І адпачыць, і павесяліцца — Поставы. Новости города Поставы. Погода в Поставах. Поставский край. Пастаўскі край. Районная газета.\n29.12.2017 postawy329Комментариев нет\nЗнаёмыя з Масквы запланавалі сустрэць Новы год на Пастаўшчыне. І, каб не надакучаць радні, вырашылі пасяліцца ў якой-небудзь аграсядзібе. Выбраць яе даручылі мне.\nГасцей у нашым раёне прымаюць больш за 40 аграэкасядзіб. Прывабліваюць нават назвы: “Ля выспы”, “Ля возера”, “Ля Блакітных азёр”, “Лясная казка”, “Лясная паляна”, “Паазер’е”, “Хутарок”, “На Доўжы”, “Хата ля возера”, “Хата пад клёнамі”, “Белае і Чорнае”, “Ліпнікі”, “Акарына”, “Буслінае гняздо”, “Жамчужны рай”, а яшчэ “Паляўнічая”, “Рыбацкая”, “Трабуцішкі”, “Кантры”, “У Яся”, “Лучайскі куток” і іншыя. Каб хоць крыху сарыентавацца, па параду звярнулася да інструктара-метадыста па турызме дзяржаўнага аб’яднання “Фізічная культура, спорт і турызм Пастаўскага раёна” Н. Я. Карнілавай.\n— Аграсядзібы вельмі падобныя паміж сабой, — расказвала Наталія Яўгеньеўна. — Гэта камфартабельныя катэджы, якія знаходзяцца паблізу азёр і лясоў. Летам можна купацца, плаваць на лодцы, лавіць рыбу, збіраць грыбы і ягады, праводзіць час на ўлонні маляўнічай прыроды з чыстым, гаючым паветрам. У дамах ёсць усе выгоды, сучасная бытавая тэхніка, інтэрнэт, кабельнае тэлебачанне. У той жа час у кожнай сядзібы — свая “фішка”.\nГалоўнай славутасцю кавальскай сядзібы “Трабуцішкі”, якая размешчана побач з найчысцейшым возерам Балдук на Лынтупшчыне і належыць сям’і Фурс, з’яўляецца кузня. Тут можна паназіраць за тым, як уручную куюцца падкова, ружа, падсвечнік і многае іншае.\nГанчарная сядзіба “Акарына” Шчэрбаў у аграгарадку Навасёлкі абсталявана ў традыцыйным вясковым стылі. А яшчэ тут ёсць музей вырабаў з гліны і майстэрня з ганчарным кругам, у якой вядомы майстар Сяргей Шчэрба навучыць ляпіць тую рэч, якая вам падабаецца.\nПачаставацца дамашнімі сырам і тварагом, прыгатаванымі ў печы, пасмакаваць іншыя стравы з экалагічна чыстых прадуктаў можна ў “Хаце пад клёнамі” Алега Колесня. Размешчана яна ў далечыні ад шумных гарадоў і вялікіх пасёлкаў — у вёсцы Навікі Казлоўшчынскага сельсавета. Гаспадар сам вырас у вёсцы, таму гасцявы домік пабудаваны з захаваннем традыцый продкаў. І ў той жа час тут ёсць усе выгоды для камфортнага адпачынку як сям’ёй, так і для правядзення карпаратываў, юбілеяў, вяселляў.\nТры вышэйназваныя сядзібы ў намінацыі “Захаванне беларускіх традыцый” у розныя гады станавіліся пераможцамі ў абласным конкурсе аграэкасядзіб.\nА “Буслінае гняздо”, што ў вёсцы Васіліны Курапольскага сельсавета, вызначылася ў такім жа конкурсе ў намінацыі “Здаровы лад жыцця”. Пра лячэбныя ўласцівасці мёду ведаюць усе, а вось пра тое, што можна лячыцца і гудзеннем пчол, напэўна, для многіх будзе адкрыццём. Гэтай цікавай методыкай валодае гаспадар “Буслінага гнязда” Сяргей Дзіковіч. На пасецы можна пазбавіцца ад дэпрэсіі, умацаваць імунітэт і павялічыць працаздольнасць. Незаменнымі для лячэння душы і цела будуць добрая лазня з бярозавым венікам і масаж з мёдам. А яшчэ гаспадар змайстраваў унікальную ладдзю на 30 месцаў. Яна выкарыстоўваецца для турыстычных рачных паходаў па Дзісенцы, Дзвіне.\nКарыстаецца попытам аграэкасядзіба “Ліпнікі”. Яна размешчана за два кіламетры ад горада. Тут можна ладзіць розныя сямейныя ўрачыстасці, для гэтага ёсць банкетная зала на 50 чалавек. Ва ўтульным гасцявым доміку зімой могуць размясціцца 10 чалавек, летам — удвая больш. Уладальніца сядзібы Тэрэза Лысёнак частуе гасцей прысмакамі з уласнай падсобнай гаспадаркі, арганізуе цікавыя забавы. Яе работа была прызнана лепшай у вобласці ў намінацыі “Гасціннасць”.\nБанкетная зала ў «Ліпніках».\n— Адпачынак у аграсядзібе з кожным годам становіцца ўсё больш папулярным, — працягвала Наталія Леанідаўна, — а занятак аграэкатурызмам — перспектыўным. Дзяржавай створаны для гэтага ўсе ўмовы. Доказам таму Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі № 365 “Аб развіцці аграэкатурызму”, падпісаны 9 кастрычніка бягучага года. Ён будзе садзейнічаць прывабліванню турыстаў у нашу краіну, а таксама прыцягваць да эканамічнай дзейнасці насельніцтва, якое пражывае ў сельскай мясцовасці, стымуляваць дзелавую актыўнасць і выключыць залішнія патрабаванні, якія прад’яўляюцца да суб’ектаў гаспадарання. Дзейнасць у сферы аграэкатурызму не з’яўляецца прадпрымальніцкай і не патрабуе рэгістрацыі ў якасці індывідуальнага прадпрымальніцтва. Дастаткова заплаціць збор на ажыццяўленне гэтага віду дзейнасці і накіраваць пісьмовае паведамленне ў райвыканкам па месцы знаходжання сядзібы.\nУказ прадугледжвае комплекснае ўдасканаленне адносін у сферы аграэкатурызму, накіраванае, перш за ўсё, на ліквідацыю адміністрацыйных бар’ераў, якія тармозяць развіццё гэтага напрамку. Суб’ектам гаспадарання прадастаўляецца права аказваць шырокі спектр дадатковых паслуг, якія спадарожнічаюць гэтаму віду дзейнасці. У прыватнасці, пералік значна дапоўнены за кошт арганізацыі вяселляў, юбілеяў і іншых падобных мерапрыемстваў, паслуг лазні, саўны. Раней яны ўваходзілі ў “іншыя паслугі”.\nЗгодна з Указам № 365, з’явілася і патрабаванне — не менш за тры гады пасля правядзення праверкі падатковымі органамі захоўваць дагаворы на аказанне паслуг, заключаныя паміж суб’ектамі аграэкатурызму і аграэкатурыстамі.\nАле вернемся да выбару аграэкасядзібы для маіх знаёмых. Прэйскурант цэн для іх значэння не меў (цэны вагаюцца ад 23 да 50 рублёў за суткі). Умовай была блізкая адлегласць ад райцэнтра. Таму спыніліся на адной з сядзіб у вёсцы Чарты. Пра ўражанні ад адпачынку — пазней.\nНе толькі на рэспубліканскіх дарогах


З Раством Хрыстовым, каталікі! Віншаванне з нагоды Божага Нараджэння ад пробашча касцёла ў Бабруйску Андрэя Яркаўца | bobruisk.ru\n24.12.2021 Фото из архива «ВБ»\nПраз некалькі дзён мы зноў Божай ласкай сустракаем светлае Свята Нараджэння Хрыстова.\nПробашч касцёла Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Бабруйску ксёндз канонік Андрэй Яркавец.\nТаямніцу Богаўвасаблення стагоддзямі спрабавалі зразумець і растлумачыць многія мудрацы, але вера, праўдзівая і бязмежная, не патрабуе якіх-небудзь асаблівых доказаў. Ёй хапае таго, што нараджаецца ў кожным добрым сэрцы: любоў і надзея, святло і ўстойлівасць да ўсіх жыццёвых нагодаў.\nПандэмія каранавірусу паставіла перад усімі намі незлічоныя задачы. Мы назіралі за тым, як на плечы работнікаў ключавых сфер кладзецца несувымерная нагрузка, некаторыя перажылі хваробу ці растанне з самымі дарагімі людзьмі. Але акрамя таго, мы ўбачылі, як з'ядналіся супольнасці, каб дапамагчы тым, хто патрабуе дапамогі. Дзякуючы ізаляцыі ад іншых, мы ўспомнілі, якая моцная сувязь паміж людзьмі, як моцна мы маем патрэбу адзін у адным. І як каханне і пачуццё патрэбнасці можа прынесці суцяшэнне ў цяжкія часы.\nТаму сёння мільёны людзей прыходзяць, як і раней, з верай у храмы, каб пакланіцца Немаўляці Хрысту і малітоўна успомніць вялікую падзею ў чалавечай гісторыі і пачатак нашага выратавання.\nБог заклікае кожнага з нас верыць у Яго і спадзявацца. Калі мы ўсе будзем жыць па тых запаведзях, якія дало нам хрысціянства з нараджэннем Збавіцеля, то свет стане нашмат лепшым.\nУ гэтыя святыя дні сусветнай Урачыстасці, калі нябеснае і зямное зліваецца ў радасным «Хвала на вышынях Богу, а на зямлі супакой людзям добрай волі…» (Лк. 2,4), ад усяго сэрца віншую ўсіх вас з вялікім Святам Божага Нараджэння. Няхай у нашых сэрцах заўсёды будзе жыць Усяміласцівы Хрыстос.\nМалітоўна жадаю кожнаму знайсці Езуса і з радасцю несці Яго іншым людзям! Душэўнага і цялеснага здароўя вам, міру, дабрабыту і дапамогі Божай ва ўсіх добрых працах!\nНяхай новы 2022-і год будзе для нашай краіны мірным, плённым і выкананым Божай дабрыні.\n24 снежня, пятніца, 21.00 – Святочны канцэрт-віншаванне. Адразу пасля канцэрта (прыкладна 21.40) — Вігілія Нараджэння Пана.\n25 снежня, субота, 10.00, 17.30 – Урачыстасць Нараджэння Пана.\n26 снежня, нядзеля, 8.30, 10.00, 17.30 – Другі дзень Урачыстасці Нараджэння Пана.\nСвяточная імша на Божае Нараджэнне ў Клічаве\n25 снежня, 15.00 – Урачыстасць Нараджэння Пана.


