BlogMenai.com: June 2013\n_ _ _ i Sian a Hywel ar gael eu dewis i sefyll tros y Blaid yn etholiadau San Steffan a'r Cynulliad. Edrych ymlaen i ganfasio efo'r ddau.\nOes gan y Bib embargo ar newyddion drwg i Lafur?\nMi ddreifiais o Gaernarfon i Wrecsam ac yna i Gaerdydd ddoe gyda Radio Cymru ymlaen ar hyd y ffordd - a gwrandewais ar Post Prynhawn drwyddo. Doedd yna ddim gair am yr homar o ffrae sydd yn ysgwyd y Blaid Lafur yn Ynys Mon - dim un gair. Deallaf nad oedd gair ar Newyddion Naw chwaith. Rwan dydi is etholiadau Cynulliad ddim yn gyffredin, ac mae stitch up mor hollol amrwd a di gywilydd a hon hyd yn oed yn llai cyffredin. Mae'r ddwy stori wedi dod efo'u gilydd ac wedi cyfuno'n un. A dydi'r Bib ddim yn gweld stori yno?\nWrth gwrs eu bod nhw yn gweld stori, ond mae'n un nad ydyn nhw am ei hadrodd ar hyn o bryd. Pam tybed? Yn wahanol i Gwilym Owen sydd byth a hefyd yn gofyn cwestiwn nad yw yn ei ateb mi gynigiaf un. Roedd y Blaid Lafur Gymreig yn flin fel tinceriaid oherwydd i Rhun ap Iorwerth roi ei enw ymlaen i sefyll tros y Blaid ym Mon. Roeddynt yn fwy blin fyth na chafodd y creadur ei daflu allan o'i gyflogaeth mewn cywilydd a gwarth y tro cyntaf i'r syniad o sefyll dros y Blaid yn rhywle neu'i gilydd groesi ei wefysau.. Maent wedi bod yn hefru am y peth ar y We, ac maent wedi rhyddhau y stori i'r blog adain Dde eithafol, Guido Fawkes. Gallwn fentro nad oedd y tantro yna'n ddim wrth ymyl y tantro mwy swyddogol i lawr y lein ffon o Cathedral Road i Landaf tros y dyddiau diwethaf.\nMi fedrwn fentro hefyd nad oedd yr hogiau yn rhy hapus i wasanaeth newyddion maent yn disgwyl teyrngarwch ganddi redeg y strori am ymddygiad bisar Leighton Andrews yn y Rhondda yn protestio yn erbyn canlyniadau'r polisiau y mae o ei hun wedi eu llunio. Ac mi fedrwn fentro\nbod y myllio a'r hefru i lawr y llinellau ffon hyd yn oed yn fwy ffyrnig a hysteraidd yn sgil hynny.\nA dyna'r eglurhad yn ol pob tebyg, mae gan haenen reolaethol y Bib yng Nghymru ofn y Blaid Lafur Gymreig ac mae'r newyddiadurwyr wedi cael gorchymyn i fynd yn ol i'w bocsus a chadw allan o drwbwl am y tro. Mae'n debyg nad oedd dewis ond adrodd ar ddewis trychinebus a chwbl naif Llafur o ran ymgeisydd ym Mon. Tybed os byddant yn trafferthu adrodd ar y canlyniad? Mae hwnnw bellach yn sicr o fod yn drychinebus i Lafur - mae hynny'n amlwg - cyn i'r ymgyrch gychwyn hyd yn oed.\nRhun ap Iorwerth wedi ei ddewis i sefyll tros y Blaid ym Mon.\nLlongyfarchiadau i Rhun. Pob cydymdeimlad i Heledd ac Ann. Tri ymgeisydd penigamp.\nRwan mae'r gwaith go iawn yn dechrau.\nYn y cyfamser mae'n ymddangos bod Llafur yn gwneud eu gorau i helpu'r Blaid i fuddugoliaeth ysgubol. Eu rhestr fer ydi Tal Michael, Julia Dobson, Dan ap Eifion a Paul Penington. Mae'r olaf yn gynghorydd o Ddinbych, Julia a Dan yn ymgeiswyr aflwyddianus yn yr etholiadau cyngor diweddar a Tal wrth gwrs yn crwydro'r wlad yn rhoi ei enw ymlaen am pob dim sy'n mynd.\nY sioc ydi nad ydi bos y Blaid Lafur ar yr ynys, John Chorlton ar y rhestr - ac mae'n ymddangos i'r penderfyniad hwnnw gael ei wneud yng Nghaerdydd ac nid ar Ynys Mon. Mae'n anodd meddwl am ffordd o achosi cymaint o anghytuno mewnol. Gallai'r bleidlais Lafur fod yr isaf yn yr etholaeth ers cyn cof.\nNonsens diweddaraf Gwilym Owen yn Golwg\nY golofn bythefnosol mae Golwg yn ei rhoi i Gwilym Owen ladd ar Blaid Cymru sydd gen i heddiw eto mae gen i ofn. Byrdwn ymdrech yr wythnos yma ydi'r fantais fawr fydd gan Albert Owen tros Blaid Cymru yn is etholiad Mon.\nFel llawer o'r hyn mae Gwilym yn ei sgwennu mae'r damcaniaethu diweddaraf mewn gwagle - wedi ei sgwennu fel petai digwyddiadau diweddar erioed wedi digwydd. Dyna ydi"r broblem efo gadael i ragfarnau yrru'r hyn yr ydym yn ei 'sgwennu yn hytrach na ffeithiau go iawn.\nRwan dydi Albert ddim yn sefyll wrth gwrs ond doedd Gwilym ddim yn gwybod hynny pan roddodd ei ysgrifbin ar y paparus. Ei bwynt oedd y byddai Albert wedi cael llwyddiant mawr oherwydd ei gefnogaeth di amwys i Wylfa B. Ar y llaw arall mae o dan yr argraff y byddai safbwynt mwy nuanced y Blaid yn amhoblogaidd. Dydi o ddim - wrth gwrs - yn trafferthu i egluro pam y byddai mater sydd ddim oll i'w wneud efo'r Cynulliad yn cael dylanwad arwyddocaol ar etholiad Cynulliad.\nDydi o ddim yn egluro chwaith pam - er gwaethaf ei chefnogaeth i Wylfa B - mai trychineb etholiadol gafodd Llafur yn yr etholiadau cyngor sir diweddar, tra bod y Blaid wedi profi'r canlyniadau gorau yn ei hanes ar yr ynys.\nHwyrach y caf fod o gymorth iddo. Ffantasi ydi ei ddamcaniaeth bod cefnogaeth nesaf peth i unfrydol i Wylfa B ar Ynys Mon. Mae'r farn ar y mater yn amrywio o gyfnogaeth lwyr i wrthwynebiad llwyr, gyda'r rhan fwyaf o bobl yn rhywle rhwng y ddau begwn. Yn y cyd destun yna mae safbwynt y Blaid yn fwy effeithiol ac yn nes at y farn gyfansawdd nag ydi un Llafur. Mae'r Blaid yn derbyn y realiti nad oes gan y Cynulliad na'r Cyngor fawr o ddylanwad ar ddyfodiad Wylfa B, ond mae'n tyngu i wneud popeth o fewn ei gallu i sicrhau bod cymaint a phosibl o'r swyddi a ddaw yn sgil y datblygiad yn cael eu llenwi gan bobl leol. Mae'r safbwynt yna yn gwneud synwyr i amrediad eang o bobl. Mae safbwynt Gwilym (a'r Blaid Lafur) o gefnogaeth cibddall a di gwestiwn i ddatblygiad na allant ddylanwadu ar ei ddyfodiad yn gwneud synwyr i lai o bobl o lawer.\nYnys Mon eto\nDwi'n deall i Ann a Rhun gael eu derbyn i'r rhestr heddiw - felly mae'n ymddangos mai dewis o dri sy'n wynebu pleidwyr Mon - Ann, Rhun a Heledd.\nLeighton mewn panig - unwaith eto\nRoedd y stori Leighton Andrews yn torri fel roeddwn yn dreifio i'r gwaith y bore 'ma, ac roeddwn yn rhyw feddwl pa agwedd i fynd ar ei ol i bwrpas blogio - mae yna gymaint o bosibiliadau:\nY ddeuoliaeth honno o fod eisiau bod yn sefydliadol a gwrth sefydliadol ar yr un pryd sy'n rhan mor greiddiol o enaid y Blaid Lafur Gymreig.\nArweinyddiaeth wael ar ran Leighton yn disgwyl i wleidyddion eraill gymryd penderfyniadau amhoblogaidd a wynebu risg gwleidyddol tra'n methu wynebu gwneud hynny ei hun.\nY diffyg cydlynedd o fewn llywodraeth Cymru.\nY diffyg gonestrwydd ymhlith gwleidyddion Llafur yn gyffredinol - canu un gan yn eu man gwaith ac yn cwbl wahanol ar strydoedd eu hetholaethau.\nLlongyfarch y Bib (yn anarferol i Flogmenai) am ddal gweinidogion y llywodraeth i gyfrif.\nTueddiad Llafur i wneud mor a mynydd o wneud dim byd.\nOnd wna i ddim datblygu'r un o'r themau yma. Y peth mwyaf diddorol ydi pam bod Leighton yn ymddwyn mewn ffordd mor afresymegol - ac yn mentro ei yrfa fel gweinidog wrth wneud hynny?\nAwgrymaf mai ar Leanne mae'r bai. Bydd yn sefyll yn erbyn Leighton yn 2016 ac mae yntau yn teimlo'r pwysau. Os ydi o mewn panig fel hyn dair blynedd cyn yr etholiad, Duw a wyr mewn sut stad fydd y creadur erbyn dechrau 2016.\nLeighton Andrews wedi mynd!\nMae'n ymddangos ei fod yn wir.\nByddwn yn dod yn ol at hon yn hwyrach heno.\nCais bach i ddarllenwyr, cyd flogwyr ac ati\nMae'n un o nodweddion gwleidyddiaeth America bod ochr y sawl sy'n sefyll mewn etholiad yn aml yn gwneud mwy o niwed i ymgeisydd na'i elynion. Oherwydd bod ymgeiswyr yn gorfod sefyll mewn etholiad agored yn erbyn aelodau eraill o'i blaid ei hun cyn cael cynrychioli ei blaid mewn etholiad go iawn, mae'n cael ei hun yn destun ymysodiadau ymhell, bell cyn yr etholiad hwnnw.\nMae'r naratifau ymysodol sy'n cael eu ffurfio yn yr etholiad cyntaf gan wrthwynebwyr o'r un blaid a'r ymgeisydd yn cael eu codi a'u datblygu fisoedd wedyn gan ei wrthwynebwyr o'r blaid arall. Roedd y rhan fwyaf o'r naratifau a ddefnyddwyd gan Obama yn erbyn Mitt Romney y llynedd wedi eu defnyddio gan gyd Weriniaethwyr Romney yn yr etholiad am yr ymgeisyddiaeth.\nA dyma ydi'r perygl efo blogio fel hyn a chan rhai o'r sylwadau sydd wedi eu gadael ar y blog yma. Erbyn diwedd yr wythnos bydd gan y Blaid un ymgeisydd ar gyfer is etholiad Ynys Mon. Bydd rhaid i holl aelodau a charedigion y Blaid gefnogi hwnnw neu honno. Mae'n wirion bost mynd ati i greu proffil negyddol ar gyfer rhywun a allai'n hawdd fod yn sefyll mewn etholiad Cynulliad mewn ychydig mwy na mis.\nAr pob cyfri defnyddiwch dudalennau sylwadau'r blog yma neu unrhyw flog arall i ganmol pwy bynnag rydych eisiau iddo / iddi ennill yr ymwybyddiaeth - ond wir Dduw peidiwch a gwneud gwaith gwrthwynebwyr y Blaid trostynt trwy ladd ar y sawl nad ydych am ei weld yn ennill yr ymgeisyddiaeth.\nY datblygiad diweddaraf ar Ynys Mon\nMi soniais neithiwr bod un o'r cynghorwyr newydd a etholwyd yn gynharach eleni yn debygol o sefyll am enwebiaeth Cynulliad Ynys Mon. Dwi'n deall bod cyfarfod wedi ei gynnal tros y penwythnos i drefnu ymgeisyddiaeth Ann Griffith, Bro Aberffraw.\nYnys Mon - y diweddaraf\nMae sibrydion o gwmpas bod Rhun ap Iorwerth wedi croesi'r glwyd gyntaf sy'n rhaid iddo ei chroesi os yw i fod yn ymgeisydd y Blaid yn is etholiad Cynulliad Ynys Mon.\nCyn iddo gael mynychu'r cyfweliad - sydd rhaid i bawb sydd eisiau bod yn ymgeisydd ei wynebu - roedd rhaid i Bwyllgor Gwaith y Blaid gytuno i hynny. Dydw i ddim yn eistedd ar y pwyllgor hwnnw, a does gen i ddim mynediad i'r hyn sydd yn mynd ymlaen yno. Ond mae sibrydion ar led i'r pwyllgor ddod i benderfyniad unfrydol heno i agor y ffordd iddo symud ymlaen i gyfweliad.\nGan bod yr hystings yn digwydd ddydd Iau, gallwn gymryd y bydd y cyfweliad yn digwydd yn fuan iawn - fory neu ddydd Mercher mae'n debyg.\nMae yna o leiaf dri yn debygol o sefyll, Rhun, Heledd yn ogystal ag un o'r cynghorwyr newydd. Mae'n debyg bod mwyafrif clir iawn o'r cynghorwyr eraill yn cefnogi ymgeisyddiaeth Rhun.\nGwleidyddiaeth Cymru yn ymddangos ar Guido Fawkes\nWel, wel - mae gwleidyddiaeth Cymru yn derbyn sylw gan y blogiwr Paul Staines.\nMae'r blog Guido Fawkes ymysg blogiau gwleidyddol mwyaf poblogaidd y DU. Mae hefyd yn flog gwrth sefydliadol, adain dde sydd a diddordeb anymunol mewn sgandalau tabloid. Mae'r stori yn ymosod ar Rhun ap Iorwerth, y Blaid a'r BBC ar yr un pryd. Mae'n amlwg nad ydi Staines wedi cael y stori ei hun - heb son am y manylion - felly pwy sydd wedi ei hanfon ato. Pwy tybed?\nWel, gofynwch i chi'ch hun - pwy sydd yn flin uffernol efo Rhun, Y Blaid a BBC Cymru ar hyn o bryd? Pwy sydd efo hanes hir o ddefnyddio'r We i bwrpas pardduo gwleidyddol?\nMae cyfleustra yn arwain at gyfeillgarwch go ryfedd weithiau.\nGwleidyddion Llafur sydd wedi gweithio yn y cyfryngau\nOwen Smith (Bib)\nChris Bryant (Bib)\nEdwina Hart (Cyngor Darlledu Cymru)\nAnn Clwyd (Bib)\nTeimlwch yn rhydd i gyfeirio at fwy yn y dudalen sylwadau.\nY Blaid Lafur Gymreig ac ymgeisyddiaeth Rhun ap Iorwerth\nMae sylwadau Ifan Morgan Jones ynglyn ag ymateb hysteraidd rhai aelodau o'r Blaid Lafur i ymgeisyddiaeth Rhun ap Iorwerth yn gwbl gywir. Mae'n gywir hefyd i dynnu sylw at ymateb ymddangosiadol boncyrs gan Alun Davies (Blaenau Gwent) i drydar gen i ynglyn a'r mater.\nBecause he's been interviewing me recently &; this blows away his personal & the BBC's credibility.\nFel sy'n digwydd mor aml, mae rhywbeth sy'n cael ei ddweud neu'i 'sgwennu yng ngwres y funud yn llawer mwy dadlennol na rhywbeth a ddywedir neu a ysgrifennir wedi pwyllo. Yr hyn sy'n dod i'r amlwg yma ydi'r diffyg goddefgarwch a thueddiadau unbeniaethol rhai yn y Blaid Lafur Gymreig.\nFel rhywun sydd a greddf mwy democrataidd na'r un sydd gan Alun hwyrach y bydd yn maddau i mi am gynnig gwers fach syml ynglyn a democratiaeth sylfaenol iddo.\nDydi bod a barn wleidyddol wahanol i un Alun Davies ddim yn dryllio hygrededd neb.\nDydi bod ag uchelgais wleidyddol ddim yn dryllio hygrededd neb.\nDydi holi Alun Davies tra'n dal barn wleidyddol wahanol iddo ddim yn dryllio hygrededd neb.\nDydi cyflogi pobl sydd a barn wleidyddol wahanol i farn Alun Davies ddim yn dryllio hygrededd y BBC.\nMae'r hen gyfaill David Taylor wedi mynd ymhellach hyd yn oed - mae'n gweld cynllwyn cenedlaetholgar yn erbyn y Blaid Lafur gan y Bib - The unjustified persistent and personal criticisms of @AlunDaviesAM over farming and weather in North Wales makes a bit more sense now\nOes rhywun yn gwybod beth ydi'r gair Cymraeg am delusional?\nRhun ap Iorwerth yn sefyll - swyddogol\nDwi ddim adref, a fedra i ddim cynnig linc - ond mae Rhun ap Iorwerth wedi cyhoeddi ei fod yn ceisio am enwebiad y Blaid yn Ynys Mon o fewn yr awr diwethaf. Mae dau yn y ras hyd yn hyn felly - Heledd a Rhun.\nGyda llaw mae'r Llafurwyr ar trydar - David Taylor a Alun Davies wedi ypsetio braidd. Bechod.\nYnys Mon - y dyfalu diweddaraf\nMae'n werth cael cip ar gyfri trydar Y Cynghorydd Carwyn Jones am wybodaeth am y datblygiadau diweddaraf o Ynys Mon - @CarwynJones22.\nRydym eisoes yn gwybod bod Heledd yn bwriadu rhoi ei henw ymlaen, ac yn ol Carwyn fydd o ddim yn rhoi ei enw ymlaen y tro hwn. Mae o'n dweud fodd bynnag y bydd enw arall yn dod i'r amlwg fory. Dydi o ddim yn dweud pwy - ond mae'n debygol bod yr enw yn un adnabyddus - Rhun ap Iorwerth.\nPosted by Cai Larsen 18 comments:\nCyfle unigryw i'r Blaid yn 2015\nFelly mae Ed Milliband yn cadarnhau'r hyn oedd yn amlwg ers i Ed Balls ddweud y bydd Llafur yn cadw at gynlluniau gwariant George Osborne os byddant yn ennill yr etholiad San Steffan nesaf - ni fyddant yn benthyg mwy o arian er mwyn dad wneud toriadau'r llywodraeth sydd ohoni. Maent felly yn derbyn dadansoddiad y Toriaid mai'r hyn sydd angen ei wneud i ddod a'r amgylchiadau economaidd anodd presenol i ben ydi toriant mewn gwariant cyhoeddus.\nRwan ar un olwg mae dadlau mai peidio a benthyg mwy ydi'r ffordd orau i fynd i'r afael ag argyfwng sydd wedi ei sylfaenu i raddau helaeth ar or fenthyg yn gwneud synnwyr. Ond mae dadl arall hefyd - ac mae'r dystiolaeth sydd ar gael yn tueddu i gefnogi honno.\nMae'r ddamcaniaeth Tori / Llafur / Lib Dem bod torri'r sector cyhoeddus am roi hwb i'r economi ehangach wedi ei phrofi am flynyddoedd bellach - ac wedi methu yn llwyr a chreu unrhyw dwf economaidd gwerth son amdano. Mae'r llwybr mae Balls a Milliband mor awyddus i'w gerdded efo'r Toriaid a'r Lib wedi methu ac wedi methu yn llwyr i gael yr economi yn symud.\nY ddadl arall ydi y gallai cynyddu gwariant cyhoeddus yn y byr dymor gael yr economi yn symud a byddai torri ar fenthyg yn y dyfodol - pan mae'r economi yn tyfu - fod yn fwy effeithiol a llai poenus i bobl gyffredin na cheisio gwneud hynny pan mae'r economi yn llonydd neu'n crebachu.\nAg edrych y tu hwnt i'r DU mae pleidiau sydd y tu hwnt i'r consensws mai gwariant cyhoeddus ydi sail y wasgfa economaidd wedi gweld eu cefnogaeth yn cynyddu yn sylweddol tros y blynyddoedd diwethaf. Mae hyn yn wir o Wlad Groeg i'r Iwerddon.\nMae'r sefyllfa yma yn rhoi cyfle i'r Blaid - yn arbennig felly yng nghyd destun etholiad San Steffan 2015. Mae ganddi'r cyfle hynod anarferol feddiannu tir etholiadol poblogaidd, ar ei phen ei hun reit wrth galon yr hyn sy'n penderfynu canlyniadau etholiadau cyffredinol. Mae etholiadau cyffredinol yn cael eu penderfynu gan ystyriaethau tymor byr carfannau o etholwyr ynglyn a sut orau i amddiffyn eu safonau byw eu hunain.\nDydi Plaid Cymru ddim yn gorfod poeni ynglyn a barn llond dwrn o bobl sydd a buddiannau personol wedi eu clymu i'r status quo ym milltir sgwar Dinas Llundain. Dydi Milliband ddim mewn sefyllfa i'w pechu. Mae'n gyfle gwych i lwyddo yn etholiad 2015. Y ffordd o baratoi ar gyfer yr etholiad hwnnw ydi trwy baratoi naratif effeithiol sy'n gwrthwynebu'r consensws toriadau, mynd a'r naratif hwnnw i mewn i'r flwyddyn etholiad a siarad am ddim arall trwy'r ymgyrch.\nPlaid Carwyn Jones mor awyddus i dorri gwariant cyhoeddus a'r Toriaid\nDylai fod o gryn ddiddordeb i'r gwrthbleidiau yn y Cynulliad bod Ed Balls wedi dod i'r casgliad bod Llafur - o gael eu hethol - yn bwriadu cadw oddi mewn i gynlluniau gwariant George Osborne.\nBydd unrhyw un sy'n dilyn sesiynau holi'r Prif Weinidog yn y Cynulliad yn gwybod mai un ateb sydd gan Carwyn Jones i pob beirniadaeth o'i weinyddiaeth - sef mai bai'r Toriaid drwg efo'u toriadau ydi pob dim.\nOnd erbyn deall gan Ed, petai yn cael ei hun yn 11 Downing Street byddai'n gwario cyn lleied aG Osborne ar wasanaethau cyhoeddus - hy cyn lleied a phosibl. Felly pan mae Carwyn Jones yn osgoi ateb cwestiynau trwy feio'r Toriaid am eu toriadau mewn gwariant cyhoeddus, cofier bod plaid Carwyn yn Llundain yn cytuno efo'r toriadau hynny.\nIs etholiad Ynys Mon\nMae'r ffaith y bydd is etholiad Ynys Mon yn digwydd yn fuan - ar Awst 1 o bosibl - yn rhoi mantais tactegol sylweddol i'r Blaid.\nMae'r etholiad cyngor sir diweddar wedi dangos yn gwbl glir nad oes gan y pleidiau unoliaethol ar yr ynys fawr o drefniadaeth, fawr o glem pwy ydi eu cefnogwyr a'u cefnogwyr potensial, na fawr o glem am dechnegau canfasio diweddar. Dydi'r amserlen fer ddim yn rhoi cyfle iddynt ddechrau cael trefn ar bethau, heb son am osod peririant etholiadol effeithiol a chyfoes mewn lle.\nByddai'r Blaid yn disgwyl ennill beth bynnag - mae'n amser maith ers i un o'r pleidiau unoliaethol ei churo ar Ynys Mon mewn unrhyw etholiad ag eithrio etholiad San Steffan - mae hyn yn cynnwys etholiadau cyngor, Cynulliad ac Ewrop.\nO dan yr amgylchiadau hyn dylai'r Blaid ddal y sedd yn hawdd - yr unig beth a allai newid hynny fyddai dewis sobor o anoeth o ymgeisydd - a does yna ddim rheswm o gwbl i boeni y gallai hynny ddigwydd.\nDwi'n siwr na fydd y Cynghorydd Dyfrig Jones yn anghytuno ei bod yn beth rhyfedd ei fod o a minnau yn perthyn i'r un Blaid ond yn cael ein hunain yn anghytuno mor aml am cymaint o wahanol bethau.\nDwi yn cytuno serch hynny efo'i ddadansoddiad o'r frwydr am ymgeidyddiaeth y Blaid yn Arfon. Yn Sian Gwenllian a Heledd Fychan mae gennym ddau ymgeisydd cryf. Mae Sian serch hynny yn well ymgeisydd i Arfon. Mae yna bedwar rheswm pam 'dwi o'r farn yma:\nMae ganddi gysylltiadau personol ar hyd a lled yr etholaeth - yn wir mae ganddi fwy o gysylltiadau lleol nag unrhyw ymgeisydd diweddar i'r Blaid yn yr ardal. Mae cysylltiadau lleol yn bwysig yn y Gogledd Orllewin.\nMae iddi hanes o fod a'i chlust ar y llawr yn wleidyddol a chymryd rhan mewn ymgyrchoedd llawr gwlad yn lleol. Mae ymgyrchoedd felly yn ffordd effeithiol o adeiladu cefnogaeth bersonol.\nMae ei chefndir newyddiadurol yn ei rhoi mewn lle cryf i fynd i'r afael a phroblem sydd gan y Blaid yn y Gogledd Orllewin. Dydi ymdriniaeth y wasg a materion gwleidyddol lleol ddim yn gydymdeimladol a'r Blaid - i'r gwrthwyneb. Mae'r cefndir newyddiadurol yn ei harfogi i geisio newid y naratif negyddol yma - yn ogystal a hyrwyddo ei hymgeisyddiaeth yn y wasg.\nMae unrhyw un sydd wedi bod yn ddeilydd portffolio addysg yng Ngwynedd yn ddiweddar efo o leiaf ddwy nodwedd wleidyddol hynod bwysig - croen mor dew ag un eliffant a pharodrwydd i gymryd penderfyniadau anodd.\nMi fydda i yn hapus i gefnogi Sian ddydd Gwener a dwi'n hapus hefyd i ddymuno'n dda i Heledd yn y dyfodol. Mi fydd yn aelod cynulliad effeithiol rhyw ddiwrnod - ond mae yn sefyll yn erbyn ymgeisydd mwy addas ar gyfer Arfon y tro hwn.\nPwy sy'n siarad y Wyddeleg (a'r Gymraeg) yn ddyddiol?\nDigwydd dod ar draws yr adroddiad yma - wel mae'n rhaid i fi wneud rhywbeth efo'r holl amser sbar mae rhywun yn fy swydd i yn ei gael. Adroddiad i Gyngor Sir Galway ydyw ar dlodi yn y sir. Mae'r darn dwi wedi ei ddewis fodd bynnag yn canolbwyntio ar y defnydd o'r iaith Wyddeleg.\nMae'r fethedoleg yn ddiddorol i'r graddau mai'r hyn a edrychir arno ydi niferoedd o bobl sy'n defnyddio'r iaith yn ddyddiol yn hytrach na'r niferoedd sy'n gallu ei siarad. Ymhellach mae'r adroddiad yn cymryd bod iaith yn un gymunedol os ydi hanner trigolion y gymuned honno yn siarad Gwyddeleg pob dydd. Yr egwyddor sydd y tu cefn i hyn ydi bod amlder defnydd o iaith yn bwysicach na gallu goddefol i'w siarad.\nMae hyn yn fy nharo yn ffordd synhwyrol o edrych ar bethau. Os oes arolygon iaith cenedlaethol neu leol yn cael eu cynnal yng Nghymru tros y blynyddoedd nesaf, byddwn yn awgrymu y byddai mynd ati yn y ffordd yma yn llawer mwy dadlennol na holi unwaith eto pwy sy'n gallu siarad y Gymraeg ac yn lle - mae'r wybodaeth yna eisoes gennym.\nDilynwyr trydarwyr gwleidyddol\nDigwydd gweld ffigyrau dilynwyr trydar arweinwyr pleidiau yr Alban. Maent fel a\nJ Lamont - Llafur - 4554\nR Davidson - Tori - 4386\nA Salmond - 39568\nRhag bod rhywun eisiau gwybod y ffigyrau Cymreig cyfatebol ydi:\nLeanne Wood - 7911\nCarwyn Jones - 7492\nKirsty Williams - 4100\nAndrew RT Davies - 2071\nCarwyn yn deffro am ychydig funudau\nPan oeddwn yn yr ysgol uwchradd roedd gen i athro ddylai fod wedi ymddeol flynyddoedd cyn iddo wneud hynny. . Wna i ddim o'i enwi - ond roedd yn enwog y tu allan i'r maes addysg. Roedd ganddo ddisgyblaeth arbennig o dda pan oedd yn effro, ond roedd y disgyblaeth hwnnw yn dirywio braidd pan syrthiai i gysgu - ac roedd yn syrthio i gysgu yn amlach ac yn amlach yn ystod misoedd olaf ei yrfa. Byddai'n deffro pan a'r swn yn ormodol ac yn mynd ati i ail sefydlu trefn - cyn syrthio i gysgu eto.\nRoeddwn yn meddwl am yr hen greadur hwnnw wrth ddarllen am Carwyn Jones yn dweud y drefn wrth Leighton Andrews am ymgyrchu yn erbyn polisi cau ysbytai Llafur ar balmentydd y Rhondda. Ymddengys ei fod wedi sylwi o'r diwedd.\nDwi ddim yn siwr os ydi Carwyn yn dda am gadw trefn ar ei gyd Lafurwyr pan mae'n effro, a dydw i ddim yn siwr ei fod wedi deffro digon i sylwi nad ydi Leighton ar ei ben ei hun yn chwarae'r gem fach ragrithiol yma - mae Owen Smith, Mark Antoniw, Chris Bryant, Keith Davies a Nia Griffiths wrthi hefyd.\nYn fy mhrofiad i mae yfed coffi yn rheolaidd yn ffordd dda iawn o gadw'n effro. Mae'n rhywbeth y gallai Carwyn ei ystyried.\nY gwersi i'r Blaid eu cymryd o batrymau polio diweddar\nMae Blogmenai wedi son am y wefan politicalbetting.com sawl gwaith. Does yna'r unman arall yn cynnig dadansoddiadau etholiadol o safon uchel yn gyson. Edrych ar ddau batrwm sydd wedi cael eu amlygu mewn dadansoddiadau diweddar fyddwn ni heddiw. Gyda llai na dwy flynedd i fynd cyn etholiad cyffredinol 2015 - mae'n bwysig bod pleidiau yn dechrau meddwl o ddifri am eu strategaethau etholiadol.\nPatrwm 1: I ble mae pleidleisiau'r Lib Dems yn mynd? Mae'r polau yn weddol glir ynglyn a hyn - mae 30.1% o'r sawl bleidleisiodd tros y Lib Dems yn 2010 yn bwriadu gwneud hynny eto, mae 25% am fotio i Lafur, 14.2% i UKIP, 8% i blaid arall, 5.2% i'r Toriaid a dydi 17.5% ddim yn siwr. Felly mae Llafur yn perfformio'n gryf iawn ymysg cyn bleidleiswyr Lib Dem - bron mor gryf a'r Lib Dems eu hunain.\nPatrwm 2: Roedd cefnogaeth UKIP wedi tyfu yn sylweddol erbyn diwedd mis Rhagfyr - ac roedd hwnnw ar draul y Toriaid yn bennaf. Ond bu twf pellach ers mis Ionawr - ac mae ychydig mwy o hwnnw wedi dod oddi wrth Lafur na'r Toriaid - Llafur -3.93%, Toriaid - 3.43%, Lib Dems -1.3%, UKIP - +7.33%. Mae hyn wedi dod a chanran Llafur i lawr o dan 40% yn y rhan fwyaf o bolau - roeddynt yn y 40au cynnar cyn hynny.\nRwan o safbwynt y Blaid mae yna wersi i'w cymryd o hyn - yn arbennig felly mewn etholaethau lle mai Llafur ydi prif wrthwynebwyr y Blaid. Y gyntaf ydi nad ydi twf ym mhleidlais UKIP yn rhywbeth i boeni amdano - mae'n niweidiol i Lafur ac mae'n rhannu'r bleidlais unoliaethol bedair ffordd.\nMae'r ail wers yn bwysicach - mae pleidlais Llafur wedi tyfu ond mae'r twf hwnnw yn fregus i'r graddau ei fod yn ddibynnol ar drosglwyddiad o bleidleisiau Lib Dem. Byddai dod o hyd i ffordd o apelio at rai o'r cyn bleidleiswyr Lib Dem yma yn ffordd hynod bwerus o niweidio Llafur - nid yn unig y byddai pob pleidlais y byddai'r Blaid yn ei chael o'r cyfeiriad yma yn cynyddu pleidlais y Blaid, ond byddai hefyd yn lleihau'r bleidlais Lafur. Clec ddwbl i Lafur. 'Dydi hyn ddim yn hawdd - pleidlais ddigon Seisnig ydi un y Lib Dems yn y rhan fwyaf o Gymru. Ond gallai dod o hyd i ffordd o apelio at y pleidleiswyr anwadal yma wneud gwahaniaeth holl bwysig mewn nifer o etholaethau.\nCabinet newydd cynhyrfus Ynys Mon\nDoes yna ddim pwt o amheuaeth bod y dyddiau hyn yn rhai hynod gynhyrfus i Gyngor Mon. Wedi blynyddoedd o fod o dan gwmwl, mae pethau'n well rwan bod y cyngor am gael ei arwain gan grwp annibynnol gyda chefnogaeth amrywiol grwpiau eraill. Ni allai neb gwrthrychol amau am eiliad mai dyma'n union y math o drefniant newydd ac arloesol mae Cyngor Ynys Mon ei angen.\nMae'r rhain yn ddyddiau cynhyrfus yn wir - ac does yna ddim byd yn adlewyrchu hynny cystal a chyfansoddiad y cabinet newydd. Mae'n gabinet llawn talent - ond yr hyn sydd orau amdano ydi'r ffaith ei fod yn hollol wahanol i'r hyn a gafwyd o'r blaen. Yn wir nid yw'n ormodiaeth i ddweud bod gan Ynys Mon bellach gabinet sy'n cynrychioli'r ynys ei holl amrywiaeth llachar. Cabinet gwirioneddol amrywiol a chynrychioladol am y tro cyntaf erioed. Mae'n bleser gan Flogmenai gyflwyno'r cabinet hwnnw i'r genedl.\nArweinydd y cyngor a deilydd y portffolio addysg - Ieuan Williams (Annibynnol, Lligwy). Mae Ieuan yn deall yn iawn mai'r gwir reswm am yr enw anffodus mae Ynys Mon wedi ei gael yn ddiweddar ydi sylw anheg gan y cyfryngau. Mae Ieuan am weld y gorau i ward Lligwy.\nWele'r dirprwy arweinydd newydd Arwel Roberts, (Llafur, Caergybi) ar y chwith fel rydych yn edrych ar y llun. Mae Arwel yn gyfrifol am gynllunio a'r amgylchedd. 'Dydi Arwel ddim eisiau gweld unrhyw radicaliaeth yn croesi Pont Borth neu mi fydd y drygioni hwnnw'n croesi'r Cob mewn dim - a lle ddiawl fyddan ni i gyd wedyn? Mae Arwel eisiau'r gorau i ward Caergybi.\nRichard Dew (chwith, Annibynnol Llifon) sy'n gyfrifol am wastraff a phriffyrdd . Mae Richard am weld y gorau i ward Llifon.\nKenneth Hughes (Annibynnol, Talybolion) sy'n gyfrifol am wasanaethau cymdeithasol a thai. Mae Ken am weld y gorau i ward Talybolion.\nAled Morris Jones (Lib Dem, Twrcelyn) sy'n gyfrifol am ddatblygu'r economi a thwristiaeth. Ystyrir datblygu'r economi yn faes arbennig o addas i Lib Dem ar Ynys Mon gan bod y blaid honno yn cael cymaint o lwyddiant yn datblygu'r economi ar lefel Prydeinig ar hyn o bryd a chan eu bod yn gwrthwynebu gorsaf bwer niwclear ar Ynys Mon ac ym mhob man arall. Mae Aled am weld y gorau i ward Twrcelyn.\nHywel Eifion Jones (Annibynnol, Bro Rhosyr) sy'n ysgwyddo'r gyfrifoldeb am edrych ar ol holl bres y cyngor. Mae Eifion yn fwy nag atebol o wneud hyn. Mae hefyd am weld y gorau i ward Bro Rhosyr.\nYn anffodus 'does yna ddim digon o le ar y blog i restru holl gyfrifoldebau Alwyn Rowlands (Llafur, Seiriol). Nid yw'n rhyfedd iddo gael cymaint o gyfrifoldebau - mae ymysg cynghorwyr ieuengef a mwyaf deinamig y glymblaid. Mae am weld y gorau i ward Seiriol.\nMi wnawn ni orffen yr arbrawf bach yma mewn cyfuno gwyliau a blogio gwleidyddol efo llun neu ddau o fynwentydd megolithig enwog Bru na Boinne yn swydd Meath. Daw'r lluniau o safleoedd Knowth a Newgrange.\nMae'n debyg i'r strwythurau hynod hyn gael eu codi pum mil o flynyddoedd yn ol. Mae hyn 1,000 cyn Stonehenge, a 600 mlynedd cyn pyramidau Giza. Yn wir mae'n bosibl mai'r strwythur yn Knowth oedd yr adeilad mwyaf yn y Byd pan gafodd ei godi.\nMae'r cyfnod yma ymhell cyn i'r Hen Destament gael ei ysgrifennu, ac mae ymhell cyn i'r un o grefyddau mawr y Byd gychwyn. Roeddem yn son ynghynt am cymaint mae'r ffordd rydym yn canfod y Byd wedi newid ers dechrau codi Glendalough. Dydi hwnnw yn ddim o'i gymharu a'r newid sydd wedi digwydd ers i bobl dechrau gadael tystiolaeth o'u bodolaeth ar yr ynysoedd hyn.\nByddwn dychwelyd at y cymysgedd arferol o ddadansoddi a cholbio o fory ymlaen.\nGwleidyddiaeth hunaniaeth a'r cyfrifiad yng Ngogledd Iwerddon\nGwleidyddiaeth hunaniaeth - fel mae'r enw yn awgrymu - ydi gwleidyddiaeth sy'n ymwneud a'r ffordd mae pobl yn diffinio eu hunaniaeth eu hunain. Gall hunaniaeth gyfeirio at ethnigrwydd, cenedl, rhywioldeb, hil, rhanbarth, dosbarth cymdeithasol, lliw, cefndir diwylliannol ac ati. Mae'n debyg bod hunaniaeth yn effeithio ar wleidyddiaeth bron i bawb i ryw raddau neu'i gilydd. Yr hyn sy'n nodweddu Gogledd Iwerddon ydi bod hunaniaeth yn tra arglwyddiaethu tros bron i pob ystyriaeth arall. Mae'r naratifau a greir gan wleidyddiaeth hunaniaeth yn gryfach nag unrhyw naratif arall - gan gynnwys y materion bara menyn sydd yn tra arglwyddiaethu yn y rhan fwyaf o lefydd. Cau ysbytai ydi'r stori yng Nghymru - pleidlais yn Stormont i wahardd spads gwleidyddol sydd a record parafilwrol a choctel sydd ar werth mewn bar yn Lloegr o'r enw Sunday Bloody Sunday oedd y materion mawr yng Ngogledd Iwerddon wythnos diwethaf.\nUn o nodweddion gwleidyddiaeth hunaniaeth yng Ngogledd Iwerddon ydi'r angen i farcio tir - i ddangos pwy sydd 'biau' gwahanol ardaloedd. Mae unoliaethwyr yn fwy euog o hyn na chenedlaetholwyr. Mae yna filoedd ar filoedd o faneri Jac yr Undeb mewn ardaloedd unoliaethol dosbarth gweithiol ar hyd a lled y dalaith. Mae tricola'r Weriniaeth i'w gweld hefyd - ond ddim i'r un graddau. Mi fydd yna lawer iawn ohonynt yn ymddangos am ychydig wythnosau o gwmpas y Pasg - ond mae'r marcio tiriogaethol cenedlaetholgar yn tueddu i fod yn llai amrwd na'r marcio unoliaethol - dwyieithrwydd cyhoeddus, cyfeiriadau at Gemau Gwyddelig neu furluniau - sydd bellach yn aml ddim yn cyfeirio at y rhyfel hir yn uniongyrchol - er enghraifft. Mae'r murluniau teyrngarol wedi eu nodweddu gan ddiffyg datblygiad - lluniau yn clodfori'r UVF neu'r UFF ydi'r rhan fwyaf ohonynt hyd heddiw.\nMae'n debyg nad oes yna lawer o lefydd lle mae gwleidyddiaeth hunaniaeth yn fwy gweladwy nag ydyw yn ninas Derry. Lluniau o ddwy stad ar lan orllewinol Afon Foyle a geir isod - Y Bogside a'r Fountain. Mae'r naill yn stad tai cenedlaetholgar sylweddol iawn, tra bod y llall yn stad fechan unoliaethol. Mae'r ddwy stad yn teimlo eu bod o dan warchae. Yn achos y Bogside cof o Bloody Sunday a'r is strwythur milwrol sylweddol oedd yn eu hamgylchu am ddegawdau sydd wrth gefn yr ymdeimlad. Yn achos trigolion y Fountain cred mai nhw ydi'r Protestaniaid olaf ar ochr orllewinol y Foyle - tir sydd yn bwysig i unoliaethwyr am resymau hanesyddol - sydd yn gyrru pethau.\nMae canfyddiad trigolion y Fountain wedi ei seilio i raddau ar symudiadau poblogaeth go iawn a ddigwyddodd yn ystod y trafferthion. Roedd yna fwyafrif hanesyddol Protestanaidd ar lan ddwyreiniol yr afon, ac atgyfnerthwyd hwnnw pan symudodd tros i dri chwarter y 12,000 o Brotestaniaid oedd yn byw ar y lan Orllewinol tris yr afon yn fuan wedi i'r helyntion gychwyn. Cafwyd symudiad cyfatebol o Babyddion i'r gorllewin. Arhosodd trigolion y Fountain yn y Gorllewin, gan wneud eu murluniau, eu baneri a'u hunaniaeth mor eglur ag oedd bosibl eu gwneud. Mae unoliaethwyr y lan ddwyreiniol yn gwneud eu gorau i ddangos mai nhw ydi perchnogion yr ardal honno hefyd. Mae yna faneri Jac yr Undeb i'w gweld yr holl ffordd trwy'r Waterside.\nOnd yr hyn sy'n ddiddorol ydi bod hanes wedi gadael y ddau ganfyddiad ar ol - ond mae fel petai'r naill ochr na'r llall wedi sylweddoli hynny. Mae canlyniadau cyfrifiad 2011 yn dangos hynny yn boenus o glir. O safbwynt y Bogside mae bron i'r cwbl o'r is strwythur diogelwch wedi mynd. Prin bod unrhyw bresenoldeb diogelwch i'r gorllewin o'r Foyle. Yr hyn sydd yno ydi Pabyddion - miloedd ar filoedd ar filoedd ohonyn nhw - 54,976 a bod yn fanwl. 3,169 o Brotestaniaid sydd yno. Ar un olwg mae demograffeg a rhyfel wedi sicrhau bod ardal y dref gaerog - ardal sydd yn ymylu at fod yn santaidd i unoliaethwyr- bellach ynghanol mor o genedlaetholwyr. Yn yr ystyr hwnnw mae trigolion y Bogside - a'r stadau sydd i'r gorllewin iddynt - Creggan, Shantallow a'r holl ddatblygiadau tai mawr diweddar wedi ennill eu rhyfel.\nOnd o graffu ar y ffigyrau mae yna wirioneddau eraill hefyd. Mae poblogaeth y Fountain yn syrthio. 364 sy'n byw yno bellach - 88 yn llai na ddeg mlynedd yn ol. O fynd yn ol ymhellach roedd y boblogaeth yn sylweddol. Yn wir mae yna bellach saith gwaith cymaint o Brotestaniaid yn byw ar, neu yn agos at, stadau Pabyddol y lan orllewinol na sydd yn byw yn y Fountain - ac yn gwneud hynny heb ddangos yr un baner na murlun unoliaethol neu deurngarol.\nOnd yr hyn sydd o fwyaf o syndod ydi bod y mwyafrif unoliaethol ar y lan ddwyreiniol wedi mynd - beth bynnag mae baneri'r Waterside yn ei awgrymu. Mae yna 25,345 o Babyddion yn byw yn y Dwyrain o gymharu a 20,097 o Brotestaniaid. Rhith ydi'r syniad o lan ddwyreiniol unoliaethol bellach.\nMae'r hyn sydd wedi digwydd yn Derry yn cael ei adlewyrchu yng ngweddill y dalaith - er ddim i'r un graddau ym mhob man. Ond yr hyn sy'n rhyfedd ydi bod angen y gymuned unoliaethol i farcio tir a chynrychioli ei hun ar ffurf weledol yn cynyddu fel mae ei niferoedd yn godtwng.\nRhun ap Iorwerth wedi ei ddewis i sefyll tros y Bl...\nGwleidyddion Llafur sydd wedi gweithio yn y cyfryn...\nY Blaid Lafur Gymreig ac ymgeisyddiaeth Rhun ap Io...\nPlaid Carwyn Jones mor awyddus i dorri gwariant cy...\nYmgeisyddiaeth Arfon ar gyfer etholiadu'r Cynullia...\nPwy sy'n siarad y Wyddeleg (a'r Gymraeg) yn ddyddi...\nY gwersi i'r Blaid eu cymryd o batrymau polio diwe...\nGwleidyddiaeth hunaniaeth a'r cyfrifiad yng Ngogle...


