બાજરો – Gujarati Vishwakosh – ગુજરાતી વિશ્વકોશ\nબાજરો : એકદળી વર્ગમાં આવેલા પોએસી કુળની એક વનસ્પતિ. તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ Pennisetum typhoides (Burm. F.) Stapt Hubbard syn. P. typhoideum Rich (હિં. બં. बाजरा, लाहरा; મ. ગુ. બાજરી; ત. કંબુ; અં. પર્લમિલેટ, કેટેઇલ મિલેટ) છે.\nસમગ્ર દુનિયામાં લગભગ 270 લાખ હેક્ટર જમીનમાં બાજરાના પાકનું વાવેતર થાય છે. તે છઠ્ઠા ક્રમનો અગત્યનો ધાન્ય પાક છે. ભારતમાં બાજરાના પાકના દાણા અને ચારાનો મુખ્ય ઉપયોગ અનુક્રમે ખોરાક અને નીરણ તરીકે થાય છે. ભારતમાં આ પાકનું વાવેતર આશરે 110થી 120 લાખ હેક્ટર જમીનમાં થાય છે; જે બાજરાના વાવેતરમાં દુનિયાનો 43 % જેટલો વિસ્તાર થવા જાય છે. વિસ્તારની ર્દષ્ટિએ ડાંગર, જુવાર અને ઘઉં પછીના ક્રમમાં બાજરો ચોથા ક્રમનો ધાન્ય પાક છે, જ્યારે ઉત્પાદનની ર્દષ્ટિએ ડાંગર, ઘઉં, જુવાર અને મકાઈ પછી પાંચમા ક્રમે આવે છે. ગુજરાતમાં 11થી 12 લાખ હેક્ટર જમીનમાં ચોમાસુ પાક તરીકે અને 1.5થી2લાખ હેક્ટર જમીનમાં ઉનાળુ પાક તરીકે બાજરાના પાકનું વાવેતર થાય છે. ભારતમાં રાજસ્થાન પછી વાવેતર- વિસ્તાર તરીકે ગુજરાત બીજા ક્રમે આવે છે.\nતે 1.0થી 3.0 મીટર જેટલું ઊંચું, શાકીય, અશાખિત અથવા શાખિત તૃણ છે અને નાજુક કે મજબૂત સાંઠો (culm) ધરાવે છે. સાંઠો સુંવાળો કે રોમિલ હોય છે. તેના વિવિધ ભાગો લીલા, લાલ, જાંબલી કે પીળાશ પડતા રંગવાળા હોય છે. પર્ણો 30.0થી 100.0 સેમી. લાંબાં અને 0.5થી 5.0 સેમી. પહોળાં, ભાલાકાર અને સુંવાળાં કે રોમિલ હોય છે. પુષ્પવિન્યાસ (ડૂંડું) કૂટશૂકી (false spike), સઘન, નળાકાર લીલાશ પડતો પીળો અથવા ગુલાબી છાંટવાળો હોય છે. ડૂંડાની લંબાઈ 6.0થી 35.0 સેમી. અને વ્યાસ 0.5થી 4.25 સેમી. જેટલો હોય છે. ડૂંડાના અક્ષ પર શૂકિકાઓ (spikelets) અને કેશ (bristles) ખીચોખીચ રીતે ગોઠવાયેલાં હોય છે. પ્રત્યેક શૂકિકામાં એક નરપુષ્પ અને એક દ્વિલિંગી પુષ્પ હોય છે. દ્વિલિંગી પુષ્પમાં બીજાશય દ્વિશાખિત પરાગવાહિની (style) ધરાવે છે. તે બાહ્ય પુષ્પકવચ (lemma) અને અંત:પર્ણ (palea) વડે ઢંકાયેલું હોય છે. આ પુષ્પમાં સ્ત્રીકેસરચક્ર પુંકેસરો કરતાં 2થી4દિવસ વહેલું પરિપક્વ થાય છે. તેને પૂર્વસ્ત્રીપક્વતા (protogyny) કહે છે, જેના કારણે બાજરામાં પરપરાગનયનનું પ્રમાણ 80 %થી વધારે હોય છે.\nબાજરાની જાતોનું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે છોડની ઊંચાઈ; ડૂંડાની લંબાઈ, જાડાઈ અને સખ્તાઈ; ડૂંડામાં મૂછોની હાજરી, દાણાનો રંગ અને આકાર તથા પરિપક્વતા વગેરે ગુણોના આધારે કરી શકાય છે. બાજરાની રૂપગત (morphological) વિભિન્ન અને જંગલી જાતો મુખ્યત્વે પશ્ચિમ આફ્રિકા તેમજ સહરાના રણનાં દક્ષિણ અને ઉત્તરનાં જંગલોમાં જોવા મળે છે. દક્ષિણ સુદાનથી સેનેગલ સુધીનો સહેલ વિભાગનો વિસ્તાર આ પાકનું ઉદભવસ્થાન ગણાય છે. આ ઉપરાંત ઈથિયોપિયા, સીએરા લીઓન અને સેન્ટ્રલ સહરાની નાઇજર નદીના મથાળાનો ભાગ પણ બીજા ઉદભવસ્થાન તરીકે ગણવામાં આવે છે. બાજરાના ઉદભવ અને વર્ગીકરણ વિશે ઘણાં વિરોધાભાસી મંતવ્યો આપવામાં આવ્યાં છે. કેટલાક વર્ગીકરણવિજ્ઞાનીઓ તેનો બહુજાતિવિકાસી (polyphyletic) ઉદભવ માને છે. કેટલાંક સ્વરૂપો કેટલીક વન્ય જાતિઓની એક અથવા બીજી જાતિમાંથી મૂળભૂત રીતે ઉત્પન્ન થયાં છે; તે પૈકીમાંની થોડીક જાતિઓ તો ખેતરોમાં અપતૃણ તરીકે થાય છે. બીજાં કેટલાંક સ્વરૂપો સંકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન થયાં છે. ભારતમાં ઉગાડાતો બાજરો ઊંચી જાતનાં સુધરેલાં સ્વરૂપો ધરાવે છે. કેટલાકના મત પ્રમાણે બાજરો મધ્યોદભિદ (mesophytic) જાતિ P. purpureum(નેપિયર ઘાસ)માંથી અને Penicillaria પ્રજાતિની શુષ્કોદભિદ (xerophytic) સમૂહની નાની જાતિઓમાંથી ઉદભવ્યો છે. જોકે P. typhoides અને P. purpureumના સંકરોનો કોષજનીન વિદ્યાકીય (cytogenetical) અભ્યાસ દર્શાવે છે કે P. purpureum P. typhoidesની પૂર્વજ જાતિ નથી. બાજરાના કોષમાં 14 રંગસૂત્રો આવેલાં હોય છે.\nબાજરામાં પાક-સુધારણા કરી વધુ ઉત્પાદન આપતી ઘણી સુધારેલી જાતો અને સંકર (હાઇબ્રિડ, hybrid) જાતો વિકસાવવામાં આવી છે, જેમાં રોગ અને જીવાત સામે રક્ષણ મળે છે. બાજરાની દુનિયાભરમાં આવી 3,000 જેટલી જાતો વિકસાવવામાં આવી છે. તેના પાકનું વધુ ને વધુ ઉત્પાદન મેળવવા માટે વૈજ્ઞાનિક ખેતી-પદ્ધતિઓ પણ વિકસાવવામાં આવેલ છે. તે અંગેનાં સંશોધનો ગુજરાતમાં જામનગર-સ્થિત બાજરા સંશોધન કેન્દ્ર, ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટીમાં થાય છે. આ કેન્દ્ર પરથી 1966થી 1998 સુધીમાં ઉત્તરોત્તર સુધરેલ બાજરાની કુલ 12 સંકર (હાઇબ્રિડ) જાતો અને 22 જેટલી વૈજ્ઞાનિક રીતની ખેતી-પદ્ધતિઓની ભલામણ થયેલ છે. બાજરાની સંકર જાતનો વાવેતરમાં ઉપયોગ કરવાથી દેશી સ્થાયી જાત કરતાં 2.5થી3ગણું વધુ ઉત્પાદન મળે છે. બાજરાનું સરેરાશ ઉત્પાદન જે 1965માં હેક્ટરદીઠ 376 કિગ્રા. હતું તે વધીને 1997માં 1,313 કિગ્રા. સુધી પહોંચ્યું છે.\nબાજરો પ્રમાણસરની શુષ્ક આબોહવા અને નીચા વરસાદવાળા પ્રદેશોમાં થાય છે; છતાં ધાન્ય પાકવા માટે ઊંચું તાપમાન જરૂરી છે. તે 18 સેમી.થી 100 સેમી. વરસાદવાળા પ્રદેશોમાં થાય છે. જ્યાં 25.0 સેમી. કરતાં ઓછો વરસાદ થતો હોય ત્યાં તેની વૃદ્ધિ દરમિયાન એક-સરખા પ્રમાણમાં વરસાદ મળવો જરૂરી છે. અંકુરણ, પુષ્પોદભવ અને લણણી સમયે વરસાદ નુકસાનકારક છે. તે આંધ્રપ્રદેશ, મૈસૂર અને મદ્રાસની ભારે કાળી ભૂમિમાં, ગુજરાતની કાંપયુક્ત હલકી રેતાળ ગોરાડુ ભૂમિમાં અને દક્ષિણમાં મધ્યમસરથી માંડી હલકી ભૂમિમાં થાય છે. વાવણી પહેલાં શુષ્ક ભૂમિ હોય તો 13 ગાડાં પ્રતિ હેક્ટર અને પિયત ભૂમિ હોય તો 25 ગાડાં પ્રતિ હેક્ટર ફાર્મયાર્ડ ખાતર આપવામાં આવે છે. જો પિયત ભૂમિ હોય તો વાવણી પહેલાં અને તે પછી 3થી4અઠવાડિયાં બાદ 100 કિગ્રા. એમોનિયમ સલ્ફેટનું ખાતર પ્રતિ હેક્ટરે આપવામાં આવે છે.\nSclerospora graminicola (Sacc.) Schroet નામની રોગજનક ફૂગ દ્વારા બાજરાને લીલા ડૂંડા(green ear)નો કે તળ છારા(downy mildew)નો રોગ થાય છે અને પાકને ઘણું નુકસાન થાય છે. રોગગ્રસ્ત પર્ણોની આખી સપાટી સફેદ રંગની બીજાણુધાનીઓ દ્વારા છવાઈ જાય છે. શૂકિકાનાં તુષનિપત્રો (glumes) અને પ્રજનનાંગો લીલાં પર્ણો જેવા પ્રરોહો(shoots)માં પરિણમે છે અને આખા કે ડૂંડાના અમુક ભાગનાં શિથિલ રીતે ગોઠવાયેલાં પર્ણો ઉત્પન્ન થાય છે. બાજરાની રોગઅવરોધક જાતો પૈકી પંજાબમાં T-55 અને રાજસ્થાનમાં RSK, RSJ અને ‘સુધારેલી ઘાના’નું વાવેતર કરવામાં આવે છે; જે આ રોગનો પ્રતિકાર કરે છે.\nTolyposporium penicillariae Bref. નામની અંગારિયા(smut)ની જાતિ પુષ્પોદભવ સમયે ચેપ લગાડે છે. ભેજવાળી આબોહવામાં ચેપ વધારે તીવ્ર હોય છે. ચેપ પવન દ્વારા લાગતો હોવાથી બીજની ચિકિત્સાનો કોઈ અર્થ રહેતો નથી. રોગનિયંત્રણ માટે ચેપગ્રસ્ત ડૂંડાંઓને બાળી નાખવામાં આવે છે. રોગઅવરોધક જાતોનું વાવેતર સૌથી શ્રેષ્ઠ ઉપાય ગણાય છે.\nPuccinia penniseti Zimm. નામની રોગજનક ફૂગ દ્વારા પર્ણનો ગેરુ લાગુ પડે છે. આ રોગના પ્રતિકાર માટે મદ્રાસમાં P.T. 814/3 નામની જાતિનું વાવેતર કરવામાં આવે છે. Claviceps micro- cephala (Waller) Tul. મોડા વાવવામાં આવેલા બાજરા પર અર્ગટનો રોગ લાગુ પાડે છે. રોગગ્રસ્ત દાણા ખાવાથી ઊબકા-ઊલટી અને અતિસાર થાય છે અને ચક્કર (giddiness) આવે છે. જોકે દર્દીને 4થી6કલાક પછી મટી જાય છે.\nબાજરાના પાકને Colemania sphenariodes Bol. નામનો તીતીઘોડો, Amsacta albistriga WlK. નામનો વાળ ધરાવતો લાલ કીડો, Lutta sp. નામની ભમરાની જાત વગેરે કીટકો આક્રમણ કરી ખૂબ નુકસાન પહોંચાડે છે. તીતીઘોડાના નિયંત્રણ માટે 22.4 કિગ્રા. પ્રતિ હેક્ટરે 10 % BHCના પાઉડરનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે. લાલ કીડા માટે5% BHC અથવા DDTનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે.\nસફેદ આગિયા(striga)ની મૂળ પરોપજીવી જાત દ્વારા કેટલીક વાર 40 % જેટલું નુકસાન થાય છે. સોડિયમ ક્લોરાઇડ અને પોટૅશિયમ નાઇટ્રેટનો છંટકાવ અને 2, 4–Dની ચિકિત્સા આગિયાના નિયંત્રણ માટેના ઉપાયો છે. આ રોગના નિયંત્રણ માટે આગિયાના છોડ બાળી નાખવામાં આવે છે.\nપૌષ્ટિક ગુણવત્તાની ર્દષ્ટિએ બાજરાના દાણામાં ઘઉં જેટલા – 11 %થી 12 %ની વચ્ચે પ્રોટીન હોય છે; જે બાકીના બીજા ધાન્ય પાકો કરતાં ઘણું વધારે છે. તૈલી પદાર્થો અને ધાતુતત્ત્વ અન્ય કોઈ પણ ધાન્ય પાક કરતાં સૌથી ઊંચાં એટલે કે અનુક્રમે 5.0 % અને 2.7 % જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત ખોરાકના અગત્યના ઘટકો જેવા કે ફૉસ્ફરસ અને લોહતત્વ અનુક્રમે 350 મિગ્રા. તથા 8.8 મિગ્રા./100 ગ્રામ, થાયેમીન 282.3–450 માઇક્રોગ્રામ, રાઇબોફ્લૅવિન 188.2 માઇક્રોગ્રામ અને કેરોટીન 220 આઈ.યુ./100 ગ્રામ હોય છે. આમ બાજરો એ એક ઉત્તમ પ્રકારનો સાત્વિક ધાન્ય પાક છે.\nઆયુર્વેદ અનુસાર તે હૃદ્ય, બલકર, કાંતિકારક, અગ્નિદીપક, ઉષ્ણ, પિત્તને કોપાવનાર, રુક્ષ, સ્ત્રીઓને કામ ઉત્પન્ન કરનાર અને દુર્જર છે; અને પુંસ્ત્વ તથા પુષ્ટિનો ઉતાર કરનાર છે.\nકનુભાઈ પેથાણી કૃષિવિદ્યા બાજરો\n← બાજરીના રોગો\nબાજી ઉઠલ મુરલી →


