan daiteke distantzia ertain eta sprint baten arteko proba bat izango dela eta gehien bat hiri eremuan duela mapak.\nProba gehienbat herrian izanik, eta jakinda errepidea zeharkatu beharko dela. Antolaketak ohartarazten du parte hartzaileek EZ dutela lehentasunik izango errepideak zeharkatzeko, eta beraz momentu oro errespetatu beharko direla zirkulazio arauak.\nGauza jakina da, orientazio kirolak, inguruarekiko errespetua eskatzen duela, eta beraz debekatuta dago itxitako larreak eta jabetza pribatuak zeharkatzea\nGorria—— 5,5 Km (Aurreratua) 17 baliza\nLaranja— 4,1 Km (Heldu hasi berriak) 17 baliza\nHoria—— 2,5 Km (Familia eta umeak) 13 baliza\nMapa Alberto Tapiz kartografoak 2017ko urrian eginikoa da. IOF arauen baitan eginiko mapa bat da eta maparen eskala 1:6.000 izango da.\n-Parte hartzaileek dutxak izango dituzte nahi izanez gero.\n-Geheinbat herri barruko proba izango da. Trafikoa ez da itxita egongo, beraz momentu oro zirkulazio arauak errespetatu.\n-Parte hartzaileek ezin dute igogailurik erabili.\n-Parte hartzaileek ezin dute inolaz ere eremu pribaturik zeharkatu (hesitutako larreak) eta dauden bidexkak baliatu beharko dituzte.


Txinako Soldadura Muntaiaren Fabrikatzailea eta Hornitzailea | ZHJ\nB-5000 soldatzeko makina Bihler-etik inportatzen dugu Alemanian, minutuko 200-300pcs solda ditzakegu.\nOinarrizko bi prozesu erabiltzen dira kontaktu bidezko soldaduran: banakako kontaktu piezak solido edo aurrez estanpatutako garraiatzaile zerrendetan soldatzen dira edo estanpatutako kontaktu piezak dagoeneko aurrez erantsitako kontaktu materialarekin osatutako erdi-akabera bidez egiten dira. Kontaktu piezak soldatzerakoan kontaktu materiala profiletatik (zintak), alanbre segmentuetatik edo punta moduan lotzen da. Soldadura altuko kontaktuaren gehieneko neurria fabrikazio tolerantzia estuak mantenduz 5 x 5 mm² da.\nAplikazioaren arabera erabilitako materialak urrea, paladioa edo zilarra dira. Fabrikazio-prozesurik fidagarri eta ekonomikoena erabiltzeko, harremanetarako materialek erraz solda dezaketen euskarria izan ohi dute.\nStrip uncoiling-strip leveling-Pre punzonatura-Txanpon eta soldadura-Azken puntzonaketa\nAg 、 AgNi 、 AgCu 、 AgFe ， etab.\nLuzetarako soldadura linea ≥Harremanetarako diametroa） l Soldadura zeharkako lerroa ½ 1/2 Harremanetarako diametroa）\nPieza estanpatuak kontaktu zerrenda erdi-bukatuekin\nErdi-bukatutako kontaktu-bandako pieza estanpatuak ekonomikoki banda jarraitu batetik ekoizten dira. Gure errotaren instalazioetan sortutako harremanetarako materiala urrea, paladioa eta zilarra dira. Kobrea eta kobrezko aleazioak oinarrizko eramaile material gisa erabiltzen dira.\nKontaktuetarako aplikazio askok metal preziatuen geruza lodiagoak behar dituzte. Hauek ezin dituzte substratuetan ekonomikoki galvanoplastia prozesuen bidez aplikatu. Gainera, propietate fisiko eta mekaniko oso zehatzak dituzten harremanetarako materialak behar izaten dira. Urre-paladio aleazioetako edo zilarrean oinarritutako material hauek aleazioen urtzearen edo hautsen metalurgiaren bidez egiten dira. Kontaktuaren eta oinarrizko materialaren konbinazioa estaldura-prozesuekin lortzen da, hala nola hotzezko estaldura edo beroa.\nToplay profiletako pieza estanpatuak\nDODUCO-k kontaktu-bimetalak fabrikatzen ditu banda moduan, flator formako zerrenden soldadurako materialen bidez profilaren ijezketa eginez. Hauek dira bezeroek zehaztutako kontaktu piezen oinarria altxatutako metal preziatuen segmentuekin, aplikazio zorrotzetarako.\nJosturatutako zerrendetako pieza estanpatuak\nSoldadura-zerrendako materialen abantaila nagusia kontaktuen estanpazioak ekoizteko soldadura-eremuko eremu mugatua da. Horrek udaberriko oinarrizko material gogorrak leuntzea lortzen du berehalako soldaduraren eremuan. Kontaktu geruzak kontaktu material solidoez edo kontaktu profil konposatuz edo soldaduraz osatuta daude batez ere.\nAurreko: Batzar errematxatzailea\nHurrengoa: Soldatzeko botoien kontaktuak\nAC Contactor-erako Harremanetarako Batzarrak\nJarri harremanetan MCCBrako batzarretara


Asier Garciak eta David Mourizek diploma irabazi dute Tokioko Jokoetako aulkiko saskibaloiaren txapelketan laugarren bukatu ondoren - basqueteam\nBrontzeak ihes egin die, Britainia Handia nagusitu baita 58 eta 68\nPodiumean berriro sartzea zuten amets, baita urrezko domina lortzea ere, baina ezin izan dute lortu. Euren bidean gurutzatu dira, lehenik Estatu Batuak eta ondoren Britainia Handia, Ariake Arenan Espainiako selekzioren asmoak mila zatitan hautsi dituzten bi aurkari. Asier Garcia eta David Mouriz Basque Teameko bekadunen konbinatuak brontzezko dominari ihes egiten utzi dio gaur Tokioko Paralinpiar Jokoetako gurpildun aulkiko saskibaloi txapelketan, eta ezin izan du podiumerako igoera errepikatu, Rio de Janieron (2016) egin zuten bezala. Han zilarra erdietsi zuten.\nGaur Britainia Handiaren aurka jokatu dute, Hanburgoko 2018ko Munduko txapelduna, 2019an Walbrzycheko (Polonia) Europako txapelduna, 2008ko Beijingeko Jokoetan eta 2016ko Rioko Jokoetan brontzezko dominaduna. Ez zen aurkari erraza izango Oscar Trigok zuzentzen zituenentzat. Britainiarrek Japoniarekin galdu zuten bigarren finalerdian, baina AEBei irabazi dieten bakarrak izan dira.\nGaur, euren aurrean, Espainiako selekzioak bere benetako irudi lehiakorra erakutsi du norgehiagokaren lehen zatian. Lehen laurdena hamahiruko berdinketarekin bukatu da, bigarrena ere oso berdinduta egon da bi puntuko aldeekin, atsedenaldira Espainiaren aldeko 30-28ko emaitzarekin joanda.\nHala ere, neurketa erabat aldatu da aldageletatik bueltan. Agian, txapelketa osoan eta denboraldi osoan egindako nekeak eta ahaleginak ondorioak izan dituzte. Garcia eta Mourizen taldeak ez du sendotasun bera izan defentsan, ezta erasoan ere, aurreko jardunaldietan bezala. Horrela, hirugarren laurdenean Espainia 12 puntu azpitik egon da markagailuan, partziala 40-50eko emaitzarekin bukatuta, eta azken laurdenean ezin izan du egoera irauli, erdialdera 6-0eko partziala sinatu arren.\n“Izorratuta gaude, urrearen bila gentozen eta azkenean metalik gabe joango gara eta sentsazioa txarra eta itsusia da. Hirugarren laurdenean ohi baino huts gehiago egin ditugu eta badirudi partidak ihes egin digula” adierazi dio David Mourizek Basque Teameko komunikazio taldeari.\n“Partida parekatua izan da atsedenaldira arte. Bigarren laurdenean markagailuan joan gintezkeela uste dut, baina prezipitazioak izan ditugu ekintza errazetan, eta horrek atsedenaldira bi puntuko aldearekin iristea eragin du, eta gero, hirugarren laurdenean, euren defentsa erritmoa handitu dute, ez gara eroso egon. Partida modu justuan irabazi dutela uste dut”, esan du Asier Garcia kapitainak.


