ارسال شده توسط admin در تاریخ شنبه, 04/26/1389 - 18:36\nموضوع «جايگاه عقل در قلمرو دين» از دير باز مورد توجه دينباوران و عقلگرايان بوده و پيرامون آن بحثها و گفتوگوهاي فراواني به ميان آمده است؛ اما به دليل حساسيت بالاي اين موضوع، لازم است در اين زمينه تحقيق و كاوش بيشتري انجام پذيرد.\nاز آنرو كه عقل نقش بارزي در تقويت دين داشته و دين هم در ترويج تعقّل گامهاي مؤثري برداشته است، طبيعي است كه بين اين دو رابطه تنگاتنگي برقرار باشد. ولي چون دين گاهي موضوعاتي را مطرح ميسازد كه يا به طور كلي در دسترس و اختيار عقل نيستند و يا هر كسي توان هضم و ظرفيت آنها را ندارد، از اينرو، طبيعي است كه در ظاهر نوعي ناسازگاري بين عقلوديناحساس شود.\nالبته پايه و مباني دين بر عقل استوار است، ولي وقتي با عقل به عنوان كليد به درب ورودي اين بوستان رسيديم، از اين به بعد بسياري از مسائل در وادي دين، اصولاً غيبي بوده و در شعاع ديد عقل نيست. چه بسا اين مسائل مربوط به گذشته باشند؛ نظير مغيباتي كه تاريخ آن گذشته است2 يا پيشگوييهايي كه مربوط به آينده است و يا مسائل برزخ و معاد و ابعاد و مراحل مختلف اين حقيقت، و همچنين معجزاتي كه توسط انبياي الهي به وقوع پيوسته است. اينها همه از دسترس عقل خارجند و اصولاً اينگونه امور چيزي نيستند كه با عقل بتوان به ماهيت آنها پي برد، يا با يك فرمول عقلي، بتوان آنها را كليت بخشيد.\nهنگامي كه سخن از محوريت عقل و نقش و ارزش آن به ميان ميآيد به سرعت اين سؤال به ذهن انسان متبادر ميشود كه منظور كدام عقل است؛ عقل تك تك افراد يا عقل جمعي و كلي؟ روشن است كه منظور از عقل در\nاينجا عقل فردي نيست، بلكه عقل نوعي و عقل جمعي منظور است؛ چراكه عقلهاي فردي ممكن است اسير هوا و هوس گشته و نتوانند قضاوت لازم را ارائه دهند. و باز پيداست كه منظور از اين عقل، عقل جزئينگر نزديكبين هم نيست؛ يعني يك عقل مصلحتانديشي كه تنهاپيش پاي خود را ببيند و به جاي منافع آتي و آجل منافع آني و عاجل را در نظر بگيرد؛3 بلكه منظور عقل كلينگرياست كه به چشماندازهاي دور نظر افكنده و خيرخواهانه به آينده بشريت ميانديشد.4 اين عقل، عقل حسگرا هم نيست؛ زيرا چنين عقلي نسبت به غيب ناآگاه و بياعتناست و چون آن را خارج از دسترس عقل ميبيند انكار ميكند. بنابراين، محوربحث در اينجا عقل جمعي است كه ميتوان از آن به «عقل كلي انسان» تعبير نمود.\nحجّيت عقل و وحي\nحجّيت عقل و وحي ذاتي است، با اين تفاوت كه عقل ذاتا از خود ميجوشد و نميتوان گفت كه حجّيت آن از كجا نشأت گرفته است؛ زيرا اين كار مستلزم دور خواهد بود. اما حجّيت «وحي» چگونه است؟ مادامي كه وحي ثابت نگشته، در مباني تصوري و تصديقي وحي بايد از عقل استمداد نمود، ولي وقتي وحي به اثبات رسيد در آن صورت، وحي از آنرو كه از ساحت قدس الهي است حجت است. «يقين» نيز اينگونه است؛ يعني مادامي كه به اثبات نرسيده، بايد با استدلال و برهان به جستوجوي آن پرداخت، ولي وقتي انسان به يقين نايل گشت، حجّيت آن ذاتي است.\nبدينسان، اعتبار عقلْ ذاتي و درونجوش است، ولي اعتبار وحي به مرجع صدور خويش بازميگردد. عقل ناچار است با استدلال، مقايسه و دقت دروني بسنجد و انتخاب كند، ولي وحي چون از ساحت احديت است، حجت بوده و داراي اعتبار است.\nتعارض عقل و دين\nدر اين زمينه، به ديدگاههاي گوناگوني برميخوريم كه شايسته بررسي و تحليل ميباشند. گروهي چنين تصور كردهاند كه جامعه بشري (همچون يك فرد) دوران طفوليت، كودكي، بلوغ و رشد را سپري نموده و مرحله به مرحله پيش ميرود و بر همين اساس، مسئله نياز به دين در فصل و دوره خاصي مطرح بوده و هم اكنون دوره آن سپري گشته است. به ديگر سخن، نياز به وحي مربوط به دوران طفوليت و كودكي بشر بوده و با ختم وحي، بشر نيز به بلوغ رسيده و نيازش از وحي به پايان رسيده است.\nبرخي نيز درصدد جداسازي عقل و دين برآمده و تلاش مينمايند كه به طور كلي هرگونه معاضدت ميان اين دو حيطه را نفي كنند.\nظاهرا ابن رشد نيز به نوعي تمايز ميان دو قلمرو عقل و وحي قايل است و هر يك را واجد مرتبهاي از حقيقت ميداند. طبق اين رأي، گزارههاي وحياني، با عقل فلسفي قابل درك نيستند و موضوعات فلسفي كه با تأمّلات عقلي ادراك ميشوند، محل اعتناي وحي نميباشند.5\nشكي نيست كه عقل و وحي دو منبع متفاوت هستند؛ يكي الهي و ديگري بشري كه از حيثزبانولحن و محتوا و پيام با هم تفاوتهايي دارند. ولي آيا اين تفاوتها به طور كلي قلمرو آن دو را از هم متمايز ميسازد؟\nخلاصه و جان كلام اينجاست كه در دعوت به حق، با دو روش روبهرو هستيم: يكي روش انبياي الهي و ديگري روش استدلالي و منطقي. روش انبياي الهي نه تنها با روش استدلالي تضادي ندارد، بلكه درصدد تأييد روش استدلالي بوده و نارساييهاي عقل را تكميل ميكند.\nتنها فرقي كه هست عبارت از اين است كه پيغمبران از مبدأ غيبي استمداد ميجستند و از پستان وحي شير مينوشيدند.6\nمتأسفانه پيروان مسيحيت نسبت به بعد عقلاني بياعتنا بوده و فرض ايمان را با استدلال و برهان و بعد عقلاني سازگار نميبينند.\nدر باب كماعتنايي مسيحيت به بعد عقلاني و نظري ايمان، نوعي اجماع و توافق عمومي وجود دارد و در بياني صريحتر حتي ميتوان گفت كه ايمان مسيحي آگاهي را مخلّ و معارض با خويش ميبيند، در حالي كه ايمان اسلامي آن را مساعد و موافق خود مييابد.7\nهمين گرايشهاي افراطي در بُعد ايمان و فاصله گرفتن از معرفت و تعقّل در جهان مسيحيت، موجب برافروختن گروهي عليه دين، بدبيني نسبت به ايمان مذهبي، ضدّيت با تعقّل ديني، و گسترش سكولاريزم شده است.\nبياعت نايي ايمان مسيحي به معرفت، بعدها در دوره رنسانس و اصلاحطلبي و در واكنش به رسوخ آراء ابن رشد و كلام تومائي،8 به نوعي بدبيني و ضدّيت با تعقّل ديني منجر گرديد.9\nعلّامه مجلسي نيز به گونهاي استدلالهاي عقلي را ناديده گرفته و جستوجو در افكار و انديشه فيلسوفان را خلاف سيره انبيا و ائمّه هدي عليهم السلام ميداند:\nدر سيره انبيا و ائمّه هدي عليهم السلام درنگ كن كه آنان اصحاب خود را به تلاش علمي و پژوهش فكري و جستوجو در كتابهاي فيلسوفان و اقتباس از دانش زنديقان احاله نكردهاند، بلكه آنان را به اذعان به توحيد و ديگر عقايد، فراخوانده و سپس به تكميل نفوس در اثر اطاعت و بندگي خدا دعوت نمودهاند.10\nايشان در عبارت ديگري مي نويسد:\n«ان زلال العلم لا ينفع الاّ اذا اخذ من عين صافية، ينبعث عن ينابيع الوحي والالهام، و ان الحكمة لا تنفع اذ لم تؤخذ من نواميس الدّين»؛11 علم و دانش نافع نخواهد بود، مگر آنكه از چشمه زلالي بجوشد كه از منبع وحي و الهام نشأت گرفته باشد و حكمت نافع نخواهد بود مادامي كه از پيشوايان بزرگ دين سرنزده باشد.\nشگفتا! مگر نه آن است كه خود آن پيشوايان بزرگ ميفرمايند: «خذ الحكمة ممن اتاك بها وانظر الي ما قال و لا تنظر الي من قال» (حكمت و دانش را از هر كجا كه به تو روي آورد فراگير. نيك بينديش كه محتواي كلام چيست؟ و در اينكه چه كسي آن را بيان ميدارد هيچ مينديش)12 و مگر نه آن است كه پيامبر اكرم صلياللهعليهوآلهبراي تحقيقات و فناوري دانشجو اعزام ميفرمود تا فنون نبرد و ابزار كارزار را فرا گيرند؟ شكي نيست كه سرچشمههاي وحي الهي و احاديث پيشوايان دين، بحر موّاجي از علوم و معارف را در رشتههاي گوناگون در اختيار بشر ميگذارد، ولي هرگز در همين فرامين مقدّس، علم نافع را به وحي و سخن انبيا و اوصيا منحصر نفرموده است، بلكه انسانها را تشويق نموده كه به هر طريق ممكن، به سوي اين اقيانوس بيكران رفته و جرعههاي علم و معرفت را بنوشند. و اصولاً اين پيامبر درون و عقل زلال انسان است كه بايد از بين دانش و معارف بيگانگان سره را از ناسره تشخيص داده و گزينش نمايد. «فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ»؛13 (پيامبر!) كمال و سعادت را به بندگان شايسته من بشارت ده؛ هم آنان كه سخنان گوناگون را شنيده و بهترين آنها را گزينش مينمايند.\nآيا عاقلانه است كه كتابخانههاي ما به روي بيگانگان باز باشد و پويندگان آنان در درياي بيكران دانش و حكمت اسلامي ما به غواصي بپردازند، ولي ما با اينگونه گرايشها اجازه ندهيم كه پويندگان ما از درياي فكر و هنر ديگران صيدي داشته باشند؟!\nنقش و ارزش دين\nبرخي در عقلگرايي افراط نموده و انسان را بينياز از وحي دانستهاند. ايشان عقل را براي تأمين زندگي سعادتمندانه انسان خودكفا ميدانند.\nمحمّدبن زكرياي رازي معتقد بوده است كه با پيروي از عقل ميتوان از هدايت نقل بينياز گشت.14\nاين گرايش افراطي، از ژرفاي نقش دين و پشتوانه نيرومندي كه در ابعاد گوناگون و از جمله در بعد معرفتي، براي انسان ايجاد ميكند، غفلت ورزيده است. از اينرو، توجه به نقش و ارزش دين ضروري مينمايد.\nهر انساني از دو نيروي عقل برخوردار است: عقل نظري و عقل عملي. آن نيرويي كه ما را به حق و فضيلت اخلاقي دعوت ميكند عقل عملي است. عقل عملي مقدّمات حكم خود را از احساسات دروني دريافت ميكند. غضب و شهوت خاستگاه احساساتي است كه در اولين مراحل زندگي به انسان دست مي دهد. اين احساس فطري، در نهايت به اختلاف و نزاع منجر ميشود. قدرت نطق و تعقّل و به طور كلي ادراك انسان كه يك توان قدسي است، در مراحل نخست، تنها به صورت استعداد و پتانسيل نهفته است و طبيعي است كه خروج از اين مرحله، نيازمند تربيت است. نتيجه آنكه وقتي فرد و يا جامعهاي تربيت درست را از دست بدهد جنگلي ساختهاند كه جز وحشيگري چيز ديگري در آن حكمفرما نيست، هرچند عقل و فطرت در نهاد آنان به صورت استعداد نهفته باشد. با اين وصف، آيا انسان از امدادهاي الهي و هدايتهاي وحياني بينياز خواهد بود؟ از اينرو، درمييابيم كه اين كمكهاي وحي است كه به ياري عقل ميشتابد و آن را كمال ميبخشد.15 عقل منهاي دين اندامي است كه روح ندارد و دين منهاي عقل نيز اندامي است كه چشم خود را از دست داده است. از اينرو، حفظ توازن در اين دو جهت ضروري است.\nاگر مذهب غير از آن تلاش اصلي كه روح، با تمام قوا براي رستگاري خود و رساندن خويش به مبدأ اصلي به كار ميبرد چيز ديگري باشد، معنايينخواهد داشت.16\nدر اينجا بايد يادآور شويم كه «تعبّد» فرار از تعقّل و خردورزي نيست. اگر به نحو شايستهاي در تعبّد دقت شود، سر رشته تعقّل و خردورزي را به طور محسوس در آن مييابيم.\nاصولاً انسان به مقام عبوديت نميرسد، مگر آنكه با پاي تعقّل اين مسير را طي كرده باشد و از سويي، بايد دانست كه بدون عبوديت بنيادين و استوار، دينداري ميسر نميشود. بر خلاف تصوّر برخي، انسان با سرسپردگي و تعبّد به خدا، دچار غفلت نميشود، بلكه تعبّد تعهدآور است و اصولاً هر چه تعبّد انسان به خدا بيشتر باشد تعهدش نسبت به وظايفافزونتر خواهد شد.\nهر انساني در چشماندازهاي دور به دنبال افق روشني ميگردد؛ خسته و فرسوده از زندگي دوري و مثالي، در جستوجوي چشمه زلالي است. در زندگي افراد بشر و تفاوت او با ساير حيوانات، سؤالهاي كلي و كليدي براي انسان مطرح است كه نه رهيافتهاي مادي و علم و فن روز پاسخي براي آن دارند و نه دريافتهاي فلسفههاي رواني و اجتماعي. پس چه بايد كرد؟\nاز سوي ديگر، تدين و پايبندي مردم به دين براي دولتمردان نقش كليدي و سرنوشتسازي ايفا ميكند، به گونهاي كه دولتمردان ميتوانند از اين سرمايه معنوي و احساس ديني در پيشبرد اهداف عالي خويش بهره وافر برند. بعكس، اگر دولت با دين هماهنگ نشود سقوطش حتمي خواهد بود.\nاسپينوزا دين را پشتيبان دولت ميداند و به عقيده او، در يك جامعه ديني هيچ دولتي بدون پشتوانه ديني مشروعيت نداشته و دوام نخواهد آورد.17\nتأثير ويژه ديگري كه هر انسان مذهبي در وجدان خويش مييابد آرامش روح و روان در سايه آرمانهاي الهي و ربّاني است. انسان، به ويژه در هنگام عبادت و نيايش، احساس ميكند با مبدأ كل و فياضبخش هستي در ارتباط و اتصال قرار گرفته است. اين معنويتْ كيمياست و ژرفاي آن بر اهل فن ناپيدا.\nمذهب عبارت است از رابطه يا معامله يك روح مضطر، در كمال شعور و اراده، باقدرتي مرموز18 كه احساس ميكند با آن قدرت بستگي داشته و سرنوشتش به دست اوست. اين ارتباط با خدا فقط از راه دعا و نيايش و نماز به درگاه او انجام ميپذيرد.19\nدر اينجا توجه به اين نكته ضروري است كه چنانچه سقف اعتقادي دين را بر پايه «آرامبخش بودن دين» بنا كنيم مرتكب خطاي فاحشي شدهايم. اصولاً پيش از هر چيز، پذيرش دينْ برهاني و عقلاني است. اگرچه يكي از فرايندهايي كه از تحليل ديانت به دست ميآيد آرامش روح و روان انسان است، ولي اين نكته از مزاياي دين به شمار ميرود نه از مبادي تصوري و تصديقي آن. ما هرگز نميگوييم چون دين آرامبخش است بايد به آن اعتقاد داشت، بلكه بر اين باوريم كه چون رهيافت دين مطابق با براهين عقلي بوده و آن را سازگار با فطرت انساني خود مييابيم بايد آن را پذيرا باشيم. بنابراين، تنها آرامبخش بودن دين مطرح نيست تا گفته شود صرف اعتقاد آرامبخش است، حتي اعتقاد به بتپرستي. يا اينكه عوامل ديگرينيزآرامبخشخواهدبودواختصاصبهدينندارد.20\nنقش و ارزش عقل در قلمرو دين\nعقل، اين كوه نور و اين بحر موّاج، هم مصباح ظلمات است و هم مفتاح مبهمات و هم دليل فلوات؛ هم عصاي راه است و هم طناب چاه و هم رشته وحدت؛ هم بال فرشتگان و هم براق فرهيختگان.