દ્રોહ | Gujarati Drama Story | અશ્ક રેશમિયા\nGujarati Story : #2740 Gujarati Story Drama : #621\nપ્રેમ દાદી દયા\nહાંફળુંફાંફળું થતું બાળક પૂરપાટે દોડી આવતું હતું. જાણે સિંહ વાહે પડ્યો હોય ને હરણું જીવ લઈને ભાગતું ન હોય, એમ! પગમાં ચંપલ ન જોવા મળે કે ન જોવા મળે નાજુક નમણા ચહેરા પર ગભરામણથી પૂરઝડપે દોડ્યે આવતા બાળક પર એક જ સાથે બે સ્ત્રીઓની નજર પડી.\nને એમાંથી એકનું હ્રદય ધબકારો ચૂકવા માંડ્યું.\nદોડતું આવતું બાળક એક ઘરડી સ્ત્રીની જવાન ગોદમાં છુપાયું. દાદીના ખોળામાં એણે રાહતનો આબાદ દમ લીધો. દાદીએ બચીઓ ભરી. ઓવારણા લીધા. માથે હેતાળ હાથ ફેરવ્યો. બાળક શાંત થયું. હીબકા જરાક શમ્યા. છાતી હજી ધડાક ધડ થતી જતી હતી.\nદાદીના હૈયાના ધબકાર હજી તેજીમાં હતાં. એનો શ્વાસ જાણે મહાધમણ! કરચલીભર્યા ગાલ વાટે આંસુઓ સીધા પાલવના કિનારે ઊતરવા લાગ્યા. પૌત્રવત્સલ પ્રેમાળ-લાગણીછમ્મ દિલમાં ભયંકર સુનામી સર્જાઈ. હૈયું સરરરાટ કરતું તરડાયું.\n'શું થયું મારા એક માત્ર પૌત્રને? મારા એકના એક રાંકના રતનને કોણે માર્યો-ધમકાવ્યો? શાને આમ આજે અચાનક રડે છે?'\nકંઈ કેટલાય અનુત્તર સવાલો પાંપણની અણીએ ઘોડાપૂર બનીને ઊમટ્યા. એ વિચારે ચડી. ફરી મનમાં જ બબડી: 'મારા કુલદીપક ! તું તો મારી એકોતેર પેઢીને તારનાર. અને તું જ આમ રડે છે? તને કોણ મારી- વઢી શકે?'\nદાદી ગુસ્સાભેર જબરા જુસ્સે ચડી. ફાટવાની તૈયારી કરતા તિતરવિત્તર પાલવથી એણે પોતાની અને પૌત્રની ભીની તરબોળ આંખો કોરી કરી. ફાળ પડેલા હૈયાના હિલ્લોળે ચડેલા સુનામી સમાં તરંગો શાંત કરવા મથામણ આદરી. દાદીએ ધીમાં અવાજે બચીઓ ભરતા પૂછ્યું: ' દીકરા દીપક, કેમ આમ દોડતો-રડતો આવ્યો? તને કોણે માર્યો-ધમકાવ્યો? જલદી બતાવ! સાલાના હાડકા જ ભાંગી નાખું.' શરીરે સાવ શિથિલ ડોશીએ યૌવનભર્યું જબરું પૌરૂષત્વ બતાવ્યું.\nઉત્તરમાં દીપક ટગર ટગર દાદીની આંખો અને ચહેરાના ન કળી શકાય એવા ભાવો વાંચવા મથી રહ્યો. એના ધબકાર હજી ચાલું જ હતાં.\nદાદીએ ગભરું દીપકને ફરી છાતીસરસો કર્યો. પ્રચુર વહાલથી નવડાવી લીધો. ગભરાયેલા દીપકે દાદીની દાઢી ફરતે હાથ ફેરવતા કહેવા માંડ્યું: 'દાદી, હવે હું શાળાએ નહી જાઉં!' કહીને એ સંકોચાયો.\n'કેમ, મારા લાલ કેમ? શું થયું બોલ?' સાશ્ચર્યથી દાદીએ વિગત જાણવા કોશિશ કરી.\n'નહી, હવે તો હું નહી જ જાઉં!' કહેતાંક જ દીપક ઝડપભેર ઘરમાં ઘુસી ગયો. અંદરથી બારણું વાસી દીધું. દાદીને ફરી ફાળ થઈ. હૈયું ડામાડોળ થયું.\nદાદીનું નામ ચંપાબા.\nઉંમરના છઠ્ઠા દાયકાના પડાવને ઓળંગી ચૂક્યા છે. એક જ દીકરાના જનની છે. ને એકના એક પૌત્રના એકમાત્ર વારસદાર. એકમાત્ર પૌત્ર દીપક સિવાય એમનું કોઈ જ નથી. ને દીપકને પણ દાદી સિવાય ક્યાં કોઈ છે! ચંપાબા સાવ ગરીબીમાં જ જન્મ્યા, ઉછેર્યા અને ગરીબીમાં મોંઘેરા જીવનનો ગુજારો કરે છે. સંસારની અનેક તડકી-છાંયડીઓ જીવી અને અનુભવી છે.\nપેટમાં પુત્ર ઉછરી રહ્યો હતો. આઠમો માસ ચાલતો હતો. ક્યારેક પતિને મજૂરી ન મળતી ત્યારે અડોશપડોશમાંથી ઉછીનું લાવીને ચૂલો ઉફણાવી લેતા. એકવાર ચચ્ચાર દિવસથી મજૂરીકામ ન મળતા ચંપાબાના પતિ કામની શોધમાં નજીકના ગામ ગયા. ભૂખથી સાવ બેવડ બનીને નીકળેલા એ સાંજે લાશ બનીને પાછા ફર્યા. પ્રાણ લઈને ગયેલું શરીર નિષ્પ્રાણ થઈને પાછું ફર્યું!\nદન આખો કમરતોડ કાળી મજૂરી કરીને સાંજે બે ટંકનું અનાજ લઈને આવશે એવા અમર ઓરતાના ઈંતજારમાં રહેલા ચંપાબાને વાળું ટાણે જ પતિની લાશ રૂબરૂ થઈ. કોળિયો હવામાં ને જીવ અધ્ધર! તાળવે તાળું લાગ્યું.\nઅખંડ ઓરતા ભેળું ભવ્ય જીવતર રોળાયું, ને રોળાઈ ધગધગતી જવાની! ચંપાબા પર શૂનકાર સમાં સાતેય આસમાન ખાંગા થયા, ને જીવ પર બારે મેઘ સમાં દુ:ખનો વરસાદ!\nકોઈ આરો કે સહારો ન રહ્યો.\n'બાજરો વાઢતા શેઢેથી કાળોતરાએ ડંખ માર્યો. ઝેર ઝટ દઈને રગેરગમાં પ્રસરી ગયું. વૈદ કને જતાં જ જીવ આકાશ માર્ગે થયો.' શબ લઈને આવનારમાંથી એક જણાએ દુ:ખ દબાવીને નીચી નજરે વાત કરી.\n'અરરર...મૂઆ સાપોલિયા! તે મારા રાંકના રતનને રોળ્યું! આમ ઝેર ઑકતા તારી ડૉક કેમ ના મરડાઈ ગઈ! તું કેમ ફાટી ન પડ્યો મૂઆ સાપરડા!' એક ડોશીએ કાળ ઉતારતા કહ્યું.\nફળિયામાં ગમગીનભર્યો કારમો સોપો પડી ગયો. ફળિયું જાણે વેરાન!\nભાંગેલા તૂટેલા ચીંથરેહાલ ગરીબ ઘરનો મોભ ગયો. ચડતી ઉંમરે જ ચંપાબા અનાથ વિધવા બન્યા.\nભારે આઘાતમાં ખપી ગયેલા ચંપાબાને માંડ બે દિવસે સહેંજ કળ વળી. લોકોએ સાંત્વના આપી. હૈયાધારણા આપી. જીવને જીવવા કાજ બે ટંકના રોટલાની સૌએ વ્યવસ્થા કરી.\nમહિનાએક દિવસ બાદ અડોશપડોશની સ્ત્રીઓ કહે: 'બેન ચંપા, અઠવાડિયાએકમાં તારે ખાટલો થઈ જશે. તું કહે તો તારે લાયક કો'ક ગોઠવણ કરીએ. જેથી તમારા આવનાર બાળકને બાપ મળે.'\n'ના બેન, ના હો! રખેને મને એકના બે ભવ કરાવો! નાતરું કરીને મારે અવગતે નથી જવું. પતિની મોંઘેરી જણસને આમ સાવ રેંઢી ન મૂકી શકું. અન્યના પારણે હું મારા બાળકને નહી ઝુલવા દઉં.' પેટ પર હાથ પસવારતા વળી આગળ કહે:'હવે તો હું અહીં જ રહીશ. અહીં જ મારા બાળને જન્માવીશ ને અહીં જ ઉછેરીશ.' આંખે આંસું નીતરતા ગયા. સુખી ભાવિનું સુખ નિહાળતા રહ્યાં. હૈયે હોળી ને હોઠ પર દિવાળી.\nદરમિયાન વખત થયો ને ચંપાબાના પેટેથી પુત્ર અવતર્યો, ફળિયામાં આનંદ ઊતરી આવ્યો. સૌના અંતર ઉમંગે નાચવા લાગ્યા.\nહૈયાના એક ગમગીન ખૂણે પતિના ચિત્તચીર વિરહી મરશિયા ગવાઈ રહ્યાં હતાં જ્યારે બીજે ખૂણે આછો આનંદ ઉમળકા ભરવા આતુર હતો. એ આનંદ પળભરમાં જ આંસુઓના સમંદરમાં પરિવર્ત્યો. ઉરમાં ધરબાયેલ પતિનો પ્યાર પાંપણે આવ્યો, સહેંજ અટક્યો ને ઉભરાઈ પડ્યો.\nપતિ પારાવાર સાંભરી આવ્યા. અંતરમાં માંડ સંગ્રહી રાખેલા હીબકા ક્ષણમાં જ હિલ્લોળે ચડ્યા.\nપેટે મજબૂત પાટા બાંધીને પુત્રને ઉછર્યો. મોટો કર્યો. ઉંમરલાયક થયો એટલે સારું ઘર અને વહું જોઈને સમરાંગણ સમાં સોનેરી સંસાર રથ સાથે જોડ્યો.\nદીકરો હવે મજૂરીએ જવા લાગ્યો. ચંપાબા અને એની વહું લોકોના કપડા - વાસણ કરીને ટંક ટૂંકો કરતા. સંસાર હવે સુખી લાગતો હતો. ચંપાબાને લાગ્યું ઘડપણ હવે આનંદે પસાર થશે. એવામાં એક પાવન દિવસે એમના દીકરાને ઘેર પારણું બંધાયું. અખંડ ઈંતજાર બાદ પૌત્ર પધાર્યો. ચંપાબા દાદી બની ગયા. મનમાં મંગળ મેળો ભરાણો. ચોફેર ખુશી ઊડી. ફરી આનંદ છવાયો.\nચંપાબા વિચારોના અશ્વે આરૂઢ થયા. હજી કાલે જ તો એ પરણીને આવી હતી. સંસાર માણવાના લાખેણા કૉડ હતાં ને સહસા વિધવા બની ગયા. વિધિની કેવી ક્રૂર વક્રતા! લીલીછમ્મ જીંદગી પળમાં જ વેરાન! હરિયાળી લાગણીથી લથબથ જીવતર સળગતા વેરાન રણમાં ફેરવાયું! આંખે ઝળઝળિયા થયા. ફરી મનમાં બબડ્યા: 'વિધવામાંથી માં અને માતામાંથી પાછી દાદી.વાહ! કુદરત વાહ! કેવી ગોળવંતી તારી લીલા. ઘડીક તડકે, ઘડીક છાંયડે. તું બહું જબરો નીકળ્યો હો કિરતાર.' કહેતા એ રડી પડ્યા. પાલવ પલળી રહ્યો ત્યાં લગી રડતા રહ્યાં.\nએ આંસું હર્ષના હતા કે દર્દના એ ખુદ નક્કી કરી શક્યાં નહી.\nપૌત્રનું નામ પડ્યું દીપક.\nખોળામાંથી છૂટીને દોડતા ઘરમાં પ્રવેશીને બારણું બંધ કરતા દીપકને જોઈને ચંપાબા ઝીણી આંખે સફાળે લાકડીને ટેકે ટેકે બારણા સુધી ગયા. નજીવા ધક્કાથી બારણું ઊઘડી ગયું. ખૂણામાં નજર કરી.\n'ક્યાં ગયો દીપક? બેટા આવ. હેંડ હું તને નિશાળે મૂકી આવું. તારે ભણવું તો પડશે જ! તારે માથે તો મારો ભવ છે. તારા પર જ જીવનની ભવાઈ છે બેટા.'\nવળી કહેવા લાગ્યા:'તને માર્યો હોય એનું નામ બતાવ. બેટમજીનું માથું જ ફોડી નાખું. કોની હેશિયત છે કે તને મારી શકે! દીકરા, બહાર આવ અને મને બીના કહે. પેટમાં ફાળ પડી છે કે તું આમ ભાગતો આવ્યો જ કેમ?'\nઘડીકવાર બાદ બંને ખખડધજ બારણે આવ્યા. અચાનક જ બંનેની નજરો એક જ જગ્યાએ સ્થિર થઈ. જોયું તો ઉબડખાબડ આંગણે એક અજાણી સ્ત્રી ઊભી હતી. પ્રચંડ આવકારના અખંડ ઓરતા લઈને, અબળાની માફક, ઘોર પ્રાયશ્વિતના પોટલા ઉપાડીને. વરસતી આંખે અને વિલાયેલા વદને એ એમ જ ઊભી હતી. અચાનક જ સફાળે આવીને એ ચંપાબાને ચરણે થઈ.\nદીપકે એ સ્ત્રીને જોઈ. ઓળખી. એ જ સ્ત્રી જેનેે શાળામાં જોઈને એ ભાગી આવ્યો હતો. એ ફરી ગભરાયો. હીબકે ચડ્યો. દાદીનો ઘાઘરો ઝાલીને એ પાછળ લપાયો. વારે વારે ડોકિયું કરીને એ પેલી સ્ત્રીને જોવા મથતો. એ ગઈ કે નહી એ જાણવા જ.\nજીંદગીના દર્દ પીધેલ ચંપાબાની ચકોર આંખો ઝટ ઝીણી થઈ. પિછાણવાની કપરી પ્રક્રિયા ઝડપથી પૂરી થઈ. આછી ઓળખાણ પડવા માંડી. ચહેરો ઓળખાયો. ચંપાબા સફાળે બે ડગલા પાછા ખસ્યા. એ ધક્કાથી દીપક પડ્યો.\n'ફટ રે ભૂંડી વેશ.....!' અંતરમાં વીજળી ઝબુકી. એ અટક્યા. ભાન થયું. એક સ્ત્રીની હેસિયતથી બીજી સ્ત્રી માટે હળહળતા ઘોર અપમાનસમો શબ્દ એ ઉચ્ચારી શક્યા નહી. છતાંય હૈયામાં ધરબાયેલ ક્રોધ આગ બની ઉઠ્યો. કહ્યું:'હરાયી કાળમુખી, એકનો જીવ લઈને ધરાઈ નથી એટલે હવે બીજાની જાન લેવા આવી છે, નુગરી ડાકણ!' રાતાપીળા થતા ચંપાબાએ જે હાથ લાગી એ લાકડી ઉગામી.\nઆશરે આવનાર સ્ત્રી પાલવ પાથરીને આંગણામાં ઊભી રહી. ન ચલિત થઈ કે ન વિચલિત.*\nએક વખત દીપક ફળિયામાં ભાઈબંધો ભેગો રમતો હતો. એક છોકરાએ નજીવી બાબતે એને માર્યો. દીપક કહે, 'હું મારી માં ને કહીને તને મરાવીશ.'\n'એ તારી માં થોડી છે! તારી માં તો ક્યાંય નાતરે ગઈ છે. ઘેર છે એ તો તારી દાદી છે.' એક અળવીતરા છોકરાએ કહ્યું. સાંભળતાં જ મુઠ્ઠી વાળીને દીપકે દોટ મૂકી.\nદોડતા ઘેર આવતા જ દીપકે ભરી આંખે ચંપાબાને રડમસ સવાલ કર્યો:'તું મારી માં કે દાદી?'\nચુંટી ખણી હોય એમ ચંપાબા ચમક્યા. હૈયે ધ્રુજારી થઈ. જે વાત છુપી હતી જાહેર થઈ. દિલ ડંખી ગયું. અવાજ તરડાયો:'બેટા, હું તારી માં યે ખરી ને દાદીએ ખરી.'\n'તો મારા માં-બાપ ક્યાં? કેમ કદી અહીં આવતા નથી?'\nચંપાબાની આંખો ચોધારે ચડી.\nપૌત્રની જીદ પૂરી કરવા ચાહી. ધીરે રહી બાળક દીપકના કોમળ અંતરને ઠેસ ન પહોંચે એમ ઘટના વર્ણવી. ભેગી શીખ પણ આપી: 'દીકરા, દીપક! તું મારું હીર છે. જીવનનું જીવંત ખમીર છે. આંખોનું રતન છે. મારો આધાર છે. એકલીનો સહારો છે. એ ડાકણ તને લેવા કે તારૂ કાસળ કાઢવા ક્યારેક અહીં આવશે. એનો ભરોસો કરતો નહી. એ તારી માં નહી ડાકણ છે ડાકણ.'\nપછી માથે હાથ ફેરવતા આગળ કહે,'બેટા, કદીક એ શાળાએ પણ આવે ખરી. તું એ કપાતરને ઓળખી તો નહી શકે પરંતું તને એવું લાગે કે કોઈ સ્ત્રી અથવા માણસ તને બોલાવે, તારી કને આવવાનો પ્રયાસ કરે એટલે તત્કાલ તારે તારા સાહેબને કહી દેવાનું કે આવનાર માણસ તારું હરણ કરી જવા આવ્યું છે. તારો સાહેબ એને જેલ હવાલે કરાવશે.'\nએક દિવસ રિસેસ વખતે દીપક એના ભેરૂ ભેગો રમતો હતો. એવામાં એક અજાણી સ્ત્રી એના તરફ આવતી દેખાઈ. દીપકે ઓળખવા કોશિશ કરી. દાદીએ વર્ણવેલી જ સ્ત્રી સમી લાગી. દીપકે સીધા જ પોબારા ગણ્યા, ઘર ભણી. ગભરામણથી હાંફળો ફાંફળો થઈને એણે દોટ મૂકી.\n'ફટ રે ભૂંડી ડાકણ....!' દાદીના મુખે આવું સાંભળીને દીપકને ખાતરી થઈ કે આંગણે ઊભેલી એ એના પિતાની હત્યારી જ છે. પારાવાર ગુસ્સો ઉપડ્યો. ઊભી ને ઊભી ચીરી નાખવાને મન થયું. કિન્તું કશું કરી શક્યો નહી. હજું બાળક હતો. નિ:સહાય હતો. કંઈક કરવાને એનામાં હિંમત જ ક્યાં હતી!\nસગા બાપને મોતને ઘાટ ઉતારનારને કયો પુત્ર માફ કરી શકે? ભલે પછી એ માં હોય કે અન્ય વ્યક્તિ! વળી, પેટે પાટા બાંધીને ઉછરેલા એકના એક દીકરાને રહેંસી નાખનાર આંખ સામે આવીને ઊભી રહી જાય તો કંઈ માતા એને સહી શકે?\nચંપાબાએ હતું એટલું જોર કરીને સ્ત્રીના માથા પર ઘા કર્યો. માથું ચૂકી ગયું ને પીઠ પર ધડામ કરતો ઘા બેઠો. સ્ત્રી તમ્મર ખાઈને ભોય ભેગી થઈ.\nએ સ્ત્રી એટલે ચંપાબાના એકના એક દીકરાની વહું. એમની માજીવહું! અને એ જ દીકરાને અકાળ હત્યારી, એક પુત્રને ત્યાગનારી કઠોર સ્ત્રી. નામે હીરલ.\nચંપાબા જેટલી ઉમંગથી હીરલને વહું બનાવી લાવ્યા હતાં એટલાં જ ઉમળકાથી હીરલ સાસરે આવી હતી.\nપરણ્યાની પહેલી જ રાત્રે હીરલે પતિને કહ્યું હતું: 'તમો નાહક ચંત્યા કરશો નહી. આપણે બેય ભેગા મળી મજૂરી કરશું. આ ઝુંપડી પાડીને માટીનું સુંદર ખોરડું બનાવશું. જેમાં નહી વરસાદ કે નહી વાવાઝોડાનો ડર. આપણે માં ને અને આવનાર બાળકને સુખી સંસારના દીદાર કરાવીશું.'\nપતિને પહેલી જ રાતે હીરલમાં ભરોસો બેઠો. ઊજળું ભવિષ્ય દીઠું.\nદિવસો બાદ બંને મજૂરીએ જવા લાગ્યા. એકાદ વરસે એમને પારણું બંધાયું. સરસ દીકરો અવતર્યો. એ દીકરો દાદી જોડે ઉછરતો ગયો. એ બેય પતિ-પત્ની મજૂરીએ જવા લાગ્યા.\nએમ કરતા એક દિવસ પડોશના ગામે મજૂરીએ ગયા. પખવાડિયા સુધીનું વાઢવાનું હતું. બાજરાનો પાક વાઢવાનું કામ હતું. ચાર દિવસ બાદ ખેતરવાળાની નજર હીરલ પર પડી. પડી એવી જ બેઠી. હીરલ ગમી. આંખે ઊતરી. પખવાડિયામાં એમના અંતર એક થયા. હજી ગઈકાલે જ પતિની થઈ હતી એ પળમાં જ પરાયાની થઈ બેઠી.\nમાણસને પ્રેમનો પારો ચડતા અને ઊતરતા વાર નથી લાગતી.\nપડખે જ બેઠું મીઠું માણસ ક્યારે દુશમન બની જાય એની કોઈ ખાતરી ખરી?\nબે વરસ સુધી છૂપો સ્નેહ ચાલ્યો. કોઈને ગંધ આવી નહી. ફરી ઉનાળો આવ્યો. બાજરી લણવાનો વખત થયો. હીરલ હવે પતિની જરાય રહી નહોતી. પહેલી રાતે પરમેશ્વર માનેલો પતિ હવે પ્રેત લાગ્યો. પોતાના આશક ભેગા મળીને હીરલે ઝટ કરતું પતિનું કાસળ કાઢી નાખ્યું!\nન પુત્રનો વિચાર ન પતિનો ખયાલ! ન લજ્જા ન આબરું!\nપરાયાના મોહમાં પડેલી હીરલે પતિહત્યાનું ભારે પાપ આચર્યું.\nપુત્રદ્રોહ કર્યો. ને ભરબપોરેે નાતરું કર્યું.\nચંપાબાએ સમાજમાં વાત નાખી. કિન્તું કંઈ ઉપજ્યું નહી. વળી, થાણેદાર પણ ધનના ઢગલામાં આળોટ્યો અને ફરજ ચૂક્યો. ચંપાબાને ન્યાય મળ્યો નહી.\nચંપાબા ફરી નોંધારા થયા. નજરાયેલું સુખ જાણે છંછેડાયું. ને ડંખી ગયું! ગરીબી ફરી કોટે વળગી. લીલાછમ્મ બેમાંથી પાછા સૂકાભઠ્ઠ એક પાંદડે થયા. કમાવાની અને પૌત્રને ઉછેરવાની બેવડી જવાબદારી આવી.\nલાકડીના જીવલેણ ઘા થી બેભાન બનેલી હીરલ પળવારે ભાનમાં આવી. કળ વળતા જ એણે કહેવા માંડ્યું:'માં.....'\n'માં ની હમણા કહું એ..! નીકળ અહીંથી! નહી તો ઊભી ને ઊભી ચીરી નાખીશ, ડાકણ!' કહીને ચંપબાએ દીપક જોડે ઘરમાંથી કુહાડી મંગાવી.\nહીરલે પોક મૂકી. આંખ વાટે આંસુઓના દરિયા ઉલેચ્યા. ચંપાબાનું હૈયું પીગળ્યું. કિન્તું કાળજું કઠણ રાખ્યું. હીરલે વ્યથાની વેદનાભરી વીતકકથાના પોટલા ખોલવા માંડ્યા.\n'માં, હવે મને મોતને ઘાટ ઉતારો કે નરક સમી જંજાળમાંથી ઉગારો. હું મરી તો ત્યારની ગઈ છું જ્યારથી નાતરે ગઈ છું. હવે આશરો આપીને જીવાડો તો ઠીક નહી તો મરણ તો છે જ! હું એ ઘર, ગામ હંમેશ માટે ત્યજીને આવી છું. ત્યા ગઈ એ મારી મોટી ભૂલ હતી. હું ધનના ઢગલાના મોહમાં અટવાઈ અને પારાવાર પાપ કરી બેઠી. મારા એ પાપનું બૂરું ફળ મને મળી ગયું છે. ત્યાં હું પત્ની તરીકે નહી, એક ગણિકાની માફક રહી છું, આપના જેવા માનવોના મહામહેરામણમાં નહી! કાતિલ દાનવોની ખતરનાક દુનિયામાં ગઈ હતી. અહીંથી ગઈ એ દિનથી પાશવી જુલમ સહેતી રહી છું. આજે લાગ જોઈને ભાગી આવી છું. હવે તમે જે કરો એ જ સત્ય ન્યાય. પરંતું મને આશરો આપો.\nચંપાબાની નજરો દીપકના ચહેરાને તાકી રહી ને હીજરાયેલું હૈયું ઘમાસાણે ચડ્યું હતું.\n'તું એ લાગની જ હતી. તને તો નકરું ઝેર આપી દેવું જોઈતું હતું.' મન બબડ્યું.\nને એ જ ક્ષણે પાવન દિલમાં ધરબાયેલો દયાનો દેદિપ્યમાન દરિયો હિલ્લોળે ચડ્યો.\nબોલ્યા:'તારા પાપની સજા ઈશ્વરને ખબર. હું તને સજા દેનારી કોણ? કિન્તું, એક સ્ત્રી, લાચાર અબળા, વિવશ વિધવા, નોંધારી નારીની દશામાં મે જે સહન કર્યું છે એ તને સહન કરવા નહી દઉં! તને લાચાર, નોંધારી અબળા માનીને આશરો જરુર આપીશ પરંતું માફ તો ક્યારેય નહી કરું!!'\nને ચંપાબાની દયા પર ફિદા થઈને દીપક હીરલની વેદનાભરી આંખોના અકળ્ય ભાવો જોઈ રહ્યો.


