شيمی به عنوان يك دانش پايه ، ساير رشته هاي علوم پايه (به جز رياضی) و طيف وسيعی از ساير علوم تجربی و نيز علوم كاربردی را از خود متاثر كرده است و امروزه به درستي ميتوان ادعا كرد كه رشد دانش بشری، فن آوری ، صنعت، رفاه، امور نظامی و … در هر جامعه های بدون علم شيمی مقدور نمی باشد. اختصاص يافتن بيش از37 درصد مقالات علوم محض در جهان به رشته شيمی اين دانش را به عنوان نخستين رتبه در ميان ساير علوم پايه قرار ميدهد.\nشيمی در بعد كاربردی ، گستره وسيعی از صنايع مولد كالاهاي مصرفی ، غير مصرفی و پژوهشي در جهان را پوشش ميدهد كه جايگاه منحصر به فرد اين دانش را در حيطه صنعت نشان ميدهد. به عنوان نمونه در سال 2000 ميلادي شركتهاي نفتی و شيميايی جهان با حدود 3300 ميليارد دلار فروش فرآوردههای شيميايی نخستين رتبه در ميان صنايع دنيـــا را به خود اختصاص دادند.\nبا تمام اين اوصاف، شيمی دانشی است كه داراي جنبه‌های خوب، بد و حتی زشت و ناپسند مي‌باشد. جنبه‌های خوب و مثبت اين دانش در زمينه‌های گوناگون زندگي امروز نظير بالابردن كيفيت زندگی با به‌كارگيری انواع فرآورده‌های شيميايی آشكار است. جنبه‌های بد اين دانش را ميتوان در افزايش بار آلودگی منابع آب، خاك و هوا دانست و جنبه‌های زشت اين دانش در توليد و ساخت انواع سلاح‌های شيميايی ، تركيبات مخدر و ياری در توسعه و ساخت انواع تسليحات كشتار جمعی هسته‌ای و ميكروبی تجلی می يابد.\nمقدار و تنوع مواد شيميايی بسيار زياد است (بيش از 5 ميليون تركيب آلي طبيعي يا سنتزی) و هر روز بنا به نياز يا برحسب پژوهشها و اكتشافهای جديد اين تعداد افزايش می يابد. در نتيجه طرز كار و آشنا شدن با خطرهایی كه از لحاظ ايمنی ممكن است اين مواد به وجود آورند امري ضروری است. كسانی كه با مواد شيميايی سروكار دارند بايد بدانند كه چه خطرهايی از سوي مواد متوجه آنهاست و چگونه از نظر ايمنی، خود را در مقابل آنها مصون نگهدارند. همواره از سوي كارخانه‌هاي بزرگ توليدكننده‌ي اين مواد وشركتهاي بيمه توصيه‌ها و استانداردهايي ارائه شده است كه بايد كاملاً از سوی افراد رعايت و بدون اطلاع قبلي از كار با آنها خودداري شود.آگاهي از خطرهاي ناشي ازمواد شيميايي و آگاه‌سازي ديگران از آن بسيار مهم است. جهت تحقق اين هدف سالهاست از سوی كشورهای صنعتی دنيا، به ويژه آنهايی كه از لحاظ توليد مواد شيميايی بسيار پيشرفته‌اند براي كارخانه‌های توليد‌كننده مواد شيميايی نشانه‌ها استانداردی مشخص كرده‌اند كه روي ظرفهاي محتوي مواد شيميايی نصب مي‌شوند. اين نشانه‌ها نشان می دهد كه اين مواد چه خواصی دارند و چگونه بايد با آن كار كرد. آموزش و نيز مطالعه خطرات ناشی از مواد شيميايی براي تمام كسانی كه به نوعی با مواد شيميايی سرو كار دارند امری بسيار ضروری است. هرگز نبايد فراموش شود كه كار درست همراه با ايمنی است. از ميان راههای گوناگون ورود مواد سمی به بدن، تماس پوستی(Skin Contact) بيشترين صدمات حرفهای را در بر دارد. جذب مواد سمی از طريق استنشاق در مقام دوم قرار دارد. ورود مواد سمی از دهان يا بلعيدن به جز موارد ويژه ، از احتمال كمتری برخوردار است. به همين دليل است كه بيشتر تجهيزات حفاظت فردی يا(Individual Protection Equipment) شامل دستكش مناسب، لباس و كفش محافظ، صورت پوش و يا عينك ايمني و نيز ماسكهای گوناگون تنفسی است. آنچه در كار با مواد شيميايی در مقياسها ومكانهای مختلف لازم و ضروری است به كارگيری مناسب و به موقع از اين تجهيزات ميباشد.\n1) عوامل شيميايي سمي(Toxic Chemical Agent): آن دسته از مواد و يا تركيبات شيميايي را كه در صورت انتشار مناسب و تاثير شيميايی منجر به مرگ، آسيب و ناتواني در انسان و حيوان و يا از بين رفتن گياه‌هان شوند، عوامل شيميايي يا Chemical Agents ناميده ميشوند.\n2) Toxicodynamic: اين واژه اثرات سم بر بدن موجودات زنده را بيان ميدارد.\n3)Toxicokinetic: اين واژه واكنش بدن موجود زنده بر سم جذب شده را بيان ميدارد.\n4) مسموميت(Poisoning): منظور از مسموميت به هم خوردن تعادل فيزيكي، فيزيولوژيكی و روانی موجود زنده در اثر تماس با ماده خارجی سمی ميباشد كه به دو صورت حاد و مزمن تقسيم ميشود.\n5) غلظت ماده شيميايی :مقدار ماده شيميايی در واحد حجم هوا يا مايع غلظت ميباشد و برحسبmg/m3 يا µg/m3 و يا براي آب برحسبppm , ppb بيان ميشود.\n6)Dose: حاصل‌ضرب ميزان جذب ماده شيميايی(غلظت) توسط بدن موجود زنده در واحد زمان مي‌باشد و واحد آن mg/m3.min يا µg/m3.min ميباشد.\n9) دُز متوسط كشنده(Lethal Dose 50) يا LD50: مقداري از ماده شيميايی كه بتواند نيمي از افراد بدون حفاظ را طي 24 ساعت از بين ببرد.(كميتي براي سنجش سميت حشره كشها است و عبارت از مقدار كافی سم براي كشتن جانوران طي 24 ساعت مي‌باشد. اين عبارت به صورت mg عامل شيميايي بر kg وزن موجود زنده بيان ميشود.)\n10) LCt: ( Lethal Concentration ) حاصل‌ضرب غلظت(C) يك گاز و زمان مجاورت(t) كه 50 درصد نفراتي را كه در معرض آن قرار گرفته اند ميكشد.\n11) :ECt ( Effective Concentration ) حاصل‌ضرب غلظت(C) يك گاز و زمان مجاورت(t) كه 50 درصد نفراتي را كه در معرض آن قرار گرفته اند تحت تاثير قرار داده و به عبارتي ناتوان ميكند.\n12)حد آستانه(Threshold Limit Value) يا T.L.V: اين عبارت حد آستانه مقدار غلظت مجاز مواد سمي برحسب ميلي‌گرم بر متر مكعب هوا(mg/m3) را بيان ميكند.\n13) بيشينه غلظت مجاز مواد سمی(M.A.C) يا Maximum Allowable Concentration اين عبارت به حداكثر غلظت مجاز مواد سمي برحسب mg/m3اطلاق ميگردد.\nاز ميان راههاي مختلفی كه بدن در معرض مواد سمي قرار ميگيرد، تماس پوستي از لحاظ كثرت صدمات حرفهای مقام اول را دارد. جذب از طريق استنشاق در مقام دوم است، در حالي كه جذب از راه دهان عموماً اهميت كمتری دارد ، مگر آنكه به صورت جزئي در آيد كه از طريق استنشاق وارد بدن ميشود يا آنكه ماده سمي خاصی در ميان باشد. روشن است كه بعضي از مواد از راههاي چندگانهای ميتوانند به بدن وارد شوند.\nتماس پوستي (Skin Contact)\nهنگام تماس ماده سمي با پوست، چهار حالت امكان پذير است:\n1- پوست و لايه پيوسته به آن كه حاوي غده های ليپيدی و عرق است به صورت مانع مستحكمي عمل ميكنند و ماده سمی نميتواند آنها را در هم بريزد، آسيب بزند يا در آنها نفوذ كند.\n2- ممكن است ماده سمی با سطوح پوستی واكنش داده موجب سوزش و خارش مقدماتی شود.\n3- ممكن است ماده سمی در پوست نفوذ كند و با پروتئين بافتها جفت و جور شده موجب حساسيت پوست شود.\n4- ممكن است ماده از مسير غدههای چربی از پوست نفوذ كند، وارد جريان خون شود و به صورت سمی براي بدن عمل كند.\nبه هر حال پوست معمولاً برای حفاظت بافتهای زيرين بدن مانع موثری است و مواد نسبتاً معدودی به مقاديری كه خطرناك باشند از طريق اين مانع جذب ميشوند. با وجود اين، اگر پوست حتي به طور كوتاه مدت در معرض غلظتهای زياد مواد فوق العاده سمی نظير پاراتيون و فسفاتهای آلي مربوط، تترا اتيل سرب، آنيلين و هيدروسيانيك اسيد قرار گيرد، مسموميتهای جدی و حتی كشندهای ممكن است روی دهد. افزون بر اين ، وقتی مادهای فوق العاده سمی از طريق قطعات پرتاب شده يا پارگيهاي پوستی يا زخمهای باز به درون نفوذ كند، تماس از طريق پوست نيز اهميت می يابد.\nدستگاه تنفسی مهمترين راهی است كه از طريق آن مواد مضر وارد بدن ميشوند. بيشترمسموميتهای شغلی كه بر ساختمان داخلي بدن تاثير ميگذارند، از تنفس مواد پراكنده در هوا ناشی ميشوند. اين مواد با جا گرفتن در ششها يا ساير قسمتهای دستگاه تنفسی ، ممكن است بر اين دستگاه تاثير گذارند يا اينكه به وسيله خون ، لنف يا گلبولهای سفيد از ششها به ساير دستگاههای بدن منتقل شوند.نوع و شدت عمل مواد سمی بستگی به ماهيت ماده ، مقادير جذب شده ، سرعت جذب ، حساسيت فردی و بسياری عوامل ديگر دارد.سطح نسبتاً عظيم ششها (90 مترمربع سطح كل و70 مترمربع سطح حفره ها) همراه با شبكه مويرگی(140مترمربع) و جريان خون مداوم آن ، مواد سمی را به نحو شگفت انگيزی ميشويد و بسياری از آنها را با سرعت بسيار از ششها جذب مي كند. افزون بر اين عمل، مواد متعددی وجود دارند كه به لحاظ حرفهای خاص بسيار پر مصرف هستند و با جزتشكيل دهندهای از بافت شش تركيب شده در خون حل نميشوند و به وسيله گلبول سفيد برده نميشوند. اين مواد شامل بريليم، توريم و تولوئن -2 ،4- دي ايزو سيانات هستند. در اين موارد كه مقاومت در برابر انحلال و شست و شو وجود دارد ، ممكن است سوزش، التهاب ، فيبروز، تغييرات خطرناك و حساسيتهای آلرژيك ايجاد شود. در زير به شرح مواد مختلف پراكنده در هوا و بعضي جنبه های زيست شناختی آنها می پردازيم. ماده تشكيل شده از ذرات ريز ميتواند به يكی ازشكلهای غبار، دود ، ميغ و مه وجود داشته باشد.\n غبار از ذرات ريز جامدي تشكيل شده است كه با ساييدن ، خرد كردن ، برخورد پيدا كردن ، منفجر شدن و برشته كردن يا ساير شكلهای انرژی از اصطكاك مواد معدنی يا آلی نظير سنگ، فلز، زغال سنگ، چوب و دانه های گياهی به وجود می آيد. ذرات غبار تمايلی به تجمع ندارند مگر آنكه در معرض نيروهاي الكتروستاتيكي قرار گيرند. اين ذرات اگر قطرشان از چند دهم ميكرون تجاوز كند ، در هوا پراكنده نميشوند ، بلكه تحت تاثير سنگينی فرو مينشينند. به عنوان مثال ميتوان غبار سيليس و غبار زغال سنگ را ذكر كرد.\n از ذرات جامدی تشكيل شده است كه در نتيجه تراكم از حالت گازی به وجود آمده اند، مانند بخاری كه از سطح فلزات مذاب بر ميخيزد كه غالبا با اكسايش همراه است. اين دود ميل به تراكم دارد و به صورت رشته ای يا خوشه ای تجمع و به هم پيوستگي پيدا ميكند. قطر هر ذره كمتر از يك ميكرون است. بخار سرب هنگام سرد شدن در هوا و اورانيم هگزا فلوئوريد(UF6) كه به صورت بخار تصعيد و آبكافت شده و اكسايش مييابد و به صورت دودي از اورانيم اكسی فلوئوريد(UO2F2) ، در می آيد مثال هایی از دودند.\nمركب از قطرات ريز ، مايع معلق است كه از حالت گازی متراكم با افشانده شدن ، كف كردن يا پاشيده شدن به حالت مايع در آمده اند. ميغ حاصل از روغن ، ميغ كروم تريوكسيد و رنگ افشانده شده مثالهایی از ميغاند.\nاز ذرات مايع متراكم تشكيل شده است كه در آن اندازه ذرات از ميغ درشت تر و معمولاً از 10 ميكرون نيز بيشتر است. اشباع بخار آب در هوا مثالی از مه است.\nگاز و بخار (Gas & Vapor)\nگاز يك سيال است كه با تاثير مشترك افزايش فشار و كاهش دما مي توان آنرا به حالت مايع يا جامد درآورد ، مانند كربن مونوكسيد و هيدروژن سولفيد. آئروسل(Aerosol) پراكندگی ذرات در يك محيط گازی است در حالي كه دود محصول گازی سوختن است كه به علت حضور ذرات ريز، مادهای زغالی قابل رؤيت ميشود. بخار شكل گازي مادهای است كه به طور عادی به حالت مايع يا جامد است و ميتوان آن را يا با افزايش فشار يا كاهش دما به اين حالتها بازگرداند، مانند كربن ديسولفيد، بنزين، نفتالين و يد.\nجنبه هاي زيست شناختی مادههایی كه به صورت ذرات ريز در آمده اند.\nاندازه و وسعت ذرات(particles) يك ماده ذرهای در ناخوشی های ريوی شغلی به ويژه در پنوموكونيوزيس ( Pneumoconiosis نوعی بيماری شش است كه به علت استنشاق دائمی ذرات فلزی يا معدنی محرك به وجود ميآيد.) نقش مهمی دارد. قطر غالب ذرات مضر را كمتر از يك ميكرون(1μm) ميدانند، ذرات درشت تر يا در هوا آن قدر معلق نمي مانند كه استنشاق شوند يا اينكه اگر شدند نميتوانند از مسير پر پيچ و خم قسمت بالايي دستگاه تنفسي عبور كنند. افزون بر اين، به علل ديگري نيز ذرات ريزتر از ذرات درشت تر زيان آورترند. در اثر استنشاق ذرات ريز درصد بيشتری (احتمالا تا ده برابر) از غلظتي كه در معرض تنفس قرار گرفته است در ششها مينشينند. افزون برآن ، معلوم شده است كه ذرات ريز از ششها مشكلتر كنده ميشوند. اين مقدار اضافي و زمان توقف بيشتر ذره، تاثير زيان آور آنرا افزايش ميدهد.\nهنگام استنشاق ، چگالی ذره نيز بر ميزان فرو نشستن و توقف ماده ذرهای در ششها مؤثر است. ذراتي كه چگالی بالايی دارند هنگامی كه در دستگاه تنفسی به طرف پايين ميروند به اين علت كه جرم و در نتيجه اينرسي بيشترشان موجب ميشود كه به ديوارههای دستگاه تنفسی بچسبد ، مانند ذرات درشتتري كه چگالی كمتری دارند ، عمل ميكنند. بدين ترتيب يك ذره اورانيم اكسيد با چگالي 11 و قطر 1 ميكرون در دستگاه تنفسی مانند ذرهاي با قطر چند ميكرون عمل ميكند و از اين رو فرونشستن آن در ريه بيشتر از ذرهای با همان اندازه ولي چگالي كمتر است.\nعوامل ديگري كه در سميت ذرات استنشاق شده مؤثرند، عبارتند از سرعت و عمق نفس و ميزان فعاليت جسمانی كه در حين تنفس انجام ميدهيم. نفس عميق و كند موجب ميشود كه مقدار بيشتری از ذرات در ششها فرو نشينند. فعاليت جسمانی شديد نه فقط به علت تعداد بيشتر و عميقتر نفسها در همان جهت عمل ميكند، بلكه گردش خون را نيز سريعتر كرده موجب مي شود كه انتقال بعضی از هورمونهایی كه بر مواد مضر براي ششها اثر زيان آوری دارند ، به مقدار سمی برساند. دماي محيط نيز تاثير سمي مواد استنشاق شده را تغيير می دهد. دماي بالا عموما موجب بدتر شدن تاثير مي شود ، دماهای زير دمای معمولی نيز همان اثر را دارند اما به ميزان كمتر.\nجنبـه های زيست شناختی گازها و بخارها\nجذب و نگهداری گازها و بخارهاي استنشاق شده توسط بدن به وسيله عواملی متفاوت از آنچه در مورد ذرات ريز عمل ميكردند كنترل ميشوند. انحلال پذيری گاز در محيط آبی دستگاه تنفسيی ، عمقي را كه گاز در آن نفوذ خواهد كرد ، تعيين ميكند. بدين ترتيب استنشاق مقدار اندكي آمونياك يا گوگرد ديو كسيد كه بسيار انحلال پذيرند ، بسته به غلظتی كه دارند به حبابچه های ريه ميرسند ، در حالی كه از اوزن و كربن دی سولفيد نامحلول مقدار نسبتاً كمی در قسمت بالايي دستگاه تنفسی جذب ميشوند.\nمقدار گاز يا بخاري كه به دنبال استنشاق آن در جريان خون جذب ميشود نه به ماهيت ماده بلكه به ويژه به غلظت آن در هواي استنشاق شده و سرعت دفع آن از بدن بستگي دارد. اگر غلظت يك گاز معين در هوايی كه استنشاق مي شود ثابت بماند، غلظتش در خون به حد معيني ميرسد كه قطع نظر از آنكه چه مدت استنشاق شده باشد ، هيچ گاه از آن تجاوز نميكند. براي مثال با استنشاق ppm 100 كربن مونوكسيد از هوا ظرف 4 تا 6 ساعت غلظت آن در خون به يك حد تعادلی برابر با 13% كربوكسي هموگلوبين ميرسد. تنفس بيشتر كربن مونوكسيد با همان غلظت ،سطح كربن مونوكسيد خون را هيچ بالا نميبرد ، اما با افزايش غلظت كربن مونوكسيد در هوا ، در نهايت سطح تعادلی جديدی حاصل مي شود.