\nعقل گوهر است؛ يعني چيزي است كه همه واقعيات به وسيله آن و در ذات آن وجود و قوام مييابند. عقل قوّه بيپايان است؛ يعني چندان نيرو دارد كه بتواند چيزي بالاتر از آرمان و بايستگي محض بيافريند. عقل محتواي بيپايان است؛ حقيقت و ذات همه چيز است. عقل ماده خويش را در خود دارد و آن را با كنش خود ميپرورد. عقل خود نگاهبان خويش بوده و موضوع كنش خويش است.21\nبا حق عظيمي كه عقل، اين گوهر ارزشمند، بر گردن انسان دارد نبايد لحظهاي از آن غافل بمانيم و مبادا وقتي از پلكان اين نردبان تكاملي بالا رفتيم، آن را به حال خود رها كرده و بدان بياعتنا گرديم.\nوحي الهي با ملاكهاي عقل سليم قابل بيان و تفسير است. ديدگاه اسلام، يا دستكم بخش عظيمي از اسلاميان، بر جاري بودن حسن و قبح عقلي در آموزههاي وحياني است و حضرت رضا عليه السلام نيز ميفرمايند: احكام الهي، چه وجوب و چه حرمت، چه استحباب و چه كراهت، همه مبتني بر مصالح و مفاسد است و بر كسي پنهان نيست كه تشخيص مصالح و مفاسد با عقل سليم است.22\nاز اينرو، عقل در دين نقش بارزي ايفا ميكند، به گونهاي كه ملاكهاي عقلاني را بايد يكي از اركان دينشناسي برشمرد. تشخيص اهم و مهم، عسر و حرج و عناوين ديگري از اين نوع، با عقل و درايت انسان است، به گونهاي كه بدون توجه به معيارهاي عقلي، باب اجتهاد و بصيرت در دين بسته شده و باب تحجّر و جمود گشوده خواهد شد.\nباب تزاحم، ملاحظه عسر و حرج و اضطرار و رعايت اهم و مهم و لاضرر و لا ضرار و بسياري از اصول ديگر فقهي كه ملحوظ در تشخيص احكام ثانويه ميباشند مبين وجود مصالح و ضامن ملحوظ داشتن و مرجّح دانستن مصالح عاليتر از سوي مجتهد به هنگام صدور حكم و فتوا ميباشد.23\nقاضي عبدالجبّار بر اين باور است كه:\nدليل بودن كتاب و سنّت و همچنين حجت بودن اجماع از طريق عقل به اثبات ميرسد. بنابراين، عقل در باب ادلّه مقام نخست را احراز مينمايد.24\nميرداماد نيز در همين زمينه ميگويد:\nسمعيات الطاف الهي است در عقليات؛ چون واجبات سمعيه مقرّب نفس است به واجبات عقليه، و امتثال واجب سمعي باعث و معين بر امتثال واجب عقلي است.25\nايمان اسلامي در سه بعد «معرفتي»، «عاطفي» و «ايماني» مورد تحليل و بررسي قرار ميگيرد. در نخستين گام، معرفت شرط است، ولي از جنبه معرفتي صرف فراتر رفته و با نوعي تعهد وخود سپاري و اراده همراه است. شهيد مطهّري در عبارتي رسا و كوتاه به دو جنبه آن اشاره ميفرمايند: «اقناع و عشق.»26\nعلّامه طباطبائي نيز ايمان را علم و التزام دانسته27 و استاد حكيمي نيز در الحياة ايمان قلبي را نتيجه عقل و عاطفه خوانده است؛28 همچنانكه اسلام براي همراهي با مقتضيات زمان، عقلگرايي، تحوّلپذيري، رعايت مصلحت و ملاحظه عرف را پيشبيني نموده است. در اينجا بجاست به بيان شمّهاي از متون اسلامي در ارزش عقل بپردازيم. البته رويكرد متون اسلامي به عقل و خرد بسيار گسترده است كه به اجمال به برخي از آنها استشهاد ميشود. نبي اكرم صلي الله عليه وآله ميفرمايد:\n«لكلّ شيئي دعامة و دعامة الدين العقل»؛29 براي هر چيزي ستون و عمودي مقرّر است و عمود دين عقل و خرد انسان به شمار ميرود.\nبرخي از متون اسلامي نيز درايت عقل و خرد انسان را سر و سامانبخشي ايمان و دين معرفي ميكنند. اميرمؤمنان عليه السلام ميفرمايد:\nـ «الدين لايصلحه الا العقل»؛30 دين را به جز عقل سامان نميبخشد.\nـ «علي قدر العقل يكون الدين»؛31 به ميزان عقل دين نيز استقرار خواهد يافت.\nـ «الدين والادب نتيجة العقل»؛32 دين و ادب ثمره گوارا و شيرين عقل خواهد بود.\nامام رضا عليه السلام نيز ميفرمايد:\n«لايعبأباهل الدّين ممّن لا عقل له»؛33 كسي كه از ديانت برخوردار بوده ولي عقل نداشته باشد، او را ارج و اعتباري نيست.\nهمچنين برخي از گزارههاي روايي، نمودهاي اخلاقي را برخاسته از عقل و خرد انسان ميشناسند. در همين زمينه، به اجمال به چند مورد از سخنان اميرمؤمنان عليه السلام اشاره ميشود:\n1. «يستدل علي عقل الرجل بحسن مقاله و كثرة وقاره»؛34 حسن سلوك در گفتار و بسياري وقار انسان، بيانگر عقل و خرد انسان خواهد بود.\n2. «كيفية الفعل تدل علي كمية العقل»؛35 كيفيت و زيبايي رفتار نشانگر كميت و مقدار عقل و خرد انسان است.\n3. «عليك بالسخاء فانه ثمرة العقل»؛36 خود را به جود و سخا مزيّن كن كه سخاوت ميوه گواراي عقل دورانديش و آيندهنگر انسان است.\n4. «التودد الي الناس رأس العقل»؛37 عنوان صحيفه عقل و خرد انسان مهرورزي و دوستي با مردم است.\n5. «ثمرة العقل مداراة الناس»؛38 از ميوههاي شيرين و گواراي عقل، مدارا و شرح صدر در برخورد با ديگران است.\nدر اين مرحله، مقايسه عقل و دين جالب به نظر ميرسد. باز از اميرمؤمنان عليه السلام چنين نقل شده است:\n2. «لا يوثق بعهد من لا عقل له»؛40 به عهد كسي كه عقل ندارد نميتوان اطمينان كرد.\n3. «لاتثقن بعهد من لادين له»؛41 به عهد و پيمان كسي كه دين ندارد تكيه و اعتماد مكن.\n4. «مَن كمل عقله استهان بالشهوات»؛42 كسي كه عقلش كامل گشته باشد شهوات و تمايلات نفساني را كوچك شمرده و از آن برحذر خواهد بود.\n5. «صيانة المرء علي قدر ديانته»؛43 صيانت و مراقبت انسان به ميزان سرمايه ديانت اوست.\n6. «افضل الناس عقلاً احسنهم تقديرا لمعاشه و اشدّهم اهتماما باصلاح معاده»؛44 برترين افراد در عقل و درايت بهترين آنها در تقدير معيشت است و همچنين جديترين آنان در همت گماشتن به اصلاح امور آخرت و معاد است.\n7. «من رزق الدّين فقدر رزق خير الدنّيا والاخرة»؛45 كسي كه از سرمايه دين برخوردار است از خير دنيا و عقبي برخوردار خواهد بود.\nاز احاديث مزبور، قرابت و نزديكي عقل و دين كاملاً مشهود است؛ به ويژه كه در برخي از موارد دقيقا همان امري كه به دين نسبت داده شده به عقل نيز نسبت داده ميشود و بعكس.\nآسيب شناسي در وادي عقل و دين\nهمواره در طول تاريخ كساني بودهاند كه براي تحقق اهداف شوم خويش از دين استفاده ابزاري نموده و احساسات و شور مذهبي مردم را سوژه قرار دادهاند.46 گروههايي همچون خوارج، مرجئه، قدريه، جبريه و صوفيه مهمترين اركان انحراف از مسير دينورزي صحيح به شمار ميروند. هر يك از اين گروهها با تعاليم و طريق خاص خود، نظام معرفتي اسلام را تجزيه و دين و اركان آن را مطابق اميال فرقهاي و گروهي خود معرفي كردند و به اين وسيله، زمينه انحراف در معرفت و معيشت مردم را فراهم آوردند.47\nاز جمله آفتهاي بزرگي كه ممكن است دين را تهديد كند التقاطگرايي عوام است. اين امر ممكن است موجب ضعفوسستيدراساسدينوموازينمسلمآنشود.\nاستعداد ذاتي دينورزي عوام براي التقاطگرايي آفت عظيمي است كه ممكن است گاه به تساهل و تسامح درباره اصول دين و موازين مسلم نيز بينجامد.48\nبرخي با خيال خام خود دين را ناقص شمرده، درصدد تكميل آن برميآيند و به بدعتگذاري در دين روي ميآورند. از اينرو، در سايه اين نحوه تلقّي، بسياري از اموري كه حقيقتا ربطي به دين ندارند وارد دين ميشوند و بسياري از امور ديني حذف يا ناديده گرفته ميشوند. به بيان روشنتر، راه براي نفوذ و ورود خرافات و اساطير بيپايه و اساس، به ساحت دين بازميشود و با پشتوانه «افكار عمومي»، عوام به عنوان جزء در دين و زبان و حتي در آثار و تأليفات جا ميگيرد. اين مسئله گاهي چنان ريشه ميدواند و قدرت ميگيرد كه اگر كسي بخواهد درباره تاريخ پيدايش يا علل ايجاد آنها بحث كند به عنوان دينگريز و مرتد قلمداد ميشود!\nگاهي نيز درصدد آشتي علم و دين برميآيند و بسياري از آداب و مراسم را كه ربطي به دين ندارند وارد دين و احساسات مذهبي ميكنند. آنچه در غرب مسيحي براي ايجاد آشتي ميان علم و دين صورت گرفته بود، در حوزه دينورزي عوامانه نيز رخ نمود. از اينرو، ناگزير به پذيرش بسياري از اصول و مراسم شد كه اگر به درستي در اين زمينه كاوش به عمل آيد مشخص ميشود كه ربطي به دين و اصول جهانبيني ندارند.\nجمود و جهالت نيز دو بيماري خطرناكي هستند كه پيوسته سراغ دين ميآيند و موجب ركود و انحراف در دين ميشوند. چه بسا متحجّراني كه سد راه دين گشته و با جهالت خويش جلوي هر نوع شكوفايي در دين را ميگيرند و آسيب آنان كمتر از دانشمندان مغرض نيست.\nدو بيماري خطرناك همواره آدمي را تهديد ميكند: بيماري جمود و بيماري جهالت. نتيجه بيماري اول توقف و سكون و بازماندن از پيشروي و توسعه است و نتيجه بيماري دوم، سقوط و انحراف است. جامد از هر چه نو است متنفر است و جز با كهنه خو نميگيرد؛ هر تازهاي را فساد و انحراف ميخواند، ميان هسته و پوسته، وسيله و هدف، فرق نميگذارد. از نظر او، دين مأمور حفظ آثار باستاني است. از نظر او، قرآن نازل شده است براي اينكه جريان زمان را متوقف كند و اوضاع جهان را به همان حالي كه هست ميخكوب نمايد.49\nيكي از آسيبهاي بزرگ در وادي دينشناسي، خرافه گرايي است و از همين روست كه مي بينيم رويكرد پيامبران الهي و اهتمام شديد آنان در خرافه زدايي و سوق دادن مردم به فهم و منطق و عقل سليم انساني است، هرچند ناچار بودند براي اثبات پيامبري خويش نمونه هايي از معجزات و خوارق عادت را در معرض ديد مردم قرار دهند.\nپيامبران كه مبناي رسالتشان بر غيب نهاده شده، بيش از ديگران ميبايست به معجزه دست بزنند؛ چراكه در ايمان مردم روزگارشان، اعجاز بيش از منطق و علم و حقيقت محسوس و مسلم، كارگر مي افتاده است.50\nو به دليل آنكه بشريت در عصر نبي اكرم صلي الله عليه وآله به بلوغ فكري بيشتري رسيده است، بيش از معجزات و خوارق عادات بايد به فهم و عقل روي آورد.\nدر دل هر امتي كزحق مزه استروي و آواز پيمبر معجزه است. (مولوي)\nاز همين روست كه ميبينيم پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله نوعا از اجابت درخواست معجزه سرباز ميزند و ميكوشد با جهتدهي صحيح استعدادهاي مردم، فهم و عقل آنان را شكوفا گرداند.\nپيامبر اكرم صلي الله عليه وآله مي كوشيدند تا كنجكاوي مردم را از امور غيرعادي و كرامات و خوارق عادت، به عقل و فهم جلب كند و جهت حساسيت آنان را از عجايب و غرايب به واقعيات و حقايق بگرداند.51\nبا اين بيان، اهميت تعبير زيبا و رساي پيامبر گرامي صلي الله عليه وآله روشنتر خواهد شد كه فرمودند:\n«يحمل هذا الدين في كل قرن عدول ينفون عنه تأويل المبطلين و تحريف الغالين و انتحال الجاهلين»؛52 در هر قرني افراد عادل و شايستهاي پيدا خواهند شد كه بار حراست از اسلام را بر دوش خواهند گرفت و از تأويل نابجاي اهل باطل و تحريف غاليان و ادعاهاي جاهلان، جلوگيري نموده و شر آنان را از سر دين كوتاه خواهند كرد.\nالبته به اين حقيقت نيز بايد اعتراف كرد كه تشخيص عقل نيز محدود و نارساست؛ يعني پر و بال عقل آنقدر گسترده و توانا نيست كه بتواند بر فراز قلّههاي بلند به پرواز درآيد. ويل دورانت به اين حقيقت اينگونه اعتراف مينمايد:\nعقل آلت ناقصي است؛ مثل چشم و علم طب. ما از آن در حدود آنچه طبيعت و تقدير اجازه مي دهد ميتوانيم به وجه احسن فايده برگيريم. شكي نيست كه غريزه، بعضي از امور را بهتر از عقل انجام مي دهد.53\nاصولاً نبايد از عقل احاطه و اشراف كلي انتظار داشت. به همين دليل است كه ميبينيم در تحليلهاي عقلاني اختلاف فراواني وجود دارد؛ از جمله عناويني همچون: ربا، زنا، روابط آزاد دختر و پسر و نيز استفاده از ابزاري نظير تسليحات اتمي و شيميايي و مانند آن. همچنين آيندهنگري نسبت به برخي از موضوعات «منظر اعلي وافق مبين» ميطلبد. به فرض كه بشر بتواند در زمان معاصر و يا در زمان محدودي با عقل و خرد، فرايندها را پيشبيني كند؛ ولي نسبت به آيندههاي دور چطور؟! پيشبيني فراگير نسبت به آينده دور براي عقل بسي دشوار، بلكه غيرممكن است، همچنانكه پيشبيني عقل نسبت به مناطق و نژادهاي گوناگون بسيار دشوار است. چه بسا شرايط اقليمي، نژادي و تاريخي در زمينه يك موضوعْ متفاوت باشد و عقل انسان نتواند به طور فراگير و گسترده با توجه به همه اين شرايط طرحي ارائه دهد.\nاين پيشبينيها مربوط به همين دنياي مادي و دنيوي است، چه رسد به دنياي برزخ و سراي قيامت. به راستي چگونه ممكن است عقل نشانگر واكنش رفتار انسان نسبت به هستي، برزخ و سراي آخرت باشد؟