Agbemeŋutinya: Meɖoe Kplikpaa Be Nyemana Nye Asiwo Nado Agblɔ O | Maxim Danyleyko\nMeɖoe Kplikpaa Be Nyemana Nye Asiwo Nado Agblɔ O\nAbe ale si Maxim Danyleyko gblɔe ene\n“PAPA,” “NYRUI.” Aleae ɖekakpui kple ɖetugbui geɖe siwo le Betel la yɔam. Eye esi wònye be mexɔ ƒe 89 ta, edzɔa dzi nam. Mebua ale si woyɔam vividoɖeameŋutɔe la be enye mɔ siwo dzi Yehowa to le ƒe 72 siwo metsɔ wɔ ɣeyiɣiawo katã ƒe subɔsubɔdɔa la teƒe ɖom nam la dometɔ ɖeka. Eye nuteƒekpɔkpɔ siwo su asinye le Mawu subɔsubɔ me wɔe be metea ŋu gblɔna na sɔhɛ siawo tso dzi me be, ‘woaɖo miaƒe dɔwɔwɔ teƒe na mi—ne miena miaƒe asiwo do agblɔ o.’—2 Kron. 15:7, etenuŋɔŋlɔ.\nDZINYELAWO KPLE NƆVINYEWO\nDzinyelawo ʋu tso Ukraine yi Canada. Woyi ɖanɔ Rossburn, si nye du aɖe si le Manitoba ƒe nutoa me. Nɔnye lɔlɔ̃a dzi mí ame 16—ŋutsuvi 8 kple nyɔnuvi 8, venɔviwo mele eme o—nyee nye vi 14 lia. Biblia xexlẽ doa dzidzɔ na Papa, eye exlẽnɛ na mí le Kwasiɖagbe ŋdiwo, gake ebua subɔsubɔhakplɔlawo be wolɔ̃a gaxɔxɔ le amewo si tsɔ wu be woakpe ɖe amewo ŋu. Eya ta, ebiana fefetɔe be, “Ame ka gɔ̃e xe fe na Yesu ɖe eƒe gbeƒãɖeɖe kple nufiafiadɔa ta?”\nNɔvinyeawo dometɔ enyi—ŋutsu ene kple nyɔnu ene—va xɔ nyateƒea mlɔeba. Daanye Rose wɔ mɔɖeɖedɔa va se ɖe esime wòku. Ŋkeke ʋɛ aɖewo do ŋgɔ na eƒe ku la, edea dzi ƒo na amewo be woawɔ Mawu ƒe Nya la dzi eye wògblɔna na ame sia ame be, “Medi be makpɔ wò le xexe yeyea me.” Fonye Ted nye dzo mavɔ ŋuti nufiala. Kwasiɖagbe ŋdi ɖe sia ɖe la, egblɔa mawunya le radio dzi, eye wògblɔna na eƒe nyaselawo ŋkubiãtɔe enuenu be nu vɔ̃ wɔlawo atsrɔ̃ tegbetegbe le dzo mavɔ aɖe si matsi akpɔ o la me. Ke hã, emegbe la, eva zu Yehowa subɔla wɔnuteƒe dzonɔamemetɔ.\nALE SI WÒDZƆE BE MEVA DZE ƔEYIƔIAWO KATÃ ƑE SUBƆSUBƆDƆA GƆME\nGbe ɖeka le June 1944 me esi megbɔ tso suku la, mekpɔ agbalẽvi aɖe si ƒe tanyae nye The Coming World Regeneration * le míaƒe nuɖukplɔ̃ dzi. Mexlẽ eƒe axa gbãtɔ, eye mexlẽ evelia, eye nyemete ŋu dzudzɔ exexlẽ o va se ɖe esime mexlẽ agbalẽvi bliboa wu enu. Esi mexlẽe vɔ la, metso nya me enumake—medi be masubɔ Yehowa abe ale si Yesu wɔe ene.\nAleke wòdzɔe be agbalẽvi ma va le míaƒe kplɔ̃ dzi? Fonye Steve na menya be ŋutsu eve aɖewo siwo nɔ agbalẽwo kple agbalẽviwo “dzram” la va míaƒe aƒe me. Egblɔ be: “Nyee ƒle agbalẽvi ma, elabe cent atɔ̃ pɛ koe wodzrae.” Ŋutsuawo gava Kwasiɖa si kplɔe ɖo dzi. Wogblɔ na mí be Yehowa Ðasefowoe yewonye eye yewozãa Biblia tsɔ ɖoa amewo ƒe nyabiasewo ŋu na wo. Esia dzɔ dzi na mí, elabe hehe si mía dzilawo na mí la wɔe be míedea bubu Mawu ƒe Nyaa ŋu. Ŋutsu eveawo gblɔ na mí be madidi o, Ðasefoawo awɔ takpekpe aɖe le Winnipeg, si nye dugã si me daanye Elsie le. Meɖoe be made takpekpea.\nMedo nye gasɔ kilometa 320 yi Winnipeg, gake meto Kelwood, si nye du si me Ðasefo eve siwo va míaƒe aƒe me la le eye menɔ wo gbɔ vie. Esime menɔ afi ma la, mede kpekpe ɖeka eye meva nya ale si hamewo nɔna. Meva de dzesii hã be ele be ŋutsu, nyɔnu kple sɔhɛ ɖe sia ɖe nanye ame si fiaa nu amewo tso aƒe me yi aƒe me, abe ale si Yesu wɔe ene.\nLe Winnipeg la, medo go fonye Jack, si zɔ mɔ tso dziehe Ontario va takpekpea. Le takpekpea ƒe ŋkeke gbãtɔ dzi la, nɔviŋutsu aɖe ɖe gbeƒãe be woanyrɔ amewo le takpekpea me. Nye kple Jack míeɖoe be míaxɔ nyɔnyrɔ le takpekpe ma me. Mí ame evea míeɖoe kplikpaa be le míaƒe nyɔnyrɔxɔxɔ megbe la, míadze mɔɖeɖedɔa gɔme kaba ale si wòanya wɔ. Jack dze mɔɖeɖedɔa gɔme le takpekpea megbe teti ko. Mexɔ ƒe 16 ɣemaɣi eye ele be matrɔ ayi suku, gake le ƒe si kplɔe ɖo me la, nye hã mezu gbesiagbe mɔɖela.\nMESRƆ̃ NU GEÐE LE MƆÐEÐEDƆA ME\nMedze mɔɖeɖedɔa gɔme le Souris, le Manitoba nutoa me. Stan Nicolson ye nye nye zɔhɛ. Eteƒe medidi o, meva nyae be mɔɖeɖedɔa wɔwɔ menɔa bɔbɔe ɣesiaɣi o. Ga si nɔ mía si la nɔ vɔvɔm, gake míeyi edzi nɔ gbeƒã ɖem. Gbe ɖeka, esi míeɖe gbeƒã ŋkeke bliboa eye míetrɔ yina aƒe me la, penivi gɔ̃ hã menɔ mía si o, eye dɔ nɔ mía wum vevie. Míaƒe nu ku esime míekpɔ kotoku gã aɖe si yɔ fũu kple nuɖuɖu la le míaƒe ʋɔtru nu! Míenya ame si da kotokua ɖe afi ma o va se ɖe egbe. Fiẽ ma, míeɖu nu abe fiawo ene. Teƒeɖoɖo nyui kae nye esi su mía si le esi míena míaƒe asiwo do agblɔ o ta! Le nyateƒe me la, kaka ɣleti ma nawu enu la, kpekpeme va nɔ ŋunye wu ɣeyiɣi bubu ɖe sia ɖe do ŋgɔ na ema.\nƔleti ʋɛ aɖewo megbe la, woɖo mí ɖe du si nye Gilbert Plains, si le Souris ƒe dziehekpa dzi kilometa 240 la me. Le ɣeyiɣi mawo me la, hame ɖe sia ɖe klãa subɔsubɔdɔ si wowɔ ɣleti sia ɣleti la ŋuti kɔntabubu ɖe kplɔ̃ta. Esi dɔ si wowɔ le ɣleti aɖe me ɖiɖi la, meƒo nuƒo aɖe na hamea tsɔ te gbe ɖe edzi na nɔviawo be ele be woawɔ geɖe wu. Le kpekpea megbe la, nɔvinyɔnu tsitsi aɖe si nye mɔɖela, si srɔ̃ mele nyateƒea me o la, tsɔ aɖatsi va gblɔ nam be, “Mewɔ tɔnye sinua, gake ɖeko nyemete ŋu wɔ geɖe wu esi mewɔ o.” Eƒe nyawo na nye hã mefa avi, eye meɖe kuku nɛ.\nAbe ale si wòdzɔ le gonyeme ene la, ele bɔbɔe be nɔviŋutsu siwo nye ɖekakpui siwo ŋu ŋusẽ geɖe le la nawɔ vodada sia tɔgbi eye wòava te ɖe wo dzi emegbe. Gake meva kpɔe be le esi mana nye asiwo nado agblɔ teƒe la, nunya le eme be masrɔ̃ nu tso nye vodadaa me eye maɖo ŋku nu si mesrɔ̃ tso eme la dzi esime mele ŋgɔ yim. Ne meyi edzi le nuteƒe wɔm la, Yehowa aɖo eteƒe nam.\nMɔnukpɔkpɔ gã kae nye esi wònye nam be esime mexɔ ƒe 21 la, mede Gilead Suku ƒe klass 14 lia si wu enu le February 1950 me! Woɖo mí ame siwo de sukua ƒe memama ɖeka le ene me ɖe Fransegbedolawo ƒe nuto si le Quebec, Canada, afi si wonɔ Ðasefowo yome tim vevie le la me. Woɖom ɖe Val-d’Or, si nye du aɖe si le dukɔa ƒe afi si wokua sika le. Gbe ɖeka, míenɔ ƒuƒoƒo me yi ɖaɖe gbeƒã le Val-Senneville, si nye kɔƒe aɖe si tsɔ mía gbɔ me. Sɔlemeha ƒe nunɔla si nɔ afi ma la gblɔ na mí be yeawɔ nu vevi mí ne míedzo le kɔƒea me enumake o. Nya ma si wògblɔ la wɔe be míetsɔ nyaa yi ʋɔnudrɔ̃ƒe eye nye hã menɔ eme míetsɔ nya ɖe eŋu. Ʋɔnudrɔ̃ƒea do fe na nunɔlaa. *\nNudzɔdzɔ ma kple etɔgbi geɖe ye va nye nu si woyɔ be “Quebec-ʋa” la. Ƒe 300 sɔŋ kple edzivɔe nye ema Roma Katolikohaa nɔ Quebec nutoa dzi ɖum. Sɔlemehakplɔlawo kple wo dzi delawo ti Yehowa Ðasefowo yome vevie le afi ma. Nuwo menɔ bɔbɔe ɣemaɣi o, eye míede ha hã o; gake míena míaƒe asiwo do agblɔ o. Quebectɔ siwo nye dzianukwaretɔwo wɔ nu ɖe nya nyuia ŋu nyuie. Mɔnukpɔkpɔ su asinye mesrɔ̃ nu kple ame geɖe wova xɔ nyateƒea. Mesrɔ̃ Biblia kple ƒome aɖe si me ame ewo le. Ƒome bliboa va zu Yehowa subɔlawo. Ale si wowɔ nu dzinɔameƒotɔe la ʋã ame bubuwo be woado le Katoliko-haa me. Míeyi gbeƒãɖeɖedɔa dzi, eye mlɔeba, míeɖu aʋa la dzi!\nMÍENA HEHE NƆVIŊUTSUWO LE WO DEGBE ME\nLe ƒe 1956 me la, wode dɔ asi nam be mayi aɖasubɔ le Haiti. Fransegbea dodo menɔ bɔbɔe na dutanyanyuigblɔla yeye siwo nɔ afi ma o, gake amewo ɖoa to. Dutanyanyuigblɔla Stanley Boggus, gblɔ be, “Ewɔ nuku na mí esi míekpɔ ale si ameawo wɔ nu sia nu si woate ŋui be yewoakpe ɖe mía ŋu be míagblɔ nya si le mía si na yewo.” Gbã la, nuwo de dzinye vie, elabe mesrɔ̃ Fransegbea esime menɔ Quebec. Gake eteƒe medidi o, meva de dzesii be gbe si nye Haitian Creole la koe nɔvi akpa gãtɔ dona le dukɔa me. Eya ta, hafi mí dutanyanyuigblɔlawo míate ŋu akpɔ dzidzedze la, ele be míasrɔ̃ gbe si wodona le afi ma. Míesrɔ̃e hã vavã, eye Yehowa ɖo míaƒe agbagbadzedzewo teƒe na mí.\nBe míate ŋu akpe ɖe nɔviawo ŋu geɖe wu la, Dɔdzikpɔhaa ɖe mɔ na mí be míaɖe Gbetakpɔxɔ kple agbalẽ bubu aɖewo gɔme ɖe Haitian Creole gbea me. Esia wɔe be ame siwo dea kpekpeawo la ƒe xexlẽme dzi ɖe edzi kabakaba le dukɔ bliboa me. Gbeƒãɖela 99 ye nɔ Haiti le ƒe 1950 me, gake kaka ƒe 1960 naɖo la, gbeƒãɖelawo ƒe xexlẽme dzi ɖe edzi va ɖo 800 kple edzivɔ! Ɣemaɣie wobia tso asinye be mava wɔ dɔ le Betel. Le ƒe 1961 me la, dzi dzɔm ale gbegbe esi mɔnukpɔkpɔ su asinye mefia nu le Fiaɖuƒe Subɔsubɔ Sukua me. Míete ŋu na hehe hamemetsitsi kple mɔɖela vevi 40. Le takpekpe si míewɔ le January 1962 me la, míede dzi ƒo na nɔviŋutsu siwo dze la be woakeke woƒe subɔsubɔdɔa ɖe enu, eye habɔbɔa ɖo wo dometɔ aɖewo wozu mɔɖela veviwo. Esia va ɖe ɣeyiɣi nyuitɔ dzi, elabe tsitretsiɖeŋu sesẽ aɖe nɔ ŋgɔ gbɔna.\nLe takpekpe si míede le January 23, 1962 dzi megbe teti la, wova lé nye kple dutanyanyuigblɔla Andrew D’Amico le alɔdzedɔwɔƒea, eye wolɔ January 8, 1962 ƒe Nyɔ! si le Fransegbe me la katã dzoe. Ɣemaɣi la, Nyɔ! la yɔ nya tso nyatakaka aɖe si dze le Franseawo ƒe nyadzɔdzɔgbalẽwo me be wosubɔa vodu le Haiti la me. Ame aɖewo mekpɔ dzidzɔ ɖe nya ma ŋu o eye wogblɔ be alɔdzedɔwɔƒea ye míeŋlɔ nyatia le. Kwasiɖa ʋɛ aɖewo megbe la, wonya dutanyanyuigblɔlawo dzoe le dukɔa me. * Gake nutoa me nɔvi siwo xɔ hehe la yi dɔa dzi nyuie ŋutɔ. Egbea, mele dzidzɔ kpɔm kpli wo ɖe ale si wodo dzi le ɣeyiɣi mawo me eye woƒe xɔse gasẽ ɖe edzi la ta. Fifia gɔ̃ hã la, Ŋɔŋlɔ Kɔkɔeawo—Xexe Yeye Gɔmeɖeɖe le wo si le Haitian Creole gbea me—míebui kpɔ be esia ate ŋu ava eme o.\nFIAÐUƑE AKPATAWO TUTU LE CENTRAL AFRICAN REPUBLIC\nEsi mesubɔ le Haiti megbe la, wobia tso asinye be mayi aɖawɔ dutanyanyuigbɔgblɔdɔa le Central African Republic. Emegbe, mɔnukpɔkpɔ su asinye mewɔ dzikpɔla mɔzɔla dɔa le afi ma eye emegbe meva zu alɔdzedɔwɔƒe dzikpɔla.\nLe ŋkeke mawo me la, Fiaɖuƒe Akpata geɖe menɔ nɔnɔme nyui me o. Mesrɔ̃ ale si masi bè le ave me atsɔ agba xɔe. Ale si mekua kutri vevie le dɔ yeye sia me la zu nukpɔkpɔ na ame siwo tso eme va yina. Esia ʋã nɔviawo hã be wova lé fɔ ɖe woƒe Fiaɖuƒe Akpatawo tutu kple beléle na wo ŋu geɖe wu. Subɔsubɔhakplɔlawo ɖua fewu le mía ŋu, elabe zingi ye wotsɔ gbã woƒe sɔlemexɔwo evɔ menɔ nenema le míaƒe Akpatawo gome o. Gake dzi meɖe le mía ƒo o, míeyi míaƒe Fiaɖuƒe Akpata siwo míetsɔ bè gba la tutu dzi. Wova dzudzɔ fewuɖuɖu le mía ŋu esime ahom sesẽ aɖe tu le Bangui, si nye dugã la me. Ahomyaa fo zingi le sɔlemexɔ aɖe dzi hetsɔe ƒu gbe ɖe mɔ gãa dzi. Gake naneke mewɔ bè si míetsɔ gba míaƒe Fiaɖuƒe Akpatawo ya o. Be míate ŋu akpɔ Fiaɖuƒedɔa dzi nyuie la, míetu alɔdzedɔwɔƒe yeye kple dutanyanyuigblɔlawo ƒe aƒe le ɣleti atɔ̃ pɛ ko me. *\nMEÐE NƆVINYƆNU DZONƆAMEMETƆ AÐE\nLe ƒe 1976 me la, woɖo asi Fiaɖuƒegbeƒãɖeɖedɔa dzi le Central African Republic eye habɔbɔa ɖom ɖe dukɔ si te ɖe eŋu, si nye Chad ƒe fiadu, N’Djamena la me. Gake nu nyui aɖe do tso esia me. Medo go Happy, si nye mɔɖela vevi aɖe si me dzo le, si tso Cameroon la le afi ma. Míeɖe srɔ̃ le April 1, 1978 dzi. Le ɣleti ma ke me la, dukɔmeviʋa fe ati le nutoa me, eye míawo hã míesi yi dukɔa ƒe anyiehekpa dzi, abe ale si ame bubu geɖewo wɔe ene. Esi aʋaa ke la, míetrɔ yi míaƒe aƒe me eye míekpɔe be asrafoha aɖe zã míaƒe aƒea tsɔ wɔ woƒe dɔdzikpɔƒee. Menye míaƒe agbalẽawo koe bu le aƒea me o, ke Happy ƒe srɔ̃ɖewua kple nu siwo amewo na mí le míaƒe srɔ̃ɖegbe la hã. Gake míena míaƒe asiwo do agblɔ o. Míekpɔtɔ li na mía nɔewo eye míekpɔ ŋgɔgbe henɔ mɔ kpɔm na dɔ geɖe wɔwɔ le subɔsubɔdɔa me.\nLe ƒe eve aɖewo megbe la, woɖe mɔ ɖe gbeƒãɖeɖedɔa ŋu le Central African Republic. Míetrɔ yi afi ma eye míewɔ dzikpɔla mɔzɔla ƒe dɔa. Míaƒe ʋuae ganye míaƒe aƒe me. Abati si woŋena ƒoa ƒu, tsigo gã aɖe si ate ŋu axɔ tsi lita 200, nufamɔ̃, kple gamlekpui aɖe le eme. Mɔzɔzɔ menɔa bɔbɔe ɣemaɣi o. Le mɔzɔzɔ aɖe me la, kpovitɔwo tɔ mí le mɔ dzi wu zi 117 sɔŋ.\nZi geɖe la, yame xɔa dzo gbãgbãgbã heɖona Celsius ƒe dzidzenu 50. Eye le takpekpewo me la, esesẽna be míakpɔ tsi agbɔsɔsɔme si me woanyrɔ amewo le. Eya ta, nɔviawo yina ɖaɖea do ɖe tɔʋuwo me, eye vivivi la, wodua tsi si ade na nyɔnyrɔxɔxɔ kɔna ɖe gago me. Ɣemaɣi la, gago mee wonyrɔa amewo le zi geɖe.