Hafan / Meiryl James. Voices from the Factory Floor\nMeiryl James. Lleisiau o Lawr y Ffatri\nHufenfa Felin Fach, Ceredigion (1957-68)\nCyfwelai: VSW053 Mrs Meiryl James\nCyfwelydd: Catrin Stevens ar ran Archif Menywod Cymru\nRoedd Meiryl yn 19 oed yn gadael yr ysgol a dechreuodd weithio yn labordy'r ffatri laeth yn 1957 - tan 1968 (pan oedd yn feichiog). Sonia am yr oferôls a llosgiadau'r asid arnyn nhw ac ar y croen Disgrifia'r gwaith o brofi'r llaeth a gwynt arbennig llaeth y ffermydd. Roedd yn rhaid i'r ffatri fod ar agor bob dydd. Roedd sbort yno a byddai hi'n cyfansoddi penillion ar gyfer y parti Nadolig. Prynodd gar ar ôl pum mlynedd ac eisteddfota. Sonia am ennill gwobr Sydney Foster. Disgrifia broblemau tywydd poeth. Byddent yn mynd i briodasau ei gilydd i ffurfio ‘guard of honour'.\nCyfweliad, Meiryl James. Lleisiau o Lawr y Ffatri\nMeiryl James a'i ffrind Nan yn profi llaeth ar...\nStaff Hufenfa Felin-fach, Meiryl ar y dde. c. 1960\nGweithwyr Hufenfa Felin-fach\nMerched y labordy Hufenfa Felinfach, c. 1960\nMeiryl a'i char cyntaf, Morris 1000c.1965\nMeiryl yn lab Hufenfa Felin-fach 1968\nLab Hufenfa Felin-fach 1963-4\nPriodas un o'r gweithwyr a'r 'guard of honour'...\nPriodas un o'r gweithwyr Hufenfa Felinfach a'r ...\nEnillwyr Gwobr y Bwrdd Llaeth Sydney Foster 1964\nCylchgrawn Milk Marketing Board Llangefni\nCylchgrawn Bwrdd Marchnata Llaeth, Llangefni\nCylchgrawn Milk Marketing Board No. 3 Vol.7 1960\nDogfen: Creamery Staff Handbook Milk Marketing...\nCadarnhaodd Meiryl mai ei henw llawn yw Elinor Meiryl James a’i chyfenw cyn priodi oedd Jenkins. Nododd ei chyfeiriad a’i dyddiad geni: 10fed Chwefror 1938.\nCafodd ei geni yn yr ardal – rhwng Dihewyd a Mydroilyn, ond yn ddwy oed symudodd y teulu i Ddihewyd ac yna i bentref bach Troed-y-rhiw Capel y Brwyn ac mae’n byw yn ei chartref presennol ers chwarter canrif.\nBeth odd ych rhieni chi’n neud?\nWel, chm’bod, odd mo menwod yn gwitho’r adeg ‘ny. … Odd small holding, lle bach ‘da nhw, lle on nhw’n cadw rhyw beder buwch a gwerthu llâth, y cyfnod cynta i Bont Llanio wrth gwrs nes bod y ffatri’n dod yn Felin Fach.\nMynychodd ysgolion Dihewyd ac yna i Ysgol Ramadeg (?) Aberaeron ar ôl pasio’r scholarship a chafodd chwech Lefel O (ansicr ai dyna’r enw amdanynt) mewn Cymrag, Daearyddiaeth, Scripture – methu cofio’r gweddill.\nOch chi’n mwynhau’r ysgol? Och chi’n mwynhau’r gwaith?\nOn, wrth fy modd. Bydden i wedi aros am flynydde wedyn.\nGadawodd yr ysgol pan oedd bron â bod yn 19 oed. Roedd wedi meddwl mynd i ddysgu ond chafodd hi mo’i derbyn yng Ngholeg Bangor, ac yna trïodd am Shrewsbury (Amwythig), ond doedd dim English Language ganddi.\n‘Wi’n cofio’n iawn amser es i am gyfweliad i Fangor, dwi’n cofio y sawl odd ‘n yn ‘n holi i’n gweud, a dyma beth wedodd hi, ma hwnna wedi sefyll yn ‘n meddwl i “You’ve got to impress me a big deal before I can accept you, because you haven’t got English Language”. A fel ‘ny fuodd hi.’\nTriodd hi basio’r English Language ddwywaith. Wnaeth hi ddim sefyll Lefel A.\nDoedd hi ddim eisiau gorffen ei haddysg ar y pryd,\n‘Ond yn y dyffryn hyn nawr te, Dyffryn Aeron, yntefe, na’r unig man odd gwaith odd naill ai yn y ffatri laeth, achos odd honno wedi dod ‘no yntefe, neu odd Ffatri Slimma wedyn yn neud dillad chm’bod, yn Llambed, neu gwitho mewn siop. Wel … na’r unig beth odd i gâl bryd hynny yntefe i ferched. Odd dim morynion erbyn ‘ny, - odd rhai ar ffermydd … odd.’\nNododd hefyd ei bod wedi meddwl mynd am NDD (National Dairying Diploma) mewn Amaethyddiaeth ac roedd lle i astudio hyn yn Aberystwyth ond aeth hi ddim mor bell â hynny ‘chwaith.\nCafodd waith yn Felin Fach am eu bod yn chwilio am rywun yn y Labordy yno ar y pryd. Cafodd gyfweliad ‘a bues i’n lwcus’. Cafodd dwy ohonynt swydd yr un diwrnod. Ansicr a fu’n rhaid iddi ddangos tystysgrifau (ond mwy na thebyg hynny). Doedd dim rhaid bod ganddi gymwysterau mewn unrhyw bwnc gwyddonol achos byddent yn cael eu hyfforddi ar ôl dechrau.\nYr hyfforddiant oedd gweithio gyda rhywun arall nes eich bod yn dod i ddeall y gwaith. Un yn dysgu’r llall a bu hi’n dysgu rhai newydd ei hun – ‘lot ohonyn nhw’.\nDechreuodd hi yno yn 1957 – ar ddechrau’r flwyddyn a bu yno tan fis Chwefror 1968. Agorwyd y ffatri yn ffurfiol yn 1952 ond roedden nhw wedi bod yn cymryd llaeth ers 1951.\n‘On ni gatre’n gwerthu llâth a wedyn on i ddim yn dwp, yn hollol dwp yntefe, ambyti y broses odd yn mynd mlân.’\nYn ei chartref bydden nhw’n gwerthu llaeth ac yn gwneud menyn, yn enwedig yn y gaeaf os byddai eira a’r lori laeth yn methu dod i gasglu’r llaeth. Mae’n cofio helpu gwneud y menyn trwy droi’r fudde. Doedden nhw ddim yn gwneud caws gartre.\nTshyrns oedd yn dal y llaeth – Mae’n cofio rhai 8 gâlwyn a rhai 5 gâlwyn cyn hynny, ond pan oedd hi’n gweithio yn y ffatri rhai 10 gâlwyn oedd yna.\nDim cof o’i diwrnod cyntaf am y ffatri. Ar ôl cyrraedd byddai’n tynnu ei chot a gwisgo overall wen a rhyw gap ac yna i mewn i’r Labordy.\nOch chi’n gorfod prynu’r overall ne och chi’n câl honna?\nNa, on nhw’n rhoi rheina, on, on. A wrth gwrs gyda ni yn y Labordy, achos bo ni’n iwso shwt gymint o asid, chm’bod, on nhw’n mynd yn dylle yn amal , yn gloi chm’bod yntefe, a hefyd on nhw’n dwyno (difwyno/ mynd yn frwnt), achos rhai gwyn on nhw, yr hen deip wrth gwrs, cotton yntefe, on nhw’n dwyno oherwydd on ni’n cario y poteli llâth ‘ma on ni’n mynd i brofi yntefe, mewn crate, a odd y crates ma’n câl ‘u rhoi lawr fan hyn a fan draw … on ni’n newid overall rhyw deirgwaith yr wthnos.\nDoedd dim rhaid i’r merched olchi’r overalls – roedden nhw’n cael eu gyrru i ffwrdd i’w golchi. Mae’n ansicr a oedden nhw’n gwisgo menyg – ond bydden nhw yn gwisgo menyg i lanhau.\n‘Ni odd yn gorfod glanhau’r Labordy wedyn, chm’bod, odd rhaid bod e’n lanwedd bob amser.’\nOdd sgidie arbennig ne …?\nNa. On ni’n gwisgo tipyn o wellingtons, achos y llefydd ‘ma – odd dwr ym mhob man, on nhw wastad â hose pipe fan hyna fan draw, yn golchi …\nAnsicr pwy oedd piau’r wellingtons.\nRoedd yn gweithio i’r Milk Marketing Board ac roedd y brif swyddfa yn Thames Ditton, Surrey. Byddai’r ffatri wedi cynhyrchu hufen a chorddi’r hufen yn fenyn. Ond ar rai adegau o’r flwyddyn roedd llawer o’r llaeth yn mynd i ffatrïoedd eraill, - efallai y byddai ambell ffatri yn brin o laeth i wneud caws. ‘Helpu’n gilydd fel ‘na odd ffatrïoedd bryd ‘ny.’ Wedyn roedd skim milk yn dod mewn i Felin Fach er mwyn cynhyrchu powdwr – yn fwyd i anifeiliaid. Roedden nhw’n gorfod profi y menyn, y powdwr a’r skim, i gael gweld faint o hufen oedd ar ôl yn y skimmed.\nY broses: Byddai’r llaeth yn cyrraedd mewn tsiyrns ar loris. Byddai dreifyr y lori yn tynnu’r tsiyrns off, a byddent yn mynd ar conveyor a’u tipio. Cyn tipio’r tsiyrn byddai’r dreifyr yn tynnu’r label oddi ar y tshiyrn. Byddai chwech tsiyrn gydag ambell i fferm – dim llawer mwy yn ei chyfnod hi yno. Mae’n cofio yn ystod ambell haf y byddai 10 tsiyrn gan un neu ddwy fferm. Câi’r label ei basio i ferch mewn ciosg, a byddai hi wedyn yn gwybod faint o laeth oedd gan bob fferm – byddai’n cymryd y pwysau. Byddai’r llaeth yn mynd nesa i danc mawr, mawr yn dal miloedd o alwyni. Ond cyn ei fod e’n cael ei arllwys gyda’r mashîn oedd yn tipio’r tsiyrn, byddai hi’n dal peth ohono mewn potel – potel tua one third o beint, a byddent hwy wedi rhoi rhifau ar y poteli hyn a phapur ganddynt i gofnodi pwy oedd bia’r llaeth. Roedd tua 30 o wahanol ffermydd yr adeg hynny, (doedd ffermydd ddim yn cynhyrchu fel maen nhw’n neud heddi) – a 30 o samples gyda nhw. Bydden nhw’n cario’r poteli hyn mewn crates trwm o fetel – ‘Meddyliwch chi nawr am 30 o boteli, one third, a glass odd y poteli, odd e’n dipyn o bwyse. Odd ddim yn bell ‘da ni i fynd’.\nYna byddent yn dechrau ar y broses o desto. Y peth cyntaf oedd testo i weld rhag ofn bo fe’n sur. I wneud hynny byddai’n rhoi rhywfaint mewn test tube a rhoi hwnnw mewn peiriant i’w droi a phan fyddai e’n dod allan bydden nhw’n gallu gweld a oedd y llaeth yn sur neu beidio. Yn yr haf byddai’n gwynto llaeth o’r tsyrns eu hunain i weld a oedd e’n sur.\n‘Chm’bod, chi’n gwitho ‘na a chi’n dod i nabod, mae’n rhyfedd, … on i’n amal yn meddwl bo fi’n nabod y ffermydd ‘ma i gyd, chm’bod … on nhw’n dod fel ‘sen nhw’n blant i chi ‘chm’bod – yn ffrindie.’\nOch chi’n gallu gwynto llâth ffermydd gwahanol?\n‘O, on, a odd wahanol wynt ‘da nhw ar wahanol adeg o’r flwyddyn. Mae’n dibynnu beth on nhw’n câl i fwyd, ‘u ffido. Os on nhw mas mewn porfa ffresh neu’n mynd i ga i bori rêp, ch’mbod, odd y smell dipyn yn wahanol.’\nCred bod rhywun yn gwynto yn well pan yn ifanc.\n‘Bydden ni’n gofyn wedyn trannoeth i’r dreifyr ‘na gadw llâth y ffarm ‘na naill ochor i ni, tynnu nhw mas … a wedyn bydden ni’n profi wedyn bob un o’r tsiyrns ‘na, a os odd na fydden nhw’n paso’r test bydden nhw’n câl mynd nôl wedyn gyda’r dreifyr i fynd nôl i’r ffarm drannoth. A alla i weud wrthoch chi odd dim un dreifyr yn falch .. bo nhw’n mynd nôl.’\nDadansoddi llaeth roedd hi’n ei wneud a byddai’n testo wedyn am faint o fat oedd ynddo fe, a solids. ‘A odd hwnna’n bwysig. A os nag odd e lan i beth on nhw’n disgwyl, bydde ‘na brofi bob dydd hyd nes bo fe’n iawn. A wrth gwrs bydde’r ffermydd yn câl llythyron. Ni odd yn neud ‘na wedyn.’\nByddai sampl o hufen yn dod i lawr atynt bob rhyw awr i’w desto o danc mawr oedd yn dal yr hufen. Dylai fod wedi dweud bod y llaeth yn mynd o’r tanciau mawr, trwy broses o oeri, yna trwy bibau – yna roedd yr hufen yn cael ei gadw mewn tanciau a’r llaeth sgim yn cael ei chwythu drwy cones mawr ar wres o 120° Farenheit i’w droi yn bowdwr. Ac wrth iddo ddod mâs byddai dyn fan’ny’n bago fe – byddai’n dod trwy’r chute yn syth i mewn i’r bag. Doedd y dyn wrth y bag ddim yn cyffwrdd â’r powdwr, wedyn roedd sealer otomatig yn cau’r bag. Yna câi fynd allan i’r stordy.\nRoedden nhw’n profi’r llaeth, yna’r llaeth sgim a’r hufen a’r powdwr. Yna byddent yn profi’r menyn gorffenedig. Dim ond y llaeth oedd yn gallu cael ei anfon yn ôl i’r ffermydd – ei roi i’r moch. Yr adeg hyn roedd lot o ffermydd yn cadw moch. ‘On nhw’n cadw moch achos bod llâth sur yn dod nôl, fi’n meddwl’ (chwerthin).\nFaint ohonoch chi ferched fydde yn y labordy ‘ma nawr, gyda’ch gilydd?\nYn y gaea falle fydde un yn llai, achos fydde dim cymint o lâth i brofi. … Fe fuon ni’n saith ‘na ar y mwya, yr adeg on i ‘na ar wahan i’r … Head. Amser âth hi fwy prysur odd ‘na ferch o dano honno wedyn. Achos fydde llâth yn dod miwn saith dwrnod yr wythnos.\nAlla i weud hyn nawr, ma fe wedi dod i’n meddwl i, on i’n selog iawn yn y capel, chm’bod yntefe, a wi’n cofio’r gweinidog yn gweud wrtha i, achos bo fi yn gorffod gwitho dydd Sul ‘chwel (dim bob dydd Sul) … a dyma beth wedodd y gweinidog wrtho i, “Meiryl, bydd rhaid câl six day cow ‘to!” …\nBydde rhywun off bron bob dydd yntefe achos bod y gwaith yn mynd saith diwrnod yr wthnos.\nCaent time and a half am ddydd Sadwrn a double time am ddydd Sul. Gan fod y cyflog yn ddigon bach roedd hi eitha balch cael gweithio overtime.\nO safbwynt merched eraill yn y ffatri – dwy yn y cantîn, pedair-bump yn yr offis. Fe fu adeg wedyn hefyd pan oedd un neu ddwy o ferched yn glanhau yno hefyd ond nid ar y dechrau. O safbwynt y dynion roedd y creamery hollol ar wahan i’r transport – roedd gwaith shifft drwy’r amser gyda’r dynion, - 3 shifft mewn 24 awr. Cred bod tua 100 o weithwyr yno. Dim byd arall i gael yn Nyffryn Aeron gyda’r crydd a’r gof wedi mynd.\nYdych chi’n cofio faint odd ‘ch cyflog cynta o gwbwl?\nNa, dwi ddim yn cofio’r un cynta, ond dwi’n cofio’r un dwetha: £8 7s 6c. (yn yr hen arian wrth gwrs) … ond yr un dwetha ges a fe gadwes i’r pacyn hynny, oedd e’n £10 50 ceiniog – achos ei bod wedi gweithio sawl dydd Sadwrn a dydd Sul (h.y. ar ben y tal sylfaenol o £8 7s 6c.)\nRoedd y ffatri ar agor 24 awr drwy’r amser – ddim yn cau. Roedd hi’n gweithio gwaith shifft ar rota) a bu un amser, pan oedd y deputy boss wedi gorffen yna, yn second in command ac wedyn roedd yn rhaid iddi fod yna ddydd Sul hefyd. Yn ystod yr haf roedd y llaeth yn cynyddu a doedden nhw ddim yn gâllu ei gymryd i gyd yn yr oriau arferol (8 awr). Byddai’r lori gyntaf yn dod i mewn rhwng hanner awr wedi wyth i naw o’r gloch y bore, ac wedyn bydden nhw’n dod i mewn yn eu tro, Yn y gaeaf bydden nhw’n gorffen dod mewn tua dau o’r gloch y prynhawn. Ond fel bydde’r llâth yn cynyddu – falle yr ai yn bedwar o’r gloch, ond yn yr haf pan fyddai lot fwy o laeth, bydden nhw’n gorfod gweithio ymlaen tan naw – deg o’r gloch y nos. Heblaw hynny bydden nhw’n dechrau am wyth y bore a gorffen am bedwar. Dim ond y dynion oedd yn gweithio trwy’r nos.\nBydde’r cantîn yn cau am bedwar o’r gloch. ‘Bydden ni’n câl deg munud i gâl te deg yn y bore, a wedyn hanner awr i gino, a deg munud arall yn y prynhawn i gâl cwpaned o de.’ Cael y te yn y Labordy. Byddai’n mynd i’r cantîn i gael cinio – sandwiches a crisps oedd yno. ’A bydden ni’n byta rheini ar hast er mwyn câl mynd wedyn i’r games room, a… bydden ni’n câl whare skittles ne table tennis ne darts.’\nO’r Labordy allen nhw ddim cael cinio yr un pryd oherwydd y gwaith. Byddai’r loris yn dod miwn a bydde rhifau gyda nhw ar y loris ac efallai y bydden nhw eisiau lori rhif 8 (dweder) – byddai’n rhaid iddyn nhw fod yna pan fyddai’r lori yna’n cyrraedd i godi sampl o’r llaeth. Yr amser cinio’n amrywio – rywbryd o ddeuddeg tan un.\nRoedd safon glendid yn uchel yno. Bydden nhw’n gorfod golchi’r poteli llaeth oedd yn cario samples a’u steraliso a’r test tubes a’r pipettes. Roedd yr asid roedden nhw’n ei ddefnyddio yn beryglus.\nOn ni’n defnyddio’r asids ‘ma chwel, i roi ar ben y llâth a hwnnw odd yn separeto … yr hufen yntefe.\nOdd rheina yn beryglus o gwbwl, yr asids?\nOn nhw’n beryglus iawn, iawn, on.\nOdd llosgiade neu rywbeth fel ‘na?\nOdd, odd – … na beth on ni’n neud wedyn os on ni’n câl e ar ein dwylo yntefe, bydden ni’n golchi fe dan y tap dwr ôr, a rhoi bicarbonate of soda wedyn ar y lle odd wedi llosgi a odd hwnna wedyn yn ‘i wella fe, chm’bod, yntefe.\nDoedd hyn ddim yn digwydd yn aml ond roedd rhaid bod yn wyliadwrus.\nA on ni’n câl pan on ni’n mynd ‘na, ‘na’r orders mowr on ni’n câl oedd i fod yn ofalus.\nAchos fe allen ni gâl hwnna yn ‘n llyged.\nDdigwyddodd hynna o gwbwl?\nNaddo ond (ansicr a oeddent yn gwisgo sbectol ond ddim yn credu hynny) … Ond rhan o’r amser on i ‘na odd merch odd wedi bod yn nyrsio a odd hi’n deall wedyn first aid, yntefe. Os odd rhywun yn câl cwt ar ei bys …\nCred o feddwl am y peth eu bod YN gwisgo menyg i drafod y llâth.\nO safbwynt hyfforddiant ar y dechrau – yr hyd yn dibynnu ar y person oedd yn cael ei hyfforddi – rhai yn dysgu’n gynt nag eraill. Dim dosbarthiadau nos i wella sgiliau. Roedd y cyflog yr un peth o’r dechrau – dim cyfnod o brawf.\nRoedd rheolwr ar y ffatri – Mr Rowlands oedd yno pan ddechreuodd hi. Roedd e a’r supervisor yn Gymry. Roedd Mr Rowlands wedi dod o ffatri laeth Pont Llanio pan agorwyd Felin Fach. Gadawodd e ymhen ychydig wedi iddi hi ddechrau yno a daeth‘Gog’ wedyn – un o’r gogledd - Mr Phillips – a bu ef yno tra bu hi yno. Bydde fe’n cerdded rownd ac yn nabod y gweithwyr. Roedd e’n dod i’r Labordy. Yn eu fridge nhw oedd e’n cadw’i lâth.\nOn ni’n câl prynu llâth a menyn yn rhatach na beth fyddech chi’n siop chm’bod. … och chi yn câl mynd â faint och chi’n moyn … on i’n mynd â fel stên fach … a honno’n dala dou beint falle. … On ni’n talu ond yn rhatach.\nMynd â hwn adre – ond dim hufen. Buon nhw wedyn yn ystod y blynyddoedd cynta roedd hi yna yn neud powndi o fenyn (- nage hanner powndi) ac roedden nhw’n cael prynu dau bownd o fenyn yn rhatach yr wythnos hefyd. Rhyw ddwy / dair o ferched yn pacio’r menyn mewn bocsys. Y swyddfa fyddai’n cadw cownt o faint roedd pawb yn ei gael fel hyn.\nGalw’r supervisor gyntaf yn Mrs Evans, ‘Na, on ni ddim yn ei galw wrth ei henw cyntaf’ ond byddai hi’n eu galw nhw wrth eu henwau cyntaf. Cymraes oedd hon – yn dod o Lanfair, ochr draw i Lambed. Gadawodd hi a phriodi a mynd i gadw ffarm. Wedyn daeth dwy ifanc allan o goleg – un o dan y llall yn y swydd; merched o Loegr oedden nhw.\n‘Cymry on ni – y merched odd yn gwitho lawr yn y Labordy – ie, ac yn y swyddfa a’r cantîn, … Cymrag on ni gyd ond y ddwy ‘ma, y ddwy Saesnes ‘ma. Cymry odd fwya o’r staff odd yn y ffatri i gyd – odd dim llawer o Saeson ‘na. … Odd boiler rooms ‘na wedyn, le odd gwres yn ? y ffatri a yn twymo’r dwr, yr holl ddwr twym ‘ma odd isie, a odd dou yn gwitho fan ‘ny wedyn yn ffido y boilers. .. A wrth gwrs, yr adeg hyn on i ‘na nawr, odd trên yn dod i gasglu tipyn o’r llâth ‘ma. Odd e’n mynd off nawr i ffatrïodd erill, ‘chwel, - tancs mowr, tankers mowr .. A dim ond i Felin Fach odd hi’n dod – odd hi’n troi nôl – lein Llambed … Aberaeron. Ond wedi i’r trên i orffen rhedeg i Aberaeron odd hi dod wedyn i Felin Fach o achos y llâth ‘ma chwel.’\nAr ôl i’r tren stopio roedd y llaeth sgim yn mynd i ffwrdd mewn loriau tancers i ffatrïoedd yn Crudgington. Llangefni …\nRoedd Llangefni a Wem yn neud caws. Yn yr haf byddai llawer gormod o laeth i’w gael i’w brosesu yn Felin Fach.\nPan och chi’n dechre chm’bod fel merch ifanc nawr, yn y ffatri, odd y lleill yn whare rhyw dricie bach arnoch chi? Odd ‘na rhyw drics bach on nhw’n whare ar y merched newydd?\nChi’n gwbod pan fyddwch chi’n câl troupe o ferched yn gwitho gyda’i gilydd yntefe, smo’r cytundeb ‘run peth a se dynion ‘da chi yntefe .., ond na, fydden i’n sobor iawn. Ond odd y dynion yn dod miwn i’r Labordy, dod â samples i ni chi’n gweld, … o hufen neu sgim … a odd, odd rhyw jôcs bach yn … Â i ddim i weud wrthoch chi beth odd mlân bryd hynny … odd lot o sbort ‘na.\nNid yw’n gallu meddwl am stori ar y pryd am hynny. ‘Troup o ferched ifanc on ni! Eitha drygionus ma rhaid i fi weud. … Fi’n cofio un o’r merched nawrte, a odd hi yn mynd draw nawr i’r hyn o’n i’n alw yn Powder Room a fan ‘ny odd bocs cardboard mawr i gâl … a odd y llawr odd fan’ny nawr yn glir, a un o ni’n mynd miwn i’r bocs a’r llall yn tynnu hi o un pen i’r llall. … rhyw ddwli fel ‘na chm’bod … dim byd cas.\nA wrth gwrs on ni’n câl wedyn Parti Nadolig – bydde fe’n câl ‘i gynnal mewn hotel fel y Feathers yn Aberaeron, mynd lawr i Aberteifi, mynd lan i’r Marine yn Aberystwyth; a ni merched y Labordy odd yn neud hyn wedyn, ar ôl y gino wedyn bydden ni’n entyrteino … bydden ni’n canu amdano rhai ohonyn nhw, achos chi’n dod i nabod y bobol ‘ma yn dda, on’d ych chi? Bydden ni’n cwrdd â nhw’n amal yn y cantîn pan fydden ni’n câl bwyd, a bydden ni neud penillion – wel fi odd yn neud penillion, a ma nhw gen i o hyd, a bydden ni’n canu – rhyw entyrteinment bach fel ‘ny.’\nA wedyn Nadolig (dim ar y dechre) roedd parti i blant y gweithwyr – lan at 11 oed. A bu hi’n un o’r rhai oedd yn mynd i siopa i gâl yr anrhegion i’r plant yn Aberystwyth. Erbyn hyn roedd car ganddi – dechreuodd yno yn 1957. Aeth dwy ohonyn nhw i siopa – un o’r swyddfa a hi, - on nhw’n gwybod oedran y plant. Prynu anrhegion yn Woolworth ac mae’n cofio mai dechrau mis Rhagfyr yr oedd yn mynd i siopa gan fod y parti ryw wythnos cyn y Nadolig, a’r tro hwnnw wnaethon nhw ddim cychwyn am adre tan wedi i’r siopau gau am hanner awr wdi pump, a hithau’n rhewi. Gollyngodd y ferch arall i lawr yng Nghilie Aeron ond yna wrth ddod lawr am adre lawr rhiw, aeth y car allan o gontrol ac i’r clawdd. Chafodd hi ddim dolur. Digwyddodd hynny tua 1962. Ansicr sut oedden nhw’n talu am y presentau. Merched y cantîn oedd yn gwneud y bwyd.