\nاز سوي ديگر، ممكن است بپذيريم كه عقل در برخي از موارد خودجوش بوده و به هر حال، هرچند به تدريج، بتواند به موضوعاتي دست يابد، ولي بايد توجه داشت كه وحي ميتواند به ياري عقل و خرد بشتابد و ره صد ساله و بلكه هزار ساله را يك شبه طي نمايد. براي مثال، ميتوان به پديدههاي طبيعي اشاره نمود؛ از جمله حالت گاز و دخان داشتن و يا وجود جانداران ديگر در كرات آسماني و يا حرام و مضر بودن برخي از غذاها و مشروبات. اينها را ميتوان به عنوان نمونهاي ذكر كرد كه دين از طريق وحي يك شبه در اختيار انسان قرار مي دهد، در حالي كه اگر انسان بخواهد با تجزيه و تحليل عقلي و يا با تجربه و وضع و رفع، بدانها دست يابد، بايد صخرهسنگها را در طول قرون متمادي طي نموده تا يكي از آنها رادريافت كند.\nبه راستي چه خدمت بزرگي از دين به بشريت شده است! مسائلي كه چه بسا بشر پس از ساليان دراز، با صرف انرژي بسيار و هزينههاي هنگفت بدان دست مييافت، گويي در طرفهالعيني توسط پيامبران به بشر ابلاغ گشته و خداي سبحان از روي لطف و حكمت آن را در اختيار بشر قرار داده است.\nمشكل ديگري كه در صورت عقلگرايي متصور است، مسئله تعهد است. تعقّل منهاي دين تعهدآور نيست. حرمت شرعي با ممنوعيت عقلي تفاوت بسيار دارد. افراد با ديانت اين احساس را در ضمير خويش به نيكي درك ميكنند و در ژرفاي وجدان خويش مييابند كه تعهدي كه نسبت به وظايف عقلي دارند هرگز قابل مقايسه با تعهدي كه نسبت به وظايف الهي دارند، نيست.\nاگر كسي به راستي درصدد جلوههاي انساني و جاذبههاي شخصيتي خويش برآيد بايد به دور از غرور علمي حس مذهبي و عشق الهي را در خود تقويت نمايد.\nكساني كه ميخواهند تا آنجا كه براي انسان ممكن است تعالي جويند، بايستي غرور فكري را ترك بگويند و حس مذهبي را در خود تقويت كنند. عشق به جمال و عشق به خالق را نميتوان همچون رياضي ياد گرفت؛ حس جمال جز به وسيله نفس جمال به دست نميآيد. فقط روي بالهاي معرفت است كه روان آدمي ميتواند تعالي خود را به پايان برساند.54\nهيجانهاي دروني، وجد و نشاط روحاني، در مناجاتهاي نيمه شب، وصف ناشدني است و در عين حال، منشأ تحوّل روحي و تعالي روان ميشود. بازتاب اين تحوّل در شجاعت، وفا، خيرخواهي، فداكاري و ايثار خودنمايي ميكند وبهطورخلاصه،بالندگيسجايايانساني را بايد در پرتو ايمان و نورانيت روان جستوجو كرد.\nنيايش به آدمي نيروي تحوّل غمها و مصايب را ميبخشد و هنگامي كه كلمات منطقي براي اميدواري نميتوان يافت، انسان را اميدوار ميكند و قدرت ايستادگي در برابر حوادث بزرگ را به او ميبخشد. دنياي علم از دنياي نيايش متفاوت است، ولي با آن متباين نيست، همانطور كه عقلاني با غيرعقلاني تبايني ندارد. اين كيفيات هر قدر هم كه غير قابل درك باشند بايستي به واقعيتشان معترف بود.55\nمذهب سرمايهاي گران و اهرمي توانا در اختيار مربيان بشري قرار مي دهد تا نونهالان و نوجوانان را به وجدان تربيتي عاليتري مزيّن سازند.\nريمون بيچ مينويسد:\nقلب انسان بدون مذهب نميتواند به سوي اخلاق بگرايد و اگر كسي بخواهد اصول اخلاقي را بدون مذهب بياموزد مانند اين است كه قصد كند پيكري زنده اما بدون تنفس به وجود آورد. ايمان و اعتقاد مشعلي است كه تاريكترين راهها را روشن ميكند و وجدانها را حساس و بيدار ميسازد.56\nچرا برخي هنگام بررسي ضرورتهاي جسماني از قبيل رعايت بهداشت و مصرف انواع ويتامينها داد سخن ميدهند، ولي وقتي پاي ضرورت اخلاق و حس مذهبي به ميان ميآيد با شتاب و بياعتنا از كنار آن ميگذرند؟\nضرورت حس اخلاق، كمتر از لزوم حس بينايي و شنوايي نيست. رشد غايي جسم و جان جز به كمك تزكيه نفس ممكن نميشود. اين وضع فيزيولوژيكي و رواني هرچند كه به نظر جامعهشناسان امروزي غريب ميآيد، معهذا ركن ضروري شخصيت را ميسازد و همچون فرودگاهي است كه روان آدمي ميتواند از آن اوج بگيرد.57\nوقتي عقل خود را در برابر شگفتي هاي كشف و كرامت اهل عرفان، مشاهده ميكند ـ نظير پيشگوييهايي كه يك عارف دارد و يا تصرف او در طبيعت و عالم تكوين، و يا مدتي مديد از خوردن و آشاميدن اجتناب نمودن ـ58 چگونه ممكن است كه عقل انسان آن را انكار كند؟ مگر نه آن است كه به وقوع پيوسته است؟ و «اقوي دليل بر امكان شيء وقوع آن است» و چگونه عقل ميتواند به شگفتي و اعجاب در نيايد در حالي كه خود را برابر اين امور عاجز و زبون مييابد؟! فراتر از اينها، وقتي عقل خود را در برابر معجزات محيرالعقول و شگفت انبياي الهي مشاهده ميكند، با گلبانگ رسا به كوچكي و نارسايي خود اعتراف ميكند كه ما كجا و اينان كجا؟\nوقتي عقل مواردي همچون: «طوفان مهيب و به سلامت لنگر انداختن كشتي حضرت نوح عليه السلام »، «سرد و سلامت ماندن حضرت ابراهيم عليه السلام در درياي آتش»، «اژدها گشتن چوب و عصا در دست حضرت موسي عليه السلام »،59 «مرده زنده كردن حضرت مسيح عليه السلام با يك اشارت»، «معراج نبي اكرم صلياللهعليهوآله» و «شنيدن آيات قرآن، با آن فصاحت و بلاغت و محتواي عالي، از يك انسان مكتب نرفته و درس ناخوانده» و موارد گوناگون مشابه از معجزات ائمّه اطهار عليهم السلام را مورد تحليل و ژرفنگري قرار مي دهد، بسيار طبيعي است كه احساس كهتري و حقارت كند.\nيكي از مهمترين مسائل در اين زمينه، تشخيص سعادت و كمال انسان است. دين به انسان بشارت داده كه بهترين راه سعادت را براي انسان به ارمغان آورده است. سؤال اين است كه تشخيص چنين موضوعي با كدام محوريت است؛ با محوريت دين يا با محوريت عقل يا با هر دو؟ اگر گفته شود كه تشخيص سعادت هم با خود دين است با محذور «دور» روبهرو خواهيم شد. در حالي كه مخاطب ضمني آيه «إِنَّ هَـذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ»60 انسان عاقل است و به ديگر سخن، مخاطب عقل انسان است. در اين صورت، به عقل گفته ميشود سعادتي كه تو در جستوجوي آن هستي، دين به بهترين وجهي آن را تأمين خواهد كرد. بدينسان، اين عقل است كه سعادت انسان را تصور و تعريف نموده و به عنوان كمال انسان آن را تصديق مينمايد.\nحال تعريف سعادت را از عقل جويا ميشويم. گرچه از آيات قرآني و متون روايي و ديدگاه حكما و انديشمندان چنين برداشت ميشود كه دو سعادت براي انسان مطرح است: دنيوي و اخروي، و براي هر يك نيز معيارهايي تعيين شده است، ولي كانون بحث در اينجا «سعادت دنيوي» است. سؤال اين است كه تشخيص اين سعادت با كيست؟\nممكن است گفته شود همانگونه كه عقل نظري در تشخيص «هستها» نارسايي دارد، عقل عملي نيز در تشخيص «ارزشها»، و از جمله سعادت انسان، نارسايي خواهد داشت. گرچه عقل تا حدي سعادت انسان را درك ميكند، ولي همه ابعاد سعادت را براي همگان نميتواند تشخيص دهد. البته ترديدي نيست كه عقل در تشخيص سعادت نقش نماياني دارد و آنچه از شرع نيز به ما رسيده، ارشاد به همان حكم عقل است. استاد شهيد مطهّري ميفرمايد:\nسعادت و شقاوت داير مدار مصلحت است و تشخيص مصلحت كه امري است كلي و مربوط به مجموع قوا و استعدادها، كار عقل است.\nخواجه نصيرالدين طوسي نيز نقش عقل در تشخيص سعادت را از قول حكما چنين نقل ميكند:\nسعادت با عقل قرين گشته است؛ از اين رو، به هر كس عقل عطا شد، او را بر اسباب و علل سعادت رهنمون خواهد گشت و كسي كه سعادت عطا شد، فراتر از آن غايتي و هدفي نخواهد داشت؛ چراكه سعادت هدف نهايي انسان است.61\nاصولاً تعريف سعادت كار دشواري است و به همين دليل، هرگز درباره آن اتفاق نظر وجود نداشته است. حافظ ميگويد:\nهر آن كو خاطر مجموع و يار نازنين داردسعادت همدم او گشت و دولت همنشين دارد.\nسعادت از امور چشيدني و رسيدني است... اگر چه ميتوان از آن به زبان علمي نيز سخن گفت.62\nعلّامه نراقي در وصف سعادت چنين ميگويد:\nسعادت رسيدن آدمي به كمال نهفته در سرشت خود است با حركت و فعاليت ارادي نفسانياش.63\nاخوان الصفا نيز ميگويد:\nسعادت بر دو نوع است: دنيوي و اخروي. سعادت دنيوي عبارت از اين است كه هر موجودي باقي بماند بر طولانيتر زمان ممكن، به بهترين حالات ممكن و تمامترين نتايج، و سعادت اخروي آن است كه هر نفسي باقي بماند تا ابدالابدين بر بهترين حالات خود.64\nخواجه نصيرالدين به نقل از حكما و انديشمندان، سعادت را در ابعاد ذيل ترسيم نموده است:\nچهره زيبا، سلامت جسم، عمر طولاني، كثرت علم و دانش، رفاه مالي، خوشنامي، توانايي در برابر دشمنان و بهرهمندي از وجود دوستان.65\nافلاطون غايت اخلاق را رسيدن به سعادت ميدانست و سعادت را بالاترين خير براي انسان، و بالاترين خير انسان را به عنوان موجودي عاقل و اخلاقي، تربيت، رشد و پرورش صحيح و شادي و آسايش متناسب با كل زندگي ميانگاشت.66 ارسطو نيز سعادت انسان را از سه زاويه مورد مطالعه و بررسي قرار داده و چنين ميگويد: سعادت داراي سه بعد جسماني، روحاني و خارجي است. آنگاه سعادت در بعد جسماني را جمال، سلامت و قدرت، و در بعد روحاني، حكمت، عفت و شجاعت، و در بعد خارجي، مال، جاه و نسب، معرفي مينمايد.67\nبا تحليل و ارزيابي نكات و تعريف هايي كه درباره سعادت شده است بدين نتيجه ميرسيم كه چند اصل در سعادت و رستگاري مورد اتفاق نظر است: اخلاق شايسته، شخصيت متعالي، امنيت، رفاه اقتصادي، بهداشت، شادي و سرور و به طور خلاصه مهيا بودن زمينه شكوفايي استعدادهاي انساني.\nهيچ خردورزي نيست كه موارد مزبور را از اركان سعادت به شمار نياورد. با اين وصف، آيا عقل و خرد حق دارد وظايف و دستوراتي را كه دين در راستاي سعادت انساني ارائه داده است، مورد ارزيابي و دقت قرار دهد، و در اين زمينه چون و چرايي داشته باشد؟ در اينجا نميتوان به صرف تعبّد اكتفا كرد و نميتوان نسخه دين و وظايف الهي را با نسخه طبيب مقايسه نمود؛ چراكه بيان مصالحي كه در اينگونه از امور نهفته است دستكم براي عموم تحصيلكردگان ما قابل درك است، ولي مسائلي كه يك پزشك بدان رسيده، تخصصي است و براي افراد ويژهاي قابل درك خواهد بود.\nافزون بر اين، در وظايف ديني احيانا با اختلاف فتاوا روبهرو هستيم.68 با اين حال، چگونه ميتوان مطمئن شد كه فتواي فقيه صددرصد همان دستور الهي است، به ويژه كه گاهي متضاد فتوا ميدهند و مسلم است كه يكي از دو ديدگاه خطاست. بنابراين، عقل حق دارد به چون و چرا بپردازد و اين نكته را مورد ارزيابي قرار دهد كه اين وظايف تا كجا در جهت كمال و سعادت انسان قرار دارد. البته بايد توجه داشت كه به طور كلي، معارف ديني گاهي مطابق با عقل و گاهي فراعقل است و هر چه هست عقلستيز و عقلگريز نيست.\nوقتي عقل در دين به جايي رسيد كه آينده آن را درست تشخيص نمي دهد و توجيه آن را به خوبي هضم نميكند، بايد پذيرفت كه گاهي مطالب فراي عقل است و با پر و بال محدودي كه عقل دارد نميتواند همچون شارع مقدّس به قله هاي بلند پرواز كند و از چشمانداز قلل مرتفع آينده را درنوردد. از اينروست كه ميگوييم عقل نبايد به صرف نديدن و نجستن عقبنشيني كند و پاي گريز در پيش گيرد. گرچه در برخي موارد فراعقل روشن است؛ نظير هستهاي نظري؛ همچون معجزه، معراج و معاد و مغيبات. و طبيعي است كه عقل بايد سر خضوع فرود آورد.\nاما در خصوص برخي از بايدهاي عملي كه دين دستوراتي صادر ميكند و عقل را به كاوش واميدارد چه بايد كرد؟ عقل درصدد پژوهش و جواب قانعكنندهاي است؛ چرا نماز؟ چرا روزه؟ چرا حجاب؟ چرا محدوديت روابط دختر و پسر؟ چرا ديه زن و مرد متفاوت است؟ چرا مضاربه حلال ولي ربا حرام است؟ چرا مرتد بايد اعدام شود؟ و سؤالاتي از اين دست. و يا: مهم چيست و اهم كدام است؟ فاسد چيست و افسد كدام است؟ اختيار چيست و اضطرار كدام است؟ در هر صورت، نميتوان در معارف الهي و وظايف ديني، از نقش عقل غفلت كرد و به صرف اينكه پاي دين در ميان است، معيارهاي عقلي را فراموش نموده، هر اعتقادي را بپذيريم و به هر كاري دست بزنيم؛ زيرا در آن صورت، روز به روز صف عقلگرايان از دينگرايان جدا گشته و سكولاريزم گسترش خواهد يافت. اين خطر را بايد جدي بگيريم و هر كجا به هر مسئله عقيدتي و آرماني رسيديم و نيز در معرض هر زمينه رفتاري قرار گرفتيم، تا توجيه عقلاني كافي نداشتيم جلو نرويم. از همينرو، بسيار بجا و شايسته است كه مراجع تقليد و فقهاي عظام ما وقتي بر كرسي فتوا مينشينند، به سان مراجعهاي كه به منابع فقهي دارند، در عقلايي بودن فتاواي خويش هم دقت بسزا داشته باشند.\nوقتي در رهيافت فقهي ما ساختن مجسمه ذي روح، حرام اعلام ميشود، آيا در اينجا به صرف تعبّد ميتوان مردم را قانع ساخت؟ چرا اين هنر بزرگ، كه حتي براي معنويت مردم نيز ميتواند نقشآفرين باشد بايد كنار گذاشته شود؟ آيا با صرف مطرح ساختن خطر بتپرستي در اين عصر و زمان، ميتوان جوامع بشري و به ويژه طيف هنرمند را قانع ساخت كه بايد از اين هنر صرفنظر شود؟