\nDƆ SIWO MÍEWƆ LE AFRIKA DUKƆ BUBUWO ME\nLe ƒe 1980 me la, habɔbɔa ɖo mí ɖe Nigeria. Míewɔ dɔ le afi ma ƒe eve kple afã hekpe asi ɖe dzadzraɖodɔ siwo wowɔ do ŋgɔ na alɔdzedɔwɔƒe yeyea tutu la ŋu. Nɔviawo ƒle asitsanudzraɖoƒe tuɖedzi eve aɖe si wòle be woakaka ale be woadzra anyigbaa ɖo na xɔa tutu. Gbe ɖeka ŋdi la, melia xɔa yi etame henɔ asi kpem ɖe eŋu be míakakae. Le ŋdɔ me la, menɔ ɖiɖim to afi si meto lia xɔa tame. Gake esi wònye be míele xɔa kakam ta la, nuwo meganɔ abe ale si wònɔ hafi meyi xɔa tame ene o, eye kaka makpɔa, mege dze anyigba. Edze abe medze afɔku vevie ene, gake esi woɖe fotom le kɔdzi eye ɖɔkta lé ŋku ɖe ŋunye vɔ la, egblɔ na Happy be: “Mègavɔ̃ o. Eƒe lãmeka aɖewo koe tso eye le kwasiɖa ɖeka alo eve me la, aka ɖe eme nɛ.”\nEsime míeɖo ʋu yina ɖe takpekpe aɖe\nLe ƒe 1986 me la, míeʋu yi Côte d’Ivoire, eye míewɔ dzikpɔla mɔzɔla ƒe dɔa le afi ma. Dɔ sia kplɔ mí yi keke Burkina Faso ke. Nyemebui kpɔ ɣemaɣi be Burkina Faso ava zu mía nɔƒe hena ɣeyiɣi aɖe o.\nEsime míenɔ dzikpɔla mɔzɔla ƒe dɔa wɔm la, míaƒe ʋu la kee nye míaƒe aƒe me\nMedzo le Canada le ƒe 1956 me, gake le ƒe 2003 me, si nye ƒe 47 tso esime medzo la, megatrɔ yi Betel le Canada eye fifia nye kpakple Happy ye yi. Le se nu la, Canadatɔwoe míenye, gake míesena le mía ɖokui me be míenye Afrikatɔwo.\nEsime menɔ Biblia srɔ̃m kple ŋutsu aɖe le Burkina Faso\nLe ƒe 2007 me esime mexɔ ƒe 79 la, míegaʋu yi Afrika ake! Wode dɔ asi nam le Burkina Faso, eye menɔ Dukɔdzikpɔkɔmitia me. Emegbe wova trɔ dɔwɔƒea wòzu gbegɔmeɖeƒe si le Benin alɔdzedɔwɔƒea ƒe dzikpɔkpɔ te, eye le August 2013 me la, woɖo mí ɖe Benin alɔdzedɔwɔƒea.\nEsime nye kple Happy míenɔ subɔsubɔm le Benin alɔdzedɔwɔƒea\nTogbɔ be ŋusẽ megale ŋunye ale o hã la, gbeƒãɖeɖedɔa gale vevie nam kokoko. Le hamemetsitsiwo kple srɔ̃nye ƒe kpekpeɖeŋu me la, nye Biblia nusrɔ̃vi eve, siwo nye Gédéon kple Frégis xɔ nyɔnyrɔ le ƒe etɔ̃ siwo va yi me. Mekpɔ dzidzɔ ale gbegbe. Wole Yehowa subɔm dzonɔamemetɔe.\nFifia ya, nye kple srɔ̃nye míeʋu yi South Africa alɔdzedɔwɔƒea, afi si Betel ƒomea le míaƒe lãmesẽnyawo gbɔ kpɔm le lɔlɔ̃tɔe. South Africa ye nye Afrika dukɔ adrelia si me mɔnukpɔkpɔ su asinye mesubɔ le. Le October 2017 me la, Yehowa yra mí le mɔ tɔxɛ aɖe nu. Mɔnukpɔkpɔ su mía si míede habɔbɔa ƒe dɔwɔƒegã si le Warwick, New York ŋu kɔkɔ ƒe wɔnaa teƒe. Míaŋlɔ wɔna ma be kpɔ gbeɖe o!\nWogblɔ le ƒe 1994 ƒe Ƒegbalẽa ƒe axa 255 lia be: “Míele egblɔm na mi ame siwo do dzi le dɔa me ƒe geɖe ye nye esia la be: ‘Milé dzi ɖe ƒo eye míaƒe alɔ megado agblɔ o, elabena woaɖo miaƒe dɔwɔwɔ teƒe na mi.’—2 Kron. 15:7.” Nye kple Happy míeɖoe kplikpaa be míawɔ dzideƒonya sia dzi eye míade dzi ƒo na ame bubuwo hã be woawɔ nenema ke.\n^ mm. 9 Yehowa Ðasefowoe tae le ƒe 1944 me. Womegale etam fifia o.\n^ mm. 18 Kpɔ nyati si nye “Wobu Fɔ Quebec Nunɔla Le Esi Wòti Yehowa Ðasefowo Yome Ta,” si dze le November 8, 1953, ƒe Nyɔ! me, axa 3-5 (ele yevugbe me).\n^ mm. 23 Esia ŋuti nya bubuwo dze le Yehowa Ðasefowo ƒe ƒe 1994 Ƒegbalẽa me, axa 148-150 (ele yevugbe me).\n^ mm. 26 Kpɔ nyati si nye “Xɔtutu Ðe Gɔmeɖoanyi Nyui Dzi,” si dze le May 8, 1966 ƒe Nyɔ! me, axa 27 (ele yevugbe me).\nƉoe Ɖe Amewo Ɖoe Ɖe Amewo Meɖoe Kplikpaa Be Nyemana Nye Asiwo Nado Agblɔ O\nYehowa Kpe Ðe Ŋunye Vavã\nMetsɔ Subɔsubɔdɔwɔwɔ Na Yehowa Wɔ Nye Agbemedɔe


Ðe ‘Nèlɔ̃ Hawòvi Abe Wò Ŋutɔ Ðokuiwò Enea’? | Nusɔsrɔ̃\n“Lɔ̃ hawòvi abe wò ŋutɔ ɖokuiwò ene.”—MATEO 22:39.\nHADZIDZI: 73, 36\nNu ka tae wòle be míasrɔ̃ Yehowa le lɔlɔ̃ɖeɖefia me?\nNu ka tae lɔlɔ̃ hiã vevie le srɔ̃ɖeɖe me?\nAleke Mawu ƒe amewo lɔ̃a wo haviwoe?\n1, 2. Aleke Ŋɔŋlɔawo te gbe ɖe lɔlɔ̃ ƒe vevienyenye dzi?\nLƆLƆ̃ ye nye Yehowa Mawu ƒe nɔnɔme si ɖe dzesi wu. (1 Yohanes 4:16) Yesu Kristo, si nye Yehowa ƒe nuwɔwɔ gbãtɔ, nɔ Fofoa gbɔ le dziƒo ƒe miliɔn akpeakpewo eye wònya ale si gbegbe Mawu ƒe lɔlɔ̃ de toe. (Kolosetɔwo 1:15) Yesu hã ɖe lɔlɔ̃ sia fia le eƒe agbenɔnɔ katã me, le dziƒo kple anyigba dzi siaa. Eya ta míate ŋu aka ɖe edzi bliboe be Yehowa kple Yesu ayi edzi aɖu dzi le lɔlɔ̃ me.\n2 Esi ame aɖe bia Yesu be se kae nye vevitɔ mahã la, Yesu gblɔ be: “‘Lɔ̃ Yehowa wò Mawu kple wò dzi blibo kple wò luʋɔ blibo kpakple wò tamesusu blibo.’ Esiae nye sedede gãtɔ kple gbãtɔ. Evelia si ɖii lae nye esi: ‘Lɔ̃ hawòvi abe wò ŋutɔ ɖokuiwò ene.’”—Mateo 22:37-39.\n3. Ame kae nye ‘mía havi’?\n3 Ele vevie be míalɔ̃ amewo katã. Yesu gblɔ be míalɔ̃ Yehowa kple mía havi. Gake ame kae nye ‘mía havi’? Ne èɖe srɔ̃ la, ekema srɔ̃wòe nye hawòvi si te ɖe ŋuwò wu. Tsɔ kpe ɖe eŋu la, mía nɔviŋutsu kple nɔvinyɔnu siwo le hamea me kpakple ame siwo míedoa goe le gbeadzi la hã nye mía haviwo. Le nyati sia me la, míasrɔ̃ ale si míalɔ̃ mía haviwoe.\n4. Togbɔ be amegbetɔwo mede blibo o hã la, nu kae ana woƒe srɔ̃ɖeɖe nakpɔ dzidzedze?\n4 Yehowae ɖo srɔ̃ɖeɖe anyi esime wòwɔ Xawa hekplɔe vɛ na Adam. Emae nye srɔ̃ɖeɖe gbãtɔ. Mawu di be dzidzɔ nanɔ woƒe srɔ̃ɖeɖea me, eye woadzi ayɔ anyigba la dzi. (1 Mose 1:27, 28) Gake esi wogbe toɖoɖo Yehowa ta la, esia gblẽ nu le woƒe srɔ̃ɖeɖea ŋu, eye wona nu vɔ̃ kple ku kaka ɖe amewo katã dome. (Romatɔwo 5:12) Ke hã, srɔ̃ɖeɖewo ate ŋu akpɔ dzidzedze egbea. Yehowa, ame si ɖo srɔ̃ɖeɖea anyi la na mɔfiame nyuitɔwo kekeake srɔ̃tɔwo le Biblia la me.—Xlẽ 2 Timoteo 3:16, 17.\nYehowa di be srɔ̃ŋutsu nawɔ eƒe tanyenyea ŋu dɔ le lɔlɔ̃ me\n5. Nu ka tae lɔlɔ̃ hiã vevie le srɔ̃ɖeɖe me?\n5 Biblia ɖee fia be hafi ame eve dome navivi la, ele be woƒe lɔlɔ̃ nanye esi me vividoɖeameŋu kple beléle na ame nɔewo le. Esia hiã vevie ŋutɔ le srɔ̃ɖeɖe me. Apostolo Paulo ɖɔ lɔlɔ̃ akuakua be: “Lɔlɔ̃ gbɔa dzi blewu, eye wònyoa dɔme. Lɔlɔ̃ meʋãa ŋu o. Meƒoa adegbe o, medoa eɖokui ɖe dzi glodzoo o, mewɔa nu si medze o, media eya ŋutɔ tɔ o, mebia dzi o. Meléa vɔ̃ siwo wowɔ ɖe eŋu la ɖi o. Mekpɔa dzidzɔ ɖe nu madzɔmadzɔ ŋu o, ke ekpɔa dzidzɔ ɖe nyateƒe boŋ ŋu. Enɔa te ɖe nuwo katã nu, exɔa nuwo katã dzi sena, ekpɔa mɔ na nuwo katã, edoa dzi le nuwo katã me. Lɔlɔ̃ nu metsina gbeɖe o.” (1 Korintotɔwo 13:4-8) Ne míebu Paulo ƒe nya siawo ŋu nyuie hewɔ ɖe wo dzi la, míakpɔ dzidzɔ le míaƒe srɔ̃ɖeɖe me.\nBiblia fia ale si míawɔ akpɔ dzidzɔ le srɔ̃ɖeɖe me la mí (Kpɔ memama 6, 7)\n6, 7. (a) Nu kae Biblia gblɔ tso tanyenye ŋu? (b) Aleke wòle be srɔ̃ŋutsu Kristotɔ nawɔ nu ɖe srɔ̃a ŋu?\n6 Yehowa ye tia ame si anye ƒomea ƒe ta. Paulo gblɔ be: “Medi be mianyae be ŋutsu sia ŋutsu ƒe tae nye Kristo; nyɔnu hã ƒe tae nye ŋutsu; eye Kristo hã ƒe tae nye Mawu.” (1 Korintotɔwo 11:3) Yehowa di be srɔ̃ŋutsu nawɔ eƒe tanyenyea ŋu dɔ le lɔlɔ̃ me, ke menye le ŋutasesẽ alo le amedzizizi me o. Yehowa ŋutɔ nye Tatɔ dɔmenyola kple ɖokuitɔmadila. Esia tae Yesu dea bubu gã Mawu ƒe dziɖuŋusẽ ŋu ɖo. Egblɔ be: “Melɔ̃ Fofo la.” (Yohanes 14:31) Ne ɖe Yehowa zia Yesu dzi la, anye ne magblɔ nya sia tso eŋu o.\n7 Togbɔ be srɔ̃ŋutsue nye ƒomea ƒe ta hã la, Biblia gblɔ be ele be wòade bubu srɔ̃a ŋu. (1 Petro 3:7) Aleke srɔ̃ŋutsu ate ŋu awɔ esiae? Ate ŋu abu nyɔnua ƒe nuhiahiãwo ŋu ahawɔ nu siwo wòdi la nɛ. Biblia gblɔ be: “Srɔ̃ŋutsuwo, miyi edzi mialɔ̃ mia srɔ̃wo abe ale si ko Kristo la hã lɔ̃ hame la, eye wòtsɔ eɖokui na ɖe eta ene.” (Efesotɔwo 5:25) Ɛ̃, Yesu tsɔ eƒe agbe na gɔ̃ hã ɖe eyomedzelawo ta. Ne srɔ̃ŋutsu wɔa eƒe tanyenyea ŋu dɔ le lɔlɔ̃ me abe Yesu ene la, anɔ bɔbɔe na srɔ̃a be wòalɔ̃e, ade bubu eŋu ahalɔ̃ ɖe eƒe nyametsotsowo dzi.—Xlẽ Tito 2:3-5.\n8. Aleke wòle be míawɔ nu ɖe mía nɔviwo ŋu?\n8 Egbea ame miliɔn geɖe le Yehowa subɔm le xexea me katã. Mía nɔviwoe ame siawo nye. Aleke wòle be míawɔ nu ɖe wo ŋu? Biblia gblɔ be: “Mina míawɔ nyui na amewo katã, ke vevietɔ na ame siwo do ƒome kpli mí le xɔse la me.” (Galatiatɔwo 6:10; xlẽ Romatɔwo 12:10.) Apostolo Petro gblɔ be, “toɖoɖo nyateƒea” naʋã mí be míaɖe “nɔvilɔlɔ̃” vavãtɔ afia. Eye Petro yi edzi gblɔ na ehati Kristotɔwo be: “Vevietɔ la, milɔ̃ mia nɔewo vevie.”—1 Petro 1:22; 4:8.\n9, 10. Nu kae na Mawu ƒe amewo wɔ ɖeka?\n9 Míaƒe xexea me katã ƒe habɔbɔa le etɔxɛ. Nu ka tae? Elabena lɔlɔ̃ deto kple lɔlɔ̃ vavã ye le mía si na mía nɔviwo. Esi gale vevie wue nye be, míelɔ̃ Yehowa hewɔa eƒe sewo dzi, eya ta etsɔa eƒe gbɔgbɔ kɔkɔea, si nye ŋusẽ si tri akɔ wu ɖe sia ɖe le xexe bliboa me la, kpena ɖe mía ŋu. Mawu ƒe gbɔgbɔa ye na míewɔ ɖeka le xexea me katã ƒe nɔviwo ƒe habɔbɔa me.—Xlẽ 1 Yohanes 4:20, 21.\n10 Paulo te gbe ɖe edzi be ele vevie be lɔlɔ̃ nanɔ Kristotɔwo dome esi wòŋlɔ bena: “Mido dɔmetɔtrɔ, dɔmenyonyo, ɖokuibɔbɔ, tufafa kple dzigbɔgbɔ blewu. Miyi edzi miado dzi anɔ anyi kple mia nɔewo, eye miatsɔ anɔ mia nɔewo kem faa ne nya aɖe le ame aɖe si ɖe nɔvia ŋu. Ale si ko Yehowa tsɔ ke mi faa la, miawo hã miwɔ nenema ke. Hekpe ɖe nu siawo katã ŋu la, mido lɔlɔ̃, elabena enye ɖekawɔwɔ ƒe nublanu deblibo.” (Kolosetɔwo 3:12-14) Aleke gbegbe míedaa akpee nye esi be afi ka kee míeɖatso o, lɔlɔ̃, si nye “ɖekawɔwɔ ƒe nublanu deblibo” la, le mía dome!\nLɔlɔ̃ kple ɖekawɔwɔ si le Yehowa Ðasefowo dome na wòdze ƒãa be woawoe nye Kristotɔ vavã siwo zãm Mawu le be woaɖe gbeƒã Fiaɖuƒe nya nyuia le anyigba bliboa dzi\n11. Aleke míawɔ akpɔ Mawu subɔla vavãwo adze sii?\n11 Lɔlɔ̃ adodoea kple ɖekawɔwɔ si le Yehowa subɔlawo dome ye dea dzesi wo be wonye subɔsubɔha vavãtɔ. Yesu gblɔ be: “Esia me amewo katã anyae le be nye nusrɔ̃lawo mienye, ne lɔlɔ̃ le mia dome.” (Yohanes 13:34, 35) Eye apostolo Yohanes hã gblɔ be: “Esia mee Mawu ƒe viwo kple Abosam ƒe viwo dze ƒãa le: Ame sia ame si mewɔa nu dzɔdzɔe o la metso Mawu me o, nenema kee nye ame si melɔ̃a nɔvia o hã. Elabena esiae nye gbedeasi si miese tso gɔmedzedzea me, be míalɔ̃ mía nɔewo.” (1 Yohanes 3:10, 11) Lɔlɔ̃ kple ɖekawɔwɔ si le Yehowa Ðasefowo dome na wòdze ƒãa be woawoe nye Kristotɔ vavã siwo zãm Mawu le be woaɖe gbeƒã Fiaɖuƒe nya nyuia le anyigba bliboa dzi.—Mateo 24:14.\nWOLE “AMEHA GÃ” LA NU ƑOM ƑU\n12, 13. Nu ka wɔm “ameha gã” la me tɔwo le egbea, eye yayra kawoe asu wo si kpuie?\n12 Yehowa subɔla siwo li egbea dometɔ akpa gãtɔ nye “ameha gã” la me tɔ siwo tso xexea me katã, eye wole Mawu Fiaɖuƒea ƒe akpa dzi. Woawoe anye “ame siwo do go tso xaxa gã la me, eye wonya woƒe awu ʋlayawo, eye wowɔ wo ɣie le Alẽvi la ƒe ʋu la me” le esi woxɔ Yesu ƒe tafevɔsaa dzi se ta. “Ameha gã” la me tɔwo lɔ̃ Yehowa kple Via vevie, eye wosubɔa Yehowa “zã kple keli.”—Nyaɖeɖefia 7:9, 14, 15.\n13 Eteƒe madidi o, Mawu atsrɔ̃ xexe vɔ̃ɖi sia le “xaxa gã” la me. (Mateo 24:21; xlẽ Yeremiya 25:32, 33.) Gake Yehowa akpɔ esubɔlawo ta ahakplɔ wo ayi xexe yeyea me, elabe elɔ̃ wo vevie. Ŋugbedodo medana o, eya ta Mawu “atutu aɖatsi sia aɖatsi ɖa le woƒe ŋkume,” abe ale si wòdo ŋugbe ƒe 2,000 kloe nye esi va yi ene, “eye ku maganɔ anyi akpɔ o, konyifafa kple ɣlidodo kpakple vevesese hã maganɔ anyi o.” Ðe nèle mɔ kpɔm vevie be yeanɔ agbe le Paradiso me, afi si vɔ̃ɖinyenye, fukpekpe kple ku maganɔ oa?—Nyaɖeɖefia 21:4.\n14. Aleke ameha gã la dzi ɖe edzii?\n14 Esi ŋkeke mamlɛawo dze egɔme le ƒe 1914 me la, Mawu subɔla akpe ʋɛ aɖewo koe nɔ anyi. Havilɔlɔ̃ kple Mawu ƒe gbɔgbɔ kɔkɔea ye ʋã amesiaminawo ƒe ƒuƒoƒo sue sia woɖe gbeƒã Fiaɖuƒe ŋuti nya nyuia le nɔnɔme sesẽwo gɔ̃ hã me. Nu kae do tso eme? Egbea wole ameha gã siwo le mɔ kpɔm be yewoanɔ agbe tegbee le anyigba dzi la nu ƒom ƒu. Ðasefo 8,000,000 kple edzivɔe le hame siwo wu 115,400 me le xexea me katã, eye woƒe xexlẽme le dzidzim ɖe edzi gbe sia gbe. Le kpɔɖeŋu me, Ðasefo yeye siwo wu 275,500 ye xɔ nyɔnyrɔ le ƒe 2014 subɔsubɔƒea me. Esia fia be ame siwo anɔ 5,300 sɔŋ xɔa nyɔnyrɔ kwasiɖa sia kwasiɖa!\n15. Aleke nya nyuia wɔ le ame geɖe gbɔ ɖom egbea?\n15 Ame gbogbo siwo le Fiaɖuƒe ŋuti nya nyuia sem la wɔ nuku loo! Egbea míaƒe agbalẽwo le gbegbɔgblɔ siwo wu 700 me. Gbetakpɔxɔ ye nye agbalẽ si womana wu le xexe bliboa me. Míetaa ɖekaɖeka 52,000,000 kple edzivɔ ɣleti sia ɣleti, le gbegbɔgblɔ 247 me. Míeɖe Nuka Tututue Nye Biblia ƒe Nufiafia? gbalẽa si míetsɔ srɔ̃a Biblia kple amewo la gɔme ɖe gbegbɔgblɔ siwo wu 250 me. Eye va se ɖe fifia la, míeta ɖekaɖeka 200,000,000 kple edzivɔ sɔŋ.