Як гэта, 13 гадоў стаяць ля магілы па-зверску забітай калегі, без адказаў | Новы Час\nЯе знайшлі ва ўласнай кватэры з паўсотняй нажавых раненняў. Хто забойца — адказу на гэтае пытанне ў следства няма да гэтага часу.\nМенавіта гэтымі словамі мы пачынаем «артыкул памяці» пра Вераніку больш за дзесяць гадоў запар. Успамінаем храналогію падзей і журналісцкія расследаванні, размаўляем з сябрамі, калегамі і блізкімі Чаркасавай, перачытваем яе артыкулы, звяртаемся да следчых органаў. Але галоўнае пытанне — хто ў той «крывавы аўторак» забіў нашу калегу — па-ранейшаму застаецца адкрытым.\nЗбіраючы ў тэкст гэтыя радкі, нямеюць рукі, а ад флэшбекаў кружыцца галава: вось Вераніка сядзіць, задуменная, у кампутара ў рэдакцыі; вось, усміхаючыся, едзе на сустрэчу з чарговым героем яе «вечных гісторый». А потым — мантаж — і вось мы на могілках. Кожны год, двойчы, 12 студзеня — у дзень нараджэння, і 20 кастрычніка — у дзень трагічнай гібелі Чаркасавай.\nЗ году ў год на могілках ўсё больш не па сабе. І не столькі праз натуральныя прычыны, колькі таму што прынята казаць. Так, мы памятаем, мы ўспамінаем. Аднак хацелася б і адказваць. Сабе, блізкім, грамадству. Нарэшце, аддаць даніну памяці Чаркасавай, сказаўшы ля магілы: Вераніка, вінаватыя пакараныя.\nСёння мы зноў звяртаемся да ўладаў. Чаму следства прыпынена? Хто забойца? Хто заказчык? Чаму журналістка забітая?\nІ задаваць пытанні мы не перастанем.


Навуковая праца зроблена ў рамках праекту «Агульная гісторыя — такая ж будучыня. Супрасьль — Сынковічы — Львоў» пры фінансавай падтрымцы Еўрапейскага Зьвязу ў рамках Праграмы трансгранічнага супрацоўніцтва Польшча—Беларусь—Украіна на 2014-2020 гг., а таксама пры ахвярнай падтрымцы ўкраінскіх мецэнатаў.\nВыданьне Супрасьлеўскіх канцікаў (партэсных поліфанічных твораў) канца XVII ст. раскрывае яскравую і невядомую дагэтуль старонку царкоўна-музычнай гісторыі Супрасьлеўскага Дабравешчанскага манастыра ў перыяд яго актыўнай жыцьцядзейнасьці пад амафорам Ордэну базыльянаў. Разьмешчаны на скрыжаваньні беларускай, украінскай і польскай рэлігійных культур, гэты манастыр адыграў важную ролю ва ўспрыняцьці і засваеньні заходніх навацыяў, захоўваючы пры гэтым першааснову літургічнай, багаслоўскай і музычнай практыкі Царквы ўсходняга абраду.\nДоктар мастацтвазнаўства, прафесар катэдры тэорыі музыкі Львоўскай нацыянальнай музычнай акадэміі імя Міколы Лысенкі Вольга Шуміліна зьдзейсьніла рэканструкцыю поўных партытураў 49 кампазіцыяў, набор нотных тэкстаў і напісала дасьледніцкія артыкулы па музычнай гісторыі Супрасьлеўскага манастыра. Навуковым рэдактарам выданьня зьяўляецца доктар мастацтвазнаўства Юры Ясіноўскі.\nКніга 1 на 960 старонках прапануе факсімільнае ўзнаўленьне рукапісных нотных тэкстаў і транскрыпцыю харавых партыяў.\nСёлета таксама будзе апублікавана кніга 2 дасьледаваньняў пра Супрасьлеўскія канцікі, у якой будзе зьмешчана рэстаўрацыя поўных партытураў 49 кампазіцыяў (т. 2, кн. 2) і дасьледніцкія артыкулы з музычнай гісторыі манастыра, кадыкалагічныя і палеаграфічныя назіраньні над рукапіснымі помнікамі і асаблівасьцямі царкоўнаславянскай мовы з рысамі мясцовых гаворак (т. 3, кн. 2).\nСупрасьлеўскі манастыр — буйны інтэлектуальны цэнтар Вялікага княства Літоўскага, адзін са знакавых асяродкаў у гісторыі беларускага хрысьціянства. У часы Уніі манастыр у Супрасьлі заставаўся важным месцам паломніцтва вернікаў-уніятаў Падляшша, Берасьцейшчыны і Гарадзеншчыны і ператварыўся ў адзін з галоўных цэнтраў кнігадрукаваньня.\nТэгі: Супрасьль, канцікі, музыка, базыльяне, Уніяцкая Царква


Беларусы паміраюць ад няправільнага харчаваньня. Краіна сярод лідэраў у сьвеце » Мстиславль. Путеводитель\nМстиславль » Информация » Новости региона » Беларусы паміраюць ад няправільнага харчаваньня. Краіна сярод лідэраў у сьвеце\nНавукоўцы Енскага ўнівэрсытэта імя Фрыдрыха Шылера склалі рэйтынг краін з самым высокім узроўнем сьмяротнасьці празь няправільнае харчаваньне.\nЗьвесткі пра некаторыя выпадкі самагубства сярод вайскоўцаў трапляюць у СМІ, нягледзячы на закрытасьць тэмы. Пры гэтым вайсковая частка ў Печах фігуруе ў зводках рэгулярна і нашмат часьцей, чым іншыя.... читать целиком\nТрэцяга сьнежня 1967 году ў паўднёваафрыканскім Кейптаўне група зь 19 лекараў пад кіраўніцтвам хірурга Крысьціяна Барнарда выканала першую ў сьвеце перасадку сэрца.... читать целиком


Каля 12% спажыванай у Літве электрычнасці выраблена на БелАЭС | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nКаля 12% спажыванай у Літве электрычнасці выраблена на БелАЭС\nКаля 12% спажыванай у Літве электрычнасці выраблена на Беларускай АЭС, заявіў 3 лютага журналістам старшыня камітэта па нацыянальнай бяспецы і абароне сейма Літвы Лаўрынас Кашчунас. Пра гэта паведамляе партал Delfi.\n„У месяц гэта 11 млн еўра. Можна сказаць, што [літоўскія] спажыўцы плацяць за [Беларускую] АЭС”, — адзначыў Кашчунас.\nПаводле слоў дэпутата, пытанне блакавання паступлення вырабленай на БелАЭС электраэнергіі на рынак Літвы „цесна звязана з праектам сінхранізацыі” літоўскай энергасістэмы з энергасістэмай Еўразвязу. Цяпер энергасістэма Літвы сінхранізаваная і працуе паралельна з сістэмамі Беларусі, Расеі, Эстоніі і Латвіі, якія разам утвараюць электрычнае кальцо БРЭЛЛ. Таму, падкрэсліў Кашчунас, важна „як мага хутчэй вырашыць рознагалоссі з Эстоніяй і Латвіяй”.\n„Але ўсе мы разумеем, што цяперашняя сітуацыя на руку пэўнай групе або асобным кампаніям у пэўных краінах, — сказаў парламентарый. — Вядома, гэтыя кампаніі, якія жывуць за кошт такіх схем, могуць рабіць усё, каб сінхранізацыя праходзіла павольней ці ўвогуле не працякала. Вось аб чым трэба думаць”.\nМіністр энергетыкі Дэйнюс Крэйвіс, выступаючы на сённяшнім пасяджэнні парламенцкага камітэта па нацбяспецы і абароне, прадставіў дадзеныя, паводле якіх, у апошнія дзесяць дзён „палова ўсёй электраэнергіі, якая паступіла ў Літву праз беларуска-літоўскае злучэнне [электрасетак], паходзіла з Беларусі, а другая палова — з Расеі”.\n„Яшчэ столькі ж электраэнергіі купляюць на біржы ў Латвіі. Паколькі ў нас утварыўся велізарны дэфіцыт электраэнергіі, мы электрычнасць выкарыстоўваем і плацім за яе”, — канстатаваў чыноўнік. Ён удакладніў, што гаворка ідзе пра 77 млн кілават-гадзін электраэнергіі.\n„У грашовым эквіваленце гэта амаль 4 млн еўра. Калі так усё будзе працягвацца, то 120 млн еўра за год заплацім на далейшае будаўніцтва БелАЭС. Таму важна ў будучыні зрабіць так, каб не фінансаваць [будаўніцтва] другога, трэцяга блокаў”, — заявіў Крэйвіс.\nКіраўнік літоўскага энергетычнага ведамства падкрэсліў, што ў сярэдзіне лютага Літва „прадставіць новую пазіцыю па перамовах з Латвіяй і Эстоніяй”. „Калі мы такімі тэмпамі будзем прасоўвацца наперад, то будзем імпартаваць з трэціх краін у чатыры разы больш электрычнасці, чым у 2020 годзе”, — дадаў міністр.\nБеларуская АЭС узводзіцца паблізу Астраўца ў Гарадзенскай вобласці, недалёка ад мяжы з Літвой, пераважна за кошт крэдыту Расеі па расейскім праекце ВВЭР-1200 (першы блок гатовы на 99%, другі — на 78%). Генеральным праекціроўшчыкам і генпадрадчыкам будавання станцыі выступае кампанія „АСЭ”, якая ўваходзіць у структуру дзяржкарпарацыі „Расатам”.