Noddwyr - Welsh Hearts\nPRIF WEITHREDWR UNDEB RYGBI CYMRU\nYn adnabyddus am ei rôl fel y tenor Gio Compario yn yr hysbysebion yswiriant Gocompare.com, canodd, fel Ubaldo Piango, yng nghynhyrchiad Andrew Lloyd Webber i ddathlu 25 mlynedd o The Phantom of the Opera yn Neuadd Frenhinol Albert. Ymatebodd i Haka’r Crysau Duon hefyd yn 2004, drwy ganu ‘Cwm Rhondda’, ac aeth ymlaen i ganu mewn mwy na 30 o gemau rygbi cenedlaethol Cymru.\nMae Hannah Stone yn delynores o Abertawe.Ym mis Mehefin 2011 cafodd ei phenodi’n delynores swyddogol Ei Uchelder Brenhinol Tywysog Cymru.\nCANWR OPERA A CHYNGHERDDAU\nCafodd Rhys Meirion ei eni ym Mhorthmadog, Gwynedd, ac mae’n ganwr opera a chyngherddau.\nACTOR A CHYFLWYNYDD RADIO\nMae Owen Money MBE yn gerddor, actor, digrifwr a chyflwynydd radio. Cafodd ei eni ym Merthyr Tydfil. Yn Rhestr Anrhydeddau’r Flwyddyn Newydd 2007, cafodd Owen yr MBE am wasanaethau i adloniant yng Nghymru.\nMae Max Boyse MBE yn ddigrifwr, canwr a diddanwr. Daeth yn enwog yng nghanol y 1970au gydag act a gyfunodd gomedi cerddorol â’i frwdfrydedd dros rygbi’r undeb a’i wreiddiau yng nghymunedau glofaol y de. Ar ôl gwerthu mwy na dwy filiwn o albymau yn ystod gyrfa a barhaodd am 4 degawd, a chwarae i neuaddau llawn ym mhedwar ban y byd, mae Max yn un o’r diddanwyr mwyaf llwyddiannus a bythol yn hanes Cymru.\nMae Ruth Madoc yn actores a chantores o Gymru. Mae’n fwyaf adnabyddus am ei rôl fel Gladys Pugh yng nghyfres gomedi’r BBC Hi-de-Hi! yn yr 1980au, ac enillodd enwebiad am wobr BAFTA amdani yng nghategori Perfformiad Adloniant Ysgafn Gorau, ac fel mam Daffyd Thomas yn ail gyfres Little Britain.\nMae Christopher Needs MBE yn gyflwynydd radio, sy’n gweithio i BBC Radio Wales. Mae wedi bod yn darlledu am nifer o flynyddoedd, a dechreuodd ei yrfa radio gyda gorsaf radio Touch AM cyn cyd-gyflwyno’r sioe gylchgrawn canol y bore Live Time ar Radio Wales tra’n ymddangos hefyd ar S4C. Ers 2002 mae wedi bod yn cyflwyno ei sioe ei hun, a gaiff ei darlledu bob nos yn ystod yr wythnos ar Radio Wales rhwng 22.00 a 1.00.\nACTORES A CHANTORES\nMae Connie Fisher yn actores a chantores, a enillodd gystadleuaeth dalent BBC One, How Do You Solve a Problem Like Maria? Yn 2006, agorodd sioe gerdd The Sound of Music yn chwarae rhan Maria von Trapp yn y West End yn Llundain a chafodd adolygiadau rhagorol. Ymgymerodd â rôl Maria eto wrth i’r sioe The Sound of Music deithio o gwmpas y DU gan ddechrau ym mis Gorffennaf 2009.\nMae Connie wedi bod yn chwarae rôl reolaidd Amanda yn y gyfres ddrama feddygol Casualty. Ymddangosodd gyntaf fel claf ar ddechrau 2012, a dychwelodd fel yr un cymeriad mewn rôl reolaidd yn hwyrach yn y flwyddyn. Gadawodd y sioe ar y 1 o Ragfyr 2012.\nMae Dennis O’Neill, a gafodd ei eni i rieni o Iwerddon a Chymru, yn un o denoriaid Operatig blaenllaw y byd ac mae wedi perfformio gyda phob un o brif gwmnïau’r byd. Mae wedi arbenigo yng ngweithiau Verdi ac wedi canu un ar hugain o’i rolau hyd yma. Dyfarnwyd Medal Verdi iddo yn 2005 gan Amici di Verdi.\nCYN CHWARAEWR RYGBI UNDEB RHYNGWLADOL\nDaeth y cyn chwaraewr gyda Dreigiau Casnewydd Gwent a Chymru o nunlle i chwarae dros ei wlad cyn i bopeth ddiflannu’n greulon o’i flaen ar ôl i broblem ddifrifol gyda’i galon ei orfodi i ymddeol.\nCANTORES A DARLLEDWRAIG\nNid yw gyrfa Beverley Humphreys wedi’i chyfyngu i’r llwyfan operatig, er mai ar y llwyfan y dechreuodd, ar ôl graddio o’r brifysgol, – fel Rosina yn ‘The Barber of Seville’ i Opera Genedlaethol Cymru. Mae rolau eraill yn cynnwys Carmen, Santuzza ac Amneris. Nid yw’n anghyfarwydd â Radio 2, 3 neu 4 na chwaith â’r sgrin deledu fel cantores a chyflwynydd, ac mae’n teimlo’r un mor gartrefol gydag Anthony Worrel Thompson yn Sing for your Supper ag y mae hi gyda cherddoriaeth Stephen Sondheim neu Kurt Weill, a gall lithro i mewn i ganeuon jazz clasurol y 30au a’r 40au yn hawdd. Mae Beverley yn gwneud gwaith ymchwil ar gyfer ei sioe wythnosol ei hun ‘Showtime’ ar BBC Wales ac yn ei chyflwyno, a hi yw cyflwynydd rhaglenni Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC i Radio Wales