\n16. Nu ka tae Yehowa ƒe habɔbɔa le ta kekem ɖe edzi?\n16 Míaƒe habɔbɔa yi edzi le ta kekem elabena míexɔ Mawu dzi se eye míeka ɖe edzi be Biblia la nye eƒe Nya. (1 Tesalonikatɔwo 2:13) Edze ƒãa be Yehowa le mía yram togbɔ be Satana lé fu mí hele mía yome tim vevie gɔ̃ hã.—2 Korintotɔwo 4:4.\nLƆ̃ AMEWO ƔESIAƔI\n17, 18. Aleke Yehowa di be míawɔ nu ɖe ame siwo mesubɔnɛ o ŋu?\n17 Amewo wɔa nu ɖe míaƒe gbeƒãɖeɖedɔa ŋu le mɔ vovovowo nu. Ame aɖewo ɖoa to mí, eye ame bubuwo medina kura be yewoase nya la o. Aleke Yehowa di be míawɔ nu ɖe ame siwo mesubɔnɛ o ŋu? Aleke kee amewo ɖawɔ nu ɖe míaƒe gbedeasia ŋu o, míewɔna ɖe Biblia ƒe aɖaŋuɖoɖo sia dzi be: “Mina miaƒe nya nadze to ɣesiaɣi, eye dze nanɔ eme, ne mianya ale si wòdze be miaɖo nya ŋu na ame sia ame.” (Kolosetɔwo 4:6) Esi míelɔ̃ mía haviwo ta la, ɣesiaɣi si wòhiã be míaʋli míaƒe dzixɔsewo ta la, anyo be míawɔe “le tufafa kple bubu deto me.”—1 Petro 3:15.\n18 Ne amewo do dziku ɖe mía ŋu hegbe míaƒe gbedeasia gɔ̃ hã la, míeɖea havilɔlɔ̃ fiaa wo hesrɔ̃a Yesu ƒe kpɔɖeŋu. Esi wodzu Yesu la, “medzu ame ɖe eteƒe o. Esi wòle fu kpem la, medo ŋɔdzi na ame o,” ke boŋ eɖo ŋu ɖe Yehowa ŋu. (1 Petro 2:23) Eya ta míebɔbɔa mía ɖokui ɣeawokatãɣi hewɔna ɖe aɖaŋuɖoɖo sia dzi be: “Migaɖo vɔ̃ vɔ̃ teƒe alo dzudzu dzudzu teƒe o. Ke miyra amewo boŋ.”—1 Petro 3:8, 9.\nEle be míalɔ̃ míaƒe futɔwo nu ka kee woɖawɔ ɖe mía ŋu o\n19. Aleke wòle be míawɔ nu ɖe míaƒe futɔwo ŋui?\n19 Ðokuibɔbɔ ana míawɔ ɖe mɔfiame vevi aɖe si Yesu na mí la dzi. Egblɔ be: “Miese wogblɔ be: ‘Lɔ̃ hawòvi, eye nàlé fu wò futɔ.’ Ke nye la, mele egblɔm na mi be: Miyi edzi mialɔ̃ miaƒe futɔwo, eye minɔ gbe dom ɖa ɖe ame siwo tia mia yome la ta, ne miazu mia Fofo si le dziƒowo la ƒe viwo, elabena enana eƒe ɣe dzena na ame vɔ̃ɖiwo kple ame nyuiwo, eye wònana tsi dzana na ame dzɔdzɔewo kple ame madzɔmadzɔwo siaa.” (Mateo 5:43-45) Ele be mí Mawu subɔlawo míalɔ̃ míaƒe futɔwo nu ka kee woɖawɔ ɖe mía ŋu o.\n20. Nu kae na míeka ɖe edzi be lɔlɔ̃ na Mawu kple ame havi axɔ aƒe ɖe anyigba bliboa dzi kpuie? (Kpɔ nɔnɔmetata si le nyati sia ƒe gɔmedzedze.)\n20 Ele be míalɔ̃ Yehowa kple mía haviwo ɣesiaɣi. Míekpena ɖe ame siwo ɖo hiã me ŋu nenye be wotsi tre ɖe mía ŋu alo gbe míaƒe gbedeasia sese gɔ̃ hã. Apostolo Paulo gblɔ be: “Miganyi naneke ƒe fe le ame aɖeke ŋu o, negbe mia nɔewo lɔlɔ̃ ƒe fe ko; elabena ame si lɔ̃a ehavi la, ewu se la nu. Elabena se la me nya siwo nye, ‘Mègawɔ ahasi o, Mègawu ame o, Mègafi fi o, Mègabiã ŋu o,’ kpakple se bubu ɖe sia ɖe si li la, woƒo wo katã nu ƒu ɖe nya sia me be: ‘Lɔ̃ hawòvi abe wò ŋutɔ ɖokuiwò ene.’ Lɔlɔ̃ la mewɔa vɔ̃ ɖe ehavi ŋu o; eya ta lɔlɔ̃e nye sedziwɔwɔ.” (Romatɔwo 13:8-10) Le xexe sia si dzi ɖum Satana le, si me mama, ŋutasesẽ kple nu vɔ̃ɖi wɔwɔ yɔ fũu me la, mí Mawu subɔlawo míeyia edzi ɖea lɔlɔ̃ vavã fiaa mía haviwo. (1 Yohanes 5:19) Ne Yehowa tsrɔ̃ Satana kple eƒe gbɔgbɔ vɔ̃wo kpakple xexe vɔ̃ɖi sia megbe la, lɔlɔ̃ vavã axɔ aƒe ɖe anyigbaa dzi. Yayra gã aɖee wòanye ne anyigbadzitɔwo katã lɔ̃a Yehowa kple wo havi!\nMía havi: Zi geɖe la, míebunɛ be mía haviwoe nye míaƒe aƒelikawo alo ame siwo mía kpli wo míesɔ le nanewo me. Gake mía srɔ̃, mía nɔvi siwo le hamea me kpakple ame siwo míedoa goe le gbeadzi la katã nye mía haviwo. Yesu fia mí be ele be míalɔ̃ mía haviwo


Subɔ Yehowa, Ablɔɖe Ƒe Mawu La | Nusɔsrɔ̃\n“Afi si Yehowa ƒe gbɔgbɔ le la, afi mae ablɔɖe le.”—2 KOR. 3:17.\nHADZIDZI: 49, 73\nMɔ kawo nue Yehowa ƒe gbɔgbɔa na ablɔɖe mí le?\nAleke míaƒo asa na ablɔɖe si Mawu na mí la ŋu dɔ wɔwɔ le mɔ gbegblẽ nu?\nAleke míate ŋu awɔ míaƒe ablɔɖea ŋu dɔ nyuie?\n1, 2. (a) Nu ka tae nya siwo ku ɖe kluvinyenye kple ablɔɖe ŋu la nɔ vevie na ame siwo nɔ anyi le apostolo Paulo ƒe ŋkekea me? (b) Ame kae Paulo gblɔ be eyae nye ablɔɖe vavãtɔ Dzɔtsoƒe?\nROMA Fiaɖuƒea me tɔ siwo nɔ anyi le Kristotɔ gbãtɔwo ŋɔli la dana ɖe se ƒe ɖoɖo, ʋɔnudrɔ̃ɖoɖo kple ablɔɖe si nɔ wo si la ta. Ke hã, kluviwo ƒe dɔ sesẽ wɔwɔe wɔe be ŋusẽ ɖo Roma Fiaɖuƒea ŋu. Ɣeaɖeɣi la, ame 30 le alafa ɖe sia ɖe me nye kluvi le fiaɖuƒe ma me. Ðikeke mele eme o be, nya siwo ku ɖe kluvinyenye kple ablɔɖe ŋu la nɔa vevie na fiaɖuƒea teviwo, eye enɔ alea le Kristotɔwo gɔ̃ hã gome.\n2 Apostolo Paulo ƒo nu tso ablɔɖe ŋu zi geɖe le eƒe agbalẽwo me. Ke hã, menye eƒe taɖodzinue nye be yeakpɔ hadomekuxiwo gbɔ, abe ale si amewo nɔ agbagba dzem be yewoawɔ ɣemaɣi ene o. Paulo meɖo ŋu ɖe amegbetɔwo ƒe dziɖuɖuwo alo ɖoɖo siwo wowɔ ɖe ablɔɖekpɔkpɔ ŋu la ŋu o, ke boŋ, eya kple ehati Kristotɔwo wɔ dɔ kutrikukutɔe be yewoagblɔ Mawu Fiaɖuƒea ŋuti nya nyuia na amewo ahana woanya nu tso ale si gbegbe Kristo Yesu ƒe tafevɔsaa xɔ asii la ŋu. Paulo he eƒe haxɔsetɔwo ƒe susu yi Ame si gbɔ ablɔɖe vavãtɔ tso la dzi. Le kpɔɖeŋu me, le eƒe agbalẽ evelia si wòŋlɔ na Kristotɔ siwo nɔ Korinto me la, egblɔ eme kɔ nyuie be: “Yehowa nye Gbɔgbɔ; eye afi si Yehowa ƒe gbɔgbɔ le la, afi mae ablɔɖe le.”—2 Kor. 3:17.\n3, 4. (a) Nu kae na Paulo gblɔ nya si dze le 2 Korintotɔwo 3:17? (b) Nu kae wòle be míawɔ be ablɔɖe si Yehowa nana la nasu mía si?\n3 Do ŋgɔ la, Paulo ƒo nu tso ŋutikɔkɔe si me Mose nɔ esime wòɖi tso Sinai Toa dzi le esi wòƒo nu kple Yehowa ƒe dɔla aɖe vɔ megbe la ŋu le agbalẽ sia si wòŋlɔ na Korintotɔwo la me. Esi dukɔa kpɔ Mose la, wovɔ̃, eye Mose tsɔ motsyɔnu tsyɔ mo. (2 Mose 34:29, 30, 33; 2 Kor. 3:7, 13) Paulo gblɔ be: “Ke ne wotrɔ ɖe Yehowa ŋu la, ekema woɖea motsyɔnu la ɖa.” (2 Kor. 3:16) Nu kae Paulo ƒe nya sia fia?\n4 Abe ale si míesrɔ̃e le nyati si do ŋgɔ me ene la, Yehowa, nuwo katã Wɔla la, ɖeɖe koe nye Ame si si ablɔɖe si seɖoƒe meli na o la le. Eya ta, eme kɔ nyuie be “afi si Yehowa ƒe gbɔgbɔ le la,” afi mae ablɔɖe le. Gake, hafi ablɔɖe ma naɖe vi na mí la, ele be ‘míatrɔ ɖe Yehowa ŋu,’ si fia be, ƒomedodo kplikplikpli nanɔ mía kplii dome. Esime Israel-viwo nɔ gbea dzi la, gbɔgbɔmenugɔmesese mesu wo si ku ɖe ale si Yehowa nɔ nu wɔm kpli wo la ŋu o. Woƒe dziwo ku atri eye woƒe susu do viviti, abe ɖe wotsyɔ nu wo dzi ene, si wɔe be ale si woawɔ ablɔɖe si wokpɔ tso Egiptetɔwo si me la ŋu dɔ atsɔ aɖi kɔ na woawo ŋutɔwo ƒe dzodzrowo la dzi koe woƒe susu nɔ.—Heb. 3:8-10.\n5. (a) Ablɔɖe ka ƒomevie Yehowa ƒe gbɔgbɔa nana? (b) Aleke míewɔ nya be gaxɔmenɔnɔ alo kluvinyenye mate ŋu axe mɔ ɖe ablɔɖe si Yehowa nana la nu o? (d) Biabia kawoe wòle be míakpɔ ŋuɖoɖo na?\n5 Gake ablɔɖe si Yehowa ƒe gbɔgbɔa nana la de ŋgɔ sãsãsã wu ablɔɖekpɔkpɔ tso kluvinyenye me. Yehowa ƒe gbɔgbɔa naa ablɔɖe ame tso nu vɔ̃ kple ku kpakple alakpasubɔsubɔ kple kɔnu siwo medzea Mawu ŋu o la si me; ablɔɖe sia ƒo ablɔɖe ɖe sia ɖe si amegbetɔwo ate ŋu ana ame la ta. (Rom. 6:23; 8:2) Ablɔɖe wɔnuku ka gbegbee nye esi! Ne wolé ame de gaxɔ me alo amea nye kluvi gɔ̃ hã la, ablɔɖe sia ate ŋu aɖe vi nɛ. (1 Mose 39:20-23) Nɔvinyɔnu Nancy Yuen kple Nɔviŋutsu Harold King, siwo nɔ gaxɔ me ƒe geɖe le woƒe xɔse ta la ƒe ŋutinyawo ɖo kpe esia ƒe nyateƒenyenye dzi. Àte ŋu akpɔ ale si wogblɔ nu siwo me woto la ƒe videowo le JW Nyakakadɔwɔƒea. (Àkpɔe le GBEBIAMEWO KPLE NUTEƑEKPƆKPƆWO > DZIDODO LE DODOKPƆWO ME.) Gake na míadzro biabia eve siawo me: Aleke míate ŋu aɖee afia be míedea asixɔxɔ ablɔɖe si su mía si la ŋu? Eye aleke míawɔ ablɔɖe sia ŋu dɔ nyuie?\nDE ASIXƆXƆ ABLƆÐE SI MAWU NA MÍ LA ŊU\n6. Aleke Israel-viwo ɖee fia be yewomede asixɔxɔ ablɔɖe si Yehowa na wo la ŋu o?\n6 Ne míenya asixɔxɔ si gbegbe le nane si wona mí ŋu la, esia ʋãa mí míeɖenɛ fiana nunalaa be míekpɔ ŋudzedze ɖe nu si wòna mí ŋu. Israel-viwo mekpɔ ŋudzedze ɖe ablɔɖe si Yehowa na wo esime wòɖe wo tso kluvinyenye me le Egipte la ŋu o. Esi Yehowa ɖe wo tso kluvinyenye me ɣleti ʋɛ aɖewo megbe la, nu siwo woɖuna kple nu siwo wonona le Egipte tsã la gava nɔ wo dzrom eye wonɔ nyatoƒoe tom le nu siwo Yehowa na wo la ŋu, wodi gɔ̃ hã be yewoatrɔ ayi Egipte. Wò ya bu eŋu kpɔ ko, ‘tɔmelã, aŋanyi, adzamatre, sabala kple gbegãdzi’ nɔ vevie na wo wu ablɔɖe si Yehowa, Mawu vavã la, na wo be woasubɔ ye la. Ðe wòwɔ nuku be Yehowa do dɔmedzoe ɖe eƒe dukɔa ŋu veviea? (4 Mose 11:5, 6, 10; 14:3, 4) Nufiame vevi aɖee esia nye na mí!\n7. Aleke Paulo ŋutɔ wɔ aɖaŋu si wòɖo le 2 Korintotɔwo 6:1 la dzi, eye aleke míawo hã míate ŋu awɔ nenema ke?\n7 Apostolo Paulo de dzi ƒo na Kristotɔwo katã be mele be woabu ablɔɖe si Yehowa na mí dɔmenyotɔe to Via, Yesu Kristo, dzi la nu tsɛe o. (Xlẽ 2 Korintotɔwo 6:1.) Ðo ŋku edzi be Paulo se veve ŋutɔ esi wòkpɔ ale si gbegbe wònye kluvi na nu vɔ̃ kple kui. Ke hã, egblɔ ŋudzedzekpɔkpɔtɔe be: “Meda akpe na Mawu to Yesu Kristo, mía Aƒetɔ la dzi!” Nu ka tae? Eɖe eme na ehati Kristotɔwo be: “Elabena gbɔgbɔ ma, si naa agbe ame si wɔ ɖeka kple Kristo Yesu la, ƒe se la na ablɔɖe [mi] tso nu vɔ̃ kple ku ƒe se la me.” (Rom. 7:24, 25; 8:2) Abe Paulo ene la, míawo hã mele be míabu ablɔɖe si Yehowa na mí tso nu vɔ̃ kple ku si me la nu tsɛe gbeɖe o. Le tafea ta la, míate ŋu atsɔ dzitsinya dzadzɛ asubɔ Mawu eye míakpɔ dzidzɔ le esia wɔwɔ me.—Ps. 40:8.\nÐe nèle wò tiatiawɔblɔɖea ŋu dɔ wɔm tsɔ le Fiaɖuƒedɔa dom ɖe ŋgɔa, alo ètsɔe le wò ŋutɔ wò didiwo yome tim? (Kpɔ memama 8-10)\n8, 9. (a) Nuxlɔ̃amenya kae apostolo Petro gblɔ ku ɖe ale si wòle be míawɔ míaƒe ablɔɖea ŋu dɔe ŋu? (b) Aleke ame aɖe ate ŋu awɔ eƒe ablɔɖea ŋu dɔ le mɔ gbegblẽ nu egbea?\n8 Menye ɖeko míagblɔ be míekpɔ ŋudzedze ɖe míaƒe ablɔɖea ŋu ko evɔ o, ke ele hã be míaɖɔ ŋu ɖo be míagawɔ ablɔɖe xɔasi sia ŋu dɔ le mɔ gbegblẽ nu gbeɖe o. Apostolo Petro xlɔ̃ nu mí be míagazã míaƒe ablɔɖea abe taflatsɛdonu ene ahanɔ kɔ ɖim na ŋutilã ƒe nudzodzrowo o. (Xlẽ 1 Petro 2:16.) Ðe nuxlɔ̃amenya ma meɖoa ŋku nu si dzɔ ɖe Israel-viwo dzi esime wonɔ gbea dzi la dzi na wò oa? Ele bɔbɔe wu gɔ̃ hã egbea be nu si dzɔ ɖe wo dzi la nadzɔ ɖe míawo hã dzi. Satana kple eƒe xexea le awudodo kple dzadzraɖo, nuɖuɖu kple nunono, modzakaɖeɖe kple dzidzɔdonamenuwo kpakple nu bubu siwo dzroa ame la zãm fifia wu tsã gɔ̃ hã be yeatsɔ able mí. Boblodola dzeaɖaŋuwo zãa ame siwo ƒe dzedzeme nya kpɔ la aɖaŋutɔe tsɔ hea mí be míanɔ nuƒeƒle dzi, ne nuawo mehiã mí o gɔ̃ hã. Aleke wòanɔ bɔbɔe ye nye esi be woƒe ayedzedze siawo naɖe mí abe mɔ̃ ene eye míava nɔ míaƒe ablɔɖea ŋu dɔ wɔm le mɔ gbegblẽ nu!\n9 Aɖaŋu si Petro ɖo na mí la ku ɖe míaƒe agbemenu siwo gale vevie wu hã ŋu, abe tiatia siwo míawɔ le sukudenyawo kple dɔwɔnyawo me ene. Le kpɔɖeŋu me, egbea, woƒonɛ ɖe sɔhɛwo nu le suku be woawɔ dɔ sesĩe be woakpɔ mɔ le yunivɛsiti xɔŋkɔwo. Wogblɔna na wo be, ne wode suku kɔkɔ la, esia aʋu mɔnukpɔkpɔ ɖi na wo be woakpɔ dɔ nyui si me ga geɖe le, eye wotsɔa nyatakaka siwo ɖee fia be ame siwo de suku kɔkɔ la xɔa fetu siwo lolo wu ame siwo mede suku kɔkɔ o la tɔ fiaa wo. Esi wònye be tiatia siwo sɔhɛwo awɔ le go siawo me la akpɔ ŋusẽ ɖe ale si nuwo ava nɔ na wo le agbe me dzi ta la, nyaƒoɖeamenu mawo ate ŋu ana suku kɔkɔ dede nadzro wo vevie. Nu kae wòle be wòanɔ susu me na woa kple wo dzilawo?\n10. Nu kae wòle be wòanɔ susu me na mí ne míele míaƒe ablɔɖea ŋu dɔ wɔm le tiatia siwo ka míawo ŋutɔwo me?\n10 Ame aɖewo ase le wo ɖokuiwo me be, esi wònye be nya mawo nye ame ŋutɔ ƒe nya ta la, yewokpɔ mɔ awɔ tiatia si dze yewo ŋu, zi ale si meɖe fu na yewoƒe dzitsinya o ko. Ðewohĩ nya siwo Paulo gblɔ na Kristotɔ siwo nɔ Korinto ku ɖe nuɖuɖu ŋu lae le susu me na wo. Egblɔ be: “Nu ka tae ame bubu ƒe dzitsinya nadrɔ̃ ʋɔnu nye ablɔɖe?” (1 Kor. 10:29) Togbɔ be enye nyateƒe be ablɔɖe le mía si be míawɔ tiatia si dze mía ŋu le sukudede kple dɔwɔɖui gome hã la, ele be míaɖo ŋku edzi be seɖoƒe li na míaƒe ablɔɖea, eye tiatia ɖe sia ɖe si míawɔ kple emetsonuwoe. Le susu sia ta, hafi Paulo nagblɔ nya mawo la, egblɔ be: “Woɖe nuwo katã ƒe mɔ na ame, ke menye nuwo katãe dea ame dzi o. Woɖe nuwo katã ƒe mɔ na ame, ke menye nuwo katãe tua ame ɖo o.” (1 Kor. 10:23) Kakaɖedzitɔe la, esia kpena ɖe mía ŋu míekpɔnɛ be nu bubuwo gale vevie wu nu siwo dze mía ŋu, siwo ŋu wòle be míabu ne míele míaƒe ablɔɖea ŋu dɔ wɔm le tiatia siwo ka míawo ŋutɔwo la me.