\nВыпрацоўка электраэнергіі на першым блоку БелАЭС пачалася 3 лістапада мінулага года. 13 студзеня 2021 года блок вывелі на 100-працэнтную магутнасць. Цяпер працягваецца перыяд яго доследна-прамысловай эксплуатацыі.\nУ адпаведнасці з указам Аляксандра Лукашэнкі ажыццявіць увод у камерцыйную эксплуатацыю першага энергаблока БелАЭС загадана ў 2021 годзе (без указання канкрэтнага месяца, квартала або паўгоддзя), а двухблочнай атамнай станцыі ў цэлым — у першай палове 2022 года.\nСамым актыўным крытыкам БелАЭС з’яўляецца Літва. У Вільні перакананыя, што будаўніцтва станцыі вядзецца без выканання патрабаванняў бяспекі і экалагічных стандартаў. Беларусь гэтыя прэтэнзіі адхіляе.\nУ пачатку лістапада Літва на падставе „антыастравецкага” закона заблакавала магчымасць камерцыйных паставак беларускай электрычнасці ў сувязі з энергетычным пускам БелАЭС. Міністр энергетыкі Літвы неаднаразова заяўляў, што гэта заканадаўства парушаецца і ў краіну ўсё роўна трапляе беларуская электрычнасць.\nЛітва і Латвія не змаглі дамовіцца наконт электрычнасці з БелАЭС\nГітанас Наўседа: Літва не прымірыцца з пагрозамі ад небяспечнай БелАЭС\nБелАЭС: пуск запланаваны на ліпень\nЧаму спынены рэактар на БелАЭС?\nНа БелАЭС выпрацаваны першы мільярд кілават-гадзін электраэнергіі


Апублікавана 26.12.2015 21:10\nЛюбая захавальніца хатняга ачага, спрабуе стварыць камфортную і ўтульную абстаноўку ў доме. На сенняшні дзень існуе багаты выбар будаўнічых і аздобных матэрыялаў, мэблі, дэкаратыўных прыстасаванняў і аксесуараў, прадметаў інтэр'еру і дызайнерскіх штучак, здольных ўнесці разыначку ў любы антураж.\nЕсли вас интересует установка счетчика газа, стоит заглянуть на этот сайт santechnik78.ru вы найдете установку счетчика газа отличного качества и по доступной цене. C 2016 года установка счетчика газа - обязанность каждого гражданина у которого установлена газовая колонка или частное домовладение. Для граждан которые не установят приборы учета уже с января ждут санкции, в виде повышения тарифа на 60 процентов.\nДзе ж праводзяць большую частку часу члены сям'і? Безумоўна, на кухні. Менавіта там сустракаюцца раніцай, каб выпіць гарбаты ці кава з бутэрбродамі. Менавіта там гаспадыня праводзіць час, рыхтуючы вячэру. Менавіта там уся сям'я збіраецца пасля працоўных будняў, каб павячэраць ўсе разам. Менавіта там праводзяцца ўсе выходныя, каб паласавацца смачна.\nНа сенняшні дзень неабавязкова купляць гатовую кухню. Гэта банальна і неарыгінальна.\nНашмат лепш набыць кухню на заказ. Кухня на замову купіць якую прасцей паранай рэпы, ідэальнае рашэнне для тых, хто хоча мець практычную і шматфункцыянальную кухню. Менавіта ў такой кухні гаспадыня будзе з легкасцю рыхтаваць смачныя стравы, а дамачадцы з асаблівым жаданнем праводзіць вольны ад працы час.\nЯкія ж перавагі кухні на заказ? 1. Любы памер. 2. Любы дызайн: колькасць шаф, выгляд у іх адкрыцця, функцыянальнасць. 3.Любая расфарбоўка, камбінаванне кветак. 4. Любы выгляд падсвятлення. 5. Убудаваная тэхніка. 6. Любая форма і матэрыял, ад танных да дарагіх, напрыклад, натуральных камянеў.\nКалі кліенту не падабаюцца ўжо гатовыя праекты кухняў, то можна стварыць свой уласны дызайн – праект, па якім і будзе адбывацца унікальнае тварэнне. Кухні вырабляюцца любых памераў і формаў. Магчыма выраб кухняў розных стыляў і кірункаў. Заўседы прапануецца велізарны выбар матэрыялаў і фурнітуры айчынных і замежных вытворцаў, шырокая каляровая гама.


Semalt Expert Паказвае Як вызваліць свой Mac ад вірусаў\nКалі чалавек мае праблемы з уласным Mac, або турбавацца, што ён можа мець шкоднаснае ПА,гэты пост дапамагае людзям выдаліць яго бясплатна або танна. Што яшчэ больш важна, ёсць меры, каб пераканацца, што гэта не паўторыцца.Вельмі малаверагодна, што адзін мае заражаны Mac. Тым не менш, шанцы перадачы яго на кампутар, дастаткова высокія. Ён не ідзе казацьшто няма ніякіх шкоднасных праграм, прызначаных для кампутараў Mac. Гэта толькі тое, што большасць мэтавых карыстальнікаў, з'яўляюцца тыя, якія выкарыстоўваюць кампутар з-за іх багацця.\nПапулярнасць Mac у апошнія гады зрушыўся фокус зламысных людзейз мішэнямі на спіне расце з кожным днём. У гэтым артыкуле, Юлія Vashneva, вядучы эксперт з Semalt ,факусуюць на наяўнасць шкоднасных праграм і вірусаў, якія ўплываюць на Макаха.\nШто такое шкоднасныя праграмы?\nад шкоднасных праграм адрозніваюцца ад шкоднасных праграм, такіх як вірус. Прычына ў тым,што яна не ўваходзіць у кампутар без ведама карыстальніка. У большасці выпадкаў, гэта маскіруюцца пад легальным праграмным забеспячэннем, такім чынам падманваючыкарыстальнік. Гэта можа быць у выглядзе аб'яў, або па электроннай пошце, якія могуць пераканаць карыстальніка ўсталяваць пэўную праграму. З тых часоў ён збіраепрыватная інфармацыя з кампутара.\nПраблема з Mac шкоднасных праграм з'яўляецца тое, што ён прымае саму форму рэчаў,адзін хоча выкарыстаць супраць праблемы, такія як анты-шкоднаснага праграмнага забеспячэння. Хакеры ўзяць на законных вэб-сайтаў і перанакіраваць наведвальнікаіншае месца, дзе яны робяць выгляд, для сканавання і пошуку шкоднасных праграм на Mac. У дадатак да гэтага, гэта робіць праграмнае прапанову, якое з'яўляеццашкоднасны сам па сабе. Pretending для сканавання і выпраўлення праблем, ён можа папрасіць, каб спаганяць плату.\nВыдаленне шкоднасных праграм Mac бясплатна\nВыдаленне праграмнага забеспячэння Mac або шкоднасныя праграмы не патрабуюць ад уладальніка калі-небудзь, каб правесцігрывеннік. Таму карыстальнікам рэкамендуецца не ўводзіць дадзеныя сваёй крэдытнай карты ў любой праграме або вэб-сайта сцвярджаюць, што ёсць рашэннепраблемы кампутара.\nПры гэтым, калі званок ад чалавека, якi зацвярджае выявілі шкоднасныПраграмнае забеспячэнне на кампутары праступае, гэта варыяцыя на тэму і было б лепш, каб завяршыць размову адразу..\nВось рэчы рабіць, калі пэўны вэб-сайт выскоквае папярэджанне якi зацвярджае выявіў шкоднаснае праграмнае забеспячэнне:\n1. Зачыніце браўзэр.\n2. Галава на тэчку Спампаваць і перацягнуць ўсе непатрэбныя ўсталявальныя файлы ў Bin.\n3. Ачысціць кошык.\nКалі адзін ужо ўстаноўлена шкоднаснае праграмнае забеспячэнне па памылцы, наступныя крокі павінны дапамагчы:\n1. Націсніце "Ctrl + Shift + U", каб адкрыць тэчку Utility.\n2. Адкрыйце манітор актыўнасці і выбраць усе запушчаныя працэсы.\n3. Знайдзіце імя прыкладання ў спісе і націсніце на кнопку «Завяршыць працэс».\n4. У тэчцы Applications, знайсці дэталі прыкладання і перацягнуць яго ў кошык і ачысціць яго.\nАбарона ад шкоднасных праграм Mac\nДа гэтага часу Mac з'яўляецца вольным ад усіх відаў шкоднасных праграм, і гэта цалкам лагічна, што адзін хацеў быкаб прадухіліць гэта зноў. Прыведзеныя ніжэй парады будуць трымаць Mac ў бяспецы ад будучых пагроз.\nТрымайце Mac абноўлены ў любы час.\nУключэнне аўтаматычнага абнаўлення.\nвыкарыстоўваць толькі прыкладання з давераных распрацоўшчыкаў.\nУсталюйце антывіруснае праграмнае забеспячэнне Mac.