02-10-2021 પ્રાતઃ ગુજરાતી મુરલી ઓમ શાંતિ બાપદાદા મધુબન\n“ મીઠા બાળકો - હવે આ મૃત્યુલોક નો અંત છે , અમરલોક ની સ્થાપના થઈ રહી છે , એટલે તમારે મૃત્યુલોક વાળાઓ ને યાદ નથી કરવાનાં ”\nબાપ પોતાનાં ગરીબ બાળકોને કઈ સ્મૃતિ અપાવે છે?\nબાળકો, જ્યારે તમે વાઈસલેસ (નિર્વિકારી) હતાં તો બહુજ સુખી હતાં. તમારા જેવાં સાહૂકાર બીજા કોઈ નહોતાં, તમે અપાર સુખી હતાં. ધરતી, આકાશ બધું તમારા હાથમાં હતું. હવે બાપ તમને ફરીથી સાહૂકાર બનાવવા આવ્યાં છે.\nનયનહીન કો રાહ દિખાઓ પ્રભૂ….\nમીઠા-મીઠા રુહાની બાળકો, આત્માઓ એ ગીત સાંભળ્યું. કોણે કહ્યું? આત્માઓનાં રુહાની બાપે. રુહાની બાપ ને રુહાની બાળકોએ કહ્યું - બાબા. એમને ઈશ્વર પણ કહેવાય, પિતા પણ કહેવાય. કયાં પિતા? પરમપિતા. બાપ છે બે. એક લૌકિક બીજા પારલૌકિક. લૌકિક બાપ નાં બાળકો પારલૌકિક બાપ ને પોકારે છે. હેં બાબા, બાબા નું નામ? શિવ. એ શિવ નિરાકારી પૂજાય છે. એમને કહેવાય છે સુપ્રીમ ફાધર (પરમપિતા). લૌકિક બાપને સુપ્રીમ ન કહેવાય. ઊંચામાં ઊંચા બધી આત્માઓનાં બાપ એક જ છે. બધાં જીવ આત્માઓ એ બાપ ને યાદ કરે છે. આત્માઓ આ ભૂલી ગઈ છે કે અમારા બાપ કોણ છે? પોકારે છે ઓ ગોડફાધર, અમને નયનહીન ને નયન દો તો અમે પોતાનાં બાપને ઓળખીએ. ભક્તિમાર્ગ માં અમે આંધળા બની ઠોકરો ખાતા રહીએ છીએ, હવે એ ઠોકરો થી છોડાવો. બાપ જ કલ્પ-કલ્પ આવીને ભારત ને હેવન (સ્વર્ગ) બનાવે છે. હમણાં કળયુગ છે, સતયુગ આવવાનો છે. કળયુગ અને સતયુગ નાં વચ્ચે ને સંગમ કહેવાય છે. આ છે પુરુષોત્તમ સંગમ. બેહદ નાં બાપ આવીને જે ભ્રષ્ટાચારી બની ગયા છે, એમને શ્રેષ્ટચારી, પુરુષોત્તમ બનાવે છે. લક્ષ્મી-નારાયણ પુરુષોતમ હતાં. લક્ષ્મી-નારાયણ નાં કુળ નું રાજ્ય હતું. આ બાબા આવીને સ્મૃતિ અપાવે છે. તમે ભારતવાસી આજ થી પ હજાર વર્ષ પહેલાં સ્વર્ગવાસી હતાં, હમણાં નર્કવાસી છો. આજ થી ૫ હજાર વર્ષ પહેલાં ભારત હેવન (સ્વર્ગ) હતું, ભારત ની ખુબ મહિમા હતી. સોના હીરા નાં મહેલ હતાં. હમણાં કાંઈ નથી. એ સમયે બીજો કોઈ ધર્મ નહોતો, ફક્ત સૂર્યવંશી હતાં. ચંદ્રવંશી પાછળ થી આવે છે. બાપ સમજાવે છે તમે જ સૂર્યવંશી હતાં. હમણાં સુધી લક્ષ્મી-નારાયણ નાં મંદિરો બનાવતાં રહે છે. પરંતુ લક્ષ્મી-નારાયણ નું રાજ્ય ક્યારે હતું? કેવી રીતે રાજ્ય પામ્યું? આ કોઈને ખબર નથી, પૂજા કરે છે પરંતુ જાણતાં નથી તો બ્લાઈન્ડ ફેથ (આંધળો વિશ્વાસ) થયો ને. શિવ ની, લક્ષ્મી-નારાયણ ની પૂજા કરે છે, બાયોગ્રાફી (જીવન કહાની) કોઈ નથી જાણતું. ભારતવાસી પોતે કહે છે અમે પતિત છીએ. હેં પતિત-પાવન બાબા આવો, આવીને અમને દુઃખો થી, રાવણ રાજ્ય થી મુક્ત કરો. બાપ આવીને બધાંને મુક્ત કરે છે. બાળકો જાણે છે કે સતયુગમાં એક જ રાજ્ય હતું. કોંગ્રેસ લોકો અથવા બાપુજી પણ આ જ માંગતા હતાં કે અમને ફરી થી રામરાજ્ય જોઈએ. અમે સ્વર્ગવાસી બનવા ઈચ્છીએ છીએ. હમણાં નર્ક વાસીઓનાં શું હાલ છે, જોઈ રહ્યાં છો? આને કહેવાય છે હેલ (નર્ક), ડેવિલ વર્લ્ડ (આસુરી દુનિયા). આ જ ભારત ડીટી વર્લ્ડ (દેવી દુનિયા) હતું. હમણાં ડેવિલ વર્લ્ડ બની ગયું છે.\nબાબા સમજાવે છે તમે ૮૪ જન્મ લીધાં છે, ન કે ૮૪ લાખ. આ તો શાસ્ત્રોમાં ગપોડા લગાવી દીધાં છે. આજ થી ૫ હજાર વર્ષ પહેલાં સદ્દગતિ માર્ગ હતો. ત્યાં ન ભક્તિ, ન દુ:ખ નું નામનિશાન હતું, એને સુખધામ કહેવાય છે. બાપ સમજાવે છે તમે અસલ માં શાંતિધામ નાં રહેવા વાળા છો. તમે અહીંયા પાર્ટ ભજવવા આવ્યાં છો. પુનર્જન્મ ૮૪ હોય છે, ન કે ૮૪ લાખ. હમણાં બેહદ નાં બાપ આવ્યાં છે, આપ બાળકોને બેહદ નો વારસો આપવા. બાપ આપ બાળકો થી વાત કરે છે. બીજા સતસંગો માં મનુષ્ય, મનુષ્ય ને ભક્તિ ની વાતો સંભળાવે છે. અડધોકલ્પ જ્યારે ભારત સ્વર્ગ હતું, એક પણ પતિત નહોતાં. હમણાં એક પણ પાવન નથી. આ છે પતિત દુનિયા. બાપ સમજાવે છે - ગીતા માં કૃષ્ણ ભગવાનુવાચ લખી દીધું છે. કૃષ્ણ ભગવાન નથી, ન કે એમણે ગીતા સંભળાવી છે. આ લોકો પોતાનાં ધર્મ શાસ્ત્ર ને પણ નથી જાણતાં. પોતાના ધર્મને જ ભૂલી ગયા છે. ધર્મ મુખ્ય છે ૪, પહેલાં આદિ સનાતન દેવી-દેવતા ધર્મ સૂર્યવંશી, પછી ચંદ્રવંશી, બંને મળાવીને ને કહે છે દેવી-દેવતા ધર્મ. ત્યાં દુઃખ નું નામ નહોતું. ૨૧ જન્મ તમે સુખધામ માં હતાં. પછી રાવણ રાજ્ય, ભક્તિમાર્ગ શરું થાય છે. શિવબાબા ક્યારે આવે છે? જ્યારે રાત થાય છે. ભારતવાસી ઘોર અંધારા માં આવી જાય છે ત્યારે બાબા આવે છે. ગુડ્ડીઓની પૂજા કરતાં રહે છે. એક ની પણ બાયોગ્રાફી (જીવન કહાની) નથી જાણતાં. ભક્તિમાર્ગ માં અનેક ધક્કા ખાય છે, તીર્થો પર જઈ ફેરા લગાવે. કોઈ પ્રાપ્તિ નથી. બાપ કહે છે - હું આવીને તમને બ્રહ્મા દ્વારા યથાર્થ જ્ઞાન સંભળાવું છું. પોકારે છે કે અમને સુખધામ અને શાંતિધામ નો રસ્તો બતાવો. બાપ કહે છે - આજ થી ૫ હજાર વર્ષ પહેલાં મેં તમને બહુજ સાહૂકાર બનાવ્યાં હતાં. એટલું ધન આપ્યું પછી ક્યાં ગુમાવ્યું? તમે કેટલાં સાહૂકાર હતાં. ભારત કોણ (શું) કહેવાય. ભારત જ સૌથી ઊંચામાં ઊંચો ખંડ હતો. હકીકત માં બધાનું આ તીર્થ છે કારણકે પતિત-પાવન બાપની જન્મભુમિ છે. જે પણ ધર્મ વાળા છે બધાંની બાપ આવીને સદ્દગતિ કરે છે. હમણાં રાવણ નું રાજ્ય આખી સૃષ્ટિમાં છે ફક્ત લંકા માં નથી. જ્યારે સૂર્યવંશી રાજ્ય હતું ત્યારે આ વિકાર ન હતાં. ભારત વાઈસલેસ (પવિત્ર) હતો, હમણાં વિશશ (અપવિત્ર) છે. બધાં નર્કવાસી છે. સતયુગ માં જે દૈવી સંપ્રદાય હતાં, તે પછી ૮૪ જન્મ ભોગવી આસુરી સંપ્રદાય બન્યાં છે પછી દૈવી સંપ્રદાય બનવાનાં છે. ભારત બહુ જ સાહુકાર હતો. હમણાં ગરીબ બન્યો છે એટલે ભીખ માંગી રહ્યાં છે. બાપ આપ ગરીબ બાળકોને સ્મૃતિ અપાવે છે બાળકો, તમે કેટલાં સુખી હતાં. તમારા જેવું સુખ કોઈને મળી ન શકે. ધરતી, આકાશ બધું તમારા હાથમાં હતું. શાસ્ત્રો માં કલ્પની આયુ લાંબી બતાવીને બધાને કુંભકર્ણ ની આસુરી નિંદર માં સુવડાવી દીધાં છે. આ ભારત શિવબાબા નું સ્થાપન કરેલું શિવાલય હતું. ત્યાં પવિત્રતા હતી, એ નવી દુનિયામાં દેવી-દેવતા રાજ્ય કરતાં હતાં. મનુષ્ય તો આ પણ નથી જાણતાં કે રાધા-કૃષ્ણ નો પરસ્પર માં શું સંબંધ છે. બંને અલગ-અલગ રાજધાની નાં હતાં પછી સ્વયંવર નાં પછી લક્ષ્મી-નારાયણ બન્યાં. આ જ્ઞાન કોઈ મનુષ્ય માત્ર માં નથી. સ્પ્રીચ્યુઅલ (આધ્યાત્મિક) નોલેજ ફક્ત એક બાપ જ આપે છે. હવે બાપ કહે છે - આત્મ-અભિમાની બનો. મુજ પોતાનાં પરમપિતા ને યાદ કરો. યાદ થી તમોપ્રધાન થી સતોપ્રધાન બની જશો. તમે અહીંયા આવો છો મનુષ્ય થી દેવતા અથવા પતિત થી પાવન બનવાં. હવે આ છે રાવણ રાજ્ય. ભક્તિ માં રાવણ રાજ્ય શરું થાય છે. બધાં ભક્તિ કરવા વાળા રાવણ નાં પંજા (પિંજરા) માં છે. આખી દુનિયા ૫ વિકારો રુપી રાવણની કેદ (જેલ) માં છે, શોક વાટિકા માં છે. બાપ આવીને બધાંને મુક્ત કરી ગાઈડ (માર્ગદર્શક) બની સાથે લઈ જાય છે. એનાં માટે આ મહાભારત લડાઈ છે, જે ૫ હજાર વર્ષ પહેલાં લાગી હતી, હવે બાપ ફરીથી સ્વર્ગ બનાવી રહ્યાં છે. એવું નથી જેમને ધન ઘણું છે, તે સ્વર્ગ માં છે. હમણાં છે જ નર્ક. પતિત-પાવન બાપને કહેવાય છે, ન કે નદી ને. આ બધું છે ભક્તિમાર્ગ. આ વાતો બાબા જ આવી ને સમજાવે છે. હમણાં આ તો જાણો છો એક છે લૌકિક બાપ, બીજા છે પારલૌકિક, ત્રીજા છે અલૌકિક. હવે પારલૌકિક બાપ શિવબાબા બ્રહ્મા દ્વારા બ્રાહ્મણ ધર્મ સ્થાપન કરે છે. બ્રાહ્મણો ને દેવતા બનાવવા માટે રાજયોગ શિખવાડે છે. આત્મા જ પુનર્જન્મ લે છે. આત્મા જ કહે છે હું એક શરીર છોડી બીજું લઉં છું. બાપ કહે છે - પોતાને આત્મા સમજી મુજ બાપ ને યાદ કરો તો તમે પાવન બનશો. કોઈ પણ દેહધારી ને યાદ ન કરો. હવે મૃત્યુલોક નો અંત છે, અમરલોક ની સ્થાપના થઈ રહી છે. બાકી બધાં અનેક ધર્મ ખલાસ થઈ જશે. સતયુગ માં એક જ દેવી-દેવતા ધર્મ હતો પછી ચંદ્રવંશી રામ-સીતા ત્રેતા માં હતાં. આપ બાળકોને આખાં ચક્ર ની યાદ અપાવે છે. શાંતિધામ અને સુખધામ ની સ્થાપના બાપ જ કરે છે. મનુષ્ય, મનુષ્ય ને સદ્દગતિ આપી ન શકે. તે બધાં છે ભક્તિમાર્ગ નાં ગુરુ.\nહમણાં તમે છો ઈશ્વરીય સંતાન. બાબા થી રાજ્ય ભાગ્ય લઈ રહ્યાં છો. આ રાજધાની સ્થાપન થઈ રહી છે. પ્રજા તો બહુજ બનવાની છે. કોટો માં કોઈ રાજા બને છે. સતયુગ ને કહેવાય છે ફૂલો નો બગીચો. હમણાં છે કાંટાઓનું જંગલ. રાવણ રાજ્ય બદલાઈ રહ્યું છે. વિનાશ થવાનો છે. આ જ્ઞાન હમણાં તમને મળી રહ્યું છે. લક્ષ્મી-નારાયણ ને આ જ્ઞાન નથી રહેતું. પ્રાયઃલોપ થઈ જાય છે. ભક્તિમાર્ગ માં બાપ ને કોઈ પણ યથાર્થ નથી જાણતું. બાપ છે રચયિતા. બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શંકર પણ રચના છે. સર્વવ્યાપી કહેવાથી વારસા નો હક ખલાસ થઈ જાય છે. બાબા આવીને બધાંને વારસો આપે છે. ૮૪ જન્મ તે જ લે છે જે પહેલાં-પહેલાં સતયુગ માં આવે છે. ક્રિશ્ચન લોકો કરીને ૪૦ જન્મ લેતાં હશે. એક ભગવાન ને શોધવાનાં માટે કેટલાં ધક્કા ખાએ છે. હવે તમે ધક્કા નહીં ખાશો. એક બાપ ને યાદ કરો તો તમોપ્રધાન થી સતોપ્રધાન બની જશો. આ છે યાત્રા. આ છે ગોડ ફાધરલી યુનિવર્સિટી (ઈશ્વરીય વિશ્વ વિદ્યાલય). તમારી આત્મા ભણે છે. સાધુ-સંત કહી દે છે - આત્મા નિર્લેપ છે. પરતું આત્મા જ કર્મો અનુસાર બીજો જન્મ લે છે. આત્મા જ સારું અથવા ખરાબ કર્મ કરે છે. આ સમયે (કળયુગ માં) તમારા કર્મ વિકર્મ થાય છે, સતયુગ માં તમારા કર્મ, અકર્મ થાય છે. ત્યાં વિકર્મ થતાં નથી. તે છે પુણ્ય આત્માઓ ની દુનિયા. અચ્છા!\n1. એક બાપ થી બેહદ નો વારસો લેવાનો છે. શ્રેષ્ઠ કર્મ કરવાનાં છે. જ્યારે બાપ મળે છે તો કોઈ પણ પ્રકાર નાં ધક્કા નથી ખાવાનાં.\n2. બાપે જે સ્મૃતિ અપાવી છે, એ સ્મૃતિ માં રાખી અપાર ખુશી માં રહેવાનું છે. કોઈ પણ દેહધારી ને યાદ નથી કરવાનાં.\nનિમિત્તપણા ની સ્મૃતિ દ્વારા પોતાનાં દરેક સંકલ્પ પર અટેન્શન ( ધ્યાન ) રાખવા વાળા નિવારણ સ્વરુપ ભવ\nનિમિત્ત બનેલી આત્માઓ પર બધાંની નજર હોય છે એટલે નિમિત્ત બનવા વાળા ને વિશેષ પોતાનાં દરેક સંકલ્પ પર ધ્યાન રાખવું પડે. જો નિમિત્ત બનેલાં બાળકો પણ કોઈ કારણ સંભળાવે છે તો એમને ફોલો (અનુકરણ) કરવા વાળા પણ અનેક કારણ સંભળાવી દે છે. જો નિમિત્ત બનવા વાળા માં કોઈ કમી છે તો તે છુપાઈ નથી શકતી એટલે વિશેષ પોતાનાં સંકલ્પ, વાણી અને કર્મ પર ધ્યાન આપી નિવારણ સ્વરુપ બનો.\nજ્ઞાની તૂ આત્મા તે છે જેમનામાં પોતાનાં ગુણ કે વિશેષતાઓનું પણ અભિમાન ન હોય.\n૧ . મનુષ્ય નો લક્ષ - હેતુ શું છે ? એને પ્રાપ્ત કરવાની યથાર્થ રીત\nદરેક મનુષ્યએ આ વિચારવાનું જરુર છે, પોતાનું સારું જીવન બનાવવાનાં માટે શું ઉચિત (યોગ્ય) છે? મનુષ્યનું જીવન શેનાં માટે છે, એમાં શું કરવાનું છે? હવે પોતાનાં દિલ થી પૂછે કે તે મારા જીવનમાં પરિવર્તન થઈ રહ્યું છે? મનુષ્ય જીવન માં પહેલાં તો જ્ઞાન જોઈએ પછી આ જીવન નો લક્ષ-હેતુ શું છે? આ તો જરુર માનશે કે આ જીવન ને સર્વદા સુખ અને શાંતિ જોઈએ. શું હમણાં તે મળી રહી છે? આ ઘોર કળયુગ માં તો દુઃખ અશાંતિ નાં સિવાય બીજું કાંઈ છે જ નહીં, હવે વિચારવાનું છે સુખ-શાંતિ મળશે કેવી રીતે? સુખ અને શાંતિ આ બે શબ્દ જે નીકળે છે, તે જરુર આ દુનિયામાં ક્યારેક થયાં હશે, ત્યારે તો આ વસ્તુઓની માંગણી કરે છે. જો કોઈ મનુષ્ય એવું કહે કે અમે એવી દુનિયા જોઈ જ નથી તો પછી તે દુનિયાને તમે કેવી રીતે માનો છો? આનાં પર સમજાવાય છે કે આ દિવસ અને રાત જે બે શબ્દ છે, તો જરુર રાત અને દિવસ ચાલતાં હશે. એવું કોઈ ન કહી શકે કે અમે જોઈ જ રાત છે તો દિવસ ને માનીએ કેવી રીતે? પરંતુ જ્યારે બે નામ છે, તો એનો પાર્ટ પણ હશે. એમ આપણે પણ સાંભળ્યું છે, કે આ કળયુગ થી કોઈ ઊંચી સ્ટેજ પણ હતી જેને સતયુગ કહેવાય છે! જો એવો જ સમય ચાલતો રહે તો પછી એ સમય ને સતયુગ નું નામ કેમ અપાયું! તો આ સૃષ્ટિ પોતાની સ્ટેજ (અવસ્થા) બદલતી રહે છે, જેમ કિશોર, બાળ, યુવા, વૃદ્ધ... બદલાતાં રહે છે, તેમ સૃષ્ટિ પણ બદલાતી રહે છે. આજ નું જીવન અને એ જીવનમાં કેટલો ફરક છે. તો એ શ્રેષ્ઠ જીવન ને બનાવવાનો પ્રયત્ન કરવાનો છે.\n૨ . “ નિરાકારી દુનિયા , આકારી દુનિયા અને સાકારી દુનિયા નો વિસ્તાર ”\nઆ આખાં બ્રહ્માંડ ની અંદર ત્રણ દુનિયાઓ છે - એક છે નિરાકારી દુનિયા, બીજી છે આકારી, ત્રીજી છે સાકારી. હવે આ તો જાણી લીધું કે નિરાકાર સૃષ્ટિમાં તો આત્માઓ નિવાસ કરે છે અને સાકાર સૃષ્ટિમાં સાકાર મનુષ્ય સંપ્રદાય નિવાસ કરે છે. બાકી છે આકારી સૂક્ષ્મ સૃષ્ટિ, હવે વિચાર ચાલે છે શું આ આકારી સૃષ્ટિ સદા છે કે થોડાં સમય નો પાર્ટ ચાલે છે? દુનિયાવી મનુષ્ય તો સમજે છે સૂક્ષ્મ દુનિયા કોઈ ઉપર છે, ત્યાં ફરિશ્તા રહે છે, એને જ સ્વર્ગ કહે છે. ત્યાં જઈને સુખ ભોગવશે પરંતુ હમણાં આ તો સ્પષ્ટ છે કે સ્વર્ગ અને નર્ક આ સૃષ્ટિ પર જ હોય છે. બાકી આ જે સૂક્ષ્મ આકારી સૃષ્ટિ છે, જ્યાં શુદ્ધ આત્માઓનો સાક્ષાત્કાર થાય છે, એ તો દ્વાપર થી લઈને શરુ થયાં છે. જ્યારે ભક્તિમાર્ગ શરું થાય છે તો એનાથી સિદ્ધ છે નિરાકાર સૃષ્ટિ અને સાકાર સૃષ્ટિ સદા છે જ છે. બાકી સૂક્ષ્મ દુનિયા સદા તો નહીં કહેશું, એમાં પણ ખાસ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શંકર નો સાક્ષાત્કાર આ જ સમયે આપણને થાય છે કારણ કે આ જ સમયે પરમાત્મા ત્રણ કર્તવ્ય કરવાનાં માટે ત્રણ રુપ રચે છે. અચ્છા - ઓમ્ શાંતિ.


ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉદય અને તે તમારા વ્યવસાય માટે શું કરી શકે છે ➡ ➡ અનુયાયીઓ ➡ ➡\nઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉદય અને તમે તમારા વ્યવસાય માટે શું કરી શકો છો\nડિસેમ્બર 19, 20180ટિપ્પણીઓ 1190\n2010 થી, ઇન્સ્ટાગ્રામ સૌથી ઝડપથી વિકસતા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ તરીકે સાબિત થયું છે! તેનો ઉપયોગ લગભગ 300 મિલિયનનો છે અને તેનો વધારો થવાની ધારણા છે. તો શા માટે આ મોટે ભાગે સરળ એપ્લિકેશન એટલી ઝડપથી વધી રહી છે? ઇન્સ્ટાગ્રામનો આ ઉદય કેમ? ઠીક છે, તે સર્જનાત્મકતા પર નીચે આવે છે. Instagram તેણે તેના પ્લેટફોર્મ પર સામગ્રી શેર કરવા અને વપરાશકર્તાઓને વધુ પ્રવાહી અનુભવ બનાવવા માટે નવી રીતો શોધી કા .ી છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઇન્સ્ટાગ્રામ વાર્તાઓને સ્નેપચેટ્સ સાથે સ્પર્ધા કરવા માટે રજૂ કરવામાં આવી હતી, જેનાથી વપરાશકર્તાઓ છબીઓ અથવા વિડિઓઝ પ્રદાન કરી શકતા હતા કે જે અદૃશ્ય થઈ જાય છે.\nસરળ લાગે છે? ઠીક છે કારણ કે તે છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પર હવે તેના બધા વપરાશકર્તાઓ પર વધુ પ્રભાવ છે જે કદાચ તેમની પોતાની એપ્લિકેશન સાથે સ્નેપચેટનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, બંનેનો ઉપયોગ કરવાની જરૂરિયાત ઘટાડશે અને આ વપરાશકર્તાઓને તેમની પોતાની સેવાઓ પરિવહન કરશે.\nઇન્સ્ટાગ્રામ યુઝર્સમાં સ્નેપચેટને પાછળ છોડી દીધી હોવાથી આ આક્રમક રણનીતિ ચુકવવામાં આવી છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ વાર્તાઓ પણ વધુ સામગ્રી વિનિમયને પ્રોત્સાહિત કરે છે અને તમારી એપ્લિકેશનને ચેટ તત્વ આપે છે, જેનાથી તમે અન્ય તમામ સીધા મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ સાથે સ્પર્ધા કરી શકો છો. ઇન્સ્ટાગ્રામના અચાનક વૃદ્ધિનું કારણ આની જેમ ઇનોવેશન છે.\nશું તમે જાણો છો કે અનુયાયીઓની સૂચિ કેવી રીતે મેળવી શકાય?\nઆ બધી ખોટી હલફલ શું છે?\nવિઝ્યુઅલ છબીઓ દ્વારા સામગ્રી શેર કરવા માટે ઇન્સ્ટાગ્રામ એક સંપૂર્ણ એપ્લિકેશન છે. તેની જાહેરમાં યુવાન, શિક્ષિત અને શોપિંગમાં ખૂબ રસ છે. આ સામગ્રીને રચનાત્મક, ઉત્તેજક અને ઝડપી બનાવે છે. તે શબ્દોને બદલે દ્રશ્ય તત્વો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, ફેસબુક અને ટ્વિટર જેવા પ્લેટફોર્મ પર એક અલગ સંવેદના ધરાવે છે. જો કે, અભ્યાસોએ બતાવ્યું છે કે, ફેસબુકની જેમ, તેનો પણ દૈનિક ઉપયોગ થાય છે, જે તેને વફાદાર અને અત્યંત સક્રિય વપરાશકર્તા આધાર બનાવે છે.\nનાના અને વધુ સર્જનાત્મક પ્રેક્ષકોને પકડવાની આ ક્ષમતા મુખ્ય કંપનીઓના અલાર્મ્સનો અવાજ કરી રહી છે જે સામાજિક નેટવર્ક્સ પર જાહેરાત કરવા માંગે છે. ઉચ્ચ ઉપયોગ સાથે, એપ્લિકેશનની જાહેરાત કરવામાં ચોક્કસપણે વધુ રસ હશે. જો કે, સ્પર્ધા પરિપક્વ થશે અને કંપનીઓને સોશિયલ નેટવર્કની વિઝ્યુઅલ દુનિયામાં તેમના હરીફોને દૂર કરવા માટે રચનાત્મક રીતો શોધવી પડશે.\nમાર્કેટિંગ માટે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ શકે?\nઅલબત્ત, જો તમે આનો ઉપયોગ તમારી કંપની અથવા ઉત્પાદનને માર્કેટિંગ કરવા માંગતા હો, તો તમારે તે કેવી રીતે ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ. ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉદય આપવામાં આવ્યો છે કારણ કે તે એક દ્રશ્ય પ્લેટફોર્મ છે અને તેથી, સેવાઓ કરતાં બજારમાં સામાન્ય રીતે ઉત્પાદનો સરળ હોય છે. પરંતુ સેવાઓમાં એપ્લિકેશનમાં પ્રોત્સાહન અશક્ય નથી, કારણ કે તેઓ તેમની સેવાને જીવનમાં લાવવાના રસપ્રદ માર્ગો મેળવશે અને ઇન્સ્ટાગ્રામ વપરાશકર્તાનું ધ્યાન આકર્ષિત કરશે.\nઆ hashtags માં વારંવાર ઉપયોગ થાય છે Instagram વલણોમાં પ્રવેશવું અથવા તમારાથી શરૂ થવું એ એક પ્રેક્ષકોને આકર્ષિત કરવાની એક ખાતરીપૂર્વક રીત છે, જે ટ્વિટર જેવી છે. જો કે, કોઈએ તે પ્રદાન કરે છે તે દ્રશ્ય સામગ્રી સાથે હેશટેગને મેચ કરવા માટે ખૂબ કાળજી લેવી જોઈએ, તેથી તે આ તકનીકનો ઉપયોગ કરતી અન્ય એપ્લિકેશનો જેટલી સરળ નથી.\nઇન્સ્ટાગ્રામ મુખ્યત્વે એક મોબાઇલ એપ્લિકેશન છે, તેથી મોબાઇલ માટે સામગ્રીને વાંચવા અને સતત અપડેટ કરવું સરળ હોવું જોઈએ.. ફક્ત નવી નવી સામગ્રી જ ધ્યાન આકર્ષિત કરશે.\nછેલ્લે, આ ઇન્સ્ટાગ્રામ વાર્તાઓ તે તમારા શ્રોતાઓ સાથે વ્યક્તિગત રૂપે સંપર્ક કરવાનો એક ઉત્તમ માર્ગ છે, જે ફક્ત 24 કલાક ચાલે છે. સંભવિત ગ્રાહકોને તમારા વ્યવસાયમાં દરરોજ અપડેટ રાખવા અને દ્રશ્યો પાછળની સામગ્રી જાહેર કરવા માટે વાર્તાઓનો ઉપયોગ થવો જોઈએ જેથી વપરાશકર્તાને કંપનીનો ભાગ લાગે.\nઇંસ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ સર્જનાત્મક મન અને પ્રતિબદ્ધ ટીમ સાથે, લગભગ કોઈ પણ વસ્તુના બજારમાં કરવા માટે થઈ શકે છે, તમે તમારી બ્રાન્ડની આસપાસ ઘોંઘાટ બનાવી શકો છો! પણ તમે ઇન્સ્ટાગ્રામના આંકડા જોઈ શકો છો.\nએક યુવાન અને શિક્ષિત પ્રેક્ષક છે જે દરરોજ તેમના ફોન્સ પર એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરે છે, તમે ફક્ત ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉદય ટકાવી રાખવાની અને તેના વપરાશકર્તાઓની નિષ્ઠાની આગાહી કરી શકો છો. વ્યાવસાયિક હેતુઓ માટે આ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરવાની વધતી તક મળશે. અને સલાહ આપવામાં આવે છે જ્યારે તે ફેશનેબલ હોય ત્યારે દાખલ કરો! તે ફક્ત મોટું થશે, તેથી તે હજી વધુ ભરે તે પહેલાં તે બજારમાં પ્રવેશ કરશે. પણ, આજે તમે કરી શકો છો ઇન્સ્ટાગ્રામ અનુયાયીઓ ખરીદો તમારી પ્રોફાઇલને વેગ આપવા અને પછી આ બધી ટીપ્સનો ઉપયોગ કરો.\n1 ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉદય\n1.1 શા માટે?\n1.2 આ બધી ખોટી હલફલ શું છે?\n1.3 માર્કેટિંગ માટે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ શકે?\nડિસેમ્બર 19, 2018\nશું તમારે વ્યવસાય માટે ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ?\nઇન્સ્ટાગ્રામ પર વધુ અનુયાયીઓ મેળવવાની અસરકારક રીતો


ગુજરાત સરકારે નવરાત્રિનો સમય વધારવા કોર્ટના ચુકાદાનો અભ્યાસ હાથ ધર્યો | Ashadeep Newspaper\nPrevPreviousએક ઓક્ટો.થી બેંકોને ફરજિયાતપણે લોનના વ્યાજ દરોને રેપો રેટ સાથે જોડવા પડશે: RBI\nNextસાલું જબરું કહેવાય! મંડપમાંથી ભગવાનની આખે આખી મૂર્તિ જ ગાયબ થઇ ગઇNext\nસમય વધારવાથી શું સ્થિતિ સર્જાઇ શકે તેનું મૂલ્યાંકન થશે\nગાંધીનગર: દિવ્ય ભાસ્કર દ્વારા વાચકોની લાગણીને ધ્યાનમાં રાખીને નવરાત્રિમાં રાસ-ગરબા રમવાનો સમય એકાદ-બે કલાક વધારવાની લાગણી સરકાર સુધી પહોંચાડવાની ઝુંબેશ હાથ ધરી છે. આ ઝુંબેશના ભાગ રૂપે કાયદા નિષ્ણાતો, ધારાસભ્યોના અભિપ્રાય પણ લેવામાં આવ્યા હતા. આ અભિપ્રાયમાં એક બાબત સર્વસંમતિથી બહાર આવી હતી કે, નવરાત્રિનો સમય એકાદ-બે કલાક વધે તો વાંધો નહીં. આવા સંજોગોમાં રાજય સરકારે પણ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનું અભ્યાસ-મુલ્યાંકન હાથ ધરી દીધું હોવાનું મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયના ટોચના સૂત્રોનું કહેવું છે.\nશહેરીજીવનની ભાગદોડમાં વ્યક્તિ ઘરે આવે ત્યારે જ 10 વાગી જાય છે\nમુખ્યમંત્રી કાર્યાલયના સૂત્રોના કહ્યા પ્રમાણે સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનો સરકારે ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરી રહીં છે. આ અભ્યાસ પ્રમાણે નવરાત્રિમાં હાલની સ્થિતિએ જે રાત્રિના 12 કલાક સુધી નવરાત્રિના રાસ-ગરબા લેવાની મંજૂરી અપાઇ છે. હાલમાં આખા વર્ષમાં 15 દિવસ સુધી રાજય સરકાર છૂટ આપી શકે તેવી જોગવાઇ હોવાનું ટોચના સુત્રોનું કહેવું છે. તે પ્રમાણે ગુજરાત સરકાર સુપ્રિમ કોર્ટના ચુકાદાનો અભ્યાસ કરી છે. જેમાં સુપ્રિમ કોર્ટનો ચુકાદો છે કે માર્ગદર્શિકા છે. જો માર્ગદર્શિકા હોય તો તેમાં કોઇ એવી જોગવાઇ છે કે, જેને કારણે હાલના તબક્કે નવરાત્રિનો સમય વધારવો હોય તો વધારી શકાય. કેટલાક નાગરિકોની લાગણી નવરાત્રિનો સમય એક વાગયા સુધીનો થાય તો વાંધો નહીં તેવી છે. ધારાસભ્યો પણ એવું કહે છે કે, શહેરીજીવનની ભાગદોડમાં વ્યક્તિ ઘરે આવે ત્યારે જ 10 વાગી જાય છે. આવા સંજોગોમાં રાત્રિને એકાદ કલાકનો સમય વધે તો વાંધો નહીં.\nઅભ્યાસ કર્યા પછી સરકારને અહેવાલ આપશે\nગૃહ વિભાગના સુત્રોના કહ્યા પ્રમાણે રાજય સરકારે ત્રણ ટોચના અધિકારીઓને સુપ્રિમ કોર્ટના ચુકાદાનો અભ્યાસ કરવાની કામગીરી સોપી છે. સમય વધારીએ તો તેની શું અસર થઇ શકે તેનું મુલ્યાંકન પણ અધિકારીઓને સુચના આપી છે. હાલમાં ગૃહ વિભાગના ટોચના અધિકારીઓ અભ્યાસ કર્યા પછી શું સ્થિતિ થઇ શકે અને કાયદો અને વ્યવસ્થામાં કેવા પ્રકારની સ્થિતિ સર્જાઇ શકે તેનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. આ અભ્યાસ કર્યા પછી તેઓ સરકારને અહેવાલ આપશે. રાજય સરકાર આ અહેવાલના પછી ટોચના કાયદાકીય નિષ્ણાંતોનો પણ અભિપ્રાય માગશે. આ અભિપ્રાય પછી સરકાર નવરાત્રિનો સમય વધારવા માટે શું થઇ શકે તે બાબતે આગળ વધશે તેમ ગૃહ વિભાગના ટોચના સુત્રોએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું.\nબેદરકારી / લકવાના દર્દીને ભૂલથી કોવિડ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરી દેવાયો\nસિવિલ હોસ્પિટલની વધુ એક ઘોર બેદરકારી અમદાવાદ. લકવાની સારવાર માટે સિવિલ હોસ્પિટલમાં ગયેલો દર્દી દાણીલીમડાનો હોવાથી તંત્રે કોવિડ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરી


જામનગર આરોગ્ય તંત્રની આશ્ચર્યજનક સિધ્ધિ: મૃતક વ્યક્તિને કોરોનાના બન્ને ડોઝ આપી પ્રમાણપત્ર ઇસ્યુ કર્યું - Sanj Samachar\nજામનગર આરોગ્ય તંત્રની આશ્ચર્યજનક સિધ્ધિ: મૃતક વ્યક્તિને કોરોનાના બન્ને ડોઝ આપી પ્રમાણપત્ર ઇસ્યુ કર્યું\n04 December 2021 05:12 PM\nજામનગરમાં મૃત વ્યક્તિને વેક્સીન આપી દેવામાં આવી હોવાના ખોટા પ્રમાણપત્ર રજુ કરી મહાનગરપાલિકાના પૂર્વ વિપક્ષી નેતા અસલમ ખીલજીએ કમીશનરને રજૂઆત કરી મૃતક વ્યક્તિનું મરણ પ્રમાણપત્ર અને વેક્સીનેશન પ્રમાણપત્ર આપી યોગ્ય તપાસ અને બેદરકારી માટે જે કોઈ જવાબદાર હોય તેને શિક્ષા કરવાની માંગણી કરી છે.\nજામનગર મહાનગરપાલિકાના પૂર્વ વિપક્ષી નેતા અસલમ ખીલજીએ કમિશ્નરને ચોકાવનારી રજૂઆત કરી છે. જે મુજબ, વોર્ડ નં.12 માં મોરકંડા રોડ, બાન્નાથ વિસ્તારમાં રહેતા પરમાર જેન્તીલાલ જે તારીખ 30/04/2021 ના રોજ અવસાન પામેલ છે. જેનું વેક્સીનેસન ઘાંચીવાડ વિસ્તારમાં આવેલ આરોગ્ય કેન્દ્રમાં રૂતુબેન રમેશભાઈ ભેસદંડિયા દ્વારા બીજા ડોઝનું સર્ટીફીકેટ તેમના ઘરે પહોચાડેલ છે. આશ્ચર્ય ની વાત એ છે કે પરમાર જેન્તીલાલના બીજા ડોઝની તારીખ 30/11/2021 દર્શાવેલ છે. જો તેઓ તા.30/04/2021 ના રોજ મૃત્યુ પામેલ છે તો તે તા.30/11/2011 ના રોજ વેક્સીનેસન કેવી રીતે કરાવી શકાય ?\nશું જામનગર મહાનગર પાલિકાની આરોગ્ય ટીમે શું યમરાજની મદદથી બીજો ડોઝ આપેલ છે ?? આવો વેધક સવાલ કરી ખીલજીએ વધુમાં સવાલો કર્યા છે કે વાસ્તવિકતામાં આરોગ્યની ટીમ દ્વારા ખોટા સર્ટીફીકેટ બનાવીને પ્રધાનમંત્રીના 100 કરોડ વેક્સીનેસન ના ટાર્ગેટ ને પૂરું કરવામાં આવેલ છે ??? બીજી તરફ સતાધારી પક્ષ દ્વારા તેના તાયફાઓ બનાવીને ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ બાબત ખુબ જ ગંભીર ગણી ,યોગ્ય તપાસ કરી અને આવા ખોટા વેક્સીનેસન સર્ટીફીકેટના કૌભાંડ આચરતા અધિકારીઓને તાત્કાલિક ધોરણે ડીસમીસ કરી તેમની વિરુદ્ધ યોગ્ય પગલાની અંતે માંગણી કરવામાં આવી છે.