Toenail onddoa - nola tratatu. Zergatik agertzen den eta zer bitarteko eraginkorrak diren - Micinorm\nBehatzetako onddoa nola tratatu\nBehatzen artean pitzadurarik sumatu al duzu? Zure oinak azkura eta azkura etengabe egiten al dira? Bat-bateko iltzeak kolorea galdu eta okertzen hasi al dira? Sintoma horiek ez dira ahaztu behar oinez onddoen infekzioa seinalatu dezaketelako. Gaixotasun hau ez da arraroa; bereziki ohikoa da militarren, kirolari profesionalen eta igerilekuko bisitarien artean. Sentitzen dugu, onddoen larruazaleko lesioak denbora luzez eta zailak tratatzen dira, baina "jabeari" ondoeza handia eragiten diote. Gaitz hori kaltetu ez dadin egin beharrekoa, baita erosketa egin ondoren nola aurre egin ere: gure artikuluan honen guztiaren berri emango dizugu.\nKausazko harremanak: hatz iltze onddoa nondik datorren\nBerez, onddoa bera ez da pertsona osasuntsu baten hanketan "itsasten" inolako arrazoirik gabe. Klasikotzat jotzen diren hainbat onddo mota daude, hau da, gaixoen ehuneko handiena eragiten dute. Horiei guztiei "onikomicosi" termino bakarrarekin deitzen zaie. Talde honetan candida onddoen esporak, dermatofitoak edo trikofitoak sar daitezke, azken hauek, berriz, hainbat azpiespezie dituzte, oinen eta azazkalen atal desberdinetan kokatuta daudenak.\nHain zaila den, lehen begiratuan, izenek iltze azpian barneratzen den edo behatzen artean edo horien azpian, "oinarrian" sartzen den oso infekzio desatsegina da. Onddoen esporentzako ingurunerik zoragarriena gizakien hanken tolestura heze eta epelak dira. Hemen benetan eroso sentitzen dira eta etengabe garatzen dira eta horrek kaltetutako eremua hedatzea eragiten du.\nOrduan, zerk eragiten du iltzeen onddoa?\nHigiene egokia ez dagoenean, onddoak ugaritzen dira eta oinaren eremu zabaletan eragina izan dezakete. Aldi berean, beren esporak nahiko zapataren gainazalera iristeko gai dira, han "finkatzen" dira eta behin eta berriro pertsona bat kutsatzen dute, eta, horrez gain, oinetako horiek janzten dituztenak ere bai. Gomazko zapatilak eta zapatilak gatazketarako ohiko hazkuntza guneak dira.\nHanketako gehiegizko izerdia dela eta, hiperkeratosia deitzen zaio. Militar, meatzari edo kirolarien oinetakoak askotan hezea izaten dute barruan. Botak edo botak josten diren material "transpiragarriak" direnez gero, karga handitu egiten da. Ingurune hau onddoen espora paradisua da.\nBatzuetan onddoa iltze azpian sartzen da edozein apaindegi pedikurako prozeduran. Pedikura tresnen esterilizazio egokirik gabe, maisuak onddo bat ekartzeko arriskua du, kentzea nahiko zaila baita. Hori edonori gerta dakioke esterilizazio-irtenbide berezi batekin tratatu ez diren pedikura-pintzak ebakitzerakoan.\nOnikomicosia bakterioen aurkako sendagaiak hartzen dituzten edo immunitatea murrizten duten pertsonen lagun maiz izaten da. Era berean, onddoak iltzetan agertzeko faktore eragilea beheko muturretan, barizeetan edo diabetes mellitusean odol zirkulazioa kaltetua izan daiteke.\nGorputzean dauden gaixotasun kronikoek onddoen infekzioan eragina izan dezakete. Ez da beharrezkoa hanturazko prozesua abiatzea, kronikoa bihurtu baita. Ezinbestekoa da tratatzea.\nOnddoen esporak hezetasuna eta berotasuna oso gustukoak dituztenez, askotan bainuetan, dutxa publikoetan eta saunetan "bizi" dira. Horregatik, ur geldia, hezetasun handia eta tenperatura altuak dauden lekuetan higiene arauak bete behar dituzu. Ziurtatu etxetik ekarritako oinetakoak bakarrik eramango dituzula saunetan, dutxa publikoetan eta bainuetan. Gogoratu: norbaitek sauna aurretik zapatilak behin baino gehiagotan jarri baditu, oso litekeena da onddoen esporak kautxuaren egitura porotsuaren barruan kokatzea eta onikomicosi kutsatuta egotea.\nNola diagnostikatu behatzetako onddoak zeure kabuz\nAutodiagnostikoa egitea ez da zaila, zeinu hutsalenen arabera onddoa antzeman eta medikuarekin kontsultatu baitaiteke hasierako fasean. Horretarako, oinak behatzen arteko eremuan, oinarrian eta azazkalak aldizka aztertzea da. Bereziki garrantzitsua da igerilekuak, saunak, bainuak edo beste norbaiten oinetakoak jantzi ondoren oinaren larruazalaren egoerari erreparatzea.\nOinetako eta iltzetako onddoen infekzioen sintoma ohikoenak hauek dira:\nBehatzen oinarrian azala pitzatua. Aldi berean, zauriak ez dira lehortzen, bustitzen dira eta etengabe su hartzen dute.\nEzohiko forma duten iltzeak. Marigold naturalak larruazaletik ateratzeak, haien deformazioak edo koloreztatzeak ohartarazi behar zaitu. Onikomicosia duten gaixoengan, iltzeak oso lodiak dira, hauskorregiak bihurtzen dira eta baita xehatu ere. Aldi berean, koloreen eskala aldatzeko gai da: horia, zuria, grisa edo beligoldeak ere ez dira batere arraroak horrelako gaitz batengatik.\nEra berean, bilatu hanken azalean orban azkarrak eta azalak. 1-2 egunez desagertzen ez badira, dermatologoarekin kontsultatu beharko zenuke.\nHalaber, kontuz ibili behar duzu oinetako larruazalean burbuilak bat-batean agertzen direnean. Normalean multzo txikietan kokatzen dira eta barruan likido garbia izaten dute.\nOso sintoma garrantzitsua oinetako usain desatsegina da. Zure hankek usain fetidoa inoiz bota ez badute, ez saltatu faktore hori, onddoen gaixotasuna dagoela adieraz dezakeelako.\nHorrelako sintomak daudela eta, onddoen larruazaleko gaixotasuna diagnostikatu dezakezu. Zalantzarik izanez gero, medikuarengana jo beharko zenuke, azterketa berezi bat egingo du eta onikomicosia dagoela baieztatu edo ukatuko du.\nNola diagnostikatzen da iltze onddoak klinika mediku batean\nSeguruenik, odolaren eta gernuaren azterketa orokorra egitea eskatuko zaizu, gorputzean hanturazko prozesurik dagoen jakiteko. Medikuak eskatuko dizu zehatz-mehatz kontatzeko zer botika hartzen ari zaren eta gaixotasun zehatzak pairatzen dituzun, adibidez, diabetes mellitusa. Odoleko glukosa maila handitu denez, baita gehiegizko pisua ere, askotan trastorno endokrinoekin batera, oin diabetikoa deiturikoa askotan agertzen da. Gaitz honek kaloak, artoak, arrakalak eta onddoen lesioak ditu ezaugarri.\nOnddoen esporak dauden laborategiko analisia derrigorrezkoa da. Normalean, diagnostikoa egin baino egun batzuk lehenago, ez duzu oinak garbitu beharrik eta iltze plaka desegiteko lekuak igeltsu itsaskorrekin itxi behar dira. Larruazal osasuntsuaren eta kaltetutako eremuaren mugan hartzen da arraspatze berezi bat, eta horrek onikomicosiaren presentzia zehazten du. Kasu bakanetan, gaixotasunaren berrerortzea gertatzen denean, suntsitutako marigoldaren partikulak aztertzeko aztertzen dira. Ingurune berezi batean kokatzen dira, onddoa modu aktiboagoan garatzeko. Era berean, laborategiko laguntzaileek, medikuekin batera, onddo mota zehazten dute eta gero terapia gehiago erabaki dezakete.\nEspezializazio estuagoa duten dermatologoek eta mikologoek tratatzen dituzte horrelako gaixotasunak.\nToenaileko onddoa nola sendatu\nZoritxarrez, iltze onddoa ez da hotzeria arrunta. Inoiz ez da berez pasatuko. Gatazkak nahiko erresistenteak dira botika askoren aurrean, baina zer esan dezaket: onddoa da planetako mikroorganismo iraunkorrenetako bat dela. Moldea bezala, onddoen esporak guztiok biziraun dezakegu.\nMikosiak tratatu behar dira hutsik egin gabe, larruazalaren gainazalean zehar hedatu baitaitezke, prozesu patologikoan eremu zabal guztiak inplikatuz eta arnasguneetan finkatuz, asma sortuz.\nAntimikotikoak izeneko sendagaiak daude. Bakterioen aurkako sendagaiek bezala, arazoa barrutik hiltzen dute, askotan ahoz hartzen baitira. Medikuak bakarrik agindu ditzake antimikotikoak, horietako batzuek bigarren mailako efektuak izan ditzaketelako. Zenbait droga talde onddo mota bakarrari edo batzuei aurre egiteko gai dira, baina espektro zabaleko antimikotikoak ere badaude.\nOnikomicosiaren tratamendu eraginkorra lortzeko, osagai aktibo hauek dituzten sendagaiak egokiak dira:\nGogoratu medikuak soilik duela antibiotikoak errezetatzeko eskubidea. Bigarren mailako efektuak izateko aukera ikusita, ezinezkoa da onikomicosia duten gaixo guztientzat egokia den antimikotiko bat aukeratzea.\nEra berean, ukendu, aplikazio eta krema bereziak agintzen dira oinetako onddoen infekzioen kalitate handiko tratamendurako. Toenail onddoen aurkako erremedio hauek hasierako fasean eta abian jartzeko prozesuan erabiltzen dira. Onddoaren kalte eta lokalizazio mailaren arabera, medikuak eskaerak agindu ditzake. Larruazaleko kaltetutako guneetan ukendua aplikatzea da, gero igeltsuarekin zigilatzeko. Aplikazio hori gau batetik bestera gorde ohi da eta goizean larruazal hilda edo iltze partikulak arretaz kentzen eta kentzen dira.\nTratamendu aukera hauek ere emaitza onak ematen dituzte:\nTratamendu antifungikoen sprayekin,\nKremak edo emultsioak,\nBehatzetako iltzeak onddoen aurkako berniz berezi batekin estaltzea.