15:55 10.04.2018 (абноўлена 16:07 10.04.2018)\nМІНСК, 10 кра — Sputnik. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ў маладосці пісаў вершы і хацеў стаць журналістам, пра гэта кіраўнік дзяржавы расказаў падчас сустрэчы з журналістамі дзяржаўных СМІ.\n"Але мая будучая цешча, яна настаўніцай працавала, параіла мне паступаць на гістарычны факультэт. Казала, будзеш працаваць у райкаме партыі", — распавёў Лукашэнка.\nАб журналістыцы і журналістах загаварылі ў кантэксце праблемы падрыхтоўкі кадраў. На думку прэзідэнта, трэба навесці парадак з тым складам, які цяпер навучаецца на факультэтах журналістыкі.\n"У адваротным выпадку, навошта мы наогул гэта робім і трацім грошы? Трэба падбіраць людзей і навучаць ў ВНУ тых, хто мае схільнасць да гэтай прафесіі і будзе ў ёй запатрабаваны", — заявіў прэзідэнт.\nЁн таксама заклікаў кіраўнікоў СМІ прыгледзецца да досведу праграмістаў з Парку высокіх тэхналогій, якія актыўна, у тым ліку і фінансава, удзельнічаюць у адстойванні сістэмы падрыхтоўкі кадраў.\nАб невысокім узроўні падрыхтоўкі гаварылі і кіраўнікі СМІ.\n"У нас не хапае практыкі. Акрамя таго, не заўсёды нашых практыкантаў хочуць бачыць у тым ці іншым СМІ. Калі б сапраўды да нас больш ішлі насустрач, мы былі б толькі "за". Бо галоўнае для кожнага студэнта — сябе рэалізоўваць", — адрэагавала на крытыку журфака і маладых спецыялістаў студэнтка 3-га курса Інстытута журналістыкі БДУ Лідзія Заблоцкая, якая прысутнічала на сустрэчы.\nЛукашэнка заўважыў, што цікавасць маладых спецыялістаў і СМІ павінен быць узаемным, але за месца пад сонцам трэба змагацца.\n"Кагосьці бяруць, кагосьці не бяруць — гэта жыццё. Змагацца трэба, не ўсё адразу атрымліваецца. Галоўнае, каб такая мэтанакіраванасць была ва ўсіх студэнтаў Інстытута журналістыкі", — сказаў прэзідэнт.\nжурналістыка, Белтэлерадыёкампанія, Аляксандр Лукашэнка, Мінск


Праз гады "яднае" бітва пад Монтэ-Касіна\nСупрацоўнік Міёрскага гісторыка-этнаграфічнага музея Аляксандр Рынкевіч з віцябчанінам Паўлам Лутохіным пазнаёміўся выпадкова, калі той прыехаў наведаць чарговую выставу. Разгаварыліся, аказалася, што ў аднаго дзед, а ў другога прадзед, ваявалі ў часы Другой Сусветнай вайны ў складзе Арміі Андэрса ў 5-ай крэсавай дэвізіі, толькі ў розных батальёнах. Больш таго, яны былі землякамі. Дзед Паўла Ісай Акімавіч Лутохін нарадзіўся ў вёсцы Пукі Дзісенскага павета. Прадзед Аляксандра Сямён Макаравіч Ерамееў паходзіў з Мілеек, што паблізу ад Наўгарод. Пра яго наша газета пісала сёлета ў №37.\nПа падліках беларускага гісторыка Ігара Мельнікава ў арміі Андэрса налічвалася каля 20 тысяч беларусаў і ўраджэнцаў заходніх абласцей Беларусі. Гэта значна, бо максімальная колькасць салдат у II Польскім корпусе складала каля 113 тыс. Ісай Лутохін і Сямён Ерамееў былі ў іх ліку.Павел крыху пазней пазнаёміў Аляксандра яшчэ з адным унукам жаўнера Арміі Андэрса Яна Сухойды мінчанінам Арцёмам. Дарэчы, хлопец пабываў на месцы бою пад Монтэ-Касіна і падзяліўся здымкам. Так зусім чужых людзей аб'ядналі ўспаміны пра блізкіх. «А хто ж я тады…»\nСяброўства Аляксандра і Паўла доўжыцца два гады. Пра іх продкаў-жаўнераў пісала і інтэрнэт-выданне «Историческая правда». Там жа змешчаны артыкул беларускага гісторыка Ігара Мельнікава пад назвай «Забытыя героі бітвы пад Монтэ-Касіна. Ісай Лутохін»: "Ісай Акімавіч Лутохін нарадзіўся ў вёсцы Пукі Дзісенскага павета ў 1914 годзе. Як і большасць жыхароў Заходняй Беларусі, займаўся земляробствам. У 1936-ым яго прызвалі ў Войска Польскае. Служыць давялося ў легендарным 76-ым Лідскім пяхотным палку, які вёў свой радавод ад пяхотных падраздзяленняў самаабароны Літвы і Беларусі часоў польска-бальшавіцкай вайны 1920 года. Пасля дэмабілізацыі ў 1937 годзе Лутохін вярнуўся дадому. Аднак мірнае жыццё працягвалася нядоўга. У верасні 1939-га пачалася другая Сусветная вайна.\nБеларуса мабілізавалі ў першы полк пяхоты легіёнаў у Вільні, аднак падчас адступлення на Усход трапіў у савецкі палон.Першапачаткова яго накіравалі ў лагер для польскіх ваеннапалонных у Запарожжа. Пазней аказаўся ў распараджэнні Паўноччыгунлага ў Комі АССР, дзе будаваў чыгуначныя шляхі. Па ўспамінах Ісая Акімавіча ўмовы працы былі вельмі цяжкія. Шмат каго з былых польскіх вайскоўцаў апанавала цынга і іншыя хваробы. «Калі б немцы не напалі на бальшавікоў, каюк бы нам быў усім у той Сібіры»,—адзначаў Лутохін.\nВосенню 1941-га яго разам з іншымі зняволенымі накіравалі ў распараджэнне Арміі Андэрса. Па ўспамінах жаўнера першапачаткова Войска Польскае ў СССР нагадвала лазарэт. «Вакол адны дыстрофікі. Доктар папярэджваў, каб жаўнеры на ежу не накідваліся, бо арганізм не быў падрыхтаваны і маглі памерці,»—узгадваў Ісай Акімавіч.У радах 14-га Віленскага батальёна 5-ай крэсавай дэвізіі беларус прайшоў усю Італьянскую кампанію. Удзельнічаў у кровапралітнай бітве пад Монтэ-Касіна. Пасля вайны ў 1947-ым дэмабілізаваўся і паехаў у БССР. «Калі дадому прыехаў, пастукаў у хату.\nАдчыніла сястра і не пазнала мяне. Я па-польску гаварыў. Дык папрасіўся пераначаваць. Бацька мой кажа:» Няхай ідзе. Жаўнер з сабой начлег не носіць." А я пытаю: «А дзе ваш Ісай?» У адказ чую: «Загінуў ён». «А хто ж я тады,»—кажу. Маці прытомнасць страціла. Пазней усе радаваліся, што жывы і здаровы вярнуўся,"—успамінаў Ісай Акімавіч.Аднак з-за службы ў Арміі Андэрса сям'і спакойна жыць не далі. Вясной 1951-га Лутохіных дэпартавалі ў Іркуцкую вобласць. Пры гэтым канфіскавалі ўсю маёмасць, дакументы, здымкі і ўзнагароды.Ужо ў сярэдзіне 50-ых ім дазволілі вярнуцца на радзіму. У выдадзеным Ісаю Лутохіну савецкім вайсковым білеце было напісана: «У Вялікай Айчыннай вайне не ўдзельнічаў». «Вось так яны частку майго жыцця выкраслілі,»—з сумам гаварыў беларускі жаўнер Арміі Андэрса.\nСяброўства нашчадкаў «андэрсаўцаў»\nПершая сустрэча Паўла, Аляксандра і Арцёма адбылася мінулым летам. Яны вырашылі для сябе надалей займацца пошукам сваякоў жаўнераў Арміі Андэрса, якія паходзілі з нашых мясцін і наогул з Беларусі, каб збіраць успаміны. Агульныя інтарэсы падагрэла наведванне ў сталічным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны выставы «Беларусы ў II Польскім корпусе», што дзейнічала з 2 верасня па 2 кастрычніка.\nАрцёму і Паўлу нават пашчасціла сфатаграфавацца з сенатарам Польшы Ганнай Марыяй Андэрс—дачкой знакамітага генерала Уладзіслава Андэрса. Крыху пазней завітаў на выставу і Аляксандр Рынкевіч. Аляксандр засведчыў, што экспазіцыя выставы складалася з матэрыялаў, прадстаўленых пасольствам Рэспублікі Польшча ў Мінску, фондаў музея Вялікай Айчыннай, а таксама асабістай калекцыі беларускага гісторыка Ігара Мельнікава. Распавядалася на ёй пра лёсы салдат-«андэрсаўцаў», ураджэнцаў заходніх абласцей Беларусі, якія, трапілі ў савецкі палон у 1939 годзе, прайшлі лагеры і спецпасяленні, апынуліся ў польскім ваенным фарміраванні ў складзе Брытанскай арміі і ўдзельнічалі ў баях за вызваленне Італіі.\nАвтор: Вольга ВІШНЕЎСКАЯМіёрскія навіны