Actor from films like 'Sound of Music' dies at 91, falls and sustains head injury | 'સાઉન્ડ ઓફ મ્યુઝિક' ફેમ ઓસ્કર વિનર એક્ટર ક્રિસ્ટોફર પ્લમરનું 91 વર્ષની વયે નિધન, પડી જવાને કારણે માથામાં ઈજા થઈ હતી - Divya Bhaskar\nActor From Films Like 'Sound Of Music' Dies At 91, Falls And Sustains Head Injury\nનિધન:'સાઉન્ડ ઓફ મ્યુઝિક' ફેમ ઓસ્કર વિનર એક્ટર ક્રિસ્ટોફર પ્લમરનું 91 વર્ષની વયે નિધન, પડી જવાને કારણે માથામાં ઈજા થઈ હતી\nહોલિવૂડના દિગ્ગજ ઓસ્કર વિજેતા એક્ટર ક્રિસ્ટોફર પ્લમરનું 91 વર્ષની ઉંમરમાં નિધન થયું છે. આ વાતની પુષ્ટિ શુક્રવારે તેના જૂના મિત્ર અને મેનેજર લો પિટે આપી છે. પાંચ દાયકાથી ક્રિસ્ટોફરનાં જીવન સાથી રહેલાં તેમનાં એક્ટ્રેસ પત્ની એલેન ટેલરે જણાવ્યું કે, પડી જવાને કારણે તેમના માથામાં ઈજા થઈ હતી, જેના કારણે તેમનું મોત નિપજ્યું છે. આ મહાન એક્ટરના નિધનથી દુનિયાભરના ફિલ્મરસિકોમાં શોકની લહેર વ્યાપી ગઈ છે. દરેક તેના શ્રેષ્ઠ કામને યાદ કરીને ભાવુક થઈ રહ્યા છે.\nબે ટોની અને બે એમી એવોર્ડ પણ પોતાના નામે કર્યા\nક્રિસ્ટોફર પ્લમર ક્રિટિકલી અક્લેમ્ડ ફિલ્મ 'ધ સાઉન્ડ ઓફ મ્યુઝિક'માં શાનદાર એક્ટિંગ માટે જાણીતા છે. મૂળ કેનેડાના પ્લમરે પોતાની કરિયરમાં એક ઓસ્કર, બે ટોની અને બે એમી એવોર્ડ પોતાના નામે કર્યા હતા. તે સ્ટેજ પર વિલિયમ શેક્સપિયરની ભૂમિકા માટે પણ પ્રખ્યાત હતા. 'સાઉન્ડ ઓફ મ્યુઝિક' ઉપરાંત પ્લમરે પોતાની સાત દાયકાની લાંબી કરિયરમાં 'ઓલ ધ મની ઈન ધ વર્લ્ડ' અને 'ધ લાસ્ટ સ્ટેશન' જેવી ફિલ્મોમાં શાનદાર એક્ટિંગ માટે પણ જાણીતા છે.\n2010માં ‘બિગિનર્સ’ ફિલ્મ માટે એકેડમી અવોર્ડ જીત્યો હતો\nપ્લમરનો જન્મ 13 ડિસેમ્બર 1929ના રોજ કેનેડાના ટોરોન્ટોમાં થયો હતો. તેણે ફ્રેન્ચ અને ઈંગ્લિશ બંને ભાષામાં સ્ટેજ અને રેડિયો પર પોતાના પ્રોફેશનલ કરિયરની શરૂઆત કરી હતી. 1954માં પોતાના ન્યૂ યોર્ક સ્ટેજ ડેબ્યૂ બાદ તેમણે બ્રોડવે અને લંડનના વેસ્ટ એન્ડમાં ઘણાં પ્રખ્યાત પ્રોડક્શનમાં એક્ટિંગ કરી હતી. પ્લમરે 'ધ સ્ટારક્રોસ સ્ટોરી'થી પોતાનું બ્રોડવે ડેબ્યૂ કર્યું હતું. તે અગાઉ પ્લમરે ન્યૂયોર્ક સ્ટેજ પર પોતાની ઓળખ બનાવી લીધી હતી. ત્યારે તેમણે 'જે.બી', 'ધ ટોની' અને 'બુક ઓફ જોબ' જેવાં નાટકોમાં દમદાર એક્ટિંગ કરી હતી. પ્લમરે 2010માં આવેલી ફિલ્મ 'બિગિનર્સ' માટે એકેડમી એવોર્ડ પણ જીત્યો હતો. ત્યારે તે 82 વર્ષની ઉંમરે આ એવોર્ડ જીતનાર સૌથી વૃદ્ધ વ્યક્તિ બની ગયા હતા. તેમણે 'ઓલ ધ મની ઈન ધ વર્લ્ડ' માટે ઓસ્કાર માટે પણ નોમિનેટ કરવામાં આવ્યા હતા.\n'સ્ટેજ સ્ટ્રક' જેવી ઘણી શાનદાર ફિલ્મોમાં કામ કર્યું\nડાયરેક્ટર સિડની લ્યૂમેટે ફિલ્મ 'સ્ટેજ સ્ટ્રક' (1958)માં પ્લમરને મોટા પડદે રજૂ કર્યા હતા. ત્યારબાદ તેમણે 'ફોલ ઓફ ધ રોમ એમ્પાયર' (1964), 'બેટલ ઓફ બ્રિટન' (1969), વોટરલૂ' (1970), 'ધ મેન હુ વુડ બી કિંગ' (1975), 'સ્ટાર ટ્રેક VI' (1991) અને 'ટ્વેલ્વ મંકીઝ' (1995) જેવી ઘણી શાનદાર ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. તે ઉપરાંત પ્લમર રોયલ નેશનલ થિયેટર અને રોયલ શેક્સપિયર કંપનીના પૂર્વ પ્રમુખ સભ્ય હતા. જ્યાં તેમણે લંડન ઈવનિંગ સ્ટાન્ડર્ડ થિયેટર એવોર્ડ્સમાં બેસ્ટ એક્ટરનો એવોર્ડ જીત્યો હતો.


Kavysetu 294 Lilochham Tahooko | સેતુ ~ લતા જ. હિરાણી\nPosted by: readsetu | ઓગસ્ટ 8, 2017\nKavysetu 294 Lilochham Tahooko\nદિવ્ય ભાસ્કર > કાવ્યસેતુ > 8 ઓગસ્ટ 2017\nકાવ્યસેતુ 294 લતા હિરાણી (Original Article)\nઆજ ફફડું છું તારે ઉદર ; મા, મને તારાથી અળગી ના કર.\nમા મને તારાથી અળગી ન કર……\nઝાડ એના સુકકાએ પાંદડાને ખેરવવા હોતું કદીય નથી રાજી\nને તું કાં હેતવટો આપે છે આકરો ? હું તો કૂંપળ હજી તાજી\nમા તો એક એવી મોસમ છે કે આવે ના જેમાં કદીય પાનખર\nમા મને તારાથી અળગી ન કર…..\nહેતભર્યા ટહુકાથી ચીતરવી મારે, તારા ફળિયામાં વનરાઈ\nલેવી છે મારે વિદાય તને ભેટીને, વાગતી હો જ્યારે શરણાઈ\nધૂપ જેમ સળગીને વ્હાલપની લ્હાણ કરું, મહેકાવું બબ્બે હું ઘર\nમા મને તારાથી અળગી ન કર\nનારી તો સર્જનની દેવી પણ એને કાં અહીંયા ગણાય છે અધૂરી\nએને તો અવતરવા માટે પણ દુનિયાની લેવી પડતી છે મંજૂરી\nપૂછું મા એટલું કે તારી આ મંગલમય કૂખ છે કે મારી કબર\nમા મને તારાથી અળગી ન કર ……….. કિશોર બારોટ\nપુત્રીજન્મથી ઊભા થતા વિચારવર્તુળો અને ભ્રૂણહત્યાનું પાપવિશ્વ આપણાથી અજાણ્યું નથી. અહી ‘વિચારવર્તુળો’ શબ્દ સહેતુક વાપર્યો છે. ગામડાઓમાં જ દીકરીનો અનાદર થાય છે એવું નથી, શહેરોમાં અને ઉચ્ચ શિક્ષિત માબાપને ત્યાં દીકરી જન્મે તો ચહેરા પર સ્વસ્થતા રાખવાનો પ્રયત્ન મેં સગ્ગી આંખે જોયેલો છે. આવા લોકોને પોતાના ભણતર અને સામાજિક દરજ્જાની શરમ નડે એટલે સીધો અસ્વીકાર નથી થતો પણ ‘ઓ કે….. દીકરી તો દીકરી !’ જેવો ભાવ સ્પષ્ટ વરતાય છે. ‘દીકરી તો દીકરી’નો અર્થ આપણે સહુ સમજીએ છીએ.\nઆ અસ્વીકારના મૂળમાં કઠોર વાસ્તવિકતા છે એય સ્વીકારવું જ પડે. એક સમય હતો અને આજેય એ ખતમ નથી થયો કે દીકરીને દહેજ આપવા માટે માબાપની આખી જિંદગી ખર્ચાઈ જતી. એ પછીય દીકરી સુખી થવાની કોઈ ગેરંટી નહીં ! વધારે દહેજ માટે, બાળક નહીં આપી શકવા માટે, વારસ નહીં આપી શકવાના કારણે કે આખરે બીજી કોઈ ગમતી સ્ત્રીને લાવવા માટે સ્ત્રીજાતિએ અપાર જુલમો સહ્યા છે. પોતાની દીકરી પર સિતમની ઝડી વરસતી હોય અને માબાપે ચૂપચાપ જોયા કરવું પડે, એના પતિને કે સાસરિયાઓને એક શબ્દ ન કહી શકે, એવી આપણી પારંપરિક વ્યવસ્થા હતી. જુઓને ! ‘દીકરીને ત્યાં પાણી પણ ન પીવાય’ – એવા રિવાજના મૂળ ક્યાં હશે ? દીકરીના અસ્વીકારના કારણો ગળે ઉતરે એવા છે પણ ઉપાયો ખોટા છે. એના માટે ભ્રૂણહત્યા કે એવું કઈ કરવાને બદલે માનસિકતા બદલવી જોઈએ. દીકરીને વધુ સક્ષમ બનાવવી અને એને અન્યાય ન સહન કરવો પડે એવી પરિસ્થિતી તરફ આગળ વધવું એ ઉપાય છે.\nમોટાભાગનો સમાજ ટૂંકાગાળાના ઉપાય તરફ વળ્યો છે. જ્યારે બીજી બાજુ આપણે જોઈએ છે કે વૃદ્ધાશ્રમો દીકરાઓએ ઉવેખેલા માબાપથી ઉભરાય છે. દીકરાઓ માબાપને સાચવે, એની જગ્યાએ હવે દીકરીઓ માબાપને સાચવે છે. દીકરી આમ પણ લાગણીની દૃષ્ટિએ માબાપ સાથે વધુ તીવ્રતાથી જોડાયેલી હોય છે અને સાસરે જાય તો પણ આ સેતુ સલામત રહે છે. દૂર રહીને પણ દીકરી માબાપને વધારે હૂંફ પૂરી પાડે છે એ હકીકત છે. પોતાના સાસુ સસરા સાથે આ જ દીકરીઓ આમ કેમ નથી વિચારતી એ બીજો પ્રશ્ન છે.\n‘હેતભર્યા ટહૂકાથી ચીતરવી મારે, તારા ફળિયામાં વનરાઈ..’ જેમને ત્યાં દીકરી છે, એના હૈયામાં આ શબ્દો કોયલની કૂ કૂ અને મોરલાની ગહેકની જેમ મહેકે. સાવ નાનકડી દીકરી હોય તોય એની નાની નાની નિર્દોષ અને વ્હાલથી ભરીભરી ચેષ્ટાઓ મનને લીલુછમ બનાવી દે. માંડ ચાર વરસની દીકરી હોય તોય એ બરાબર મમ્મીની જેમ નાના ભાઈ/બહેન સાથે વર્તશે. પપ્પાને મમ્મીની જેમ સૂચનાઓ આપશે અને પપ્પાની ખૂબ ચિંતા કરશે. પપ્પાના ઓફિસેથી આવવાની ઘરમાં સૌથી વધુ કોઈ રાહ જોતું હોય તો તે દીકરી છે. મોટા થયા પછી કે પરણ્યા પછી દીકરી પિતાની મા બની જાય છે, એ સૌએ અનુભવેલી હકીકત છે… દીકરીને વધાવીએ નહીંતર દીકરાઓ કુંવારા રહી જશે એ ચિંતા અસ્થાને નથી.\n« Kalyanini Diary 1\nએના નખ »


ગલ્ફની શાંતિમાં ખલેલની શક્યતા: સાઉદીનો બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામ આગળ વધી રહ્યો છે? – Revoi.in\nગલ્ફની શાંતિમાં ખલેલની શક્યતા: સાઉદીનો બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામ આગળ વધી રહ્યો છે?\nઉત્તર કોરિયાનો પરમાણુ અને બેલેસ્ટિક મિસાઈલનો કાર્યક્રમ વિશ્વ શાંતિ માટે ખતરારૂપ છે. તેવી જ રીતે હવે ખાડી દેશોમાં પણ આવી જ મુસીબત વિશ્વની સામે ઉભી થવાની શક્યતાઓ છે. વિશેષજ્ઞો અને સેટેલાઈટ ઈમેજીસ પરથી ખુલાસો થયો છે કે સાઉદી અરેબિયામાં અંતરિયાળ વિસ્તારમાં આવેલા મિલિટ્રી બેસ ખાતે બેલેસ્ટિક મિસાઈલના સંભવિત નિર્માણ અને તેના પરીક્ષણની શક્યતા છે. આવા પ્રકારના હથિયાર કાર્યક્રમના પુરાવાને લઈને સાઉદી અરેબિયા તેના પરંપરાગત વ્યૂહાત્મક શત્રુ ઈરાનની આકરી ટીકા કરી ચુક્યું છે.\nઆવા શસ્ત્રો વિકસિત કરવાના કાર્યક્રમને લઈને આશંકાઓ સાઉદી અરેબિયાના શક્તિશાળી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનની ટીપ્પણીને કારણે વધુ પ્રબળ બને છે. ગત વર્ષ ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને કહ્યુ હતુ કે જો ઈરાન પાસે પરમાણુ હથિયાર હશે, તો સાઉદી અરેબિયા પણ ન્યૂક્લિયર વેપન વિકસિત કરવાથી ખચકાશે નહીં. બેલેસ્ટિક મિસાઈલો દ્વારા હજારો કિલોમીટર સુધી ન્યૂક્લિયર વોરહેડ્સ લઈ જઈ શકાય છે. જો કે આ મામલે રિયાધ અને વોશિંગ્ટન ખાતેના સાઉદી દૂતાવાસના અધિકારીઓએ ટીપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું છે.\nઆવા બેલેસ્ટિક મિસાઈલ વિકસિત કરવાના કાર્યક્રમને કારણે તેના લાંબા સમયથી સિક્યુરિટી પાર્ટનર રહેલા અમેરિકાની સાથેના તેના સંબંધો વધુ ખબાર થશે. પહેલા જ વોશિંગ્ટન પોસ્ટના કોલમિસ્ટ જમાલ ખશોગીની હત્યા અને સાઉદીના નેતૃત્વવાળી ગઠબંધન સેનાના યમનમાં યુદ્ધને મામલે રિયાધ અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે સતત રાજદ્વારી તણાવની સ્થિતિ બનેલી છે.\nકેલિફોર્નિયાના મોન્ટેરે ખાતેના મિડ્ડલેબરી ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝના મિસાઈલ એક્સપર્ટ જેફરી લેવિસે કહ્યુ છે કે મિસાઈલોમાં થતા મોટા રોકાણને મોટાભાગે પરમાણુ હથિયારો માટેના હિતો સાથે જોડવામાં આવે છે. સેટેલાઈટ ઈમેજીસનો અભ્યાસ કરનારા લેવિસે કહ્યુ છે કે તેમને થોડીક ચિંતા થઈ રહી છે, કારણ કે સાઉદી અરેબિયાની મહત્વકાંક્ષાઓને ઓછી આંકવામાં આવે છે.\nસાઉદી અરેબિયાના પાટનગર રિયાધથી 230 કિલોમીટર પશ્ચિમમાં આવેલા અલ-દવાદમી કસબાની નજીકના મિલિટ્રી બેસની સેટેલાઈટ ઈમેજીસ પર સૌથી પહેલા વોશિંગ્ટન પોસ્ટે અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો હતો. જેન્સ ડિફેન્સ વીકલીએ સૌથી પહેલા 2013માં આ મિલિટ્રી બેસની ઓળખ કરી હતી. તેના બે લોન્ચ પેડ્સ ઈઝરાયલ અને ઈરાને નિશાન બનાવાયેલા દેખાયા હતા. અહીં ચીન પાસેથી સાઉદી અરેબિયાએ મેળવેલી બેલેસ્ટિક મિસાઈલો બંને લોન્ચ પેડ્સ પર જોવા મળી હતી.\nનવેમ્બરની સેટેલાઈટ ઈમેજીસમાં દેખાતું માળખું એટલું મોટું હતું કે જેને બેલેસ્ટિક મિસાઈલના નિર્માણ અને ફ્યૂલિંગ માટે વાપરી શકાય. બેસના ખૂણામાં રોકેટ એન્જિન ટેસ્ટ સ્ટેન્ડ પણ જોઈ શકાતું હતું. તેના પર રોકેટ દેખાતું હતું અને ત્યાં તેને પરીક્ષણ માટે ફાયર કરાયું હતું. એક્સપર્ટનું કહેવું છે કે આવું પરીક્ષણ કાર્યક્ષમ મિસાઈલોના નિર્માણની કોશિશ માટે ચાવીરૂપ હોય છે.\nવોશિંગ્ટન ખાતેની ઈન્ટરનેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્ટ્રેટજીક સ્ટ્ડીઝના મિસાઈલ ડિફેન્સ વિભાગના સિનિયર ફેલો મિશેલ ઈલ્લેમને પણ સેટેલાઈટ તસવીરોની સમીક્ષા કરી છે. તેમણે કહ્યુ છે કે આ તસવીરો બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામનો ખુલાસો કરે છે.\nપ્રશ્ન એ પણ છે કે સાઉદી અરેબિયાને આવી સુવિધાઓના નિર્માણ માટેની ટેક્નોલોજી ક્યાંથી મળી હશે. લેવિસનું કહેવું છે કે સાઉદી અરેબિયા ચીન જેવી ડિઝાઈનના રિસેમ્બલ્સ ધરાવે છે. જો કે તે પ્રમાણમાં નાના છે.\nચીનના સાઉદી અરેબિયાને સૈન્ય સમર્થન એ કોઈ આશ્ચર્ય નથી. ચીને સાઉદી અરેબિયા અને મધ્ય-પૂર્વના દેશોને હથિયારબંધ ડ્રોન્સનું વેચાણ વધાર્યું છે. જો કે પોતાના જ મિત્રદેશને અમેરિકાએ આવા વેચાણ પર રોક લગાવી છે. ચીને સાઉદી અરેબિયાને ડોંગફેંગ બેલેસ્ટિક મિસાલોનું પણ વેચાણ કર્યું છે. પહેલા પણ સાઉદી અરેબિયા પાસે આવી મિસાઈલો હોવાનું માનવામાં આવતું હતું.\nસાઉદી અરેબિયાના આવા કોઈ મિલિટ્રી બેસ સંદર્ભે ચીનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે તાત્કાલિક ટીપ્પણી આપવાનું ટાળ્યું છે. ચીનના વિદેશ વિભાગના પ્રવક્તા હ્યુ ચુન્યિંગે કહ્યું છે કે તેમણે ક્યારેય એવી વાત સાંભળી નથી કે ચીને સાઉદી અરેબિયાને મિસાઈલ બેસ નિર્માણ માટે મદદ કરી હોય.\nસાઉદી અરેબિયા અને ચીન એમ બંનેમાંથી કોઈપણ દેશ મિસાઈલ ટેક્નોલોજી કંટ્રોલ રેઝીમના સદસ્ય દેશો નથી. આ ત્રીસ વર્ષ જૂની સમજૂતીછે. તેના દ્વારા ન્યૂક્લિયર બોમ્બ જેવા વેપન્સ ઓફ માસ ડિસ્ટ્રક્શનનું વહન કરનારા હથિયારોને લઈ જવા સક્ષમ રોકેટ્સનો પ્રસાર મર્યાદીત કરવામાં આવ્યો છે.\nઈરાનના બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામને સાઉદી અરેબિયા પ્રાદેશિક સ્તરે વ્યૂહાત્મક ખતરો માને છે. સાઉદી અરેબિયાની સાથે ઈઝરાયલ અને અમેરિકાએ પણ ઈરાનના બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામની ટીકા કરી છે.\n2015માં વૈશ્વિક મહાસત્તાઓ સાથેના પરમાણુ કરાર બાદ ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ મર્યાદીત થઈ ચુક્યો છે અને ઈરાને તેને શાંતિપૂર્ણ ગણવ્યો છે. જો કે પશ્ચિમી દેશોની મહાસત્તાને આશંકાઓ છે કે સિવિલ ન્યૂક્લિયર પ્રોગ્રામના નામે પરમાણુ હથિયારોની ક્ષમતા વિકસિત કરાઈ હતી. જો કે ઈરાને આવા આરોપોને સતત રદિયો આપ્ય છે.\nઈરાનની એરફોર્સ 1979 પહેલા ફાઈટર જેટ્સ પર દારોમદાર ધરાવે છે. જેને કારણે ઈરાને હવે બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પર નિર્ભરતા વધારી છે. બીજી તરફ સાઉદી અરેબિયા પાસે અત્યાધુનિક ફાઈટર જેટ્સ એફ-15, ટાયફૂન્સ અને ટોર્નેડો જેવા યુદ્ધવિમાનો છે. ત્યારે સાઉદી અરેબિયા દ્વારા મિસાઈલો શા માટે વિકસિત કરાઈ રહી છે, તેને વૈશ્વિક શાંતિ સામેના ખતરા સંદર્ભેના દુનિયાના સૌથી મોટા સવાલોમાંથી એક માનવામાં આવે છે.\nડિફેન્સ એક્સપર્ટ ઈલ્લેમને કહ્યુ છે કે સાઉદી અરેબિયાના પાયલટ્સ તાલીમબદ્ધ છે. પરંતુ તેમ છતાં સાઉદી અરેબિયાને લોજેસ્ટિક હેલ્પ માટે અમેરિકા પર નિર્ભર રહેવું પડે છે. તેમણે કહ્યુ છે કે સાઉદી અરેબિયા હાલ મોટા પ્રમાણમાં અમેરિકાની મદદ પર નિર્ભરતા ધરાવે છે. ઈરાનિયન લક્ષ્યાંકો પર હુમલા વખતે અમેરિકાની ફોર્સિસ અને સપોર્ટિંગ ફંક્શન્સ સાઉદી અરેબિયાને આમા મદદ કરે તેની કોઈ સંપૂર્ણપણે ખાતરી નથી. બેલેસ્ટિક મિસાઈલો આવી ચિંતાની સામે વ્યાજબી ઉપાય છે.\nબીજી તરફ યમનના હુતી વિદ્રોહીઓ દ્વારા સાઉદી પર છેક રિયાધ સુધીની પહોંચ ધરાવતા મિસાઈલ હુમલા કરવામાં આવે છે. અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોના વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે ઈરાન દ્વારા આવી મિસાઈલો હૂતી વિદ્રોહીઓને પુરી પાડવામાં આવે છે. જો કે આવા આરોપોને હૂતી વિદ્રોહીઓ અને ઈરાન બંને નકારે છે.\nસાઉદી અરેબિયા પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને આગળ વધારવાની ફિરાકમા છે અને ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન કહી ચુક્યા છે કે જો ઈરાન વિકસિત કરશે, તો સાઉદી પાસે પણ આવા હથિયારો હશે. ગત વર્ષ માર્ચમાં 60 મિનિટના ટેલિવિઝન ઈન્ટરવ્યૂમાં તેમણે કહ્યુ હતુ કે સાઉદી અરેબિયા પરમાણુ બોમ્બ મેળવવા માંગતું નથી. પરંતુ કોઈપણ પ્રકારની શંકા વગર જો ઈરાન પરમાણુ બોમ્બ વિકસિત કરશે, તો સાઉદી અરેબિયા પણ ઝડપથી આવું કરશે.\nટેક્સાસ બેસ્ડ પ્રાઈવેટ ઈન્ટેલિજન્સ ફર્મ ઓસ્ટિનના સ્ટ્રેટફોરે કહ્યુ છે કે સાઉદી અરેબિયાનો કાર્યક્રમ ઈરાનના બેલેસ્ટિક મિસાઈલના પ્રોગ્રામને મર્યાદીત કરવાના અમેરિકા અને તેના વેસ્ટર્ન એલાઈની કોશિશોને વધુ ગુંચવશે. સ્ટ્રેટફોરે કહ્યુ છે કે સાઉદી અરેબિયા ટેસ્ટ લોન્ચ ફેઝમાં જશે, તો અમેરિકા પર પ્રતિબંધો દ્વારા કાર્યવાહીનું દબાણ વધશે. જેવું કે અમેરિકાએ ઈરાન સાથે કર્યું છે.\nબીજી ઓક્ટોબરે ઈસ્તંબુલ ખાતેના સાઉદી કોન્સ્યુલેટમાં ખશોગીની હત્યા બાદ અમેરિકન કોંગ્રેસમાં સાઉદી અરેબિયાની ટીકાઓમાં વધારો થયો છે. તો યમનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને લઈને પણ સાઉદી અરેબિયાની ટીકા કરવામાં આવી છે.\nઈલ્લેમને કહ્યુ છે કે જો સાઉદી અરેબિયા પરમાણુ ક્ષમતા ધરાવતી મિડિયમ રેન્જ સિસ્ટમ્સ વિકસિત કરશે, તો પ્રતિક્રિયા ઘણી ઉગ્ર હશે. જો કે તે સાર્વજનિક ન પણ હોય. તેમણે કહ્યુ છે કે આને અમેરિકા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા માટે વધુ એક જોખમ તરીકે લઈને અમેરિકન કોંગ્રેસ સાઉદી અરેબિયાની ઝાટકણી કાઢશે.\ntags: iran MISSILE saudi arebia USA\nprevious લાન્સ નાયક નઝીર અહમદ વાનીને મરણોપરાંત અશોક ચક્ર, પત્નીએ ગ્રહણ કર્યું સમ્માન\nnext પ્રજાસત્તાક દિને પાકિસ્તાનની નાપાક હરકત, પુંછમાં શસ્ત્રવિરામ ભંગ