\nفرو دادن يا بلعيدن (Swallowing or Ingestion )\nمسموميتي كه از فرو دادن مواد ناشي مي شود بسيار كمتر از مسموميت حاصل از استنشاق در محيط كار روي ميدهد ، زيرا كه دفعات و ميزان تماس دهاني با مواد سمي به مراتب كمتر از تماس استنشاقي است. به اين علت ، از نظر فرو دادن فقط سميترين مواد مورد توجه اند. در جذب مواد سمي از طريق استنشاق مجراي بلع نيز شركت دارد. شركت آن در جذب بدن بدين ترتيب است كه آن قسمت از مادة استنشاق شده كه در قسمت بالايی دستگاه تنفس فرو مينشيند با عمل مژكها از آن قسمت دستگاه روبيـده و در نهايت فرو داده ميشود.\nبا وجود اينكه مواد هنگام عبور از معده در محيطی اسيدی كه نسبتا قوي است قرار گرفته و هنگام عبور از روده در محيطی قليايی واقع ميشوند، جذب يك ماده سمی از دستگاه معدي- رودی به درون خون معمولاً بسيار ناقص انجام ميشود. از سوي ديگر، ملاحظاتی نظير آنچه در زير مي آيد ، در جذب كم مؤثر است :\n1- غذاها و مايعاتی كه با ماده سمی مخلوط شده اند ، نه فقط باعث رقيق شدن آن ميشوند ، بلكه به علت تشكيل مواد نامحلول حاصل از تركيب ماده سمی با موادی كه معمولاً در چنين غذاها و مايعاتی وجود دارند، ميزان جذب آن را نيز كاهش ميدهند.\n2- در طول روده نوعی گزينش پذيری در جذب مواد وجود دارد كه براي محدود كردن ميزان جذب مواد غير طبيعی جلوگيری ميشود\n3- مواد سمی به دنبال جذب شدن در جريان خون ، مستقيما به كبد ميرود وكبد غالب مواد را با سوخت و ساز تغيير ميدهد،ازهم ميپاش اند وغير سمی ميكند.\nچند نمونه از مواد شيميايی به شدت سمی و مكانيسم اثـر آنها\nvسيانيد نمونهای از مواد بسيار سمی\nيون سيانيد ناشي از عوامل سيانيددار به طور برگشت پذير آنزيم سيتوكروم اكسيداز را از فعاليت باز مي‌دارد كه نتيجه آن با وجود حضور اكسيژن در بافتها، خفگي و مرگ است. در واقع سيانيد برخلاف مونواكسيدكربن كه مانع انتقال اكسيژن به سلولها بشود، با آنزيمهاي اكسيدكننده مانند سيتوكروم اكسيداز تداخل ميكند. اكسيدازها آنزيم‌هايي هستند كه داراي يك يون فلزي (معمولاً مس يا آهن) ميباشند. آنها اكسايش تركيباتي مانند گلوكز را كاتاليز ميكنند.\nMetabolite(H2) + ½ O2 Oxidized Substance + H2O + Energy\nدر حالت طبيعي اتم آهن موجود در سيتوكروم اكسيداز، از حالت اكسايش 2 (Fe2+) به حالت اكسايش3 (Fe3+) اكسيد مي‌شود تا بدين ترتيب الكترون‌هاي لازم براي كاهش اكسيژن فرآهم گردد. پس از آن در فرآيند ديگري آهن دوباره با دريافت الكترون به حالت اكسايش 2 باز ميگردد. در صورتي كه تركيب سمي سيانيد وارد بدن شود، يون سيانيد با كاتيون آهن آنزيم اكسيداز كمپلكس پايداري تشكيل ميدهد و بدين گونه الكترونهاي لازم براي فرآيندهاي اكسايش و كاهش كه ميبايد از اكسايش آهن 2 به دست آيد فرآهم نميشود. در اين شرايط با اينكه اكسيژن به مقدار كافي وارد سلولها شده ولي مكانيسمي كه از طريق آن اكسيژن بتواند به مصرف برسد مختل شده و از اين رو سلول دچار مرگ ميشود و چنانچه اين اختلال در مراكز حياتي رخ دهد، مصدوم جان خود را از دست ميدهد. از عوارض اصلي اين عوامل افزايش سريع آهنگ تنفس ميباشد كه معمولا پس از 15 دقيقه مرگ فرا ميرسد. البته بدن مكانيسمي دارد كه خود را به آهستگي از چنگ يون سيانيد ميرهاند. همان‌طوركه در آغاز بحث گفته شد واكنش سيانيد با آنزيم اكسيداز برگشت پذير است و آنزيمي مانند ردآناز(Rhodanase) كه تقريباً در تمام سلولها وجود دارد، ميتواند يون سيانيد را به يون تيوسيانات كه نسبت به سيانيد بي‌ضررتر است تبديل كند. اين مكانيسم براي نجات افرادي كه به وسيله سيانور مسموم شدهاند كارايي لازم را ندارد چراكه در هر زمان مقدار بسيار اندكي يون تيوسولفات در بدن وجود دارد. با اين حال تركيبات حاوي تيوسولفات، نظير تيوسولفات سديم به ويژه اگر پيش از مسموميت فرد با سيانيد به كار رود در نجات مصدوم كمك قابل توجهي ميكند. چراكه يون سيانيد به يون تيوسيانات تبديل ميشود.\nFe2+ Cytochrome Oxidase Fe3+\nواكنش طبيعي تبديل ADP به ATP در سلولها\nاختلال در واكنش طبيعي تبديل ADP به ATP در سلولها\nبر اثر مسموميت آنزيم سيتوكروم اكسيداز به وسيله سيانيد\nشاخص‌هاي كمي تأثير سيانيد هيدروژن\nبيش از 3000 (60 دقيقه)\nدرمان مسموميت ناشي از عوامل خون داراي يون سيانيد\nدرمان مسموميت با هيدروژن سيانيد مبتني بر بيرون راندن يون CN از سيتوكروم اكسيداز است. اين كار به وسيله ليگندهاي ديگر، و همچنين افزودن مقداري تيوسولفات به خون براي تشديد سم‌زدايي طبيعي بدن از CN- است. ( سم زدايي طبيعي با تبديل يون سيانيد به يون تيوسيانات به كمك آنزيم ردوناز انجام مي‌گيرد.)\nS2O3-- + CN- SCN- + SO3--\nبرخي از مراكز پزشكي در برخورد با مسموميت سيانور از دي كبالت ادتات(كلوسيانور) به عنوان ليگند CN- با تيوسولفات استفاده مي‌كنند. شايان ذكر است هر دو دارو به صورت تزريق درون رگي تجويز مي‌شود.\nرهيافت ديگر، اكسايش بخشي از هموگلوبين خون به متاهموگلوبين(Met hemoglobin) است كه داراي ميل تركيبي زيادي نسبت به CN- است. اين اكسايش با به‌كارگيري 4-دي متيل آمينو فنل(DMAP) صورت مي‌گيرد كه به سرعت توليد متهموگلوبيناميا (Methemoglobinemia) مي‌كند و عليه مسموميت انسان در برابر سيانور به كار مي‌رود. البته DMAP بايد به وسيله تيوسولفات پشتيباني شود. اين تركيب را مي‌توان به صورت تزريق درون عضله‌اي تجويز كرد. تركيب مناسب ديگر در زمينه مقابله با عوامل سمي خون سيانيدي، به كارگيري تركيب ايزوآميل نيتريت (Amyl Nitrite or Isoamyl Nitrite) با فرمول (CH3)2CHCH2CH2NO2 است كه شيوه كاربرد آن تنفسي است.ايزو آميل نيتريت يك اكسيد كننده قوي است و براي اكسايش Hb به MetHb به كار مي‌رود.\nv مسموميت با متانول(Methanol)\nنام متانول با فرمول شيميايي (CH3OH) برگرفته از واژههاي يوناني متي (Meti) به معني شـراب و ايلو(Ilo) به معني چوب و در كل به معناي الكل چوب است كه نخستين بار در 1661 به وسيله آقاي رابرت بويـل از تقطير چوب به دست آمد. كاربردهاي عمده اين الكل شامل تهيه انواع مواد شيميايي از جمله فرمآلدييد، ضديخ، حلال براي انواع تركيبات شيميايي و رنگها، تهيه كمك سوخت خودروها، عامل تقليب (Denaturant) براي الكل سفيد بوده و دهها كاربرد ديگر هم در صنايع گوناگون شيميايي دارد. اين الكل مايعي است شفاف، بيرنگ و بسيار قطبي است كه به راحتي با آب و الكل سفيد و اترها امتزاجپذير است. تا كنون بيش از صدها مورد مرگ و مير ناشي از خوردن يا استنشاق متانول گزارش شده است كه اغلب به علت جايگزيني اين نوع الكل به جاي اتانول بوده است. بيشترين خطر شناخته شده متانول براي سلامت انسان، كوري در اثر نوشيدن است. همچنين متانول اختلالات گوناگوني در كبد، كليهها، قلب، ششها و مغز ايجاد ميكند. آثار سمي متانول به احتمال زياد در نتيجه تجزيه آن به اسيد فرميك يا جوهر مورچه با فرمول شيميايي(HCOOH) و يا فرمآلدييد(HCOH) در بدن است. پژوهشها حاكي از آن است كه فرمآلدييد موجب تخريب گروهي از سلولهاي شبكيه ميشود. نكته حائز اهميت اينكه متانول براساس ميزان آب موجود در بافتهاي بدن منتشر ميشود. چنانچه متانول نوشيده شود، ترشح اين ماده از ششها (ريهها) و كليهها ممكن است دستكم تا 4 روز ادامه يابد. مواد حاصل از تجزيه متانول باعث ايجاد اسيدوز شديد ميشود و pH ادرار ممكن است به عدد 5 كاهش يابد. (بازه طبيعي pH ادرار 5 تا 5/7 است ولي حد متوسط آن 6 ميباشد).\nدوز كشنده متانول در برخي منابع 100- 25 ميليليتر و در برخي ديگر 250-60 ميليليتر گزارش شده است. همچنين حدآستانه(Tolerance) بخار متانول در هوا براي كساني كه در معرض آن براي 40 ساعت در هفته كار ميكنند، ppm 200 (200 قسمت در يك ميليون قسمت) ميباشد.\nتظاهرات اصلي مسموميت با متانول، اختلالات بينايي و اسيدوز ميباشد. با اين حال مسموميت با متانول و علائم ناشي از آن در دو حالت حاد و مزمن در جدول زير خلاصه شده است.\nجدول 2) مسموميت با متانول و علائم ناشي از آن در دو حالت حاد و مزمن\n(ناشي از مسموميت خوراكي، تنفسي و يا پوستي)\n1) خفيف: خستگي، تهوع و پس از يك دوره نهفتگي تاري موقت در ديد مشاهده ميشود.\n2) متوسط: سردرد شديد، گيجي، تهوع، استفراغ و خستگي اعصاب مركزي و كاهش ديد به صورت موقت يا دائم پس از 2 تا 6 روز.\n3) شديد: پيشرفت سريع علائم حالت مسموميت متوسط، سيانوز،كوما، افت فشار خون، گشادي مردمكها و اختلالات شديد بينايي، كاهش سطح خوني بيكربنات و نارسايي تنفسي و در نهايت مرگ.\n(بيشتر در اثر استنشاق)\nاين مسموميت در ابتدا موجب اختلالات بينايي با تاري خفيف در ديد شده و محدوديت ميدان بينايي و گاهي كوري كامل از عواقب بعدي آن است.\nدر مسموميت حاد با متانول به ويژه زمانيكه تشخيص داده نشود، حدود 25 تا 50 درصد بيماران بهبود نمييابند. همچنين در اختلالات بينايي كه يك هفته ادامه داشته باشد احتمال بهبود نيست.\nچنانچه بلع اتفاق افتاده باشد، كمكهاي نخستين بايد صورت گيرد و حتماً بايد به پزشك يا مراكز درماني مراجعه شود. اقدامات فوري در اين زمينه در صورتيكه مسموميت با متانول در عرض 2 ساعت تشخيص داده شود شامل خوراندن شربت ايپكاك(تهوعآور) و سپس شست و شوي معده با 2 الي 4 ليتر آب ولرم حاوي 20 گرم در ليتر بيكربنات سديم يا همان جوش شيرين ميباشد.\nثابت شده است كه اتانول اثر نسبي در معالجه مسموميت متانول دارد چراكه اتانول با مسدود كردن سوخت و ساز(متابوليسم) متانول به تركيبات سمي فرمآلدييد و اسيد فورميك، اثرات سمي آنرا كاهش داده و اين وضعيت به كليهها اجازه ميدهد كه متانول تغيير نيافته را دفع كنند. بدين منظور ابتدا اتانول 50 درصد را به مقدار 5/1 ميليليتر به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن بيمار به صورت خواراكي به بيمار تجويز ميكنند. (حدود 100 ميليليتر براي فرد 70 كيلوگرمي) سپس به منظور كاهش سوخت و ساز متانول و دادن فرصت كافي به كليهها جهت دفع آن، نيم تا يك ميليليتر اتانول به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن بيمار را هر 2 ساعت به صورت خوراكي يا درون وريدي به مدت 4 روز به بيمار تجويز ميكنند. سطح خوني اتانول بايستي به 5/1-1 ميليگرم در ميليليتـر (mg/mL) برسد. با اين حال موارد كلي زير به عنوان اقدامات عمومي ميبايد مد نظر قرار گيرد:\n1-درمان حالت اسيدوز ناشي از مسمويت متانول با تجويز بيكربنات سديم(جوش شيرين)\n2- تجويز حدود 4 ليتر مايعات چه به صورت خوراكي و چه به صورت وريدي به منظور ثابت نگه داشتن ميزان دفع ادرار\n3- در صورت پيشرفت سريع علائم مسموميت و عدم پاسخدهي بيمار به تجويز اتانول و عوامل قليايي انجام دياليز تا كاهش متانول به زير مقدار 50 ميليگرم در دسيليتر(mg/dL )خون ضروري است.\n4- تغذيه بيمار با غذاهاي كم حجم در فواصل زماني 3 تا 4 ساعت.\n5- حفظ گرماي بدن\n6- درمان حالت كوما\nv-عوامل سمي اعصـاب (Nervous Agents)\nعوامل شيميايي اعصاب يا تركيبات آلي فسفردار (Organophosphorus) اثرشان را بر روي سيستم اعصاب مركزي و محيطي از طريق مهار آنزيم استيل كوليــن استــراز(Ach E) اعمال ميكنند. اين تاثير شامل اتصال غير قابل برگشت بين عوامل شيميايي اعصاب با عامل استيل كولين استراز ميباشد. عوامل عصبي پايدار بوده و زماني كه پراكنده شوند به شدت سمــي هستند. از طريق پـوست و تنفس به سرعت جذب ميشوند و حتي در مقادير كمتر از 1 ميلي‌گرم (كمتر از يك پنجاهم قطره) انسان را ميكشد. مهمترين آنها عبارتند از: تــابـون (GA)، ســاريـن(GB)، ســومـان(GD) و VX . عوامل شيميايي اعصاب براي انسان در مقادير تقريباً 1 تا 2 mg براي كشتن يك انسان 70 كيلوگرمي در عرض چند دقيقه كافي است. عوامل عصبي به صورت بخار يا آئروسل(Aerosol) پس از تماس با بدن يا تنفس به سرعت جذب خون ميشوند و علايم مسموميت در زماني كمتر از 5 دقيقه پس از تنفس ظاهر ميگردد. اين علايم شامل:\n1- تنگ شدن مردمك 7- اسهـال\n2- اسپـاسم مژگاني 8- عـرق ريزي\n3- آبـريزش بينــي 9- كاهش فشار خون\n4- تنگ شدن مجاري هوايي 10- گيجـي و گنگي\n5- بي اشتهايي 11- كاهش پاسخهاي عصبي\n6 - تهـوع 12- و سرانجام تشنج و مرگ است.\nبا توجه به چگونگي مكانيسم اثر عوامل عصبي براي مقابله و درمان تاثيرات آن دو روش مطرح ميباشد:\n1) كاهش اثرات استيل كولين حاضر در پيوستگاه عصبي-عصبي يا عصبي-عضلاني (يا به عبارتي در عصب وابران) با به كارگيري دارويي نظيرآتروپين.\n2) فعال سازي آنزيم بازداري شده به شيوه حذف گروه فسفونيل از محل فعال سريـن به كمك يك عامل هسته دوست.\nپادزهر موثر در برابر عوامل اعصاب كه به صورت آمپول خودكار در اختيار نظاميان قرار ميگيرد. آمپول تزريقي خودكار آتروپين(Atropine Injection) حاوي 2 ميلي‌گرم آتروپين بوده و جزو اقلامي است كه هميشه به همراه ماسك ضد گاز و به تعداد 3 عدد وجود دارد. شيوه تزريق بدين ترتيب است كه اگر آلودگي شيميايي از نوع عامل اعصاب اعلام شد، نفر درپوش لاستيكي آمپول را برداشته و با ضربه آمپول را به عضله خود وارد مي‌كند كه بدين شكل سوزن آمپول به طور خودكار وارد عضله شده و آتروپين تزريق مي‌گردد. تركيب آمپول آتروپين (Atropine) از يك گشاد كننده رگ و يك تقويت كننده قلب تشكيل شده و امكان دفع سريعتر سم را ميسر ميسازد. در واقع اين مواد در صورتي موثر واقع خواهند شد كه قبل از آلوده شدن تزريق شود.\nv مسموميت با عوامل سمي خفه كننده\nفسژن Phosgene با شناسه نظامي CG يكي از مواد اوليه و حدواسطههاي مهم براي تهيه پليمرها (پلياورتان و پليكربنات)، الياف مصنوعي، رنگها، حشرهكشها و علف كشها است. اين تركيب يك عامل كلرينه كننده است كه مصارف غيرنظامي زيادي دارد و در زمره ارزانترين مواد شيميايي است. فسژن افزون بر كاربردهاي غيرنظامي در صنايع شيميايي، يكي از خطرناك‌ترين گازهاي سمي گروه عوامل خفه‌كننده مي‌باشد، چراكه در ساعات نخست بهكارگيري، شخص از آلوده شدن محيط به وسيله آن چيزي احساس نمي‌كند، بلكه آثار و عوارض آن هنگامي مشخص مي‌گردد كه وارد دستگاه تنفسي شده و جذب ريه گردد كه اين امر موجب زخم شدن ريه مي‌شود.\nشخص در زمان جذب اين گاز احساس نيرو و فعاليت بيشتري مي‌نمايد. زمان ظهور عوارض فسژن بين 2 تا 6 ساعت است. اين ماده در شش‌ها ايجاد زخم و تاول مي‌كند. در غلظت‌هاي سنگين عوارض آن به صورت خارش و سوزش در مجاري تنفس ظاهر مي‌شود. در كل عوامل خفه كننده از جمله فسژن موجب بروز ادم ريوي با منشا غيرقلبي شده، همچنين با اكسيداسيون ليپيدي نفوذ پذيري رگ‌ها را افزايش مي‌دهد. فسژن و دي فسژن پس از استنشاق در اثر مجاورت با رطوبت شش‌ها هيدروليز شده و موجب توليد اسيد هيدروكلريك مي‌شود.(البته اين حالت در صورت تماس با دوزهاي بالا رخ ميدهد.) اين اسيد مويرگ‌هاي ششي را از بين برده و بدين گونه مبادله اكسيژن با خون به سبب تجمع آب ميان‌بافتي در شش با مشكل مواجه مي‌شود و در صورت مسموميت شديد موجب خفگي و مرگ مي‌گردد كه اين حالت ((غرق شدن در خشكي)) ناميده مي‌شود. در اين حال شخص مسموم در اندك زماني( چند دقيقه) با داشتن عوارض تنگي نفس شديد و خفگي مي‌ميرد.