گروه داوری الکتروتکنیک تشکیل جلسه داد | دفتر انتشارات و فناوری آموزشی\nگروه داوری الکتروتکنیک تشکیل جلسه داد\nاعضای گروه الکتروتکنیک _ برق داوری نهمین جشنواره کتابهای آموزشی رشد نخستین نشست خود را برگزار و کتابهای رسیده به جشنواره را غربال کرد.\nبنا به گزارش دبیرخانه نهمین جشنواره کتابهای آموزشی، گروه داوری الکتروتکنیک این جشنواره نیز نخستین نشست کاری خود را برگزار کرد. بنا به این گزارش، تنها 5 عنوان کتاب در این گرایش حضور داشت، که گروه در همین نشست آنها را به بررسی گذاشت و به دو عنوان کتاب جواز حضور در مرحله دوم را داد.\nمحمدحسن اسلامی (سرگروه)\nکارشناس ارشد رشته برق و کارشناس مسئول برنامهریزی و تألیف گروه برق از سال 84 تا 1389 بوده است. در کارنامه اجرایی وی عضویت در سازمان نظام مهندسی استان قم، کمیسیون تخصصی برنامهریزی درسی رشتههای الکترونیک و مکاترونیک، کمیسیون تدوین استاندارد ملی تجهیزات آموزشی، کمیته پژوهشی آموزشکده فنی قم، داوری جشنواره کتابهای آموزشی رشد، جشنواره خوارزمی (مرحله استانی) و مرحله نهایی جشنواره تولید محتوای الکترونیکی به چشم میخورد. وی مدرس دورههای تأمین مدرس کشوری، هنرآموز هنرستانهای فنی و حرفهای، ناظر فنی تأسیسات الکتریکی پروژههای مجتمع فرهنگی امام کاظم (ع) و مرکز شیعه شناسی تحت اشراف آیت الله مکارم شیرازی نیز بوده است. تألیف تکنولوژی و کارگاه برق صنعتی، برق تأسیسات، مبانی تکنولوژی و کارگاه برق صنعتی، تأسیسات ساختمان، ماشینهای ثابت کشاورزی، رمز و راز موفقیت در شغل و حرفه، گزارش کار کارگاه برق صنعتی، تکنولوژی و کاربرد برق در ماشین افزار و بالاخره روشنایی فنی و نقشه کشی به کمک رایانه نیز از آثاری است که در کارنامه قلمی او به چشم میآید.\nدر سال 1379، در رشته برق، گرایش قدرت از دانشگاه تربیت دبیر رجایی دانشنامه کارشناسی گرفت. در سال 1388 به عنوان سرگروه رشته الکتروتکنیک گروههای آموزشی و از سال 1389به عنوان کارشناس دفتر تألیف آموزشهای فنی و حرفهای و کاردانش (گروه برق) انتخاب شد. وی در هنرستانهای فنی حرفه ای به مدت 7 سال، هنرستانهای کاردانش به مدت 5 سال و دانشگاه آزاد اسلامی از 1388 تا کنون تدریس کرده و مدرس دورههای ضمن خدمت فرهنگیان (مهارت کامپیوتر) نیز بوده است. او در در دورههای آموزشی کاربرد ترانسفورماتورهای توزیع سازمان ملی جوانان شرکت و موفق به دریافت گواهینامه دوره پیشرفته مالتی مدیا ـ تولید محتوا شده است. از دیگر سوابق اجرایی وی میتوان به این موارد اشاره کرد: مسئول آزمایشگاه تولید ترانسفورماتورهای توزیع روغنی به مدت 2 سال، ناظر خط تولید ترانسفورماتورهای برق تهران به مدت 1 سال، مشاور تعمیرات ترانسفورماتور و مجری طرح 56 ×3 واحدی مجتمع تعاونی مسکن نیروی انتظامی. او کتابی را نیز در زمینه ترانسفورماتورهای توزیع تألیف کرده، که هنوز منتشر نشده است.\nمتولد 1345 تهران است. فارغ التحصیل دوره کارشناسي برق، در گرایش قدرت از دانشگاه شهید رجایی و مدرس گروه قدرت همین دانشگاه است. از سال 1379عضو کمیسیون تخصصی رشته الکتروتکنیک سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی و از سال 80 تا 85 مسئول کمیته تخصصی رشته برق آموزشکدههای فنی بوده است. همچنین عضو کمیته برنامهریزی علمی کاربردی رشته برق اداره کل مدارس عالی فنی و حرفهای و عضو کمیسیون برنامهریزی دورههای کاردانی پیوسته برق صنعتی، تأسیسات الکتریکی و ماشینهای الکتریکی است. وی در سال های 83 و 84 داور جشنواره خوارزمی شهرستانهای استان تهران و از سال 1383 همکار دبیرخانه طرح سامانبخشی کتابهای آموزشی در بررسی کتابهای آموزشی است. در کارنامه قلمی وی تألیف هشت جلد کتاب درسی، برای هنرجویان رشته برق هنرستانهای فنی و حرفهای و کاردانش و تألیف کتاب درسی «برق تأسیسات» (تألیف گروهی) برای رشته تأسیسات. همچنین تألیف کتاب آموزشی الکترونیک کاربردی (گروهی) و ترجمه موتورهای الکتریکی (برای انتشارات کیفیت) و نیز تدوین بیش از 20 جلد جزوه درسی برای دورههای کاردانی و کارشناسی دیده میشود.\n۹ مهر ۱۳۹۰ ۰۹:۵۸


کد مطلب : 2169زمان مطالعه : 5 دقیقه\nخرید لباس زنانه فوت و فن های زیادی دارد که دانستن شان خالی از لطف نیست هر کدام از این راه ها در عین ساده به نظر رسیدن، به شما کمک می کنند استایل\nآکاایران: 7+2 نکته برای خرید لباس زنانه\nآکاایران: خرید لباس زنانه فوت و فن های زیادی دارد که دانستن شان خالی از لطف نیست. هر کدام از این راه ها در عین ساده به نظر رسیدن، به شما کمک می کنند استایل بهتری برای خودتان بسازید و جلوی اشتباه کردن را بگیرید.\nوقتی پای خرید لباس زنانه وسط می آید، بهترین کار این است که به سایز خودتان وفادار بمانید. بعضی از خانم ها، به خصوص افرادی که اضافه وزن دارند، فکر می کنند اگر لباس های گشاد بپوشند، اضافه وزنشان پنهان می شود. این قاعده فقط در صورتی درست از آب در می آید که لباس یک سایز بزرگتر باشد یا فقط در بعضی بخش ها، مثل روی شکم، پارچه ای آزاد داشته باشد. بنابراین موقع خرید لباس زنانه و به طور کلی خرید پوشاک، سراغ سایزهای خیلی بزرگ نروید.\nعده ای از خانم ها فکر می کنند شلوار خیلی به چشم نمی آید و همین که مانتو یا شومیز آن ها متفاوت باشد، کافی است. این طرز تفکر اشتباه است. درست است که یک شلوار جین زنانه ممکن است به خیلی از لباس های شما بیاید، اما نباید داشتن شلوار کتان یا شلوار پارچه ای را فراموش کنید. چند دست شلوار با رنگ های مختلف طوری که به بیشتر لباس ها و مانتوهای شما بیایند کار را برای ست کردن لباس آسان می کند. اگر دنبال ایده می گردید، برای خرید اینترنتی شلوار به دیجی استایل سر بزنید و مدل ها را با هم مقایسه کنید. اگر بالاتنه تان چاق است سراغ لگینگ نروید و اگر قدتان کوتاه است از شلوار دم پا گشاد استفاده نکنید.\nخرید مانتو و اهمیت رنگ های شاد\nهر وقت قصد خرید مانتو داشتید حتما سراغ رنگ های شاد هم بروید. خیلی از خانم های ایرانی عادت کرده اند فقط رنگ های تیره برا انتخاب کنند که در نهایت باعث می شود، روحیه شان خسته به نظر برسد و طراوت شان کم. هنگامی که برای خرید حضوری به فروشگاه مانتو می روید یا وقتی قصد خرید اینترنتی مانتو را دارید دست بگذارید روی رنگ های پر انرژی. مطمئن باشید تاثیر این رنگ های شاد کمتر از لوازم آرایش نخواهد بود.\nباور کنید استفاده ی درست از زیورآلات، باعث می شود چیزی شبیه معجزه در ظاهر شما اتفاق بیفتد. اگر همیشه دنبال سادگی هستید، می توانید سراغ زیورآلات ساده بروید اما نباید اینطور باشد که به خاطر سادگی از هیچ وسیله ی زینتی استفاده نکنید. زیورآلات، خانمانه بودن استایل شما را بیشتر می کند و جذابیت بیشتری به ظاهر زنانه ی شما می دهد. از قدرتشان به هیچ وجه غافل نشوید. در کنار زیورآلات متنوع، بهتر است یک ست هم داشته باشید که به بیشتر لباس هایتان بیاید.\nاگر دوست دارید یک خانم خوشتیپ باشید هیچ وقت در حضور دیگران، حتی فامیل نزدیک، تی شرت نپوشید. شومیز زنانه به مراتب گزینه ی بهتری برای انتخاب کردن است. برای خرید اینترنتی شومیز هم دیجی استایل گزینه های خوبی به شما پیشنهاد می دهد. پوشیدن تی شرت زنانه را به مواقعی اختصاص دهید که رسمیت برایتان هیچ اهمیتی نداشته باشد.\nوقتی نوبت به خرید لباس های مجلسی دخترانه یا زنانه می رسد باید به خاطر داشته باشید که این لباس قرار است نماینده ی سلیقه و حتی تیپ شخصیتی شما در محیطی باشد که رسمیت زیادی دارد. خرید لباس مجلسی زنانه را بسیار جدی بگیرید و حتما حداقل دو دست لباس شب در کمدتان داشته باشید تا در مواقع ضروری به مشکل برنخورید. توجه داشته باشید که لباس شب زنانه معمولا ماکسی است و روی پارچه ی آن کار شده است. در صورتی که رسمیت مراسمی که به آن دعوت شده اید کمتر است سراغ لباس های ساده تر با قد کوتاه تا روی زانو بروید. گزینه خرید اینترنتی لباس مجلسی را هم فراموش نکنید، به خصوص اگر زمانتان کم است و دوست دارید خیلی سریع بهترین مدل را از بین صدها مدل، ظرف کمترین مدت پیدا کنید.\nوقتی پای خرید لباس دخترانه یا زنانه وسط می آید، اولین و ضروری ترین کاری که باید بکنید داشتن اندازه های دور کمر، دور سینه و دور باسن است. فقط در صورتی سراغ خرید آنلاین لباس بروید که این سایزها را داشته باشید. در خرید اینترنتی پوشاک، داشتن این سایزها و مقایسه ی آن با جدول راهنمای سایز محصولی که قصد خرید آن را دارید، ضروری است. از طرف دیگر یادتان باشد نباید به هر فروشگاهی اعتماد کنید. مثلا دیجی کالا سال هاست که در زمینه ی فروش اینترنتی انواع کالا دستی بر آتش دارد و حالا دیجی استایل را به عنوان فروشگاه اینترنتی لباس، وارد بازار کرده است که همان اندازه معتبر و معتمد است. حتما سراغ فروشگاهی بروید که اصل بودن کالاهایش را ضمانت کند و به شما اطمینان بازگشت کالا را هم بدهد. یعنی خیالتان راحت باشد اگر لباس، کیف یا کفشی که خریده اید، اندازه تان نبود یا اصلا از نزدیک دوستش نداشتید، می توانید آن را پس بدهید و پولتان را هم پس بگیرید.\nخیلی وقت ها موقع خرید لباس زنانه، این سوال پیش می آید که خرید کت و دامن بهتر است یا کت و شلوار زنانه؟ جواب این سوال به چند نکته وابسته است که یکی از آن ها آزادی عمل مورد نیاز شماست. اگر قرار است به یک مهمانی پر جنب و جوش بروید، می توانید برای راحت تر بودن و آزادی حرکت، از کت و شلوار به جای کت و دامن استفاده کنید. نکته ی بعد توجه به فرم پاهاست. خانم هایی که پاهای پرانتزی دارند یا از مشکلاتی مثل واریس رنج می برند، به جای استفاده از دامن بهتر است سراغ شلوار بروند. آن هم شلواری که راسته است یا کمی دم پا دارد. دم پا پرانتزی بودن پاها را به خوبی می پوشاند\nحالا که کمدتان را با وسایل اولیه و ضروری برای داشتن انواع استایل شیک پر کرده اید، قدم آخر را هم درست بردارید. دیدن عکس هایی که برندهای معتبر از مدل هایشان می گذارند به تک تک زنان کمک می کند بتوانند برای ست کردن لباس های خودشان الهام بگیرند و ظاهر زیباتری برای خودشان بسازند. راه دیگری که باعث می شود اطلاعاتتان درباره ی انتخاب درست لباس بالا برود و بتوانید در مورد خرید لباس زنانه بهتر عمل کنید، مطالعه کردن مقاله ها و نوشته های مرتبط به پوشاک زنانه است. مطالعه ی مقاله ها و دیدن عکس هایی که نتیجه ی سلیقه ی طراحان مد و لباس است، سلیقه ی شما را هم بهتر می کند.\nوقتی برای خرید سراغ جایی بروید که جدیدترین مدل های روز برندهای بزرگ دنیا را دارد، اصل بودن کالاهایش را ضمانت کند و بتوانید تا هفت روز چیزی که خریده اید را پس بدهید، خرید لباس زنانه حال و هوای دیگری پیدا می کند. ما به شما پیشنهاد می کنیم حتما سری به فروشگاه اینترنتی دیجی استایل بزنید.


ملاقات با حضرت مهدی(علیه السلام) از پندار تا واقعیت\nسه‌شنبه 4 تير 1392 ملاقات با حضرت مهدی(علیه السلام) از پندار تا واقعیت\nبی‌گمان یکی از آرزوهای پیروان راستین امامان معصوم(ع) آن است که در دوران پنهان‌زیستی آخرین پیشوای معصوم خویش به دیدار جمال نورانی آن امام همام نایل شوند. از آن‌جا که در روایات، پنهان‌زیستی آن امام بزرگوار، رازی از رازهای خداوند دانسته شده و دربارة چگونگی آن غیبت، دیدگاه‌های متفاوتی ذکر شده، دربارة ملاقات با آن حضرت در عصر غیبت، نگاه‌های مختلفی ارائه شده است. ملاقات با حضرت مهدی(ع) از پندار تا واقعیتپیش‌درآمدبی‌گمان یکی از آرزوهای پیروان راستین امامان معصوم(ع) آن است که در دوران پنهان‌زیستی آخرین پیشوای معصوم خویش به دیدار جمال نورانی آن امام همام نایل شوند. از آن‌جا که در روایات، پنهان‌زیستی آن امام بزرگوار، رازی از رازهای خداوند دانسته شده و دربارة چگونگی آن غیبت، دیدگاه‌های متفاوتی ذکر شده، دربارة ملاقات با آن حضرت در عصر غیبت، نگاه‌های مختلفی ارائه شده است. بنابراین یکی از بحث‌هایی که دربارة حضرت مهدی(ع) لازم است به طور ویژه مورد توجه قرار گیرد، بحث «ملاقات با آن حضرت در دوران غیبت» است.دانشوران شیعه، زندگی حضرت مهدی(ع) را از زوایای گوناگون به گونه‌های متفاوت تقسیم کرده‌اند. در یکی از این تقسیم‌ها، عمر آن حضرت به چهار دورة متفاوت تقسیم شده است.1. دوران زندگی با پدر خود؛2. دوران غیبت صغرا؛3. دوران غیبت کبرا؛4. دوران ظهور.بحث ارتباط با آن حضرت نیز به تناسب دوره‌های مختلف، متفاوت خواهد بود. شکی نیست که در دورة نخست، افرادی به صلاحدید امام یازدهم(ع) به دیدار آخرین حجّت الهی نایل شدند. دربارة دورة دوم و پس از شهادت آن حضرت نیز از روایات و حکایات استفاده میشود دیدار با حضرت حجّت، مانند دوران حیات پدر بزرگوارشان نبوده است؛ ولی در عین حال گروهی با آن حضرت دیدار داشتهاند که شیخ صدوق، در کتاب کمالالدین و تمام النعمة و نیز دیگران، اسامی آنان را ذکر کردهاند. دورة سوم که با مرگ آخرین نایب خاص آغاز شده است و همچنان ادامه دارد، به دلیل وجود روایات متعارض، همچنان محل بحث و گفت‌وگو بوده است. سرانجام دربارة دورة چهارم، شکی نیست که جهانیان از دیدار آن حضرت به کامل‌ترین صورت بهره‌مند خواهند شد. از آن‌جا که دورة نخست و دوم و نیز دورة چهارم چندان محل مناقشه نیست، در این مجال، فقط به دورة سوم خواهیم پرداخت. پیش از آن که به بحث در این‌باره بپردازیم اشاره به این نکته لازم است که دربارة تلاش برای ملاقات با حضرت مهدی(ع) دو دیدگاه وجود دارد:برخی دستورالعمل‌هایی را برای دیدار با حضرت مهدی(ع) ارائه می‌کنند، ایشان طلب دیدار را نوعی ابراز ارادت نسبت به آن حضرت می‌دانند و آن را برخاسته از شیدایی و عشق خود به ایشان می‌دانند. اگرچه چنین باوری قابل تقدیر و به عنوان امری شخصی بین افراد با آن حضرت قابل قبول است اما به عنوان یک دستور العمل شرعی، نیازمند روایت و دلیل است که به نظر می‌رسد در میان روایات معتبر چنین توصیه‌ای صورت نگرفته است. در مقابل برخی بر این باورند از هیچ روایت موثقی به دست نمی‌آید که توصیه شده باشد کاری انجام دهیم تا به ملاقات با آن حضرت نایل شویم. اگر در برخی دعاها نیز از خداوند می‌خواهیم که چهرة نورانی آن حضرت را ببینیم، به زمان ظهور آن حضرت انصراف دارد و به نوعی دعا برای ظهور آن حضرت است. اینها معتقدند در برخی روایات سفارش شده است دنبال چنین کاری نباشیم. از جمله خود حضرت مهدی(ع) تأکید فرموده‌است شیعیان در دوران غیبت در جست‌وجو و دیدار با آن حضرت نباشند. آن حضرت در توقیع شریف، در پاسخ کسی که از خانه و دیار خود دل کنده بود و در پی دیدار آن حضرت تلاش فراوانی می‌کرد، وی را از این تلاش برحذر داشته، فرموده است:مَنْ بَحَثَ فَقَدْ طَلَبَ وَ مَنْ طَلَبَ فَقَدْ دَلَّ وَ مَنْ دَلَّ فَقَدْ أَشَاطَ وَ مَنْ أَشَاطَ فَقَدْ أَشْرَکَ؛هر کس جست‌و‌جو کند، هر آینه می‌طلبد و هر کس بطلبد، به دیگران بنماید و هر کس به دیگران بنماید، به کشتن دهد و هر کس به کشتن دهد، مشرک شود.