Образцовая цирковая студия «Каскад» заняла 3-е место на II Республиканском конкурсе циркового искусства — Новости в Поставах\nОбразцовая цирковая студия «Каскад» заняла 3-е место на II Республиканском конкурсе циркового искусства\n02.01.2022 30.12.2021 postawy249Комментариев нет\nКаскад эмоцый атрымалі ў снежні ўдзельнікі ўзорнай цыркавой студыі РДК.\nІх падарыў II Рэспубліканскі конкурс цыркавога мастацтва аматарскіх калектываў. У ім удзельнічала 18 калектываў з усёй краіны. У намінацыі «Арыгінальны жанр» юныя пастаўчане занялі 3-е месца.\n— У Оршу, дзе праходзіў конкурс, наша невялікая каманда з васьмі чалавек ехала з вялікім хваляваннем, — расказвала кіраўнік студыі «Каскад» Алёна Дзіль. — Для паказу падрыхтавалі тры нумары: «Летучие мыши» (паветраныя гімнасты), «Розовые пантеры» (акрабаты) і «Неугомонные амуры» (эквілібр на манацыклах і гіраскутарах). Сапернікі былі моцныя, узровень выступленняў — высокі. Не падвялі і нашы студыйцы. Ва ўсіх трох нумарах былі задзейнічаны Яна Зуева і Вікторыя Дзіль, у двух —Яна Цярлюк і Маша Танана. Спаўна праявілі сябе і Эдгар Дзіль, Яна Ігнатовіч, Вераніка Татыржа, Лера Раманоўская.\nКіраўнік студыі падкрэсліла, што конкурс стаў для яго ўдзельнікаў не толькі азартным саперніцтвам, але і карысным вопытам. Цікава было ўбачыць выступленні іншых калектываў, сцэнічныя касцюмы, пераняць штосьці новае для сябе. Акрамя таго, праводзіліся майстар-класы.\nГаворачы пра студыю «Каскад» у цэлым, трэба адзначыць, што яна дзейнічае ўжо 16 гадоў і прываблівае ўсё больш і больш дзяцей. Увесь гэты час студыяй кіруе Алёна Дзіль. Зараз тут займаецца 50 хлопчыкаў і дзяўчынак. Тыя цуды, якія яны паказваюць на сцэне, немагчыма перадаць словамі. Ад палётаў пад «купалам», балансавання на ўсемагчымых прадметах, неймавернай гнуткасці акрабатаў і гімнастаў, трукаў эквілібрыстаў на манацыклах дух займае. А потым глядзельная зала ўзрываецца апладысментамі і воклічамі «брава!». І наўрад ці хто задумваецца ў тыя хвіліны, колькі працы затрачана кіраўніком студыі і самімі цыркачамі, каб дасягнуць такой прыгажосці і лёгкасці.\nФота даслана Алёнай Дзіль


Пандэмія каранавіруса. Якія праблемы патрабуюць вырашэнняПандэмія каранавіруса. Якія праблемы патрабуюць вырашэння\nСлушна — Здароўе — Хваробы ад А да Я — Біяэтычныя аспекты пандэміі. Урок, які трэба вывучыць\nАмаль год свет жыве ва ўмовах пандэміі новай каранавіруснай інфекцыі. З падобнай да яе па каласальных маштабах і стратах, якія наносяцца, чалавек яшчэ не сутыкаўся. Нядзіўна, што абставіны, якія склаліся, агалілі цэлы шэраг вострых, перш за ўсё біяэтычных пытанняў, ад вырашэння якіх шмат у чым залежыць будучае чалавецтва.\nЯшчэ 8 красавіка 2020 года Камітэт па біяэтыцы РБ выступіў з заявай, у якой пазначыў базавыя біяэтычныя праблемы, звязаныя з пандэміяй COVID-19, і ў прыватнасці тыя, што ўяўляюць найбольшую актуальнасць для нашай краіны. Зараз многія з пастаўленых пытанняў па-ранейшаму застаюцца адкрытымі. Але знайсці адказы, зразумець і засвоіць урок прынцыпова неабходна. Бо пандэміі былі, ёсць і, напэўна, будуць. А значыць, гэтыя нявырашаныя пытанні немінуча паўстануць перад чалавекам ізноў.\nНа II Рэспубліканскім форуме па пытаннях грамадскага здароўя дацэнт кафедры грамадскага здароўя і аховы здароўя БелМАПА, кандыдат філасофскіх навук, кіраўнік рэспубліканскага цэнтра па біяэтыцы Валерыя Сакольчык свой даклад прысвяціла біяэтычным аспектам пандэміі. Прадстаўляем найбольш важныя вытрымкі з яго, падаючы інфармацыю ў аўтарскім стылі.\n1. Аўтаномія асобы і праблема пандэміі. Уразлівасць чалавека.\nУ сітуацыі пандэміі чалавек аказваецца «заціснутым» паміж хваробай, сацыяльным дыскамфортам, псіхалагічнымі страхамі і г.д. Шмат у чым адзінай яго надзеяй на пераадоленне крызісу робіцца сістэма аховы здароўя. Пандэмія каранавіруса спалучаная для звычайнага чалавека з атмасферай няўпэўненасці і страху (прысутнічае боязь заразіцца і/альбо цяжка пераносіць хваробу, боязь таго, што выпадковы чалавек побач можа быць крыніцай інфекцыі). Градус напружання павышае і сацыяльная стыгматызацыя (захварэў адзін чалавек – цураюцца і пазбягаюць стасункаў з усімі членамі яго сям'і).\nДадзеная праблема павінна вырашацца комплексна, але ў першую чаргу прадастаўленнем адэкватнай псіхалагічнай дапамогі. Нельга сказаць, што яна ў нас не аказваецца. Разам з тым, ёсць пэўныя недахопы. Іх ухіленне зробіць дапамогу больш даступнай, якаснай і адраснай, каб чалавек лёгка мог знайсці патрэбную інфармацыю: напрыклад, дзе атрымаць псіхалагічную/псіхатэрапеўтычную падтрымку альбо паглядзець правільныя практычныя парады для самадапамогі.\nПандэмія рэзка абвастрыла праблему даверу сістэме аховы здароўя. З чаго складаецца гэты давер? Перш за ўсё, з рэакцыі на арганізацыю аказання меддапамогі. Арганізатары аховы здароўя прыкладаюць велізарныя намаганні для зладжанай і бесперабойнай працы сістэмы.\nАле калі з'яўляецца хаця б адзін прыклад таго, што чалавек, захварэўшы, сядзіць з тэмпературай у чарзе ў паліклініцы 5 гадзін, – гэта паказчык таго, што мы не дапрацавалі, не прадумалі, не арганізавалі. Мы – гэта ўсе, хто прама ці ўскосна адносіць сябе да арганізатараў сістэмы аховы здароўя.\nЯшчэ адзін складнік даверу – інфармацыя, якую атрымлівае чалавек з боку сістэмы аховы здароўя. У напружаны момант кожны хацеў бы разумець рэальную сітуацыю і атрымаць дакладную адэкватную парадыгму дзеянняў.\n2. Інфармаванне грамадства.\nКаб не адчуваць сябе ў пастцы, чалавек павінен разумець, што адбываецца. Для гэтага яму патрэбная інфармацыя: поўная, дакладная і зразумелая.\nНельга сказаць, што нацыянальная сістэма аховы здароўя дае мала інфармацыі. Але якасць яе падачы і структураванасць выклікаюць пытанні. Параўнаем, напрыклад, што прапануе сістэма аховы здароўя Вялікабрытаніі.\nНайбольш актуальная інфармацыя па COVID-19 сканцэнтраваная і структураваная там на трох рэсурсах:\nСайт Нацыянальнай сістэмы аховы здароўя Вялікабрытаніі (NHS) – тут сабранае ўсё, што трэба ведаць пра каранавірус, ад простай інфармацыі і рэкамендацый для насельніцтва да вынікаў навуковых даследаванняў, вебінараў са спецыялістамі і г.д.\nMutual Aid – рэсурс, арыентаваны на падтрымку ўразлівых групаў (інфармацыя пра супольнасці ўразлівых групаў, валанцёрскую дапамогу, каляндар і спасылкі партнёрскіх анлайн-мерапрыемстваў для мэтавых аўдыторый, «карта дапамогі» з канкрэтнымі адрасамі, тэлефонамі, алгарытмам дзеянняў і г.