Gaanoonu asaaseegai bunaa adhadhu nethas vote ah ahan faaskoffi | Mihaaru\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަބްދުﷲ މަސީހް މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްގެ ރިއާސަތު ބަލަހައްޓަވަނީ. ފޮޓޯ މަޖިލިސް\nގާނޫނުއަސާސީގައި ބުނާ އަދަދު ނެތަސް ވޯޓަށް އަހަން ފާސްކޮށްފި\n04 ޖުލައި 2018 - 15:00 62 comments\nރައްޔިތުން އެ މައްޗަށް އަމަލުކުރަން ލާޒިމްކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް މަޖިލީހުން ފާސްކުރަން ޖެހޭނީ މަޖިލިހުގެ ދެ ބައިކުޅަ އެއް ބަޔަށް ވުރެ ގިނަ މެމްބަރުން ހާޒިރުވެ ތިބެ ކަމަށް ގާނޫނުއަސާސީގައި ބުނެފައި ވިޔަސް "ޒަރޫރީ ހާލަތްތަކުގައި" އެއަށް ވުރެ މަދުން މެމްބަރުން ތިއްބަސް ވޯޓަށް އެހޭ ގޮތަށް އެންމެ 31 މެމްބަރުންގެ އިއްތިފާގުން މިއަދު ފާސްކޮށްފި އެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަބްދުﷲ މަސީހް ހުށަހެޅުއްވި ގޮތަށް ޕީޕީއެމް/އެމްޑީއޭ ކޯލިޝަން މެމްބަރުންގެ އިއްތިފާގުން އެގޮތަށް ފާސްކުރީ އިންތިހާބުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނުތަކަށް ހުށައަޅާފައިވާ އިސްލާހުތަކަށް ވޯޓަށް އަހަން ބަލާއިރު، މަޖިލިހުގެ ގަވައިދުގައި ވެސް ބުނާ އަދަދަށް މެމްބަރުން ނެތް ކަމަށް ބުނެ އެވެ.\nމަސީހުގެ މި ހުށައެޅުއްވުމުގައި ރައްޔިތުން އެ މައްޗަށް އަމަލްކުރުން ލާޒިމްކުރާ ގާނޫނުތައް ފާސްކުރާ އިރު މަޖިލިހުގެ ދެ ބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ގިނަ މެމްބަރުން ތިބެން ޖެހޭނެ ކަމަށް ގާނޫނުއަސާސީގައި ބުނެފައިވާ މާއްދާގެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ގެންނަވާފައެއް ނުވެ އެވެ.\nRiyaasee inthihaabuga vaadha kurumuge aa sharuthuthah faas koffi\nރިޔާސަތުގެ ހުށަހެޅުން މި އައީ ހަމަ ކުއްލިއަކަށެވެ. ރިޔާސީ އިންތިހާބާ ބެހޭ ގާނޫނަށާއި އިންތިހާބުތަކާ ބެހޭ އާންމު ގާނޫނަށް ސަރުކާރު މެމްބަރުން ހުށަހެޅުއްވި އިސްލާހުތަކަށް ވޯޓަށް އަހަން މިދިއަ ދެ ދުވަހު ޖަލްސާ ބޭއްވި އެވެ. އެކަމަކު ގާނޫނުއަސާސީގައި ބުނެފައިވާ އަދަދަށް މެމްބަރުން ހާޒިރުނުވުމުން އެ ދެ ޖަލްސާ ވެސް މަސީހު ނިންމަވާލެއްވީ ވޯޓަށް އަހަން ބޭނުންވާ ވަރަށް މެމްބަރުން ހާޒިރުވެފައި ނެތް ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެވެ. އެ ދެ ޖަލްސާގައި ވެސް ގާނޫނުއަސާސީގެ މާއްދާތަކަށް މަސީހު ހަވާލާދެއްވާފައެއް ނުވެ އެވެ. އެމަނިކުފާނު މުޅިން ވެސް ވިދާޅުވީ މަޖިލިހުގެ ގަވާއިދުގެ މާއްދާތަކެކެވެ.\nމިދިއަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހު ޕީޕީއެމްގެ 12 މެމްބަރުން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާ ގުޅިވަޑައިގެން ފަހުން މަޖިލިހުގައި ސަރުކާރަށް އެ އަދަދު ހަމަކުރެވިފައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި އެ 12 މެމްބަރުންގެ ގޮނޑި ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް އުފެދިފައިވާ ދެބަސްވުމަށް މިހާތަނަށް ވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހައްލެއް ގެނެސްދީފައި ނުވާތީ، އެ މެމްބަރުންނަށް މަޖިލިހަށް ވެންނެވޭ ގޮތެއް ނުވެ އެވެ.\nމަސީހް ވިދާޅުވީ މިދިޔަ ދެ ދުވަހު ބޭއްވި ޖަލްސާގައި އިންތިހާބުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނުތަކަށް ހުށަހެޅި އިސްލާހަށް ވޯޓަށް އަހާތީ ޖަލްސާތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް ހުރިހާ މެމްބަރުންނަށް ތަކުރާރުކޮށް އިލްތިމާސް ކުރެއްވި ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ދެ ދުވަހު ވެސް ތަޅުމުގައި ތިއްބީ އެންމެ 35 މެމްބަރުންނެވެ.\nމަސީހު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ތަޅުމުގައި 35 މެމްބަރުން ތިއްބެވި ނަމަވެސް އެމްޑީޕީގެ 10 މެމްބަރަކާއި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީ (ޖޭޕީ)ގެ ހަތަރު މެމްބަރަކު މަޖިލިހަށް ހާޒިރުވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ސޮއިކުރެއްވި އެވެ.\nމިއަދު މަސީހް ވިދާޅުވީ ޖަލްސާގައި ހާޒިރުވެ ތިއްބެވީ 35 މެމްބަރުން ކަމަށް ވާތީ ވޯޓު ނެގުމުގައި ބަލަން ޖެހޭ އަދަދާ މެދުގައި ވިސްނާލަން ޖެހޭ ކަމަށެެވެ. އެހެންވެ، މިކަމުގައި އަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް ނިންމައި ދިނުމަށް އެދި، ވަނީ "ޒަރޫރީ ހާލަތުގައި" 43 މެމްބަރުން ނެތަސް ވޯޓަށް އަހަން ހުށަހަޅައިފަ އެވެ.\nRiyaasee candidatun ge deposit 100,000 rufiya ah bodu koffi\nއެ ހުށަހެޅުއްވުމުގައި ބުނެފައިވަނީ ގަވައިދުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބުނާ ގާނޫނީ އަދަދު ހަމަނުވުމުގެ ސަބަބުން ތިން ބިލެއް ފާސްކުރުމަށް ވޯޓަށް އެހުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދެވިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. ތިން ބިލަކީ ވެސް ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ބާއްވާ ރިޔާސީ އިންތިހާބާއި ދައުލަތުގެ މަސްލަހަތާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިލާމެހިފައިވާ ތިން ބިލު ކަމަށް ވެސް މަސީހްގެ ހުށަހެޅުމުގައިވެ އެވެ.\nމި ތިން ބިލު ފާސްކުރުމަށް މިހާރުން މިހާރަށް ވޯޓަށް އަހަން ޖެހޭ ކަމަށް ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް އެ ހުށަހެޅުމުގައިވެ އެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކޮށްފައިވާ ހުކުމްތަކަށް ރިއާޔަތް ކުރުމަށް ފަހު، "ޒަރޫރަތްތެރި ހާލަތުގައި"، ގަވައިދުގައި ބުނާ ގާނޫނީ އަދަދު ހަމަ ނުވި ނަމަވެސް ގާނޫނުއަސާސީ އާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ގަވައިދުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނާ ގާނޫނީ އަދަދު (މިހާރުގެ ނިސްބަތުން 21 މެމްބަރުން) ހަމަވާ ނަމަ ވޯޓަށް އަހަން ފެނޭތޯ މަސީހް ހުށަހެޅުއްވި އެވެ. އެ ހުށަހެޅުން ފާސްވީ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި 31 މެމްބަރުންގެ އިއްތިފާގުންނެވެ.\nމި ހުށަހެޅުން ފާސްކުރުމާ ގުޅިގެން ވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެމްބަރު، އަދި ޕީޕީއެމްގެ ޕާލަމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރު އަހުމަދު ނިހާން ހުށަހެޅުއްވި ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލާއި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހޮޅުދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަލީ މުހައްމަދު، އިންތިޚާބުތަކާ ބެހޭ އާންމު ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލާއި ފަރެސްމާތޮޑާ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ހުސެއިން މުހައްމަދު ލަތީފް ހުށަހެޅުއްވި ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލް، ކޮމިޓީން ދިރާސާކޮށް ނިންމި ގޮތަށް ވަނީ ފާސް ކޮށްފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އެމްޑީޕީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ލޯކަލް އިންތިހާބު އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުން އަދާލަތު ޕާޓީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން ޖުމްހޫރީ ޕާޓީ ޕީޕީއެމް އަބްދުﷲ މަސީހް މުހައްމަދު


އެމްޓީސީސީއިން ވިއްކާ ސުޒުކީ އަދި ޔަންމާ އިންޖީނުގެ އަގު "މާބޮޑަށްވެސް އަގުހެޔޮވެއްޖެ"\nSeptember 14, 2020 13:00:19\nއެމްޓީސީސީ ކަށަވަރުން "މާބޮޑަށްވެސް އަގުހެޔޮވެއްޖެ" ނަމުގައި ކެމްޕެއިނެއް ފަށައިފިއެވެ.\nމިއީ ސަރުކާރުން އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީތަކަށް ގެނައި ބަދަލާއި ގުޅިގެން، ސުޒުކީ އައުޓްބޯޑް އިންޖީނު އަދި ޔަންމާ އިންބޯޑު އިންޖީނުތަކުގެ އަގުތަކަށް ހެޔޮބަދަލެއް އައުމާއި ގުޅިގެން ފެށު ކެމްޕެއިނެއް ކަމަށް އެމްޓީސީއިން މައުލޫމާތު ދެއެވެ.\nއެމްޓީސީސީއިން ވިދާޅުވާގޮތުން، ކަސްޓަމަރުންނަށް ލުއި ފަސޭހަ ގޮތްތަށް އަބަދުވެސް ހޯދައިދިނުމަކީ އެކުންފުނީގެ އަމާޒެއް ކަމަށްވުމާއެކު، އެކި އެކި ޕްރޮޑަކްޓްތަކުގެ ޕްރޮމޯޝަންތައް ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ބޭއްވުމާއި، ކަސްޓަމަރުންނަށް މުހިންމު މައުލޫމާތުތައް ފަސޭހަމަގަކުން އަބަދުވެސް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެމްޓީސީސީއިން އަންނަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. މީގެއިތުރުންވެސް، އިންޖީނުތައް ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓުމާއި ޓެކްނިކަލް ކަންކަމަށް އަހުލުވެރިކުރުމަށް ހަރަކާތްތައް ރާވާ ހިންގުމުގެ މަސައްކަތްވެސް އެ ކުންފުނިން ކުރެއެވެ.\nއެމްޓީސީސީ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ފުރަތަމަ އުފެދުނު ޕަބްލިކް ކުންފުންޏެވެ. ޔަންމާ އިންޖީނު، ސުޒުކީ އައުޓްބޯޑް އިންޖީނު، ކާސްޓްރޯލް އަޑީތެޔޮ، ސިގްމާ އެންޓިފައުލިން ސިސްޓަމް، އަދި ސްކޮޓް ބާޑާރ ބްރޭންޑްގެ ފައިބަރުކުރަން ބޭނުންކުރާ ސާމާނުގެ ރާއްޖޭގެ އޮތޮރައިޒްޑް ޑިސްޓްރިބިއުޓަރ އަކީވެސް އެމްޓީސީސީއެވެ.


Brighton Athun United Bali Vejje - Vaguthu\nބްރައިޓަން އަތުން ޔުނައިޓެޑް ބަލިވެއްޖެ\nޕްރިމިއަރ ލީގުގައި ރޭ ބްރައިޓަން އަތުން 0-1 އިން މެންޗެސްޓަރ ޔުނައިޓެޑް ބަލިވެއްޖެއެވެ.\nރޭގެ މޮޅާއެކު ބްރައިޓަން އިން ވަނީ އަންނަ ސީޒަނުގައި ވެސް ޕްރިމިއަރ ލީގުގައި ދެމިތިބެވޭނެކަން ކަށަވަރުކޮށްފައެވެ. މި މޮޅާއެކު ބްރައިޓަން އޮތީ 40 ޕޮއިންޓާ އެކު ލީގުގެ 11 ވަނައިގައެވެ. ރޭގެ މެޗުން ބަލިވި ޔުނައިޓެޑް އޮތީ 77 ޕޮއިންޓާ އެކު ލީގުގެ ދެވަނައިގައެވެ.\nބްރައިޓަންގެ ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު މި މެޗުގެ ފުރަތަމަ ހާފްގައި ގޯލެއް ފެނިގެން ގޮސްފައިނުވި ނަމަވެސް ގޯލްޖަހާނެ ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ބްރައިޓަން އިން ވަނީ ތަނަވަސްކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ގްލަން މަރީ އާއި އިޒްކުއާޑޯ ފޮނުވާލި ހަމަލާތަށް ޔުނައިޓެޑްގެ ކީޕަރު ޑޭވިޑް ޑެހެއާ ވަނީ ދިފާއުކޮށްފައެވެ.\nރޭގެ މެޗުގައި ބްރައިޓަން އިން ރަނގަޅު ކުޅުމެއް ދެއްކިއިރު މެޗުގެ 57 ވަނަ މިނެޓްގައި އެޓީމުން ވަނީ ލީޑު ނަގާފައެވެ. އިޒްކުއާޑޯ ނަގައިދިން ހުރަހަކުން މި ގޯލު ބްރައިޓަން އަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ޕަސްކަލް ގްރޮސްއެވެ.\nފުރަތަމަ ހާފްގައި ގޯލްޖަހާނެ ރަނގަޅު ފުރުސަތެއް ޔުނައިޓެޑަށް ތަނަވަސްނުކުރެވުނު ނަމަވެސް ދެވަނަ ހާފްގައި އެޓީމުން ވަނީ ރަނގަޅު ދެ ފުރުސަތެއް ތަނަވަސްކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ރަޝްފޯޑް ފޮނުވާލި ހަމަލާ ބްރައިޓަންގެ ކީޕަރު ދިފާއުކުރިއިރު، ބްރައިޓަންގެ ޕެނަލްޓީއޭރިއާ ތެރޭ ހުރެ ލިންގާޑް ފޮނުވާލި ހަމަލާ ވަނީ ގޯލާ އަމާޒުވާ ގޮތް ނުވެފައެވެ.\nރޭގެ މޮޅާއެކު އަންނަ ސީޒަނުގައި ވެސް ޕްރިމިއަރ ލީގުގައި ދެމިތިބެވޭނެކަން ބްރައިޓަން އިން ކަށަވަރު ކުރިއިރު މި ސީޒަނަކީ 34 އަހަރަށް ފަހު އެޓީމުން ޕްރިމިއަރ ލީގުގައި ވާދަކުރި ފުރަތަމަ ސީޒަންކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.\nރޭގެ މެޗުން ޔުނައިޓެޑް ބަލިވުމާއެކު އެޓީމު ވަނީ ރަށުގައި ބޭރުގައި ކުޅެ މި ސީޒަނުގެ ޕްރިމިއަރ ލީގަށް އަލަށް ކޮލިފައިވި ތިން ޓީމު އަތުން ވެސް މިހާރު ބަލިވެފައެވެ. މީގެކުރިން ޔުނައިޓެޑް ވަނީ ލީގަށް މިފަހަރު އަލަށް ކޮލިފައިވި ހަޑަލްސްފީލްޑް އާއި ނިއުކާސަލް ޔުނައިޓެޑް އަތުން ބަލިވެފައެވެ.


Dhaulathuge Office Thakuge Aamdhanee Ge Thafseel Hihssaa Kurumah Edhijje\nދައުލަތުގެ އޮފީސްތަކުގެ އާމްދަނީގެ ތަފްސީލު ހިއްސާކުރުމަށް އެދިއްޖެ\nދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުމަށާއި ދައުލަތަށް ލިބޭނެކަމަށް އަންދާޒާކުރާ އާމްދަނީއަށް އަހަރު ތެރޭގައި އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމަށް ދައުލަތުގެ އޮފީސްތަކަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ތަފްސީލް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ އާ ހިއްސާކުރުމަށް އަންގައިފި އެވެ.\nފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ނެރުނު ސާކިއުލާއެއްގައި ބުނީ ދައުލަތުގެ އޮފީސްތަކުންދޭ ހިދުމަތްތަކަށް ނަގާ ފީ ހިމެނޭނެހެން އެ އޮފީސްތަކަށް ލިބޭ ހުރިހާ އާމްދަނީއެއްގެ ތަފްސީލު އެ މިނިސްޓްރީއާ ހިއްސާ ކުރުމަށް އެދޭކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން އޮފީސްތަކަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ޖީއެލް ކޯޑާއި ޖަމާކުރާ ފަންޑުގެ ތަފްސީލާއި އާމްދަނީ ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ގާނޫނާއި ގަވާއިދު ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގެ ތަފްސީލު އެނގޭނެހެން އެ މައުލޫމާތު ހިއްސާ ކުރުމަށް ފިނޭންސުން ވަނީ އެދިފައެވެ. އަދި އެ އާމްދަނީ ނަގަން ފެށި ތާރީހާއި އާމްދަނީ ނަގާ ގޮތް (ރޭޓު އަދި ފްރެކުއެންސީ އެނގޭނެން) ހިއްސާ ކުރުމަށްވެސް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ އިން ވަނީ ދައުލަތުގެ އޮފީސްތަކުގައި އެދިފައެވެ.\nމި މައުލޫމާތު އަންނަ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ކުރިން ފިނޭންސް އާ ހިއްސާ ކުރުމަށްވެސް އެ ސާކިޔުލާގައި ވަނީ އެދިފައެވެ.\nދައުލަތުގެ އޮފީސްތަކުން ލިބޭ އާމްދަނީގެ ތަފްސީލް ހިއްސާ ކުރުމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން އެދުނުއިރު ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން ދައުލަތަށް ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައިވާ އާމްދަނީ ނުލިބިދާނެތީ އޮފީސްތަކުގެ ހަރަދު ކުޑަ ކުރުމަށް ފިނޭންސުން ވަނީ އޮފީސްތަކަށް އަންގާފައެވެ.


Raajjeyge Football League Ge Fenvaru Mathikuran Jehey: China Coach - Vaguthu\nކޮވިޑް-19 ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވި، އަދަދުތައް މައްޗަށް - 19 ގަޑިއިރު ކުރިން\nރާއްޖޭގެ ފުޓްބޯޅަ ލީގުގެ ފެންވަރު މަތިކުރަންޖެހޭ: ޗައިނާ ކޯޗު\nގަލޮޅު ރަސްމީ ދަނޑުގައި މިރޭ ކުޅުނު ކޮލިފައިންގް މެޗަށް ނުކުތީ ރާއްޖޭގެ ފުޓްބޯޅަ ޓީމަށް ފުރިހަމަ އަށް އިޙުތިރާމް ކުރަމުން ކަމަށާއި މިގައުމުގެ ފުޓްބޯޅަ ކުރިއަރުވަން ބޭނުންނަމަ ދިވެހި ލީގުގެ ފެންވަރު މިހާރަށްވުރެ މަތި ކުރަން ޖެހޭ ޗައިނާގެ ކޯޗު މާސެލޯ ލިއްޕީ ބުނެފި އެވެ.\nމެޗަށްފަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަ ދައްކަމުން ތަޖުރިބާކާރު ކޯޗު ލިއްޕީ ބުނީ އޭނާގެ ޓީމުން ދެއްކި ކުޅުމާ ދޭތެރޭ ހިތްހަމަޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި ވަކި ވަކި ކުޅުންތެރިންގެ ނަން ނުހިމެނި ކަމުގައި ވިޔަސް ޖުމްލަކޮށް ޗައިނާ ޓީމުގެ ފަރާތުން ވަރަށް އޯގަނައިޒްޑް ކުޅުމެއް ފެނިގެންދިޔަ ކަމަށެވެ.\n"ޖުމްލަކޮށް ބުންނަންޏާ މިރޭ އަހަރެންގެ ޓީމުން ދެއްކީ ވަރަށް ފުރިހަމަ ކުޅުމެއް. އަހަރެން ކުރިންވެސް ބުނި ގޮތަށް ޓީމުން ކުޅުނީ މޮޅުވުމުގެ ރޫހުގައި. ލިބުނު ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން ރަނގަޅު ގޮތުގައި ހިފީމަ ބޮޑު މޮޅެއް މި ލިބުނީ، މެޗުން ވަރަށް ގިނަ ޕޮޒިޓިވްސް ތައް ލިބިގެންދިޔަ،" ލިއްޕީ ބުންޏެވެ.\nއިޓަލީ އާއެކު 2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕް އުފުލާލީ ލިއްޕީ ބުނީ މިރޭގެ މެޗުގެ ކުރިން ރާއްޖޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ފެންވަރު ހުރީ ކިހާހިސާބެއްގައި ކަމެއް ނޭނގޭ ކަމާއި މެޗަށް ނުކުތީ ރާއްޖޭގެ ޓީމަށް ފުރިހަމައަށް އިހުތިރާމު ކުރަމުންކަމަށެވެ. އަދި ފުޓްބޯޅައިގައި އޮންނާނީ މޮޅުވުމާއި ބަލިވުން ކަމަށާއި ވަރުގަދަ ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗުތަކުގައި ނަތީޖާ ނެރުމަށް އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ގައުމުގެ ޑޮމެސްޓިކް ލީގުގެ ލެވެލް މަތިކުރުން ކަމަށެވެ.\n'' ރާއްޖޭގެ ލީގަކީ ކިހާ ފެންވަރެއްގެ ލީގެއް ކަމެއް އަހަރެންނަކަށް ނޭނގޭ. އެކަމަކު ދިވެހި ޓީމު މަތީ ހަރުފަތަކަށް ގެންދަން ވަރަށް މަސަތްކަތް ކުރަން އެބަޖެހޭ. ފުޓްބޯޅައިގައި ބޮޑެތި ވަރުގަދަ ޓީމުތަކާއި ދެކޮޅަށް ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ބޭނުންނަމަ އަމިއްލަ ގައުމުގެ ލީގުގެ ފެންވަރު މަތިކުރަން ޖެހޭ. އެއީ ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރު އަވަހަށް އިމްޕްރޫވް ކޮށްދޭނެ ކަމެއް. އެގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްފިއްޔާ ރާއްޖެ އަށް ވެސް ކުރިއަށްް އޮތްތާގައި މިއަށްވުރެ ފޮނި ނަތީޖާތަކެއް ނެރެވިދާނެ، " މިރޭ މެޗަށްފަހު ވާހަކަދައްކަމުން ލިއްޕީ ބުންޏެވެ.\nމިރޭ ވޯލްޑްކަޕުގެ ކޮލިފައިންގައި ރާއްޖެއާއި ޗައިނާ ބައްދަލުކުރި މެޗުގައި ޗައިނާ އިން ވަނީ ރާއްޖެ ކޮޅަށް ފަސް ލަނޑު ޖަހާފަ އެވެ. ޗައިނާ އާއި ދެކޮޅަށް ރާއްޖެ އިން މިހާރު ފަސް ފަހަރު ކުޅެފައިވާއިރު ރާއްޖެ އަށް މޮޅެއް ލިބިފައިނުވެ އެވެ. މިރޭގެ މެޗުގެ ކުރިން ރަޝިޔާ ވޯލްޑް ކަޕް ކޮލިފައިންގައިވެސް މިދެޓީމު އެއް ގްރޫޕެއްގައި ލައްވާލައި ބައްދަލުކޮށްފައިވާއިރު އެފަހަރު ޗައިނާ އިން މެޗުތައް ކާމިޔާބުކުރީ 3-0 އަދި 4-0ގެ ނަތީޖާތަކަކުންނެވެ.\nޗައިނާގެ ގައުމީ ލީގު ކަމަށްވާ ޗައިނީސް ސުޕަ ލީގަކީ މިހާރު ދުނިޔޭގައި ވެސް އޮތް އެންމެ އަގުބޮޑު ލީގެވެ. ފަހަކަށް އައިސް ޔޫރަޕްގެ ބޮޑެތި ކްލަބްތަކުން ކުޅުންތެރިން ޗައިނާ ލީގަށް ބަދަލުވަމުން އަންނަ އިރު އެގައުމުގެ ފުޓްބޯޅަ ފެޑެރޭޝަނުން އަންނަނީ ސުޕާލީގު ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ވަރަށް ގިނަ ގުނަ މަސަތްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 00:52\nޅަބަކަށްޓަކުން ކިރުފެލޭތަ ނެތްފެންވަރެއް ނިކުމޭތަ\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 01:32\nވަރައް ރަނގަޅު ވާހަކަ އެއް\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 06:30\nބޭބޭ މިތާނގަ މަތިވާނި ސިޔާސީ މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރާ އެމީހުންގެ ޖީބުތައް.. ތިޔަ ކަހަލަ ނަސޭހަތެއް ދިނަސް އަޑެއް ނާހާނެ..\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 07:37\nމި ވަރަށް ރަނގަޅު ވާހަކައެއް، މި ރިއަލައިޒް ނުވާނެ ކުޅޭ މީހުންނަށްވެސް. ހޮބީއަކަށް ކުރާ ކަމެއް ވިއްުޔާ މިއީ. ފިޓްނަސް އަކަށް އެއްގޮތަށްވެސް ނުވިސްނާ.\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 07:53\nރަނގަޅު ވާހަކައެއް. ދިވެހި ފުޓުބޯޅަ ކުރިއަރުވަން ވަރަށް ގިނަ މަސައްކަތް ތަކެއް ކުރެވޭ އެންމެ ގްރާސްރޫޓްލެވެލްގަ އެކަމަކު. ވަކިހިސާ1ބަކުން އަޅާނުލެވޭ އޭޖަކަށްއާދޭ. އެހިސާބުން ފެންވަރު ވެއްޓޭކަމަށް ވެދާނެ\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 08:04\nމީހުންގެ ފެންވަރެއްނެތް. ގިނައިންތިބީ މެޗުތެރެއިންވެސް ލިބޭ ހުސްވަގުތުގައި ސިނގިރޭޓް ދަމާ މީހުން. މޮޅީ އަނގައިން. މިހާރު އޮތް ސަގާފަތް ދޫކޮށްލައިގެން ނޫނީ އެއްވެސް ކުޅިވަރަކަށް ކުރިއެރުމެއް ނުލިބޭނެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 10:32\nކޯޗުގެ ވާހަކައިން އިނގޭ ޗައިނާ ޓީމު މިވަރުން ދަންޏާ ކޮލިފައިން ކުޅެން ފީފާ މެދުވެރިކޮށް ބޮޑެތި ގައުމުތަކާ ކުޅެން ނުޖެހޭ ސިސްޓަމެއް ގާއިމް ކޮށްފާނެ ކަމަށް. އެހާވެސް ބަލިކައްޓޭ ދިވެހި ފުޓްބޯޅަ. ދެރަވަރު. މިއޮތްހާ ދުވަހު ކުރި މަސައްކަތެއްވެސް ނެތް ދިވެހި ފުޓްބޯޅައިން ފެންނަން ކޯޗަށް. ކިހާ ދެރަ. އިރެއްގަ ސަރަހައްދުގައި ޗެމްޕިއަނެކޭ ބުންޏަސް މީހަކު ގަބޫލް ކުރާނެތަ. ވަރަށް ދެރަ. މިހާބަލިކަށި ކުޅުމެއް ދެއްކި ޓީމު ހަމަ ދެރައީ. ގަބޫލް ކުރޭ. ދެން ރަނގަޅުކުރަން ހުރި ކަންކަން ރަނގަޅުކުރޭ އެކަން ގަބޫލް ކޮށްފައި.\nސެޕްޓެމްބަރު 11, 2019 22:35\nރާއްޖެ ފުޓްބޯޅަ ކުރިއެއް ނާރާނެ ފުލްޓައިމް ކުޅުންތެރިން ޓީމްތަކަށް ކުޅެގެންނޫނީ. ރާއްޖޭގަ ނޯވޭ ފުޓްބޯޅައަށް އެކަނި ޑިޕެންޑްވެގެން ނޯވޭ މާލޭގަ އުޅެވޭކަށް. އެހެންވީމަ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކުޅުންބަލަނީ ޕާރޓްޓައިމް ވަޒީފާއަކަށް.\nސެޕްޓެމްބަރު 12, 2019 13:26\nމޮޅުމީހުން ބުނާނީ ރީތިކޮށް. އެއޮތީ ރީތިބަހުން ބުނެފަ ކަލޭމެންގެ ފުޓުބޯޅައިގަ ފެންވަރެއް ނެތޭ.