آن شخص نیز در امتثال امر مولای خود چنین کرده، به دیار خود باز گشت. نیز آن حضرت در توقیعی دیگر، پس از آن که سیر امامت را تا امام عسکری(ع) بیان می‌فرماید، این‌گونه ادامه می‌دهد: ... َوْصَی بِهَا إِلَی وَصِیٍّ سَتَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِأَمْرِهِ إِلَی غَایَةٍ وَ أَخْفَی مَکَانَهُ بِمَشِیَّتِهِ... فَلْیَدَعُوا عَنْهُمُ اتِّبَاعَ الْهَوَی وَ لْیُقِیمُوا عَلَی أَصْلِهِمُ الَّذِی کَانُوا عَلَیْهِ وَ لَا یَبْحَثُوا عَمَّا سُتِرَ عَنْهُمْ فَیَأْثَمُوا وَ لَا یَکْشِفُوا سَتْرَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَیَنْدَمُوا... ؛ ...وصایتی که در دست داشت، به وصی خود سپرد که خدای عزّ و جلّ او را پنهان کرد، تا مدتی که دارد. و به مشیّت خود جایش را نهان داشت... و باید پیروی هوای نفس را از سر بگذارند و بر اساسی که داشتند و بر آن بودند، بر سر پا بایستند. و از آنچه بر آن‌ها پوشیده شده است، کاوش نکنند که به گناه می‌افتند. و پرده‌ای که خدای عزّ و جلّ افکنده است، بالا نزنند، تا پشیمان شوند...».برخی مراجع تقلید نیز در پاسخ به این پرسش که «آیا از جمله تکالیف شیعه در عصر غیبت، درخواست و تقاضای دیدار با امام است یا چنین تکلیفی نیست؟» گفته است:نه؛ ما مأ‌مور نیستیم که اصرار به دیدن حضرت داشته باشیم. کسی ممکن است خدمت حضرت مشرف بشود؛ امّا آنانی که مشرّف شدند، خبری نمی‌دهند. آنان، تظاهر به این مسایل نمی‌کنند. بر اساس رواج همین تفکر غلط، خیلی‌ها می‌آیند پیش ما و می‌گویند: «آقا! دعا کنید تا حضرت مهدی(ع) را ببینیم». یکی دیگر از مراجع، این مطلب را این‌گونه بیان کرده است:نباید این مطلب را در جامعه گسترش دهیم که باید بیابانها و کوه و دشت را طی کنیم تا آن حضرت را ببینیم. خود آن حضرت نیز فرمودهاند: «هر کسی ادعای مشاهده نموده، بایستی او را تکذیب کنید.» اصلاً ما نیازی به این حرفها نداریم. آنچه وظیفه ما و همه شیعیان و دوستداران آن حضرت است، اشاعه فرهنگ صحیح «مهدویّت»، «مهدی زیستی» و «ترویج افکار ائمه(ع)» است.صرف‌نظر از این‌که به دنبال دیدار حضرت بودن، امری لازم و یا غیر لازم است، می‌پردازیم به دیدگاه‌های متفاوت دربارة ملاقات با آن حضرت.همان‌گونه که پیش از این یاد شد، به دلیل وجود روایات و حکایات متعارض، در این بحث، دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد:1. عدم امکان ملاقات به طور مطلق این دیدگاه، به طور اساسی از روایاتی قابل استفاده است که از ناپیدایی آن حضرت در دوران غیبت سخن به میان آورده است. برخی از این روایات، با مضامین ذیل این دیدگاه را شکل می‌دهند:1. «تَری وَ لا تُری؛ می بیند و دیده نمی‌شود». 2. «لا یَرَوْنَهُ؛ او را نمیبینند». 3. «یَرَی النَّاسَ وَ لَا یَرَوْنَهُ؛ مردم را می‌بیند و مردم او را نمی‌بینند». 4. «یَغِیبُ عَنْکُمْ شَخْصُهُ؛ شخص او از شما غایب می‌شود». 5. «لَا یُرَی جِسْمُهُ؛ جسم او دیده نمی‌شود».6. «لَا یُرَی شَخْصُهُ؛ شخص او دیده نمی‌شود». 7. «لَا تَرَوْنَ شَخْصَهُ؛ شخص او را نمی‌بینید».8. «أَرَی الْخَلْقَ وَ لَا تُرَی؛ مردمان را می‌بینم و تو دیده نمی‌شوی».روشن است که همه روایات پیشین و احادیثی مانند آن، دلالت می‌کند آن حضرت با وجود این که زنده است و بین مردم زندگی می‌کند و مردم را می‌بیند، مردم آن او را نمی‌بینند. روایات پیشین و مانند آن، باعث شده است ابن ابی زینب نعمانی ـ در جایگاه نخستین کسی که به طور شایسته روایات مربوط به حضرت مهدی(ع) را گردآوری و بررسی کرده است ـ درفصلی از کتاب خود، به روشنی مشاهده حضرت را در عصر غیبت جایز ندانسته و تحقیق در این زمینه را ممنوع و شیعیان را در ندیدن حضرت، معذور بداند. وی به این نکتة مهم، این‌گونه اشاره کرده است:... و هم معذورون فی أن لایروا حجتهم و إمام زمانهم فی أیام الغیبة و یضیق علیهم فی کل عصر و زمان قبله أن لا یعرفوه بعینه و اسمه و نسبه و محظور علیهم الفحص و الکشف عن صاحب الغیبة و المطالبة باسمه أو موضعه أو غیابه أو الإشادة بذکره فضلا عن المطالبة بمعاینته؛ ... برای شیعیان، جست‌وجوی امام و کشف صاحب غیبت و در پی نام و محلّ سکونت و محل غیبت او بودن یا اشاره به ذکر او کردن، ممنوع است، چه رسد بر آن‌که بخواهند آشکارا او را ببینند.با وجود آن‌که این دیدگاه، از روایات پیشین قابل استفاده است، و نیز به روایاتی که امام را بسان خورشید پس ابر معرفی کرده، نزدیک‌تر است، کسی به روشنی قائل به آن نشده و امکان ملاقات را ممتنع ندانسته است؛ به دلیل آن که:1. در دسته دوم روایات، برخی روایات، امکان ملاقات را منتفی ندانسته، دیدن بدون شناخت را ممکن دانسته‌اند.2. شکی نیست در دوران غیبت صغرا که بخشی از دوران غیبت آن حضرت است، برخی شیعیان ـ به‌ویژه نایبان خاص آن حضرت را ملاقات کرده‌اند؛ بنابراین شکی نیست که روایت‌های یاد شده، تخصیص خورده و ملاقات با آن حضرت امکان دارد.دربارة امکان ملاقات، برخی اندیشوران شیعه نیز چنین نوشته‌اند:1. سیّد مرتضی می‌نویسد:... همانا ممتنع نیست که امام برای برخی دوستانش آشکار شود؛ از افرادی که از سوی آن‌ها ترسی وجود ندارد.2. شیخ طوسی نیز می‌نویسد:نخست ما با جزم و یقین نمی‌دانیم که آن محبوب دل‌ها از دیدة همة دوستدارانش نهان و غایب است؛ بلکه امکان دارد برای بیشتر آنان ظاهر شود.3. سیّد بن طاووس نیز خطاب به فرزند خود در این‌باره فرموده است: امام، اکنون از جمیع شیعیان غایب است؛ ولی ممتنع نیست گروهی از آنان به ملاقات حضرت مشرف شده، از گفتار و کردار او استفاده کنند.2. امکان ملاقات بدون شناختدر این دیدگاه، بر خلاف دیدگاه نخست، امکان ملاقات مورد پذیرش است؛ ولی وقوع ملاقات همراه شناخت آن حضرت را در این دوران، غیر قابل پذیرش و آن را با فلسفة غیبت در تعارض می‌داند.در این دیدگاه، به طور عمده به روایاتی استناد می‌شود که در آن، سخن از دیده‌شدن حضرت به میان آمده است؛ امّا تصریح شده که در آن دیدار، هرگز شناختی از حضرت صورت نمی‌گیرد؛ بنابراین امکان دیدار هست؛ اما چون فرد، آن حضرت را نخواهد شناخت. شیخ صدوق در کمال الدین و تمام النعمة و نیز در علل الشرایع با ذکر سند از سدیر نقل کرده است که امام صادق(ع) فرمود:إِنَّ فِی الْقَائِمِ سُنَّةً مِنْ یُوسُفَ... فما تنکر هذه الامة ان یکون الله عزّ و جلّ یَفْعَلُ بِحُجَّتِهِ مَا فَعَلَ بِیُوسُفَ أَنْ یَکُونَ یَسِیرُ فِی أَسْوَاقِهِمْ وَ یَطَأُ بُسُطَهُمْ وَ هُمْ لَا یَعْرِفُونَهُ حَتَّی یَأْذَنَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ أَنْ یُعَرِّفَهُمْ نَفْسَهُ کَمَا أَذِنَ لِیُوسُفَ... ؛ در قائم، سنّتی از یوسف است... چرا این مردم منکرند که خدای تعالی با حجت خود همان کند که با یوسف کرد؟ بین ایشان گردش کند و در بازارهای آن‌ها راه رود و بر بساط آن‌ها پا نهد و آن‌ها او را نشناسند، تا آن‌گاه که خدای تعالی به او اذن دهد که خود را به آن‌ها معرفی سازد؛ همان‌گونه که به یوسف اذن داد....  برخی، این روایت را دلیلی بر امکان ملاقات و وقوع آن و نیز پذیرش ادعای ملاقات انگاشته‌اند؛ در حالی که با کمی تأمل در می‌یابیم که نه فقط چنین استفاده‌ای از روایت نادرست است، بلکه برای دیدگاه عدم شناخت، بهتر به کار می‌آید. چرا که از حکایات تاریخی و روایات، هرگز به دست نمی‌آید تا زمانی که حضرت یوسف خود را معرفی نکرد، کسی او را با عنوان یوسف شناخته باشد. این پاسخ، زمانی قاطعیت بیشتری می‌یابد که بدانیم صریح آیه قرآن، از این حکایت دارد که حتی برادران یوسف که مدت‌ها با وی زندگی کردند، در دیدار نخست او را نشناختند.بنابراین دست کم، با استناد به این روایت و مانند آن، شباهت آن حضرت با یوسف اقتضا دارد که هرگز با عنوان حضرت مهدی(ع) شناخته نشود. سخن دیگری نیز در تأیید این دیدگاه از نایب خاص حضرت مهدی(ع) محمد بن عثمان نقل شده است که می‌گوید:وَ اللَّهِ إِنَّ صَاحِبَ هَذَا الْأَمْرِ لَیَحْضُرُ الْمَوْسِمَ کُلَّ سَنَةٍ یَرَی النَّاسَ وَ یَعْرِفُهُمْ وَ یَرَوْنَهُ وَ لَا یَعْرِفُونَهُ؛ به خدا سوگند! همانا صاحب این امر، هر سال در موسم حج حاضر می‌شود؛ مردم را می‌بیند و آن‌ها را می‌شناسد و مردم، او را می‌بینند؛ ولی نمی‌شناسند. از این روایات، استفاده می‌شود نه فقط هنگام ملاقات که پس از آن هم، حضرت شناخته نمی‌شود. منطقی است گفته شود کسی که هنگام دیدار، آن حضرت را نشناخته است، دلیلی وجود ندارد پس از آن بگوید آن کسی را که دیده، به طور حتم حضرت بوده است. چه بسا از ملازمان آن حضرت یا یکی از اولیای الهی بوده که به دستور آن حضرت، برای رفع مشکل او اقدام کرده است. این نکته، قابل تأمل است.حجم روایات این دیدگاه، بسیار کمتر از دستة نخست است؛ امّا به هر حال می‌توان دیدگاه یاد شده را از آن به دست آورد.جمع بین دو دیدگاه یاد شده به این صورت است که آن حضرت، از نگاه عموم مردم پنهان است و اگر اراده کند کسی آن حضرت را ببیند، او را نخواهد شناخت.3. وقوع ملاقات همراه با شناخت و عدم پذیرش ادعا در این دیدگاه، نه فقط امکان و وقوع ملاقات مورد پذیرش است، بلکه ملاقات همراه با شناخت آن حضرت نیز پذیرفته شده است؛ امّا آنچه مورد انکار است این که ملاقات کننده، حق ندارد مشاهده خود را برای دیگران نقل نماید. به بیان دیگر ادعای ملاقات نماید. این دیدگاه، به طور عمده از توقیعی با این مضمون استفاده شده است. در این توقیع که شش روز پیش از مرگ علی بن محمد سمری، واپسین سفیر خاص امام زمان(ع) از ناحیه آن حضرت صادر شده، چنین آمده است:به نام خداوند بخشنده مهربان.ای علی بن محمد سمری! خداوند پاداش برادرانت را درباره تو بزرگ نماید. تو در فاصله شش روز میمیری. کارهای خود را انجام بده و به هیچ کس وصیت نکن که پس از تو جانشینت باشد که غیبت دوم و کامل واقع شد و ظهوری نیست، مگر پس از اذن خداوند. این اذن پس از مدتی طولانی است که دلها قسی و سخت شود و زمین، از ستم پر گردد. به زودی از شیعیان من، کسانی خواهند آمد که ادعای مشاهده بکنند. آگاه باشید هر کس پیش از خروج سفیانی و صیحه آسمانی ادعای مشاهده کند او دروغگوی افترا زننده است. و توان و نیرویی نیست مگر از سوی خداوند بزرگ.این توقیع شریف، حد اقل به سه نکتة اساسی تصریح کرده است:1. نیابت خاصی که با عثمان بن سعید آغاز شده بود، با رحلت سمری به پایان رسید (وَ لَا تُوصِ إِلَی أَحَدٍ فَیَقُومَ مَقَامَکَ بَعْدَ وَفَاتِکَ)؛ 2. غیبتی که در دوران پیش به دلایلی ناقص بود، اینک با رفع آن عوامل، تمام و کامل شده است (فَقَدْ وَقَعَتِ الْغَیْبَةُ التَّامَّةُ)؛ 3. مدعی مشاهده، دروغگوی افترا زننده است (أَلَا فَمَنِ ادَّعَی الْمُشَاهَدَةَ قَبْلَ خُرُوجِ السُّفْیَانِیِّ وَ الصَّیْحَةِ فَهُوَ کَذَّابٌ مُفْتَرٍ). در این جا مدعی، اعم از این است که به ادعای خویش اطمینان داشته باشد یا به دروغ، ادعایی را مطرح کند یا بپندارد حق است. البته برخی بزرگان، اشکالاتی به توقیع وارد ساخته، نوشته‌اند:این خبر، ضعیف و غیر آن خبر؛ واحد است که جز ظنی از آن حاصل نشود و مورث جزم و یقین نباشد؛ پس قابلیت ندارد که معارضه کند با وجدان قطعی که از مجموع آن قصص و حکایات پیدا میشود. هر چند از هر یک آن‌ها پیدا نشود؛ بلکه از جملهای از آن‌ها دارا بود کرامات و خارق عاداتی را که ممکن نباشد صدور آن‌ها از غیر آن جناب؛ پس چگونه روا است اعراض از آن‌ها به جهت وجود خبر ضعیفی که ناقل آن که شیخ طوسی است ـ عمل نکرده به آن، در همان کتاب. در مجموع، این مؤلف بزرگوار بر توقیع چهار اشکال وارد کرده است:1. توقیع، خبر واحد و غیر قابل اعتماد است؛2. خبر، مرسل و ضعیف است؛3. شیخ طوسی که توقیع را نقل کرده به آن عمل نکرده است؛4. توقیع، معرض عنه است؛ چرا که اصحاب، حکایات زیادی نقل کردهاند که اشخاص با امام زمان(ع) دیدار داشتهاند. در پاسخ به اشکال‌های پیشین، گفته شده است: 1. توقیع مرسل نیست؛ چرا که شیخ صدوق در کمال الدین آن را با سند ذکر کرده است. افزون بر آن، شیخ طوسی این حدیث را از ابن بابویه نقل می‌کند و می‌گوید: «اخبرنا جماعة»؛ پس توقیع از یک طریق نیست؛ بلکه از طرقی گوناگون آن را نقل می‌کند. سرانجام آن که، اگر در کتاب احتجاج طبرسی به صورت مرسل ذکر شده است، وی در ابتدای کتاب خود می‌گوید: «سند روایات را نیاورده‌ام یا به سبب شهرت یا مطابقت با عقول یا این‌که مجمع علیه است». 2. توقیع ضعیف نیز نیست؛ چرا که همة راویان آن، ثقه هستند و خبر واحد ثقه است که حجیت آن در اصول ثابت شده است و میتوان به آن اعتماد کرد. از نقل‌های متعدد استفاده می‌شود که به این حدیث، توجه و اعتنا شده است؛ گر چه منظور ما، شهرت اصطلاحی نیست. این تعدد نقل در کتاب‌های بزرگان مذهب از قدما و متأخران و معاصران، بدون اشاره به ضعف و ردّ آن را می‌توان یکی از شواهد ـ نه دلایل ـ اعتبار قرار داد.3. این که گفته شده است: «راوی آن، شیخ طوسی، به توقیع عمل نکرده است»، درست نیست؛ چرا که آنچه شیخ طوسی نقل کرده است، به دوران غیبت صغرا مربوط میشود و توقیع، نفی ادعای دیدن در دوران غیبت کبرا را مورد نظر دارد و مدعی دیدار در این زمان را باید تکذیب کرد.4. این که گفتهاند: «از توقیع اعراض شده است» درست نیست؛ زیرا عالمان بزرگوار ما که پس از شیخ صدوق، به نقل توقیع پرداختهاند، به آن، باور داشته و در سند و دلالت آن، تردیدی نکردهاند.افزون بر آن، این که هنگامی اعراض اصحاب از توقیع اثبات می‌شود که همة ناقلان حدیث یاد شده، ادعای ملاقات را باور داشته باشند و چون چنین چیزی ـ نه به دلالت مطابقی و نه التزامی ـ از کلام آن‌ها قابل برداشت نیست و بلکه در مواردی بر خلاف آن است، نمی‌توان گفت به طور کلی اصحاب از آن اعراض کرده‌اند. علاوه بر آن، اعراض برخی باعث ضعف حدیث نمی‌شود. ممکن است گفته شود منظور توقیع، مشاهدة همراه با ادعای سفارت یا وکالت از جانب حضرت مهدی(ع) و رساندن پیام به آن حضرت و گرفتن پاسخ از ایشان است. این احتمال، خلاف ظاهر عبارت حضرت مهدی(ع) در توقیع شریف است؛ زیرا در آن صورت، امام باید می‌فرمود: ألا فَمنِ ادعی المشاهدة مع السفارة او الوکالة فهو کذّاب؛ در حالی که به صورت مطلق می‌گوید: «هر کس ادعای مشاهده کند، دروغگو است».این جا لازم است به برخی سخنان بزرگان اشاره کنیم که در آن، ضمن پذیرش امکان ملاقات، گفته‌اند در صورت ملاقات، فرد ملاقات‌کننده پرده از راز دیدار خود بر نخواهد داشت و این، همان تکذیب ادعای ملاقات است.1. سیّد مرتضی، بدون آن‌که قاطعانه ملاقات با حضرت را بپذیرد، عدم امکان ملاقات را غیر قطعی دانسته، می‌نویسد: انا غیر قاطعین علی ان امام لایصل الیه احد و لایلقاه بشر فهذا امر غیر معلوم ولاسبیل الی القطع علیه... ؛ ما قطع نداریم دست کسی به امام نمی‌رسد و بشر نمی‌تواند او را ملاقات کند. این، امری غیر معلوم است که راهی بر قطع به آن نیست.