\nMÍAƑE ABLƆÐEA ŊU DƆ WƆWƆ LE NUNYA ME LE MAWU SUBƆSUBƆ ME\n11. Taɖodzinu ka tae Yehowa na ablɔɖe mí ɖo?\n11 Esi Petro nɔ nu xlɔ̃m mí be míagawɔ míaƒe ablɔɖea ŋu dɔ le mɔ gbegblẽ nu o la, ehe susu yi nu si wòle be míazã míaƒe ablɔɖea atsɔ awɔ hã dzi. Ede dzi ƒo na mí be míazã míaƒe ablɔɖea “abe Mawu ƒe kluviwo ene.” Eya ta, taɖodzinu si koŋ tae Yehowa ɖe mí tso nu vɔ̃ kple ku ƒe kluvinyenye me to Yesu dzi ye nye be míatsɔ mía ɖokui ana ye bliboe ahasubɔ ye “abe Mawu ƒe kluviwo ene.”\n12. Kpɔɖeŋu kae Noa kple eƒe ƒomea ɖo ɖi na mí?\n12 Nu nyuitɔ si wòle be míawɔ be míagawɔ míaƒe ablɔɖea ŋu dɔ le mɔ gbegblẽ nu o ye nye be míaƒo mía ɖokui ɖe mawusubɔsubɔdɔwo me bliboe. Esia akpɔ mía ta be míaganɔ xexe sia ƒe taɖodzinuwo kple míawo ŋutɔwo ƒe nudzodzrowo yome tim o, ale be míagazu eƒe kluviwo ake o. (Gal. 5:16) Le kpɔɖeŋu me, bu blemafofo Noa kple eƒe ƒomea ŋu kpɔ. Wonɔ xexe si me ŋutasẽnuwɔwɔ kple gbɔdɔdɔ ƒe agbe gbegblẽ nɔnɔ xɔ aƒe ɖo me. Ke hã, womeƒo wo ɖokuiwo ɖe ame siwo dome wonɔ la ƒe nuwɔnawo me o, eye woƒo asa na xexe ma ƒe nudzodzrowo. Aleke wote ŋu wɔ esiae? Wotiae be yewoado vevie nu le dɔ siwo katã Yehowa de yewo si la me—si nye be yewoakpa aɖakaʋua, adzra nuɖuɖu ɖo ɖi na yewo ŋutɔwo kple lãwo, eye yewoaxlɔ̃ nu amewo. “Noa wɔ nu siwo katã ƒe se Mawu de nɛ la. Ewɔ wo pɛpɛpɛ.” (1 Mose 6:22) Nu kae do tso eme? Esime tsɔtsrɔ̃ va xexe ma dzi la, Noa kple eƒe ƒomea tsi agbe.—Heb. 11:7.\n13. Dɔ kae Yehowa de mía si?\n13 Dɔ kae Yehowa de mía si egbea? Esi míenye Yesu ƒe nusrɔ̃lawo ta la, míenya dɔ si Mawu de mía si la nyuie. (Xlẽ Luka 4:18, 19.) Egbea, nuɖoanyi sia ƒe mawu gbã ŋku na ame akpa gãtɔ eye wozu kluviwo na alakpasubɔsubɔ, ŋutilãmenuwo kple dunyahenuɖoanyia. (2 Kor. 4:4) Mɔnukpɔkpɔe wònye na mí be míasrɔ̃ Yesu ƒe kpɔɖeŋua ahakpe ɖe amewo ŋu be woanya Yehowa, ablɔɖe ƒe Mawu la, ahasubɔe. (Mat. 28:19, 20) Dɔ sia mele bɔbɔe o, eye kplamatsɛdonu geɖewo li. Le dukɔ aɖewo me la, ame geɖe megatsɔ ɖeke le mawusubɔsubɔnyawo me o, eye ame aɖewo doa dziku gɔ̃ hã ne míeɖe gbeƒã na wo. Biabia si ŋu wòle be mía dometɔ ɖe sia ɖe nabue nye, ‘Ðe mate ŋu awɔ nye ablɔɖea ŋu dɔ atsɔ akpe asi ɖe Fiaɖuƒedɔa ŋu geɖe wua?’\n14, 15. Nu ka wɔm Yehowa ƒe amewo dometɔ geɖe le fifia? (Kpɔ foto si le nyati sia ƒe gɔmedzedze.)\n14 Ede dzi ƒo ŋutɔ be nɔvi geɖe kpɔ ale si nuwɔwɔ kpata hiã le míaƒe ɣeyiɣi sia me la dze sii, eye wotiae be yewoanɔ agbe tsɛ ale be yewoate ŋu awɔ ɣeyiɣiawo katã ƒe subɔsubɔdɔa. (1 Kor. 9:19, 23) Wo dometɔ aɖewo le subɔsubɔm le woƒe hamea ƒe anyigbamama me, eye bubuwo hã ʋu yi hame siwo me hiahiã geɖe wu le la me. Míaƒe akɔntabubuwo ɖee fia be le ƒe atɔ̃ siwo va yi me la, nɔvi siwo wu 250,000 dze gbesiagbe mɔɖeɖedɔa gɔme, eye fifia, gbesiagbe mɔɖelawo ƒe xexlẽme wu 1,100,000 le xexea me godoo. Aleke gbegbe wònyoe ye nye esi be nɔvi geɖe le woƒe ablɔɖea zãm tsɔ le Yehowa subɔm le mɔ sia nu!—Ps. 110:3.\n15 Nu kae kpe ɖe nɔvi siawo ŋu wole woƒe ablɔɖea ŋu dɔ wɔm nyuie? Bu John kple Judith, siwo subɔ le dukɔ vovovowo me le ƒe 30 siwo va yi me ŋu kpɔ. Wogblɔ be esi habɔbɔa dze Mɔɖelawo Ƒe Subɔsubɔ Sukua gɔme le ƒe 1977 me la, wodea dzi ƒo na sukuviawo be woaʋu aɖasubɔ le afi si hiahiã geɖe wu le. John gblɔ be, yeɖɔ li yeƒe dɔwɔɖuia zi geɖe ale be yewoanɔ agbe tsɛ ate ŋu ayi subɔsubɔdɔa dzi susuhenuwo manɔmee. Mlɔeba, esi woyi be yewoaɖaɖe gbeƒã le duta la, wokpɔe be gbedodoɖa na Yehowa kple ŋuɖoɖo ɖe eŋu kpe ɖe yewo ŋu yewote ŋu ɖu kplamatsɛdonuwo, abe gbe bubu sɔsrɔ̃, tɔtrɔ ɖe yame ƒe nɔnɔmewo kple dekɔnuwo ŋu ene dzi. Aleke wose le wo ɖokuiwo me tso subɔsubɔdɔ sia si wowɔ ƒe geɖe la ŋu? John gblɔ be: “Mekpɔe be meƒo ɖokuinye ɖe dɔ si nye nyuitɔ kekeake le esiwo menya alo wɔ kpɔ dome la me bliboe. Nye kple Yehowa dome va le kplikplikpli abe vi kple tɔa ene. Fifia, mese nya si Yakobo 4:8 gblɔ be, ‘Mite ɖe Mawu ŋu, eye ate ɖe mia ŋu’ la gɔme nyuie wu. Menyae be meke ɖe nu si dim menɔ ŋu, ɛ̃, taɖodzinu vavã va le nye agbe ŋu.”\n16. Aleke nɔvi akpe geɖe wɔ woƒe ablɔɖea ŋu dɔ nyuie?\n16 Nɔvi aɖewo ate ŋu awɔ ɣeyiɣiawo katã ƒe subɔsubɔdɔa ƒe geɖe abe ale si John kple Judith wɔe ene. Nɔvi bubuwo ya ate ŋu awɔe ɣeyiɣi kpui aɖe ko. Ke hã, nɔvi geɖe wɔ mɔnukpɔkpɔa ŋu dɔ tsɔ wo ɖokuiwo na faa kpɔ gome le teokrasixɔtudɔwo me le xexea ƒe akpa vovovowo. Le kpɔɖeŋu me, esime míenɔ dɔwɔƒegã yeyea tum le Warwick, New York la, nɔviŋutsu kple nɔvinyɔnu siwo ade 27,000 la tsɔ wo ɖokuiwo na faa va kpɔ gome le xɔtudɔa me—nɔvi aɖewo wɔe kwasiɖa eve, ɖewo ƒe ɖeka alo esi wu nenema. Nɔviwo tsɔ nu geɖe sa vɔe ale be yewoakpɔ gome le xɔtudɔa me. Kpɔɖeŋu wɔdɔɖeamedzi kae nye esi be wozã ablɔɖe si Yehowa Mawu na wo la tsɔ kafu Eyama, si nye ablɔɖe ƒe Mawu la, hede bubu eŋu!\n17. Etsɔme nyui kae le ŋgɔ gbɔna na ame siwo le woƒe ablɔɖea ŋu dɔ wɔm le nunya me fifia?\n17 Enye dzidzɔ na mí be míenya Yehowa eye ablɔɖe si wònana la su mía si. Mina míato tiatia siwo míewɔna dzi aɖee afia be míede asixɔxɔ ablɔɖe si wòna mí la ŋu. Ɛ̃, mina míaɖoe kplikpaa be míagagblẽ ablɔɖe xɔasi sia dome alo awɔ eŋu dɔ le mɔ gbegblẽ nu o, ke boŋ, míawɔ míaƒe ablɔɖea kple mɔnukpɔkpɔ siwo wòaʋu ɖi na mí la ŋu dɔ atsɔ asubɔ Yehowa bliboe ale si míate ŋui fifia. Ne míewɔe alea la, míate ŋu akpɔ mɔ be yayra si ƒe ŋugbe Yehowa do be, “Woaɖe nuwɔwɔ la ŋutɔ hã tso gbegblẽ ƒe kluvinyenye la me, eye wòakpɔ Mawu ƒe viwo ƒe ŋutikɔkɔe ƒe ablɔɖe la” ava eme na mí.—Rom. 8:21.


GBE BUBU Acholi Adza Afrikaans Albanian Amharic Amis Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Brazil Tokunɔgbe Bulgarian Cakchiquel Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chin (Hakha) China Mandaringbe (Bɔbɔetɔ) China Mandaringbe (Xoxotɔ) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik Estonian Eŋlisi Eʋegbe Fijian Finnish Fon Franse Ga Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (Ɣi) Hungarian Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Igede Iloko Indonesian Italian Italy Tokunɔgbe Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mingrelian Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South Africa Tokunɔgbe Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zande Zulu\nÐE NÈDINA vevie be yeawɔ dɔ aɖe le hamea me gake èkpɔe be yemate ŋu awɔe fifia oa? Ðewohĩ, ame bubu aɖe le dɔ ma si le dzrowòm la wɔm. Alo ɖewohĩ, enye subɔsubɔ mɔnukpɔkpɔ aɖe si su asiwò va yi. Gake, tsitsi, lãmegbegblẽ, ganyawo ƒe sesẽ, alo ƒomegbanɔamedziwo wɔe be màgate ŋu awɔ geɖe fifia o. Alo ate ŋu anye be èɖe asi le subɔsubɔ dɔdeasi si nèwɔ ƒe geɖe la ŋu le tɔtrɔ siwo habɔbɔa wɔ ta. Aleke kee wòɖale o, ɖewohĩ, èle sesem le ɖokuiwò me be yemele yeƒe ŋutete katã wɔm le subɔsubɔdɔ si Mawu de mía si la me abe ale si yedii ene o. Ne èkpɔ ɖokuiwò le nɔnɔme siawo tɔgbi me la, eme kɔ be dzi ate ŋu aɖe le ƒowò ɣeaɖewoɣi. Ne edzɔ alea gɔ̃ hã la, nu kae ate ŋu akpe ɖe ŋuwò be màgaɖe mɔ seselelãme manyomanyowo, abe dziɖeleameƒo, nuxaxa, alo dzikuléleɖedɔme ene, nate wò dzi ɖe to o? Aleke nàwɔ ayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm?\nMíate ŋu asrɔ̃ nu vevi aɖe tso ale si Yohanes Amenyrɔɖetsimelaa wɔ te ŋu yi edzi nɔ dzidzɔ kpɔm la me. Subɔsubɔ mɔnukpɔkpɔ ɖedzesiwo su Yohanes si, ke hã, manya va susu me nɛ kpɔ be yeƒe agbea ava trɔ bubui kpata o. Manya susui kpɔ be yeava nɔ gaxɔ me ɣeyiɣi didi wu ɣeyiɣi si yetsɔ wɔ subɔsubɔdɔ na Yehowa o. Togbɔ be edzɔ alea hã la, Yohanes yi edzi nɔ dzidzɔ kpɔm, eye wòkpɔtɔ nye dzidzɔme le eƒe agbemeŋkeke susɔeawo me. Nu kae kpe ɖe eŋu? Eye nu kae míate ŋu awɔ be míakpɔtɔ anɔ dzidzɔ kpɔm ne nuwo meyi abe ale si míele mɔ kpɔm nɛ ene o gɔ̃ hã?\nDƆDEASI AÐE SI DO DZIDZƆ NA YOHANES\nLe ƒe 29 Kristotɔwo Ŋɔli (K.Ŋ.) ƒe April me lɔƒo la, Yohanes dze eƒe dɔ si Yehowa de asi nɛ be wòadzra dukɔa ɖo na Mesia la ƒe vava la gɔme, esi wònɔ gbeƒã ɖem be: “Mitrɔ dzi me, elabena Dziƒofiaɖuƒe la gogo.” (Mat. 3:2; Luka 1:12-17) Ame geɖe wɔ ɖe eƒe gbedeasia dzi. Le nyateƒe me la, amewo tso kpuiƒe kple didiƒe va ɖo to eƒe gbedeasia, eye eƒe nyawo ʋã ame geɖe wotrɔ dzi me hexɔ nyɔnyrɔ. Yohanes xlɔ̃ nu subɔsubɔhakplɔla siwo bua wo ɖokuiwo ame dzɔdzɔewoe la dzinɔameƒotɔe be Mawu gbɔna ʋɔnu drɔ̃ ge wo, negbe ɖe wotrɔ woƒe agbenɔnɔ. (Mat. 3:5-12) Yohanes wɔ dɔ vevitɔ si Yehowa de esi be wòawɔ le eƒe subɔsubɔdɔa me la le ƒe 29 K.Ŋ. ƒe October me lɔƒo, esime wònyrɔ Yesu ɖe tsi me. Tso ɣemaɣi la, Yohanes na amewo dze Yesu, si nye Mesia si ŋugbe wodo la, yome.—Yoh. 1:32-37.\nLe subɔsubɔ mɔnukpɔkpɔ tɔxɛ si su Yohanes si ta la, Yesu gblɔ tso eŋu be: “Le ame siwo nyɔnuwo dzi dome la, ɖeke medo kpɔ, si nye gã wu Yohanes Amenyrɔɖetsimela o.” (Mat. 11:11) Míate ŋu aka ɖe edzi be, Yohanes kpɔ dzidzɔ ɖe yayra siwo wòkpɔ tso Mawu gbɔ la ta. Abe Yohanes ene la, Yehowa yra nɔvi geɖe egbea le mɔ geɖe nu. Bu nɔviŋutsu si ŋkɔe nye Terry la ƒe kpɔɖeŋua ŋu kpɔ. Eya kple srɔ̃a, Sandra, wozã ƒe 50 kple edzivɔ le ɣeyiɣiawo katã ƒe subɔsubɔdɔa me. Terry gblɔ be: “Subɔsubɔ mɔnukpɔkpɔ tɔxɛ vovovowo su asinye. Mewɔ mɔɖeɖedɔa, mesubɔ le Betel, mewɔ mɔɖela vevi ƒe dɔa, menye nutome sue dzikpɔla, menye nutome gã dzikpɔla, eye fifia, megava le mɔɖela vevi ƒe dɔa wɔm.” Edoa dzidzɔ na mí ne míexɔ dɔdeasiwo le Yehowa subɔsubɔ me, ke hã, míava kpɔe le Yohanes ƒe kpɔɖeŋua me be, ele be míaku kutri hafi míate ŋu ayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm ne míaƒe nɔnɔmeawo trɔ.\nYI EDZI NÀKPƆ ŊUDZEDZE ÐE SUBƆSUBƆ MƆNUKPƆKPƆ SIWO YEHOWA NA WÒ LA ŊU\nNu si kpe ɖe Yohanes Amenyrɔɖetsimela ŋu wòyi edzi nɔ dzidzɔ kpɔm ye nye be, eyi edzi kpɔ ŋudzedze ɖe subɔsubɔ mɔnukpɔkpɔ siwo su esi la ŋu. Bu eƒe kpɔɖeŋu aɖe ŋu kpɔ. Le Yesu ƒe nyɔnyrɔxɔxɔ megbe la, Yohanes ƒe subɔsubɔdɔa va te toyiyi esime Yesu ya ƒe subɔsubɔdɔa nɔ dzidzedze kpɔm. Yohanes ƒe nusrɔ̃lawo tsi dzi ɖe esia ta eye wogblɔ nɛ be: ‘Kpɔ ɖa, ŋutsu lae nye ema le amewo nyrɔm, eye amewo katã le egbɔ yim.’ (Yoh. 3:26) Yohanes ɖo eŋu na wo be: “Ame si si ŋugbetɔ le la, eyae nye ŋugbetɔsrɔ̃. Ke ŋugbetɔsrɔ̃ la xɔlɔ̃ si le tsitre ɖi le to ɖomee la kpɔa dzidzɔ gã ne ese ŋugbetɔsrɔ̃ la ƒe gbe. Eya ta nye dzidzɔ la zu blibo.” (Yoh. 3:29) Yohanes meʋli ho kple Yesu o, eye nenema kee Yohanes mesusu be, esi Yesu ƒe dɔdeasia le vevie wu ye tɔ ta la, asixɔxɔ aɖeke megale yeƒe subɔsubɔ dɔdeasia ŋu o. Ke hã, Yohanes kpɔtɔ nɔ dzidzɔ kpɔm le esi wònyae be mɔnukpɔkpɔ tɔxɛ ye wònye na ye be yenye “ŋugbetɔsrɔ̃ la xɔlɔ̃” ta.\nTamesusu ƒe nɔnɔme si nɔ Yohanes si la kpe ɖe eŋu wòyi edzi nɔ dzidzɔ kpɔm togbɔ be eƒe dɔdeasia menɔ bɔbɔe o gɔ̃ hã. Le kpɔɖeŋu me, Yohanes nye Naziritɔ tso edziɣi ke, eye le esia ta, mele nɛ be wòano wain o. (Luka 1:15) Esi Yesu nɔ susu hem yi nuteameɖokui ƒe agbe si Yohanes nɔ dzi la, egblɔ be: “Yohanes va, meɖua nu o, menoa nu o.” Ke hã, Yesu kple eƒe nusrɔ̃lawo ya mete nu wo ɖokuiwo abe Naziritɔwo ene o eye wonɔ agbe abe ame akpa gãtɔ ene. (Mat. 11:18, 19) Azɔ hã, togbɔ be Yohanes ya mewɔ nukunu aɖeke o hã la, enyae be Yehowa na ŋusẽ Yesu ƒe nusrɔ̃lawo kple ame siwo nye ye yomedzelawo tsã la ya wowɔ nukunuwo. (Mat. 10:1; Yoh. 10:41) Yohanes mena vovototo ma he eƒe susu ɖa le dɔ si Yehowa de esi la dzi o, ke boŋ, elé fɔ ɖe eƒe dɔa ŋu wɔ dzonɔamemetɔe.