SunOnline: Column: Almaaneenge aiydhashun gaumu salaamaiy kurun\nއަޙުމަދު މާޖިދު 28 Sep 2020, 13:06\nއިސްލާމީ އުއްމަތުގެ ޤިޔާދަތު ނުވަތަ އިސްލާމީ ޚިލާފަތު، ތުރުކީންގެ އަތްމައްޗަށް އެރީ މީލާދީން 1512 އިން ފެށިގެން 1520 އާ ހަމަޔަށް، ޢުޘްމާނީ ތުރުކީންގެ ރަސްކަމުގެ ތަޚްތުގައި ރެނދަލި ކުރެއްވެވި ސުލްޠާން ޔަވޫޒް ސަލީމް އެއްވަނަގެ ދައުރުގައެވެ. ފުރަތަމަ ޢުޘްމާނީ ޚަލީފާޔަކީ އެމަނިކުފާނެވެ. ހަތަރު ވަރަކަށް އަހަރު ފަހުން، 1924 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހުގެ3ވަނަ ދުވަހު، ތުރުކީގެ ޤައުމީ މަޖިލިސް އަދި ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލިހުން – ތުރްކިޔޭ ބިޔުކް މިއްލެތު މަޖްލިސީ – ނިންމި ނިންމުމަކުން ޚިލާފަތު އުވައިލުމާ ހަމަޔަށް، މުސްލިމް އުއްމަތުގެ ޚަލީފާއިންނަކީ ޢުޘްމާނީ ރަސްރަސްކަލުންނެވެ.\nއިބްނު ޚަލްދޫން ވިދާޅުވެފައި ވާ ފަދައިން، ދުނިޔޭގެ ސުންނަތަކީ ކުރި އަރައިދާ ކޮންމެ ޤައުމެއް އަދި ދައުލަތެއް މެ، ކުންނާ ހަމަޔަށް އެރުމަށް ފަހު ބަލިކަށި ވަމުން ނިކަމެތި ވަމުން ގޮސް، އާޚިރުގައި އެ ބައެއްގެ އާރާއިބާރުގެ ދައުރުގައި ނިމުމުގެ ސިއްކަ ޖެހުމެވެ. މި އުޞޫލުން، ޢުޘްމާނީ ޚިލާފަތު ވެސް ވަކި ހިސާބަކުން މޯޅި ވާ އަތަށް އެޅީއެވެ. މީލާދީން 1800 ގެ އަހަރުތަކާ ހަމަޔަށް އައި އިރު، ދުނިޔޭގެ ބޮޑުބާރުތައް ނުވަތަ ބޮޑެތި ދައުލަތްތަކުގެ ތެރެއިން، އެންމެ ނިކަމެތިކޮށް އޮތީ ޢުޘްމާނީ ދައުލަތެވެ. ޔޫރަޕުގައި އެ ދައުލަތަށް އޮތް ލަޤަބަކީ "ޔޫރަޕުގެ ބަލިމީހާ" މި ލަޤަބެވެ. އެއިރު ޔޫރަޕުގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ގޮތުގައި ތިބީ އިނގިރޭސި ވިލާތާއި، ފަރަންސޭސި ވިލާތާއި، ޖަރުމަނު ވިލާތާއި، ފުރެތިކާލު ވިލާތާއި، އިސްޕޭނު ވިލާތާއި، އިޓަލީ ވިލާތާއި، ލަންދޭސީ ވިލާތް ފަދަ ބާރުތަކެވެ. މިއިން ކޮންމެ ބަޔަކު ވެސް ތިބީ އޭޝިޔާ އާއި ޔޫރަޕާއި އެމެރިކާ ސަރަޙައްދުގެ އެތައް ބިންތަކެއް އިސްތިޢުމާރު ކޮށްގެންނެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، އިނގިރޭސީންނާއި ފަރަންސޭސީން ފަދަ ބާރުތަކުގެ ދަށުގައި އިސްލާމީ އެތައް ޤައުމެއް އޮތީ އަޅުވެތި ވެފައެވެ. އެބައިމީހުން ގެންދިޔައީ އޭޝިޔާ އައި އެފްރިކާ އާއި އެމެރިކާގެ އަޞްލު ވަޒަންވެރީންގެ ބިންތަކުގެ ޤުދުރަތީ ވަސީލަތްތައް ފޭރި، އެ ވަސީލަތްތަކުން ވިޔަ ނުވާހައި ބޮޑު އަދި އެތައް ޒަމާނަކަށް ދެމިގެން ދާނޭ ފަދަ ބޮޑު މުއްސަނދިކަން ހޯދައި، އެ މުއްސަނދިކަމުގެ އެހީގައި ޔޫރަޕުގެ ޝަހަރުތަކާއި، ސިނާއަތްތަކާއި، ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކާއި، ޔުނިވަރުސިޓީތައް ފަދަ އެންމެހައި އިޖުތިމާޢީ ނިޒާމުތައް ކުރިޔަށް އޮތް އެތައް ޤަރުނަކަށް ޕްލޭން ކޮށްގެން ބިނާ ކުރަމުންނެވެ.\nޒުވާން ތުރުކީންގެ ތަޙްރީކު\nމި ކަންކަން މިހެން ހިނގަމުން ދިޔަ އިރު، ޢުޘްމާނީ ތުރުކީންގެ އިސްލާމީ ދައުލަތް އޮތީ ހުރިހައި ގޮތަކުން ނިކަމެތި ވެފައެވެ. މި ނިކަމެތިކަމުގެ ތެރޭގައި، ޢުޘްމާނީންގެ ތެރޭގައި ފެށިގެން އައި އެންމެ ނުރައްކައުތެރި އެއް ޙަރަކާތަކީ "ޜައުން ތުރްކް" ގެ ނަމުގައި ފެށުނު ޙަރަކާތެކެވެ.\n"ޜައުން ތުރްކް"ގެ މާނަޔަކީ "ޒުވާން ތުރުކީން" މިއެވެ. ނަމުގައި "ތުރުކީން" އޮތަސް، މި ތަޙުރީކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނުނީ ހަމައެކަނި ތުރުކީ ނަސްލުގެ މީހުންނެއް ނޫނެވެ. ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ ރައްޔިތުންގެ ގޮތުގައި ތިބި ޢަރަބީންނާއި، ނަޞާރާ ގިރީކުންނާއި، ނަޞާރާ އަރުމީނިޔަނުންނާއި، ޔަހޫދީންގެ އެތައް ބަޔަކު މި ތަޙްރީކުގައި ޝާމިލު ވިއެވެ. އެއުރެންނަކީ އެކިއެކި އެޖެންޑާތަކާއިގެން، އެކިއެކި މަޤްޞަދުތަކާ އެކު، އެއް ވަލެއްގައި ހިފި މީހުންނެވެ. "ޜައުން ތުރްކް" ގެ ސަފުތަކުގައި ތިބި ޞަހްޔޫނީ ޔަހޫދީންގެ އެންމެ މުހިއްމު މަޤްޞަދަކީ، ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ ސަރަޙައްދެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ފަލަސްޠީނުގައި ޞަހްޔޫނީ ދައުލަތެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތަށް ތާއީދު ކުރާނޭ އަދި އެކަމަށް އެތެރެއިން މަގުފަހި ކޮށްދޭނޭ ވެރިކަމެއް ޢުޘްމާނީ ޚިލާފަތުގައި ޤާއިމު ކުރުމެވެ. ނަޞާރާ ގިރީކުންނާއި އަރުމީނިޔަނުންގެ ތެރެއިން މި ޙަރަކާތުގައި ޝާމިލު ވި މީހުންގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ރޫޅައިލުމެވެ. ޢަރަބީން ކުރެ މި ތަޙްރީކުގައި ބައިވެރި ވި ބައެއް މީހުންގެ ހުވަފެނަކީ، ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ހަލާކު ކޮށްލައިގެން، ޢަރަބި ސަރަޙައްދުތަކުގައި ޢަރަބި އަމިއްލަ ދައުލަތްތައް އުފެއްދޭނެ މަގު ފަހި ކުރުމެވެ. ޢަރަބީންނާއި ތުރުކީންގެ ތެރެއިން މި ޙަރަކާތުގައި ބައިވެރި ވެގެން އުޅުނު އެތައް ބަޔަކީ ޔޫރަޕުގެ "ތަންވީރީ" ފިކުރާއި ފަލްސަފާތައް ފެނި، އެއިގެ އަވައިގައި ޖެހި، އިސްލާމް ދީނަކީ މާ ކަޓު، މާ ބޯދާ އެއްޗެއް ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރި ބަޔެކެވެ. އެއުރެންގެ އަމާޒަކީ ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގައި ޢަލްމާނިއްޔަތާއި ލާދީނިއްޔަތުގެ ނިޒާމެއް ޤާއިމު ކޮށް، ޢުޘްމާނީންގެ ތެރެއިން އިސްލާމް ދީނުގެ ހުރިހައި ނުފޫޒަކާއި ބާރެއް ކަނޑުވައިލުމާއި، ސިޔާސީ ނިޒާމާއި، ވިޔަފާރި އާއި އިޤްތިޞާދުގެ ނިޒާމާއި، ތަޢުލީމީ ނިޒާމާއި، ޤާނޫނީ ނިޒާމާއި، މީޑިޔާ ފަދަ އެންމެހައި ނިޒާމުތަކެއް ހުޅަނގުގެ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ބަދަލު ކުރުމެވެ. ޤައުމީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ޙަޔާތުން އިސްލާމް ދީން މުޅީން ދުރަށް ލުމެވެ. މި މީހުންނަކީ ޔޫރަޕުގެ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތަކުގެ މުއްސަނދިކަމާއި، އެމީހުންގެ ބާރާއި، އެމީހުންގެ ތަރައްޤީ ފެނިފައި، އޭގެ ދަޅަތަކުގެ ވިދުވަރަށް ހެއްލުނު މީހުންނެވެ. އަރާ އިރަށް އަޅުކަން ކުރި މީހުންނެވެ. ޔޫރަޕުގެ މުސްތަޝްރިގުން – އޮރިއެންޓަލިސްޓުން – އިސްލާމް ދީނާ ދެކޮޅަށް ކެނޑިނޭޅި ލިޔަމުން ދިޔަ ލިޔުންތަކާއި ފަތުރަމުން ގެންދިޔަ ޕްރޮޕެގެންޑާޔަކީ ތެދު ކަމަށް ގަބޫލު ކުރި މީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މި މީހުން ދުށް ގޮތުގައި، ތުރުކީއަށް ކުރިއެރުމާއި ތަރައްގީ އޮތީ، އަދި ޔޫރަޕާ އެއް ދަރަޖަޔަކަށް ދެވޭން އޮތް ގޮތަކީ، އިސްލާމް ދީނުގެ "ބުރައިން" ސަލާމަތް ވުމެވެ. "ހަތްވަނަ ޤަރުނުގެ ޢަރަބި ކަރައިގެ އުޞޫލުތަކަށް" ނޫނެކޭ ބުނުމެވެ. އޮޅުމެއް ނެތް ގޮތުގައި، ޜައުން ތުރްކުގެ ތަޙްރީކަށް މަދަދާއި އެހީތެރިކަން ލިބުނީ، އިސްލާމީ ޚިލާފަތު އުވައިލައި، އިސްލާމީ އުއްމަތް މުޅީން ރޫޅައިލައި، މުސްލިމުން ހުރިހައި ގޮތަކުން ކުޑަކަކޫމައްޗަށް ތިރި ކުރުމަށް ޓަކައި އެތައް ޤަރުނަކުއްސުރެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އައި ޔޫރަޕުގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުންނެވެ. މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޖަރުމަނުންނެވެ. ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް، އިނގިރޭސި ވިލާތާއި، ފަރަންސޭސި ވިލާތާއި، އިޓަލީ ވިލާތް ފަދަ ތަންތަނުން ވެސްމެއެވެ.\nޜައުން ތުރްކުގެ ޙަރަކާތްތައް ފުޅާ ވެގެން އައީ، ޢުޘްމާނީ ތަޚްތުގައި ރެނދަލި ކުރެއްވި ތިރީހަކަށް ރަސްކަލުންގެ ތެރެއިން، އެންމެ އަމާނާތްތެރި، އެންމެ ޤާބިލު، އިސްލާމް ދީނާއި އިސްލާމީ އުއްމަތް ދެކެ އެންމެ ބޮޑަށް ލޯބި ވެވަޑައިގަތް، މުސްލިމުންނާއި އިސްލާމީ ދުނިޔެއަށް ޓަކައި އިޚްލާޞްތެރިކަމާ އެކު އެންމެ ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި، އަދި ޢުޘްމާނީ ރަސްރަސްކަލުން ކުރެ އެންމެ ޤާބިލު އެއް ސުލްޠާން ކަމުގައި ވާ ޢަބްދުލްޙަމީދު ޘާނީގެ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރު، މީލާދީން 1870 އިގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. ޜައުން ތުރްކުގެ ޙަރަކާތްތައް އެމަނިކުފާނުގެ ދައުރުގައި ވަރުގަދަ ކުރާން ޖެހުނީ ވެސް، އެމަނިކުފާނަކީ އިސްލާމީ އުއްމަތް އަލުން އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވުމުގެ ދައުރެއް އިފްތިތާޙު ކުރެއްވުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރި ލީޑަރެއް ކަމުގައި ވާތީ، އެމަނިކުފާނުގެ ދުވަސް ދުއްވައިލުމަށް ޓަކައި އެފަދަ ޙަރަކާތެއް ފެށުން ކޮންމެހެން ލާޒިމު ވުމުންނެވެ. ކޮންމެއަކަސް، ޜައުން ތުރްކް ތަޙްރީކާއި، އެއުރެންނަށް މޭޒުމަތީންނާއި މޭޒުދަށުން މަދަދުވެރި ވަމުން ދިޔަ މީހުން، ސުލްޠާން ޢަބްދުލްޙަމީދާ ދެކޮޅަށް ހުރިހައި ހަތިޔާރެއްގެ ބޭނުން ކުރިއެވެ. ދުނިޔޭގެ ލޯތަކުގެ ކުރިމަތީގައްޔާއި، އިސްލާމީ އުއްމަތުގައި އެމަނިކުފާނުގެ އަބުރު ކަތިލުމުގެ ޕްރޮޕެގެންޑާ ހިންގިއެވެ. އެމަނިކުފާނު އަވަހާރަ ކޮށްލާން އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތީން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އަރިޔަހުގައި ތިބި އެތައް ބަޔަކަށް ރިޝްވަތު ދީގެން، ޣަދަރުވެރީންގެ ލިސްޓަށް އެއުރެން އަރުވައިގެން، އެއުރެން ލައްވައި އެމަނިކުފާނަށް އެތައް މުޞީބާތަކާއި، އެތައް ތަކުލީފަކާއި، އެތައް ގިލަނެއް ޖެއްސިމެއެވެ.\nޔޫރަޕުގެ ޞަލީބީ ބާރުތަކާއި، އިމެއް މިނެއް ނެތް މުއްސަނދިކަމަކާ އެކު ޔޫރަޕުގައްޔާއި މެދުއިރުމަތީގައި ޙަރަކާތްތެރި ވަމުން އައި ޞަހްޔޫނީންގެ ފުރިހަމަ ތާއީދު "ޜައުން ތުރްކް" ގެ ޚާއިނުންނަށް ލިބެމުން ދިޔަ އިރު، އެއުރެންގެ އެންމެ އިސް ލީޑަރުންގެ ތެރޭގައި ވެސް ޞަހްޔޫނީން ތިއްބެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ މީހަކީ ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ ޔަހޫދީ އާބާދީއަށް ނިސްބަތް ވި މުއްސަނދި ބޭންކަރެއް ކަމުގައި ވާ އިމޭނުއެލް ކަރާސޯއެވެ. ޞަލީބީންނާއި ޞަހްޔޫނީންގެ އެހީތެރިކަމާ އެކު، ޜައުން ތުރްކުން، 1908 ގައި "ޜައުން ތުރްކު އިންޤިލާބް" ގެ ނަމުގައި ބަޣާވާތެއް ކޮށް، ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ ބާރުވެރިކަން ޚަލީފާ ޢަބްދުލްޙަމީދުގެ އަތްޕުޅުން ފޭރިގަނެ، ޖެހިގެން އައި 1909 ވަނަ އަހަރު އެމަނިކުފާނު ތަޚްތުން ޢަޒުލު ކުރިއެވެ.\nމި ޒަމާނުގައި މުސްލިމް ޤައުމުތަކުން ފެންނަނީ ދެވަނަ އެހެން މަންޒަރެއް ނޫނެވެ. މި ދެންނެވި ތާރީޚު ތަކުރާރު ވަމުންދާ މަންޒަރެވެ. ހަމަ އެ މަކަރުވެރި ރޭވުންތަކެވެ. ހަމަ "ޜައުން ތުރްކް" ފަދަ ޣައްދާރުންނެވެ. ހަމަ ލަންޑަނާއި ޕެރިހާއި ބަރްލިނާއި ކޯޕަންހޭގަނާއި އޮޓާވާއިން އަންނަ މަދަދާއި ފައިސާއެވެ. "އެމްޑީއެން" ނުވަތަ "އުތެމަ" ގެ ނަމުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި މި އުޅެނީ ވެސް ހަމަ "ޜައުން ތުރްކް" އެވެ. ދެވަނަ އެހެން އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެމީހުންގެ ރިޕޯޓުތަކަށް ކެނެޑާއިން، ޖަރުމަނުން، އިނގިރޭސި ވިލާތުން، އޮސްޓްރޭލިޔާއިން ފައިސާ ލިބެނީ ކީއްވެގެންކަމާ މެދު އެއްވެސް އޮޅުމެއް އެބައޮތްތޯއެވެ؟ މި ދަންނަވާ ޣަދަރުވެރީން، މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ "ލަފުގައި ހިފައި" ހުޅަނގުގެ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުވެރިކަމުގެ ފައިދޮށަށް ވައްޓައިލާން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި އަބަދުވެސް ގޮވަނީ އެއް ގޮވެއްޔެކެވެ. ކިޔަނީ އެއް ލަވައެކެވެ. އިއްވަނީ އެއް ރާގެކެވެ. ދައްކަނީ އެއް ވާހަކައެކެވެ. އާދެ، ޑިމޮކްރަސީ ހަރުދަނާ ކުރާ ވާހަކައެވެ. ޢަދުލުއިންޞާފުގެ ނިޒާމު އިޞްލާޙު ކުރާ ވާހަކައެވެ. އިންސާނީ ޙައްޤުތައް ކުރި އަރުވާ ވާހަކައެވެ. އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން ހަމަހަމަ ކޮށްދޭ ވާހަކައެވެ. މި ހުރިހައި ގޮވެއްޔަކީ ވެސް، އެމީހުންގެ އަޞްލު މަޤްޞަދު ފޮރުވުމަށް ޓަކައި ބޭނުން ކުރާ މަކަރުވެރި މޫނުމައްޗެއްގެ ބައިތަކެވެ. މުސްލިމުން ކުރެ ބުއްދިޔާއި ޢިލްމުގެ ގޮތުން މަދު މީހުންގެ – ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުންގެ – ހިތްތައް އަތުލައިގަތުމުގެ ގޮތުން ދައްކާހައި ވާހަކަތަކެވެ. "ޜައުން ތުރްކް" ގެ ފަރާތުން ޚަލީފާ ޢަބްދުލްޙަމީދާ ދެކޮޅަށް ކުރި މަސައްކަތުގައި ވެސް ދެއްކީ ހަމަ މި ވާހަކަތަކެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އަގު ވައްޓައިލައި، އިތުބާރު ގެއްލުވައިލުމަށް ޓަކައި ވެސް ލާދީނީން ބޭނުން ކުރީ ހަމަ މި ޕްރޮޕެގެންޑާއެވެ.\nސުލްޠާން ޢަބްދުލްޙަމީދު ޢަޒުލު ކޮށް، ޜައުން ތުރްކްގެ އަތްމައްޗަށް ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ ބާރުތައް ގެންދިޔުމަށް ފަހު، ދެން ވީ ކިހިނެއް ކަމަށްތޯއެވެ؟ ޖުމްހޫރިއްޔަތު ހަރުދަނާ ވިތޯއެވެ؟ ރައްޔިތުން ބާރުވެރި ކުރެވުނުތޯއެވެ؟ ރައްޔިތުންގެ ތެރޭގައި ޢިލްމާއި ފިކުރު ވަރުގަދަ ކުރެވުނުތޯއެވެ؟ އަންހެނުން ބާރުވެރި ކުރެވުނުތޯއެވެ؟ ޢަދުލުއިންޞާފުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާ ކުރެވުނުތޯއެވެ؟ ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ ވެރިކަމާއި އިޖުތިމާޢީ ނިޒާމު ޒަމާނީ ކުރެވުނުތޯއެވެ؟ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގައި ޢުޘްމާނީ ދައުލަތަށް ޤަދަރާއި އިޙުތިރާމު ހޯދުނުތޯއެވެ؟ އިންސާނީ ޙައްޤުތައް ހަރުދަނާ ކުރެވުނުތޯއެވެ؟\nނޫނެކެވެ. މިއިން އެއްވެސް ކަމެއް ނުވިއެވެ.\nދެ މިސާލަކާ އެކު، ދަންނަވާން އޮތް ވާހަކަ ދަންނަވައިލާނަމެވެ. ވެރިކަމަށް އައިސް "ޜައުން ތުރްކް" އަށް ކުރެވުނު ކަމަކީ ހުޅަނގުގެ ފައިދޮށުގައި ބޮސް ދިނުމާއި، އިސްލާމް ދީނަށް އިހާނެތިކޮށް ހިތުމެވެ. އެހެން އެއްވެސް ކާމިޔާބެއް އެއްވެސް ކަމެއްގައި ނުހޯދި، އެމީހުންގެ ވެރިކަމުގައި ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ދިޔައީ އިނދަ ޖެހިގެންނެވެ. ސުލްޠާން ޢަބްދުލްޙަމީދު ޚިލާފަތަށް ވަޑައިގެން، ދައުލަތް އަލުން ކޮޅަށް ނެންގެވުމަށް ކުރައްވައިފައި ހުރި ނުހަނު މުހިއްމު ހުރިހައި މަސައްކަތްތަކެއް ވެސް ދިޔައީ ހަލާކު ވެގެންނެވެ. އާޚިރުގައި، މި ލާދީނީ ޢަލްމާނީންގެ ސަބަބުން ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ބޮޑު ބަދުނާމެއްގައި ވެސް ބެދި، ދައުލަތް ރޫޅައިލެވުނީއެވެ. 1914 ވަނަ އަހަރު، ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ފެށުމުން، "ޜައުން ތުރްކް" ގެ ބޮޑުން ވަގުތުން ނިންމީ ޖަރުމަނު ވިލާތާ އެއްކޮޅަށް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް ފުންމައިލުމަށެވެ. ޢުޘްމާނީންނާ އެއްވެސް ގޮތަކުން ގުޅުމެއް ބެހުމެއް ނެތް މި ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރި ވުމުގެ ސަބަބުން، ޢުޘްމާނީ ޚަޒާނާއިން އިސްރާފު ވެގެން ދިޔައީ ގުނައި ޢަދަދު ނުކުރެވޭހައި ގިނަ ފައިސާއެވެ. ގެއްލިގެން ދިޔައީ ތިން މިލިޔަނާ ކައިރި ކުރާ ޢަދަދެއްގެ ފުރާނައެވެ. އެއިގެ ތެރޭގައި ޢުޘްމާނީ ސިފައިންގެ ގާތްގަނޑަކަށް އަށްލައްކަ ޒުވާނުން ހިމެނުނެވެ. މި ބޮޑު ގެއްލުމާ އެކު، ހަނގުރާމަ ނިމުނީ ޢުޘްމާނީން އިނދަ ޖެހި، އެމީހުން ބައިވެރި ވި ކޮޅު ބަލި ވެގެންނެވެ. ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރި ވި އިރު، ސުލްޠާން ޢަބްދުލްޙަމީދު ހުންނެވީ އަރުވައިލެވި، ގޭބަންދުގައި، ތެސަލޯނިކީގައެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. "އަހުރެން ޔޫރަޕުގެ ބާރުތައް އެއް ބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކާ އަރައިރުން ވާނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ސާޅީސް އަހަރު ހުރީމެވެ. މިއަދު އެ ދުވަސް އައި އިރު، އަހުރެން މިއިނީ ތަޚްތުގައެއް ނޫނެވެ." ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރި ނުވެ، ޔޫރަޕުގެ ބާރުތަކުން ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ހަލާކު ކޮށް ނިކަމެތި ކުރުމަށް ކުރަމުން އައި މަސައްކަތްތައް މެދުކެނޑުނު ދުވަސްކޮޅު، ޢުޘްމާނީންނަށް އަލުން ހިން ދެމިލާން ލިބުނު ފުރުޞަތުގެ ބޭނުން ނުކުރެވުނުކަން އެމަނިކުފާނު ނުހަނު ހިތާމަފުޅާއެކު ފާހަގަ ކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް ކުރާނީ ކީއްތޯއެވެ! ލާދީނީންނަކީ އިސްލާމީ އެއްވެސް ޤައުމެއްގެ ޙަޤީޤީ މަޞްލަޙަތުތަކާ މެދު، އިސްލާމީ އެއްވެސް ޤައުމެއްގެ މުސްލިމް ރައްޔިތުންނާ މެދު ވިސްނާ ބައެއް ނޫނެވެ. އެއިރުވެސް، އަދި މިހާރުވެސް، މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ ލާދީނީ ޢަލްމާނީންގެ ވިސްނުމުގައި "އޮބްސެޝަނެއް" ފަދައިން ހުންނަ ހަމައެކަނި ފިކުރަކީ، އެ ޤައުމަކުން އިސްލާމް ދީނުގެ ބާރު ކަނޑުވައިލުމުގެ ފިކުރެވެ. އެކަމަށް ޓަކައި ޤައުމު ބަނޑަށް ޖައްސައި، ރައްޔިތުން ބިކަ ކޮށް، ޤައުމުގެ މިނިވަންކަން ނަގައިލެވޭ ހިސާބަށް ދާން ވެސް އެމީހުން ފަހަކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް، 1918 ވަނަ އަހަރު ބޮޑު ހަނގުރާމަ ނިމުނީ ޢުޘްމާނީންނާއި ޖަރުމަނުން ހިމެނުނު ކޮޅު ބަލި ވެގެންނެވެ. ނަތީޖާޔަކީ، ހަނގުރާމަ ހުއްޓުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވުންތަކުގެ ތެރެއިން، ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ރޫޅައިލެވުމެވެ. އިސްލާމީ އުއްމަތް ބައިބައި ކޮށް، ފަޅިފަޅި ކޮށް، އިސްލާމީ ޚިލާފަތު އުވައިލުމަށް ޔޫރަޕުގެ ޞަލީބީންނާއި ޞަހުޔޫނީން އެތައް ޤަރުނަކުއްސުރެ ރާވަމުން އައި ރޭވުންތައް – އެއިގެ އެންމެ ފަހުގެ އެއް ޕްލޭން ކަމުގައި ވާ ސައިކްސް ޕިކޮޓް އެއްބަސްވުން 1916 ފަދަ ޕްލޭންތަކާ އެއްގޮތަށް – ކާމިޔާބު ވުމެވެ. ޢުޘްމާނީންނަށް މަޖުބޫރު ވީ މަޝްހޫރު ސެވްރެސްގެ މުޢާހަދާގައި ސޮއި ކޮށް، އެމީހުންގެ އަތްދަށުގައި ހުރި ހުރިހައި އިސްލާމީ ބިންތަކެއް ދޫކޮށްލުމަށެވެ. ޚުދު މިއަދުގެ ތުރުކީ ވިލާތުގެ ބިމުން – ޢުޘްމާނީ ތުރުކީންގެ އަމިއްލަ ވަޒަނުން – ވެސް އެމީހުންނަށް ދެވުނީ އެންމެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. ބާކީ ހުރި ބައިތައް، އިސްތަންބޫލް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން، އެމީހުންގެ އަތުން އަތުލައިގަނެވުނީއެވެ. އެއިގެ ތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް ދެވުނީ ޔޫރަޕުގެ ނަޞާރާ ދައުލަތެއް ކަމުގައި ވާ ގިރީކަށެވެ. ވަރަށް ބޮޑު ބައެއް، ނަޞާރާ ދައުލަތެއް ކަމުގައި ވާ އަރުމީނިޔާއަށެވެ. ބާކީ ހުރި ސަރަޙައްދުތައް ގިރީކުންނާއި، އިޓަލީންނާއި، ފަރަންސޭސީން ފަދަ ޔޫރަޕުގެ ބާރުތަކުގެ ނުފޫޒުގެ ދަށުގައި އޮންނަ ތަންތަން ކަމުގައި ހެދުނީއެވެ.\n"ޜައުން ތުރްކް" ގެ ޙިކުމަތެއް ނެތުމާއި ނާޤާބިލުކަމާއި، އިސްތިޢުމާރަށް އެމީހުންގެ ސިކުނޑިތަކާއި ޟަމީރުތައް މުޅީން އަޅުވެތި ވެ ނިމިފައި ހުރިހުރމުގެ ހަމައެކަނި ނަތީޖާޔަކީ ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ރޫޅައިލުމެއް ނޫނެވެ. ތުރުކީ މުސްލިމުންގެ ބޮލުގައި އެޅުވުނު އެންމެ ބޮޑު ބަދުނާމަކީ ވެސް، މި ލާދީނީ އަދި ޢަލްމާނީ ޣައްދާރުން ހިންގި ޖަރީމާތަކެއްގެ ސަބަބުން އެޅުވުނު ބަދުނާމެވެ. އާދެ، ޢުޘްމާނީ ދައުލަތުގެ އަރުމީނިޔާ ދަރިކޮޅުގެ ނަޞާރާ ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް އެމީހުން ހިންގި ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ވީ ބަދުނާމެވެ. މިއަދާ ހަމަޔަށް ވެސް، ހުޅަނގު އިސް ވެއޮވެގެން، ތުރުކީ މުސްލިމުން އަރްމީނިޔާ ދަރިކޮޅުގެ ނަޞާރާއިންނާ ދެކޮޅަށް ނަސްލު ނެތިކޮށްލުމުގެ ޢަމަލުތައް - "އަރމީނިޔަން ޖެނޮސައިޑް" – ހިންގި ކަމަށް ބުނެ ދައްކާ ވާހަކައިގެ އަޞްލަކީ މިއެވެ.\nލާދީނީ ޢަލްމާނީންގެ ސަބަބުން އިސްލާމީ ޤައުމަކަށް މި ވަރުގެ ލަނޑެއް ނޫނީ އަދި މިހައިތަނަކަށް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. މި ޒަމާނުގެ އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ ޞަފުޙާތައް ބައްލަވާށެވެ. އެއިރުން މި ދެންނެވި ބަހުގެ ތެދުކަން މެންދުރުގެ އިރު ފަދައިން ސާފުކޮށް ފައުޅު ވެގެން ވާތީ ފެންނާނެއެވެ. ޢަރަބި ޤައުމުތަކުގައި އުފެދުނު ބަޢަޘް ޕާޓީތަކުގެ ސަބަބުން އެ ޤައުމުތަކަށް ލިބުނު ދެރަޔާއި ނުޤުޞާނުތަކެވެ. އަލްޖީރިޔާގެ ލާދީނީންގެ ސަބަބުން އެ ޤައުމަށް ލިބުނު އަދި މިއަދުވެސް ލިބެމުންދާ ނިކަމެތިކަމެވެ. ބޫރްޤީބާ އާއި އޭނާގެ ދަރިވަރު ބިން ޢަލީގެ ސަބަބުން ޓިޔުނީޝިޔާއަށް ލިބުނު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކާއި ނިކަމެތިކަމެވެ. އުޒްބެކިސްތާނުގެ އިސްލާމް ކަރިމޯފް ފަދަ ލާދީނީ ޢަލްމާނީންގެ ސަބަބުން، މެދުތެރޭ އޭޝިޔާގެ އެތައް މުސްލިމް ޤައުމަކަށް ޖެހުނު މުޞީބާތްތަކެވެ. ކުރިޔަށް ހުރި ތަނުގައި ވެސް، މިފަދަ ލާދީނީ ޢަލްމާނީންގެ އަތްމައްޗަށް މުސްލިމު ޤައުމެއްގެ ބާރުތައް ހިނގައްޖެ ނަމަ، އެތަނަކަށް ލިބޭނެ ހަމައެކަނި އެއްޗަކީ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި، އަރައިރުމާއި، ތަޅައިފޮޅުމާއި، ފިތުނަފަސާދަޔާއި، ޒުވާބާއި، އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ވޭނާއި ކެކުޅުމާއި ދެރަޔާއި މުޞީބާތެވެ. ސަބަބަކީ، ލާދީނީން ވޮޝިންގޓަނާއި ލަންޑަނާއި ކެންބެރާ އާއި އޮޓާވާ އާއި ޕެރިހާއި ބަރލިނުން ކިތަންމެ ފައިސާޔަކާއި، ކިތަންމެ ޕްރޮޕެގެންޑާ ސަޕޯޓެއް ހިފައިގެން އަޔަސް، އެމީހުންގެ ޕްރޮގްރާމް އިސްލާމީ ޤައުމެއްގައި ހިންގާ ތަން ބަލާކަށް އެ ޤައުމުގެ މުސްލިމުން ނުތިބޭނެތީއެވެ. އަވަހަށް ނުވަތަ ލަހުން ވިޔަސް މުސްލިމުން އެ ޙަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވާނެތީއެވެ. ދެން އުފެދޭ ކޯޅުމުގައި، މި ދެންނެވި ނަތީޖާތައް ނޫނީ ނުކުންނާނީ ކޮން އެއްޗެއްތޯއެވެ؟\nސެވްރެސްގެ މުޢާހަދާޔާ އެކު، ޢުޘްމާނީ ދައުލަތް ރޫޅައިލައި، ތުރުކީންގެ ވަޠަނީ ބިން ކޭކެއް ފަދައިން ފަޅައިލައި، އެ ބިމުގެ ބޮޑު ބައެއް ޔޫރަޕުގެ ޤައުމުތަކަށާއި ނަޞާރާއިންނަށް ދިން ހިނދު، ތުރުކީގެ ބިމާއި ސަރަޙައްދީ ތަމާމިޔަތު – ޓެރިޓޯރިއަލް އިންޓެގްރިޓީ – ގެ ދިފާޢުގައި ތުރުކީން ތެދު ވިއެވެ. އެ ހަނގުރާމައިގައި އިސްކޮށް ތިބީ ތުރުކީ ޤައުމިއްޔަތުގެ ދިދަ އުފުލި މުޞްޠަފާ ކަމާލާއި އޭނާގެ އެކުވެރީންނެވެ. ނަމަވެސް އެ ހަނގުރާމައިގައި އަމިއްލަ ފުރާނަތައް ޤުރުބާން ކުރުމަށް ތައްޔާރު ވެގެން ޖިހާދުގެ ސަފުތައް ރުކުރުވައިލީ ހަމަ މުސްލިމް ޢުޘްމާނީ ސިފައިންނެވެ. ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވައި، ޢަރަބި ބަހުން ދުޢާތަކާއި ޛިކުރުތަކާއި ތަސްބީޙަތައް ކިޔައިގެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ފަސް ނަމާދު ކުރި، އަދ ޢަރަބި ބަހުން ޤުރްއާން ކިޔަވައިގެން، ރަމަޟާން މަހު ރޯދަ ހިފައިގެން، ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން ނަޞްރަށް އެދި ދުޢާ ކުރަމުން، އިސްލާމް ދީނާއި އަމިއްލަ ޤައުމަށް ޓަކައި ޖިހާދު ކުރި ތުރުކީގެ ފަޚުރުވެރި މުސްލިމް ދަރީންނެވެ. ބުރުގާ އެޅި މައިންގެ ދަރީންނާއި، ބުރުގާ އެޅި އަނބީންގެ ފިރީންނާއި، ބުރުގާ އެޅި ދަރީންގެ ބަފައިންނެވެ. ގަޔަށް ވަޒަން އެރުމުން ޝަހާދަތް ކިޔަމުން ފުރާނަ ދޫކުރި މުސްލިމް ބަޠަލުންނެވެ. ދުޝްމަނުންގެ އަތްދަށުން ދީނާއި ޤައުމު ޙިމާޔަތް ކުރުމަށް ޓަކައި އެޅި ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކާ އެކު "ﷲ އަކްބަރު"ގެ ނަޢުރާ ކުރި ދަރީންނެވެ. އެމީހުންގެ ހިތްވަރާއި ޤުރުބާނީގެ ނަތީޖާޔަކީ، 1919 އިން ފެށިގެން 1923 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް ހިނގި ތުރުކީގެ މިނިވަންކަމުގެ ހަނގުރާމައިގައި، ޔޫރަޕުގެ ޞަލީބީ އަދި ޞަހްޔޫނީ ދުޝްމަނުން ބަލި ވުމެވެ. ތުރުކީންގެ ހިތްވަރުގަދަ ލަޝްކަރުތައް ފަރަންސޭސީންނާއި އިޓަލީންނާއި އިނގިރޭސީންނާއި ގިރީކުންނާއި އަރުމީނިޔަނުންގެ އެތައް ލައްކަ ސިފައިން ހިމެނުނު ދުޝްމަނުންގެ ފައުޖުތައް ތަޅައި، ފަހައި، ތުރުކީން ނެރެ، އިސްތަންބޫލް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން، މުޅީ ތުރުކީ މިނިވަން ކުރިއެވެ. ތުރުކީންނަކީ ގޮތެއްގައި ތިބޭ ބައެއް ކަމާއި، އިސްތިޢުމާރީންގެ ކުރިމަތީގައި ކުޑަކަކޫ ޖަހާނެ، އަދި "މަސާހިބު ވިދާޅުވި ގޮތެއް" މިހެން ކިޔައި ތަށިގަނޑު ދިއް ކުރާނެ ބަޔެއް ނޫންކަން ސާބިތު ކޮށްދިނެވެ.\nތުރުކީގެ މިނިވަންކަމުގެ މި ހަނގުރާމައިގައި، މުސްލިމް ސިފައިން ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ގެންދިޔައީ، އެމީހުންގެ ލީޑަރ މުޞްޠަފާ ކަމާލަކީ އިސްލާމް ދީނަށް ޓަކައި ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ގެންދިޔަ މުޖާހިދެއް ކަމަށް ހީ ކޮށްގެންނެވެ. އޭނާޔަށް ތުރުކީ އާއި މުޅި އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ އިއްތިފާޤުން "ޣާޒީ މުޞްޠަފާ ކަމާލް ޕާޝާ" ގެ ލަޤަބު ދިނެވެ. މުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ ޙަޤީޤަތާއި، އޭނާގެ އަޞްލު މަޤްޞަދު އެނގިފައި އޮތީ އޭނާގެ އެންމެ ގާތް މީހުންކޮޅަށެވެ.\nމިނިވަންކަމުގެ ހަނގުރާމަ ކާމިޔާބު ވެ، 29 އޮކްޓޯބަރު 1923 ގައި ތުރުކީގެ ދައުލަތް އިޢުލާން ކުރެވި، ތުރުކީގެ ތަންފީޛީ ބާރާއި، ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލިހަށާއި، މުޅި ޝަރުޢީ ނިޒާމަށާއި، ޢަސްކަރިއްޔާގެ އިސް ހުރިހައި މަޤާމުތަކަށް މުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ ގާތް މީހުން ލައި، މުޅި ދައުލަތުގެ ނިޒާމުގައި އޭނާގެ "ސުޕަރމެޖޯރިޓީ" ޤާއިމު ކުރެވުނު ހިސާބުން، އޭނާގެ ޙަޤީޤީ ރޭވުން ފައުޅު ވެގެން ދިޔައެވެ. އޭނާޔަކީ "ޜައުން ތުރްކް" ގެ ލާދީނީ ޢަލްމާނީން ފެށި މަސައްކަތް ފުރިހަމަ ކުރާން އައި މީހެއްކަން ސާފުކޮށް ބަޔާން ވެ އެނގިގެން ދިޔައެވެ. މާރިޗު31924 ގައި، މުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ ސަރުކާރުން، އިސްލާމީ ޚިލާފަތު އުވައިލުމުގެ ބިލެއް ޤާނުނު ހަދާ މަޖިލިހަށް ހުށައަލައި، އެ ބިލާ ދެކޮލަށް ބަޙުޘް ކުރުމުގެ އެއްވެސް ފުރުޞަތެއް ވެސް ނުދީ، އިދިކޮޅު ޚިޔާލުގެ ބެއިފުޅުންނަށް ބިރު ދައްކައި، ބައެއް ބެއިފުޅުން އަވަހާރަ ކޮށް، އެންމެ ފަހުން ބިލު ފާސް ކޮށް، ޚިލާފަތު އުވައިލިއެވެ. އެއާއެކު، އޭނާޔާ ދެކޮޅަށް މުސްލިމް ތުރުކީގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ރާޅުތައް ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. އެކި ދިމަދިމާއިން، އިސްލާމީ ޢިލްމުވެރީންނާއި ލީޑަރުންނާއި މުޙައްރިކުން، ލާދީނިއްޔަތާއި ޢަލްމާނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށް ތެދު ވެވަޑައިގަތެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ކޮންމެ ޙަރަކާތަކާ ދެކޮޅަށް، މުޞްޠަފާ ކަމާލާއި އޭނާ ތުރުކީގައި ޤާއިމު ކޮށްފައި އޮތް ޢަލްމާނީ އަދި ލާދީނީ "ސުޕަރސްޓްރަކްޗަރ" އިން ނެގީ އެންމެ ތޫނު، އެންމެ ހޫނު، އެންމެ ވިހަގަދަ ހަތިޔާރުތަކެވެ. އެއް މިސާލަކީ 1926 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި، ކުރުދީ މުސްލިމުންގެ މަޝްހޫރު ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ އަދި ލީޑަރު ޝައިޚް ސަޢީދު ބައިރާންގެ ޤިޔާދަތުގެ ދަށުން މުސްލިމުން ލާދީނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމުން، މުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ ސަރުކާރުން ކަން ކުރި ގޮތެވެ. ޝައިޚް ސަޢީދު ދަން ޖައްސައި އަވަހާރަ ކޮށްލެވުނީ ކުރުދީ މުސްލިމް ޢިލްމުވެރީންނާއި ލީޑަރުންގެ 46 ލީޑަރުންނާ އެކުގައެވެ. ދަންމަޅީގެ ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓިވަޑައިގެން ހުންނަވައި ޝައިޚް ސަޢީދު ވިދާޅުވި ބަސްފުޅުތައް ތަކުރާރު ނުކޮށް މި ވާހަކަ ނިންމައިލުމީ އަދަބު ކުޑަ ގޮތެއް ކަމަށް ވާނެތީ، އެ ބަސްފުޅުތައް ދަންނަވައިލާނަމެވެ. "އަހަރެންގެ ހިތުގައި ކަލޭމެންގެ މައްޗަކަށް ނަފްރަތެއް ނެތެވެ. ކަލޭމެންނާއި ކަލޭމެންގެ ސާހިބާ މުޞްޠަފާ ކަމާލު ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށް ނަފްރަތު ކުރީއެވެ. މި މައްސަލައިގެ އިންޞާފު ޤާއިމު ކުރެވޭނީ ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެކަލާނގެ ދަރުބާރުގައެވެ."\nލާދީނީ ޢަލްމާނީން މުސްލިމުންގެ ދައުލަތްތަކާއި ޤައުމުތަކުގެ ބާރުވެރިކަމުގެ ލަގަން އަތުލަނީ، އިންސާނީ ޙައްޤޭ، ޑިމޮކްރަސީއޭ، އަންހެނުން ބާރުވެރި ކުރުވަނީއޭ، އަދި ދެންވެސް މި ބާވަތުގެ ޕްރޮޕެގެންޑާތައް ފަތުރައިގެންނެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންނަށް ބާރު ލިބުމަށް ފަހު، އަބަދުވެސް ފެންނަނީ އިސްލާމީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ކަތިލުމަށް ޓަކައި، އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ އަނިޔާވެރި އަދި ބޭއިންޞާފު، ޚުދުމުޚްތާރު ނިޒާމުތަކެއް ޤާއިމު ކުރާ ތަނެވެ. މި ނިޒާމަށް އަބަދުވެސް މަދަދާއި ސަޕޯޓު ދޭނީ ޔޫރަޕުގެ ޞަލީބީންނާއި ޞަހްޔޫނީންނެވެ. އެމީހުންނަކަށް ދުވަހަކުވެސް އެމީހުން އެބުނާ "އިންޞާފެއް" ނުގެނެވެއެވެ. އެބުނާ "އިންސާނީ ޙައްޤުތަކެއް" ހޯދައެއްނުދެވެއެވެ. އެބުނާ "ޑިމޮކްރަސީއެއް" ޤާއިމެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެމީހުންނަށް ބާރު ލިބުމުން، އަބަދުވެސް ފެންނަނީ އިސްލާމް ދީން ދެކެ އެމީހުންގެ ހިތްތަކުގައި އޮންނަ ރުޅިޔާއި ނަފްރަތު އެގޮތްމިގޮތުން ފައުޅު ކޮށް، އެކަމާ ދެކޮޅަށް މުސްލިމުންގެ ސަފުތަކުގެ ތެރެއިން ތެދު ވާ ބަޔަކު، ހަމައެއް، އިންޞާފެއް، ނިޔާއެއް، އަނިޔާއެއް، ޑިމޮކްރަސީއެއް، މިނިވަންކަމެއް، އަންހެނެއް، ފިރިހެނެއް ބެލުމެއް ނެތި، ތަޅައި ރޯނާގަންނުވާ މަންޒަރެވެ. އެއިރުވެސް، މިހާރުވެސް މިއީ ކަން ހިނގާ ގޮތެވެ.\nމުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ ލާދީނީ އަދި ޢަލްމާނީ މަޝްރޫޢު ވެސް ހިންގުނީ މިގޮތަށެވެ. ތުރުކީގެ އިސްލާމީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ކަތިލުމަށް ޓަކައި، މުޞްޠަފާ ކަމާލާއި އޭނާގެ ލާދީނީ ސަރުކާރުން، އެ ޤައުމުގެ މުސްލިމުންނަށް ނުދޭ އަނިޔާއެއް، ނުކުރާ ހާނީއްކައެއް ނެތެވެ. މަޝްހޫރު މުސްލިމް ޢާލިމް ބަދީޢުއްޒަމާން ސަޢީދު ނޫރްސީ ފަދަ އެތައް ޢާލިމުންނެއް، ޖަލުތަކުގައި ނިހާއީ އަނިޔާގެ އަނދިރިކަމުގައި އެތައް އަހަރެއް ހޭދަ ކުރެއްވިއެވެ. ޝައިޚް ސަޢީދު ބައިރާން ފަދަ އެތައް ސަތޭކަ ޢިލްމުވެރީންނެއް ޝަހީދު ކުރެވުނެވެ. ލާދީނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށް ތެދުވި މުސްލިމުންނަކީ "ދައުލަތާ ދެކޮޅު ޙަރަކާތް ހިންގާ މީހުން" ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ސިފައިން ނެރެގެން، އެތައް ހާސް މުސްލިމުން ހައްޔަރު ކޮށް ޖަލަށް ލެވުނެވެ. އެތައް ހާސް ބަޔަކު ޝަހީދު ކުރެވުނެވެ. އެތައް އަވަށެއް ސުންނާފަތި ކުރެވުނެވެ. އެތައް ބަޔެއްގެ ގެދޮރު ސުންނާފަތި ކުރެވުނެވެ. އެތައް ބަޔެއްގެ މުދާ ފޭރިގަނެވުނެވެ. އެތައް ހާސް މުސްލިމް އަންހެން ދަރީން ރޭޕް ކުރެވުނެވެ. މި ކަންކަން ކުރެވުނު އިރު، ތުރުކީގައި ލާދީނީންގެ ވެރިކަން ޙަޤީޤީ މާނައިގައި ވެއްޓި މުސްލިމުންގެ އަތްމައްޗަށް ތުރުކީގެ ވެރިކަން އައުމާ ހަމަޔަށް – އެކަން ހިނގީ 2003 ގައި، ތުރުކީގެ މިހާރުގެ ރައީސް ރަޖަބް ޠައްޔިބް އުރްދުޣާން ތުރުކީގެ ބޮޑުވަޒީރުކަމަށް ވަޑައިގަތުމުންނެވެ – ތުރުކީއަށް އެއްވެސް ރޮނގަކުން، އެއްވެސް ގޮތަކުން، އެއްވެސް ކަމަކުން، ހޯދުނު ތަރައްޤީއެއް ކުރިއެރުމެއް ނެތެވެ. ޢިލްމީ ގޮތުންނާއި، ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންނާއި، އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން މިއަދު ތުރުކީ އޮތް މަޤާމަށް އެ ޤައުމު އަލުން ގެންނެވީ، ﷲ ގެ ރަޙުމަތްޕުޅާ އެކު، މުސްލިމް ލީޑަރ ރަޖަބް ޠައްޔިބް އުރްދުޣާންގެ ސަރުކާރުންނެވެ. އެމަނިކުފާނު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމާ ހަމަޔަށް، ލާދީނީންގެ ވެރިކަމުގައި، ތުރުކީ އޮތީ އެއްވެސް ދާއިރާޔަކުން ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައި ނެތް، އިޤްތިޞާދީ އުފެއްދުންތެރިކަން ދަށް، ތަރައްޤީގެ ހަރުފަތުން ކުރިޔަށް ދިޔުމުގެ ޤާބިލިއްޔަތެއް ނެތް، ހުރިހައި ގޮތަކުން ހަލާކު ވެފައި އޮތް ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nތުރުކީގައި ގަދަބާރުން ލާދީނީ އަދި ޢަލްމާނީ ނިޒާމެއް ޤާއިމު ކުރުމުގައި މުޞްޠަފާ ކަމާލަށް ކާމިޔާބު ވީ އެތައް ސަބަބަކާ ހުރެއެވެ. މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި، "ޜައުން ތުރްކް" ގެ ޒަމާނުއްސުރެ، ޔޫރަޕުގެ ޞަލީބީންނާއި ޞަހްޔޫނީންގެ މާލީ އަދި އެހެނިހެން ބާވަތްތަކުގެ އެހީތެރިކަމާ އެކު، ޢަލްމާނީންނާއި ލާދީނީން ނިކަން ރަނގަޅަށް އެކަމަށް ތައްޔާރު ވެގެން ތިބެ، ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރީތީއެވެ. މުސްލިމް ލީޑަރުން އެފަދަ ނުރައްކާތަކާ މެދު ކުރީބައިގައި ތައްޔާރު ނުވެ ތިބީތީއެވެ. މުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ އާދަޔާ ޚިލާފު ބުއްދިޔާއި، ޝަޚްޞީ ޤާބިލިއްޔަތާއި، ހިތްވަރާއި، ޢަޒުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ތުރުކީގައި ވެސް، އެހެން މުސްލިމު ޤައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން، ލާދީނިއްޔަތާއި ޢަލްމާނިއްޔަތުގެ ވިހައިން ބުއްދިޔާއި ޟަމީރު ތަޣައްޔަރު ވެފައި ތިބި ޚާއިނުންގެ އެތައް ހާސް ބަޔަކު ތިބީތީއެވެ. އަދި، އާޚިރުގައި، ލާދީނީންގެ ޢަލްމާނީ މަޝްރޫޢަށް ޔޫރަޕާއި ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އޮފް އެމެރިކާގެ ފުރިހަމަ ތާއީދާއި މަދަދު ލިބުނީތީ ވެސް މެއެވެ. މި މަސައްކަތުގައި، މުޞްޠަފާ ކަމާލަށް ޖުމުލަ ނުވަ ފަހަރެއްގެ މަތީން ތުރުކީގައި މާރުޝަލް ޤާނޫނު ހިންގާން ޖެހުނެވެ. އޭނާގެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ކުރެވުނީ އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ދަގަނޑު އަތަކުން ކުރި މަސައްކަތުންނެވެ. އެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ވެގެން ދިޔައީ، ތުރުކީގެ ސިޔާސީ، އިޖުތިމާޢީ، އަދި އިޤްތިޞާދީ ނިޒާމުން އިސްލާމް ދީނުގެ ބާރު މުޅީން ކަނޑުވައިލެވިގެންނެވެ. ޞޫފީ ދަރުވޭޝީންނާއި ޞޫފީ ޠަރީޤާތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކު ކޮށްލެވުނެވެ. އިސްލާމީ މަދަރުސާތައް ހިންގުން މަނާ ކުރެވި، ދައުލަތުގެ މަދަރުސާތަކުގައި އިސްލާމް ދީން ކިޔަވައިދިނުން ހުއްޓުނެވެ. ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ކައިވަނި ކުރުމާއި ވަރި ކުރުން މަނާ ކުރެވުނެވެ. ޢަރަބި އަކުރުން ލިޔެކިޔުން މަނާ ކުރެވި، ތުރުކީ ބަސް ލެޓިން އަކުރުން ލިޔާން ފެށުނެވެ. އަންހެނުން ބުރުގާ އެޅުން މަނާ ކުރެވުނެވެ. ބަނގުރަލާއި ކަސްބީ ވިޔަފާރި ކުރާ ތަންތަން ހިންގުން ހުއްދަ ކުރެވި، މުޅި ޤައުމުގައި "ބިރެއް ނެތި މަޖާ ކުރުމުގެ" ބަނގުރާ ޕާޓީތައް ޢާއްމު ކުރެވުނެވެ. މި ދެންނެވީ އަދި ބައެއް ކަންކަމުގެ ވާހަކައެވެ.\nއިސްލާމް ދީން "ޑީއިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ކުރުން\nމި ފިޔަވަޅުތަކުގެ މަޤްޞަދަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟\nއެއްވެސް ދީނެއް، ނުވަތަ ފިކުރީ ނިޒާމެއް، ނުވަތަ ފަލްސަފާއެއް، ނުވަތަ ޤައުމިއްޔަތެއް، ނުވަތަ ސަޤާފީ ނިޒާމެއް، މުޖުތަމަޢެއްގައި ދެމި އޮންނާނީ، އަދި އެއް ޖީލަށް ފަހު އަނެއް ޖީލަށް ދެމިގެން ދާނީ، އެ އެއްޗެއް މުޖުތަމަޢުގައި "އިންސްޓިޓޔުޝަނަލައިޒް" ވެފައި ހުރެގެންނެވެ. އެއީ ހެޔޮ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އަދި ނުބައި އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިޔަސްވެހެވެ. މި ޠަބަޢީ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢެއްގައި ވެސް އިސްލާމް ދީން ދެމިއޮންނާނީ، އެ މުޖުތަމަޢުގައި އިސްލާމް ދީން "އިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ވެފައި އޮތް ނަމައެވެ. އެހެން ނޫން ނަމަ، އެއް ޖީލަކަށް ފަހު އަނެއް ޖީލެއް ދީނާ ދުރަށް ދަމުންދަމުން ގޮސް، އާޚިރުގައި އެ މުޖުތަމަޢަކުން އިސްލާމް ދީން ފޮހެވިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. ދީނެއް މުޖުތަމަޢުގައި "އިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ވާނީ، އެ މުޖުތަމަޢުގެ ސަގާފީ ކަންކަމާއި، ސިޔާސީ ނިޒާމާއި، އިޤްތިޞާދީ ނިޒާމާއި، ތަޢުލީމީ ނިޒާމާއި، މީޑިޔާ ފަދަ އެންމެހައި ދާއިރާތަކުގައި، ދީނުގެ މުހިއްމު ދައުރެއް އޮވެގެންނެވެ. މި ހުރިހައި ނިޒާމެއްގައި ވެސް، ދީނުގެ ކަންކަން، ފަރުދުންނަށް ވުރެ "ޢުމުރު ދިގު" އަދި އެއް ޖީލަކަށް ފަހު އަނެއް ޖީލެއްގެ އަތްމަތީން ދެމެހެއްޓޭ އަދި ބެލެހެއްޓޭ "އިންސްޓިޓިޔުޝަންތަކެއް" ގެ ތެރެއިން ރައްކައުތެރި ކުރެވިގެންނެވެ. މި ތަނުގައި "އިންސްޓިޓިޓިޔުޝަން" އެވެ މި ކިޔެނީ ވަރަށް ފުޅާ މާނައެއްގައެވެ. އިސްލާމް ދީނުން މިސާލު ދައްކަނީ ނަމަ، ނަމާދާއި އެ ނަމާދު އަދާ ކުރެވޭ މިސްކިތްތަކަކީ "އިންސްޓިޓިޔުޝަން" އެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ފަސް ފަހަރު އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢެއްގެ މިސްކިތްތަކުގެ މުންނާރުތަކުން އެ ގޮވައިލެވޭ "ބަންގި" އަކީ "އިންސްޓިޓިޔުޝަން" އެކެވެ. ރަމަޟާން މަހާއި، ޙައްޖާއި، ހުކުރު ނަމާދާއި، ދެ ޢީދާއި، ދީނި ގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ ޢާޝޫރާ ދުވަސް ފަދަ ދުވަސްތަކަކީ ވެސް "އިންސްޓިޓިޔުޝަންތަކެކެވެ". ނަމަވެސް މުޖުތަމަޢެއްގައި ދީން ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ރައްކައުތެރި ކުރުމަށް ޓަކައި ފަރުދުންގެ ފެންވަރުގައި މި ކަންކަން ކުރެވުމަކުން ނުފުދެއެވެ. މުޖުތަމަޢެއްގައި އިސްލާމް ދީން ރައްކައުތެރި ކުރެވޭނީ، ސިޔާސީ، އިޖުތިމާޢީ، އަދި އިޤްތިޞާދީ ޙަޔާތުގައި ވަރަށް ވަރުގަދަޔަށް އިސްލާމް ދީން "އިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ކުރެވިގެންނެވެ. އިސްލާމީ ޢިލްމިއްޔާ – އެކަޑީމިޔާ – އަކީ، މިގޮތުން އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢެއްގައި އޮންނާނެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް އިސްލާމީ "އިންސްޓިޓިޔުޝަން" އެވެ. ތުރުކީ ފަދަ ޤައުމުތަކުގައި އެ ހުންނަ ޞޫފީ ޠަރީޤާތަކަކީ ވެސް ވަރަށް މުހިއްމު އިސްލާމީ "އިންސްޓިޓިޔުޝަން" އެކެވެ. އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގައި ހުންނަ ހަރުދަނާ އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓިތަކާއި، ދައުލަތުގެ އިސް މުއައްސަސާތަކެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަ ފަތުވާ މަޖިލިސްތައް ފަދަ ތަންތަނަކީ، އިސްލާމީ "އިންސްޓިޓިޔުޝަންތަކެވެ". އިސްލާމީ މަޖައްލާތަކާއި ނޫސްތަކާއި، ޤަވާޢިދުން ބޭއްވޭ އިސްލާމީ ތަޙްރީކުގެ ޙަރަކާތްތަކަށް ވެސް ހަމަ މި ޙައިޘިއްޔަތު ލިބެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ކީރިތި ޤުރްއާނާއި މާތް ނަބިއްޔާގެ "ބަސް" ކަމުގައި ވުމުގެ މުހިއްމު ޙައިޘިއްޔަތުގެ ސަބަބުން، "ޢަރަބި ބަހަކީ" ވެސް ވަރަށް މުހިއްމު އިސްލާމީ "އިންސްޓިޓިޔުޝަން" އެކެވެ. ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު، ޢަރަބި ބަހަކީ އިނގިރޭސި، ނުވަތަ އެހެން ވެސް ބަސްބަހެކޭ އެއްފަދަ ބަހެކޭ، އެއަށް އިތުރު ވަކި ޙައިޘިއްޔަތެއް ނޯންނާނެޔޭ ބުނަނީ މި ޙަޤީޤަތް ނުވިސްނޭތީއެވެ. ނުވަތަ މި ޙަޤީޤަތް ޤަބޫލު ކުރާން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ. ނުވަތަ މި ޙަޤީޤަތް ފޮރުވާން ގަސްދުގައި ކުރާ މަސައްކަތެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.\nމުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ ލާދީނީ އަދި ޢަލްމާނީ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން، ތުރުކީ ބަސް ޢަރަބި ބަހުން ލިޔުން ހުއްޓުވައި، ލެޓިން ބަހުން ތުރުކީ ބަސް ލިޔެކިޔުން މަޖުބޫރު ކޮށް، އިސްލާމީ މަދަރުސާތައް އުވައިލައި، އިސްލާމީ ތަހްރީކު ފަނާ ކޮށް، ޢިލްމުވެރީންގެ ކުރިފުޅުމަތިގައި ދުނިޔެ ކުޑަ ކޮށް، ޞޫފީ ޠަރީޤާތައް ރޫޅައިލުން ފަދަ ކަންކަން ކުރުމުގެ އެންމެ ބޮޑު މަޤްޞަދަކީ، ތުރުކީގެ މުޖުތަމަޢުން، ތުރުކީންގެ ޤައުމީ ޙަޔާތުން، އިސްލާމް ދީން "ޑީއިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ކޮށްލުމެވެ. އެއިރުން، މަދު ޖީލުތަކަކަށް ފަހު، ޤައުމުން އިސްލާމް ދީން އަމިއްލަޔަށް ފޮހެވިގެން ނެތިގެން ހިނގައިދާނެތީއެވެ. މިއީ މުޞްޠަފާ ކަމާލުގެ އައު އުފެއްދުމެއް، ނުވަތަ އައު އީޖާދެއް ވެސް ނޫނެވެ. މިއީ ޔޫރަޕުގެ ޞަލީބީ ބާރުތަކުން – ޚާއްޞަކޮށް ފަރަންސޭސީންނާއި އިނގިރޭސީން – އިސްލާމީ ޤައުމުތައް އިސްތިޢުމާރު ކޮށްގެން ތިބި އިރު، އެ ޤައުމުތަކުން އިސްލާމް ދީނުގެ ބާރު ކަނޑުވައިލުމަށް ޓަކައި، އެއުރެން އީޖާދު ކުރި އުކުޅުތަކެވެ. އެއުރެން ވަނީ މެލޭ އާރޗިޕެލެގޯ އިން ފެށިގެން މޮރޮކޯއާ ހަމަޔަށް، އެތައް އިސްލާމީ ޤައުމެއްގައި މި އުކުޅު ތަންފީޛު ކޮށް، ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ކާމިޔާބުތަކެއް ވެސް ހޯދައިފައެވެ. މުޞްޠަފާ ކަމާލާއި އޭނާގެ އެކުވެރީން، މި އުކުޅު ކޮޕީ ކޮށްގެން، ތުރުކީގެ ޙާލަތަށް ފައްތައިގެން، އެއުރެންގެ އަމިއްލަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރީއެވެ.\nވިސްނައިވަޑައިގަތީމުތޯއެވެ! ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވެސް ޢަލްމާނީ ލާދީނީން ވަނީ މި އުކުޅު ބޭނުން ކޮށްފައެވެ.\nދެހާސް އަށް ވަނަ އަހަރު މަޢުހަދުއް ދިރާސާތިލް އިސްލާމިއްޔާ އުވައިލެވުނީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟ ހަމަ އެ އަހަރު، ދިވެހި ދައުލަތުގައި، ތަންފީޛީ ބާރެއް ނެތަސް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީސް ފިޔަވައި ދައުލަތުގެ އެންމެ ޝުހުރަތު ހުރި، އެންމެ ހައިބަތު ހުރި، ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކާއި ސިކުނޑިތަކުގައި އެންމެ މުހިއްމުކަން ލިބިހުރި މުއައްސަސާ ކަމުގައި ވާ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލިސް އުވައިލެވި، އެ މަޖިލިސް އާދައިގެ އެހެން މިނިސްޓްރީތަކާ އެއް ދަރަޖައެއްގެ މިނިސްޓްރީއެއްގެ ފެންވަރަށް ދަށް ކުރެވުނީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟ އާދޭހެވެ! އެއީ ރާއްޖޭގައި އިސްލާމް ދީން "ޑީއިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ކުރުމުގެ ގޮތުން، ލާދީނީން ހިންގި ޢަމަލުތަކެވެ. އަޅުގަނޑު މިހެން ދެންނެވީމާ، ބައެއް ބެއިފުޅުން އަޅުގަނޑު ސިޔާސީ ވަނީއޭ، ސިޔާސީ މަޤްޞަދެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަނީއޭ، މިފަދަ ތުހުމަތުތައް ކުރައްވާނެކަން ވެސް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ދަންނަވާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އިސްލާމް ދީނުގެ ޙައްޤުގައި، އަދި އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ ޙައްޤުގައި، ޙަޤީޤަތް ހާމަ ކޮށް ދަންނަވާ ތެދުބަހެވެ. މަޢުހަދުއް ދިރާސާތިލް އިސްލާމިއްޔާ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރި އިސްލާމީ ތަޢުލީމުގެ އެންމެ މުހިއްމު މުއައްސަސާއެވެ. ރާއްޖޭގައި ދީނުގެ ޢިލްމާއި، އިސްލާމީ ތަޙްރީކު އޮތީ، އެތަން އުފެދުނު ފަހުން، ސައްތައިން ސައްތަ އެތަނާ ގުޅިފައެވެ. ދައުލަތުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، އިސްލާމް ދީނުގެ ބަސް އެންމެ ވަރުގަދަޔަށް ބުނާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ހުރީ، އަދި އިސްލާމް ދީން ދައުލަތުގެ ނިޒާމުން ނަގަހައްޓާނެ ކަމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ރަމްޒަކަށް ހުރީ، އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލިހެވެ. ޙަޤީޤަތުގައި، ދިވެހިރާއްޖެޔަކީ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން، އިސްލާމް ދީން އެންމެ ކުޑަކޮށް، އެންމެ ބަލިކަށިކޮށް "އިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ވެފައި އޮތް އެއް ޤައުމެވެ. ރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ "އިންސްޓިޓިޔުޝަންތަކުގެ" ތެރެއިން އެންމެ މުހިއްމު ތަންތަނުގެ ތެރޭގައި މި ދެ ތަން ހިމެނޭކަން، ރާއްޖޭގެ ލާދީނީންނަށް އެމީހުންގެ އިނގިރޭސި ސާހިބުން – ފްރެންޑްސް އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް – އޮތީ ކިޔައިދީފައެވެ. ރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ހަލާކު ކުރުމަށް ޓަކައި ކުރާންވީ މަސައްކަތް ލިޔެބަޔާން ކޮށް، އެމީހުން ދިން "ގައިޑް" ގައި، އެންމެ ފުރަތަމަ އޮތީ މި ދެ މުއައްސަސާ ހަލާކު ކޮށްލުން ކަމާ މެދަކު އަޅުގަނޑު ޝައްކެއް ނުކުރަމެވެ. އެހެންކަމުން، ބާރު ލިބުނު ދުވަހު އެކަން ކުޅައީއެވެ. ޢަރަބިއްޔާ ސްކޫލާ ދިމާ ކުރީ ވެސް ހަމަ އެގޮތުންނެވެ. ކަން ދިމާ ކުރި ގޮތުން، ބޭނުން ވިހައި ފުރިހަމަޔަށް އެކަން ނުކުރެވުނީއެވެ.\nހަނދާނުން ފޮހެނުލެވޭނެ ޤުރުބާނީ\nމުޞްޠަފާ ކަމާލާއި އޭނާގެ އެކުވެރީން، އަދި އެމީހުންނަށް ފަހުގައި ވެސް އެތައް ޒަމާނެއް ވާންދެން ތުރުކީގެ ދައުލަތުގެ ނިޒާމާއި، ޢިލްމިއްޔާ އާއި، މީޑިޔާ ފަދަ ހުރިހައި ދާއިރާތަކެއްގައި ވަކި ހިއްޕައިލައިގެން ތިބި ޢަލްމާނީންގެ ސަބަބުން ތުރުކީގެ އިސްލާމީ ޝަޚްޞިއްޔަތު މުޅީން ކަތިލެވި، ޤައުމުން އަބަދުގެ އަބަދަށް ޓަކައި އިސްލާމީ ނޫރުގެ އަލިކަން ނެތި ވެގެން ނުދިޔައީ އެ ޤައުމުގެ މުސްލިމް އެތައް ހާސް ދަރީންނެއްގެ މަތިވެރި ޤުރްބާނީގެ ސަބަބުންނެވެ. އެފަދަ އެއް ޤުރުބާނީ އަކީ، "ބަންގީގެ ޝަހީދު"ގެ ޝަރަފުވެރި ލަޤަބު ލިބިވަޑައިގަތް ތުރުކީ ލީޑަރު ޢަދްނާން މެންދަރެސް ފުރާނަފުޅުން އަގު ދެއްވައިގެން، ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވުން އަލުން ރުޖޫޢަ ކުރެއްވި ކުރެއްވުމެވެ.\nމުޞްޠަފާ ކަމާލާއި އޭނާގެ ލާދީނީ އެކުވެރީން ވަނީ ތުރުކީގައި ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވުމާއި، ﷲ ގެ އިސްމުފުޅު ޢަރަބި ބަހުން ބޭނުން ކުރުން ވެސް 1932 ވަނަ އަހަރު ފާސްކޮށް ތަންފީޛު ކުރާން ފެށި ޤާނޫނެއްގެ ޒަރީޢާއިން މަނާ ކޮށްފައެވެ. "ﷲ" މި އިސްމުފުޅުގެ ބަދަލުގައި، ތުރުކީގައި ބޭނުން ކުރާ ގޮތަށް ޢަލްމާނީން ހަމަޖެއްސީ "މާތްރަސްކަލާނގެ" މި މާނަ ކުރެވޭ ތުރުކީ ލަފުޒެއް ކަމުގައި ވާ "ތާންރް" އެވެ. އެހެންކަމުން، ތުރުކީގައި ބަންގި ގޮވާ އިރު، ބަންގީގެ ފުރަތަމަ ކަލިމައެއްގެ ގޮތުގައި، "ﷲ އަކްބަރު" ގެ ބަދަލުގައި އޮންނަނީ "ތާންރް އުލުދޫރް" އެވެ. މި ފިޔަވަޅާ ދެކޮޅަށް ވެސް ތުރުކީގެ ރައްޔިތުން އެކި ސިފަސިފައިގައި އިޙްތިޖާޖު ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ޢަލްމާނީން އެމީހުންގެ ގޮތް ދުލެއް ނުކުރިއެވެ. މިސްކިތްތަކުގެ މުއައްޒިނުން އެކަމާ ދެކޮޅު ހަދައި، ޢަރަބި ބަހުން މެނުވީ ބަންގި ނުގޮވާނެކަން ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް އެންގިއެވެ. މުޞްޠަފާ ކަމާލު އެންގީ، ތުރުކީ ބަހުން ބަންގި ގޮވުމަށް ތަމްރީނު ކުރެވިފައި ތިބި މީހުން އެބަތިބި ކަމަށާއި، ތުރުކީ ބަހުން ބަންގި ގޮވުމަށް އިންކާރު ކުރާ ކޮންމެ މުއައްޒިނަކު ވަޒީފާއިން ވަކި ކުރުމަށެވެ. ޢާއްމު ރައްޔިތުން މަގުތަކަށް ނުކުމެ އެކަމާ ދެކޮޅަށް އަޑު އުފުލައި އިޙްތިޖާޖު ކުރުމުން، ލާދީނީ ސަރުކާރުގެ ފުލުހުން އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ އަނިޔާވެރިކަމާ އެކު އެ ހުރިހައި އިޙްތިޖާޖުތަކެއް ވެސް ރޫޅައިލީއެވެ. ބައެއް މިސްކިތްތަކުގައި މުއައްޒިނުން ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވުން ނުހުއްޓާތީ، މިސްކިތްތަކުގެ ކައިރީގައި ފުލުހުން ބައިތިއްބައި، ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވައިފި ކޮންމެ މުއައްޒިނަކު ހައްޔަރު ކޮށް، ޖޫރިމަނާ ކޮށް ނުވަތަ ތިން މަހަށް ޖަލަށް ލުމުގެ އަދަބު ވެސް ދެވުނެވެ. ނަމަވެސް މި ނާތަހުޒީބު ޢަމަލާ ދެކޮޅަށް ތުރުކީގައި ކުރެވެމުން ދިޔަ އިޢުތިރާޟާއި އިންކާރާއި އިޙުތިޖާޖަކަށް ހުއްޓުމެއް ނައެވެ. މުސްލިމް މައިންބަފައިން ނުހަނު ފަރުވާތެރިކަމާ އެކު، ޅަދަރީންނަށް ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވާން ދަސް ކޮށްދެމުން ދިޔައެވެ. ހިތްވަރުގަދަ މުސްލިމް މުޙައްރިކުން، ކޮންމެ ގޮތެއް ވިޔަސް ވަރިހަމަ ކަމަށް، ޢަރަބި ބަހުން ބަންގީގެ އަޑު އިއްވަމުން ތުރުކީގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި ފައިމަގުގައި ދަތުރު ކުރުން ފަދަ މާނަ ފުން ރަމްޒީ ޙަރަކާތްތައް ހިންގަމުން ދިޔައެވެ. އެފަދަ ދެ މުޙައްރިކުން ކަމުގައި ވާ މުޙްޔިއްދީން އަރްތުޣްރޫލާއި، ޢުޘްމާން ޔާޒް، 1949 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބުރުވަރީ މަހުގެ4ވަނަ ދުވަހު، ތުރުކީގެ ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލިހުގެ ޖަލްސާއެއް ކުރިޔަށް ދަނިކޮށް، މަޖިލިސް އަޑު އެހުމަށް ވަދެތިބޭ މީހުންގެ ގެލެރީގެ ތެރެއިން، ހަރުއަޑުން ޢަރަބި ބަހުން ބަންގީގެ އަޑު އިއްވިއެވެ.\n"ބަންގީގެ ޝަހީދު" ޢަދްނާން މެންދަރެސް އަކީ ތުރުކީގެ ނުވަވަނަ ބޮޑުވަޒީރެވެ. ޢަދްނާނާއި އޭނާގެ އަރިސް ބެއިފުޅުން 1946 ވަނަ އަހަރު ތުރުކީގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ އުފެއްދެވިއެވެ. އަދި ތުރުކީގައި ބޭއްވުނު ފުރަތަމަ މިނިވަން އިންތިޚާބު ކާމިޔާބު ކުރައްވައި، 1950 ވަނަ އަހަރު ޤައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ މަޤާމަށް ވަޑައިގަތެވެ. އޭނާގެ ޕާޓީއަށް ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލިހުން ލިބުނު 52 އިންސައްތައިގެ އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ބާރުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ނިންމެވި ނިންމެވުމަކީ، ތުރުކީ ބަހުން ބަންގި ގޮވުން މަޖުބޫރު ކުރި ޤާނޫނު އުވައިލައްވައި، ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވުން ރުޖޫޢަ ކުރެއްވުމެވެ. މި މުހިއްމު އަދި ތާރީޚީ ނިންމުން ނިންމުނީ 16 ޖޫން 1950 ގައެވެ. އެއީ އެ އަހަރު އައި ރަމަޟާން މަހުގެ މުލަރޯދައިގެ ކުރީ ދުވަހެވެ. އެއީ ތުރުކީ ބަހުން ބަންގި ގޮވާތާ އަށާރަ އަހަރު ފަހުންނެވެ. މި ފިޔަވަޅަށް ފަހު، ޢަދްނާން ދެން ކުރެއްވި އެންމެ މުހިއްމު އެއް މަސައްކަތަކީ، ތުރުކީގެ އެކި ހިސާބުހިސާބުގައި، ދާރުލްއާސާރުތަކާއި އެނޫންވެސް އެ ބާވަތުގެ ބޭނުންތަކަށް ބަދަލު ކުރެވިފައި ހުރި އެތައް ހާސް މިސްކިތެއް، އަލުން މިސްކިތްތަކުގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރައްވާން ފެއްޓެވުމެވެ. މި މުހިއްމު މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. "ތުރުކީންގެ ޤައުމަކީ މުސްލިމް ޤައުމެކެވެ. މި ޤައުމު ތާއަބަދު ދެމިއޮންނާނީ މުސްލިމް ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ."\nޢަދްނާން މެންދަރެސްގެ މި ފިޔަވަޅުފުޅާ އެކު، ލާދީނީ ޢަލްމާނީންގެ ރުޅިޔާއި ނަފްރަތުގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކަށް އެމަނިކުފާނު ވެގެން ދިޔައެވެ. އެކި ގޮތްގޮތުން އެމަނިކުފާނާ ދެކޮޅަށް ރޭވުނު ރޭވުންތައް ކާމިޔާބު ވީ 1960 ވަނަ އަހަރު ގެނެވުނު ޢަލްމާނީ ބަޣާވާތުގައި އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރު ވައްޓައިލެވި، އެމަނިކުފާނާއި ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީގެ ޒަޢާމަތުގައި ތިއްބެވި އިސްލާމީ ޚިޔާލުގެ ހުރިހައި ބެއިފުޅުން ހައްޔަރު ކުރެވުނު ހިސާބުންނެވެ. ޢަސްކަރީ ކޯޓެއްގައި ހިންގި "ޝަރީޢަތަކަށް" ފަހު އެމަނިކުފާނާއި، އަދިވެސް ބައެއް އެހެން ބެއިފުޅުންގެ މައްޗަށް އިއްވުނީ މަރުގެ ޙުކުމެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކިއެކި ކަންކޮޅުތަކުން، އިޚްލާޞްތެރި އަޑުތަކާއި މުނާފިޤު އަޑުތައް އެއް ގޮވުމަކުން، އެ ޙުކުމް ތަންފީޛު ނުކުރުމަށް އާދޭސް ކުރަމުން އެދެމުން ދަނިކޮށް، ލާދީނީން ރަޙުމެއް ހަމްދަރުދީއެއް ނެތުމުގެ މިސާލެއް ދުނިޔޭގެ ކުރިމަތީގައި ތަމްސީލު ކުރަމުން އެމަނިކުފާނު ދަން ޖައްސައި އަވަހާރަ ކޮށްލީއެވެ. ﷲ އެމަނިކުފާނުގެ ފާފަ ފުއްސަވައި، ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ ނިޢުމަތުގައި ލައްވަވާށިއެވެ!\nލާދީނީންގެ ނުބައި ވިހައިން ތުރުކީ ސަލާމަތް ވީ މިފަދަ އެތައް މުސްލިމް ދަރީންގެ މަތިވެރި ޤުރުބާނީގެ ސަބަބުންނެވެ. ފުރާނަޔަށް ބެލުމެއް ނެތި، އެމީހުން ދީން ޙިމާޔަތް ކުރުމުގެ މަގުގައި ކުރިޔަށް ހިނގި ހިނގުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.\nލާދީނީންގެ ވިހައިން ޤައުމު ސަލާމަތް ކުރުން\nމިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަނީ "އެމްޑީއެން" އާއި "އުތެމަ" ފަދަ ލާދީނީ ޢަލްމާނީން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުން އިސްލާމް ދީނުގެ އަލިގަދަ ނޫރުގެ އަލިކަން މުޅީން ނިއްވައިލާން އެކި ގޮތްގޮތުން މަސައްކަތް ކުރާ މަންޒަރެވެ. އެމީހުންގެ ބާރާއި ނުފޫޒުގައި، އިސްލާމް ދީން ރާއްޖޭގައި "ޑީއިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ކުރެވެމުން ދާތަނެވެ. މި މީހުންނަކީ "ޜައުން ތުރްކް" އެކޭ އެއްފަދައިން، އިސްލާމް ދީނަކީ ހަރުކަށިކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި ޓެރަރިޒަމުގެ ދީނެއް ކަމަށް ދެކޭ މީހުންނެވެ. އިސްލާމި ޝަރީޢަތަކީ ކަޓުމުއްލާ، ބޯދާ، އިންސާނީ ޙައްޤުތައް ނިގުޅައިގަންނަ ނިޒާމެއް ކަމަށް ދެކޭ މީހުންނެވެ. އިސްލާމް ދީނަކީ އަންހެނުން ނިކަމެތި ކުރާ ދީނެއް ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރާ މީހުންނެވެ. އިސްލާމް ދީނަކީ ހުރިހައި ޣައިރުމުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ގޮވައިލާ ދީނެއް ކަމަށް ދެކޭ މީހުންނެވެ. އިސްލާމް ދީނަކީ އެއްވެސް ތާކުންތާކު ނުޖެހޭ ބާޠިލު ފިކުރެއް ކަމަށް ދެކޭ މީހުންނެވެ. މި މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވެސް، އަދި ދުނިޔޭގެ އިސްލާމީ ކޮންމެ މުޖުތަމަޢެއްގައި ވެސް، "ހެޔޮ މުޖުތަމަޢެއް" އުފެއްދޭނީ އިސްލާމް ދީން ދޫކޮށްލައި، އިސްލާމް ދީނުގެ ޝަރީޢަތް އެއްލައިލައި، ހުޅަނގުގެ ފިކުރުތަކާއި ފަލްސަފާތަކާއި ހުޅަނގުގެ އަޚްލާޤިއްޔާތާއި، ހުޅަނގުގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ އުޞޫލުތައް ތަންފީޛު ކޮށް، މައްކާ އާއި މަދީނާ އާއި ޤުދުސްގެ މަޤާމު ލަންޑަނާއި ވޮޝިންގޓަނާއި ބްރަސަލްސަށް ދީގެންނެވެ.\nމި ދަންނަވާ މީހުންގެ އަތްމައްޗަށް ދިވެހި ޤައުމުގައި ބާރުވެރިކަން ލިބިއްޖެ ނަމަ، ދިވެހި ޤައުމުން އިސްލާމް ދީން ފޮހެލުމަށް އެމީހުން ކުރާ މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ވުން ފަސޭހަ ވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ ދިވެހިރާއްޖެޔަކީ، ތުރުކީ ފަދަ މުސްލިމް ޤައުމުތަކާ އަޅައިބަލާ އިރު، ޢިލްމީ ހެއިލުންތެރިކަން ދަށް، ޢާއްމު މުޖުތަމަޢު މާއްދިއްޔަތާއި ފައިސާޔާއި މުދަލުގެ އަޅުވެތިކަމަށް ގޮސްފައި އޮތް މިންވަރު ބޮޑު، ދީނީ ޢިލްމުވެރިކަމާއި ޢިލްމުވެރީން ނެތް، ދީނުގެ ރޫޙާނިއްޔަތާއި އަޚްލާޤިއްޔާތުގެ ބައި ގާތްގަނޑަކަށް މުޅީންހެން ނެތިގޮސްފައި އޮތް، ޢަޤީދާ އާއި އީމާންކަމުގެ ގޮތުން ބަލިކަށި، ހުޅަނގުގެ ފިކުރުތަކަށް މުޅި ޒުވާން ޖީލު އެކަށްހެން ގޮސްފައި އޮތް، އަދި އިސްލާމް ދީން "އިންސްޓިޓިޔުޝަނަލައިޒް" ކުރާ ނިޒާމުތަކާއި ކަންކަމާއި ބަހާތައް މަދު އަދި ބަލިކަށި ޤައުމަކަށް ވުމެވެ. ޒިންމާދާރު މުސްލިމުންގެ ގޮތުގައި، އަދި އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ ހެއިލުންތެރި މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި، ޤައުމުގައި ހިނގަމުންދާ ކަންކަމާ މެދު ވިސްނާ މީހުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި މަދުކަމުންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ މުލުގައި ތޫނު ކަތިވަޅިން ޖަހާ އިރު ވެސް، އެއީ ދީނާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އެތައް ހާސް ދިވެހި ރައްޔިތުން ޤަބޫލު ކުރަނީ މި ދެންނެވި ސަބަބުތަކާ ހުރެއެވެ. އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލިސް އުވައިލައި، އެ މަޖިލިހުގެ ބަދަލުގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއަރޒް އުފެއްދުމުން، އެއީ ވެސް ދީނީ ކަންކަމަށް ގެނައި ކުރިއެރުމެއް ކަމަށް ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ދިވެހީން ޤަބޫލު ކުރީ ވެސް މި ސަބަބުތަކާ ހުރެއެވެ.\nލާދީނީ ޢަލްމާނީންގެ އަތްދަށުން ދިވެހި ޤައުމު ސަލާމަތް ކުރުމުގެ މަގަކީ ކޮބައިކަން ވަރަށް ސާފެވެ. އެ މަގަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ދީނީ ޚިދުމަތުގައި ބޭރުފުށުގެ ކަންކަމާއި ބައެއް ކަހަލަ ފަރުޢީ ކަންކަމަށް ފޯކަސް ކޮށްގެން ކުރަމުން ގެންދާ މަސައްކަތުގެ ބަދަލުގައި، އިސްލާމް ދީނުގެ މަތިވެރި ޢަޤީދާ އާއި، ސާފު ރޫޙާނިއްޔަތާއި، ރިވެތި އަޚްލާޤު ހެޔޮ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރީންނަށް އުނގަންނައިދިނުމުގެ މަގެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމު "އިސްލަމައިޒް" ކޮށް، އެ ނިޒާމު ހުޅަނގުގެ އިސްތިޢުމާރީ ނުފޫޒުން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ މަގެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ މީޑިޔާ އިސްލާމީ މީޑިޔާއަކަށް ހެދުމުގެ މަގެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަންނުވެރިކަން، އިސްލާމީ އަޚްލާޤިއްޔާތުގެ ތެރޭގައި، އިސްލާމީ އަދި ދިވެހި ސަގާފަތާއި ތަރިކައިގެ މައްޗަށް ބިނާ ވެގެންދާ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި، ތަރައްޤީ ކޮށް ކުރިއެރުވުމުގެ މަގެވެ. ވޯލްޓް ޑިޒްނީ "އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލުން" އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރީންގެ ބޮލަށް އަޅަމުން ގެންދާ ހުޅަނގުގެ ފިކުރުތަކާއި ސަގާފަތުގެ ދޮރު މުޅީން ބަންދު ކޮށް ތަޅުލުމުގެ މަގެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޅަޒުވާން ޖީލުތަކަށް އިސްލާމީ އަދި ދިވެހި ތާރީޚު ހެޔޮ ގޮތުގައި އުނގަންނައިދިނުމުގެ މަގެވެ. އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކަމަކަށް ކުރާން ޖެހޭ ކަމަކީ، ލާދީނީ ޢަލްމާނީންނަށް ދައުލަތުގެ އެއްވެސް އިސް މަޤާމަކަށް، ބާރުގެ ގޮނޑިޔަކަށް، ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ މަންސަބަކަށް އައުދެވުނަ ނުދިނުމުގެ މަގެވެ. "ޑިމޮކްރަސީ" އޭ "އިންސާނީ ޙައްޤޭ" ކިޔަމުން، ޖަމްޢިއްޔާޖަމާޢަތްތައް ހަދައިގެން، މުސްލިމުންގެ ބޮލަށް ހުޅަނގުގެ ޢަލްމާނީ ފިކުރުތަކުގެ ވިހަ އެޅުމަށް ޓަކައި މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި ގުންފައި ޖަހަމުން ހިނގުމުގެ ފުރުޞަތު މިބައިމީހުންނަށް ނުދިނުމުގެ މަގެވެ. އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި، އިސްލާމް ދީނަކީ އިންސާނީ ކަރާމާތާއި، ޙުއްރިއްޔަތާއި، މިނިވަންކަމާއި، އިންސާނާގެ ޙައްޤުތަކާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމުގައި ޖުމްހޫރިއްޔަތު ޤާއިމު ކުރުމުގެ ދީނެވެ. ނަމަވެސް، މުސްލިމުންނަށް މި ކަންކަން ކިޔަވައިދޭން ހުޅަނގުގެ ސާހިބުންނާއި، އެ ސާހިބުންގެ ދަރިވަރުން އަންނާން ޖެހޭ ވާހަކަޔަކީ އަޅުގަނޑުމެން ދުވަހަކުވެސް ޤަބޫލު ކުރާނެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އެކަން ކުރާކަށް މިނިވަންކަން ދޭން ޖެހޭ އެއްވެސް ޙައްޤު ސަބަބެއް ނޯންނާނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ޤައުމެއް، އެ ޤައުމެއްގެ ހެޔޮ ޤައުމިއްޔަތާއި އެ ބައެއްގެ ހެޔޮ ދީނާއި، ހެޔޮ ޤިޔަމުތައް ފުނޑުފުނޑު ކުރާން އަންނަ ބަޔަކު އައިސް، ފައިލުބޮނޑި ހިފައިގެން، ބެޖު ޖަހައިގެން، ޤައުމުގެ އެތަންމިތަނުގައި ވޯކުޝޮޕު ހިންގަމުން، އަތް ފުޅާ ކޮށްފައި ހިނގާކަށެއް ފުރުޞަތެއް ނުދެއެވެ. ދީގެން ނުވެސް ވާނެއެވެ.\nމި ކަންކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިއަދު ނުކުރެވިއްޖެ ނަމަ، ދެން ދިވެހީންނަށް މާތް ވެގެންވާ އިސްލާމް ދީން އަލުން ލިބޭނީ، ތުރުކީގެ ބިމަށް ޢަދްނާން މެންދަރެސްގެ ލެއިފޮދު އޮހޮރިގެން ދިޔަ ފަދައިން، އެތައް ޝަހީދުންނެއްގެ ލެއި ދިވެހި ބިމަށް އޮހޮރިގެން ދިޔުމަށް ފަހުގައެވެ.