\nOnddoen gaixotasunen terapia konplexuak, pomadak, antimikotikoak eta beste prozedura batzuk konbinatuz, efektu iraunkorrena ematen du. Baina ez dugu ahaztu behar onikomicosiaren terapia prozesu luzea dela. Toenail onddoa nola kendu dezakezun jakiteko, datu bat aipatu behar da: ohi bezala, iltzea guztiz hazten da berriro 6 eta 12 hilabeteetan. Iltze osasuntsu eta berria osorik hazten ez den bitartean, ez zenuke tratamendua eten behar, batzuetan esporak iltzaren erroan iraun dezaketelako. Tratamendua aurretiaz uzten baduzu, gaixotasunaren berrerortzea gerta daiteke.\nToenail onddoaren aurkako herri erremedioak\nEtxean onddoen tratamendua ez da eraginkorra izango bizpahiru tratamendu prozedura bakarrik egiten badira eta, irudi klinikoaren hobekuntza txikienean, terapia ahazten bada. Terapia antifungikoaren ikastaroak gutxienez hiru aste iraun behar du, baina batzuetan askoz ere denbora gehiago behar izaten da gaixotasun desatsegina garaitzeko. Izan pazientzia edo behatz iltze onddoa itzuliko da.\nEtxeko tratamenduaren oinarria kaltetutako azala eta azazkalak ahalik eta gehien kentzea da, esporak hedatzea ekiditeko. Edertasun-saloien baldintzetan, pedikura maisu batek mikosiari aurre egiten lagunduko dio. Iltzearen goiko kaltetutako geruza kendu egingo du toka ez lodia duen fresatzeko ebakitzaile berezi batekin, eta, ondoren, zona horri onddoen aurkako ukendua aplikatu ahal izango zaio. Etxean, nekez lortuko duzu hildako zelulen geruza guztiz kentzea, baina nahiko posible izango da leuntzea eta arretaz kentzea.\nAzazkalaren onddoen errezeta:\nOilasko arrautza - 1 pieza,\nOzpinaren esentzia% 70 edo% 80,\nTea zuhaitz olioa, gurina edo oliba.\nAzido azetikoak ondo funtzionatzen du onddo mota askoren aurka, etxean probatu ahal izateko. Lehenik eta behin, bota oilasko arrautzaren esentzia irtenbidearekin guztiz estal dadin. Hobe da horretarako beirazko edalontzia erabiltzea. Orain leku ilun batean jarri behar duzu. Behatu arrautza: oskola guztiz deseginda dagoela ohartu bezain laster, atera ontzia eta gehitu olio pixka bat (tea zuhaitz olioa gehitu nahi baduzu, 1-2 tanta nahikoa izango dira). Orain nahasketa ondo xehatu behar duzu arrautza pasta homogeneo bihur dadin. Nahasketak onddoak kaltetutako eremuak estali behar ditu, plastikozko bilgarria jarri gainean eta oinak benda edo gasa batekin bildu behar ditu. Komenigarria da konpresa zenbait orduz uztea eta, ondoren, lurrunezko marigolda moztu behar da. Ohiko erabilerarekin, gaixotutako iltzea ia guztiz kendu daiteke, eta onddoa betiko ezabatu daiteke.\nBehatzetako onddoa: tratamendu herrikoiaren erremedioak\nOnikomicosia zeure kabuz garaitu nahi baduzu, baliteke hainbat osagaiz egindako konpresek, adibidez, baratxuritik, birrinduz edo kombucharekin, lagundu ahal izatea. Besterik gabe, ziurtatu aplikatu aurretik hankak lurruntzen dituzula, hau da, lurrun bainua prestatu behar diezu.\nSoda edo potasio permanganato konponbidea duten bainuak eraginkorrenak direla uste da. Bi osagaiek efektu antiseptikoa dute, larruazala eta hatz iltzeak ezin hobeto garbitu eta desinfektatu egiten dituzte. Bainua egitea erraza da: bota ur beroa arro batera eta bota sosa bertan, 1 koilararen abiaduran. l. sosa 3 litro uretarako. Potasio permanganato hautsa arretaz gehitu behar da hantutako azala ez erretzeko. Soluzioak ez luke morea edo morea izan behar; ur arrosa argia nahikoa izango da. Hankak bainuan sartzen ditugu eta ordu 1 inguru gozatzen dugu. Garbitu oinak lehor. Orain beste manipulazio batzuk egin ditzakezu.\nBirrindua birrindua edo baratxuria birrindu fina edo prentsa bidez estutu. Itzuli masa gaza edo benda zati batekin eta jarri kaltetutako eremuan. Utzi konpresa gau batetik bestera, gogoratuz plastikoz biltzea eta galtzerdi epelak eramatea. Kombucha-k efektu berdina du, apur bat beharko duzu - pieza txiki bat, iltze kaltetutako eremuan ere aplikatu behar dena.\nOnddoen prebentzioa oinetan - nola saihestu onddoen esporekin infekzioa\nOnikomicosiaren infekzioaren aurkako prebentzio neurri gisa, arau sinple batzuk bete beharko zenituzke:\nErabili zure oinetakoak igerilekua, dutxa, sauna edo lurrun bainua bisitatzeko. Saiatu horrelako lekuetan oinutsik ez ibiltzen, batez ere larruazalean kalte txikiak badaude ere.\nEz eman oinetakoak eta oinak higieneko artikuluak, hala nola, harrizko ponka edo etxeko pedikura eskuila, ezezagunei.\nOinetako onddoa nola kendu pentsatu ez dadin, aldatu arropa, galtzerdi edo galtzerdiak maizago. Zure osasuna horren mende dago.\nPedikura etortzen zarenean, egiaztatu maisuak bere tresnak esterilizatu dituen. Saloi batzuetan zure pedikura tresna sorta erosteko zerbitzua dago. Horrek onddoa kutsatzeko arriskua nabarmen murrizten du.\nEz ahaztu kaluak, artoak eta babak prebenitzeko mugimendua mugatzen ez duten zapata solteak eraman behar dituzula. Gogoratu: larruazalean zauririk, pitzadurarik edo marraturik ez badago, onddoen esporak nekez erasoko zaitu.


Nafarroa osoan 55 positibo atzeman zituzten atzo, horietatik bi gure lurraldean - Mendialdea - Erran.eus\nNafarroa osoan 55 positibo atzeman zituzten atzo, horietatik bi gure lurraldean\nTtipi-Ttapa 2021-10-23 06:57\nAlta eta bajen balantzea egin ondotik, orain Nafarroan 24 daude ospitalean, horietatik 7 ZIUan.\nAtzo bi positibo atzeman zituzten gure lurraldean, bat Areson eta bestea Leitzan. Nafarroa osoko behin-behineko datuei erreparatuta, atzo 55 positibo atzeman zituzten. Herenegun, urriak 21, ez zuten inor ospitaleratu, ospitaleratuta zeudenetatik bat ZIUan sartu zuten ez zen inor hil.\nGure lurraldean pandemiaren hasieratik metatutako positiboak errepasatuz gero, atzo arte 740 dira Doneztebeko osasun eremuan (Malerreka+Bertizarana) atzeman dituztenak, 1.004 Elizondoko eremuan (Baztan+Urdazubi+Zugarramurdi), 604 Leitzako eremuan (Arano+Areso+Goizueta+Leitza) eta 1.262 Bortzirietan.\nNafarroa osoko datuei dagokionez, atzo, urriak 22, 1.822 proba egin zituzten eta horietatik 55ek positibo eman zuten (% 3,0)\nCOVID-19ak jota, atzo, urriak 22, ez zuten inor ospitaleratu, ospitaleratuta zeudenetatik bat ZIUan sartu zuten ez zen inor hil. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 24 daude ospitalean, horietatik 7 ZIUan.\nBirusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, 83.248 pertsonakoa da, eta heriotza kopurua 1.249koa.\nNafarroan 994.517 txerto eman dituzte oraingoz. Atzo, urriak 22, 118 txerto paratu zituzten eta, oraingoz, 524.923 pertsonek hartu dituzte bi dosiak.


Memoria, komunikazio herritarra eta ezintasunen aurrean elkartasunaren lekuko Saharako Brigada • ZUZEU\nSaharan Uztailean egon den Brigadaren kronika honetan ezintazunak dituzten pertsonen ”IBSAR Elkhair” elkartearen lehendakariarekin bildu zirela kontatzen digute.\nErrepresio gordinaren ikurra den familia batekin elkartu eta gazteek osatzen duten proiektu komunikatiboa ezagutzeko ere aukera izan zuten Askapenaren brigadistek.\nSaharako brigadak bidalitako kronika guztiak ikusteko egizu klik hemen\nGoiz esnatu eta aktibitatez beteriko egunerako prestatzen hasi ginen. Lehenengo hitzordua ezintasunak dituzten pertsonez osatutako Saharako ”IBSAR Elkhair” elkartearekin izan genuen.\nBilera guztietan bezala, gure itzultzaileak jada buruz ikasi duen aurkezpena egin ostean Alovat, elkarteko presidenteak, beraien zeregina zertan datzan azaltzeari ekin zion. Bere burua aurkezterakoan, ia ezaguna egiten zaigun datu bat bota zuen, kasu honetan ere preso ohia da, gainontzeko elkarteetan ikusten ari garen errealitatea.\nSortu berria den elkarte hau (2013.eko Otsailaren 26an), aurreko eragileen kasuetan bezala, legeztatzeko paper guztiak bete arren Marokoko indar okupatzaileek ez zuten erregistroan izena ematea onartu eta berez legez kanpo garatzen dute beraien jarduera. Honek, segurtasun irizpideak zaintzeaz gain, egunerokotasuneko eginbeharrak asko zailtzen ditu: elkarte honen egoitza presidentearen etxea da (gainontzeko kasuen antzera), bitarteko material guztiak etxeetan dituzte eta finantzazioa beraien poltsikoetatik ateratzen dute.\nEzintasuna duten pertsonekin lan egiten duen elkarte bat izanda, honek edozein proiektu praktikoa aurrera eramatea ia ezinezkoa bihurtzen du (aisialdia, eskola txikiak…) Gainera, deitzen dituzten mobilizazio guztiak marokoar poliziek apurtzen dizkiete eta jarraipenak eta mehatxuak pairatzen dituzte. Beraientzat elkarte hau beharrezkoa da Sahara okupatuan ezintasunak dituzten pertsona guztien egoera Marokoko okupazioak ezaugarritzen baitu.\nBurujabetza ez izatearen ondorio argiak dira hezkuntzarako eskubiderik ez izatea, osasungintzan baztertuak izatea, edota kaleetan nabarmena den hirigintzan duten hutsunea beraiei bereziki zelan eragiten dien. Hau dela eta, jorratzen duten arloari lotutako aldarrikapen zehatzak izan arren, argi eta ozen esaten dute haien helburu politiko nagusia autodeterminazio eskubidea gauzatzea dela.