\nEi chyflog cynta – roedd National Insurance a treth yn cael ei dynnu allan. ‘A odd chwech ceinog yn yr hen arian yn câl i dynnu allan ar gyfer y Social Club.’\nRoedd yn perthyn i Undeb – roedd hi’n bwysig yn y ffatri. ‘Os bydde rhywun mewn trwbwl yntefe, bydde fe’n câl ‘i setlo ‘n bydde fe?’ Nid yw’n gâllu cofio enw’r undeb, nac os oedd Swyddog Undeb yn y ffatri na sut roedd yr arian yn cael ei gasglu.\nNid yw’n gallu cofio llawer o anghydfod yno. ‘Ma’n rhaid gweud odd ‘na gydwitho da yna. … Odd pawb yn falch i gâl gwaith fi’n credu achos odd dim amrywieth gwaith yn Dyffryn Aeron. .. Achos on nhw’n dod o Lanybydder, on nhw’n dod o Synod Inn, on nhw’n dod o gyfeiriad Llan-non, Llanrhystud, on nhw’n dod o dipyn o wahanol lefydd … a rhai o nhw o eitha pell.’\nSut och chi’n mynd nôl a mlân i’ch gwaith?\n… Ar ôl gwitho yna bum mlynedd, on i wedi cadw tipyn o arian, on i wedi safio tipyn o arian, a fe brynes i gar, a ‘ma llun y car ... Morris 1000 a’i number e odd MEJ 358 – fi’n cofio’r number ‘na. Cyn hynny on i’n gorffod mynd â beic dwy filltir lawr i Cribyn, a rhywun odd yn gwitho yn y ffatri wedyn odd yn dod trwy Cribyn, a on i’n câl lifft (a nôl gyda’r nos). Roedd llond car ohonyn nhw’n mynd fel hyn – cyn amser rheolau seat belts!\nMae’n cofio ffwdan ambell i aeaf – ar eira mawr ac yn methu dod gartref i fyny’r rhiwie o Felin Fach a gorfod cael ei gwthio – ‘Mwy o sbri na dim byd arall’.\nYn y flwyddyn nawrte 63 … gethon ni eira mowr. A fe gerddes i chm’bod – na chi p’run mor gydwybodol on i yn ‘ng ngwaith – fe gerddes i o gartre i’r gwaith a phan gyrhaeddes i, fe wedodd y rheolwraig wrtho i ‘Wel, Meiryl fach i beth och chi (odd dim ffôn ‘da ni i gâl gartre … ).’ Arhoses i ‘na ryw ddwy-dair awr a wedodd hi ‘Na fe, gallwch chi fynd nawr.’ Cafodd lifft i Felin Fach a cherddodd adre … chwech a hanner (milltir) un ffordd.\nByddai’n cloco i mewn yn y bore ac allan gyda’r hwyr. ‘Yn ôl yr orie on ni wedi gwitho on ni’n câl ‘n talu.’ Fyddai hi byth yn hwyr felly nid yw’n gwybod a oedd cosb am hynny. Pan fyddai’n cyrraedd byddai’n siarad â gweithwyr eraill yn y cloakroom... ond fydden nhw ddim yn dechrau ar eu gwaith tan wyth o’r gloch. Gorffen o bedwar i bump. Weithiau byddai’r sawl a oedd yn rhoi lifft iddi â diwrnod rhydd ac i ddod adre byddai’n dal bws Crossville i Gribyn a cherdded y ddwy filltir adre.\nRoedd rhif ganddi fel gweithwraig ond nid yw’n gâllu ei gofio er mai’r un un fu ganddi am ei hamser yno. Byddai’r rhif ar y garden cloco mewn ac ar y pecyn pae. Arian parod oedd y pae.\nBeth och chi’n neud â’ch arian bob wthnos? Och chi’n gorfod rhoi e i’ch rhieni?\nWel, on i’n spoilt. Na, on i’n talu dim a gweud y gwir wrthoch chi. On i’n cadw peth at wario yntefe – on i’n Steddfoda lot, yn cystadlu yntefe. … a wedyn whist drive neu gyngerdd. Ar wahan i hynny wedyn on i’n safio … ges i gar. … weda i wrthoch chi pa mor awyddus on i i basio’r test, fe ges i e (y car) ym mis Mawrth … a bases i’r test … yn mis Ebrill 26 …’\nRoedd yn gorfod dysgu gyda’r nos yn y tywyllwch! Cystadlu ar adrodd roedd hi’n ei wneud yn yr Eisteddfodau – mae ganddi lu o gwpanau yn y cwpwrdd yn y gornel. Ond erbyn hyn mae ei hwyrion wedi mynd â sawl un ohonynt. Byddai’n canu duets hefyd – dysgu hynny yn ysgol Aberaeron. Roedd y capel yn bwysig iawn hefyd – Capel yr Annibynwyr ac roedd hi’n dysgu’r plant yno. Ac yn organyddes yn ogystal am flynydde. Bu’n ysgrifennydd wedyn yn trefnu dramâu a chyngherddau i ddod yno. ‘Och chi’n gorffod neud ‘ch entyrteinment ‘ch hunan bryd hynny.’\nRoedd un neu ddwy o ferched y ffatri yn debyg iddi hi yn cystadlu – ‘Odd pawb yn mynd i naill ai capel neu eglwys (bron pawb ddylen i ddweud) o ni’r merched yntefe.’ Yn ystod ei chyfnod hi yn y ffatri fe welodd hi lot o fynd a dod yna. Fe briododd y merched hyn yn eitha ifanc – roedd hi’n 27 yn priodi.\nOch chi’n câl gwitho ar ôl priodi?\nDim yn y blynydde cynta. Os odd rhywun yn priodi odd hi’n gorffod bennu gwitho ‘na. Ond odd wedi dod erbyn on i, priodes i yn 1966, a adawes i yn 1968, ond odd y rheol newydd wedi dod mewn, yntefe, so fe aroses i wedyn y ddwy flynedd ‘na o 1966 hyd 1968. A wedyn es inne i blanta.\nOch chi’n câl gwitho ‘na tra och chi’n disgwyl chm’bod?\nLan i saith mis. Fi’n credu mai fel’na odd hi yn gwaith yn bob man bryd ‘ny. … odd hi’n hen bryd achos on i’n handlo’r crates trwm ‘ma, chm’bod. … Ie, odd e’n amser cysurus dros ben, ma rhaid gweud. Fydden i ddim wedi gorffen ‘na onibai bo fi wedi mynd i blanta.’\nGwyliau – cred mai pythefnos oedden nhw’n gael ar y dechre ond iddo godi i dair wythnos wedyn. Roedd yn rhaid bwcio mlaen achos allai’r ffatri ddim cau ac nid oedd yn bosibl cael gwyliau gyda grwp o fenywod.\nChi’n cofio ble buoch chi ar ‘ch gwylie?\nDim unman! Na, gartre a mynd i rywle – y blynydde cynta ‘ma – odd dim car i gâl wrth gwrs, on ni’n dala bys a mynd i Aberystwyth. Odd mynd i Aberystwyth yn 1957 yn rhywbeth mowr achos dyna ble odd trips ysgol Sul ni’n mynd ‘chwel, yntefe. Ie, dwrnod bach fan hyn a fan draw … Odd rhai yn gwitho dydd Nadolig y cyfnod ‘na a trannoth y Nadolig yntefe. No, odd rhaid bod y llâth yn dod miwn a’r gwaith yn mynd mlân. … Odd dim sôn am Pasg pryn’ny … Capelwraig on i bryd ’ny ond fe droies i’r eglws wedyn, wedi priodi, a’r eglws yn cadw fwy o’r gwylie. …\nOnd gyda’r Milk Marketing Board nawrte, on nhw’n rhoi wedyn gwylie spesial i rywun bob blwyddyn. On nhw’n gâlw fe yn Sydney Foster Award … a fe enilles i hwnna un flwyddyn – chwech ohonon ni i gyd, ond odd y chwech yna o ryw ffatrïodd erill, falle bo nhw yn y swyddfa, odd dim rhaid bo nhw’n gwitho yn y Labordy, a enilles i hwnna nawrte, nôl yn 1964 fi’n credu odd hi. A on ni’n câl wthnos o wylie wedyn a on i’n naïve iawn byti trafaelu gyda tren.\nMae’n sôn am deithio i Lundain ar y trên, i gwrdd â’r merched yma – o Gaerfyrddin. Wrth lwc roedd merch o Gribyn wedi priodi heddwas ac yn byw yn Llundain a daeth hi i’w chwrdd yn Paddington a mynd â hi i Thames Ditton a gofalu amdani yn dda.\nOdd e’n wylie addysgiadol hefyd, … on ni’n symud wedyn o un man i’r llall – gwahanol ffatrïodd nawr a wedyn on ni’n sefyll wedyn yn gwahanol fanne. … Odd hi’n agoriad llygad mowr i fi achos on i ddim wedi bod ar wylie eriôd. – Falle bo fi’n anghywir i weud ‘na, do fues i’n aros ‘da modryb, ond dim byd mwy na ‘na chwel, yntefe.\nRoedd y lleill yn dod o’r trefi mawr ac yn gyfarwydd â trafaelu. Ron nhw’n teithio mewn dau gar. Merched on nhw i gyd. (Mae’n cywiro’i hunan fan hyn – wrth fynd am gyfweliad y bu’n aros gyda’r ferch o Gribyn nid pan oedd hi’n mynd ar y gwylie – ‘Ma’r cof yn pallu chi’n gweld ar ôl yr holl flynydde ‘ma’).\nGes i gyfweliad a on i’n gorfod ysgrifennu wedyn hanes – ma hwnnw gen i rywle hefyd, wi’n siwr ‘i fod e, copi ohono fe.\nYch hanes chi’ch hunan ne hanes y gwaith?\nIe, beth dwi wedi’i weud wrthoch chi nawr – ond bo fi’n cofio fe’n well bryd hynny …\nOdd hwnna yn fraint ac anrhydedd ‘te. … Y rheolwr ofynnodd i fi a on i’n fodlon.\nA och chi’n câl tystysgrif, ne beth och chi’n gâl?\nNa, na, ond fe gethon ni’n llun (copi ohono).\nMae’n sôn am gylchgrawn yr MMB oedd yn dod mâs bob tymor. Roedd yn rhoi hanes holl ffatrïoedd yr MMB. Ansicr a oeddent am ddim neu yn 6 cheiniog?\nOdd hwnna’n cadw chi mewn cysylltiad â’r cwmni mewn ffordd on’d oedd e?\nOdd, odd. Ond on ni ddim yn neud dim byd â ffatrïodd erill – hyd yn oed Pont Llanio chm’bod, odd ddim ond rhyw ddeuddeg milltir … na, na on ni ddim yn gwbod dim o’u hanes nhw. ..\nA nawr, y flwyddyn orffennes i yn y ffatri nawr, 1968, odd pethe’n newid ‘na. Odd Pont Llanio yn cau, a odd llâth Pont Llanio wedyn i gyd yn dod lawr i Felin Fach. Ac fe gath lot o newid ddigwydd ‘na. On i’n gorffen yn mis Chwefror a wedyn yn mis Mai … yr un flwyddyn odd y llâth yn dod o Bont Llanio. … Ffatri fach odd Pont Llanio o’i chymharu â Felin Fach ... a wedyn bydde isie rhagor o staff.\nPan och chi’n gadel gaethoch chi barti ffarwel?\nDo, a fe ges i bresant, .. bowlen odd hi, bowlen glass â coese iddi.\nCafodd hi a Harri, oedd ddim yn gwiethio yno ar y pryd, ddau blat (Minton China) yn anrheg gan Reolwr y Ffatri (Mae’n eu dangos yn y cwpwrdd). Dechreuodd Harri weithio yno ar ddiwedd 1967 (1957??) ond roedd e wedi dod o ffarm ac ar yr adeg yna roedd National Service mewn bod a os nag och chi’n neud gwaith amaethyddol och chi’n gorfod gwneud cyfnod o National Service. Dalion nhw lan ‘da fe wedyn a gwnaeth e ddwy flynedd yno, ond roedd hyn yn cyfrif at gael arian mas ar derfyn gweithio. Buodd e off am ddwy flynedd ac wedyn roedd yn rhaid iddyn nhw ei gymeryd yn ôl, so dath e nôl i witho i’r ffatri (bu e’n gwneud National Service o 1958-1960) – buodd e ‘na am rai blynydde wedyn. Gan ei bod hi’n ofni bod ar ei phen ei hunan yn y nos – gan ei fod e’n gwitho shift work (y tair shifft : 7y bore -3; 3-11; 11 y nos - 7 y bore mewn rota) gadawodd e’r ffatri a bu oddi yno am flynyddoedd wedyn – 12 mae’n credu, ond erbyn hyn roedd y plant wedi tyfu ac roedd ganddi gwmni yn y ty a ath e nôl i witho ‘na, yn 1974 ath e nôl. Erbyn hyn roedd pethau’n wahanol.\nY nosweth es i gyda fe gynta nawrte, odd dod gartre o Steddfod Ffald-y-brenin … - mis Ebrill odd hi ond on i’n nabod e achos on i’n gorffod mynd mâs dipyn o’r Labordy chi’n gweld, i moyn sample.\nO safbwynt rheoliadau iechyd a diogelwch:\nYr amser ‘ny wedyn ‘te odd dim sôn am y pethe ‘na yntefe, ond os bydde rhywun wedi câl anlwc … bydde fe’n câl ‘i gofnodi mewn llyfyr, a’r dyddiad a beth odd e. Os odd isie mynd i’r ysbyty neu mynd at y doctor odd rhywun yn mynd â chi o’r gwaith.\nChafodd hi mo’r profiad hwn – bu hi’n lwcus iawn, iawn ‘ar wahan i gâl bach o losg falle gyda’r asids on i’n defnyddio ond on ni wedi câl ein trwyddedu bo ni’n golchi’r man hynny gyda dwr oer, yntefe. ‘\nDoedd dim nyrs yn y gwaith. Dim ystafell arbennig chwaith. Roedd cloakroom ac i fan’ny bydde hi wedi mynd. Ond nid yw’n cofio neb yn sal ac yn gorfod mynd mâs o’r Labordy. Fydden nhw ddim wedi siarad am bethe fel periods yn y cyfnod hwn.\nOdd hi’n swnllyd yna o gwbwl?\nOn ni’n dawel wrth ein gwaith, achos odd rhaid, yntefe.\nRoedd peiriannau yn gwneud swn ond roeddech chi’n dod yn gyfarwydd ag e. Roedd ychydig bach o swn gan y testers ron nhw’n eu defnyddio. Roedd digon o ole yna ac roedd y gwres yn iawn. Nid yw’r gwaith wedi effeithio o gwbwl ar ei hiechyd hi.\nOn i’n lico llâth – O ie, ‘na beth on ni’n câl neud wedyn os och chi am, wedyn – och chi’n câl hifed y llâth yn y gwaith chm’bod, .. a wedyn on i’n mynd i’r cantîn, a on i’n llanw’r botel ‘ma – plasma bottle on i’n gâlw hi, - a on i’n llanw honno y bore, .. on nhw’n cadw peth llâth nôl yn y tsiyrns achos odd y gweithwyr yn gâller helpu’u hunen fan ‘ny i lâth – hyn a hyn on ni’n gâllu mynd yntefe. On i’n mynd â’r botel ‘na wedyn, odd neb llawer ar wahan i fi’n neud e, on i ddim yn lico te chi’n gweld, …. ac on i’n gyfarwydd â llâth – wedi câl ‘n magu ar y small holding. A on i’n rhoi’r botel yn y fridge a on i’n mynd â hi gyda fi wedyn i’r cantîn … on i’n mynd â bwyd ‘n hunan. On i’n prynu fe ambell waith, odd dim lot o ddewis chi’n gweld, o sandwiches bryd hynny, a wedyn sbam chi’n gweld a tomato yn yr haf, a on i’n mynd â bwyd ‘n hunan.\nRon nhw’n câl tipyn o sbri yn y cantîn, dodd e ddim yn fawr. Gweiddi a phryfocio’i gilydd - y dreifyrs, oedd mewn gan amla yr un pryd â nhw. Roedd y dreifyrs yn mynd allan i gasglu tsiyrns ddwywaith (y dydd) ar y ffermydd. Roedd y llaeth wedi’i bastwreidio eisoes yn y tair tsiyrn a oedd allan ar gyfer y gweithwyr.\nRoedd toliedau ar eu cyfer – roedd rhywun yn eu glanhau. Roedden nhw’n gorfod gofalu fod yr offer yn y Labordy’n lân ac wedi’i steraleisio. Ond roedd rhywun yn dod i mewn i frwsio a golchi’r llawr wedi iddyn nhw orffen yno.\nDoedd dim miwsig yn y gwaith a dim canu. ‘Dim ond i neud â gwaith’ roedden nhw’n cael siarad. Ambell sgwrs wrth iddynt olchi lan. ‘Odd gwaith golchi lan ofnadw ‘da ni chi’n gweld. – yr holl boteli a’r pipedi ‘ma a’r pethe on ni’n ddefnyddio yn y gwaith.’ ‘On nhw itha strict’. ‘Odd gwahanol waith chi’n gweld yntefe – bydde un yn neud un peth am rai wthnose; wedyn bydde dwy wastad nawr – pan fydden ni’n mynd mâs o’r Labordy i colecto’r llâth yn y poteli bydde rhaid câl dwy at hynny. Bydde un yn y ciosg ‘ma yn codi enwe y ffermydd ‘ma a’r rhif arno fe a bydde’r llall yn cymeryd y sampl.… UN waith y mis y bydde’n ni’n testo llâth ffarmwr os odd popeth yn iawn – on i’n gorfod neud e nes bo ni’n câl y result iawn.\nDim ond un ferch mae hi’n ei chofio’n smocio – a hithau wedi bod yn nyrs! Dim ond yn y cantîn roedd smocio – dim yn unman arall yn y ffatri. Smoco gyda cwpaned o de. ‘Na, on i ddim yn gweld smoco a on ni byth yn gweld stwmpyn, dim un man! .. On nhw’n ffysi iawn ambyti ‘na’.\nOdd ‘na rai ffermwyr – och chi’n gweud ma unwaith y mis och chi’n profi’r llâth ‘ma – odd na rai ffermwyr yn gallu dod rownd i hynna mewn unrhyw ffordd?\nO odd! On nhw lot o ffrindie ‘da’r dreifyr yntefe, a fi’n credu bod tipyn o backhanders yn paso, odd ‘na ryw storie bach amdanyn nhw …\nBeth on nhw neud – bydde’r dreifyr yn dweud – “Ma nhw wedi profi’ch llâth chi ddo” ife?\nA wedyn, beth fydde’n digwydd i’r llâth? Beth fydden nhw’n neud â’r llâth wedyn ‘te? Shwt bydden nhw’n twyllo?\nWi’n credu bod rhai ohonyn nhw yn codi’r hufen o’r tsiyrns a neud menyn gartre ag e. Wel, odd storie yn mynd ar hyd lle. Ond ma’n rhyfedd, glywes i mo hynny amser on i’n gwitho ‘na. On nhw’n ofalus bo nhw ddim yn gweud wrtho i. Wedi hynny glywes i am hynny yntefe.\nStopiodd hynny pan ddaeth y tankers.\nA wedyn ‘te fe weles i Iawerodd o withe falwod mewn tsiyrn, do! A weles i llygoden. ‘Na shwt odd ‘na’n digwydd - … yn yr haf amser bydde gwres mawr ‘da hi, a bydde’r ffermwyr yn rhoi’r tsiyrns ‘ma mâs ar y stand lâth, a falle bydden nhw’n mynd am y dydd i rywle chi’n gweld i witho … wedyn wrth gwrs on nhw’n gadel caead y tsiyrn yn gil-agor, ar agor chi’n gweld yntefe, a falle, wi ddim yn gwbod, bod rhai ffermwyr yn mynd mâs â llâth nosweth cyn ‘ny chi’n gweld, a odd y falwaden ma yn ffindio’i ffordd miwn, do. Wel bydden ni wedyn yn cadw’r tsiyrn ‘na nôl.\nByddai’r tsiyrn yna yn mynd yn ôl i’r ffarm heb ei thrin?\nA ‘na beth odd yn digwydd wedyn, amser ‘ny, yn y dechre myno, odd dim coolers i gâl gyda’r ffermwyr ‘ma ar ‘u ffermydd chwel yntefe, a wedyn on nhw’n oeri’r llâth mewn twba ne rywbeth, ne falle dan pistyll ne rywbeth, a bydde’r caead ‘to yn gil-agored .. Odd ffermwyr sir Aberteifi i fod yn enwog am roi dwr ar lâth, odd ‘na dystioleth o hynny o gwbwl?\nNa, dos ‘da fi ddim un dystioleth. Yn Llunden falle …\nOdd ‘na rai pobol wedyn odd yn ffindio ffordd o fynd â mwy na’u siâr o lâth a menyn o’r ffatri? Odd hwnna’n digwydd?\nLlâth odd, achos on ni’n câl helpu’n hunen i lâth. Ond dim menyn – on ni’n prynu’r menyn.\nYr ochr gymdeithasol – ‘Fuon ni’n câl “It’s a Knock-out” yn yr haf. Ond fe ddath miwn wedyn mae’n debyg, fues i ddim – on i ddim yn un odd yn mynd i dafarn – fuodd ‘na beth whare mewn tafarne – darts. Wi ddim yn credu bod e’n rhan o’r gwaith.\nOs ych chi’n meddwl nôl nawr, at y cyfnod pan och chi yn y ffatri, allech chi weud bo chi wedi mwynhau ‘na. Beth yw’ch argraffiade chi nawr?\nO on! On i wedi mwynhau dros ben. Fydden i ddim wedi dymuno gwitho yn unman arall. Yr adeg hyn nawr odd y Ffatri Slimma ‘ma yn Llambed, a mae’n debyg bod y nhw yn talu i’w cyflogwyr (?) nhw yn debyg iawn i beth on ni’n câl yn Felin Fach. Dyna’r gwaith odd yn talu ore .. a bydden i byth yn meddwl (roedd Slimma yn talu rywbeth tebyg felly) – Fwynheues i’r un ar ddeg mlynedd fues i yna, merched bach neis i witho ‘da nhw a on i’n cymdeithasu ambell waith yn y nos – anamal iawn on ni’n neud ‘ny. … Odd lot o sbri gyda ni yn y cantîn chm’bod yntefe, os on ni wedi bod yn rhywle.\nOch chi’n mynd i briodase’ch gilydd er hynny on’d och chi? Odd hwnna’n rhywbeth. Dwedwch wrtho i beth odd yn digwydd bryd hynny.\nOn ni ddim yn guests … a on ni’n câl amser off nawr, ryw awr falle, os bydde un ohonon ni’n priodi, a mynd wedyn i’r capel ne’r eglws, a fan’ny priododd pawb yn ystod yr amser bues i ‘na, a on ni’n mynd i fan‘ny wedyn a neud ‘Guard of Honour’ dros y drws – yr eglwys neu’r capel, .. a on ni’n mynd â rhywbeth on ni’n ddefnyddio yn y Labordy wedyn, a rhoi rheini uwchben y priodfab a’r briodferch amser on nhw’n dod mâs.\nOch chi yn eich gwisgoedd on’d och chi?\nOn, on, on ni’n lân. … Achos fe briododd lot o ferched yn y cyfnod bues i yna.\nOdd ‘na rywbeth … Beth fyddech chi’n gweud fyddech chi wedi’i fwynhau? Y gwaith? Neu y gwmnieth neu’r ddau beth neu beth?\nIe, ie, y cymdeithasu - y gwmnieth fel och chi’n gweud – cydwitho, achos on ni yn cydwitho yn dda. Fel on i’n gweud wrthoch chi, fydden ni – un yn neud rhywbeth, neu ddwy .. och chi’n dod mlân yn iawn.\nChi’n cofio unrhyw un yn câl sac o gwbwl ‘na?\nNa na, ond fe fuodd un yn lwcus i gâl ‘i chadw. Pryd hynny wedes i bo fi’n feichiog neu bydde hi wedi câl mynd. … Odd hi’n ferch neis. Achos odd ‘na rywun yn dod rownd unwaith y mis nawr, on ni ddim yn gwbod pwy ddwrnod odd e’n dod na dim byd, na amser y dydd na dim byd, a wedyn on ni’n gorffod cadw wedyn, y llâth ‘ma yn y boteli fydden ni wedi’u casglu o’r tsiyrns falle am naw y bore – on ni’n gorffod cadw nhw wedyn tan prynhawn, - beth on nhw’n gâlw’r dyn ‘na odd yn dod rownd? Wel i tsecio odd e’n dod - ‘n gwaith ni. Odd e wedyn yn cymeryd sample o’r rhai o’r poteli ‘ma – gwedwch rhyw ddeuddeg sampl, ac yn ail-neud nhw ar ein hole ni, i gâl gweld a on ni wedi neud e’n iawn. … On ni byth yn gwbod pryd odd e’n dod, na. …\nWrth gwrs, bydde fe’n neud reports wedyn a fuodd un ferch, odd hi wedi câl mwy na unwaith un mis … – pethe ddim yn iawn, a bydde hi wedi câl mynd onibai bo fi wedi gweud bo fi’n mynd.\nYr adeg ‘ma och chi ddim yn mynd fel ma nhw heddi i weud wrth bawb ”O fi’n disgwl babi”. Och chi ddim yn gweud nes bod e’n amlwg.’\nAr ôl gadael – cafodd dri o blant. Aeth hi ddim yn ôl i weithio yn y ffatri. Pan oedd yr hynaf yn ddeg oed aeth i weithio fel Home Help, blwyddyn a hanner sydd rhwng pob plentyn. Fe orffennodd yr MMB wedyn ac fe werthon nhw’r ffatri i Dairy Crest, on nhw’n cynhyrchu yr un beth. Wedyn gwerthwyd y ffatri sawl tro ac mae’n cynhyrchu powdwr a llâth o hyd.\nMae’n dal mewn cysylltiad â rhai o’r merched yn y gwaith – merched lleol on nhw – briodon nhw i gyd o’i blân hi. Ar y dechrau bydden nhw’n neud tipyn mwy, ‘dim bo ni’n siarad am yr hen amser, achos nawr, “Ble ma’r plant … “ a pethe fel’na sy ar ‘n meddwl ni. … Ambell waith ‘yn ni’n gweud “Wyt ti’n cofio …?”\n1496 wedi gweld yr eitem hon\nmilk marketing board creamery\nhufenfa bwrdd marchnata llaeth\nRT @GlamArchives: Cafodd yr eitem ddiddorol yma ei lanhau yn y stiwdio #cadwraeth wythnos yma. Gosodwyd pob un sêl mewn blwch tin byc… https://t.co/8LLntTycQ0 — 2 dydd 10 awr yn ôl