Kabul airport beynun kamah thurukey bunefi - Hali News\nތުރުކީން ކާބުލް އެއަރޕޯޓް ބޭނުން ކަމަށް ބުނެފި\nއެމެރިކާ ސިފައިން 11 ސެޕްޓެމްބަރަށް އަފްޣާނިސްތާނުން ފައިބައިގެން ދިއުމާއެކު ކާބުލް އެއަރޕޯޓްގެ ކޮންޓްރޯލް ނަގަން ބޭނުންވާކަމުގެ ޝައުގުވެރިކަން ތުރުކީވިލާތުން ފާޅުކޮށްފިއެވެ. ތުރުކީވިލާތުގެ ދިފާއީ ވަޒީރު ވިދާޅުވީ ނޭޓޯގެ ގައުމުތަކުން ތާއީދުކޮށް ޚަރަދު ދޭނަމަ ކާބުލް ގެ ޙާމިދު ކަރްޒާއީ އިންޓަރނޭޝަލް އެއަރޕޯޓްގައި ސަލާމަތީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށް ތުރުކީވިލާތުން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާ އަދި ނޭޓޯއިން ދަނީ އަފްޣާނިސްތާނުން ފައިބައިގެންދާ ފަހުންވެސް ތާލިބާންގެ އަތްދަށުން އަފްޣާނިސްތާން ސަލާމަތް ކުރެވޭނެ ގޮތަކާމެދު ވިސްނަމުންނެވެ.\nއެމެރިކާއިން ކުރިން ބޭނުންވީ ޕާކިސްތާންގެ ވައިގެ ސަރަހައްދު ބޭނުން ކުރާށެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާއަށް ޕާކިސްތާނުން ރުހުން ނުދެނީސް ކުރިއަށް ވާހަކަތަކެއް ދެއްކުމުން ޕާކިސްތާނުން ބުނެފައި ވަނީ ޕާކިސްތާންގެ އަސަކަރީ މަރުކަޒެއްވެސް އަދި ޕާކިސްތާން ސަރަހައްދުވެސް އެމެރިކާގެ މަތިންދާބޯޓްތަކަށާއި އެމެރިކާގެ ޑްރޯންތަކުގެ ބޭނުމަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nތުރުކީއަކީ ޕާކިސްތާންގެ ގާތް ރަހްމަތްތެރިއެކެވެ. ޕާކިސްތާނަކީ ތާލިބާންގެ ރަހުމަތްތެރިއެކެވެ. އަފްޣާނިސްތާން ސަރުކާރަކީ އިންޑިއާއާ ގާތް ބައެކެވެ. އެހެންވެ، ތާލިބާންއާ ގާތް ބަޔަކަށް ކާބުލް އިންޓަރނޭޝަލް އެއަރޕޯޓް ދިނުމަށް އަފްޣާނިސްތާނުން އެއްބަސްވުމަކީ ނާދިރު ކަމެކެވެ.