Trouble with water festival being closed for 10 days at Halwad bus station | હળવદ બસ સ્ટેશનમાં 10 દિવસથી પાણીની પરબ બંધ રહેતાં પરેશાની - Divya Bhaskar\nTrouble With Water Festival Being Closed For 10 Days At Halwad Bus Station\nહાલાકી:હળવદ બસ સ્ટેશનમાં 10 દિવસથી પાણીની પરબ બંધ રહેતાં પરેશાની\nહળવદ બસ સ્ટેશનમાં પરબ બંધ રહેતા મુસાફરોને પાણી માટે રઝળપાટ કરવો પડી રહ્યો છે.\nહળવદ બસ સ્ટેશનમાં ઘણા સમયથી વિવિધ પ્રશ્નોનોથી મુસાફરો પીડાઈ રહ્યા છે. ત્યારે બસ સ્ટેશનમાં મુસાફરોને પીવાના પાણીની પરબ છેલ્લા 10 દિવસથી બંધ રહેતા મુસાફરોને પીવાના પાણી માટે પૈસા ખર્ચીને પાણીની બોટલોનોનુ પાણી પીવું પડે છે. ત્યારે એસટી સત્તાવાળા ઝડપથી પાણીની પરબ ચાલુ કરાવે તેવી મુસાફરોની માગ ઉઠી છે.\nહળવદ તાલુકાના પ્રજાને ઘણા સમયથી એસટી બસ રાત્રિના સમયે બસ સ્ટેશનમાં આવવાની બદલે હાઈવે ટુ હાઈવે જતી રહે છે. વિવિધ પ્રશ્નોને તાલુકાની પ્રજા પીડાઈ રહી છે. જેના કારણે મુસાફરોને પારાવાર મુશ્કેલીઓ વેઠવી પડે છે. ત્યારે હળવદ બસ સ્ટેશનમાં 10 દિવસથી પીવાના પાણીનું પરબ બંધ રહેતા મુસાફરોને ભારે હાલાકી ભોગવવી પડે છે. એસટી બસ સ્ટેશનમાં પીવાના પાણી માટે 10થી 20 રૂપિયાની પાણીની બોટલ ખરીદવી પડે છે. આમ પીવાનું પાણી ન મળતા મુસાફરોમાં ભારે રોષ ભભૂકી ઊઠયો છે.\nઆ અંગે મુસાફર ગોપાલભાઈ, વિજયભાઈ વગેરે જણાવ્યુ કેમ અમે હળવદથી દરરોજ ધ્રાંગધ્રા સુરેન્દ્રનગર અપડાઉન કરી છીએ. છેલ્લા 10 દિવસથી બસ સ્ટેશનમાં પીવાના પાણીની પરબ બંધના કારણે અમારે પૈસા ખર્ચીને પીવાનું પાણી પીવું પડે છે. ત્યારે એસટી તંત્ર દ્વારા બંધ પડેલી પાણીની પરબ ચાલુ કરાવે.


'ખેડૂતો આપણા માટે ખોરાક ઉગાડવા લડી રહ્યા છે' - PARI Education\n‘ખેડૂતો આપણા માટે ખોરાક ઉગાડવા લડી રહ્યા છે’\nમુંબઇની સાધારણ બસ્તિના વિદ્યાર્થીઓ કૃષ્ણ અને ઓમ માટે, 24-25 જાન્યુઆરીએ શહેરના આઝાદ મેદાનમાં યોજયેલ ખેડૂતોનું વિરોધ પ્રદર્શન, એ એક શીખવાનો અનુભવ રહ્યો. આ તેમનો અહેવાલ છે\nમુંબઇના આઝાદ મેદાનમાં, મહારાષ્ટ્ર ના ખૂણે ખૂણેથી ખેડૂતો 24-25 જાન્યુઆરીએ દિલ્હીમાં ચાલી રહેલ આંદોલનને સમર્થન આપવા સંયુક્ત શેતકરી કામગાર મોર્ચા દ્વારા આયોજિત વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા પહોંચ્યા હતા. મુંબઇના વિક્રોલીના રહેવાસી સોળ વર્ષના ઓમપ્રકાશ અને અને અંધેરીના રહેવાસી 18 વર્ષીય કૃષ્ણ ગુપ્તાએ આ વિરોધ પ્રદર્શન સ્થળે પોતાનું સમર્થન જાહેર કરવા ત્યાં સમય ગાળ્યો અને તેઓ જે લોકોને મળ્યા, જેમની સાથે વાત કરી, આજુ- બાજુ જે જોયું તેનું દસ્તાવેજીકરણ પણ કર્યું . આ કામ કરવાની પ્રક્રિયામાં તેઓ શીખ્યા કે આપણો ખોરાક કેવી રીતે ઉત્પન્ન થાય છે અને તે ઉગાડનારા લોકો કેવું જીવન જીવે છે.\nજ્યારે હું આઝાદ મેદાનની નજીક મારી બસથી નીચે ઉતર્યો ત્યારે મેં જોર જોર થી લગાવાતા નારાઓ સાંભળ્યા: “કાલે કાનૂન કો વાપસ લો [કાળા કાયદા પાછા લો]” અને “અદાણી અંબાણી હાય હાય.” મેં આંદોલનકારીઓનું એક જૂથ જોયું જે લાલ ધ્વજા લઇ જઈ રહ્યા હતા અને હું પણ તેમની પાછળ મૈદાન તરફ ચાલી પડ્યો. હું એ જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો કે 25 એકડ માં ફેલાયેલ આખું મૈદાન ખેડૂતો અને ખેડૂતોના સમર્થકોથી ભરાયેલું હતું. ત્યાં સુધી, મને તો એવું જ લાગતું હતું કે નવા કૃષિ કાયદાઓનો વિરોધ કરતા ખેડૂતો દિલ્હીની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.\nદિલ્હીની બોર્ડર પર વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોના સમર્થનમાં નાસિકથી બે દિવસ સુધી આશરે 180 કિલોમીટર કૂચ કર્યા પછી, ખેડૂતો મહારાષ્ટ્રના 21 જિલ્લાઓથી અહીં આવ્યા હતા. ફોટો ઓમપ્રકાશ\nતે દિવસે આઝાદ મેદાનમાં આવ્યા પહેલાં, મને લાગતું હતું કે કે ખેડૂતો પોતાનો પાક મંડીમાં વેચે છે અને અમે ત્યાંથી અમારા માટે અનાજ ખરીદીએ છીએ. મને એમએસપી [લઘુત્તમ ટેકાનો ભાવ], આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની સૂચિ, વગેરે વિશે કોઈ ખ્યાલ નહોતો. મને ધીમે ધીમે ખ્યાલ આવવા લાગ્યો કે હું અને મારા મિત્રો એક એવા મહત્વના મુદ્દાથી અજાણ હતા જે દેશભરના હજારો લોકોને અસર કરે છે.\nહું જ્યારે પણ આગલા બે દિવસમાં મેદાનમાં લોકોને મળ્યો ત્યારે હું આપણા દેશના ખેડુતો કેવી પરિસ્થિતિ રહે છે તે વિષે થોડું વધારે સમજતો ગયો.\nડાબી બાજુ: મોહમદ ગલ્ફાન (વચ્ચે) તેમની માતા શારદા ખાતુન સાથે અને તેમની જેવા પૂર્વી મુંબઇના મનખુર્દપરા માંથી ઘણા યુવાનો હાજર રહ્યા હતા. જમણી બાજુ: “લગભગ સિત્તેર લોકો આપણા ખેડુતોને જેમને આજે આપણી જરૂર છે, તેમને ટેકો આપવા મનખુર્દથી આવ્યા છે. આપણા જીવનની જીવાદોરી આપણા ગામો છે અને તે માટે અમે અહીં આવ્યા છીએ, ”મોહમ્મદ ઉમર શેખ કહે છે. ફોટો ઓમપ્રકાશ\nમારો પરિવાર ઉત્તર પ્રદેશના જૌનપુર જિલ્લાનો છે. જૌનપુરના બરસાથી બ્લોકમાં આવેલા અમારા ગામ ગોરા પટ્ટીમાં અમારી પાસે લગભગ એક વીઘા જમીન (અડધા એકડથી પણ ઓછી) હતી. અમારી ઘણી જમીન તો દેવાની ચુકવણી કરવા માટે વેચી દેવામાં આવી છે અને અમારી પાસે તેની સિવાય બીજું કઈ જ ન હતું.\nઅમારા પરિવાર માટે ખેતીથી થતી આવક પૂરતી નહોતી; તેઓ તેમની જમીન પર જે ઉગાડતા હતા તેનાથી માંડ માંડ તેમનું ગુજરાન ચાલતું હતું. તેથી, મારા દાદા કામ શોધવા માટે મુંબઈ આવ્યા હતા. તેમને અહીં મિલમાં કામ મળ્યું અને મારા પિતા પણ બુક પ્રિન્ટિંગ પ્રેસમાં કામ મેળવી તેમની સાથે અહીં આવી ગયા. અમારું કુટુંબ ત્યારથી અહીં જ રહે છે.\nમુંબઇની અમારી શાળામાં, અમે ખેડૂતો વિશે શીખીએ છીએ અને જાણીયે છીએ કે તેઓ આપણા માટે ખોરાક ઉગાડે છે. અમારી શાળાના પુસ્તકોમાં તેમના વિશેના ઉલ્લેખો ખુબ ઓછા છે. અમે કેટલાક પાક વિષે અને તે કેવી રીતે ઉગાડવામાં આવે છે તે વિશે શીખ્યા છીએ. પણ તેઓને ખેતીમાં કઈ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે, તેઓ કઈ પરિસ્થિતિમાં રહે છે, તેઓએ જે લોન લેવી પડે છે – તે વિશે અમે શીખ્યા નથી અને અમે ક્યારેય વિચાર્યું પણ નથી. આપણને માત્ર એટલી ખબર છે કે તેઓ ગામડામાં રહે છે અને આપણો ખોરાક ઉગાડે છે.\n“અમે અમારી માંગણીઓ સંભળાવવા અહીં આવ્યા છીએ. અમે કસારા ઘાટથી અહીં સુધી ચાલ્યા શા માટે? મોદીએ જે કંઇપણ શરૂ કર્યું છે તે બંધ કરવું જોઈએ અને ખેડુતોને જે તેમના અધિકારનું છે તે તેમને આપવું જોઈએ,” સિન્દુબાઈ ગાયકવાડ કહે છે, જે નાસિકના વરખેડે ગામમાં તેમના ચાર બાળકો સાથે રહે છે અને એક એકડ જમીન પર ખેતી કરે છે. તે દિંડોરી તાલુકાના તેમના ગામની અન્ય મહિલાઓ (ડાબી બાજુ) સાથે વિરોધ કરવા આવ્યા છે. ફોટો ઓમપ્રકાશ\nઆપણામાંના કોઈપણ [વિદ્યાર્થીઓ] ખેડૂત બનવા માંગતા નથી. આપણા બધાના બીજા સપનાઓ છે. જો આપણે ડૉક્ટર બનવા માંગતા હોઈએ તો તે બનવા માટે આપણને બધુજ માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે, પરંતુ ભાવિ કારકિર્દી તરીકે ખેતીનો વિકલ્પ જ આપવામાં આવતો નથી.\nઆઝાદ મેદાનમાં હું કંચનને મળ્યો જે ગ્રેજ્યુએટ છે અને છતાં તે બીજાના ખેતરોમાં દાડીયા તરીકે કામ કરે છે અને આટલા લાંબા કલાકોની મહેનત પછી પણ માત્ર 150-200 રૂપિયા દિવસના કમાય છે. હું3મહિલાઓની એક ટોળકીને પણ મળ્યો અને હું તેમની વાર્તાઓ તરફ દોરાઈ ગયો. અજાણ્યા વ્યક્તિઓ સાથે વાત કરતી વખતે થતો સંકોચ મારા મનમાંથી ગાયબ થઇ ગયો. તેઓ બધા લગભગ 60 વર્ષની ઉમર આસપાસના હતા અને વિધવા હતા. ગૌરાબાઈ તાઈએ મને કહ્યું કે તે, મંજુલા તાઈ અને દ્રૌપદી તાઈ અન્ય લોકોના ખેતરોમાં દાડીયા હતા. તેઓ સ્વતંત્ર રીતે જીવવા માટે પૂરતી કમાણી કરી લેતા.\nઆ મેં જે કલ્પના કરી હતી તેનાથી ખૂબ જ અલગ હતું – મને જ્યાં સુધી ખબર હતી ત્યાં સુધી વિધવા સ્ત્રીઓને એકલા બહાર જવાની છૂટ નથી હોતી અને તેમના પતિના અવસાન પછી તેઓ સામાન્ય જીવન જીવી શકતા નથી. તેઓએ મને કહ્યું કે લોકડાઉન પેહલા સુધી તેઓ આર્થિક રીતે પોતાનું ધ્યાન રાખવામાં સક્ષમ હતા પણ લોકડાઉન પછી કામ મળવાનું ઓછું થતું ગયું.\nડાબી બાજુથી: મંજુલા ટેકમ, દ્રૌપદી અતરામ અને ગૌરાબાઈ રામટે નાગપુર જિલ્લાના રામટેક તાલુકાના ભોજપુર ગામના છે. દ્રૌપદી કહે છે કે, ‘તમારે નેતાઓના જોવા જોઈએ જયારે તેઓ અમારી પાસે વોટ મંગાવા પ્રાર્થના કરતા આવે કે – તુમ્હી આમચા આઈ સમાન આહે ( તમે અમારી માતા સમાન છો) અને જયારે ચૂંટણી પતી જાય એટલે એ અમને ઓળખતા પણ ન હોય.’ ફોટો ઓમપ્રકાશ\nહું લોકડાઉનની તેમના જીવન પર કેવી અસર થઇ છે તે સમજી શક્યો કારણ કે મારા પિતા રિક્ષા ડ્રાઇવર છે અને મારો ભાઈ અમારી બસ્તી [કોલોની] માં ટ્યુશન ક્લાસ લે છે. અમે તેમની દૈનિક કમાણી પર આધાર રાખીએ છીએ અને લોકડાઉન દરમિયાન બંને પાસે કામ ન હતું.\nઆંદોલનકારી ખેડૂતો તેમની માંગણીઓ સંભળાવા માંગે છે જેથી તેમના બાળકોને તેમના જેવી મુશ્કેલીઓ વેઠવી ન પડે. જો પરિસ્થિતિઓ આવી જ રહેશે તો વધુ ખેડુતોને ખેતી છોડીને નોકરીની શોધવાની ફરજ પડશે. જો ખેડુતો ખેતી છોડી દેશે તો આપણો ખોરાક કોણ ઉગાડશે?\nતે દિવસે ઘરે ગયા પછી, મેં મારા અનુભવ વિશે મારા ઘરના લોકોને બધી વાત કરી અને મારો ભાઈ આ સાંભળી ખુબ ખુશ થયો કે મને ખેડૂતોને મળવા મળ્યું અને તેમની પાસેથી આ મુદ્દાઓ વિશે મેં સાંભળ્યું.\nડાબી બાજુ: મોટાભાગના ખેડુતો મેદાનમાં, અન્ય જૂથોથી સામાજિક રીતે દૂરી રાખીને તેમનું ભોજન કર્યું. વચ્ચે: કોવિડ -19થી સલામતીની સૂચનાઓ સાથે સુસંગત રહેવા માટે વિરોધ પ્રદર્શન સ્થળના તંબુને વારંવાર સાફ કરવામાં આવ્યું. જમણી બાજુ: મૈદાન ની સફાઈ થઈ અને આંદોલનકારીઓ ને વારંવાર (સ્ટેજ પરની ઘોષણાઓ દ્વારા ) સફાઈ રાખવા અને સાવચેતી રાખવાનું યાદ અપાવામાં આવ્યું. ફોટો ઓમપ્રકાશ\nતે દિવસે આઝાદ મેદાન એક નાનું ગામડુ લાગતું હતું. હું ખેડૂતોના આંદોલનમાં જોડાવા આવ્યો હતો અને અહીં સમગ્ર મહારાષ્ટ્રથી લોકો આવ્યા હતા. મારા માતાપિતા જાણતા હતા કે હું ત્યાં જાઉં છું પણ તેઓ એ જાણતા ન હતા કે શું થઈ રહ્યું છે. હું વધુ જાણવા માટે ઉત્સુક હતો. મને આશ્ચર્ય થયું કે ઘણા લોકોને આ વિશે ખબર નહોતી.\nખેડૂતો અને તેમના સમર્થકો ધીરજ સાથે આઝાદ મેદાનમાં પ્રવેશ કરવા માટેની લાઇનમાં ઉભા રહ્યા. 24-26 જાન્યુઆરીના રોજ શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેતાં, ‘કાલે કાનૂન કો વપસ લો’ [‘કાળા કાયદા પાછા લો’] ના નારાઓ વાતાવરણમાં ગુંજી ઉઠ્યા. ફોટો ક્રિષ્ના ગુપ્તા\nહું સવારે 10 વાગ્યાની આસપાસ અંધેરીના મારા ઘરેથી નીકળ્યો અને બપોરના 1:30 વાગ્યે મૈદાને પહોંચ્યો. અહીં ભારે ટ્રાફિક હતો અને બસ મળવી મુશ્કેલ હતી. પણ મને ક્યારેય પાછું વળવાનું મન થયું નહીં.\nમારા નાના – નાની એક સમયે મહારાષ્ટ્રના પાલંડુર ગામમાં ખેડૂત હતા. તેઓને પૈસાની જરૂર પડતા તેમને તેમની જમીન વેચવી પડી હતી. મને યાદ છે કે ચાર વર્ષ પહેલાં લણણીના સમયે ગોંદીયા જિલ્લાના મારા માતાના ગામની મેં મુલાકાત લીધી હતી. બધા લોકો એકબીજાના ચહેરા પર રંગો લગાવીને ઉજવણી કરી રહ્યા હતા – જાણે કે હોળી ઉજવાતી હોય! ત્યારે મને સમજાયું કે સારો પાક તેમના માટે કેટલો મહત્વપૂર્ણ છે. મેં એવું પણ સાંભળ્યું છે કે ખેડૂતોને જંગલ અધિકારીઓ સામે કેટલીક વાર સંઘર્ષ કરવો પડે છે કારણ કે તેમને જંગલની સરહદ પર જમીન ખેડવા દેવામાં આવતી નથી. આપણો ખોરાક ઉગાડવા માટે ખેડુતોને લડવું પડે છે.\nનંદુરબાર જિલ્લાના નવાપુર તાલુકાના નિમદાર્ડે ગામના ખેડુતો મેદાનમાં માથે શિબ્લી લઇ પ્રવેશે છે. શિબલીની આસપાસ લોકો નાચી રહ્યા છે અને તેમની સાથેનો એક વ્યક્તિ ઢોલ વગાડી રહ્યો છે. (ડાબી બાજુ, ગુલાબી શર્ટમાં). ફોટો ક્રિષ્ના ગુપ્તા\nહું નંદુરબાર જિલ્લાના ખેડુતો જે સમયે પોહોંચ્યાં તે જ સમયે મેદાનમાં પહોંચ્યો. તેઓ શિબલી, જે એક ખાલી નળ-આકારનો વાંસ નો ટુકડો છે જેની અંદર એક દડો હોય છે અને તે ફૂલ આકારમાં ગોઠવાયેલ દોરાઓથી સજાવેલું હોય છે, પકડીને ઉભા હતા. તેનું વજન ત્રણથી પાંચ કિલોગ્રામ હોય છે અને તેને ફૂલો અને માળાઓમાં લપેટવામાં આવે છે અને તેને રંગીન અને આકર્ષક બનાવાય છે. શિબલી માથા પર રાખવામાં આવે છે અને તેની આસપાસના લોકો ઢોલ ની તાલ પર નાચતા હોય છે, જે તેમની સાથેની વ્યક્તિ દ્વારા વગાડવામાં આવે છે. મને આના વિષે ખબર ન હતી પણ મે જયારે પૂછ્યું ત્યારે મને ખબર પડી.\nડાબી બાજુ: ધુલે જિલ્લાના સાકરી તહસીલના જમડે ગામના ખેડુતો. જમણી બાજુ: પારધી સમાજના સાઠ વર્ષીય શેંવંતાબાઈ પવાર વનવિભાગની જમીન પર ખેતી કરે છે. ફોટો ક્રિષ્ના ગુપ્તા\nભિલ-આદિવાસી ખેડૂત અને મહારાષ્ટ્રના નંદુરબાર જિલ્લાના શેતકરી કામગાર સંગઠનના સભ્ય ગાવિત મોહને મારી સાથે મંડી વ્યવસ્થા, એમએસપી (લઘુત્તમ ટેકાનો ભાવ) અને તેમના જેવા ખેડુતો તેના પર કેવી રીતે આધાર રાખે છે તેના વિશે વાત કરી. મને આ વિષય પર વધારે ખબર નહોતી અને તેમણે તેને સરળ ભાષામાં સમજાવ્યું. તેમણે મને કહ્યું કે તે નવાપુર તાલુકાના તેમના ગામ નિમદાર્ડે સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓને તેઓ ગણિત અને મરાઠી શીખવે છે.\nહું મેદાનમાં આસપાસ ચાલવા લાગ્યો અને અલગ અલગ વસ્તુઓનું નિરીક્ષણ કરવા લાગ્યો. કેટલાક ખેડુતો લાંબી મુસાફરી અને કલાકો સુધી ચાલવાના કારણે થાકીને તંબુમાં સૂતા હતા. કેટલાક સ્ટેજ પરનો કાર્યક્રમ જોઈ અને સાંભળી રહ્યા હતા, અને બીજા લોકો ફૂડ સ્ટોલ્સ તરફ જઈ રહ્યા હતા.\nઓમપ્રકાશ (જે ફક્ત તેમના પેહલા નામનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરે છે) તે મુંબઇની રામનીરંજન ઝુંઝુંવાલા કોલેજના 11માં વર્ગના વિદ્યાર્થી છે.\nક્રિષ્ના ગુપ્તાએ 2020 માં બારમું ધોરણ પૂરું કર્યું છે અને ત્યારબાદ તેમના પરિવારને ટેકો આપવા માટે અમુક કામો કરવાના ચાલુ કર્યા છે.\nજ્હાનવી સોધા જાહન્વી અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં ક્રિટિકલ થિંકિંગ અને લિબરલ આર્ટ્સ ડિપ્લોમા પ્રોગ્રામના વિદ્યાર્થી છે અને યુથ ફોર સ્વરાજ સાથે કામ કરે છે. તેમને પર્યાવરણ અને ઇતિહાસમાં રસ છે.