\nيا در بعد سلبي، وقتي سخن از مواد مخدّر همچون ترياك و نظاير آن به ميان ميآيد، احيانا گفته ميشود كه اينگونه موضوعات در عصر نبي اكرم صلياللهعليهوآله و در زمان ائمّه اطهار عليهم السلام وجود نداشته و بايد به قدر متيقّن اكتفا شود. مواد مخدّر چيزي نيست كه خسرانش بر هيچ انسان عاقل و خردورزي بارز و مشهود نباشد. آنگاه صاحبنظران ما در ترديد باشند كه آيا حرام است يا نه؟ چگونه است كه ما در مسائل بسيار جزئيتر69 با قاطعيت حرمت آن را اعلام مينماييم ولي در اموري اين چنين كلي و روشن، هنوز در تأمّل و در خم يك كوچهايم؟!\nصلابت در دين\nدر اينجا منصفانه بايد به يك حقيقت اعتراف كنيم كه اگر قرار باشد به عقل آزادي و ميدان داده شود، به گونهاي كه پسند خود را در هر زمينهاي از عرصه دين دخالت دهد، با مشكل بزرگ ديگري روبهرو خواهيم شد و آن ويراني اساس دين و شريعت است.\nبا توجه به نزديكبيني و محدوديت عقل، اگر قرار باشد كه در هر شرايطي انسان دست به توجيهي بزند و خود را از قيد و بند شرع رها سازد، به تدريج بنيان دين ويران گشته و از سرمايه ايمان و تقوا چيزي جز مفاهيم ذهني باقي نخواهد ماند. براي مثال، چرا در شرايط بحراني خاصي نظير تصادف، از مجروحي كه با هزار درد و رنج و جراحت دست به گريبان است، خواسته شود، كه بايد نماز بخواني و مبادا قضا شود. در چنين حالتي آيا عقل ميتواند بر اساس اهم و مهم، نماز را به هنگام سلامت موكول نمايد؟ يا مسافري كه در هواپيما عازم حج و خانه خداست و در مسير راه امكان وضو گرفتن و پيدا كردن جايي براي نماز بسي دشوار است، آيا در اين شرايط نماز خواندن اولي است يا آنكه اجازه داده شود وقتي به مسجدالحرام رسيد در آن محيط وسيع و مقدّس در خانه خدا و مجاورت كعبه بايستد و قضاي آن را بجاي آورد؟\nموارد مزبور و نظاير آنها، سؤالهايي هستند كه انسان در جستوجوي يافتن پاسخ آنهاست.\nلازم است كه در جواب اين سؤالها، به چند نكته نيك بينديشيم:\n1. در انجام وظايف الهي قاطعيت لازم است.\n2. اين موارد در زندگي انسان تنها يك بار نبوده و تكرارپذير است.\n3. قانون و دستور بايد كلي باشد و موارد استثنا و نادر نميتواند قانون كلي را نقض كند.\n4. هوا و هوس در انسان مكّار و سركش است و مهار و كنترل آن در برابر جاذبههاي گناه و معصيت بسيار دشوار است.\n5. آمار به دست آمده در تحقيقات ميداني نشانگر اين حقيقت است كه تبهكاران نوعا با همين توجيهات به جرم و جنايت اقدام نموده و رفته رفته به مافياي حرفهاي و شيادهاي خطرناكي مبدل گشته اند.\nاز اينرو، هر داور منصفي بايد بپذيرد كه اگر رويكرد انسان در دستورات آيين و شريعت به اين نوع از عقلگراييها باشد، ديري نميپايد كه اساس دين ويران گشته و هيچ بنياني براي ايمان و تقوا باقي نميماند. اميرمؤمنان عليه السلام ميفرمايد:\n«انّ المؤمن اخذ دينه عن ربّه و لم يأخذه عن رأيه»؛70 وظايف ديني خود را نه از نظر و سليقه شخصي خود، كه از ساحت قدس ربوبي بايد دريافت كرد.\nبنابراين، قاطعيت در دين بايد حفظ شود و در آنچه واجب يا حرام است، ركوردها نبايد شكسته شود، وگرنه موارد مزبور مكرر اتفاق خواهد افتاد و به تدريج ابّهت دين شكسته شده و اصل دستور فراموش ميشود و چه بسا لحظهها به ساعتها و سالها بدل ميشود و قطرهها به جويبارها و سيلها مبدّل گشته و به درياها منجر ميشود كه در آن صورت، قابل كنترل و مهار كردن نيست و با اين ژرفنگري است كه انسان به ارزش صلابت در دين، كه مورد تأكيد قرآن حكيم و پيشوايان بزرگ اسلام است، واقفميگردد. براينمونه، در آياتذيل دقت شود:\n1) «خُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا»؛71 فرامين الهي را در كمال قوّت و جديت دريافت كن و امت خويش را دستور ده كه بهترين دستورات دين را با عزم راسخ به اجرا درآورند.\n2) «خُذُواْ مَا آتَيْنَاكُم بِقُوَّةٍ»؛72 آنچه به عنوان دين و وظايف الهي به شما ابلاغ ميشود با قوت و قدرت دريافت نماييد.\nاحاديث ذيل نيز همين رويكرد را دارند:\nالف. نبي اكرم صلي الله عليه وآله مي فرمايد:\n«مثل المؤمن مثل سبيكه الذهب ان نفخت عليها احمرّت و ان وزنت لم تنقص»؛ مثل مؤمن متعهد مثل شمش طلاست كه اگر بر آن آتش برافروزند قرمز گردد، ولي هرگز از وزن آن كاسته نمي شود.\nب. امام صادق عليه السلام نيز ميفرمايد:\n«ان قوّة المؤمن في قلبه و هو اشد في دينه من الجبال الراسية»؛73 قلب مؤمن بسي قوي و نيرومند است، به گونهاي كه مؤمن در دين خود از كوههاي راسخ پايدارتر است.\nج. هنگامي كه از امام مجتبي عليه السلام درباره «مروّت» سؤال شد در جواب فرمودند:\n«شحّ الّرجل علي دينه»؛74 انسان بايد بر ديانت خويش بسيار بخيل باشد (و به هيچ قيمت اجازه ندهد به دين و آرمانش لطمهاي وارد شود.)\nمنظور از عقل مورد بحث در اينگونه مباحث عقل كلي و جمعي است. عقل و دين به خاطر ويژگيهاي خاص خود از ديرباز دچار تنش بودهاند. تعهد ديني به مراتب فراتر از تعهد عقلي است و وجود معجزات بيانگر بارزي است در نارسايي عقل به بسياري از واقعيتهاي هستي. در تعريف «سعادت انسان» عقل نقش بارز و نماياني ايفا ميكند. از اينرو، لازم است كه وظايف ديني توجيه عقلاني لازم را داشته باشد. تعارض عقل و دين معركه آراء گوناگون و ديدگاههاي متضاد است. دين اسلام نه تنها سر ستيز با علم و عقل ندارد، بلكه دستور اكيد اسلام در فراگيري علم و حكمت از هر كجا و از هر طريق ممكن است.\nديانت براي انسان به منزله روح براي يك پيكر به شمار ميرود. بر همين اساس، دين پاسخگوي پرسشهاي اساسي انسان خواهد بود.\nيكي از شرايط اساسي براي دينداري، صلابت و قاطعيت در دين است. در متون اسلامي، بسياري از نكات اخلاقي را همانگونه كه به دين نسبت ميدهند، به عقل نيز نسبت ميدهند و همين نكته بيانگر رابطه تنگاتنگ عقل و دين است.\nبا وصف نكات مزبور، انتظار ميرود كه عقلگرايان به نقش حياتي و ارزش معنوي دين عطف توجه نموده و راهكارهاي بزرگ دين را در عرصههاي عقل و انديشه از ياد نبرند و از اين سرمايه گرانسنگ الهي، چه در تعقّل و خلّاقيت و چه در تعهد و التزام به وظايف عقلاني، غفلت نورزند، بايد بدين رهيافت توجه بليغ داشته باشيم كه سكولاريستها پيوسته در آرزوي انزواي دين به سر ميبرند؛ آرزويي كه تحقق آن نشانگر افقي بس تاريك و مبهم خواهد بود. فقهاي عظام و رجال دين و به طور كلي دينگرايان نيز نبايد از نقش عقل غفلت ورزند و بايد پيوسته معيارهاي عقلاني را در هر فتوا و هر حركت ديني و به طور كلي تعبد به وظايف الهي مدّنظر قرار دهند، به گونهاي كه احساس نشود در قلمرو فقه و فقاهت و دين و ديانت، عقل دستخوش نسيان و بيمهري قرار گرفته است، كه آن نيز خسارت بزرگي است و چه بسا صف عقلگرايان و دينگرايان را در فاصله دورتري از هم قرار خواهد داد.\n1 دانشآموخته حوزه علميه، كارشناس ارشد فلسفه و عضو هيئت علمى دانشگاه اصفهان.\n2ـ براى نمونه، ماجراى اصحاب كهف، يا سخنانى كه فرعون لحظه هلاكت و غرق شدن ابراز مىدارد.\n3ـ تو نبينى پيش خود جز دو سه گامدانه را بينى نبينى رنج دام\n4ـ امام صادق عليه السلام : «العقل ما عبد به الرحمن و اكتسب به الجنان» محمّدبن يعقوب كلينى، اصول كافى، 1381، ج 1، ص 16.\n6ـ مصطفى خليلى، «عقل در حكمت و شريعت»، كيهان انديشه71، ص 81.\n7ـ عليرضا شجاعى زند، «آميزه عقل و ايمان در آموزه اسلام»، نقد و نظر، ص 242 و 244.\n8ـ وجه تسميه «تومايى» به توماس آكويناس متأله ارسطويى قرن 12 برمىگردد و بر اين اعتقادند كه در كلام خداوند دو دسته حقايق وجود دارد: دستهاى كه فوق تعقل بشرى است و ملتقاى ايمان و تعبد است و تنها از طريق كشف و شهود به دست مىآيد و حقايقى كه از طريق عقل بشرى هم قابل كشف هستند. براى تفصيل بيشتر ر.ك. عليرضا شجاعى زند، دين، جامعه و عرفى شدن، 1380، ص 109.\n9ـ عليرضا شجاعىزند، «آميزه عقل و ايمان در آموزه اسلام»، ص 259.\n12ـ مصطفى درايتى، معجم الفاظ غررالحكم، 1413، ص 1341، ش 1032. در اين زمينه، شواهد فراوانى وجود دارد كه براى اختصار تنها به يك مورد اكتفا نموديم و جالب آنكه بسيارى از اينگونه احاديث و روايات در بحارالانوار علّامه مجلسى نقل شده است. ر.ك. محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 2، ص 99.\n14ـ غلامحسين ابراهيمى دينانى، ماجراى فكر فلسفى در جهان اسلام، 1379، ج 2، ص 62.\n15ـ ر.ك. سيد محمّدحسين طباطبائى، الميزان، 1379ق، ج 2، ص 153.\n16ـ ويليام جيمز، دين و روان، 1372، ص 155.\n17ـ يوسف نوظهور، عقل و وحى و دين و دولت در فلسفه اسپينوزا، 1379، ص 290.\n18ـ وقتى گفته مىشود «مرموز»، به اين معنا نيست كه يك مجهول و مجعولى است كه تخيّلات صرف آن را آفريده و از آن هيچ علامت و نشانهاى در دست نيست، بلكه بدين معناست كه آن حقيقت از جنس عادى و مادى اين جهان نيست و انسان نمىتواند به درستى كنه و عظمتش را درك كند. عجزت العقول عن ادراك كنه جمالك مناجات دوازدهم عارفان مفاتيحالجنان.\n19ـ ويليام جيمز، دين و روان، ص 154.\n20ـ سيدحميد حسينى، سايت www.kalaam.persianblog.com، مقاله «فايده دين»، 1382، ص 6.\n21ـ ويلهلم فردريش هگل، عقل در تاريخ، 1350، ص 31.\n22ـ عليرضا شجاعى زند، «آميزه عقل و ايمان در آموزه اسلام»، ص 250.\n24ـ غلامحسين ابراهيمى دينانى، ماجراى فكر فلسفى در جهان اسلام، ج 2، ص 69.\n26ـ عليرضا شجاعى زند، دين، جامعه و عرفى شدن، ص 245.\n27ـ سيد محمّدحسين طباطبائى، الميزان، ج 18، ص 259.\n28ـ محمّدرضا حكيمى و همكاران، الحياة، 1367، ج 1، ص 242.\n29ـ ابوحامد غزالى، احياء علومالدين، 1412، ج 1، ص 137.\n30ـ مصطفى درايتى، معجم الفاظ غررالحكم، ص 745.\n33ـ محمّدبن يعقوب كلينى، اصول كافى، ج 1، ص 51.\n34ـ مصطفى درايتى و همكاران، تصنيف غررالحكم و دررالكلم، 1378، ص 250، ش 5195.\n35ـ مصطفى درايتى، معجم الفاظ غررالحكم، ص 1364، ش 1332.\n39ـ فخرالدين طريحى، مجمعالبحرين، 1367، «عقل».\n40ـ مصطفى درايتى، معجم الفاظ غررالحكم، ص 1169.\n42ـ مصطفى درايتى و همكاران، تصنيف غررالحكم، ص 52.\n44ـ مصطفى درايتى، معجم الفاظ غررالحكم، ص 52.\n46ـ اميرمؤمنان عليه السلام مىفرمايد: «و تحتلبون الدنيادرّها بالدين و يشترون عاجلها بآجل الابرارالمتقين»؛ از دنيا با ابزار دين شير مىدوشند و دنياى نقد را بدل فرجام ابرار و پارسايان، و سعادت اخروى خريدارى مىكنند! نهجالبلاغه، بىتا، ن 33، ص 406.\n47ـ ر.ك. زاهد ويسى، «دينورزى عامه و پيامدهاى آن»، كتاب نقد 40، ص 406.\n50ـ هادى وكيلى، «خرافهپردازى؛ خاستگاه و نقد آن»، كتاب نقد 40، ص 85.\n53ـ ويل دورانت، لذات فلسفه، 1369، ص 38.\n54ـ الكسيس كارل، راه و رسم زندگى، 1336، ص 102.\n56ـ محمّدتقى فلسفى، كودك از نظر وراثت و محيط، 1385، ج 2، ص 177 به نقل از: ما و فرزندان، ص 8.\n57ـ الكسيس كارل، راه و رسم زندگى، ص 99.\n58ـ ر.ك. ابن سينا، اشارات و تنبيهات، چ دوم، دفتر نشرالكتاب، 1403، المنظ العاشر 66.\n59ـ عجبا و شگفتا! اين چوب خشك چه عصايى بود؟! به راستى، خداى سبحان چه قدرت عظيمى را در اختيار موسى بن عمران عليه السلام قرار داده بود؟! از يكسو، آن عصا، اژدها و ثعبان مبين مىشود «فالقيها فاذا هى حية تسعى» طه: 18 و از سويى، به دريا زده مىشود و آن را خشك نموده، راه عبور باز مىكند «اضرب بعصاك البحر...» (شعراء: 63) و از سوى ديگر، همين عصا به صخرهسنگ زده مىشود و دوازده چشمه از آن جارى مىگردد «اضرب بعصاك الحجر...» (بقره: 60)!\n61ـ خواجه نصيرالدين طوسى، اخلاق محتشمى، 1339، ص 411.\n62ـ رضا بايايى، سايت www.hawzah.net، مجله حديث زندگى 12، مقاله «زندگى با تو خوش است»، ص 3.\n65ـ خواجه نصيرالدين طوسى، اخلاق محتشمى، ص 410.\n67ـ طاليس ارسطا، اخلاق نيكوماخوس، 1356، ص 23.\n68ـ در مسائل غير ضرورى ممكن است فتواى فقهاى عظام گوناگون، بلكه متضاد باشد.\n69ـ براى نمونه، اگر غذايى متنجس باشد، هرچند آنكه مقدار نجس بسيار هم ناچيز باشد خوردن آن حرام است. نظير آب قليلى كه دست نجس در آن خورده است و نظاير اينها.\n70ـ شيخ حرّ عاملى، وسائلالشيعه، 1391م، ج 18، ب 6 از ابواب صفات القاضى، ص 27، ص ح 2.\n74ـ همان، ج 11، ص 6.\n‹ بررسي حجّيت روايات آحاد در مسائل اعتقادي فهرست خداگونگي انسان در آفرينش ›