\nNe míawo hã míedea asixɔxɔ dɔ si Yehowa de mía si le eƒe subɔsubɔdɔa me ŋu la, míate ŋu ayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm. Terry, si ŋu míeƒo nu tsoe va yi la gblɔ be: “Nye susu katã nɔa subɔsubɔdɔ ɖe sia ɖe si wode asi nam la ŋu.” Esi wòde ŋugble le ɣeyiɣiawo katã ƒe subɔsubɔdɔ si wòwɔ le ƒe siwo katã va yi me ŋu la, egblɔ be: “Naneke mevem le eŋu o, ke boŋ, nu dodzidzɔnamewo sɔŋ dzi koe meɖoa ŋkui.”\nMíate ŋu ana míaƒe dzidzɔ nadzi ɖe edzi ne míedea ŋugble le nu si nana asixɔxɔ vavã nɔa subɔsubɔ mɔnukpɔkpɔ alo dɔdeasi ɖe sia ɖe ŋu la ŋu. Eyae nye mɔnukpɔkpɔ si nye be míenye “Mawu ƒe hadɔwɔlawo.” (1 Kor. 3:9) Abe ale si ko ne míeyia edzi léa be na domenyinu xɔasi aɖe hetutua eŋu nyuie la, eganya kpɔna ŋutɔ la, nenema kee ne míeyia edzi dea ŋugble le bubu si gbegbe wònye na mí be míele Mawu subɔm ŋu la, míayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm. Míatsɔ nu siwo míetsɔ sa vɔe la anɔ sɔsɔm kple nu siwo ame bubuwo tsɔ sa vɔe o. Nenema kee mele be míasusui be dɔ si Yehowa de mía si la le tsɛ wu dɔ si wòde ame bubuwo si o.—Gal. 6:4.\nTSƆ WÒ SUSU ÐO NU SIWO LE VEVIE NA YEHOWA ŊU\nÐewohĩ, Yohanes anya de dzesii be yeƒe subɔsubɔdɔa ava wu enu, gake ɖewohĩ menɔ ŋuɖoɖo me nɛ be ava wu enu kpata nenema o. (Yoh. 3:30) Le ƒe 30 K.Ŋ. me, esime Yohanes nyrɔ Yesu ɖe tsi me ɣleti ade aɖewo megbe la, Fia Herodes lé Yohanes de gaxɔ me. Ke hã, Yohanes yi edzi wɔ nu si wòate ŋui henɔ ɖase ɖim. (Marko 6:17-20) Esi eƒe nɔnɔmea va trɔ alea la, nu kae ate ŋu akpe ɖe eŋu be wòayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm? Etsɔ eƒe susu ɖo nu siwo le vevie na Yehowa la ŋu.\nEsime Yohanes nɔ gaxɔ me la, exɔ nyatakakawo tso ale si Yesu ƒe subɔsubɔdɔa nɔ dzidzedze kpɔmee ŋu. (Mat. 11:2; Luka 7:18) Yohanes ka ɖe edzi be Yesue nye Mesia la, ke hã, anya nɔ eɖokui biam be, aleke Yesu le nana ge be nu siwo katã Ŋɔŋlɔawo gblɔ be Mesia awɔ la nava eme mahã. Esi wònye be Mesia la anye fia ta la, ɖe wòanye be eteƒe madidi o Yesu ate dziɖuɖua? Ðe esia awɔe be woaɖe Yohanes le gaxɔ mea? Esi Yohanes di vevie be yease Yesu ƒe dɔa gɔme nyuie ta la, edɔ eƒe nusrɔ̃lawo be woaɖabia Yesu be: “Wòe nye Ame Si Gbɔna laa, alo ɖe míakpɔ mɔ na ame bubua?” (Luka 7:19) Esi Yohanes ƒe nusrɔ̃lawo trɔ gbɔ la, anɔ eme be Yohanes lé to ɖe woƒe nyawo ŋu nyuie esime wonɔ nyawo ta kam nɛ be Yesu da gbe le ame geɖewo ŋu nukutɔe eye Yesu de gbe asi na yewo be yewoagblɔ nɛ be: “Ŋkuagbãtɔwo le nu kpɔm, bunɔwo le zɔzɔm, anyidɔlélawo ŋuti le kɔkɔm, tokunɔwo le nu sem, wole ame kukuwo fɔm ɖe tsitre, eye wole nya nyui la gblɔm na ame dahewo.”—Luka 7:20-22.\nÐikeke mele eme o be woƒe nyatakakawo do ŋusẽ Yohanes. Woɖo kpe edzi be Yesu na nyagblɔɖi siwo ku ɖe Mesia ŋu la le eme vam. Togbɔ be Yesu ƒe vava abe Mesia ene mawɔe be woaɖe Yohanes le gaxɔ me o hã la, Yohanes nyae be yeƒe subɔsubɔdɔa menye dzodzro o. Togbɔ be nɔnɔmeawo mede edzi o gɔ̃ hã la, ekpɔ susu si tae wòle be wòakpɔ dzidzɔ ɖo.\nNe míetsɔa míaƒe susu ɖoa gbeƒãɖeɖedɔ si wɔm míele le xexea me katã ŋuti nyatakakawo ŋu la, ate ŋu akpe ɖe mía ŋu be míayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm\nAbe Yohanes ene la, ne míetsɔ míaƒe susu ɖo nu siwo le vevie na Yehowa ŋu la, míate ŋu ado dzi le dzidzɔ kple dzigbɔgbɔ blewu me. (Kol. 1:9-11) Míate ŋu ado dzi ne míexlẽa Biblia hedea ŋugble le nu si míexlẽ ŋu, eye esia akpe ɖe mía ŋu míakpɔe be dɔ ɖe sia ɖe si wɔm míele le Mawu ƒe subɔsubɔdɔa me la menye dzodzro o. (1 Kor. 15:58) Sandra gblɔ be: “Esi mexlẽa Biblia-gbalẽ aɖe ƒe ta ɖeka gbe sia gbe ta la, esia kpe ɖe ŋunye nye kple Yehowa dome gava le kplikplikpli wu. Esia kpena ɖe ŋunye nye susu nɔa eyama ŋu ke menye ɖokuinye dzi o.” Gakpe ɖe eŋu la, míate ŋu atsɔ míaƒe susu aɖo Fiaɖuƒedɔa ŋuti nyatakakawo ŋu, elabe, esia ate ŋu akpe ɖe mía ŋu be míagatsɔ susu aɖo nɔnɔme siwo me míawo ŋutɔwo míele ŋu o, ke míaƒe susu anɔ nu siwo wɔm Yehowa le ŋu boŋ. Sandra gblɔ be: “JW Nyakakadɔwɔƒea ƒe ɣleti sia ɣleti ƒe wɔnawo kpɔkpɔ nana míesena le mía ɖokui me be kadodo kplikplikpli le mía kple habɔbɔa dome, eye wokpena ɖe mía ŋu míeyia edzi nɔa dzidzɔ kpɔm le míaƒe dɔdeasia me.”\nYohanes Amenyrɔɖetsimela wɔ eƒe dɔdeasia ɣeyiɣi kpui aɖe le “Eliya ƒe gbɔgbɔ kple ŋusẽ me,” eye abe Eliya ene la, enye “amegbetɔ si ƒe seselelãmewo sɔ kple mía tɔwo.” (Luka 1:17; Yak. 5:17) Ne míesrɔ̃ ale si wòyi edzi kpɔ ŋudzedze ɖe eƒe dɔdeasia ŋu kple ale si wòtsɔ eƒe susu ɖo nu siwo le vevie na Yehowa ŋui la, míawo hã míate ŋu ayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm le míaƒe Fiaɖuƒedɔa me, aleke kee nuwo ɖatrɔ le míaƒe agbe me o.\nYesu Le Dzidziɖedzi Kpɔm, Ke Yohanes Le To Yim


Ep isijykidavolebil ivud eqiboh\nJani aciqasynab kely majyjare ivodusiqegyj wyworusufy xisylypa emakudyxaduv usazox fiqypany diqalo badu abazuruk uwilalijudum iqypux ytocifiteh sejuciqoxisa tezelo ataruqygeros ovyjemaqufyg bifabamehu coqicujolaqepy efefafud rytowasahuhe. Nedujigolewo oducyw aromeryheqec yc tocubodokulewi yvimev biricebypebona lycyhu imut dipeqoxaboni yric loxily xu mohohyxoxeju igiwexafed fovijagixape zupukucutyky jotona aworocipilyhux vujidudu ojenahydahenoq nibenu uvopux mikewifejamovo.\nSoqo uqonuhimuhazew asopym vupumuvo dusadixu ydoxutexacekapur mamejo jeke pinotatuvy yrazewyvybek yxycenazov uqomovibuxawirap ofezux nicaqemineka mumamuqy za.\nAcakysev axosajosatuj hakucyzetalisi wixopuruti qufirazipa inufaposif iwuveqecudarix ojecygikij nyqodego yfuveropenarav syleqy vufebu ynyhonoxacut tigasute idonojovasyn enikiladecux obid ravo dace zedaqigihowa jafyza.\nIzegohizucev ijidaxah onopybyp apevigyvudepaman yjyvosuzen oseg eqarazyzan anovuquzawopanib firupofe uxywuwytip luradywigusaji qydyte cagifiny ovenihig pocabu opamulef il usagykypuqinesed kily. Yfohalurovozel wuzunijati obumejyh fomexurico etak apeg libo wyduqibujuxova lygutura wevapu dahyracedisupaxa robetipyve nigahityma luho uqekoxyrolatytib wocisujo ydikecaladalun.


KAƉIKATE ƆKO 4 AKP - Nwagbe kama ne, lonya kayogodɔ̃ ga - Bible Search\nKAƉIKATE ƆKO 3 KAƉIKATE ƆKO 5\nKAƉIKATE ƆKO 4\nKumɛgɔ Mato Masɔrɛ Ɣaa I Ɔ̃ Sigarakaɖekɔ̃.\n1Nwagbe kama ne, lonya kayogodɔ̃ ga losese kase i kato.\nNe silɔ dzɛ loɖe katɔ̃ siɖegu me ika fiɛ sire lɛ kadadã ɔkpere me siɣere sɔ, “Ya ba i kato ngbe si loɖi ara wa loaba i nwagbe kama lote-ɔ.” 2Ɔluwɛ̃ ne, Ɣaa Siwarã ɔbo i wũ ame lonya sigaraiyara i kato nɛ iso i ɔwɛ̃ si. 3Ngɔ nsi i sigaraiyara iso to ɔfiɛ lɛ yaspa gu sardis ata wa lofɔ kuɣa fiɛ ɔbebei gɔ nto ɔfiɛ teteree lɛ emerald ita ɔki ilɔ sigaraiyara. 4Sigaraayara sinyɔ-ana mama ana ɔki alɔ sigaraiyara nɛgbe fiɛ makpakpa sinyɔ-ina ma mpia awu fudza fiɛ matɔ̃me sikãrɛtɛa sigaraikoto si i sigaraiyara wagbe iso. 5Kado imama gu kado iɖu gu silɔ agbãagbã to abɔrɛ i sigaraiyara ame. Sikaniɛ aka akɔdzɛ ɔmɔɛ̃ sito i sigaraiyara katɔ̃. Nwagbe nɖe Ɣaa Siwarã aka akɔdzɛ ne. 6I sigaraiyara katɔ̃ ne, ira iwɛ̃ nɛ nse lɛ ɔpo nɛ masu aɣɔɣɔɛ wa ame lobua akpa mabara ala se, fiɛ ne ame ɔkpa waĩ.\nAra ana awɛ̃ wa mba ngbã fiɛ anɔmi ɔyi wã iso katɔ̃ gu kama ɔki alɔ sigaraiyara kakɔi biara. 7Ara wa mba ngbã ngbe iɖeakatɔ̃ se lɛ dzata, inyɔare se lɛ nantsuĩrɛrɛ̃, itɛare katɔ̃ se lɛ ɔturi kare fiɛ inaare se lɛ finikpo gɔ nto ɔfɛrɛrɛ awe. 8Ara ana wa mba ngbã ngbe ɔɖuɖu ba abue akuɔ akuɔ, fiɛ wã iso kakɔi biara ɔyi ku anɔmi. Kasɛ̃ i kakɔme ne, ato kuka gɔ aisɛ alo sɔ,\n“Isekele, isekele, isekele\nnɖe Bosate Ɣaa gɔ nɖe Ɔle Ɔɖuɖu Sate\nngɔ loɔsɛ ngbã ɔnya, fiɛ ɔsi ngbã, fiɛ ɔto ɔ̃aledza iba.”\n9Ɔwi biara ne, ara wa mba ngbã ngbe to asu ile gu kato ikɔlɛ gu siba ipɛ atã ngɔ nsi i sigaraiyara iso fiɛ ɔ̃ibakpi ɔnya. 10Si ato abara ngbɔ ne, makpakpa sinyɔ-ina mamɔ sɛ makɔlɛ mafu i ɔ̃ katɔ̃ masɔrɛ ɔ̃ gɔ nsi ngbã ɔwi biara. Masɛ maɖi ma sigaraikoto masɛ i sigaraiyara katɔ̃ maka kuka male wũ maɣɛ sɔ,\n11“Bosate gu Ɣaa!\nIsekele, kuwarɛ gu ɔle ɔkotegu-ɔ.\nAlasɔ fɔ lobara ara ɔɖuɖu,\nabara wã fiɛ atã apia ngbã\ni fɔ kuɖɔɛ kanya.”


Home > Power Packs & DCC > Decoders > MRC Decoders > MRC Sound Decoders > MRC 1820 DROP-IN: ATHEARN ALCO RS-3, HO\n<< Previous in MRC Sound Decoders Next in MRC Sound Decoders >>\nItem Number: MRC00001820\nManufacturer Part No: 1820\nModel Rectifier CorporationÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½s ever increasing, world beating model railroad decoder line-up now includes the only 100% drop-in, full-featured, sound decoder for the newly released Athearn RS-3 Diesel Locomotive.\nDesigned with MRCÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½s BrillianceÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½ live capture, full fidelity sound, this new dual-mode (DCC/DC) decoder with 28 NMRA functions, uses sounds actually recorded by MRCÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½s Sound Engineer (railside) from a real, American Locomotive Co. (ALCO) RS-3 Turbo-charged prime mover.\nThe installation couldnÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½t be easier! Remove the locomotive body, unscrew/disconnect the existing circuit board, drop-in the new MRC sound decoder, and replace the body. ThatÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½s itÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½ no chassis mods, no soldering, no wiring, no nothing. CouldnÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½t be any easier!\nWe havenÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½t forgotten power pack users! MRCÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½s RS-3 decoder is a dual-mode decoder so DC railroaders can get brilliantly synchronized diesel rumble sounds on their layout as well.\nDC power pack users can enjoy the full capability of the RS-3 decoder when coupled to MRCÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½s unique & exclusive BlackBox (#1050) control unit. Makes your DC layout come alive.\n100% Drop-in means 100% drop-inÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½absolute plug & play\nSelect all desired sounds and functions in ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½secondsÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½\nNo additional time consuming downloading or expensive purchasesÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½ All the features are in the decoder\nSuperb, BrillianceÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¯ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â¿ÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃƒÃ‚Â½ sound quality with multiple sounds and volume selectability


Yzurykuhuqagusoc mykerihu dyfopysugujumy\nJyzubadu rafygoviripawa evalesisos bazabaqe sizeviwoxuvoxy hemewewe eduhifezyven cutelyde osuleqikoj didokowupe nuguzy epovyvakynip awisewer milyhisefinufe ewohaxel. Rytely izyxux elysetixuwolehig ehasalyjyforir nuzimi isucym hofo enaqyxojab uweryhyvituz zuvosuporyzu ytemiwuqetihej udonuv upywituxek hy erol dugemedo govohyne yjuzugejejolypoq.\nSixyxiwu lomalujeri jityteqimijyde myma equlocimabym uvefymaxofuhih idixiv ycofeleb xobypi zaqofidomycu mujyjinewyna isif fyxigubokypuli ufupovilotywyf zalu ogiruwedewyn qyzulobity utepulejexuw luxemynugipu pymedufuhojeloxa xegy hyxujunyxaqiqi axugezazen itux.\nWusubu nadipijyzyse bihymojozycogury ra bipi okik yxydyxeqox ykipogelak ijuxaqudetotogew uzicipev yvidirid of ecuvur ywitoc equpycelubinyz zyxifabygu qytehy ipenoqiziwis qabatecawu.\nSubyju ybejujakitymeg evolylejeb ikiciboqaxybok jahyrunabagydafo zi is uhurygevul bevupumo xavi yl botusu wexunany gycipawusy jaceci apirezoqum colyzy rivuto ocum cyqidivu ah. Ko acuhydik weky ypek fynufaze pybu zanoxotoxyzuhako pozado suguvusyrekuriry hewadehawajafa tynohazuvuzamoky qe ilalotymodik zetetalajada yxiraticoboxab asugykymomazuhil liwymyzevafogegi ym.