sonu sood helped2girls with tractor as promised – News18 Gujarati\nસોનૂ સૂદે ખેતર ખેડતી છોકરીઓની 24 કલાકમાં કરી મદદ, જુઓ VIDEO\nસોનૂ સૂદે આ બન્ને બહેનોની કરી મદદ\nપરિવારની બે દીકરીઓ માતા-પિતાને મદદ માટે ખેતર ખેડી રહી હતી. તેમના માટે સોનૂ સૂદ મસીહા બનીને આવ્યો\nLast Updated : July 27, 2020, 17:22 IST\nએન્ટરટેઇન્મેન્ટ ડેસ્ક: બોલિવૂડ એક્ટર સોનૂ સૂદ ગરીબો માટે સુપર હિરો બની ગયો છે. તેણે ફરી એક વખત એક ગરીબ પરિવારની મદદ કરી છે. ગત રોજ તેણે એક ફોટો જોયો હતો જેમાં બે દીકરીઓ ખેતર ખેડવાનું કામ કરતી હતી. ત્યારે તેણે તેનાં ટ્વટિર પર તે દીકરીઓની તસવીર શેર કરીને લખ્યુ હતું કે, હવે વધુ નહીં..\nઆ દીકરીઓને ભણવા દો હું તેમને એક જોડી બળદ આપીશ. જોકે શનિવારે કરેલી આ ટ્વિટ બાદ સોનૂએ રવિવારે સવારે ફરી એક ટ્વિટ કરી હતી. જેમાં તેણે લખ્યુ હતું કે, 'આ પરિવાર બળદ નહીં પણ ટ્રેક્ટરનાં હકદાર છે. માટે સાંજ સુધીમાં એક ટ્રેક્ટર મોકલી આપવામાં આવશે.' અને સોનૂએ તેનો વાયદો પૂર્ણ કર્યો. તે ગરીબ દીકરીઓનાં પરિવારને ટ્રેક્ટર મોકલી આપવામાં આવ્યું.\nપરિવારની બે દીકરીઓ માતા-પિતાને મદદ માટે ખેતર ખેડી રહી હતી. તેમના માટે સોનૂ સૂદ મસીહા બનીને આવ્યો અને પરિવારને ભેટમાં એક ટ્રેક્ટર આપ્યું. જેના પછી ગરીબ પરિવારના તમામ સભ્યો ખુબ જ ખુશ થઇ ગયા. પોતાના વાયદા અનુસાર, સોનૂ સૂદે એ સુનિશ્ચિત કર્યું કે આન્દ્ર પ્રદેશનાં ચિત્તૂર ડિસ્ટ્રીક્ટનાં મહાલરાજુવારી પલ્લાનાં ગામનાં ખેડૂત પરિવારને ટ્રેક્ટર મળી જાય.\nઆ વિશે એન ચંદ્રા બાબુ નાયડુએ ટ્વિટ કરીને માહિતી આપી છે. કે તમારા દ્વારા આપવામાં આવેલ મદદ મળી ગઇ છે. તે બદલ આપનો આભાર.\nFirst published: July 27, 2020, 17:22 IST


ધારાસભ્ય જીજ્ઞેશ મેવાણી- કનૈયા કુમાર કોંગ્રેસમાં જોડાશે? - Saurashtra Kranti Newspaper\nધારાસભ્ય જીજ્ઞેશ મેવાણી- કનૈયા કુમાર કોંગ્રેસમાં જોડાશે?\nસી.પી.આઈ નાં નેતા અને પૂર્વ વિદ્યાર્થી અગ્રણી કનૈયા રાહુલને મળ્યા: વડગામથી ચૂંટાયેલા મેવાણી પણ કોંગ્રેસ નેતાગીરીનાં સતત સંપર્કમાં\nગુજરાતનાં વડગામ વિસ્તારનાં ધારાસભ્ય જીજ્ઞેશ મેવાણી અને જે.એન.યુ વિદ્યાર્થી સંઘનાં પૂર્વ પ્રમુખ તથા સી.પી.આઈ નેતા કનૈયા કુમાર ટૂંક સમયમાં કોંગ્રેસમાં જોડાય રહ્યાની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. આક્રમક વિદ્યાર્થી નેતા ગણાતા કનૈયા કુમાર ગઈકાલે કોંગ્રેસનાં વરિષ્ઠ નેતા રાહુલ ગાંધીને મળ્યા હતા. ત્યારબાદ એમના કોંગ્રેસ પ્રવેશની શક્યતા વિશે દિલ્હીની લોબીમાં ચર્ચા ચાલુ થઇ હતી.\nજાણકાર સુત્રો કહે છે કે, ભારતીય સામ્યવાદી પક્ષમાં કુમાર ગુંગળામણ અનુભવી રહ્યા છે. એટલે હવે સી.પી.આઈ છોડીને કોંગ્રેસમાં જવા આતુર છે. આ અંગે પ્રશ્ર્ન થતા સી.પી.આઈ નાં મહામંત્રી ડી.રાજાએ જણાવ્યું હતું કે, આવી ચર્ચા ચાલે છે તેમણે સાંભળ્યું છે. કનૈયા કુમારે કોઈ પ્રતિભાવ આપ્યો નથી. પણ કુમારની નજીકનાં સુત્રો કહે છે કે બિહારનાં રાજકારણમાં ચાવી રૂપ ભૂમિકા ભજવવા માટે કનૈયા કુમાર ખૂબ જ આતુર છે. બિહારમાં કોંગ્રેસ છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી બિલકુલ જમીન દોસ્ત થઇ ગઈ છે. ગત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ 70 બેઠકો પરથી લડી હતી પણ માત્ર 19 બેઠક મળી હતી.\nઉતર ગુજરાતનાં વડગામ વિધાનસભા વિસ્તારમાં અપક્ષ ધારાસભ્ય જીજ્ઞેશ મેવાણીને ગઈ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે મદદ કરી હતી અને એમની સામે કોઈ ઉમેદવાર ઉભો રહ્યો ન હતો. અત્યારે મેવાણી અને કુમાર બંને કોંગ્રેસનાં નેતાગીરીનાં સંપર્કમાં છે. કોંગ્રેસને લાગે છે કે, યુવાનેતાઓ સિંધિયા, સુસ્મિતા દેવ, જીતીન પ્રસાદ અને પ્રિયંકા ચતુર્વેદી પક્ષ છોડી ગયા છે ત્યારે મેવાણી અને કુમાર જેવા ફાયર બ્રાન્ડ યુવાનેતાઓ આવવાથી કોંગ્રેસને ખૂબ ફાયદો થઇ શકે છે. કુમાર બહુ સારા વક્તા છે. મેવાણી દલિત ચેહરો છે અને આક્રમક નેતા ગણાય છે. ગુજરાતનાં દલિત સમાજમાં એમનું વર્ચસ્વ નોંધ પત્ર રીતે સારું જોવા મળ્યું છે.(2.12)\nPrevious articleનો રિપીટ થિયરી\nNext articleવિશ્વના 100 વગદાર નેતાઓમાં મોદી-મમતા બેનર્જી


કથા-સપ્તાહ - શિકાર (ખેલ-ખેલાડી - 3)\nYou are here :HOME >> Features >> Katha Saptah >> કથા-સપ્તાહ - શિકાર (ખેલ-ખેલાડી - 3)\nઅ મેમરેબલ ઇવ!\nજહાજ પરની પ્રથમ પાર્ટીએ તાનિયાને ખીલવી દીધી.\nસમંદરની શીત લહેરને કારણે ગજબની ઠંડક વર્તાતી હતી. તાનિયાએ\nસલવાર-કમીઝ પર ક્રીમ પુલઓવર ચડાવ્યું હતું. ઉજવણીનો અવસર હોય એમ અપર ડેક રંગબેરંગી રોશનીથી ઝળહળી ઊઠ્યું હતું. બાળકો માટે અલગ કિડ્સ ઝોન હતો, સિનિયર સિટિઝન્સ માટે આરામદાયક ખુરસીની બેઠક હતી અને કપલ્સ મદભર્યા સંગીતના તાલે ઝૂમી શકે એ હેતુથી ડાન્સ-ફ્લોર પણ તૈયાર હતા. શૉર્ટ ઍન્ડ સ્વીટ વેલકમ સ્પીચમાં પ્રવાસીઓને આવકારીને કેપ્ટન સુરેન્દ્ર સિંહાએ ડાન્સની જાહેરાત કરતાં સામેથી મને ડાન્સ માટે પ્રપોઝ કરનાર હતો ઓમ મહેતા.\nકંઈક અજબ ચાર્મ હતો તેનામાં. જીન્સ અને ટી-શર્ટ પર બ્લૅક બ્લેઝરનું કાતિલ કૉમ્બિનેશન ધરાવતો ઓમ કેટલો સોહામણો લાગ્યો! ના, તાનિયા એમ કોઈથી અંજાય એમ નહોતી. આવું જ ખેંચાણ ધેટ કસ્ટમ્સ ઇન્સ્પેક્ટર અનાહતમાં પણ ક્યાં નહોતું? તોય પોતે સંયત રહેલી. ઓમને પણ તે મલકીને ઇનકાર જ કરત, પણ છેલ્લી ઘડીએ થયું કે પ્રવાસની મજા માણવી હોય તો મનને પીંજરામાં બંધ રાખ્યે પણ નહીં ચાલે! અને તેણે ઓમના હાથમાં હથેળી પરોવી દીધી હતી. નામઠામની પરિચયવિધિ તો પછી થઈ હતી!\nહળવા સ્મિતભેર, બહુ નજાકતથી ઓમ પોતાને ડાન્સ-ફ્લોર તરફ દોરી ગયો હતો... મારા માટે ભલે કપલ ડાન્સનો પહેલો અવસર હોય, ઓમ કેળવાયેલો લાગ્યો.\n‘થર્ટી પ્લસ છું, સિંગલ છું.’ સંગીતના તાલ પર ઝૂમતાં તે કહેતો રહ્યો, ‘અમારી ફૅમિલી વર્ષોથી દિલ્હીમાં સેટલ્ડ છે. નોકરી અર્થે હું જોકે મુંબઈ વસ્યો છું. મલ્ટિનૅશનલમાં મારી જૉબ છે.’\nતેણે તાનિયાની કમરે ટેકવેલા હાથમાં ગરમાટો લાગતો હતો. તેની પકડમાં મર્દાનગી નીતરતી હતી.\n‘મા મારાં લગ્ન માટે અધીરી થઈ છે, પણ મને કોઈ પાત્ર નથી જચતું. કદાચ આઝાદી સદી ગઈ છે. પ્રવાસમાં પણ એકલો જ નીકળ્યો છું.’\nતાનિયાની ઇકૉનૉમી રૂમ સામે તે જોકે સ્વીટમાં ઊતરેલો. છતાં એકલા પ્રવાસીની આઝાદીનો અવળો અર્થ કાઢવા પ્રેરે એવું વર્તન નહોતું. ક્યાંય અણછાજતી છૂટ લેવાની દાનત નહીં. તાનિયાને તેની કંપનીની દ્વિધા ન ૨હી. પોતાના વિશે પણ તેણે કહ્યું : મુંબઈમાં વસવાટ, દાર્જીલિંગની કૉલેજ...\nરિધમ તેજ થતી ગઈ એમ શબ્દોને અવકાશ રહ્યો નહીં. બેઉ નાચમાં મગ્ન બનતાં ગયાં. રાઉન્ડના અંતે શ્રોતાસમૂહે ક્લૅપ કરી ત્યારે ઝબકવા જેવું થયું : ઓહ, એક રાઉન્ડ ૫તી પણ ગયો!\n‘તને ગમ્યું?’ ઓમે પૂછ્યું. જવાબ તાનિયાની આંખોમાં હતો : અફકોર્સ!\n‘તમારી જોડી સરસ છે.’\nડાન્સ પછીના ડિનરમાં પણ બેઉ સ્વાભાવિકપણે સાથે રહ્યાં એ જોઈને મિસિસ ખુરાનાએ કેવી ગેરસમજ કરી દીધી!\n‘વી આર નૉટ કપલ...’ ઓમે ન સાંભળ્યું કર્યું, પણ પોતે ઉતાવળે ખુલાસો કર્યો હતો. ઓમ મારાથી દાયકો મોટા છે અને આમ પણ પોતાના માટે કોઈ ગલત ધારણા બાંધે એ તાનિયાને મંજૂર નહોતું. તોય ઓમ આઘોપાછો થતાં તે કહ્યા વિના ન રહ્યાં, ‘તમે અત્યારે ભલે કપલ ન હો, બાર દિવસના પ્રવાસના અંતે પણ કપલ ન જ બનો એની ખાતરી ખરી?’\nઆધેડ વયનાં મિસિસ ખુરાનાની ટિપ્પણીએ તાનિયાને સહેજ લજવી દીધેલી, તો ૫તિ સાથે પ્રવાસે નીકળેલાં ગરવાઈપૂર્ણ સન્નારી રમાબહેનની સામાજિક ચર્ચા પણ મનનીય લાગી હતી તાનિયાને.\nખરેખર તો આવાં કંઈકેટલાંય પાત્રોનો શંભુમેળો બની ગઈ છે શિપ. કોઈ વેપારી છે, કોઈ સરકારી કર્મચારી, કોઈ હનીમૂન પર આવ્યું છે, કોઈ ડિવૉર્સી પણ છે. વય જુદી, મજહબ પણ જુદા; પરંતુ છેવટનો મહિમા તો એક જ - પ્રવાસની મોજ!\n‘સફરની શરૂઆત તો સારી રહી.’ છેવટે ડેક પરથી નીકળીને રૂમ તરફ જતી તાનિયાએ જોડે ચાલતા ઓમને કહ્યું. પછી સાંભર્યું, ‘અરે, વાતોમાં તમે આગળ નીકળી આવ્યા. ઓમ, તમારો અપાર્ટમેન્ટ પાછળ રહી ગયો.’\n‘હું ભૂલ્યો નથી તાનિયા. તને રૂમ પર મૂકીને જઈશ.’ કહીને તાનિયા હા-ના કરે એ પહેલાં સઢ બદલ્યો, ‘હોપ યુ વુડન્ટ માઇન્ડ.’\nતેણે બ્લેઝરના પૉકેટમાંથી ચિરૂટ કાઢીને સળગાવી.\nઅને તાનિયાના ચિત્તમાં અનાહત ઝળક્યો. તેને પણ ચિરૂટની ટેવ હતીને! બરખાના કેસમાં બે-ચાર વાર મળવાનું બન્યું એટલે તેની આદતથી પોતે સ્વાભાવિકપણે વાકેફ થઈ. જોકે પછી તેનો કોઈ સંપર્ક રહ્યો નહીં. બરખાના અંજામનું સત્ય પણ ક્યાં બહાર આવ્યું?\nપ્રિય સખીના સ્મરણે હળવો નિ:શ્વાસ સરી ગયો.\n‘કોઈની યાદ આવી ગઈ તાનિયા?’ ઓમે આત્મીયતાના રણકાભેર પૂછ્યું.\nતાનિયા કહી બેઠી, ‘તમને કદાચ છ માસ અગાઉનો ઍર-હૉસ્ટેસ બરખાનો કિસ્સો યાદ હશે.’\n‘પેલો હવાલા અને આત્મહત્યાનો?’ ઓમે ચમક જતાવી.\n‘એ જ...’ તાનિયાની ઉદાસી ઘૂંટાઈ, ‘એ બરખા મારી અંગત સખી હતી... તેનો અંજામ આજે પણ રહસ્યમય છે. ખરેખર તો એ ઘટમાળમાંથી બહાર નીકળવા પપ્પાએ મને ટૂરમાં મોકલી છે.’\n‘આઇ ઍમ સૉરી. અજાણતાં જ તારો ઘા કુરેદી દીધો...’ ઓમના શબ્દો સાથે બેઉ લિફ્ટ સમક્ષ આવી પહોંચ્યાં.\n‘તમે હવે નીકળો ઓમ...’\nચિરૂટનો કશ લેતાં ઓમે ડોક ધુણાવી એમાં હા હતી કે ના એ તાનિયાને પછી સમજાયું. લિફ્ટ અટકી, દરવાજો સરક્યો ને તાનિયાની પાછળ ઓમ પણ દાખલ થઈ ગયો. ત્રીજું કોઈ નહોતું.\nદરવાજો બંધ થયો. છ માળ સુધીની સફરમાં બે જણ વચ્ચે શું-શું થઈ શકે એ કલ્પનાનો વિષય છે, પરંતુ છઠ્ઠા માળે લિફ્ટનો દરવાજો ખૂલ્યો ત્યારે તાનિયા સ્તબ્ધ જણાઈ અને ઓમના ચહેરા પર આછી મુસ્કાન હતી, ‘ગુડનાઇટ તાનિયા!’\nતાનિયા જવાબ દેવાની સ્થિતિમાં નહોતી. ચાવી દીધેલા પૂતળાની જેમ પોતાની રૂમમાં પ્રવેશીને બેડ પર બેસી પડી.\nકેટલીયે પળોના સૂનકારને ભંગ કરતો અવાજ તેના કાને અફળાયો. સરરરર...\nતાનિયાની પાંપણ ફરકી. રૂમની લાઇટના અજવાશમાં જોયું તો દરવાજા નીચેથી કોઈ કવર સરકાવી રહ્યું હતું.\nતાનિયા સહેજ હાંફી ગઈ. જાસૂસી જેવી ઘટનાનો અર્થ શું?\nજાસૂસી. તાનિયાએ હોઠ કરડ્યો. દોડીને કવર લઈને દરવાજો ખોલ્યો.\nપણ આ શું? આખી લૉબી સૂમસામ જણાઈ. મને આમ સંદેશ પહોંચાડનારો ક્યાં સરકી ગયો?\nતાનિયા થયું કે પહેલાં તો કવરમાં શું છે એ જોવું પડે.\nવળી રૂમમાં આવીને તેણે ખાખી કવરની કિનાર તોડી. અંદર ધાર્યા પ્રમાણે પત્ર જ હતો, પણ એમાં લખાયેલાં વાક્યોએ તાનિયાને તંગ કરી મૂકી...\nસાવધાન તાનિયા, તમે જેની સાથે ફરો છો એ જુવાન એક નંબરનો ફ્રૉડ છે! તેનાથી દૂર જ રહેજો, એમાં તમારી ભલાઈ છે!\n- તમારો શુભચિંતક.\nતાનિયાની બુદ્ધિ બહેર મારી ગઈ.\nમારો આ કહેવાતો શુભચિંતક જેને ફ્રૉડ કહે છે તે ઓમે લિફ્ટમાં કહેલા શબ્દો તાજા થયા...\n‘સારું થયું તેં બરખાના કેસની ચર્ચા ઉખેળી તાનિયા. મારી આ સફર એની જ છાનબીન માટે છે અને મારો બધો દારોમદાર તારા પર છે!’ કહીને વૉલેટમાંથી પોતાનું કાર્ડ ધર્યું હતું : ઓમ મહેતા, CBI ઑફિસરનું પ્રમાણપત્ર નિહાળીને સ્તબ્ધ થઈ જવાયેલું.\n‘અત્યારે તું થાકી છે, સરખી ઊંઘ લઈ લે. કાલે સવારે સ્વિમિંગ-પૂલ નજીકની રેસ્ટોરાંમાં આપણે મળીએ. પણ હા, આ વિશે કોઈને કશું કહેતી નહીં.’\nતે કહેતો રહ્યો ને પોતે અવાચક બનીને સાંભળી રહેલી. ઓમ CBIનો જાસૂસ છે. મતલબ કે બરખાના કેસની તપાસ હવે CBI કરે છે?\nક્ષુબ્ધ મન ખબરનો આંચકો પચાવે એ પહેલાં કોઈ વ્યક્તિ શુભચિંતકના નામે અજાણ રહીને એવું જતાવે છે કે ઓમ બનાવટી છે!\nઓમ જૂઠું બોલ્યો? તે દિલ્હીનો રહેવાસી છે, તેની ફૅમિલી છે, મલ્ટિનૅશનલમાં નોકરી કરતો હોવાનું જણાવ્યું એ ખોટું? CBIનું આઇ-કાર્ડ ઊભું કરવું બહુ મોટી વાત ન ગણાય. મેં બરખાની વાત ઉખેળી પછી જ કેમ ઓમ જાસૂસ હોવાનું બોલ્યો? બાકી બરખાના કેસને સાગર-સફર સાથે શું સંબંધ હોય! શક્ય છે કે મને ઇમ્પþેસ કરીને ઓમ અણછાજતી છૂટ ભોગવવા માગતો હોય... એ સિવાય કોઈને ન કહેવાની તાકીદ શું કામ કરે?\nથથરી ગઈ તાનિયા.\nબની શકે કે ઓમની યાત્રાનો ઉદ્દેશ જ આવી મોજમજા માણવાનો હોય. બીજાં ચાર-છ પ્રકારનાં ડુપ્લિકેટ કાર્ડ તેણે વૉલેટમાં રાખ્યાં હશે. મને ભોળવવા CBIનું કાર્ડ કાઢીને જાસૂસ બની ગયો!\nઆ તર્ક ફિટ થતો લાગ્યો. ઓમથી દૂરી રાખવાનું નક્કી કર્યું ન કર્યું કે વિચારધારા શુભચિંતક તરફ ફંટાઈ...\nજો તે વ્યક્તિ ખરેખર મારી હિતેચ્છુ હોય તો છુપાઈને સંદેશ શું કામ મોકલે છે? મારી સામે કેમ નથી આવતી?\nપ્રશ્નો જ પ્રશ્નો. તર્કો જ તર્કો. તાનિયાનું મન ઝોલા ખાવા લાગ્યું. એમ જ નીંદર આવી ગઈ. અને સફરની આ તો હજી શરૂઆત હતી!\nઓમને મળવા જવું કે નહીં? વહેલી સવારે તાનિયાની આંખો ઊઘડી કે વળી એ જ વિચારચક્ર ફરતું થઈ ગયું.\nશાણપણ કહેતું હતું કે ઓમ પર આંધળો વિશ્વાસ મૂકવામાં જોખમ છે. એટલું જ એ પણ સાચું કે અજાણ્યો શુભચિંતક પણ સાચો જ હોય એવું કેમ માનવું? બે અંતિમ વચ્ચેની અસલિયત મારે જાણવી હોય તો એ ઓમથી દૂર રહીને નહીં, નિકટ રહીને જ શક્ય બને. તેની બનાવટ પરખાય પછી તે છે અને હું છું!\nછાતીમાં જુસ્સો ભરીને તાનિયા નીકળી.\n‘ગુડ મૉર્નિંગ તાનિયા.’ અપાર્ટમેન્ટમાંથી નીકળીને તાનિયા થોડું ચાલી કે જૉગિંગથી પરત થતાં રમાબહેન મળી ગયાં, ‘આજે સાંજે ઑડિટોરિયમમાં જૂનાં ગીતોની કૉન્સર્ટ છે. રસ હોય તો આવજે. મળીશું’\n‘જી...’ મુખ મલકાવીને તાનિયા આગળ વધી. કેમ કહેવું કે હમણાં મને બીજા કશામાં રસ પડે એમ નથી!\nપોતાની ધૂનમાં ચાલતી તાનિયા પૂલ નજીક પહોંચી કે કોઈ સાથે અથડાઈ પડી.\n‘સૉરી...’ કહેતાં નજર મેળવી એવી જ અચરજ પામી : અ...ના...હત, તમે!\n‘તા...નિયા, તું!’ અનાહતે પણ એટલું જ આર્ય દાખવ્યું.\nસ્વિમિંગ-પૂલમાંથી નીકળેલા અનાહતનો પાણીનીતરતો દેહ મર્દાનગીથી ફાટ-ફાટ થતો લાગ્યો. તાનિયાને એ પણ અહેસાસ થયો કે આસપાસના માનવમહેરામણમાંથી કંઈકેટલી નજર અનાહતને નિહાળી લે છે : પુરુષો ઈર્ષાથી, સ્ત્રીઓ અહોભાવથી, કદાચ ઝંખનાથી!\n- જોકે કોઈના માત્ર શરીરસૌષ્ઠવથી મારે ભાન ભૂલવાનું ન હોય... તાનિયાનો સ્વભાવગત આત્મવિશ્વાસ દૃઢ થયો.\n‘તમને ભાળીને આનંદ થયો અનાહત. સફરમાં સાથે જ છીએ તો ફરી ક્યારેક નિરાંતે મળીએ.’\n‘શ્યૉર...’ અનાહત સહેજ ગંભીર બન્યો, ‘બરખાના કેસનું લેટેસ્ટ અપડેટ પણ તારી સાથે વહેંચવું છે. ’\nસાંભળીને તાનિયા રોકાઈ જવી જોઈતી હતી, પણ...\n‘હેય તાનિ...’ પૂલની સામી બાજુથી ઓમને હાથ હલાવીને સાદ પાડતો ભાળીને તાનિયાએ કદમ ઉપાડ્યાં, ‘ઓકે, સી યુ ધેન...’\nઅનાહત તાનિયાની દિશામાં જોઈ રહ્યો. તેની નજરમાં અકથ્ય ભાવ ઊપસીને અદૃશ્ય થઈ ગયો.\n‘શું વાત છે તાનિયા, મૂડમાં નથી?’\nકૉફી લઈને ખૂણાના ટેબલ પર ગોઠવાતાં ઓમે પૂછ્યું. અહીં મોકળાશભર્યું એકાંત હતું. રેસ્ટોરાંની ગ્લાસવૉલમાંથી ડેક અને દરિયો ઉજાગર થતાં હતાં. પૂલ-જિમ, જૉગિંગ - સહેલાણીઓ મનગમતી ઍક્ટિવિટીમાં મશગૂલ બન્યા છે ત્યારે હું ઓમ સાથે શું કરી રહી છું - જે એક ફ્રૉડ હોઈ શકે એમ છે! આજે જાણે જેમ્સ બૉન્ડનો આત્મા પ્રવેશ્યો હોય એમ મારા હાથે-ખભે સ્પર્શી લે છે, ફ્લર્ટિંગ કરતો હોય એમ વર્તે છે! ખરેખર તો મારે તેની અસલિયતનો તાગ લેવાનો છે... સો કમ ટુ બરખા કેસ. તાનિયાએ દમ ભીડ્યો કે...\n‘તાનિ, હમણાં કંઈ ન કહેતી...’ ઓમ બબડવાની જેમ બોલ્યો ને બીજી પળે તાનિયાએ જોયું તો અનાહતે બાજુના ટેબલ પર બેઠક લીધી.\nતેની સાથે નજર ટકરાઈ. તાનિયા મલકી, અનાહતે પણ સ્મિત વેર્યું, ‘વી મીટ અગેઇન!’ પછી ઓમને નિહાળ્યો, ‘હાય...’\n‘આ ઓમ છે...’ અનાહત કોઈ ગેરસમજ કરી લે એ પહેલાં તાનિયાએ ઉતાવળે ચોખવટ કરી, ‘સફરનો સહપ્રવાસી. ઓમ, આ છે અનાહત. કસ્ટમ્સમાં છે.’ કહીને ઉમેર્યું, ‘તમારામાં એક ચીજ કૉમન છે - ચિરૂટની ટેવ.’\nસાંભળીને બેઉના ચિત્તમાં એકસરખો પડઘો પડ્યો : અમારામાં બીજી એક ચીજ પણ કૉમન છે તાનિયા, પણ તને એ અત્યારે નહીં સમજાય!\n‘ત્યારે તો આપણી દોસ્તી પાકી...’ અનાહતે હાથ લંબાવ્યો. ઓમે હથેળી આપી. તાનિયા તેમના હસ્તધૂનનને નિહાળી રહી.