Llyfrgell Owen Phrasebank - phlant\nPan gyrhaeddodd gwŷr, gwragedd a phlant Uitenhage eu tref newydd dechreusant adeiladu eglwys newydd yn syth.\nWna i byth anghofio wyneb Helen Mirren (rhyw gymysgedd rhwng wyneb Greta Barbo ac wyneb Humphrey Bogart) wrth iddi sylweddoli bod ei gþr a thad ei phlant yn dreisiwr ac yn llofrudd.\nClywodd y gwr ble roedd hi a'i phlant yn byw a dychwelodd atynt.\nOnd llesteirir gwerth y fath welliannau gan y ffaith bod y diffyg cartrefi addas ar gyfer menywod a phlant sy'n ymadael â'n llochesau yn faen tramgwydd i'n holl wasanaeth.\nLlyfrau Cymraeg a Saesneg i oedolion a phlant.\nYn lle hynny, fe fydd drama gerdd gyda phlant uwchradd a chynradd yn actio stori am blant fel nhw eu hunain.\n'Ymadaw' a wnaeth un fam fonheddig ar ei marwolaeth, meddid, 'niwedd meddiant, â'i phlas a bendith ei phlant'.\nRydw i wedi clywed sawl myfyriwr a phlant ysgol yn cwyno ei bod yn syml, nad oes dim fawr 'yn digwydd'.\nGwir fod yn y nofel 'blant adfyd' yn ogystal a 'phlant y breintiau mawr', ond ar yr ymylon y maent.\nMewn siop Smiths ddydd Sadwrn clywais un fam yn dweud wrth un arall fod ei phlant hi yn cwyno fod y Potter diweddaraf mor drwm ei fod yn eu blino nhw wrth ddarllen.\nMae tuedd, ysywaeth, i'r holl bynciau orbwysleisio'r dealltwriaethau llythrennol ac ad-drefniadol yn y math o gwestiynau darllen a deall a osodir ym mhob maes cwricwlaidd a chyda phlant cyffredin ac is o ran gallu yn arbennig, ar ddechrau gyrfa ysgol.\nMae Gwobrau Dinasyddion Ifanc Britannia Arrow-Ross McWhirter yn dod â phlant arbennig iawn at ei gilydd.\nRoedd hi'n gallu rhoi popeth i'w phlant heb gymorth Bigw.\nAm hynny, yn dy ganol di bydd tadau yn bwyta eu plant a phlant yn bwyta eu tadau; gwnaf farn â thi, a gwasgaraf i'r pedwar gwynt y rhai a weddillir ohonot.\nRoedd rhai hefyd â phlant ifanc iawn, wedi eu llusgo i'r orsaf heddlu yn ystod oriau mân y bore.\nRoedd hi'n ddyletswydd arni ddysgu'i phlant sut i fihafio, fel roedd hi'i hun wedi cael ei dysgu, mynnai Modryb.\nRydw i wedi dwyn y plant i fyny ar gyfer eu dyfodol heb feddwl dim amdanat Ti." Cododd ar ei thraed a galw ar ei phlant ar unwaith.