އިމްތިޙާންގެ ވަޤުތުގައި ކެތްތެރިވުން -ޢިބްރަތުން ފުރިގެންވާ ފުރިހަމަ މިސާލެއް | ޙެޔޮބަސް\nﷲ ތަޢާލާގެ އީމާންތެރި އަޅެއްގެ ވާހަކައެވެ. ﷲ ގެ ރަޙްމަތުން އެއަޚާއަށް ތިން ފިރިހެންދަރިން ދެއްވިއެވެ. އެއްދުވަހަކު އެއަޚާގެ ރަޙްމަތްތެރިންތަކެއް އެއަޚާއަށް ޒިޔާރަތް ކުރިއެވެ. ރަޙްމަތްތެރިންނަށް ކެއުންތައްޔާރު ކުރުމަށްޓަކައި އެއަޚާ ކަންބަޅިއެއް ކަތިލިއެވެ. އެވަގުތު އެއަޚާގެ އަންހެނުން އެދެމަފިރިންގެ އެންމެ ކުޑަދަރިފުޅު ފެންވަރުވަން އުޅެމުން ދެއެވެ.\nދޮށީ ދެބޭން އެވަގުތު ކަންބަޅި ކަތިލިތަނާ ކައިރީގައި ކުޅެން އުޅުނެވެ. ކަންބަޅިކަތިލާ މަންޒަރު ބަލަންތިބި ދެކުދީންކުރެ އެއްކުއްޖެއް ކަންބަޅި ކަތިލި ވަޅިނަގައި އަނެއްކުއްޖާގެ ކަރުގައިއަޅާލިއެވެ. އަދި މިކުރެވުނީ ކިހާވަރެއްގެ ކަމެއްކަން ނުވިސްނޭ މި މައުސޫމް ކުއްޖާ އޭނާގެ މަންމަ އަށް މިކަމުގެޚަބަރު ދިނުމަށް ދިޔައެވެ. ކުށްލިއަކަށް ލިބުނު މިހިތާމަވެރި ޚަބަރުންނާއި އައިސްފައިވާ ރުޅީގެ ސަބަބުން އެ އުޚްތާ ބޭއިޚްތިޔާރުގައި އޭނާގެ އަތުގައިއޮތް ތުއްތު ދަރިފުޅު ފެންވަރުވަން ގެންގުޅުނު ފެންއެތީގެތެރެއަށް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު އެކުއްޖާގެ ފަހަތުން ދުއްވައިގަތެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސު ދިފާޢު ކުރުމުގެ ބާރެއް ލިބިގެންނުވާ މިތުއްތުކުއްޖާ ފެންއެތީގެތެރޭގައި އުނދަގޫވެ ތެޅިފޮޅިގަތުމަށްފަހު، އެންމެފަހުން ޙަރަކާތްހުއްޓިއްޖެއެވެ.\nކުއްޖާ އެކުއްޖާގެ މަންމަ ރުޅިއައިސްފައިވާ މަންޒަރު ފެނުމުން ބިރުން ފިލަން ދުއްވައިގަތެވެ. މަންމަ އަށް ފިލަން ދުވެފައި މަގުމައްޗަށްނިކުތް މިކުޑަކުއްޖާ ދުއްވާފައި އައި ކާރެއްގެ ދަށުވެ އޭނާގެ އެހެން އަޚުންނެކޭ އެއްފަދައިން މިދުނިޔެއާއި ވަކިވެގެން ދިޔައީއެވެ. ﷲ ގެ ޤަޟާޤަދަރަށް ރުހިގެންހުރި މި އަޚާ އޭނާގެ އަންހެނުންނަށް މިދެކުދިންގެ ޚަބަރުން ޚަބަރު ދިނުމާއެކު އެބޮޑު ހިތާމަ ތަހަންމަލް ނުކުރެވިގެން އެއުޚްތާ ވެސް މަރުވެގެން ބިންމަށްޗަށް ވެއްޓުނެވެ.\nލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚުތުންނޭވެ! އިމްތިޙާންތަކުން ވަށާލެވިފައިވާ މި އީމާންތެރިޔާގެ ދުލުން އެވަގުތުނިކުތީ ކޮންފަދަ ކަލިމަތަކެއްކަން ތިޔަ އަޚުންނާއި އުޚުތުންނަށް އެނގިލައްވައިތޯއެވެ؟ ޝައްކެއްނެތެވެ. އެއީ ޙައްޤުތެދު ކަލިމަތަކެކެވެ. އެއަޚާ ބުނަމުންދެއެވެ. (إنا لله وإنا إليه راجعون) ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެމެން މިލްކުވެގެންވަނީ ﷲ އަށެވެ. އަދި އަހަރެމެން އެނބުރި ދިޔުންވަނީ އެއިލާހުގެ ޙަޟްރަތަށެވެ.” އެއަޚާގެ ހިތުގައި ﷲ އަށްޓަކައި ވާ ހަރުދަނާ އީމާންތެރި ކަމެއްގެ ސަބަބުން މިބޮޑު ތަކްލީފް ގެ ވަގުތުގައިވެސް އޭނާ ﷲ އަށް ޙަމްދުކުރިއެވެ. އެހެނީ ފެންނަފެނުމުގައި މިކަމަކީ ކިތަންމެ ބޮޑުކަމެއްކަމުގައި ހީވިނަމަވެސް، އެކަމުގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ސިއްރު ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ﷲ ކަމަށް އެއަޚާ ފުރިހަމައަށް އީމާން ވެއެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާ އެކަލާންގެ އެއްވެސް އަޅަކަށް ނޫފުލޭވަރުގެ ބުރައެއް ނުޖައްސަވައެވެ.\nPrevious articleރަޝާދު ޚަލީފާގެ ބައިގަނޑު\nNext articleމަންޒިލެއްނެތީ ހެއްޔެވެ؟