\n(Phosgene) Cl2C=O + H2O CO2 + 2HCl\nفسژن در اثر مشتعل شدن حلالهاي كلرينه شده نظير CCl4و يا سوختن پلاستيكهاي كلردارنظير PVC (لولههاي تجاري پليكا) ايجاد ميشود. لازم به يادآوري است كه آثار سمي ماده كلروفرم(قبلاً به عنوان داروي بيهوشي بهكار ميرفته) و حلال تتراكلرايد كربن ناشي از تبديل آن در كبد به فسژن در نتيجه كاركرد آنزيم سيتوكروم P-450 ميباشد.\nCHCl3 HOCCl3 Cl2CO + HCl\nCCl4 CCl3 + O2 CCl3OO Cl2CO\nهنگام كار با مواد شيميايي در اثر سهلانگاري و عدم وجود تدابير ايمني و حفاظت ممكن است در اثر حادثه، موارد زير به وقوع بپيوندد:\nخروج مواد خورنده و سوزاننده\nرهايي بدون كنترل گازها\nپخش مواد جامد پودري\nپخش مواد راديواكتيو\nمقدار ماده مورد حمل\nفاصله بين مبدا و مقصد\nپيمانهاي يا ناپيوسته (Batch): در اين روش مواد داخل مخازن و بشكهها قرار داده شده و به وسيله كاميون، راهآهن و يا كشتي حمل و نقل ميشود.\nپيوسته (Continuous) : در اين روش مواد به وسيله تسمه نقاله و يا خطوط لوله انتقال داده ميشود.\nانبارهاي مواد شيميايي و دارويي\nانبارهاي مواد سوختني و نفتي\nانبارهاي مواد خشك\nجابه جايي مواد شيميايي تابع پارامترهاي زير است:\nمعمولاً حمل و نقل مواد شيميايي به دو صورت انجام ميشود:\nايمني انبارهاي مواد شيميايي\nگرچه انبارها در حالت كلي به صورت روباز و مسقف ساخته ميشوند با اينحال در بيشتر صنايع بزرگ انبارهاي مواد شيميايي مسقف ميباشند. انبارهاي مسقف به سه دسته زير تقسيمبندي ميشوند:\nنكات مهم در احداث انبارهاي مواد شيميايي عبارتند از:\n1- بايد از سطح زمينهاي اطراف بالاتر باشد.\n2- آبگير و نمناك نباشد.\n3- ديوارها و سقفها بدون استثنا بايد از مصالح غيرقابل اشتعال ساخته شود.\n4- كف انبار بايد با بتن مسلح ساخته شده و مقاوم باشد تا در برابر فشار وزن اجسام مقاومت كافي داشته باشد.\n5- كف انبار بايد داراي شيب ملايم باشد تا در صورت شست و شو، پساب در نقاط مختلف آن تجمع نيابد.\n6- فاصله بين انبارها بايد به گونهاي باشد كه ماشينهاي آتشنشاني به راحتي ميان آنها حركت كند.\n7- درهاي انبار بايد از جنس فلز و سطح داخلي آنها صاف و بدون شكاف باشد.\n8- پنجرههاي انبار بايد فلزي و مجهز به حفاظ و تور سيمي باشد.\n9- درون انبارها بايد به نسبت حجم آن دستگاه تهويه و هواكش داشته باشد.\n10- سيمكشي برق انبار شيميايي بايد توكار بوده و درون لولههاي مخصوص انجام گيرد. كليدها و پريزهاي و سيستمهاي روشنايي بايد از نوع ضد جرقه باشد.\n11- لامپهاي روشنايي بايد داراي حفاظ با حباب باشد.\n12- دستگاههاي حرارتي شعله باز نبايد در انبارهاي شيميايي بهكار رو.\n13- انبار شيميايي بايد به وسايل و ابزار آتشنشاني مجهز باشد.\n14- فواصل بين هر رديف از اجناس در انبارهايي كه عرض آنها بيش از 20 متر است، 2 متر در نظر گرفته شود.\n15- در صورت تردد وسايل نقليه داخل انبار، ميبايد اگزوز آن مجهز به فيلتر ضد جرقه باشد.\n16- نحوه چيدن بستهها بر روي هم، چيدمان بايد به شكل آجري باشد كه مهار لازم ايجاد شود.\n17- فاصله بين رديفهاي كالا بايد حداقل 2 متر بوده و ارتفاع آن نبايد بيش از 5/4متر باشد.\n18- فاصله كالاهاي ديوار جانبي حداقل 60 سانتيمتر باشد.\n19- ارتفاع سقف كالا تا نزديكترين روشنايي نبايد كمتر از يك متر باشد.\n20- در انبار شيميايي استعمال دخانيات اكيداً ممنوع است.\n21- مواد ضايع بايد از انبار تخليه شود.\n22- آبدارخانه يا محل استراحت نبايد درون انبار باشد.\n23- اجناس موجود ميبايد با طبقه بندي و جداگانه انبار شود.\n24- مواد شيميايي كه قابليت تبخير دارند و روي پوست بدن تاثير مي‌گذارند مانند برم، سولفوريك اسيد، هيدروكلريك اسيد و هيدروفلوئوريك اسيد بايد در محلهايي نگهداري شوند كه در آن جريان هوا مسدود نباشد. اگر اين مواد در قفسه قرار گيرند بايد هوا به طور آزاد در آن جريان داشته باشد و جداره‌هاي قفسه در مقابل نفوذ بخار اين مواد از ميان نرود.\n25- مواد شيميايي كه با هم ناسازگارند، اگر در مجاورت هم قرار گيرند با هم به شدت واكنش مي‌دهند. بدين جهت بايد آنها را در آزمايشگاه از يكديگر جدا نگهداشت و هيچ زمان در تماس با يكديگر يا مجاورت با هم قرار نداد چون ممكن است باعث اتفاقهاي غيرمنتظره در انبار يا آزمايشگاه شوند.\nنكات مهم در احداث انبارهاي مواد خشك عبارتند از:\nبايد توجه شود كه نورگير اين نوع انبارها از شيشه هاي مات باشد.\nدر قسمت بالاي انبار از دريچهها و تهويه استفاده شود.\nانبارها بايد مجهز به سيستمهاي اعلام و اطفاء حريق باشد.\nفشار آب درون لولههاي آتشنشاني آنها بايد 6 اتمسفر باشد.\nفضاي انبار بايد غبارروبي شود و شيشهها و نورگيرها مجهز به تور سيمي مقاوم باشد.\nنصب دستگاه آبفشان سقفي براي اينگونه انبارها ضروري است.\nتمام لولهها و سيستمهاي انتقالي بايد طوري تعبيه شوند كه حداقل ميزان نشت را تضمين كند.\nتمام فيلترها و قسمتهاي اتصال بايد طوري ساخته شود كه در موقع عبور قطعات و ذرات ناخواسته، يا بروز آودگي به هرگونه كه باشد، سيستم را قفل و از عبور ناخواسته مواد جلوگيري كند.\nتمام نقاط جوشكاري شده خطوط انتقال سيالات در شهرها و ديگر اتصالات بايد در برابر نشت مقاوم باشند.\nتمام لولهها و يا مخازن مواد بايد برحسب قوانين و مقررات كشوري و آييننامههاي مربوط در اين مورد رنگآميزي و علامتگذاري شوند.\nتمام لولهها، فيتينگها و موارد مشابه استفاده شده در سيستم انتقال بايد مناسب با موادي باشند كه با آنها كار ميكنند و در تماس هستند.\nدستگاههاي تنظيم فشار و يا كاهش فشار(شيرهاي فشارشكن) لازمه سيستمهاي شيميايي هستند كه با فشار كار ميكنند.\nدر جايي كه گردهاي بسيار نرم به وسيله دستگاههاي هوايي (پنوماتيك) كه قسمتهاي فلزي دارند انتقال داده ميشوند بايد قسمتهاي فلزي در تمام مسير انتقال از نظر هدايت الكتريك به يمكديگر و به زمين وصل باشند.\nدر جايي كه مايعات از مخزنهاي ذخيره به تانكرها و باركشها انتقال داده ميشوند بايد بدنه فلزي مخزن ذخيره و نيز بدنه باركش را به زمين متصل كرد.\nنبايد مواد بسيار مخاطرهآميز از مناطق پرجمعيت عبور داده شوند.\nعلامت مخاطره آميز بودن مواد موجود در تانكر كاميون بايد به طور آشكار به جدار بيروني تانكر چسبانده شود.\nاگر مواد شيميايي مخاطرهآميز ميان شهرها حمل و نقل شود، آييننامه ايمني وسايل حمل و نقل به همان شدت درون شهرها در بزرگراهها نيز ميبايد اجرا شود.\nرعايت كليه نكات ايمني حمل و نقل(ترابري) براي انتقال مواد شيميايي مانند نصب علايم و نوشتههاي لازم روي محموله و ديگر احتياطهاي ايمني، الزامي است.\nتمام كاميونها و وسايل نقليه براي جابهجايي مواد شيميايي بايد به سيم برقگير مجهز باشند.\nفاصله كافي براي عمليات انبار كردن و بهطور كلي مقررات موضوعه جهت مواد قابل اشتعال و انفجار بايد بهطور كامل رعايت شود.\nنحوه خاموشكردن و كلاسهاي آتش\nاصولاً براي ايجاد يك آتشسوزي بايد سه عامل زير فرآهم باشد :\nالبته امروزه براي جلوگيري از ادامه آتشسوزي و مهار سريع آن عامل چهارمي تحت عنوان واكنشهاي زنجيري در اثر متصاعد شدن گازها در نظر گرفته شده و راههاي جلوگيري از آن مورد مطالعه قرار ميگيرد.\nمطابق با آييننامه پيشگيري و مبارزه با آتشسوزي در كارگاهها، كليه كارگاهها در تمام ساعات شبانهروز بايد داراي امكانات زير باشند:\n1) تجهيزات كافي براي پيشگيري و مبارزه با آتشسوزي\n2) افرادي كه داراي آموزشهاي لازم در زمينه بهكارگيري درست وسايل اطفاء حريق باشند.\nدستهبندي مواد از نظر آتشسوزي\n1- مواد خشك يا جامد: مانند چوب، لاستيك و پلاستيك، كاغذ و مقوا و...\n2- مايعات: مانند نفت، بنزين، حلالهاي آلي، روغنها و ...\n3- گازها: مانند استيلن، بوتان، هيدروژن و ...\n4- فلزات: مانند سديم، منيزيم، پتاسيم و ...\n5- تجهيزات الكتريكي\nدسته بندي آتش و مواد به كار رفته براي خاموش كردن آن\nنوع مواد آتشگير\nمواد بهكاررفته براي اطفاء حريق\nدسته A يا جامدات\n( عموماً منشاء گياهي داشته و از خود خاكستر به جاي ميگذارد.)\nآب فشار بالا، كف و يا پودر\nدسته B يا مايعات\nكف، پودر و CO2\nدسته C يا تجهيزات الكتريكي\nدسته D يا جامدات فلزي\nپودرهاي C و S\nنكات مهم در برخورد با آتشسوزي در پالايشگاه:\nتماس با شماره 125\nمعرفي محل كار\nاعلام نوع حادثه\nنشت و ريزش مواد\nبيشترين علت آتشسوزيها در پالايشگاه\nبيشترين و كمترين آتشسوزيهاي اتفاق افتاده در پالايشگاه\nآيزوماكس ، تقطير و هيدروژن\nمراحل بهكارگيري خاموشكنندههاي دستي: (PASS)\n1- كشيدن ضامن (Pull)\n2- هدف قرار دادن ريشه يا بن آتش(Aim)\n3- فشار دادن دسته نازل خاموش كننده ( Squeeze)\n4- جارو كردن آتش با محتويات خاموشكننده (Sweep)\nآلودگي: هر نوع برهم زدن تعادل طبيعي آلودگي(Pollution) ناميده مي‌شود يا به عبارت ديگر، آلودگي شامل وارد كردن مواد يا انرژي به وسيله انسان در محيط زيست است به طوريكه در نتيجه اين عمل منابع حياتي يا سلامت انسان در معرض خطر قرار گيرد. در واقع چنانچه اغراق نباشد مي‌توان گفت از وقتي انسان آتش را كشف كرد آلودگي محيط زيست آغاز شد و با پيشرفت او در زمينه‌هاي گوناگون علوم ميزان آن افزايش يافت.\nدر حال حاضر بشر از چهار آلودگي عمده در محيط زيست رنج مي‌برد كه عبارتند از:\nسرانجام زبالههاي شهري و صنعتي\n2) فاضلاب شهري و صنعتي پيش از رها كردن در طبيعت، تصفيه ميشوند تا از ورود مواد زيان آور و خطرناك به محيط زيست جلوگيري شود.\n3) زبالههاي جامد قابل سوختن در دستگاههاي زباله سوز مناسب سوزاندهشده و فرآوردههاي احتراق در فضا رها ميشود.\n4) زبالههايي مانند كاغذ، شيشه، پلاستيك و آلومينيم بازگرداني ميشوند.\n5) زبالههايي مانند مواد شيميايي سمي و مواد پرتوزا (پسماند كورههاي اتمي) كه براي محيط زيست زيان آورند و در حال حاضر فناوري يا شگرد لازم براي از بين بردن آنها وجود ندارد انبار ميشوند.\nضايعات شيميايي بايد به گونه‌اي جمع‌آوري و حمل‌و‌نقل شوند كه صدمه‌اي به اشخاصي كه با آنها سروكار دارند نزنند. مواد اشتعال‌پذير، مانند صافيهايي كه با موادي از قبيل كاتاليزورهاي آتش‌گير يا مونومرهايي كه كاملاً پليمر نشده آغشته شده‌اند بايد در ظرفهاي مخصوصي كه سرپوشي از جنس نسوز داشته باشند نگهداري شود و مشخصه‌هاي آنها را روي ظرفها نوشته شود.\nمواد بسيار سمّي، گازهايي كه آتش‌گيرند و بخار ايجاد مي‌كنند و موادي كه با آب به شدت تركيب مي‌شوند (مثل سديم، هيدريدهاي فلزي، آلكيلها، كاربيد و فسفيدها) بايد در ظرفهاي مخصوص به همراه برچسبهاي مشخص جمع‌آوري شده و به گونه‌اي از ميان برده شود.\nموادي را كه به آساني آتش مي‌گيرند يا مايعاتي كه در تماس با آب و اسيد و قليا آتش مي‌گيرند يا گاز و بخار سمّي ايجاد مي‌كنند نبايد در ظرفشويي ريخت (مثل سديم سولفيد)، بلكه اين مواد بايد به شكل صحيحي جمع‌آوري و از ميان برده شوند. افزون بر اين بايد توجه داشت كه در ظرفهاي جمع‌آوري شده هيچ‌گونه واكنش شيميايي انجام نگيرد. همچنين فلزات سنگين نبايد در ظرفشويي ريخته شود. در آزمايشگاه بايد آنها را با مخلوطي از منيزيم هيدروكسيد به نسبت 2 به 1 تا 1 به 2 به شكل دانه‌اي درآورد و سپس آنها را در يك شيشه‌ي كروماتوگرافي نگهداري كرد و از ميان برد. با توجه به فعاليت گوناگوني كه هر كدام از آنها دارند بايد روشهاي متنوعي را براي هر يك از آنها به كار برد.\nاگر ظرفي كه حاوي اين مواد است ترك داشته باشد، نبايد آن ظرف را در نزديكي شعله‌ي آتش گذاشت. بايد آتش را خاموش، هواي محوطه را تعويض و مواد جاري شده را برحسب خواص آن جمع‌آوري و از آن محل دور كرد. اگر ماده‌ي خطرناكي روي زمين پاشيده شود بايد آن را با مواد جاذب جمع‌آوري كرد، مانند موادي از قبيل قلياها، حلالها و روغن پارافين (البته پارافين به علت ويسكوز بودن به كندي جذب خواهد شد). اين اجسام را بايد پس از جمع‌آوري در ظرفهاي پلاستيكي ريخت و برحسب خواص هر يك آنها را به گونه‌اي از ميان برد. براي جمع‌آوري جيوه بايد آن را با گرد روي به صورت ملغمه و يا گوگرد جمع كرد. همچنين مي‌توان با زغال فعال آن را از بين برد كه دستور كار خاصي دارد.\nنشانه هاي مهم خطرات مواد شيميايي\nتوصيه‌هاي ايمني در آزمايشگاه و طرز كار با مواد شيميايي\nكساني كه با مواد شيميايي سروكار دارند بايد بدانند كه چه خطرهايي از سوي مواد متوجه آنهاست و چگونه از نظر ايمني، خود را در مقابل آنها مصون نگهدارند. همواره از سوي كارخانه‌هاي بزرگ توليدكننده‌ي اين مواد و شركتهاي بيمه توصيه‌ها و استانداردهايي ارائه شده است كه بايد كاملاً از سوي افراد رعايت و بدون اطلاع قبلي از كار با آنها خودداري شود. مقدار و تنوع مواد شيميايي بسيار زياد است و هر روز بنا به نياز يا برحسب پژوهشها و اكتشافهاي جديد اين تعداد افزايش مي‌يابد. در نتيجه طرز كار و آشنا شدن با خطرهايي كه از لحاظ ايمني ممكن است اين مواد به وجود آورند امري ضروري است.\nآگاهي از خطرهاي ناشي از مواد شيميايي و آگاه‌سازي ديگران از آن بسيار مهم است. جهت تحقق اين هدف سالهاست از سوي كشورهاي صنعتي دنيا، به ويژه آنهايي كه از لحاظ توليد مواد شيميايي بسيار پيشرفته‌اند براي كارخانه‌هاي توليد‌كننده‌ي مواد شيميايي نشانه‌هاي استانداردي مشخص كرده‌اند كه روي ظرفهاي محتوي مواد شيميايي نصب مي‌شوند. اين نشانه‌ها نشان مي‌دهد كه اين مواد چه خواصي دارند و چگونه بايد با آن كار كرد.\nافرادي كه دائماً با مواد شيميايي سروكار دارند در وهله‌ي اول بايد با نشانه‌هاي استاندارد آشنايي كامل داشته باشند. بدون اطلاع از اين نشانه‌ها، نه تنها ممكن است جان خود را به خطر اندازند، بلكه باعث به خطر انداختن جان ديگر افرادي كه در اين گونه محيطها به كار مشغول‌اند نيز خواهند شد. كارخانه‌ي سازنده براي آشنايي با طرز كار و نگهداري اين مواد برچسبي موسوم به برچسب ايمني(Safety Label) روي آنها مي‌چسباند كه برچسب شامل سه علامت يا نشانه‌ي مخصوص است.\nنشانه‌ي اول: خطر ماده را نشان مي‌دهد.\nنشانه‌ي دوم: خطرهايي را كه ممكن است از اين مواد ناشي شود نشان مي‌دهد.\nنشانه‌ي سوم: چگونگي مصون ماندن از آنها را نشان مي‌دهد.\nافزون بر اينها، نشانه‌هاي ديگري نيز روي مواد وجود دارد كه چگونگي حمل آنها را نشان مي‌دهد. به عنوان نمونه روي شيشه‌اي كه حاوي استونيتريل (CH3CN) است و در كارخانه‌ي مرك آلمان تهيه شده اين نشانه‌ها كاملاً مشخص شده است.\nنشانه‌ي اول، كه به شكل جمجمه و شعله‌ي آتش است، نشان‌دهنده‌ي سمّي و كشنده بودن ماده است و همچنين خطر آتش‌سوزي را مشخص مي‌كند.\nنشانه‌ي دوم، كه به صورت يك عبارت عددي است و با حرف R (از واژه‌ي Risk) شروع شده است اشاره به چگونگي خطرهاي آن مي‌كند، عبارت R:11-23-24-25 به صورت زير تعريف مي‌شود:\n11 ـ به سهولت مشتعل نمي‌شود. 23 ـ تنفس آن مسموم‌كننده است. 24 ـ در صورت تماس با پوست، انسان را مسموم مي‌كند. 25 ـ بر اثر بلعيدن، انسان مسموم مي‌شود.