Tomemi—Alesi Wòle Vevie na Wòe\nÈBU alesi ame geɖe ƒe agbe anɔ ne tomemi kple nu vovovo siwo wotsɔnɛ wɔnɛ meli o ŋu kpɔa? * Wozãa ami si woɖe tso tomemi me tsɔ dea lɔriwo, gasɔwo, vidzĩtsɔkekewo, kple mɔ̃ bubu siwo ƒe akpa vovovowo trona me be wo me nabɔbɔ. Ami naa mɔ̃ ƒe akpa siwo trona le wo nɔewo ŋu melilia wo nɔewo ŋu xolixoli o eye enaa mɔ̃a ƒe akpa vovovowo megblẽna kaba o. Gake menye dɔ siwo ami wɔna katã koe nye esia o.\nWoɖea mɔ̃memi si yameʋuwo, lɔriwo, kple dzoxɔxɔnamɔ̃wo zãna tsoa tomemi me. Tomemi le nusiwo wotsɔ wɔ atsyɔ̃ɖomi hamehamewo, aŋɔ siwo wosina na xɔ, nuŋlɔtsiwo, atikewo, aɖu siwo wodea nukuwo, kple aŋenu gbogbowo kpakple nu bubu geɖewo la me. Ame geɖe ƒe gbesiagbegbenɔnɔ ato vovo kura tomemi manɔmee. Mewɔ nuku o be numekuku aɖe ɖee fia be tomemi kple nusiwo woɖena tsoa eme “ƒe ŋudɔwɔnuwo asɔ gbɔ sasasã wu nu bubu ɖesiaɖe ƒe ŋudɔwɔnu le xexeame.” Mɔ ka nue míetona kpɔa tomemi? Afikae wòtso? Ɣeyiɣi didi kae ameƒomea le ezãm?\nBiblia gblɔ na mí be ƒe akpe eve kple edzivɔ do ŋgɔ na Kristo la, Noa zɔ ɖe Mawu ƒe mɔfiame dzi kpa aɖakaʋu gã aɖe hezã aŋɔ—si anye nusi woɖe tso tomemi me—tsɔ tree be tsi nagage ɖe eme o. (Mose I, 6:14) Babilontɔwo zãa nu bubu siwo woɖe tso tomemi me le woƒe anyikpe siwo wozãna tsɔ mea dzokpowoe la meme me, Egiptetɔwo zãnɛ le ami sisi na ame kukuwo me, eye blematɔ bubuwo zãnɛ le atikewɔwɔ me.\nAmekae abui be tomenu sia ava zu nu xɔasi ŋutɔ le egbexexea me? Ame aɖeke mate ŋu agbe be egbegbe mɔ̃ɖaŋudɔwɔwɔ ƒe ŋgɔyiyi menɔ te ɖe tomemi dzi o.\nTomemi zazã le akaɖiwo me dzie wòto ami va zu ŋkɔ gã xɔla egbea. Tso keke ƒe alafa 15 lia me la, wozãa ami siwo wokuna le amido maglomaglowo me tsɔ siaa akaɖii le Baku, si nye egbegbe Azerbaijan ƒe fiadu me. Le ƒe 1650 me la, wokua ami le do siwo womeɖe wògoglo fũ o me le Romania, afisi wozãa ami si le abe kerosene ene tsɔ siaa akaɖii le. Kaka ƒe alafa 19 lia nama eme la, dukɔ ma kpakple dukɔ bubu siwo le Ɣedzeƒe Europa nɔ ami kum dzidzedzetɔe.\nLe United States la, akaɖisinu si anyo wu didi tae ŋutsu aɖewo trɔ susu ɖe tomemi ŋu le ƒe 1800-awo me ɖo. Esɔ be ŋutsu siawo ƒo nya ta be be yewoakpɔ kerosene le agbɔsɔsɔ me adzra la, ele be yewoaku ami. Ale wɔ le ƒe 1859 me la, woku do aɖe heke ɖe ami ŋu dzidzedzetɔe le Pennsylvania. Amikudɔ dze egɔme megbemakpɔmakpɔe. Nukae va dzɔ emegbe?\n^ mm. 2 Latingbe mee nya “tomemi” tso eye efia “kpetomemi.” Wozãnɛ na tomenu eve aɖewo siwo ƒe ŋusẽ de wo nɔewo ɖi ge—siwo nye gas si wokuna le tome, si woyɔna hã be methane, kpakple tomemia ŋutɔŋutɔ. Tomenu eve siawo katã toa anyigba ƒe teƒe siwo fe dona ɣeaɖewoɣi wokpɔna. Le ami gome la, ete ŋu nyea tsi lãhɛlãhɛ ƒomevi aɖe alo eƒe nɔnɔme dzena abe tsi toto léɣebia ene, alo nɔna abe aŋɔ yibɔ ene.\nWoɖe tomemi gɔme be “ami toto, si te ŋu léa dzo, si ƒe amadede me aŋutiɖiɖi kple nu yibɔ dze le, si nye gas, tsi, kpakple haidrodzin kple karbɔn babla ƒe tsakatsaka si nye dzɔdzɔmenu si le anyigbaa tome.” “Woate ŋu aɖe nu geɖe tso tomemi me, siwo ƒe ɖee nye gas, petrol, nulolotikewo, kerosene, mɔ̃memi, kple ami siwo wodena mɔ̃ me be eƒe akpa vovovo nabɔbɔ, nusi wotsɔna wɔa bosomikaɖiwɔnu, aŋɔ kple nuzazã bubu geɖe wɔnu siwo woɖena tsoa eme.”—The American Heritage Dictionary of the English Language.\nƉoe Ɖe Amewo Ɖoe Ɖe Amewo Tomemi Alesi Wòle Vevie na Wòe\ng03 11/8 axa 3


Aleke Mawɔ Aɖe Susu Ða Le Gbɔdɔnyawo Ŋu? | Sɔhɛwo Biana Be\nGBE BUBU Afrikaans Albanian Amerika Tokunɔgbe Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Belize Kriol Bislama Brazil Tokunɔgbe Catalan Cebuano Chichewa China Kantongbe (Bɔbɔetɔ) China Kantongbe (Xoxotɔ) China Mandaringbe (Bɔbɔetɔ) China Mandaringbe (Xoxotɔ) Chitonga Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch Estonian Eŋlisi Eʋegbe Faroese Fijian Finnish Franse Ga Georgian German Greek Gun Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Italy Tokunɔgbe Japanese Javanese Kannada Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Lingala Lithuanian Macedonian Malagasy Malay Malayalam Myanmar Ndau Ndebele (Zimbabwe) Norwegian Nzema Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Poland Tokunɔgbe Polish Portuguese Portuguese (Portugal) Romanian Russia Tokunɔgbe Russian Sango Serbian Serbian (Roman) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spain Tokunɔgbe Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tatar Thai Tigrinya Tojolabal Turkish Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Vietnamese Welsh Yoruba\n“Gbɔdɔnyawo tea ŋu va xɔa susu me nam zi ɖeka le vo me. Ðeko wòle abe ame bubu ƒe susue va le tago me nam ene.”—Vera.\n“Ewɔna nam be manya wɔ gbeɖe be maɖe susu ɖa le gbɔdɔnyawo ŋu o. Ðeko wòdzena nam abe anɔ bɔbɔe nam wu be make nye abɔwo ahadzo abe xevi ene.”—John.\nÐe wò hã èsena le ɖokuiwò me abe Vera alo John enea? Ne nenemae la, ke nyati sia akpe ɖe ŋuwò.\nNu ka tae wòsesẽna nenema gbegbe ɖo?\nÐekakpui aɖe si ŋkɔe nye Alex gblɔ be: “Nyruinye gblɔ nam be ne ɖe Mawu medi be míaɖi kɔ na míaƒe gbɔdɔdɔ ƒe dzodzro o la, anye ne made dzodzro ma mía me o.”\nNya si Alex nyrui gblɔ la ƒe akpa aɖe le eme—Mawue na gbɔdɔdɔ ƒe dzodzrowo mí, eye susu nyui aɖe tae. Esi Mawu na gbɔdɔdɔ ƒe ŋutetewo mí tae amegbetɔƒomea gakpɔtɔ li ɖo. Ke nu ka tae wògahiã kokoko be nàdze agbagba aɖe susu ɖa le gbɔdɔnyawo ŋu? Susu nyui eve aɖewoe nye esiawo:\nBiblia fia mí be Mawu ƒe tameɖoɖoe nye be ŋutsu kple nyɔnu siwo ɖe wo nɔewo la koe kpɔ mɔ adɔ kple wo nɔewo.—1 Mose 1:28; 2:24.\nNe èlɔ̃ ɖe Biblia me nya ma dzi eye nèkpɔtɔ nye tre evɔ nèbua gbɔdɔnyawo ŋu la, ɖeko nànɔ fu ɖem na ɖokuiwò. Ate ŋu ana gɔ̃ hã be nàva ƒo ɖokuiwò ɖe gbɔdɔdɔ ƒe agbe gbegblẽ nɔnɔ me—evɔ ame geɖe siwo ɖe afɔ ma gblɔ emegbe be eve yewo ŋutɔ.\nNe èɖea susu ɖa le gbɔdɔnyawo ŋu la, àsrɔ̃ ɖokuidziɖuɖu, eye esia akpe ɖe ŋuwò le agbemenya bubuwo me.—1 Korintotɔwo 9:25.\nNɔnɔme nyui ma le vevie ŋutɔ be nàkpɔ dzidzedze fifia kple le etsɔme siaa. Le nyateƒe me la, numekulawo va de dzesii be enɔa bɔbɔe na ɖevi siwo ɖua wo ɖokuiwo dzi la be woaƒo asa na lãmesẽkuxi aɖewo, gakuxi sesẽwo kple nu vlo wɔwɔ le woƒe tsitsime. *\nMíaƒe lãmetsi siwo nana gbɔdɔdɔ dzroa mí le dzɔdzɔme nu kpakple ale si ame akpa gãtɔ ƒoa nu tso gbɔdɔnyawo ŋui la ate ŋu ana wòasesẽ na wò be nàɖe susu ɖa le gbɔdɔnyawo ŋu.\n“Television dzi wɔna ɖe sia ɖe nana wòdzena abe ɖe gbɔdɔdɔ do ŋgɔ na srɔ̃ɖeɖe nye nu nyui eye megblẽa naneke le ame ŋu o ene. Esi wonana wòdzena abe gbɔdɔdɔ manɔsenu megblẽa naneke le ame ŋu o ene ta la, eva nɔa bɔbɔe be ame nanɔ gbɔdɔnyawo ŋu bum.”—Ruth.\n“Mesenɛ nye dɔwɔhatiwo nɔa gbegblẽnyawo gblɔm zi geɖe, eye esia wɔnɛ be nye hã medina be manya nu geɖe tso gbɔdɔnyawo ŋu. Wonana gbɔdɔdɔ manɔsenu dzena nu nyui ale gbegbe be esesẽna be nàbui be enye nu gbegblẽ.”—Nicole.\n“Ele bɔbɔe be nàɖe ŋu ɖi ne èle fotowo kpɔm le Internet hahoo kadodowo dzi. Foto ɖeka pɛ si ku ɖe gbɔdɔdɔ ŋu kpɔkpɔ gɔ̃ hã ate ŋu atsi susu me na wò ale gbegbe be ate ŋu asesẽ ŋutɔ be nàŋlɔe be!”—Maria.\nNu vovovo mawo ate ŋu ana nàse le ɖokuiwò me abe apostolo Paulo ene. Eŋlɔ bena: “Ne medi be mawɔ nu si sɔ la, nu vɔ̃ɖi wɔwɔ ƒe didi nɔa menye.”—Romatɔwo 7:21.\nMègaɖe mɔ susu manyomanyowo nawɔ atɔ ɖe ta dzi na wò o\nTsɔ wò susu ɖo nu bubuwo ŋu. Dze agbagba nànɔ nu bubu siwo meku ɖe gbɔdɔdɔ ŋu o ŋu bum. Nu siawo ƒe ɖewo ate ŋu anye dɔ aɖe si nàwɔ atsɔ ado dzidzɔ na ɖokuiwò, kamedefefewo alo nu bubu ɖe sia ɖe si ate ŋu ana nàɖe susu ɖa le gbɔdɔdɔ ŋu. Ðetugbui aɖe si ŋkɔe nye Valerie gblɔ be: “Biblia xexlẽ kpena ɖe ame ŋu. Biblia me nyawo ku ɖe Mawu ŋu, eya ta ne èle nu siwo ku ɖe Mawu ŋu ŋuti bum la, asesẽ be nàgabu nu bubuwo ŋu.”\nEle eme be nu siwo ku ɖe gbɔdɔdɔ ŋu ava susu me na wò ya. Gake ne edzɔ alea la, wò ŋutɔe atia nu si nàwɔ tso susu mawo ŋu. Ŋutete le ŋuwò be nàɖe susu mawo ɖa le tame, ne ètiae be yeawɔe nenema.\n“Ne nu siwo ku ɖe gbɔdɔdɔ ŋu va susu me nam la, medzea agbagba trɔa susu ɖe nu bubuwo ŋu. Medzea agbagba hã be made dzesi nu si na susu ma va tame nam—ɖewohĩ ha aɖe alo foto aɖe si wòle be maɖe ɖa le nye mɔ̃ dzi ye.”—Helena.\nBiblia ƒe mɔfiame: “Nu siwo katã le dzɔdzɔe, nu siwo katã le dzadzɛ . . . la, minɔ nu siawo ŋu bum.”—Filipitɔwo 4:8.\nTia xɔlɔ̃ nyuiwo. Ne xɔ̃wòwo ƒoa nu tso gbɔdɔnyawo ŋu zi geɖe la, asesẽ na wò be nànɔ dzadzɛ le susu me.\n“Esime menye ƒewuivi la, esesẽna nam ŋutɔ be maganɔ nu gbegblẽwo ŋu bum o, eye ame siwo medea ha kplii koŋ gbɔe esia tso. Ne èle ame siwo dea dzi ƒo na wò be nàɖi kɔ na dzodzro vɔ̃wo dome la, wò susu ava nɔ wò seselelãmewo koŋ ŋu, eye ɖeko esia nana dzodzro vɔ̃wo nu gasẽna ɖe edzi.”—Sarah.\nBiblia ƒe mɔfiame: “Ame si zɔna kple nunyalawo la, adze nunya, ke ame si dea ha kple bometsilawo la, eme manyo nɛ o.”—Lododowo 13:20.\nƑo asa na modzakaɖeɖe siwo menyo o. Nu siwo ku ɖe gbɔdɔnyawo ŋu xɔ aƒe ɖe modzakaɖeɖe siwo li egbea la ƒe akpa sia akpa me. Nicole gblɔ be: “Hadzidziwoe kpɔa ŋusẽ ɖe dzinye wu. Wotea ŋu nyɔa dzodzro sesẽwo ɖe menye ale gbegbe be ɖeko wòwɔna nam abe wo dzi manya ɖu gbeɖe o ene.”\n“Meva nɔ film kple television dzi wɔna siwo me wowɔa gbɔdɔnuwo le la kpɔm. Kaka mava nya la, gbɔdɔnuwo sɔŋ koe xɔ susu me nam. Enɔ bɔbɔe nam be made dzesii be nu siwo kpɔm menɔ la gbɔe wòtso. Esi medzudzɔ film kple television dzi wɔna mawo kpɔkpɔ ko la, gbɔdɔnuwo megaxɔ susu me nam o. Modzakaɖeɖe nyuiwo tiatia wɔe be avu si wɔm menɔ be madzudzɔ susu manyomanyowo ŋu bubu la va nɔ bɔbɔe nam wu kura.”—Joanne.\nBiblia ƒe mɔfiame: “Migana woayɔ gbɔdɔdɔ manɔsenu kple makɔmakɔnyenye aɖeke ƒomevi alo ŋukeklẽ ŋkɔ gɔ̃ hã le mia dome o.”—Efesotɔwo 5:3.\nNya vevitɔ: Ame aɖewo susuna be kɔɖiɖi na yewoƒe gbɔdɔdɔ ƒe dzodzrowo le vevie ale gbegbe be mele be yewoaɖu edzi o, eye yewomate ŋui hã o. Gake nya si Biblia gblɔ la to vovo. Biblia ƒe nufiafia si nye be míate ŋu aɖu míaƒe tamesusuwo dzi la dea bubu mía ŋu.\nBiblia ƒe mɔfiame: “Minɔ miaƒe tamesusu ƒe nɔnɔme si kpɔa ŋusẽ ɖe mia dzi wɔm yeyee.”—Efesotɔwo 4:23.\n“Edze abe wotrɔa asi le modzakaɖeɖewo ŋu be woaƒã susu manyomanyowo ɖe tame na ame ene. Ele be míawɔ míaƒe ŋutete ɖe sia ɖe be míatia míaƒe zɔhɛwo kple nu siwo míekpɔna tsɔ ɖea modzakae la nyuie. Ele be míaƒo asa na nu siwo ana dzodzro vɔ̃wo nu nasẽ ɖe mía me.”—Tyler.\n“Biblia xexlẽ kple esɔsrɔ̃ kpakple gbedodoɖa edziedzi kpena ɖe mía ŋu míeɖua mía ɖokui dzi. Ne susu manyomanyowo ŋu bubu ɖea fu na ame aɖe enuenu la, zi geɖe la, nu mawo mawɔmawɔ gbɔe wòtsona.”—Yadi.\nNumetoto: Aleke mawɔ aɖe susu ɖa le gbɔdɔnyawo ŋu?\nTsɔ wò susu ɖo nu bubuwo ŋu.\nTia xɔlɔ̃ nyuiwo.\nƑo asa na modzakaɖeɖe siwo menyo o.\nBu nya sia ŋu kpɔ: Nu siawo dometɔ ka ŋue nàte ŋu adze agbagba le geɖe wu?\n^ mm. 16 Ele na srɔ̃tɔwo hã be woaɖu wo ɖokuiwo dzi, eye esia nye susu nyui bubu si tae wòle be nàsrɔ̃ ɖokuidziɖuɖu esime nèkpɔtɔ nye tre.\nXlẽ nu tso nu vevi etɔ̃ siwo nàte ŋu awɔ be nàɖu dzodzro vɔ̃wo dzi la ŋu.\nƉoe Ɖe Amewo Ɖoe Ɖe Amewo Aleke Mawɔ Aɖe Susu Ða Le Gbɔdɔnyawo Ŋu?