Dharifulhu rape kurun: Insaanee naslu fail vejje: Menk | Mihaaru\nމަޝްހޫރު ދީނީ އިލްމުވެރިޔާ މުފްތީ މެންކް އަލިމަސް ކާނިވާ ސްޓޭޖުގައި ދަރުސް ދެއްވަނީ.--- ފޮޓޯ: ހުސައިން ވަހީދު/މިހާރު\nދަރިފުޅު ރޭޕްކުރުން: އިންސާނީ ނަސްލު ފެއިލްވެއްޖެ: މެންކް\n18 ޖެނުއަރީ 2020 - 14:367comments\nއަމިއްލަ ދަރިފުޅު ރޭޕް ކުރުމަކީ މުޅި އިންސާނީ ނަސްލު ފެއިލްވުން ކަމުގައި ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު އިލްމުވެރިޔާ، މުފްތީ އިސްމާއިލް މެންކް ރޭ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nޒުވާނުންނަށް ހާއްސަކޮށްގެން، އިސްލާމީ މަރުކަޒުގެ ޖަލްސާކުރާ މާލަމުގައި ރޭ ބޭއްވި ފޯރަމެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މެންކް ވަނީ، ދެ އަހަރުގެ ތުއްތު ކުއްޖަކު އޭނާގެ ބައްޕަ އާއި ކާފަ އަދި މުނިކާފަ ރޭޕްކޮށްލި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ އަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވައިފަ އެވެ.\nމެންކް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އުފަން ދަރިންނަށް އެފަދަ ޖިންސީ ގޯނާ ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ރާއްޖޭގައި ހިނގާކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންވެ ބަޔަކު އެފަދަ އަމަލެއް ހިންގުމަކީ މުޅި ގައުމު ފެއިލްވުން ނޫން ކަމަށާއި އެކަމަކު އެއީ ދަރިންނާ މެދު މުޅި އިންސާނީ ނަސްލު ފެއިލްވުން ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މިއީ ވަރަށް ވަރަށް ހިތާމަހުރި ކަމެއް،" ޒިމްބާބުވޭ އަށް އުފަން އިލްމުވެރިޔާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ދަރިން ދެކެ ލޯބި ނުވާ އަދި އެ ކުދިންނަށް އިހްތިރާމް ނުކުރާ މީހުން ވެސް އުޅޭ ކަމަށާއި އެ ފަދަ މީހުން، އެ ކުދިންނަށް ހިމާޔަތް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ރޭޕް ކުރާ ކަމަށެވެ.\n"އެކަމަކު މިއީ ވަކި ޕާޓީއެއް ނުވަތަ ވަކި ގައުމެއް ކުށްވެރިކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން. އަދިި މިއީ ގައުމު ފެއިލްވުމެއް ވެސް ނޫން. މިއީ މުޅި އިންސާނީ ނަސްލު ފެއިލްވުން،" މެންކް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި ވެސް ވަރަށް ނުބައި އަމަލުތައް ކުރާ މީހުން އުޅޭ ކަމަށާއި އެކަމަކު އެއީ މަދު އަދަދެއް ކަމަށެވެ. އަދި ކޮންމެ މުސްލިމަކު ވެސް ވާން ޖެހޭނީ ޖިންސީ ގޮތުން އެހާ "ބަލިކަށި" ދަރަޖައަކަށް ނުވެއްޓޭ، ވަކި އުސޫލުތަކާއި އަހުލާގެއްގައި ހިފަހައްޓާ ބަޔަކަށް ކަމަށް މެންކް ވިދާޅުވި އެވެ.\nގއ. ކަނޑުހުޅުދޫގައި ދަރިފުޅު ރޭޕްކުރި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައިގައި ކުއްޖާގެ ބައްޕަ އާއި ކާފަ އަދި މުނިކާފަ ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފަ އެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން އުމުރުން ދުވަސްވީ ދެ މީހުންނަކީ ކުޑަކުދިންނާ ބެހުމުގެ ރެކޯޑް އޮންނަ ދެ މީހުންނެވެ.\nޒުވާނުންނާ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން، ދީނީ އިލްމުވެރިޔާ މެންކް ވަނީ، މިހާރު ޒުވާނުންގެ ތެރޭގައި ހުރި ބައެއް މައްސަލަތައް ފާހަގަކޮށް، އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަވައިފަ އެވެ. އަދި ޒުވާން އުމުރުގައި ކުރެވޭ ކުށެއްގެ ސަބަބުން ދެން އެ މީހަކަށް އިސްލާހުވެވެން ނެތް ކަމުގެ ވިސްނުން އުފައްދާ ކަމަށާއި އެކަމަކު އެފަދަ ގޮތަކަށް ސިކުނޑި ދޮވެލުމުގެ ފުރުސަތު ނުދެއްވުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ކުށްކުރުން ޒުވާނުން ރޭޕް ދީނީ ދަރުސް މުފްތީ މެންކް ޖިންސީ އަނިޔާ ކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުން ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ޖިންސީ ގޯނާކުރުން


Gehlunu Noosveriyaa Vanee Maruvefai - Trump - Vaguthu\nގެއްލުނު ނޫސްވެރިޔާ ވަނީ މަރުވެފައި – ޓްރަމްޕް\nތުރުކީގައި ހުންނަ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ކޮންސިއުލޭޓަށް ވަން ފަހުން ޚަބަރެއް ނުވެ ގެއްލިފައިވާ ނޫސްވެރިޔާ ޖަމާލް ޚަޝޯގީ މިހާރު ވަނީ މަރުވެފައި ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ބުނެފިއެވެ.\nޚަޝޯގީ ވަނީ މަރުވެފައި ކަމަށް މީގެ ކުރިން މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓް ކުރަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް އެއްވެސް ގައުމެއްގެ ސަރުކާރަކުން ރަސްމީކޮށް އެކަން އިއުލާން ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nޚަޝޯގީ ގެއްލުނުތާ ދެހަފްތާ އަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައި ވާއިރު އިއްޔެ ތުރުކީ ފުލުހުން ވަނީ ޚަޝޯގީގެ ހަށިގަނޑު ހޯދަން އިސްތަންބޫލްގެ ބޭރުގައި އޮންނަ ޖަންގައްޔެއް ވެސް ބަލާފައެވެ.\nއެއާފޯސް ވަން ގައި ކެމްޕޭން ދަތުރަކަށް ފުރުމުގެ ކުރިން ޓްރަމްޕް ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ ޚަޝޯގީ މަރުވުމަކީ ވަރަށް ހިތާމަވެރި ކަމެއް ކަމަށެވެ. ޓްރަމްޕް ބުނީ ޚަޝޯގީ މަރުވެފައިވާކަން ކަށަވަރު ވަނީ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އިތުރު ތަފްސީލެއް އޭނާ ނުދެއެވެ.\nއިއްޔެ ޓްރަމްޕް "ނިއުޔޯކް ޓައިމްސް" އަށް ދިން އިންޓަވިއު އެއްގައި ބުނީ ޚަޝޯގީގެ މަރުގެ ފަހަތުގައި ތިބީ ކޮންބައެއް ކަން ބުނަން އަދި މާއަވަސް ކަމަށެވެ. ޚަޝޯގީގެ މަރުގެ ފަހަތުގައި ތިބީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އެންމެ މަތީފަންތީގެ ވެރިން ކަމަށް މީޑިއާތަކުން ތުހުމަތު ކުރި ނަމަވެސް ޓްރަމްޕް އެކަން ގަަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. ޓްރަމްޕް ބުނާ ގޮތުގައި ހަޤީޤަތް ނުފެންނަނީސް ބައެއްގެ ބޮލުގައި ތުހުމަތެއް ނޭޅުވޭނެއެވެ.\n"އަހަރެމެން ވަރަށް އަވަހަކަށް މިކަމުގެ އަސްލާއި ހަމައަށް ވާސިލް ވާނަން." ޓްރަމްޕް ބުންޏެވެ.\nޚަޝޯގީގެ މަރުގެ ފަހަތުގައި އޮތީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާ ކަމަށް ވެއްޖެނަމަ ދެން ވާނީ ކިހިނެއްތޯ ނޫސްވެރިޔަކު ސުވާލު ކުރުމުން ޓްރަމްޕް ބުނީ "ކަންތައްތައް ވަރަށް، ވަރަށް ގޯސްވާނެ. ކަންތައް ވާނެ ގޮތް ބަލަން ތިބެމާ." އެވެ.\nސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަކީ އިޤުތިޞާދީ ގޮތުންނާއި ސިޔާސީ ގޮތުން ވެސް އެމެރިކާ އަށް މުހިންމު ބައިވެރިއެކެވެ. އެންމެ ގިނައިން ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓް ކުރާ އަދި އެމެރިކާ އިން އެންމެ ގިނަ ހަތިޔާރު ގަންނަމުންދާ ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އާއި ދެކޮޅަށް ކޮންމެ ކޮންމެ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަކީ އެމެރިކާ އަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އީރާނާއި ދެކޮޅަށް އެމެރިކާ އިން އަޅަން ބޭނުންވާ ފިޔަވަޅުތަކަށް ވެސް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން އެމެރިކާ އަށް ބޭނުން ވާނެއެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 19, 2018 13:27\n100 މިލިއަން ލިބިނީމާ އަނގަ ބަންދުވީތަ!\nއޮކްޓޯބަރ 19, 2018 14:19\nއާނ ކަލެއަށް އެނގޭނެ އޭނައަށް ވީގޮތެއް. ކަލޭމެނާ ނުލާ އެކަހަލަ ކަމެއް ދުނިޔޭގަ ހިނގުމަކީ ނާދިރު ކަމެއް.