Caerphilly - Coronafeirws – Prydau ysgol am ddim\nNewyddion Newyddion Mawrth 2020 Coronafeirws – Prydau ysgol am ddim\nCoronafeirws – Prydau ysgol am ddim\nPostiwyd ar : 23 Maw 2020\nYn ystod y cyfnod pan fydd ysgolion ar gau, bydd y Cyngor yn parhau i ddarparu prydau ysgol am ddim ar gyfer yr holl ddisgyblion cymwys.\nOs yw'ch plentyn yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim, ac eisiau derbyn y gwasanaeth hwn, rhowch wybod i ni – os nad ydych chi wedi gwneud hynny eisoes – naill ai drwy e-bostio PontyddiWaith@caerffili.gov.uk neu ffonio 01495 237921. Mae hyn yn berthnasol i'r ddarpariaeth o ddydd Llun 30 Mawrth, pan fydd y ddarpariaeth prydau wedi'u rhewi yn cychwyn. Bydd hyn yn caniatáu i ni roi rhagor o wybodaeth i chi am y ddarpariaeth hon, ac yn caniatáu i ni ddarparu ar gyfer gofynion dietegol ychwanegol posibl sydd gan eich plentyn.\nO ddydd Llun 23 Mawrth i ddydd Gwener 27 Mawrth – fel mesur tymor byr – bydd y prydau bwyd am ddim ar ffurf pecynnau bwyd. Bydd angen casglu'r rhain o ysgolion dynodedig. Mae'r rhestr lawn ar gael yn y ddogfen PDF, isod:\nBydd y gwasanaeth hwn yn dod i ben ar ddydd Gwener 27 Mawrth, a bydd darpariaeth prydau bwyd wedi'u rhewi yn cymryd ei le o ddydd Llun 30 Mawrth ymlaen.\nBydd y prydau wedi'u rhewi yn cynnwys cyflenwad o brydau ar gyfer 5 diwrnod. Bydd y rhain ar gael i'w casglu o fannau dynodedig, a'u paratoi a'u bwyta yn eich cyfeiriad cartref (bydd rhagor o wybodaeth yn cael ei rhoi ar wefan Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili).\nOs yw'ch amgylchiadau wedi newid, gwnewch gais am brydau ysgol am ddim drwy'r ddolen hon – https://bit.ly/39ispZZ – neu ffonio 01443 864055.\nOs oes angen rhagor o wybodaeth arnoch chi, ffoniwch ni ar 01495 237921.


Yr Esgob William Morgan | National Trust\nTŷ Mawr Wybrnant Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Arnhel de Serra\nRoedd y dyffryn distaw hwn yn gartref i’r gŵr a weddnewidiodd yr iaith Gymraeg am byth. Dewch i weld lle y ganwyd yr Esgob William Morgan, y gŵr a gyfieithodd y Beibl i’r Gymraeg.\nPwy oedd William Morgan?\nAeth William ymlaen i gael ei addysgu yng Nghaergrawnt, lle bu’n astudio am 10 mlynedd i ennill gradd Baglor a Meistr yn y Celfyddydau ynghyd â Baglor Diwinyddiaeth a Doethur mewn Diwinyddiaeth. Fe wnaeth astudio Hebraeg a’r iaith Roegaidd hefyd - byddai’r holl sgiliau hyn wedi bod yn werthfawr iddo wrth fynd ati i gyfieithu’r Beibl.\nPan ddaeth yr alwad gan Elizabeth I i gyfieithu’r Beibl i’r Gymraeg, ymgymerodd William â’r her anferth a gymerodd 10 mlynedd i’w chwblhau. Amcangyfrifir bod 1,000 o gopïau o Feibl gwreiddiol 1588 wedi eu hargraffu. Dim ond tua 20 o’r rhain sy’n weddill erbyn heddiw ac mae un ohonynt i’w gweld yn Nhŷ Mawr.\nPam cyfieithu’r Beibl i’r Gymraeg?\nNid oedd y Cymry erioed wedi gallu, nac wedi cael addoli yn eu hiaith eu hunain. Roedd Harri VIII wedi gorchymyn mai Beiblau Saesneg yn unig oedd i gael eu defnyddio yng Nghymru, a chyn hynny, roedd yr holl wasanaethau crefyddol yn cael eu cynnal yn Lladin.\nRoedd cyfieithiad William Morgan yn foment bwysig iawn yn hanes yr iaith Gymraeg ac yn hanes Cristnogaeth. Ar ôl Deddfau Uno 1536, gwrthodwyd statws swyddogol i’r iaith Gymraeg ac roedd wedi ei gwahardd o feysydd y gyfraith a gweinyddiaeth.\nHonnir mai llyfr William Morgan yw’r pwysicaf i gael ei gyhoeddi yn y Gymraeg gan ei fod wedi atgyfnerthu statws yr iaith. Ym Mhrydain yn oes y Tuduriaid roedd y Beibl yn gonglfaen bywyd, yn asgwrn cefn y gymdeithas a’r unig destun y byddai gan y mwyafrif o bobl gyffredin fynediad ato. O ganlyniad i waith William Morgan roedd dysgeidiaeth y Beibl o fewn cyrraedd rhwydd i’r Cymry, a chreodd fersiwn safonol o Gymraeg ysgrifenedig am y tro cyntaf erioed.\nErbyn y ganrif ganlynol, ac i raddau helaeth oherwydd y cyfieithiad hwn o’r Beibl, roedd gan Gymru un o’r lefelau uchaf o lythrennedd ymysg y werin yn Ewrop.


37 diwrnod yn ôl\nMae'r gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu GIG Cymru bellach yn mynd rhagddo ar draws Sir Gaerfyrddin i olrhain y firws a bydd yn diogelu ein cymunedau ymhellach.\nByddent yn cysylltu ag unrhyw un sydd wedi bod mewn cysylltiad â rhywun sydd â COVID-19 a gofyn iddynt hunan ynysu am hyd at 10 diwrnod, a gofyn am brawf os byddant yn dangos unrhyw symptomau o'r firws. Bydd cynghorydd cyswllt yn cysylltu â'r unigolyn i roi cyngor a chymorth.\nMae Profi, Olrhain, Amddiffyn yn gweithio drwy:\nBrofi pobl sydd â symptomau coronafeirws, gan ofyn iddynt ynysu oddi wrth y teulu ehangach, eu ffrindiau a'u cymuned wrth iddynt gymryd y prawf ac aros am y canlyniadau. Darllenwch rhagor o wybodaeth am yr hyn y gallwch ei wneud i ddiogelu eich hun ac eraill i'w chael. Os ydych yn dangos symptomau, gallwch wneud cais am brawf coronafeirws.\nOlrhain y bobl hynny sydd wedi bod mewn cysylltiad agos â'r person symptomatig/sydd wedi'i brofi, gan ofyn iddynt hunanynysu (gweler uchod). Darllenwch rhagor o wybodaeth am olrhain cysylltiadau a sut bydd hyn yn gweithio ar gael.\nRhoi cyngor ac arweiniad, yn enwedig os yw'r person sydd â symptomau neu eu cysylltiadau yn y grŵp o bobl sy’n wynebu’r risg fwyaf.\nSicrhau, os nad coronafeirws sy'n achosi'r symptomau, y gall unigolion a'u cysylltiadau fynd yn ôl i'w trefn arferol cyn gynted â phosibl.\nProfi - Symptomau a phryd i gymryd prawf\nPrif symptomau coronafeirws yw:\ntymheredd uchel: mae hyn yn golygu bod eich brest neu'ch cefn yn teimlo'n boeth i'w gyffwrdd (nid oes angen i chi fesur eich tymheredd)\npeswch newydd, parhaus: mae hyn yn golygu pesychu llawer am fwy nag awr, neu 3 neu fwy o byliau peswch mewn 24 awr (os oes gennych beswch fel arfer, gall fod yn waeth nag arfer)\nmethu arogli neu flasu neu golli eich synnwyr o arogl neu flas: mae hyn yn golygu eich bod wedi sylwi nad ydych yn gallu arogli na blasu unrhyw beth, neu fod pethau'n arogli neu'n blasu'n wahanol i'r arfer\nMae gan y rhan fwyaf o bobl sydd â choronafeirws o leiaf un o'r symptomau hyn.\nOs byddwch yn datblygu symptomau coronafeirws, dylech gymryd prawf coronafeirws yn ystod y pum niwrnod cyntaf o ddatblygu’r symptomau – dyma pryd y bydd y prawf ar ei fwyaf effeithiol.\nProfi - Gweithwyr hanfodol\nAnogir gweithwyr hanfodol, megis y rhai mewn iechyd a gofal cymdeithasol, awdurdodau lleol, yr heddlu, tân, addysg, bwyd, manwerthu, trafnidiaeth, gwasanaethau cyhoeddus, i gael prawf os oes ganddynt symptomau. Yn ddelfrydol, gallant wneud hyn drwy siarad â'u cyflogwr. Fel arall, gallant gysylltu â'r tîm ymholiadau Covid lleol yn uniongyrchol ar 0300 303 8322 neu drwy anfon e-bost at CovidEnquiries.hdd@wales.nhs.uk (Sylwch mai mater i weithwyr allweddol yn unig yw hwn ac mae manylion am sut y gall aelodau'r cyhoedd gael mynediad i brofion isod).\nI gael y rhestr lawn o weithwyr allweddol sy'n gymwys i gael prawf ewch i'r wefan Llywodraeth Cymru.\nProfi - Aelodau'r cyhoedd\nGall aelodau'r cyhoedd wneud cais am brawf drwy ymweld â gwefan Llywodraeth Cymru: www.gov.wales/apply-coronavirus-test a dewis naill ai canolfan galw heibio neu archebu pecyn profi cartref. Gall y rhai sydd heb fynediad digidol wneud cais am brawf drwy ffonio'r Rhadffôn 119 (rhwng 7am-11pm) a gall pobl ag anawsterau clyw neu leferydd ffonio 18001 119.\nOlrhain - Sut bydd y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu yn cysylltu â mi?\nI ddechrau, bydd swyddog olrhain cysylltiadau yn eich ffonio. Dim ond o’r rhif hwn y bydd galwadau’n dod: 02921 961133.\nAr gyfer plant o dan 16, gall y swyddog olrhain cysylltiadau siarad ag un o’r canlynol:\noedolyn ar ran y plentyn\ny plentyn, gyda chaniatâd y rhiant neu’r gwarcheidwad\nOs byddwch yn methu galwad, bydd y gwasanaeth yn eich ffonio eto drannoeth. Ni fyddwch yn cael neges llais, ond os byddwch yn ffonio’r rhif yn ôl byddwch yn clywed neges yn cadarnhau bod gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi’ch ffonio. Dim ond galwadau allan y gall y rhif hwn eu gwneud, felly ni fydd modd ichi siarad â swyddog a bydd angen ichi aros am alwad yn ôl drannoeth.\nNi fydd swyddogion olrhain cyswllt byth yn\nGofyn i chi ddeialu rhif cyfradd premiwm i siarad â nhw (er enghraifft, y rhai sy'n dechrau gyda 09 neu 087)\nGofyn i chi wneud unrhyw fath o daliad\nGofyn i chi am unrhyw fanylion am eich cyfrif banc\nGofyn am eich manylion cyfryngau cymdeithasol neu fanylion mewngofnodi, neu am eich enwau cyswllt\nGofyn i chi am unrhyw gyfrineiriau neu binnau, neu ofyn i chi osod unrhyw un dros y ffôn\nGofyn i chi brynu cynnyrch\nGofyn i chi ymweld ag unrhyw wefan nad yw'n perthyn i'r Llywodraeth na'r GIG\nGofyn i chi lawrlwytho unrhyw feddalwedd ar eich dyfais neu ofyn i chi drosglwyddo rheolaeth dros eich cyfrifiadur, ffôn clyfar neu dabled.\nGallwch adrodd galwadau a negeseuon e-bost amheus trwy 101, ar-lein neu drwy e-bostio contactcentre@dyfed-powys.pnn.police.uk.\nOlrhain - Pa gwestiynau fydd yn cael eu gofyn i mi?\nOs byddwch yn cael canlyniad positif gofynnir i chi rannu manylion eich cysylltiadau, rheini rydych chi'n byw gyda nhw neu beidio, ac y byddwch chi wedi bod yn agos iddynt ar unrhyw achlysur yn ystod y cyfnod yn dechrau hyd at ddau ddiwrnod cyn i chi brofi symptomau, gan gynnwys:\nrhywun o fewn 1 metr i chi rydych wedi cael sgwrs wyneb-yn-wyneb â nhw, cyswllt corfforol croen-i-groen, rydych chi wedi peswch drostynt, neu wedi bod mewn math arall o gyswllt â nhw o fewn 1 metr am 1 funud neu fwy\nrhywun o fewn 2 fetr i chi am fwy na 15 munud\nrhywun rydych wedi teithio mewn cerbyd â nhw - neu wedi eistedd yn agos atynt ar drafnidiaeth gyhoeddus\nBydd y wybodaeth hon yn helpu'r timau olrhain cysylltiadau i weld pa mor gyflym y mae'r feirws yn ymledu ac a oes yna glystyrau dwys o achosion.\nNid mater o orfodaeth na gwyliadwriaeth yw hyn ac mae er budd diogelu eich iechyd ac iechyd eich cysylltiadau. Gofynnir i’r cysylltiadau hyn hunanynysu am 10 diwrnod i sicrhau nad yw’r feirws ganddynt. Dim ond os byddant yn dangos symptomau y cânt eu cynghori i gymryd prawf – mae profi rhywun heb symptomau yn gallu cynhyrchu negatifau ffug ac nid ydym yn ei argymell am y rhesymau hyn.\nOlrhain- Cadw cofnodion staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr\nMae bellach yn orfodol i fusnesau lletygarwch a lleoliadau risg uchel eraill gasglu manylion cyswllt i gefnogi gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu’r GIG Cymru i reoli lledaeniad COVID-19. Mae angen cofnodi manylion y staff, y cwsmeriaid a’r ymwelwyr.\nMae hyn yn gymwys i’r canlynol:\nLletygarwch, gan gynnwys tafarndai, bariau, bwytai a chaffis\nGwasanaethau cysylltiad agos gan gynnwys trinwyr gwallt, barbwyr, harddwyr, tatŵyddion, therapyddion chwaraeon a thylino\nPyllau nofio, stiwdios ffitrwydd dan do, campfeydd, sbâu neu ganolfannau neu gyfleusterau hamdden eraill dan do\nI gydymffurfio mae angen ichi:\nGadw cofnodion staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr â’ch safle am 21 diwrnod. Gellir gwneud hyn naill ai ar bapur neu’n electronig ond dylech lynu wrth y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR)\nEsbonio pam rydych chi’n gofyn am wybodaeth gyswllt a’u hannog i’w darparu\nArddangos hysbysiad ar eich safle neu ar eich gwefan. Mae deunyddiau i’ch helpu i wneud hyn ar wefan Busnes Cymru\nYr wybodaeth y bydd angen ichi ei chasglu:\nBydd angen i chi gasglu’r wybodaeth ganlynol a hynny er gwaethaf unrhyw fesurau pellter cymdeithasol yr ydych wedi’u rhoi ar waith.\nEnwau’r staff sy’n gweithio ar y safle.\nRhif ffôn cyswllt ar gyfer pob aelod o staff.\nY dyddiadau a’r amseroedd y mae’r staff yn gweithio.\nCwsmeriaid ac ymwelwyr\nEnwau cwsmeriaid neu ymwelwyr, neu os grŵp o bobl ydyw, enw un aelod o’r grŵp - yr ‘aelod arweiniol’\nRhif ffôn cyswllt ar gyfer pob cwsmer neu ymwelydd, neu ar gyfer aelod arweiniol grŵp o bobl\nDyddiad yr ymweliad a’r amser cyrraedd a gadael\nAt beth y defnyddir y cofnodion\nNi fydd GIG Cymru yn gofyn am eich cofnodion ond lle bo angen. Bydd hyn naill ai oherwydd bod rhywun wedi profi’n bositif am COVID-19 ac wedi rhestru eich safle fel lle y mae wedi gweithio ynddo, neu wedi ymweld ag ef yn ddiweddar, neu oherwydd bod eich safle wedi cael ei nodi fel lleoliad ar gyfer brigiad posibl o achosion.\nOs gofynnir i chi wneud hynny, dylech rannu gwybodaeth staff, ymwelwyr a chwsmeriaid gyda gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru cyn gynted â phosibl. Dim ond o’r rhif hwn y daw galwadau: 02921 961133. Ni ddylech rhannu yr wybodaeth gyswllt ag unrhyw un arall.\nCydymffurfio â’r Rheoliadau\nOs nad ydych yn cydymffurfio â’r gofynion cadw cofnodion, yna gallai ein swyddogion gorfodi gyhoeddi ‘hysbysiad gwella safle’ neu ‘hysbysiad cau mangre’, neu’r ddau yn dibynnu ar yr amgylchiadau. Gallwch ddarganfod mwy am y hyn o wefan Llywodraeth Cymru.\nDiogelu - Cyngor hunanynysu\nMae'n rhaid i chi hunanynysu:\nos oes gennych symptomau COVID-19 ac nad ydych wedi cael prawf, neu os ydych yn aros am ganlyniadau prawf\nos ydych wedi cael prawf positif am COVID-19.\nos ydych yn byw gyda rhywun sydd â symptomau COVID-19, neu sydd wedi cael prawf positif am COVID-19 (hyd yn oed os oedd canlyniad eich prawf chi'n negatif)\nos oes gennych symptomau COVID-19, waeth pa mor ysgafn ydynt, mae'n rhaid i chi hunanynysu gartref am o leiaf 10 diwrnod o'r adeg y dechreuodd eich symptomau\nos oes gan unrhyw un yn eich aelwyd symptomau COVID-19, waeth pa mor ysgafn ydynt, mae'n rhaid i chi hunanynysu gartref am o leiaf 10 diwrnod o'r adeg y dechreuodd y symptomau\nOs yw eich prawf yn negatif, gall pawb roi'r gorau i hunanynysu cyn belled nad oes neb arall yn yr aelwyd wedi datblygu symptomau.\nEfallai y bydd swyddog olrhain cysylltiadau yn gofyn i chi hunanynysu, hyd yn oed os nad oes unrhyw symptomau gennych chi, neu gan y bobl sy'n byw gyda chi - mae'n rhaid i chi wneud beth mae'n gofyn i chi ei wneud.\nMae hunanynysu ac aros gartref yn golygu:\nPeidiwch â mynd i'r gwaith - gweithiwch gartref os oes modd\nPeidiwch â mynd i leoedd megis meddygfa, fferyllfa neu ysbyty\nPeidiwch â mynd i'r ysgol neu'r coleg\nPeidiwch â mynd i unrhyw fannau cyhoeddus, gan gynnwys tafarndai, bwytai a chaffis\nPeidiwch â mynd i siopa, hyd yn oed i brynu bwyd neu eitemau hanfodol eraill (dylech ofyn i rywun am gymorth, neu siopa ar-lein)\nPeidiwch â defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus\nPeidiwch â chaniatáu i ymwelwyr ddod i mewn i'ch cartref neu eich gardd\nPeidiwch â gwneud ymarfer corff unrhyw le y tu allan i'ch cartref neu eich gardd\nMae'n hanfodol bwysig eich bod yn dilyn y rheolau hyn er mwyn diogelu eich hun, a'ch cymuned.\nDiogelu - I amddiffyn eich hun a phobl eraill\nGolchwch eich dwylo gyda sebon a dŵr yn aml – Gwnewch hyn am o leiaf 20 eiliad\nGolchwch eich dwylo bob amser pan fyddwch yn mynd adref neu gyrraedd y gwaith\nDefnyddiwch gel diheintio dwylo os nad oes sebon a dŵr ar gael\nGorchuddiwch eich ceg a'ch trwyn â hances neu eich llawes (nid eich dwylo) pan fyddwch yn peswch neu'n tisian\nRhowch hancesi papur wedi'u defnyddio yn y bin ar unwaith a golchwch eich dwylo wedyn\nCeisiwch osgoi cysylltiad agos â phobl sy'n sâl\nPeidiwch â chyffwrdd â'ch llygaid, eich trwyn na'ch ceg os nad yw eich dwylo'n lân\nOs ydych chi'n teimlo nad ydych chi'n gallu ymdopi â'ch symptomau gartref neu os yw eich cyflwr yn gwaethygu, neu os nad yw eich symptomau'n gwella ar ôl saith diwrnod, defnyddiwch wasanaeth coronafeirws 111 ar-lein. Os nad oes gennych fynediad i'r rhyngrwyd, ffoniwch 111. Mewn argyfwng meddygol, deialwch 999.\nWrth i'r sir barhau i adfer ar ôl y pandemig coronafeirws, mae mwy o bobl bellach yn mynd allan, ond mae angen cymryd gofal ychwanegol i helpu i atal lledaeniad. Mae mesurau newydd wedi'u rhoi ar waith ledled Sir Gaerfyrddin ac mae digon o arwyddion yn cael eu gosod i atgoffa pobl i fod yn gymdeithasol gyfrifol.\nMae'r neges yn syml – Parchu, Diogelu a Mwynhau. Rydym yn gofyn i bawb i wneud y canlynol:\nLlywodraeth Cymru: Profi, Olrhain, Diogelu\nIechyd Cyhoeddus Cymru: COVID-19: Data ar achosion yng Nghymru\nOlrhain cysylltiadau: bod yn wyliadwrus o sgamiau\nApêl gan staff rheng flaen ynghylch achosion Covid-19\nMae tîm olrhain cysylltiadau Cyngor Sir Caerfyrddin yn annog pobl i ymdrechu i a ...\nPosted by Cyngor Sir Gâr - Carmarthenshire County Council on Sunday, 4 October 2020\nGwybodaeth bwysig am symptomau a phrofion Covid-19. Gwnewch eich rhan - stopiwch y feirws rhag lledaenu.\nLlywodraeth Cymru: Prawf Covid-19\nOs cysylltwyd â chi gan wasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru, (POD) a chael gwybod bod rhaid hunanynysu, efallai bod gyda chi hawl i Gymorth Ariannol.\nLlwythwch ap COVID-19 y GIG i ddiogelu eich anwyliaid\nY ffordd gyflymaf o weld a ydych mewn perygl o gael coronafeirws. Po gyflymaf y byddwch chi'n gwybod, cyflymaf y gallwch roi gwybod i'ch anwyliaid a'u diogelu nhw a'ch cymuned.\nO Fedi 14, 2020, mae'n ofyniad cyfreithiol i wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus dan do yn ogystal ag ar drafnidiaeth gyhoeddus.