\nAldarrikapen nagusia ez soilik elkarte honetan, baizik eta orain arte ezagutu ditugun eragile guztiena, denek, bakoitza bere arlotik, argi daukate arloko arazo guztiak gaur egun pairatzen duten herri zapalkuntzaren barnean garatzen direla eta beraz arlokako arazoen konponketaren bidean herri moduan aritzeko gaitasuna berreskuratu behar dutela. Alabaina, gaurdanik arloetatik presionatzeko balioaz ohartu dira ere eta honen harira sektore anitzeko eragileen jarduera.\nEguerdi aldera errepresio gordinaren ikurra den emakume batekin elkartu ginen. Bere neba, Said Dember, etxeko gazteena 2010.eko Abenduaren 22an akatu zuten tiro batez Marokoko indar okupatzaileek, Gdeim Izik erresistentzia kanpamenduaren desalojoaren osteko egunean. Baina emakume honen istorioa ez zen egun honetan hasi, ezta bukatu ere, bere anaiaren argazki handi bat atzean zuela emakume honen testigantza jarraituz, Euskal Herrian familia askorekin gertatzen den bezala, Saharako Historiaren parte bat ezagutu genuen.\nSaiden aita, hainbeste saharar bezala indar okupatzaileek Marokoren alde armak hartzera behartu zuten eta honen ostean Fezen bizi izan ziren, han jaio zen Saiden arreba; bestetik, bere amama Tindufeko errefuxiatuen kanpamenduetan bizi eta hil egin zen, Said ezagutu gabe hain zuzen ere; eta beraiek Mendebaldeko Sahara okupatuan etxeko gazteena galtzeaz gain, ostean egia argitzeko nahian errepresio oso bortitza jasan egin dute.\nAbenduaren 22an Saiden etxean telefono dei bat jaso zuten Said ospitalean zegoela esanez, bere arreba hara hurbildu zen. Heltzerakoan bere anaia hilda zegoela esan zioten eta gorpua ikustea lortu zuenean, berak besoan zerbait zuela uste bazuen, baina buruan benda bat jarrita zuen eta bertako erizain batek Saidek tiro bat zuela esan zion.\nFamiliak lehenengo momentutik Saidekin zer gertatu zen argitzeko determinazioa hartu zuen eta sasi guztien gainetik horretan ibili dira azkeneko urteetan. Bertsio ofiziala ez zuten sinistu eta gorpuari autopsia egiteko eskatzen hasi zirenean amesgaiztoa hasi zen.\nLehenengo bizilagun batzuen presioa, ostean udaletxearen presioa, xantaia ekonomikoa, arrebak lana galdu izana, baina gogorrena aita gaixotu zenean etorri zen. Aita gaixotzerakoan tratamendu egokia eman ahal izateko autopsia eskatzeari uko egin behar ziotela esaten zioten, diruari ezetz esatea baino askoz zailagoa izan arren familia duintasunari heldu eta bere horretan mantendu ziren.\nAita hil ostean, etxea poliziaz inguratu zuten jendeak bere aitari azkeneko agurra ematea oztopatzeko eta ondoren aitaren gorpua “morge”-tik kanpo egun batzuk utzi zuten oso tenperatura altuekin. Tartean, etengabe, anaiaren gorpuaren autopsiaren eskaerari uko egiteko “eskaintzak” izan zituzten. Azkenean, anaiari autopsia egin ziotela esan zuten eta honen txostena erakutsi zioten familiari, baina txosten hau lehenengo informea bezalakoa zen eta, batetik bestera, soilik data eta medikuaren datuak aldatu zituzten. Azkeneko mendeku marokoarra, gurasoek anaia hilda ikusi barik erretzea izan zen.\nHala ere, Saiden arrebak sufrimenduz beteriko istorio hau kontatzerakoan ez du inoiz esaten alferrikakoa izan denik. Bere aburuz, bere familiaren borrokak kaleko errepresioaren maila jaisteko balio izan du, bere anaiarena gertatu ostean kalean sahararrek bortizkeria jasaten jarraitzen badute ere, geroztik ez da kalean bala bidezko erailketarik egon. Azpimarratzekoa da, arrebak eta bere familiak euren aldarrikapen zehatzei ematen dieten balio politikoa, argi baitute egiaren argipenaren bidean Saidi egin ahalko dioten omenaldirik onena beste gazte bat kalean eraila ez izatea dela, eta era berean Sahararen askatasuna gauzatzea.\nKafetegi batean azkar zerbait bazkaldu ostean, gure laguntzaileak, anfitrioiak eta lagunak bihurtu diren Equipe Media-ko gazte batzuekin batu ginen. 27 kide inguru duen talde gazte honek Mendebaldeko Saharako egoera ezagutzera emateko 2009an sortu zuen proiektu komunikatibo hau.\nEstatu marokoarrak ezartzen duen blokeo mediatiko apurtzeko eta ahalik eta munduko txoko gehienetara heltzeko asmoz webgunean argitaratzen dutena arabiarrez, ingelesez, frantsesez eta gazteleraz dago; noizbehinka informazioa italiarrez eta portugesez jartzen dute ere bai. Bere lanaren ezaugarriengatik eta duen balioagatik klandestinitatean aritzen dira, ezkutuan grabatzen eta beraien bitartekoekin sarea okupatzen dute. Suzko armarik ez duten arren, kamara eskuan eta teilatuetatik irudiak lapurtzen dabilen frankotiradorerik badute Equipe Mediako lagunek.\nEgun, albistea dagoen tokian daude eta beraz, hiri zein unibertsitate nagusietan erreportariak daude. Gainontzeko saharar antolatu guztien antzera, neska-mutil hauek ere errepresioaren jo puntuan daude, honen adibide garbia bertan zegoen neska bati aurreko astean poliziak bere beharra egiten ari zenean emandako injekzioa, edota bideo baten ikusitakoa: grabatzen zegoen gazte bati poliziak harriak bota zizkiola.\nEgunari bukaera emateko basamortura eraman gintuzten kameradun matxinatu hauek, harean alfonbra batzuk bota, iluntzerakoan sua egin eta beti presente dagoen tearen inguruan, nahi eta nahi ez, leku magiko horretan hizkuntza zaharrez berba egiten zuten bi talde eratu ziren gamelu brotxetak, ogia, gazta, entsalada eta sandia jaten genuen bitartean.\nEuskara eta hassannia, bi hizkuntza jarraituak eta baztertuak.\nEuskal Herria eta Sahara, duintasunez eta arrazoiz beteriko borroka bi!\nAskatasuna lortu arte jo eta ke!\naskapena, brigadak, internazionalismoa, Sahara\nTeknopatometroa: oporrak online ala offline? (2013)


Datuetan oinarritutako istorioak kontatzen | Kontaizu\nNorthwestern University Knight Lab, kazetaritza bultzatzeko diseinatutako esperimentuetan lan egiten duten diseinatzaile, garatzaile, ikasle eta hezitzaileen talde bat da. Zenbait tresna garatu eta jendearen esku jartzen dituzten datuen eta informazioaren lanketak errazago eta oparoagoak egin ahal izateko. Sei tresna nagusi eskaintzen dituzte horretarako:\nTresnen artean ezagunenetakoa da Timeline-arekin batera. Datuetan oinarrituz, datu horiek denbora lerro batean kokatu eta ito nagusiak azpimarratzeko balio du. Era deskriptibo batean puntu bakoitzean gertatutakoa gehitu daiteke, istorioari testuingurua emateko eta grafikan nabigatzeko aukera ere ematen du.\nStoryline tresnaren antzeko tresna da, baina hemen nabarmentzen dena istorioa bera da, irudiak, testuak edo bideoak, baina denbora lerro batean ere kokatuz aldi berean. Hau da, narratiba baliabide horietan zentratzen da, baina azpian paraleloan gertakari edo istorio horiek denboran noiz kokatzen diren ere azaltzen zaigu.\nTresna honen bidez, posizio geografikoak nabarmendu eta ibilbideen bidez istorioak kontatzeko balioko luke. Mapa baten gainean, leku bakoitzean gertatutako itoei buruzko informazio gehigarria emateko alegia. Hala ere, badauka bigarren erabilera bat ere; mapa baten ordez, tamaina handiko irudiak karga daitezke eta irudi horiek mapekin egiten den moduan ere nabigatu, puntu garrantzitsuenak deskribatuz, koadro bat adibidez.\nAudiok emozioa edo testuingurua gehi diezaioke istorio bati. Zoritxarrez, audioklipek aukera deserosoak eskatzen dituzte: irakurtzea edo entzutea, baina ez biak. Orain arte. SoundCite erabiltzen erraza da, eta audioa testuan bertan integratzeko aukera ematen dizu. Audioa ez dago isolatuta; hautatzen duzun testuaren azpian erreproduzitu daiteke.\nIstorioa kontatu nahi dituztenei antzeko bitartekoekin egindako bi argazki konparatzen laguntzen die Juxtaposek. Denboran zehar aldaketa geldoak azaltzen dituzten istorioak nabarmentzeko aproposa da (hiri baten hazkundea, baso baten berreskuratzea, etab.) edo gertaera lazgarri baten eragina erakusten duten istorioak (hondamendi naturalak, protestak, gerrak, etab.).\nScenVR istorioak ikuspegi guztiz berritik kontatzeko modu erakargarria da. Argazki panoramikoen eta errealitate birtualerako prestatutako irudiak hartuta, 360°-ko narrazio nabigagarri bakarrak sortzeko balio du. Erabiltzeko editore sinple batek argazkiak eskatu, deskribapenak gehitu eta testua gehitzeko aukera ematen du. Bertan istorioak erraz integratu eta ikus daitezke edozein lekutan, kontrol sinple eta intuitiboak erabiliz. Onena, ScenVR-k nabigatzailean erabat funtzionatzen duenez, haren istorioak mahaigainean, gailu mugikorretan edo VR gailu ezagunenetan ikus daitezke, aplikazio gehigarririk edo pluginik gabe.\nHoberena edozein kasutan, tresna hauek hartu eta probatzean dago. Istorioak beste era batera kontatzeko aukerak mila dira, narratiba berriak probatzeko aukera dugu tresna sorta honekin.