وی آن‌گاه با فاصلة چند صفحه، در پاسخ به این پرسش که اگر غیبت حضرت به سبب ترس از دشمنان است، چرا از دوستان پنهان است؟ می‌نویسد: ...انه غیر ممتنع ان‌یکون الامام(ع) یظهر لبعض اولیائه ممن لایخشی من جهته شیئاً من اسباب الخوف، فان هذا مما لایمکن القطع علی ارتفاعه و امتناعه، و انما یعلم کل واحد من شیعته حال نفسه ولا سبیل له الی العلم بحال غیره؛ ... همانا ممتنع نیست که امام برای برخی دوستانش آشکار شود؛ از افرادی که از سوی آن‌ها ترسی وجود ندارد. پس به درستی که این، از اموری است که قطع بر امتناع و ارتفاع آن ممکن نیست. و هر یک از شیعیان حال خودش را می‌داند و راهی نیست برای آگاهی به حال دیگران.دربارة فرمایش سیّد مرتضی نکاتی قابل تأمل است:الف. در بخش نخست گفتار خود فقط استبعاد عدم امکان ملاقات را رد کرده و این، به معنای پذیرش ادعای ملاقات نیست؛ چرا که اگر او ـ دست کم‌ـ ادعای ملاقات را قبول داشت، به طور حتم بر آن تأکید می‌کرد.ب. او در واپسین جمله کلام خویش (راهی نیست برای آگاهی به حال دیگران) به اشاره، ادعای ملاقات را نیز رد کرده است.2. شیخ طوسی نیز منظور از استاد کیست؟ آن مضمون را این‌گونه بیان کرده است: إنا أولاً لانقطع علی استتاره عن جمیع أولیائه؛ بل یجوز أن‌یظهر لأکثرهم و لایعلم کل إنسان إلاّ حال نفسه؛ اولاً ما با جزم و یقین نمی‌دانیم آن حضرت از دیدة همة دوستدارانش نهان و غایب است؛ بلکه امکان دارد برای بیشتر آنان ظاهر شود و هر فرد، فقط از حالات خود خبر دارد.این بیان، دیدن آن حضرت را ممکن می‌داند؛ امّا دربارة ادعای وقوع ملاقات، به نظر می‌رسد، آن را منتفی می‌داند.3. سیّد بن طاووس نیز خطاب به فرزند خود، در این‌باره فرموده است: و اذا کان غیر ظاهر الآن لجمیع شیعته فلایمتنع أن‌یکون جماعة منهم یلقونه و ینتفعون بمقاله و فعاله و یکتمونه... ؛ اگر امام اکنون از جمیع شیعیان غایب است؛ ولی ممتنع نیست گروهی از آنان به ملاقات حضرت مشرف شده، از گفتار و کردار او استفاده کنند و از دیگران بپوشانند....فرمایش سیّد بن طاووس مؤید دیدگاه تکذیب ادعای مشاهد است؛ چه این که پوشاندن تشرّف هنگامی که در مقیاس کلّی باشد، به معنای ردّ تمام ادعاهایی است که در دست است.4. محقق اربلی نیز پس از نقل کلامی از مرحوم طبرسی که گفته است: ما قطع نداریم کسی در دوران غیبت به امام نمی‌رسد»، اظهار شگفتی کرده نوشته است: مرحوم طبرسی چرا چنین گفته است؟ در حالی که باید قطع به این داشته باشد؛ چرا که با فاصله اندکی پیش از این، او توقیع نفی ملاقات را (فمن ادعی المشاهدة...) را ذکر کرده بود.محقق اربلی آن‌گاه دیدگاه خود را در توجیه سخن مرحوم طبرسی، این‌گونه بیان کرده است: حتماً او نظر به این نکته داشته است که افرادی که احیاناً به دیدار نایل می‌شوند، هرگز آن دیدار را افشا نخواهند کرد و افرادی که به چنین ادعایی دست می‌زنند، دروغگویند.4. امکان ملاقات و پذیرش ادعا گروهی از دانشمندان شیعه بر این باورند که در غیبت کبرا، ملاقات‌های فراوانی با آن حضرت صورت گرفته است. این دیدگاه، بین متأخران شهرت بیشتری پیدا کرده است. این گروه بر قبول امکان، وقوع و ادعای ملاقات با حضرت حجّت(ع) در غیبت کبرا به حکایت‌هایی که در این‌باره در دست است، استناد کرده‌اند ایشان بر این باورند که در کتابهای بسیاری، داستانهای گوناگونی نقل شده که سخن از ملاقات با حضرت مهدی(ع) به میان آورده است و هرگز انبوه این ادعاها را نمی‌توان انکار نمود.مهم‌ترین دلیل ایشان، این است که چگونه ممکن است این همه ادعای ملاقات دروغ باشد؟ برخی در پاسخ به این استدلال گفته‌اند: چگونه از مجموع حکایت‌ها می‌توان به یقین رسید؟ در حالی که ملاقات‌ها تک‌تک یقین آور نیست. مجموع تشکیل شده از این تک تک‌ها چگونه یقین آور است؟ و نیز گفته‌اند: کسی نگوید این مجموع، مانند متواتر، یقین خواهد آورد؛ زیرا گفته می‌شود: دربارة تواتر، مفاد همة خبرها یکی است؛ امّا این‌جا چنین نیست. و موارد حکایات، گوناگون است؛ بنابراین قطعی نیز از این حکایات به دست نمی‌آید؛ مگر برای کسی که شگفت‌زدة فراوانی شمار این حکایت‌ها شود و چنین قطعی به قطع قطّاع بیشتر شبیه است. افزون بر آنچه ذکر شد، برخی ملاقات‌ها را به دسته‌هایی تقسیم کرده، آن‌گاه نتیجه گرفته‌اند بخش اندکی از آن‌ها با توقیع، در تعارض است. دسته‌های ملاقات‌های موجود در کتاب‌ها بدین قرار است:1. بسیاری از ملاقات‌ها مربوط به زمان غیبت صغرا است. 2. برخی ملاقات‌ها به بزرگان نسبت داده شده است؛ امّا سند معتبر و محکمی ندارد. 3. در بخشی از آن‌ها، شخص، در عالم رؤیا به محضر آن حضرت مشرف شده است. 4. بسیاری از آنچه در باب ملاقات و تشرف آمده، شنیدن صدای امام بوده است، نه مشاهده آن حضرت. 5. بسیاری از آنچه ادعا شده، فقط حدس است. 6. بسیاری از آنچه ذیل عنوان ملاقات و تشرف ذکر می‌شود، کرامت‌هایی است که از سوی آن حضرت برای فرد صادر شده و هیچ ملاقاتی در آن ذکر نشده است.7. بسیاری از آنچه با عنوان مشاهده در کتاب‌ها گفته شده، از نظر محتوا و متن دارای اشکال و ایرادهای فراوانی است. بارزترین نمونة آن، داستان جزیرة خضرا است.8. برخی از آنچه گفته شده، مشاهده است، مکاشفه بوده و آن هم از محل بحث خارج است.آنچه باقی می‌ماند، شمار اندکی از مشاهده است که مورد توجه بزرگان قرار گرفته است. باید توجه داشت ملاقات حضرت فضیلت بزرگی است؛ امّا آنچه مهم‌تر است، شناخت و معرفت آن بزرگوار و عمل به دستورهایی است که رضایت خداوند و آن حضرت را در پی دارد. فراموش نشود کم نبودند افرادی که همواره در زمان پیامبر و امامان(ع) با آن بزرگواران دیدار می‌کردند؛ اما بهره معرفتی چندانی از آن ملاقات‌ها نمی‌بردند و گاهی هم مورد خشم و غضب ایشان واقع می‌شدند.\nخودآزمایی1. دوره‌های چهارگانة زندگی حضرت مهدی(ع) را در رابطة با ملاقات آن حضرت به اختصار توضیح دهید.2. به سه روایت از روایاتی که امکان دیده شدن حضرت مهدی(ع) را منتفی می‌داند اشاره کرده، آن‌ها را شرح دهید.3. روایتی را که حضرت مهدی(ع) را به حضرت یوسف تشبیه کرده است، توضیح دهید.4. دیدگاهی که در آن، هرگونه ادعای ملاقات مردود دانسته شده است را بیان کرده، نظر خود را دربارة حکایت‌های ملاقات‌ها بیان نمایید.5. به نظر شما، غفلت از مباحث اساسی و پرداختن به برخی خواب‌ها و ملاقات‌ها، چه نتایجی را در پی داشته است؟ ××× منابع برای پژوهش 1. سیّد محمد صدر، تاریخ الغیبة الکبری، اصفهان، مکتبه امیرالمؤمنین(ع)، 1402 ق.2. جمعی از نویسندگان، چشم به راه مهدی(ع)، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1378ش.3. سیّد محمّدکاظم قزوینی، امام مهدی(ع) از ولادت تا ظهور، مترجم: حسین فریدونی، تهران، آفاق، 1379ش.4. نجم‌الدین طبسی، مقالة: سفارت و نیابت خاصه، فصلنامه انتظار، قم، مرکز تخصصی مهدویّت، ش 18، 1385 ش.5. علی اصغر رضوانی، موعود شناسی و پاسخ به شبهات، قم، مسجد جمکران، 1384ش.\n. شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج2، ص509، ح14؛ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص322؛ علامه مجلسی، بحار الانوار، ج51، ص340.. شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج2, ص510، ح42؛ الخرائج و الجرائح، ج3، ص1110.. آیت الله مکارم شیرازی در دیدار با دانش‌پژوهان مرکز تخصصی مهدویّت, فصلنامه انتظار, ش11, ص29ـ30.. آیت الله فاضل لنکرانی در دیدار با دانش‌پژوهان مرکز تخصصی مهدویّت, همان، ش3, ص27.. این نکته در خور دقّت است که نه آنان که ادعای ملاقات در غیبت کبرا را نمی‌پذیرند از اسلام و تشیّع دورند و نه کسانی که به آن عقیده دارند, از ایمان بیشتری برخورداند; چرا که هر یک، ادله‌ای بر ادعای خود ارائه می‌کنند و به روایاتی تمسک می‌جویند.. از آن‌جا که در درس مربوط به چگونگی غیبت، به صورت مفصل روایات مورد نظر را نقل کردیم، این‌جا فقط به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.. نعمانی، الغیبة، ص144.. شیخ کلینی, کافی, ج 1 ص 337، ح 6؛ نعمانی، الغیبة، ص 175 ح 14؛ شیخ طوسی, کتاب الغیبة، ص 161، ح 119؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج2، باب 33، ص346، ح33.. همان، ص339؛ همان.. همان، ج2, ص333, ح1.. همان، ص333؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج2، ص370.. شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج2، ص379.. شیخ کلینی, کافی, ج1، ص328؛ شیخ طوسی, کتاب الغیبة، ص202؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج2، ص381.. سیّد بن طاووس، الاقبال، ص298.. ر.ک: نعمانی، الغیبة, ص 160.. سیّد مرتضی, تنزیه الانبیاء, ص238.. شیخ طوسی, کتاب الغیبة, ص99.. سیّد بن طاوس, الطرائف, ص185.. شیخ صدوق, کمال الدین و تمام النعمة، ج1، ص144، باب 5، ح3.. شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص362؛ شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج2، ص520.. شیخ صدوق, کمال الدین و تمام النعمة, ج2, ص516, ح44؛ شیخ طوسی, کتاب الغیبة, ص395؛ راوندی، قطب الدین, الخرائج و الجرائح, ج2, ص1128؛ طبرسی, احتجاج, ج2, ص478؛ اربلی، علی بن عیسی, کشف الغمة فی معرفة الائمة, ج2, ص538؛ نیلی نجفی، علی بن عبد الکریم, منتخب الانوار المضیئة, ص130, و... این کثرت نقل، خود شاهدی بر اعتماد نقل‌کنندگان بر مضمون روایت است.. همان.. محدث نوری، نجمالثاقب، ص 484.. ر.ک: مقاله: سفارت و نیابت خاصه, نجم الدین طبسی, فصلنامه انتظار, ج18, ص142.. سیّد مرتضی, تنزیه الانبیاء, ص235.. همان، ص238.. شیخ طوسی, کتاب الغیبة, ص99.. سیّد بن طاوس, الطرائف, ص185.. اربلی، علی بن عیسی, کشف الغمة فی معرفة الائمة, ج2, ص538.\nتعداد بازديد اين صفحه: 16146


دانلود کتاب صوتی تو همانی که می اندیشی – جیمز آلن |\nصوتی / کتاب های امید بخش\nدانلود کتاب صوتی تو همانی که می اندیشی – جیمز آلن\nنوشته‌ی مدیر · نوامبر 8, 2015\nجیمز آلن، ناشر کتاب تو همانی که می اندیشی، آن را اثری سرشار از مفهوم راستین، اقتدار و سحر و جادو می خواند. تو همانی که می اندیشی نزدیک صد سال تمام کتابی پرفروش بوده است. تو همانی که می اندیشی با استواری هر چه تمام تر به اثبات رسانده است که با وجود جثۀ کوچکش در زمینۀ تحول خویشتن یا خودیاری، ابزاری نیرومند بوده است. شاید به این دلیل که همواره می توان حقیقت را به زبانی ساده گفت، اما چون حقیقت بر زبان آید تأثیرش شگفت و شگرف و ژرف خواهد بود. اندیشه و قصد مادامی که اندیشه به قصد نپیوسته باشد، هیچ توفیق هوشمندانه ای به دست نمی آید. اکثریت مردم اجازه می دهند که پیوسته اندیشه بر اقیانوس زندگی شناور باشد. بی هدفی شرارت است، و آن کس که خواهان فاجعه و نابودی نیست، نباید بی مقصد پیش براند. آنان که در زندگی شان قصدی کانونی ندارند، دستخوش نگرانی ها و ترس ها و مشکلات و ترحم به حال خود می شوند، که جمیعاً نشانه های سستی است – که قطعاً مانند گناهان سنجیده و برنامه ریزی شده – (اگرچه در مسیری متفاوت) به شکست و ناکامی وپ بدبختی و فقدان می انجامد، زیرا سستی نمی تواند در کائناتی محاط در قدرت بقا یابد.\nآدمی باید قصدی مشروع را در دلش محفوظ نگاه دارد، و عزم به انجام دادنش کند. باید این قصد را نقطۀ کانونی اندیشه هایش سازد. این قصد می تواند سیمای آرمانی معنوی یا هدفی دنیوی – بسته به طبیعت انسان در لحظۀموجود – به خود بگیرد. هر چه که هست، آدمی باید پیوسته نیروهای اندیشه اش را بر هدفی که برگزیده است متمرکز کند. باید این قصد را وظیفۀ متعالی خود، و خویشتن را وقف حصول آن کند، و نگذارد اندیشه هایش در خیالات و آرزوها و رؤیاهای جانبی و پراکنده پرسه بزند. این است آن شاهراهی که به خویشتن داری و تمرکز راستین می انجامد. حتی اگر بارها و بارها در به انجام رساندن قصدش شکست بخورد (و مادامی که بر سستی اش غلبه نکرده است باید نیز چنین باشد)، نیروی منش حاصل معیار کامیابی راستین او خواهد بود، و نقطۀ آغازی تازه برای اقتدار و پیروزی آتی او. آنان که برای ادراک قصدی عظیم آماده نیستند، باید اندیشه ها را بر انجام دادن بی نقص وظیفه شان – هر اندازه نیز که ناچیز بنماید – متمرکز سازند. تنها به این شیوه اندیشه ها می توانند جمع و متمرکز شوند، و عزم و نیرو پرورش یابد. با این کار، هیچ چیز نیست که به سرانجام نرسد. در ادامه می توانید توضیحات تکمیلی و لینک های دانلود را مشاهده کنید.\nدانلود (حجم: ۱۳٫۳MB)\nبرچسب‌ها: تو همانی که می اندیشی\nدانلود کتاب در جستجوی معنا\nنوشته‌ی پسین زندگی رسم خوشایندی است\nنوشته‌ی پیشین تشکیل نخستین شورای عالی فناوری سلول های بنیادی استان فارس در دانشگاه علوم پزشکی شیراز


جنگ گل هاي برزيلي براي کفش طلا\nتاریخ انتشار: ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۶:۱۶\nنصف جهان: استنلي کي روش با گلزني برابر ماشين سازي و توقف روند گلزني هاي عليپور حالا شانس زيادي براي کسب عنوان بهترين گلزن فصل دارد.\nاستنلي کي روش در نيم فصل اول و به دليل کارت زردي که در ديدار برابر ماشين سازي دريافت کرد، مصاف با پديده را از دست داد؛ ديداري که با درخشش مهرداد محمدي و شوت سرکش او از پشت محوطه جريمه با يک گل در ورزشگاه نقش جهان به سود طلايي پوشان خاتمه يافت.\nچند ماه پس از آن مسابقه که سپاهان صدرنشيني را از پديده گرفت، بار ديگر اين دو تيم به هم رسيده اند ولي اينبار کي روش در ترکيب اصلي حضور دارد و انگيزه هاي زيادي براي گلزني.\nمهاجم 195 سانتي متري سپاهان در ديدار برابر ماشين سازي مانند ديدار مقابل سايپا بار ديگر يکي از بازيکنان شاخص تيم بود که روي هر دو گل تاثير داشت و گل اول را خودش به ثمر رساند تا 15 گله شود.\nشيمبا ديگر مدعي کسب عنوان آقاي گلي ليگ است که در آخرين ديدار فولادخوزستان مانند هموطنش گلزني کرد تا او هم مانند عليپور 13 گله شود؛ اما خيلي واضح به نظر مي رسد که همين حالا هم کي روش 90 درصد راه آقاي گلي ليگ هجدهم را طي کرده.\nشاگردان افشين قطبي در دو بازي باقي مانده خود بايد به مصاف ذوب آهن و تراکتورسازي بروند و پرسپوليس با ماشين سازي و پارس جنوبي جم بازي خواهد کرد. سپاهان هم طي هفته هاي 29 و 30 با پديده و استقلال خوزستان مصاف مي دهد؛ پس علي عليپور و شيمبا کار بسيار سختي براي رسيدن به ترميناتور برزيلي ليگ دارند و بعيد به نظر مي رسد استوکس ايرلندي هم که با 11 گل در تعقيب اين سه بازيکن است، شانسي براي رسيدن به سه مدعي ديگر کسب عنوان آقاي گلي داشته باشد. مگر شاهد اتفاقات عجيبي در دو هفته پاياني باشيم.\nبرچسب ها: استنلي کي روش ، سپاهان ، گلزنی ، آقای گلی