Madhiyege makoi ge rahimuge gulhun\nމަދިޔެގެ މަކޮއިގެ ރަޙިމުގެ ގުޅުން\nޢީދު ޗުއްޓީ ހަދާލަން ދާން ނިންމީ ފަޓާސް ފުށްޓަށެވެ. މިއީ މާކުރިން ނިންމާފައިވާ ކަމަކަށްވުމުން ވިއްސާރަވިޔަސް ދަތުރު ފަސްކުރާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ފެރީޓާމިނަލަށް ގޮސް ޓިކެޓެއް ގަނެގެން މަޑުކޮށްލީ ވިއްސާރައިގެ ސަބަބުން ލޯންޗު ފުރުން ލަސްވީ ވާހަކަ ބުނުމުންނެވެ. އަހަންނާއެކީގައި އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ މަދިޔެގެ މަކޮއިވެސް މިދަތުރުގައި ބައިވެރިވެއެވެ.މަދިޔެގެ މަކޮއިގެ އާދައިގެ މަތިން ކޮންމެވެސް މީހެއްގެ ވާހަކަ ދައްކަންފެއްޓިއެވެ. އޭނާގެ ބަހުންނަމަ އޭނާއަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް މީސްމީހުންގެ ވާހަކަ ދައްކާ މީހެއް ނޫނެވެ. މީހުންގެ ވާހަކަ ދައްކާކަށް ނުވާނެއެވެ. އެއީ ފާފައެކެވެ.\nމަކޮއި ވާހަކަ ފެށިއެވެ. ދަރިޔާއެވެ. އުސްމާނު ރަށުގައި އުޅޭކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން ނޫނެކޭ ބުނަމުން ކޮން އުސްމާނެއްހެއްޔޭ އަހާލީމެވެ.ޖަވާބުގައި ކޮއި ރުޅިއައިސްފައި ބުންޏެވެ. ކަލެއަށް އެނގެނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ކޯބޭގެ އުސްމާނު އަޒުހަރު ޔުނިވަސިޓީއިން ކިޔަވައިވިދާޅުވެގެން އައިކަމެއް ނޭނގޭ ހެއްޔެވެ؟.ޢާއިލީ ސަޔާއި ކެއުންތަކާއި ޕާޓީތައްވެސް ހާދަހާ އެބައޮތެވެ.\nއަހަރެން ބުނީމެވެ. އެހެންހެއްޔެވެ؟ އަޒުހަރު ޔުނިވަސިޓީ ކަހަލަ ތަންތަނުން ކިޔެވީމައި ދީން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭނެއެވެ. އެހެންވީމާ ޢާއިލީ ގުޅުން ދަމަހައްޓާށާއި ރަޙިމުގެ ގުޅުންދަމަހައްޓާން އެނގޭނެއެވެ. އެކަމުގެ ހުރި ދަރުމަވެސް އެނގޭނެއެވެ.އިހަކަށް ދުވަހު އަޞްރު ނަމާދަށްފަހު ދީނީ ނަޞޭޙަތް ދެމުންވެސް އުސްމާނު ދެއްކީ ރަޙިމުގެ ގުޅުމުގެ މުހިއްމު ވާހަކައެވެ.\nކޮއި ފާޑެއްގެ ވައްތަރެއް އަނގައަށް ޖައްސާލާފައި ކިޔައިފިއެވެ. ދަރިޔާއެވެ. ރަޙިމުގެ ގުޅުމަކީ ކިހާވަރެއްގެ ގުޅުމެއްކަން އަހަރުމެންވެސް ދަންނަމެވެ.އަހަރުމެން ގުޅުން ދަމަހައްޓަނީ ރަހިމުގެ އެއްފަރާތުން ނޫނެވެ.ކޮއި މި ބުނި އެއްޗެއް ފަހުމު ނުވެގެން އަހަރެން އަހަލީމެވެ. ކޮޔާއެވެ! ތިޔަ ބުނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަކަށް އަދި ނޭނގުނެވެ. ކޮއި ބުންޏެވެ. މައްސަލައަކީ ދަރިޔާމެން ރަހިމުގެ ގުޅުން ގާއިމުކުރަނީ ބައެއް މީސްމީހުންނާއެވެ. އަނެއްބައި މީހުންނާ ދިމާވެ، ޖެހި،ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުނަސް ކަލޯ ކޮންޙާލެއްތޯވެސް އަހާނުލާނެއެވެ. އަހަންނަކީ ތިޔަ ބުނާ އުސްމާނުގެ ބައްޕައަށް ބޮޑު ބޭބެ ކިޔާ މީހަކީމެވެ. އަހަންނާ އޭނައާއި ކިތަންމެ ދުވަހަކު ކިތަންމެ ތަނަކުން ދިމާވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އެންމެ ކުޑަމިނުން ނަމުން ގޮވާނުލާތާނގައި ހަތަރުކަޅިވެސް ހަމަނުކުރެއެވެ. އެހެންވީމާ ރަހިމުގެ ގުޅުން އެ ދެމެހެއްޓެނީ ރަހިމުގެ އެއްފަރާތުންތާއެވެ.\nއަހަރުމެން ތިޔަ ބުނާ އަޒުހަރު ޔުނިވަސިޓީއަކުން ނުކިޔެވިޔަސް، އެމީހުންނަށްވުރެ މާ ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ދަރިޔާއެވެ. މިޒަމާނަކީ މީސްތަކުން މާއްދިއްޔަތަށް ގޮސް ހުސްވެފައިވާ ޒަމާނެވެ. ރަޙިމުގެ ގުޅުންވެސް ދެމެހެއްޓޭނީ އެކަމަށް އަރާ އަރަފޯދިގެންވާ މީހުންނާއެވެ. ޔަޢުނީ، ފައިސާވެރިންނާއެވެ.


Lanka Hamala: 290 maru, 24 meehun hayyaru kohffi\nލަންކާގައި ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާތައް\nލަންކާ ހަމަލާ: 290 މަރު، 24 މީހުން ހައްޔަރުކޮށްފި\nއަވައްޓެރި ސްރީލަންކާގައި އިއްޔަ ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާތަކުގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 300 އާ ގާތްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ގުޅުންހުރި އިދާރާތަކުން ހާމަކޮށްފިއެވެ.\n500 އަށް ވުރެއް ގިނަ މީހުނަށް އެކިވަރުގެ ގެއްލުން ލިބުނު މިހަމަލާއަކީ، ވޭތުވެދިޔަ 10 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ސްރީލަންކާގައި ދެވުނު މިފަދަ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާއެވެ.\nމަރުވިމީހުންގެ އަދަދު 290 އަށް: ލަންކާ ފުލުހުން\nއާދީއްތަ ދުވަހު ލަންކާގައި ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާ ތަކުގައި ޖުމުލަ 290 މީހުން މަރުވެ 500 އަށްވުރެއް ގިނަ މީހުނަށް އެކި ވަރުގެ ގެއްލުންވެފައިވާކަމަށް ލަންކާ ފުލުހުންގެ ތަރުޖަމާން ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nއަދި ޖާނުންފިދާވުމުގެ ހަމަލާތަކާއި ބެހޭ މައުލޫމާތެއް ލަންކާގެ އިންޓެލިޖެންސް ކޮމިއުނިޓީއަށް ލިބި އެކަމުގެ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމަށް ފެއިލްވި ކަމަށް ބުނެވޭ ވާހަކަތައްވެސް ތަހުޤީޤުކުރާނޭކަމަށް ލަންކާ ފުލުހުންގެ ތަރުޖަމާނާ ހަވާލާދީ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ބޮމުގެ ހަމަލާތަކާއި ގުޅިގެން ލަންކާގައި އިއުލާނުކުރި ކާފިއު މިހާރު ވަނީ އުވާލާފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ހޯމަ ދުވަހު ލަންކާގެ ވެރިރައް ކޮލޮމްބޯގެ ގިނަ ފިހާރަތައް ބަންދުކޮށްފައިހުރި އިރު މަގުތަކުގައި ބަރުހަތިޔާރާއި އެކު ސިފައިން ހަރަކާތްތެރިވާކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.\nހަމަލާތަކާއި ގުޅިގެން ގިނަ ބަޔަކުވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފަ\nއާދީއްތަ ދުވަހުގެ ބޮމުގެ ހަމަލާތަކާއި ގުޅިގެން މިހާތަނަށް 24 މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފައިވާކަމަށް ލަންކާ ފުލުހުންނާއި ހަވާލާދީ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.\nއަދި ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ހުރިހާ މީހުންނަކީވެސް ލަންކާގެ ރައްޔިތުން ކަމަށާއި، އެމީހުންނާއި ކްރިމިނަލް އިންވެސްޓިގޭޝަންސް ޑިޕާޓްމެންޓް (ސީ.އައި.ޑީ)އިން ސުވާލުކޮށް ތަހުޤީޤު ކުރަމުން ގެންދާކަމަށް ލަންކާ ފުލުހުންނާއި ހަވާލާދީ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.\nކޮލޮމްބޯ އެއާޕޯޓް ކައިރިން ފެނުނު ބޮންވަނީ ނައްތާލާފަ: ފުލުހުން\nކޮލޮމްބޯގެ މައި އެއާޕޯޓް ކައިރިން ފެނުނު "ޕައިޕް ބޮމެއް" ރައްކާތެރިކަމާއި އެކު ނައްތާލާފައިވާކަމަށް ލަންކާ ފުލުހުންނާއި ހަވާލާދީ ވަނީ ރިޕޯޓްކޮަށްފައެވެ.\nއެ ބޮން ފެނިފައިވަނީ އާދިއްތަ ދުވަހުގެ ރޭގަނޑުގެ ވަގުތެއްގައި ކޮލޮމްބޯގެ މައި އެއާޕޯޓަށް ދެވޭ މަގަކުން ކަމަށްވެސް ފުލުހުންނާއި ހަވާލާދީ ރިޕޯޓް ކޮށްފައި ވެއެވެ.


Pelican Boat Adiyah Dhiya Haadhisaa Ah Fahu Mulhi Aailaa Bikavefaa - Vaguthu\nޕެލިކަން ބޯޓު އަޑިޔަށް ދިޔަ ޙާދިސާއަށްފަހު މުޅި އާއިލާ ބިކަވެފައި\nނ.މާޅެންދޫ ޕެލިކަން ބޯޓު ، މަނަދޫ ފަޅުތެރޭގައި\nނ. މާޅެންދޫ، ކުއްޅަވައްގެއަށް ނިޞްބަތްވާ ނުވަ ބެއިންގެ ނުހަނު ބުރަ މަސައްކަތުން 2015 ވަނަ އަހަރު މާޅެންދޫގައި ބަންނަންފެށި "ޕެލިކަން" ބޯޓު، ދަތުރުތަކަށް ފެށޭވަރުވީ، 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރ މަސް ތެރޭގައެވެ. އެ އާއިލާގެ ނުވަ ދަރިންނަށް ލިބޭ ހުރިހާ ފައިސާއަކާއި، ބޭންކު މެދުވެރިކޮށް ނެގި ލޯނުން، ބޯޓުގެ ހުރިހާ މަސައްކަތްތަކެއް ނިންމާލުމަށް ގާތްގަނޑަޑަކަށް ފަސް މިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ޙަރަދުކޮށްފައެވެ.\n2018 ވަނަ އަހަރު ފެށުމާއެކު، އައު ޢަޒުމަކާއި ހިތްވަރެއް ލައި، އެއާއިލާގެ ހުރިހާ ކުދިންވެސް މަސައްކަތްފެށީ، ހިންގަމުން އައި ފިހާރައާއި ދިރިއުޅެމުންއައި ގޯތި ރަހުނު ކުރުމަށްފަހު، ބޭންކުން ނަގާފައިވާ އަށްލައްކަ ރުފިޔާގެ ލޯނު ދެއްކޭނެގޮތެއް ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ހޯދުމަށެވެ. އެގޮތުން 2018 ޑިސެމްބަރ ދެވަނަ ދުވަހުގެ ހަވީރުވެސް މާލޭ ފަޅުތެރެއިން ބޯޓުގެ ނަގިލި ނަގައި ރަށަށް ދިއުމަށް ދަތުރަށްފުރީ އެ އުންމީދުގައެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް، 2018 ޑިސެމްބަރ3ވަނަ ދުވަހަށް އަލިވިލުމުގެ ކުރިން ޕެލިކަން ބޯޓަށް ދިމާވި ހިތާމަވެރި ހާދިސާގައި ބޯޓުވަނީ މަނަދޫ ނެރުމައްޗަށް އަރާ އެއްކޮށް ފުނޑުފުނޑު ވެފައެވެ. މަނަދޫ ކައިރީގައި އޮތް ރިސޯޓެއްގެ އެހީތެރިކަމާއި އެކު ގެނައި ހައިމާރކެއްގެ އެހީގައި މަނަދޫ ފަޅުތެރެއަށް ބޯޓު ވެއްދުނު އިރު އެދުވަހުގެ އިރު އޮއްސެނީއެވެ.\nއެ އާއިލާއަށާއި މުޅި މާޅެންދޫއަށް ވެރިވި މި ހިތާމައިގެ އަސަރު އަދިވެސް ފިލަގެން ނުދެއެވެ. ބޯޓު ނެގޭނެ ގޮތެއް ހޯދުމަށް ކުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއްވެސް ވަނީ ފައިސާގެ ދަތިކަމާއި ހުރެ ހުއްޓިފައެވެ. އެމަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކުން މަޢުލޫމާތު ލިބުނު ގޮތުގައި މާޅެންދޫ ބޯޓު ނެގޭނެ އެންމެ ކުޑަ އަގަކީ 4.5 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ.\nޕެލިކަން ބޯޓަށް މި ހާދިސާ ދިމާވި ދަތުރަކީ ބޯޓު ވިއްކާލުމުގެ ކުރިން، ކުރަން ހަމަޖެހިފައިވާ އެންމެ ފަހު ދަތުރެވެ. އޭގެ އެތައް ދުވަހެއް ކުރިންވެސް އެބޯޓު ވިއްކާލުމަށް ވެރިފަރާތުން ދިޔައީ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. އެ ބޯޓު ގަންނަން ޝައުޤުވެރިކަން ފާޅު ކުރީ، ގދ.ގައްދޫ އިރުދޭމާގޭ، މުޙައްމަދު ޝާމިޙުއެވެ. ބޯޓު ފަރަށް އެރިތާ މާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ، އެ ބޯޑުގެ ހާލަތުބެލުމަށްޓަކައި ޝާމިހު ވަނީ މަނަދޫއަށް ދަތުރެއްވެސް ކޮށްފައެވެ. އަދި އެބޯޓު ނަގައިގެން މަރާމާތު ކުރެވޭނެ އުންމީދާއި އެކު ޝާމިހު އަންނަނީ އެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nއެ މަސައްކަތާއި ގުޅޭގޮތުން "ވަގުތަށް" މަޢުމޫމާތު ދެމުން ޝާމިޙު ބުނީ، ފީފާ ޖަހައިގެން ބޯޓު ފެނުންމައްޗަށް ނެގުމަށްޓަކައި 100 ފީފާ މިހާރު ގަނެފައިވާ ކަމަށާއި، މޫސުން ރަނގަޅުވީހާ އަވަހަކަށް ފީފާތައް ހިފައިގެން މަނަދޫއަށް ދާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ގިނަވެގެން5ލައްކަ ރުފިޔާ ޚަރަދުކޮށްގެން އަލުން ބޯޓު މޫދަށް ބޭލޭނެކަމަށް އުންމީދު ކުރާކަމަށް ޝާމިހު ބުންޏެވެ.\nޕެލިކަން ބޯޓު ، މަނަދޫ ފަޅުތެރޭގައި\n"އަހަރެން ތަކެތި ދިނީމަ ބޯޓުގެ ވެރިފަރާތުން އެއްބަސް ވެފަ އޮތީ ބޯޓު މަރާމާތު ކުރުމަށް އެއްވެސް ފައިސާ އެއް ނުނަގާ އެކަން ކޮށްދޭން. އެމީހުންނަކީ ވަޑާން ކުރަން ދަންނަ ބައެއް. އެ މަސައްކަތުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން އެމީހުން ބޭންކަށް ދައްކަންޖެހޭ ލޯޯނު އަހަރެން ދައްކައިދޭނަން. އެއީ އެމީހުންނަށް ކަމެއް ކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން އަހަރެން ކޮށްދޭ ކަމެއް." ޝާމިހު ބުންޏެވެ.\nމި ކަމާއި ގުޅޭގޮތުން ބޯޓުގެ އެއް ހިއްސާދާރެއްކަމަށްވާ މުޙައްމަދު ޙަސަންވެސް ވަނީ "ވަގުތަށް" މަޢުލޫމާތު ޙިއްސާ ކޮށްފައެވެ.\n"ހަތްލައްކަ އަށް ވުރެ ގިނަ ފައިސާ އެބައޮތް ބޭންކަށް ދައްކަން. އެހީތެރިކަމަށް އެދި ސަރުކާރުގެ އޮފީސްތަކަށާއި ރާއްޖޭގެ މަހުޖަނުންނަށްވެސް ވާނީ ސިޓީ ފޮނުވާފަ. އެއްވެސް ތާކުން ޖަވާބެއް އަދި ނުލިބޭ. ބޭންކަށްވެސް ވާނެ ކޮންމެވެސް ލުޔެއް ދެއްވާތޯ ސިޓީ އެއް ފޮނުވާފަ. ބޭންކުން ފޮނުވި ޖަވާބުގަ އޮތީ މަހުން މަހަށް ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭނެކަމަށް. ލުއި ދެވެން ނެތް ކަމަށް" ވަރަށް އަސަރާއި އެކު މުޙައްމަދު ކިޔައިދިނެވެ.\nއެއްވެސް އިންސާނަކަށް ﷲ ތަޢާލާ ދެރަ، ނިކަމެތި ގޮތެއް މިންވަރު ނުކުރައްވާނެކަން ހިތުގެ އަޑިން ކަށަވަރު ކުރާ ޙާލު އެ އާއިލާގެ އެންމެވެސް ތިބީ އަނެއްކާވެސް އިތުރު މަސައްކަތެއް ފެށޭނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. "ވަގުތުން" ވެސް އެދެނީ އެ އާއިލާއަށް ކެތްތެރިކަން ދެއްވާ، މަސައްކަތުގައި ކާމިޔާބު މިންވަރުކުރެއްވުމެވެ.\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:11\nތިޔަބޯޓް އަޑިއައްދިޔަކަން މިގައުމުގެ ބޮޑެތި މީހުންނައް އެނގުނު ކަމަކައް ނުވޭ. ބޮޑުން އެދުވަސްވަރު އުޅުނީ މާލެފެންބޮޑުވެގެން އެކަމުގަ.. ބޯޓްފަރަން އެރިކަން އެނގެނީ ބޯޓްވެރިންނަށާ މަނަދޫ ރައްޔަތުން ނައް.\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:15\nއާދައިގެ ދެރަ މީހަކަށް ވެއްޖެއްޔާ އެއްގޮތަކަށްވެސް ލުއި ނުދޭތި.މަހުޖަނެއް ވެއްޖެއްޔާ ދައްކާނެ ދުވަހަކުން ދައްކަށް ބާވާފަ ނުދެއްކުނޭ ބުނީމަ މާފުވެސް ކޮށްދޭތި ،ޝުކުރިއްޔާ ދިވެހިންގެ ބެންކު ދިވެހިންނަށް\nޖެނުއަރީ 20, 2019 08:22\nޠިޔައީ ތެދެއް މަވެސް ތިޔަކަން ތަޖުރިބާ ކުރިން\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:19\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:21\nބޯޓު އޮތީ އިންޝުއަރ ކޮށްފައެއް ނޫންބާ....؟؟\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:50\nޢިންޝުައަރެންސް ކަވަރ ނުކުރޭތޯ?\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:51\nދެންވެސް ލޯނެއް ނަގާއިރު އިސްލާމިކް ބޭންކް އިން ނަގާބަލަ.\nއިސްލާމިކް ބޭންކޭ.. ރާއްޖެތެރެއަށް ނަގާ ލޯނެކޭބުނެފިއްޔާ ހޯހޯ.. ލޯނުދޭވެސް ބައެއްނޫން ތި އިސްލާމިކް ބޭންކަކީ.. އިތުރު ޗޮއިސްއެއްނެތީމަ މަޖުބޫރުވީމަ ބީއެމްއެލްގެ ބޮޑު އިންޓްރެސްޓްގަ ޖެހެންޖެހެނީ..\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:57\nމި ސަރުކާރަކީ ރައްޔިތުންގެ ހާލުބަލާ އޯގާތެރި ސަރުކާރެއްނުން. އަނިޔާވެރި ސަރުކާރު ނިމި ގޮއްސި\nޖެނުއަރީ 19, 2019 20:59\nވަރަށް ދެރަ މިދިމާވި ގޮތް. ރާއްޖެތެރޭ މީހުން ވީމަ ސަރުކާރުންވެސް ނޫސްތަކުންވެސް އަޅައެއްނުލާ. އެކަމު ހަމަ އެދުވަސްކޮޅު މާލޭގައި ފެން ބޮޑުވެގެން އެކަމަށް އެހީ ވެދިން. ސަރުކާރުން މިކަހަލަ ތަފާތުތައް ނުވާނެ ކޮއްގެން. އާއިލާ އަށް ކެއްތެރިކަން ދެއްވާ، އަތްމަތި ތަނަވަސް ކޮއްދެއްވާންދޭ. އާމީން\nޖެނުއަރީ 19, 2019 21:32\nމާﷲ ތިއާއިލާ މިހިތާމައިން ސަލާމަތް ކުރަށްވާށިއެވެ. އިތުރު ތަނަވަސް ކަމެއް ދެއްވާށިއެވެ.\nބޯޓު އޮތީ އިންސުއަރެންސް ނުކޮޮއްތޯ\nޖެނުއަރީ 19, 2019 21:55\nރަގަޅު.އާދައިގެ ދެރަ މީހެއްވެެއްޖެެއްޔާ އެންމެތަށް ކޮޅެއްވެސް ދޫނުދޭތި.މަހުޖަނެއް ވެެއްޖެއްޔާ ލޯނު މާފުވެސް ކޮށްދޭތި.\nދިވެހިންގެ ބެންކު ދިވެހިންނަށް. ޝުކުރިއްޔާ\nޖެނުއަރީ 19, 2019 22:32\nދިވެހިންގެ ބޭންކަކީ ނުފޫޒުގަދަ ބާރުގަދަ މީހާގެ މިލްކެއް. ނިކަމެތިމީހާވީމަ ޖެހޭނީ އިނދަ. ވިއްކާލަންޖެހޭނީ އެމީހާގެ މުޅި މިލްކިއްޔާތު. މިގެކުރިން ހިނގާފަހުރި ކަންކަން މިކަމަށް ހެކިދޭ.\nއެެއާއިލާ މާތްެﷲ ކެއްތެރިކަން ދެވާ އަވަސް ކުރި އެރުން ދެވާށެ އާމީން\nޖެނުއަރީ 19, 2019 22:35\nޖެނުއަރީ 19, 2019 23:53\nދަރިންނޭ ތިވަރުގެ އަގުބޮޑު މުދާ އިންޝުއަރެންސް ކުރުމަށް ނަޞޭޙަތްތެރިވަން. ވވ ދެރަވެއްޖެ .\nޖެނުއަރީ 20, 2019 01:12\nކޮން ބޭންކެއްތޯ؟ ބައެއް ބޭންކްތައް ހުރޭ ރައްޔިތުންގެ ބޭންކޭ ކިޔާފައި ސްލޯގަން ހަރުކޮށްފައި. ރައްޔިތުންގެ ބޭންކުނަމަ ލުއިދޭނެ.\nޖެނުއަރީ 20, 2019 05:48\nމުދަލާ ދަރިންނަކީ މިދުނިޔޭގެ ޒީނަތްތެރިކަމެ ގިޔާމަތް ދުވަހުން އެމުދާ ހޯދިގޮތަކާމެދު ސުވާލު ކުރާނެ\nޖެނުއަރީ 20, 2019 06:49\nއެއްވެސް އިންސާނަކަށް ﷲ ތަޢާލާ ދެރަ، ނިކަމެތި ގޮތެއް މިންވަރު ނުކުރައްވާނެކަން ހިތުގެ އަޑިން ކަށަވަރު ކުރާ ޙާލު ﷲ އަށް އުރެދި ޙަރާމް ކުރެއްވި ރިބާގެ މުޢާމަލާތް ކުރާކަށް ނުވާނެ.\nޖެނުއަރީ 20, 2019 06:59\nއަތޮޅު ތެރެއާ މާލެއާ ހުރި ތަފާތުކުރުން ދެކިބަލަ. މާލޭގައި ގޭގެއަށް ފެންވަދެގެން އަގުބޮޑު ޓީވީތަކާ ރެކްތައް ހަލާކުވެގެން ދައުލަތުން ބޮޑު ހޭދައެއްކޮށް ކޮންމެ ގޭބީސީއަކަށް އެހީވިއިރު، ޕެލިކަން ބޯޓުން ދަތުރުކުރި ނ.އަތޮޅުގެ ރައީތުންނަށް ވީއެހީއެއް ނެތް. އެރައީތުންގެ ނިކަމެތިކަން މާބޮޑު. ބޯޓާއެކު އަޑިޔަށް ދިޔައީ އެންމެ އަސާސީތަކެތި ކަމުގައިވާ އައިޑީކާޑާއި ބޭސްފަރުވާގެ ލިޔުންތައް. ސްކޫލް ހުޅުވޭތީ މާލެއިން އައި އިރު ގެނައި ތަކެެއްޗާއެކު. ދިރިއުޅުން ފެށުމަށް ނ.މަނަދޫއިން ލިބުނު ފްލެޓްތަކަށް ބަދަލުވުމަށް ގެނައި ތަކެއްޗާއެކު. ފަތިހުގެ އަނދިރި ވަގުތުގައި ކުރިމަތިވި ނާމާން ބިރުވެރި ވަގުތުގައި ނަފްސާނީ ގޮތުން އަސަރުކުރި އެތައް އެތައް ދަރިންނެއް. ހަމަޔަކަށް އެޅެން އެތައް ދުވަހެއް. މިކަންކަން ސަރުކާރަކަށް ބޮޑެއް ނުވި. ޑިޒާސްޓަރ އަކަށް ބޮޑެއް ނުވި. ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަކަށް ބޮޑެއް ނުވި.\nޖެނުއަރީ 20, 2019 07:07\n... ތަފާތުކުރުމަށް ހުއްޓެމުން އަންނަތައް ފެންނަމުން ނުދާކަމީ ދެރަކަމެއް. ނިކަމެތި ކަމެއް. "އަނިޔާ"އެއް. ދަޢުލަތަށް ދައްކަން ޖެހޭ އެއްޗެއް ދެއްކުމުގައި ލުޔެއް ނޯވޭ. މަގާއި ގޯޅީގެ އެއްފަޅި ކޮންމެ ގޭބީސީއަކުން ހިލޭ ސާފުކޮށް ބަލަހައްޓަން ޖެހޭއިރު، ހިރަފުސްދުމުން މަގުތައް ބޯވެ ނޭވާނުލެވޭއިރު، މަގުތައް ތެންމާލުންފަދަ ކަމެއްވެސް ސަރުކާރުން ކޮއްލާ ނުދޭ. އެކަމަކު އެފަދަ ހާލަތުގައި ހުރި މަގުތަކުގައި ދުއްވާ އުޅަނދު ފަހަރުގެ ފީން އެންމެ ތަންކޮޅެއްވެސް އުނި ނުކޮށްދޭ. ސަރުކާރުން މާލޭގެ މަގުތައް ހަދާދީ، ސާފުކޮށް، ބަލަހައްޓާއިރު ނަގާ އަހަރީފީ، އަތޮޅު ތެރޭ ރައްޔަތުންވެސް ދައްކަންޖެހޭ.\nޖެނުއަރީ 20, 2019 08:03\nތިޔަ ލޯނު ނެތި ބޭންކުގެ ހަޔާތްކުޑަކަންވެސް ވަކިން ކުޑައެއްނޫން. މީ ބޭންކް ބޯއިކޮޓް ކުރަންވެސްޖެހޭވަރުގެ ކަމެއް. ދެން އޮތީ ރައްޔިތުންނަށް އަޅާލާ އޯގާތެރިވާނެކަމަށް ވަޢުދުވި ސަރުކާރު. ބަޔަކު ހާލުގައި ޖެހުނުކަންވެސް ނުދަނެހުރި. އަޅާވެސް ނުލި. ދެންތިބީ މަހުޖަނުން. އެމީހުންގެ ބޭނުމެއް ޖެހުނީމާ ދެއްކުންތެރިކަމާއެކު ފައިސާތައް ޚަރަދު ކުރާނެ. ނިކަމެއްޗަކަށް ލިއްލާހިއަށްޓަކައި އެހީއެއް ވުމަކީ އެމީހުން ކުރާކަމެއްނޫ. ނ. އަތޮޅަށް ނިސްބަތްވާ މަހުޖަހަކުވެސް އުޅެނީ ދުނިޔެއައިގެން މަރުދިނުމުގައި. ދެއްކުންތެރި ބޮޑާމީހެއް.\nދައިގެ ދެރަ މީހަކަށް ވެއްޖެއްޔާ އެއްގޮތަކަށްވެސް ލުއި ނުދޭތި.މަހުޖަނެއް ވެއްޖެއްޔާ ދައްކާނެ ދުވަހަކުން ދައްކަށް ބާވާފަ ނުދެއްކުނޭ ބުނީމަ މާފުވެސް ކޮށްދޭތި ،ޝުކުރިއްޔާ ދިވެހިންގެ ބެންކު ދިވެހިންނަށް... މީ ވަރަށްބޮޑު ހަޤީޤަތެއް\nޖެނުއަރީ 20, 2019 08:26\nދޯނީގެ މަސައްކަތްފެށި ދުވަހުން ފެށިގެން ނުވަބެއިން އެއްވެސް ނަމާދެއް އަޅާފަވާނެބާ މިއީ ހިތާހިތުން ކުރަންޖެހޭ ސުވާލު\nޖެނުއަރީ 20, 2019 11:31\nއާއިލާ އަށް ކެއްތެރިކަން ދެއްވާ ތިޔަ ހިތާމަވެރިކަމުން އަވަހަ މިންޖު ކުރައްވާންދޭވެ..!\nހާދަ އޯގާތެރި ސަރުކާރެކޭ. ދެން ދިވެހިން އަތްޖަހާ ނަށާ.\nޖެނުއަރީ 20, 2019 12:21\n1.4 މިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވޭއޭ އެދޯނި ނަގަން؟؟؟ ރަނުން ޖަރީ ކޮއްފަ ހުރި އެއްޗެހިތަ ބޭނުން ކުރަނީ އެ ނަގަން؟؟ ލާރި ހޯދަން އެބަހުރި ދަސްކޮއްފަ. ނިކަމެތި މީހާ ނިކަމެތި ވާތާ ދެންތިބި މީހުން އޭގެ ނާޖައިސް ފައިދާ ނަގައިގެން އަދިވެސް ނިކަމެތި މީހާ ފެލާލަނީ ދޯ ގައިން ފެންހުސްވެ މަރުވަންދެން\nޖެނުއަރީ 20, 2019 19:42\nބިކަހާލުގައި ޖެހިފަ އެބަތިބި ޖެހިގެން ހުރިގެ 6ބުރިއަށް ނެގީމަ ދަރަނިވެރިވެގެން ހެދި ކޮޓަރިގަނޑު ރެނދުއަޅައިގެން ވެއްޓިގެން ނެގި ދަރަނި ނުދެއްކި އަދި ގެ ނެހެދި އަނބިދަރިން ވައްދާނެ ހިޔާވަހިކަމެއް ނެތި ގޮސް ދަތިހާލުގައި އުޅޭމާލެމީހުން. ނޫހުގައި ނުޖެހިޔަސް މީހުން ޙާލުގައި އެބައުޅޭ. ކޯޓުން ބަދަލުދޭން ނިންމީމަވެސް ފައިސާގެ ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން އެހުކުމް ބަދަލުކޮށްލާ ހަދައިގެން. އިންސާފެއް ނުލިބޭ