ખરાબ ક્રેડિટ સ્કોર સામે લોન મળે ખરી? | Is ThereaLoan If You HaveaBad Credit Score? - Gujarati Oneindia\nખરાબ ક્રેડિટ સ્કોર સામે લોન મળે ખરી?\n| Published: Tuesday, December 2, 2014, 13:49 [IST]\nખરાબ ક્રેડિટ સ્કોર ધરાવતી વ્યક્તિઓને નાણાભીડના સમયે લોન લેવામાં ઘણી મુશ્કેલી નડતી હોય છે. આ પ્રકારની વ્યક્તિઓ જોખમી ગ્રાહકોની કેટેગરીમાં આવતી હોય છે. કારણ કે તેમના નાદાર થવાની શક્યતાઓ વધારે હોય છે. આ કારણે બેંકર્સને તેમના ચોપડે ખરાબ લોન નોંધવાનો વારો આવે છે.\nઆ કારણે જ્યારે પણ ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો સાવધાની રાખવી જરૂરી હોય છે. આ ઉપરાંત લોનનું રિપેમેન્ટ પણ સમયસર કરવું જરૂરી છે. આમ કરવાથી વ્યક્તિ પોતાનો ખરાબ ક્રેડિટ સ્કોર સુધારી પણ શકે છે. ફરી જુનો વિશ્વાસ સંપાદન કરવામાં ઘણો સમય વીતી જાય છે.\nઓછા ક્રેડિટ રિસ્ક સાથેની પર્સનલ લોન્સ ઉંચા વ્યાજદરે મળે છે. જો કે તે જોખમી વધારે છે. જો કે એસબીઆઇ અને એચડીએફસી જેવી બેંકો વ્યક્તિની ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી અંગે ખુબ જ ધ્યાન રાખે છે. તેઓ આવા ગ્રાહકોને ફરીવાર લોન આપતા નથી.\nઆમ છતાં કેટલીક બેંકો જોખમ ખેડીને ખરાબ ક્રેડિટ સ્કોર ધરાવતી વ્યક્તિને લોન આપે છે. આ લોન બે પ્રકાની હોય છે. 1. સિક્યોર્ડ પર્સનલ લોન અને 2. અનસિક્યોર્ડ પર્સનલ લોન.\nસિક્યોર્ડ પર્સનલ લોન\nઆ પ્રકારની લોન મેળવવા અને લોન મંજુર કરાવવા માટે વ્યક્તિએ એસેટ કન્ટ્રોલર તરીકે સોગંદ લેવા પડે છે. એટલે કે આ માટેનો એક કરાર થાય છે જેમાં લોન મેળવનાર લોન આપનારને ખાતરી આપે છે કે જો તેઓ નિશ્ચિત સમયગાળામાં લોન ચૂકવી શકશે નહીં તો તેમણે ગિરવે મુકેલી વસ્તુ, જે વ્હીકલ, પ્રોપર્ટી કે અન્ય મૂલ્યવાન વસ્તુ હોય તેના પર પોતાનો હક જતો કરીને તે લોન આપનારને આપશે. આ પ્રકારની લોન વધારે અને લાંબા સમય માટે લોન મેળવવા ઇચ્છતી વ્યક્તિઓ માટે યોગ્ય છે.\nઅનસિક્યોર્ડ પર્સનલ લોન એવી લોન છે જેમાં વ્યાજ દર ઊંચો હોય છે અને સમયગાળો પણ ઓછો હોય છે. જો કે લોન કેટલી આપવામાં આવશે તેની મર્યાદા લોન આપનાર નક્કી કરે છે. આ બાબત લોન લેનારની જોખમ લેવાની ક્ષમતાને આધારે પણ નક્કી થાય છે. ખાસ જરૂર ના હોય તો આ પ્રકારની લોન લેવાનું ટાળવું જોઇએ.\nઆ પ્રકારની લોન લેનાર વ્યક્તિ પોતાની ક્રેડિટ ફરી બાંધી શકે છે અથવા તો ગુમાવી શકે છે. જો આપ નાદાર થશો તો આપે છેલ્લી તક હાથમાંથી ગુમાવી એમ સમજી લેવું જોઇએ.\nloan credit score લોન ક્રેડિટ સ્કોર\nStory first published: Tuesday, December 2, 2014, 13:49 [IST]


ગીતકાર મનોજ મુન્તાશીરે કહ્યું કે મુઘલો લૂંટેરા હતા, ભૂખમરા વચ્ચે શાહજહાંએ તાજમહેલ બનાવ્યો હતો > G.News\nHomeબોલીવુડગીતકાર મનોજ મુન્તાશીરે કહ્યું કે મુઘલો લૂંટેરા હતા, ભૂખમરા વચ્ચે શાહજહાંએ તાજમહેલ...\nમધ્યપ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં ગૌરવ દિવસના કાર્યક્રમમાં કલાકાર મનોજ મુન્તાશીર પણ પહોંચ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે મુઘલોની સાચી હકીકત જણાવા માટે મુઘલોને લૂંટારા કહ્યા. કાર્યક્રમ દરમિયાન મનોજ મુન્તાશીરે કહ્યું કે આપણને ખોટો ઈતિહાસ ભણાવવામાં આવ્યો છે.\nઆપણને કહેવામાં આવ્યું હતું કે જો શેરશાહ સૂરી, અકબર અને ખિલજી જેવા શાસકો ન હોત તો આપણે પાંદડા વીંટાળીને રહેતા હોત, પણ હવે આ મૂર્ખાઓને કોણ કહે કે આ પહેલા મોહંજોદડો પણ ભારતમાં જ હતું.\nકાર્યક્રમમાં મનોજ મુન્તાશીરે કહ્યું, હજારો વર્ષ પહેલા જ્યારે તમે નહોતા ત્યારે મુઘલો, મહાકાલનું મંદિર અમારી જગ્યાએ બંધાયું હતું. જ્યારે મુઘલો2ઇંટો પણ લગાડતા શીખ્યા નહતા, ત્યારે અમારી પાસે ક્ષત્રિય રાજાઓએ મંદિરો બંધાવ્યા હતા. અજંતા અમારી પાસે છે, ઈલોરા અમારી સાથે છે અને કોણાર્ક અમારી પાસે છે.\nજ્યારે શાહજહાં તાજમહેલનું નિર્માણ કરાવી રહ્યો હતો ત્યારે આ ભારત દેશમાં 35 લાખ લોકો ભૂખમરાથી મરી રહ્યા હતા. આવા સમયે એક રાજા એક કબરમાં9કરોડ રૂપિયા ખર્ચે છે, એટલા રૂપિયામાં તે સમયે આખા દેશમાંથી ગરીબી દૂર થઈ શકી હોત.\nમનોજ મુન્તાશીરે આગળ કહ્યું, એક તરફ અમે મહારાજ વિક્રમાદિત્યને જોયા અને એક તરફ આ લૂંટારુઓ અને ડાકુઓને પણ જોયા, તે અમારું દુર્ભાગ્ય હતું. તાજમહેલ બંધાવ્યો. પરંતુ હવે વામપંથી ઇતિહાસ આપણને કહેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે કે તાજમહેલ પ્રેમની નિશાની છે. ને હકીકત અલગ છે.\nPrevious articleઆ પેની સ્ટોકે માત્ર6મહિનામાં 30 હજાર રૂપિયાના કર્યા7કરોડ,2લાખ ટકા રિટર્ન આપ્યું\nNext article30 વર્ષ પછી ખુલશે આ રાશિના લોકોના ભાગ્યના તાળા, શનિ અને સૂર્યનો દુર્લભ યોગનો પડશે પ્રભાવ.\nકેન્દ્રમાં ગુજરાતઃ મોદી સહિત ત્રણ દેશોના PM4દિવસમાં ગુજરાતની મુલાકાત લેશે, મોરેશિયસ અને UKના PM પણ રાજ્યની મુલાકાત લેશે\nતમે પણ વિજેતા બની શકો છો: તેજસ ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતા9લોકોને શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર અને સોમવારે લકી ડ્રો, ટ્રેન દોડવાની આશ્ચર્યજનક ભેટ મળશે\nત્રીજા તરંગનો ભય ઓછો છે, પરંતુ તૈયારીઓ પૂર્ણ: સરકારી-ખાનગી હોસ્પિટલોમાં 300 મેટ્રિક ટન ઓક્સિજનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી, બીજા તરંગ દરમિયાન માત્ર 200 મેટ્રિક...


1 એપ્રિલથી લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પોલિસી માટે પ્રીમિયમ ઘટી જશે | Premium will decrease for life insurance policy from 1st April - Sambhaav News\n(એજન્સી)નવી દિલ્હી: જો તમે લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ (એલઆઈસી) પોલિસી લઈ રાખી હોય તો તમારા માટે ખુશખબર છે. આગામી નાણાકીય વર્ષ એટલે કે ૧ એપ્રિલ ૨૦૧૯થી લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ સસ્તો થઈ જશે. નવા નાણાકીય વર્ષથી લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પોલિસીનું પ્રીમિયમ સાતથી દશ ટકા ઘટી જવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જોકે આ ઘટાડાનો લાભ ૨૨થી ૫૦ વર્ષની વય ધરાવતા લોકોને જ મળશે.\nવાસ્તવમાં આ વય જૂથમાં આવનારા લોકોનો મૃત્યુદર ચારથી ૧૬ ટકા સુધી ઘટી ગયો છે. કેટલાક દેશોમાં ઈન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમમાં દર વર્ષે ફેરફાર કરવામાં આવે છે. ભારતમાં આ ફેરફાર દર પાંચ-છ વર્ષે કરવામાં આવે છે.\nહવે લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પોલિસીનું પ્રીમિયમ મોર્ટેલિટી ટેબલથી નક્કી કરવામાં આવશે. એટલે કે મૃત્યુદરના આધારે પ્રીમિયમ નક્કી કરાશે. અત્યાર સુધી પ્રીમિયમ નક્કી કરવા માટે ૨૦૦૬-૦૮નો ટેબલ આધારરૂપ હતો. નવા ફેરફારની અસર ટર્મ ઈન્સ્યોરન્સ પ્રોડક્ટ પર વધુ થવાની આશા છે.\nજો તેના આધારે પ્રીમિયમ નક્કી થશે તો ૫૦ વર્ષથી વધુ વય ધરાવનારા ગ્રાહકોને તેનો ફાયદો મળશે નહીં. એવી પણ આશા છે કે નવા બદલાવ બાદ વયોવૃદ્ધ ગ્રાહકોને ઈન્સ્યોરન્સ કવર પર પ્રીમિયમ વધી જશે. ટેબલ અનુસાર ૮૨થી ૧૦૫ વર્ષની વય ધરાવતા લોકોનો મૃત્યુદર ત્રણથી ૨૧ ટકા વધ્યો છે.\nહવે એ પણ સ્પષ્ટ થયું છે કે ઈન્સ્યોરન્સ લેનાર મહિલાઓના મૃત્યુદરમાં ઘટાડો થયો છે. આ ટેબલ અનુસાર ૧૪થી ૪૪ વર્ષની ઈન્સ્યોર્ડ મહિલાઓના મૃત્યુદરમાં ૪.૫થી ૧૭ ટકા સુધીનો સુધારો થયો છે અને તેથી આ વય જૂથની મહિલાઓ માટે પણ ઈન્સ્યોરન્સ કવરના પ્રીમિયમમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.


NASA, International space station to open for tourists from 2020; one night tariff Rs 25 lakh | 2020થી પર્યટકો માટે ખુલશે ઈન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન, એક રાતનું ભાડું રૂ. 25 લાખ - Divya Bhaskar\nNASA, International Space Station To Open For Tourists From 2020; One Night Tariff Rs 25 Lakh\nનાસાએ હાલ ISS સુધી જવા-આવવાનું ભાડું રૂ. 405 કરોડ રૂપિયા સુધીનું નક્કી કર્યું છે\nપર્યટકોને 30 દિવસ સુધી ISS રોકાવાની ઓફર, દર વર્ષે 12 પર્યટકો મોકલવામાં આવશે\nન્યૂયોર્ક: અમેરિકન સ્પેસ એન્જન્સી નાસાએ કહ્યું છે કે, 2020 સુધી ઈન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન (ISS)ને પર્યટકો માટે ખોલી દેવામાં આવશે. એટલે કે અંતરિક્ષમાં રિસર્ચ સિવાય પણ હવે લોકો ISS પર રોકાઈ શકશે. રિપોર્ટ્સમાં જણાવ્યા પ્રમાણે ISSનું એક રાતનું ભાડું 35 હજાર ડોલર (અંજારે રૂ. 25 લાખ) હશે.\nનાસાના ચીફ ફાઈનાન્સ ઓફિસર જેફ ડીવિટે શુક્રવારે જણાવ્યું કે, એજન્સી હવે ISSને આર્થિક લાભ માટે પણ ખોલી રહી છે. અમે તેનું માર્કેટિંગ પણ કરીશું. વર્ષ 2020 પછી દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા બે મિશન થશે. તેમાં પર્યટકોને 30 દિવસ સુધી ISS પર રોકાવાની ઓફર આપવામાં આવશે. દર વર્ષે 12 અંતરિક્ષ યાત્રી સ્પેસ પર જઈ શકશે.\nટ્રાન્સપોર્ટ વાહન બનાવી રહી છે સ્પેસ-એક્સ અને બોઈંગ: નાસાની યોજનાને એલન મસ્કની સ્પેસ-એક્સ અને બોઈંગ જેવી કંપની અમલમાં લાવશે. બંને કંપની અંતરિક્ષમાં જવા માટે ટ્રાન્સપોર્ટ વ્હીકલ તૈયાર કરે છે. સ્પેસ-એક્સે તાજેતરમાં જ તેમના ક્રૂ ડ્રેગન કેપ્સૂલનો ટેસ્ટ કર્યો હતો. જ્યારે બોઈંગ પણ સ્ટારલાઈનર સ્પેસક્રાફ્ટ ટેસ્ટ કરી રહી છે. કંપનીઓ કોન્ટેસ્ટ દ્વારા અંતરિક્ષ યાત્રા માટે લોકોની પસંદગી કરી રહી છે. અત્યારે ISS પર જવા-આવવાનું ભાડું 5.8 કરોડ ડોલર (402 કરોડ રૂપિયા) રાખવામાં આવ્યું છે.\nઅમેરિકાએ રશિયા સાથે મળીને બનાવ્યું ISS: ISSને અમેરિકા અને રશિયાએ 1998માં જોઈન્ટ પ્રોજેક્ટ અંર્તગત બનાવ્યું છે. ઘણાં અન્ય દેશ પણ થોડા સમય પછી તેના નિર્માણમાં જોડાતા ગયા હતા. જોકે મોટા ભાગનો કંટ્રોલ્સ અને મોડ્યુલ્સનો ખર્ચ અમેરિકાએ જ ઉઠાવ્યો છે. જોકે આ પહેલીવાર નથી થતું કે કોઈ પર્યટક ISSની મુલાકાત કરશે. આ પહેલાં 2001માં અમેરિકન બિઝનેસ ડેનિસ ટીટોએ રશિયાને2કરોડ ડોલર (અંદાજે રૂ. 139 કરોડ) ચૂકવીને સ્પેશ સ્ટેશનની મુલાકાત કરી હતી.\nટ્રમ્પે કહ્યું- નાસાએ ચંદ્ર પર ફરી જવાની વાત ન કરવી જોઈએ: અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ટ્વિટ કરીને નાસા પર પ્રહાર કર્યા છે. ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે, નાસાએ હવે ચંદ્ર વિશે વાત કરવાની બંધ કરી દેવી જોઈએ. તે અમે 50 વર્ષ પહેલાં કરી ચૂક્યા છે. આપણે હવે મંગળ જેવા અન્ય મોટા મિશન પર ફોકસ કરવું જોઈએ. ટ્રમ્પના આ ટ્વિટ પર ટ્વિટર પર તેમની મજાક ઉડવા લાગી છે. હકીકતમાં થોડા સમય પહેલાં જ સરકારે 2024 સુધી ચંદ્ર પર સ્પેસક્રાફ્ટ લેન્ડ કરાવવાની યોજના મુકી હતી. જોકે હવે ટ્રમ્પની ટ્વિટથી અસમંજસની સ્થિતિ ઉભી થઈ ગઈ છે.\n7.28 rpo એ બાંગ્લાદેશને 103 બોલમાં 125 રનની જરૂર છે


મઠારેલું સાહિત્ય – પી. કે. દાવડા – Aksharnaad.com\nHome » સાહિત્ય લેખ » મઠારેલું સાહિત્ય – પી. કે. દાવડા\nમઠારેલું સાહિત્ય – પી. કે. દાવડા 13\n21 Mar, 2017 in સાહિત્ય લેખ tagged પી. કે. દાવડા\nઓગણીસમી સદીના અંત સુધી હિન્દુસ્તાનમાં સાહિત્યના પુસ્તકો છાપવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ ન હતી.\nઅઢારમી સદી પછીના સાહિત્યની થોડી હસ્તપ્રતો મળી આવી છે, નરસિંહ-મીરાંના સમયની હસ્તપ્રતો પણ ઉપલબ્ધ નથી. જે કંઈ હસ્તપ્રતો ઉપલબ્ધ છે, એ અલગ અલગ હસ્તાક્ષરોમાં હોવાથી અન્ય લોકોએ સાચવી રાખવા લખી રાખી હોય, અથવા કોઈએ લહિયાઓ પાસેથી લખાવી અને સાચવી રાખી હોવાનો સંભવ છે. એ સમયનું સાહિત્ય, જે મુખ્યત્વે ભક્તિ સાહિત્ય હતું, એ કંઠોપકંઠ સચવાયેલું હતું, જે વીસમી સદીમાં છાપવાની સેવાઓ ઉપલબ્ધ થયા બાદ પુસ્તક સ્વરૂપે ઉપલબ્ધ થયું. આને કારણે આજે આપણે જે નરસિંહ – મીરાંની રચનાઓ વાંચીએ છીએ, એ નરસિંહ – મીરાંની મૂળ રચનાઓ કરતાં ખૂબ જ અલગ છે.\nસંસ્કૃત પછી પ્રાકૃત અને ત્યાર પછી જૂનું ગુજરાતી અને ત્યારબાદ આજે બોલાતું અને લખાતું ગુજરાતી, આ પ્રત્યેક તબક્કે મૂળ કૃતિઓમાં ફેરફારો થયા છે એના અનેક પુરાવાઓ મળી આવ્યા છે.\nઅહીં હું નરસિંહ મહેતાની મૂળ કૃતિઓ અને એમાં ફેરફાર થયા હોય એવી એક બે કૃતિઓ નમૂના તરીકે આપું છું, એ ઉપરથી તમને ખ્યાલ આવશે કે આજે આપણે “જળકમળ છાંડી જાને બાળા..” કે “જાગને જાદવા, કૃષ્ણ ગોવાળિયા..” કે “વૈષ્ણવજનતો તેને રે કહીયે..” ગાઈએ છીયે, એની મૂળ રચનાઓના શબ્દો કેવા હશે.\nછાપકામની સગવડ મળ્યા પછી, સંકલનકારોએ અને સંપાદકોએ પણ મૂળ રચનાઓમાં સુધારા-વધારા કર્યા હોવાના પૂરાવા છે.\nઆજે આપણે જે રચનાઓને, એ સમયગાળામાં આટલું ઉચ્ચપ્રકારનું સર્જન થતું હતું કહીને નવાજીએ છીયે, એમાં થોડો વિવેક દર્શાવવાની જરૂર છે. આ વાત હું એ મહાન સર્જકોને ઉતારી પાડવા નથી કહેતો, માત્ર એક તર્કબધ્ધ વાત રજૂ કરૂં છું. ઝવેરચંદ મેધાણીની ખૂબ જ પ્રખ્યાત રચના “છેલ્લો કટોરો” ના મૂળ શબ્દો આ પ્રમાણે હતા,\n“છેલ્લો ક્ટોરો ઝેરનો આ પી જજો બંધું,\nસાગર પીનારા અંજલી નવ ઢોળજો બંધુ.”\nગાંધીજીને આ કવિતા પહોંચાડતા પહેલાં, ફૂલછાબ અને જન્મભૂમિના અધિપતિ અમૃતલાલ શેઠે બંધુની જગ્યાએ બાપુ શબ્દ વાપરી, ગાંધીજીને પહોંચાડેલી. આ ફેરફારે મેઘાણીને ગાંધીજીના મુખે રાષ્ટ્રશાયર બનાવી દીધા.\nહવે નરસિંહ મહેતાની મૂળ શબ્દોવાળી પંક્તિઓ અને એને મળતા શબ્દોવાળી આજે ઉપલબ્ધ પંક્તિઓ જોઈએઃ\nઘના ગ્રંથ ગરબડ કરી, વાત નવ કહી ખરી, જેણે જેમ જાણું, તેણે તેમ કીધું;\nઆત્માનું કારજ, કોઈ ધકી નવ સરૂં, અછે કરમને માથે દોશ જ દીધું.\nગ્રંન્થે ગડબડ કરી, વાત ન ખરી કહી, જેહને જે ગમે તેને તે પૂજે;\nમન – વચન – કર્મથી આપમાની લહે, સત્ય છે એ જ મન એમ સૂઝે.\n(૧) મૂળ ભાષામાં છે, જ્યારે (૨) હાલમાં વપરાતી ભાષામાં છે.\nહવે એક આખી રચનાનો દાખલો જોઈએ. પહેલા મૂળ ભાષામાં અને પછી હાલમાં વપરાતી ભાષામાંઃ\nહું ખરે તું ખરો, હું વિના તું નહીં, હું રેહીશ તાંહાં લગી, તું રેહઈશ;\nહું જતે તું ગઓ, અનિરવાચી રહો, હું વિના તુંને કોણ કહેશે?\nસગુઅણ હોએ જાંહાં લગી, નિરગુણ તાંહાં લગી, તમ કહે સદગુરૂ વાત સાચી,\nસગુણ સમતાં નિર્ગુણ ગઓ છે શમી, શેખ પૂરણ અનિરવાચી.\nશિવને જીવતો, ના એ છે હે કજો, જીવ હોએ તાંહાં લગે શિવ હોએ,\nજીવ સમતાં, શિવ સહેજે સમાઈ ગઓ, ટલીજા એ ધંધનામદોએ.\nતાહેરા માહેરા નામનો નાશ છે, લુંણને નીર દ્રષ્ટાંત જોતે,\nમેહેતો નરશઈ કેહે, વસ્તુ વિચારતાં, વસ્તુ રૂપ થાશે વસ્તુ પોતે.\nહું ખરે તું ખરો, હું વિના તું નહીં, હું રેહઈશ ત્યાં લગી તું રહેશે.\nહું જતે તું ગયો, અનિર્વાચી રહ્યો, હું વિના તું તને કોણ કહેશે?\nસગુણ હોય જયાં લગી, નિર્ગુણ ત્યાં લગી, તેમ કહે સદગુરૂ વાત સાચી;\nસગુણ શમતાં ગયો છે નિર્ગુણ શમી, સુખ પૂરણ રહ્યો રે અનિર્વાચી.\nશિવને જીવનો ન્યાય તે એક છે, જીવ હોય ત્યાં લગી શિવ હોયે;\nજીવ શમતાં શિવ-સાંસો શમાઈ ગયો, ટળી જાય દ્વન્દે નામ દોયે.\nતાહરાં માહરાં નામનો નાશ છે, જેમ લૂણ-નીર દ્ર્ષ્ટાંત જો તે;\nમહેતા નરસૈં કહે, વસ્તુ વિચારતાં વસ્તુ રૂપે થાશે રે વસ્તુ પોતે.\nઆ સંદર્ભમાં બીજી એક વાતનો પણ ખ્યાલ આવે છે. એ સમયમાં કોપીરાઈટ જેવી કોઈ વિચારધારા અસ્તિત્વમાં ન હતી. દરેક ભક્ત કવિ, અન્ય ભક્ત કવિઓની રચનાઓમાંથી થોડી પંક્તિઓ, મામુલી ફેરફાર સાથે, પોતાની રચનામાં સામીલ કરી દેતા.\nક્યારેક ક્યારેક તો અનેક પંક્તિઓ ઉછીની લઈ, પોતાની રચના તરીકે રજૂ કરતા. રાજસ્થાનમાં બોલાતી ભાષા, વૃજભાષા અને આવી અન્ય ભાષાઓની રચનાના વિચારો અને શબ્દો પોતાની રચનામાં લઈ, લોકો સમક્ષ રજૂ કરતા. આને લીધે મૂળ રચના કોની હતી એ ચોક્ક્સપણે કહેવું મુશ્કેલ છે. આપણે એક બે ઉદાહરણ જોઈયે.\nનરસિંહ મહેતાનું આ પદ જુઓ…\n“મોહમાયા લેપે નહીં તેને, દૃઢ વૈરાગ્ય જેના મનમાં રે,\nરામનામ શું તાળી રે લાગી, સકળ તીરથ તેના તનમાં રે … વૈષ્ણવજન\nહવે એ સમયના કવિ વાછાના પદ જુવો…\nમાયા માટે લોપાએ નહી ને ધારે વૈઇરાગ મનામાં હારે,\nરામનામ શું ખાલી રાખે અડશેઠ તીરથ મનમાં હારે..\nનરસિંહ મહેતાનું પદ-\nવણલોભીને કપટ રહિત છે, કામ-ક્રોધ નિવાર્યા રે,\nભણે નરસૈંયો તેનું દર્શન કરતાં કુળ ઈકોતેર તાર્યા રે..\nહવે વાછાનું આ પદ….\nનિર્લોભીને કપટ રહિત કામ-ક્રોધને માર્યા રે,\nતેવી શ્ણવના દરશન કરતાં કુળ ઇકોતેર તાર્યા રે…\nહવે પ્રશ્ન એ કે આ બે પદમાંથી મૂળ પાઠ કયો? વળી પદના મૂળ કર્તા કોણ? નરસિંહ કે વાછો?\n13 thoughts on “મઠારેલું સાહિત્ય – પી. કે. દાવડા”\nvkvora2001 Atheist Rationalist August 10, 2018 at 9:02 AM\nમુળ પ્રત ને પછીની પ્રતમાં ફેરફાર સામાન્ય લોક દ્વારા થાય છે. એટલું જ નહીં ઘણીં વીવેચક જે રજુઆત કરે છે એ મુળ કરતાં અલગ હોય છે અને એને માન્ય ઘણવામાં આવે છે.\nHarnish Jani April 11, 2017 at 11:03 PM\nઆ નરસિંહના ઓરીગીનલ પદો આપને ક્યાંથી મળ્યા. અઅપનિ લેખ વાંચતા આનંદ આનંદ .ધન્યવાદ.\nMERA TUFAN March 24, 2017 at 2:14 PM\nNice examples. Can has been getting kicked, and will be kicked in many shapes down the road.\nPravin Shastri March 23, 2017 at 3:22 AM\nજો કે સાહિત્યિક સંશોધનમાં બીજી કોઈ કોમેન્ટ કરવાનું મારું ગજું નહિ….પણ ઘણું જાણવા મળ્યું.\nસુબોધભાઇ March 22, 2017 at 2:51 AM\nગુજરાતી ભાષામા વલ્લભભાઈ ભટ્ટે શ્રી બહુચરાજી માતા નો “આનંદનો ગરબો ” તેમજ માઇ સ્તુતિ ના ઘણા પદો/ભકિત ગાન સંવત-૧૬૦૦ મા રચેલા. એવી જ રીતે ” શિવાનંદ સ્વામી ” માટે પણ કહી શકાય. ( માતાજીની આરતી વગેરે ) આથી આ રચનાઓ હાલ ના સ્વરૂપે કેવી રીતે સચવાઈ ને\nઆપણે પ્રાપ્ત કરી હતી. …\nતે જાણી શકાય એવો આગ્રહ છે\nRajul Kaushik March 21, 2017 at 11:14 PM\nસરસ અને રસપ્રદ સંશોધન. અત્યંત ઝીણવટભર્યા અભ્યાસ પછી અમારા સુધી જે અર્ક પહોંચે છે તે જાણવા- માણવાનો આનંદ આવે છે.\nPravin Shah March 21, 2017 at 5:29 PM\nવાહ, નરસિંહ મહેતા રચિત અસલી પંક્તિઓ જાણવા મળી. મજા આવી ગઈ.\nકદાચ થોડું એવું પણ હોય કે એ જમાનામાં ગુજરાતી ભાષાની ચોક્કસ જોડણી નક્કી થયેલી ન હોવાથી, કવિઓ શબ્દોની જોડણી પોતાની રીતે કરતા હોય. દા.ત.\n‘સગુણ’ ને બદલે ‘સગુઅણ’\nસુરેશ જાની March 21, 2017 at 5:15 PM\nસરસ સંશોધન. ભાષા શાસ્ત્રીઓ માટે બહુ જ મજાનો વિષય.\nજો કે, બન્ને પાઠ પણ ટાઈપ સેટમાંથી જ લીધા હશે ને? જેણે મૂળ હસ્તપ્રત પરથી ટાઈપ કર્યું હશે , તેની ચિવટ પર બહુ આધાર રાખે છે. અભ્યાસુ ભાષાશાત્રીઓ એવી હસ્તપ્રત પર સંશોધન કરીને લેખ લખે , તો આ રસપ્રદ વિષયને પૂરતો ન્યાય મળે.\nબીજી અને અગત્યની વાત – કોઈ પણ સંશોધન લેખમાં સંદર્ભ સૂચિ હોવી બહુ જ જરૂરી છે. તો જ અભ્યાસુ માણસોને તે દિશા બતાવી શકાય.\nJayendra March 21, 2017 at 10:34 AM\nInteresting presentation! I wonder what was the source or reference for Mr. Davada’s research? Can I get an answer?\nસુરેશ જાની March 21, 2017 at 5:17 PM\nમને આ કોમેન્ટ ગમી. ઉપર જણાવેલ ‘અગત્યની વાત’ પણ આપના સૂચન સાથે સુસંગત છે.\nP. K. Davda March 21, 2017 at 9:31 PM\nઆ લેખ તૈયાર કરવા માટે મેં અનેક શ્રોતનો અભ્યાસ કર્યો છે, પણ એમાં મોટા ભાગના પીએચ.ડી. ના વિદ્યાર્થીઓના થીસીસ મને વધારે ઉપયોગી થયા હતા. દરેક શ્રોતમાંથી માત્ર મેં ઉદાહરણો જ લીધા છે, બાકીનું લખાણ અને વિચાર મારા પોતાના છે. મેં ઘણીવાર જોયું છે કે રહીમ અને કબીર બન્નેના નામે એકના એક દોહા છે.\nભાષાનો ઈતિહાસ મેં ઘણીવાર વાંચ્યો છે. સંસ્કૃતમાંથી પ્રાકૃત, પ્રાકૃતમાંથી જૂનું ગુજરાતી, પછી ગાંધી યુગનું ગુજરાતી. મને થયું કે નરસિંહ-મીરાં ગાંધીયુગના ગુજરાતીમાં કેવી રીતે લખી શકે? બસ એટલે જ આ વિષયમાં મેં શોધખોળ આદરી. એક ઉદાહરણ આપું,\nપુત્તેં જાયેં કવણું ગણું, અવગણું કવણું મૂવેણ,\nજો બપ્પીકી ભૂમિ ચંપી જઈ અવરેણ?\nઆ પ્રાકૃતનું આધુનિક સ્વરૂપ આવું હોઈ શકે\nપુત્ર જનમ્યાથી કોણ ગુણ, અવગુણ કોણ મર્યાથી,\nજો બાપુકી ભૂમિ ચાંપી જાય બીજાથી?\nJayendra March 22, 2017 at 9:32 AM\nઆપના ઉત્તરથી આનંદ થયો. પણ માફ કરજો કે આ જે પીએચડી ની થીસીસની વાત કરી તો તેનો રેફરન્સ આપવો પણ જરુરી છે. આમ કરવાથી તે થીસીસ લખવાવાળાને ઉત્તેજન અને આનંદ મળે કે મારુ કાર્ય ઉપયોગી છે. સાથેસાથે મારા જેવા કોયને સંસોધન કરવાનો શોખ હોય તો તેને પણ દિશા સુચન થાય. આ સાથે સુરેશભાઈ જાનીનો પણ આભાર, જેણે મારી વાતને સાથ આપ્યો.\njacob March 21, 2017 at 9:46 AM\nGood information indeed.\n← માઈક્રોકાવ્યો.. – પારસ હેમાણી\nતારા જન્મદિન પર – ભરત કાપડીઆ →