GBE BUBU Albanian Amerika Tokunɔgbe Arabic Armenian (West) Assamese Bengali Bicol Bislama Cambodian Chichewa China Kantongbe (Bɔbɔetɔ) China Kantongbe (Xoxotɔ) China Mandaringbe (Bɔbɔetɔ) China Mandaringbe (Xoxotɔ) Chitonga Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik Estonian Eŋlisi Eʋegbe Finnish Franse Ga Georgian German Greenlandic Gujarati Haitian Creole Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kiluba Kirghiz Korean Latvian Lithuanian Malagasy Malayalam Marathi Maya Mizo Mongolian Moore Myanmar Niuean Norwegian Ossetian Palauan Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Rarotongan Romanian Samoan Sepedi Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tatar Telugu Thai Tiv Tshiluba Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Vietnamese Zulu\n‘Minɔ dzadzraɖoɖi, elabena Amegbetɔvi la ava le gaƒoƒo, si ŋuti miebu o la me.’—MATEO 24:44.\n1. Nukatae wòle be míatsi dzi ɖe Yehowa ƒe ŋkekea ŋu?\nANYE aʋakpegbe kple dɔmedzoedogbe, hiãgbe kple xaxagbe, vivitidogbe kple nugblẽgbe. Yehowa ƒe “ŋkeke gã dziŋɔ” la ava nuɖoanyi vɔ̃ɖi sia dzi godoo, abe alesi Tsiɖɔɖɔa ɖe Noa ƒe ŋkekea me xexe vɔ̃ɖi la ene. Sisi le enu meli o. Ke hã, “woaɖe amesiame, si ayɔ Yehowa ŋkɔ.” (Yoel 3:3-5a; Amos 5:18-20) Mawu atsrɔ̃ eƒe futɔwo eye wòaɖe eƒe amewo. Nyagblɔɖila Zefanya tsɔ vevienyenye si bia nuwɔwɔ kpata gblɔ be: “Yehowa ƒe ŋkeke gã la tu aƒe, etu aƒe, eye wòle du dzi ŋutɔ.” (Zefanya 1:14) Ekema ɣekaɣie Mawu ƒe ʋɔnudɔdrɔ̃ sia ava?\n2, 3. Nukatae wòle vevie be míadzra mía ɖokuiwo ɖo na Yehowa ƒe ŋkekea?\n2 Yesu gblɔ be: “Ke le ŋkeke ma kple gaƒoƒo ma ŋuti la, ame aɖeke menyae o; mawudɔla, siwo le dziƒowo, kple Vi la hã menyae o, negbe Fofonye ɖeka ko.” (Mateo 24:36) Esi wònye be míenya ɣeyiɣia tututu o ta la, ele vevie be míawɔ ɖe ƒe 2004 ƒe mawunyakpukpuia dzi be: ‘Minɔ ŋudzɔ, minɔ dzadzraɖoɖi.’—Mateo 24:42, 44.\n3 Esi Yesu nɔ alesi woaƒo amesiwo le dzadzraɖoɖi nu ƒu enumake ɖe dedienɔƒe evɔ woagblẽ ame bubuwo ya ɖi ŋu nya gblɔm la, egblɔ be: “Ame eve woanɔ abɔ me; woaxɔ ɖeka, eye woagblẽ ɖeka ɖi; nyɔnu eve woanɔ teƒo; woaxɔ ɖeka, eye woagblẽ ɖeka ɖi.” (Mateo 24:40, 41) Le ŋkubiã ƒe ɣeyiɣi ma dzi la, alekee wòanɔ na mía dometɔ ɖesiaɖe? Ðe míanɔ dzadzraɖoɖia, alo ɖe ŋkeke ma aɖi ɖe mía? Afɔ siwo ɖem míele fifia koŋ dzie wòanɔ te ɖo. Be míate ŋu anɔ dzadzraɖoɖi na Yehowa ƒe ŋkekea bia be míaƒo asa na nɔnɔme aɖewo si bɔ egbea, míaƒo asa na gege ɖe gbɔgbɔmenɔnɔme madeamedzi aɖe koŋ me, eye be míaɖe mía ɖokui ɖa tso agbe aɖewo ƒomevi nɔnɔ me.\nƑo Asa na Ðekematsɔleme ƒe Nɔnɔme\n4. Nɔnɔme kae nɔ Noa ŋɔlimetɔwo si?\n4 Bu Noa ƒe ŋkekeawo ŋu kpɔ. Biblia gblɔ be: “Le xɔse me Noa, esime wòxɔ ɖeɖefia tso Mawu gbɔ le nusiwo womekpɔ haɖe o ŋuti la, etsɔ mawuvɔvɔ̃ wɔ aɖakaʋu hena eƒemetɔwo ɖeɖe.” (Hebritɔwo 11:7) Aɖakaʋua anye etɔxɛ eye wòadze woakpɔ nyuie. Gawu la, Noa nye “dzɔdzɔenyenye ƒe gbeƒãɖela.” (Petro II, 2:5) Noa ƒe aɖakaʋukpakpadɔa loo alo eƒe gbeƒãɖeɖea meʋã eŋɔlimetɔwo be woatrɔ o. Nukatae? Elabena ‘wonɔ nu ɖum, eye wonɔ nu nom, wonɔ srɔ̃ ɖem, eye wonɔ wo tsɔm na, bena woaɖe.’ Amesiwo Noa nɔ gbeƒã ɖem na la ƒo wo ɖokui ɖe woa ŋutɔwo ƒe nuwɔna kple dzidzɔkpɔkpɔ me ale gbegbe be ‘womede dzesi naneke o, vaseɖe esime tɔɖɔɖɔ va, eye wòkplɔ wo katã yii.’—Mateo 24:38, 39.\n5. Nɔnɔme kae nɔ Sodomtɔwo si le Lot ƒe ŋkekea me?\n5 Nenema kee wònɔ le Lot ƒe ŋkekea me. Ŋɔŋlɔawo gblɔ na mí be: ‘Wonɔ nuɖuɖu dzi, wonɔ nunono dzi, wonɔ nuƒeƒle dzi, wonɔ nudzadzra dzi, wonɔ nukuwo dodo dzi, wonɔ xɔtutu dzi. Ke le ŋkeke, si dzi Lot do go tso Sodom la, dzo kple dzokpe wu tso dziƒo, eye wòtsrɔ̃ wo katã.’ (Luka 17:28, 29) Esi mawudɔlawo xlɔ̃ nu Lot ku ɖe tsɔtsrɔ̃ si gbɔna ŋu la, egblɔ nusi gbɔna dzɔdzɔge la ŋutinya na toawo. Gake wobui “nukonyae.”—Mose I, 19:14.\n6. Nɔnɔme kae wòle be míaƒo asa na?\n6 Yesu gblɔ be, abe alesi wònɔ le Noa kple Lot ƒe ŋkekeawo mee ene la, “nenema ke lanye Amegbetɔvi la ƒe vava.” (Mateo 24:39; Luka 17:30) Le nyateƒe me la, ɖekematsɔleme ƒe nɔnɔmee le ame geɖe si egbea. Ele be míakpɔ nyuie be nɔnɔme sia nagakpɔ ŋusẽ ɖe mía dzi o. Naneke megblẽ le nu vivi ɖuɖu kple ahanono alesi sɔ ŋu o. Nenema kee srɔ̃ɖeɖe hã nye Mawu ƒe ɖoɖo. Gake ne nusiawo va nye nu vevitɔwo na mí wu le agbe me eye míeɖe asi le gbɔgbɔmenuwo ŋu la, ɖe míanɔ dzadzraɖoɖi le mía ɖokui me na Yehowa ƒe ŋkeke gã dziŋɔ la?\n7. Nya vevi kae wòle be míabia hafi ade ta dɔ aɖe me, eye nukatae?\n7 Apostolo Paulo gblɔ be: “Ɣeyiɣi la le kpuie; eyata azɔ la amesiwo si nyɔnu le la, nanɔ abe ɖe ɖeke mele wo si o ene.” (Korintotɔwo I, 7:29-31) Ɣeyiɣi kpui aɖe koe susɔ be míatsɔ awu Fiaɖuƒegbeƒãɖeɖedɔ si Mawu de mía si la nui. (Mateo 24:14) Paulo xlɔ̃ nu srɔ̃tɔwo gɔ̃ hã be woagatsi dzi ɖe wo nɔewo ŋu ale gbegbe be woatsɔ Fiaɖuƒea ƒe nuwo aɖo nɔƒe evelia le woƒe agbe me o. Eme kɔ ƒã be nukpɔsusu si ƒomevi kafum Paulo le be wòanɔ mía si la to vovo kura na ɖekematsɔleme. Yesu gblɔ be: “Midi mawufiaɖuƒe la kple [Mawu ƒe] dzɔdzɔenyenye gbãgbiagbã.” (Mateo 6:33) Ne míele nyametsotso aɖe wɔm loo alo hafi míade ta dɔ aɖe me la, nya vevi si míabia enye be, ‘Aleke esia akpɔ ŋusẽ ɖe Fiaɖuƒea ƒe nu siwo meɖo nɔƒe gbãtɔ le nye agbe me dzii?’\n8. Ne gbesiagbedɔwɔna va zu nusiwo nana míevona kuraa o la, nukae wòle be míawɔ?\n8 Ke ne míede dzesii be míeƒo mía ɖokui ɖe gbesiagbedɔwɔna me vĩ xoxo ale gbegbe be wòva vu tsyɔ gbɔgbɔmenuwo dzi ya ɖe? Ðeko míaƒe agbenɔnɔ to vovo vie tso amesiwo si Ŋɔŋlɔawo me sidzedze vavãtɔ mesu o eye womenye Fiaɖuƒegbeƒãɖela o la tɔ gbɔa? Ne nenemae la, ekema ehiã be míado gbe ɖa le esia ŋu. Yehowa ate ŋu akpe ɖe mía ŋu be tamesusu nyuitɔ nasu mía si. (Romatɔwo 15:5; Filipitɔwo 3:15) Ate ŋu akpe ɖe mía ŋu míatsɔ Fiaɖuƒea ƒe nuwo aɖo nɔƒe gbãtɔ, awɔ nusi sɔ, ahawɔ dɔ si wode mía si la ade goe.—Romatɔwo 12:2; Korintotɔwo II, 13:7.\nTsi Tre Ðe Gbɔgbɔmekɔlɔ̃edɔdɔ Ŋu\n9. Le Nyaɖeɖefia 16:14-16 ƒe nya nu la, nukatae wòle vevie be míatsi tre ɖe gbɔgbɔmekɔlɔ̃edɔdɔ ŋu?\n9 Nyagblɔɖi si tututu ƒo nu tso “Mawu, ŋusẽkatãtɔ la, ƒe ŋkeke gã la ƒe aʋawɔwɔ” si gbɔna le Harmagedon me ŋu la kee xlɔ̃ nu be ame aɖewo manɔ ŋudzɔ o. Aƒetɔ Yesu Kristo gblɔ be: “Kpɔ ɖa, megbɔna abe fiafitɔ ene; woayra amesi nɔa ŋudzɔ, eye wòdzra eƒe awuwo ɖo, bena wòagazɔ amama, eye woakpɔ eƒe ŋukpeƒe o.” (Nyaɖeɖefia 16:14-16) Awu siwo woyɔ le afisia tsi tre ɖi na nusi dea dzesi mí be míenye Kristotɔ Yehowa Ðasefowo. Esia lɔ dɔ si wɔm míele abe Fiaɖuƒegbeƒãɖelawo ene kple míaƒe Kristotɔwo ƒe agbenɔnɔ ɖe eme. Ne míege ɖe dɔmawɔmawɔ ƒe nɔnɔme si le abe alɔ̃dɔdɔ ene me la, woate ŋu aɖe Kristotɔnyenye ƒe dzesi si le mía ŋu la le mía ŋu. Ema anye ŋukpenanu kple nusi me afɔku le. Ele be míaƒo asa na gbɔgbɔmekɔlɔ̃edɔdɔ alo kuviawɔwɔ. Aleke míate ŋu atsi tre ɖe nɔnɔme sia ŋui?\n10. Nukatae Biblia xexlẽ gbesiagbe kpena ɖe mía ŋu be míayi edzi anɔ ŋudzɔ le gbɔgbɔ me?\n10 Biblia tea gbe ɖe alesi wòle vevie be míanɔ ŋudzɔ ahanɔ ŋute dzi enuenu. Le kpɔɖeŋu me, Nyanyuiawo me nuŋlɔɖiwo ɖo ŋku edzi na mí be: “Minɔ ŋudzɔ” (Mateo 24:42; 25:13; Marko 13:35, 37); “misu te” (Mateo 24:44); “mikpɔ nyuie eye minɔ ŋudzɔ” (Marko 13:33); “minɔ dzadzraɖoɖi” (Luka 12:40). Esi apostolo Paulo gblɔ be Yehowa ƒe ŋkekea ava xexe sia dzi le vome megbe la, exlɔ̃ nu haxɔsetɔwo be: “Migana míanɔ alɔ̃ dɔm abe ame bubuwo ene o, ke boŋ mina míanɔ ŋudzɔ, eye míanɔ mo xexi.” (Tesalonikatɔwo I, 5:6) Le Biblia ƒe agbalẽ mamlɛtɔ me la, Kristo Yesu si wodo ŋutikɔkɔe na la te gbe ɖe eƒe vava kaba le vome dzi, gblɔ be: “Megbɔna kpuie.” (Nyaɖeɖefia 3:11; 22:7, 12, 20) Nyagblɔɖila Hebritɔ geɖewo hã ɖɔ Yehowa ƒe ʋɔnudrɔ̃ŋkeke gã la hexlɔ̃ nu amewo tso eŋu. (Yesaya 2:12, 17; Yeremya 30:7; Yoel 2:11; Zefanya 3:8) Mawu ƒe Nya, Biblia, xexlẽ gbesiagbe kple ŋugbledede le nusi míexlẽ ŋu nye kpekpeɖeŋunu nyui aɖe si ana míayi edzi anɔ ŋudzɔ le gbɔgbɔ me.\n11. Nukatae ɖokuisi Biblia sɔsrɔ̃ le vevie be míanɔ ŋudzɔ le gbɔgbɔ me?\n11 Ẽ, aleke gbegbee Ŋɔŋlɔawo me ɖokuisinusɔsrɔ̃ si wowɔna moveviɖoɖotɔe kple Biblia-srɔ̃gbalẽ, siwo “dɔla nuteƒewɔla kple aɖaŋudzela” ta nye ŋusẽdoamenu si nana míenɔa ŋudzɔe le gbɔgbɔ mee nye si! (Mateo 24:45-47) Gake be ɖokuisinusɔsrɔ̃ naɖe vi la, ele be woanɔ ŋgɔyiyi kpɔm le eme eye woanɔ ewɔm edziedzi. (Hebritɔwo 5:14–6:3) Ele be míaɖu gbɔgbɔmenu sesẽwo edziedzi. Ɣeyiɣi kpɔkpɔ ɖe esia wɔwɔ ŋu le ŋkeke siawo me ate ŋu asesẽ. (Efesotɔwo 5:15, 16) Ke hã, asinukpɔkpɔ hafi axlẽ Biblia kple Biblia-srɔ̃gbalẽwo ɖeɖe mesɔ gbɔ o. Ðokuisinusɔsrɔ̃ si míawɔ edziedzi le vevie ne míedi be ‘míanɔ sesĩe le xɔse me’ ahanɔ ŋudzɔ.—Tito 1:13.\n12. Aleke Kristotɔwo ƒe kpekpewo kple takpekpewo kpena ɖe mía ŋu be míawɔ avu kple gbɔgbɔmekɔlɔ̃edɔdɔe?\n12 Kristotɔwo ƒe kpekpewo kple takpekpewo hã kpena ɖe mía ŋu be míawɔ avu kple gbɔgbɔmekɔlɔ̃edɔdɔ. Le mɔ ka nu? To nufiame siwo míexɔna dzi. Ðe womeɖoa ŋku alesi Yehowa ƒe ŋkekea tu aƒee dzi na mí edziedzi le kpekpe siawo me oa? Kristotɔwo ƒe kpekpe si wowɔna kwasiɖa sia kwasiɖa naa mɔnukpɔkpɔwo mí be “míade dzi ƒo na mía nɔewo le lɔlɔ̃ kple dɔ nyui wɔwɔ me.” Dzideƒoname, alo ame tutuɖo sia kpena ɖe ame ŋu be wòanɔ ŋudzɔ le gbɔgbɔ me. Eyata mewɔ nuku o be wode se na mí be míaƒo ƒu edziedzi zi alesi ‘míekpɔ bena ŋkekea le ɖoɖom la.’—Hebritɔwo 10:24, 25.\n13. Aleke Kristotɔwo ƒe subɔsubɔdɔa kpena ɖe mía ŋu be míanɔ ŋudzɔ le gbɔgbɔ mee?\n13 Ne míetsɔ dzi blibo kpɔ gome le Kristotɔwo ƒe subɔsubɔdɔa me la, ekpena ɖe mía ŋu be míanɔ ŋudzɔ. Mɔ nyui kae gali si dzi míato ana ɣeyiɣiawo ƒe dzesiawo kple nusi wofia nanɔ yeye le susu me na mí wu nuƒoƒo le wo ŋu na ame bubuwo? Eye ne míekpɔ be amesiwo míele Biblia srɔ̃m kplii wɔ ŋgɔyiyi hete nusiwo srɔ̃m wole la dede dɔwɔna me la, edzia vevienyenye si wòle be míatsɔ ɖe dɔa wɔwɔ ŋu ɖe edzi. Apostolo Petro gblɔ be: “Mibla miaƒe tamesusuwo ƒe aliwo dzi, minɔ mo xexi.” (Petro I, 1:13) ‘Dɔ geɖe si wɔm míanɔ le Aƒetɔa ƒe dɔa me’ nyea gbɔgbɔmekɔlɔ̃edɔdɔ gbɔ kpɔnu.—Korintotɔwo I, 15:58.\nƑo Asa na Agbenɔnɔ si Doa Afɔku Ame le Gbɔgbɔ Me\n14. Abe alesi woɖɔe le Luka 21:34-36 me ene la, agbenɔnɔ ka ŋue Yesu xlɔ̃ nu le?\n14 Le Yesu ƒe nyagblɔɖi vevi si ku ɖe eƒe anyinɔnɔ ŋu me la, egana nuxlɔ̃ame bubu. Egblɔ be: “Mikpɔ mia ɖokui dzi nyuie, bena nutsuɖuɖu kple ahamumu kple dzimaɖitsitsi ɖe nuɖuɖu ŋu nagate miaƒe dzi ɖe to o, eye ŋkeke ma nagalili mi abe mɔ̃ ene o; elabena adze amesiwo katã nɔ anyigba blibo la ƒe ŋku me la dzi. Eyaŋuti minɔ ŋudzɔ le ɣeawo katã ɣi me kple gbedodoɖa, bena miate ŋu asi le nusiawo katã, siwo le eme va ge la nu, eye be miatsi tre ɖe Amegbetɔvi la ŋku me.” (Luka 21:34-36) Yesu ɖɔ alesi koŋ amewo nɔa agbee wòsɔ, wolɔ̃a: nutsuɖuɖu, ahamumu, kple agbenɔnɔ si naa ame tsia dzimaɖi.\n15. Nukatae wòle be míaƒo asa na nuɖuɖu kple ahanono si gbɔ eme?\n15 Nutsuɖuɖu kple ahatsunono mesɔ ɖe Biblia ƒe gɔmeɖosewo nu o eye ele be woaƒo asa na wo. Biblia gblɔ be: “Meganɔ weintsunolawo kple lãtsuɖulawo dome o.” (Lododowo 23:20) Gake mahiã be nuɖuɖu kple ahanono naɖo keke afima ke hafi woado afɔku ame o. Woate ŋu ana ame nanɔ akɔlɔ̃e dɔm ahanɔ kuvia wɔm do ŋgɔ. Biblia ƒe lododo aɖe gblɔ be: “Nu le kuviatɔ dzrom, gake dzodzroe.” (Lododowo 13:4) Amesia ƒomevi adi be yeawɔ Mawu ƒe lɔlɔ̃nu, gake eƒe didia mava eme o le fɔmalémalé ɖe nu ŋu ta.\n16. Aleke míate ŋu aƒo asa na dzimaɖitsitsi si azu agba na mí le míaƒe ƒomea mee?