Dod yn warchodwr plant | Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf\nHafan>Trigolion>Plant a Theuluoedd>Training and Grants for Childcare Providers>How to become a childminder\nMae gwarchod plant yn dal i fod yn ddewis gyrfa sy'n boblogaidd ac yn werth chweil i'r rhai sydd eisiau gweithio gyda phlant hyd at 14 oed. Mae'n cynnig hyblygrwydd a chyfle i weithio o'r cartref.\nMae gwarchodwyr plant yn hunangyflogedig. Mae modd iddyn nhw osod eu horiau gwaith a'u ffioedd eu hunain a mynd ati i ddatblygu busnes llwyddiannus a dibynadwy sy'n darparu gofal, anogaeth ac addysg gynnar.\nOs byddwch chi'n dod yn warchodwr plant cofrestredig yn Rhondda Cynon Taf, bydd modd i chi ddatblygu'ch gyrfa drwy ennill cymwysterau sy'n cael eu cydnabod yn genedlaethol. Byddwch chi hefyd yn dod yn rhan o Rwydwaith Gofal Plant Rhondda Cynon Taf gyda Sicrwydd Ansawdd ac yn derbyn hyfforddiant a chymorth ychwanegol gan Gydlynydd y Rhwydwaith.\nMae'r broses ar gyfer dod yn warchodwr plant cofrestredig i'w gweld isod. Bydd cymorth ar gael bob cam o'r broses gan eich Gweithiwr Datblygu Gwarchod Plant lleol. Mae manylion cyswllt y Gweithiwr Datblygu Gwarchod Plant i'w gweld ar y dudalen yma.\nCael gwybod fyddai gyrfa ym maes gwarchod plant yn addas i chi drwy ddod i sesiwn wybodaeth a llenwi'r holiadur.\nCadw lle ar y cwrs cyn-cofrestru nesaf. Mae'r cwrs yma'n orfodol ac mae'n costio tua £150, ond, efallai bydd modd i chi sicrhau cymorth ariannol o ran y gost. Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â ni.\nLlenwi'r ffurflen gais ar gyfer cofrestru i ddod yn warchodwr plant. Mae'r ffurflen gais ar gael i'w lawrlwytho oddi ar wefan Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru. Mae'r ffurflen gais wedi'i rhannu'n ddwy: mae'r rhan gyntaf amdanoch chi, eich safle a'r bobl sy'n byw gyda chi; mae'r ail ran yn gofyn am dystiolaeth o sut byddwch chi'n bodloni'r Rheoliadau a'r Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Gofal Plant a Reoleiddir. Rydyn ni'n cynnig sesiynau mentora AM DDIM i'ch helpu chi drwy'r broses yma. Cofiwch, ar ôl llenwi'r ffurflen gais, bydd rhaid ei chyflwyno hi yn bersonol yn swyddfeydd yr Arolygiaeth ym Merthyr Tudful.\nBydd yr Arolygiaeth yn prosesu'ch cais ac yn cynnal archwiliad perthnasol. Mae modd i hyn gymryd hyd at 16 o wythnosau. Ar ôl gwneud hyn, bydd arolygydd yn ymweld â chi i archwilio eich safle ac i drafod eich cais. Cyn yr ymweliad yma, bydd rhaid eich bod chi wedi llwyddo yn aseiniad y cwrs cyn-cofrestru, wedi cwblhau cwrs cymorth cyntaf ac wedi sefydlu yswiriant atebolrwydd cyhoeddus.\nOs bydd eich cais yn llwyddiannus, bydd yr Arolygiaeth yn rhoi tystysgrif cofrestru i chi. Bydd y dystysgrif yma'n eich galluogi chi i weithio fel gwarchodwr plant cofrestredig.\nI gael rhagor o wybodaeth am ddod yn warchodwr plant cofrestredig, cysylltwch â'r Gweithiwr Datblygu Gwarchod Plant lleol.\nAdran Gwarchod Plant Cyngor Rhondda Cynon Taf\nGwasanaethau y Blynyddoedd Cynnar a Chymorth i Deuluoedd\nFfôn: 01443 744373