\nنشانه‌ي سوم، اشاره به چگونگي مصون بودن دارد و باز به صورت عبارت عددي است و با حرف S آغاز شده است مانند: S-16-27-44. گفتني است S اشاره به واژه‌ي آلماني Sicherheit به معناي ايمني دارد. عدد 16 به معني اين است كه ماده را از آتش دور نگهداريد و در مجاورت آن سيگار نكشيد، عدد 27 اشاره به اين نكته دارد كه لباس آغشته به اين ماده را فوراً از بدن فرد بيرون بياوريد و بالاخره عدد 44 به معني اين است كه اگر حالتان خوب نبود، فوراً به پزشك مراجعه كنيد.\nدر اينجا به توضيح در مورد هر يك از اين سه نشانه مي‌پردازيم.\nبه صورت شكل، با حروف و علامت خطر، در چند نوع ديده مي‌شود كه هر كدام نشان‌دهنده‌ي خطر ويژه‌اي است كه آن ماده در برخواهد داشت. مثلاً شكل با حرف E و نشانه‌ي خطر: نشان مي‌دهد كه اين جسم در شرايط ويژه‌اي انفجارپذير است مانند آمونيوم دي‌كرومات. شكل با حرف O و نشانه‌ي خطر: نشان مي‌دهد كه اين جسم قادر به اشتعال مواد سوختني است. بدين جهت، جلوگيري از آتش‌سوزي آن ناممكن خواهد بود مانند سديم پروكسيد و پتاسيم پرمنگنات. همچنين بايد از تماس آنها با يكديگر جلوگيري شود. شكل با حرف F نشان مي‌دهد كه جسم به آساني مشتعل مي‌شود كه اشتعال ممكن است در چند حالت اتفاق افتد.\n1) موادي كه خوبهخود مشتعل مي‌شوند مانند آلكيلهاي آلومينيوم يا فسفر (مانع تماس آنها با هوا شويد).\n2) گازهايي كه به آساني مشتعل مي‌شوند مانند بوتان و پروپان (از مخلوط شدن آنها با هوا و تماسشان با آتش جلوگيري كنيد).\n3) موادي كه بر اثر تركيب با آب، گاز اشتعال‌پذير توليد مي‌كنند، مانند هيدريدهاي سديم و ليتيم و آلومينيم (از تماس آنها با رطوبت جلوگيري شود).\n4) مايعاتي كه قابل سوختن هستند، مانند بنزن يا استون كه نقطه اشتعال آنها كمتر از است (از آتش، گرما و جرقه دور باشند).\nشكل با حرف T، نشان‌دهنده‌ي ماده‌اي بسيار سمّي است كه بر اثر نفس كشيدن، بلعيدن يا تماس با پوست بدن به سلامتي انسان ضرر مي‌زند و حتي باعث مرگ مي‌شود. مانند تاليم و تركيبات آن (از هر نوع تماس با بدن جلوگيري شود). شكل با حرف Xn، نشان‌دهنده‌ي ماده‌اي است كه باعث صدمه زدن به سلامتي انسان مي‌شود مانند پيريدين يا دي‌كلرومتان كه در صورت جذب در بدن حتي به مقدار بسيار كم به سلامت انسان لطمه مي‌زند (از تماس با بدن و تنفس بخار آن احتراز شود). شكل با حرف C، نشان‌دهنده‌ي ماده‌اي است كه باعث سوزش پوست بدن مي‌شود. آن را قرمز مي‌كند و باعث انهدام ياخته‌هاي بدن انسان و از ميان رفتن وسايل كار مي‌شود. مثل برم و سولفوريك اسيد (بخار آن تنفس نشود و از هر نوع تماس با بدن، چشم و لباس اجتناب شود). شكل با حرف Xi، نشان‌دهنده‌ي ماده‌اي است كه روي بدن، چشم و دستگاه تنفس، اثر نامطلوب مي‌گذارد، مانند محلول آمونياك (بخار آن تنفس نشود و از تماس با پوست و چشم جلوگيري شود).\nخطرهاي ناشي از ماده‌ي شيميايي را نشان مي‌دهد و به صورت مجموعه‌اي از اعداد است كه با حرف R آغاز شده است، مانند عبارت R:11-23-24-25. براي آشنايي با چنين حروف و اعدادي جدول 1 پيوست را ببينيد. گفتني است اين نشانه‌ها از R1 شروع مي‌شود و در حال حاضر به R43 خاتمه مي‌يابد.\nاشاره به ايمني دارد و از گروهي از اعداد تشكيل شده است. براي آشنايي با اين نشانه‌ها جدول 2 پيوست را ببينيد. گفتني است اين نشانه‌ها از S1 شروع و به S45 خاتمه مي‌يابد.\nافزون بر آشنايي با سه نشانه‌ي بالا بايد به نكته‌هاي ديگري نيز توجه داشت، مثلاً مايعاتي كه مي‌توانند بسوزند در آزمايشگاه تا چه مقدار بايد در دسترس باشند؟ اين مواد بر اثر ميزان اشتعال‌پذيري دسته‌بندي شده‌اند. به عنوان نمونه اگر حلال يا مايعي نقطه اشتعال پايينتر از داشته باشد نبايد هميشه بيش از يك ليتر از آن در آزمايشگاه نگهداري شود و اگر مصرف آن زياد است بايد در ظرفهايي كه شكستني نيستند قرار داده و در محل معيني نگهداري شوند و تا آنجا كه ممكن است كوشش شود مقدار آنها را در آزمايشگاه به كمترين مقدار ممكن محدود ساخت. مايعاتي كه به آساني آتش مي‌گيرند و مرتب در آزمايشگاه استفاده مي‌شوند از قبيل استون، ايزوپروپيل الكل، نبايد در ظروف نازك شيشه‌اي ريخته شوند بلكه تا حد امكان در بطري‌هايي از جنس پلاستيك نگهداري شوند. در صورت استفاده از مواد با حجم بيشتر به ويژه در كارخانه‌ها بايد شرايط خاصي را به كار برد. در ضمن براي از ميان بردن اين مواد و ضايعات آن، شرايطي وجود دارد كه بايد رعايت شوند، به خصوص براي جلوگيري از آلوده كردن محيط زيست آنها را در ظرفهاي مخصوصي جمع‌آوري مي‌كنند و سپس بر حسب نوع آن مواد، از راههاي گوناگون آنها را از ميان مي‌برند، بنابراين قانونهايي كه براي حفظ و ايمني ارائه شده‌اند بايد به شرح زير رعايت شوند:\n1) افرادي كه در آزمايشگاه كار مي‌كنند بايد تعليم ديده و اطلاعات علمي كسب كرده باشند.\n2) هنگام كار، عينك و اگر لازم باشد دستكش حفاظتي به كار برده شود.\n3) كارهاي آزمايش را بيشتر بايد زير هود انجام داد.\n4) از تماس مواد با پوست بدن، چشم، دهان يا دستگاه تنفسي جلوگيري شود.\n5) اگر مواد روي دست پاشيده شوند بايد اول با يك پارچه خشك آنرا پاك كرد، سپس با آب سرد آنها را شست و در نهايت با آب گرم و صابون آنرا تميز كرد.\n6) اگر مواد به چشم پاشيده شوند بايد با آب آنرا شست و فوراً به پزشك مراجعه كرد.\n7) اگر لباس با موادي كه روي پوست بدن اثر نامطلوب مي‌گذارند آغشته شد بايد فوراً آن را از تن بيرون آورد.\nهنگامي كه شيشه‌اي را از مواد مايع پر مي‌كنيد به نكات زير توجه كنيد:\n1) كم‌كم و با قيف يا وسيله‌اي ديگر، آن مايع را در شيشه بريزيد.\n2) لوازمي را انتخاب كنيد كه عايق الكتريسيته باشند، مثلاً هيچگاه يك قيف فلزي را براي ظروف شيشه‌اي يا پلاستيكي به كار نبريد.\nقوانين و توصيه‌هاي ايمني در كار با مواد شيميايي\nبا توجه به قوانين مذكور، براي حفاظت و ايمني در آزمايشگاه، غلظت هر ماده شيميايي در محل كار حدي دارد كه از آن نبايد تجاوز كند كه با عنوان حداكثر غلظت در محل كار مشخص شده است.\nاين مواد ممكن است در محل كار به صورت گاز، بخار يا گرد باشند كه برحسب خواص به سه دسته رده‌بندي شده‌اند:\n1) موادي كه جذب پوست مي‌شوند: اين مواد به آساني مي‌توانند جذب بدن شوند و اغلب، بدون آثار قبلي باعث مسموميت خواهند شد.\n2) اجسامي كه موجب حساسيت مي‌شوند: اين حساسيت برحسب قدرت بدني شخص به كندي يا تندي بروز خواهد كرد.\n3) گازها و گردهايي كه استنشاق مي‌شوند: اين مواد هنگام ورود به دستگاه تنفسي آثار خود را بروز مي‌دهد. در راهنماهاي استفاده از مواد، جدولهايي وجود دارد كه انواع مواد شيميايي و حداكثر غلظتهاي آنها در محل كار و سرطان‌زايي آنها را مشخص كرده است. در اين جداول خاصيت حساس‌كنندگي يا اشتعال‌پذيري بسياري از مواد از قبيل پروكسيدهاي آلي حتي در بعضي از غلظتهاي بسيار كم مشاهده مي‌شود. جدول 1 به عنوان نمونه حداكثر غلظت مجاز چند ماده‌ي شيميايي را نشان مي‌دهد.\nجدول 1. حداكثر غلظت مجاز مواد شيميايي در محل كار (به همراه توصيه‌هاي ايمني).\nحداكثر غلظت در محل كار\n3 mg/m و 3 mL/m\nفشار بخار در دماي برحسب ميلي‌بار\nاز نظر ايمني، بايد در تماس با اين مواد احتياطهاي لازم را به عمل آورد. اين مواد برحسب ضرري كه به سلامت انسان وارد مي‌آورند به سه دسته رده‌بندي شده‌اند.\n1) مواد سرطان‌زا. اين مواد تومورهاي بدخيم را در بدن به وجود مي‌آورد.\n2) مواد غول‌زا(teratogen). اين مواد هنگام حاملگي، به علت تاثيراتي كه روي جنين مي‌گذارند باعث توليد مثل ناقص خواهند شد. بدين جهت هنگام حاملگي، بايد تا حد امكان از تماس با چنين موادي بر حذر بود و احتياطهاي لازم را معمول داشت.\n3) مواد جهش‌زا. اين مواد بر روي ژنها و نسل تاثير مي‌گذارد و باعث جهش يا موتاسيون در نسل بعدي مي‌شود و ممكن است آثار ناشي از آن تا چندين نسل بروز كند.\nافزون براين ممكن است ميان تاثير بعضي از مواد سرطان‌زا و آشكار شدن اثر آنها مدت طولاني وجود داشته باشد، بنابراين در اين حالت بسيار مشكل است كه وجود سرطان را ناشي از اين مواد دانست. پس ردهبندي بالا كامل نيست چون ممكن است گروه جهش‌زاها درست مثل گروه اول و دوم عمل كنند. همچنين مواد سرطان‌زا را مي‌توان برحسب قدرت تاثير آنها به دو دسته‌ي مهم رده‌بندي كرد.\n1) آنهايي كه توليد تومورهاي بدخيم مي‌كنند، مثل بنـزن(Benzene).\n2) آنهايي كه با توجه به آزمايشهاي انجام گرفته در حيوانات، درست مانند سرطان‌زاها عمل مي‌كنند و ممكن است در آن شرايط در انسان نيز سرطان ايجاد كنند، مانند دي‌آزومتان(Diazomethane).\nدسته‌ي ديگري نيز وجود دارد كه نمي‌توان مواد آن را در گروه سرطان‌زاها به شمار آورد. اما طبق اطلاعات جديد احتمالاً در توليد سرطان تاثير دارند، مانند اتيلن‌اكسيد(Ethylene oxide).\nآزمايش‌هاي گوناگون نشان مي‌دهد كه گرچه بعضي از مواد شيميايي در توليد سرطان بي‌اثرند، اما برحسب مطالعه‌هاي به عمل آمده بايد با احتياط با آنها در تماس بود.\nجدول 2. نمونه‌هايي از مواد شيميايي سرطان‌زا.\nموادي كه سرطان‌زا هستند\nدرصد وزني مواد سرطان‌زا\nدي‌متيل نيتروزآمين ـ نرمال\nگرد كبالت و تركيبات آن\nدر جدول 2 نمونه‌هايي از مواد شيميايي سرطان‌زايي كه انسان در آزمايشگاه دائماً با آنها سروكار دارد برحسب اثرات غلظت سرطان‌زاها رده‌بندي شده‌اند. همان‌طور كه در اين جدول ملاحظه مي‌شود، بعضي از مواد با درصد وزني 01/0، قدرت سرطان‌زايي زيادي دارند. افزون بر اين مواد، مواد شيميايي ديگري نيز هستند كه بر اساس پژوهشهاي سرطان‌زايي كه روي حيوانات انجام گرفته است حدسهاي زيادي درباره‌ي تاثير آنها در ايجاد سرطان زده مي‌شود بنابراين بدون هيچ تأخيري بايد روي آنها آزمايشها ادامه يابد و احتياطهاي لازم نيز هنگام كار با آنها همانند مواد سرطان‌زا به كار گرفته شود. پس بايد در آزمايشگاه برحسب روش به دست آمده غلظت مواد شيميايي را در محل كار دائماً زير نظر داشت و اگر روش جديدي بر اثر تجربه توصيه شد فوراً از لحاظ ايمني شرايط لازم را به مورد اجرا گذاشت. نمونه‌هايي از اين مواد استالدهيد، استاميد، كرومات قليايي هستند.\nبا توجه به نكات بالا، بهداشت و رعايت ايمني بهترين وسيله‌هايي هستند كه مي‌توانند از اثر اين مواد در انسان جلوگيري به عمل آورند. گاهي مي‌توان به جاي مواد بسيار خطرناك از موادي كه اثر كمتري دارند و نهايتاً كم خطر هستند استفاده كرد، مثلاً به جاي استفاده از بنزن، تولوئن يا زايلن را جانشين كرد.\nمواد زايد آزمايشگاه كه تركيباتي سرطان‌زا هستند، نبايد با مواد ديگر مخلوط شوند، بلكه ضروري است در ظرفهاي مخصوص و پوشيده نگهداري و سپس سوزانده شوند. شيشه‌هاي آنها را با محلول كروم‌اكسيد ـ سولفوريك اسيد شست و كاملاً تميز كرد.\nهنگام كار با مواد سرطان‌زا بايد غلظت آنها را در محل كار بر اساس روشهاي مخصوص به دست آمده به حداقل ممكن محدود كرد و از آنجا كه دائماً تجربه كاري جديدي استفاده مي‌شود، لازم است اقدامات فني ايمني را در تطابق با شرايط جديد به كار برد. در مورد مواد سرطان‌زا نمي‌توان حد معيني را از لحاظ مسموميت پزشكي تعيين كرد، بنابراين براي اين اجسام، واحدي به نام «غلظت حد فني» با نام اختصاري TRK تعيين شده است كه با آن مي‌توان اقدامهاي لازم را به عمل آورد. اين «غلظت حد فني» برابر مقدار حداكثر غلظت در محل كار، كه پيشتر اشاره شد نخواهد بود. براي ايمن بودن از مواد سرطان‌زا بايد در آزمايشگاه طبق آنچه پيشتر بيان شد عمل كرد. آشنايي كامل با خواص اين مواد و طرز كار صحيح آنها با در نظر داشتن اقدامات ايمني بهترين عامل براي جلوگيري از اثر سرطان‌زايي آنها به انسان خواهد بود. به همين دليل در نظر داشتن شرايط زير براي مصون بودن از خطرهاي آنها لازم و ضروري است.\n1) چون مواد سرطان‌زا اثرات برگشت‌ناپذيري دارند بنابراين اقدامهاي لازم حتي براي مقدار كمي از اين مواد مانند سرطان‌زاها بسيار ضروري است.\n2) تا حد امكان بايد كوشش كرد كه شيوه‌ي ديگري انتخاب شود تا اين مواد به كار نروند يا خطرهاي آنها قابل توجه نباشند.\n3) ضايعات آزمايشگاه به ويژه حلالهايي را كه سرطان‌زا هستند نبايد با مواد ديگري مخلوط كرد و اگر به صورت مايع‌اند، آنها را بايد به نحوي جمع‌آوري كرد و سپس تحت شرايط خاصي سوزاند.\n4) دستگاهها و وسايلي كه با اين مواد استفاده شده‌اند لازم است با مواد پاك‌كننده تميز شوند. در اين مورد بايد از محلول كروم ـ سولفوريك اسيد كه اين مواد را اكسيد مي‌كند و از بين مي‌برد استفاده كرد.\nحاملگي و مواد شيميايي سرطان‌زا(Carcinogen Chemicals)\n همانطور كه پيشتر اشاره شد حداكثر غلظت در محل كار براي اجسام سرطان‌زا در آزمايشگاه مشخص شده است. اما اين حد براي زنان حامله نمي‌تواند مورد قبول باشد، زيرا با داشتن چنين حدي نمي‌توان ايمني كامل را براي نوزادي كه متولد خواهد شد به وجود آورد و تاثير آنها را كاملاً از بين برد. كار با اين مواد براي زنان حامله ممنوع است و بايد چنين افرادي را از كار با مواد زير بازداشت:\n1) مواد خيلي سمّي، سمّي، كمي سمّي و سرطان‌زا و موادي كه به جنين صدمه وارد مي‌كنند يا دگرگونيهاي ژني به وجود مي‌آورند.\n2) موادي كه در نتيجه كار با آنها مواد سمّي و سرطان‌زا توليد مي‌كنند.\n3) موادي كه قادرند عامل بيماري را منتقل كنند، به خصوص زماني كه اين مواد با عوامل بيماري‌زا تماس داشته‌اند.\nگازهايي كه معمولاً مورد مصرف قرار مي‌گيرند در سيلندرهاي فولادي قرار دارند. چون اين گازها تحت فشار هستند به هنگام مصرف بايد آگاهي لازم درباره‌ي خطر آتش‌سوزي، احتراق و حساسيت سمّي بودن آنها وجود داشته باشد و با آماتور بدون نقص، جريان گاز را كنترل كرد.\nدر آزمايشگاه هنگام كار با گاز به نكته‌هاي زير بايد توجه كرد:\n1) بطريها و سيلندرهاي فلزي كه محتوي گازند، بايد در جاي خشك كه آتش‌زا نيست و هوا جريان دارد نگهداري شوند.\n2) بايد مانع از گرم شدن و تابش مستقيم نور خورشيد به آنها شد و ظرفهاي حاوي گازها را از اين عوامل دور نگهداشت.\n3) ظرفهاي محتوي گازها را نبايد پرتاب كرد يا به زمين انداخت، حتي اگر خالي هم باشند كوشش شود كه اين ظرفها با يك بست در محل خود محكم شوند.\n4) بطري و سيلندرهاي فلزي را كه از گاز خالي شده‌اند بايد علامت‌گذاري كرد و از آنهايي كه پر از گاز هستند جدا نگهداشت.\n5) در آزمايشگاه فقط گازهايي كه استفاده مي‌شوند، نگهداري شوند.\n6) شير اين ظرفها را بايد پس از مصرف فوراً بست تا دستگاهي كه از آنها تغذيه مي‌كند تحت فشار قرار نگيرد.\n7) پس از مصرف بايد سرپوش روي سيلندر گاز را بست.