Mount Everest gai3dhivehin hihvarreku mahchah\nއެވަރެސްޓުގައި ތިން ދިވެހިން ހިތްވަރާއެކު މައްޗަށް\nތިން ބައިވެރިން ދާނީ ބޭސް ކޭމްޕަށް\nދަތުރުގެ ސްޕޮންސާއެކީ މޯލްޑިވިއަން\nދަތުރުކުރަނީ 5،000 މީޓަރު އުހަށް\nމައުންޓް އެވަރެސްޓަށް އަރާ ތިން ދިވެހިން (ކ-ވ) ފަރީހާ، ހާމިދު އަދި އަބްދުﷲ.-- ފޮޓޯ: ފަރީހާ\nމި އާދައިގެ ހިތްވަރެއް ނޫނެވެ. މިކަމަށް ލައްކަ ހިތްވަރު ވެސް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. ނޭވާ ހިފަހައްޓާލަން ޖެހޭ އެތައް ކަމެއް ދިމާވާނެ އެވެ. މި ދަތުރަށް ތިން ދިވެހިން ފެށީ ވެސް އެކަން އެނގިހުރެ އެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ފަރުބަދަ ކަމަށްވާ ނޭޕާލްގެ މައުންޓް އެވަރެސްޓަށް އެރުމަށް ތިން ދިވެހިން ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\n"ވަރަށް މަސައްކަތް މިއީ. މިއީ ވަރަށް އުސް. އެހެންވެ ވަރަށް މަޑު މަޑުން ހިނގުން މިދަނީ،" ގައުމީ އެއާލައިން މޯލްޑިވިއަން އިން ސްޕޮންސާކޮށްގެން އެވަރެސްޓަށް ކުރާ ދަތުރުގައި ބައިވެރިވަމުންދާ އެފްޖޭއެސްގެ ސީއީއޯ ހާމިދު ސޯދިގު "އަވަސް" އަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެވަރެސްޓަށް އަރާ ތިން ދިވެހިން\nބީއެމްއެލްގެ ޗެއާޕާސަން ފަރީހާ ޝަރީފު\nއެފްޖޭއެސްގެ ސީއީއޯ ހާމިދު ސޯދިގު\nޔޫއެންޑީޕީގައި މަސައްކަތް ކުރާ އަބްދުﷲ ވަހީދު\nމި ދަތުރުގައި ތިން ދިވެހިން ދަތުރު ފަށާފައިވަނީ މިދިޔަ މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހުގެ އެވެ. މި ދަތުރު މި މަހުގެ 16 ނިޔަލަށެވެ. ތިން މީހުން ދިއުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އެވަރެސްޓްގެ ބޭސް ކޭމްޕާ ހަމަ އަށެވެ. ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުން ފެށިގެން 5،364 މީޓަރު، ގާތްގަނޑަކަށް 17،598 ފޫޓް އުސް މިނަށެވެ. މިތަނުގެ ފިނި މިން ހުރީ ފަސް ޑިގުރީ އަށް ވުރެ މަތީގަ އެވެ.\nމި ދަތުރުގައި ބައިވެރިވަމުން ގެންދާ އެފްޖޭއެސްގެ ސީއީއޯ ހާމިދު ވިދާޅުވީ މައްޗަށްދާ ވަރަކަށް ކުރަން ޖެހޭ މަސައްކަތް އިތުރުވާ ކަމަށެވެ.\n"މައްޗަށްދާ އިރު ނޭވާލާން އުނދަގޫވޭ. ހުރިހާ ބައިވެރިން ވެސް ތިބީ ރަނގަޅަށް،" ހާމިދު ވިދާޅުވި އެވެ.


Roadha ah Gaza border hulhuvaafa bahahtan Misrun ninmaifi\nރޯދައަށް ގާޒާ ބޯޑަރު ހުޅުވަން މިސްރުން ނިންމައިފި\nފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންތަކެއް ރަފަހް ބޯޑަރު ސަރަހައްދުގައި މަޑުކޮށްގެން --\nރޯދަ މަހު އެއްކޮށް މިސްރާއި ފަލަސްތީނުގެ ގާޒާއާ ދެމެދު އޮންނަ ރަފަހް ބޯޑަރު ހުޅުވާފައި ބާއްވަން މިސްރުގެ ރައީސް އަބްދުލް ފައްތާހު އަލް ސީސީ އަމުރު ކުރައްވައިފި އެވެ.\nރައީސް ސީސީ މި ނިންމެވުން ނިންމެވިކަން ހާމަ ކުރައްވީ ފޭސްބުކްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގަ އެވެ. ނިންމެވުމުގެ ސަބަބެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އޮތް ބުރަޔަށް ލުޔެއް ދިނުމުގެ ގޮތުން ކަމަށެވެ.\nރަފަހް ބޯޑަރަކީ އިޒްރޭލްގެ ކޮންޓްރޯލް ނޯންނަ، ގާޒާ ރައްޔިތުންނަށް ވަދެ ނުކުމެވޭ ހަމައެކަނި ބޯޑަރެވެ. ނަމަވެސް އެ ބޯޑަރު މިސްރުން ވަނީ 2014 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ސެކިއުރިޓީ ވަރު ދަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަންދުކޮށްފަ އެވެ. ބޯޑަރު ހުޅުވާލަނީ ހަމައެކަނި އިންސާނީ އެހީ ފޯރު ކޮށްދިނުމަށެވެ.\nހަމައެކަނި މި ހަފުތާގެ ތެެރޭގައި ވެސް ގާޒާ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުގައި އިޒްރޭލުން ވަނީ ފަލަސްތީނުގެ 60 ރައްޔިތުން މަރާލާފަ އެވެ.\nމިސްރުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން އެމީހުން ސިފަކޮށްފައިވަނީ ޝަހީދުންގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެމެރިކާ އެމްބަސީ ގުދުސްއަށް ބަދަލުކުރާ މައްސަލާގައި މާޗް 30 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން ކުރާ މުޒާހަރާގައި 114 މީހުން މަރާލާފައިވެ އެވެ.\nފަލަސްތީން އިޒްރޭލް މިސްރު


Sonu ge insaanee Hidhumayi madujehumeh neh\nސޯނޫގެ އިންސާނީ ހިދުމަތް މަޑުޖެހުމެއް ނެތް\nސޯނޫ: ކޮވިޑް ޖެހުނަސް އިންސާނީ ޚިދުމަތުގައި\nކޮރޯނާވައިރަސް ޕެންޑެމިކްގައި އިންޑިޔާ މީހުންނަށް އެންމެ ގިނަ އެހީތަކެއް ފޯރުކޮށްދީފައި ވަނީ އެކްޓަރު ސޯނޫ ސޫދެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުންނާއި އެކި އެކި ކަންކަން އިންތިޒާމް ކޮށްދީ ކޮށްދީގެން އެތައް ލައްކަ ބައެއްގެ ހިތް ސޯނޫ އަތުލާފައި ވެއެވެ.\nއޭނާގެ އެއްވެސް އަމިއްލަ އެދުމެއް ނެތް މި އިންސާނީ ހިދުމަތަށް އަދިވެސް ހުއްޓުމެއް ނާދެ އެވެ. ކޮވިޑްގެ ބޮޑު ސުނާމީއެއް އިންޑިޔާއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި ވެސް ސޯނޫ އަރުވާޖަހައިގެން އޭނާއަށް ކޮށްދެވުނު ކޮންމެ ޚިދުމަތެއް ކޮށްދިނުމުގައި އަވަދިނެތި ދަނީ އުޅެމުންނެވެ. މިހެން އުޅެނިކޮށް ޚުދް އޭނާއަށް ކޯވިޑް ޖެހި އެ ބައްޔާ ވެސް ހަނގުރާމަ ކުރަން ޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ޓެސްޓް ނެގެޓިވްގެ ބަލި މުޅިން ފަސޭހަ ވެފައިވާ ކަމަށް ސޯނޫ ބުންޏެވެ.\nސޯނޫ ދާދިފަހުން ވަނީ އޭނާގެ ފޯނަށް އެހީއަށް އެދި ފޯނު ކޯލުތައް އަންނަ މިންވަރާއި މެސެޖުތަކުގެ ނޯޓިފިކޭޝަންސްތައް އަންނަ މިންވަރު ފެންނަ ވީޑިއޯއެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޝެއާ ކޮށްފަ އެވެ. މި ވީޑިއޯ އަށް ބަލާލުމުން ވެސް ސޯނޫގެ އެހީތެރިކަމަށް ކޮންމެ ސިކުންތަކުން މީހަކު އެދެމުން ދިޔަ މަންޒަރު ވަނީ ފެނިފަ އެވެ.\nއެއްބަޔަކު ވެންޓިލޭޓަރު ނުލިބިގެން ސޯނޫ އަށް މެސެޖު ކުރަމުން ދިޔައިރު އަނެއް ބަޔަކު ސޯނޫގެ ކިބައިން އެދެމުން ދިޔައީ އޮކްސިޖަން ލިބޭނެ ގޮތެއް ހޯދައިދިނުމަށެވެ.\nސޯނޫ ބުނި ގޮތުގައި މި ވީޑިއޯ ޝެއާކުރީ އޭނާގެ ޚިދުމަތަށް މީހުން ބޭނުންވެފައިވާ މިންވަރު ހާމަކޮށްދިނުމަށެވެ. އަދި އެހެން މީހުންވެސް އޭނާ ފަދައިން މީހުންގެ ޚިދުމަތަށް ނުކުތުމަށް ހިތްވަރު ދިނުމަށެވެ.\n"އިންޑިޔާގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން އެކި ޚިދުމަތަށް މީހުން އެދޭ މިންވަރު ހައިރާންވާހާ އިތުރުވެއްޖެ. އަހަރެންގެ އެހީއަށް އެދޭ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެވޭތޯ އަހަރެން އެބަ މަސައްކަތް ކުރަން. އަހަރެން ފަދައިން މީހުންނަށް އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ މީހަކު ހުރިނަމަ މި ޚިދުމަތަށް ނުކުތުމަށް އަހަރެން އިލްތިމާސް ކުރަން. އަހަރެމެން އެބަ ޖެހޭ ވެވުނު އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދޭން. އެމީހެއްގެ ގާބިލްކަން ހުރި ވަރަކުން ބޭނުންޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް އެހީ ފޯރުކޮށްދިނީ،" މި ވީޑިއޯ ޝެއާ ކުރަމުން ސޯނޫ ލިޔެފައިވާ މެސެޖުގައި ވެއެވެ.\nސޯނޫގެ މި މެސެޖަށް އެތައް ހާސް ބަޔަކު ތަރުހީބު ދީފައި ވެއެވެ. އަދި ސޯނޫ އެދުނު ގޮތަށް އޭނާއާއެކު ބޭނުންޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ޚިދުމަތަށް ނުކުންނަން ޝައުގުވެރިވާކަމަށް ބުނެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ކޮމެންޓުކޮށްފައި ވެއެވެ.\nއިންޑިޔާގައި ކޯވިޑްގެ ބަލިމަޑުކަން ފުރަތަމަ ފެށުނު ދުވަހުން ފެށިގެން ސޯނޫ ވެފައިވަނީ "ހަގީގީ ހީރޯ" އަކަށެވެ. އޭނާ ކޮށްދިން ވަރުގެ ޚިދުމަތެއް ކޮށްދެވުނު އެހެން އެއްވެސް މީހަކު ނެތެވެ.


Eid UFAA 1441' Mifaharu Ungoofaaru.com in Onlinekoh' | ungoofaaru.com\nބަނޑޭރިގަނޑު/ޚަބަރު/“ޢީދު އުފާ 1441” މިފަހަރު އުނގޫފާރު.ކޮމް އިން އޮންލައިންކޮށް\nމުނާޒު މުޙައްމަދު 30 ޖުލައި 2020\n1441 ވަނަ އަހަރުގެ އަޟްޙާ ޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނާ މި ބައްދަލު ކުރަނީ އެހެން އަހަރުތަކާ ޚިލާފަށް “ފަޅު” ޢީދެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑު ކަމުން އަރައިގަތުމަށް ރާއްޖެ ހަނގުރާމަ ކުރަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި އެއްވުންތައް މަދުކޮށް ގައިދުރުކަމަށް އިސްކަންދިނުމަށް މަޖުބޫރުވެފައި ވާއިރު ރާއްޖޭގެ ގިނަ ރަށްރަށުގައި މިފަހަރު ރަސްމީކޮށް ޢީދު ފާހަގައެއް ނުކުރާނެއެވެ. ހަމަ އެފަދައިން އުނގޫފާރުގައި ވެސް މިވަނީ މިފަހަރު ޢީދު ކުޅިވަރުތައް ކުރިއަށް ނުގެންދިއުމަށް ނިންމާފައެވެ.\nމި ފަޅުކަން ފިލުވާލުމަށް އުނގޫފާރު ފޯސްޓަރިން އެވެއާނެސް އެސޯސިއޭޝަން (އުފާ) އިން ނިންމާފައި ވާނީ މިފަހަރުގެ ޢީދު އޮންލައިންކޮށް ފާހަގަ ކުރުމަށް “ޢީދު އުފާ 1441” ގެ ނަމުގައި އޮންލައިންކޮށް ޙާއްސަ ޕްރޮގުރާމެއް ކުރިއަށް ގެންދާށެވެ. މިރޭގެ 22:00 ގައި ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މި ޕްރޮގުރާމް ޢީދު ބަންދުގެ ކޮންމެ ރެއަކު ކުރިއަށް ގެންދާނެއެވެ.\nއުނގޫފާރު.ކޮމް ގެ ފޭސްބުކް ޕޭޖުން ލައިވްކޮށް ކުރިއަށް ގެންދާ މި ޕްރޮގުރާމުގައި ވޭތުވެ ދިޔަ އަހަރުތަކުގައި އުނގޫފާރުގައި ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާ ޢީދު ފާހަގަކުރުމުގެ ހަރަކާތްތައް ގެނެސްދޭނެއެވެ. އުނގޫފާރު.ކޮމް އަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން މި ޕްރޮގުރާމް ގެނެސްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޓީމުގެ ފަރާތުން މުޙައްމަދު ޝާހު ބުނި ގޮތުގައި މި ޕްރޮގުރާމްގެ މަގުސަދަކީ ގޭގައި ތިބެގެން މިފަހަރު އޮންލައިންކޮށް ޢީދުގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދިނުމެވެ.\nމި ޕްރޮގުރާމް މެދުވެރިކޮށް އޮންލައިންކޮށް ޢީދުގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވުމަށް އުނގޫފާރު.ކޮމް ގެ ފޭސްބުކް ޕޭޖަށް ވީހާވެސް ގިނަ ބަޔަކު ޒިޔާރަތްކުރުމަށް އުފާ އިން އެދެއެވެ.\nއުފާ ޢީދު އުފާ 1441


PPM Ai PNC Ah Engee Mail Medhuverikoh Massala Hushahalhan: Civil Court - Vaguthu\nމާލޭގެ އަދަދު މަދު، ނަމަވެސް އަދި އުފަލެއް ނެތް - 26 މިނެޓް ކުރިން\nއިދިކޮޅު ޕީޕީއެމްއާއި ޕީއެންސީ ކޯލިޝަންއިން ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލައެއް ހުށަނާޅާ ކަމަށާއި މައްސަލައެއް ހުށަހަޅަން ބޭނުން ނަމަ މެއިލް މެދުވެރިކޮށް މައްސަލަ ހުށަހަޅަން އަންގާފައިވާ ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއިދިކޮޅު ދެ ޕާޓީ ހިމެނޭ ކޯލިޝަންގެ އިސް ބޭފުޅުން މިއަދު ސިވިލް ކޯޓަށް ވަޑައިގަތީ ކެމްޕޭން ކުރުމަށް ހަމަހަމަ ފުރުސަތު ނުލިބޭ ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެ ކޯޓަށް މައްސަލައެއް ހުށަހެޅުމަށެވެ. އެކަމަކު ކޯޓު ހުންނަ ޖަސްޓިން ބިލްޑިން އިމާރާތް ކައިރީ ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި އެ ކޯލިޝަންގެ ލީޑާޝިޕްގެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވީ މައްސަލަ ބަލައިނުގަންނަން އެ ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nސިވިލް ކޯޓުގެ ރަޖިސްޓްރާ އަބްދުލްސަލާމް "ވަގުތު" އަށް ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ހާލަތު ކުރިމަތިވި ފަހުން އެ ކޯޓުގެ އުސޫލުތައް ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ ގޮތުން މައްސަލަތައް ބަލައިގަންނަނީ މެއިލް މެދުވެރިކޮށް ކަމަށެވެ. ކޯޓަށް އައިސް މައްސަލަ ބަލައިގަންނަ ގޮތަށް މިހާރު ނުއޮންނަ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިހާތަނަށް ސިވިލް ކޯޓަށް މެއިލް މެދުވެރިކޮށް އިދިކޮޅު ކޯލިޝަންގެ ފަރާތުން މައްސަލައެއް ލިބިފައިނުވާ ކަމަށް ރަޖިސްޓްރާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެ ކޯޓަށް ދެ ޕާޓީގެ އިސް ބޭފުޅުން ވަޑައިގަތުމުން އެ ގޮތަށް މައްސަލަ ބަލައިގަނެވެން ނެތް ކަމާއި މެއިލް މެދުވެރިކޮށް މައްސަލަ ބަލައިގަންނަން އެންގެވި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.