Izokina Urumean: arrain eta ondare - - Kronika.eus\nIzokina Urumean: arrain eta ondare\nIñaki Sanz-Azkue eta Josu Narbarte Hernandez 2021-12-04 00:00\nIzokina Urumea ibaian. Argazkia: Nagore Legarreta\nHistoria luzeko soka du izokinak Urumea bailaran. Istorio ugari sortu ditu, hasi Historiaurretik eta egun arte. Haren arrantzak garrantzia sozio-ekonomiko handia izan du, eta hala sortu ziren hura erregulatzeko arauak. Atzetik etorri ziren gero, ordea, arau-hausteak, herritarren eta herrien arteko gatazkak, auziak, eta kasuren batean, baita hilketak ere. Izokin atlantikoak errioan jarrai dezan borrokan ari garen honetan, ia ezinbesteko lana da mendez mende haren inguruan sortu diren istorioak eta gertakizunak ere gizarteari zabaltzea. Izokina, arrain bat ez ezik, ondarea ere badelako.\nARGIAren Larrun hilabetekarian argitaratua\nHistoriaurreko marrazki bat, Erdi Aroko Edward I. errege ingelesa, Baionako burgesak, Hondarribiko zein Donostiako alkateak, Urumea ertzeko baserritar eta sagardogileak, Orreagako kalonjea eta Marinako komandantea. Sinesgaitza dirudi, baina izan da historian horiek guztiak lotu dituenik. Egun, euskal gizartean ez zaio apenas garrantzirik ematen, baina oraindik ere dokumentu zaharretan zein adineko gizon-emakume askoren memorian txoko bat gordetzen du: izokina da. Euskal Herriko gaur egungo herritarren iruditegia bertako ibaietatik baino Norvegiatik gertuago dagoen arrain honek izan duelako gure historian bere lekua, eta ez nolanahikoa.\nIzokinak, bizi-zikloan zehar korronte eta itsaso zabalaren kontra borrokatzea gutxi balu, nasa, sare eta kanabera bidezko arrantzaren kontra egin behar izan du urtez urte, bai eta bere bizilekuan gizakiak sortu dituen inpaktuen kontra ere azken mendeetan. Orain, izokinaren populazioak berreskuratzeko ahalegin betean gauden honetan, garrantzitsua da haren balio ekologikoaz hitz egitea. Horri, ordea, gizarte mailan ondare historiko gisa duen balioa ere gehitu beharko litzaioke. Bota dezagun, beraz, sarea dokumentu zahar eta elkarrizketetan, eta ikus dezagun zer ekartzen digun izokinaren arrantzak.\nGizakia eta izokina: Historiaurretik XXI. mendera\nIberiar penintsula iparraldean, hainbat eremutan, historian gizakiak eta izokinak izan duten harremanaren aztarnak aurkitu dira. Hala, Urumea bailaran dauden Aizpitarteko kobetan, esaterako, hezurrez edo adarrez eginiko arpoiak aurkitu izan dira, eta amuak, arrainen arantzekin eginak. Horrek, frogatzen du, besteak beste, arrantza jada bazela Historiaurreko jarduera bat, fruitu-bilketarekin eta ehizarekin batera.\nMadeleine aldiko artistek, duela 14.000 urte egindako marrazkietan izokinaren irudiak utzi zituzten, ehizatzen eta arrantzatzen zituzten beste hainbat animaliarekin batera. Horren adibide ederra dugu Ekain kobazuloan, Debako arroan. Bertan agertzen den marrazki batek arrain baten irudia erakusten du. Historiaurreko gizakiek egindako izokin baten irudia da, hain zuzen ere.\nHistoriaurreko gizakiaren eskuek koban egindako marrazkietatik dokumentu zaharretara, eta horietatik oraindik ere bizi diren hainbat lekukoren memoriara, saltoka iritsi da izokinaren historia luzea gugana.\nArrantza-molde espezializatu bat: izokin-nasak\nMende luzez, izokin-arrantza eskala handian gauzatu zen euskal kostan, nasa izeneko tranpen bidez. Elementu horien errepresentazioak ohikoak dira euskal kostaren mapa zaharretan, ibaiak alderik alde zeharkatzen dituzten V itxurako egitura gisa. Haien diseinua izokinen ziklo biologikoaren ezagutzan oinarritzen zen: helduak ibaian gora igotzen direla jakinik, haien bidea oztopatzea zen funtsa, ibai edo itsasadarren hondoan egurrezko hagak sartuta eta horien artean adarrez osatutako sareak eginda. Hala, arrainak inbutu-formako ibilbide batean sartzen ziren, eta arrantzaleek aisa harrapatu.\nElementu horiek eraiki eta mantentzeak lan- eta baliabide-inbertsioak eskatzen zituen, eta ez nolanahikoak, bereziki ur-korronte handiak ziren inguruetan. Hortaz, nasak, egitura produktibo espezializatuak izateaz gain, botere-harremanak egituratzeko tresnak ere izan ziren aldi berean, arrantza-baliabideak zentralizatzeko eta tokiko komunitateen baitan inklusio/esklusio dinamikak ezartzeko aukera ematen baitzuten.\nEuskal Herriko aipamen zaharrenak erdi aroan, Baionan\nNasa bidezko izokin-arrantzaren aipamen zaharrenak Erdi Arokoak dira. XIII. mendean, Baionako portua merkataritza-gune garrantzitsua zen Akitaniako dukerriaren eta, horrenbestez, Ingalaterrako erresumaren baitan. Salgai gehienak urez garraiatzen ziren: itsasoz lehenik, eta Aturriren itsasadar luzean zehar gero, Gaskoinia barnealdeko lurretarantz; edo Errobin gora, Lapurdirantz eta Nafarroarantz. Gauzak horrela, hiria bere interesak babesten saiatu ohi zen, nabigazio-askatasuna oztopatzen zutenen aurka. Horien artean zeuden izokin-arrantzarako nasak, ibaian gora eta beherako mugimenduetan arazoak sortzen zituztenak.\nEzagun dugun nasa zaharrena Gixuneko gaztelu azpian zegoen, Mirepeix irlaren ondoan, Aturrik eta Biduzek bat egiten duten tokitik hurbil. 1277an saldu zion Ingalaterrako Edward I.ak Baionako Arnaut Saubainhac nobleari. Errobin, berriz, Edward II.ak 1289an eman zion baimena Akizeko Gilen Sensac apaizari, Berriozko portutik hurbil egitura berri bat egin zezan. Bi erabakiek protesta hiratuak piztu zituzten Baionako merkatarien zein arrantzale pobreen artean eta, 1295ean, erregeak Edmond Lancaster seneskala igorri behar izan zuen bitartekaritza-lanak egitera. Lortutako akordioaren arabera, nasa-jabeek beren egituren zabalera murriztu beharko zuten, aurrerantzean ibaien zati bat nabigaziorako libre utzita. Gainera, abenduaren 25etik ekainaren 24ra debekatuta egongo zen arrantza egitea, eta zerga bereziak ere ezarriko ziren arrantzatutako izokinen gainean.\nXVIII. mendean, Bidasoan ere merkataritza- eta arrantza-jardueren arteko tentsioaren erdigune izan ziren izokin-nasak. 1203ko hiri-gutunaren arabera, Hondarribiko hiribilduari zegokion itsasadar osoaren zein bertako baliabideen jabetza; baina bertako udalak inguruko jauntxoekin negoziatu beharko zuen eskubide horiek gauzatzeko modua. Hala, 1299an ituna sinatu zuen Irungo Lastaola etxeko jaunarekin; Joan Martin Lastaolak Bidasoan zeukan nasa mantendu ahalko zuen, betiere itsasadarraren herena nabigaziorako libre utzirik, Nafarroatik heltzen ziren trafikoak babesteko. Jauna hiltzean, nasaren jabetza Zubernoako monasterioaren prioreak jasoko zuen.\nXVI. mendera bitartean, Hondarribia, Irun, Urruña eta Biriatuko agintarien, herritarren eta jauntxoen arteko liskarrak bukaezinak izan ziren. Erasoak egon ziren, errepresaliak eta kontra-errepresaliak. Nasak erre ziren, eta Gipuzkoako korrejidorearen eta Baionako seneskalaren esku-hartzea beharrezkoa izan zen egoera baretzeko.\n1573an, irundarrak izan ziren Behobiako Pausu ondoan nasa bat eraiki zutenak, lehenago ere halakoak izan zituela eta lapurtarren eskubide bera zutela argudiatuta. 1574ko udaberrian hasi ziren izokinak arrantzatzen, baina Hondarribiak berehala jarri zien salaketa, eta Errege Kontseiluak urte bereko irailean agindu zuen egitura bertan behera uztea.\nIzokin-arrantzarako sareak biltzeko torniketea Aturriren itsasadarrean. Ahurti (Lapurdi), XIX. mende bukaera. Argazkia: Wikimedia\nTokian tokiko arauak, harremanak eta gatazkak\nNasen inguruko araudia ez zen berdina izan euskal kosta osoan. Bizkaian, Foru Zaharrak arrantza-askatasuna xedatu zuen XV. mendean. Nasek talka egiten zuten printzipio horrekin, arrantzaren gaineko monopolioa lortzeko tresna gisa balia baitzitezkeen; ondorioz, elementu horiek desagertu egingo ziren Bizkaiko paisaiatik. Gipuzkoan, Deban eta Oiartzun ibaietan, tokiko araudiek arrantza zentralizatzeko egiturak ezartzea debekatu zuten Behe Erdi Aroaz geroztik. Urumean ere, 1564ra arte izokinaren arrantzarako baimenak errentan ematen zituzten Donostiako zein Hernaniko udalek, enkante publikoan; baina, urte horretatik aurrera, bizilagun guztientzako libre utzi zuten. Lapurdiko zein Gipuzkoako gainerako estuarioetan, aldiz, nasak eguneroko paisaiaren parte izaten jarraitu zuten, eta ez ziren gutxi izan haien inguruan piztutako gatazkak.\nUrumeako itsasadarrean, izokin-nasak jartzeko eta ustiatzeko eskumena Donostiako eta Hernaniko udalen esku egon zen XVI. mendean, eta haiek errematean ematen zuten errenta baten truke. Egoera 1564an irauli zen; urte horretan, bi udalek bizilagun guztiei zabaldu zieten izokinak arrantzatzeko aukera, eta bertan behera gelditu ziren iraganeko monopolioak.\nAraudi berriak izokin-arrantzan aritzeko aukera eman zien ibaiaren inguruko herritar guztiei, aberats zein pobre, Donostiatik Goizuetaraino; baina arazo berriak ere ekarri zituen. Alde batetik, espeziearen gaineko presioa areagotu egin zen, kontserbazioa zalantzan jartzeraino. 1769an egindako txosten batean, Hernaniko Udalak izokin-arrantza debekatzea proposatu zuen urritik urtarrilera bitartean, hots, errute-garaian; gainerako hiletan, arrantza baimenduta egonik ere, amuz edo sarez baino ezin zitekeen arrantza, eta sareek neurri jakin batzuk izan behar zituzten, gainera, arrain txikiegiak ez harrapatzeko eta ibaien zabalera osoa ez ixteko. Nasak, beraz, ez ziren aurrerantzean zilegi izango Urumeako uretan.\nBeste aldetik, herritarren zein herrien arteko gatazkak ere ugaritu egin ziren. 1816an, adibidez, Pascual Zuaznabar eta beste herritar batzuen kontrako auzia izan zen Hernanin. Arrazoia: Urumea ibaian arrantza kontuak zirela-eta, izan zuten eztabaida baten ostean hildako bat eta zauritu bat izan zirela. 