Diwrnod yr Awduron. Faint rydyn ni wedi'i ddarllen? | Llenyddiaeth Gyfredol\nDynes yn ysgrifennu - Johannes Vermeer\nHeddiw, Hydref 17, rydym yn dathlu Diwrnod yr Awduron, er y gellid ei ddathlu bob dydd oherwydd bod rheswm bob amser i ddarllen un ohonynt. Mae cymaint i'w tynnu sylw, ei adolygu neu ei argymell na fyddem byth yn gorffen. Felly cymeraf olwg cyflym ar y rhai sydd wedi gallu hoffi, dylanwadu ac ysbrydoli fi fwyaf. Efallai ein bod ni'n rhannu'r pethau tebyg.\nO Safo neu'r Murasaki Shikibu o Japan i enillydd diweddar y Blaned, Dolores Redondo, mae wedi bwrw glaw lawer. Nawr, mae'r llond llaw o feirdd, awduron, ysgrifenwyr sgrin, newyddiadurwyr rhyfeddol a llwyddiannus eisoes yn domen heb rif. Er bod cwestiwn tragwyddol bob amser os ydych chi'n darllen mwy iddyn nhw nag iddyn nhw. Gadewch i bob un roi ei ateb. Gadewch inni ddechrau.\nCredaf fod pob un o'n plentyndod, neu o leiaf y cyfan, rydym wedi darllen straeon tylwyth teg Sophia Fyodorovna Rostopchina, Iarlles Ségur. Ac ychydig yn hŷn, siawns nad ydym yn colli unrhyw antur o The Five. Mae merched yn astudio yn arbennig nid yn unig yn ein hysgolion, ond hefyd yn Santa Clara a Torres de Malory, gyda'r nifer o gyd-ddisgyblion a grëwyd gan yr awdur toreithiog o Loegr. Enyd Blyton.\nAc nid ydym yn gadael Prydain Fawr oherwydd yn y glasoed ysgol uwchradd hwnnw fwy nag un fe wnaethon ni ddarganfod Mr Darcy cyfoethog a chain, paradigm diflas a phoenydiol y rhamantus mwyaf Fictoraidd sef Mr Rochester. Neu’r Cyrnol Brandon dewr a disylw yn esgus i’r Marianne Dashwood breuddwydiol. Pob un yn dod allan o feddyliau Jane Austen a Charlotte Brontë, fel y maent yn tynnu sylw ataf, y gallaf rhwng y chwiorydd hyn ac Austen a chymaint o gymeriadau rhyfeddol ag a ddyfeisiwyd ganddynt eisoes gymysgu Heatcliff Emily ag Emma yn yr un stori.\nRoeddem yn gallu mwynhau natur a'r cariad mwyaf diniwed a phur rhwng dau frawd bythgofiadwy, y rhai a greodd Emilia Pardo Bazán yn ei mor Galisiaidd Y Pazos de Ulloa. Deuthum yn hoff o'r genre yr wyf yn ei hoffi fwyaf diolch i frenhines dirgelwch, ataliad a throsedd, Agatha Christie. Ni all neb wadu nad oes silff yn ei dŷ â llyfrau'r casgliad hwnnw.\nNi adewais lyfr yr oeddwn yn ei hoffi yn fawr iawn, er nad llenyddiaeth ffantasi yw fy ymroddiad. Mae'r Brenin Gudú Wedi anghofio, O'r Ana Maria Matute mae ganddo le breintiedig yn fy nghof.\nYna byddwch chi'n darganfod ac yn darllen straeon mewn ffordd fwy "oedolyn". O'r rhai rwy'n tynnu sylw atynt Meistr annwyl, O'r Rosa Montero, yr wyf yn dilyn llawer yn ei rôl fel colofnydd. Hi a Soledad Puértolas maen nhw'n un o fy hoff barau o awduron.\nRosa Montero a Soledad Puértolas\nYn anffodus nid yw fy mherthynas mor agos ag ysgrifenwyr benywaidd mwyach, gadewch i ni ddweud, y cyfryngau neu bestsellers. Rhaid imi gyfaddef na chwympais am driciau hud Harry Potter o JK Rowling, ac ni roddodd i mi dwymyn fampir chwilwyr gwaed decaf o Stephanie Meyer (ddim hyd yn oed yn y tywyllaf o Ann reis). Nid wyf ychwaith o gysgodion EL James. Ond rwy'n ei briodoli i'm hoedran penodol a fy hoffter bach tuag at y genres hynny. Fodd bynnag, cymeraf fy het at ei waith a'i lwyddiannau.\nYn union fel yr wyf yn ei gymryd i ffwrdd cyn y llu o awduron nofel drosedd sydd wedi gwneud eu ffordd i'r genre anodd hwn. I enwi ond ychydig, y Nordig Camilla Läckberg, Mari Jungstedt neu Åsa Larsson; y Ffrangeg Fred vargas, y mae ei guradur Adamsberg yn un o fy ffefrynnau; y brau Mo hayder (yn hanfodol i ddarganfod ei dditectif Jack Caffery) neu'r Almaenwr Nele neuhaus Maent wedi gwneud cilfach bwysig a haeddiannol mewn panorama du y mae eu cydweithwyr gwrywaidd yn ei ddominyddu, neu eisiau ei ddominyddu. Yma wrth gwrs mae gennym Dolores Redondo, sydd gyda'i drioleg Batzán a'i Blaned ddiweddar yn haeddu sefyll allan.\nGadewais am ddiwethaf awdur a wnaeth fy ysbrydoli llawer wrth ysgrifennu un o fy nofelau. Mae gen i hoffter arbennig iawn ohono oherwydd dwi'n cofio gweld ei lyfrau ar y silffoedd yn fy nhŷ cyhyd ag y gallaf gofio. Darllenais rai pan oeddwn yn fach ac rwyf wedi eu hailddarllen ddim yn bell yn ôl. Yn ymwneud Pearl S. Buck, yr awdur, newyddiadurwr, actifydd a sgriptiwr Americanaidd a dreuliodd ddeugain mlynedd yn Tsieina. Enillodd Pulizter ym 1932 a dyfarnwyd iddo Wobr Llenyddiaeth Nobel ym 1938.\nBeth bynnag, gallwn i fynd ymlaen ac ymlaen ond maen nhw (ni) yn haeddu mwy nag un arbennig, iawn?\nLlwybr llawn i'r erthygl: Llenyddiaeth Gyfredol » Llenyddiaeth » Awduron » Diwrnod yr Awduron. Faint rydyn ni wedi'i ddarllen?\nGaby buj meddai\nA ddaeth Rochester allan o feddwl Jane Austen? Really? A minnau a oedd bob amser yn credu ei fod wedi'i greu gan Charlotte Brontë ...\nYmateb i Gaby Buj\nDiolch am y nodyn, Gaby. Wedi'i gywiro a'i egluro. Hynny yw ymhlith cymaint o gymeriadau da wrth iddyn nhw greu'r naill a'r llall, rydw i eisoes yn eu priodoli ac yn eu cymysgu heb gywilydd.\nMae yna werthiannau gwych hefyd sy'n darllen yn dda. Rwy'n hoff iawn o Matilde Asensi a Julia Navarro, yn enwedig yr olaf, a wnaeth gyda "Dywedwch wrthyf pwy ydw i" wneud i mi golli trywydd y dyddiau a'r oriau i orffen fy "bum" fel pe bai'n llyfr poced ysgafn.\nMae Maruja Torres, yn y wasg ac yn ei llyfrau, yn werth sicr arall. Mae ei eironi a'i oedran yn caniatáu iddo siarad am lawer o bynciau na fyddai eraill yn meiddio cyffwrdd â nhw neu o dan boen marwolaeth.\nNi allaf gyda Lucía Etxebarria na Mercedes Abad. Rwyf eisoes yn oedolyn fel y gallant roi gwersi imi.\nIsabel, rydym yn cytuno ar Navarro a'i "Dywedwch wrthyf pwy ydw i" a hefyd ar Torres, yr wyf yn hoffi llawer yn y wasg. Hefyd yn Etxebarría neu Abad. O, byddwn wedi hoffi rhoi mwy o le i gynifer ag sydd.\nRhestr ragorol, ar goll yn fy marn gymedrol: Santa Teresa. Yn yr un modd, sut rydych chi'n disgrifio cymeriadau awduron Prydeinig. Heb os, achos y tair chwaer Brontë, o leiaf y gwn amdani, yw'r awduron mwyaf talentog o fewn yr un teulu, yn hanes llenyddiaeth. Cyfarchion.\nAdolygiad benywaidd da iawn. Pwy sydd heb ddarllen am gorrach Enyd Blyton. Pwy sydd ddim wedi gwirioni ar ferched Fictoraidd. Ac rwy'n rhannu gyda chi, Mariola, y fenyw ddu dda sy'n gwneud nawr o ddwylo benywaidd. Cofnod da iawn !!!!\nLlongau chwedlonol I. "Ffoniwch fi Ismael"


Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Hedd Wyn" - Wicipedia\nY gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Hedd Wyn"\nHedd Wyn (golygu)\nDiwygiad 12:16, 23 Ionawr 2018\nLleihawyd o 119 beit , 2 flynedd yn ôl\n→Ei fywyd a'i waith\nDiwygiad 12:15, 23 Ionawr 2018 (golygu)\n(→Ei fywyd a'i waith)\nDiwygiad 12:16, 23 Ionawr 2018 (golygu) (dadwneud)\nRoedd Hedd Wyn yn frodor o [[Trawsfynydd|Drawsfynydd]], yn yr hen [[Sir Feirionydd]], lle cafodd ei eni yn 1887, yn fab i Mary ac Evan Evans, yr hynaf o unarddeg o blant. Cafodd ei eni ym mwthyn Penlan a symudodd y teulu fferm [[Yr Ysgwrn]] pan oedd yn 4 mis oed. Ar ôl cyfnod yn yr ysgol leol gweithiodd gartref ar fferm ei dad. Treuliodd ei fywyd yno, ac eithrio cyfnod byr iawn yn gweithio yn ne Cymru.<ref name="Pamffled Hedd Wyn">Pamffled "Hedd Wyn". Llysednowain/Traws-Newid.</ref>\nBarddonai o'i lencyndod a bu'n cystadlu mewn eisteddfodau hyd ddyddiauCyntaf]]. Enillodd y wobr poooooo skip gyntaf mewn cyfarfod llenyddol lleol pan oedd yn ddeuddeg oed cyn mynd ymlaen i ennill ei gadair gyntaf yn y Bala gyda'i [[awdl]] "Dyffryn" yn 1907. Dilynwyd hyn wrth ennill cadeiriau yn [[Llanuwchllyn]] yn 1913, [[Pwllheli]] yn 1913, Llanuwchllyn yn 1915 a [[Pontardawe|Phontardawe]] yn 1915<ref name="Pamffled Hedd Wyn"/>. Bu hefyd yn weithgar yn cyfansoddi cerddi ac [[englyn]]ion i ddigwyddiadau a thrigolion Trawsfynydd. Rhoddwyd yr enw barddol Hedd Wyn iddo gan orsedd o feirdd [[FfestiniogFfestinioggyfnod byr yn ymarfer yn Litherland ger [[Lerpwl]] arac 20aeth Awsti [[Fflandrys]] erbyn yr haf. Erbyn diwedd mis Gorffennaf, 1910roedd Ellis a'r gatrawd ger Cefn Pilkem lle bu [[brwydr Passchendaele]]. Fe'i lladdwyd ym [[Brwydr Cefn Pilkem|Mrwydr Cefn Pilkem]] a oedd yn rhan o Frwydr Passchendaele a elwir hefyd yn Drydedd Frwydr Ypres ([[Fflemeg]]: Ieper), ar 31 Gorffennaf yn yr un flwyddyn.\nAeth yn [[milwr|filwr]] yn 15fed Bataliwn [[y Ffiwsilwyr Cymreig]] yn Ionawr []. Treuliodd gyfnod byr yn ymarfer yn Litherland ger [[Lerpwl]] ac aeth i [[Fflandrys]] erbyn yr haf. Erbyn diwedd mis Gorffennaf, roedd Ellis a'r gatrawd ger Cefn Pilkem lle bu [[brwydr Passchendaele]]. Fe'i lladdwyd ym [[Brwydr Cefn Pilkem|Mrwydr Cefn Pilkem]] a oedd yn rhan o Frwydr Passchendaele a elwir hefyd yn Drydedd Frwydr Ypres ([[Fflemeg]]: Ieper), ar 31 Gorffennaf yn yr un flwyddyn.\nEnillodd [[Cadair yr Eisteddfod Genedlaethol|gadair]] [[Eisteddfod Genedlaethol Cymru Penbedw 1917]] am ei awdl "Yr Arwr". Bu Ellis yn gweithio ar yr awdl gan ei chwblhau erbyn tua chanol Gorffennaf 1917 pan oedd yntau yng Ngwlad Belg. Ar ddydd Iau, 6 Medi 1917, cyhoeddodd [[T. Gwynn Jones]] i'r dorf ym Mhafiliwn yr Eisteddfod mai bardd a oedd yn dwyn y ffugenw "Fleur-de-lis" oedd yn deilwng o ennill y gadair. Fodd bynnag roedd Ellis wedi cael ei ladd chwe wythnos ynghynt yn Ypres. Pan gyhoeddodd yr Archdderwydd Dyfed ei fod wedi'i ladd yn y frwydr honno gorchuddiwyd y gadair â llen ddu. Dyna pam y cyfeirir at yr eisteddfod honno fel "Eisteddfod y Gadair Ddu".\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/wiki/Arbennig:MobileDiff/4440617"


llywodraeth – More UK News\n‘Catalog o wallau’ yng nghytundeb Pinewood â’r llywodraeth\nImage caption Stiwdio Pinewood Cymru yng Ngwynllŵg Mae angen adolygiad o allu gweision sifil i lunio cytundebau â’r sector preifat medd pwyllgor, wedi beirniadaeth gref o gytundeb Llywodraeth Cymru gyda chwmni ffilmiau Pinewood. Daw’r alwad…\nDim Mesur Iaith newydd i Gymru wedi tro pedol llywodraeth\nMae Llywodraeth Cymru wedi penderfynu peidio bwrw ‘mlaen gyda Deddf Iaith newydd – mesur fyddai wedi cael gwared ar swydd Comisiynydd y Gymraeg. Mae Cymdeithas yr Iaith wedi croesawu’r penderfyniad, gan ddweud y byddai’r ddeddf…\nM4: Llywodraeth Cymru yn ‘oedi ar bwrpas’\nImage caption Cafodd cynlluniau ar gyfer ffordd liniaru’r M4 eu canslo yn 2009 ar ôl i weinidogion ddweud y byddai’n costio £1bn Mae un o gludwyr mwyaf y Deyrnas Unedig, Owens Group, wedi cyhuddo Llywodraeth…\nMae cynnig o ddiffyg hyder yn Llywodraeth y Deyrnas Unedig wedi methu. Fe bleidleisiodd 325 o aelodau seneddol o blaid llywodraeth Theresa May, a 306 yn erbyn – mwyafrif o 19. Yn syth wedi’r bleidlais,…\nImage copyright House of Commons Image caption Fe wnaeth y Llywodraeth golli o 230 ar bleidlais cytundeb Brexit Fe fydd llywodraeth Theresa May yn wynebu pleidlais o ddiffyg hyder yn Nhŷ’r Cyffredin ddydd Mercher. Pe…\nArian llywodraeth i ‘gynnal momentwm’ llwyddiant Thomas\nImage copyright Huw Fairclough Image caption Geraint Thomas yn seiclo ar hyd trac ei gyn-glwb, Maindy Flyers, gyda rhai o’r aelodau ifanc presennol Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud eu bod am fuddsoddi mwy mewn cyfleusterau…\nMae David Lidington, Gweinidog Swyddfa Cabinet San Steffan, wedi galw ar lywodraethau Cymru a’r Alban i gefnogi cytundeb drafft Theresa May gyda’r Undeb Ewropeaidd. Roedd Mr Lidington yn siarad cyn cyfarfod cyd bwyllgor gweinidogol y…\nWales News November 3, 2018\nLlywodraeth yn atal datblygiad pier y Mwmbwls am y tro\nImage copyright Ameco Image caption Roedd cynlluniau i ddatblygu pier y Mwmbwls yn cynnwys adeiladu gwesty a fflatiau Mae cynlluniau dadleuol i ddatblygu pier y Mwmbwls wedi cael eu hatal am y tro gan Lywodraeth…\nSyniadau magu plant Llywodraeth Cymru yn ‘fychanol’\nImage copyright Getty Images Mae ambell riant wedi disgrifio syniadau gan Lywodraeth Cymru ar dechnegau positif o fod yn rhiant yn “fychanol”. Mae’r ymgyrch yn cael ei lansio i geisio cynorthwyo rhieni i “ddeall y…


Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes), BSc (Hons) - Prifysgol Abertawe\nRheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes), BSc (Hons)\nEnnillwch dealltwriaeth gadarn o reoli a dadansoddi busnes\nCôd UCAS N32F\nA ydych yn gweld eich hun yn cyflawni rôl allweddol yn llwyddiant busnes mawr? A ydych am ddysgu sut i ddadansoddi busnes yn ei gyfanrwydd er mwyn darganfod cyfleoedd masnachol?\nGallai'r cwrs gradd BSc Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes) gyda Blwyddyn Sylfaen ym Mhrifysgol Abertawe eich helpu i gyflawni hyn.\nOs nad ydych wedi ennill y graddau angenrheidiol i gofrestru ar gyfer y cwrs BSc Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes), y cwrs BSc Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes) gyda Blwyddyn Sylfaen yw'r radd i chi.\nMae'r Flwyddyn Sylfaen yn ffordd ardderchog o feithrin y wybodaeth a'r sgiliau sydd eu hangen ym maes rheoli busnes a dadansoddeg, cyn ymuno â myfyrwyr Blwyddyn 1 y cwrs gradd BSc Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes) yn yr Ysgol Reolaeth.\nYn ystod eich cwrs gradd, byddwch yn meithrin y sgiliau sydd eu hangen i ragori yn oes ‘data mawr’ a dadansoddeg busnes. Byddwch hefyd yn astudio modiwlau busnes craidd gan gynnwys: marchnata, cyfrifyddu, cyllid, strategaeth a rheoli adnoddau dynol. Mae modiwlau'r cwrs wedi'u cynllunio mewn ffordd sy'n sicrhau eich bod yn meithrin dealltwriaeth gyflawn o'r ffordd y mae busnes yn gweithredu cyn ymuno â'r byd gwaith.\nPam Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes) yn Abertawe?\nCaiff y Flwyddyn Sylfaen ei haddysgu yn Y Coleg, sef adeilad newydd sbon ar flaen y gad sydd wedi'i leoli ar Gampws y Bae.\nCaiff tair blynedd olaf y cwrs eu haddysgu yn adeilad gwerth £22 miliwn yr Ysgol Reolaeth, sydd y drws nesaf i'r Coleg ar Gampws y Bae.\nEich Profiad Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes)\nMae'r cwrs BSc Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes) gyda Blwyddyn Sylfaen ym Mhrifysgol Abertawe yn gwrs gradd hyblyg sy'n rhoi cyfle i chi astudio dramor am flwyddyn neu weithio mewn diwydiant am flwyddyn. Gall hyn roi mantais gystadleuol wirioneddol i chi a bydd yn ehangu eich gorwelion pan ddaw'n amser chwilio am gyflogaeth.\nMae'r blynyddoedd sy'n dilyn y flwyddyn sylfaen wedi'u hachredu gan nifer o gyrff proffesiynol mewn diwydiant, gan gynnwys y Sefydliad Rheoli Siartredig (CMI) a Sefydliad Siartredig y Cyfrifwyr Rheoli (CIMA). Cydnabyddir y cyrff hyn yn eang yn y sector busnes a bydd hynny o fantais i chi wrth wneud cais am swyddi yn y dyfodol.\nCyfleoedd Cyflogaeth Rheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes)\nP'un ai gweithio i gwmnïau gorau'r byd neu ddod yn ddadansoddwr busnes annibynnol yw eich nod, mae'r radd hon yn eich gwneud yn ymgeisydd cryf am gyflogaeth. Gallai eich cam nesaf fod yn unrhyw un o'r rolau canlynol:\nNODER :Students should select 30 credits from the following list for Semester 1. Optional modules will be offered subject to demand, availability and timetable constraints. Students should note and check BEFORE selecting whether modules have any special requirements, such as pre-requisites, co-requisites or incompatibles. NOTE: Pre-reqs need to have been taken in a previous year and co-reqs have to be selected in the current year\nNODER :Students should select 15 credits from the following list for Semester 2. Optional modules will be offered subject to demand, availability and timetable constraints. Students should note and check BEFORE selecting whether modules have any special requirements, such as pre-requisites, co-requisites or incompatibles. NOTE: Pre-reqs need to have been taken in a previous year and co-reqs have to be selected in the current year\nMN-3526 Semester 2 (Jan-Jun Taught) 15 Spreadsheets and Databases for Business Analysis\nRheoli Busnes (Dadansoddeg Busnes)


Cadeirydd y Pwyllgor yn beirniadu'r Llywodraeth am wrthod datganoli Toll Teithwyr Awyr i Gymru - Committees - UK Parliament\nCadeirydd y Pwyllgor yn beirniadu'r Llywodraeth am wrthod datganoli Toll Teithwyr Awyr i Gymru\nMae'r Llywodraeth wedi ymateb i adroddiad y Pwyllgor Materion Cymreig ar Doll Teithwyr Awyr drwy ddatgan ei bod yn gwrthod yr argymhelliad i ddatganoli TTA i Gymru, gan honni nad yw hynny oherwydd diffyg ymddiriedaeth yn Llywodraeth Cymru.\nDarllenwch yr Adroddiad Arbennig: PDF | HTML\nGwrthod argymhellion y Pwyllgor i ddatganoli TTA\nDaeth yr ymateb i adroddiad y Pwyllgor ar Doll Teithwyr Awyr (TTA) gan Ysgrifennydd y Trysorlys, Simon Clarke AS. Yn ei lythyr mae'n gwrthod argymhelliad y Pwyllgor i ddatganoli TTA i Gymru, gan ddweud bod “Llywodraeth y DU yn parhau i boeni am effaith cyflwyno cystadleuaeth rhwng trethi o fewn marchnad hedfan sengl.” Serch hynny, amlinellodd yr adroddiad, a gytunwyd yn unfrydol gan y Pwyllgor, ddadleuon cryf dros ddatganoli TTA i Gymru. Roedd y rhain yn cynnwys y gallu i wireddu potensial maes awyr Caerdydd, rhoi hwb i frand Cymru ac annog twf economaidd.\nPan gyhoeddwyd yr adroddiad, dywedodd Cadeirydd y Pwyllgor, David T.C. Davies AS, nad oedd “yn aml yn cael fy mherswadio gan ddadleuon o blaid datganoli”. Nawr, mae'r Cadeirydd yn mynegi ei siom fod y Llywodraeth yn gwrthod datganoli TTA:\n“Mae esgus y Llywodraeth dros beidio â datganoli TTA i Gymru, er ei bod wedi ei datganoli yn yr Alban ac yng Ngogledd Iwerddon, yn un simsan. Ni chefais fy argyhoeddi o gwbl gan sylw'r Llywodraeth nad yw hyn yn ymwneud â ‘diffyg ymddiriedaeth', ond yn hytrach oherwydd yr effaith ar farchnad hedfan ar y cyd.\nRwy'n siomedig nad yw'r Llywodraeth wedi cydnabod y dadleuon pwysig a glywodd fy Mhwyllgor o blaid datganoli TTA i Gymru, ac rwy'n gwybod y bydd llawer o bobl eraill yn teimlo felly. Bydd fy Mhwyllgor yn parhau i bwyso ar y Llywodraeth i greu system dreth decach ledled y DU drwy ddatganoli TTA i Gymru.”


Cartref || Cefnogi Eich Plentyn\nProsbectws Gelli Haf\nProsbectws Y Gwyndy\nLlawlyfr Rhifedd i Rieni\nLlawlyfr Rhieni Blwyddyn 10\nRhydd Ysgol Gyfun Cwm Rhymni bwyslais ar ofal. Ein nod yw creu cartref addysgol hapus a sefydlog lle caiff pob disgybl ei werthfawrogi fel unigolyn sydd ag anghenion, diddordebau a galluoedd amrywiol.\nMae’r system fugeiliol, a drefnir ar sail blwyddyn,yn cynnig cefnogaeth unigol ar gyfer y disgyblion. Mae pob athro yn yr ysgol yn gofalu am blant yr ysgol ym mhob modd.\nMewn ysgol fawr fel hon, mae’n hanfodol bwysig fod y rhieni yn gwybod pwy yw’r ddolen gyswllt pan mae angen help arnynt neu wybodaeth am eu plant. Y cyswllt cyntaf bob tro yw’r Pennaeth Blwyddyn. Mae’r Prifathro hefyd ar gael i ateb ymholiadau rhieni pan fo angen.\n“Mae Ysgol Gyfun Cwm Rhymni yn gymuned ag ethos cynhwysol, cyfeillgar, Cymreig. Mae ynddi ymdeimlad hynod gryf o berthyn, cydweithio a chyd-ddyheu. Ceir ysbryd o fwrlwm a brwdfrydedd sy’n cael ei goleddu gan yr holl staff a’r disgyblion.”\n"Mae’r cyngor eco yn eithriadol o weithgar ac yn creu ysgol sy’n anelu at weithredu’n gynaliadwy"\n“Mae’r ddarpariaeth ar gyfer disgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol yn effeithiol iawn ac yn galluogi’r disgyblion hyn i wneud cynnydd da."