فوت‌وفن آماده شدن برای سخنرانی؛ از انتخاب موضوع تا ارائه سخنرانی - چطور\nاگر فکر می‌کنید آماده شدن برای سخنرانی سخت‌ترین کار دنیاست و حتی نمی‌دانید اصلا از کجا باید شروع کنید، راه را درست آمده‌اید. همراه ما باشید، می‌خواهیم صفر تا صد آمادگی برای سخنرانی را برای‌تان بگوییم.\n۲. تحلیل چه کسی، چرا و کجا\n۳. تحقیق درباره‌ی موضوع: جمع‌آوری مطالب و شواهد\n۴. پرورش قضیه\n۵. پشتیبانی از ایده‌ها\n۶. سازمان‌دهی و خلاصه‌نویسی رئوس اصلی سخنرانی\n۷. جمله‌بندی سخنرانی\n۸. آماده‌شدن برای ارائه\n۹. اجرای سخنرانی\nهنگام انتخاب موضوع سخنرانی‌تان، طوفان فکری انجام دهید تا ایده‌های زیادی تولید کنید و آنها را غربال کنید تا به موضوع واحدی برسید.\nوقتی شروع به آماده‌شدن برای انواع سخنرانی می‌کنید، مهم است که دقیقا بدانید قرار است درباره‌ی چه چیزی صحبت کنید. شاید استاد یا برگزارکننده‌ای، موضوع مشخصی به شما داده باشد یا شاید صرفا دعوت شده باشید تا در رویدادی سخنرانی کنید که موضوع به انتخاب خودتان است. دانستن اینکه چطور به‌دقت موضوع‌تان را انتخاب کنید، نخستین گام مهم در آماده شدن برای یک سخنرانی موفقیت آمیز است.\nکار خود را با فکرکردن درباره‌ی محل سخنرانی آغاز کنید. کجا سخن خواهید گفت؟ برای چه کسی سخنرانی می‌کنید؟ پس بررسی کنید که درباره‌ی موضوع چه می‌دانید و به موضوعات و حوزه‌هایی توجه کنید که نمی‌دانید. مفید است که درباره‌ی موضوعی صحبت کنید که از پیش با آن آشنا هستید؛ اما گاهی ممکن است در موقعیت‌هایی قرار بگیرید که هیچ‌گونه اطلاعاتی درباره‌ی موضوع مورد نظر ندارید.\nدر هر صورت، طوفان فکری برای پرداختن موضوع‌تان بسیار سودمند است.\nیکی از بهترین راه‌ها برای کمک به شکل‌دادن موضوع‌تان، طوفان فکری است. می‌توانید طوفان فکری را به‌تنهایی انجام دهید یا حتی شاید بخواهید از چند دوست، همکار یا همکلاسی کمک بگیرید تا ایده‌ها در محیطی گروهی مطرح شوند. با چند روش گوناگون می‌توانید این کار را عملی کنید.\nکار خود را با ایده‌ی موضوعی گسترده‌ای آغاز کنید. چه واژه‌ها، موضوعات یا مسائل دیگری با آن موضوع اولیه در ارتباط هستند؟ حالا چه واژگان، موضوعات یا مسائل دیگری به واژگان بعدی ربط دارند؟ این زنجیره‌ی تداعی واژگانی را ادامه دهید تا طیفی گسترده از ایده‌ها خلق کنید.\nدسته‌بندی که به نقشه ذهنی نیز معروف است، تداعی واژگانی را به شکلی بصری برای‌تان میسر می‌کند. ایده‌ی اصلی خود را بنویسید؛ دایره‌ای به دورش بکشید و به آن مانند مرکز یک چرخ فکر کنید. حالا، ایده‌ها، موضوعات و زیردسته‌های مرتبط با ایده‌ی اصلی را دور این مرکز بنویسید و آنها را با خطوطی جداگانه به آن وصل کنید. از هر خط، ایده‌های مرتبط دیگری بکشید. همچنان که دسته‌ی شما رشد می‌کند، می‌توانید خطوط کوچک‌تر را به هم وصل کنید و پیوندهای جدیدی میان موضوع‌ها برقرار کنید.\nاین کار احتمالا ساده‌ترین روش طوفان فکری است. مدت‌زمانی تعیین کنید و شروع کنید به نوشتن هر فکر و ایده‌ای که در رابطه با موضوع مشخص‌تان به ذهن‌تان می‌رسد. شاید برای‌تان راحت‌تر باشد که همه چیز را به جای نوشتن با دست، در رایانه تایپ کنید تا بتوانید افکارتان را سریع‌تر پیش ببرید. با هر روشی که برمی‌گزینید، دست از نوشتن برندارید.\nراه دیگر نوشتن آزادانه، ضبط کردن صدای خودتان در حال صحبت برای مدت‌زمان مشخصی است. نکات کلیدی را بعدا پیاده‌سازی کنید تا بیشتر روی آنها کار کنید. وقتی زمان‌تان تمام شد، برگردید و نکات یا موضوعات مرتبطی را که برای‌تان مناسبند، هایلایت کرده یا دورشان خط بکشید؛ بعدا آنها را اصلاح خواهید کرد.\nاز ایده‌ها به یک موضوع برسید\nوقتی طوفان فکری انجام دادید و ایده‌های زیادی به دست آوردید، زمان آن است که ایده‌های خود را اصلاح کنید و از همه‌ی آنها به یک موضوع برسید. وقتی یادداشت‌های طوفان فکری‌تان را مرور می‌کنید، به دنبال موضوعات، الگوها و تشابهات بگردید. از این نکات بهره بگیرید تا به سمت یک موضوع واحد پیش بروید.\nکمی مطالعه‌ی مقدماتی انجام دهید\nاگرچه قطعا برای موضوع‌تان تحقیق خواهید کرد، شاید بخواهید کمی «کار قبل از تحقیق» انجام دهید؛ که مقداری جست‌وجو پیش از تحقیق واقعی است. مروری اجمالی کنید تا ببینید که دیگران درباره‌ی موضوع‌تان چه گفته یا نوشته‌اند. این کار شاید ایده‌های بیشتری به شما بدهد که چطور موضوع خود را اصلاح کنید و بهبود ببخشید؛ یا به شکلی مناسب‌تر آن را با مخاطب یا محل سخنرانی‌تان تطبیق دهید.\nشناخت و درک مخاطب‌تان یکی از مهم‌ترین بخش‌های پرورش یک سخنرانی اثربخش است.\nوقتی موضوع‌تان را مشخص کردید، نوبت تمرکز بر این است که برای چه کسی سخنرانی خواهید کرد. در کنار شناسایی موضوع، درک مخاطب یکی از مهم‌ترین مواردی است که می‌توانید جهت آماده‌شدن برای سخنرانی انجام دهید.\nویژگی‌های مخاطب‌تان را بشناسید\nبه مخاطب‌تان بیندیشید: ظاهرشان چگونه است؟ ممکن است چه وجوه اشتراکی داشته باشند؟ ممکن است شما چه اشتراکاتی با آنها داشته باشید؟ وقتی به دنبال درک این هستید که هنگام سخنرانی چه کسی در مقابل‌تان می‌نشیند، این موارد مهم هستند.\nجنسیت مخاطب‌تان را در نظر بگیرید: زن، مرد یا ترکیبی از هر دو؟ آیا آنها مسن‌تر یا جوان‌تر از شما هستند؟ آیا آنها را هم‌سنخ خود درنظر می‌گیرید؟ آیا قبلا با آنها دیدار کرده‌اید؟ به تمام ویژگی‌های احتمالی مخاطب مانند جنسیت، سن، ریشه‌ی ملیتی، قومیت، فرهنگ و شغل بیندیشید. اما به یاد داشته باشید: فقط به این دلیل که شاید برای گروهی از مردم صحبت می‌کنید، به معنای این نیست که باید از آن گروه کلیشه بسازید. در واقع، اگر در نهایت از مخاطب‌تان کلیشه بسازید، به احتمال زیاد، به جای علاقه‌مندکردن‌شان، توجه آنها را از دست خواهید داد.\nهمچنین به دانشی که مخاطب‌تان با خود به ارائه‌ی شما می‌آورد، بیندیشید. این دانش شاید خیلی کامل باشد یا برعکس، آنها کمترین اطلاعاتی درباره‌ی موضوع‌تان نداشته باشند. هرچه سخنرانی‌تان را بیشتر برای مخاطب‌تان شکل دهید، سخنرانی مؤثرتر و متقاعدکننده‌تر خواهد بود.\nباید بدانید که در هر موقعیتی، شما با جهان‌بینی منحصربه‌فرد خود و مجموعه‌ای از تعصب‌ها رفتار می‌کنید. به‌ویژه هنگام سخنرانی‌تان باید از این جهان‌بینی و تعصب‌ها آگاه باشید؛ چون ممکن است روی افرادی با فرهنگ‌ها، سنین و جنسیت‌های مختلف اثری منفی بگذارد.\nهمین موضوع برای به‌کارگیری حرکات یا رفتارها صادق است. برخی از ژست‌های روزمره شاید برای فرهنگ‌های دیگر واقعا توهین‌آمیز باشند. برای نمونه، در تمام شهربازی‌های دیزنی، کارکنان وقتی گردشگران و بازدیدکنندگان را برای مسیریابی راهنمایی می‌کنند، همیشه به‌جای یک انگشت با دو انگشت، راه را نشان می‌دهند؛ چون اشاره با یک انگشت در برخی فرهنگ‌ها به‌شدت بی‌ادبانه تلقی می‌شود.\nبرخی از اصطلاحات و بیان‌هایی که شاید طبیعی به نظر برسند و برای شما منطقی باشند، شاید برای افرادی با فرهنگ یا زبانی متفاوت کاملا گیج‌کننده باشند. بکوشید گامی به عقب بردارید و دیدگاه نژادپرستانه‌ای را که ممکن است با خود برای مخاطب‌تان بیاورید، در نظر بگیرید و به شیوه‌های کاهش یا تعدیل آن دسته از دیدگاه‌ها فکر کنید تا مخاطب با شما احساس بیگانگی نکند.\nبرای اثبات کامل هرچه در سخنرانی‌تان ادعا می‌کنید، باید در مورد آن ادعاها کاملا تحقیق کنید و شواهدی پشتیبان برای‌شان فراهم کنید.\nحالا که موضوع‌تان را می‌دانید و به اینکه چه کسی مخاطب‌تان خواهد بود اندیشیده‌اید، باید آستین بالا بزنید و کار واقعی آماده‌کردن سخنرانی‌تان را آغاز کنید. در ادامه بحث می‌شود که چطور به بهترین شکل تحقیق کنید و مطالب و شواهد پشتیبان جمع‌آوری کنید.\nیافتن منابع معتبر\nاولین تلاش برای بسیاری از افرادی که سخنرانی آماده می‌کنند، بیرون‌رفتن و یافتن هرگونه اطلاعاتی است که می‌توانند و اغلب این اطلاعات را از راه موتورهای جست‌وجوی آنلاین به‌دست می‌آورند. اگرچه این کار، راهی عالی برای «کار قبل از تحقیق» است، باید واقعا به منابعی که اطلاعات‌تان را از آنها جمع می‌کنید، توجه کنید. اگر می‌خواهید هر ادعایی را در سخنرانی‌تان با موفقیت ثابت کنید، باید حتما اطلاعاتی از منابع معتبر داشته باشید.\nچه منبعی «معتبر» است؟\nمعمولا واقعیت‌های سخت و انکارناپذیر در منابع معتبر پیدا می‌شوند. واقعیت: زمین جایی بین ۵۸ تا ۱۰۱ میلیون کیلومتر دورتر از مریخ قرار دارد که این فاصله به موقعیت مداری هر سیاره وابسته است؛ چنین ادعایی به‌راحتی قابل‌مستندسازی است؛ اما اگر ادعایی مطرح کنید که در جایی فراتر از قلمرو موجود قرار گیرد (مثلا، وجود زندگی در جهانِ بیرون از زمین)، باید حتما منابع معتبری داشته باشید که پشتیبان چنین ادعایی باشند.\nبسیاری اوقات، شما باید به منابع علمی سر بزنید. مجلات و نشریات دانشگاهی، بهترین منابع علمی هستند. به علاوه، شما می‌توانید به سراغ متخصصی در حوزه‌ای که تحقیق می‌کنید، بروید. این متخصص منبع اولیه‌ی اطلاعات است و گاهی می‌تواند کمک کند تا شما برای یافتن منابع معتبر دیگر، در مسیر درست قرار بگیرید.\nوقتی شک دارید، دوستانه از کتابدار بپرسید. آنها غالبا می‌توانند شما را به مجموعه‌ی از نشریات آنلاین یا موتورهای جست‌وجوی علمی راهنمایی کنند تا بتوانید منابع معتبر را آسان‌تر پیدا کنید.\nحفظ نظم و ترتیب تحقیق\nوقتی شروع به گردآوری اطلاعات می‌کنید، ضروری است که یادداشت‌های خود را در یک مکان قرار دهید تا دسترسی آسانی به آنها داشته باشید. شاید بخواهید جعبه‌ای درست کنید تا تمام کاغذها و یادداشت‌ها را کنار هم نگه دارید یا دفترچه‌ی یادداشتی چندقسمتی به تحقیق‌تان اختصاص دهید. شاید یادداشت‌ها را روی برگه‌های رنگی بنویسید و آنها را براساس رنگ یا عنوان‌شان دسته‌بندی کنید. اگر یادداشت‌ها را آنلاین نگه می‌دارید، می‌توانید به کمک رایانش ابری تحقیق‌تان را از راه دور ذخیره کنید تا در هر جایی به آن دسترسی داشته باشید. نرم‌افزارهای دیگری هم وجود دارند که فایل‌های یادداشت شما را نگه می‌دارند و روی رایانه‌تان به شکل الکترونیکی منظم ذخیره می‌کنند.\nهمیشه منبع اطلاعات‌تان را ثبت کنید. این موضوع به‌ویژه برای زمانی مهم است که کسی تصمیم می‌گیرد پس از سخنرانی از شما درباره‌ی واقعیت‌ها بپرسد. همچنین این آگاهی به دیگران نشان می‌دهد که شما کارتان را کامل و دقیق انجام داده‌اید. به علاوه، هیچ‌گاه نباید اطلاعاتی را کلمه‌به‌کلمه کپی کرده و ادعا کنید که مال خودتان است. دزدی ادبی فقط به شهرت و اعتبار و اخلاقیات سخنرانی شما لطمه می‌زند و حتی احتمال دارد باعث ناکامی در یک کلاس، ازدست‌دادن شغل یا حتی بدتر از اینها شود.\nهرگاه یادداشت‌ها را مرتب می‌کنید، حتما آنها را به‌گونه‌ای بچینید که به‌سادگی قابل‌استفاده و منظم باشند. هیچ‌گاه نمی‌دانید که چه زمانی شاید به یک منبع دست اول بربخورید!\nهمه‌ی سخنرانی‌ها باید نکته یا بحثی اصلی داشته باشند؛ یک قضیه.\nدر بعضی شرایط، به احتمال زیاد درباره‌ی نکته یا پیامی در سخنرانی‌تان بحث می‌کنید. بحث اصلی سخنرانی شما -نکته‌ی کلیدی‌ای که می‌خواهید مخاطب بفهمد- قضیه‌ی سخنرانی‌تان است.\nدر هر دیدگاهی، چه نوشته‌شده و چه بیان‌شده، بحث اصلی -بیان قضیه- در ابتدا مطرح می‌شود. شما می‌خواهید مخاطب‌تان فورا بفهمد که می‌خواهید چه نکته‌ای بگویید. مهم است که بدانید بیان قضیه فقط به یک مسئله‌ی اصلی اشاره می‌کند؛ شیوه‌هایی که انتخاب می‌کنید تا از قضیه‌تان پشتیبانی کنید، باعث پیچیدگی و عمیق‌شدن سخنرانی‌تان می‌شود.\nرسیدن به قضیه\nوقتی بیان قضیه‌تان را می‌سازید، پرسش‌های زیر را در نظر بگیرید و به آنها پاسخ دهید:\nچه احساسی درباره‌ی موضوع‌تان دارید؟\nمخاطب‌تان عموما چه احساسی نسبت به موضوع‌تان دارد؟\nمی‌خواهید مخاطب چه حس یا باوری نسبت به موضوع‌تان داشته باشد؟\nچه عقاید دیگری در مورد موضوع‌تان گفته یا نوشته شده است؟\nآیا از موضوع‌تان دفاع می‌کنید یا بر ضدش بحث می‌کنید؟\nچه نوع مسائل اجتماعی بر موضوع‌تان اثر می‌گذارد؟\nاثر موضوع شما بر فرد، گروهی مشخص یا جامعه به‌طور کل چیست؟\nبه هنگام پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها، کم‌کم به نمونه‌هایی قانع‌کننده بیندیشید تا بتوانید از قضیه‌تان پشتیبانی کنید.\nبازی‌کردن نقش وکیل مدافع شیطان\nصرف‌نظر از اینکه چطور می‌خواهید درباره‌ی نکته‌تان بحث کنید، مهم است که گامی به عقب بردارید و نقش وکیل‌مدافع شیطان را بازی کنید؛ یعنی به بحث‌تان از دیدگاهی مخالف نگاه کنید. در این حالت، با درنظرگرفتن تمام جنبه‌های بحث‌تان، در برابر هر امکان و مخالفتی با سخنان‌تان آماده هستید و بحثی قاطع‌تر خواهید داشت.\nبا استفاده از راه‌های گوناگون، از ایده‌ها و ادعاهای مطرح‌شده در بیان قضیه‌تان پشتیبانی کنید تا سخنرانی‌تان عمیق‌تر و پویاتر شود.\nوقتی موقعیت خود را در بیان قضیه‌تان مشخص کردید، با ایده‌ها و مثال‌های پشتیبانِ متنوع از آن حمایت کنید. برای این کار، چند راه وجود دارد که علاوه بر پشتیبانی از ادعاهای خود، می‌توانید تنوع و جذابیت را به داستان کلی سخنرانی‌تان اضافه کنید.\nاستفاده از شرح و تفسیر راهی عالی است تا همه‌ی مخاطبان‌تان را در یک نقطه جمع کنید. وقتی از رویکردی تفسیری بهره می‌گیرید، بکوشید تمام اطلاعات پیشینی را که مخاطب باید برای فهم نکته‌تان بداند، به‌دقت عرضه کنید.\nتوسل به مشابهت‌ها\nوقتی متوجه شباهت‌هایی میان مخاطبان، مخاطب و موضوع‌تان و خودتان و مخاطب‌تان می‌شوید، به آن شباهت‌ها متوسل شوید تا نه تنها نسبتی ایجاد کنید، بلکه آنها را نسبت به قضیه و ادعاهای‌تان متقاعد کنید. اگر مخاطب‌تان احساس کند که وجه اشتراکی با شما و موضوع‌تان دارد، محتمل‌تر است که به شما اعتماد کرده و سخنان‌تان را باور کند.\nمخاطب شما شاید از قبل احساس خاصی نسبت به موضوع‌تان داشته باشد. بسته به اینکه درباره‌ی چه چیز بحث می‌کنید، باید پیش بروید و به توافقی برسید. فقط مراقب باشید: قرار نیست مخاطب خود را با «موعظه برای جمع» خسته کنید و حوصله‌اش را سر ببرید.\nیکی از بهترین راه‌ها برای پشتیبانی از ادعاها -گذشته از حقایق و داده‌های خشک- بازگوکردن یک داستان شخصی یا حکایت است. این کار به مخاطب‌تان نشان می‌دهد که شما واقعا با موضوع‌تان ارتباط برقرار کرده‌اید و در نتیجه، شما را باورپذیر و جذاب می‌کند. بیان حکایات فرصتی عالی است تا فضا را عوض کنید و مقداری مزاح مناسب به سخنرانی‌تان بیفزایید.\nموضوع‌تان را به شکلی جدید مطرح کنید\nشاید موضوع یا قضیه‌ای مخصوصا پیچیده داشته باشید. در این مورد، مفید است که آن را به بخش‌های ساده‌تری تقسیم کنید. با تقسیم اطلاعات به بخش‌های کوچک، مخاطب هم راحت‌تر مسیر فکری یا منطق شما را دنبال می‌کند.