1824an, berriz, Urumea bailarako herrien artean izan ziren haserreak. Goizuetako, Aranoko eta Hernaniko Udaletako ordezkariak, alkateak barne, Donostiako Udaleko ordezkariekin bildu ziren Loiolako plazan (Donostia) eta Orreagako kalonjeen ordezkari bat ere bertaratu zen –Artikutzako parajea eta bertatik iragaten den Añarbe erreka monasterioaren jabetza izaki–. Aurreneko hiru herriak kexu ziren, Donostian eta Astigarragan izokinak harrapatzeko jarriak zituzten nasek ez zietelako arrainei errioan gora igotzen uzten. Horrek bi kalte nagusi sortzen zituen: batetik, Urumean gora bizi eta izokinen arrantzan aritzen ziren familiek ezin zutela lanik egin. Bestetik, izokina itsasotik erriorako bidean zihoala harrapatzen zutenez, arrainek ez zituztela arrautzak jarriko Urumeako goiko erreketan eta, hala, etorkizunean ez zela izokinik izango Urumean. Horrek kalteak sortuko zituen bertako ekonomian eta ingurumenean, Urumea ibaian arrainaren etorkizuna bera kolokan jarriz.\n1841ean, Hernaniko Udalak Astigarragako zenbait herritar salatu zituen, Olatxo baserriaren aurrean ibai osoa hartzen zuen nasa bat ezartzeagatik. Haiek erasoz erantzun zuten, Donostiako Santa Katalina zubian zein Hernanin, Ezioko errotaren eta Pikoagako burdinolaren artean, antzeko egiturak paratzen zirela-eta. 1846an antzeko salaketa bat egon zen, Ergobiko pausuan tresmailekin egindako izokin-arrantza baten harira; eta 1868an, Donostiako Txurriategi baserri aurrean paratutako beste nasa batengatik.\nSonatua da, baita ere, urte batzuk beranduago, 1879an, izokin-arrantzan aritzen ziren hamazazpi donostiarrek jarri zuten kexa. Kezkatuak ziren Marinako komandanteak hiriko Santa Katalina zubian izokina arrantzatzea debekatu zielako. Sinatzaileek ziotenez, urteak ziren izokin-arrantza egiten zutela bertan eta gehienentzat familiaren sostengu bakarra zen hura. Santa Katalinako zubian izokina arrantzatzeko debekua Urumea errioaren itsasoratzea 500 metro baino gutxiagora zegoela oinarritzen zen. Sinatzaileek, ordea, eurek neurtu zutela eta 577 metrora zegoela argudiatzen zuten. Alegia, arrantzatzeko eskubidea zutela.\nHori gutxi balitz, Donostiako Udalera bidalitako agirian, errioan gora, Hernaniko Osiñaga auzoan legea betetzen ez zuen izokinak harrapatzeko tranpa formako parapeto bat ere bazela salatu zuten, eta hari buruzko xehetasun guztiak ematen zituzten eskuz egindako marrazki eder bat gehituta. Hernaniko Ezio errotan bi nasa zituzten jarriak aldez alde, eta horiek sartzen ziren izokin guztiak hartzeko aukera ematen zien jabeei. Donostiako arrantzaleen arabera, izokinek ezin zituzten horiek zeharkatu, eta soilik urak hazita zetozenean zuten hura gainditzeko aukera. Laburbilduz, nasak arazoak sortzen zituen izokinek errioan arrautzak errun ahal izateko. Era berean, ur-biltegi bat ere bazuen errotak, errioan jaiotzen ziren izokiseme edo izokin kumeak harrapatzeko aukera ematen zuena. Arrantzale donostiarrek Santa Katalinako zubian arrantzatzeko debekua injustizia batean oinarritua zegoela zioten. Hernaniko errotak kalte handiagoa egiten zuela eta haren kontra ez zela ezer egiten zioten. Horrez gain, kexa adierazten zuten, haiek mareen arabera arrantzatu behar izaten baitzuten, hernaniarrek urte osoan egiteko aukera zuten bitartean.\nDokumentuek adierazten duten moduan, beraz, gatazkak eta haserreak ez ziren gutxi izan izokin arrantzaleen eta herrien artean. Izokin-arrantza ez zelako aisialdiko gutizia, familia askorentzat sostengua zen ofizioa baino.\nNasei lotutako arrantza-eredua XIX. mendean desagertu zen, estatu liberalaren eraikuntzan jabetza pribatuaren eta merkatu-askatasunaren defentsak izan zuten garrantziaren kariaz. Arrantza Ipar Euskal Herrian liberalizatu zen aurrena, Frantziako Iraultzaren ondoren. XIX. mende hasieratik aitzina, Aturrin eta Errobin baro izeneko asmakuntzak jarri ziren modan, inbertsore pribatu ugariren eskutik. Sare-sistema mekanizatu horiek etengabeko arrantza autonomoa egitea ahalbidetzen zuten, baina oso erasokorrak ziren ibaietako izokinen populazioentzako. Gehiegizko arrantza arriskuak larrituta, 1926an bertan behera gelditu zen haien erabilera.\nBidasoan ere aldaketa garaia izan zen XIX. mendea. Zubernoako nasa izen bereko monasterioa desegitearekin batera galdu zen, Frantziako Iraultzaren ondoren. Handik gutxira, 1856an, Espainiak eta Frantziak Baionako Tratatua sinatu zuten, eta horren arabera Bidasoaren erdian finkatuta gelditu zen bi estatuen arteko muga. Hondarribiak itsasadar osoaren gainean zuen jabetza desagertuta, Elorregiko nasa desegitea beste aukerarik ez zuen izan; hori bai, Frantziako Gobernuak kalte-ordain mardulak ordainduta. Egituraren aztarnak itsasbehera denean ikus daitezke oraindik, Biriatuko autobidearen zubi azpian.\nUrumea bailaran nabarmenak izan ziren aldaketak XX. mendean. Aldaketak, bai arrantza metodoengatik, bai eta errioko populazioak berak jasandako beherakadagatik ere. 1950eko Munibe aldizkariko artikulu batek dioenaren arabera, 1900. urtean Urumea ibaia ezaguna zen erakartzen zituen arrantzaleengatik eta turismoagatik. Gerra Zibila iritsi aurretik, 1933-36 artean, izokin asko arrantzatzen zen oraindik Urumean. Urteko 2.000 kilo inguru izokin arrantzatzen zela dago dokumentatua, 200 ale arrantzatzen zirelarik urteko, eta urte onenetan, 300. 1939ko martxoaren 14an, Nekazaritza Ministerioak agindua bidali zuen Gipuzkoa osoko ibaietan, –Bidasoa kanpoan utzita, bertan nazioarteko ituna baitzegoen indarrean– izokinak sareekin arrantzatzea debekatua zegoela adieraziz. Hortik aurrera, beraz, kainaren bidez arrantzatu beharko zen.\nDonostiako izokin arrantzaleek euren kexarekin batera aurkeztu zuten marrazkia, Hernaniko Ezioko errotan zegoena ulertarazteko. / Iturria: Hernaniko Udal Artxiboa\nLegeak eta arauak ezagutzan oinarrituta\nDokumentu askotan irakur daitekeenez, izokin-arrantzak garrantzia eduki izan du herritar askoren eta familien ekonomian, eta, beraz, baita haien biziraupenean ere. Badira dokumentuak non adierazten den ofizio hori dela familia baten bizitzeko modu bakarra. 1879an, Donostian: «Industria hori zen haien familien sostengu bakarra»; edota 1880an, Donostian ere bai: «Izokin-arrantza da familia askori, eta zehazki ollokiegitarrei, bizitzeko baliabideak ematen dizkien jarduera bakarra».\nDiru-sarrera horiek, ordea, ez ziren soilik etxe-mailan geratzen; ikusi dugun moduan, udalek ere errematean ematen zituzten nasak eta izokin-arrantzarako baimenak diru-iturri ziren hainbat udalerrirentzat. Horrek guztiak gatazkak eta liskarrak ekarri izan ditu, sortzen zen interesa handia zelako. Hori saihesteko, legeak eta arauak jarri izan zituzten bertako agintariek. Horiek garatzeko orduan, baina, arreta ematen du ondo asko ezagutzen zutela izokinaren bizi-zikloa eta biologia. Alegia, arauak jartzen zituztenek bazekiten zein zen arrainaren biologia, eta hori kontuan hartu gabe egiten bazituzten legeak, segituan kexatu ohi ziren arrantzaleak. Izan ere, gauza bat garbi zegoen: izokina desagertzea denon kalterako zen. Alegia, arrantzak jasangarria behar zuen, etorkizunean ere izokina egotea beharrezkoa baitzuten.\nEzagutza horren zenbait adibide aurki daitezke ahozko eta idatzizko iturrietan. Santa Katalinan ezin zela arrantzatu kexatu ziren arrantzaleek, esaterako: «Izokina, normalean, martxo inguruan hasten da errioan gora igotzen. Hil horretatik ekaina arte, izokin handiak igoko dira, eta azken honetatik abuztura, txikiak. Ibaian sortuko diren kumeak igotzen joango dira beti hurrengo urteko martxora arte…». Eta 1905ean arrantzaleak kexatu egin ziren, «Urumea ibaian sortu diren presek arauetan oinarritzen diren baldintzak betetzen ez dituztenez, izokinek ezin dute errioan gora igo, arrautzak jarri ohi dituzten guneetara, eta hala, itsasora itzultzen dira, eta beste erriotara joan. Hala, egunez egun izokina desagertzen ari da Urumeatik, eta harekin batera aberastasuna ere badoa».\nHernaniko Burbunak eta etsayak proiekturako elkarrizketatua izan zen Joxe Oiarbide Ttanttua arrantzaleak ere adierazi zuen izokin arrantzan ibiltzen zen jendeak duen ezagutza, eta are eta kuriosoagoa dena, nola lortzen zuten ezagutza hori: «[Izokinak] bi urte hemen [errioan] egiten ditu. Nazabal izeneko gunean, Ereñotzuko kanala zegoen lekuan, errioan behera zihoazen izokin kumeak harrapatzen genituen, eta guraizearekin isats-punta txikia mozten genien, eta berriz ere ibaira bota… eta laugarren urtean azaltzen ziren (itsasotik bueltan, arrautzak errioan jartzera). Haietako bakarren bat azaltzen zen laugarren urtean berriz ere hona. Hortxe, bi kilo eta erdi, hiru kilokoak azaltzen ziren». Alegia, izokinak jaio ziren ibai berera itzultzen ziren, eta noizbehinka harrapatzen zituzten haiek guraizeekin markaturiko izokinak.\nIzokin-arrantzaren irudiak Oloroeko (Biarno) katedralean. XII. mendea. Argazkia: Wikimedia\nIzokina: ondareak arrain forma duenean\nHasi Ekaingo kobazuloetatik eta erdi aroko eskuizkribu zaharretatik pasatuta, gaur egungo aldundi eta Eusko Jaurlaritzako paper ofizialetara, izokinak beti izan du bere txokoa, bere izena euskal gizartearen oholtzan. Ez da gutxiagorako, arrain horrek gure gizartean izan duen garrantziak, ikusi dugun moduan, utzi duelako bere arrastoa.\nGaur egun, bukatu dira herritarren arteko liskarrak eta haserreak. Izokina berreskuratzeak berak guztion parte-hartzea eta indarra behar baititu, eta arrantzatzea debekatuta egonik, sortzen diren gatazkak bestelakoak izan ohi dira: arrantza ilegala, erreken kutsadura, izokinaren umatze garaian ibaian hasitako obrek duten eragina, edota zentral hidroelektrikoetako presek haien migrazioan egiten duten oztopoa dira, besteak beste, aldian-aldian azaleratzen diren berriak.