Oci Oci Oci – rhaglen wirioneddol ofnadwy! – Golwg360\nOci Oci Oci – rhaglen wirioneddol ofnadwy!\n“Mi heria’i unrhyw un i beidio â mwynhau’r shambyls yma ar ryw lefel. Y cwis ble mae pedwar enillydd yn rhannu gwobr o £60!”\nSoniais, yn ddirmygus braidd, am Oci Oci Oci ychydig wythnosau yn ôl, yn ei phlycio o ddyfnderoedd y cof i’w defnyddio fel enghraifft o raglen wael. Efallai i hynny demtio ffawd neu efallai fod y rhaglen yn llechu rhywle yn fy isymwybod wedi i mi weld hysbyseb. Achos ydi, mae rhaglen ddartiau S4C yn ôl am gyfres newydd!\nHer i Blaid Cymru – rhowch yr iaith ar waith!\nYn dilyn yr etholiadau lleol yr wythnos ddiwetha’ mae gan Blaid Cymru reolaeth lwyr o bedwar cyngor sir\n❝ Rydw i’n gwario ffortiwn ar ffwtbol\n“Rydw i’n tanysgrifio i BT Sport, i Sky Sports, i Premier TV yn ogystal ag aelodaethau gyda Mola TV er mwyn gwylio gemau Gwlad Belg a’r Iseldiroedd”


Louise Tolcher-Goldwyn - Rhwydwaith y Celfyddydau ac Addysg\nEnw: Louise Tolcher-Goldwyn\nTeitl Swydd: Uwch Swyddog Addysg\nSefydliad: Llantarnam Grange Arts Centre\nDisgyblaeth: Celf weledol / Celf Gymhwysol\nDolen i Wefan: www.lgac.org.uk\nAr ôl graddio gyda gradd mewn dylunio o Goleg Celf Casnewydd ym 1996, sefydlodd Louise ei phractis ei hun fel artist gweledol 2D, yn gweithio allan o stiwdio yng Nghanolfan y Celfyddydau Llantarnam Grange. Dechreuodd hefyd weithio i fudiad celfyddydau cymunedol The Pioneers yng Nghaerdydd . Mae hyn wedi rhoi cryn brofiad iddi yn gweithio gydag ysgolion a grwpiau cymunedol ar brosiectau preswyl ar raddfa fawr sy’n cynnwys mosaigau, cerameg a gwydr lliw. Fel artist a thiwtor llawrydd, bu Louise hefyd yn gweithio gydag elusen iechyd meddwl am 8 mlynedd.\nArweiniodd Louise glybiau creadigol ar ôl ysgol i Gyngor Bwrdeistref Sirol Casnewydd a bu’n gweithio fel tiwtor addysg oedolion ar gyfer prosiectau addysg ffurfiol a gweithgareddau y tu allan i’r ysgol ar gyfer pobl ifanc am 7 mlynedd. Ers hynny mae hi wedi symud i’w swydd bresennol fel Uwch Swyddog Addysg gyda’r cyngor, lle mae hi’n gyfrifol am ddatblygu a chyflwyno pob agwedd o’r rhaglen ddysgu.\nMae gan Louise brofiad o weithio gydag oedolion a phobl ifanc o bob gallu, gan gynnwys oedolion sy’n byw â dementia a disgyblion AAA o bob oed. Mae hefyd yn gynrychiolydd ardal ar gyfer ENGAGE, sef rhwydwaith eiriolaeth a hyfforddiant arweiniol ar gyfer addysg oriel.


Mae swyddfa’r CMC yng Nghymru ym Mae Caerdydd. Rydym yn dîm o bump ac yn cynrychioli gwaith y CMC yn y wlad trwy ymgysylltu ag ystod o randdeiliaid, grwpiau cleifion a rheoleiddwyr, yn ogystal â meddygon. Mae’r ymgysylltiad hwn yn sicrhau bod y CMC yn deall y gwahaniaethau yn nhirwedd wleidyddol a chymdeithasol Cymru ac yn helpu i lywio’r gwaith o wneud penderfyniadau.\nSesiynau rhyngweithiol y CMC\nO fewn y tîm, mae ein Hymgynghorydd Cyswllt i Gymru, Gareth Williams, yn cynnal sesiynau rhyngweithiol ar sail canllawiau’r CMC i feddygon. Mae’r sesiynau hyn yn ddefnyddiol i bob meddyg, o fyfyrwyr i arbenigwyr, ac maen nhw wedi’u teilwra i’r gynulleidfa benodol. Fel rheol, maen nhw’n para rhwng awr a dwy awr, ond rydym yn cyfuno’r sesiynau os oes gennych fwy o amser. Os hoffech drafod sut gallwn deilwra sesiwn i’ch gofynion chi, cysylltwch â ni yn unol â’r manylion isod.\nMae’r CMC yn ymroi i gynnig gwasanaethau yn eu dewis iaith i’r cyhoedd yng Nghymru, boed hynny yn y Gymraeg neu’r Saesneg ac mae ganddo Gynllun Iaith Gymraeg er mis Mehefin 2005.\nYma, gallwch ddod o hyd i fersiynau Cymraeg ein cyhoeddiadau.\nFforymau Ymgynghorol y DU\nMae Fforymau Ymgynghorol y DU - Cymru yn cwrdd dwywaith y flwyddyn ac yn cefnogi rôl y Cyngor wrth sicrhau ein bod ni’n ymgysylltu’n effeithiol gyda grwpiau budd allweddol a bod ein polisïau’n gweddu i’r cyd-destun ym mhob rhan o’r DU.\nCyfleusterau llogi ystafelloedd\nRydym yn cynnig cyfleusterau llogi ystafelloedd yn ein swyddfa yng Nghaerdydd. Cysylltwch â ni am fwy o wybodaeth ar 02920 494948 neu GMCWales@gmc-uk.org\nOs oes gennych unrhyw ymholiadau, cysylltwch â ni ar 029 2049 4948 neu anfonwch e-bost atom yn GMCWales@gmc-uk.org\nYdych chi’n ymweld â swyddfa Caerdydd? Dyma gyfarwyddiadau a manylion amwynderau sydd o gwmpas y swyddfa.\nOs hoffech gysylltu â ni i roi adborth ar eich gwaith, dilynwch y cyfarwyddiadau ar dudalen gwe Sylwadau a Chwynion y CMC.\nRydym wedi rhoi rhai cysylltiadau defnyddiol at ei gilydd er mwyn eich helpu chi i gael y wybodaeth y mae arnoch ei hangen yn ymwneud â gofal iechyd yng Nghymru.


Pryder am amserau trosglwyddo cleifion o ambiwlans i uned frys – Golwg360\n16 Ionawr 2020 am 07:05 Diweddarwyd am 11:49\nMae Vaughan Gething, y Gweinidog Iechyd, am sefydlu gweithgor er mwyn lleihau’r amser mae’n ei gymryd i drosglwyddo cleifion o ambiwlansys i unedau brys ysbytai.\nMae’n dweud y bydd y gweithgor yn cyflymu’r broses ac yn lleddfu’r “pwysau eithriadol” ar unedau brys dros y gaeaf hwn.\n“Rwy’n gofidio am berfformiadau wrth drosglwyddo cleifion o ambiwlansys yn gwaethygu dros y misoedd diwethaf,” meddai.\n“Fel cam brys, rwy’ wedi gofyn i swyddogion ddatblygu cynigion ar gyfer system ysgogi er mwyn sicrhau’r gwelliannau sydd eu hangen.”\nMae’n dweud y bydd penderfyniad “dros yr wythnosau nesaf” ynghylch ffyrdd o sicrhau bod y drefn newydd yn ei lle er mwyn gwella perfformiadau’r gaeaf.\nMae’r Gwasanaeth Ambiwlans yn croesawu’r cyhoeddiad, gan ddweud bod oedi’n arwain at amserau aros “annerbyniol” i gleifion.\n15 munud yw’r amser priodol i ambiwlans aros y tu allan i ysbytai cyn i gleifion gael eu derbyn gan ysbytai.\nOnd roedd oedi i 513 o gleifion fis Tachwedd y llynedd, y nifer fwyaf ers Mawrth 2016.\nYn ôl Vaughan Gething, fe fu’r gwasanaeth ambiwlans yn ymateb i 23% yn fwy o “alwadau coch”, y rhai mwyaf difrifol, y gaeaf diwethaf, ac 8.4% yn fwy o “alwadau oren”, oedd ychydig yn llai difrifol.\nRoedd 8.4% yn fwy o gleifion dros 75 oed mewn unedau brys dros y flwyddyn ddiwethaf, 8.6% yn fwy na’r un cyfnod bum mlynedd yn ôl.