Sgwrsio Tache. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Tache.\nCroeso i Chatroulette TacheCyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Tache gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Tache. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o ddinasoedd yn Tache:


MB 2016 Mawrth - Eglwys Dduw ledled y byd y Swistir\nAmdanom ni > Llythyr cyflogai gan J. Tkach > MB 2016 Mawrth\nGallaf weld Aaron yn sefyll o flaen plant annwyl Duw gyda'i freichiau yn estynedig ac yn dweud y fendith hon. Pa anrhydedd y mae'n rhaid ei fod wedi bod iddo roi bendithion yr Arglwydd arnyn nhw. Fel y gwyddoch rwy'n siŵr, Aaron oedd archoffeiriad cyntaf llwyth y Lefiaid:\nRoedd rhoi bendith yn weithred o'r ganmoliaeth fwyaf parchus, yn ei chyd-destun y cyflwynwyd Duw i'w bobl i'w annog - yma yn ystod yr ecsodus llafurus o'r Aifft i Wlad yr Addewid. Cyfeiriodd y fendith offeiriadol hon at enw a bendith Duw y gallai ei bobl fyw yn sicrwydd gras a rhagluniaeth yr Arglwydd.\nEr i’r fendith hon gael ei rhoi yn anad dim i bobl lluddedig a digalon ar eu taith drwy’r anialwch, gallaf hefyd weld eu cyfeiriad atom heddiw. Mae yna adegau pan fyddwn ni'n edrych yn ansicr i'r dyfodol, gan deimlo fel ein bod ni'n crwydro o gwmpas yn ddidrafferth. Yna mae angen geiriau o anogaeth arnom sy'n ein hatgoffa bod Duw wedi ein bendithio ac yn parhau i ledaenu ei law amddiffynnol drosom. Rhaid inni atgoffa ein hunain ei fod yn gwneud i'w wyneb ddisgleirio arnom, ei fod yn raslon inni ac yn rhoi ei heddwch inni. Yn anad dim, fodd bynnag, rhaid inni beidio ag anghofio iddo anfon ei Fab Iesu Grist atom ni - yr archoffeiriad mawr ac olaf sydd ei hun yn cyflawni bendith Aaron.\nYdym, rydym i gyd yn profi amseroedd o ansicrwydd. Ond gallwn orffwys yn hawdd gan wybod pa mor rhyfeddol y mae Duw wedi ein bendithio yng Nghrist. Mae enw Duw yn paratoi'r ffordd ar gyfer y byd fel afon sy'n symud yn bwerus, y mae ei dŵr yn llifo o'i ffynhonnell i bell allan i'r wlad. Er nad ydym yn gweld y paratoad hwn yn ei raddau llawn, rydym yn ymwybodol iawn o'r hyn sy'n cael ei ddatgelu i ni mewn gwirionedd. Mae Duw wir yn ein bendithio. Mae'r Wythnos Sanctaidd yn ein hatgoffa'n bendant o hyn.\nMae Iesu, Mab Duw, yn siarad bendith maddeuant a fydd yn ein cysoni â Duw ac yn adfer ein perthynas doredig ag ef. Mae'n fendith a fydd yn arwain at newid ynom ni a fydd yn cyrraedd yn ddwfn o fewn ein calonnau a'n meddyliau. Mae hi'n ein codi i'r teyrngarwch a'r gymrodoriaeth fwyaf agos atoch â'r Hollalluog. Trwy Fab Duw, ein brawd, rydyn ni'n adnabod Duw fel ein Tad. Trwy ei Ysbryd Glân rydyn ni'n dod yn blant annwyl iddo.\nWrth imi feddwl am yr Wythnos Sanctaidd, daw rheswm arall i'm meddwl pam mae'r fendith hon mor bwysig i ni. Pan fu farw Iesu ar y groes, roedd ei freichiau'n estynedig. Roedd ei fywyd gwerthfawr, a roddwyd fel aberth drosom, yn fendith, yn fendith dragwyddol yn gorffwys ar y byd. Gofynnodd Iesu i’r Tad faddau i ni yn ein holl bechadurusrwydd, yna bu farw er mwyn inni fyw.\nAr ôl ei atgyfodiad ac ychydig cyn ei esgyniad, rhoddodd Iesu fendith arall:\nYn y bôn, dywedodd Iesu wrth ei ddisgyblion, ddoe a heddiw: “Rydw i fy hun yn eich bendithio ac yn eich cadw chi, dwi'n gwneud i'm wyneb ddisgleirio arnoch chi ac rydw i'n raslon i chi; Rwy'n codi fy wyneb atoch chi ac yn rhoi heddwch i chi. "\nBoed inni barhau i fyw o dan fendithion ein Harglwydd a'n Gwaredwr, pa bynnag ansicrwydd y gallwn ddod ar eu traws.\nRwy'n eich cyfarch â golwg ffyddlon ar Iesu,


CYFEIRNOD GRID: SN 783236\nARWYNEBEDD MEWN HECTARAU: 311.40\nArdal fechan sy'n gorwedd ar ymyl gogleddol y Mynydd Du. Gorweddai unwaith o fewn cwmwd Perfedd - Maenor Llanddeusant yn benodol - yng Nghantref Bychan, yr ymosodwyd arno gan yr Eingl-Normaniaid yn treiddio o'r dwyrain yn cael eu harwain gan Richard Fitz Pons a sefydlodd caput yn Llanymddyfri ym 1110-16 (Rees n.d.). Yn fuan daeth i feddiant yr arglwyddi Clifford yn Aberhonddu fel Arglwyddiaeth Llanymddyfri, ond cafwyd sawl pennod o reolaeth Gymreig a goroesodd arferion tirddaliadaeth cynhenid yno hyd ddiwedd y Canoloesoedd pan y'i hymgorfforwyd yn y Sir Gaerfyrddin fodern. Mae'r ardal gymeriad ar ymylon gweundir nas rhannwyd yn gaeau ac mae'n cynnwys nifer o 'dirweddau' gwahanol ar lethr sy'n wynebu'r gogledd, yn cynnwys nifer o ddarnau o dir toreithiog. Byddai sawl trefniant gwahanol yn bosibl ; mae Ffarm Blaensawdde yn enghraifft dda o ddaliad yn ymledu obry ar lethr, ac yn cynnwys amrywiaeth dirweddol o fath sy'n tarddu o leiaf yn y Canoloesoedd. Mae'n gorwedd yng nghanol yr ardal ac mae'n 'enghraifft ardderchog o dy^ bonedd Cymreig traddodiadol', a gysylltir mewn diwylliant poblogaidd gyda chwedl Llyn-y-fan Fach (Jones 1987,11). Daeth yn ganolfan yr ystad a oedd, yn ei anterth yn y 19eg ganrif gynnar, yn cynnwys 15 fferm ym mhlwyf Llanddeusant, yn cynnwys Gorsddu, a llawer o Ardal 211 (Beckley1991,39-40). Dengys map yr ystad o 1774 batrwm o glostiro a oedd yn union debyg i'r hyn ydyw heddiw (ibid.), gan awgrymu bod y dirwedd wedi ei sefydlu pan godwyd y ffermydd presennol yn yr 17eg ganrif. Mae dwy gorlan ddefaid ar ymylon yr ardal, yn dyddio o'r 18fed ganrif, fwy na thebyg, ac yn dangos pwysigrwydd parhaus bugeilyddiaeth yn yr economi.\nMae'r ardal gymeriad gymharol fechan hon, ond sydd serch hynny'n nodedig, yn cynnwys tir a rannwyd yn gaeau yn nyffryn uchaf afon Sawdde; mae wedi ei chwmpasu ar dair ochr gan weundir agored y Mynydd Du. Gorwedd llawr y dyffryn ar 220m; mae ffin eithaf y tir a gaewyd dros 300m. Rhannwyd yr ardal gymeriad yn gyfangwbl yn gaeau afreolaidd bach neu ganolig eu maint. Mae'r ffin rhwng tir caeëdig yr ardal hon a'r gweundir agored yn amlwg iawn - nid ymddengys bod unrhyw gaeau neu anheddau a adawyd yn segur ar ymylon y gweundir yma, fel sy'n gyffredin mewn ardaloedd eraill o'r Gymru fynyddig. Darpara gwrychoedd a chloddiau y prif fath o ffin. Mae'r cloddiau ar yr ucheldir uchaf mewn cyflwr gwael ac mae llawer wedi diflannu neu wedi dymchwel. Ar y lefelau isaf tueddant i fod wedi tyfu'n wyllt neu wedi eu cynnal a'u cadw'n dda. Mae ffensys gwifren yn atgyfnerthu'r cloddiau. Rhydd y coed hyn ynghyd â'r coetiroedd o goed collddail hynafol ar ochrau'r dyffryn isaf, a darnau o brysgwydd drain duon a drain gwynion ar ffiniau'r gweundir, olwg goediog i'r dirwedd. Y defnydd tir amaethyddol yn bennaf yw tir pori wedi'i wella ond ceir darnau sylweddol o dir garw brwynog ar y llethrau sy'n wynebu'r gogledd tuag at ffin orllewinol yr ardal. Y patrwm anheddiad yw ffermydd gwasgaredig. Lleolir y ffermydd ar ochr ddeheuol y dyffryn yn uchel ar lethrau sy'n wynebu'r gogledd a chynhwysant ffermdai deulawr mawr a godwyd o gerrig yn dyddio o'r 17eg i'r 19eg ganrif, wedi eu codi gyda rhywfaint o ystyriaeth bensaernïol. Mae'r adeiladau o gerrig ar y ffermydd hyn, yn cynnwys Blaensawdde a Gorsddu yn debyg o ran eu sylwedd, ac wedi eu lleoli mewn lled-drefniant mewn perthynas â'r tý . Mae i'r ffermydd hyn resi mawr o adeiladau amaethyddol modern. Tuedda'r ffermdai ar ochr ogleddol yr afon, yn cynnwys Cwmsawdde, fod wedi'u lleoli yn is i lawr y dyffryn ac maent yn gyffredinol yn fwy cymedrol, yn cynnwys tai deulawr o'r 19eg ganrif yn y traddodiad brodorol, gyda thai allan wedi eu codi o gerrig, wedi eu clymu yn un rhes.\nCyfyngir yr archeoleg a gofnodir i anheddau a bythynnod.\nCeir canran uchel o adeiladau nodedig i ardal mor fechan, rhai ohonynt ag elfennau cynnar. Mae Blaensawdde yn o'r 17eg ganrif, gyda hanes datblygu cymhleth, o res dwy uned draddodiadol i gynllun ar ffurf croes; mae peth o'r tu mewn mirain yn para o hyd, yn cynnwys palis post a phared tra bod yr adeiladau ffarm yn cynnwys rhes ysgubor a beudy dyddiedig 1834. Adeilad o ddechrau'r 17eg ganrif yw Gorsddu a chafodd ei newid yn nechrau'r 19eg ganrif, ac mae'n cynnwys tý a thai allan mewn llinell o dan yr un to. Mae Cwmsawdde yn ffermdy brodorol o'r 19eg ganrif gynnar yn cynnwys ysgubor, beudy a stabl. Yn ychwanegol, ceir dwy gorlan. I'r de, dwyrain a'r gogledd, mae gweundir agored y Mynydd Du yn ymyl glir i'r ardal hon.\nI'r gorllewin, ar hyd dyffryn afon Sawdde, ni cheir ffin ag ymyl galed ac mae'r ardal hon yn ymdoddi i'r gymdogaeth nesaf ati.