ازدواج پیوندی است که طی احکام یا رسو‌می‌خاص بین زن و مرد در مذاهب و کشورهای مختلف برقرار می‌شود تا به تشکیل خانواده منجر گردد. ازدواج نیز مانند هر قرارداد دیگری نیاز به تنظیم یک سند دارد که به آن سند ازدواج یا عقدنامه می‌گویند. بسیاری از جوانان بدون این که به حقوق خود آگاه باشند یا حتی شروط مطرح شده در عقدنامه را مطالعه کنند و از آن آگاه باشند به امضای آن‌ها می‌پردازند، یا با اعتماد به طرف مقابل از امضای آن خودداری می‌کنند. در این مقاله به بندهای موجود در عقدنامه و موارد اختیاری که می‌توان به عقدنامه اضافه کرد همراه با نمونه ای از تصویر یک عقدنامه پرداخته‌ایم. در آخر نیز تاریخچه عقدنامه را بررسی خواهیم کرد.\nشروط ذکر شده در عقدنامه\nالف- ضمن عقد نکاح خارج لازم زوجه شرط نمود هرگاه طلاق بنا به درخواست زوجه نباشد و طبق تشخيص دادگاه، تقاضاي طلاق ناشی از تخلف زن از وظايف همسری يا سوءاخلاق و رفتار وی نبوده باشد، زوج موظف است تا نصف دارايي موجود را كه در ايام زناشويي با او بدست آورده يا معادل آن را طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل نمايد.\nب- ضمن عقد نكاح خارج لازم زوج به زوجه وكالت بلاعزل با حق توكيل غير داد كه در موارد مشروحه ذيل با رجوع به دادگاه و اخذ مجوز دادگاه پس از انتخاب نوع طلاق خود را مطلقه نمايد و نيز به زوجه وكالت بلاعزل با حق توكيل غير داد تا در صورت بذل از طرف او قبول كند.\nمواردی که زن می‌تواند حسب مورد از دادگاه تقاضای صدور اجازه طلاق نماید به شرح زیر است:\nاستنكاف شوهر از دادن نفقه زن به مدت ۶ ماه به هر عنوان و عدم امكان الزام او به تأديه نفقه و همچنين در موردي كه شوهر ساير حقوق واجبه زن را به مدت ۶ ماه ايفا نكند و اجبار او به ايفا هم ممكن نباشد.\nسوء رفتار يا سوء معاشرت زوج به حدي كه ادامه زندگي را براي زوجه غيرقابل تحمل نمايد.\nابتلاي زوج به امراض صعب‌العلاج به نحوي كه دوام زناشويي براي زوجه مخاطره‌انگيز باشد.\nجنون زوج در مواردي كه فسخ نكاح شرعا ممكن نباشد.\nعدم رعايت دستور دادگاه در مورد منع اشتغال زوج به شغلي كه طبق نظر دادگاه صالح، منافي با مصالح خانوادگي و حيثيت زوجه باشد.\nمحكوميت شوهر به حكم قطعي به مجازات ۵ سال حبس يا بيشتر يا به جزاي نقدي كه بر اثر آن عجز از پرداخت منجر به ۵ سال بازداشت شود یا به حبس و جزای نقدی که مجموعاً منتهی به ۵ سال یا بیشتر بازداشت شود و حكم مجازات در حال اجرا باشد.\nابتلاي زوج به هرگونه اعتياد مضري كه به تشخيص دادگاه به اساس زندگي خانوادگي خلل وارد آورد و ادامه زندگي مشترک را برای زوجه دشوار باشد.\nزوج، زندگي خانوادگي را بدون عذر موجه‌ترك كند. تشخيص‌ترك زندگي خانوادگي و تشخيص عذر موجه با دادگاه است و يا شش ماه متوالي بدون عذر موجه از نظر دادگاه غيبت كند.\nمحكوميت قطعي زوج در اثر ارتكاب جرم و اجراي هرگونه مجازات اعم از حد و تعزير در اثر ارتكاب جرمي كه مغاير با حيثيت خانوادگي و شؤون زوجه باشد. تشخيص اين كه مجازات مغاير با حيثيت خانوادگي است با توجه به وضع و موقعيت زوجه و عرف و موازين ديگر با دادگاه است.\nدر صورتي كه پس از گذشت ۵ سال، زوجه از شوهر خود به جهت عقيم بودن و يا عوارض جسمي ديگر صاحب فرزند نشود.\nدر صورتي كه زوج مفقودالاثر شود و ظرف ۶ ماه پس از مراجعه زوجه به دادگاه پيدا نشود.\nزوج همسر دیگری بدون رضايت اختيار كند يا به تشخيص دادگاه نسبت به همسران خود اجرای عدالت ننمايد.\nشروط اختیاری عقدنامه\nگاها به صورت اختیاری شروطی از جانب طرفین اعلام می‌شود که نمونه‌هایی از این شروط را در ادامه ذکر خواهیم کرد.\nگرچه ادامه تحصیل حق طبیعی هر فرد و امری کاملا اختیاری است. اما گاه زوجین برای جلوگیری از بروز مشکلات بعدی این شرط را در عقدنامه عنوان می‌کنند.\nمطابق ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی در صورتی که شغل زن منافاتی با مصالح خانواده یا حیثیت شوهر یا زن داشته باشد مرد حق دارد زن را از ادامه اشتغال منع کند. از آن جا که با چنین جمله ای ممکن است سلیقه ای برخورد شود، بسیاری از خانم‌ها این شرط را در عقدنامه بیان می‌کنند تا از دردسر‌های بعدی پیش‌گیری کنند.\nشرط اجازه خروج از کشور:\nمطابق با قانون جمهوری اسلا‌می‌ایران زن متاهل تنها با کسب اجازه شفاهی و کتبی همسر خود قادر خواهد بود از کشور خارج شود. از این رو برخی خانم‌ها برای اخذ حق طبیعی خود چنین بندی را به عقدنامه اضافه می‌کنند که برای خروج از کشور زوجه، به هر مدت و مقصدی اجازه زوج لازم نیست.\nشرط وکالت طلاق:\nمطابق قانون زن تنها حق دارد در موارد خاصی اقدام به طلاق نماید و از همسر خود جدا شود. با گرفتن حق طلاق و به بیان درست‌تر گرفتن وکالت طلاق، زن هم مانند مرد حق دارد در هر شرایطی به دادگاه مراجعه کرده و درخواست طلاق نماید. در واقع با این شرط زن می‌تواند به عنوان وکیل همسرش خود را مطلقه نماید.\nشرط تقسیم اموال پس از جدایی:\nمطابق این شرط درخواست طلاق چه از جانب زن و چه از جانب مرد باشد اموال موجود بین زن و مرد نصف می‌شود. مشابه این مورد در بندهای عقدنامه موجود است اما آن در صورتی است که طلاق از جانب زن نباشد.\nمختصری در مورد تاریخچه عقدنامه از روزنامه ایران\nکشف سند ازدواج به شکل سنگ نگاره در حدود 1350 سال پیش از میلاد در بوگازکوی بر‌می‌گردد.\nدر ایران در زمان قاجار همه مردم، چه سرشناس و ثروتمند، چه رعيت و فقير، همگي عقدنامه داشتند. در واقع نوشتن توافقات خانواده‌ها در هر شهر و روستايي مرسوم بود. نفيس بودن و كيفيت ظاهري عقدنامه‌ها و البته ميزان مهريه‌ها و جزئياتي از اين دست میان عقدنامه‌های افراد سرشناس و عادی تفاوت ایجاد می‌کرد. عقدنامه‌ها از همان آغاز ساختاري مشخص داشتند. بيشتر، آيه هو المؤلف بين القلوب آغازكننده مضمون عقدنامه‌ها بود. ديباچه يا مقدمه اي كه به احاديث نبوي يا آيات قرآن مزين بود، در ابتدا نوشته مي‌شد و مشخصات كامل زوج همراه با توصيفات ادبي و سپس مشخصات كامل زوجه همراه با توصيفات و شرايط كامل براي ازدواج در ادامه مي‌آمد.\nهرچه به دوره های قدیمی‌تر بازمی‌گردیم شروط ضمن عقد کمتر می شود. به خصوص خانم‌ها شروط کمتری برای ازدواج عنوان می‌کردند. صداق، اظهار صيغه نكاح دائم و تاريخ تحرير، ديگر بخش‌هاي محتوايي در حاشيه عقدنامه‌ها به شمار مي آيند. در عقدنامه‌هاي متعلق به دوره قاجار و پس از آن، مكاني براي امضاي شاهدان درنظر گرفته مي شد. با كمي دقت مي‌توان دريافت محتواي عقدنامه‌ها از گذشته تاكنون چندان تغيير نكرده است. اما هرچه به امروز نزديك مي شويم عقدنامه‌ها ظاهري ساده‌تر به خود مي‌گيرند تا جايي كه ديگر در اين روزها در عقدنامه هيچ زوجي، هنرهايي چون قاب‌بندي‌ها، تذهيب، خوش‌نويسي و حاشيه‌بندي ديده نمي‌شود.\nنوع دست‌خط مهر و امضاي شاهدان عقدنامه از نوع سجل شهودي يا اعترافي بوده است. اين را از ادبياتي كه در نوشته‌هايشان به كار مي‌بردند مي‌توان فهميد «من شهادت مي دهم... ». عقدنامه‌هاي تاريخي موجود در اين موقوفه 77 ساله، شباهت‌هاي تنظيم عقدنامه و حتي طلاق‌نامه را در گذشته و امروز به خوبي نشان مي‌دهند. در اين عقدنامه‌ها حتي صلح‌نامه‌هايي هم براي بخشيدن مهريه يا شيوه پرداخت آن به چشم مي‌خورد.\nبا روی کار آمدن رضا شاه و آغاز حکومت پهلوی، سیر تحولات اساسی کشور آغاز شد. رضا شاه به تقلید از غرب به اصلاح جامعه پرداخت تا الگوی غرب را در کشور حاکم کند. «سازمان ثبت اسناد و املاک» و به دنبال آن «دفتر ثبت ازدواج» نیز از جمله تشکیالت نوین قضایی و حقوقی بودند که با ایجاد آن‌ها کمک شایانی به طرح هویت‌سازی ملی در دوره پهلوی گردید. تا سال 1310 ازدواج و طلاق اشخاص به ثبت نمی‌رسید و در نتیجه ضوابط خاصی بر این امور حاکم نبود، مگر ضوابط شرعی که البته رعایت آن‌ها الزا‌می بود. دولت پهلوی بر اساس نیازهای ایدئولوژیک و ضرورت‌ها و مقتضیات جامعه، دست به ایجاد قوانین و مقررات مدنی زد که از کشورهای غربی اقتباس گردیده بود. در این نیمه از دوره پهلوی اول به علت تغییرات صورت گرفته در قوانین جاری، محتوای اسناد نیز به تبعیت از حکومت جدید و تغییرات بنیادین آن با دوره قبل از دولت مدرن (نیمه اول حکومت رضاشاه) متفاوت بود. در این دوره، اسناد ازدواج اغلب به صورت دفترچه‌ای و با یک متن یکسان در چاپخانه چاپ و همسان‌سازی و یک‌دست می‌شد. از آنجا که اداری شدن و ثبت اسناد در دولت رضاشاه مطرح شد، چاپی شدن اسناد در این چاپخانه‌ها و خروج از حالت سنتی خود یکی از این مراحل اصلاحات اداری بود.\nبه عبارت دیگر، اسناد طبق فرم از پیش طراحی شده اداری (برگرفته از اروپا) تنظیم می‌شد. در اسناد ازدواج علاوه بر ذکر نام چاپخانه به محل چاپ آن نیز اشاره می‌گردید. غالبا اسناد ازدواج، به صورت دفترچه‌ای چاپ می‌شد. کلیه دفاتر ازدواج موظف به ارائه این دفترچه بودند، این اسناد ازدواج شامل سرفصل‌های مشخص و معینی بودند به طوری که خواننده با دیدن آن متوجه تقسیم‌بندی منظم و مرتب آن می‌شود. در مجموع اسناد این دوره، چه از نظر محتوا و چه از نظر ظاهر، دارای ساختار منظم و یک‌دستی بودند. این روند یکسان‌سازی اسناد ازدواج در دوره پهلوی اول به صورت تدریجی بود و در اواخر دوره رضاشاه تثبیت گردید.\nمنابع: اسناد هویتی ایرانیان در دورۀ پهلوی اول،1310-1320ه.ش حسن زندیه\nبرچسب ها : عقدنامه ازدواج طلاق شروط عقد بندهای عقدنامه اجازه اشتغال حق ادامه تحصیل حق اشتغال حق طلاق


عدم پاسخگویی دولت به بزرگداشت کوروش بزرگ | ایران گلوبال\nعدم پاسخگویی دولت به بزرگداشت کوروش بزرگ\nسه شنبه, اکتبر 17, 2017 - 13:43\nسندی که مشاهده می‌کنید متعلق به نهاد ریاست جمهوری است و در رابطه با طرحی است که روز دوشنبه 1396/7/10 برابر با 2/10/2017 (که در پایین صفحه نیز درج شده است) توسط جناب آقای عزیزی به نهاد یاد شده برای برگزاری با آرامش روز بزرگداشت کوروش بزرگ ارائه داده شده است.دراین باب نه تنها هیچ پاسخی دریافت نشده، بلکه دو بار کارشناسان (0216133) فرمودند اگر مسئولین تمایل داشته باشند تماس خواهندگرفت!\nVideo of دولت ایران ستیز و عدم پاسخگویی به بزرگداشت کوروش بزرگ\nسندی که مشاهده می‌کنید متعلق به نهاد ریاست جمهوری است و در رابطه با طرحی است که روز دوشنبه 1396/7/10 برابر با 2/10/2017 (که در پایین صفحه نیز درج شده است) توسط جناب آقای عزیزی به نهاد یاد شده برای برگزاری با آرامش روز بزرگداشت کوروش بزرگ ارائه داده شده است.دراین باب نه تنها هیچ پاسخی دریافت نشده، بلکه دو بار کارشناسان (0216133) فرمودند اگر مسئولین تمایل داشته باشند تماس خواهندگرفت! و حتی پس از این گفته‌ها، در هنگام پیگیری دوباره در تاریخ 22/7/1396 با اینکه بسیار معطل می‌شدم با بی‌ادبی تمام نهاد ریاست جمهوری شماره (02164451) تلفن را چند بار روی من قطع کردند. و حتی هراس دارند که خودشان را معرفی کنند! و پس از آن دوباره به کارشناسان (0216133) مربوطه پیگیری و اعلام شده که این مسئله را رسانه‌ای خواهدشد.\nآقای عزیزی دراین خصوص ادامه داد که: مردم ایران زمین بدانید که مسئولین حکومتی هیچ گونه ارزشی برای این مردم و تاریخ این کشور قائل نیستند. و یکی از هزار دلیلی که این مسئله را رسانه‌ای کردم این است که بدانید اگر چنین طرحی را در جایی و با نام هر کسی از خودشان خواستند اجرایی کنند، این طرح ایده‌ی آنها نبوده و متعلق به خودشان نیست. همانگونه که اخیراً یکی از نمایندگان شیراز را برای چنین طرحی جلو انداخته‌اند! پیش از این نیز در دو سال گذشته با دفتر رهبری مکاتبه داشتم که از آنها نیز پاسخی دریافت نکردم. از همگی شما خواهش میکنم که این عکس و فایلهای صوتی (توضیحات بیشتری مشخص است، البته برای زیاد نشدن حجم برخی از فایلها کوتاه شده‌اند) همراه آن را رسانه‌ای کنید که به گوش جهانیان برسد.\nسالام _ تازمانیکه فرهنگسازی و\nلینک ثابت فرستاده شده توسط ع.ب.تورک اوغلی در جمعه, 10/27/2017 - 06:08\nسالام _ تازمانیکه فرهنگسازی و بازی با مردم ازطرف دولت چه آشکارا و چه پنهانی صورت می پذیرد.\nتازمانیکه که مردم تحت شانتاژهای نژادپرستان فاشیست در ایجادتوهم برای مردم دست بالایی دارند.\nتازمانیکه شاهنامه خوانی،کوروش پرستی ،بت سازی،امامزاده تراشی و باموج های ایجادشده درجامعه مردم سرگرم هستند،به این مملکت نه آزادی خواهدآمد،نه مردم آگاه خوهندشد،نه استعمارازکشورخارج خواهدشد.\nخوش باشید بااین خودبزرگ بینی،توهم ونژادپرستی وسرگردان شدن در دایره اوهام.\nدرود. با تشکر از آقای وحید\nلینک ثابت فرستاده شده توسط صمد آقا در ی., 10/22/2017 - 19:09\nدرود. با تشکر از آقای وحید فرخنده خوی فرد. پیشاپیش 7 آبان، روز کوروش بزرگ را گرامی میداریم.\nگذشتۀ این آقای کورش از امام\nلینک ثابت فرستاده شده توسط صمد آقا در ش., 10/21/2017 - 09:36\nگذشتۀ این آقای کورش از امام حسین هم تاریک تر است. من نمی فهمم چه نیازی به یک کسی که در تاریکی های تاریخ می زیسته هست؟ این ایرانی ها گویا بدون امام زاده نمی توانند زندگی کنند. آخر ببینید نیازهای امروزتان چیست. واقعاً یک عده هفت خط سر کار گذاشته اند شما را.