LLYFRGELL Y BWTIIYN.|1875-06-18|Tarian Y Gweithiwr - Papurau Newydd Cymru\nLLYFRGELL Y BWTIIYN. PBJTQD III. CYCHWYNODD yn fuan am Rufaia, ga- gario llythyron i amryw bersonau o en- wogTwydd. Arweiniwyd ef i'r gym- deithas fwyaf anrhydeddas, ac yr oedd yn wrthrych o gryn gywreinrwydd fel Americanwr a Chrvnwr, yr hwn oedd wedi dyfod i astudio y celfyddydau breiniol. Ar ei arweiniad at y Car- dinal Albani, yr hwn, er ei fod yn hen ac yn ddall, a ystyrid yn feirniad mawr yn y celfyddydau, un o'r syhvadau cyntaf a wnaed gan y prelad oedd, gan dynu ei ddwylaw dros wyneb yr arlun- ydd ieuanc, mewn trefn i feirniadu ei wynebpryd,—" This young savage has very good features, but what is his complexion ? Is he black or white ? Atebwyd ef gan y boneddwr, yr hwn oedd yn ei arwain, ei fod, yn "hynod deg." What meddai y Cardinal, as fair as I ami Ain fod gwynebpryd ei fawrhydi o liw tywyll-ddu, cynyrchodd y gofyniad hwn ddifyrwch mawr, a daeth yr ym- adrodd as fair as the Cardinal," dros amser, yn ddiareb. Yr oedd yn falter 6 syndod," medd un o fywgraffwyr West, p'an y cafwyd allan nad oedd y dyn ieuanc yn ddu nac yn ddyn gwyllt, ond prydferth, synwyrol, ac arlunydd parod." Mewn trefn i arddangos ei dalent, paentiodd West àrlun, honeddwr; i'r hwn yr oedd yn ddyledus am lawer o gymwynasau, sef Mr. Robinson, wedi hyny Arglwydd Grantham. Derbyn- iwyd ef gyda chymeradwyaeth mawr gan feirniaid celfyddyd, a chyhoeddwyd ef uwchlaw, mewn rhai golygiadau, i gynyrchion Raphael Mengs, yr hwn oedd yr amser hyny y blaenaf yn Rhu- fain. Canmolodd Mengs ef ei hun yn ddidwyll, a rhoddodd rai byfforddiadau rhagorol iddo. "Y mae genych eis- oes," meddai, "y ran allofyddol o'ch celfyddyd. Gan hyny, yr hyn a gy- meradwywn i chwi fyddai manylu ar bob peth sydd yma o werth sylw, a gwneud ryw haner dwsih o ddarluniau oddiwrth y delwau goreu yna myned i Florence, ac asfctidid yn y galleriesy wedi hyny myned yn mlaen i Bologna, „ a myfyrie gweithiau'r Carracci; yn ganlynol ymweled a Parma, a manylu yn ofalus ar ddarluniau Coiregio ac yna ewch i Venice, ac edrychwch, ar gynyrchion Tintoretto, Titian, a Paul Veronese. Pan y.byddwch wedi cyf- lawni y gylchdaith hon, dychwelwch i Rufain, paentiwch ddarlun han esyddol, arddangoswch ef yn gyhoedduS, ac yna yr opiniwn a fynegir gan y cyhoedd am eich talentau a benoda y linell o'r gelfyddyd a ddylech ei dilyn." Rhwystrwyd West i ddilyn y cy- nghor buddiol hwn yn, uniongyrchol gan afiechyd a ddygwyd oddi amgylch, mae'n debyg, gan y eyffro parhaus i ba un yr oedd yn agored. Dychwelodd i Leghorn, er cael mwy o lonyddwch, a bu am agos flwyddyn yn analluog i ail gychwyn ei Jjfyrdodau a'i oruchwyIion fel «rlunydd. Yn ys- tod yr amser hwn, daeth y bri a enill- odd yn hysbys yn America, a phen- derfynodd ei gyfeillion haelionus, Mr. Allen a'r Llywydd Hamilton, na chawsai hynt y fath arlunydd addawol ei rwystro oherwydd diffyg ar|an. Anfonasant archebau at eu harianwyr yn Leghorn, am iddynt roddi iddo unrhyw symiau a geisiai efe ganddynt. Yr oedd yr haelionusrwydd mawr ac annysgwyliedighwn o'r pwysigrwydd mwyaf i Mr. West, oherwydd yr oedd ei ystorfeydd wedi eu dihysbyddu yn Dwyr bron. Priodol iawn y sylwa Mr, Galt nad oes enghraifft odidocach o haelionus- rwydd i'w cbael hyd yn nod yn nghroniclau Flerence. Haelioai y Mediciaid a ragorwyd arnb gan eiddo swyddogaeth PhilágéIpllia: e p I-α Yn awr dechr«nodd ei gylchdaith o dan nawdd ffafriol. iawn, ac ymwelodd, gyda mantais fawr, a galleries y gwa- hanol ysgolion yn Itali. Catodd ei dderbyn yn mhob lie gyda charedig- rwydd, ac etholwyd ef yn aelod o'r atlujpfeydd yn Parma, Bologna, a Florence. Anrhegwyd ef a bri cyffelyb wedi hyny yn Rhufain., Tra yn Itali y paentiodd ei Cimon ac Iphigenia," ac "Angelica a Me- dora," y rhai a sefydlodd ei enwog- rwydd fel historical painter, Gwnaeth hefyd gopi ardderchog iawn o'r St. Jerome o Corregio. Y mae'r darlun hwn yn awr, yr ydym yn tybio, yn meddiant tylwyth Mr. Allen, yn America. Yn awr wedi gorphen ei amcanion IDeWI ymweled ag Itali, dechreuodd feddwl am ddychwelyd gartref, ond mew* cydsyniad a chyngor ei dad,; peaderfynodd dalu ymwelTad a Lloegr (y fkm-wlad), i'r hon eto yr edrychai trigolion America gydag anwylder mawr. Gwnaed ei drefniadau yn luan, a tbeithiodd trwy Ffrainc, gan ym- weled a phob peth teilwng o sylw, ac ar yr ngeinfed o Fehefin, 1763, cyr- liaeddodd Llandain. Gan nad oedd yn bwriadu aros yn Lloegr, ymwelodd yn unioHgyrchol a'r cydasgliad o baent- iadau yn Llundain, ac yn Hampton Court, Windsor, a Blenheim hefyd treuliodd rhyw amser gyda chyfeillion ei dad, y rhai oedd yn trigianu yn Keading. Yn y cyfamser, daeth i gydnabyddiaeth a'r rhai mwyaf neill- duol o'r arlunwyr Brytanaidd, yn mhlith; y rhai yr oedd Syr Joshua Reynolds a Mr. Burke, gwybodaeth gelfyddydol yr hwn oedd mor gywrain a dwfn ac yr oedd ei wybodaeth o lywodraethiad. yTrw barhau) 4\nMiN.ION Y DARIAN.\nMiN.ION Y DARIAN. Y MAE gan yr Iuddewon ffordd hynod i esbonio yr adnod brotfwydoliaethol hoco o eiddo y Patriarch Jacob- Nid ymedy y deyrnwialen o Judah hyd oni ddel y Seilo." Yn awr medd ai'r Iuddew, bwriwch fod holl genhedl- oedd y ddaear yn cael eu cynrychioli mewn arddangosfa gan. un o bob cenedl o ddynion tan y nef; oni fyddai yn ddigon hawdd i chwi wahaniaethu y cynrychiolydd luddewig oddiwrth y lleill heb unrhyw drafferth nac oediad ? Wel, addefir ar uowaith fod y gosodiad yn wirionedd. Yna, meddai'r luddew, nid ymedy y tebygolrwydd cenedlaethol o wyneb-weddau yr Iuddewon hyd oni ddel y Seilo. Dywed y Talmud fod arbenigrwydd corpherol yr Iuddew yr un fath yn awr ag yr oedd pan y pr@- ffwydodd lacob am ddyfodiad Ha- mashiach," a bod y neillduolrwydd hwn i aros hyd ddyfodiad y Gwaredwr, ac yngymaint nadoes un- cyfnewidiad wedi cymeryd lie yn ngwynebpryd yr Iuddew, er cyflawni'r broffwydoliaeth, fod yr Iuddew yn aros i wrthbrofi dal- iadau y Cristionogion am ddyfodiad y Crist. Y mae gan y Mahometaniaid demlau gorwych a drudfawr yn y talaethau. | hyny a sangwyd ac a gysegrwyd (?) gan draed y gau-broffwyd: md oes lluniau o un math yn en; temlau, ond nodweddir hwy a'r geiriau canlynol Nid oes ond un Duw, a Mahomet yn broffwyd iddo." Pan y deuaht Fw gweddiau golchant eu dwylaw a'u traed, a thywalltant ddwfr ar eu penau deirgwaith gan ddolefain yn gynhyrfus Gogoniant i'n Duw! Y maent yn ymprydio bump wythnos yn y flwyddyn, yn mha amser ni fwytant ddim nes gweled o honynt y ser, ac yna bwytant bob bwydydd ond yr hyn a dagwyd, a chig moch. Enwaedant eu plant pan o saith i wyth mlwydd oed, os byddant yn alluog i wneud cyffes fbddhaol i'r arhalwyr Mahometanaidd. Pan y pabtllant, neu' pan godant euV pebyil, ac wrth fyned i gysgu'r nos, gwaedd- ant a lief uchel, Alan, Alah, Alahu; h.y., Duw deirgwaith. Pan y mte y Rabbi Iuddewig yn dyrchu y gyfraith i'w darllen, safa'r gwyddfodolion ar eu traed, a cHawant o Salmau David* hamekeh," gyda r angerddolrwydd mwyaf. Pan yr addol- ant ni thynant eu penwisgoedd, ond bwriant orchudd teneu drostynt, yr hwn a ddaw i lawr dros gyfran o'u gwynebau. Traddodiad a'u darbwyll- odd i wneud hyn, mewn coffadwriaeth am Moses yn gorchuddio ei wyneb ar 01 bod o hono ar y mynydd gyda Duw yn derbyn y gyfraith. Y maent yn talu sylw i freuddwydion yn" awr fel pan yr oeddynt yn Nghanaan ac nid ystyriant fod un genedl o dan yn y nef yn gyfrifol i Dduw ond hwy yn unig! Mawr y parch a ddangosodd y Groeg- iaid i'r bardd Pindar neu Pindarus. Ganwyd ef yn Thebes, yn y flwyddyn 64 o'r cyfrif Olympaidd, neu 522 cyn Crist. Myrtis oedd ei athraw pwysic- af, ond efe a dderbyniodd symbyliad i luaws o ragoriaethau drwy esamplau a chyfarwyddiadau barddones o'r enw Corrina, yr hon hefyd oedd yn ddysg- ybles i Myrtis. Bardd i'r werin oedd Pindar, a thrwy hyny lledodd y son am dano ef a'i farddas fel diluw trwy holl wlad Groeg a'r cyffiniau talai ymherawdwyr barch a gwarogaeth gy- hoeddus iddo ac yr oedd ei emynau a'i erddyganau melusber yn hyrddio ei gyd-gystadleuwyr o'r golwg fel gwegi. Cenid ei garolau yn holl deml- au Groeg gyda'r fath gymeradwyaeth a'r fath dderbyniad, aes y tyngodd offeiriade8 Delphi mai gorchymyn Apollo ydeedd fed haner y rhoddion elusengar a ddygid idd ei allorau ef i gael eu trosglwyddo i Pindar. Ym- ddengys mai ei brif noddydd ydoedd Hiero, brenin Syracuse, yn mhalas yr hwn deyrnach y treuliodd y rhan olaf o'i einioes. Bu farw yn 87 oed, 436 C.C. Codwyd iddo gerfddelw ar- dderchog yn Thebes, yn un o'r lleoedd mwyaf cyhoeddus yn y deyrnas, a phan daeth y Lacedaemoniaid i warchae ar Thebes, gan gymaint eu hedmygedd i gofladwriaeth Pindar, hwy a arbed- asant ei dy a'i ddelw! Pan warchae- odd Alexander Fawr ar y ddinas ar ol hyny, efe a wnaeth yr un gymwynas a thy ac a delw yr hen ladmerydd Groegaidd. Hen enw cysefin Llynlleifiad (Liver- pool), Lle'rpwll, Le'rpwl, ydyw Lyre- poll-pwll isel, yn ol awdurdodau uehel, ond y mae rhai yn ysgrifenu y gair, neu'r geiriau, heb feddu'r ddir- nadaeth leiaf am wir ystyr y gair. Gresynus meddwl fod cynifer o ys- grifenwyr dynwaredol (artificial) yn y byd Dywed traddodiad i St. Patrick hwylio oddiwrth ororau'r Mercey yn 432 o O.C., i fyned i bregethu i'r Gwyddelod, ac iddo ddyoddef llong- ddrylliad ar arfordir Ynys Manaw. Yn y flwyddyn 1561, nid oedd ond saith heol yn Llynlleifiad, y rhai a enwid Bancko-street, yn awr Water-street, Moor-street, yn awr Tithebarn-street; Castle- street, Dale-street, High-street; neu Juggler-street; Mylne-street, cyn hyny Pappard-street, ond yn awr Old- hall-street, a Chapel-street. Nid oedd yma ar yr adeg uchod ond 138 o an- edd-dai, yn cynwys 690 o fodau dynol! Yn y flwyddyn 1532 yr oedd lor- werth, larll Derby, yn cadw 250 o drigolion brodorol Lle'rpwll yn gwol ar ei draul ei hun bwydai driugain o wyr tlodion ac oedranus y dref ddwy- waith y dydd; darparai luniaeth hefyd i bob ymwelydd a'r dref dair gwaith yr wythnos, heblaw darparu ar gyfer 2,700 ag arian, diodydd, a phob math o fwydydd ar ddydd Gwener y Grog- lith.\nHEDDWCH. Dan nodded awen heddwch—y gwreiddia Gwir ryddid mewn harddwch; A gwna ymlid Hid i'r llwcb, A. llawn noddir llonyddwch. Iaitb rbyfeloedd a thwrf alaetb-beidiant A bwydo difrodaeth; A chwelir goruchwyliaetb, Ac urdd coeg yr Iuddew caeth. C&n byawdl gerub eenedlgarwch-fawl, Wrth fodd cynghor heddwch; A rhydd fflam hapuerwydd fflwch, Wên heulwen i'r anialweh. Henafol lw nefawl awen—a ddaw Yn ddeddf drwy'r ddaearen A'r byd yma wisga wen Aelwydydd dwyfol Eden. Ac wele fodd i gelfyddyd-i ddweyd Breuddwydion y eynfyd; A rhoi gwawl bythawi i'r byd Ei hyawdledd cweg rhydljd. ATHAN FARDD.\nELFENAU LLWYDDIANT A > DYRCHAFIAD.\nELFENAU LLWYDDIANT A > DYRCHAFIAD. Y MAE ymdrechu cyrhaedd sefyllfa o ymddiried, dylamwad, a defnyddioldeb yn ddyledswydd ar bob dyn. Nid oes dim ,yn amlycach na bod y dyn sydd yn llanw swydd o ymddiried mawr yn meddu dyknwad mawr, er da neu er drwg, a bod y dyn sydd yn meddu ar ddylanwad mawr mewn mantais i fod o ddefnyddioldeb mawr i ereill. Hyn oil sydd berffaith eglur. Ond pa fodd y cyrhaeddir swydd o ymddiried a dy- lanwad? Ychydig sylw a ddengys fod dynion yn cyrhaedd sefyllfaoedd o ym- ddiried mewn tair ffordd. 1. Rhai a enir ynddynt. 2. Ereill a ddyrchefir iddynt yn ddamweiniol, neu drwy ddy- lanwad cyfeillion. 3. Ereill a'u henill- ant drwy eu medrusrwydd. Nid oes a fynom yn hyn o ysgrif a'r dynion hyny sydd yn dyfod i'r byd "gyda llwyau arian yn eu geneuau," megys y ddati" ddosbarth blaenaf a nodwyd, ond ein hymwneud sydd a'r dosbarth olaf-dosbartb y dynion sydd yn gorfod emll y sefyllfa neu fod heb- ddi—dosbarth y dynion anrhydeddus hyny sydd yn rhoddi mwy o urddas ar y sefyllfa* nag a rydd y sefyllfa arnynt hwy. CynygiWn dri cyfarwyddyd. 1. Dylai pob dyn fynu gwybod yn mha le y mae cuddiad ei gryfder. Tuag at esgyn grisiau dyrchafiad y mae yn ofynol i bob dyn.fynu gwybod beth yw ei gryfder, yn mha beth y gall rhagori. Ofer ydyw i neb efelychu yn wasaidd un dyn, am ei fod ef wedi bod yn llwyddianus mewn tylch neillduol, os na bydd yn sier ei fod yn meddu yr un cymhwysderau naturiol ag ef. Sonir yn fynych am athrylith a thalent fel dau beth gwahanol. Y mae hyn yn gywir. Athrylith sydd fath o gyneddf arbenig yn y dyn at bwnc penodol, tra y mae talent yn enw ar allu cyffredin y meddwl i ymwneud a phethau yn gyff- i redinol. Felly y mae dyn yn fardd wrth natur, un arall yn areithiwr wrth natur, a'r Hall ya gerddor neu yn ar- lunydd wrth natur. Yr ydym yn cyf- arfod weithiau ag ambell i fasnachwr neu oruchwyliwr mor graff a galluog, ac yn, deall ei orchwyl mor drwyadi, fel y mae yn gallu crynhoi i'w feddwl ar unwaith gymaint o reolaeth masnach a gwaitb ag a ofynai haner dwsin o ddynion cyffredin i'w cadw yn drefnus; felly yr ydym yn sier o fod yr iawn ddyn yn yr iawn Ie. Y mae yr hen gyfarwyddyd, gan hyny, yn werth ei gofio, "Adnebydd dy hun." Y mae o'r pwys mwyaf i bob dyn iauanc ar ddechreu ei yrfa ddeall yn mha le y gorwedd cuddiad ei gryfder. Yr ydys wedi gweled dynion yn eu hamryfusedd yn gwnenthur camsyn- iadau pwysig mewn bywyd, drwy ym- gais at wneud yr hyn nad allent. Y mae y cyfarwyddyd, gan hyny, yn dal yn dda, "Adnebydd dy hun." Wedi i ddyn gyrhaedd hunanadnabyddiaeth, a chael fod ynddo gyneddf a ragora fwy mewn cylch arall nag yn yr un y mae ynddo yn bresenol, ei ddyledswydd ydyw gwneud ei oreu i roddi cyfle iddi ddadblygu ei hunan. Hefyd y mae calon bur ac uniawn yn elfen han- fodol i lwyddiant a dyrchafiad. Calon uniawn yw yr elfen foesol anhebgorol i lwyddiant. Y mae yn rhaid fr dyn sydd am ddyrchafu ei hun fod yn feistr perffaith arno ei hun mewn ystyr foesol, ac y mae yn rhaid i'w fywyd amlygu y rhinweddau hyny ag y mae hanks y dynion mwyaf Uwyddianus yn dangos eu bod yn feddianol arnynt er cyrhaedd dyrchafiad cymdeithasol. Hefyd y mae deall da neu addysg yn elfen hanfodol i lwyddiant. Dyma yr elfen ddeallol anhebgorol i ddyrchafiad. Afreidiol fyddai i ni ddweyd dimamyr angenrheidrwydd am hyn, oblegyd credwn fod degau o ddynion ieuainc meddylgar yn cael gwersi fil mwy effeithiol bob dydd yn hyn nag a ellir roddi ar bapyr. Dyfalbarhad sydd elfen anhebgorol arall i lwyddiant a dyrchafiad. Llawer o rwystrau a gyf- arfyddant a'r dyn sydd am ddyrchafu ei hun; ond er y cwbl,y mae efe yn dal ati, fel y dywedir. Yn fynych bydd y llwybr o'i flaen yn dywyllwch caddug- awl, a'i galon ar ballu yn yr ymgyrch, ond llais o'i fewn a sibrwd yn mlaen. Hawdd iawn fyddai i ni lanw colofn o'r DARIAN a banes y rhai a ddyrchaf- wyd i sefyllfaoedd uchel mewn bywyd drwy eu dyfalbarhad. Dyfalbarhad a ddyrchafodd Rothschild, tywysog y geludogion, unwaith yn prynu prints yn Manchester. Syr Robert Peel y cyntaf, yr hwn a fu farw yn aelod sen- eddol, ac yn feistr ar 15,000 o ddynion, unwaith yn weithiwr eihun. Budgett o fod yn was yn siop ei frawd yn bercken ar y fasnach fwyaf yn y West of England. Ac onid oes lluaws o esiamplau o hyn yn ein gwlad ein hun- ain? Gwaith, a gwaith dyfal hefyd, fel y sylwa un awdwr galluog, yw y llwybr i ddyrchafiad. Bob yn gam y cyrhaeddir y nod. Y mae yn wir y bydd rhai yn rhinwedd eu hathrylith yn llwyddo yn gyflymach nag ereill, ond athrylith heb yr elfenau a nodwyd a fetha yn y diwedd.\n♦ YR AFIECHYD MARWOL YN YNYSOEDD…\n♦ YR AFIECHYD MARWOL YN YNYSOEDD FIJI. NID oes ond ychydig fisoedd er pan y cysylltwyd ynysoedd Fiji a'r wlad hon, trwy yr hyn y daethom yn gyd- ddeiliaid. Y mae y newydd wedi ein cyrhaedd yn awr fod haner can mil o frodorion wedi meirw o fath o frech goch, yr hwn a gariwyd yno gan long ryfel Brydeinig. Cyfrifir mai rhyw 140,000 ydyw boblogaeth yr ynysoedd hyn, y rhai a drigiahant ar dros gant o fan ynysoedd ac os ydyw yr hanes hwn yn wir, y mae dros un ran o dair o holl boblogaeth anwaraidd yr ynys- oedd hyn wedi meirw. Nid oes am- heuaeth na laniodd y Hong Dido gleifion o'r frech goch ar yr ynysoedd, ac y mae yn ymddangos fod yr afiechyd wedi gwreiddio ac ymledu yn y sefydl- iad, a hyny mewn ffurf newydd a marwol. Y mae yn ymddangos fod lluaws o'r bobl anffodus hyn yn credu fod yr afiechyd wedi cael ei ddwyn i'w plith yn fwriadol; ac ni wrandawantar gyngor yr Europeaid, ond a, oeraat on gwres clefydol trwy ymdaflu i ddwfr, yr hyn yn ddieithriad a ddyg yn mlaea glefyd y gwaed. Y mae tywysogion a phobl cyffredin yn ymddangos i fod meirw fel eu gilydd drwyddo—ni wnelai ymborth na thrigfa yr un gwa- haniaeth. Pwy a all feio y creaduriaid haner-wareiddiedig hyn am dybio a dywedyd mai amcan y bobl wynion ydyw clirio yr yuysoedd o'u cynfro- dorion, a bod eu gwaith yn ymgysylltu a Phrydain yr un petb a'u llwyr ddi- fodiad oddiar wyneb y ddaear. Y mae gweled y dynion gwynion yn gallu diane rhag yr afiechyd a'i ganlyniadau, er mae yn eu Hong hwy y daeth i'r wlad, tra y lleddir hwy wrth y miloedd, yn effeithio er darbwyllo y creaduriaid truenus fod eu duw yn ddigllawn wrth- ynt am roddi ymaith eu tir, a'i fod wedi anion clefyd a marwolaeth yn gosp arnynt. Dywed newyddiadur o Milbourne fod y trigolion wedi cael eu parlysio, a'u bod yn gomedd cynorthwyo y naill y llall; fod yr hollbrif dywysogion wedi meirw. Fod canoedd lawer o frodorion ynys Ovalan wedi meirw, a nifer dir- fawr yn yr ynysoedd ereill; fod llawer o drefi brodorol wedi eu llwyr anmhob- logi. Trwy nad yw y brodorion yn claddu eu meirw ond ychydig fodfeddi islaw arwynebedd y tir, ac i'r gwlaw trwm a ddisgynodd olchi yr ychydig briddhwnw ymaith, daeth y cyrlf yn ddiorchudd mewn rhai manau am ddyddiau. Yr oedd y sawyr a gyfodai oddiwrth y cyrff hyn yn ofnadwy o afiach, a phob masnach wedi sefyll. Y mae yn sicr nad ellir yn briodol roddi dim o'r bai yn erbyn y llywodraeth Brydeinig a'r gorchwyl o ymgysylltu a Lloegr; a thra yr ydym yn Hawn gofid am yr hyn sydd wedi cymeryd lie, gallwn fod yn sicr y bydd i'r Llyw- odraeth ymegnio er dangos cydym- ymdeimlad a gofal o'r Fijiaid. «\nY GALON DOREDIG. LLITH II. DYWEDAIS am foneddiges ieuane o galon yr hon y deuai ffrwd ddylifol o ocheneidiau pruddaidd. Gloesion a dirdyniadauyr anwylferch hon oedd yn aruthrol tuhwnt i fy amgyfFredion eiddilaidd a fy iaith fratiog i fedru des- grifio. Yn nyddiau maboed, pan oedd awyrgylch bywyd Emmet yn glir, a phan oedd haul trylen a thanbeidiol ffawd yn pelydru arno, yr enillodd efe serchiadau a chariad trylwyr y wylaidd ac anrhydeddus ferch y dadleuydd enwog J oIm. Philpot Curran, a charai ef gyda didwylledd a gwresogrwydd cariad cyntaf benyw, pan ydoedd ys- torm erchyll digasedd yn ymgasglu oddeutu, a chorwyntoedd cynddeiriog dialedd yn dyruo ac yn ymosod arno, pan ydoedd llwydrew deifiol wedi gwywo a phylu gobeithion goreu ffawd, ie, a phan ydoedd gwaradwydd a pherygl yn pardduo ei enw da; er hyny, hi a'i carai yn fwy fwy gwresog er pob ymosodiad llid a gwawd. 0 na fu- asai ei dynged y pryd ymayn galln di- huno cydymdeimlad a thosturi ei gas- euon, fel y gallasent weled loesion ac ingoedd yr hon oedd a'i holl enaid wedi ymsuddo yn acyn ymddibynuar ei lwyddiant ef. O na adlewyrchid ar- nynt deimlad y rhai hyny y cauwyd porth y bedd, megys yn ddiarwybod, rhyngddynt a'r sawl oeddent yn ei garu fwyaf ar wyneb yr holl ddaear, ie, y rhai hyny sydd yn gwybod beth yw eistedd megys ar drothwy y bedd. wedi eu cau allan yn y gauaf rhynllyd ac oer, yn nghanol unigedd dwfn a marwol y byd, oddiwrth y rhai yma y mae pobpeth hardd neu dlws, a llawen- ydd eu henaid, sef yr hwn oedd fwyaf anwyl ganddynt, wedi ymadael, a'u calonau eu hunain megys wedi eu lladr- ata oddiwrthynt. Ond, eto, er mor ddychrynedig, brawychus, ac arswydol eu truenusrwydd—-er moi aruthrol y poenau, nid oes yma ddim eill ysgafh- hau a lleddfu loesion cariad, y rhai syddyn trywanu fel picellau tanllyd trwy yr enaid, wedi colli gwrthddrych y serch. Nid oes yn y gwych, y tyner, y pruddglwyfus, a'r sobr ddim amgylch- iadau i lenwi'r meddwl, fel ag i'w dynu oddiar y gwrthddrych diamgyffred gariadus: na, nid oes dim eill doddi, lleddfu, nac esmwythau yr hiraeth fel y cymwynasgar a'r gwynfydedig dda- grau, y rhai sydd yn esmwyth ddisgyn dros y rudd fel gwlith purlwys y nef- oedd, ganfywioeâu y galon, hyd ynnod yn nhoroalonus awr yr ymadawiad; ond