Llynnoedd y Picos | Asturias yn Gymraeg\nCyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 3, 2012\nLlynnoedd y Picos\nDau lyn yn ymyl ei gilydd yn rhan orllewinol y Picos de Europa yn Asturias yw Enol ac Ercina, wedi eu ffurfio pan ddiflannodd y rhewlifoedd ddiwedd Oes yr Iâ. O’r bryncyn sydd rhyngddyn nhw fe allech weld y ddau – ond dim ond o’r awyr y byddech chi’n gweld y ddau ‘run pryd. Yn yr haf bydd y lle dan ei sang: y llynnoedd yw prif atyniad y Picos i filoedd ar filoedd o ymwelwyr. Ond ddoe roedd llai na hanner dwsin o geir yno.\nLlyn Ercina yw hwn, yn edrych tua’r de-orllewin, gyda rhesi o fynyddoedd eto yn y cefndir.\nDoeddwn i erioed wedi bod lan ‘na mor gynnar yn y flwyddyn, ac eisiau gweld pa flodau oedd wedi agor. Rhaid dweud bod hwn wedi bod yn aeaf anarferol o sych, felly roedd yr eira eisoes wedi dechrau meirioli.\nDim ond dau o’r rhain welsom ni: lili’r brithyll yw e. Ac os oes unrhyw un yn gallu esbonio imi sut yn y byd y cafodd e’r enw byddwn i’n falch iawn!\nlili'r brithyll ffoto:cathasturias\nOnd roedd digonedd o’r rhain yn barod:\nPlanhigion bychain ydyn nhw, fydd yn ystod Ebrill a Mai yn ffurfio carpedi ar laswellt y mynyddoedd uchel. Mae’r blodyn llai nag 1cm o led a’r holl beth ond yn 10cm o hyd. Rwy’n credu taw ffawydd yw’r coed yn y cefndir, ond lot llai nag arfer oherwydd yr uchelder – 1100m a mwy. Lawr fan hyn dim ond 45m yn uwch na’r môr, mae’r cennin Pedr ar orffen.\nCofnodwyd yn Asturias, picos de europa | Tagiau: blodau, cennin Pedr, Ercina, lili'r brithyll, llynnoedd, Picos-de-Europa\n« Cerdded yn yr Eira\nIaith y Merched »


Mae Things Fell Apart yn addasiad byw o bodlediad poblogaidd Jon ar BBC Radio 4. Bydd Jon yn adrodd straeon o’r sioe, a rhai straeon newydd sbon hefyd. Bydd clipiau sain a fideo prin, gwesteion annisgwyl a sesiwn holi-ac-ateb.\nDros y blynyddoedd diwethaf mae Jon wedi gweld ffrindiau’n cael eu dal mewn rhyfeloedd ar-lein i’r fath raddau nes eu bod wedi colli popeth – eu gyrfaoedd, a’u lles personol. Ac wrth gyfeirio at y rhyfeloedd diwylliannol hyn, mae Jon yn sôn am y frwydr am oruchafiaeth rhwng gwerthoedd sy’n gwrthdaro. Roedd Jon eisiau deall sut roedd pethau wedi chwalu, ac felly fe aeth yn ôl mewn amser i ddod o hyd i’r tarddiad, y cerrig mân sy’n cael eu taflu i’r pwll gan greu’r crychdonnau. Doedd ganddo ddim syniad pa mor annisgwyl, a pha mor hudol fyddai’r straeon.\n“Rhagorol” The Times\n“Sioe sain orau 2021” The Observer\n“Mae’r penodau’n cychwyn mewn mannau mor astrus ac yn mynd i gyfeiriad mor annisgwyl nes bod pob un pennod yn ddadlennol” The Royal Television Society


Cyngor Gwynedd am sicrhau 1,500 o gartrefi fforddiadwy i bobl leol\nCartref > Y Cyngor > Newyddion > Datganiadau i'r wasg > Rhagfyr-2020 > Cyngor Gwynedd am sicrhau 1,500 o gartrefi fforddiadwy i bobl leol\nMae adroddiad fydd yn cael ei chyflwyno i Gabinet Cyngor Gwynedd yn argymell buddsoddi dros £77 miliwn dros y chwe blynedd nesaf er mwyn sicrhau 1,500 o gartrefi fforddiadwy i bobl Gwynedd.\nBydd y Cynllun Gweithredu Tai cael ei yrru gan yr Adran Tai ac Eiddo newydd a sefydlwyd gan y Cyngor er mwyn mynd i’r afael â’r prinder o gartrefi addas sydd ar gael i bobl leol yng Ngwynedd. Mae’r Cynllun yn un hynod uchelgeisiol sy’n amlinellu gweledigaeth i sicrhau bod gan bobl y sir fynediad at gartref fforddiadwy fydd yn gwella eu hansawdd bywyd.\nhwyluso dros 500 o dai fforddiadwy newydd gan gynnwys adeiladu 100 o dai newydd i’w gwerthu neu osod i drigolion Gwynedd;\nbuddsoddi mewn cartrefi eco-gyfeillgar fel y cynllun arloesol sydd ar waith ar hyn o bryd yn ardal Segontium, Caernarfon;\n“Gyda chymorth yr incwm o’r Premiwm Treth Cyngor sy’n cael ei godi ar berchnogion ail gartrefi, byddwn yn cychwyn adeiladu ein tai ein hunain a’u gwerthu ar fodel rhan-berchnogaeth i drigolion lleol. Byddwn yn cynnig cymorth ariannol i brynwyr tro cyntaf lleol ac yn anelu i brynu tai oddi ar y farchnad a’u gosod i drigolion Gwynedd yn unol âr polisi gosod lleol newydd yr ydym wedi ei gyflwyno.\n“Yn ddiweddar, rydym wedi gweld gwaith adeiladu yn cychwyn ar gynllun tai amgylcheddol modern yng Nghaernarfon sy'n nodi'r prosiect adeiladu cartrefi cyntaf gan y Cyngor ers dros chwarter canrif.\n“Dyma’r math o gynlluniau cyffrous all wneud gwahaniaeth go iawn yn y farchnad dai leol, ac rwy’n falch iawn ein bod yn gallu cynnig atebion cadarn o’r math yma yng Ngwynedd.\n“Mae’r Cynllun Gweithredu Tai yn cynnwys dros 30 o brosiectau eraill hefyd fydd yn ceisio taclo’r heriau ym mhob rhan o’r sector gan gynnwys darparu mwy o lety i bobl ddigartref, adeiladu mwy o dai cymdeithasol i’w gosod i drigolion lleol a dod a thai gwag yn ôl i ddefnydd.\nBydd Cabinet Cyngor Gwynedd yn ystyried yr adroddiad Cynllun Gweithredu Tai ar 15 Rhagfyr 2020.


Trafod dyfodol gwasanaethau Cyngor Penfro - BBC Cymru Fyw\nTrafod dyfodol gwasanaethau Cyngor Penfro\nImage caption Pencadlys Cyngor Penfro\nFe fydd cyfarfod cyhoeddus yn cael ei gynnal yng Nghrymych, Sir Benfro nos Iau i roi cyfle i bobl drafod sut y bydd y cyngor sir yn darparu gwasanaethau hamdden, diwylliant a thwristiaeth i'r dyfodol.\nDywed y cyngor ei fod yn ystyried nifer o wahanol ffyrdd o ddarparu'r gwasanaethau, gan gynnwys creu ymddiriedolaeth elusennol annibynnol fyddai'n gyfrifol am y gwasanaethau hyn yn y dyfodol.\nDywedodd dirprwy arweinydd y cyngor, Keith Lewis: "Rydym yn gofyn i'r gymuned, defnyddwyr gwasanaethau a rhanddeiliaid i helpu yn y broses penderfyniadau.\n"Dros y 10 mlynedd ddiwethaf mae Cyngor Sir Penfro wedi buddsoddi dros £25m yn codi safonau ei ganolfannau hamdden a llyfrgelloedd.\n"Mae'n hanfodol felly i gymryd mantais o unrhyw arbedion posib gyda'r bwriad o barhau gyda gwasanaeth o ansawdd i'n cwsmeriaid a sicrhau dyfodol i'n staff."\nMae undeb Unsain yn gwrthwynebu unrhyw gynllun fyddai'n gweld y cyfrifoldeb am y gwasanaethau'n mynd o ddwylo'r cyngor sir.\nDywedodd ysgrifennydd cangen Unsain yn yr ardal, Vic Dennis: "Mae'r cyngor newydd wario miloedd o bunoedd ar gyflogi ymgynghorwyr, y tro hwn i awgrymu y dylid creu ymddiriedolaeth elusennol i redeg y gwasanaethau hyn sydd ar hyn o bryd dan reolaeth lawn yr awdurdod.\n"Rydym yn credu mai'r ffordd orau o gynnig y gwasanaethau hyn yw drwy'r cyngor yn uniongyrchol. Mae'r gwasanaethau hyn yn cyfrannu at iechyd a lles ein cymuned, yn rhoi cyfle i bobl gael gwybodaeth am ddim a hefyd yn gymorth i ni ddeall ein treftadaeth a'n diwylliant.\n"Ateb tymor byr i bwysau ar gyllidebau yw dosbarthu'r gwasanaeth i gorff arall ac fe fydd yn aberthu gwasanaethau poblogaidd sydd yn gwasanaethu pobl o bob oed."\nMae chwe chyfarfod wedi eu trefnu yn y sir, gyda'r cyntaf yn cael ei gynnal yng nghanolfan hamdden Crymych nos Iau. Dywed y cyngor fod modd i'r cyhoedd leisio eu barn ar wefan y cyngor hefyd.


1Cais xBet Symudol – 1xBet 1xbet apk – Lawrlwytho am ddim o & rsquo; Cais\n1Yn y ffordd hon, gallwch deimlo y nodweddion pwerus o bwci ar y sgrin pedair modfedd ar eich smartphone. Y cyfan sydd ei angen yw bob amser yno ac ar gael bob amser.\nMae hyn yn bendant yn y brif fantais o paris symudol: gallwch bet ar unrhyw adeg ac yn unrhyw le, Mae hyn yn ddefnyddiol iawn wrth i chi & rsquo; ail nid ar eich cyfrifiadur, dros, er enghraifft, gyda ffrindiau wrth y bar, gwyliwch eich d & rsquo gemau, hoff dîm.\nIawn, gwneud paris mewn awyrgylch o'r fath yn llawer mwy o hwyl a buddugoliaeth dros bydd yn eu rhoi mwy o bleser.\ncais 1Xbet – app\nDaw eich bet 1xBet o Rwsia ac yn ehangu. Mae'r bet yn sicr o ddod yn arweinydd yn y maes o paris chwaraeon. Mae'r polion yn uchel, gallwch ddod o hyd i'r rhan fwyaf o chwaraeon poblogaidd, ond hefyd y gwleidyddol, Chwaraeon Rhithwir, e-chwaraeon.\nYma rydym yn nodi'r wybodaeth ar ei gais. Cael croeso bonws o hyd & rsquo; i 130 € gyda'n cod unigryw i fynd i mewn wrth gofrestru, cod promo: 1x_28368. Cofrestrwch !!\nBet y ffôn yn haws, diolch i & rsquo; 1xBet app symudol Android app. Mae'r holl nodweddion y fersiwn llawn y safle yn cael eu grwpio gyda'i gilydd mewn rhaglen daclus ar gyfer dyfeisiau Android. Nid oes dim a rsquo; ei dorri a'i lanhau, Mae pob yr un llinellau a byw a'r holl cyfernodau o'r un uchder!\nManteision & rsquo; gais 1xBet yn glir:\nGallwch bet n & rsquo; yn unrhyw le, unrhyw bryd.\nNid oes angen i chwilio am drychau swyddfa\nMae llawer o raglenni uniongyrchol sydd ar gael\nblaendal gyflym a chronfeydd tynnu'n ôl\nsyml ac yn rhyngwyneb cyfleus\nOs ydych yn chwaraewr sydd eisiau bet gydag bwci ar unrhyw adeg, byddwch yn lawrlwytho 1xBet ar eich ffôn neu dabled Android a byddwch yn cael rhestr o paris chwaraeon. C & rsquo; yn ddefnyddiol iawn a gallaf ddweud wrthych fod betio ar ffôn cell ddyfodol!\nC & rsquo; yn llawer gwell ac yn fwy atmosfferig ddim yn & rsquo; eistedd o flaen sgrin & rsquo; & rsquo cyfrifiadur neu, gliniadur, ond yn dweud, yn y bar gyda ffrindiau am wydraid o gwrw, n & rsquo; nid yw hynny'n? felly, y dadleuon o blaid paris gell yn fwy na digon.\nY cyfan sydd raid i chi ei wneud yw lawrlwytho'r & rsquo; 1xbet symudol o'r sportslive https cyswllt://1xbet.com a'r & rsquo; gosod ar eich ffôn symudol. Mae popeth yn syml, dyma ganllaw & rsquo; Gosod\n1Ffeiliau Download xBet a gosod y rhaglen\nos oes angen, wrth ffurfweddu y ffôn, rydym yn caniatáu i'r & rsquo; a gosod rsquo; ceisiadau o ffynonellau heb ei wirio (Atebais hynny & rsquo; n ei & rsquo; nid oes unrhyw firws)\nagor y & rsquo; Cais, cofrestru / fewngofnodi a dechrau betio\nFel y gallwch weld, mae popeth yn syml ac rydych chi nawr am i chwilio am gyfleoedd newydd a rhestrau paris paris chwaraeon newydd oddi wrth eich ffôn symudol. Ac yr wyf & rsquo; wedi popeth, j & rsquo; gobeithio y byddwch yn mwynhau'r holl fanteision o bet technoleg fodern.\nSut i bet 1Xbet gyda cafell ffôn\nL & rsquo; cais 1Xbet ar gael ar wahanol gyfryngau:\nMae hwn ar gael yn y fersiwn Android.\nHefyd iOS fersiwn yn sydd ar gael.\nMae ar gael yn y fersiwn Windows.\nFersiwn Symudol o'r wefan hon ar gael i chi hefyd.\nGallwch osod y & rsquo; cais 1Xbet ar eich smartphone neu dabled yn rhedeg Android neu iOS. Mae'r cais hwn yn caniatáu i chi osod eich paris chwaraeon gyda mwy o symudedd. Ond os nad ydych am i lawrlwytho'r & rsquo; Cais, Bydd fersiwn symudol hefyd yn eich galluogi i fwynhau eich taith yn paris.\ngosod – Lawrlwythwch y & rsquo; 1Xbet Cais\n1. ffôn / iPad\nGallwch lawrlwytho'r & rsquo; cais drwy wefan 1Xbet. Y cyfan sydd raid i chi ei wneud yw d & rsquo; ewch ar eich paris safle 1Xbet gan eich iPhone neu iPad. Cliquez ensuite sur l’onglet “Mobile” en haut à gauche de la page d’accueil dans la barre de menus. Cliciwch ar y fersiwn o'r iOS a dechrau llwytho i lawr.\nAr gyfer cwsmeriaid & rsquo; Android, rhaid i chi d & rsquo; yn gyntaf i wneud hyn:\nCyn lwytho i lawr y APK 1xBet, ouvrez les “paramètres” de votre smartphone.\nEn-suite, dewiswch "Security".\nMae eich smartphone yn awr yn barod i groesawu 1xBet APK gyfer Android.\nFel ar gyfer y Fersiwn iOS, Fersiwn android o'r cais hwn ar gael ar wefan y ddinas. Cliciwch ar y fersiwn Android a dechrau llwytho i lawr.\nAlli 'n esmwyth lawrlwytho'r & rsquo; cais yn y fersiwn Windows o'r safle 1Xbet. Agorwch eich tudalen & rsquo; paris dderbynfa oddi wrth eich smartphone neu dabled. En-suite, ouvrez l’onglet “Windows” et cliquez sur le menu “Applications” au bas de chaque page du site 1xBet.\nCais Windows 1xBet\nEn-suite, il vous suffit de télécharger l’application 1XWIN en cliquant sur “Télécharger”. Yn syml, dilynwch y cyfarwyddiadau. fodd bynnag, os ydych yn dod ar draws problem, vous pouvez consulter les “instructions d’installation” en cliquant sur la bannière sur la même page.\nnewyddion da, gallwn ychwanegu swm eich bonws croeso a gynigir gan ddeliwr hwn. yn y lle cyntaf, bonws croeso yn 1xBet bonws 100% am uchafswm swm o 100 €. Diolch i'n cod promo: 1x_28368, bydd y bonws croeso cynyddu i uchafswm o 130 €. N & rsquo; Cofiwch lenwi'r blwch a ddarperir at y diben hwn.\nEich 1xBet bob dydd ddyblu eich blaendal i fyny & rsquo; i 130 € â exclusive nod cod cwpon. Byddwch yn cael y swm hwn cyn gynted ag y byddwch yn gwneud eich blaendal yn gyntaf. I ddatgloi bonws hwn, mae'n rhaid i chi chwarae o leiaf 5 Wrth gyfuno gyda paris.\nRhaid i bob bet cyfuniad fod o leiaf 3 digwyddiadau gyda graddfa o 1,40 neu fwy. L & rsquo; fantais yw eich bod yn don & rsquo; s oes angen i fynd i mewn i'r swm eich bonws i'r & rsquo; agor. Ni allwch fynd i mewn i'r swm eich blaendal i glirio bonws.\nPronostics byw 1XBet: sut i bet yn fyw ac yn ecsgliwsif boced taliadau bonws?\n5 (100%) 1 vote S’inscrire sur 1xbet: 1safle drych xbet Mae drych y gymuned betio 1xbet yn ddolen i'r safle swyddogol. Un miroir est nécessaire car les autorités nationales peuvent parfois Darllen mwy…\n5 (100%) 1 vote Inscrivez-vous à 1xBet pour bénéficier d’un bonus de bienvenue de 130 € drwy ein BETMAX cod cwpon. Découvrez comment tirer parti des offres de bienvenue des bookmakers dans notre guide Darllen mwy…\nRate this post Les paris 1xBet Russie sont très intéressants pour les cotes les plus élevées des marchés de paris étrangers et offrent également des bonus intéressants pour les nouvelles entrées de paris sportifs. y Darllen mwy…