\nسخنرانی‌تان –قضیه‌تان، نکات اضافی و شواهد پشتیبان– را به شیوه‌ای بچینید که برای مخاطب‌تان منطقی و قابل‌درک باشد.\nحالا که در مورد موضوع‌تان تصمیم گرفته‌اید؛ مخاطب‌تان را تحلیل کرده‌اید؛ به سراغ قضیه‌تان رفته‌اید و تعیین کرده‌اید که چطور از ادعاهای خود پشتیبانی خواهید کرد، باید یادداشت‌ها و تحقیق خود را به شکل یک سخنرانی منسجم دربیاورید.\nشما تمام یادداشت‌های‌تان را در یک مکان جمع کرده و در دسترس نگه داشته‌اید؛ درست است؟ اگر همه‌ی یادداشت‌های پژوهشی و افکارتان را در برگه‌های چسبی بنویسید، بسیارمفید است؛ چون می‌توانید آنها را جلوی خودتان بگذارید و شروع به سازمان‌دهی نکات اصلی و فرعی با بیشترین منطق کنید.\nچه راه‌هایی برای ایجاد نظم منطقی وجود دارد؟\nخط زمانی بسازید\nبسته به موضوع و نکته‌ای که می‌خواهید بگویید، شاید منطقی باشد که تحقیق و نکته‌های‌تان را با ترتیب زمانی بچینید. اگر درباره‌ی ظهور و سقوط امپراطوری روم سخنرانی می‌کنید، منطقی است که ابتدا با ظهورش آغاز کنید و با سقوطش سخن را به پایان برسانید. خلاصه‌کردن سخنرانی‌تان به شکل مجموعه‌ای از رویدادها یا نکته‌هایی به ترتیب وقوع زمانی به مخاطب‌تان اجازه می‌دهد تا برای فهم راحت‌تر موضوع مورد بحث، با این خط زمانی پیش برود.\nقضیه به‌عنوان مجموعه‌ای از بخش‌ها\nبه قضیه‌تان مانند یک ماشین بیندیشید. هر ادعا یک چرخ‌دنده است؛ هر مثال یا شاهد پشتیبان همچون اهرمی در ماشین است و همگی این اجزا با هم کار می‌کنند تا به نتیجه‌ای متقاعدکننده برسند. گاهی مفید است که قضیه‌تان را به بخش‌هایی کوچک‌تر تقسیم کنید تا اطلاعات برای مخاطب، راحت‌تر قابل‌درک باشد.\nگسترده و مشخص\nبا درنظرگرفتن قضیه‌تان به‌عنوان ماشین، شاید کل ایده‌ی گسترده‌تان را ارائه دهید و سپس، آن را به گام‌های کوچک‌تر و منطقی تقسیم کنید تا به ایده‌ی بزرگ برسید. برعکس، می‌توانید با ایده‌های کوچک‌تر آغاز کنید و سپس، به ایده‌ی بزرگ‌تر و وسیع‌تر برسید. وقتی بحث‌های‌تان را از ایده‌های کوچک‌تر شکل می‌دهید، محتمل‌تر است که نکته‌تان را با پایانی گسترده و جامع به مخاطب منتقل کنید. از سوی دیگر، می‌توانید پیچیدگی ایده‌ای گسترده را با تقسیم آن به تکه‌های کوچک‌تر و منطقی کم کنید.\nنمونه‌ای از چکیده\nدر اینجا نمونه‌ای خلاصه از مسائل فمنیستی در نمایشنامه‌ی هملت ویلیام شکسپیر آمده است:\n۱. مقدمه و قضیه: توصیف کوتاهی از مسائل که هنگام خواندن «هملت» مطرح می‌شوند.\n۲. مسائل فمنیستیِ مشخص‌شده هنگام خواندن «هملت».\n۱.۲ چه دانشمندانی مسئله‌ی فمنیسیم را در «هملت» کشف کرده‌اند.\n۲.۲ کدام‌یک از این کشف‌ها بدیهی‌تر است.\n۳.۲ ایده‌های فمنیستی که خودم کشف کردم.\n۳. چطور کشف ایده‌های فمنیستی در «هملت» باعث شد که بهتر بفهمم شکسپیر چه نظری درباره‌ی نقش زنان در جامعه داشته است.\nیک سخنرانی خوب فقط با یک بار تلاش نوشته نمی‌شود؛ چند نمونه بنویسید؛ بعد مرور کنید و پیش از اینکه متن نهایی را انتخاب کنید، آن را ویرایش کنید.\nهنر سخنوری به فصاحت سخنران بستگی دارد. اگرچه تحقیق درباره‌ی موضوع و خلاصه‌کردن سخنرانی‌تان شاید زمان‌برترین بخش آماده‌سازی به نظر برسد، در واقع نوشتن متن سخنرانی می‌تواند بیشترین زمان را ببرد.\nنگارش نخستین پیش‌نویس\nوقتی شروع به نوشتن سخنرانی‌تان می‌کنید، فرض نکنید که همین حالا نسخه‌ی نهایی را خواهید نوشت. پیش‌نویس صرفا نخستین گذر از آن چیزی است که قصد دارید بگویید. از خلاصه‌ی سخنرانی‌تان به‌عنوان راهنما کمک بگیرید؛ به یادداشت‌های پژوهشی سازمان‌یافته‌تان مراجعه کنید (که در یک جا جمع کرده‌اید و برای چنین موقعیتی به‌سادگی قابل‌استفاده هستند) تا متن سخنرانی‌تان کم‌کم شکل بگیرد.\nبهره‌گیری از رویکرد ترتیبی برای نوشتن سخنرانی مفید است. موضوع و قضیه‌تان را در چکیده، مقدمه یا یک بخش معرفی کنید. این چکیده خلاصه‌ای از آنچه که قرار است در موردش صحبت کنید، به شما می‌دهد. سپس، بدنه را بنویسید؛ ادعاهایی برای پشتیبانی و بحث درباره‌ی قضیه‌تان مطرح خواهید کرد. در نهایت، نتیجه‌گیری را بنویسید و تلاش کنید همه‌چیز را در پایانی به‌یادماندنی کنار هم قرار دهید.\nشاید وقتی شروع به نوشتن سخنرانی می‌کنید، متوجه شوید که از موضوع منحرف شده‌اید. بعدا زمان خواهید داشت که برگردید و این نکات را اصلاح کنید؛ الان فقط بر ادامه‌دادن نوشتن تمرکز کنید.\nحالا که پیش‌نویس اولیه را نوشته‌اید، آن را بخوانید و جمله‌بندی‌های‌تان را بهتر کنید.\nپیش‌نویس اولیه را از ابتدا تا انتها بخوانید. دنبال اشتباهات تایپی و غلط‌های دستور زبانی بگردید. همچنین به جمله‌بندی‌ها یا بخش‌های عجیب و غریب و نامأنوس سخنرانی توجه کنید. هر بخش را بلند بخوانید: آیا معنادار و منطقی به نظر می‌رسد؟ اگر این‌طور است، به جمله‌بندی‌ها بپردازید.\nبه واژه‌هایی که به‌کار می‌برید، دقت کنید: آیا مناسب هستند؟ آیا ممکن است از زبانی استفاده کنید که شاید برای همه‌ی مخاطبان قابل‌فهم نباشد یا بیش از حد ابتدایی باشد؟ به لحن، سبک صحبت و پرگویی نیز دقت کنید. همچنین ساختار بحث‌تان را مرور کنید: آیا سخنرانی‌تان واقعا منطقی و معنادار است؟\nخوب است که پیش‌نویس اولیه را به فرد دیگری بدهید تا مرور و ویرایش کند؛ چون باعث می‌شود فردی با ذهنی باز و تازه به مطلب‌تان نگاه کند.\nوقتی ویرایش‌ها انجام شد، آن پیشنهادها و تغییرات را در پیش‌نویس‌تان اِعمال کنید. وقتی شروع به بازبینی می‌کنید، شاید متوجه شوید که نیاز به تغییرات بیشتری وجود دارد و حتی چند پیش‌نویس بنویسید. فرایند ویرایش و بازبینی، چرخه‌ای از پیش‌نویس‌های جدیدتر است. در نهایت، بازبینی‌ها تمام می‌شود و شما به نسخه‌ی نهایی‌تان می‌رسید.\nرفع بن‌بست نگارش\nآیا تا به حال در مقابل رایانه نشسته‌اید و صفحه‌ای سفید جلوی‌تان باز بوده، نشانگر به شما چشمک می‌زده… و هیچ واژه‌ای به ذهن‌تان نرسیده است؟ دستپاچه نشوید! این لحظه‌ای دلخراش برای هر نویسنده‌ای است؛ اما نهراسید: بن‌بست نگارش کاملا طبیعی است و راه‌هایی برای غلبه بر آن وجود دارد.\nبعضی‌ها بن‌بست نگارش را با وادارکردن خودشان به نوشتن هر چیزی و تا وقتی که فقط به نوشتن ادامه دهند، کنار می‌زنند. می‌توانید زمانی مشخص کنید و تا زمانی که این مدت سپری شود، بی‌وقفه به نوشتن ادامه دهید. جای امیدواری است که این کار به اندازه‌ی کافی شما را تحریک کند که در جریان نویسندگی‌تان روان شوید.\nاگر نه، برای مدتی از سخنرانی‌تان فاصله بگیرید. گاهی خوب است که ذهن‌تان را از موضوعی که تماما درگیرش هستید، خالی کنید تا به چشم‌اندازی تازه دست یابید.\nوقتی در شک و تردید هستید، دو ذهن بهتر از یکی است. به دوست، همکار یا همکلاسی‌تان زنگ بزنید و ایده‌های‌تان را به آنها بگویید. شاید با ارائه‌ی دیدگاهی بیرونی و الهام‌بخش، به شما کمک کنند تا بالاخره دست‌تان را روی صفحه‌کلید تکان دهید.\nکار نیکوکردن از پرکردن است!\nشما سخنرانی‌تان را نوشته‌اید: تبریک! حالا باید فکر کنید که چطور می‌خواهید برنامه ریزی کنید تا سخنرانی‌تان را ارائه دهید و بر طبق آن آماده شوید. ابتدا، تصمیم بگیرید که چطور می‌خواهید ارائه دهید: آیا از روی متن‌تان که به‌تازگی نوشته‌اید، کلمه‌به‌کلمه می‌خوانید؟ یا آن را حفظ می‌کنید؟ یا شاید فقط از روی خلاصه یا یادداشت‌های‌تان بخوانید؟\nخواندن کلمه‌به‌کلمه از روی متن\nبرای نخستین سخنرانی، شاید بهتر باشد که آن را کامل تایپ کنید و تمام و کمال و کلمه‌به‌کلمه در مقابل مخاطب از روی آن بخوانید. وقتی جمله‌بندی کامل را در جلوی خود داشته باشید، شاید بیشتر احساس اعتماد به نفس کنید.\nخواندن کلمه‌به‌کلمه از روی متن، نقاط ضعف خود را به همراه دارد: ممکن است در برقراری ارتباط چشمی با مخاطب‌تان محدود شوید. در نتیجه، احتمال دارد که ارتباط مخاطب با سخنان شما و خودتان به عنوان سخنران، سریع‌تر قطع شود. به علاوه، سخنرانی‌هایی که صرفا خواندن مستقیم از روی متن هستند، اغلب سنگین و خشک به نظر می‌رسند و در نتیجه، موجب سررفتن حوصله‌ی مخاطب و حواس پرتی سریع‌اش می‌شوند.\nمی‌توانید به همان شکلی که سطرها یا مونولوگ‌هایی از یک تئاتر را حفظ می‌کنید، سخنرانی‌تان را به‌خاطر بسپارید. وقتی خودتان را از خواندن از روی یک کاغذ یا دسته‌ای کاغذ خلاص می‌کنید، خشکی و کسالتی را که همراه با خواندن از روی متن ایجاد می‌شود، از بین می‌برید. در نتیجه، دست‌تان آزادتر است و می‌توانید موقعیت بدنی بهتری برای اجرای سخنرانی‌تان داشته باشید و در نتیجه ارتباط بهتری با مخاطب برقرار کنید.\nبا این حال، یکی از بزرگ‌ترین اشکالات حفظ کردن سخنرانی می‌تواند ترس ناگهانی از صحنه باشد که شاید کاملا زبان‌تان بند بیاید یا نتوانید سخنرانی‌تان را به یاد بیاورید. هیچ ایرادی ندارد که وقتی می‌خواهید سخنرانی‌تان را از حفظ کنید، نسخه‌ای از آن را در دست داشته باشید.\nسخنرانی فی‌البداهه از روی یادداشت‌ها\nاین کار حد وسط خواندنِ صرف از روی نوشته یا حفظ‌کردن کل سخنرانی است. با آماده‌کردن خلاصه یا چند کارت یادداشت با نکته‌های کلیدی‌ای که قرار است درباره‌شان صحبت کنید، هم آزادی برای تحرک بدن‌تان دارید و هم یادداشت‌هایی برای یادآوری در دست‌تان است. سخن‌گفتن از روی یادداشت‌ها گاهی باعث می‌شود دست‌های‌تان درگیر نگه‌داشتن یادداشت‌ها شوند و ارتباط چشمیِ گاه‌به‌گاه‌تان با مخاطب کم می‌شود. با این حال، این توازن ارزشمند است؛ چون به شما اجازه می‌دهد که در صحنه تحرک داشته باشید و نیز خلاصه‌ای از سخنرانی‌تان را در دست بگیرید.\nکنارآمدن با اضطراب\nکاملا طبیعی است که به‌خاطر اجرای سخنرانی برای نخستین بار در مقابل گروهی بزرگ مضطرب باشید. حتی رهبران جهانی نیز پیش از سخنرانی در صحنه‌ای که مورد نظاره‌ی جهانیان است، دلشوره دارند. برای مبارزه با ترس‌های‌تان، فقط به یاد داشته باشید: اگر اشتباهی در سخنرانی‌تان داشته باشید، نخواهید مُرد؛ پس چرا مضطرب باشید؟\nهمچنین می‌توانید با صرف زمان برای تمرین منظم، ترس‌های‌تان را کم کنید. با صدای بلند از روی متن سخنرانی‌تان بخوانید تا کم‌کم عبارات و جملات در ذهن‌تان ماندگار شوند. حتی می‌توانید در مقابل دوستانِ مورد اعتماد یا همکاران‌تان از روی سخنرانی‌تان بخوانید. با تمرین در برابر گروهی کوچک‌تر، می‌توانید از اضطراب برای ارائه در مقابل گروهی بزرگ‌تر کم کنید. افزون بر این، حضور دوستان‌تان در نقش مخاطب آزمایشی، فرصتی فراهم می‌کند تا بازخوردهای ارزشمندی دریافت کنید و بفهمید که در کجا قوت دارید و کجا را باید بهبود دهید.\nاگر مطمئن نیستید که هنگام سخنرانی چطور به نظر می‌رسید، در مقابل آینه تمرین کنید. حتی بهتر از آن، از خودتان فیلم بگیرید و بعد آن را چند بار برای خودتان پخش کنید. تماشای سخنرانی خودتان راهی عالی است که باعث کاهش اضطراب و از بین رفتن تنش می‌شود؛ و در عین حال، شما را متوجه حرکات صورت یا زبان بدن نامناسب می‌کند که شاید واقعا به سخنرانی‌تان لطمه بزند.\nجزئیاتی مانند اینکه چطور لباس می‌پوشید، چطور حرف می‌زنید و چه زبان بدنی به‌کار می‌برید، به اندازه‌ی آنچه می‌گویید اهمیت دارند.\nروز بزرگ از راه رسیده است: زمان آن است که سخنرانی‌تان را ارائه دهید! در کنار آرام‌ماندن و واضح سخن‌گفتن و با صدایی به اندازه‌ی کافی بلند و رسا، چند نکته‌ی مهم دیگر هم باید هنگام ارائه در نظر بگیرید.\nلباسی بپوشید که تحت تأثیر قرار دهید\nنحوه‌ای که به نظر می‌رسید، تقریبا به اندازه‌ی جمله‌هایی که از دهان‌تان خارج می‌شوند، مهم است. ضروری است که از نوع پوشش مناسب برای رویدادی که در آن صحبت می‌کنید، آگاه باشید. اگر در عروسی دوست صمیمی‌تان، ساقدوش هستید، احتمالا کت‌وشلوار به تن خواهید کرد.\nدر محیط کاری، مردها باید پیراهنی بپوشند که دکمه‌ی روی یقه داشته باشد؛ به همراه شلوار پارچه‌ای و کفش؛ که بستگی به میزان رسمی‌بودن محیط کار دارد و شاید نیاز به جلیقه‌ی کت هم باشد. زنان هم باید لباسی سنگین بپوشند. کفش‌ها می‌تواند پاشنه‌بلند یا تخت باشد و ظاهرش باید با محیط تناسب داشته باشد.\nهمچنین هم برای زنان و هم مردان مفید است که از مدت‌زمان سخنرانی خود آگاه باشند؛ در این صورت، اگر شما بدانید که در طول سخنرانی‌تان می‌ایستید، کفشی مناسب با این موقعیت انتخاب می‌کنید.\nچنان‌که ظاهر شما به اهمیت آنچه می‌گویید است، اینکه چطور می‌ایستید نیز به همان اندازه اهمیت دارد. انسان‌ها نشانه‌های دقیقی بر حسب حرکت از طریق ارتباطات غیرکلامی در زبان بدن دریافت می‌کنند. هنگام انجام سخنرانی، باید با اعتمادبه‌نفس باشید و حالتی باز و پذیرا داشته باشید تا اعتمادبه‌نفس‌تان را به مخاطب منتقل کنید. ایستادن با قوز یا دست‌به‌سینه بودن، بدن شما را نسبت به مخاطب می‌بندد و ارتباط‌شان را با شما قطع می‌کند.\nهمچنین بکوشید با مخاطب ارتباط چشمی برقرار کنید. گاهی این کار باعث اضطراب سخنران می‌شود؛ اما تکنیکی مهم است تا واقعا با مخاطب ارتباط برقرار کنید. اگر فکر برقراری ارتباط چشمی مستقیم نگران‌تان می‌کند، همیشه می‌توانید نگاه‌تان را به کل اتاق بیندازید و به بالای سر مخاطبان‌تان نگاه کنید؛ این کار هم همان اثر را خواهد داشت.\nدر نهایت، اگر می‌توانید روی صحنه حرکت کنید. این کار توجه بصری مخاطب‌تان را جلب می‌کند و نیز به شما کمک می‌کند تا اگر اضطراب دارید، آن را کم کنید. شاید پشت یک تریبون بایستید، که در این صورت بخش زیادی از حرکت شما فقط به دست‌ها و نگاه به پیرامون اتاق محدود می‌شود. اگر می‌توانید از پشت تریبون بیرون بیایید و در صحنه راه بروید، حتما از این فرصت استفاده کنید. سرگردان نباشید؛ نگاه کنید که در کجا قدم می‌زنید تا مخاطب را با حرکت‌های بیش از حدتان سردرگم نکنید.\nشمرده سخن گفتن و تلفظ\nواژه‌ها را واضح بیان کنید. برای گفتن جملات شتاب نکنید و پایان جملات را هم با صدای رسا بگویید. شما سخت کار کرده‌اید تا این سخنرانی را بنویسید و آماده کنید و در نتیجه، می‌خواهید که مخاطب حتما بفهمد که چه می‌گویید.\nاز گفتن عباراتی مانند «آممم»، «اوه» یا «مثلا» (وقتی که به جمله تعلق ندارد) پرهیز کنید. معمولا عادات عصبی باعث وقفه در صحبت می‌شوند. اگر حس می‌کنید که می‌خواهید «آممم» بگویید، صرفا برای لحظه‌ای کوتاه پیش از اینکه از آن رد شوید، مکث کنید. به علاوه، وقتی نکته‌ای مهم یا متقاعدکننده بیان می‌کنید، از سکوت نترسید و گاهی، آماده باشید که مخاطب با دست‌زدن یا خنده در صحبت‌تان وقفه بیندازد. در این هنگام باید از ادامه‌دادن جمله خودداری کنید و وقتی مخاطب ساکت شد، آن را ادامه دهید.\nداشتن برنامه‌ی پشتیبان\nاگر لوازم کمکی مانند ارائه‌ی پاورپوینت دارید، برای هنگامی که تجهیزات کار نکند، برنامه‌ی پشتیان داشته باشید. با درنظرگرفتن اینکه احتمال دارد سیستم رایانه‌ای یا پروژکتور کار نکند، شاید لازم باشد مطلبی را چاپ کنید.\nبه طور مشابه، اگر سخنرانی‌تان را به‌خاطر سپرده‌اید یا احتمالا از روی صفحه‌ی نمایش می‌خوانید، برای پیشگیری از صحنه‌هراسی یا در صورت ازکارافتادن تجهیزات، یک نسخه‌ی چاپی از سخنرانی یا خلاصه‌ی آن در دسترس داشته باشید.\nپیش از اینکه از صحنه پایین بیایید و در صندلی‌تان بنشینید، همیشه از مخاطب قدردانی کنید.\nآمادگی برای سخنرانیاصول سخنرانیسخنرانیسخنرانی موفق