д.).\nEvery Mind Matters – рэсурс пра захаванне псіхічнага здароўя (сабраная інфармацыя, якая тычыцца прафілактыкі псіхічнай нядобранадзейнасці ва ўмовах пандэміі: кантакты дапамогі, спасылкі на карысныя рэсурсы, практычныя парады, практыкаванні, майстар-класы па псіхатэрапеўтычных тэхніках і многае іншае).\nА як інфармацыя адлюстроўваецца і структурыруецца ў нас?\nСтатыстыка Міністэрства аховы здароўя (але, напрыклад, у першую хвалю да яе было шмат прэтэнзій менавіта з пункту гледжання непразрыстасці, і ад гэтага панікі было толькі болей).\nПрэс-канферэнцыі Міністэрства аховы здароўя – добрая ідэя штотыдзень сустракацца з журналістамі, прадстаўнікамі грамадства і даносіць ім свежую інфармацыю менавіта ў тым ключы, у якім яна рэальна існавала, на жаль, пратрымалася каля месяца і сышла на нішто.\nСайты ўстаноў аховы здароўя, ад паліклінік да РНПЦ: кожны рэсурс змяшчае вельмі шмат інфармацыі па каранавірусу, шляхах распаўсюджвання інфекцыі, мерах прафілактыкі і г.д. Але звычайны чалавек, як правіла, не ідзе на сайт лячэбнай установы за агульнай інфармацыяй проста таму, што лячэбная ўстанова ў ягоным уяўленні – гэта калі позна чытаць пра прафілактыку, ужо трэба лячыцца. Таму часцей за ўсё ён шукае адказы на свае пытанні на іншых рэсурсах, дзе звесткі не заўсёды поўныя, часцяком супярэчлівыя, часам і зусім фэйкавыя.\nПрыватныя асобы. На сваіх асабістых старонках у сацсетках, у групах у месэнджарах пра каранавірус пішуць усе, каму не лянота. Часам гэта проста хваля сумнеўнай ва ўсіх адносінах інфармацыі.\nГрамадзянскія ініцыятывы. Якраз тая самая спроба сабраць на адным рэсурсе і структураваць усю актуальную і неабходную інфармацыю па каранавіруснай інфекцыі, захаванасці псіхічнага здароўя, падтрымцы ўразлівых групаў. У прыватнасці, гэта сайты dapamozham.by і Рупар Covid-19. Магчыма, яны мала вядомыя, і пры жаданні ім можна прад'явіць шмат прэтэнзій. Але гэта сапраўды спроба зрабіць тое, што павінны былі зрабіць арганізатары сістэмы аховы здароўя.\nЯк бачна, крыніцаў і самой інфармацыі ў нас шмат. Але пытанне не столькі ў яе колькасці, колькі ў структураванасці і даступнасці.\nЗгодна з вынікамі анлайн-апытання, якое было праведзенае напрыканцы сакавіка сярод грамадскіх арганізацый і ініцыятыў Беларусі, 59% рэспандэнтаў на пытанне, ці дастаткова ім інфармацыі пра развіццё сітуацыі з COVID-19 для прыняцця рашэнняў пра далейшую дзейнасць, адказалі адмоўна. І толькі 28% засталіся задаволеныя аб'ёмам інфармавання. Астатнія не змаглі адказаць. Такое разыходжанне – больш чым у 2 разы – прымушае задумацца і прыняць той факт, што ў пытанні інфармавання грамадства ёсць істотныя недапрацоўкі.\nІнфармаванне насельніцтва патрабуе і развіцця публічных абмеркаванняў вострых пытанняў пандэміі (пераважна ў анлайн-фармаце), дзе людзі маглі б атрымаць адэкватную інфармацыю і выказаць свой пункт гледжання. Такія анлайн-дэбаты мы перыядычна праводзім у рэспубліканскім цэнтры біяэтыкі. Але гэтую практыку трэба працягваць і пашыраць.\nСур'ёзны рух, які ў сітуацыі СOVIDа развіваўся пераважна стыхійна. Час паказаў, што і тут неабходны ўзважаны арганізатарскі падыход. Яшчэ ў красавіку спецыялісты Камітэта па біяэтыцы Рэспублікі Беларусь паспрабавалі сабраць інфармацыю пра тое, якія і дзе ёсць ініцыятывы, накіраваныя на дапамогу ва ўмовах пандэміі. І зноў жа сутыкнуліся з адсутнасцю структураванай інфармацыі. Яе вельмі шмат, але хто можа прэтэндаваць на дапамогу і падтрымку, куды і як звяртацца па кансультацыю, што для гэтага трэба, не зусім зразумела.\nСабраныя звесткі ўмоўна можна падзяліць на 2 групы:\nваланцёрская дапамога медустановам і медработнікам (гэта і грамадзянскія ініцыятывы – ByCovid-19, хакерспэйс, ініцыятывы Міністэрства аховы здароўя (дабрачынны рахунак), і шматлікія прыватныя ініцыятывы).\nваланцёрская дапамога грамадзянам, пераважна неабароненым групам (Беларускае таварыства Чырвонага Крыжа, грамадзянскія і прыватныя ініцыятывы, рэсурс dapamozham.by ды іншыя).\nУ пытаннях валанцёрства рашэння патрабуюць як мінімум дзве біяэтычныя праблемы.\nПа-першае, дэфіцыт валанцёраў, якія здольныя аказваць прафесійную дапамогу неабароненым групам людзей са спадарожнымі захворваннямі. Адпаведна, неабходнасць іх навучаць. Выдатны прафесійны вопыт ёсць у тых, хто на добраахвотных пачатках дапамагае ў хоспісах. Але, як паказала практыка, яны самі аказаліся заваленыя працай ва ўмовах пандэміі.\nДругая праблема тычыцца напрамую сістэмы аховы здароўя, грамадзянскіх /прыватных ініцыятыў. Вялікая колькасць людзей праявілі салідарнасць у аказанні дапамогі медыцынскім работнікам і медустановам. Але праблема ўзнікла на ўзроўні прыёму дапамогі, неабходнасці яе зарэгістраваць і не быць абвінавачаным у карупцыі (падчас пандэміі альбо пасля яе). Гэта зрабілася сапраўды каласальнай складанасцю! Больш буйную фінансавую альбо матэрыяльную дапамогу аформіць аказалася нават лягчэй. Затое нязначную (што не прымяншае яе значнасці!), напрыклад, некалькі ўпаковак пітной вады, медустановам прыняць і аформіць было вельмі складана.\nУзгадайце прыклад, калі «прыватнікі» арганізоўвалі абеды для медработнікаў, а брыгадам хуткай дапамогі дазвалялі на службовым транспарце заязджаць у рэстараны хуткага харчавання ў перапынку паміж выклікамі. Гэта былі выдатныя прыклады ініцыятыў, якія з'ядналі грамадства.\nАле ў выніку медыцынскаму персаналу забаранілі карыстацца магчымасцю перакусіць у рэстаранах хуткага харчавання ў працоўны час, паколькі гэтую дапамогу можна было суаднесці з карупцыйнымі праявамі! Такі сумны фінал паказвае на відавочную недапрацоўку: маючы добрую ініцыятыву, мы не змаглі правільна ёю скарыстацца, адначасова дапамагаючы медработнікам і натхняючы грамадства, якое робіць свой унёсак у барацьбу з пандэміяй.\n4. Уразлівыя групы і пытанне сацыяльнай справядлівасці.\nДавайце будзем сумленнымі: няма роўнасці перад каранавірусам, хаця да гэтага часу так і незразумела, куды ён «страляе» і да якіх наступстваў прывядзе. Але спецыяліст, які мае магчымасць працаваць падалена з дому (так званы, Home-office) падвяргаецца рызыцы інфіцыравання ў значна меншай ступені, чым, напрыклад, прадавец, медработнік альбо настаўнік. Яны заўсёды знаходзяцца ў кантакце з людзьмі, у тым ліку з патэнцыяльнымі носьбітамі віруса, а значыць, пастаянна падвяргаюцца рызыцы заражэння.