Cherbourg Teithwyr a Ferries Car\nPrisiau Cherbourg teithwyr a thocyn fferi geir, amserlenni, archebu tocynnau a gwybodaeth ar gyfer llongau fferi yn hwylio o Cherbourg i Poole, Portsmouth a Rosslare.\nCymharu pob prisiau tocynnau fferi sydd ar gael Cherbourg mewn amser real a archebu'r gael car a fferi teithwyr tocynnau Cherbourg rhataf hwylio i ac o Cherbourg, Poole, Portsmouth a Rosslare gyda Llydaw Ferries, Cyswllt Celtaidd, Irish Ferries neu Llinell Ferry Condor fferïau ar-lein gyda chadarnhad ar unwaith . Custom Search\nPrisiau Tocynnau & Archebu Llyfr Cherbourg Ferry Tocynnau gyda Ferries Llydaw, Cyswllt Celtaidd, Irish Ferries neu Llinell Ferry Condor ar gyfer llongau fferi yn hwylio o Cherbourg i Poole, Portsmouth a Rosslare ar-lein o flaen llaw i fwynhau'r pris tocyn fferi sydd ar gael rhataf.\nY pris a welwch yw'r pris a dalwch. Nid oes unrhyw ychwanegiadau cudd neu annisgwyl o'r fath fel gordaliadau tanwydd ychwanegu neu ffioedd archebu ac nid ydym yn codi tâl unrhyw beth ychwanegol i dalu gyda cherdyn Visa Electron chi. Mae'r pris yn dyfynnu chi ar gyfer eich tocyn Cherbourg teithwyr neu gar fferi a ddewiswyd, ar fwrdd llety a cerbyd o fath i gyd byddwch yn talu, ac mae hynny'n addewid. I gael pris tocyn fferi Cherbourg ac archebwch eich tocyn fferi ddiogel ar-lein os gwelwch yn dda defnyddiwch y ffurflen archebu fferi amser real ar y chwith. Rydych hefyd yn gallu ychwanegu gwesty yn eich cyrchfan, neu unrhyw le arall, at eich tocyn fferi wrth gwblhau eich archeb tocyn fferi. Mwy Am Cherbourg\nCherbourg, A leolir yn y blaen y Penrhyn Cotentin yn dref brysur sydd wedi bod yn sylfaen llynges bwysig ers y cyfnod Napoleonaidd ac yn borth poblogaidd i'r rhanbarth godidog Normandi. Mae'r hen ran o Cherbourg ei ganoli o amgylch yr hen borthladd pysgota, ac oddi wrth y gaer Fort du Roule, ceir golygfa banoramig dros y ddinas. Cherbourg Nid hun yw'r harddaf o drefi Normanaidd, ond mae ganddo nifer o atyniadau, gan gynnwys acwariwm newydd trawiadol, a chofebion heddwch coffáu yr Ail Ryfel Byd.\nYn ystod yr haf, gwyliau yn cael eu cynnal yn y parc Plage Verte, y fynedfa sy'n cael ei farcio gan y Napoleon Gofrestredig.\nEr gwaethaf rhai strydoedd i gerddwyr yn brysur a bariau bywiog, mae'r dref ei hun yn brin o unrhyw beth o ddiddordeb sylweddol, ac mae rhai lleoedd yn llawer mwy deniadol o fewn ychydig iawn o gilometrau i'r naill ochr.\nMae Porthladd Cherbourg, Wedi ei leoli ym mhen gogleddol y Penrhyn Cherbourg, mewn ardal o Ffrainc a elwir yn Haute Normande. Cherbourg wedi ei leoli mewn harbwr gwarchodedig iawn gyda dim llai na dau forglawdd hir. Heblaw bod yn harbwr deniadol, Cherbourg hefyd yn borthladd Iwerydd, canolfan llynges mawr, canolfan pysgota ac mae ganddo marina mawr. Mae hefyd yn ganolfan gweithgynhyrchu. Fel porthladd fferi, Cherbourg yn gyfleus iawn gyda thua 6 sailings y dydd i ac o Portsmouth a Poole gyda fferi traddodiadol neu grefft cyflym a weithredir gan P & O llongau fferi a Llydaw Ferries. fferïau traddodiadol yn cymryd tua 5 oriau yn y dydd ac oriau 8 dros nos tra, os yw cyflymder o hanfod, mae'r P & O Ferries chrefft cyflym Portsmouth Express cymryd ychydig 2 oriau a munudau 45. I'w Gwneud & gweld yn Cherbourg\nMae'r Cité de la Mer\nMae'r Cité de la Mer yn acwariwm ffantastig, lleoli yn y derfynell traws-Iwerydd hadfer. Gall ymwelwyr archwilio ardal deifio cefnfor a llong danfor niwclear blaenorol. Fort du Roule\nCerdded neu yrru i'r Fort du Roule, sy'n darparu darlun awdurdodol o'r porthladd. Mae hyn hefyd yn gartref i Musée de la ryddhad, coffáu D-Day a rhyddhau Cherbourg yn yr Ail Ryfel Byd.\nMae'r farchnad Cherbourg fywiog yn cael ei gynnal o flaen y theatr bob dydd Iau. Ar gyfer y rhai sydd eisiau i stoc i fyny, mae yna hefyd nifer o goruwchfarchnadoedd ar gyrion y dref.\nRavalet Château mewn Tourlaville yn enghraifft wych o'r arddull y Dadeni. Swatio mewn cwm bychan, mae'r Château wedi ei osod mewn parc mawr gyda phyllau.\nMae dau o atyniadau na ellir ei golli Ffrainc yw ymgyrch byr o Cherbourg. Mae Tapestri Bayeux enwog yn ddarn trawiadol o waith o'r bedwaredd ganrif ar 11th, darlunio Brwydr Hastings. Mont St Michel yn safle Treftadaeth y Byd, ac mae ei Abaty Benedictaidd yn olygfa cain a hudolus, eistedd ar ben ynysig greigiog codi yn ddramatig allan o'r môr.\nMae llawer o fwytai gorau Cherbourg yn cael eu lleoli Portside, tra gall caffis braf i'w cael ar y Place de Verdun. Ar gyfer te rhowch gynnig ar y Caffi Pompon i fwynhau pwdinau blasus megis parfait coffi. Ar gyfer cinio neu swper, anelwch am y Brasserie Du Fasnach, sydd â gwasanaeth ardderchog, bwyd da iawn, a dogn hael. Le Cotentin, ar y Cei de Caligny, yn edrych dros y Avant Port, mae gan prydau blasus a golygfa wych o'i fwyty llawr cyntaf.\nCyrraedd Cherbourg Ferry Port\nCherbourg yn un o'r porthladdoedd fferi-gysylltu gorau yn Ffrainc. Llydaw Ferries hwylio i Cherbourg o Poole a Portsmouth ac yn cynnig y cyflymaf ar gael croesi i borthladd hon trwy ein gwasanaeth fferi cyflym o Poole.\nCymerwch y N13 i Caen a'r D901 i Cherbourg. Unwaith yn Cherbourg, mae'n hawdd dod o hyd i'r porthladd, sy'n cael ei nodi'n glir.\nGall tacsi fel arfer i'w cael y tu allan i'r derfynfa. Os nad oes tacsis ar gael, teithwyr yn cael eu cynghori i gysylltu â'r ddesg wybodaeth Ferries Llydaw yn y derfynfa.\nMae'r arhosfan bws agosaf ar "Boulevard Morwrol" ger y sinema ..\nMae gwasanaethau rheolaidd yn gweithredu o orsaf drenau Cherbourg i Caen, Rouen, Paris St Lazare (drwy Caen) a Rennes (trwy Lison). gorsaf drenau Cherbourg wedi ei leoli yng nghanol y dref ac yn daith tacsi munud 5 o derfynfa'r fferi.\nMae'n cymryd tua munud 10-15 i gerdded i ganol y dref a chofnodion 40 i'r orsaf drenau o derfynfa'r.\nMae maes parcio o flaen y derfynfa. Parcio yma am ddim ond yn fyr yn aros yn unig. Mae yna hefyd ardal ger y derfynell lle y gall ceir a charafanau yn parcio ar gyfer y noson. Hefyd ger y derfynell, mae yn ddiogel parcio ar gyfer aros yn hirach.\nOld Cherbourg yn debygol adeiladu ar safle y gwersyll Rhufeinig o Coriallum, er nad oes unrhyw adfeilion gweladwy yn parhau. Enw'r Cherbourg ymddangosodd gyntaf yn 1026 pan roddwyd Dug Richard II y castell at ei wraig yn y dyfodol. Datblygu Cherbourg fel porthladd yn gymorth sylweddol canlynol o gyflwr Eingl-Normanaidd yn 1066 creu ar ôl buddugoliaeth William yn Hastings. Yn 1204, cymerodd y Brenin Ffrainc, Philip-Auguste, rheoli Normandi. cysylltiadau Franco-Saesneg dirywio ac yn 1295 y Saesneg cynnal y cyntaf o lawer o gyrchoedd ar Cherbourg, ac yn gosod tân i'r dref. Dim ond y castell a gynhaliwyd yn gadarn ac roedd yn gaerog sawl gwaith yn ddiweddarach. Yn 1337, dechreuodd y Rhyfel Can Mlynedd a daeth Cherbourg cerdyn trump strategol gyda newid chwe gwaith sofran y dref. Yn 1563 1574 ac yn, y Protestaniaid o Normandi, ceisio dal Cherbourg ond mae'r dref ei amddiffyn fuddugoliaethus gan Jacques de Matignon mae ei ddisgynyddion wedyn llywodraethu Cherbourg tan ganol y ganrif 18th. Yn 1686, awgrymodd Vauban gwaith amddiffyn pwysig ond byth rhain yn cael eu cwblhau. Ar y pryd, yn cynnwys harbwr morlyn naturiol lle gallai deugain llongau angori ond heb unrhyw amddiffyniad fel y dangosir gan y canlyniad y frwydr 1692 elwir yn La Hougue. O 1739 i 1744, ar y gorchmynion Louis XV, y dref rhoddwyd yn borthladd masnachol sydd, yn 1758, ei ddinistrio yn llwyr pan eto dal y Prydeinwyr Cherbourg. Cafodd y rhain eu hadfer mewn prosiect yn y tymor hir a ddechreuwyd yn y 1770s a chwblhau ganol 19th ganrif. Yn 1940, yr Almaenwyr meddiannu Cherbourg a datblygodd y porthladd fel canolfan ar gyfer U-gychod - diogelu gan concrit "corlannau" enfawr. Gorau Gwarant Cherbourg Ferry Tocyn Price\nGwarant Price Gorau - Rydym bob amser yn cynnig i chi ein isaf sydd ar gael Llydaw Ferries, Cyswllt Celtaidd, Irish Ferries neu Llinell Ferry Condor deithwyr a fferïau car pris y tocyn i ac o Cherbourg. Nid oes unrhyw ychwanegiadau cudd neu annisgwyl o'r fath fel gordaliadau tanwydd ychwanegu neu ffioedd archebu ac rydym hefyd yn nid ydym yn codi tâl unrhyw beth ychwanegol i dalu gyda cherdyn Visa Electron chi. Mae'r pris rydym dyfynbris ar gyfer eich tocyn fferi Cherbourg a ddewiswyd, llety ar fwrdd a math o gerbyd i gyd byddwch yn talu, ac mae hynny'n addewid!\nYn y digwyddiad annhebygol chi ddod o hyd yr un fath bob tocyn fferi Cherbourg cynhwysol yn rhatach yn y llyfryn unrhyw weithredwr teithiau eraill yr ydym yn addo y byddwn yn gwneud ein gorau i guro y pris hwnnw neu gynnig y dewis o ofyn am ad-daliad i chi. I archebu car a theithwyr tocynnau fferi Cherbourg os gwelwch yn dda Cliciwch yma. Gofal Cwsmeriaid, Telewerthu & Cysylltwch â Ni ar ferryto.com eich bod yn gallu cael prisiau tocynnau fferi byw Cherbourg, gwirio argaeledd a car llyfrau a fferi teithwyr tocynnau i ac o Cherbourg yn ein bris y tocyn rhataf sydd ar gael. Ferryto.com yn rhan o rwydwaith dosbarthu tocynnau fferi ar-lein mwyaf yn y byd sy'n darparu'r gallu i archebu dros 80 weithredwyr fferi Ewropeaidd o bwys gan gynnwys i Cherbourg ac i dros 1,200 lwybrau fferi eraill ledled y DU, Ffrainc, Sbaen, Iwerddon, yr Iseldiroedd, Dwyrain Ewrop, Môr y Canoldir, y Baltig a Gogledd Affrica. Am fwy o wybodaeth, atebion i gwestiynau a ofynnir yn aml neu i gysylltu â ni yn uniongyrchol os gwelwch yn dda Cliciwch yma. Amdanom ni


Hwb gan yr UE i brosiect sy’n helpu pobl i gael gwaith\nHafan > Newyddion > Addysg a sgiliau > 2012 > Hwb gan yr UE i brosiect sy’n helpu pobl i gael gwaith Newyddion\nHeddiw [14.03.12] cyhoeddodd y Dirprwy Weinidog Rhaglenni Ewropeaidd, Alun Davies, fod disgwyl i brosiect â chefnogaeth yr UE sy’n helpu miloedd o bobl i gael gwaith gael ei gyflwyno ar draws Blaenau’r Cymoedd yn dilyn o hwb o £3.5m.\nBydd modd i brosiect QWEST (Ansawdd, Gwaith, Cyflogaeth, Sgiliau a Hyfforddiant), sydd werth £13.4m ac yn cael ei arwain gan Brifysgol Cymru, Casnewydd, barhau am ddwy flynedd ychwanegol, ac ehangu i Ferthyr Tudful a Rhondda Cynon Taf. Mae eisoes yn gweithio yng Nghaerffili, Blaenau Gwent a Thorfaen.\nMae’r cyllid ychwanegol gan Gronfa Gymdeithasol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru yn golygu bod yr UE yn buddsoddi cyfanswm o £8.5m, sy’n galluogi’r cynllun i helpu mwy o unigolion economaidd anweithgar a di-waith i gael hyfforddiant sydd wedi’i addasu a gwella’u cyfleoedd o ddod o hyd i swydd.\nYn ogystal, drwy bartneriaeth gydag Athrofa Prifysgolion Blaenau’r Cymoedd, bydd modd i bobl gael cyfleoedd dysgu yn y gymuned i’w helpu i ennill y sgiliau a’r profiad sy’n hanfodol i ymuno â’r gweithlu.\n“Rydyn ni’n ymrwymedig i gynnig y cymorth a’r hyfforddiant cywir i sicrhau cyflogaeth cynaliadwy i unigolion economaidd anweithgar a di-waith.\n“Mae prosiectau’r UE wedi helpu dros 294,000 o unigolion, gyda mwy na 83,000 ohonyn nhw’n cael cymorth i ennill cymwysterau ac oddeutu 35,000 yn cael gwaith. Rwy’n falch ein bod ni wedi gallu cefnogi’r fenter hon gydag arian ychwanegol gan yr UE i sicrhau bod mwy o bobl yn elwa ac yn defnyddio gwasanaethau i wella’u rhagolygon o gael swydd a’u ffyniant yn y dyfodol.”\nMae QWEST yn cynnig gweithgareddau dysgu a datblygu sgiliau am ddim, gan gynnwys profiad gwaith, gwirfoddoli, a helpu i feithrin hyder a hunan-barch i baratoi unigolion yn well ar gyfer gwaith. Maen nhw hefyd yn gallu dilyn rhaglenni Gradd Sylfaen drwy Athrofa Prifysgolion Blaenau’r Cymoedd.\nDywedodd Rheolwr Prosiect QWEST, Lyn Waddington:\n“Mae’n newyddion gwych y bydd QWEST yn parhau ac yn ehangu, sy’n ein galluogi i gefnogi mwy o bobl i gael gwaith drwy ddatblygu’u hyder a’u sgiliau yn ehangach fyth, a meithrin partneriaeth well gydag Athrofa Prifysgolion Blaenau’r Cymoedd.\n“Dros y misoedd a’r blynyddoedd diwethaf, mae’r prosiect wedi cefnogi cannoedd o bobl, ac rydyn ni’n falch iawn y bydd y gwaith pwysig hwn yn parhau ar adeg lle mae gwir angen cymorth.”