\nكار با گازهاي خطرناك. پيش از كار با اين گازها بايد خطرهاي ناشي از آنها و احتياط ايمني را كه از طرف توليدكننده با برچسبي بر ظرف محتوي گاز نصب شده است ملاحظه كرد. هنگام كار با آنها چنانچه فشار گاز پايين باشد ممكن است مايعي كه گاز مربوط به آن وارد مي‌شود به سوي ظرفهاي محتوي گاز جريان يابد. براي اين كار معمولاً به اندازه كافي ظرفهاي اطميناني ميان سيلندر گاز و ظرف حاوي مايع نصب شود و اگر گاز سمّي است حتماً بايد زير هود از آن استفاده شود و حداكثر غلظت آنها در محل كار مشخص شود و از آن تجاوز نكند.\nگازهاي اشتعال‌پذير (Flammable Gases)\nاين گازها با مخلوطي از مواد اشتعال‌پذير خواهند بود. اگر اين عمل با يك عامل آتش‌زا باشد آتش فوري بدون آنكه به هوا احتياجي باشد ادامه پيدا خواهد كرد. درصد حجمي غلظت اين مخلوط اشتعال‌پذير برحسب هواي مجاور داده مي‌شود كه روي بروشور سيلندرهاي گاز نوشته شده است. شير سيلندرهاي اين گازها هنگام مصرف بايد با احتياط باز شود. شير سيلندرهايي را كه حاوي گازهاي خورنده نباشند مي‌توان با دست باز كرد. در غير اينصورت با آچاري كه با سيلندر تحويل داده مي‌شود آن را باز مي‌كنند.\nدر كار با استيلن(Acetylene) بايد توجه داشت كه اين گاز با خيلي از مواد سنگين تركيب و به آساني منفجر خواهد شد. بدين جهت نبايد گاز استيلن با مس يا آلياژهايي كه بيش از 70 درصد مس دارندتماس مستقيم داشته باشد و دستگاههايي كه با گاز استيلن كار مي‌كنند بايد فاقد مس يا تركيبهاي مس باشند و حداقل غلظت مس را داشته باشند. چراكه استيلن در تركيب با مس توليد استيليد مس(CuC2) ميكند كه خاصيت انفجاري دارد. براي جلوگيري از خطرهاي ناشي از اين گازها، هنگام كار از دستگاهي به نام آرماتور استفاده مي‌شود و با آن مي‌توان فشار گاز را پايين آورد. همچنين شيري دارد كه با آن مي‌توان گاز را از سيلندر خارج كرد. سيلندر مي‌تواند دستگاه فشارسنج داشته باشد يا نداشته باشد. گاز خارج شده از سيلندر نبايد با گازي كه در دستگاه استفاده مي‌شود و با يكديگر انفجارزا هستند، مخلوط شود. پس ار مصرف گاز بايد فوراً شير آرماتور سر سيلندر را بست تا دستگاه تحت فشار قرار نگيرد. براي تسريع در بخار شدن گاز در ظرفهاي محتوي گاز مايع، نبايد آنها را با شعله گرم كرد، بلكه بايد با دستمالهاي خيس و گرم، يا آبي كه با بخار گرم شده باشد اين كار انجام گيرد. در اين صورت نبايد گرماي سيلندر از تجاوز كند. اگر گازي از سيلندر خارج شود و آتش بگيرد و شير را هم نتوان بست بايد آن را فوراً با سيستم آتش‌نشاني گردي خاموش كرد و سرپوشي از جنس پنبه‌كوهي (آزبست) كه با لوله‌ي لاستيكي به سيلندر سيستم آتش‌نشاني گاز كربنيك متصل است روي آن گذاشت و شعله را با آن خاموش كرد. اگر سيلندر گازي استيلن خيلي گرم شده باشد، بايد فوراً آن را با آب سرد كرد و به نكاتي كه روي سيلندر گاز نوشته شده است توجه كرد.\nمسموم شدن با گاز\nبعضي از گازها، از قبيل گاز كربن‌مونوكسيد، كلر، بخار برم و گاز نيتروز انسان را مسموم مي‌كنند. در اين صورت بايد پنجره‌ها و دربها را براي وارد كردن هواي آزاد باز كرد. هنگام كار با اين گازها نبايد هيچ شعله‌اي در نزديكي آنها وجود داشته باشد و كليه‌ي چراغهاي برق خاموش شوند تا از خطر احتراق توسط جرقه‌ي الكتريكي جلوگيري شود، در ضمن نبايد ايمني اشخاص را فراموش كرد. اگر عمل تنفس قطع شود، بايد شخص ديگري به مصدوم تنفس مصنوعي بدهد. اگر كسي بيهوش باشد نبايد به او آشاميدني داد، بلكه بايد فوراً لباسهايش را درآورد و او را با يك پتو پوشاند و اگر مسموم شده باشد، بايد فوراً مصدوم را به بيمارستان رساند و گاز استفاده شده را به پزشك معرفي كرد.\nاين عمل با تركيب كروم ـ سولفوريك اسيد(Sulfo chromic acid) انجام مي‌گيرد. اين ماده با وجود خاصيت خطرناكي كه دارد هنوز بهترين ماده براي پاك كردن وسايل آزمايشگاهي است. البته بعضي از وسايل را مي‌توان با صابونهاي مايع پاك كرد. اجسامي را كه به سختي پاك مي‌شوند مي‌توان با تركيب كروم ـ سولفوريك اسيد قهوه‌اي رنگ كه باعث اكسيد شدن اجسام مي‌شود، پاك كرد. زيرا كروم ترياكسيد كه اكسيدكننده‌اي قوي است در اين عمل به كروم (III) اكسيد سبز رنگ كاهيده مي‌شود. هنگام كار با سولفوريك اسيد بايد بسيار دقت كرد، زيرا ممكن است بخار سمّي ايجاد شود. همچنين با مخلوط شدن آب، گرماي زيادي توليد خواهد شد. بنابراين براي رقيق كردن اين ماده نبايد آب را به آن افزود بلكه بايد كروم ـ سولفوريك اسيد را كم‌كم در حال به هم‌زدن به آب وارد كرد. از سويي چون كروم ـ سولفوريك اسيد با كلر، تشكيل ماده‌ي سمّي كروم كلريد را مي‌دهد، بنابراين بايد اين عمل هميشه در زير هود انجام گيرد و هنگام كار، لباس، دستكش و عينك ايمني به كار رود. اگر احياناً قطره‌اي روي پوست ريخته شود، بايد فوراً آن را با پارچه‌اي پاك كرد، سپس با آب كافي شست و لباس آغشته به آن را فوراً از بدن دور كرد.\nضايعات كروم ـ سولفوريك اسيد را نبايد در ظرفشويي ريخت بلكه بايد آن را در ظرف شيشه‌اي جمع‌آوري كرد و سپس آنها را برحسب خواصشان به نحوي از ميان برد. اگر كروم ـ سولفوريك اسيد در جايي ريخته شود، نبايد آن را با پنبه، پارچه يا خاك‌اره برداشت بلكه بايد با دانه‌هاي مخصوصي كه خاصيت جذبي دارند جمع‌آوري كرد.\nدر ضمن بايد دقت كرد در مورد دستگاههايي كه حساس‌اند و فلزات باعث صدمه رساندن به آنها مي‌شود از شست و شوي ظروف آنها با محلول كروم ـ سولفوريك اسيد اجتناب كرد.\nمواد خطرناك و اشتعال‌پذير\nاين مواد بايد به مقدار كم در آزمايشگاه نگهداري كرد و از گرماي زياد، شعله‌ي آتش، جرقه‌ي الكتريكي، ضربه و اصطكاك دور نگهداشت. اين مواد شامل تركيباتي مثل: نيتروها، سيتريك اسيد، تركيبهاي دي‌آزو، اسيدهاي انفجارپذير، نمك استيلن و مشتقات آن تركيبهاي كلر و نيتروژن، تركيبهاي آلي پروكسيد و مخلوطي از تركيبهاي اكسيدكننده‌ها مانند نيتراتها، كروماتها، كلراتها، پركلراتها، نيتريك اسيد غليظ، مخلوطي از نيتريك اسيد و سولفوريك اسيد و ... هستند. پركلريك اسيد غليظ و محلول هيدروژن پروكسيد كه غلظت آن بالاتر از 30 درصد باشد با اجسام اشتعال‌پذير يا اجسام كاهنده مي‌توانند خواص اجسام انفجارپذير را داشته باشند. مثل نيتريك اسيد غليظ كه به طور انفجاري با استون، الكل، اتر و روغن تربانتين عمل خواهد كرد.\nنحوه كمكهاي اوليه افراديكه در اثر مواد شيميايي مصدوم ميشوند.\nدر آموزشهاي نظامي خاك به عنوان بهترين دوست سرباز معرفي ميشود. در زمينه كار با مواد شيميايي نيز بهترين دوست، آب است. در انبارها، آزمايشگاهها و ساير مكانهايي كه كار با مواد شيميايي انجام ميشود حتماً ميبايد دوشهاي اضطراري و چشم شوي مناسب نصب شده باشد. نكته حائز اهميت اينكه از آنجاييكه بيشترين صدمات حرفهاي در نتيجه تماس پوستي با مواد شيميايي رخ ميدهد، بنابراين شست و شو با مقادير زياد آب سرد نخستين توصيه رفع آلودگي است. پس از اقدامات اوليه رفع آلودگي كه معمولاً با آب و نيز برخي از محلولهاي رقيق اسيدي يا قليايي صورت ميگيرد، مصدوم بايد به مركز درماني انتقال داده شده و پزشك در جريان ميزان و نوع آلودگي قرار گيرد. استفاده از منابع علمي روز جهت درمان و رفع مسموميت و نيز مراجعه به منابعي نظير MSDS( Material Safety Data Sheets) نيز مفيد ميباشد.\nدر صورت استنشاق مواد شيميايي سمي بهترين كمك به مصدوم، خارج ساختن سريع او از محيط آلوده و در صورت نياز استفاده از تنفس مصنوعي و يا كپسول اكسيژن است. رساندن تيم پزشكي به محل حادثه و يا در صورت امكان انتقال مصدوم به مركز پزشكي و دادن اطلاعات كافي به پزشك درباره نوع مسموميت بسيار حائز اهميت است.\nاصولاً كمك به فرد مسموم شده با عوامل شيميايي سمي در صورتي مفيد واقع مي‌شود كه سريع و به موقع انجام پذيرد. همانطوريكه گفته شد عوامل شيميايي ممكن است از راه تنفس، پوست و خوراكي وارد بدن شوند، بنابراين دانستن اينكه مصدوم به كدام‌يك از شيوه‌ها آلوده شده در كمك رساني به او مفيد واقع مي‌گردد، در ادامه مهمترين اقدامات براي كمك به مصدوم فهرست شده است:\n1) به‌كارگرفتن ماسك.\n2) خارج ساختن فرد مسموم از محيط آلوده آلآآ\n(راه هوايي مصدوم بايد باز نگه داشته شود، همچنين تنفس مصنوعي و اكسيژن رساني در كاهش تشنج موثر است)\n3) در آوردن لباس‌هاي فرد مسموم (آلودگي شيميايي از طريق لباس‌ها جذب پوست شده و به درون بدن نفوذ مي‌كنند.)\n4) آلودگي زدايي از قسمت‌هاي آلوده شده بدن و شست و شو با آب\n5) شستشوي قسمت‌هاي آلوده شده پوست با محلولها مناسب\n7) در صورت زخمي بودن مصدوم بستن قسمت بالاي زخم فرد مجروح براي جلوگيري از نفوذ مقادير بيشتر سم به بدن از طريق زخم(همانند كاري كه معمولاً به هنگام مارگزيدگي انجام مي‌گيرد.)\n8) آلودگي چشم با عوامل شيميايي بسيار خطرناك است بنابراين در صورت احساس آلودگي شيميايي بايد چشم‌ها به سرعت با آب شسته شود.\n9) رساندن مصدوم به پزشك و يا مراكز درماني\n10) اجراي موارد مختص به هر نوع عامل سمي، مثلاً نگهداري فرد مصدوم شده با عوامل خفه كننده نظير فسژن در محل گرم و مناسب و دادن چاي، قهوه و يا ساير نوشيدني‌هاي گرم به مصدوم.\nتـوجـه: امدادگرها به هنگام انجام وظايف بايد ماسك و لباس ويژه حفاظتي به تن داشته باشند.\n(پيوست) جداول نشانههاي R & S\nجدول 1. خطرهاي ناشي از مواد شيميايي. (R برگرفته از واژه Risk است)\nR1: در حال خشك، اشتعال‌پذير است.\nR2: بر اثر ضربه، اصطكاك، آتش يا مواد ديگر آتش‌زا، احتراق‌پذير است.\nR3: بر اثر ضربه، اصطكاك، آتش و يا مواد ديگر آتش‌زا و به آساني منفجر مي‌شود.\nR4: يك تركيب فلزي كه قابليت انفجار بسيار بالايي دارد.\nR5: بر اثر گرما، منفجر مي‌شود.\nR6: با هوا و بدون هوا، منفجر مي‌شود.\nR7: باعث سوختگي نخواهد شد.\nR8: در صورت تماس با موادي كه قابل سوختن باشند، خطر انفجار وجود دارد.\nR9: بر اثر مخلوط شدن با موادي كه قابل سوختن باشند خطر انفجار وجود دارد.\nR10: خطر آتش گرفتن وجود دارد.\nR11: خطر آتش گرفتن آن كم است.\nR12: خطر آتش گرفتن آن زياد است.\nR13: گازهاي مايعي كه خطر آتش گرفتن آنها زياد است.\nR14: با آب به شدت تركيب مي‌شود.\nR15: با آب تركيب مي‌شود و توليد گازي مي‌كند كه به آساني مشتعل مي‌شود.\nR16: بر اثر تركيب با مواد آتش‌زا منفجر مي‌شود.\nR17: خودبه‌خود در هوا مشتعل مي‌شود.\nR18: به هنگام مصرف، مواد قابل احتراق توليد مي‌كند، يا به آساني مشتعل مي‌شود.\nR19: مي‌تواند پروكسيد اشتعال‌پذير توليد كند.\nR20: به خطر افتادن سلامتي بر اثر تنفس.\nR21: به خطر افتادن سلامتي، بر اثر تماس با پوست بدن.\nR22: به خطر افتادن سلامتي، بر اثر بلعيدن.\nR23: خطر مسموم شدن، هنگام نفس كشيدن.\nR24: خطر مسموم شدن بر اثر تماس با پوست.\nR25: خطر مسموم شدن بر اثر تماس يا بلعيدن.\nR26: خطر مسموم شدن بر اثر تماس شديد هنگام تنفس.\nR27: خطر مسموم شدن بر اثر تماس با پوست.\nR28: خطر مسموم شدن شديد بر اثر بلعيدن.\nR29: بر اثر تماس با آب، گاز سمّي ايجاد مي‌كند.\nR30 : مي‌توان هنگام مصرف به آساني مشتعل شود.\nR31 : بر اثر تماس با اسيدها، توليد گازهاي سمّي مي‌كند.\nR32: بر اثر تماس با اسيدها، توليد گازهاي بسيار سمّي مي‌كند.\nR33: باعث تجمع ياخته‌هاي بدن در يك نقطه مي‌شود.\nR34: اثر نامطلوب روي پوست بدن دارد.\nR35: اثر نامطلوب شديد روي پوست بدن دارد.\nR36: اثر نامطلوب روي چشم دارد.\nR37: اثر نامطلوب روي دستگاه تنفسي دارد.\nR38: اثر نامطلوب روي پوست دارد.\nR39: خطر عارضه‌ي جبران‌ناپذيري دارد.\nR40: امكان عارضه‌ي جبران‌ناپذير.\nR41: احتمال آسيب جدي روي چشم دارد.\nR42: امكان ايجاد حساسيت بر اثر تنفس.\nR43: امكان ايجاد حساسيت بر اثر تماس با پوست.\nجدول 2. علائمي كه اشاره به موارد ايمني دارد. (S برگرفته از واژه Sicherheit آلماني يا Safety انگليسي است.)\nS1: هميشه بايد سربسته باشد.\nS2: نبايد در دسترس كودكان قرار گيرد.\nS3: بايد آن را در محل سرد نگهداري كرد.\nS4: بايد آن را از محل نشستن دور نگهداشت.\nS5: در شرايطي كه از طرف سازنده‌ي آن مشخص شده است نگهداري شود (به ويژه مايعات).\nS6: در شرايطي كه از طرف سازنده‌ي آن مشخص شده است نگهداري شود (به ويژه گازهاي بي‌اثر).\nS7: ظرفهاي حاوي اين مواد كاملاً سربسته باشند.\nS8: در محيط كاملاً خشك نگهداري شود.\nS9: در محل‌هايي كه هواي آن بسته نباشد نگهداري شود.\nS10: محتوي، مرطوب نگه داشته شود.\nS11: از نفوذ هوا جلوگيري شود.\nS12: درپوش آن كاملاً بسته باشد (امكان خروج گاز از ظرف وجود داشته باشد).\nS13: از مواد غذايي، آشاميدني‌ها و غذاي حيوانات دور نگهداشته شود.\nS14 : به توصيه‌ي سازنده توجه شود.\nS15: از گرما دور نگهداشته شود.\nS16 : از آتش دور نگهداشته شود و در نزديكي آن سيگار كشيده نشود.\nS17: از اجسام سوختني دور نگهداشته شود.\nS18: درپوش آن با احتياط برداشته شود و با احتياط با آن كار شود.\nS19 : -\nS20 : هنگام كار با آن، از نوشيدن و خوردن خودداري شود.\nS21: هنگام كار با آن سيگار كشيده نشود.\nS22: گرد را تنفس نكنيد.\nS23: گاز، دود، بخار تنفش نشود.\nS24: از تماس با پوست جلوگيري شود.\nS25: از تماس با چشم جلوگيري شود.\nS26: در صورت تماس با چشم كاملاً با آب شسته شود و با پزشك مشورت شود.\nS27: لباس كثيف يا آغشته به آن، از بدن بيرون آورده شود.\nS28: در تماس با دست و بدن، فوراً با آب شسته شود.\nS29: در ظرفشويي ريخته شود.\nS30 : هيچگاه به آن آب اضافه نشود.\nS31: از اجسام قابل انفجار دور نگهداشته شود.\nS33 : احتياطهاي لازم، براي جلوگيري از تشكيل بار الكتروستاتيكي به عمل آيد.\nS34: از وارد كردن ضربه و اصطكاك به آن جلوگيري شود.\nS35: مواد زايد و ظرف آن بايد در شرايط ممكن منهدم شود.\nS36: هنگام كار با آن لباس حفاظتي ويژه پوشيده شود.\nS37 : هنگام كار با آن از دستكش حفاظتي ويژه استفاده شود.\nS38: بر اثر نبودن گردش كافي هوا، دستگاه ويژه‌ي تنفسي به كار رود.\nS39: از عينك حفاطتي و ماسك صورت استفاده شود.\nS40: كف زمين و وسايلي كه با آن كار كرده‌ايد طبق دستور كارخانه‌ي سازنده، پاك شوند.\nS41: گازها سوزنده و قابل انفجارند، تنفس نشوند.\nS42: هنگام افشاندن آن از حفاظتهاي تنفسي استفاده شود.\nS43: براي خاموش كردن آن، بايد از دستگاهي كه سازنده‌ي آن مشخص كرده است استفاده شود.\nS44: در صورت داشتن حالت غيرعادي فوراً به پزشك مراجعه شود.\nS45: بر اثر اتفاق ناگهاني يا تغيير حالت، فوراً به پزشك مراجعه شود.\n1) آرش اكبري نوشاد، كتاب((جنگ‌افزارهاي شيميايي؛ كاربردها و پيامدها ))، انتشارات سازمان عقيدتي ـ سياسي ارتش، چاپ يكم، تهران، 1382. شماره شابك: 1-50-6297-964\n2) مهندس فرامرز شعبانزاده، كتاب (( ايمني و حفاظت فني))، انتشارات كيومرث، چاپ اول، تهران، 1378، شماره شابك: 8-11-6266-964\n3) توصيههاي ايمني در آزمايشگاه و طرز كار با مواد شيميايي، فاطمه گنجهاي زاده روحاني، مركز نشر دانشگاهي، مجله شيمي، سال سيزدهم، شماره اول، 1379، صص 69-64\n4) راههاي تماس مواد سمي و ورود آنها به بدن، بخش ايمني در آزمايشگاه مجله شيمي، ترجمه يوسف احمدي، مركز نشر دانشگاهي، سال دوم، شماره سوم، 1368، صص 73-71.\n1) دكتر غلامحسين ثنـايي، كتاب ((سم شناسي صنعتي))، انتشارات جلد اول، چاپ ششم، 1383.\n2) آندره پيكـو، فيليپ گرونيه، كتاب((ايمني در آزمايشگاههاي شيمي و زيست شيمي))، ترجمه اسكندر و مرجان عليپـور، مركز نشر دانشگاهي، چاپ اول، تهران، 1382 .\n3) پروفسور رابرت دريشباخ و دكتر ويليام رابرتسون، كتاب(( اورژانس مسموميتها- پيشگيري- تشخيص-درمان))، ترجمه دكتر رضا آمرينيا و دكتر پريناز نشاطي، چاپ جمالي، 1377.\nشرکت شیمیایی بوعلی سینا تولید کننده و واردکننده و فروشنده مواد شیمیایی مورد نیاز کلیه صنایع شامل فروش رزین کاتیونی ، رزین آنیونی ، رزین میکس بد ، رزین رنگبر و کربن اکتیو ، پلی الکترولیت کاتیونی و آنیونی ، پلی آلومینیم کلراید ، فروش HEDP ; DEHA ; PCA ; ATMP ، سولفات آلومینیم 17% ، هیدروکینون 99% ، آمینو بنزوئیک اسید 99.5% و تولید و فروش آنتی اسکالانت ، بایوساید ، دی اسکلر ، آنتی اکسیژن ، شوینده های ممبرین با برند تخصصی ARTA و واردکننده و فروشنده فیلتر کارتریج ، ممبرین ، هوزینگ ، پرشروسل ، کلرزن گازی و مایعی و پمپ های تزریق و ....\nتلفن ثابت : 02188748404 , 02188502389\nهمراه :09121443677 , 09123213657