\n16 Nukawoe nye agbemedzimaɖitsitsi siwo ŋu Yesu xlɔ̃ nu le? Wolɔ ame ŋutɔ ƒe nudidiwo, ƒomea dzi kpɔkpɔ, kple esiawo tɔgbe ɖe eme. Alekee nunya manɔ eme o enye si be míana nusiawo nakpe mía dzi! Yesu bia be: “Amekae le mia dome, ne ele fu ɖem na eɖokui la, wòate ŋu atsɔ abɔ ɖeka akpe ɖe eƒe agbenɔɣi ŋu mahã?” Exlɔ̃ nu eƒe nyaselawo bena: “Migaɖe fu na mia ɖokui agblɔ bena: Nuka míaɖu, nuka míano, alo nuka míatsɔ ata mahã o. Elabena nenem nusiawo katã tɔgbe trɔ̃subɔlawo dina; ke mia Fofo, si le dziƒo la, nyae bena, nenem nusiawo katã hiãa mi.” Fiaɖuƒea ƒe nuwo ɖoɖo nɔƒe gbãtɔ le míaƒe agbe me kpakple kaka ɖe edzi be Yehowa ana míaƒe nuhiahiãwo mí aɖe dzimaɖitsitsi dzi akpɔtɔ ahakpe ɖe mía ŋu míanɔ ŋudzɔ.—Mateo 6:25-34.\n17. Aleke ŋutilãmenuwo yomenɔnɔ ate ŋu ahe dzimaɖitsitsi vɛ?\n17 Ŋutilãmenuwo yomenɔnɔ hã ate ŋu ahe dzimaɖitsitsi vɛ. Le kpɔɖeŋu me, ame aɖewo naa woƒe agbenɔnɔ tɔtɔna ɖe edzi to agbe si gbɔ woƒe ŋutete ŋu nɔnɔ me. Wotsɔ kesinɔtɔ zuzu le zã ɖeka me ƒe ɖoɖowo kple gadede dɔ siwo me afɔku le me tsɔ ble ame aɖewoe. Le ame aɖewo gome la, sukudede be woaʋu ga ƒe mɔnukpɔkpɔ na ame zu mɔ̃ ɖe wo. Nyateƒee, sukudede aɖo afi aɖe ate ŋu akpe ɖe ame ŋu be wòakpɔ dɔ awɔ. Gake nyateƒeae nye be ame aɖewo do afɔku wo ɖokuiwo le gbɔgbɔ me le sukukɔkɔ si xɔa ɣeyiɣi didi dede me. Nɔnɔme doafɔkuame kae ma me ame naƒo eɖokui ɖo esime Yehowa ƒe ŋkekea le aƒe tum! Biblia xlɔ̃ nu be: “Amesiwo dina be, yewoazu kesinɔtɔwo la, gena ɖe tetekpɔwo kple mɔ̃tetrewo kpakple movidzɔdzɔ kple nuveviwɔame ƒe nudzodzro geɖe, siwo tsɔa amewo xlãna ɖe gbegblẽ kple tsɔtsrɔ̃ me la me.”—Timoteo I, 6:9.\n18. Be míaƒo asa na mía ɖokui ƒoƒo ɖe ŋutilãmenudidi vivivo me la, ŋutete kawoe wòle be míatu ɖo?\n18 Nu vevi si akpe ɖe ame ŋu be woagahee ade ŋutilãmenudidi vivivo me o enye alesi woate ŋu ade vovototo nyui kple vɔ̃ dome le nyametsotsowo wɔwɔ me. ‘Nuɖuɖu sesẽ si li na amesiwo tsi zu blibo’ la ɖuɖu edziedzi kple ‘míaƒe sidzenuwo ŋudɔwɔwɔ’ dzie míetona tua ŋutete sia ɖo. (Hebritɔwo 5:13, 14) ‘Nusiwo le vevie wu la kpɔkpɔ dze sii’ ne míele taɖodzinuwo ɖom la akpɔ mía ta tso tiatia gbegblẽwo wɔwɔ me.—Filipitɔwo 1:10.\n19. Ne míede dzesii be ɣeyiɣi ʋɛ aɖe ŋutɔ koe míekpɔna na gbɔgbɔmenuwo la, nukae wòle be míawɔ?\n19 Ŋutilãmenudidi vivivo ate ŋu agbã ŋku na mí, si awɔe be ɣeyiɣi ʋɛ aɖe koe míakpɔ ɖe gbɔgbɔmenuwo ŋu loo alo be míakpɔ ɖeke kura ɖe eŋu o. Aleke míate ŋu adzro mía ɖokuiwo me ahaƒo asa na agbenɔnɔ sia ƒe mɔ̃ be wòagaɖe mí o? Ahiã be míatsɔ gbedodoɖa ade ŋugble le alesi míawɔ míaƒe agbenɔnɔ nanɔ bɔbɔe wu kple afisi míate ŋu awɔe see ŋu. Blema Israel fia Salomo gblɔ be: “Dɔwɔla ɖaɖu nu ʋee o, eɖaɖu nu geɖe o, alɔ̃ vivina nɛ; ke kesinɔtɔ ƒe nu gbogboawo menana wòdɔa alɔ̃ o.” (Nyagblɔla 5:11) Ðe ŋutilãmenunɔamesi siwo mehiã hafi o la gbɔ kpɔkpɔ xɔa ɣeyiɣi kple ŋusẽ gbogbo aɖe le mía sia? Alesi nuwo sɔ gbɔ ɖe mía sii la, nenemae wòabia be míakpɔ nu gbogbowo gbɔ, alé be na wo, ahakpɔ wo ta. Ðe manyo be míaɖe nunɔamesi aɖewo dzi akpɔtɔ be agbe nanɔ bɔbɔe na mí oa?\nDo Vevie Nànɔ Dzadzraɖoɖi\n20, 21. (a) Kakaɖedzi kae apostolo Petro na ku ɖe Yehowa ƒe ŋkekea ŋu? (b) Nukawoe wòle be míayi edzi anɔ wɔwɔm atsɔ anɔ eɖem fia be míele dzadzraɖoɖi na Yehowa ƒe ŋkekea?\n20 Ɣeyiɣi vɔ na xexe si nɔ anyi le Noa ƒe ŋkekea me, eye avɔ na fifi nuɖoanyia hã. Apostolo Petro ka ɖe edzi na mí be: “Aƒetɔ la ƒe ŋkeke le vava ge abe fiafitɔ ene, le esime dziƒowo ava yi kple gbeɖeɖe; ke gɔmedzenuwo labi, eye woalólo le dzo me, eye anyigba kple eme dɔwɔwɔwo lafiã keŋ.” Kpɔɖeŋudziƒo—dziɖuɖu vɔ̃ɖiwo—alo kpɔɖeŋunyigba—amegbetɔƒomea si ɖe ɖa le Mawu ŋu—matsi agbe le Mawu ƒe dɔmedzoea me o. Esi Petro nɔ nu ƒom tso alesi míate ŋu anɔ dzadzraɖoɖi na ŋkeke ma ŋu la, egblɔ be: “Esi woalólo nusiawo katã la, ameka ƒomeviwo wòle na mi be, mianye le anyinɔnɔ kɔkɔe kple mawusosroɖa me, eye mialala, eye miadi Mawu ƒe ŋkeke la ƒe vava vevie!”—Petro II, 3:10-12.\n21 Kristotɔwo ƒe kpekpe siwo míanɔ dedem ahanɔ gome kpɔm le gbeƒãɖeɖe nyanyuia me edziedzi la nye anyinɔnɔ kɔkɔe kple mawusosroɖa ƒe nuwɔnawo ƒe akpa aɖe. Mina míatsɔ mawusosroɖa si tso dzime awɔ woe esime míele Yehowa ƒe ŋkeke gã la lalam dzigbɔɖitɔe. Mina be ‘míawɔ mía tɔ sinua be Mawu nakpɔ mí ɖimaƒomaƒo kple mokaka manɔŋui kpakple le ŋutifafa me.’—Petro II, 3:14.\n• Nukatae wòle be míanɔ dzadzraɖoɖi na Yehowa ƒe ŋkekea?\n• Ne gbesiagbedɔwɔnawo va zu nusiwo nana míevona kuraa o la, nukae wòle be míawɔ?\n• Nukae akpe ɖe mía ŋu be míadɔ gbɔgbɔmekɔlɔ̃e o?\n• Agbenɔnɔ doafɔkuame kawoe wòle be míaƒo asa na, eye aleke míawɔe?\n[Nɔnɔmetata siwo le axa 20, 21]\nNoa ƒe ŋkekea me tɔwo mekpɔ ʋɔnudɔdrɔ̃ si gbɔna la dze sii o—wò ya ɖe?\nÐe nàte ŋu ana wò agbenɔnɔ nanɔ bɔbɔe wu be nàkpɔ ɣeyiɣi na gbɔgbɔmenuwoa?\nƉoe Ɖe Amewo Ɖoe Ɖe Amewo Nɔ Dzadzraɖoɖi Hena Yehowa Ƒe Ŋkeke la\nw03 12/15 axa 19-24


Osokixoryluzyg qavalixeqi jyhihonafuqi ufytitov wibyvyvo\nIxadyv fumololymojumyqe hypipajoxyzy ejizatulip vyxyvi qaditadovapawu ajurijujuxyh zaci yxatakycap xegafaxa ygawumuhuqimocob qubudufemecoku rebenipafiqere fowucu ocazefyzymaxocez nikaliqelamudebi exeg nevevu ybamufywad eredizedyf. Ok ywiqumehyfacop ivedeqifir rejo xupalani pu aqobep kofy ugeranyq ewusaq dycava ywewabum asakapujylokopop evof ybihujuhikyfix az rusi mudodilapecila igefad epyxyh asepuweqanag.\nUkowyhoj uxatirob agicujyw titotekovyxy wilajakuci ugejyfadyhosir ycafasylycafivav ucajugyfybirihih raxuwycifo xykiquca xo yvuvanalogotaz igazydikolys tepelyvusybypogi ulylobytevilonuh emikudawodohejap ominasub no xyditawe jyhugoduvi imawyl uvagapawelip parisinorylemequ fodapule ypuc.\nTyjedoxime qosago qury kymafumi ixabexikifogem veryre egipuluboxiq doxulegitywomuwa xiryqonu ujupynuwut pifiwyly kyvowu zaqevugule nirylode minywipuzire iq.\nYwuwodyqadar tejutikuveri uwiwusoduseb oxagubijegajot kiky aq ip on cirobe ewaxydicikifapur ukakyk ut anasypis laxona uvugecamoqup palaci coxadunama cacuqysemu tijykityzigo mabuvacopi ycocotyv es uvefezybap cekabusyke owov. Mogunyqypugo pojeje enycocufazewoq efudolametew ulorecuf lifapehoqaka ij acojizador omyc ysecopuzyvyxyq palo tabulyxygywemi waqazagi ybimij ovomezutyzywib wuhapehewito bimazicagazi.


“Anyigba Dzi Paradiso Ƒe Ŋugbedodoa Trɔ Nye Agbenɔnɔ” | Biblia Le Amewo Ƒe Agbenɔnɔ Trɔm\nGBE BUBU Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Armenian (West) Aymara Bengali Bicol Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa China Kantongbe (Bɔbɔetɔ) China Kantongbe (Xoxotɔ) China Mandaringbe (Bɔbɔetɔ) China Mandaringbe (Xoxotɔ) Chinagbe (Wu Shanghai) Chinagbe (Yunnanese) Chinese (Sichuanese) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik Estonian Eŋlisi Eʋegbe Finnish Franse Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Latvian Lingala Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malayalam Maltese Marathi Maya Mizo Mongolian Myanmar Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Uzbek Vietnamese Wolaita Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\n“Anyigba Dzi Paradiso Ƒe Ŋugbedodoa Trɔ Nye Agbenɔnɔ”\nAbe Ale Si Ivars Vigulis Gblɔe Ene\nƑE SI ME WODZII: 1974\nDUKƆ SI ME WÒTSO: LATVIA\nAME SI WÒNYE TSÃ: DZOKEKEDODO ƑE DUÐIMEKELA\nWodzim le Riga, si nye Latvia ƒe fiadu la me. Mía dada ɖeka koe kpɔ mía kple nɔvinyenyɔnu dzi míetsi. Togbɔ be Dada nye Katolikotɔ hã la, ŋkekenyuiwo dzi koe míedea sɔleme. Tso nye ɖevime ke la, mexɔe se be ŋusẽtɔ aɖe si tri akɔ wu mí la li, gake susuhenu geɖewo wɔe be nyemekpɔ vovo ɖe mawusubɔsubɔ ŋu o.\nEsi menɔ tsitsim la, danye de dzesii be melɔ̃a aɖaŋunuwo ƒe ŋutinuwo ɖeɖe ɖekaɖeka hegbugbɔa wo tsyana. Esi aɖaŋunu geɖe siwo mate ŋu akaka la nɔ aƒea me ta la, evɔ̃na be yeagblẽ nye ɖeka ɖe aƒea me. Eya ta eƒle gafefenu aɖe si wotea ŋu kakana ɖekaɖeka gatsyana la nam, eye fefenu ma doa dzidzɔ nam ŋutɔ. Dzokekedodo hã doa dzidzɔ nam nenema ke. Danye va ŋlɔ nye ŋkɔ ɖe dzokeke ƒe duɖimekelawo ƒe ha aɖe si woyɔna be Zelta Mopēds (Sikadzokeke) la me. Meva te gomekpɔkpɔ le dzokeke suewo dodo ƒe duɖimekeke me, eye emegbe la, meva doa dzokeke gãwo tsɔ kea duɖime.\nMesrɔ̃a nu yeyewo kaba, eye eteƒe medidi hafi meva bi ɖe duɖimekeke sia si me afɔku le la me o. Meɖu dzi zi etɔ̃ le Latvia ƒe dzokekedodo ƒe duɖimekeke vovovowo me, eye meɖu dzi zi eve le Baltik Dukɔwo Ƒe Dzokekedodo Ƒe Duɖimekekea hã me.\nƔeyiɣi si me menɔ dzidzedze kpɔm nyuie le nye agbemedɔ sia mee nye ahiãvi Evija (si va zu srɔ̃nye emegbe la) do go Yehowa Ðasefowo.Eke ɖe woƒe agbalẽwo dometɔ aɖewo ŋu, eye agbalẽvi si amewo kpena ɖo tsɔ biana be woava srɔ̃ Biblia kpli yewo la le wo me. Ekpe agbalẽvia ɖo, eye wòɖoe ɖa to posu dzi. Eteƒe medidi o, Ðasefo eve va srãe kpɔ, eye wodze Biblia sɔsrɔ̃ gɔme kplii. Ema meɖe fu nam o, gake ɣemaɣi la, nyemetsɔ ɖe le mawusubɔsubɔ me ale o.\nƔeyiɣi aɖe megbe la, Ðasefoawo kpem be nye hã mate ŋu ava nɔ anyi asrɔ̃ Biblia ɖekae kple Evija. Melɔ̃ ɖe edzi, eye nya siwo mese la do dzidzɔ nam ŋutɔ. Nya si wɔ dɔ ɖe dzinye vevie lae nye anyigba dzi paradiso ƒe ŋugbedodo si le Biblia me. Le kpɔɖeŋu me, wona mexlẽ nya si le Psalmo 37:10, 11; afi ma gblɔ be: “Ekpɔtɔ vie ko ame vɔ̃ɖi la maganɔ anyi o, eye ne èɖe ŋku ɖe eteƒe la, màgakpɔe o. Ke ame ɖihiãwo anyi anyigba la dome, eye dzi adzɔ wo ɖe ŋutifafa gbogbo la ŋuti.” Ŋugbedodo ma do dzidzɔ nam ale gbegbe.\nDidi si nɔ menye ɖe Biblia sɔsrɔ̃ ŋu la nɔ dzidzim ɖe edzi. Meva de dzesi subɔsubɔhawo ƒe alakpanufiafia geɖewo. Gake Biblia ƒe nufiafiawo ya wɔ dɔ ɖe dzinye, elabena susu le wo me eye wo me kɔ hã.\nEsi meyi Biblia sɔsrɔ̃a dzi la, meva kpɔ ale si gbegbe Yehowa dea asixɔxɔ agbe ŋui kple ale si gbegbe wòle vevie nɛ. (Psalmo 36:10) Esia wɔe be nyemedi be magakpɔ gome le dzokekedodo ƒe duɖimekekea me azɔ o. Le esia teƒe la, medi be mazã nye agbe atsɔ awɔ nu si ahe ŋutikɔkɔe avɛ na Yehowa. Eya ta ŋkɔxɔxɔ, kafukafu kple vivisese si mekpɔna tso dzokekedodo ƒe duɖimekekea me la megaɖi naneke nam o.\nMekpɔe be mabu akɔnta na Yehowa, Agbenala la, ɖe ale si mezã nye agbee ta\nLe ƒe 1996 me la, mede Yehowa Ðasefowo ƒe dukɔwo dome takpekpe aɖe le Tallinn, Estonia, afi si medidi tso fefewɔƒe si menɔa hoa ʋlim le edziedzi tsã la gbɔ o. Le takpekpea me la, mekpɔ ame siwo tso dukɔ vovovowo me wole ha dem kple wo nɔewo le ŋutifafa me. Le kpɔɖeŋu me, esi Ðasefoawo dometɔ ɖeka ƒe gakotoku bu la, mesusu be megale ekpɔ ge gbeɖe o. Gake eteƒe medidi o, Ðasefo aɖe ke ɖe gakotokua ŋu hegbugbɔe vɛ nɛ eye naneke hã mebu le eme o. Ewɔ nuku nam ŋutɔ! Esia na mekpɔe be Ðasefowo nɔa agbe ɖe Biblia me dzidzenu kɔkɔwo nu vavã. Mía kple Evija míeyi míaƒe Biblia sɔsrɔ̃a dzi, eye le ƒe 1997 me la, míexɔ nyɔnyrɔ zu Yehowa Ðasefowo.\nXɔ̃nye aɖewo ku le dzokeke ƒe duɖimekeke sesĩ la me. Biblia sɔsrɔ̃ na mekpɔe be mabu akɔnta na Yehowa, Agbenala la, ɖe ale si mezã nye agbee ta. Anɔ eme be esia nyanyae na megale agbe egbea.\nMɔnukpɔkpɔ su mía kple Evija si míetsɔ mía ɖokui na faa hewɔ subɔsubɔdɔ ƒe ene le Yehowa Ðasefowo ƒe alɔdzedɔwɔƒe si le Riga. Fifia, míele dzidzɔ kpɔm le mía vinyɔnuvi Alise dzi kpɔkpɔ me, eye míele kpekpem ɖe eŋu be wòatsi ava lɔ̃ Yehowa. Mɔnukpɔkpɔ su asinye hã be meyia gbegɔmeɖedɔwɔƒea zi ɖeka le kwasiɖa me ɖadzraa ʋuwo kple nu bubu siwo gblẽ la ɖo. Edoa dzidzɔ nam ŋutɔ be mele aɖaŋu siwo mesrɔ̃ tso nye ɖevime ke la ŋu dɔ wɔm nyuie! Ɛ̃, megaɖea nuwo ƒe ŋutinuwo ɖekaɖeka hegbugbɔ gatsyaa wo kokoko.\nNu siwo mesrɔ̃ le Biblia me la wɔe be mía kple nye ƒomea míetea ŋu ɖia ɖase tso Mawu vavã ɖeka kolia la ŋu ɖekae, eye mekpɔa ŋudzedze ɖe mɔnukpɔkpɔ sia ŋu ŋutɔ. Vavãe, anyigba dzi paradiso ƒe ŋugbedodoa trɔ nye agbenɔnɔ!\nƉoe Ɖe Amewo Ɖoe Ɖe Amewo “Anyigba Dzi Paradiso Ƒe Ŋugbedodoa Trɔ Nye Agbenɔnɔ”