Qualquer esforço ar-lein am ddosbarthu a dosbarthu a chefnogaeth ar gyfer y safle, ac eithrio trafnidiaeth o fewn y wlad hon. Em cystadleuaeth ar gyfer marchnata na rhyngrwyd, argraff ar gyfer defnyddiwr terfynol geralmente o brif nod. Mae gan y wefan brofiad o brofiad arloesol, ac nid oes unrhyw ddylunio gwe, desenvolvimento e hospedagem. Mae quando esses yn gwneud agweddau ar y wefan, yn ôl pob tebyg, yn ôl pob tebyg, o trafego bydd yn cynyddu, ac yn olaf, bydd y cwsmer yn fwy na thebyg, a bydd yn cynyddu fel y gwnaethpwyd y wefan. Os gwelwch yn dda não ligam imediatamente essas alterações são aplicadas. Emble disso, eles melhoram conforme você faz os ajustes necessários em seu site.


Polisi Breifatrwydd | Cynnal Cymru\nMae’r ddogfen bolisi hon yn disgrifio’r ffordd yr ydym yn cywain gwybodaeth oddi wrth ddefnyddwyr gwefan “Cynnal Cymru” (y cyrhaeddir ato trwy fynd at www.sustainwales.com ynteu www.cynnalcymru.com ) (y “Wefan”); y math o wybodaeth y byddwn yn ei gasglu a’r hyn y byddwn yn ei wneud â’r wybodaeth honno.\n1.1 At ddibenion y Polisi hwn:\n(a) eich enw;\n(b) eich cyfeiriad post;\n(c) eich cyfeiriad e-bost;\n(d) eich rhif ffôn; a\n(e) chyfeiriad eich gwefan.\n1.2 Rydym yn casglu gwybodaeth bersonol a ddarperir gennych pan fyddwch yn cofrestru ar y Wefan fel defnyddiwr cofrestredig a/ynteu pan fyddwch yn cysylltu â ni trwy ysgrifennu, trwy e-bost, dros y ffôn a/ynteu trwy gyfrwng y Wefan er mwyn derbyn gwybodaeth.\n1.3 Efallai y byddwn hefyd yn cywain gwybodaeth ynghylch eich defnydd o’r Wefan pan fyddwch yn ymweld â’r safle ac yn pori’r Wefan (gweler paragraff 7 o’r Polisi hwn am ragor o wybodaeth).\nDefnydd o Wybodaeth Bersonol\n2.3 i’ch hysbysu ynghylch unrhyw newidiadau ynteu ddatblygiadau pwysig i’r Wefan ynteu Cynnal Cymru;\nDadlennu Gwybodaeth Bersonol\n(a) i’n cyrff cyllido;\n(b) i’n isgontractwyr, gan gynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i’r rheini sydd yngl?n â gweithredu’r Wefan;\n(c) i drydydd parti addas at ddibenion cadarnhau eich gwybodaeth bersonol fel y disgrifir ym mharagraff 2.4 uchod;\n(e) lle bod dadlennu yn angenrheidiol\n(f) i drydydd parti yng nghyswllt unrhyw drefniadau cyllidol gwirioneddol ynteu ddichonadwy, cyfuniad, trosglwyddiad, ynteu drefniant arall yng nghyswllt Cynnal Cymru, ei swyddogaethau ynteu unrhyw ran o’r rheini.\nDiogelwch a Chywirdeb Gwybodaeth a Dargadwad Data\n4.1 Rydym â mesurau diogelwch yn weithredol a gynlluniwyd â’r nod o ddiogelu eich gwybodaeth bersonol. Fodd bynnag, nid yw’r rhyngrwyd yn gyfrwng cwbl ddiogel ac ni fedrwn warantu diogelwch y fath wybodaeth ar-lein. Byddwn yn gweithredu camau rhesymol er mwyn diogelu eich gwybodaeth bersonol rhag cael ei ddadlennu heb awdurdod, ei newid, ei niweidio, ei golli, ei ddinistrio’n ddamweiniol ynteu ei gam-ddefnyddio. Byddwn yn cadw eich gwybodaeth am gyfnod rhesymol ynteu am ba hyd bynnag y mae’n rhaid i ni wneud hynny er mwyn cydymffurfio â’r gyfraith.\n4.2 Mae gennych yr hawl i weld y wybodaeth sydd gennym amdanoch – cysylltwch â ni os yr ydych yn dymuno hynny. Mae gennym yr hawl, yn ôl y gyfraith i godi ffi o £10 er mwyn cwrdd â’r costau gweinyddol o ddarparu’r fath wybodaeth i chi. Os gwelwch yn dda a wnewch chi ein cynorthwyo gyda chadw’r wybodaeth sydd gennym amdanoch yn gywir a chyfredol trwy roi gwybod i ni ynghylch unrhyw wallau [trwy anfon e-bost at [admin@sustainwales.com]. Gwnawn ein gorau i gywiro unrhyw wallau yn ddiymdroi.\nCasglu a dilyn trywyddau\n(a) er mwyn gwella eich defnydd o’r Wefan; a\n(b) tracio patrymau defnydd ar y Wefan ac er mwyn darparu adroddiadau at ddefnydd mewnol a’n cyllidwyr.\nOs oes gennych unrhyw gwestiynau ynteu sylwadau ynghylch ein Polisi Preifatrwydd, ynteu yn dymuno dad-danysgrifio o’n gwasanaeth hysbysu ynghylch manylion gwasanaethau y tybiwn fydd o ddiddordeb i chi, cysylltwch â ni trwy gyfrwng e-bost admin@sustainwales.com ynteu ysgrifennwch atom: Cynnal Cymru – Sustain Wales, Cambrian Buildings, Bae Caerdydd, CF10 5FL. Ffon: 02920192021


ymarferion i'w gwneud yn y gampfa sy'n wirioneddol gyflawn | Bezzia\nYmarferion i'w gwneud yn y gampfa sy'n gyflawn iawn\nSusana godoy | 06/04/2021 16:00 | Ymarferiad\nOs nad ydych chi'n dal i wybod ble i ddechrau yn y gampfa, rydyn ni'n eich helpu chi ag ef. Oherwydd ei bod yn wir ein bod weithiau'n dechrau gwneud cyfresi, hyfforddi grŵp cyhyrau yn unig a'r peth da yw ein bod ni'n cysegru ein hunain i sawl un, neu'n eu cyfnewid am ddyddiau neu mewn hyfforddiant, fel sy'n well gennych chi. Ydych chi eisiau gwybod y ymarferion i'w gwneud yn y gampfa?\nSiawns nad oes llawer ohonyn nhw rydych chi'n eu hadnabod eisoes, ond byddwn ni'n dweud wrthych chi pa rai allai fod y mwyaf cyflawn i chi. Felly, byddwch chi'n gallu gadael eich hyfforddiant wedi'i adnewyddu neu ei adnewyddu'n llwyr, gan wybod hynny gyda dim ond ychydig o ymarferion byddwch chi'n ymarfer y corff cyfan. Onid yw'n un o'r syniadau gwych? Wel, peidiwch â cholli popeth sy'n dilyn.\n1 Gwasg filwrol, ymarfer sylfaenol i'r ysgwyddau\n2 Tynnu i fyny ar gyfer y cefn\n3 Gwasg mainc rhwng ymarferion i'w gwneud yn y gampfa\n4 Rydych chi'n ymarfer eich cefn a'ch coesau gyda'r deadlift\nGwasg filwrol, ymarfer sylfaenol i'r ysgwyddau\nEfallai gartref nad oes gennych bwysau na bariau, felly un o'r ymarferion i'w wneud yn y gampfa yw hwn. Mae'n ymwneud gwasg filwrol a fydd yn gwneud inni ymarfer yr ysgwyddau. Er y bydd y cefn hefyd yn cymryd rhan mewn ffordd benodol. I wneud hyn, gallwn gymryd rhai pwysau neu dumbbells ym mhob llaw, ond os yw'n well gennych gallwch chi helpu'ch hun gyda bar a gosod disg ar bob pen. Bydd hyn yn caniatáu ichi godi'r pwysau sy'n addas i'ch anghenion. Mae'r ymarfer yn cynnwys cadw'r penelinoedd yn blygu, cadw'r dwylo ar lefel y frest, symud i godi'r breichiau uwchben y pen, gan estyn i'w hymestyn. Mae'n hwb ar i fyny y byddwn yn ei gyflawni mewn sawl ailadrodd.\nTynnu i fyny ar gyfer y cefn\nEfallai hefyd fod gennych ddyfais ar eu cyfer ar wal eich cartref, er yn y gampfa byddwn yn dweud wrthych y bydd gennych. Er hynny Mae'n un o'r rhai y gofynnir amdano fwyaf i allu gweithio'r cefna, hefyd yn cynnwys llawer o dynnu. Oherwydd nad yw bob amser yn hawdd eu cael. O'r eiliad y dônt allan, yna fe welwch y bydd yr un nesaf yn dal yn well na'r un blaenorol a'r cymhelliant, llawer mwy. Mae'n ymarfer cyflawn oherwydd bydd y breichiau a hyd yn oed y craidd hefyd yn cymryd rhan ynddo.\nGwasg mainc rhwng ymarferion i'w gwneud yn y gampfa\nYdy, mae'n un o'r rhai mwyaf adnabyddus a mwyaf cyflawn. Ers yn yr achos hwn byddwn yn ymarfer y pectoral yn ogystal â'r ysgwyddau. I wneud hyn, mae'n rhaid i ni orwedd ar ein cefn ar y fainc. Yna, gosodwch eich traed yn dda ar lawr gwlad, contractio'ch glutes a gosod eich scapulae. I gymryd y bar a'r pwysau y byddwn yn mynd i lawr i uchder y sternwm neu ychydig yn is. pan gyrhaeddwn ni, byddwn yn mynd yn ôl i fyny'r isel gyda hwb, ond ie, bydd y dirywiad yn arafach. Rhaid i anadlu a chanolbwyntio fynd gyda ni bob amser er mwyn peidio â cholli cydbwysedd.\nRydych chi'n ymarfer eich cefn a'ch coesau gyda'r deadlift\nYdy, mae'n un arall o'r mawrion nad oedd am golli'r orymdaith ymarfer corff hon chwaith. Bydd y cefn, y glun neu'r meingefn yn ogystal â'r coesau yn dioddef ymarfer y deadlift. Gallwch chi ei wneud gyda dumbbells a gyda bar, yn ôl eich dewis rhydd. Wrth i ni ostwng y pwysau gyda'n breichiau, mae'n rhaid ystwytho'r coesau, tra bod y cefn yn cael ei gadw'n syth ac rydyn ni'n pwyso'r corff ymlaen ychydig. Ond cofiwch fod yn rhaid i chi wthio'ch brest allan, er mwyn peidio â gwthio'r bar yn rhy bell ymlaen. Rydyn ni'n mynd i'w gymryd mor agos at y corff â phosib er mwyn osgoi gwneud symudiadau a allai niweidio ein cefn.\nYn yr achos hwn, yn ychwanegol at y coesau, rydym hefyd yn mynd i weithio’r quadriceps ac wrth gwrs, y rhan lumbar. Felly mae'n un arall o'r mawrion sydd gennym yn ein bywyd ac ymhlith yr ymarferion i'w gwneud yn y gampfa. Mae'n un arall o'r enghreifftiau clir bod yn rhaid i ni gadw ein cefn yn syth, tra nad yw'r traed neu'r pengliniau'n agor gormod. Rhaid i chi osgoi eich bod chi'n gwneud y camgymeriad o ddod â'ch pengliniau at ei gilydd neu symud gormod wrth fynd i lawr. Felly, mae'n rhaid i ni addasu'r pwysau gan fod gennym ni fwy neu lai o ymarfer.\nLlwybr llawn i'r erthygl: Bezzia » iechyd » Ymarferiad » Ymarferion i'w gwneud yn y gampfa sy'n gyflawn iawn\n5 peth y mae'n rhaid i chi eu gwneud bob dydd i fod yn iach\nY rheswm am lwyddiant y gyfres 'Ginny and Georgia' ar Netflix


Cymru 1-1 Serbia — Sgorio\nCymru 1-1 Serbia\nDydd Sadwrn, 12 Nov 2016, 22:08\nNewyddion Rhyngwladol Cymru\nSiom i Gymru wrth i Mitrović rwydo yn hwyr i unioni’r sgôr ag achub pwynt i Serbia. Cymru yn aros yn y trydedd safle yn grwp D ac y nawr 4 pwynt tu ôl i’r Weriniaeth Iwerddon sydd ar frig y grwp. Uchafbwyntiau am 10:30 ar S4C.\nRhwydodd Gareth Bale ar ôl hanner awr o chwarae i Gymru ond i Mitrović achub pwynt hwyr i’r ymwelwyr.\nMae Cymru yn parhau yn y trydedd safle, 4 pwynt tu ôl i’r Weriniaeth Iwerddon sydd ar frig grwp D gyda 10 pwynt.\nEr nad yw Cymru wedi colli gêm hyd yn hyn yn gemau rhagbrofol Cwpan y Byd, mi fydd Chris Coleman yn siomedig ar ôl colli pwyntiau yn eu dwy gêm cartref diwethaf.\nMi fydd Cymru yn teithio i Ddulyn i wynebu’r Weriniaeth Iwerddon, sydd ar frig Grwp D yn eu gêm nesaf ar 24/03/2017.\nAr ôl methu’r tair gêm agoriadol yn grwp D roedd Aaron Ramsey yn dychwelyd i’r XI i ddechrau i Gymru. Roedd Joe Allen hefyd yn dychwelyd i’r tîm ar ôl methu’r 1-1 v Georgia ym mis Hydref.\nDechreuodd y gêm yn dda, gyda’r gêm yn llifo o naill ochr y cae i’r llall. Llwyddodd Serbia i daro’r targed yn fuan wrth i Tadić benio tua’r gôl ond I Neil Taylor clirio oddi ar ei linell gôl i achub Cymru.\nWedi hanner awr o chwarae sgoriodd Gareth Bale gôl agoriadol y gêm. Hal Robson-Kanu yn adennill y meddiant yn dda ac yn creu y cyfle i Bale saethu o ochr y cwrt cosbi yn isel ac yn gryf heibio golwg Serbia, Stojkovic.\nHon oedd gôl rhif 26 i Gareth Bale dros ei wlad, ac dim ond tair gôl sydd ei angen arno i dorri record Ian Rush o 28 goliau dros Cymru.\nCafodd Serbia gyfle da i unioni’r sgôr cyn yr egwyl, Matić yn ergydio o du allan i’r cwrt cosbi ond i Hennessey arbed yn dda i gadw Cymru ar y blaen ar yr egwyl.\nWedi’r egwyl cafodd Bale gyfle euraidd arall i rwydo ar ôl ennill cic rydd, ond Stojkovic arbed yn isel i gadw’r ymwelwyr yn y gêm.\nAeth Serbia ymlaen i rheoli’r meddiant am gyfnod yn fuan yn yr ail hanner gan daflu croesiadau i mewn i gwrt cosbi Cymru, ond i’r amddiffyn ddelio’n dda dan y pwysau.\nLlwyddodd Serbia i sgorio gyda 5 munud yn weddill o’r gêm. Mitrović yn penio, y bêl yn tarro’r postyn ac i mewn heibio Hennessey yn y gôl i Gymru.\nDaeth y gôl i unioni’r sgôr eiliadau ar ôl i Gareth Bale daro’r postyn ochr arall i’r cae, cyn i’r Serbiaid wrth-ymosod a sgorio, gan dorri calon y Cymry.\nEr fod Cymru yn ddi-golli ar ôl pedair gêm yn grwp D, mi fydd Coleman a’r cefnogwyr yn siomedig ar ôl pigo dim ond pedair pwynt – ac gan chwarae tri o’r pedair gêm yn Stadiwm Dinas Caerdydd – yn gemaur rhagbrofol Cwpan y Byd 2018.\nMi fydd Cymru yn herio’r Weriniaeth Iwerddon yn eu gêm nesaf yn grwp D, gyda tîm Martin O’Neill pedair pwynt o flaen Cymru ar frig grwp D.\n← Rhagolwg: Cymru v Serbia\nRhagolwg: Livingston v Y Seintiau Newydd →\nMet Caerdydd 0–1 Llandudno\nCaernarfon 0–1 Y Barri\nDerwyddon Cefn 4–0 Caerfyrddin\nAberystwyth 3–2 Y Bala\nCei Connah 3–1 Y Drenewydd\nLlanelli 0–2 Y Seintiau Newydd\nLlandudno v Cei Connah – yn fyw ar S4C\nAberystwyth v Y Bala – yn fyw ar S4C\nCriw Croesoswallt yn camu’n glir\nCymru v Gweriniaeth Iwerddon – Y cyfan ar Sgorio gyda’r gic gyntaf am 7:45