در حال نمایش نتایج برای برچسب های 'ساختار'. - انجمن های دانش افزایی چرخک\nساختار كار پلها این مقاله به بحث و بررسی پیرامون انواع پل ها و ساختارشان پرداخته است. شما در این مقاله با انواع پل های تیری، پل های قوسی، پلهای زیرقوسی و پل های معلق آشنا خواهید شد. به علاوه این كه نیروهایی را كه بر پلها تاثیر می گذارند را خواهید شناخت. این مقاله با زبانی ساده و قابل فهم به بررسی پلها می پردازد. امید است مورد رضایت شما قرار گیرد. بدون شك تا به حال پلی را دیده اید و یا به احتمال زیاد از روی یكی از آنها عبور كرده اید. حتی اگر شما تخته یا كنده درخت را برای جلوگیری از خیس شدن خود بر روی آب قرار دهید در واقع شما یك پل ساخته اید. حقیقتاً پل ها در همه جا وجود دارند و در واقع یك بخش طبیعی و بدیهی از زندگی روزمره ی ما را تشكیل می دهند. یك پل مسیری را بر روی مانع ایجاد می كند كه این موانع می تواند رودخانه، دره، جاده، خطوط راه آهن و ... باشد.در این مقاله ما سه نوع اصلی از پل ها را مورد مطالعه و بررسی قرار خواهیم داد كه شما می توانید بفهمید كه هركدام چگونه كار می كنند. نوع پل بكار رفته در یك مكان به نوع مانع موجود در آنجا بستگی دارد. معیار اصلی در تعیین نوع پل وسعت و گستردگی آن مانع می باشد. چه مسافتی میان طرفین مانع وجود دارد؟ این مسئله، فاكتور اصلی در تعیین نوع پلی است كه قرار است در آن محل احداث شود. با سپری شدن زمان و مطالعه ای مقاله علت آن را متوجه خواهید شد. سه نوع اصلی از پلها موجودند: پل تیری / پل قوسی / پل معلق تفاوت عمده ی این سه پل در فاصله دهانه ی پل است. دهانه، فاصله ای است بین پایه های ابتدایی و انتهایی پل، اعم از اینكه آن ستون، دیوارهای دره یا پل باشد. طول پل تیری مدرن امروزه از 200 پا (60متر) تجاوز نمی كند. در حالی كه یك پل قوسی مدرن به 800 تا 1000 پا (240 تا 300 متر) همو می رسد. پل معلق نیز تا 7000 پا طول دارد.چه عاملی سبب می شود كه یك پل قوسی بتواند درازای بیشتری نسبت به پل تیری داشته باشد؟ و یا یك معلق بتواند تقریباً تا 7 برابر طول پل قوسی را داشته باشد. جواب این سوال زمانی بدست می آید كه بدانیم چگونه انواع پلها از دو نیروی مهم فشاری و كششی تاثیر می پذیرند. نیروی فشاری : نیرویی است كه موجب فشرده شدن و یا كوتاه شدن چیزی كه بر روی آن عمل می كند می شود. نیروی كششی : نیرویی است كه سبب افزایش طول و گسترش چیزی كه بر روی آن عمل می كند، می گردد. در این زمینه می توان از فنر به عنوان یك مثال ساده نام برد. زمانی كه آن را روی زمین فشار می دهیم و یا دو انتهای آن را به هم نزدیك می كنیم، در واقع ما آن را را متراكم می سازیم. این نیروی تراكم یا فشاری موجب كوتاه شدن طول فنر می شود. و نیز اگر دو سر فنر را از یكدیگر دور سازیم، نیروی كششی در فنر ایجادشده، طول فنر را افزایش می دهد. نیروی فشاری و كششی در همه پل ها وجود دارند و وظیفه طراح پل این است كه اجازه ندهد این نیروها موجب خمش و یا گسیختگی گردد. خمش زمانی اتفاق می افتد كه نیروی فشاری بر توانایی شئ در مقابله با فشردگی غلبه كند. بهترین روش در موقع رویارویی با این نیروها خنثی سازی، پخش و یا انتقال آنهاست. پخش كردن نیرو یعنی گسترش دادن نیرو به منطقه وسیع تری است چنانكه هیچ تك نقطه مجبور به متحمل شدن بخش عمده ی نیروی متمركز نباشد. انتقال نیرو به معنی حركت نیرو از یك منطقه غیر مستحكم به منطقه مستحكم است، ناحیه ای كه برای مقابله با نیرو طراحی شده و منظور گردیده است. یك پل قوسی مثال خوبی برای پراكندگی است حال آنكه پل معلق نمونه ای بارز از انتقال نیروست. پلهای تیری : یك پل تیری، اساساً یك سازه افقی مستحكم است كه بر روی دو پایه نصب شده است و این پایه ها، هر یك در انتهای طرفین پل قرار دارند. وزن پل و هرگونه وزن اضافی دیگر كه بر روی پل اعمال می شود، مستقیماً توسط پایه ها تحمل می شوند. فشار : نیروی فشاری خود را در بالای عرشه پل یا جاده نمایان می سازد. این نیرو موجب می شود كه بخش بالایی عرشه كوتاه- تر گردد. كشش : برآیند نیرو فشاری در بخش بالایی عرشه به ایجاد نیروی كششی در بخش پایینی عرشه پل منجر می شود. این كشش موجب افزایش طول در بخش پایینی پل می شود. پراكندگی : بسیاری از پلهای تیری كه شما می توانید آنها را در بزرگراهها بیابید، برای تحمل بار از تیرهای بتونی یا فولادی بهره می گیرند. اندازه تیر و بویژه ارتفاع تیر بر حسب مسافتی كه تیر دارد محاسبه می شود.با افزایش ارتفاع تیر، به مقدار مصالح بیشتری برای پراكنده كردن كشش مورد نیاز است. طراحان پل برای ایجاد تیر های بلند از شبكه های فلزی یا خرپا بهره می گیرند. این خرپا به تیر استحكام داده و توانایی آن را در پخش كردن نیروی فشاری یا كششی افزایش می دهد. زمانی كه تیر شروع به متراكم شدن می كند، این نیرو در میان خرپا پخش می شود. به غیر از خلاقیت موجود در خرپا، پل تیری در میزان طول خود محدود است. با افزایش طول آناندازه خرپا نیز می بایست افزایش یابد تا زمانی كه خرپا به نقطه می رسد كه دیگر نمی تواند وزن خود را تحمل كند. انواع پل های تیری : پل های تیری به سبك های بسیار زیادی ساخته می شود. نوع طراحی، مكان و چگونگی ساخت یك خرپا، تعیین كننده نوع یك خرپاست. در بدو انقلاب صنعتی، احداث پلهای تیری در ایالات متحده با سرعت توسعه یافت. طراحان با طرحهای نوین و سازه های مختلف و متعدد این حرفه را رونق بخشیدند. پل های چوبی جای خود را به پلهای فلزی یا نیمه فلزی دادند. این نمونه های متنوع از خرپا ها گامهای موثری را در جهت پیشرفت در این زمینه برداشت. یكی از ابتدایی ترین و مشهور ترین آنها خرپای «هاو» بود كه در سال 1884 توسط «ویلیام هاو» طراحی و ابداع شد. شهرت ابداع جدید وی در طرح خرپایش نبود، چرا كه مشابه طرح king post بود. چگونگی استفاده از تیرهای آهنی عمودی با مجموعه ای از تیر های چوبی مورب طرح او بود كه مورد توجه قرار گرفت. بسیاری از پلهای تیری امروزه هنوز از طرح هاو در خرپایشان استفاده می كنند. مقاومت خرپا : یك تیر به تنهایی هرگونه فشردگی یا كشش را در بر خواهد گرفت. بیشترین فشردگی در بالاترین نقطه تیر و بیشترین كشش در در پایین ترین نقطه تیر است. در وسط تیر فشردگی و كشش كمتری وجود دارد.اگر تیر طوری طراحی شود كه بیشترین مقدار مصالح در بالا و پایین تیر و در وسط تیر مصالح كمتری مصرف شود، بهتر خواهد توانست نیروهای كششی یا فشاری را تحمل كند. ( در توضیح می توانیم بگوییم كه تیر های I شكل مستحكم تر از تیر های مستطیلی ساده است).مركز تیر از عضو های مورب خرپا تشكیل شده طوری كه بالا و پایین خرپا نشان دهنده بالا و پایین تیر است. با نگرش به خرپا به این شیوه ما قادریم ببینیم كه بالا و پایین تیر مصالح بیشتری نسبت به مركز آن مصرف می كند(به این دلیل كه مقوای چین دار خیلی مستحكم است).در اضافه به مطالب فوق در مورد تاثیرات خرپا، علت دیگری نیز وجود دارد دالّ براینكه چرا خرپا مستحكم تر از تیر است: یك خرپ توانایی پخش كردن نیرو را دارد. خرپا طوری طراحی شده است كه به دلیل داشتن تعداد زیادی از مثلث ها _كه به طور معمول در آن مورد استفاده قرار می گیرد_ هم می تواند یك سازه بسیار مستحكم ایجاد كند و هم كار انتقال نیرو را از یك نقطه به منطقه وسیعی انجام دهد. پل قوسی : یك پل قوسی سازه ای است به شكل نیم دایره كه در هر طرف آن نیم پایه (پایه های جناحی) قرار دارد. طراحی قوس طوری است كه به طور طبیعی وزن عرشه پل را به نیم پایه ها منتقل و منعطف می كند. فشار : پلهای قوسی همواره تحت فشار قرار گرفته اند. نیروی فشاری همواره در امتداد قوس و به سمت نیم پایه ها وارد می شود. كشش : كشش در یك قوس ناچیز و قابل اغماض است. خاصیت طبیعی خمیدگی قوس و توانایی ان در پخش نیرو به بیرون، به طور قابل ملاحظه ای تاثیرات كشش را در قسمت زیرین قمس كاهش می دهد. هرچند با زیاد شدن زاویه ی خمیدگی ( بزرگتر شدن نیمدایره قوس) تاثیرات نیروی كششی نیز در آن افزایش می یابد.همانطور كه اشاره شد، شكل قوس به تنهایی موجب می شود كه وزن مركز عرشه پل به پایه های جناحی منتقل شود. مشابه پلهای تیری محدوده ی اندازه پل در مقاومت پل تاثیر گذاشته و در نهایت بر ان چیره خواهد گشت. انواع پلهای قوسی پراكندگی : انواع قوس ها محدود هستند. امروزه قوس هایی مانند «رمان» ، «باروك» و «رنسانس» وجود دارند كه همه آنها از نظر معماری و ظاهری متمایز هستند ولی از نظر ساختار یكسانند. میزان مقاومت این پلها به شكل هندسی آنه بستگی دارد. یك پل قوسی احتیاج به هیچگونه تكیه گاه یا كابل ندارد. و قوسهایی كه از سنگ ساخته شده است حتی نیازی به ساروج یا ملات نیز ندارد. در گذشته نیز رومیان باستان پلهای قوسی (پل آب بر) ساخته اند كه هنوز هم پابرجا هستند و سازه های آنه امروزه نیز با اهمیت به شمار می آید. پل معلق : پل معلق پلی است كه توسط كابل ها (یا ریسمانها یا زنجیرها) در عرض رودخانه (یا در هر جایی كه مانع وجود داشته باشد) كشیده شده اند و عرشه توسط این كابل ها معلق مانده است. پل های معلق مدرن دو برج در میان پل دارند كه كابل ها آن را می كشند. بنابراین برج ها بیشترین وزن جاده را تحمل می كنند. نیروی فشاری : نیروی فشاری عرشه پل معلق را به سمت پایین متراكم می سازد در نتیجه این نیروی فشاری به برجها وارد می آیند. اما از آنجا كه این یك پل معلق است، كابلها این نیروی فشاری را از برجها گرفته و آن را در بین خود پراكنده می كنند. و آن را به زمین منتقل می كنند، جایی كه آنها محكم بسته شدند. كشش : كابلهایی كه میان دو لنگرگاه خود یعنی تكیه گاهها قرار گرفته اند، دریافت كننده نیروی كششی هستند. وزن پل و حمل و نقل روی آن سبب می شود كه این كابل ها به شدت كشیده شوند. تكیه گاهها نیز تحت كشش هستند ولی از آنجا كه همانند برجها، محكم به زمین بسته شده اند، كشش موجود در آنها پراكنده می شود. تقریباً همه پلهای معلق به غیر از كابل ها از یك سامانه خرپا نیز بر خوردارند كه در زیر عرشه پل قرار گرفته است (Deck truss). این سامانه موجب استحكام بیشتر عرشه و كاهش تمایل سطح جاده به نوسان و مواج شدن می شود. انواع پلهای معلق : پلهای معلق به دو شكل طراحی می شوند: پل معلقی كه به شكل M است و نوع كم كاربردتری كه به صورت «كابل ایستاده» طراحی شده كه بیشتر شبیه A است. پلهای كابل ایستاده دیگر مانند پلهای معلق معمولی نیازی به دو برج و چهار تكیه گاه ندارند. در عوض كابلها از سمت جاده به بالای برج محكم بسته شده اند. در هر دو نوع پل، كابلها تحت كشش هستند. نیروهای دیگر در پل : ما در مورد دو نیروی بزرگ و مهم فشاری و كششی در طراحی پل بسیار صحبت كردیم. تعداد بسیار زیاد دیگری از نیروها در پل وجود دارند كه در طراحی پل باید مد نظر قرار گرفته شوند. این نیرها معمولاً به محل مشخصی بستگی داشته و یا به نوع پل مرتبط است. نیروی گشتاوری : نیروی گشتاوری نیروی چرخشی یا پیچشی و یكی از نیروهایی است كه به طور موثر در پلهای قوسی و تیری وجود ندارد ولی به میزان قابل ملاحظه ای در پلهای معلق وجود دارد. شكل طبیعی قوس و خرپاهای موجود در پلهای تیری اثرات مخرب این نیرو را از بین می برد. پلهای معلق به دلیل معلق بودن در هموا (توسط كابلها) در برابر این نیروی گشتاوری بخصوص در هنگام وزش بادهای تند بسیار اسیب پذیر است.همه ی پلهای معلق در عرشه ی خود از خرپا ها بهره می برند كه همانند پلهای تیری تاثیرات نیروی گشتاوری را كاهش می دهد ولی در پلهایی با طول زیاد، خرپای موجود در عرشه به تنهایی كافی نیست. آزمون « تونل باد» برای سنجش میزان مقاومت پل در برابر جنبش های چرخشی بر روی مدل آزمایش می شود. ایجاد خرپاهای آیرودینامیك در سازه هاو كابلهای آویزان مورب از روش هایی هستند كه برای تقلیل تاثیرات نیروهای گشتاوری به خدمت گرفته می شود. تشدید : تشدید ( ارتعاش در چیزی كه توسط نیروی خارجی به وجود آمده و با ارتعاش طبیعی اصل آن چیز، هماهنگ و هم موج است) نوعی نیرویی است، افسار گسیخته كه می تواند بر روی پل اثرات مخربی بگذارد. امواج تشدید كننده از میان پل به صورت امواج عبور خواهد كرد. یك نمونه مشهور از قدرت تخریب این امواج مرتعش پل «تاكوما ناروز»8 است كه در سال 1940 توسط بادی با سرعت 40 مایل در ساعت (64 كیلومتر در ساعت) تخریب شد. بررسی های دقیق از محل نشان می دهد كه خرپای عرشه ناكارآمد بوده ولی با این حال عامل اصلی فرو ریزی پل نبوده. در آن روز باد با سرعت به پل ضربه زده و با برخورد قائم به پل باعث ایجاد ارتعاش شده است. این باد های متوالی لرزش و ارتعاش را افزایش داده تا آنجا كه این امواج توانستند پل را فرو ریزند. زمانی كه یك ارتش بر روی پل رژه می رود، اغلب به سربازان گفته می شود " قدمرو" . با این كار، ریتم رژه ی آنها سبب ایجاد تشدید در پل می شود. اگر ارتش به اندازه كافی بزرگ باشد و آهنگ ارتعاشی لازم را داشته باشد در نهایت می تواند پل را فرو پاشد.به منظور مقابله با تاثیرات تشدید در یك پل، خیلی مهم است كه در پل كاهندهای امواجی طراحی شود تا در این امواج تداخل ایجاد كرده و از شدت آن بكاهد. ایجاد تداخل یك روش موثر در برابر امواج مخرب می باشد. تكنیك های كاهش امواج معمولاً شامل اینرسی نیز هستند. اگر پلی، به عنوان مثال یك جاده با سطح پیوسته و یك تكه داشته باشد، یك موج قوی می تواند در امتداد پل حركت كرده و منتقل شود. اگر جاده از تكه های مختلفی تشكیل شده باشد و صفحات آن همدیگر را همپوشانی كرده باشند آنگاه جنبش از یك بخش توسط صفحات به بخش دیگر منتقل می شود. از آنجا كه آن صفحات بر روی یكدیگر قرار گرفته اند، اصطكاك نیز ایجاد می شود. این ترفند، اصطكاك كافی را برای تغییر فركانس امواج مرتعش را تولید می كند. با تغییر فركانس می توانیم از ورود امواج مخرب به سازه جلوگیری كنیم. تغییر بسامد به طرزی موثر دو نوع مختلف از موج را به وجود می آورد كه موجب خنثی شدن یكدیگر می شوند. آب و هوا : نیروی طبیعت به ویژه آب و هوا به گونه ایست كه مبارزه با آن مشكل و حتی در برخی موارد امكان پذیر نیست. باران، یخبندان، طوفان و نمك هر كدام به تنهایی می توانند در فرو پاشی پل نقش بسزایی داشته و تحت یك مجموعه به احتمال بسیار قوی خواهند توانست پل را تخریب كنند. طراحان پل با مطالعه و بررسی شكست های گذشته حرفه ی خود را بدرستی آموخته اند. آنان آهن را به چوب عوض كردند و سپس فولاد را جایگزین آهن كردند. بعد ها از بتون بطور گسترده در پلها بهره گرفتند. هر كدام از مواد و مصالح جدید و یا تكنیك های طراحی، ثمره درسهایی است كه در گذشته آموخته اند. با دانستن نیروی گشتاوری، تشدید و آیرودینامیك ( بعد از چند شكست بزرگ ) طراحی های بهتر نیز شكل گرفت.تا آنجاكه توانستند بر مسئله آب و هوا غلبه كنند. تعداد شكست های مرتبط با آب و هوا و شرایط جوی بسیار فراتر از تعداد شكست ها در زمینه طراحی بوده است. این شكست ها به ما آموخته است كه همواره به دنبال راه حل بهتری باشیم.