\nIzokinaren egoera gorabeheratsua da Euskal Herrian, ibaiaren ezaugarrien eta problematiken arabera kudeatu behar baita bertako populazioa. Hala, administrazioek izokinak berreskuratzeko planak dituzte garatuak. Dokumentu zaharretan jada ikusten den moduan, oraindik ere izokinari birpopulatzen laguntzeko kumeak askatzen dira urtero; horrez gain, azken urteetan errioetako uren kalitatea berreskuratzeko lanek ere izan dituzte euren emaitzak arro batzuetan. Hor da, esaterako Urumea, 70eko hamarkadan apenas izokinik zuena, eta egun ehundik gora jasotzen dituena urtero; edota Oria ibaia, oraindik ere hobekuntzarako bide luzea badu ere, izokina berriz ikusi duena azken urteetan. Baina badira oraindik ere uraren kalitatea hobetzeko beharra duten ibaiak, edota, hori lortuta, orain errekaren hidromorfologian eta hidrodinamikan lan egin behar dutenak, eta arrainaren habitata kontuan izan, berreskurapen lanekin hasteko. Egin beharreko lanen artean dago, esaterako, izokinaren behetik gorako migrazioa erraztea, errute-leku berriak aurki ditzan, eta goitik beherakoan zentral hidroelektrikoetako turbinetara joan ez dadin.\nEz du erronka txikia izokinaren kontserbazioak. Haren banaketa-eremuaren mugan, klima aldaketak Euskal Herriko ibaietan izokin-populazioen etorkizuna baldintzatu dezakeela diote adituek. Historiaurretik gaur egunera, izokinak gizakiak jarri dizkion oztopoei aurre egin behar izan die, eta lortu du, hein handi batean, korrontearen kontra aurrera eginez. Etorkizunean ere bide bera egitea geure esku dago, neurri handian.\nEkaingo kobazuloko izokinaren irudia. Argazkia: Euskadi.eus / Eusko Jaurlaritza\nIzokinari buruz hitz egiten dugunean, beraz, ez dugu soilik Euskal Herriko ibai batzuetan aurki daitekeen eta «interes bereziko» espezie moduan katalogatuta dagoen arrain bati buruz hitz egiten. Euskal gizartean eraman duen bideak eta utzi duen aztarnak, berez dira garrantzitsuak izokina kudeatzeko garaian, duen garrantzi historikoagatik ere zaindu behar izateko. Izokina, arrain forma duen ondarea ere badelako.\nESKUZKO BONBEKIN IZOKINAK ARRANTZATZEN\nEz da sonatua, baina bai ederra, 1939ko ekainaren 28an, Gerra Zibil betean, Hernaniko alkate zen Zaragüetak Burgoseko Infanteriako Erregimenduko 8. Batailoiaren (31. zenbakia) komandanteburua idatzi zion gutuna.\nBertan, Hernaniko alkatea kexu zen, batailoian zeuden soldaduak izokin arrantzan zebiltzalako Hernaniko lurretan. Arrantzan, eta legearen kontra. Izan ere, eskuzko bonbak ari ziren erabiltzen izokinak arrantzatzeko, eta alkatearen arabera, horrek kalte handia ari zuen egiten bertako arrainen aberastasunean.\nHori gutxi balitz, ingurueko baserrietan baserritarren baimenik gabe belar-ondua ere lapurtu zutela jartzen zion komandanteburuari, eta horrek kalteak sortzen zituela haientzat. Eta azkenik, tropa Urumea ibaian bainatzen zela esaten zion, jende asko ibiltzen den eremuan, herritarren aurrean, eta zakil-zorro gabe egiten zutela, larrubizi, alegia, emakumeen lotsarako.\nEta hala eskatzen zion, Zaragüeta alkatea erregimenaren aldekoa izanik, «ejerzitoaren ospea» mantentzearren, zuzendu zitzala jarrera horiek, berriro gerta ez zitezen.\n1919an jaio zen Joxe Oiarbide Ttanttua zenak ere azaldu zituen bizi izan zen ia mende beteko urteetan izokin kontuak nolakoak ziren. Ttanttotarrak arrantzale amorratuak ziren, eta izaten zituzten haserreak batzuetan Altzutarrekin. Haiek ere arrantzale sutsuak izan, eta izokin-arrantzan aritzen baitziren denak. Komeni zenean, ordea, elkarlanean ere aritzen ziren, Oiarbidek kontatu zuen moduan: “Izokina nik ikusi dudan handiena, 6 kilo eta erdikoa. Epele-Etxeberriko presaren azpian, eta han harrapatu genituen bi. Orduan altzuetarrak eta gure aitak eta denek sozio egin zuten. Bazekiten handiak zirela, eta, sareak eta jarri zituzten, eta bat ha¬rrapatu zuen gure aita difuntoak, sarea jartzen ari zela. Handiena hark harrapatu zuen.”\nBerrogeiko hamarkadan, ordea, Urumea ertzean ezarritako paper fabrikak direla-eta, ibaiaren ur-kalitatea izugarri jaitsi zen, eta izokina desagertu egin zen erriotik. Laurogeiko hamarkadan, uraren kalitatea berreskuratzeko egindako lanei esker, eta izokinek presak igarotzeko egindako eskalak direla medio, izokin populazioa berreskuratzen hasi zen. Asko badira ere azken urteetan egindako aurrerakuntzak, izokin-arrantza debekatuta dago Urumea bailaran. Espeziearen kontserbazioan dago jarria begirada.


Txakur bat lehen aldiz adoptatzea: lehenengo asteetan bizirik irauteko gida | Consumer\nTxakur bat lehen aldiz adoptatzea: lehenengo asteetan bizirik irauteko gida\nTxakur bat lehen aldiz adoptatu aurretik, komeni da arretaz planifikatzea maskota etxera noiz iritsiko den.\nTxakur bat lehen aldiz hartzea esperientzia ona eta ahaztezina izan daiteke. Hala ere, hasiberri batentzat ez da beti erraza izaten lagun iletsu berriarekin etxean biziko diren lehen asteak gainditzea. Artikulu honetan oinarrizko aholku batzuk proposatzen dira, eskuliburu gisa, hasierako une horietan arrakastaz bizitzeko, adoptatutako lehen txakurrarekin batera.\nAdoptatutako txakur bat etxean lehen aldiz hartzeko erronka, dudarik gabe, esperientzia atsegina da, jabe berriak erantzukizuna eta maitasuna eskatzen duena. Baina bizipena harrigarria izan daiteke, halaber, lehen triku batentzat. Adoptatutako txakurrarekin bizi den lehenbiziko asteetan gutxienez.\nTxakurra lehen aldiz adoptatzeko erronka esperientzia atsegina da, zalantzarik gabe, eta erantzukizuna eta maitasuna eskatzen ditu.\nLehenik eta behin, kontuan hartu behar da ez dela gauza bera txakurkume bat hartzea edo txakur heldu bat hartzea, edo txakur zahar bat aukeratzea, lagun gisa. Zaila da adineko txakur bat adoptatzeko prest dauden pertsonak aurkitzea; izan ere, familiek nahiago izaten dituzte txakurkumeak edo txakur gazteak, sexua edo arraza kontuan hartu gabe. Hala ere, pentsatu txakur zahar bat etxera iristeak esperientzia aberasgarriak eta atseginak ekar ditzakeela, esate baterako, adin txikiko bat adoptatzea.\nTxakur heldu adoptatuek, gainera, abandonatu egin dituzte, eta horregatik dira bakarrak. Agian gaizki tratatu dituzte eta zainketa bereziak behar dituzte, baina, batez ere, pazientzia behar dute zurekin konfiantza izateko, lehenengo asteetan behintzat. Adituek diotenez, arreta pixka batekin, berehala egokitzen da familia berrira.’\nTxakur heldu edo zahar bat adoptatzeak duen abantailetako bat da txakur gazteenek, hala nola hortzeria mingarriak, sortzen dituzten eragozpenak saihestuko direla. Etapa zeharkatzen duten txakurkumeek eskura duten guztia hozkatzen dute: zapatak, altzariak, arropa saskiak, ateak, etab. Aitona-txakur batek gainditu du etapa hori.\nZakurren adopzio bereziak\nKontuan hartu beharreko beste aukera bat gaixo dagoen edo ezgaitasunen bat duen txakurra aukeratzea da. Horrelako ezaugarriak dituen txakur bat adoptatzeko, denbora eta gogoa behar dira animaliari eskaintzeko, baina, horrez gain, laguntza ere behar du gaitza behar bezala tratatzeko.\nBatzuetan, ordea, nahikoa izaten da zainketa txikiak egitea osasun-arazoak dituen animalia bat lagun handi bihur dadin etxean, familiarentzat arriskurik gabe. Adoptatzaileek aurki aurkituko dute saria: badakite aukera bat eman diotela batere erraza ez zuen animalia bati.\nTxakur adoptatua etxera ekarri aurretik\nAdoptatutako txakurra etxera nola iritsiko den arretaz planifikatzea funtsezkoa da lau hankako lagun berriaren lurreratzea ahalik eta atseginena izan dadin. Bai animaliarentzat, bai zuretzat.\nKontuan izan lagun berriarentzat berariazko janaria beharko duzula. Txakurrak zer jan behar duen aukeratzea ez da supermerkatuko maskoten atalera hurbildu eta erakutsitako ehunka pentsu edo latetako bat gurdira botatzea bezain erraza. Guztiek ez dute kalitate bera, eta kasu batzuetan ez dira gomendagarriak. Albaitariak aholkatzen ahalko dio zein den bere txakur adoptatuarentzako janari egokia.\nHautatu txakurren osagarri egokiak\nTxakur bat adoptatzeak esan nahi du, halaber, funtsezko zakur-osagarri batzuk izatea, laguna etxean eroso senti dadin. Txakurrak janari-ontzi egoki bat eta urarentzako ontzi egoki bat beharko ditu. Baina uhala egokia ere (finkoak edo estentsibleak daude) eta bere maskotaren ezaugarri fisikoetara eta izaerara egokitzen den lepokoa. Alde horretatik, arnesa aukeratuz gero, urduri dauden zakurrak eta uhalarekin ibiltzen ikasi ez dutenak hirian paseatzen dira.\nAdoptatutako txakurra etxera garaiz iristea planifikatzea funtsezkoa da lagun berriaren lurreratzea ahalik eta leunena izan dadin.\nKontuan izan, halaber, merkatuan txakurra janzteko hainbat zakur daudela, bereziki neguan. Baina baita txakurrak egunero beharko dituen kanpoko ibilaldi saihestezinetan euritik babesteko ere.\nOsagarri egokiak aukeratzean, albaitariak eta maskotetan espezializatutako dendetako profesionalek lagundu ahal izango diote txakur jantzi egokiena aukeratzen.\nKontuan izan behar da ez dela gauza bera txakurkume bat hartzea edo txakur heldu bat adoptatzea edo txakur zaharra lagun gisa aukeratzea.\nPentsa ezazu txakur zahar bat etxera iristeak esperientzia aberasgarriak eta atseginak ekar ditzakeela, adibidez, adin txikiko bat adoptatzea.\nAdoptatutako txakurra etxera nola iritsiko den arretaz planifikatzea funtsezkoa da lau hankako lagun berriaren lurreratzea ahalik eta leunena izan dadin.\nKontuan izan lagun berriarentzat berariazko janaria beharko duzula: galdetu albaitariari zein den egokiena kasu bakoitzean.\nTxakur bat adoptatzeak txakur-osagarri batzuk izatea eskatzen du, hala nola janari-ontzi bat eta urarentzako beste bat.\nLagun berriak uhala beharko du aire zabaleko ibilaldietarako: finkoak edo estentsibleak daude.\nArnesa aukeratuz gero, urduri dauden txakurren eta oraindik uhalarekin ibiltzen ikasi ez dutenen ibilaldiak errazago egiten dira hirian.