عهدنامه پاریس به مثابه مکمل معاهدات گلستان و ترکمنچای!\nکد خبر: 1046565\nلینک کوتاه: https://www.Javann.ir/004OG5\nتاریخ انتشار: ۱۵ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۲۳:۰۶\nلینک کوتاه: http://www.Javann.ir/004OG5\nدوران ناصری، مقطع تلاش فزاینده دولت انگلستان برای بسط نفوذ در ایران\nدر یک جمع‌بندی کلی باید اذعان داشت که دوران طولانی حکومت ناصرالدین شاه قاجار، مقطعی است که دولت انگلستان با تمامی تلاش خویش کوشید تا نفوذش را در ارکان هیئت حاکمه ایران کامل کند. با این همه و با وجود تمامی تلاش‌های این امپراطوری، این پروژه برون داد دلخواه آنان را نداشت و همین امر موجب شد که انگلستان با شروع نهضت مشروطیت، به سرمایه‌گذاری برای در اختیار گرفتن آن بپردازد و مانع به نتیجه رسیدن این حرکت مردمی شود\nسرویس تاریخ جوان آنلاین: روز‌های اکنون، مصادف است با سالروز ترور ناصرالدین شاه قاجار به دست میرزا رضا کرمانی. هم از این روی بازخوانی مختصات دوره ۵۰ ساله سلطنت وی، بهنگام و مفید می‌نماید. در یک جمع‌بندی کلی، باید اذعان داشت که دوران طولانی حکومت ناصری، مقطعی‌ای است که دولت انگلستان با تمامی تلاش خویش، کوشید تا نفوذش را در ارکان هیئت حاکمه ایران کامل کند. با این همه و با وجود تمامی تلاش‌های این امپراطوری، این پروژه برون‌داد دلخواه آنان را نداشت و همین امر، موجب گشت که انگلستان با شروع نهضت مشروطیت، به سرمایه‌گذاری برای در اختیار گرفتن آن بپردازد و مانع از به نتیجه رسیدن این حرکت مردمی گردد. در مقال پی آمده، تلاش شده است که با استناد به برخی تحلیل‌ها، اقدامات مهم جریان نفوذ در دوره این شاه پرآوازه قاجار، مورد خوانش قرار گیرد. تحلیل‌های مورد اشاره، در تارنمای مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران آمده است. امید آنکه تاریخ پژوهان معاصر و عموم علاقه‌مندان را مفید و مقبول آید.\nچرایی و چگونگی فزون‌خواهی انگلستان در ایران در دوره قاجاریه\nقبل از ورود به بحث، مناسب است که در نگاهی کلان، علل اهمیت ایران برای دولت انگلستان در دوران قاجاریه، قدری شفاف گردد. برخی این حساسیت بریتانیا بر ایران را به رقابت این دولت با روسیه مرتبط دانسته‌اند. عده‌ای دیگر نیز، بر این باورند که وجود منافع اصلی انگلستان در هندوستان، موجد اتخاذ این سیاست‌ها در ایران شد. به هر روی بیش و پیش از همه این موارد، باید به موقعیت ممتاز کشورمان در منطقه نظر داشت که شاهراه حوادث و وقایع سیاسی در این بخش از جهان به شمار می‌رود. زهرا سعیدی، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، در‌این‌باره تحلیلی به شرح ذیل دارد: «دوره قاجار را از نظر تحولات خارجی، می‌توان دوره جدیدی دانست که رویداد‌های خارجی آن، بسیار متفاوت از دوره‌های پیشین بود. در این دوره ایران با بازیگران خارجی متعددی از جمله انگلیس مواجه بود که بازیگردان اصلی بسیاری از امور داخلی ایران بود. انگلیس به دلیل رقابت سیاسی و استعماری خود با روسیه، سیاست‌های متفاوتی را نسبت به این کشور اعمال نمود و در این راستا، توانست امتیازات متعدد سیاسی، اقتصادی و نظامی بسیاری کسب کند. دولت انگلستان در سراسر قرن نوزدهم، در رقابت سیاسی با روسیه بود. عامل رقابت دو کشور، منافع استعماری و حفاظت از آن در برابر دسترسی هر یک از طرفین، به منافع استعماری یکدیگر بود. منافع اصلی انگلستان در هندوستان قرار داشت. انگلستان همواره نگران بود که روسیه از طریق کشور‌هایی، چون ایران، منافع استعماری این کشور را با خطر مواجه سازد و از آنجا که مسئله پیشروی روسیه در ایران و آسیای مرکزی برای انگلستان خطری جدی به حساب می‌آمد، انگلیس تصمیم گرفت از ایران به‌عنوان کشوری حائل استفاده کند و مانع از پیشروی روسیه به سمت هندوستان گردد. در این طرح ایران، به‌عنوان دولت حائل در برابر پیشروی و توسعه‌طلبی فزاینده روسیه به سوی هندوستان، از اهمیت استراتژیکی خاصی برای بریتانیا برخوردار شد. این کشور با استفاده از قدرت نظامی در رسیدن به هدف‌های دیپلماتیک و استراتژیکی خویش در نیمه سده نوزدهم، تفوق تجاری خود را در ایران تثبیت نمود. بدین ترتیب انگلستان به طور رسمی، وارد معادلات سیاسی ایران شد. هم از این روی، طی این مدت، یعنی آغاز قرن نوزدهم تا اوایل قرن بیستم که این رقابت به طول انجامید، ساخت قدرت سیاسی ایران تحت‌تأثیر رقابت دو کشور به‌خصوص انگلیس قرار گرفت. یکی از مصادیق تلاش دولت انگلستان برای بسط نفوذ خود در ایران، حمایت از فرقه بابیه و بهائیه بود. فرقه بهائیت در دوره قاجار و محمدشاه آغاز شد. به‌طور کلی در این دوره، فرقه‌های ساختگی زیادی رشد کردند که بسیاری از آن‌ها محصول شرایط سیاسی آن دوره و تحریک مستقیم کشور‌های خارجی به‌خصوص انگلیس بود. چنانچه در خلال جنگ جهانی دوم نیز، شاهد پیدایش فتنه اسماعیلیه در یزد، فتنه افغان‌ها و حمله امیر خوارزم به خراسان هستیم که این فتنه‌ها نیز بیشتر به تحریک انگلیس بود، تـا ذهـن اولیـای دولت ایـران را از ایـالات شمالی دور دارند و به مسائل داخلی مشغول کنند. بر این اساس فرقه بهائیت هم با همین حربه و به حمایت و تحریک مستقیم انگلیس به وجود آمد. در این رابطه از آنجا که انگلیس وحدت مذهبی مردم ایران را خطر بزرگی برای خود می‌دانسـت، کـوشش کرد تـا بـا ایـجاد فـرقه‌های مـذهبی مختلف، وحدت اسلامی مردم را به تفرقه مبدل سازد. بیراهه نیست اگر گفته شود انگلیس، یکی از عوامل اصلی در عقب‌ماندگی ایران در دوره قاجار بود. گرچه عوامل داخلی در ایران به‌خصوص ساخت سیاسی قاجاریه، مبتنی بر ساخت متمرکز و غیردموکراتیک بود، اما انگلیس نیز با استفاده از این خلأ، به تشدید این وضعیت دامن زد و با کسب بسیاری از امتیازات سیاسی و اقتصادی، انحصار بسیاری از امور داخلی ایران را به خود اختصاص داد.»\nمیرزا تقی‌خان فراهانی، قربانی نفوذ در مقطع ناصری\nدر دوران سلطنت ناصری، مقاومت‌هایی جدی در داخل و خارج از حکومت نیز در برابر نفوذ انگلستان وجود داشت که ظهور زنده‌یاد میرزا تقی‌خان امیرکبیر، در زمره آنهاست. او در مدت کوتاه صدارت خویش کوشید که دست عوامل آشکار و پنهان این دولت را از امور خرد و کلان مربوط به اداره کشور کوتاه کند و تا سر حد امکان حاکمیت را ملی سازد. این رویکرد نهایتاً موجب گشت که عوامل بیگانه در ایران به اندیشه حذف او بیفتند، امری که نهایتاً تحقق یافت! رضا سرحدی، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، درباره رویکرد‌های امیرکبیر در دوران صدارت، چنین آورده است: «بعد از شکست‌های ایران از روسیه و عقد معاهده‌های نابرابر با دول خارجی؛ یعنی از اواخر عهد فتحعلی‌شاه، نفوذ روس و انگلیس به‌قدری در ایران زیاد شده بود که کمتر کاری بدون اجازه و صوابدید دو کشور انجام می‌شد. این نفوذ تنها در مسائل سیاسی مشهود نبود، بلکه نمایندگان یاد شده حتی در امور شخصی افراد ایرانی نیز مداخله می‌کردند. شاه و وزرا می‌بایست میل و اراده وزیرمختار روس و انگلیس را مانند وحی منزل و قانون جاری محترم و مطاع می‌دانستند! تا آنجا که وزیری که تحت‌حمایت این دو کشور قرار می‌گرفت و اوامر آنان را اجرا می‌کرد، اگر مرتکب هر خلاف قاعده و بی‌عدالتی می‌شد، از تعرض مصون بود! امیرکبیر از مداخله هر ذینفوذی در کار‌های دولتی، خشمناک بود و در مرحله اول از دوره زمامداری خود -که با وساطت مصرانه کلنل فرنت، کاردار سفارت انگلیس در باب میرزا آقاخان نوری مصادف گردید- به تمام قدرت کوشید راه مداخلات غیرقانونی نمایندگان خارجی را در کار‌های داخلی ایران که برخلاف جمیع قوانین بین‌المللی بود، ببندد و کم‌وبیش از ایشان زهرچشمی بگیرد، تا با اعمال نفوذ‌های بیجا کار‌های داخلی این مملکت را فلج نکنند. بیگانگان در مقابله با سیاست امیرکبیر و معامله با او دانستند با مردی سر و کار دارند که به هیچ وجه از سنخ حاجی میرزا آقاسی نیست. در قضیه مسئله خراسان و فتنه سالار در ایام محاصره مشهد، نمایندگان روس و انگلیس خود را به میان انداختند تا بین سالار و امیر کار را به وجهی به مصالحه بگذرانند. امیر این طرز خواباندن یک مسئله داخلی را برای خود نوعی خفت می‌شمرد و از همین‌رو زیر بار نرفت. او دیده بود که مداخله خارجیان در کار‌های ایران از حدودی که با حیثیت مملکت سازش داشته باشد، گذشته است، بنابراین پیشنهاد نمایندگان دولتین را رد کرد. او حتی گفت که اگر آشنا کردن مردم مشهد به وظایفشان با سخت‌گیری بسیار هم همراه باشد، او این حالت را بر تصرف شهر به وساطت خارجیان ترجیح می‌دهد. امیر در معامله با نمایندگان خارجی مقیم تهران، نه‌تن‌ها با منتهای غرور ملی و مناعت قومی برخورد می‌کرد، بلکه به‌وسیله مأموران مخفی و خبرنگاران مخصوص، غالباً از مقاصد ایشان از پیش اطلاع می‌یافت و به این ترتیب علاج بسیاری از وقایع را قبل از وقوع می‌کرد. ضمناً چنان رعب و احتیاطی در دستگاه توطئه و مداخله خارجیان انداخته بود که ایشان را از اقدام به بسیاری از حرکات بی‌قاعده بازمی‌داشت. به همین علت نمایندگان خارجی، هیچ‌کدام از طرز عمل و اراده امیر راضی و مسرور نبودند و مکرر از او شکایت می‌کردند و در شکست کار او می‌کوشیدند. همین نمایندگان پس از آنکه دست امیر از کار کوتاه شد و جان او در معرض خطر افتاد، چون باطناً دریافته بودند که او مردی دزد و بی‌کفایت نبود و آلت دست سیاست یک دولت دیگر نمی‌شد و هر چه می‌خواست و می‌کرد جز خیر و سعادت و ترقی و صلاح ایران منظوری دیگر نداشت، برای حفظ ظاهر و آبروی خود به حمایت از او برخاستند و تلاش کردند، نشان دهند در حفظ جان او می‌کوشند، غافل از آنکه کج‌رفتاری‌های سابق بعضی از ایشان، کار خود را کرده بود و دشمنان امیر که به تقویت و جانبداری پاره‌ای از سفارتخانه‌ها باقی مانده و مستظهر شده بودند، دیگر نمی‌گذاشتند که آب‌رفته به جوی باز آید و خصم زمین‌خورده دوباره برخیزد و تیشه به ریشه ایشان زند.»