کشف جسد توله سگ/گرگ 18000 ساله در سیبری دانشمندان را مبهوت کرد\nکشف جسد توله سگ/گرگ ۱۸۰۰۰ ساله در سیبری دانشمندان را مبهوت کرد\nتوریست مالزی – کشف یک جسد توله سگ/ گرگ منجمد در شرق روسیه دانشمندان را مبهوت کرد. این جسد نه تنها هیچ آسیبی ندیده است، بلکه در کمال حیرت...\nتوریست مالزی – کشف یک جسد توله سگ/ گرگ منجمد در شرق روسیه دانشمندان را مبهوت کرد. این جسد نه تنها هیچ آسیبی ندیده است، بلکه در کمال حیرت گویی ساعاتی پیش جان باخته است. این در حالی است که جسد مذکور هجده هزار ساله است.\nبه گزارش انتخاب، دانشمندان با کشف لاشه این توله سگ ماقبل تاریخ در مناطق شرقی روسیه متحیر شده اند البته کارشناسان نمی توانند با اطمینان درباره ماهیت نژادی این سگ یا گرگ تصمیم بگیرند.\nدانشمندان روسی این سگ را در شرق سیبری روسیه (یاکوتسک)یافتند. یاکوتسک منطقه ای شناخته شده به دلیل اهمیت غنی دیرینه شناسی است. بر اساس آزمایش قدمت عمر این توله سگ بر اساس واحد شتاب دهنده رادیوکربن دانشگاه آکسفورد این توله سگ/گرگ حداقل ۱۸۰۰۰ سال قدمت دارد. بنابراین حدس زده می شود این موجود در آخرین عصر یخبندان زندگی می کرده است.\nبا وجود گذشت تقریباً ۲۰،۰۰۰ سال از مرگ این سگ/ گرگ ، بدن این حیوان در وضعیت قابل توجهی قرار داشت یعنی خزهای بدن، دندان و بینی تقریباً کاملا حفظ شده است. شاید برایتان سوال باشد که چرا نژاد این حیوان قابل بررسی نیست. پاسخ این است که با توجه به وضعیت ژنوم و مشابهت به هر دو نژاد سگ و گرگ، تشخیص کمی دشوار است. با این وحود به زودی این موضوع مشخص می شود.\nکشف این توله سگ برخی از ابهامات را برای محققان سوئدی و روسی که وظیفه تجزیه و تحلیل لاشه را داشتند ، به وجود آورد.یافته های آنها ، که در یک ژورنال علمی انجمن سلطنتی انگلیس منتشر شده است ، در مقاله ای در مورد تأثیر تغییرات آب و هوا و فعالیت های انسانی در قطب شمال درج شده است.\nدیوید استنتون ، یکی از نویسندگان مقاله و محقق در مرکز سوئدی Palaeogenetics سوئد، در این خصوص به سی ان ان گفت: معمولاً “تفاوت ببین لاشه گرگ و سگ را می توان به سادگی دریافت. اما این یک مورد استثنائی است. ما حتی حدس می زنیم شاید این موجود ترکیبی از دو نژاد باشد.”\nدر حال حاضر ، هنوز مشخص نیست که سگ ها دقیقاً چه موقع اهلی شده اند – یک مطالعه از سال ۲۰۱۷ نشان داد که اهلی شدن سگها بین ۲۰،۰۰۰ تا ۴۰،۰۰۰ سال پیش اتفاق افتاده است ، که ناشی از کاهش جمعیت گرگ اروپا است.با این حال ، مطالعات دیگری نیز وجود داشته اند که نشان می دهد که اهلی شدن به طور یکباره در نقاط مختلف اتفاق افتاده است.با این حال سگ اهلی در آن زمان به معنای اهلی شدن امروزی نبوده است.\nقرار است این سگ یا گرگ با نام مستعار “دگور” تحت آزمایش های بیشتری قرار بگیرد و بسته به آنچه محققان کشف می کنند او می تواند یکی از مهمترین یافته ها در سالهای اخیر باشد.\n/گرگ 18000 سالهاهلی شدن سگسیبری


شکست بنيادگرایی، شکست پاکستان می باشد\nدر هيچ جای جهان به اندازه ی منطقه ی ما با علم، پشرفت ، آزادی و ارزش های معاصر دیگر، دشمنی صورت نمی گيرد\nسیاست در منطقه ما به حیث یک مسلک مستقل شکست خورده است\nجنگ هاعمدتاً به نام آزادی آغاز مي شوند و جنگ جاری هم از يک طرف جنگ «آزادی افغانستان از طالبان» و از طرف ديگر «جنگ آزادی افغانستان از ناتو» نامیده می شود. اما در حقيقت جنگ جاری افغانستان به جای جنگ آزادی سیما و ماهیت ديگری دارد. اين جنگ، جنگ پاکستان است که اهداف آن تا هنوز برآورده نه شده اند - به اين معنا که تا هنوز در کابل دولتی که پرو پاکستانی باشد وجود ندارد.\nجنگ جاری عمدتاً به خاطر به دست آوردن دو هدف مشخص و معین ادامه دارد و تا اين اهداف برآورده نه شوند جنگ ادامه خواهد داشت:\n- اول پاکستان در افغانستان خواستار حکومتی می باشد که از نفوذ و تاثير هندوستان در اين کشور جلوگيری کند.\n- دوم طالبان خواستار ايجاد يک حکومت مذهبي در افغانستان می باشند.\nدموکراسی و يک حکومت دموکراتيک در افغانستان اهداف پاکستان را برآورده ساخته نمی تواند. حکومت دموکراتيک در افغانستان با توجه به واقعیت های منطقه و به اقتضای منافع افغانستان ، خواهی نه خواهی خواستار روابط دوستانه با هندوستان خواهد بود؛ در حالی که فقط يک حکومت مذهبی افراطی می تواند اهداف پاکستان را برآورده سازد و به همين علت پاکستان شکست طالبان را در افغانستان قبول کرده نمی تواند.\nمعمای حاکميت در پاکستان\nما ديروز - و خصوصاً در زمان حاکميت جنرال مشرف- فکر مي کرديم، اگر در پاکستان يک حکومت دموکراتيک به وجود آيد به تامين صلح در افغانستان کومک خواهد کرد. اکنون در پاکستان حکومتی وجود دارد که به شيوه دموکراتيک از طرف مردم انتخاب گرديده است و اين حکومت ظاهراً از همکاری و برادری با افغانستان حرف می زند؛ اما در عمل اين حکومت دموکراتيک هم به همان رياکاری و دورویی معمول زمامداران پاکستان در رابط به افغانستان ادامه مي دهد و به جای صلح به جنگ کومک مي کند.\nچرا میان گفتار و کردار حکومت پاکستان چنين فاصله ی عميق وجود دارد؟\nاگر حکومت موجود پاکستان اختيار حرف آخری در رابط به افغانستان را نه دارد پس در اين کشور حاکميت از آن کي است: از ملاها و یا اردو و يا هر هم دو؟\nدر واقعيت ما با يک پاکستانی که از لحاظ ساختار سياسی بسيار پيچيده و از لحاظ برخورد رياکار و فريبکار می باشد مواجه هستيم. حقيقت اين است که در پاکستان آن چی که به نام پارلمان و حکومت خوانده می شود و آنانی که به نام ريیس جمهور، وزير اعظم و وزير خارجه ياد می شوند تصمیم گیرنده گان نهایی نیستند. حرف آخر در پاکستان به اردو تعلق دارد وهيچ تصميم مهم سياسی بدون تاييد اردو نه قانونيت می یابد و نه در عمل تطبيق می شود. در دنيا قاعده بر اين است که اردوها به کشورها تعلق دارند، اما به گفته ی معروف در پاکستان کشور به اردو تعلق دارد. اردوی پاکستان شکست طالبان افغانستان را به معنای پيروزی هندوستان تلقی مي کند و اين اردو از ياد نبرده است که همين هندوستان بود که بنگله ديش را از پاکستان جدا نمود.\nدر عمل پاکستان نه ملت است و نه هم فرهنگ و تاريخ ملی دارد. پاکستان از همان آغاز برای موجوديت خويش اسلام سياسی را انتخاب کرد. به عبارت ديگر اسلام سياسی، ايديولوژي موجوديت پاکستان می باشد و بدون اين ايديولوژي پاکستان نمی تواند برای لحظ یی هم وجود داشته باشد. همين اکنون طالبان و طالبانيزم بيمه ی زنده گی پاکستان شمرده مي شوند و اردو و خصوصاً آی اس ای وسیعاً و شدیداً تحت تاثير بنيادگرایی قرار دارند.\nمرتضی پویا وزیر داخله اسبق پاکستان ميگويد:“ ... سازمان امنیت و اطلاعات پاکستان به شدت تحت نفوذ سپاه صحابه است” وی همچنان می گويد: «طالبان پاکستان همان سپاه صحابه است که فقط اسمش را عوض کرده است. طالبان پاکستان یعنی سپاه صحابه.” ( منبع: سايت آريایی)\nاکنون که ناتو بر ستراتژی خروج از افغانستان کار مي کند پاکستان نسبت به هر وقت ديگر در به دست آوردن اهداف خويش در افغانستان مطمين گرديده است و به هيچوجه حاضر نيست روابط و همکاری خويش را با طالبان افغانی قطع کند.\nجنگ بايد خاتمه يابد. اما چی طور؟\nجنگ نه با خروج قطعات ناتو از افغانستان خاتمه می يابد و نه هم جرگه مشورتی صلح وسيله حل اين مشکل می باشد. جرگه نه تنها در تامين صلح سراسری دستاوردی نه دارد، بل در محلات هم دراين زمينه موفقيتی ديده نه ميشود. برخی ها به اين عقيده اند که علت عدم موثريت جرگه اين است که جرگه ارزوها و نظريات گروه حاکم را انعکاس ميدهند. خوب من هم به اين عقيده همنوا می باشم. اما به نظرمن علت اصلی عدم موثريت جرگه رادردرجه اول درتغيرساختارهای اجتماعی و موضعگيری جامعه جستجوبايد کرد. در وضعيت موجود امکانات موثريت جرگه در پاين هم وجود ندارند. طور مثال، ايا امکان دارد که يک جرگه سراسری در ولايت قندهار دايرگردد تا جنگ را خاتمه داده و صلح را در آن ولايت برقرار سازد؟ در صورت چنين امکانات نهضت جرگه از پايین آغاز مي گرديد و بدون شک به يک حرکت اجتماعی مبدل ميشد و پشتبانی جمعی را هم کسب مي کرد.\nيکی از علت های که جرگه به يک حرکت اجتماعی مبدل نمي شود عدم موضعگيری جامعه می باشد. جامعه افغان تا هنوز در انتخاب خويش بين دولت و طالبان با شک و ترديد بسيار بزرگ مواجه بوده و سووال پيروزی کی بر کی نزد آنها حل نه گرديده است و به همین اساس جامعه در حالت بی تصميمی و انتظار قرار دارد. جرگه مشکلات را با نام خويش نه، بل با مضمون و کیفيت خويش حل مي کند و کیفيت جرگه از همه اولتر در پشتبانی اجتماعی مردم می باشد. زمانيکه جامعه در حالت بی تصميمی قرار داشته باشد و به طرفداری از دولت موجود موضعگري نه کرده باشد، معنای پشتبانی اجتماعی از جرگه چي خواهد بود؟ جرگه ی مشورتی در عمل نه به حرکت اجتماعی ـ سياسی مبدل شده و نه هم پشتبانی جمعی را کسب کرده است.\nطی سی سال اخير جرگه ها نه توانستند بر روند حوادث و رويدادها تاثير حداقلی داشته باشند و از جمله جرگه مشورتی اخير هم کوچکترين تاثيری بر رويداد و حوادث نه دارد. اين جرگه هم با مشکل تناسب بين هدف و وسيله و هم با مشکل عدم هماهنگی میان خواست ها و واقعيت ها مواجه می باشد و هم چنان جرگه نه توانست واقعيت ها را طوري که هستند تعريف کند. يک نمونه را تذکر مي دهم: جرگه طالبان را “ برادران ناراضی” ناميدند. در حالي که طالبان “ برادران ناراضی” نيستند. طالبان يک گروه سياسی، ايديولوژيکی است که به خاطر به دست آوردن قدرت سياسی می جنگد و اهدافی روشنی دارد. اين اهداف عبارتند از:\n- خروج قوای ناتو از افغانستان.\n- از بين بردن سيستم سياسی کنونی.\nـ ايجاد يک دولت اسلامی.\nتعريف “ برادران ناراضی” برای مخالفین دارای اهداف روشن سياسی و ايديولوژيک را با کدام منطق، جز ساده کردن و ناديده گرفتن واقعيت ها، می توان توجيه نمود.\nدر افغانستان مشکل فاصله بين اهداف و وسايل و عدم هماهنگی بين خواسته ها و واقعيت ها شکل مريضی مزمن را به خود گرفته است. ديروز بين خواست های ح.د.خ.ا و واقعيت های جامعه افغانستان فاصله از زمين تا آسمان بود و تلاش مي شد تا واقعيت ها را در چوکات نظريات از قبل طرح شده بگجانند . نتيجه ی چنین روشی فاجعه یی بود که با چشم سر دیدیم و و با گوشت و پوشت خود آن لمس کردیم . متاسفانه ما از ديروز درس گرفته نه توانستيم و همين امروز هم فاصله عميق بين اهداف و وسايل و همچنان میان خواست ها و واقعيت ها وجود دارند.\nخوب! تنبلی ذهنی و فکری ما يک مشکل تاريخی و فرهنگي می باشد و بدبختانه ما چنين تربيت شده ايم و به همین علت است که ما مسايل - حتا پيچيده ترين مسايل- را ساده کرده و بدون اين که تناست و عنصر زمان را در نظر گرفته باشيم اهداف، وسايل، آرزوها و واقعيت را با هم می بافيم. “ دا وړۍبه شړۍ نشي”\nریيس جمهور افغانستان با جديت تلاش می ورزد تا ناتو بالای مراکز طالبان در پاکستان حمله کند و جنگ را به پاکستان انتقال دهد؛ ولی در عين حال ریيس جمهور با همين جديت مساله مداخله پاکستان با مقامات آن کشور مطرح نمي کند و روابط با پاکستان را “برادرنه” ناميده و ریيس جمهور پاکستان را برادر خطاب مي کند. معنای اين سياست متضاد چی می باشد؟\nزماني که مساله مداخله پاکستان تا اين حد جدي می باشد که ریيس جمهور افغانستان خواستار انتقال جنگ به پاکستان می باشد، پس چرا ریيس جمهور اين مساله را روبه رو، برهنه و با همين جديت با مقامات پاکستان مورد بحث قرار نمی دهد. هم چنان چرا ریيس جمهور مداخله آشکار پاکستان را در کنفرانس های منطقه یی و بين المللی مطرح نمی سازد و چرا اين موضوع را به شورای امنيت ملل متحد نمی برد؟!\nمن به اين باور هستم که در نتيجه محاسبات غلط کشورهای غربی خصوصاً امريکا در باره وضعيت افغانستان و منطقه و ضعف دولت های افغانستان و پاکستان برای حل بسياری از مشکلات دير شده است.\nما در دشوارترين و بی ثبات ترين منطقه جهان به سر می بريم. اينجا وضعيت به مراتب پيجيده تر و خطرناک تر از آن می باشد که تحليل گران و پژوهشگران فکر مي کنند. در هيچ منطقه جهان به اندازه منطقه ما با پشرفت، علم، آزادی، ترقی و دموکراسي دشمنی صورت نمی گيرد. در منطقه فرهنگ دشمن سازي، فرهنگ نفی کردن ديگران و فرهنگ عدم تحمل ديگرانديشان گسترش می يابد. ما در اين منطقه با چند فرد افراطی و يا با دو سه گروپ افراطی مواجه نمی باشيم- ما با يک محيط اجتماعی و ذهنيت اجتماعی افراطی مواجه هستيم که با گذشت هر روز نيرومندتر می شود. به عبارت ديگر در مجموع منطقه به سوی راديکاليزم مذهبي ــ قومی در حرکت بوده و رويارویی سياسي به سرعت به رويارویی قومی و مذهبی مبدل مي گردد. منطقه ما شبیه آتشفشانی است که برای انفجار آماده می شود و اگر منفجر گردد همه چیز را ویران خواهد کرد . بدتر از همه این که در منطقه و به ويژه در افغانستان سياست نه توانسته است این وضعیت را تشخیص دهد - بگذریم از این که برای جلوگیری از این انفجار نابودی آور کار مثمری را انجام بدهد. سیاست در منطقه ما چنان زیر تاثیر مذهب ، مسایل قومی ، سمتی و اختلافات فرهنگی قرار گرفته که می توان گفت سیاست به حیث یک مسلک مستقل شکست خورده است.