REPORT: Covid Aa Eku Viyafaari Thakah Ai Badhalu, Hiydhathi Ethah Vaahaka Eh! - Vaguthu\nކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިތައް މިހާ ބޮޑު "އަނދަވަޅަކަށް" ވެއްޓިދާނެ ކަމަށް އެއްވެސް ވިޔަފާރިވެރިއަކު ހީ ވެސް ނުކުރާނެއެވެ. ބައެއް ވިޔަފާރިތައް ހުއްޓި، މުވައްޒަފުން ގެންގުޅެވެން ނެތިގެން އެންމެ ފަހުން ވަޒީފާ އިން ވަކިކުރަން ޖެހުނީއެވެ. ކޮވިޑް-19 ގެ ބޮޑު ރާޅު ރާއްޖެ އަށް އެރި ރާޅުގެ ސަބަބުން ދިވެހި އެތައް ވިޔަފާރިވެރިއެއްގެ ހުވަފެންތަކާއި އުންމީދުތައް ފުނޑުފުނޑުކޮށްލައިފިއެވެ.\nއެތައް އާއިލާއެއް ނިކަމެތިކޮށް، ބިކަކޮށްލިއެވެ. އުންމީދާއެކު ފެށި އެތައް ވިޔަފާރިއެއް ބަނގުރޫޓުވިއެވެ. ގެއްލުމުގައި ހިންގަމުން ދިޔަ ވިޔަފާރިތައް މަދެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ވިޔަފާރިވެރިން "މަގުމަތިވެ" މުވައްޒަފުން ހާލުގައި ޖެހުނެވެ. މުވައްޒަފުންނަށް ދޭނެ އެއްޗެއް ވެސް ނުވިއެވެ.\nރާއްޖެ އިން ކޮވިޑް-19 ފެނުނުތާ މިއަދަށް އެއް އަހަރުވި އިރު، އަދިވެސް އަރައިނުގަނެވޭ އެތައް ވިޔަފާރިވެރިންގެ ވިޔަފާރިތަކެއް ހުއްޓިފައި އެބައޮތެވެ. ބައެއް ވިޔަފާރިތައް ހިނގައިގަންނަން ފެށިއަސް، އެކަށީގެންވާ އާމްދަނީއެއް ނުލިބެއެވެ.\nކޮވިޑް ފެތުރުމަކީ ވިޔަފާރިތަކަށް ދިމާވި ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް!\nކޮވިޑް-19 ޗައިނާ އިން ފެނުނުތާ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލި ފެތުރުނެވެ. އެތައް ގައުމެއްގެ ވިޔަފާރިތައް ހުއްޓުނެވެ. ރާއްޖެ އަށް ވެސް ދިމާވީ ހަމަ މިފަދަ ހާލަތެކެވެ. ކޮވިޑް ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އަޅަމުން ދިޔަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ތިބެން ޖެހުނީ ވިޔަފާރި ނުހިންގައެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދުގައި އެންމެެ ފުޅާކޮށް ޒަމާނުއްސުރެ ވިޔަފާރި ކުރަމުން އަންނަ ކުންފުންޏެއްގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، ކޮވިޑްގެ ކުރިން ކުންފުނި ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހިނގަމުން ދިޔަ ކަމަށާއި، ޑެއިލީ ސޭލް ވެސް އޭރު ވަރަށް ރަނގަޅު ކަމަށެވެ. އަދި އިތުރު އައުޓްލެޓްތައްވެސް ވަރުގަދަކޮށް އިތުރު ޕްރޮޖެކްޓްތައް ފެށުމަށްޓަކައި ކަންކަން ބަލަމުން ދިޔަ ކަމަށް އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މިހެން ގޮސް ހުއްޓާ ހުރިހާ ކަމެއް ކަހަލަ ގޮތަަކަށް ކޮވިޑްއާއެކު ހުއްޓުނީ، ސޭލްއަށްވެސް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިގެން ދިޔައީ،" އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ މީގެ ކުރިންވެސް އެކި ރޯގާތައް ދުނިޔޭގައި ފެތުރި، އަވަހަށް ކޮންޓްރޯލް ވެގެންދިޔައިރު، މި ބައްޔަށްވެސް ވެގެން ދާނީ އެހެން ކަމަށް ފުރަތަމަ ހީކުރެވުނު ކަމަށެވެ.\n"މުޅި ވިޔަފާރިއަށް އަސަރު ކުރާނެ ވަރުގެ ބައްޔަކަށް ވެދާނެ ކަމަަަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް މެނޭޖްމެންޓުން ވިސްނިފައެއްވެސް ނެތް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދުގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކޮސްމެޓިކްސް އާއި ގުޅުން ހުރި ވިޔަފާރިތައް ކުރަމުން އަންނަ ނިއު އެޑިޝަންގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، ކޮވިޑްގެ ކުރިން ވިޔަފާރި ފުޅާކުރުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިން ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަސް ތެރޭގައި ނޯޓް މޮނޮ ސްޓޯރުގެ ނަމުގައި، ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކޮސްމެޓިކްސް މޮނޮ ސްޓޯރެއް ހުޅުވިއެވެ. އަދި އިތުރު ފިހާރައެއް ވެސް ހުޅުވިއެވެ. ފަހުން ހުޅުވާފައި ވަނީ އެފްޑީ ސްޕޯޓްސްއެވެ. މި ދެ ފިހާރައަކީވެސް އިންޓަނޭޝަނަލް ދެ ފިހާރައެވެ.\nރެޑްވޭވްގެ ފިހާރައެއް -- ވަގުތު އިމޭޖެސް: އިބްރާހިމް ޝާބިލް\n"ވަރަށް ބޮޑު އިންސްވެސްޓްމެންޓަކާއެކު ހުޅުވީވެސް، އަނެއްކާ އިތުރު ކަންތައްތަަކަށްވެސް ދިޔައީ ތައްޔާރުވަމުން، އިންޓަނޭޝަނަލް އެކި ބްރޭންޑްތައް ގެނައުން ދޯ، މިކޮޅުގެ މެއިން މަގްސަދަކީ އެހެންވެ އެއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައްޔާރުވަމުން ދިޔައީ،" އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nނިއު އެޑިޝަންގެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ، ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުން ކޮވިޑް ފެނުމާއެކު ބޭރުން މުދާ ގެނައުމުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެގެން ދިޔަ ކަމަށެވެ. އަދި ތަކެތި ލިބުމުގައި ދަތިތަކާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ކަމަށް އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އެކަމަކު ފުރަތަމަ ކޮޅުގައި އެހާ ބޮޑަކަށް، ބޭރުކޮޅުން އުނދަގުލެއް ނޫން، އެއީ އެހާ ބައިވަރު މުދާ ގެނެސްފައި ހުރީމަ،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nރާއްޖޭގެ ހަމައެކަނި ހޮންޑާގެ އޮތޮރައިޒް ޑިސްޓްރިބިއުޓަރ، ޝީޝާއިން ދިޔައީ، އެ ކުންފުނީގެ ވިޔަފާރި މުޅި ރާއްޖެއަށް ފުޅާ ކުރަމުންނެވެ. އަދި ހޮންޑާ ބްރޭންޑްގެ އެންމެ ފަހުގެ ސައިކަލުތައް ރާއްޖެއަށް ގެންނަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ކޮވިޑާއެކު ކުންފުނީގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ހުއްޓުނެވެ. އަދި ޝިޕްމެންޓްތައް ޑިލޭ ވެގެން ދިޔައެވެ.\nނިއު އެޑިޝަންގެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ، ވިޔަފާރި ފުޅާކުރުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށްދަނިކޮށް، ކޮވިޑާއެކު ވިޔަފާރިއަށް ވަރަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރި ކަމަށެވެ.\n"ބޮޑު އިންވެސްޓްމެންޓެއް ކޮށްފައި މިކަން ދިމާވީމަ، ދެން ވާނެ ގޮތް ހުންނާނެތާ، ވަރަށް ވަރަށް ބޮޑު ދަތިތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު،"\nޝީޝާ އިން ވިއްކާ ސައިކަލްތަކެއް - ވަގުތު އިމޭޖްސް: އިމޭޖްސް\nއެހެން ގައުމުތަކަށްވުރެ ފަހުން ރާއްޖެއިން ކޮވިޑް ފެނުނު ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ބައެއް ކުންފުނިތަކަށް އޭގެ ކުރިންވެސް އަސަރުތައް ކުރިއެވެ. އެގޮތުން ބައެއް އިންޓަނޭޝަނަލް ޓެރޭޑް އާއި ދަތުރުތައް ހުއްޓުމުން ރާއްޖެއަށް މިސްރާބު ޖަހަން ދަތުރު ފެށި ބައެއް ޝިޕްމެންޓްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ލަސްވެގެން ދިޔައެވެ. ޝީޝާއަށްވެސް ދިމާވީ ހަމަ އެފަދަ ގޮތެކެވެ. އާ ސައިކަލުތަކުގެ ޝިޕްމެންޓް ވަރަށް ބޮޑަށް ޑިލޭވިއެވެ. އަދި އެ ކުންފުނީގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދިޔަ އެހެން ގައުމުތަކުގެ މުވައްޒަފުންނަށް އަނބުރާ ގައުމަށް ނުދެވި ތާށިވިއެެވެ.\nފުރަބަންދާއެކު ވިޔަފާރިތައް ހުއްޓި، ތަކެތި އަގުބޮޑުވި!\nރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިތަކަށް ހާއްސަކޮށް، މާލެ ސަރަހައްދުގެ ވިޔަފާރިތަަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިގެން ދިޔައީ ފުރަބަންދު ކުރި ހިސާބުންނެވެ. ރާއްޖެ ފުރަބަންދު ކުރަން ޖެހުނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރިލް މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު މާލެ ސަރަހައްދުން ބަލި ފެނުމުންނެވެ. ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ފިޔަވަޅަކީ ފުރަބަންދު ކުރުން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. މިއާއެކު ގިނަބައެއްގެ ވިޔަފާރިތަކަށް އަސަރު ކުރިއެވެ.\nމާލޭގެ ވިޔަފާރިވެރިއަކު ވިދާޅުވީ، ފުރަބަންދު ކުރި ހިސާބުން ކުރިން ގަވާއިދުން ވިޔަފާރި ކުރަމުންދިޔަ މީހުން ފިހާރައަށް އައުން ހުއްޓި ސޭލް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވި ކަމަށެވެ. އަދި ހާއްސަކޮށް މުދާތައް ލިބުމުގައި ހުރި ދަތިތަކާއެކު ތަކެތި އަގުބޮޑުވެގެން ދިޔަ ކަން ފާހަގަކުރިއެވެ.\n"އެހެން ނަމަވެސް މި ހާލުގައިވެސް މުވައްޒަފުން ވަކި ނުކޮށް ކުރިއަށްގެންދެވޭތޯ ބަލަމުން ދިޔައީ، އަދި މުސާރަތައް ކުޑަކުރަމުންދިޔައިރު، ފްރޮންޓްލައިންސް ސްޓާފުންގެ މުސާރައަށް ބަދަލު ނުގެންނަން،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nފުރަބަންދާއެކު ގިނަ ވިޔަފާރިތަކުން ފެށީ އޮންލައިން ވިޔަފާރިއެވެ. އޮންލައިން ވިޔަފާރިއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ރާއްޖެ ހުޅުވިގެން ދިޔައެވެ. އަދި ޑެލިވަރީ ހިދުމަތްތައް ފުޅާވިއެެވެ.\nނިއު އެޑިޝަންގެ ފިހާރަ.\n"އެންމެ ބޮޑު ކަމަކަށް މި ދިމާވީ، މުދާ ނުލިބޭ ތަނުގައި، އެއްޗެހި އަގުބޮޑުވެފައި ޝިޕިންގވެސް އެހާ ބޮޑުވެގެން، އަދި ލޮޖިސްޓިކްވެސް ވަރަށް ބޮޑުތަން އަގުބޮޑުވެގެން ދިޔަ، ދެން ރައްޔިތުންނަށް އަގުހެޔޮކޮށް ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ބައެއް ޕްރޮޑަކްޓްތަކުން ކިރިޔާ ފައިދާ ނުވާ ގޮތަށްވެސް ހަދާފައި ވިއްކާފައި ހުންނާނެ، އެކަމަކު އެހާ ދިގު މުއްދަތަަށް އެގޮތަށް މަޑު ނުުރެވޭތޯވެ މިހާރު ބައެއް ޕްރޮޑަކްޓްތަކުގައި ހުންނާނީ އަގު ބޮޑުކޮށްފައި، އެއީ ހަމަ ނުވާތީ". ނިއު އެޑިޝަންގެ އޮަފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީީ، މިގޮތަށް ދިމާވަނީ މުދާ އުފެއްދުން ލަސްވެ، ޝިޕިންގ އަގުބޮޑުވުމުން ކަމަށެވެ.\nޝީޝާގެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކޮވިޑާ ހެދި އެ ކުންފުނީގެ ވިޔަފާރި ވެސް ހުއްޓުނެވެ. އައުޓްލެޓްތައް ބަންދު ކުރިއެވެ. އަދި ބައެއް މުވައްޒަފުން ނޯޕޭއަށް ފޮނުވާލަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. އަދި ކުންފުނީގެ ބައެއް މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަތައް ކުޑަކުރިއެވެ.\n"އެހާލަތުގައިވެސް ކުންފުނި ހިންގޭތޯ މަސައްކަތް ކުރި، އޭރު ވެސް އަހަރުމެން ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުން އަހަރުމެންނަށް އިތުބާރުކޮށް، އަހަރުމެން އެ މުވައްޒަފުން ދޫކޮށްނުލާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އެ މުވައްޒަފުންނަށް ލިބުނު. އަހަރުމެން ބުނިން އެ މުވައްޒަފުން ކައިރީގައި ފުރަބަންދަށް ލުއި ދިނުމާއެކު މަސައްކަތަށް އަނބުރާ ނުކުމެވޭނެ ކަމަށް، އަދި ދެ މަސް ތެރޭގައި ކުރީގެ މުސާރައަށް މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ބަދަލުވި". ޝީޝާގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވިއެވެ.\nޝީޝާގެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކޮވިޑްގެ ފުރަބަންދު ހާލަތުގައި ކަސްޓަމަރުންނާއި ގާތުން މަސައްކަތް ކުުރުމަށް އޮޕަރޭޝަންތައް ހިންގަމުން ދިޔައީ އޮންލައިންކޮށެވެ. އަދި ދަތި އެ ދުވަސްވަރުގައި ކަސްޓަމަރުންނާއި، މުވައްޒަފުންނާއި ވަރަށް ގާތް ގުޅުމެއް އުފެދިގެން ދިޔަކަން ވެސް އޮފިޝަލް ފާހަގަކުރިއެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދު ފުރަބަންދު ކުރުމުން ތަކްލީފް އުފުލަން ޖެހުނު އެއްބަޔަކީ ޓެކްސީ ދުއްވާ މީހުންނެވެ. އެ މީހުންނަށް އާއްމުދަނީ ލިބެން ހުރި މަގު އެއްކޮށް ބަންދުވީއެވެ. ފުރަބަންދާއެކު ޓެކްސީގެ ޑިމާންޑް އެއްކޮށް ދަށްވެ، މުޅި ވިޔަފާރި ހުއްޓިގެން ދިޔައޭ ބުނެވިދާނެއެވެ. މިހެން ވުމުން ބައެއް ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން މަސައްކަތް ދޫކޮށް އަނބުރާ އަނބިދަރިން ގޮވައިގެން ރަށަށްވެސް ދިޔައެވެ.\nފިހާރައެއްގައި ވިއްކަން ބަހައްޓާފައި ހުރި ފޯނުތަކެއް. --- ވަގުތު އިމޭޖަސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\n"ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތުރު މަދުވެގެން ދިޔަ، ވަރަށް ގިނަ ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން، ސަރުކާރުން އެހީ ނުވި، މިގޮތަށް އެހީނުވުމުން އެ މީހުން ޖެހުނީ ކާރުތަކާއި އެއްޗެހި ދޫކޮށްލާފައި، އަނބުރާ ރަށަށް ދާން އަނބިދަރިން ގޮވައިގެން، މިހެން ވުމުން ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންވެސް މަދުވި، އެ މީހުންނަށް ލިބުނު އާއްމުދަނީވެސް ހުއްޓުނު". މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޓެކްސީ ފްލީޓް ކަމަށްވާ އަވަސް ރައިޑްގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑޮލަރުގެ އަގަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް!\nމާލޭގެ ވިޔަފާރިވެރިއަކު ވިދާޅުވީ، ކޮވިޑާއެކު މުދާ ލިބުމުގައި ދަތިތަކެއް ދިމާވެ، ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ އައިޓަމެއްގެ އަގުތައް ބޮޑުވެގެން ދިޔަ ކަމަށެވެ. އަދި މިކަން ކުރަން މަޖުބޫރުވީ ޑޮލަރު ލިބުމުގައި ހުރި ދަތިތަކާއެކު ވިޔަފާރިތައް އެ ފުށް މިފުށަށް ޖެހި ކަޅު ބާޒާރުގައި ޑޮލަރު ގަނެގެން ކަންކަން ކުރާ ހިސާބަށް ދިޔައީމަ ކަމަށް ވިޔަފާރިވެރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nޝީޝާގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ކުންފުންޏަށްވެސް އެންމެ ބޮޑު ދަތިކަމެއް ދިމާވީ ޑޮލަރު ލިބުމުގައެވެ.\n"ޑޮލަރުގެ އަގުތައް މައްޗަށް ދިއުމުން، ޕްރޮޑަކްޓްސްތަކުގެ އަގުތައް ވެސް މަތިވެގެން ދިޔަ، މިއީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތިވެގެން ދިޔަ ކަމެއް،" އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nވިޔަފާރިތަކަށާއި އާންމުންގެ ބޭނުންތަކަށް ޑޮލަރު ލިބުމުގައި ދަތިތަކެއް އެބަ ހުއްޓެވެ. ޑޮލަރުގެ ކަޅު ބާޒާރެއް ވެސް އުފެދި، ޑޮލަރުގެ އަގު ވަރަށް ބޮޑަށް މަތިވެގެން ދިޔައެވެ. މިހާރު ވެސް 17 ރުފިޔާއާއި 15 ރުފިޔާއާ ދެމެދު ޑޮލަރުގެ އަގު އުޅެއެވެ.\nކޮވިޑާއި ހެދި ވިޔަފާރިތަކަށް ލިބުނު ގެއްލުންތައް އަގު ނުކުރެވޭނެއެވެ. ހާލުގައި އެތައް ވިޔަފާރިވެރިއެއް އެބަތިއްބެވެ. ހާލަތު ބަދަލުވެދާނެ ކަމަށް ބަލައި، އުއްމީދުގައިިވެސް އެތައް ބަޔަކު އެބަ ތިއްބެވެ. ރާއްޖެއިން ކޮވިޑް ފެނުނުތާ އަހަރެއް ވިކަމުގައިވިޔަސް، އަދިވެސް ހާލަތަށް މާބޮޑު ބަދަލެއް އަންނަތަން ނުފެނެއެވެ.\nމާޗް 7, 2021 08:23\nއެހެންވީމަ ގެއްލުންވި ބައި ރައްޔިތުން އަތުން ފެލާލަންވާނެ މިޤައުމުގައި ދުވަހަ ކުވެސް އަގުތިރިއެއްނުވާނެ ތަ ކެތީގެ އަގު އުފުއްލޭނީ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި އަގުބޮޑުވާއިރަށް ބޮޑުވާނެ އަގު ތިރިއެއްނުވާނެ\nމާޗް 7, 2021 14:57\nބޮޑެތި ވިޔަފާރި ތަކަށް ގެއްލުމެއް ނުވާނެ. ރިސޯޓް ތައް ބަރާބަރަށް ހިންގެ އެއްނު. ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތައް ހަލާކުކޮާްލުން މިފިޔަވަޅުތަކުގެ ބޭނުމަކީ.\nމާޗް 7, 2021 08:59\nދެންވެސް ﷲގެމަގައް ރުޖޫޢަވޭ ޒަ ކާތްނެރޭ ނި ކަމެތިންނައްް އެހީވޭ\nމާޗް 7, 2021 09:22\nނޫހުގައި ޚަބަރު ލިޔާއިރު ކަމުގެ ދެކޮޅު ބަލާފައި ލިޔުން މުހިއްމު\n1. ކޮވިޑު ފެށުނު ފަހުން އިމްޕޯޓު މުދަލުން އިތުރު ފީނަގަން ފެށުނު.\n2. ބިދޭސީންގެ ވިސާ ފީ، ކޯޓާ ފީ އަދި އިންޝުއަރެންސް ބޮޑު ކުރި.\n3. އިމްޕޯޓު ޑިއުޓީ ބޮޑުވުން.\n4. ޝިޕިންގ އޭޖެންޓުން ރެޖިސްޓްރީ ކުރަން ޖެހުމުން، ޝިޕިންގ ފީ ބޮޑު ވުން.\n5. ޕުލާސްޓިކް އިން 400% ޑިއުޓީ ނަގަން ފެށުން.\nމިހުރިހާ ކަމެއް ކުރަނީ އުފާވެރި ދިރިއުޅުމަކައް ރަތްޔިތުން ގެންދިއުމައް، ނަމަވެސް މިޤައުމުގައި ދައުލަތުން ރަތްޔިތުން ނައް އަނބުރާދޭނެ އެއްޗެއް ނޯވެ. ޓެކްސް ފައިސާ ޚަރަދު ކުރަނީ އާސަންދައައް ކަމައްވޭ، އަދި ނަރުދަމާ، މަގު، ބަނދަރު ، ކުޅިވަރު ކުޅޭ ބިން، ސްކޫލް، ކޮންމެ ތަނެއް ހަދަން ވިޔަސް ލޯނު ނުނަގާ ނުވޭ.\nމާޗް 7, 2021 10:02\nސަރުކާރުގެ ކޮޅުގައި ތިބި ގިނަ ބަޔަކު މުއްސަދިވެގެން ދިޔަ ދެއްތޯ؟ ވެންޓިލޭޓަރ ވަގުންތަށް ކޮބައިތޯ؟\nމާޗް 7, 2021 13:58\nހުރިހާވެސް މައްސަލައަކީ ކަންކުރަން ނޭނގުމާ ނާގާބިލްކަން. ކޮވިޑޭކިޔާފަ އެޅި ކޮންމެ ފިޔަވަޅެއް އެޅީ ވިޔަފާރިތައް ހަލާކުވާގޮތަށް. ރައްޔިތުން ބިކަވެ މުޅި ދިރިއުލުން ހަލާކު ކޮށްލީ ސަރިކާރުން.\nމާޗް 7, 2021 15:00\nރިސޯޓް ތަކުގަ މުވައްޒަފުން މާަްކް އެޅުންވެސް މަނާ. އެކަމަކު ކޮވިޑް ނެތް ރަށްރަށުގަ ފުއްޕާ މޭގެ މައްސަލަ ހުންނަމީހުންވެސް މާސްކް އަޅަންޖެހޭ. ކޮވިޑުން ވާ ގެއްލުމަށްވުރެ މާސްކް އަޅައިގެންވާ ގެއްލުން ބޮޑުވާނެ. އާމްދަނީ އެއް ނުލިބޭ. އެކަމަކު މާސްކް ގަންނަން ޖެހޭ. ސަރުކާރަކީ ބުރާންތިންގެ އައްޑާއެއް.


ވަންޕްލަސްގެ އާ ފޯނު އަންގާރަ ދުވަހު ދައްކާލަނީ - DhiDaily\nވަންޕްލަސްގެ އާ ފޯނު އަންގާރަ ދުވަހު ދައްކާލަނީ\nވަންޕްލަސްގެ އާ ފޯނު އަންގާރަ ދުވަހު ދައްކާލަނީމަޝްހޫރު ސްމާޓްފޯނު ކުންފުނި ކަމަށްވާ ވަންޕްލަސްގެ ފްލެގްޝިޕް ފޯނު ސީރީޒް ކަމަށްވާ ”ވަންޕްލަސް 9“ ސީރީޒްގެ ފޯނުތައް އަންގާރަ ދުވަހު އިއުލާނުކުރުމަށް ތައްޔާރުވެއްޖެ އެވެ.\nއެހެން އަހަރުތަކާ ހިލާފަށް ވަންޕްލަސް އިން ދަނީ އެކުންފުނީގެ ފްލެގްޝިޕް ފޯނުތައް ވަރަށް ގަދައަށް މާކެޓް ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން އާ ފޯނާ ގުޅޭ ބައެއް މައުލޫމާތުތައް ވަނީ އިވެންޓުގެ ކުރީން އެކުންފުނިން އަމިއްލައަށް އާންމުކޮށްފައެވެ.\nމިއަހަރު އެކުންފުނިން ވަންޕްލަސް ސީރީޒްގެ އާ ފޯނުގެ ތިން ވޭރިއެންޓެއް ނެރޭނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެއީ ”ވަންޕްލަސް 9“ އާއި ”ވަންޕްލަސް9ޕްރޯ“ އަދި ”ވަންޕްލަސް 9އާރު“ އެވެ.\nއެކުންފުނިން ވަނީ އާ ފޯނުގެ ޑިޒައިންތައްވެސް އާންމުކޮށްފައެވެ. އެ ފޯނުގެ ޑިޒައިންއަށް ބަލާއިރު ކެމެރާ މޮޑިއުލްތައް ފިޔަވާ މާ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައެއް ނުވެއެވެ.\nކެމެރާ އަކީ މިއަހަރު އެކުންފުނީން ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދެމުން އަންނަ ބައެކެވެ. އެގޮތުން ވަންޕަލްސްގެ ކެމެރާ ރަނގަޅުކުރުމަށްޓަކައި ސްވިޑީޝްގެ ހައި އެންޑް ކެމެރާ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ހެސެލްބްލެޑް އާއެކު ވަނީ އެކުންފުނިން އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްފައެވެ. އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވަންޕްލަސްގެ ކެމެރާތަކުން ނަގާ ފޮޓޯތައް ވަރަށް ރީތި ވާނެ ކަމަށް ބުނެ ދެކުންފުނިން ދަނީ ޕްރޮމޯޓުކުރަމުންނެވެ.\nކޮންމެ ގޮތެއް ވިޔަސް، އެ ހުރިހާ ކަމަކަށް އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހު ޖަވާބެއް ލިބިގެން ދާނެއެވެ.


އދ.ދިގުރަށު ޞިއްޙީމަރުކަޒުގެ އެމްބިއުލާންސް މަރާމާތުކުރުން\nއދ. ދިގުރަށު ޞިއްޙީމަރުކަޒުގެ އެމްބިއުލާންސް މަރާމާތު ކުރުމަށް ކުރަންހުރި މަސައްކަތްތައްކުރާނެ ފަރާތެއް ބޭނުންވެއްޖެއެވެ.\nމިކަމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ފަރާތްތައް 30 އޮކްޓޯބަރ 2019 ވާ ބުދަ ދުވަހުން ފެށިގެން 06 ނޮވެމްބަރ 2019 ވާ ބުދަ ދުވަހާ ހަމައަށް، ބަންދުނޫން ކޮންމެދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 08:30 އިން 13:30 އާއި ދޭތެރޭ އދ. ދިގުރަށު ޞިއްޙީމަރުކަޒުގެ އޮފީހަށް ނުވަތަ އދ. އަތަޅު ހޮސްޕިޓަލުގެ އޮފީހަށް ވަޑައިގެން ރެޖިސްޓަރ ކުރެއްވުން އެދެމެވެ. މިއިޢުލާނާއި ގުޅޭ މައުލޫމާތު ކަރުދާސް ރެޖިސްޓަރ ވުމަށްފަހު ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. އަދި 07 ނޮވެމްބަރ 2019 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހެނދުނު 09:00 ގައި ޕްރީބިޑް ސެޝަންއެއް އދ. ދިގުރަށު ޞިއްޙީމަރުކަޒާއި އދ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮންނާނެއެވެ.\nއަންދާސީ ހިސާބު ހުށަހެޅުން އޮންނާނީ 14 ނޮވެމްބަރ 2019 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ހެނދުނު 11:00 ގައި އދ. ދިގުރަށު ޞިއްޙީމަރުކަޒާއި އދ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލު ގައެވެ.\nމިއިޢުލާނާއި ގުޅޭގޮތުން އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ސާފުކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވެވަޑައިގަންނަވާނަމަ 07 ނޮވެމްބަރ 2019 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހެނދުނު 09:00 ގެ ކުރިން dhigurahhc@live.com އަށް ނުވަތަ maintenance@adhhospital.gov.mv އަށް މެއިލްކޮށްދެއްވުން އެދެމެވެ. އަދި ރެޖިސްޓަރ ކުރަން ވަޑައި ނުގަންނަވާ ފަރާތްތަކަށް އަންދާސީ ހިސާބު ހުށަހަޅަންވަޑައިނުގަނެވޭނެ ވާހަކަވެސް ދަންނަވަމަވެ.