\nعهدنامه پاریس، محمل نفوذ بیشتر انگلستان در دربار ایران\nبی‌تردید انعقاد عهدنامه پاریس را می‌توان از سرفصل‌های مهم استیلای انگلستان بر ایران قلمداد نمود. پس از بسته شدن این قرارداد بود که نفوذ دولت انگلستان بر دربار ایران جهشی بلند یافت و افزایشی قابل‌توجه پیدا کرد. بسیاری از محققان تاریخ قاجار، این معاهده را به لحاظ آثار تخریبی آن با قرارداد‌هایی، چون گلستان و ترکمنچای مقایسه کرده‌اند که با مروری بر محتوای آن، داوری صحیحی به نظر می‌رسد. محمدرضا چیت‌سازیان، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، در باب زمینه‌ها و پیامد‌های بسته شدن این عهدنامه، چنین می‌نویسد: «پس از تصرف هرات در افغانستان توسط قوای ناصرالدین‌شاه، دولت انگلستان که از این امر خشمگین بود و آن را مغایر با سیاست‌ها و منافع ملی خود تلقی می‌کرد، به ایران اعلان جنگ داد. بهانه انگلیسی‌ها برای حمله به ایران و آغاز جنگ، نقض سند ۱۸۵۳ بود. در آغاز جنگ، ناوگان انگلستان در خلیج‌فارس، مرکب از هشت کشتی جنگی و تعدادی ناوگان بخاری و بادی، به ایران تجاوز و جزیره خارک را تصرف کردند. به این ترتیب و در عرض چند ماه، نیرو‌های نظامی انگلستان توانستند خرمشهر و اهواز را تصرف کنند و به سوی کارون رهسپار شوند. بدین ترتیب پس از چند ماه درگیری شدید میان نیرو‌های ایرانی و انگلیسی، در نهایت سربازان ایرانی شکست خوردند! ازاین‌رو مذاکراتی برای صلح آغاز شد که به عقد معاهده پاریس در فرانسه، بین ایران و انگلیس انجامید. به موازات این حوادث، سیدسعید، پادشاه عمان به تحریک انگلیسی‌ها، به بندرعباس حمله نمود و دولت ایران در موقعیت بسیار نامساعد و خطرناکی قرار گرفت. دولت‌های روسیه و فرانسه که مایل به شکست کامل و از بین رفتن حاکمیت کشور نبودند، هنگامی که مشاهده کردند کشور تاب مقاومت در برابر هجوم ارتش انگلیس را ندارد، به ناصر‌الدین‌شاه پیشنهاد میانجیگری دادند و به صورت خاص به او توصیه کردند که هر چه زودتر ارتش خود را از هرات فراخواند. ناصرالدین‌شاه نیز که دید یارای مقابله با انگلستان را ندارد و نمی‌تواند به یارگیری بین‌المللی و مساعدت دیگر کشور‌ها نیز تکیه نماید، به نیرو‌های ایرانی دستور داد مبارزه را کنار گذارند و راه تسلیم در پیش گیرند. از طرف دیگر انگلیسی‌ها نیز، چاره‌ای جز انعقاد صلح با ایران نداشتند. طبق عهدنامه‌ای که در مارس سال ۱۸۵۷ بین طرفین به امضا رسید، صلح بین دو دولت برقرار گردید و انگلیسی‌ها متعهد شدند جنگ برضد ایران را متوقف کنند و نیرو‌های نظامی‌شان را ظرف مدت کوتاهی، از تمامی نقاط کشور خارج سازند و در امور ایران دخالت نکنند و اسرای جنگی ایران را آزاد سازند. همچنین بریتانیا از جمیع امتیازات تجاری و به‌خصوص امتیاز حق قضاوت کنسولی یا کاپیتولاسیون که روسیه از آن برخوردار بود، بهره‌مند گردد. در مقابل دولت ایران پذیرفت تمامی نیرو‌های خود را ظرف سه ماه، از هرات و افغانستان بیرون برد، در امور آن کشور دخالت نکند، هیچ‌گونه ادعایی نسبت به تمامیت ارضی و مسئله حاکمیت بر خاک این کشور نداشته باشد. مهم‌تر از همه، تهران استقلال هرات و افغانستان را به‌رسمیت شناسد و هنگام اختلاف بین ایران و افغانستان، دولت ایران حق میانجیگری را به لندن بسپارد، دو دولت حق امتناع کنسولگری در شهر‌های یکدیگر را به رسمیت شناسند و با امیر عمان قراردادی امضا و بندر چابهار و بندرعباس به مدت ۲۰ سال، به این امیرنشین واگذار گردد! این معاهده، دست ایران را به صورت کلی از دخالت در حوادث افغانستان کوتاه کرد و باعث افزایش نفوذ انگلستان در دربار ایران و برقراری نوعی موازنه با روس‌ها گردید. بنابراین، هرات به‌کلی از ایران جدا شد و افغانستان نیز با عنوان استقلال‌یابی، از ایران استقلال پیدا کرد. عهدنامه پاریس، ضربه شدیدی بر پیکر استقلال سیاسی و اقتصادی ایران وارد کرد و بر اثر آن که تبعاتش کمتر از معاهدات گلستان و ترکمنچای بین ایران و روسیه نبود، قلمرو حکومتی ایران به کمترین حد متصرفات خود رسید! در واقع معاهده پاریس، به‌نوعی تکمیل‌کننده دو عهدنامه گلستان و ترکمانچای بود، که توسط دول استعمارگر بر ایران تحمیل شد و با آن، بخش‌های قابل‌توجهی از خاک کشورمان از دست رفت. به‌عبارت ساده‌تر می‌توان گفت عهدنامه پاریس همانند عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای، به‌نوعی بازتاب رقابت دو ابرقدرت روس و انگلستان در ایران دوران معاصر و به‌صورت خاص دوران پادشاهان قاجار بود.»\nهمانگونه که در بخش‌های پیشین این مقال اشارت رفت، فرآیند نفوذ در ایران دوره قاجار، به موانعی شاخص برخورد که یکی از مهم‌ترین آنها، صدور فتوای تحریم تنباکو از سوی آیت‌الله العظمی میرزا حسن شیرازی بود. انگلیسی‌ها در آن مقطع، به ناگاه خود را در برابر قدرت جدیدی یافتند که تا آن دوره، درباره آن ذهنیت چندانی نداشتند! اقدام قاطع مرجعیت شیعه در آن مقطع، موجب گشت که بخشی از بضاعت تبلیغی بریتانیا معطوف به تخریب این نهاد گردد، رویکردی که تا هم‌اینک نیز ادامه دارد! محمد توحیدی چافی، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، ابعاد نهضت تحریم را به شرح ذیل تحلیل کرده است: «هنگامی‌که ناصرالدین شاه قاجار در رجب ۱۳۰۷ ق، پس از بازگشت از سومین سفر خود از اروپا، قرارداد جنجالی خود را با تالبوت و کمپانی رژی انگلیس منعقد می‌کرد و امتیاز تجارت توتون و تنباکو را از مرحله کشت تا پایان به مدت ۵۰ سال به وی واگذار می‌کرد، هرگز گمان نمی‌کرد مردم و روحانیانی که وی آن‌ها را فضول، یاغی، اشرار و الواط می‌خواند، سنگ بنای نهضتی را بگذارند که شالوده اقتدارطلبی وی را و چه بسا جان او و نیز طومار سلطنت خاندان وی را در هم بپیچند. قیام تنباکو، اگرچه متوجه نفوذ اقتصادی بیگانه بود، در حقیقت ظلم داخلی و اصلاح نظام سیاسی و نیز جلوگیری از سلطه فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بیگانه را نیز نشانه رفته بود، به‌ویژه که کارگزاران کمپانی در آغاز، بیشتر از اروپاییان و کشور‌های مستعمره بودند که همراه کار اقتصادی، تلاش مجدانه‌ای را نیز جهت ایجاد پایگاه‌های دینی و فرهنگی آغاز کرده بودند که از جمله مهیا کردن بسیاری از زیربنا‌های خوشگذرانی و نیز فعالیت‌های تبلیغی از مصادیق آن بود. به تعبیر حامد الگار «انگلیسی‌ها مانند یک کشور مغلوب به ایران قدم گذاشتند، آنان مأموران خود را به هر محله‌ای فرستادند، با اتباع ایران به خشونت رفتار می‌کردند و در هیچ جا به حکومت اعتنایی نمی‌کردند.» به این ترتیب به نظر می‌رسد مردم ایران به رهبری روحانیان و در تعامل با رجال آگاه و روزنامه‌ها، این قرارداد را در برابر ایمان دینی، غرور ملی و منافع اقتصادی کشور خود دانستند و با آن به مقابله برخاستند و همین جرقه‌ها، آموزه‌های تازه‌ای را پیش راه آنان نهاد که حرکت‌های بعدی آنان را با صلابت کرد. حقیقت این است که قیام تحریم تنباکو یک تحول ریشه‌دار فکری و عملی، برای انقلاب مشروطه ایجاد کرد. مردم دریافتند که اگر همه منابع اجتماعی خود را با هم به‌کار گیرند، پیروزی بر استبداد داخلی و استعمار خارجی نیز ممکن خواهد بود. جنبش تنباکو به تعبیری، عصر بی‌خبری یا بی‌حرکتی ایرانیان را جراحی کرد و مبارزه مردم را که از سوی بسیاری از نخبگان خارج و داخل سال‌ها پیگیری می‌شد، وارد جریانی ریشه‌دار و اصیل کرد و به تعبیر خود میرزای شیرازی، پیروزی جنبش موجب «اعلای کلمه ملت» شد. این پیروزی اسطوره شکست‌ناپذیری حاکمیت را فرو ریخت، به تعبیر مرحوم مدرس «واقعه دخانیه توپی بود که سحرگاه، مردم تیزهوش خفته را بیدار کرد و به طور طبیعی از زلزله شدیدی که متعاقب آن بایستی به وقوع بپیوندند باخبرشان نمود.» جنبش تنباکو برای تحول‌خواهانی که پیش از آن از طریق منبر، روزنامه، تألیف رساله و کتاب، نامه‌نگاری به شاه در راه محدود کردن قدرت و خودکامی در ایران قدم برمی‌داشتند، راهی نو و اندیشه‌ای پویا در مسیر بیداری و مبارزه گشود. به تعبیر ادوارد براون در کتاب انقلاب ایران، «واقعه تنباکو را باید مبدأ تاریخ بیداری و آغاز مرحله نو ایران در حوادث اجتماعی دانست!» و خلاصه اینکه جنبش تنباکو نخستین جنبش گسترده مردم ایران در تحولات و حوادث کلان تاریخ معاصر ایران بود که پایه‌گذار فکری و عملی بسیاری از قیام‌ها و حوادث نوساز بعد از خود، همچون نهضت مشروطیت و ملی شدن نفت گردید!»