કયારે ઠંડી પડશે? લોકોમાં ઉઠતો સવાલ\nડીસેમ્બર ચાલે છે પણ ઠંડી જામતી નથી\nઅમદાવાદ, તા.૭: શહેરમાં હજુ શિયાળો બરાબર જામ્યો નથી. લદ્યુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતા ૫.૭ ડિગ્રી સેલ્સિયસ ઊંચું ગયું છે એટલે હજુ શિયાળા માટે રાહ જોવી પડશે. દર વર્ષે ડિસેમ્બરમાં અનુભવાય છે તેવી ઠંડી આ વખતે લાગતી નથી. જો કે, શુક્રવારે વાદળાથી દ્યેરાયેલા આકાશ અને પવનની દિશા બદલવવાને લીધે શહેરીજનોને ઠંડીનો અનુભવ થયો હતો. હવામાન વિભાગની આગાહી પ્રમાણે, અમદાવાદમાં આગામી થોડા દિવસો સુધી તાપમાન ૨૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ જ રહેશે. કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા નહીં મળે.\nઆ વર્ષે અરબી સમુદ્રમાં પાંચમું વાવાઝોડું 'પવન' આફ્રિકાના દરિયાકાંઠા નજીક સક્રિય થયું છે. જેના કારણે શુક્રવારે સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠા વિસ્તારોમાં હળવો વરસાદ પડ્યો હતો. હવામાન ખાતાનું કહેવું છે કે, વાવાઝોડાની દિશા બદલાતા હવે તે ભારતથી દૂર જતું રહ્યું છે. એટલે આગામી દિવસોમાં તેની ખાસ અસર વર્તાશે નહીં.\nજો કે, શહેરીજનો તો કાતિલ શિયાળા માટે સજ્જ થઈ ગયા છે. ગરમ કપડાં કબાટમાંથી કાઢીને ઠંડીની ઋતુ સામે રક્ષણ મેળવવાની પૂરતી તૈયારી કરી લીધી છે. દિવસનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં ૦.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ નીચું હતું તેમ છતાં રાતનું તાપમાન હજી વધારે છે, તેમ હવામાન ખાતાએ જણાવ્યું.\nહવામાન વિભાગના અધિકારીએ જણાવ્યું, 'આખા ગુજરાતમાં કડકડતી ઠંડી કયાંય નોંધાઈ નથી. ગુજરાતભરમાં લગભગ લદ્યુત્તમ તાપમાન ૧૯થી ૨૩ ડિગ્રીની વચ્ચે નોંધાયું હતું. જે લાંબાગાળાની સરેરાશ કરતાં ઊંચું છે. માત્ર કચ્છ અને ડીસા જ બે એવા સ્થળો છે જયાં તાપમાન ૨૦ ડિગ્રી સેલ્સિયની નીચે હતું.


June 27, 2012 Krishnkant Unadkat Uncategorized 0\nકેટલાં લોકો ‘આજ’માં જીવે છે? મોટા ભાગના લોકો કાં તો ગઈકાલમાં અથવા તો આવતીકાલમાં જીવે છે. કાલની ચિંતામાં લોકો આજનું ગળું રૃંધી નાખે છે. આપણે આપણી કેટલી ક્ષણોની ઠંડા કલેજે હત્યા કરીએ છીએ? ઘણા લોકો પોતાના જ કાતિલ હોય છે. પાંચ મિત્રો ભેગાં થયા. બધા મસ્તીથી વાતો કરતા હતા. એક મિત્ર વારંવાર ચૂપ થઈ જતો હતો. ક્યાંક ખોવાઈ જતો હતો. એક કલાક સુધી એ કંઈ બોલ્યો નહીં. એક મિત્રએ પૂછયું કે તું ક્યાં છે ? મિત્રએ જવાબ આપ્યો કે, તમારી સાથે જ છું.\nઆવું ચૂપ રહેવું પણ શાંતિ તો આપતું જ નથી. જ્યાં આપણી હાજરીની નોંધ લેવાતી ન હોય ત્યાં ગેરહાજર રહેવું એ પણ એક જાતનું મૌન છે. એક માણસે સરસ વાત કરી હતી કે હું એવી જગ્યાએ જતો નથી જ્યાં મારી હાજરીની નોંધ લેવાતી નથી. તમે જ્યાં જતાં નથી ત્યાં તમારી ગેરહાજરીની નોંધ લેવાય છે? માણસ જિંદગીમાં કેટલું બધું ધરાર કરતો હોય છે. જવું પડે, કરવું પડે, બોલવું પડે, કોઈને ખરાબ લાગે… આવા વિચારોમાં જ માણસ ઘણું બધું ધરાર કરતાં હોય છે. કોઈને સારું લગાડતો માણસ ક્યારેય એ નથી વિચારતો કે મને આ કેવું લાગે છે? મને આ શોભે છે?


બંસી કાહે કો બજાઈ : પ્રકરણ ૫ – વેબગુર્જરી\nby Ashok Vaishnav • July 15, 2018\nત્યાર પછી ચંદ્રાવતીની દરેક પરોઢ અસ્ત થતા ચંદ્રપ્રકાશમાં ફૂલ પરથી સરી પડતા ઝાકળની જેમ વીતવા લાગી. વિશ્વાસ રોજ ઘોડેસ્વારી કરવા રાવરાજા સાથે તેમના બંગલા પાસેથી નીકળે ત્યારે ચંદ્રાવતી અને તે એકબીજાને સ્મિતથી કે હાથ ઉંચો કરીને અભિવાદન કરવા લાગ્યાં.\nડૉક્ટરસાહેબ બપોરના આરામ બાદ ચ્હા-પાણી પરવારી સાડા ચાર – પાંચના સુમારે હૉસ્પિટલ જવા નીકળે ત્યારે દીકરીને હૉલમાં કોચ પર બેસી અભ્યાસ કરતી જોઈને કહેતા, “વાહ! પરીક્ષા માટે કેટલું વાંચી રહી છે અમારી દીકરી! જો, આમ આખો દિવસ વાંચતી રહીશ તો તારી આંખો બગડી જશે.”\nજવાબમાં ચંદ્રાવતી શું કહે? ‘અભ્યાસ શાનો અને વાત શાની! પુસ્તકના પાનાંઓમાંથી તો પેલો તોફાની બારકસ, મેઘશ્યામ સાંવરિયો વિશ્વાસ ડોકિયું કરીને હાસ્ય કરી રહ્યો હોય છે! તેની ભમર વચ્ચે ચંદ્રકોર જેવી રેખા, એક ભમર ઉંચી કરીને બોલવાની ઢબ, એનો રાજસી રુવાબ, કિમતી પોશાક અને કપડાં પર છંટકાવ કરેલા મર્દાનગીભર્યા સેન્ટની ફોરમ – બધું નજર સામે આવે છે!\n‘વિશ્વાસ પવાર આવીને મળ્યો તે દિવસથી વાંચન પરનું ધ્યાન ખુલ્લામાં મૂકેલા કપુરની જેમ ઊડી ગયું હતું. પુસ્તક ખોલતાં જ તેની મૂર્તિ પાનાં પાનાં પર દેખાવા લાગે છે અને અક્ષરો કોણ જાણે ક્યાં રફુચક્કર થઈ જતા હોય છે!\n‘ફર્સ્ટ ડિવિઝન નહી મળે તો ઘરના લોકો કરતાં શાળાનાં હેડમિસ્ટ્રેસ મિસ જોહરી, છોકરાઓની શાળાના હેડમાસ્તર બર્વે સાહેબ અને ખાસ તો તેમનાં પત્ની – બર્વેકાકી, તેની પોતાની પ્રાણથી પ્યારી સાહેલી શીલા દિઘે – આ બધાંને દુ:ખનો આંચકો લાગશે…પણ મારા અભ્યાસમાં વ્યત્યય લાવનાર વ્યક્તિ કોણ છે, અને મારા પુસ્તકોમાં ધામા નાખીને એ બેઠો છે તેની આ લોકોને કેવી રીતે ખબર પડે?\n‘બીજાંઓનું તો ઠીક, પણ એકલી શીલાને તો મારે કહેવું જ પડશે. પ્રેમનો સૌરભ હવે મારા મનની કુપ્પીમાં સમાતો નથી. એ તો તા-થૈ, તા-થૈ કરીને નાચીને ઉડવા લાગે છે!’\n“હવે બહુ થઈ ગઈ તારી પઢાઈ,” ડૉક્ટરસાહેબ બોલ્યા. ”જરા આરામ કર.પરમ દિવસે હેડમાસ્તર સાહેબને ઘેર ગયો હતો ત્યારે તેમનાં પત્ની બારણાં પાછળથી શું બોલ્યાં ખબર છે? કહે, ‘ડાક્ટરસા’બનાં બન્ને સોકરાં એકદમ ગ્યાલેન્ટીજેન્ટ છે! અમારા સાહેબનું તો ઈમની નેહાળના સોકરાંઓની કૉપી જાંચતાં જાંચતાં માથું દુ:ખવા લાગી જાતું હોય સે! કન્યા શાળાની હેડમાસ્ટરનીબાઈ ચંદ્રાવતીની કૉપી અમારા સાહેબ પાસે ખાસ મોકલાવે. પછી સાહેબ તેમના કલાસમાંના સોકરાંવને આ કૉપી પઢીને હંભળાવતા હોય છે,” કહી ડૉક્ટરસાહેબ ખડખડાટ હસવા લાગ્યા. બર્વે સાહેબનાં પત્ની સાવ ગામડા ગામનાં. નોટબુકને હિંદીમાં કૉપી કહે અને ‘તપાસવા’ને ‘જાંચવા’નું કહેવાય, તે તેમની ગામઠી મરાઠીમાં સહજ રીતે ઉતરી ગયું હતું.\n“બાબા, બર્વે કાકી તો તમને ખુશ કરવા અમારી બુદ્ધિમત્તા માટે ગમે તે બોલી જતા હોય છે. ઈન્ટેલિજન્ટને બદલે ગ્યાલેન્ટિજન્ટ’ અને ‘પેપર તપાસવા’ કહેવાને બદલે ‘કૉપી જાંચવી’ એવું થોડું બોલતાં હશે?” ચંદ્રાવતી હસીને બોલી.\n“ચાલે એ તો. તેમનો આખો જન્મારો બુંદેલખંડમાં ગયો છે તેથી આમ બોલતાં હોય છે. ચાલો, ઉઠો હવે. બહુ થયું વાંચવાનું. વાંચવાની રજાઓ પડી છે એનો અર્થ એવો નથી ચોવિસે ઘંટા વાંચનમાં જ ગાળવાનાં હોય. જાવ તો, ગામમાં બહેનપણીઓને ત્યાં ચક્કર મારી આવો,” ડૉક્ટરસાહેબ બોલ્યા.\n“કાલે શીલા દિઘેને ઘેર જવાની છું.”\n“આજે જ ચાલી જા ને? રામરતનને તાંગો જોડવાનું કહે.”\n“આજે તો હું ગણેશ બાવડી (વાવ) જવાની છું.”\n“હા, બાબા. બાવડીના ગણેશજીના એકવીસ વાર દર્શન કરવાની મેં બાધા રાખી છે. દર મંગળવારે જઉં છું. આજે ત્રીજો મંગળવાર છે.”\n“શાની બાધા રાખી છે?”\n“મૅટ્રિકમાં ફર્સ્ટ ડિવિઝન આવે તે માટે.”\n“એના માટે તારે બાધા રાખવાની શી જરુર છે? એ તો તને બાધા વગર પણ મળી જશે.”\n“પાગલ છે અમારી દીકરી!”\nપુસ્તક બંધ કરી ચંદ્રાવતી બહાર વરંડામાં આવી. જોયું તો શેખર માળીના છોકરા સાથે ગિલ્લી દંડો રમવામાં મશગુલ હતો. નજીક શેતુરના ઝાડને ટેકીને જામુની ખડી હતી.\n“સેખર ભૈયા, હમેં ભી સિખા દો ના, ગુલ્લી ખેલને;” જામુની આર્જવતાથી શેખરને વિનવી રહી હતી.\n“ચલ, હટ! લડકિયોંકો ગુલ્લી દંડા ખેલના નહિં સિખાયા જાતા,” શેખરે જવાબ આપ્યો.\nજાનકીબાઈ સાંજની રસોઈની તૈયારીમાં પડ્યાં હતાં. ચંદ્રાવતીએ બાથરુમમાં જઈ હાથ-મ્હોં ધોયાં અને વાળ સરખા કર્યા. પાઉડર-કંકુ લગાવી, કબાટમાંથી લિંબોળી રંગની નાજુક બૂટાંવાળી ચંદેરી સાડી પહેરી પૂજાઘરમાં ગઈ અને હાથ જોડીને ઉભી રહી.\nદીકરીની સપ્રમાણ શરીરયષ્ટિને રસોડામાંથી નીરખતાં જાનકીબાઈએ મનોમન મુંબઈથી તેમનાં ભાઈએ મોકલાવેલ મુરતિયાઓનાં લિસ્ટમાંથી એક પછી એક માતબર છોકરા સાથે તેની જોડી ગોઠવવાનું શરુ કર્યું.\nપ્રાર્થના પૂરી કર્યા બાદઆંખ ખોલીને ચંદ્રાવતીએ જોયું તો જાનકીબાઈ તેની તરફ એક ટસે જોઈ રહ્યાં હતાં.\n“બા, આમ શું જોઈ રહી છે? તૈયાર થઈ જા. આપણે ગણેશ બાવડી જવું છે ને?”\n“તું જ જઈ આવ બાલકદાસ સાથે. દર મંગળવારે ત્યાં જવું મને કેમ ફાવે? આવી આલતુ ફાલતુ માનતા રાખવાની શી જરુર હતી? આપણા પૂજાઘરમાં છે તે ગણપતિની માનતા રાખવી હતી ને? ઘરના અને બાવડીના ગણેશજીમાં શો ફેર છે?”\n“પણ બા, તે દિવસે પંડિતજીએ નહોતું કહ્યું કે મારી કુંડલીમાં મંગળનો બહુ તેજ કુપ્રભાવ છે, તેથી બાવડીવાળા ગણેશજીનું વ્રત રાખ?”\n“લે, કર વાત! મને કહે જોઉં કે પરીક્ષાને મંગળ સાથે કશી લેવા દેવા હોય છે? મંગળનો સંબંધ તો લગન સાથે હોય.”\n“એ જવા દે. હવે પછી તું કહીશ તેમ કરીશ.”\n“લગન માટે તારે ગણેશજીનાં વ્રત કે બાધા રાખવાં હોય તો ભલે, પણ પરીક્ષાને આટલું બધું મહત્ત્વ આપવાની જરુર નથી. ફર્સ્ટ ડિવિઝન મળે કે ન મળે, આપણે ક્યાં ઘોડા પર સવાર થઈને જવાનું છે?”\nઘોડા પર સવાર થઈને જવાની વાત સાંભળી ચંદ્વાવતી ચોંકી ગઈ.\n“તું સત્વંતીને સાથે લઈ જા,” ચિંતાયુક્ત સ્વરે જાનકીબાઈ બોલ્યાં.\n“એ તો નીકળી ગયા હશે હનુમાનજીના મંદિરમાં ભજન સાંભળવા. મેં તેમને ઘણી વાર કહ્યું હતું ચાલો ગણેશ બાવડી. વનવગડામાં આવેલી વાવના પાણીમાં ઘડેલી ગણપતિની પ્રચંડ મૂર્તિ એક વાર તો જુઓ, પણ એ આવ્યાં જ નહીં.”\n“આ બુંદેલાઓથી તો તોબા! એમને બુદ્ધિદાતા દેવ ગણેશજીની મહત્તા ક્યાંથી હોય? સદીઓ પુરાણી વાવ, આજુબાજુ ઘનઘોર જંગલ છે પણ વાવનું પાણી કાચ જેવું સ્વચ્છ! અત્યાર સુધી કાવડની કાવડ ભરીને વાવનું પાણી રાજમહેલમાં જતું. હવે જાય છે કે નહી, રામ જાણે!”\nજુની વાવના પાણીમાં ઘડેલી ગણેશજીની મૂર્તિ ખરેખર ભવ્ય અને અદ્ભૂત હતી. લાલ પત્થરમાં કંડારાયેલા ગણેશજીના મુકુટની કલગી વાવના કાંઠાને અડતી હતી. ગળામાં ગુંથાયેલા હારની લડી, હીરા કંઠી, હાથે – પગે સિંધિયા-શાહી કંકણ અને પગમાંના કડલાંનું શિલ્પકામ ઝીણવટભર્યું હતું. ગણેશજીએ પહેરેલા પીતાંબરની કિનાર, કમર પર પીતાંબરમાં પાડેલી પાટલી અને તેની ગડીઓ પાણીમાંથી પણ સ્પષ્ટ રીતે દેખાતી હતી. આ દૃશ્યને અંતર્દૃષ્ટિ સામે લાવી જાનકીબાઈએ કહ્યું, “આ બુંદેલાઓને શિલ્પકળાની અને વિદ્યાદાતા ગણેશની મહત્તાની શી પડી છે? એમને તો બસ, રામલીલા અને રાધા-કૃષ્ણનાં રાસ ભજવાતાં જોવા મળે એટલે પત્યું. એટલે જ તો આ લોકો પછાત રહ્યા છે!”\nબાનું સ્વગત વક્તવ્ય સાંભળતાં સાંભળતાં ચંદ્રાવતીએ પૂજાની તૈયારી પૂરી કરી અને બોલી, “બા, મને મોડું થાય છે. હું તો આ નીકળી.”\n“બાલકદાસ,” જાનકીબાઈએ સાદ પાડ્યો, “જીજીસાહેબની સાથે ગણેશબાવડી જા તો! અને સાંભળ, બાવડીના પાણીને અડકવાનું નથી, સમજ્યો?”\n“મો કો ટેમ કિતૈ?” સિકત્તરે જવાબ આપ્યો, “બડી માલકિન, આપ જ કહો, હું ભેંસ ક્યારે દોહું? અને બંગલામાં લોબાનનો ધૂપ નહી કરું તો રાતે મચ્છર ચાવી ખાશે સૌને. પછી મંદિરમાં દર્શન કરવા અને રામકથા સાંભળવા ક્યારે જઉં?”\n“આ…હા…રે સિકત્તર! જાતનો આહિર છે, પણ દિમાગ બામણ-ભટ્ટ કરતાં પણ ચઢી જાય એવો છે!”\n“રહેવા દે, બા. મારું કામ કરવામાં એનો હંમેશા જીવ જાય છે. હું જામુની – મિથ્લાને લઈને ચાલી પડીશ.” હિંદીનું ‘ચલ પડુંગી’નું માતૃભાષામાં ભાષાંતર અનાયાસ થયું તેનો કોઈને ખ્યાલ ન રહ્યો! તેણે સત્વંતકાકીને ઘેર જઈને જોયું તો ત્યાં કોઈ નહોતું. બાધામાં ભંગ ન પડે તેથી તે સત્વંતકાકીના ઘર પાછળની કાચી સડક પરથી નીકળીને એક તંદ્રામાં તે ગણેશ ટેકરી ચઢવા લાગી.\n← બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૫ – "મંગળ મંદિર ખોલો"\nScience સમાચાર (૪૨) →