\nАпроч іх, ёсць вялікая колькасць іншых уразлівых групаў насельніцтва: зняволеныя, бяздомныя, падапечныя дамоў састарэлых і інвалідаў, старыя, што жывуць адны, цяжарныя жанчыны, пацыенты з хранічнымі захворваннямі, пацыенты хоспісаў... Іх фізічная ўразлівасць пагаршаецца псіхалагічным стрэсам і напружаннем. Таму пытанне, якое павінны задаваць сабе арганізатары сістэмы аховы здароўя: ці заўсёды рашэнні пра арганізацыю аховы здароўя і грамадскага здароўя распаўсюджваюцца і на гэтыя ўразлівыя групы, ці дастаткова?\nАсобнай увагі патрабуе неабходнасць берагчы медыцынскіх работнікаў. Бо менавіта яны сёння на перадавой. Шмат у чым ад іх працы залежыць, ці выйдзе грамадства з гэтай пандэміі і з якімі наступствамі... Таму тым акцыям, якія праводзіліся, праводзяцца і, хочацца спадзявацца, будуць праводзіцца (пачынаючы ад бясплатных абедаў і заканчваючы валанцёрскія пастаўкамі сродкаў індывідуальнай абароны), трэба даваць «зялёнае святло», усяляк заахвочваць і падтрымліваць.\n5. Крытэрыі размеркавання рэсурсаў і першачарговасці аказання медыцынскай дапамогі.\nГэта адно з самых вострых біяэтычных пытанняў, якое паставіла пандэмія COVID-19. На яго адгукнулася вельмі шмат краінаў. Першай, напэўна, была Італія, дзе італьянскі каледж анестэзіёлагаў падрыхтаваў свае рэкамендацыі, як ажыццяўляць размеркаванне абмежаваных рэсурсаў жыццезабеспячэння ў сітуацыі іх дэфіцыту.\nПерад Беларуссю на сёння такое пытанне не стаіць. Але яшчэ, на жаль, не вечар. Мы пакуль толькі ідзем на прырост другой хвалі пандэміі. Вядома, балюча казаць пра такія крытэрыі ў дачыненні да Беларусі. Можна нават (так часцей за ўсё і адбываецца) апеляваць да ваеннай медыцыны і медыцыны катастрофаў, у якой ужо распрацаваныя крытэрыі першачарговасці аказання меддапамогі і размеркавання абмежаваных рэсурсаў у сітуацыі іх недахопу.\nАле ж зараз не вайна! А значыць, гэтыя пытанні мы павінны вырашыць вельмі ўзважана, прадумаць кожны момант, у тым ліку ўлічваючы (магчыма, першачаргова) і этычныя крытэрыі.\nУ розных кіраўніцтвах, дыскусіях, артыкулах на тэму размеркавання абмежаваных рэсурсаў жыццезабеспячэння/дапамогі звычайна называюць наступныя крытэрыі:\nводгук на лячэнне;\n«хто першы звярнуўся» (у некаторых выпадках таксама разглядаецца як момант значны, хаця і не зусім адэкватны);\nсацыяльная значнасць. Не ў тым сэнсе, што дэпутат альбо пэўная ўладная фігура апрыёры мае перавагу. А ў тым, напрыклад, што прадаставіць рэсурсы для медработніка, магчыма, больш актуальна і «каштоўна», бо пасля акрыяння ён папоўніць шэрагі тых, хто на перадавой змагаецца з каранавіруснай інфекцыяй і ратуе іншых.\nУ прапанаваных умовах няма іерархіі, кожная з іх мае немалаважнае значэнне, адпаведна, разглядацца яны павінны толькі ў сукупнасці, узважана і, галоўнае, калегіяльна, пры ўдзеле вопытных работнікаў, а таксама членаў этычных камітэтаў і камісій.\n6. Праблема адукацыі і асветы.\nДа тых пытанняў, задачаў і мэтаў, якія паставіла перад намі пандэмія, адносіцца і дыстанцыйная адукацыя. Падабаецца нам гэта ці не, але, умоўна кажучы, траціна насельніцтва Беларусі так ці інакш звязаная з дыстанцыйнай адукацыяй. Апошнія 7 гадоў мы пастаянна рыхтаваліся да яе, пісалі пэўныя тэсты, электронныя дапаможнікі, абмяркоўвалі розныя платформы. Але калі прыйшла пандэмія, а разам з ёй неабходнасць укараняць напрацаванае, аказалася, што мы наогул-то і не гатовыя…\nПраблема дыстанцыйнай адукацыі мае прамыя адносіны да грамадскага здароўя. Ёсць як мінімум два выклікі, на якія сістэма аховы здароўя павінна звярнуць увагу. Па-першае, грамадства чакала дакладнага адказу: ці неабходнае дыстанцыйнае навучанне з пункту гледжання захавання здароўя грамадства і чалавека, для якіх катэгорый грамадзянаў неабходны пераход на дыстанцыйную адукацыю?.. Альбо дастаткова сацыяльнага дыстанцыянавання, нашэння масак і мыцця рук... Хто-небудзь даў такі адказ альбо дакладныя зразумелыя рэкамендацыі? Не.\nПа-другое, больш за паўгода жывучы ва ўмовах пандэміі, прыйшло разуменне, што дыстанцыйная адукацыя – гэта зусім іншыя методыкі, псіхалагічныя і фізічныя выдаткі і г.д. Пытанні закранулі не толькі арганізацыю навучання, але і гігіенічныя ды медыцынскія патрабаванні: колькі можа працягвацца занятак непасрэдна ля камп'ютара, колькі неабходна часу на адпачынак, як трэба праводзіць гэты адпачынак і г.д. Гэтыя рэкамендацыі зараз неабходныя і студэнтам, і школьнікам, і самім выкладчыкам... Але пакуль што гэта яшчэ адна праблема ў скарбонку нявырашаных.\nІ, нарэшце, блок пытанняў, звязаных не толькі з арганізацыяй аховы здароўя, але і этыка-прававымі падставамі для дзеянняў медыцынскіх работнікаў.\n7. Урачэбная тайна.\nБалючае пытанне: як захаваць урачэбную тайну ва ўмовах распаўсюджвання каранавіруснай інфекцыі? Ці маем мы права распаўсюджваць звесткі пра чалавека, які перахварэў на каранавірус альбо памёр ад яго і г.д., у мэтах захавання грамадскага здароўя? Пытанне зусім не пустое.\nПрывяду прыклад: калі сваякі звяртаюцца ў бальніцу па тэлефоне, яны не павінны атрымліваць інфармацыю пра стан чалавека, бо гэта ўжо з'яўляецца парушэннем урачэбнай тайны. Але як інакш ім атрымліваць інфармацыю, калі наведванне бальніцы ў сілу такой эпідэміялагічнай сітуацыі забароненае? Як працаваць з валанцёрамі, бо яны таксама могуць быць датычныя да ўрачэбнай тайны? Гэтыя пытанні не ў апошнюю чаргу патрабуюць правільнай юрыдычна-прававой прапрацоўкі.\n8. Тэлемедыцынскія тэхналогіі.\nЯны ў нас ёсць, і гэта выдатна. Але зараз наша тэлемедыцына існуе пераважна ў разрэзе «урач-урач», хаця ў большай ступені запатрабаваныя тэлетэхналогіі сувязі «урача-пацыента». Размова, вядома, не ідзе пра пастаноўку дыягназу «па інтэрнэце». Але магчымасць праводзіць кансультацыі, забяспечваць лячэнне, якое падтрымлівае, – гэта рэальная неабходнасць у сучасным свеце і ў сучасных умовах.\nВажна не ўпадаць у крайнасці, як, напрыклад, у некаторых штатах ЗША, дзе з дапамогай тэлемедыцыны сталася дапушчальным праводзіць медыкаментознае перапыненне цяжарнасці. Але не хацелася б кідацца і ў іншую крайнасць – у сілу складанасці дазволу тэхнічных і этычных пытанняў тэлемедыцыны прытармазіць з яе рэальным развіццём.\nАсобным блокам стаяць пытанні інфармаванай згоды, працэдура падпісання якой далёка не заўсёды выконвалася і ў дакавідныя часы, біямедыцынскіх даследаванняў і выпрабаванняў, звязаных з супрацькавіднымі лекавымі прэпаратамі, тэхналогіямі, вакцынамі (і, такім чынам, тэрмінова неабходнымі грамадству ў абыход усялякіх залішніх этычных працэдураў) і г.д.\nБезумоўна, гэта толькі верхавіна айсберга тых вострых пытанняў, якія паставіла перад намі пандэмія. Але як бы шмат іх ні было, мы павінны пачынаць іх вырашаць ужо цяпер. Бо ў той сітуацыі, у якую нас прывяла новая каранавірусная інфекцыя, кожная страчаная гадзіна забірае жыцці людзей, іх фізічнае і псіхічнае здароўе. І на гэта нельга забывацца.