نکات مهم در انتخاب روفرشیعرضه مستقیم روفرشی مدرن کشدار\nروفرشی مدرن ترک با کیفیت ویژه و منحصر بفرد و طرح های زیبا و جذاب توسط عرضه کننده این محصول ارائه می شود. این محصول دارای مقاومت بالا و ضد لک می باشد و در سایز ها و رنگ های مختلف تولید شده است. این محصول بسیار پرکاربرد می باشد. فروشنده روفرشی مدرن ترک ابریشمی این محصول را با کیفیت درجه یک و بی نظیر جهت فروش عرضه می کند.\nنکات مهم در انتخاب روفرشی\nدر این مقاله به شرح نکات مهم در انتخاب روفرشی می پردازیم. بهترین روفرشی کشدار از جدیدترین مدل های آن است که با استفاده از مواد بسیار با کیفیت و مخصوص مانند نانو تهیه شده است؛ این مدل نسبت به دیگر محصولات مشابه از دوام و استقامت بالاتری برخوردار می باشد و در صورت ریختن آب و یا نوشیدنی بر روی آن مانع از پخش شدن گسترده آن می گردد.\nاز مهم ترین مشخصات این محصول می توان به مقاومت بسیار بالا در برابر آب اشاره کرد که آن را به خود جذب نمی کند؛ در این صورت دیرتر کثیف می شود و نگهداری از آن بسیار راحت می باشد؛ دارای رنگ بندی و ابعاد بسیار گوناگون است که بسیار زیبا هستند و می توان با دکوراسیون داخلی و وسایل مربوطه به ست کردن روفرشی پرداخت.\nبا استفاده از بهترین الیاف مصنوعی تولید شده که شفافیت بسیار بالایی دارد؛ لایه رویی آن کاملا نرم می باشد و از روی فرش لیز نمی خورد؛ در انواع طرح های سنتی و مدرن تولید شده که باب سلیقه همه افراد می باشد.\nعرضه مستقیم روفرشی مدرن کشدار\nمرکز عرضه روفرشی ترک مدرن کشدار به صورت مستقیم دارای شعبه های بسیار زیادی در سراسر کشور بوده که با کیفیت ترین و مرغوب ترین نوع محصولات را با قیمت های مناسب و مقرون به صرفه به دست مشتریان و خریداران می رساند. آنچه که در نگاه اول موجب جذب مشتری می شود کیفیت کالا است بنابراین اگر کالایی از کیفیت بالایی برخوردار باشد قطعاً می تواند افراد زیادی را برای خرید تشویق و ترغیب نماید.\nسالانه حجم زیادی از این محصول به دیگر کشور های همسایه و آسیایی صادر می شود. موارد استفاده از این محصول بسیار زیاد بوده و همین دلیل است که همه افراد زیادی در بازار داخلی و بازار بین المللی و متقاضی خرید این کالا هستند. برای خرید این کالا شما می توانید به وب سایت ما مراجعه کنید و با توجه به تنوع محصول و با کیفیت بالای انواع کالا ها بهترین نوع محصول را انتخاب نمایید. همچنین قیمت های مناسبی برای هر محصول در نظر گرفته شده تا بتوان به راحتی آن را خریداری نمود.\nعرضه انواع روفرشی مدرن مخمل\nعرضه روفرشی شش متری ترک


روزهایی که نباید در آن سفر کنیم | 09154770106 | وبلاگ مسافر سلام\nروزهایی که نباید در آن سفر کنیم\nروزهایی که نباید سفر کنیم با یک کلیک\nهمه آدم‌ها سفر کردن را دوست دارند.\nاما سفر رفتن یک سری مقدماتی دارد که اگر مهیا باشد، سفرمان به سفری دلچسب‌تر تبدیل می‌شود.\nهمان طور که قبل از سفر به این فکر می‌کنیم که با چه وسیله‌ای برویم یا چگونه رزرو هتل را انجام دهیم و خیلی مسائل ریز و درشت دیگر.\nدانستن روزهایی که نباید در آن سفر کنیم هم مانند دیگر مقدمات سفر باید به آن توجه کنیم.\nروزهای نیکو برای سفر\nروزهایی که نباید در آن سفر کنیم از نظر آب و هوا\nروزهای بهتر برای سفر\nصدقه دادن در سفر\nسخن آخر مسافر سلام درباره روزهایی که نباید در آن سفر کنیم\nدر اسلام برای هر مسئله‌ای آدابی وجود دارد.\nاصولاً این آداب هستند که کیفیت یک عمل را افزایش می‌دهند.\nاسلام به تمامی جوانب زندگی آدمیان متمرکز است.\nبرای هر آنچه که در زندگی بشر وجود دارد، دستورات و آدابی در ارتباط با آن موضوع قرار داده است.\nبه این صورت سرتاسر زندگی، به سمت پروردگار است.\nهمچنین عمل به این آداب و احکام سبب رشد در زندگی دنیوی و اخروی می‌شود.\nیکی از نیازهای انسانی سیر و سفر و سیاحت است که آداب بسیاری برای آن در روایات آمده است.\nچند نمونه از روایات آمده درباره روزهایی که نباید در آن سفر کنیم\nدر روایتی آمده است که فردی نزد امام کاظم (علیه السلام) رفت و گفت می‌خواهم سفر کنم برایم دعا کنید.\nامام کاظم فرمود چه روزی قصد سفر داری؟\nگفت با توجّه به این‌که روز دوشنبه روز مبارکى است، در آن روز سفر را آغاز مى‌کنم.\nحضرت فرمود: هیچ روزى شوم‌تر از روز دوشنبه نیست، زیرا در آن روز حضرت رسول فوت کردند و وحى آسمان قطع شد.\nدر ادامه حضرت فرمود مى‌خواهى به تو خبر دهم از روز نیکو که خداوند در آن روز آهن را براى حضرت داوود (علیه السلام) نرم کرد؟\nحضرت فرمود: آن، روز سه‌شنبه است.\nدر روایتی آمده است اکه امام صادق (علیه السلام) فرموده‌اند، هر فردی که قصد سفر دارد، روز شنبه به سفر برود، زیرا اگر سنگى در روز شنبه از کوهى حرکت کند پروردگار متعال آن را به جاى خود برمی‌گرداند.\nو هر زمان کارها بر کسى سخت شد روز سه‌شنبه طلب کند، زیرا در آن روز آهن براى حضرت داوود (علیه السلام) نرم شد.\nهمچنین در روایتی دیگر از امام رضا (علیه السلام) آمده است که، هر کس به منظور قبول نکردن عقیده گروهى که فال بد مى‌زنند، چهارشنبه آخر ماه سفر کند، از هر بلایى در امان است وحاجت روا مى‌شود.\nبیشتر بخوانید: گران ترین شهرهای ایران برای سفر\nامام صادق (علیه السلام) فرمودند: سفر کردن و تلاش براى برطرف کردن نیازها، قبل از ظهر روز جمعه کراهت دارد.\nزیرا ممکن است از نماز جمعه باز بمانید، امّا بعد از نماز خوب است.\nدر بعضی از روایات آمده است که در روزهای سوم، چهارم، پنجم، هشتم، سیزدهم، شانزدهم، بیستم، بیست و سوم، بیست و چهارم، بیست و پنجم و بیست و ششم ماه، سفر نکنید.\n(لازم به ذکر است که اگر روزهاى ماه با روزهاى هفته یکی شود، رعایت روزهاى هفته مقدم‌تر است، زیرا احادیث معتبر، در مورد ایّام هفته بیشتر می‌باشد).\nلحظه به لحظه زندگی انسان مملوء از خاطرات تلخ و شیرین است، خاطراتی که زندگی انسان را تشکیل می‌دهند.\nگاهی تا آخر عمر نیز باعث شادی یا رنجش خاطرمان می‌شوند.\nبهترین وقایعی که در زندگی رخ می‌دهند، بیشتر در زمان‌های خاصی صورت می‌گیرند.\nفرصت‌ها در حرکت‌اند و تکرار ناپذیرند، به راحتی می‌توان ادعا کرد که یکی از زیباترین مقاطع زمانی، سفرهایی است که هر کس در طول عمر خود انجام می‌دهد.\nچه سفرهای کوتاه و داخل شهری و چه سفرهای طولانی و بلند مدت.\nاز اموری که حرکت انسان به سوی رشد را کند و یا حتی متوقف می‌کند، خستگی‌های ناشی از روزمرگی زندگی است.\nاسترس‌ها و ناآرامی‌های عصبی در دنیای امروز گریبان گیر همه شده است.\nدنیایی که پیشرفت‌های صنعتی، انسان و هویت انسانی او را کم رنگ می‌کند و خستگی‌های روحی و جسمی از همه طرف به او فشار می‌آورند.\nبهترین و مؤثرترین داروی پیش‌گیری و درمان، مسافرت است.\nبا توجه به این نکته که چه روزهایی نباید سفر کنیم می‌توانیم سفری خوش را برنامه‌ریزی کنیم.\nبعد از بررسی روزهایی که نباید در آن سفر کنیم از دیدگاه اسلام، به دیدگاه‌ها دیگر راجب چه روزهایی نباید سفر کنیم می‌پردازیم.\nبیشتر بخوانید: راهنما دستیابی به اهداف سفر\nعادت چک کردن شرایط جوی قبل از مسافرت بسیار عادت خوبی است.\nزیرا ممکن است بدون اطلاع از شرایط جوی راهی سفر شوید و به علت شرایط جوی نامناسب ساعت‌ها الاف شوید و شاید حتی در بعضی مواقع چند روز طول بکشد که راه باز شود و شما به ادامه سفر بپردازید.\nاگر قصد سفر در بهار و زمستان را دارید توصیه می‌کنم حتماً قبل از سفر شرایط جوی را چک کنید تا متوجه شویم که چه روزهایی نباید سفر کنیم به این صورت، سفر خاطره‌انگیز را تجربه خواهید کرد.\nروزهای بهتر برای سفر \nدر روایات متعددی روزهای شنبه، سه‌شنبه، پنج‌شنبه را برای سفر کردن بهتر دانسته.\nهمچنین از مسافرت کردن در روزهای دوشنبه، چهارشنبه و قبل از ظهر روز جمعه نهی کرده است.\nدر حدیثى آمده است که امام صادق (علیه السلام) فرمودند: صدقه بدهید و هر روز که مى‌خواهید سفر کنید.\nهمچنین در حدیثى دیگر آمده است که از آن حضرت پرسیدند: آیا سفر کردن در روزى مثل چهارشنبه وغیر آن کراهت دارد؟\nحضرت فرمودند: سفر خود را با دادن صدقه آغاز کنید وهر وقت مى‌خواهید سفر کنید.\nدر روایتى آمده است که ابن ابى عمیر مى‌گوید: من در علم نجوم مهارت داشتم و طالع را مى‌شناختم، از این‌رو هنگامى که به علم نجوم مى‌نگریستم در بعضیساعت‌ها از برخى کارها کراهت داشتم و از این مطلب به امام کاظم (علیه السلام) گلایه کردم.\nامام فرمود: هر زمان چیزى به دلت افتاد به اوّل فقیرى که برخورد کردی صدقه بده، تا پروردگار ضررآن کار را از تو برطرف سازد.\nبیشتر بخوانید: آشنایی با نشانه های اعتیاد به سفر\nاسلام کامل‌ترین دین است زیرا برای تمامی مسائل زندگی انسان اصول و قواعدی دارد.\nدر اینجا ما به روزهایی که نباید در آن سفر کنیم پرداختیم.\nامیدوارم با مطالعه این مقاله و مطلع شدن از چه روزهایی نباید سفر کنیم سفری خوش و خاطره‌انگیزی را تجربه کنید.\nبرچسب ها: رزرو هتل-روزهایی که نباید در آن سفر کنیم-چه روزهایی نباید سفر کنیم\nخیلی خوبه منم عاشق سفر کردنم\nسفر کردم که از یادم بری دیدم نمیشه … آخه عشق یه عاشق با ندیدن کم نمیشه …\nسفر رو با صدقه دادن شرو کنم درست هست\nمسافرت خیلی خوبه روحیه ادمو عوض میکنه ولی وقتی نزدیک شهر یا خونت میشی استرس میگیرت خخخخخ بازم کار بدهکاری چک\nسفر کردن رو دوست دارم و طبق روایات سفر کردن در روزهای شنبه سه شنبه و پنج شنبه بهتر است و نیز صدقه دادن قبل از سفر\nمحمدتقی سازمند ازمشهد\nباسلام عمر انسان بسیارکوتاه است وچشم بهم بزنی عمری گذشته پس ازلحظات زندگیتون درسفر کردن ودیدن چیزهای زیبایی که خداوند خلق کرده لذت ببرید. سالی خوشی رابرایتان آرزومیکنم.


فال روز سه شنبه 10 دهم آذر ۹۴ - فال روزانه\nخانه » فال » فال روز سه شنبه ۱۰ دهم آذر ۹۴\nفال روز سه شنبه ۱۰ دهم آذر ۹۴\nفال روز سه شنبه دهم آذر ماه ۹۴\nآبان: امروز روزی است که می‌توانید همه آن را در اختیار داشته باشید. اگر شما برنامه ریزی کرده بودید که با خانواده‌تان در خانه استراحت کنید، می‌توانید این کاررا بکنید. اگر می‌خواستید که با دوست‌تان کاری انجام دهید، این نیز ممکن است. یا می‌توانید تکالیف تعیین شده‌ای را که هنوز تمام نکرده‌اید به پایان ببرید. اگر چه ممکن است شما روزتان را در اولویت قرار دهید، خوشبختانه نیازی ندارید که که یک چیز را به جای همه چیز انتخاب کنید.\nآذر: شما ممکن است اخیرا از یکسری آدم‌ها عقب نشینی کرده باشید، اما مدیریت کردن موقعیت با ظرافت به شما درک دوباره‌ای از اعتماد به نفس می‌دهد. اکنون، بیشتر از همیشه، شما می‌توانید کاملا از خودتان خشنود باشید. اما خودتان را بالای یک ستون نگذارید، شما یک بار از آنجا شروع کرده‌اید، ممکن است خیلی سخت باشد که دوباره به عقب برگردید.\nدی: کار سخت شما تا تسویه حساب کردن ادامه خواهد یافت، اما ممکن است امروز پورسانت خود را بگیرید و فقط اجازه دهید که حوادث راه خود را ادامه دهند. ممکن است شما فقط نیاز داشته باشید که از وظایف‌تان فاصله بگیرید تا زمانی را ایجاد کنید تا یک موقعیت جدیدی برای زندگی خود ایجاد کنید. خوشبختانه، لازم نیست خودتان را به خطر کارهایی که باید انجام دهید و کارهایی که نباید انجام دهید از پا درآورید. شما خوب هستید اگر فقط راه خودرا بروید.\nبهمن:ممکن است امروز در حالی که نشسته‌اید و برای آینده‌تان برنامه ریزی می‌کنید به نظر برسد که دچار گوشه گیری و انزوا شده‌اید. کاری را انجام دهید که که شما را کمک کند که به ذات خود برسید، مانند دعا کردن، قدم زدن در طبیعت یا گوش کردن به یک موسیقی الهام بخش. اما برای اینکه به دیگران توضیح دهید که مشغول چه کاری هستید از راه خود خارج نشوید. این توصیه‌ای برای رسیدن به موفقیت نیست، بلکه درباره پرورش روح است.\nاسفند: ممکن است امروز در حالی که نشسته‌اید و برای آینده‌تان برنامه ریزی می‌کنید به نظر برسد که دچار گوشه گیری و انزوا شده‌اید. کاری را انجام دهید که که شما را کمک کند که به ذات خود برسید، مانند دعا کردن، قدم زدن در طبیعت یا گوش کردن به یک موسیقی الهام بخش. اما برای اینکه به دیگران توضیح دهید که مشغول چه کاری هستید از راه خود خارج نشوید. این توصیه‌ای برای رسیدن به موفقیت نیست، بلکه درباره پرورش روح است.\nفال روز پنجشنبه ۱۰ دهم دی ۹۴\nفال روز شنبه ۱۰ دهم بهمن ۹۴\nطریقه نوشتن CSS – خاصیت Style تگ ها\nفال روز چهارشنبه ۲۷ خرداد ۹۴\nآموزش HTML فصل سوم – نحوه نمایش تصاویر


بهترین نوشیدنی‌ها برای کودکان پیش‌دبستانی - سلامانه\nبهترین نوشیدنی‌ها برای کودکان پیش‌دبستانی سلامانه › سه شنبه، ۱۹ شهریور ۱۳۹۲ - ساعت: ۰۰:۰۰:۰۰ نسخه چاپی\nبهترین نوشیدنی‌ها برای کودکان پیش‌دبستانی بهترین نوشیدنی‌ها برای کودکان پیش‌دبستانی پزشکان اطفال آب و شیر را بهترین و مناسب‌ترین نوشیدنی برای کودکان پیش‌دبستانی می‌دانند. به گزارش سرویس «سلامت» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، برخی کودکان نوشیدن نوشابه یا آب میوه‌های صنعتی را به دیگر انواع نوشیدنی‌ها ترجیح می‌دهند که هیچ کدام انتخاب مناسبی نیست و سلامت آنها را به خطر می‌اندازد. آکادمی پزشکان اطفال آمریکا در مورد تهیه بهترین نوشیدنی‌ها برای کودکان پیش‌دبستانی موارد زیر را توصیه می‌کند: - آب یا شیر نسبت به دیگر نوشیدنی‌ها از جمله نوشابه و آب میوه به مراتب سالم‌تر هستند. - کودکان باید در روز سه وعده شیر کم‌چرب یا بدون چربی مصرف کنند. - به کودکتان توصیه کنید از شیر به عنوان میان وعده استفاده کنند. - به جای نوشیدن آب‌میوه، مصرف میوه توصیه می‌شود. به گزارش ایسنا به نقل از هلث دی نیوز، همچنین متخصصان اطفال تاکید دارند که در صورت تمایل فرزندتان به نوشیدن آب‌میوه حتما آب‌میوه 100 درصد طبیعی برای او تهیه کنید. سه شنبه 19/06/92 11:20 ارسال برای یک دوست


پاپریکا دانه 50 گرمی (جلالی) - Arvand Market\n> پاپریکا دانه 50 گرمی (جلالی)\nپاپریکا دانه 50 گرمی (جلالی)\nشاید بارها و بارها اسم پاپریکا به گوشتان خورده باشد اما ندانید که پاپریکا چیست و چطور تهیه می شود. به فلفل قرمز شیرین پاپریکا می گویند.پاپریکا از خانواده همان فلفل دلمه ایست اما فلفل دلمه ایست گونه متفاوت و بزرگ و بطور کلی فرق بسیار زیادی با پاپریکای موجود در فروشگاه ما دارد. پاپریکا ادویه ای اسپانیایی است که به خاطر رنگ فوق العاده و طعم معطرش شهرت جهانی پیدا کرده است.\nاین محصول تولید شرکت جلالی و در بسته بندی 50 گرمی در فروشگاه اینترنتی اروند مارکت ارایه میگردد. برند جلالی با قریب به یک قرن سابقه اولین وارد کننده های ادویه جات اصیل هندوستان و پاکستان در ایران می باشد.


آخرین خبر | جزئیات مختصر از معرفی نهایی جدیدترین نسخه خودروی لئون\nخودرو (٠٩:٠١) ٩٩/٠١/٠٧ باشگاه خبرنگاران\nجزئیات مختصر از معرفی نهایی جدیدترین نسخه خودروی لئون 3\nلینک کوتاه در کلیبرد کپی شد! http://akhr.ir/6189279\nباشگاه خبرنگاران/ طی مراسم برگزار شده در ۲۰ فوریه اتومبیل لئون، که ادامه دهنده نسل پیشین خود است، تحت برند کاپرا معرفی شد.\nپس از انتشار تعداد بسیاری تصاویر خودروی کوپرا لئون، محصول شرکت سیات قرار شد تا در ۲۰ فوریه به جهان معرفی شود. این برند خودرو‌های اسپرت اسپانیایی، که یکی از اعضای خانواده VAG است، زیر مجموعه شرکت سئات و زیر سایه این شرکت قرار دارد. اخیرا شرکت تصمیم گرفت تا سرانجام اطلاعات مقدماتی را برای آرام ساختن طرفداران منتشر کند. شرکت کوپرا قرار شد تا از اولین اتومبیل لئونی رونمایی کند که لوگوی شرکت کوپرا را بر روی خود حمل می‌کند.