آموزش نرم افزارهای طراحی مهندسی …آموزش آنلاین زبان : برگزاری کلاس …بلبرينگ انصاريبرس صنعتی\nآفتاب‌نیوز : در تصاویر این خبر، دانش‌آموزان دبستان «شهید پور امید علی براگور» واقع در بخش بلوکات شهرستان رودبار استان گیلان را مشاهده می‌کنید که گوشی هوشمند در اختیار دارند اما سرعت اینترنت در منطقه محل زندگی آنها آن قدر پایین است که مجبورند هر روز تا لب جاده و منطقه خاصی که فقط در آنجا اینترنت قابل دسترسی است، بیایند تا بتوانند از آموزش مجازی استفاده کنند. طبق اعلام مسئولان وزارت آموزش و پرورش، ۳.۵ میلیون دانش‌آموز از شبکه شاد جا مانده‌اند و به آن اصلا دسترسی ندارند. حسن الحسینی، مسئول شبکه شاد در این باره گفته است: سهم محرومیت از فضای مجازی بحث مهمی است و ۳.۵ میلیون دانش‌آموز دسترسی به ابزار و اینترنت برای بهره‌مندی از شبکه شاد ندارند. بر این اساس ۲۱ درصد کل دانش‌آموزان از شاد محروم هستند که از این تعداد ۳۰۰ هزار نفر با گوشی‌های قرضی در شبکه شاد حضور دارند. این دانش‌آموزان که بیشتر آنها ساکن مناطق روستایی یا حاشیه‌نشینان شهرهای بزرگ هستند، به دو علت نداشتن گوشی هوشمند یا دسترسی نداشتن به اینترنت، از شبکه شاد و آموزش مجازی جا مانده‌اند. البته وزارت آموزش و پرورش می‌گوید روش‌های جایگزین همچون آموزش تلویزیونی یا ارسال درسنامه‌های آموزشی برای این گروه مدنظر است. به هر حال آموزش مجازی، فرصتی برای دسترسی به برابری آموزشی است. چراکه محدودیت‌های زمانی و مکانی آموزش را از میان برمی‌دارد اما در شرایط فعلی به دلیل فراهم نبودن زیرساخت‌ها و در دسترس نبودن ابزار برای برخی از دانش‌آموزان، آنها با تبعیض آموزشی مواجه شده‌اند. بنابراین برای برنامه‌ریزی درباره آموزش مجازی نمی‌توان نسبت به نابرابری‌های آموزشی بی‌تفاوت بود. نابرابری‌های آموزشی می‌تواند آمار ترک تحصیل را بیش از پیش در کشور افزایش دهد. موضوعی که مسئولان باید از آن نگران باشند و برای آن برنامه‌ای جدی داشته باشند.\nماجرا از این قرار است که در سال ۱۳۸۸ (۱۱ سال قبل) قطعه‌ای از آلبوم «عبور از مه» علی زند وکیلی با شعری که اعلام شد متعلق به حسین منزوی است ساخته شد. اما این شعر متعلق به جمیله‌سادات کراماتی، شاعر اهل مشهد …\nشهرخودرو هفته چهارم را با شکستی سنگین مقابل سرخ های پایتخت پشت سر گذاشت.


<!-"-"-Design By : NightMelody.Com-"-"-> <!-"-"-Design By : NightMelody.Com-"-"-> به نام پدر... - وهم سبز<!-"-"-Design By : NightMelody.Com-"-"->\nدر میان کتاب های دوران کودکیم دو تا را می پرستم و گنج هایم هستند. هر دو تایشان هم مال مامانم است و یادگار بچگی هایش. "جیک جیک مستونت بود/فکر زمستونت بود" و "داستان های من و بابام". اولی کتاب خوش رنگ و لعابی بود پر از شعر و نقاشی های قشنگ که همه شان را از بر بودم و دومی آن روزها نیمی از دنیایم بود. کتاب قطور مصوری که داستان های یک پسر با بابای گرد و قلمبه ی مهربانش را روایت می کرد. ظهر های تابستان که خانه نشین می شدم و کوچه رفتن غدغن می شد، برش می داشتم و یواشکی جای دنجی گیر می آوردم و زل می زدم به مستطیل هایی که داستان تازه ای را در بر داشت. سعی می کردم داستان آن نقاشی ها را کشف کنم و بعد که تمام حدسیاتم به پایان می رسید آویزان این و آن می شدم و آن قدر زبان می ریختم تا برایم داستان مورد نظر را می خواندند. همیشه هم حدسیاتم خیلی خیلی فرا تر از واقعیات ملموس داستان بود! بعد از آن کتاب را ول می کردم و چون ظهر داغ به پایان رسیده بود می زدم به دل کوچه و دیگر فقط بازی بود و خنده. دم غروب که بابا می آمد دوباره فیلم یاد هندوستان می کرد و داستان آن روز می آمد جلوی چشم هایم. اصرار عجیبی داشتم که تمام آن داستان ها را با بابا اجرا کنم. به شخصه به رویش نمی آوردم او هم به رویم نمی آورد و جوری رفتار می کرد که انگار همه چیز عادی ست(این را سال های بعد فهمیدم). نمی دانستم که می دانست همه ی این ها از کجا آب می خورد. یک بار یادم است داستانشان درباره ی توپ بازی کردن بود. توپ پسرک در حین بازی می افتاد بالای درخت و بابایش تمام تلاشش را می کرد تا آن را پایین بیاورد. تکاپوی پدر جالب بود و خنده دار. تمام باقی مانده ی آن روز را صبر کردم تا بابا بیاید و این یکی داستان را هم بازی کنیم. نقشه اش را هم کشیده بودم. بابا که آمد خسته بود و من یک دنیا برایش شیرین زبانی کردم تا به پارک برویم. توپ پرچمی ام را که با بچه های کوچه باهاش گل کوچیک می زدیم هم زدم زیر بغلم. وقتی رسیدیم پارک، طرف وسایل بازی نرفتم و یک راست زیر بزرگ ترین و پر ابهت ترین درخت به چشم خودم ایستادم. قیافه ی بابا یادم نیست اما می توانم شرط ببندم از تعجب در شرف شاخ در آوردن بوده چرا که من وقتی پایم به پارک می رسید سوار تاپ می شدم و آخر سر با گریه می بردنم! تمام صحنه های آن غروب جلوی چشم هایم است. شروع کردم با بابا توپ بازی کردن. بابا اول می خواست پاس کاری کنیم اما من با سماجت توپ را با دست می انداختم. هر چه زور زدم و به خیال خودم توپ را بالای بالای بالا پرت می کردم نمی شد. من که تمام روز بابا را در حال در آوردن کفش هایش و پرتاب آن ها به بالای درخت برای نجات توپم، بالا رفتنش از درخت و ... تصور کرده بودم و حالا تمام نقشه هایم نقش بر آب شده بود زدم زیر گریه. باز هم یادم نیست بابا چه کار کرد یا چی شد. مطمئنا هل شده بود و کلی تلاش کرده بود تا مرا آرام کند. فقط این را یادم هست که تمام آن شب یک ریز گریه کردم. از من با آن میزان شربازی و تخس گری این حرکت نمادین بعید بود طوری که آن شب را همه مان به یاد داریم! اما من نه تنها آن شب را به یاد دارم بلکه بهتر از آن روز بعدش در حافظه ام مانده است. فردای آن روز همه چیز را فراموش کرده بودم. فکر می کنم با کتابم هم قهر بودم. بابا زودتر از همیشه آمد. من سرگرم دوچرخه بازی بودم و او می خواست من را به پارک ببرد. این بار اصرار از او بود و انکار از من. وسط بازیم بود. تازه شاید با پارک هم قهر بودم! یادم می آید درست زیر همان درخت ایستاده بودیم و توپ بازی می کردیم. توپ را هم بابا آورده بود. من ناراحت بودم. تمام صورت بابا می خندید و ناگهان آن چیزی که دیروز آن همه منتظرش بودم اتفاق افتاد. بابا توپ را انداخته بود بالای بلندترین شاخه. مبهوت بودم. بابا یکی از کفش هایش را در آورد انداخت بالا. توپ که نیافتاد هیچ کفشش هم گیر کرد.درست مثل کتاب. در تمام مدت هم با من حرف می زد و می گفت نگران نباشم . من هم آن قدر خوشحال و بهت زده بودم که یادم رفته بود باید الان نقش ناراحت بودن و گریه کردن را بازی کنم. فقط نگاهش می کردم. وقتی دو تا کفشش آن بالا کنار توپ گیر کرد، از درخت بالا رفت. احساس غروری که آن روز در مقابل چشم هم سن و سالانم و احیانا آدم بزرگ هایی که حیران از این کارهای بابا ما را نگاه می کردند در وجودم پیچید، هنوز زیر دندان هایم هست. بابا با توپ و کفش هایش برگشت و من لب هایم به خنده باز شد. عقل بچه گانه ام به خواب هم نمی دید همه ی این ها زیر سر بابا باشد. فکر می کردم فرشته ها یا شاید خدا کارم را راه انداخته اند. چند سال بعد فهمیدم که تمام آن روزها مامان و بابا جریان را می دانستند و بعد از آن شب کذایی دو تایی داستان روز بعد را می خواندند تا نقش فردای بابا را بدانند! فکرش هم آدم را دیوانه می کند... چه قدر مهربانی به این دو نفر مدیونم؟!!\nاین روزها که دستش می گیرم و صفحه های زرد شده اش را ورق می زنم، دختر چشم سیاه مو فرفری را می بینم که روی گل قرمز ترین فرش دنیا ولو شده است و چشم هایش کار های بابای گرد و قلمبه ی مهربانی را دنبال می کند که تمام دنیایش است!\nپ ن: بابا جان روزت مبارک! در ضمن خیلی مخلصیم!\nبعدا اضافه شد: موسیو گلابی بعد از چند پست قدیمی آپ کرده! نوشته اش را که می خوانم، قلبم می گیرد... آن قدر که لطیف و به قول خودش مشترک است! چیزی که در این چند روز مدام می خواستم درباه اش بنویسم اما نوک انگشتانم یاری نمی کرد! در گوشی بگویم نزدیک بود اشکم هم در بیاید! ممنون موسیو.\nنوشته شده در ۱٥ تیر ۱۳۸۸ساعت ۸:٤۸ ب.ظ توسط الهام نظرات () |\nهادی آیات زمینی\nنقش و نگار بانو


جریمه‌نقدی برای سپاهان، تراکتور و ملوان / ۵جلسه محرومیت برای بازیکن جنجالی | خبرگزاری ایلنا\nکد خبر: 161982 ۱۳۹۳/۰۲/۰۳ ۱۵:۱۱:۰۰ A\nجریمه‌نقدی برای سپاهان، تراکتور و ملوان / ۵جلسه محرومیت برای بازیکن جنجالی\nاز سوی نجاتی تخلفاتی مبنی بر ورود غیر مجاز به زمین و جلوگیری از موقعیت آشکار گل صورت گرفت. بر همین اساس وی به ۵ جلسه محرومیت از همراهی تیم خود و پرداخت ۳۰ میلیون ریال جریمه نقدی محکوم شد.\nکمیته انضباطی فدراسیون فوتبال رای های خود را در خصوص تیم‌های مختلف صادر کرد.\nبه گزارش سایت رسمی فدراسیون، دیدار دو تیم ایرانجوان بوشهر و بدر بندر کنگ از سری رقابتهای لیگ دسته اول ۱۹ فروردین ماه برگزار شد و از سوی محمد جهانبخش - مربی تیم بندر کنگ تخلفاتی صورت گرفت که در نهایت منجر به اخراج وی از زمین مسابقه شد. بر همین اساس جهانبخش به دو جلسه محرومیت از همراهی تیم خود و مبلغ ۵ میلیون ریال جریمه نقدی محکوم شد.\nجریمه نقدی برای تیم‌های سپاهان و ملوان بندر انزلی\nدیدار دو تیم ملوان بندر انزلی و سپاهان اصفهان از سری رقابتهای لیگ برتر ۱۷ فروردین ماه برگزار شد و از سوی تماشاگران تیم ملوان بندر انزلی تخلفاتی صورت گرفت. بر همین اساس باشگاه ملوان بندر انزلی به پرداخت ۱۰ میلیون ریال جریمه نقدی محکوم شد. به دلیل تخریب صندلی‌های ورزشگاه و فحاشی تماشاگران تیم سپاهان، این تیم به مبلغ ۲۰ میلیون ریال جریمه نقدی محکوم شد.\nجریمه و محرومیت برای بازیکنان تیم شهرداری یاسوج\nدیدار دو تیم نساجی مازندران و شهردای یاسوج از سری رقابت‌های لیگ دسته اول ۱۹ فروردین‌ماه در حالی برگزار شد که از سوی مجید نجاتی تخلفاتی مبنی بر ورود غیر مجاز به زمین مسابقه و جلوگیری از موقعیت آشکار گل که منجر به اخراج وی شد، صورت گرفت. بر همین اساس وی به ۵ جلسه محرومیت از همراهی تیم خود و پرداخت ۳۰ میلیون ریال جریمه نقدی محکوم شد.\nعلی محمد دهقان دیگر بازیکن تیم شهرداری یاسوج نیز به دلیل تخلف به ۲ جلسه محرومیت از همراهی تیم خود و پرداخت ۳ میلیون ریال جریمه نقدی محکوم شد.\nجریمه نقدی و تذکر به تیم باشگاه تراکتورسازی\nدیدار تیم های استقلال تهران و تراکتورسازی تبریز از سری رقابت‌های لیگ برتر در هفته سی‌ام برگزار شد که از سوی تیم تراکتورسازی تبریز تخلفاتی مبنی بر اهانت به داور و سرمربی تیم استقلال صورت گرفت. بر همین اساس باشگاه تراکتورسازی تبریز به تذکر و پرداخت ۳۰ میلیون ریال جریمه نقدی محکوم شد.\nاستقلال اصفهان تراکتورسازی تبریز رقابت های لیگ رقابت های لیگ برتر زمین شهرداری فدراسیون فوتبال نساجی ملوان