Teithio tua delfryd\nGael Garca Bernal, Rodrigo De La Serna, Ma Maestro, Mercedes Morán, Jorge Chiarella\n"Nid ffilm am weithredoedd arwol yw hon ond hanes dau gyfaill y mae eu bywydau yn rhgedeg ochr yn ochr am ychydig," meddir ar y cychwyn.\nFfilm Sbaenaidd delynegol gydag is-deitlau am ieuenctid a delfrydiaeth; yn gymysgedd o hiwmor, dwyster a golygfeydd trawiadol yn olrhain taith fotobeic dau gyfaill drwy Dde America yn 1952 gyda'r hyn a welant yn eu newid am byth.\nY ddau gyfaill ydi Ernesto 'Che' Guevara (Gael Garca Bernal) ac Alberto Granado (Rodrigo De La Serna) - y ddau o deuluoedd cefnog yn Buenos Aires a'r naill yn fyfyriwr meddygol 23 oed a'r llall yn fyfyriwr biocemeg sy'n edrych ymlaen at ei barti pen-blwydd yn 30 oed.\nMaen nhw'n cychwyn o'u cartref yn Buenos Aires ar daith sy'n mynd a nhw drwy Ariannin i Venezuela a hynny ar gefn hen fotobeic Norton 500 cwbl annibynadwy maen nhw wedi ei fedyddio, gyda'u tafod yn eu boch, yn, La Poderosa - "Yr un nerthol".\nYn ystod eu taith dros yr Andes i Chile, drwy anialwch Atacama ym Mheriw ac ymweliad a dinas hynafol yr Inca, Machu Picchu, maen nhw' yfed, yn gloddesta, yn dawnsio ac yn mercheta ond hefyd yn dod i adnabod pobl ac amgylchiadau gwahanol iawn i'w cynefin breintiedig hwy eu hunain a hynny yn deffro eu hymwybyddiaeth gymdeithasol a gwleidyddol.\nDaw'r daith i ben gyda thair wythnos mewn 'ysbyty' i wahanglwyfion ar lannau Afon Amazon.\nEr mai pennaf apêl y ffilm yw'r ffaith mai Che Guevara ydi un o'r ddau deithiwr hoffus mae'n stori sy'n mynd i apelio hefyd at y rhai hynny na wyddant ddim am na Che na'i hanes gan ei bod yn gweithio fel stori am y trawsnewid sy'n dod i ran dau berson ifanc cyfforddus eu byd wrth iddynt ddod i gysylltiad â chaledi a dioddefaint gwerin gwlad ac ochr llai dymunol bywyd.\nMae'n ffilm sy'n gyforiog o ddelfrydiaeth\nYn amlwg mae i'r ffilm, fel y dyddiaduron eu hunain sydd ar gael mewn print, arwyddocâd pellach o sylweddoli mai sôn yr ydym am ddeffroad cymdeithasol-wleidyddol un o eilunod mwyaf y chwedegau ac un y mae i'w wyneb arwyddocad hyd heddiw er iddo gael ei ladd drwy law y CIA yn Bolivia, fis Hydref 1967.\nUn o ganlyniadau'r ffilm yw ei bod yn deffro unwaith eto y drafodaeth ynglŷn â Che Guevara a ddaeth yn gymaint eilun i ddelfrydwyr asgell chwith yn ystod ei fywyd ac wedi hynny - diolch yn rhannol i'r llun eiconic ohono sydd wedi addurno cymaint o grysau T a phosteri.\nHeb os cafodd ei ddelfrydu - ei Gristeiddio hyd yn oed - y tu draw i bob rheswm wrth i'w garisma a'i ddelfrydau gipio dychymyg gwrth-sefydliadol ieuenctid y chwedegau.\nO ganlyniad mae tuedd i anghofio weithiau ei fod hefyd yn filwr a benderfynodd mai trwy rym milwrol mae newid y byd a dod â thegwch iddo. Yn y ffilm hon mae'n cael ei ddyfynnu yn dweud, "Allwch chi ddim cael chwyldro heb ynnau."\nYn ffilm sy'n asio'n gelfydd mae'n gweithio fel cyfanwaith.\nMae'r nofio yn y nos i'r gwersyll gwahanglwyfion yn afaelgar - er heb ddigwydd yn yr union ffordd ddramatig a ddarlunnir yn y ffilm.\nMae cychwyn y daith gyda'r motobeic ond yn osgoi bws cyn cyrraedd pen y stryd yn rhagflas o'r hwyl a'r rhyfyg sydd i ddod.\nMae'r beirniaid yn unfryd ynglŷn a dehongliad trawiadol a chraff Gael Garca Bernal o'r Che mewnblyg, asthmatig ond carismataidd. Mae Rodrigo De La Serna yn wrthbwynt yr un mor drawiadol fel yr Alberto allblyg, rhyfygus.\nEr ein bod yn sôn am drobwynt yn nhaith bywyd dydi hynny ddim yn esgor ar ffilm drymaidd ond un hawdd ymgolli ynddi gydag elfennau o hwyl hefyd. Gystal â'r trelar?\nHeb weld un.\nHyd yn oed ymhlith y rhai hynny na fyddent yn cydymdeimlo a gweledigaeth wleidyddol Guevara mae'r ffilm hon yn cael ei gwerthfawrogi'n gyffredinol fel telyneg glasurol.\nTrueni na fydd i'w gweld mewn mwy o sinemâu ond wedi ei neilltuo, oherwydd ei hiaith, i rai'r ymylon gan wneud iddi ymddangos fel rhywbeth nad yw o werth ond i ddetholedigion.\nPennaf, ac unig, ddiffyg y ffilm yw fod yr is-deitlau yn gadael y sgrîn yn rhy sydyn. Weithiau mae'r print gwyn ar gefndir gwyn hefyd!\nAc yntau wedi ei ddyrchafu yn gymaint o eilun mae'n syndod cyn lleied o sylw a gafodd Che Guevara yn y sinema.\nFe'i gwelir yn storïwr yn Evita a rhyddhawyd ffilm digon erchyll, Che gydag Omar Sharif rai blynyddoedd yn ôl a Jack Palance fel Castro.\nY sôn tyw fod ffilm arall yn dweud hanes ei fywyd ar y gweill ar gyfer ei rhyddhau y flwyddyn nesaf ond bydd honno yn gowdel llawer anos na'r dyddiaduron hyn gan y bydd yn rhaid gwneud penderfyniadau anos ynglŷn â'r dehongliadau o'r cymeriad cymhleth hwn.\nRhaid ei gweld.


Annog pobl Cymru i ddal ati gydag ymdrech ailgylchu WYCH y Nadolig hwn i helpu Cymru i gyrraedd rhif un | LLYW.CYMRU\nMae data blynyddol newydd a gyhoeddir gan Lywodraeth Cymru* yn dangos bod cyfradd ailgylchu gyffredinol Cymru wedi cynyddu’n fawr eleni – o 63% yn 2018/19 i 65% yn 2019/20, sy’n fwy na’i tharged o 64%.\nGyda 55% ohonom bellach yn ailgylchu mwy nag yr oeddem y llynedd yn ôl y dangosyddion cynnar yn yr Arolwg Tracio Ailgylchu **, mae Llywodraeth Cymru, mewn partneriaeth â WRAP, yr elusen ar gyfer ymgyrch Cymru yn Ailgylchu, yn annog deiliaid cartrefi i barhau â’r gwaith da dros y Nadolig gyda’r ymgyrch Bydd Wych. Ailgylcha i sicrhau bod Cymru’n cyrraedd rhif un yn y byd ar gyfer ailgylchu. Cefnogir yr ymgyrch gan yr athletwr eithafol a’r cogydd, Matthew Pritchard.\nGwnaeth yr amcangyfrifon cynnar hefyd ddatgelu bod y cyfnod clo wedi cael effaith gadarnhaol ar ailgylchu gan fod llawer ohonom yn treulio mwy o amser gartref. Rhwng mis Ebrill a mis Mehefin gwnaethom ailgylchu 19% yn fwy o’n gwastraff o’i gymharu â’r un adeg y llynedd***. Roedd cynnydd o 21% mewn ailgylchu gwastraff bwyd, gan greu digon o ynni i gyflenwi 160,152 o gartrefi teuluol nodweddiadol am ddiwrnod cyfan, neu 1.44 miliwn o oergelloedd am 2.5 diwrnod – un oergell ar gyfer pob cartref yng Nghymru.\n“Dylem fod yn falch iawn o’n hymdrech ailgylchu wych eleni, yn ystod blwyddyn a fu’n heriol i bawb. Mae pawb wedi chwarae ei ran wrth gyflawni hyn, felly dalier ati gyda’r gwaith da.\nMae’r cogydd enwog, yr awdur a’r athletwr eithafol Matthew Pritchard yn cefnogi ymgyrch Cymru i arwain y byd drwy rannu ei awgrymiadau gwych ar sut i ganolbwyntio ar wastraff bwyd y Nadolig hwn gyda fideo sy’n cynnwys rysáit unigryw.\n“Nadolig yw’r adeg pan fo pawb yn creu mwy o wastraff ac mae hynny’n arbennig o wir o ran bwyd. Dyna pam dw i’n cefnogi’r ymgyrch wych hon i ddangos pa mor hawdd yw hi i ddefnyddio eich cadi gwastraff bwyd a pham ei fod mor bwysig.\n“Os ydych chi’n berson lwcus, fel fi, sy’n paratoi eich cinio Nadolig, rhowch y crafion llysiau a choesau ysgewyll Brwsel ac esgyrn a thrimins y twrci yn y cadi gwastraff bwyd. Drwy wneud hynny, ni fyddant yn cael eu gwastraffu. Yn hytrach, byddant yn cael eu hailgylchu a’u troi’n ynni gwyrdd sy’n cael ei ddefnyddio i gyflenwi ein cartrefi. Mae’r un peth yn wir am blicion ffrwythau, masgal wyau a chnau, grownds coffi, bagiau te a chrafion o’r plât. Mae’r holl wastraff bwyd hwn yn adnodd gwerthfawr, felly peidiwch â’i wastraffu!\n“Gwyliwch fy fideo am ychydig o ysbrydoliaeth ar sut i fwynhau eich llysiau y Nadolig hwn. Mae’n cynnwys rhai ryseitiau hawdd a chyflym yn ogystal ag awgrymiadau ailgylchu gwych ar sut i roi’r holl eitemau bwyd hynny na allwn eu bwyta yn eich cadi gwastraff bwyd.”\nDywedodd Carl Nicholas, Pennaeth WRAP Cymru:\n“Nid lleihau gwastraff yn unig yw ailgylchu. Mae’n gallu lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr ac yn bwysig iawn mae’n darparu adnoddau i greu deunyddiau newydd.\nRhagor o wybodaeth yma: www.walesrecycles.org.uk/cy/bydd-wych-ailgylcha


Byw'n Iach, Aros yn Iach - Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr\n› Byw'n Iach, Aros yn Iach\nGwnaethom dreulio sawl mis yn ystod 2017 yn trafod beth ddylai ein blaenoriaethau ni fod. Buom yn trafod â chleifion, gofalwyr a chynrychiolwyr y gymuned, yn ogystal â’n staff a sefydliadau partner. Mae’r hyn a ddywedoch wrthym ni wedi bwydo i mewn i’n strategaeth hir dymor, Byw'n Iach, Aros yn Iach, a gynhyrchwyd yn 2018.\nErs i ni lunio ein strategaeth tymor hir mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi Cymru Iachach: Ein Cynllun Iechyd a Gofal Cymdeithasol. Mae hwn yn nodi’r uchelgais i wasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol weithio’n agosach â’i gilydd, i gadw pobl yn iach a darparu gwasanaethau wedi’u teilwra’n well at anghenion cymunedau. Rydym ni am i’n cynllun ni gyfateb i’r uchelgais hwn.\nRydym wedi bod yn gweithio’n agosach mewn partneriaeth gydag Awdurdodau Lleol, gwasanaethau cyhoeddus eraill, y trydydd sector a phobl i gefnogi iechyd a lles. Gallwn wneud mwy ac mae angen i gydweithio fod yn ffordd arferol o wneud busnes.\nEin nodau tymor hir\nYn ogystal â sicrhau ein bod ni’n gweithio gyda’n gilydd i gyflawni Cymru Iachach, rydym ni’n dymuno gwirio a ydi’r blaenoriaethau gwreiddiol a gynigiwyd gennym ni’n parhau’n berthnasol. Roedd Byw'n Iach, Aros yn Iach yn disgrifio ein nodau o ran iechyd a llesiant, sef:\ngwella iechyd a llesiant corfforol, emosiynol a meddyliol i bawb\ntargedu ein hadnoddau at y bobl sydd eu hangen fwyaf a lleihau anghydraddoldebau\ncefnogi plant i gael y dechrau gorau mewn bywyd\ngweithio mewn partneriaeth i gefnogi pobl – unigolion, teuluoedd, gofalwyr, cymunedau – i ofalu am eu llesiant eu hunain\ngwella diogelwch ac ansawdd yr holl wasanaethau\nparchu pobl a’u hurddas\ngwrando ar bobl a dysgu o’u profiadau nhw\nMae ein dogfen drafod yn rhoi gwybodaeth bellach ar ein nodau yn y tymor hir, blaenoriaethau i’w gweithredu a sut y gallwch chi helpu i siapio’r rhain ar gyfer y dyfodol.\nDogfen drafod, PDF, 2021\nDogfen gryno, PDF, 2021\nDogfen hawdd ei darllen, PDF, 2021 (Cyfieithiad Cymraeg i ddilyn)\nBydd gwybodaeth hawdd ei darllen a BSL yn cael eu huwch-lwytho yn fuan, yn y cyfamser os hoffech gael gwybodaeth ar ffurf hygyrch neu os oes gennych unrhyw gwestiynau eraill, anfonwch ebost.


Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines - Newyddion - Prifysgol Caerdydd\nProfessor Haley Gomez, Head of Public Engagement, School of Physics and Astronomy\nMae aelodau o gymuned y Brifysgol wedi'u hanrhydeddu am eu cyfraniad eithriadol i gymdeithas yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines.\nEnillodd yr Athro Billie Hunter, Athro Bydwreigiaeth Coleg Brenhinol y Bydwragedd yn Ysgol y Gwyddorau Gofal Iechyd, CBE am wasanaethau i fydwreigiaeth ac addysg bydwreigiaeth yn y DU ac Ewrop.\nMae’r Athro Hunter yn fydwraig, yn addysgwr ac yn ymchwilydd sy'n adnabyddus yn rhyngwladol ac sydd wedi gwneud llawer o gyfraniadau blaenllaw at ddatblygu diwylliant bydwreigiaeth a gofal mamolaeth, yn y DU ac yn rhyngwladol. Fel yr Athro Bydwreigiaeth Coleg Brenhinol y Bydwragedd cyntaf, mae hi wedi cael ei chydnabod yn flaenorol am ei harweinyddiaeth ragorol a'i chyfraniad at gyfoethogi ansawdd gofal mamau a babanod drwy hyrwyddo gofal ar gyfer y bydwragedd.\nAr hyn o bryd, hi yw Cyfarwyddwr Canolfan Cydweithio Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer Addysg a Datblygiad Bydwreigiaeth yn Ewrop, ac mae’r Athro Hunter yn arwain prosiect y Ganolfan i gyhoeddi adnodd rhyngweithiol ar-lein y gellir ei ddefnyddio i ddatblygu a chynnal addysg bydwreigiaeth ledled y byd.\nEnillodd yr Athro Graham Hutchings, Athro Regius mewn Cemeg a Chyfarwyddwr Sefydliad Catalysis Caerdydd y Brifysgol, CBE am wasanaethau i gemeg ac arloesedd.\nYmhlith ei lwyddiannau niferus, darganfyddiad mwyaf gwerthfawr yr Athro Hutchings yw bod gan y metel gwerthfawr aur allu rhyfeddol i gataleiddio adweithiau'n llawer mwy effeithlon nag eraill a ddefnyddir mewn diwydiant.\nO ganlyniad i’w waith arloesol, mae catalydd aur bellach yn cael ei gynhyrchu mewn ffatri bwrpasol yn Tsieina gan y cwmni cemegau byd-eang Johnson Matthey er mwyn cataleiddio’r broses o gynhyrchu finyl clorid – y tro cyntaf mewn dros 50 o flynyddoedd y cyflwynwyd newid llwyr mewn ffurfiant catalydd i gynhyrchu cemegyn nwyddau.\nHefyd yn cael ei chydnabod yr oedd yr Athro Haley Gomez, o Ysgol Ffiseg a Seryddiaeth, a enillodd MBE am wasanaethau i astroffiseg, seryddiaeth a gweithgareddau allgymorth.\nMae’r Athro Gomez wedi ymroi ei gwaith i ddeall ffurfiant ac esblygiad llwch cosmig, yn arbennig lle caiff ei ffurfio. Mae hi wedi chwarae rôl allweddol o ran dangos y caiff llwch ei ffurfio mewn uwchnofâu a hi oedd y cyntaf i weld, gyda Herschel, ffilamentau cain o lwch oer yn tywynnu yn yr enwog Nifwl y Cranc (Crab Nebula).\nFel Pennaeth Ymgysylltu Cyhoeddus yr Ysgol, mae’r Athro Gomez wedi bod yn allweddol yn ysbrydoli pobl ifanc i mewn i wyddoniaeth a thechnoleg. Mae hi wedi cynnal dau brosiect allgymorth mawr – Ysbrydoli Addysg Wyddonol (Inspiring Science Education), sy'n amlygu ac yn hyrwyddo arferion gorau mewn addysg STEM mewn ysgolion ar draws Ewrop, a'r Bydysawd mewn Ystafell Ddosbarth (Universe in a classroom), sy'n darparu adnoddau seryddiaeth arloesol i ysgolion cynradd ac yn hyfforddi mwy na 100 o athrawon i gyflwyno gwyddoniaeth i fwy na 6,000 o blant mewn ffyrdd modern a diddorol.\nMeddai’r Athro Colin Riordan, Is-Ganghellor y Brifysgol: "Rydym ni'n falch iawn i weld gwaith ac ymroddiad ein staff a'n cyn-fyfyrwyr yn cae lei gydnabod. Llongyfarchiadau mawr i holl aelodau cymuned y Brifysgol sydd wedi derbyn anrhydedd."\nCafodd y Cymrawd Anrhydeddus Robert Wainwright, cyn-gyfarwyddwr Europol, ei gydnabod hefyd drwy gael ei urddo’n farchog am wasanaethau i blismona a diogelwch.