نویدنو- مارکسیسم وحق\nآیا یک مارکسیست موظف است به حقوق باور داشته باشد؟\nدورسیلا کورنل - مترجم: ح. ریاحی\n• لوکس از بسیاری از مارکسیست ها نقل قول می آورد. هر دو طرف می توانند در مارکس پایه و اساس داشته باشند. در نهایت، گزینش این یا آن تفسیر یک تصمیم گیری سیاسی است. برایم اخذ چنین تصمیمی با در نظر گرفتن تاریخ گذشته آسان است. پاسخ من به این که آیا یک مارکسیست موظف است به حقوق باور داشته باشد "آری" است ...\nآیا یک مارکسیست مجاز است به مساله حقوق بشر باور داشته باشد؟ استفان لوکس در یکی از شماره ¬ های اخیر مجله ( praxis International ) این پرسش را طرح می ¬ کند و از دیدگاه خود به آن پاسخ می ¬ دهد. لوکس نتیجه ¬ گیری می ¬ کند که یک مارکسیست اجازه ندارد به مساله حقوق بشر باور داشته باشد. طبق نظر او باور به حقوق بشر به رویزیونیسم آلوده است.\nشیوه طرح پرسش از جانب لوکس طنزآمیز است. واژه "مجاز بودن" دلالت به فاعلی دارد که مفعول، آن را شدیدا محدود کرده است. در فرمول ¬ بندی لوکس کتاب ¬ ها- در این مورد آثار کلاسیک "واقعی" - معین می ¬ کنند که مارکسیست ¬ ها اجازه دارند چه کاری را انجام دهند. از نظر لوکس این کتاب ¬ ها هستند که برای مارکسیست ¬ ها تصمیم می ¬ گیرند به جای آن که مارکسیست ¬ ها کتاب ¬ ها را تفسیر کنند. همه نظرات مربوط به ماهیت تفسیرهای متن، روشن ساخته است که این نظر که کتاب ¬ ها بر درستی نظری تاکید می ¬ کنند از اعتبار چندانی برخوردار نیست. ما تفسیر ¬ کننده متن ¬ ها و در نتیجه تعیین ¬ کننده آن چیزی هستیم که مارکسیسم نامیده می ¬ شود و نه کتاب ¬ ها. در توافق با مارکس که الگوبرداری را رد می ¬ کرد، سئوال در این جا، دست کم، باید این باشد: آیا باور به حقوق با تفسیر ابتکاری- سیاسی و به شیوه ایی که با متن ها خوانایی داشته باشد، با سنت مارکسیسم سازگار است؟ از آن جا که بحث حقوق دارای معانی تجویزی گسترده ایست و از آن جا که در میان مارکسیست ها اجتناب از استفاده از زبان اخلاقی بیش از حد متداول است و من در این جا می خواهم آن را تصحیح کنم در تدوین دوباره پرسش فوق جنبه اخلاقی این بحث را آشکارا تایید می کنم. بنابراین سئوال را این گونه طرح می کنم: آیا یک مارکسیست وظیفه دارد که به مساله حقوق بشر باور داشته باشد؟\nمن می خواهم توجه را عمدا به واژه "مارکسیست" جلب کنم. آن چه یک مارکسیست وظیفه دارد بدان باور داشته باشد امری است که باید از آنچه مارکس خود راجع به حقوق قانونی می اندیشد مجزا کرد. امیداورم بتوانم نشان دهم که در رویکرد مارکس به قانونیت شیوه های بیانی متناقضی وجود داشته است. این دوگانگی در شیوه بیان مارکس، در سنت مارکسیستی شکاف ایجاد کرد. لوکس این شکاف را تنها با رد کسانی می تواند نادیده بگیرد که نظرات شان با سنت مارکسیستی در تناقض قرار می گیرد. بدین ترتیب است که لوکس معتقد است میراث واقعی مارکسیستی را باید در آثار لنین، انگلس، تروتسکی و کائوتسکی و نه در کتب ارنست بلوخ، روزا لوگزامبورگ و گروه پراکسیس در یوگسلاوی جستجو کرد. بدین شیوه لوکس پرسش این که چه کسی در سنت مارکسیستی قرار دارد را از پرسش حقوق جدا می کند. او به این ترتیب به آنچه در بهترین حالت بخشی از سنت مارکسیستی است تبلور مادی می بخشد. اشتباه او این است که فکر می کند این مساله که چه کسانی مارکسیست های واقعی اند را می توان از مساله سمت و سوئی که مارکسیسم باید اتخاذ کند مجزا کرد. ما خود بخشی از داستانی هستیم که روایت می کنیم.\nمن بحث را بدین شیوه پیش می برم. در ابتدا می گویم که آشفته فکری اساسی لوکس این ست که نمی تواند بین این دو حکم مارکسیستی تمایز قائل شود. حکم اول این است که تنها با نقد حقوق بورژوایی می توان تئوری حقوق را تدوین کرد و حکم دوم این نظر است که حقوق به خودی خود باید رد شود. به بیان دیگر، لوکس "تئوری عمیقی" که پایه نگرش مارکس نسبت به حقوق دموکراتیک بورژوایی بود را چنین خصلت بندی می کند که نقد مارکس در بررسی حقوقی- فلسفی عصر انقلاب فرانسه ریشه دارد. این ناتوانی در تشخیص بین زمانی که مشخصه اش اثبات گرایی بود و پشتوانه نظری نقد مارکسیستی حق بورژوایی در نفی ساده قانونیت قرار گرفت، بی تردید ریشه در این امر دارد که مارکس بعدها به گفتار علمی تکیه داشت. با این وجود، این حقوق که مارکس خود گهگاه به نوعی اثبات گرایی( Positivism ) در غلطید دلیل آن نیست که اشتباهش تکرار شود. در حقیقت، پذیرش تفسیر پوزیتیویستی مارکسیسم از طرف لوکس باعث می شود که از موضع مارکس هم عقب تر باشد. لوکس، بی شباهت به مارکس، بین گفتمان عدالت و زبان حقوق تمایزی قائل نیست. او همین طور هم از تشخیص ضمنی ایی که مارکس در آثار اولیه خود بین حقوق عمومی و خصوصی قائل شده است آگاهی ندارد.\nاستدلال من این ست که در تصور مارکس نفی ساده هنجارهای دموکراتیک هرگز وجود نداشته است. در خصوص بقیه موضوعات معتقدم که مارکس تصویر جامعه عادلانه خود را در راستای استنباط خود از آزادی شکل بخشید. با این همه، حق با لوکس است که می گوید در درک مارکس از عدالت به مثابه آزادی عینیت یافته این آگاهی وجود ندارد که لازمه نهادینه کردن آزادی، ایجاد نظامی قانونی است. بحث من این خواهد بود که در باور مارکس فراتر رفتن از قانون با درک او از پایان تاریخ پیوند دارد. او معتقد بود که با پایان تاریخ (کمونیسم) فرد با نوع خود هماهنگ می شود. لوکاچ معنای ضمنی جامعه ای که مارکس معتقد بود نتیجه ترکیب ماهیت و نمود انسان است را بسیار خوب خلاصه می کند "هدف نهایی کمونیسم پایه ریزی جامعه ای ست که در تنظیم رفتار جبر قانون جای خود را به آزادی اخلاق می سپارد." (۱)\nتجربه تلخ جوامع نوع شوروی که مدعی بودند از قانونیت فراتر رفته بسیاری از مارکسیست ها را وادار کرد از مارکس فراتر روند. استدلالم تنها این ست که تجربه (۲) به ما آموخت که نهادینه کردن حقوق هم چنان ضرورت دارد و این تدبیر با فراتر رفتن از مارکس و نقد اولیه او از حق و دفاع جانانه او از آزادی مطبوعات و حق رای خوانایی دارد.\nاجازه دهید با نقد مارکس از فلسفه حق هگل آغاز کنیم. به منظور درک درست نقد مارکسیستی حق، ضروری است استنباط متفاوتی از حقوق از نقطه نظر لوکس داشت. لوکس نتیجه گیری می کند که "باور به حقوق بشر شامل پذیرش محدودیت های جانبی است که ریشه در استدلالات کانتی دارد و در پیگیری هدف های فرد عمل می کند" (٣) منظور لوکس از استدلالات کانتی ظاهرا "دستور مطلق" است که بر طبق آن با دیگران به مثابه هدف برخورد می کند. آن چه از این هم برای ما بیش تر اهمیت دارد این ست که لوکس نتوانسته است به تفاوت بین استنباط کانت و هگل از حق به ویژه تفاوت بین درک کانت و هگل از رابطه بین قانون و اخلاق پی ببرد. هگل بی شباهت به کانت قانون را صرفا اجبار بیرونی نمی داند. او تلاش کرد فرارویی [ aufgehoben ] از تفاوت بین قانون و اخلاق را در مدنیت [ Sittlichkeit ] تصور کند. مارکس نیز می خواهد تفاوت بین قانون و اخلاق را از بین ببرد. اختلاف اش با هگل در این است که او نمی پذیرد که در دولت مدرن این تفاوت از بین رفته است. با این همه مارکس در نقد خود، استنباط هگل از دولت را به عنوان عزیمتگاه می پذیرد. هگل دولت را "فعلیت یافتن ایده اخلاقی" می داند. عدم دقت در این که مارکس از چارچوب فکر هگل استفاده می کند و نه کانت، نه تنها موجب عدم درک ظرافت نقد مارکسیستی حقوق می شود بلکه باعث می شود نتوانیم زمینه باور مارکس را هم درک کنیم یعنی این که می توان در پیوند با تفاوت بین اخلاق و قانون بر فرارویی کامل دست یافت.\nاز نظر هگل حق عبارت ست از ".... اصل خرد در هیات آزادی تضمین شده قانونی برای همه انسان ها....(۴)" زمینه حق انتزاعی، آزادی ای ست که در جامعه مدنی فعلیت یافته باشد. "حق انتزاعی آزادی مشخصی را سندیت می بخشد، زیرا کار اجتماعی فراگشتی است که در آن آگاهی تبلور مادی می یابد تا بتواند شکل درست خود را پیدا کند و سرانجام به مثابه مولد جامعه بورژوایی خود را از قالب زبون و بنده وار خود برهاند. در این فراگشت، اجتماعی شدن حق انتزاعی دولت مدرن، فعلیت پیدا می کند." (۵) با این همه، هگل پی می برد که آزادی جامعه مدنی که در عین حال برای تحقق حق انتزاعی ضروری است نعمت بی عیب و نقصی نیست. او می گوید:"زمانی که مانعی در راه پیشرفت جامعه مدنی وجود نداشته باشد، جمعیت و صنعت رشد می کند. انباشت ثروت به دو طریق افزایش می یابد:\nالف از طریق تعمیم پیوند افراد به خاطر نیازمندی های شان و\nب: با اتخاذ روش های تدارک و توزیع و مسائل رفع آن نیازها. زیرا به خاطر این فراگشت دوگانه تعمیم است که بیش ترین سودها حاصل می شود. این یکسوی این تصویر است. سوی دیگر آن زیربخش ها و محدودیت های شغل های مخصوص است. نتیجه چنین شرایطی، وابستگی و نگرانی های طبقه ای ست که اسیر آن نوع شغل هاست و این شرایط باز به نوبه خود نمی گذارد فرد آزادی های گسترده تر، مخصوصا ثمرات معنوی کامل را، احساس کند و از آن ها بهره مند شود." (۶)\nاز نظر هگل در جامعه مدنی هراس و آزادی در هم تنیده است. برخورداری از حق انتزاعی بدین معنا است که افراد به مثابه اشخاص فقط از طریق هدف ¬ هایی که پی می ¬ گیرند برای یکدیگر وجود دارند. دولت ما را با ظرفیت حقوقی برابرمان در داشتن مالکیت به رسمیت می ¬ شناسد. ریتر [ Ritter ] دیدگاه هگلی را چنین توضیح می ¬ دهد: "فرد زمانی به آزادی دست می ¬ یابد که به تواند به مثابه یک شخص صاحب حقوقی گردد و بدین طریق حق دارد اراده خود را بر هر چیزی که او را با دیگران مرتبط می ¬ سازد اعمال کند. این ارتباط با اشخاص مبنایش اهدافی است که فرد از اراده تحقق آن ¬ ها برخوردار است و از طریق دارایی که شکل آن مالکیت خصوصی است صورت می ¬ پذیرد." (۷) در این جا عام – منظور به رسمیت شناختن شخص – از خاص جدا می ¬ شود. این ¬ که ما در زندگی روزانه کی هستیم ربط ناچیزی به ما "به عنوان اشخاص" دارد.\nطنز قضیه این ¬ است که به رسمیت شناختن فردیت هدفمند و ساخته شدن شخصیت ما، مستلزم پذیرش و تاثیر بافت و مجموعه ¬ ایی از روابط مشخص اجتماعی است. هر چند که تجلی قانونی فردیت مستلزم آنست که فرد از بافت اجتماعی جدا شود. نتیجه این ¬ که پذیرش قانونی فردیت ظاهرا ایده ¬ آل زندگی اخلاقی واقعی را از بین می ¬ برد. افراد در یک جامعه سرمایه ¬ داری از سلطه قید و بندهای جارٍی آزادند، اما این قید و بندها محتوای زندگی عمومی را تشکیل می ¬ دهد.\n"جامعه مدنی- جامعه ¬ ایی که اعضاء آن افراد خودبنیادند( Selfsubsistence )، عامیتی را داراست که به خاطر خودبنیادی ¬ اش فقط انتزاعی است. همبستگی اعضاء جامعه مدنی از طریق نیازها و نظام قضائی که ابزار امنیت شخصی و مالکیت است و سازمان بیرونی جهت دستیابی به منافع عام و خاص آن ¬ ها به وجود می ¬ آید".(٨)\nآن ¬ چه جایگزین زندگی اخلاقی واقعی می ¬ شود یک مساله عام انتزاعی است. همان ¬ گونه هم آزادی جامعه مدنی انتزاعی است. در واقع، آزادی جامعه مدنی عبارت ¬ ست از آزادی از به رسمیت شناختن نفع همگانی واقعی. در نتیجه "محتوای واقعی" جامعه مدنی باید از بیرون به آن واگذار شود.\nانتزاعی بودن حق از نظر هگل به معنی آن ¬ ست که باید آن ¬ را در واقعیت فراگیرتری از آزادی ادغام کرد. اجازه می ¬ خواهم بر واژه "ادغام" تاکید کنم. از نظر هگل دیالکتیک ذاتی جامعه مدنی به انحلال آن در جامعه ¬ ایی کاملا آزاد منتهی نمی ¬ شود. تنش ¬ های جامعه مدنی را نمی ¬ توان از بین برد بلکه تنها می ¬ توان تخفیف داد. طبق نظر هگل دولت بر انتزاعی بودن حوزه حق فائق می ¬ آید و تنش ¬ های جامعه مدنی را با اختصاص مدنیتی عام کاهش می ¬ دهد، این مدنیت حوزه ¬ های گوناگون زندگی- حق انتزاعی، اخلاق و خانواده- را به مثابه عناصر یک کل به رسمیت می ¬ شناسد. بنابراین هگل بر این باور بود که "محتوای" واقعی جامعه مدنی در دولت است. ما با آزادی انتزاعی حوزه حق به حال خود واگذاشته نشده ¬ ایم، نظر اساسی ¬ تر و کامل ¬ تری به مثابه حقیقت دولت مدرن به ما عرضه می ¬ شود.\nجان ¬ مایه ¬ ی نقد آغازین مارکس از هگل این است که او شیوه حل تضاد بین آزادی انتزاعی و آزادی واقعی هگل را رد می ¬ کند. به نظر مارکس دولت نه تنها این تضاد را از بین نمی ¬ برد بلکه خود زائده جامعه مدنی است. مارکس با استفاده از روش دگرگون ¬ سازی فوئرباخ رابطه بین دولت و جامعه مدنی را معکوس می ¬ کند. طبق نظر مارکس دولت معرف واقعیت تحریف شده جامعه مدنی است. آنچه در جامعه مدرن فعلیت یافته تضاد بین آزادی انتزاعی جامعه مدنی و آزادی واقعی شهروندگان ( Citizenry ) کاملا رهایی یافته است. حل این تضاد تغییر واقعیت اجتماعی را می ¬ طلبد، تغییری که به باور مارکس طبقه ¬ ایی می ¬ تواند به وجود آورد که زندگی ¬ اش سازش ادعایی آزادی واقعی و آزادی انتزاعی در دولت را آشکارا رد می ¬ کند. بدین ترتیب، مارکس آزادی واقعی را در مقابل بی محتوایی حق صوری بر مبنای آنچه باید باشد قرار نمی ¬ دهد. کل آثار مارکس به این اختصاص یافته است که نشان دهد تضاد بین آزادی واقعی و آزادی صوری در ذات جامعه سرمایه ¬ داری به طور طبیعی وجود دارد. مارکس می ¬ گوید:\n"نقد دولت قانون ¬ سالار بورژوایی در عین حال نقد ایدئولوژی در شکل سلسله ¬ مندتر آن هم هست. نظریه کار - بنیادی ارزش ( Theory of labor valve ) هم کلید حل مسائلی است که اقتصاد سیاسی کلاسیک نتوانست حل کند و هم ماهیت واقعی آزادی انتزاعی متکی بر مالکیت خصوصی و ماهیت ایدئولوژیک توجیه ¬ کننده آن را برملا می ¬ کند. جوهر واقعی آزادی انتزاعی جامعه مدنی هم اکنون به صورت تضاد طبقاتی، استثمار کار مزدی به دست سرمایه و اسارت واقعی پرولتاریا بازشناختنی است. این پرولتاریا که همواره رشد می ¬ کند به مثابه فاعل تاریخی قابل تشخیص است، فاعلی که لغو مالکیت خصوصی بر ابزار تولید ضرورت هستی ¬ اش را تشکیل می ¬ دهد." (۹)\nاینکه مارکس رابطه بین دولت و جامعه مدنی را معکوس کرده است، الزامات نحوه ¬ ی اندیشه او درباره حقوق را آشکارا نشان می ¬ دهد. اما آیا این به معنی آن ¬ ست که مارکس در نقد قانون ¬ سالاری هگل حقوق را به نقش پی ¬ پدیدارانه ( epiphenomenon ) تنزل می ¬ دهد؟ پاسخ این پرسش منفی است. مارکس، دست ¬ کم، در نوشته ¬ های آغازین ¬ اش هم ¬ چنان بر این باور بود که دولت هگلی هسته ¬ ایی آرمان ¬ گرایانه دارد که برای خدمت به نیازهای سلطه ¬ گری تحریف شده ¬ اند. از نظر مارکس قانون بورژوایی آزادی ¬ ایی را نوید می ¬ دهد که در به اصطلاح "حقوق بشر" تحریف شده است. قانون در این معنی ایدئولوژی است که بیان ¬ گر خرد است اما به شکلی غیرعقلانی. هدف نقد ایدئولوژیک مارکس عبارت ¬ ست از جدا کردن هسته آرمان ¬ گرایانه شکل قانون ¬ سالاری از اسارت در قالبی از خود بیگانه. از نظر مارکس محتوای واقعی انقلابات بورژوایی را نه تنها باید فعلیت بخشید بلکه کاملا هم درک کرد. یک گام ضروری در فعلیت بخشیدن به آزادی از میان بردن آگاهی نادرستی است که با خرد در شکل تحریف ¬ شده آن همراه است.\nروشنگری به خودی خود انقلاب به وجود نمی ¬ آورد بلکه صحنه را برای آغاز روند انقلابی آماده می ¬ کند. تنها دگرگونی در شرایط کنونی زندگی می ¬ تواند به نویدهای انقلاب بورژوا دموکراتیک جامه عمل بپوشاند. آزادی سیاسی نفی نخواهد شد بلکه در جامعه سوسیالیستی به صورت کامل تحقق پیدا می ¬ کند. از نظر مارکس تضاد آشکار در دولت بین نوید آزادی و نفی واقعی آن، در حقیقت، تضادی است بین دو مرحله پی در پی تکامل بشری. مارکس بر این باور بود که آزادی سیاسی را فقط در جامعه ¬ ایی که به رهایی انسانی یا اجتماعی نیز دست یافته باشد می ¬ توان کاملا متحقق ساخت. با این همه، از آنجا که نوید جهانی بهتر، گیرم در شکل تحریف ¬ شده آن، در قانون ¬ های اساسی بورژوایی تجلی یافته است، لازم نیست نقد صرفا به آرمانی انتزاعی متوسل شود. نقد بر هسته عقلانیی استوار است که در ایده ¬ های از پیش موجود حق وجود داشته است.\n"خرد همواره وجود داشته است اما نه همیشه به شکل عقلانی آن. بنابراین، نقد با شکلی از آگاهی نظری و عملی آغاز می ¬ شود و فعلیت حقیقی را از شکل ¬ های خاص واقعیت موجود به مثابه آنچه باید باشد و هدف نهایی آن بسط می ¬ دهد. تا آنجا که به زندگی واقعی مربوط است، این دولت سیاسی در همه شکل ¬ های مدرن آن ¬ ست که در برگیرنده مطالبات عقلانی است حتی در جائی ¬ که دولت از مطالبات سوسیالیستی آگاهانه اطلاع نداشته باشد. دولت در این مرحله هم باقی نمی ¬ ماند. دولت همه جا فرد را تحقق ¬ یافته معرفی می ¬ کند، اما در عین حال دچار تضادی بین ماهیت آرمانی و پیش ¬ فرض ¬ های واقعی آن هم می ¬ شود. بنابراین، حقوق اجتماعی را بر پایه درگیری دولت سیاسی با خود می ¬ توان بسط و گسترش داد". (۱۰)\nاظهارات تند مارکس پیرامون حقوق بشر در کتاب "درباره مساله یهود" در آن ¬ جا که در متن نقد ایدئولوژیک او از استنباط هگلی حق قرار داده می ¬ شود، مفهوم متفاوتی پیدا می ¬ کند. همان ¬ گونه که لوکس به درستی ادعا دارد، قصد مارکس در نقد هگل اینست که مبنای اساسی آن ¬ چیزی را بر ملا کند که امروزه حقوق خصوصی می ¬ دانیم.\n"بنابراین هیچ ¬ یک از مواد به اصطلاح حقوق بشر از انسان به عنوان عضوی از جامعه مدنی یعنی فرد فرو رفته در خود و اسیر منافع و هوس ¬ های شخصی و جدا از جماعت، فراتر نمی ¬ رود. حقوق بشر، نه تنها حقوق انسان به معنای موجودی نوعی نیست، بلکه نفس زندگی نوعی، نفس جامعه را چارچوبی بیگانه از افراد و هم ¬ چون محدودیتی بر استقلال اولیه آنان می ¬ انگارد. تنها قیدی که انسان ¬ ها را به هم پیوند می ¬ دهد نیاز طبیعی، احتیاج و منافع خصوصی، حفظ مالکیت و نفس خودپرست آن ¬ ها است." (۱۱)\nاما از آنجا که لوکس نمی ¬ تواند ماهیت نقد مارکس از حق بورژوایی را بپذیرد به نتایجی می ¬ رسد که بر اساس زبان مارکس نمی ¬ توان آن ¬ ها را توجیه کرد. مارکس با معکوس کردن رابطه بین دولت و جامعه مدنی سعی کرد نشان دهد که قانون اساسی بورژوایی بیان ¬ گر تصور محدودی از آزادی ¬ ای ¬ ست که در جامعه مدنی فعلیت دارد. این دقیقا روش دیگری است برای این ¬ که گفته شود تصوری که از حقوق وجود دارد، خود در زمینه ¬ ای که در آن تحقق یافته است تحریف می ¬ شود.\nبا این وجود، همان شخصی که استدلالات مادی "حقوق بشری" را بر ملا کرد، حامی حق رای همگانی و آزادی مطبوعات باقی ماند. امروزه چنین حقوقی را حقوق مشارکتی می ¬ دانیم. مارکس و قبل از او هگل شدیدا تحت تاثیر ایده شهروندی قرار داشتند. آرمان کلاسیک آزادی سیاسی با آزادی ¬ ایی سرو کار داشت که شهروند در آن عضوی کاملا آزاد بود و در اجرای امور دولت شهر ( polis ) مشارکت داشت. تصمیمات اساسی را شهروندگان آزاد می ¬ گرفتند. قانون حافظ حقوق قلمرو عمومی بود. اما قانون خود در طبیعت وجود نداشت، قانون هم وضع می ¬ شد. هانا آرنت نگرش کلاسیک نسبت به قانون و استفاده آن در حفاظت از قلمرو عمومی را به شیوه فصیح توضیح می ¬ دهد:\n"از نظر آن ¬ ها قوانین شبیه حصاری بود که دولت – شهر را احاطه کرده بود. این قوانین نتیجه عمل نبود بلکه فراورده ¬ هایی بود که باید ساخته شوند. پیش از این ¬ که افراد دست به عمل بزنند، فضای معینی باید تضمین می ¬ شد و ساختاری به وجود می ¬ آمد که در آن همه فعالیت ¬ های بعدی را بتوان انجام داد. این فضا قلمرو عمومی دولت – شهر بود و ساختار آن قانون را تشکیل می ¬ داد". (۱۲)\nاز جنبه ¬ های اصلی نقد مارکس از قانون اساسی یکی هم این است که مارکس بر این باور است که درک کلاسیک نقش قانون در حفاظت از قلمرو عمومی دیگر وجود ندارد. حفاظت از جماعت سیاسی دیگر هدفی در خود تصور نمی ¬ شود. به جای آن "ناجیان سیاسی تا آنجا پیش می ¬ روند که شهروندی و جماعت سیاسی را به ابزار صرف حفاظت ازین به اصطلاح حقوق بشر تقلیل می ¬ دهد و بنابراین شهروند خادم انسان خودخواه اعلام می ¬ شود و حوزه ¬ ای که انسان در آن به عنوان موجودی گروهی فعالیت دارد به سطحی پائین ¬ تر از حوزه ¬ ای تنزل داده می ¬ شود که او در آن به عنوان انسان جانبدار عمل می ¬ کند و سرانجام این ¬ که انسان نه به مثابه شهروند که به مثابه بورژوا است که انسان حقیقی و راستین به حساب می ¬ آید". (۱٣)\nمارکس به لحاظ دفاع از مطبوعات آزاد و حق رای همگانی یک اندیشمند کلاسیک به حساب می ¬ آید. هم آزادی مطبوعات و هم حق رای همگانی می ¬ تواند برای قانون اساسی قلمرو عمومی حیاتی باشد. چنین حقوقی شهروند را تابع فرد خودخواه جامعه مدنی نمی ¬ کند و حقوق همگانی جماعت را شری که فرد باید از آن در امان باشد نشان نمی ¬ دهد. در عین حال، نهادینه کردن حقوق همگانی اجازه نمی ¬ دهد افراد نقش ابزار را برای خیر همگانی بزرگ ¬ تری بازی کنند. تحت چنین نظری، قانون نیز شیئی ¬ واره ¬ ای نیست که در طبیعت وجود داشته باشد. قانون نیز آفریده دست شهروندان آزاد است. با این همه، اعتبار قانون به نقشی است که در حفاظت از قلمرو عمومی دارد.\nآنچه تا حال ارائه داده ¬ ام بازسازی نگرشی است به حقوق عمومی که به باور من با تئوری عمیقی که اساس نقد "حقوق بشر" مارکس را تشکیل می ¬ دهد خوانایی دارد. مارکسیست ¬ های پس از مارکس آشکارا این رویکرد به قانون را قبول کرده ¬ اند. مثلا روزا لوگزامبورگ در موافقت با حفاظت قانونی از قلمرو عمومی صریحا استدلال آورده است. او می ¬ گوید: "بدون حق رای همگانی، آزادی نامحدود مطبوعات و تجمع و مبادله آزاد عقیده، زندگی در هر نهاد عمومی پژمرده می ¬ شود". (۱۴) اما، مارکس خود هرگز دید کاملی از حقوق به گونه ¬ ی نظام ¬ مند تدوین نکرد و لازم هم ندانست چنین کند زیرا بر این باور بود که می ¬ توان از سطح نیاز به حفاظت قانونی از فضیلت ¬ های عمومی فراتر رفت. از دیگر سو، حمایت مارکس از آزادی مطبوعات و حق رای همگانی تعهد مداوم به آزادی عمومی را نشان می ¬ دهد.\nدرحقیقت، دلیل کافی در دست است که باور کنیم مارکس حقوق عمومی را آن ¬ قدر طبیعی می ¬ دانست که هرگز به فکرش هم خطور نکرد که جامعه می ¬ تواند چنان به قهقرا رود که آزادی سیاسی انکار شود. آلبرشت ولنر حد این فرض کردن طبیعی اعتبار آزادی سیاسی از نظر مارکس را به اختصار چنین توضیح می ¬ دهد. ".... تنها به این دلیل مارکس توانست بر سنتی انقلابی متکی باشد که در آن هدف ¬ های دستیابی به آزادی فردی و سعادت شخصی کم و بیش با ایده یک عرصه عمومی سیاسی در پیوند قرار داشت و این عرصه عمومی به همت شهروندانی پایه ¬ گذاری شده بود که می ¬ توانستند با یک ¬ دیگر بدون قهر و اعمال فشار و با ایده ¬ های آزادی و سعادت عمومی رابطه برقرار کنند. آری تنها بدین طریق بود که نقد مارکس جوان از هگل به نقد ایدئولوژی دولت قانون ¬ سالار پیشرفته غربی تبدیل شد. مارکس توانست نقد هگلی جامعه مدنی را به طور اساسی رادیکالیزه کند صرفا به این دلیل که جنبش ¬ های رهایی مدنی خود مفهومی واقعی از آزادی اجتماعی به وجود آورده بودند که به رسمیت شناختن آن تلویحا به معنی داوری جامع پساانقلابی بود". (۱۵)\nاز آن ¬ جا که مارکس از فجایعی که بعد از او پیش آمد خبر نداشت، درک ساده ¬ اندیشی او در پذیرش مداوم هنجارهای اساسی آزادی سیاسی برای ما آسان ¬ تر است. با این همه، به این خاطر که مارکس می ¬ توانست این هنجارها را طبیعی فرض کند در دید خود از یک جامعه عادلانه دغدغه ¬ ایی در رابطه با حفاظت از قلمرو عمومی نداشت زیرا او این قلمرو را حقیقت زندگی دولت مدرن بوروژوایی می ¬ دانست. مارکس استفاده هگل از مفهوم حق را به نقد کشید: هگل قانون مثبت دولت پروس را بنام استاندارد آزادی توجیه می ¬ کرد، استانداردی که هنوز می ¬ بایست تحقق پیدا کند. مارکس در نقد خود از هگل به طور ضمنی به حق قانونی تکیه کرده است. این اتکا را نباید نادیده گرفت آن ¬ هم صرفا به این خاطر که مارکس از کم و کیف آن ظاهرا بی اطلاع بوده است. تنها در آثار اولیه ¬ اش نبود که مارکس محتوای هنجاری سنت حقوق طبیعی را در تئوری اجتماعی خود گنجانید. توسل محض مارکس در سراسر آثارش به استاندارد واقعی آزادی که باید تحقق پیدا کند حال و هوای حقوق طبیعی دارد.\nبنابراین، لوکس نمی ¬ تواند ماهیت نقد آغازین مارکس از حق را درک کند. همان ¬ طور که قبلا اشاره کردم او به این دلیل دچار اشتباه می ¬ شود که نقد مارکس از پوزیتیویسم پوشیده هگل را با نفی ساده قانونیت خلط می ¬ کند. با این وجود، قبلا گفته بودم که تصور مارکس از جامعه ¬ ای که آزادی در آن عینیت یافته است به رسمیت شناختن نیاز به یک نظام قضایی رسمی را شامل نمی ¬ شود. دراین صورت، مارکس بر چه مبنایی قانونیت در جامعه سوسیالیستی را رد می ¬ کند؟ شناخت خود از بی توجهی مارکس به ساختار قضایی در یک جامعه سوسیالیستی را چگونه می ¬ توانم با پافشاری – و در مخالفت با لوکس- بر این ¬ که مارکس هرگز در صدد نفی انتزاعی هنجارها و ایده عدالت نبوده است را به هم نزدیک کنم؟\nبرای نزدیک کردن آنچه در نگاه نخست اظهارات متناقض به نظر می ¬ رسد ضروری است نقد مارکس از عدالت را از نقد او از قانونیت جدا کنیم. لوکس هر دو را ترکیب می ¬ کند، گفتی آن ¬ ها یک چیزند. همان ¬ گونه که لوکس اشاره می ¬ کند، مارکس پرودن را به خاطر اتکای ¬ اش به "باید" انتزاعی به مثابه مبنای نقد خود از سرمایه ¬ داری شدیدا مورد انتقاد قرار می ¬ دهد. مارکس در شناخت هگل با تجربه ¬ تر از آن بود که نسبت به انتقادات هگل از "باید باشد انتزاعی" بی تفاوت باشد. مارکس نمی ¬ خواست اصول جزمی ¬ ایی را بر واقعیت اجتماعی تحمیل کند و بر این باور بود که چنین نقدی به سرنوشت بی ربط رویاهای پیشین جامعه ¬ شناسان جسور دچار خواهد شد. تصور جامعه عادلانه در صورتی ¬ که معنایی برای آن قائل باشیم باید در آنچه هم اکنون هست وجود داشته باشد. بنابراین، استدلال مارکس بر این مبنا که "طبقه کارگر ایده ¬ آلی جز آزادسازی عناصر جامعه نوین که جامعه در حال فروپاشی بورژوایی آبستن آن ¬ ست ندارد" (۱۶) را نباید این ¬ طور معنی کرد که مارکس از داشتن دیدی از عدالت خودداری می ¬ کرد. سهل است مارکس فقط دیدگاه ¬ هایی را رد می ¬ کرد که پایه ¬ اش بر تقسیم بین "هست" و "باید" گذاشته شده بود او چنین دیدگاه ¬ هایی را برای نقد اجتماعی نابودکننده می ¬ دانست.\nبا این همه، لوکس تنها با مجزا کردن درک مارکس از عدالت از استنباطات نئوکانتی سنتی راضی نیست. لوکس همانند بسیاری دیگر قبل از او، معتقد است که مارکس نمی ¬ توانسته است هیچ ¬ گونه استنباطی از عدالت، خواه عدالت کانتی یا نوع دیگر، داشته باشد، زیرا درک او از ایدئولوژی نمی ¬ گذاشت چنین مفهومی را بسط دهد. اگر روابط حقوقی را بتوان تجلی مناسبات تولیدی در جامعه در نظر گرفت؛ در آن صورت چنین مناسباتی با نگاه به استانداردهای آن جامعه عادلانه ¬ اند. تردیدی نیست که مارکس بعدها درک خود از ایدئولوژی را تعدیل کرد. ولنر این تحول مارکس را این ¬ گونه توضیح می ¬ دهد: "برداشت او (مارکس) از ایدئولوژی به طرز عجیبی از ایدئولوژی به معنی رویکرد انتقادی به تئوری ¬ ا ¬¬ ش عقب است". (۱۷) مارکس علی ¬ رغم همه تعدیل ¬ هایی که بعدها در برداشت خود از ایدئولوژی داد هرگز روش نقد موجود خود را کنار نگذاشت. چنین نقدی لازمه ¬ اش داشتن استاندارد داوری است حتی اگر چنین استانداردی در مناسبات اجتماعی کنونی موجود باشد. انکار این ¬ که مارکس چنین استانداردی داشت و این استدلال که دریافت او از ایدئولوژی آن ¬ چنان محدود بود که آنچه وجود داشت را صرفا به خاطر وجود داشتن ¬ اش توجیه می ¬ کرد به معنی تضعیف کار نقد مارکسیستی یا غیرمارکسیستی است، و به معنی افتادن به ورطه بدترین نوع پوزیتیویسم است. خوشبختانه گرایش پوزیتیویستی در مارکس متاخر هرگز به چنان ابعادی نرسید که بتواند امکان نقد قانون مثبت را از بین ببرد. نقد خود مارکس از حق مالکیت خصوصی- نقدی که جانمایه اثر مارکس است – نمونه عالی نقد مارکسیستی قانون مثبت است. همان ¬ گونه که قبلا در بحثم از نقد مارکس از فلسفه حق هگل گفتم استاندارد موجود در جامعه بورژوایی عبارت ¬ ست از امید تحقق ¬ نیافته دستیابی به آزادی واقعی یا عینیت ¬ یافته.\nبه روش ماکسیست ¬ ها و این ¬ که چگونه پس از مارکس دید او درباره عدالت را بازسازی کردند به تفصیل نخواهم پرداخت. اما نکاتی را برای بسط بیش ¬ تر استدلالم در اینجا ضروری می ¬ دانم. کارل گولد درک مارکس از عدالت را به طرز فصیحی بیان کرده است. "اگر مناسبات اجتماعی ناعادلانه مناسبات سلطه ¬ گری است، یعنی مناسباتی که پاره ¬ ای عاملین را از شرایط تحقق آزادی مثبت محروم می ¬ کند، در آن ¬ صورت می ¬ توانیم پی ببریم که عدالت در معنایی، اشاره به مناسبات اجتماعی ¬ ایی دارد که در آن هیچ عاملی دیگران را از آزادی مثبت ¬ شان محروم نمی ¬ کند. نتیجه این ¬ که عدالت در این معنا خود شرطی است برای رشد کامل آزادی مثبتی که شرط خودپرورانی همه افراد است". (۱٨)\nبا این همه، گولد از مارکس هم فراتر می ¬ رود مخصوصا آن ¬ جا که اضافه می ¬ کند: "عدالت انتزاعی در معنای داشتن حقوق برابر در پیوند با شرایط آزادی مثبت یکی از اجزاء اصلی مفهوم عدالت از نظر مارکس است..." (۱۹) کاش این نظر حقیقت داشت! اگر مارکس جزئی از حق انتزاعی را در سیستم خود آورده بود، می ¬ توانست بهترین بخش فلسفه حق هگل را با موفقیت در دید خود بگنجاند. مارکس بی شباهت به هگل به لزوم حفاظت از قلمرو حق انتزاعی در جامعه مدرن پی نبرد. سازش دادن قانون و تجدد در مدنیت به دست هگل مجموعه پیچیده ¬ ایی از نیروهای واسط را شامل می ¬ شود. رابطه متقابل بین افراد بدون نیروهای واسط که هگل و بسیاری از معاصرانش با زندگی در دولت – شهر یونان مرتبط می ¬ دانند را نمی ¬ توان در شرایط زندگی مدرن احیا کرد. از نظر هگل تفاوت کارکردی دولت مدرن را باید به مثابه بخش ضرور جامعه مدرن پذیرفت.\nاز دیگر سو، مارکس بر این باور بود که شرایطی که هگل توضیح داده است نه با تجدد که با جامعه سر و کار دارد. در عین حال، مارکس در این باور که راستای دیالکتیک به امور مشخص ¬ تر است با هگل هم نظر است. از نظر مارکس عدالت انتزاعی حق و به همراه آن دولت مدرن جای خود را به آزادی واقعی یا عینیت ¬ یافته جامعه اشتراکی حقیقی – جامعه ¬ ایی که در آن بین فرد و جماعت شکافی وجود ندارد- می ¬ سپارد. بنابراین، دید مارکس از عدالت مستلزم نفی قاطع قانونیت صوری است. حق با لوکس است که تاکید می ¬ کند که مارکس بسط سیستم قانونی صوری را تجلی از خود بیگانگی ما از نوع بشر می ¬ داند. طبق نظر مارکس در همه جوامع پیش از سوسیالیسم از خود بیگانگی بخشی از وضعیت انسان است ما که از آنچه حقیقتا هستیم جدا شده ¬ ایم، از یکدیگر هم جدائیم. نظم با فشار بیرونی برقرار می ¬ شود. از آنجا که شرایط اجتماعی تجلی آنی نیست که ما حقیقتا هستیم، چنین شرایطی مختلف و ناهم ¬ گونند. حقوق از نظر مارکس تجلی جامعه ¬ ای ¬ ست که در آن ماهیت از نمود جدا شده است.\nبهایی که برای این جدایی می ¬ پردازیم آزادی ماست. اجبار به اطاعت از قدرتی بیرونی به معنی ناآزادی است. طبق نظر مارکس حقوق به مثابه ترجمان ناآزادی ما – ناتوانی ما در دستیابی به خودگردانی – در جامعه ¬ ایی که در آن آزادی کاملا تحقق یافته است باید از بین برود. اگر پیوندی که مارکس بین تحقق آزادی و پایان قانونیت قائل شده است را بپذیریم، بیان مستقیم درک خاص مارکس از عدالت به اصلی حقوقی کار مشکلی است. باید بی پرده پذیرفت که تجربه تلاش جهت فراتر رفتن از قانونیت چنان وحشتناک بوده است که دیگر اهمیت هنجارساز به همراه ندارد.\nافزون بر این، دید مارکس از جامعه عادلانه ¬ ایی فراتر از قانونیت به باور او به امکان سازش نهایی فرد با نوع خود مبتنی است. به دیگر بیان، این دید مارکس به امکان تقارب تاریخی ( Historical closure ) بستگی دارد. این دید مارکس، گیرم که در شکل مادیت یافته خود، بازتاب ¬ دهنده کهنه ¬ ترین چیز در متافیزیک هگل است.\nبنابراین، گنجاندن دوباره قانونیت در تصور مارکسیستی لازمه ¬ اش این است که درک مارکس از سوسیالیسم را مورد تجدیدنظر قرار دهیم. اما این تجدید ¬ نظرها را می ¬ توان به گونه ¬ ای انجام داد که با نقد آغازین مارکس از ایدئولوژی و با روحیه (۲۰) توام با پافشاری مارکس بر اینکه آزادی در زندگی انسان اساسی ¬ ترین جنبه است، خوانایی داشته باشد. هم گولد و هم مارکوویچ معتقدند که تساوی در آزادی یا خودگردانی را مناسب ¬ ترین ترجمان حقوقی درک مارکس از مناسبات عادلانه اجتماعی می ¬ دانند. باید پذیرفت که این نظر گامی است فراتر از مارکس اما به آن اندازه بلند نیست که لوکس می ¬ خواهد ادعا کند. به باور لوکس صحبت به زبان عدالت در هر صورت خود گسست از سنت مارکسیستی معنی می ¬ دهد. اما همان ¬ گونه که اشاره کردم لوکس به این دلیل چنین می ¬ اندیشد که نقد روش ¬ شناختی دریافت ¬ های نئوکانتی سنتی را با رد عدالت به طور کلی در هم ریخته است. علاوه بر این گفتم که لوکس نتوانسته است تئوری عمیقی که اساس نقد مارکسیستی حقوق بورژوایی است را درک کند و بنابراین پی ببرد که چگونه باور به حقوق را می ¬ توان با تفسیر سیاسی درست مارکسیسم سازش داد. ارنست بلوخ نقد آغازین مارکس از دموکراسی بورژوایی را به طرز زیبایی خلاصه کرده است: "دموکراسی بدون سوسیالیسم وجود ندارد" (۲۱) بلوخ در محدوده مارکسیسم باقی می ¬ ماند آن ¬ جا که به این جمله اضافه می ¬ کند: "سوسیالیسم هم بدون دموکراسی وجود ندارد." (۲۲) مارکس جوان آزادی دو جانبه لیبرالیسم موجود انسانی را در شهروند تصور کرد و شهروند را در موجود انسانی. شاید قانونا بتوان مارکس را به خاطر باور ساده ¬ اندیشانه ¬ اش نقد کرد که فرارویی دموکراسی را بدون حفاظت قانونی ممکن می ¬ دانست. اگر درس مشخصی از پنجاه سال گذشته باید گرفت این است که دموکراسی بدون نهادینه کردن حقوق نمی ¬ تواند پیشرفت درستی داشته باشد. اما تحریف آشکاری است که گفته شود مارکس سوسیالیسم بدون دموکراسی را اساسا سوسیالیسم دانسته باشد. با این همه، این استدلال که مارکس به دموکراسی باور داشت پاسخ مستقیمی به ادعای لوکس نیست، لوکس مدعی است که از نظر مارکس حقوق به مثابه قدرتی بیرونی ترجمان از خود بیگانگی مداوم ما است. به بیان دیگر، آیا می ¬ توان قانونیت را بدون توجه به دغدغه ¬ هایی که انگیزه مارکس در نقد حق فلسفه هگل بود در دید مارکسیستی سوسیالیسم گنجانید؟ آیا نظری نسبت به حقوق وجود دارد که دست ¬ کم تنش بین حقوق و اخلاق را کاهش دهد؟\nاجازه می ¬ خواهم بر دو مورد از دغدعه ¬ های بالا متمرکز شوم. نخست: آیا می ¬ توانیم به تقسیم بین حقوق و اخلاق آن ¬ گونه که مارکس تلاش کرد فائق آییم؟ دوم: آیا می ¬ توانیم به حقوق بدون مادیت بخشیدن نظام قانونی باور داشته باشیم و بدین ترتیب انگیزه ضد پوزیتویستی نقد مارکسیستی حق را از بین ببریم؟ روشن است که در محدوده باقیمانده در این مقاله نمی ¬ توانم پاسخ قانع ¬ کننده ¬ ایی به این پرسش بدهم اما می ¬ خواهم یک نظر درباره حقوق را که تلاش دارد پاسخی به این مسائل دهد ارائه دهم. هابرماس در بسط و گسترش اصول اخلاقی ارتباطی خود به طور جدی با دیدی از قانونیت که حقوق و اخلاق را از یک ¬ دیگر جدا می ¬ کند پرداخته است. او معتقد است که با موفقیت بین دو پیوند برقرار کرده است. او می ¬ گوید: " تضاد بین اخلاق و حوزه ¬ هایی که قانونا تنظیم شده ¬ اند نسبی می ¬ شود و اعتبار همه هنجارها با شکل ¬ گیری اراده استدلالی گره می ¬ خورد. این به معنی کنار گذاشتن هنجارهای اجباری نیست چرا که امروزه هیچ ¬ کس نمی ¬ تواند پی ببرد تا چه اندازه می ¬ توان از خشونت جلوگیری کرد و تا چه اندازه به شناخت داوطلبانه اصول دست یافت. تنها در این "مرحله – که در حال حاضر اندیشه پرداخته شده صرف بیش نیست – اخلاق اکیدا همگانی می ¬ شود و دیگر صرفا بر مبنای تمایز اخلاق و فانون استوار نیست". (۲٣)\nهدف ¬ هایی که توافق داریم در مدل هابرماس قانونی کنیم نه صرفا صوری ¬ اند و نه کاملا بیرونی. هابرماس به ما این امکان را می ¬ دهد که هدف ¬ هایی را به گونه ¬ ای اساسی مشخص کنیم که بتوان جامعه عمل پوشاند. در نتیجه آزادی واقعی و انتزاعی همانند مدل کانت علیه یکدیگر قرار نمی ¬ گیرند. افزون بر این، از آنجا که این هدف ¬ هایی را که بتوان در مدل قیاسی اصول اخلاقی تاکید کرد منافع تعمیم یافته ¬ اند و همان ¬ گونه مورد قبول کسانی است که با آن سر و کار دارند، نهادینه کردن آن اهداف خودمختاری و آزادی را از بین نمی ¬ برند.\nهمین ¬ طور هم تحت مدل هابرماس توافق بر سر هنجارهای اصولی به شیئی شدن سیستم قانونی منتهی نمی ¬ شود. این مائیم که به توافق می ¬ رسیم. در آن صورت، دستور عامی که ذاتی زبان حقوق است ضرورتا به معنی آن نیست که ما انگیزه انتقادی موجود در سنت مارکسیستی را کنار می ¬ گذاریم. اینکه چه چیز "عام" است و چه نیست را باید همواره بتوان در بحث عمومی در مورد آن تصمیم گرفت. حرکت در جهت شیئی ¬ زدایی از زبان حقوق با توضیح اساس آن ¬ ها در شکل خاصی از زندگی به رد آنها به عنوان ایدئولوژی نمی ¬ انجامد. باز هم از هابرماس نقل کنم:\n"یقینا ما نمی ¬ خواهیم حقوق اساسی را بر مبنای نسبیت تاریخی در چارچوب ساختار زندگی اجتماعی و به مثابه ایدئولوژی محض در نظر بگیریم. این کار را دقیقا به این دلیل انجام می ¬ دهیم که نگذاریم زمانی ¬ که زمینه اجتماعی (مثلا دوره تاریخی فئودالی) آن ¬ ها در واقعیت از میان رفت، مفهوم خود را از دست بدهند و بدین ترتیب. دقیقا آن چیزی را تائید می ¬ کنیم که این حقوق زمانی برای رهایی بشریت مورد استفاده قرار می ¬ گرفت: نیروی اساسی کاهش ¬ ناپذیر قدرت سیاسی و اجتماعی، نیرویی که نه مایل است و نه می ¬ تواند در چارچوب مقاصدی که به طور عام مورد بحث ¬ اند و یا به گونه ¬ ی عقلانی توجیه می ¬ شوند جنبه قانونی پیدا کنند." (۲۴)\nهابرماس یکی از چندین نویسنده در سنت مارکسیستی است که تلاش می ¬ کند بر نفی انتزاعی قانونیت فائق آید و در عین حال به دغذغه ¬ هایی که انگیزه مارکس در نقد هگل بود بپردازد. روشن است که نویسندگان مارکسیستی وجود دارند که در مسیر دیگری حرکت می ¬ کنند. لوکس از بسیاری از آن ¬ ها نقل قول می ¬ آورد. هر دو طرف می ¬ توانند در مارکس پایه و اساس داشته باشند. در نهایت، گزینش این یا آن تفسیر یک تصمیم ¬ گیری سیاسی است. برایم اخذ چنین تصمیمی با در نظر گرفتن تاریخ گذشته آسان است. پاسخ من به این ¬ که آیا یک مارکسیست موظف است به حقوق باور داشته باشد "آری" است.\nبه نقل از کتاب مارکسیسم و حقوق بشر که توسط نشر بیدار منتشر شده است


نفوذ سازمان جاسوسی آمریکا به موبایل و تلویزیون‌های جهان - همشهری آنلاین\nکد خبر 364395\nافشاگري جديد ويكي‌ليكس؛\nهمشهری آنلاین: گزارش جدید وب‌سایت ویکی‌لیکس بخشی جدید از فعالیت‌های سی آی ای را آشکار کرده‌است: این سازمان به عملیات هک پیشرفته‌ای تبدیل شده‌است که با نفوذ به درون گوشی‌های موبایل و تلویزیون‌ها از مردم سرتاسر جهان جاسوسی می‌کند.\nبراساس گزارش CNN، ويكي‌ليكس در جديد‌ترين گزارش خود عنوان كرده‌است كه سازمان سي آي اي همواره در حال ايجاد تكنيك‌هاي جديد هك كردن است تا بتواند خود را در غالب هكرهاي روسيه جا بزند.\nاين وب‌سايت همچنين ادعا مي‌كند كه تقريبا تمامي ضرادخانه سلاح‌هاي سايبري سازمان سيا به سرقت رفته‌اند و در دست تبهكاران و جاسوسان خارجي است. به گفته اين وب‌سايت سلاح‌هاي مسروقه در نهايت به دستان يكي از پيمانكاران و هكرهاي سابق دولت آمريكا رسيده‌است كه وي اسناد مرتبط با آن را در اختيار ويكي‌ليكس قرار داده‌است.\nپس از انتشار اين اسناد سناتور تد ليو درخواست تحقيقات فوري توسط كنگره را داده است. وي با ابراز تاسف نسبت به از دست رفتن سلاح‌هاي سايبري سازمان سيا، بيان كرد كه عواقب اين رويداد مي‌تواند فاجعه‌بار باشد از اين رو بايد هرچه زودتر مشخص شود درصورتي كه سيا كنترل خود را بر ابزارهاي هك از دست داده باشد، چه كساني كنترل آن را در دست دارند و چگونه مي‌توان از حريم خصوصي شهروندان آمريكايي محافظت كرد؟\nويكي‌ليكس اعلام كرد اين اسناد را با هدف نمايش عوارض مخرب برنامه هك پنهاني سازمان سيا و سرقت گسترده ابزارهاي اين برنامه منتشر ساخته‌است، و جوليان اسانژ مي‌گويد خطر شديد تكثير اين ابزارها و سلاح‌هاي سايبري آمريكا را تهديد مي‌كند. ويكي‌ليكس با انتشار مجموعه‌اي از اسنان با نام سال صفر كه متشكل از 8761 مدرك و سند مختلف است، از ادعاهاي خود پشتيباني كرده‌است.\nبا انتشار اين اسناد ويكي‌ليكس سازمان سيا را سازمان قدرتمند در زمينه فناوري هك معرفي كرده‌است كه توانسته تجهيزات روزمره و شخصي افراد را هك كرده و به حريم خصوصي آنها نفوذ كند. به گفته يكي از جاسوسان سابق سازمان سيا، قانون اين سازمان حكم مي‌كند كه هكرها بايد به شيوه‌اي از سلاح‌هاي سايبري استفاده كنند كه نتوان رد آنها تا سازمان سيا،دولت آمريكا يا شركت سازنده نرم‌افزارها رديابي كرد.\nپس از وقوع يك حمله سايبري دولت‌ها معمولا از متخصصان امنيت سايبري براي انجام تحقيقات استفاده مي‌كنند تا ابزارها و تكنيك‌هاي به كار گرفته شده و مهاجمان را شناسايي كنند. به گفته ويكي‌ليكس در سازمان سيا يك بخش كامل به گم كردن ردپاي هكرهاي اين سازمان اختصاص يافته‌است،به اين شكل كه ردپاي ديگر هكرها، مانند هكرهاي روس به جاي ردپاي هكرهاي آمريكايي گذاشته مي‌شود.\nويكي‌ليكس همچنين اين موضوع را افشا كرده است كه تيمي از سازمان سيا ابزاري را براي آلوده كردن تلويزيون‌هاي هوشمند سامسونگ ابداع كرده‌است كه تلويزيون را به صورت مصنوعي در حالت خاموش قرار مي‌دهد اما دستگاه در واقع روشن است و به مكالمات كاربرانش گوش داده و اطلاعات آنها را براي جاسوسان سازمان ارسال مي‌كند. اين نرم‌افزار كه فرشته گريان نام دارد با كمك سازمان جاسوسي بريتانيا،MI5 ساخته شده‌است.\nهمچنين تيمي ديگر از كارمندان اين سازمان ابزارهاي هكي ساخته‌اند كه مي‌توانند آي‌فون‌ها، آي‌پد‌ها، و تجهيزات اندرويدي را از راه دور كنترل كنند و مخفيانه با كمك دوربين اين تجهيزات تصاوير ويديويي ضبط كرده و يا از طريق ميكروفون‌ها استراق سمع كنند و يا موقعيت افراد را رديابي كنند.\nدر بخش ديگر ويكي‌ليكس ادعا كرده كه سازمان سيا در سال 2014 درحال بررسي امكان هك كردن سيستم‌هاي متصل به اينترنت خودروهاي مدرن بوده‌است. در بخشي ديگر از اين گزارش آمده‌است كه تعدادي از كارمندان وزارت كشور آمريكا كه در كنسولگري فرانكفورت آلمان مشغول به كارمند درواقع هكرهاي مخفي هستند كه از آفريقا، اروپا و خاورميانه جاسوسي مي‌كنند.


در پی انتشار ویروس کرونا و شیوع گسترده این ویروس در سطح جهان، بازارهای مالی جهان مخصوصا بازارهای بورس آمریکا با کاهش چشمگیری مواجه شده اند. در این بازارها شاخص VIX به رقم کم سابقه 72 رسیده است. همچنین دیروز شاهد ریزش بی سابقه شاخص داوجونر دز طول 1 روز بوده ایم.\nاقتصاددانان دویچه بانک اعتقاد دارند در نشست ماه مارس فدرال رزرو آمریکا نرخ بهره با کاهش 1 درصدی مواجه شود و نرخ بهره آمریکا در یک ماه به صفر درصد برسد. موضوعی که در شرایط کنونی بازارهای مالی و همچنین ترس اقتصادی از آینده دور از انتظار نیست و هیچ سرمایه گذاری را متعجب نخواهد کرد. این احتمال وجود دارد فدرال رزرو به منظور حمایت از بازارهای بورس این کشور قبل از نشست 18 مارس نرخ بهره خود را کاهش دهد.\nاگر این اتفاق در ماه مارس بیفتد تمام تمرکزهای به سمت کنفرانس مطبوعاتی رئیس بانک فدرال رزرو معطوف خواهد شد. این در حالی است که تقاضا در بازارهای مالی برای دلار به شدت بالا رفته و این مساله سبب افزایش قیمت دلار در برابر سای ارزها شده است. در حال حاضر دلار آمریکا یه دارایی امن به حساب می آید به همین خاطر تقاضا برای این واحد پولی رو به افزایش است.\n: برچسب ها , بازارهای مالی , اخبار , ویژه های خبری , فارکس