“Веру ў цябе”: альбом Беларускага ліцэю\n30 жнівень 2004, 14:52\n(Зьміцер Падбярэскі: ) “Дзень добры! На сваім жыцьці давялося пабачыць і паслухаць самыя розныя альбомы, створаныя як асобнымі салістамі ці групамі, так і выдадзеныя да розных юбілеяў, у якасьці падарункаў ці своеасаблівых візытовак банку ці адміністрацыйнай адзінкі. Але вось з такім, мушу прызнацца, сустрэўся ўпершыню. Маю на ўвазе дыск “Веру ў цябе”, напісаны і запісаны сіламі навучэнцаў цяпер ужо славутага Беларускага гуманітарнага ліцэю. Цалкам магчыма, што такі альбом зьяўляецца наогул адзіным у гісторыі ўсясьветнай музыкі, асабліва калі ўлічыць усе акалічнасьці, зьвязаныя з гісторыяй гэтай навучальнай установы апошніх гадоў.\nМушу шчыра прызнацца: загадзя я ставіўся да зробленага па сутнасьці школьнікамі даволі скептычна, як да ўзору тыповай мастацкай самадзейнасьці. Але праслухваньне альбому прымусіла зьмяніць гэтую думку. Канечне, ёсьць і непастаўленыя галасы, і недаведзеныя да ладу аранжаваньні, але рэдка калі, прызнацца, даводзіцца нават у прафэсіяналаў сустракацца з такой шчырасьцю і непасрэднасьцю выкананьня. Прэзэнтацыя гэтага альбому, дарэчы, павінна была адбыцца 27 жніўня. Кажу “павінна была” таму, што першая прэзэнтацыя не адбылася, а новыя захады нашага Мінкульту, падобна на тое, могуць зрабіць падобныя канцэрты ў будучыні наогул немагчымымі.\nАле ж у студыі Беларускай Свабоды — двое з удзельнікаў рэалізацыі гэтага праекту: Вольга Какшынская і мэнэджэр, прадусар альбому “Веру ў цябе!” Франак Вячорка. Дзень добры! Гутарку пачну ну зь вельмі ж нетактоўнага пытаньня: скажыце, калі ласка, а нашто вам гэта — я маю на ўвазе выданьне першага, другога альбому — трэба? Калі вы нешта хацелі даказаць гэтым, дык што?”\n(Франак Вячорка: ) “Перш за ўсё гэта была своеасаблівая рэалізацыя таго нерэалізаванага творчага патэнцыялу ліцэю. Калі ліцэй існаваў 13 год афіцыйна, легальна, проста не было падставаў нешта выдаваць і паказваць сябе. Калі мы заўважылі, пабачылі й адчулі на сабе ўвагу людзей, мы падумалі, што паказаць, прадэманстраваць сябе як цудоўных і выбітных людзей могуць ня толькі выкладнікі ці адміністрацыя ліцэю, але таксама і навучэнцы. І пачалося ўсё гэта з праекту “Я люблю ліцэй” — такога чырвонага, ня вельмі прывабнага дыску, на якім проста сабралі нашую ліцэйскую клясыку — песьні, прасьпяваныя на выпускных вечарынах, на днях першакурсьніка, на Новых гадах…”\n(Вольга Какшынская: ) “Прычым усе аранжаваньні былі зроблены проста на хатняй “Ямазе” (Yamaha), а не жывымі інструмэнтамі, як гэта на другім дыску”.\n(Вячорка: ) “Самае цікавае, што надзіва гэты дыск разышоўся ня толькі сярод ліцэістаў — гэта было 100 штук. А пасьля пачалі зьвяртацца розныя знаёмыя, бацькі ліцэістаў, знаёмыя сябры гэтых ліцэістаў і проста зусім не вядомыя нам людзі. Нам прыйшлося яшчэ раз тыражаваць на 200 асобнікаў гэты дыск. Пасьля рэалізаваны творчы патэнцыял пачаў разгортвацца, зьявіліся нейкія ўжо амбітныя жаданьні выдаць яшчэ адзін дыск і зрабіць гэта нашмат глябальней і сур’ёзьней. І год шчыльнай працы даў пра сябе знаць выданьнем новага ліцэйскага дыску “Я веру ў цябе”.\n(Падбярэскі: ) “Франак! Наколькі, як вам здаецца, факт выданьня альбомаў стасуецца з вашай прагай зьберагчы ліцэй, з вашымі пікетамі, з вашай, нарэшце, цалкам дарослай барацьбой за ідэю? Гэта, прабачце, не занадта складанае пытаньне?”\n(Вячорка: ) “Абсалютна не складанае. І адказ абсалютна адназначны: перш за ўсё жаданьне, каб ліцэй пакінуў нешта пасьля сябе. Паколькі ў нас ёсьць ня толькі сотні выпускнікоў, у нас ёсьць і творчыя дасягненьні, у нас ёсьць і кампакт-дыск. Гэта значыць, што ліцэй ня будзе забыты ня толькі ў сваіх выдатных навучальных праграмах і высокім адукацыйным майстэрстве нашых прафэсараў, але таксама і ў выдатных творчых дасягненьнях нашых навучэнцаў”.\n(Падбярэскі: ) “Я і не здагадваўся, што ліцэй мае такі творчы патэнцыял. Думаю, адной зь перадумоваў зьяўленьня гэтага альбому была вашая пастаноўка “Народнага альбому”. А музыка ў ліцэі выкладалася?”\n(Какшынская: ) “На першым і другім курсах быў такі прадмет як музыка. Але самі па сабе ліцэісты — гэта людзі вельмі разнаплянавыя. І шмат хто зь іх займаецца музыкай у музычных школах альбо проста бярэ ўрокі на гітары альбо на фартэпіяна. На самой справе ўся гэтая творчасьць нараджалася на звычайных капусьніках, а калі мы ўжо пасьля даводзілі да справы гэтыя песьні і прафэсійна іх афармлялі, атрымліваліся сапраўды вельмі добрыя, прыгожыя кампазыцыі”.\n(Падбярэскі: ) “А вось што да канцэпцыі… Альбом атрымаўся такі, як ён быў задуманы?”\n(Вячорка: ) “Шчыра кажучы, атрымалася абсалютна іншая рэч, чым плянавалася з самага пачатку. Мы вырашылі да другога дыску паставіцца нашмат сур’ёзней, чым да першага, асвоіць першыя радкі чартаў і гіт-парадаў беларускай рок-сцэны…”\n(Падбярэскі: ) “Ага! Значыць, замахнуліся гэтак нахабна на беларускі шоў-бізнэс…”\n(Вячорка: ) “Была такая ўстаноўка, і ў мяне з маімі паплечнікамі, сябрамі, музыкамі была такая мэта. На жаль, прадукт не заваяваў першых месцаў у гіт-парадах, але мне здаецца, мы вынайшлі нешта новае ў беларускай музыцы. Нават няма, напэўна, такога стылю, каб апісаць нашыя кампазыцыі. Мы ў прынцыпе прыдумалі назву да песьняў новага дыску: гэта звычайны ліц-поп. Паколькі ёсьць брыт-поп, ёсьць рок… Тут ёсьць матывы, шчырасьць, пачуцьці, эмоцыі, сапраўднасьць маладых людзей”.\n(Падбярэскі: ) “Скажыце, Вольга, як вам непасрэдна працавалася над песьнямі? Вы не шкадавалі, што пра ўмове агульнага кіраўніцтва прафэсійнага музыкі альбом цалкам рэальна мог бы набыць зусім іншую, больш высокую мастацкую якасьць?”\n(Какшынская: ) “Я лічу, што альбом атрымаўся, таму што мае сябры, якія ігралі на інструмэнтах, пісалі музыку для мяне, я іх вельмі добра ведаю. Фактычна мы разумелі адзін аднаго па рухах, поглядах вачэй, і менавіта таму музыка атрымалася такая шчырая. Я лічу, што калі б за гэтую справу ўзяўся прафэсіянал, які, безумоўна, быў бы нашмат больш дарослы за нас, мажліва, ён бы ня змог адчуць таго юначага такога запалу, які ёсьць у нас. Мажліва, гэта не зусім прыгожа так казаць, але я думаю, што так”.\n(Падбярэскі: ) “Прабачце за аналёгію. Джаз у свой час паўстаў як музыка амаль нелегальная, але літаральна праз трыццаць гадоў сталася аб’ектам музычнага бізнэсу. Ваш альбом тыражаваны, прадаецца ў крамах, купляецца. Ці не ператварыцца з часам ваш праект, Франак, з ідэі ў тавар і вы пачнеце падобныя альбомы, прабачце, штампаваць?”\n(Вячорка: ) “Калі людзі пачнуць патрабаваць і людзям захочацца чуць такую ліцэйскую шчырасьць і бачыць новыя ліцэйскія дыскі на прылаўках, дык чаму б нам не зрабіць яшчэ адзін дыск, яшчэ адзін? Вядома, не паўтарацца, экспэрымэнтаваць, але дзейнічаць у тым жа рэчышчы”.\n(Падбярэскі: ) “Але ж я акцэнтаваў увагу на суадносінах ідэя-тавар”.\n(Вячорка: ) “А які будзе тавар без ідэі? Тавар проста ня будзе нікому патрэбны”.\n(Падбярэскі: ) “А што далей? Ці будзе працяг?”\n(Какшынская: ) “Ідэяў шмат. І гэта самае галоўнае”.\n(Вячорка: ) “Ідэяў шмат, песень новых шмат самых розных стыляў, кірункаў, рознай якасьці. Прыйшлі новыя першакурсьнікі ў ліцэй, якія таксама іграюць на інструмэнтах і мы проста пачынаем дзейнічаць, адраджацца наноў і напэўна праз год, як гэта ў нас заўсёды бывае, у канцы вясны, выйдзе новы ліцэйскі дыск, які таксама заслужыць шэрагі станоўчых водгукаў”.\n(Падбярэскі: ) “Я яшчэ раз заяўлю, што быў прыемна ўражаны густоўнай, шчырай працай, зробленай ліцэістамі. Пазьней вашыя шляхі разыдуцца, але ж кожны з удзельнікаў гэтага праекту пакінуў па сабе сапраўдны прыжыцьцёвы помнік, за які дальбог — ня сорамна. Нагадаю, што ўдзельнікамі чарговага выданьня праграмы “Па-за тактам” былі адны са стваральнікаў супольнага музычнага праэкту навучэнцаў Беларускага гуманітарнага ліцэю Вольга Какшынская і Франак Вячорка. Дзякуй вам і, спадзяюся, да сустрэчы праз год. Жыве ліцэй!”