Probintzia Guztiak A Coruña Alava Albacete Alicante Almeria Andorra Asturias Avila Badajoz Baleares Barcelona Caceres Cadiz Cantabria Castellon Cordoba Cuenca Girona Granada Guadalajara Guipuzcoa Huelva Huesca Jaen La Rioja Las Palmas - Fuerteventura Las Palmas - Lanzarote Las Palmas - Gran Canaria Leon Lleida Lugo Madrid Malaga Murcia Navarra Orense Palencia Pyrénées-Atlantiques Santa Cruz De Tenerife - Tenerife Santa Cruz De Tenerife - El Hierro Segovia Sevilla Tarragona Teruel Toledo Valencia Valladolid Vizcaya Zacapa Zaragoza\nPAG 1/14 - TOTAL 160 Jabetzak\nBeheko solairua - Palma de Mallorca (Pedro Garau) , Eraikitako azalera 160m2, 2 Gelak, 1 bainugelak.\npisu - Ca'n Picafort (Ca n Picafort) , Eraikitako azalera 104m2, 5m2, 3 Gelak, 1 bainugelak, 20...\nDuplexa - Palma de Mallorca (Son Serra - La Vileta) , Eraikitako azalera 166m2, 3 Gelak, 3 bainugelak.\napartamentua - Calvià (Palmanova) , Eraikitako azalera 57m2, 2 Gelak, 1 bainugelak, 150 Itsasora distantzia,...\natico-a - Palma de Mallorca (Son Cotoner) , Eraikitako azalera 45m2, 45m2, 5m2, 2 Gelak, 1...\npisu - Palma de Mallorca (Son Cotoner) , Eraikitako azalera 88m2, 4 Gelak, 1 bainugelak, Igogailua.\npisu - Palma de Mallorca (Paseo Marítimo) , Eraikitako azalera 74m2, 4m2, 2 Gelak, 1 bainugelak, 300...\npisu - Palma de Mallorca (Can Capes) , Eraikitako azalera 75m2, 2m2, 2 Gelak, 2 bainugelak.\nDuplexa - Sóller , Eraikitako azalera 116m2, 3 Gelak, 2 bainugelak, igerilekua.\natico-a - Palma de Mallorca (Pedro Garau) , Eraikitako azalera 99m2, 12m2, 3 Gelak, 1 bainugelak,...\nSalmenta 852.000 €\ntxaleta - Palma de Mallorca (Establiments) , Eraikitako azalera 250m2, 7400m2, 3 Gelak, 2 bainugelak.\nSalmenta 165.438 €\npisu - Palma de Mallorca (La Soledad Norte) , Eraikitako azalera 144m2, 40m2, 4 Gelak, 2 bainugelak.\nEgin klik hemen WhatsApp bidez edozein zalantza argitzeko19:54\nDerechos: Zure eskubideak zure datu pertsonaletara sartzeko, aldatzeko, ezabatzeko, aurka egiteko, transferitzeko edo ezabatzeko eskubidea erabil dezakezu helbide elektroniko bidez: info@inmopropiedad.com


Beste hamabost kasu zenbatu dituzte Zarautzen - Zarautz - Zarauzkohitza.eus\nBeste hamabost kasu zenbatu dituzte Zarautzen\nAmaia Urbieta Arruti 2021-07-28 13:28\nIntzidentzia tasa apur bat jaitsi egin bada ere, oso altua da oraindik. 835,23koa da adierazle hori azken daten arabera. Ospitaleen egoerak okerrera egiten jarraitzen du, motel bada ere.\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailak plazaratu berri duen txostenaren arabera, atzo 65 lagunek eman zuten positibo eskualdean, koronabirusa hautemateko egindako probetan. Herenegun baino bost kasu gehiago zenbatu zituzten atzo, eta adierazleek gora egiten jarraitzen dute ia herri denetan.\nZumaian atzeman zituzten atzo kasu gehien: hamazazpi. Herenegun intzidentzia tasa apur bat jaitsi bazen ere, kopuru altu horren ondorioz gora egin du berriro, eta 1190,6ko tasa dute egun kostaldeko herrian–eskualdeko altuena–. Zarautzen ere kasu ugari ari dira zenbatzen azkenaldian; hamabost izan ziren atzo, baina hala ere jaitsi egin da apur bat herri horretako intzidentzia tasa. Azken datuen arabera, 835,23koa da gaur egun. Adierazle horren igoerarik handiena Zestoan eman da: hamar kasu berrirekin, 200 puntu baino gehiago igo da intzidentzia tasa, 950,18raino. Azpeitian ere gora egin du, atzo zortzi kasu atzeman ondoren; 749,01ko tasa du herri horrek. Getarian lau kasu berri zenbatu zituzten atzo eta 812,72ra igo da tasa; Orion ere gorakada izan du adierazleak –962,17 da herri horretako kasu metatuen tasa–, atzo sei kasu berri hautemanda. Aian ere 50 puntu baino gehiago igo da intzidentzia tasa–atzo igoera bera izan zuen–, herrian bi kasu berri zenbatuta.\nAzkoitian eta Errezilen behera egin du intzidentzia tasak. Dena den, Azkoitian kopuruak oso altua izaten jarraitzen du: hiru kasu berri atzemanda, 1118,25 da gaur egun adierazlea. Aizarnazabalen, Beizaman eta Errezilen ez dute kasu berririk zenbatu, eta hurrenez hurren, 130,04, hutsa eta 161,03 dira herri horietako intzidentzia tasak.\n853,98ko tasa metatua\nHego Euskal Herrian, atzo egindako 14.247 probetatik 1.954k eman zuten positibo. Positibotasun tasak oso altua izaten jarraitzen du: %13,5ekoa da Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan eta 14,7koa Nafarroan. Atzemandako kasu positiboetatik 964 Bizkaian zenbatu zituzten, 433 Gipuzkoan, 382 Nafarroan, 133 Araban, eta 42 lurralde horietatik kanpo bizi direnen artean. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako intzidentzia tasak okerrera egin du berriro ere: 26,5 puntu igota, 853,98ean dago. Birsorkuntza tasak, ordea, behera egin du beste behin, eta 1eko mugatik gertu kokatu da; 1,03an dago, azken datuen arabera.\nOspitaleetako egoerak, tamalez, okerrera egiten jarraitzen du apurka-apurka. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako erietxeetan COVID-19ak eragindako gaixotasunengatik ospitaleratuta dauden gero eta lagun gehiago daude; 63 lagun ospitaleratu zituzten atzo, gaur-gaurkoz 232 dira ospitaleratuak, eta horietatik 60k behar dituzte zainketa bereziak–atzo baino batek gehiagok–.


Danborrada euskaraz bizi (eta grabatu) - Gasteiz - Alea.eus\nDanborrada euskaraz bizi (eta grabatu)\nErredakzioa 2020-04-27 13:56\nGEU Elkarteko lagunek danborrada euskaraz kantatzeko eta euskaraz bizitzeko deia egin, eta giroa berotzeko bideo bat sortu dute. Bestalde, ALEAk arabar guztien laguntza eskatu du gaurko danborradaren irudiak biltzeko.\n"Prudentzio Deuna ospakizuna aurten ezberdina izango da", onartu du GEU Elkarteak, baina ezohiko egoerari aurre egiteko eta konfinatutako ospakizuna arintzeko erretreta berotzeko bideo bat sortu du.\n"Etxean barraskiloak eta perretxikoak kozinatuko ditugu, gure balkoietan erretreta abestu eta joko dugu... baina zuen bideoei esker festa herrikoiek sortzen duten bateratasuna eta berotasuna izatea lortu dugu. Eskerrik asko eta gora arabatarrok!", eskertu dute GEU Elkarteko lagunek.\nApirilaren 27an, San Prudentzio egunaren bezperan, danborrada ospatzeko modu asko egongo dira, konfinamenduak jarraitzen duen arren. Edozein modutan ere, GEU Elkarteak eta ALEAk ospakizuna euskaraz bizitzera animatu nahi dituzte arabarrak.\nSan Prudentzioko danborradaren bideoa egingo dute; apirilaren 27ko irudiak bildu nahi dituzte, hurrengo egunean bideo bat argitaratzeko.\nHorretarako arabar guztien laguntza behar dute, eta etxe bakoitzeko danborradaren bideoak eta irudiak bidaltzeko eskatu dute:\nALEAren telefonora (645 66 86 02)\nEdo erredakzioa@alea.eus helbide elektronikora.\nHemen duzue San Prudentzioko erretretaren letra: