Тэма 10. УКРАІНСКІЯ ЗЯМЛІ У ПАЧАТКУ ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЫ | Гісторыя Украіны (1914-1939 гг), 10 клас\nТэма 10. УКРАІНСКІЯ ЗЯМЛІ У ПАЧАТКУ ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЫ (падручнік)\nРаздзел II УКРАІНА У ГАДЫ ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЫ. ПАЧАТАК украінскай рэвалюцыі\nТэма 10. УКРАІНСКІЯ ЗЯМЛІ У ПАЧАТКУ ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЫ\nУкраіна ў геапалітычных плянах краін Антанты і Траістага саюза\nСтаўленне насельніцтва і палітыкаў Прыдняпроўя да вайны\nПадстава Галоўнай ўкраінскага савета\nСаюз вызвалення Украіны\nФарміраванне легіёна Украінскіх сечевых стралкоў\nПершая сусветная вайна, геапалітыка, Галоўная ўкраінскіх савет, Легіён ўкраінскіх сечевых стральцоў, Саюз вызвалення Украіны\n1 жніўня 1914 г., 6 жніўня 1914, 14 Жніўня 1914\nКім былі ўтвораны ваенныя блокі Антанта і Траісты саюз?\nЯкія інтарэсы пераследвалі краіны, аб'ядноўваючыся ў ваенныя блокі?\nЯкія прычыны Першай сусветнай вайны?\nКалі і пры якіх абставінах яна пачалася?\n1.Украина ў геапалітычных плянах краін Антанты і Траістага саюза\nЯкія былі планы супрацідзейных бакоў па Украіне?\nДакажыце, што Украіна выступала як аб'ект геапалітыкі * асобных краін Траістага саюза і Антанты.\nТэрытарыяльныя дамаганні варагуючых бакоў напярэдадні вайны і Украіны\n19 ліпеня (1 жніўня) 1914 г. успыхнула Першая сусветная вайна. Яна была лагічным завяршэннем эканамічнага і палітычнага крызісу, які ахапіў значную лік дзяржаў свету. Па сваім інтарэсам дзяржавы падзяліліся на два супрацідзейных блока: Траісты саюз і Антанту. Праз сваё геапалітычнае становішча Украіны непазбежна станавілася зонай інтарэсаў варагуючых бакоў. Вырабляючы толькі ў пад рускіх землях больш за 1 млрд пудоў (каля 16 млн т) хлеба і маючы велізарныя чалавечыя рэсурсы, якія можна было выкарыстоўваць у ваенных мэтах, Украіна мела магічную прывабную сілу для ўсіх ваюючых ў гэтым рэгіёне сіл - ад аўстрыйскага і нямецкага урадаў да расейскіх бальшавікоў. Пры гэтым інтарэсы ўласна ўкраінскі насельніцтва наогул не ўлічваліся. Як казаў І. Франка: «... на шахматнай дошцы палітыкі Еўропы ўкраінскі не з'яўляецца нават нікчэмным пешкай ».\nГалоўны гулец на палях гэтай вайны - Германія - напярэдадні вайны распаўсюджвала ідэю, што ўкраінскі і іншыя народы Усходняй Еўропы не здольныя ствараць свае ўласныя дзяржавы, а таму гістарычнай місіяй немцаў ёсць паглынання і асваення гэтых зямель. Ўкраінскія землі разглядалася ў геапалітычных * планах Нямеччыны як плацдарм для пранікнення на Усход.\nЗ тайных дакументаў Генеральнага штаба Нямеччыны ад 1 снежні 1915 г.\n«? Для кожнага, хто ў рэчаіснасці ведае і разумее геаграфічнае і эканамічнае становішча, у якім знаходзіцца Расія, з'яўляецца свядомы таго факту, што Вялікая Расея можа існаваць толькі праз пазнанне багатай Украіне. Калі мы здолеем змяніць становішча Украіны ў незалежная дзяржава і ўтрымаць незалежную Украіну пры жыцці, то з упэўненасцю дамо смяротны ўдар Вялікай Расіі. Таму Украіна варта лічыць сэрцам Вялікай Расеі. У ацэнцы экспертаў гэты занятак Украіна робіць Расею вялікай еўрапейскай моцай. Украіна, аддзеленая ад Расеі, створыць сцяна паміж уласна Расеяй, Цэнтральнымі дзяржавамі і Балканамі, закрываючы доступ да Чорнага мора.\nЯкое значэнне надаецца Прыдняпроўскай Украіны ў дакуменце? Чаму? Якія планы Германіі па Украіне?\nАўстра-Венгрыя пад лозунгам ўз'яднання «братоў-русінаў» планавала далучыць да сваіх валадарстваў Валынь і Падолле, якія знаходзіліся ў складзе Расійскай імперыі. Нават Англія і Францыя, якія не мелі ніякіх тэрытарыяльных прэтэнзій да Ўкраіны, спрабавалі выкарыстоўваць яе для паслабленне Аўстра-Венгрыі. Такім чынам, генералы дзялілі зямлі і багацця, зразумела ж, без ведама і згоды іх гаспадара - ўкраінскага народа, тады быў размежаваны паміж дзвюма дзяржавамі. Нядзіўна, што менавіта ўкраінскі зямлі за ўсё пацярпелі ад вайны.\nРасія, пад прыкрыццём «вячыстай мэты аб'яднання ўсіх рускіх земляў », прэтэндавала на Усходнюю Галічыны, Закарпацце і Паўночную Букавіну, якія ўваходзілі ў Аўстра-Венгрыі. Процідзейныя боку ў сваіх стратэгічных планах спекулявалі «украінскім пытаннем», сцвярджаючы, што для іх важна аб'яднаць ўвесь украінскі народ, але абавязкова ў межах сваёй дзяржаўнасці.\nЗ ноты міністэрства замежных спраў паслам Аўстра-Венгрыі ў Канстанцінопалі і Берліне ад 20/11. 1914\n"Галоўнай нашай мэтай у гэтай вайне з'яўляецца глыбокае паслабленне Расіі, а таму ў выпадку перамогі мы пачалі б стварэнне незалежнай ад Расеі Украінскай дзяржавы. На наш погляд, існаванне такой дзяржавы нанесла б значны ўрон панавання Расіі на Чорным моры, або нават цалкам знішчыла б яго? »\nУ чым заключаліся рэальныя мэты Аўстра-Венгрыі адносна ўкраінскіх земляў?\nЗ Маніфеста «Да насельніцтву Галічыны»\n«Доўгія гады пакутаваў рускім народзе пад замежным ярмом? Хай не будзе больш заняволенай Русі! Спадчына святога Уладзіміра, зямля Яраслава Осмомысла, князёў Данііла і Рамана хай падыме сцяг адзінай, вялікі, непадзельнай Расеі! Хай споўніцца Божае Провід, што дабраславіў справа збіральнікаў Рускай зямлі. Няхай Гасподзь дапаможа свайму Найяснейшаму памазанцу Мікалаю Аляксандравічу, Імператару ўсяе Расіі, завяршыць справу вялікага Івана Каліты? "\nЧаму расейская ўлада звяртаецца да галичанам з такім дакументам? Чаго ён дамагаецца?\nАўстра-Венгрыя планавала далучыць да сваіх валадарстваў Валынь і Падолле, якія знаходзіліся ў складзе Расійскай імперыі.\nАкрамя таго, паміж варагуючымі дзяржавамі пачалася барацьба за саюзнікаў у будучай вайне. Так, аўстрыйскія і расійскія дыпламаты пачалі схіляць Румынію да вайны на іх баку, абяцаючы ёй ўкраінскія землі, якія яны яшчэ толькі планавалі адваяваць адзін у аднаго.\nДля Украіны сусветная вайна мела ўдвая трагічны сэнс. Адзіны народ пры адсутнасці ўласнага дзяржавы, што абараняла б яго канкрэтныя інтарэсы, апынуўся ў двух супрацьстаяць лагерах. Каля 3,5 млн ўкраінскім ў рускай арміі і 250-300 тыс у аўстрыйскай арміі змагаліся і паміралі за чужыя для іх інтарэсы. Але горшым было тое, што дзеці аднаго і таго ж народа, падзеленага паміж двума імперыямі, вымушаныя былі забіваць адзін аднаго.\n2 Стаўленне насельніцтва і палітыкаў Прыдняпроўя да вайны\nЯкім было стаўленне насельніцтва і палітыкаў да вайны?\nЯкую пазіцыю па вайне занялі б вы, калі б жылі ў той час у подроссийской Ўкраіны?\nЗ самага пачатку баёў летам 1914 г. тэрыторыя Заходняй і вызначанай меры Цэнтральнай Украіне стала адным з асноўных ваенных тэатраў на ўсходзе Еўропы. Тут сышліся разам са сваімі менш магутнымі саюзнікамі два старыя супернікі - Аўстра-Венгрыя і Германія, з аднаго боку, і Расія, з другога. Аж да пачатку 1918 г. лінія фронту праходзіла ўкраінскай тэрыторыі. Большасць земляў Прыдняпроўскай Украіне, як прыфрантавых зона, знаходзіліся пад юрысдыкцыяй Кіеўскага ваеннага акругі.\nВаеннае супрацьстаянне дзвюх дзяржаў, якое суправаджаецца масавымі рэпрэсіямі супраць украінскай, раскалола напалову і нацыянальна свядомых патрыётаў Украіна па абодва бакі мяжы.\nЗ пачаткам вайны перад ўкраінства ўстаў пакутлівае пытанне: на каго арыентавацца. Усе ваюючыя краіны паслядоўна даводзіў у галовы сваіх падданых тэзіс аб неабходнасці абароны сваёй радзімы. Ніхто не хацеў быць агрэсарам. Расія абвясціла вайну нацыянальнай. Асноўнымі сталі лозунгі: дапамозе славянскім братам і грамадзянскага міру. Па ўсёй імперыі запанавалі погляды оборончества. Павінны былі вызначыцца ў адносінах да вайны і ўкраінскі.\nУ першыя дні пасля абвяшчэння вайны ў Расійскай імперыі падняўся патрыятычны рух. Ён распаўсюдзіўся і на ўкраінскія землі, якія ўваходзілі у яе склад. Многія рабочыя і студэнтаў прымалі ўдзел у патрыятычных маніфестацыях, добраахвотна адпраўляліся ў мабілізацыйных пунктаў. Большасць сялян Прыдняпроўскай Украіне ўспрынялі пачатак вайны як нямецка-аўстрыйскую агрэсію: напаў «вораг», «германец», трэба ваяваць.\nПалітычныя сілы Прыдняпроўя з першых дзён вайны заклікалі ўкраінскі да абароны Расейскай дзяржавы, у рамках якой яны знаходзіліся. На падтрымку Расеі выступіў лідэр украінскіх сацыял-дэмакратаў С. Пятлюра. Ён апублікаваў у маскоўскім часопісе «Украінская жыццё» артыкул, дзе заклікаў народы Расіі выканаць свой грамадзянскі абавязак перад дзяржавай, што дасць ім магчымасць у будучыні разлічваць на "Адпаведныя правы». Кіеўская газета "Рада" пісала, што Украінскі павінны абараняць расійскае дзяржава.\nЗ пазіцый рускага патрыятызму выступілі таксама эмігранты - масквафілы, якія перабраліся з пачаткам вайны з заходнеўкраінскіх зямель у Кіеў. Яны стварылі «Карпата-руская вызваленчы камітэт» і праз яго звярталіся да ўкраінскіх Галічыны, каб тыя сустракалі войска хроснымі хадамі і вітальнымі званамі ў цэрквах. Камітэт выдаў на рускай мове брашуру "Сучасная Галічына», яе раздавалі афіцэрам царскай арміі, якія адпраўляліся на галіцкі фронт, каб яны маглі адрозніць украинофилов («мазепинцев») ад масквафілы ( "Рускіх").\nАднак, расейскія ўлады асцярожна ставілася да ўкраінскіх палітычных сіл і грамадскіх рухаў. У прыватнасці, яна ўважліва назірала за дзейнасцю «Таварыства ўкраінскіх прагрэсісты» (тупы), якое ў пачатку вайны прыняло пастанову, дзе рэкамендавала ўкраінскай інтэлігенцыі прытрымвацца нейтралітэту. Многіх лідэраў Тур была пастаўлена пад нагляд паліцыі, а М. Грушэўскага нават арыштавалі па падазрэнні ў шпіянажы.\nТакім чынам, украінская грамадскасць у пераважнай большасці знаходзілася на пачатку Першай сусветнай вайны пад уплывам вернападдана патрыятычнай хвалі, спадзеючыся, што такая пазіцыя пашырыць іх нацыянальныя правы ў будучыні. Фактычна вайна ўзмацніла супярэчнасці сярод украінскай і стала для іх братазабойчай\nУкраінскія палітычныя партыі, грамадскія арганізацыі і ўзброеныя фарміравання ў гады Першай сусветнай вайны\n3. Падстава Галоўнай ўкраінскага савета\nШто было прычынамі стварэння Галоўнай ўкраінскі савета?\nЯкую пазіцыю па вайне яна займала?\nУ пачатку Першай сусветнай вайны - 1 жніўня 1914 года ў Львове лідэры трох украінскіх партый (Украінская нацыянальна-дэмакратычная партыя, Украінская радыкальная партыя, Украінская сацыял-дэмакратычная партыя) стварылі Галоўную Украінскі савет (ГУР). Старшынёй Савета быў абраны К. Лявіцкага.\nКосць Лявіцкі (1859-1941) - палітычны, дзяржаўны, грамадскі дзеяч, аўтар навуковых прац "Гісторыя вызваленчых барацьбы галіцкіх Украінская з часу вайны 1914-1918 "," Вялікі зрыў. Да гісторыі ўкраінскай дзяржаўнасці ад сакавіка да лістападзе 1918 года на падставе успамінаў і дакументаў ". Нарадзіўся ў Тисменицы ў сям'і святара. Вучыўся ў Львоўскім і Венскім універсітэтах. З 1890 г. займаўся прыватнай адвакацкай практыкай ў Львове. Актыўна ўдзел у дзейнасці цэлага шэрагу ўкраінскіх эканамічных арганізацый. Доўгі час быў прэзідэнтам Таварыства ўкраінскіх юрыстаў у Львове, з 1899 г. - старшынёй Украінскай нацыянальна-дэмакратычнай партыі. У 1907 г. - быў абраны дэпутатам аўстрыйскага парламента, у 1908г. - галіцкага сойма; кіраваў дзейнасцю ўкраінскі парламенцкага клуба ў Вене і соймавых ў Львове. Пасля акупацыі Галічыны палякамі ў 1920-1923 гг - член замежнага ўрада Дыктатара Е. Петрушевича. У 1924 г. вярнуўся ў Галіцыю, дзе працягваў грамадскую і навуковую дзейнасць. У 20-х - 30-х гадах узначальваў Саюз украінскіх адвакатаў; быў рэдактарам выдання «Жыццё і права», дырэктарам Цэнтрабанка. Пасля акупацыі Заходняй Украіны савецкімі войскамі ў 1939 г. быў арыштаваны органамі НКУС, але праз 2 гады - звольнены. У ліпені 1941 г. стаў заснавальнікам і старшынёй Украінскага нацыянальнага савета. Памёр у Львове ў 1941 г.\nЧаму прысвяціў сваё жыццё Косць Лявіцкі?\nДакажыце гэта на аснове фактаў яго біяграфіі.\nГУР мела мэтай вызначэння агульнага напрамкі ўкраінскай палітыкі па Аўстра-Венгрыі і развіцця нацыянальнага руху ва ўмовах вайны. Пасля доўгіх спрэчак Савет вырашыў падтрымаць Аўстра-Венгрыю ў канфлікце з Расеяй, бо апошняя праводзіла жорсткую палітыку па дачыненні да ўкраінства. На думку лідэраў ГУР, парламенцкія традыцыі Аўстра-Венгрыі, у адрозненне ад імпэрскай Расеі, давалі шанец на будучыню ўкраінскай аўтаноміі.\nЗ Маніфеста Галоўнай ўкраінскі савета ад 3 жніўня 1914 года\nІдучы вайной на Аўстра-Венгерскую манархію, Расея пагражае гібеллю Украінскі нацыянальнага жыцця, якое знайшло абарону ў канстытуцыйным прыладзе Аўстрыйскага дзяржавы. Перамога Расіі павінна прынесці ўкраінскі народу Аўстра-Венгерскай манархіі той жа ярмо, у якім стогне 30 мільёнаў ўкраінскага народа ў Расійскай імперыі. І таму наша дарога ясная. ... Перамога Аўстра-Венгерскай манархіі будзе нашай перамогай. І чым больш будзе параза Расеі, тым хутчэй выб'е гадзіну вызвалення Украіны. ... Хай на руінах царскай імперыі ўзыдзе сонца свабоднай Украіне!\nЗа што змагалася Галоўная ўкраінскіх савет? Чаму яна звязвала будучыню Украіны з Аўстра-Венгрыяй? Можна пагадзіцца з сцвярджэннем, што ўкраінская нацыянальная жыццё «знайшло ахову ў канстытуцыйныя ладзе аўстрыйскага дзяржавы »?\nУкраінскія палітыкі лічылі, што іх заява будзе па вартасці ацэненая Аўстра-Венгрыяй і створыць больш спрыяльныя ўмовы для развіцця Украінскі аўтаноміі. ГУР звярнулася з заклікам да ўкраінскіх, дзе заклікала тых, хто не падлягаў мабілізацыі стварыць для абароны Аўстра-Венгрыі атрады добраахвотнікаў. Такія фарміравання павінны былі палітычна падпарадкоўвацца Галоўнай ўкраінскай радзе.\nТакім чынам, стварэнне ГУР прадэманстравала палітычную актыўнасць і арганізаванасць ўкраінскага нацыянальнага руху, галоўнай мэтай якога было стварэнне ўкраінскай аўтаноміі ў рамках Аўстра-Венгрыі.\n4. Саюз вызвалення Украіны\nЯкую пазіцыю па вайне заняў Саюз вызвалення Украіны?\nЯк ставілася да дзейнасці СВУ нямецкая і аўстрыйская ўлада?\nЗ пачаткам Першай сусветнай вайны адраджэннем ўкраінскай дзяржаўнасці разам з ГУР актыўна займаўся Саюз вызвалення Украіны (СВУ), створаны ў Львове 14 Жнівень 1914 палітычнымі эмігрантамі з подроссийской Украіна (Д. Данцаў, В. Дарашэнка, А. Жук, М. Залізняка М. Меленевский, О.Скоропис-Йолтуховский і інш)\nЗ праграмнага дакумента СВУ «Наша платформа»\nУ Саюзе прадстаўлены ўсе тыя палітычныя кірункі, якія стаяць на пазіцыі дзяржаўнай самастойнасці ўкраінскага народа, а рэалізацыю сваіх нацыянальна-палітычных і эканамічных памкненняў у дадзены момант звязваюць з разбіўкай Расеі ў вайне. Нацыянальна-палітычнай платформай Саюза з'яўляецца дзяржаўная самастойнасць Украіна. Формай праўлення самастойнага ўкраінскага дзяржавы павінна быць канстытуцыйнае манархія, з дэмакратычным унутраным прыладай палітычным:, аднапалатны нарматыўнымі актамі, грамадзянскімі, моўнымі і рэлігійнымі свабодамі для ўсіх нацыянальнасцяў і веравызнанняў. з самастойнай Украінскі царквой. На выпадак далучэння да Аўстрыі большай ці меншай ўкраінскіх-расійскай тэрыторыі будзе Саюз адстойваць за стварэннем з усіх земляў, заселеным украінскім народам у Аўстрыі, адмысловага аўтаномнага краю.\nЗа што змагаўся Саюз вызвалення Украіны? Чаму яго лідэры звязваюць будучыню Украіны з «разбіўкай Расеі ў вайне»? Можна пагадзіцца з гэтым сцвярджэннем? Чаму?\nУ звароце СВУ «Да ўкраінскага народу ў Расеі» аўстрыйцы і немцы характарызаваліся як вызваліцелі, якія дапамогуць «разваліць тую праклятую турму народаў, званы імперыяй цара ». Такая пазіцыя прыцягнула ўвагу германскага ўрада, які быў зацікаўлены ў аслабленні Расіі знутры, і даў фінансавай падтрымкі лідэрам СВУ.\nУ арганізацыйнай дзейнасці СВУ было занята больш за 30 супрацоўнікаў. Яго цэнтр знаходзіўся ў Вене, філіялы - у Берліне, Львове, Лазане і Стамбуле і інш, прадстаўнікі - у дзесяці краінах. У перыяд вайны яны прэтэндавалі на тое, каб прадстаўляць інтарэсы Вялікай Украіна і праводзілі перамовы з дзяржавамі Траістага саюза і некаторымі нейтральнымі еўрапейскімі краінамі, накіраваныя на вызваленне Украінскі зямель з-пад прыгнёту расійскага царызму.\nСВУ ажыццяўляў актыўную работу сярод палонных салдат расійскай арміі - Украінскі. Дзякуючы Саюза, значная колькасць іх удалося перавесці ў асобных лагераў у Аўстра-Венгрыі (Фрайнштадт, Дуна-Сардагель) і Германіі (Вецляр, Зальцведель, Рештат), дзе былі палепшаны агульныя ўмовы жыцця, арганізаваны школы, бібліятэкі, цэрквы і г.д. Сярод палонных праводзілася нацыянальна-асветніцкая дзейнасць.\nНарэшце такая актыўнасць СВУ сярод палонных дазволіла стварыць з іх Украінскі дывізіі - серожупанников і синежупанники, якія пазней прымалі ўдзел у барацьбе за незалежнасць Украінскай дзяржавы. Такім чынам, СВУ прадстаўляў больш радыкальныя пазіцыі ўкраінскага руху ў параўнанні з ГУР, што адбівалася не толькі ў яго палітычнай праграме, а і ў практычнай дзейнасці. Бо такая дзейнасць неадназначна ацэньвалася урадамі краін Траістага саюза. У прыватнасці Аўстра-Венгрыя баялася, што актыўнасць СВУ на сацыяльным і нацыянальнай глебе супраць Расеі можа перакінуцца на яе ўласную тэрыторыю.\nНе было адзінства ў ацэнках дзейнасці СВУ і з боку ўкраінскіх палітыкаў. З рэзкай крытыкай СВУ выступалі левыя ўкраінскі сацыял-дэмакраты, якія абвінавачвалі лідэраў СВУ як агентаў аўстра-венгерскага імперыялізму. Адмоўна паставіўся да СВУ М. Грушэўскі. Ён не палічыў Саюзам вызвалення Украіны правы выступаць ад імя Украінская, якія пражывалі ў Расійскай імперыі.\nТакім чынам, ва ўмовах захопніцкай вайны адбываўся раскол і драбленне ўкраінскага нацыянальнага вызвольнага руху.\n5. Фарміраванне легіёна Украінскіх сечевых стралкоў\nЯк быў сфармаваны легіён Украінскіх сечевых стральцоў\nЧаму яго стварэнне выклікала масавы рух добраахвотнікаў сярод украінскага насельніцтва?\nЧаму венскі ўрад не ўзброіў ўсіх украінскіх добраахвотнікаў?\nЛідэры ўкраінскага нацыянальна-вызвольнага руху добра разумелі, што іх планы адрадзіць ўкраінскую дзяржаўнасць без стварэння ўзброеных фарміравання не могуць быць ператвораныя ў рэальнасць. Першым практычным крокам на гэтым шляху сталі сход 18 Сакавіка 1913 г. у Львове грамадства «Сечевые стральцы», аснову якога складала навучэнка і студэнцкая моладзь. Пасля ячэйкі грамадства ўзніклі і ў іншых гарадах Галічыны. Напярэдадні вайны іх налічвалася 96, яны аб'ядноўвалі звыш 8 тыс. членаў. З пачаткам Першай сусветнай вайны Аўстра-Венгрыя разгарнула мабілізацыю. Галоўная ўкраінская рада абвясціўшы аб сваёй падтрымцы аўстрыйскага ўрада ў вайне супраць Расіі, атрымала дазвол на фарміраванне Легіёна ўкраінскіх сечевых стральцоў.\n6 жніўня 1914 года ГУР звярнулася да ўкраінскага народу з Маніфестам, абвясьціўшы стварэнне ваеннага фарміравання «Украінскіх сечевых стральцоў (УСС). На яе заклік стаць пад жоўта-блакітны сцяг Украінскі легіён Сечевых стральцоў выказалі жаданне 28 тыс добраахвотнікаў, якія прадстаўлялі ўсе слаі насельніцтва. Пераважная большасць з іх былі выхаванцамі моладзевых арганізацый «Сеч», «Сокал» і «Пласт». Але венскае ўрад пабаяўся узброіць ўсіх украінскіх добраахвотнікаў і адабраў з іх толькі 2,5 тыс. чалавек. Сярод залічаных ў шэрагі УСС былі і жанчыны. Украінскі легіён быў адзіным фармаваннем у аўстра-венгерскай арміі дзе служылі жанчыны. Некаторыя з іх набылі сабе славы ў баях і мелі ўзнагароды.\nСтварэнне легіёна Украінскіх сечевых стральцоў азнаменавала аднаўленне ўзброенай барацьбы за свабоду Украіны. Хаця яго станаўлення адбывалася ў структурах аўстрыйскай арміі - гэта быў тады адзіна магчымы шлях да арганізацыі ўкраінскай арміі - гэта не азначала, што стральцы мела намер адстойваць чужыя яму інтарэсы. Аб'ядноўваючы лепшыя сілы моладзі, якія прадстаўлялі практычна ўсе грамадскія пласты Галічыны, легіён УСС стаў увасабленнем перадавой палітычнай думкі і выяўляў надзею нацыянальна свядомай часткі галіцка-ўкраінскім грамадства на виборювання ўкраінскага дзяржавы. Першым доказам таго, што з пачатку свайго існавання Украінскія сечевые стральцы стаялі на нацыянальных пазіцыях, былі іх спробы адмовіцца прымаць прысягу на вернасць Габсбургскай дынастыі, якія хоць і не ўвянчаліся поспехам, затое выразна вызначылі стралковыя прыярытэты.\nЗ асобнай прысягі, якую абвяшчалі воіны УСС\n? Я, украінскі Мачавая Стралец, клянуся украінскім князям, гетманам Запарожскай Сечы, магіл і ўсёй Украіны, верна служыць Родным Краявыя, абараняць яго перад ворагам, ваяваць за гонар Украінскі зброі да апошняй кроплі крыві. Так мне, Госпадзе Божа і Архангела Міхаіла, дапамажыце. Амін ".\nЯкія пачуцці выклікае ў вас такая прысяга? Аб якія мэты УСС яна гаворыць?\nСтаршыны стралковай корпуса\nПачаўшы сваю дзейнасць як група патрыятычна настроеных, але слаба арганізаваных і пераважна далёкіх ад ваеннай службы асоб (38% асабістага складу легіёна УСС складала інтэлігенцыя) сечевые стральцы прыклалі неймаверныя намаганні для пераадолення розных перашкод на сваім шляху. Яны здолелі за кароткі час ператварыць легіён ў добра вымуштраваныя, фактычна ўкраінскую ваенную структуру з нацыянальнай сімволікай, уласнымі уніформе і медалі, а таксама ўкраінская афіцыйнай мовай і ўкраінскай тэрміналогіяй.\nЯкія былі планы краін Траістага саюза і Антанты адносна Украіна? Дакажыце, што ў гады Першай сусветнай вайны ўкраінскія землі былі аб'ектам геапалітыкі ваюючых дзяржаў.\nЯк паставіліся да вайны палітычныя сілы і насельніцтва Прыдняпроўя і заходнеўкраінскіх зямель?\nЯкія асноўныя ваенныя падзеі разгарнуліся на тэрыторыі Украіны ў 1914 г.?\nЯкімі былі іх наступствы для ўкраінскага насельніцтва?\nЯк вы разумееце выраз І. Франка :«... на шахматнай дошцы палітыкі Еўропы ўкраінскі не з'яўляецца нават нікчэмным пешкай »?\nЗапоўніце пропускі ў тэксце, выкарыстоўваючы прыведзеныя словы.\nАўстра-Венгрыя пад лозунгам ўз'яднання? Планавалі далучыць да сваіх валадарстваў,? і? якія знаходзіліся ў складзе Расійскай імперыі. Расія, пад прыкрыццём вячыстай мэты аб'яднання ўсіх?, прэтэндавала на ...?,? і ?, Якія ўваходзілі ў Аўстра-Венгрыі.\nСловы: «Рускія зямлі», "браты-русіны", Усходняя Галічына, Закарпацце, Паўночная Букавіна, Валынь, Падолле.\nПакажыце на карце рэгіёны Украіны, на якія прэтэндавала Аўстра-Венгрыя і Расія.\nНазва ўкраінскага палітычнага аб'яднання Стаўленне да вайны і бачанне будучыні Украіны пасля яе завяршэння\nПрывядзіце ў адпаведнасць даты і падзеі\n1) 2 Жнівень 1914 г., 2) 6 жнівень 1914, 3) 14 Жнівень 1914 А) адукацыю СВУ; Б) адукацыя ГУР; У) адукацыю легіёна ўкраінскіх сечевых стральцоў\nРастлумачце, чаму пачатак вайны абумовіў раскол украінскага руху.\nЯшчэ ў жніўні 1914 г. у Маніфэсьце Галоўнай ўкраінскі рады былі прарочыя словы: "? Украінскі народ ставіцца да тых народаў, на якіх вайна і яе наступствы наддал больш за ўсё? ". Як вы думаеце, з чаго зыходзілі лідэры ГУР, даючы такую\nПараўнайце дзейнасць ГУР і СВУ. Зрабіце высновы\nДайце характарыстыку асноўных пазіцый ўкраінскі палітычных сіл Прыдняпроўскай Украіны адносна вайны. Параўнайце іх з пазіцыямі лідэраў заходнеўкраінскіх зямель. Растлумачце, чаму існавалі такія разыходжанні.\nЯк вы разумееце словы гісторыка Я. Грыцак "Як для чэхаў, славакаў, літоўцаў, палякаў, фінаў і інш, для ўкраінскім рэвалюцыя пачалася не ў 1917 годзе, а ў 1914 годзе? "Ці згодныя вы з яго пунктам гледжання? Чаму?\n← ТЭМА 9. ЗМЯНЕННЯ У Побыт, норавы і духоўную жыцця ўкраінскіх\nТэма 11. Ваенныя дзеянні на тэрыторыі УКРАІНА →


Дзіця мала ходзіць у туалет па-маленькаму, што рабіць?\nУжо з першых дзён маляняці педыятры звяртаюць увагу маладой мамы на тое, што важна кантраляваць аб'ём спажыванай вадкасці і ежы, колер мачы і спаражненняў. Таму, калі дзіця мала ходзіць у туалет па-маленькаму або, наадварот, занадта часта, неабходна высветліць прычыны такіх паводзінаў і па магчымасці звярнуцца да ўрача.\nКолькі разоў павінен пісаць дзіця на дзень?\nВыразных дадзеных пра тое, колькі павінен мачыцца дзіця ў суткі, няма. На вашу скаргу, што дзіця рэдка ходзіць у туалет, педыятр можа толькі параіць сачыць за колькасцю спажывання вадкасці. Але давайце паразважаем зыходзячы з рэальных назіранняў за дзецьмі дашкольнага ўзросту.\nЗ нараджэння маляня пісае часта (у сярэднім 20-24 разу ў суткі), рэдка бываюць выпадкі, калі нованароджаны з першых дзён застаецца ўсю ноч сухім. У 1-1,5 года ёмістасць мачавой бурбалкі ўзрастае, і малы можа заставацца сухім цэлых дзве гадзіны. У гэты ж перыяд малое можа ўсю ноч заставацца сухім з-за таго, што напаўненне мачавой бурбалкі запавольваецца. Такім чынам, калі маляня кладзецца спаць а 21:00 і ўстае ў 7:00 раніцы, то за дзень у сярэднім дзіця ходзіць 8 раз у туалет па-маленькаму.\nУ 3,5-5 гадоў малы можа трываць 3-5 гадзін без гаршка, тады пры такім рэжыме за дзень ён можа схадзіць 3-5 раз у туалет па-маленькаму. Але гэтыя дадзеныя чыста тэарэтычныя, бо трэба глядзець на спажыванне вадкасці. Калі вы думаеце, што дзіця дрэнна ходзіць у туалет, то трэба прасачыць, колькі ён спажывае ў дзень вады, гарбаты, кампоту, морса, малака, вадкасці з першых страў.\nНапрыклад, у радзільнях дзецям даюць паміж кармлення піць кіпячоную ваду 1-2 разы на дзень (не больш за 30 мл). Педыятры таксама кажуць паіць дзіця вадой да года 1-2 разы на дзень (не больш за 60 мл), асабліва ў перыяд хваробы або спякоту. Але адно дзіця можа піць ваду з велізарным задавальненнем, а іншы аддае перавагу выпіць літр малака за дзень.\nЛетам або ў душнай пакоі дзеці п'юць часцей і больш, а ўзімку або ў ветрыцца увлажненном памяшканні, адпаведна, аб'ём выпіваемой вадкасці менш. У такім выпадку, вядома, няма падставы для хваляванняў, калі дзіця мала ходзіць у туалет па-маленькаму. Таму мамы павінны кантраляваць аб'ём спажыванай вадкасці перш, чым панікаваць ў кабінеце педыятра.\nЯк вызначыць, што дзіця мала ходзіць у туалет па-маленькаму?\nЗавядзіце дзённік на адзін тыдзень, куды будзеце запісваць, што з'еў і выпіў дзіця на працягу сутак.\nЗапісвайце, колькі разоў схадзіў малы ў туалет. Лепш за ўсё на час назіранняў замерыць аб'ём мачы, як робіцца гэта ў радзільным доме. Для гэтага з гаршка мачу злівайце ў мерны шклянку і запісвайце дадзеныя ў дзённік.\nНазірайце за самаадчуваннем дзіцяці і запісвайце ў дзённік по часам пра перапады настрою.\nПа магчымасці запросіце на 1-2 дня сяброў маляняці або яго братоў і сясцёр, каб паглядзець на змены ў рацыёне харчавання. Ужо даказана, што "за кампанію" малы можа з'есці і выпіць тыя прадукты, якія ён не спажывае ў адзіноце.\nТыднёвых назіранняў дастаткова будзе для педыятра, каб убачыць, ці ёсць адхіленні ў развіцці малога. Любы ўрач скажа, што калі маляня вёслаў, бадзёры і энергічны, то прычын для панікі няма. Калі дзіця мала ходзіць у туалет па-маленькаму, і яго гэта турбуе, прычыняе боль, становіцца прычынай капрызаў і перападаў настрою, то трэба звярнуцца да педыятра, ўролага, хірургу і здаць аналізы.\nЯк вырашыць дылему аб тым, у колькі месяцаў можна саджаць хлопчыка?\nЯкой павінна быць тэмпература ў пакоі для нованароджанага\nТрус з "Віні-Пуха": аналіз персанажа\nДзіцячыя малочныя сумесі "хіпі": водгукі\nАнтиколиковая бутылочка "Томі Типпи": апісанне, асаблівасці і водгукі\nЗробім сад прыгожым. Газона трава: пасадка і сыход\nКітайская пошукавая сістэма Baidu.com - канкурэнт Google?\nЯк прайсці сумоўе ў "Сувязны": парады\nКанцэпцыі грамадскай бяспекі: "Мёртвая вада" што сабой уяўляе?\nЯкі працэсар лепш для гульняў?\nТанныя гасцініцы Казані: "Кварт" - апісанне, цэны\nХатнія нарыхтоўкі з груш: некалькі простых рэцэптаў\nПазнаем: брунэтка - гэта які колер валасоў?\nПрэпарат «Альтана» (таблеткі): інструкцыя па ўжыванні, водгукі\nСамыя разумныя людзі ў Расеі - хто яны?\nЯк зрабіць кошык з гарбуза сваімі рукамі


Як вярнуць старую версію ВК на кампутары?\nСацыяльная сетка «Вконтакте» з'яўляецца адной з самых папулярных. На сённяшні дзень мільёны карыстальнікаў з розных краін свету штодня наведваюць дадзены інтэрнет-рэсурс. Гаворка ідзе не толькі пра жыхароў Расіі, Украіны, Беларусі, але і пра прадстаўнікоў Злучаных Штатаў Амерыкі, Вялікабрытаніі, Францыі і іншых краін.\nЗусім нядаўна сацыяльная сетка «Вконтакте» змяніла свой дызайн. Сёння многія цікавяцца, як вярнуць старую версію ВК і ці можна гэта зрабіць. Зараз мы пастараемся адказаць на гэтае пытанне, а таксама падрабязна раскажам аб тым, як можна змяніць новую версію сацыяльнай сеткі на старую, да якой ужо ўсе прывыклі. Паехалі!\nЧаму версія была абноўлена?\nНовая версія папулярнай сацыяльнай сетцы «Укантакце» была ўведзена толькі ў красавіку 2016 года. Папярэдняя версія састарэла, бо існавала яна ўжо на працягу доўгага перыяду часу. Нельга не адзначыць, што на першым часе, калі прадстаўнікі соц. сеткі праводзілі тэсты новага дызайну, у кожнага карыстальніка была магчымасць самастойна падключыць сабе новую версію, пасля чаго, калі яна яму не падабалася ці была нязручнай, у яго была магчымасць вярнуць старую.\nПазней спецыялісты запусцілі новую версію для ўсіх і прыбралі магчымасць вярнуцца да старой. Тады-то ў людзей і пачаліся пытанні, як вярнуць старую версію ВК пасля абнаўлення.\nНовая версія «Укантакце»\n9 чэрвеня мінулага 2016 году прыблізна 10% карыстальнікаў VK былі падлучаныя да новай версіі сацыяльнай сеткі. Было зроблена гэта прымусова, так як абнаўленне адбылося самастойна, а вярнуць састарэлую версію сайта ім не давалася магчымым. Аднак і на гэтым усё не завяршылася, бо 17 жніўня 2016 года сацыяльная сетка «Вконтакте» цалкам абнавіла свой дызайн для ўсіх карыстальнікаў. Пры гэтым магчымасць вярнуцца на старую версію знікла ў кожнага зарэгістраванага чалавека ў соц. сеткі.\nПасля гэтага людзі на працягу доўгага перыяду часу спрабуюць даведацца, ці можна вярнуць старую версію VK. Акрамя таго, калі адказ станоўчы, то яны хочуць ведаць, як гэта можна зрабіць. Як заяўляюць прадстаўнікі сацыяльнай сетцы «Укантакце», вяртання да старой версіі сайта ніколі больш не будзе!\nЦалкам вярнуць старую версію «Укантакце» досыць праблематычна, аднак некаторыя змены вырабіць ўсё ж такі можна. Як вы ведаеце, абнаўленне цалкам змяніла знешні выгляд дыялогаў. Каб дызайн паведамленняў быў такім, якім ён быў некалькі гадоў таму, неабходна перайсці ў раздзел «Паведамленні». Далей справа ўнізе вы знойдзеце шасцярэньку, на якую неабходна навесці мышку і выбраць "Перайсці ў класічны інтэрфейс".\nВыканаўшы папярэдняе дзеянні, вы зможаце вярнуць класічнае дыялогавае акно, аднак усё астатняе застанецца нязменным, так як без якіх-небудзь дадатковых дзеянняў і спецыяльных прыкладанняў вярнуць папярэднюю версію сацыяльнай сеткі VK немагчыма!\n«Нам не падабаецца!»\nЗараз існуе вельмі шмат людзей, якія не задаволеныя новай версіяй сацыяльнай сеткі. Многія спрабуюць даведацца вычарпальнае колькасць інфармацыі аб тым, як вярнуць старую версію ВК на кампутар, аднак зрабіць гэта без дапамогі дадатковых праграм, распрацаваных вопытнымі спецыялістамі, проста немагчыма. Людзі ўпэўненыя ў тым, што папярэдняя версія была больш зручнай. Акрамя таго, некаторыя ўпэўнены ў тым, што новае афармленне «Укантакце» вельмі падобна на сеткі «Аднакласнікі» і Facebook. Дарэчы, а ці ведаеце вы пра тое, што карыстальнікі стварылі нават петыцыю, у якой пазначаны патрабаванні аб захаванні старой версіі, аднак такое ні на што не паўплывала?\nПры гэтым прадстаўнікі сацыяльнай сетцы «Укантакце» проста пасмяяліся над карыстальнікамі, якія паабяцалі пакінуць дадзеную сетку ў тым выпадку, калі папярэдняя версія сайта не будзе вернутая. Справа ў тым, што праз месяц пасля дадзеных абяцанняў людзі працягвалі быць онлайн. Цалкам лагічна, што яны прывыклі да новай версіі, бо многім яна сапраўды здаецца больш зручнай, сучаснай і просты.\nАднак, калі ж вы ўсё ж такі не можаце прывыкнуць да новай версіі сацыяльнай сеткі і спрабуеце даведацца, як вярнуць старую версію ВК на кампутар, то ў такім выпадку можна скарыстацца дадатковымі праграмамі, аб адным з якіх прама зараз мы пагаворым больш падрабязна.\nДадзеная онлайн-праграма ўяўляе сабой спецыяльнае забеспячэнне, якое можа дапамагчы вам вярнуць стары дызайн у сацыяльнай сетцы «Укантакце». Інфармацыю пра тое, як вярнуць старую версію ВК на «Віндовс», будзем падаваць, арыентуючыся на браўзэр Chrome.\nТакім чынам, для пачатку вам неабходна запусціць браўзэр і выбраць троеточие вертыкальнага становішча справа уверсе. Пасля гэтага націсніце на дадатковыя інструменты і выберыце «Пашырэньні». Далей вам варта прагартаць ўніз і націснуць на кнопку «Яшчэ пашырэння».\nЦяпер вы апынуліся ў інтэрнэт-краме Google Chrome. У графе пошуку па краме увядзіце назву праграмы, гэта значыць Stylish. Наступным крокам абярыце праграму Stylish са спісу выпалі і націсніце на клавішу "Усталяваць".\nПасля ўстаноўкі вам неабходна націснуць на спасылку userstyles.org, якая будзе пад назвай «Праграмы». У пошуку зверху неабходна ўвесці наступныя дадзеныя: «Стары дызайн ВК». Далей націсніце Enter, і вы ўбачыце спецыяльную тэму. Перайдзіце ў адпаведны раздзел і націсніце на кнопку «Устанавіць».\nНаступным крокам вы можаце ўвайсці ва «Укантакце», аднак новай версіі сацыяльнай сеткі ўжо не будзе, бо толькі што вам удалося ўсталяваць старую версію VK.\nПаспрабуйце, камфортна Ці вам карыстацца састарэлай версіяй, бо за год вы маглі прывыкнуць да новай версіі сайта, якая многім здаецца нашмат зручней, прыемней і прасцей.\nЦікава, якія водгукі мае новы дызайн сацыяльнай сетцы «Укантакце»? Калі казаць коратка, то варта адзначыць, што праз некаторы час пасля своеасаблівага апублікавання новага дызайну людзі да яго прывыклі і ўсё сталі лічыць лепшым. Сапраўды, калі падумаць, стане відавочна, што сучасны дызайн «Укантакце» нашмат прасцей і зручней, а яго знешні выгляд сучасней, што не можа не радаваць.\nАднак пры гэтым ёсць людзі, якія не могуць прызвычаіцца да новых зменаў, таму для іх і была прадстаўлена дадзены артыкул. Калі вы хочаце вярнуць стары дызайн у сацыяльнай сетцы VK, то ў такім выпадку вам неабходна скарыстацца адмысловым праграмным забеспячэннем Stylish, дзякуючы якому вы зможаце гэта зрабіць. Калі вы выканаеце ўсё раней паказанае, вам ўдасца атрымаць доўгачаканы прыз - старую версію «Укантакце». Ўдачы!\nЦі можа праслухоўванне Моцарта звесці вас з розуму?\nПрадастаўленне інфармацыі. Федэральны закон ад 27 ліпеня 2006 г. № 149-ФЗ «Аб інфармацыі, інфармацыйных тэхналогіях і аб абароне інфармацыі»


Птушкі — Вікіпедыя\n(Пасля перасылкі з Птушка)\nPaleognathae — Бескілявыя\nПтушкі, або птахі (Aves) — клас апераных цеплакроўных яйкакладных хрыбетных жывёл.\nНаземныя двухногія янцародныя амніёты, прыстасаваныя да палёту. Пярэднія канечнасці маюць форму крылаў, яшчэ адна прыкмета птушак — наяўнасць дзюбы. Падзяляюцца на 2 падкласы: яшчарахвостыя птушкі (напр. археаптэрыкс) і веерахвостыя птушкі, або новыя (сапраўдныя). Адрозніваюць 34 атрады, у т. л. 28 сучасных, больш за 9 тыс. відаў. Продкамі птушак лічаць старажытных (трыясавых) паўзуноў атрада псеўдазухій. Пашыраны ўсюды; на Беларусі 19 атрадаў, 307 відаў, з якіх гняздуюцца 226. Большасць відаў арнітафауны належыць да атрада вераб'інападобных.\n1 Анатомія і фізіялогія\n1.2 Шкілет і перамяшчэнне\n1.3 Покрыва цела\n1.4 Органы стрававання\n1.5 Органы дыхання\n1.6 Органы выдзялення\n1.7 Нервовая сістэма\n1.8 Органы пачуццяў\n3 Значэнне ў прыродзе\n5 Птушкі і чалавек\nАнатомія і фізіялогія[правіць | правіць зыходнік]\nПамеры ад 5,5 см, масай 2 г (калібры) да больш як 2,5 м, масай да 150 кг (страус); размах крылаў да 4 м (альбатрос).\nПаводзіны птушак вызначаюцца вялікай разнастайнасцю і складанасцю. Яны праяўляюцца ў выбары месцаў для будавання гнёздаў, пошуку прыдатнага матэрыялу для будаўніцтва, наседжвання яец, выкормлівання птушанят і ахове іх ад ворагаў. У птушак добра развіты галасавыя зносіны — спевы.\nЦела абцякальнай формы, укрытае пер'ем, пярэднія канечнасці ператвораны ў крылы.\nГалава невялікая, сківіцы выцягнуты ў дзюбу і пакрыты рагавым чахлом. У дзюбе адрозніваюць верхнюю частку — наддзюбу і ніжнюю частку — паддзюбу. Каля асновы наддзюбы адкрываюцца ноздры. Па баках галавы размешчаны вялікія вочы, забяспечаныя, як і ва ўсіх наземных хордавых, верхнім і ніжнім павекамі і мігальнай перапонкай. За вачамі знаходзяцца вушныя адтуліны.\nГалава размешчана на доўгай і рухомай шыі. Шыя дазваляе птушцы, не мяняючы становішча тулава, збіраць корм, аглядацца па баках, чысціць пер’е на ўсім целе.\nПярэднія канечнасці пераўтварыліся ў крылы, якія забяспечваюць палёт. Заднія канечнасці — ногі — служаць для перамяшчэння. Ніжняя частка ног цэўка і пальцы пакрыты рагавой луской, падобнай да лускі паўзуноў.\nХвост у птушак часцей за ўсё невялікі, на ім веерам размешчаны пёры, якія выконваюць функцыю руля.\nШкілет і перамяшчэнне[правіць | правіць зыходнік]\nШкілет лёгкі і трывалы (за кошт злучэння ці зрашчэння тонкіх пнеўматычных касцей).\nЧэрап мае вялікі мазгавы аддзел, у якім з двух бакоў размешчаны велізарныя акруглыя ўпукленні — вачніцы. Выцягнутыя ўперад верхнія і ніжнія сківіцы ўтвараюць дзюбу. Усе косці чэрапа зрастаюцца, не пакідаючы швоў. У выніку фарміруецца трывалы і лёгкі чэрап абцякальнай формы.\nПазваночнік складаецца з пяці аддзелаў. Шыйны аддзел з 11—25 пазванкоў, вельмі рухомы.\nДа грудных пазванкоў, якія зрасліся паміж сабой, прымацаваны рэбры, што складаюцца з дзвюх рухомых частак. Знізу рэбры рухома злучаюцца з грудзінай. Грудзіна спераду мае высокі падоўжны выраст — грудны кіль, які служыць месцам прымацавання развітай лятальнай мускулатуры (у некаторых відаў дасягае 50 % масы цела). У нелятаючых, бегаючых птушак (страусы) кіль адсутнічае.\nПазванкі паяснічнага, крыжавога і часткі хваставога аддзелаў зрошчаны адзін з адным і ўтвараюць характэрны толькі для птушак складаны крыж. Разам з касцямі таза ён дае трывалую апору заднім канечнасцям.\nПояс пярэдніх канечнасцей — плечавы — утвораны трыма парнымі касцямі: шаблепадобнымі лапаткамі, каракоідамі і ключыцамі, зрошчанымі паміж сабой у выглядзе відэльца.\nПояс задніх канечнасцей утвораны парнымі тазавымі касцямі. У спінной частцы яны зрастаюцца са складаным крыжам, а ў ніжняй застаюцца свабоднымі, нязрослымі. Такі таз называецца адкрытым. Ён дазваляе птушцы адкладваць яйцы буйных памераў.\nШкілет пярэдняй канечнасці пераўтварыўся ў крыло. Ён змяшчае ўсе тыповыя для наземных пазваночных аддзелы: плячо, перадплечча (складаецца з локцевай і прамянёвай касцей) і кісць, якая мае толькі тры недаразвітыя пальцы.\nШкілет задняй канечнасці складаецца з бядра, галёнкі, цэўкі і пальцаў. Цэўка ўтворана касцямі ступні, якія зрасліся. Яна значна падаўжае заднія канечнасці, павялічваючы даўжыню кроку птушкі. У большасці птушак на нагах па чатыры пальцы, тры з іх накіраваны ўперад, адзін — назад. На канцы кожнага пальца ёсць рагавы кіпцюр.\nМышцы птушак добра развітыя і шматлікія. Самымі буйнымі з’яўляюцца вялікія грудныя мышцы, маса якіх дасягае амаль 25 % ад агульнай масы цела птушкі. Скарачэнні гэтых мышцаў апускаюць крылы. Пад’ём крылаў ажыццяўляюць меншыя па масе падключычныя мышцы. Моцна развіты мышцы шыі, ног, а таксама падскурная мускулатура, якая паднімае і апускае пёры.\nПтушкі робяць разнастайныя віды рухаў. Яны могуць хадзіць (галубы, пліскі, гракі, вароны), скакаць (вераб'і), бегаць са скорасцю больш за 50 км/г (страусы), лазіць вертыкальна па ствалах дрэў (попаўзні, пішчухі). Многія птушкі набылі здольнасць плаваць. Адны з іх, знаходзячыся на вадзе, кормяцца, адпачываюць (качкі, гусі). Другія навучыліся ныраць і здабываць ежу ў тоўшчы вады або на дне (пінгвіны, бакланы, зімародкі, скопы, чомгі).\nГалубы ў палёце\nАднак найбольш тыповая форма руху птушак, якая вызначыла асноўныя рысы іх арганізацыі, — гэта палёт. Птушка, якая ляціць, знешне ў многім падобная на самалёт. У яе ёсць корпус — тулава, нясучыя плоскасці — крылы, руль — хвост, шасі, якія прыбіраюцца ў палёце, — ногі. Галоўную ролю ў час палёту выконваюць вялікія, пругкія і трывалыя махавыя пёры крыла. Яны ўтвараюць нясучую плоскасць крыла, ствараюць цягу і пад’ёмную сілу. Буйныя рулявыя пёры хваста павялічваюць нясучую паверхню цела, удзельнічаюць у кіраванні палётам, а пры пасадцы выконваюць ролю тормаза.\nБелы бусел у палёце\nУ птушак адрозніваюць махаючы і лунаючы віды палёту. Пры махаючым палёце птушка рытмічна ўзнімае і апускае крылы. У большасці буйных птушак, напрыклад у бусла, чаплі, узмахі крылаў рэдкія і спакойныя. Для дробных птушак характэрны частыя ўзмахі крылаў. Так, маленечкія калібры робяць да 100 узмахаў за секунду, што дазваляе ім завісаць на адным месцы. Пры лунаючым палёце птушка з распасцёртымі нерухомымі крыламі лунае ў вышыні, выкарыстоўваючы ўзыходзячыя патокі цёплага паветра, якое ідзе ад нагрэтай сонцам зямлі або вады (альбатросы, грыфы, буслы, пеліканы). Доўга лунаючы ў паветры, птушка адшуквае здабычу, затрачваючы менш мускульнай энергіі, чым пры махаючым палёце.\nСкорасць палёту птушак розная. Дробныя лясныя вераб’іныя птушкі лятаюць са скорасцю 25—40 км/г, галубы — 3—6, ластаўкі — 40—60, стрыжы — 100—120 км/г. Пры пікіраванні з вышыні буйныя сокалы на кароткі час развіваюць скорасць каля 300—350 км/г.\nСістэма паветраных мяшкоў павялічвае газаабмен, забяспечвае тэрмарэгуляцыю, дазваляе змяняць шчыльнасць цела пры ныранні (у вадаплаўных птушак).\nСкура без залоз (за выключэннем копчыкавай, якая выдзяляюць сакрэт для змазкі апярэння). Пёры маюць розную будову (ніткападобныя, шчацінкі, пуховыя, контурныя) і функцыі (датыкальнага адчування, тэрмарэгуляцыі, спрыяюць абцякальнасці і ўзнікненню пад'ёмнай сілы пры палёце, ахоўваюць цела ад механічных пашкоджанняў). Дзюба (відазмененая сківіца без зубоў) пакрыта рагавым чахлом. У многіх відаў ёсць валлё.\nОрганы стрававання[правіць | правіць зыходнік]\nСтраўнік падзелены на залозісты і мускульны (для механічнага перацірання корму) аддзелы, кішэчнік доўгі. Задняя кішка і мачавы пузыр адсутнічаюць. Стрававальны тракт, мачаточнік і пратокі палавых залоз адкрываюцца ў клааку.\nОрганы дыхання[правіць | правіць зыходнік]\nАтмасфернае паветра праз парныя ноздры трапляе ў насавую поласць, затым у гартань і доўгую трахею. У ніжняй частцы трахеі размешчаны галасавы апарат, дзякуючы якому птушкі здольныя выдаваць разнастайныя гукі і нават могуць спяваць (гл. Верхні вакальны цэнтр).\nЛёгкія птушак малыя, кампактныя і нагадваюць губку. Лёгкія маюць танкасценныя эластычныя вырасты — паветраныя мяшкі, якія размяшчаюцца паміж унутранымі органымі, а іх адгалінаванні праходзяць паміж мышцамі, пад скурай і нават у трубчастых касцях.\nУдых і выдых у птушкі, калі яна не ляціць, адбываюцца за кошт змены аб’ёму грудной клеткі. У палёце гэты механізм дыхання немагчымы з-за работы грудных мышцаў. Таму вентыляцыя ў лёгкіх ажыццяўляецца з удзелам паветраных мяшкоў. Пры пад’ёме крылаў мяшкі расцягваюцца, і паветра праз дыхальныя шляхі паступае ў лёгкія, дзе адбываецца газаабмен, але большая частка свежага паветра праходзіць у поласці паветраных мяшкоў. Пры апусканні крылаў паветраныя мяшкі сціскаюцца, і насычанае кіслародам паветра з іх паступае ў лёгкія, дзе зноў адбываецца газаабмен.\nАбмен газамі ў лёгкіх птушак на ўдыху і выдыху атрымаў назву двайнога дыхання. Яго значэнне надзвычай вялікае: чым часцей птушка махае крыламі, тым актыўней яна дыхае. Акрамя таго, паветраныя мяшкі аблягчаюць цела птушкі і засцерагаюць яго ад перагрэву ў час хуткага палёту.\nОрганы выдзялення[правіць | правіць зыходнік]\nОрганы выдзялення ў птушак, як і ў паўзуноў, — тазавыя ныркі. Адрозненне заключаецца ў адсутнасці мачавога пузыра, што аблягчае масу цела. Мача разам з неператраўленымі рэшткамі ежы часта порцыямі выдаляецца вонкі праз клааку.\nСэрца 4-камернае (у дробных відаў птушак скарачаецца да 1 тыс. разоў за мінуту). Тэмпература цела пастаянная, высокая (37,5—45,5 °C), абмен рэчываў інтэнсіўны, патрэбнасці ў корме вялікія (да 28 % ад масы цела за дзень).\nГалаўны мозг з развітымі зрокавымі долямі і мазжачком забяспечвае высокі ўзровень нервовай дзейнасці і складаны тып паводзін. Найбольш развітымі яго аддзеламі з’яўляюцца вялікія паўшар’і пярэдняга мозга і мазжачок. Пярэдні мозг забяспечвае складаныя паводзіны птушак, а мазжачок каардынуе ўсе віды рухаў і палёт.\nОрганы пачуццяў[правіць | правіць зыходнік]\nПтушкі маюць востры зрок. Вочы ў іх вялікія, асабліва ў начных і прыцемкавых відаў. У большасці птушак вочы размяшчаюцца па абодвух баках галавы, што ў спалучэнні з вялікай рухомасцю забяспечвае амаль кругавы агляд. Акамадацыя двайная дзякуючы змене крывізны хрусталіка і яго перамяшчэнню адносна сятчаткі. Усе птушкі валодаюць колеравым зрокам, распазнаючы не толькі колеры, але і іх адценні.\nОрган слыху складаецца з унутранага і сярэдняга вуха. У птушак развіты элемент вонкавага вуха — вонкавы слухавы праход. У некаторых начных відаў ён аблямаваны скурыстай складкай, якая ўзмацняе вастрыню слыху (вушастая сава, пугач). Востры слых і ўменне аналізаваць гукі спалучаюцца ў птушак са здольнасцю ўтвараць разнастайныя гукі.\nНюх у птушак, за выключэннем некаторых відаў, развіты слаба.\nРазмнажэнне цыклічнае, звязанае з сезонным развіццём палавых залоз. Апладненне ўнутранае, нясуць яйцы (ад 1 да 25).\nУ поласці цела самцоў птушак ёсць парныя бобападобныя семяннікі, пратокі якіх адкрываюцца ў клааку. У самак развіты толькі адзін левы яечнік і яйцавод, які ад яго адыходзіць і таксама адкрываецца ў клааку.\nЯйцаклеткі развіваюцца ў яечніку, у іх у выглядзе жаўтка назапашваюцца пажыўныя рэчывы. Па меры выспявання яйцаклеткі перамяшчаюцца ў яйцавод, дзе і адбываецца апладненне. Сценкі яйцавода багатыя на залозы, якія выдзяляюць рэчывы, што фарміруюць бялок і абалонкі яйца.\nПтушкі адкладваюць яйкі, пакрытыя вапняковай шкарлупінай, пад якой размяшчаецца абалонка. На тупым канцы яйка ёсць паветраная камера, якая адыгрывае ролю запасной прасторы пры змене аб'ёму бялка пад уздзеяннем тэмпературы і для першага ўдыху птушаняці. Шарападобны жаўток у цэнтры яйка падтрымліваецца шнурамі-халазамі, якія прымацоўваюцца да ўнутранай шкарлупіннай абалонкі, і складаецца з канцэнтрычных слаёў жоўтага жаўтка, паміж якімі размяшчаюцца тонкія слаі белага жаўтка. На паверхні жаўтка знаходзіцца зародак. Да жаўтка прылягае слой шчыльнага бялка, вакол якога знаходзіцца вадкі бялок.\nПа характары постэмбрыянальнага развіцця адрозніваюць вывадкавых птушак, паўвывадкавых птушак і птушанятных птушак. Маса яйца птушак найбольшая ў вывадкавых птушак (у страуса да 2,5 кг), меншая ў птушанятных птушак (у калібры з гарошыну).\nЗначэнне ў прыродзе[правіць | правіць зыходнік]\nПтушкі адыгрываюць важную ролю ў харчовых ланцугах біяцэнозаў, падтрымцы біялагічнай разнастайнасці. Некаторыя (арлы, сокалы, ястрабы) палююць на іншых жывёл. Жывуць асела, вандруюць або мігрыруюць. У час гнездавання могуць утвараць птушыныя базары.\nНадатрад Бескілявыя (Paleognathae)\nАтрад Казуарападобныя (Casuariiformes)\nАтрад Ківіпадобныя (Apterygiformes)\nАтрад Нандупадобныя (Rheiformes)\nАтрад Страусападобныя (Struthioniformes)\nАтрад Тынамупадобныя (Tinamiformes)\nАтрад Буслападобныя (Ciconiiformes)\nАтрад Буравеснікападобныя (Procellariiformes)\nАтрад Вераб'інападобныя (Passeriformes)\nАтрад Гагарападобныя (Gaviiformes)\nАтрад Голубападобныя (Columbiformes)\nАтрад Гусепадобныя (Anseriformes)\nАтрад Дзятлападобныя (Piciformes)\nАтрад Жураўлепадобныя (Gruiformes)\nАтрад Лялякападобныя (Caprimulgiformes)\nАтрад Калібрыпадобныя (Trochiliformes)\nАтрад Зязюлепадобныя (Cuculiformes)\nАтрад Курападобныя (Galliformes)\nАтрад Пеліканападобныя (Pelecaniformes)\nАтрад Пінгвінападобныя (Sphenisciformes)\nАтрад Паганкападобныя (Podicipediformes)\nАтрад Папугаепадобныя (Psittaciformes)\nАтрад Птушкі-мышы (Coliiformes)\nАтрад Ракшападобныя (Coraciiformes)\nАтрад Сеўцападобныя (Charadriiformes)\nАтрад Совападобныя (Strigiformes)\nАтрад Сокалападобныя (Falconiformes)\nАтрад Стрыжападобныя (Apodiformes)\nАтрад Трогападобныя (Trogoniformes) — у тым ліку Квезаль\nАтрад Туракападобныя (Musophagiformes)\nАтрад Фламінгападобныя (Phoenicopteriformes)\nПтушкі і чалавек[правіць | правіць зыходнік]\nПтушкі маюць вялікае навуковае, гаспадарчае і зстэтычнае значэнне. Існуе шэраг відаў свойскіх і дэкаратыўных птушак, многія — аб'екты палявання.\n3 пач. XVI ст. вымерла ці знішчана каля 170 відаў птушак. Існуе Міжнародны савет аховы птушак.\nВывучае птушак арніталогія. Гл. таксама Кальцаванне птушак, Іхтыорнісападобныя\nСамусенка Э., Самусенка І. Птушкі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2001. — Т. 13: Праміле — Рэлаксін. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13), ISBN 985-11-0035-8.\nВялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская · Іраніка · Канадская · Ларуса · Britannica (онлайн) · Universalis · Гранат\nBNE: XX525524 · BNF: 11932889r · GND: 4063673-2 · LCCN: sh85014310 · LNB: 000052271 · NDL: 00573307\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Птушкі&oldid=4108171"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 23:09, 23 красавіка 2022.


20 жнівень 2012, 22:30\nБольш карысьці ці шкоды прынёс плюшавы дэсант швэдзкіх піяршчыкаў? Чаму беларускія ўлады пайшлі на выдаленьне швэдзкага пасольства? Наколькі адэкватнай была рэакцыя Эўразьвязу на канфлікт паміж Менскам і Стакгольмам?Гэтыя пытаньні ў «Праскім акцэнце» абмяркоўваюць шэф-рэдактар газэты «Наша ніва» Андрэй Дынько, дырэктар дасьледчых праграм Фінскага інстытуту міжнародных дачыненьняў Аркадзь Мошас і нямецкі палітоляг Марцін Шон.\nStudio Total: героі ці дурні?\nДракахруст: Сарвігаловы са швэдзкай рэклямнай агэнцыі Studio Total скінулі на Беларусь са свайго самалёціка плюшавых мядзьведзяў. Але гэтае бамбаваньне бяскрыўднымі цацкамі выклікала палітычны выбух велізарнай моцы. Адстаўкі найвышэйшых кіраўнікоў міністэрства абароны і памежнага камітэту, арышты беларускіх грамадзянаў, шалёная антышвэдзкая кампанія афіцыёзу і нарэшце — хіба не самае сур’ёзнае — фактычная дэпартацыя пасла Швэцыі і выдаленьне зь Беларусі швэдзкага пасольства ў поўным складзе. Радыёстанцыя «Нямецкая хваля» ўдала сфармулявала дылему — адважны ўчынак ці мядзьведжая паслуга? Швэдзкія піяршчыкі зладзілі правакацыю ў першасным сэнсе гэтага слова — яны хацелі выклікаць пэўную рэакцыю. І яны яе выклікалі. І хто яны — героі ці, груба кажучы, безадказныя дурні?\nДынько: Выпадак са швэдамі вельмі нагадвае выпадак з палётам Маціяса Руста ў 1987 годзе. І тады таксама было шмат тэорыяў змовы. Шмат хто думаў, што гэта сплянаваная арганізаваная акцыя, хто за гэтым стаіць, як гэта было зроблена. Час паказаў, што Руст быў проста дзіваком, проста маладым чалавекам, які так захацеў праявіць сябе, так рызыкнуць сваім жыцьцём, каб праславіцца. Мне давялося браць інтэрвію у Пэра Кромвэля пасьля гэтай акцыі і я зрабіў для сябе вывад, што гэта такія сучасныя «русты». Вядома, час памяняўся, Руст быў адзіночкай, а тут была група, гэта была прадуманая акцыя. Але падабенства для мяне відавочнае. Таму я сказаў бы, што яны ні героі, ні дурні, яны проста людзі.\nДракахруст: Аркадзь, як бы вы ацанілі гэтую акцыю? І ня толькі ў сэнсе суб’ектыўнай матывацыі, але і аб’ектыўна, да чаго гэта прывяло?\nМошас: Я думаю, што людзі выказалі сваю грамадзянскую суб’ектыўную пазыцыю. Ня ведаю, ці мелі яны намер сапраўды неяк справакаваць нешта, разгайдаць сытуацыю. Ня ўпэўнены. Мяркую, што пра нейкія доўгатэрміновыя наступствы ў комплексе яны ня думалі. Да чаго гэта прывяло — мы ўсе бачым. Да таго, што так ці інакш сытуацыя ў беларуска-эўрапейскіх стасунках чарговы раз абвастрылася і прадэманстравала чарговую негатовасьць Захаду, перш за ўсё эўрапейскіх палітыкаў, адказваць, рэагаваць на зьмены сытуацыі вакол Беларусі. І адначасова прадэманстравала здольнасьць беларускага рэжыму рабіць нейкія ўчынкі ў рэчышчы тых тэндэнцый, якія ўжо намеціліся. Нічога дзіўнага ў пляне рэакцыі Менску мы ня ўбачылі, і нічога дзіўнага з боку Захаду мы таксама не ўбачылі. Таму я ня ўпэўнены, што на самой справе тое, што мы бачым, вядзе да злому нейкага трэнду. Гэта ўсё ўкладаецца ў рамкі тэндэнцый.\nДракахруст: Марцін, а як вы ацэньваеце гэтую акцыю ў адпаведнасьці з дылемай: героі, ці дурні? Здаецца, гэта даволі звыклая стылістыка, скажам, украінская группа Femen таксама працуе ў такім правакацыйным пляне, ў Нямеччыне існуе шмат такіх і палітычных, і грамадзянскіх ініцыятываў, якія будуюць сваю палітыку і дзеяньні менавіта на пэўных правакацыях грамадзкай думкі.\nШон: Зразумела, што такое ёсьць. Гэта ўпісваецца ў новы стыль піярызацыі ўвогуле грамадзянскага пратэсту. Мне не здаецца, што галоўнае пытаньне — наконт таго, што гэта за людзі, чаму яны гэта рабілі і ці асэнсоўвалі яны, што робяць. У любым выпадку, у любой дзяржаве, у любой палітычнай сыстэме такія акцыі накіраваныя на палітычную сыстэму і яны кажуць пра саму палітычную сыстэму. Рэакцыя палітычнай сыстэмы кажа нешта пра яе прыроду і пра яе стабільнасьць. Мне здаецца, што гэты выпадак паказаў, што яны патрапілі ў самае сэрца сучаснай ідэалёгіі беларускай дзяржавы.\nГэта моцная дзяржава, якая можа разам з Расеяй бараніць тую частку славянскага сьвету, які застаўся ўнутры былога Савецкага Саюзу. І вось у гэтай карціне пайшла рэальная расколіна.\nРэакцыя Менску, сапраўды, упісваецца ў агульны зьнешнепалітычны кантэкст, як сказаў Аркадзь. Да таго ж яна паказвае, што беларускі рэжым цяпер даволі стабільны, ён можа разьлічваць на неабходную дапамогу ад Расеі. І гэта, на маю думку, адна з галоўных прычынаў, чаму Менск так адрэагаваў, магчыма, будучы ўпэўнены ў падтрымцы Расеі. Не толькі непасрэдна ў самой гэтай спрэчцы, «дыпляматычнай вайне» са швэдамі, але і ў агульнай падтрымцы, якая выяўляецца ў першую чаргу ў падтрымцы падчас парлямэнцкіх выбараў.\nЦі мог Менск дзейнічаць інакш?\nДракахруст: На ваш погляд, наколькі прадказальнай была рэакцыя афіцыйнага Менску? Маглі рэагаваць інакш, маглі не пераводзіць канфлікт у дыпляматычную плоскасьць?\nШон: Мне здаецца, што наступіў такі момант, калі засталося ня вельмі шмат варыянтаў для Менску. Было зразумела, што замоўчваць гэты факт далей нельга. Мне падаецца, што вырашылі: атака — найлепшая самаабарона і што можна спрыяць таму, каб і экспэрты, і беларускае грамадзтва засяроджвалі сваю ўвагу не на факце, што непрафэсійныя лётчыкі могуць пераадолець беларускую сыстэму СПА, а на абвастрэньні стасункаў паміж Беларусьсю і Эўропай.\nДракахруст: Аркадзь, а як вы лічыце — чаму ўсё ж гэта перайшло ў дыпляматычную плоскасьць? Вось Станіслаў Шушкевіч прыгадаў, што не высылалі ж пасла Нямеччыны з СССР, калі прыляцеў Руст, а чаму тут было вырашана зрабіць так?\nМошас: Я думаю, што ня трэба занадта далёка праводзіць паралелі са справай Руста і з тым, што тады не высылалі пасла Нямеччыны. Не высылалі ў тым ліку таму, што ў першую чаргу ад Нямеччыны хацелі атрымліваць крэдыты. Хаця і ня толькі таму. А цяпер Беларусь і не чакае ніякай эканамічнай дапамогі ад ЭЗ.\nУ Менску былі два варыянты паводзінаў. Першы варыянт — гэта сапраўды пайсьці цалкам прававым шляхам, запытаць прававую дапамогу, правесьці міжнароднае расьсьледаваньне перасячэньня мяжы. Парушэньне паветранай прасторы самалётам іншай краіны — па ўсіх міжнародных мерках гэтая штука не застаецца без пакараньня. У гэтым выпадку можна было спакойна пачаць выбудоўваць нават нейкі масток паміж Менскам і Захадам. Я думаю, што такі варыянт разглядаўся, але ў выніку гэтага зроблена не было і абраны быў сапраўды варыянт эскаляцыі.\nВысылка пасла фармальна з гэтым парушэньнем мяжы нават і не была зьвязаная. Таму і адказ на вашае пытаньне, які я для сябе ўяўляю, палягае ў тым, што Менск мог сабе гэта дазволіць. Ён выдатна разумеў, што на сёньняшні дзень кінуць выклік Эўропе нічога ў рэальнасьці яму ня будзе каштаваць. Можна было разьлічваць, што ў жніўні, калі ўсе міністры ў адпачынку, усё, на што можа пайсьці Эўразьвяз — гэта млявая заява аб тым, што выклічуць у МЗСы беларускіх паслоў і штосьці ім раскажуць (можна падумаць, што раней Менску пазыцыя эўрапейскіх сталіц была невядомая).\nМожна было разьлічваць, што ніякіх эканамічных санкцый ня будзе, што ніякіх новых пэрсанальных санкцый ня будзе, што паслы хутчэй за ўсё не паедуць, таму што гэта было б сьмешна — зьяжджаць і вяртацца раз на тры-чатыры месяцы. Эканамічны адказ Захаду на паводзіны беларускага рэжыму зводзіцца да нуля, палова экспарту беларускіх тавараў у першай палове гэтага году — гэта экспарт у Эўразьвяз, размовы аб ізаляцыі рэжыму застаюцца размовамі. Таму часам хвалепадобныя рухі цела робяцца, але ўсё ж ні на які рэжым ізаляцыі і рэжым санкцый цяперашняя палітыка ЭЗ не падобная. Менск ведаў, што рызыкуе мінімальна.\nШто ён мог выйграць такімі паводзінамі? Ня ведаю, ці трэба было Лукашэнку паказваць напярэдадні выбараў, што ён такі моцны і можа пачаць чарговы раўнд эскаляцыі напружанасьці ў адносінах з Захадам. Магчыма, для карэннага электарату беларускага рэжыму, зь яго пункту гледжаньня, гэта выйгрышная палітыка. Галоўная тое, што Менск зрабіў гэта, паколькі лічыў, што можа зрабіць і што ніякіх нэгатыўных наступстваў ад гэтага ня будзе.\nДракахруст: Андрэй, у працяг таго, пра што казаў Аркадзь — а што ўласна выйгралі? Магчыма, ён мае рацыю, што маглі сабе гэта дазволіць, што разьлічвалі, што нічога кепскага з гэтага ня будзе. А што добрага? Калі на пачатку году быў падобны крызіс, калі паслы ад’яжджалі зь Менску, так здавалася, што Менск быў усё ж зацікаўлены ў залагоджваньні дыпляматычнай вайны. Усё ж тады былі вызваленыя двое палітвязьняў, у тым ліку і былы кандыдат у прэзыдэнты. А цяпер самі распачалі канфлікт, у пэўным сэнсе на роўным месцы: афіцыйны Стакгольм ня пляскаў у ладкі сваім лётчыкам. А вось неяк перавялі стрэлкі на швэдзкую дзяржаву. Што хацелі на гэтым выйграць?\nДынько: Тут трэба адзначыць два моманты. Першы — гэта тое, што да такога выніку прывяла сама лёгіка дзеяньняў гэтага рэжыму. Калі б тое самае здарылася ў якой-небудзь іншай краіне, то спачатку б народ пасьмяяўся, потым правялі б расьсьледаваньне і прынялі б нейкія меры. Альбо не прынялі б, бо не было ж ніякай шкоды ад гэтых дзеяньняў. Тут было зусім ня так. Спачатку ўвесь апарат спрабаваў схаваць гэта. Былі няўклюдныя заявы Міністэрства абароны пра тое, што відэа палёту было вырабленае «з элемэнтамі фоташопу». Была такая звычайная дэмагогія ў стылістыцы «броня крепка и танки нашы быстры». Калі выявілася, што гэта немагчыма схаваць, то трэба было гэта неяк кампэнсаваць. І тады ўжо працуе закон кампэнсацыі, калі адказ мусіць быць таксама моцны.\nІ другі момант — гэтаму рэжыму ўвесь час трэба падтрымліваць свой імідж жорсткага рэжыму, жорсткай улады. На гэтым ён і стаіць. Дзеля падтрыманьня гэтага іміджу і былі ўжытыя такія захады, у тым ліку і захады дыпляматычнай вайны.\n«Закон эскаляцыі — паўтара ўдара ў адказ на ўдар»\nДракахруст: Сытуацыя з фактычным выдаленьнем зь Беларусі пасольства Швэцыі сталі прадметам абмеркаваньня ў Эўразьвязе. Гаварылася нават пра магчымасьць адкліканьня зь Менску паслоў усіх краін Зьвязу, як тое ўжо было на пачатку гэтага году. Але такі жорсткі і двусечны крок вырашылі пакуль не рабіць, пачакаць прынамсі да завяршэньня парлямэнцкіх выбараў у Беларусі. Але прынятае рашэньне пра скарачэньне адносінаў з афіцыйным Менскам (хаця, здавалася б, куды ўжо далей скарачаць). Наколькі адэкватнай вам падаецца такая рэакцыя? Ці магчыма, што пасьля выбараў, вынікі якіх можна прадбачыць, рэакцыя будзе больш жорсткай?\nМошас: Швэдзкая рэакцыя была правільнай. Тэорыя эскаляцыі кажа, што на любым узроўні эскаляцыі вы павінны быць у стане даць большы адказ, чым выклік. Мы ведаем, хто пачаў цяперашнюю фазу эскаляцыі. Яе пачаў Менск. Паўтару, што фармальна зьвязаць высылку пасла і парушэньне паветранай прасторы Беларусі немагчыма. Гэта розныя рэчы. Менск пачаў эскаляцыю, і швэды адказалі ня ўдарам на ўдар, а паўтара ўдара на ўдар. Прынамсі гэтая лінія паводзінаў мае лёгіку.\nЭўрапейскі Зьвяз у гэтай сытуацыі павінен быў не пабаяцца пайсьці ізноў на меры салідарнасьці, на поўнае адкліканьне паслоў. Цалкам відавочна, што забясьпечыць салідарнае рашэньне такога парадку на сёньняшні момант немагчыма. Некаторыя эўрапейскія дыпляматы, наколькі мне вядома, папікалі швэдаў за іх рэакцыю.\nРэакцыя павінна быць такой, каб другому боку «неповадно было» раскручваць гэтую сьпіраль эскаляцыі. Сёньня такой пэрспэктывы няма. Гэта ўпісваецца ў больш агульны кантэкст беларускай палітыкі Захаду і Эўропы ў прыватнасьці, якой на сёньняшні момант не існуе. Нейкія рашэньні прымаюцца, нешта робіцца, часам нейкія рэчы працуюць, але мы назіраем, што існуе выключна вэрбальная дыпляматычная пазыцыя, якая не падмацоўваецца ні эканомікай, дый увогуле не выконваецца на міжнародна-прававым узроўні.\nНа прававым узроўні гэта ўпіраецца ў адно пытаньне: «Ці прызнаюць эўрапейцы Аляксандра Рыгоравіча Лукашэнку прэзыдэнтам Беларусі?» Калі не, то паслы не павінны ўручаць яму даверчыя лісты. Калі яны ўручаюць яму даверчыя лісты, то такім чынам дэ-факта гэты чалавек прызнаецца легітымным прэзыдэнтам Беларусі.\nНаступнае пытаньне аб выбарах. Што ўласна павінна сэртыфікаваць місія АБСЭ? Зразумела, што якасьць выбараў ня будзе адпавядаць прызнаным эўрапейскім стандартам. Тым ня менш, робіцца выгляд, што мы ўсё ж пачакаем да канца верасьня, пакуль будзе напісаны вэрдыкт. А раптам усё пераменіцца і выбары ўсё ж стануць дэмакратычнымі. Калі гэтага не адбудзецца, то тады за месяц да 31 кастрычніка мы, Эўразьвяз, выпрацуем нейкую пазыцыю. Мне ў гэта верыцца зь цяжкасьцю, я лічу, што калі пазыцыя так і не была выпрацаваная за час, які прайшоў з прэзыдэнцкіх выбараў у Беларусі, то верагоднасьць таго, што яна узьнікне да 31 кастрычніка, вельмі малая.\nДынько: Унутры Беларусі нам цяжэй ацэньваць крокі эўрапейскай дыпляматыі. Я тут хутчэй не пагадзіўся б. Мне падаецца, што такая стрыманая рэакцыя — гэта нармальна. Яна паказвае, што Эўрапейскі зьвяз ня хоча звужэньня адносінаў зь Беларусьсю, хоча захаваць магчымасьці для нармальнай супрацы. Калі б паслы былі адкліканыя, то гэты крок прывёў бы да большай эскаляцыі канфлікту, што не ішло б на карысьць ні грамадзянам Беларусі, ні краінам Эўразьвязу.\nДракахруст: Марцін, ваш суайчыньнік, Аляксандар Рар, выступаючы па беларускім тэлебачаньні, сказаў, што Эўразьвязу ўвогуле ня варта было ўлазіць у гэты канфлікт. Гэта канфлікт паміж Менскам і Стакгольмам. І дарма Стакгольм спрабаваў Брусэль прыцягнуць да гэтага канфлікту. Быць можа і сапраўды так?\nШон: Што тычыцца такіх непасрэдных адкрытых канфліктаў, краіны Эўразьвязу і Беларусі, павінны паказваць сваю салідарнасьць. Эўразьвяз паказаў бы сваю слабасьць і нізкі ўзровень інтэграцыі, калі б не адрэагаваў разам на гэтую сытуацыю. Гэта, на мой погляд, зразумела. Мне таксама здаецца цікавым пытаньне наколькі добра ці нядобра адрэагаваў Эўразьвяз. Я згодны з Андрэем, што на першы погляд гэта выглядае даволі прафэсійна, што Эўропа не дала сябе справакаваць на нешта. З другога боку, яно паказвае таксама нейкую бездапаможнасьць Эўразьвязу. Насамрэч, а якія варыянты ёсьць? Эўропа па-ранейшаму ня можа ці няздольная так націснуць на Менск, каб дамагчыся свайго. Значыць, ёсьць толькі тры варыянты. Першы — ігнараваць, як прапанаваў спадар Рар, што немагчыма. Другі — пайсьці на жорсткі канфлікт, які толькі што быў і ніякіх вынікаў ня даў, пад канец Эўразьвяз вымушаны быў супакоіцца і ўсё ж вярнуць сваіх паслоў. І трэці кампрамісны варыянт: з аднаго боку, мы твар не згубілі, а з другога боку, мы не павінны паказаць, што ня можам дасягнуць нечага большага.\nДракахруст: Аркадзь, у мяне два пытаньні ў сьвятле нашай дыскусіі. Вось вы сказалі, што можа быць варта было адклікаць паслоў, але раней сказалі, што гэта было б сьмешна, калі б паслы ад’яжджалі кожны квартал. На ваш погляд паслы павінны былі выехаць і заставацца за межамі Беларусі да тае пары, пакуль Лукашэнка будзе кіраваць?\nМошас: Увесну сёлета яны зьехалі з Беларусі, але ім не давялося застацца за яе межамі да таго часу, пакуль ва ўладзе застаецца Лукашэнка. Праз досыць кароткі па гістарычных мерках пэрыяд яны вярнуліся, але ня проста вярнуліся, а так ці інакш, а некалькі палітвязьняў былі вызваленыя. Вось гэта сыгнал, які зводзіцца да дэманстрацыі плёну рашучасьці дзейнічаць. Яна працуе. Прынамсі вясной працавала. Я разумею, што і цяпер паслы напэўна ня вельмі хочуць ехаць. Паколькі, адна справа — быць паслом, калі ты цар і Бог у пасольстве ў іншай краіне. А іншая справа, калі ты сядзіш у кабінэце ў сваім МЗС і чакаеш нейкіх інструкцый. І шмат іншых фактараў тут прысутнічаюць. Кароткі адказ такі: увесну ад’езд паслоў прывёў да чаканых вынікаў. Сёньня нерашучасьць Эўрапейскага зьвязу і няздольнасьць адклікаць паслоў прыводзіць да таго, што да 31 кастрычніка мы будзем чакаць яшчэ чагосьці. Так, можа быць паўторны ад’езд паслоў і выглядаў бы сьмешным, але ўсе мы ведаем, што добра сьмяецца той, хто сьмяецца апошні.\nХто сьмяецца апошні?\nДракахруст: Якраз наступная наша тэма — хто ж сьмяецца апошні. На думку некаторых у цяперашняй дыпляматычнай вайне паміж Беларусьсю і Эўразьвязам, як і ва ўсіх падобных войнах, ёсьць «трэці, які радуецца» — гэта Расея. Як нехта пажартаваў у блогасфэры — ці не ад Мядзьведзева ў падарунак былі тыя плюшавыя «дэсантнікі». На гэтым тыдні Менск наведаў міністар замежных справаў Расеі Сяргей Лаўроў, які, апроч іншага, паабяцаў сваім беларускім суразмоўцам змагацца за прызнаньне вынікаў верасьнёўскіх парлямэнцкіх выбараў у Беларусі. Што насамрэч можа атрымаць Расея з гэтага чарговага канфлікту паміж Менскам і Брусэлем?\nДынько: Перш чым адказаць на вашае пытаньне, я хацеў бы зрабіць невялікую рэпліку на адрас Марціна Шона. Вось ён кінуў такі выраз, як «бездапаможнасьць Эўразьвязу». Ведаеце, мне падаецца, што ў палітычных гульнях нам можа хацецца, каб тут усё разьвівалася па нейкіх інтрыгоўных кіношных сцэнарах. Насамрэч у палітыцы няма нічога больш каштоўнага за мір і за гандаль. І насамрэч бездапаможнасьць Эўразьвязу азначае тое, што ён вельмі разумна не жадае ўцягвацца ў нейкія там войны і парушаць гандаль. Мір і гандаль — гэта тое, што зьмяняе наш кантынэнт, у тым ліку і Беларусь, да лепшага.\nШто тычыцца Масквы, то вельмі цікавую цытату вы, спадар Дракахруст, прывялі з Аляксандра Рара. Аляксандр Рар, які фактычна трансьлюе жаданьні Масквы, і ў гэтай сытуацыі прадэманстраваў, што Маскве хацелася б, каб Эўразьвяз быў падзелены, каб Эўропа размаўляла не адным голасам, каб можна было паасобку разьбірацца з больш слабымі краінамі Эўразьвязу. У гэтай сытуацыі Масква насамрэч чарговы раз проста трапіць у пастку сваёй імпэрскай сьвядомасьці, бо па вялікім рахунку пагаршэньне адносінаў Беларусі з Эўразьвязам пацьвердзіла рэпутацыю Беларусі як краіны аўтарытарнай, дыктатарскай, дзе правы чалавека парушаюцца, дзе ў тым ліку і бізнэс можа сутыкацца зь нейкімі нечаканымі рызыкамі. Паглядзіце, напрыклад, як швэдзкі бізнэс адрэагаваў на гэтую сытуацыю, ён фактычна ўбачыў сябе ў сытуацыі закладніка. Гэта азначае, што Маскве пры гэтых абставінах трэба будзе павялічваць субсыдыі для Беларусі. І канчатковым вынікам любога пагаршэньня адносінаў паміж Беларусьсю і Захадам выходзіць удар па кашальку Масквы.\nДракахруст: Аркадзь, ці ня лічыце вы, што такая млявая рэакцыя Эўразьвязу апроч шэрагу іншых фактараў была абумоўлена гэтай вечнай дылемай, якая існуе ўжо 20 гадоў, што варта было б адказаць паўтара ўдара на ўдар, але, калі мы будзем паводзіць сябе так, ці ня ўцісьнем мы Беларусь у Расею, ці не падыграем мы фактычна Маскве, ці не аддамо вось гэтага нашага суперніка па канфрантацыі фактычна ў рукі Маскве? На ваш погляд, такі фактар меў месца?\nМошас: Калі і меў, то ён відавочна ня быў фактарам першага або нават другога парадку. У постсавецкай гісторыі стасункаў Расеі і Беларусі з Эўропай былі розныя пэрыяды. Быў пэрыяд, калі Захад наогул лічыў, што Беларусь досыць арганічна павінна заставацца, калі ня ў сфэры ўплыву, то, прынамсі, у сфэры пераважных інтарэсаў Расеі. Уласна гэта ўсё памянялася ў сярэдзіне 2000-х гадоў. Быў пэрыяд з 2008 году да сярэдзіны 2011 году або пачатку 2012 году, калі Захад спрабаваў неяк змагацца за Беларусь. Цяпер мне здаецца, што пачаўся новы пэрыяд, калі мы вяртаемся да таго, што час адмаўляцца ад барацьбы за Беларусь, як адмаўляцца ад погляду на ўсю гэтую прастору як арэну геапалітычнай канкурэнцыі. Прынамсі, такія сілы ў Эўропе існуюць, якія лічаць, што калі Расея можа ўсё гэта так ці інакш стабілізаваць і субсыдыяваць, то няхай яна гэтым і займаецца. Ідзе адступленьне ад такіх рэчаў, як каштоўнасная палітыка, як прасоўваньне дэмакратыі. Сапраўды, прагматычныя моманты, як гандаль, бяруць усё большую вагу пры прыняцьці рашэньняў. Я ня буду казаць, што Беларусь сьпісалі, што цалкам пагадзіліся з тым, што яна назаўсёды будзе ў сфэры пераважнага ўплыву Расіі. Але мне здаецца, што так ці інакш у пэўнай ступені адмова адбылася. Хоць я дазволю сабе выказаць такую парадаксальную думку: мне здаецца, што зараз можа крыху зьменшыцца і актыўнасьць Расеі ў гэтым кірунку. Таму што Маскву цалкам задавальняе тое, што статус кво адноўлены. Я ня думаю, што Масква што-небудзь выйграла ад цяперашняга раўнду абвастрэньня сытуацыі. Я лічу, што тут працэс ідзе сваім парадкам.\nШон: Зразумела, што ёсьць агульны працэс прыцягненьня да Расеі. У гэтым я цалкам згодны з Аркадзем. Я сказаў бы, што ў гэтым кантэксьце Расея прынамсі выйграла ў тым, што не палепшыліся іншыя варыянты для Беларусі. Проста і зразумела, што раней Беларусь яшчэ магла непасрэдна размаўляць з Эўразьвязам пра нейкае паляпшэньне стасункаў і, калі гэтае паляпшэньне адбывалася, у Беларусі існавала больш магчымасьцяў для манэўру. Чым больш такіх дыпляматычных войнаў, тым менш магчымасьцяў. Адзіным рэальным варыянтам для Беларусі ўсё болей робіцца інтэграцыйны працэс з Расеяй. У гэтым кантэксьце я хацеў бы яшчэ дадаць да таго, што Андрэй Дынько сказаў пра падыход міру і гандлю. Я гэты падыход па сваіх каштоўнасьцях падтрымліваю. Але тое, як цяпер Эўразьвяз выкарыстоўвае свае дыпляматычныя інструмэнты, не дае ніякіх вынікаў. Я магу казаць пра тое, што ў мяне ёсьць агульная каштоўнасьць міру і гандлю, але ў мяне ў дыпляматычных стасунках, у стасунках зь іншымі дзяржавамі, ёсьць нейкія мэты, якіх я хачу дасягнуць. І я павінен імкнуцца да дасягненьня гэтых мэтаў. А яны пакуль не дасягаюцца.


Эканоміка Беларусі патроху аднаўляецца - 19.05.2016, Sputnik Беларусь\nВУП па выніках чатырох месяцаў паказаў зніжэнне на 3%, у прамысловасці спад аб'ёмаў вытворчасці запаволіўся да 2,5%, у АПК дасягнуты прырост на 1,5%, самае... 19.05.2016, Sputnik Беларусь\nнавіны , эканоміка, беларусь, нацыянальны статыстычны камітэт\n03:01 19.05.2016 (абноўлена: 10:54 19.05.2016)\n© REUTERS / Vasily FedosenkoБеларуски газаперапрацощчы завод, г. Рэчыца\nМІНСК, 19 мая — Sputnik. ВУП Беларусі па выніках студзеня-красавіка 2016 года ў бягучых коштах склаў 293,1 трыльён рублёў і знізіўся на 3% у параўнанні з тым жа перыядам мінулага года, паведамілі Sputnik ў Нацыянальным статыстычным камітэце.\nДля параўнання, па выніках першага квартала зніжэнне склала 3,6%, у студзені-лютым — 4%, у студзені рэцэсія дасягала 4,3%. Такім чынам, па выніках чатырох месяцаў можна казаць пра запавольванне тэмпаў рэцэсіі нацыянальнай эканомікі.\nПа дадзеных дзяржстатыстыкі, у студзені-красавіку 2016 года ў прамысловасці спад склаў 2,5% (4,3% па выніках квартала і 5,6% у студзені-лютым). Пры гэтым асноўны прырост быў атрыманы ў красавіку — за мінулы месяц у параўнанні з красавіком 2015 года аб'ём прамысловай вытворчасці вырас на 2,9%.\nРознічны тавараабарот у студзені-красавіку 2016 года знізіўся на 1,1% (падзенне на 0,9% па выніках квартала), аптовы тавараабарот паказаў спад на 3,6% (спад на 4,5% па выніках квартала).\nУ сельскай гаспадарцы па выніках чатырох месяцаў быў дасягнуты рост на 1,5% (рост на 2% па выніках квартала).\nУ той жа час за чатыры месяцы бягучага года аб'ём грузаперавозак скараціўся на 9,9%, пасажырскія перавозкі знізіліся на 6,6%.\nУ мінулым годзе эканоміка Беларусі паказвала спад, пры гэтым з месяца ў месяц рэцэсія паглыблялася. Па выніках года падзенне ВУП склала 3,9%, пры тым што афіцыйны макропрогноз прадугледжваў рост не менш як на 0,2%. Мінэканомікі прагназавала, што па выніках года эканоміка Беларусі пакажа альбо нулявы прырост (пры спрыяльных знешніх умовах), альбо зніжэнне на 2-3%.\nЗгодна з прагнозам сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, прырост ВУП ў 2016 годзе павінен скласці 0,3%. Між тым міжнародныя фінансавыя інстытуты мяркуюць, што ў 2016 годзе ВУП Беларусі працягне зніжацца. У красавіку МВФ пагоршыў свой прагноз для беларускай эканомікі.\nСусветны банк і МВФ чакаюць аднаўлення эканомікі Беларусі не раней 2017 года, але пры ўмове правядзення ў краіне макраэканамічных рэформаў.


Галоўная ➠ Псіхолаг ➠ Сакрэты выхавання падлеткаў у іх самы складаны перыяд жыцця\nШто трэба ведаць бацькам, каб правільна паводзіць сябе з падлеткам? Як выхаваць годна свайго дзіцяці?\nНекаторыя парады, якія дала вядомы псіхолаг Рэбека Дерлейн, дапамогуць адказаць на дадзеныя пытанні, вось некаторыя з іх:\nЗ дзіцем трэба весці гутаркі, а не чытаць натацыі. Важна добра да яго ставіцца і паважаць яго меркаванне, паважаць як асобу.\nНядрэнна будзе, калі ў вас з дзіцем адбываецца дыялог, а не маналог, хоць не заўсёды лёгка, каб гэтага дамагчыся.\nНабрацца цярпення для таго, каб дзіцяці не проста чуць, а пачуць. Выслухоўваць трэба да канца, бо дзіця, як і дарослы, мае патрэбу ў выказванні сваіх набалелых праблем і жаданняў. Нават калі вы з чымсьці не можаце пагадзіцца, умейце даслухаць да канца. Гэта вельмі важна для падлетка.\nВажна развіваць у дзіцяці настойлівасць і ўпартасць. Для гэтага можна запісаць яго ў якую-небудзь спартыўную секцыю, на танцы або на гурток, дзе ён зможа развіваць менавіта такія якасці. Калі падлетак пачаў справа, вучыце яго даводзіць усё да канца, не дазваляйце пакідаць пастаўленую мэту на паўдарозе. Але калі дзіцяці не падабаецца тое, чым ён займаецца прымушаць яго не трэба. Шукайце іншыя падыходы. Але галоўнае, каб ён зразумеў, што без зацятасці і цярпення ў жыцці цяжка чагосьці дамагчыся.\nПадлетку вельмі важна запэўненне ў тым, што вы яму верыце, і давяраеце. Ён можа не паказваць гэта, але гэта так. Калі ў яго вераць, ён будзе больш упэўнена дасягаць сваіх пастаўленых мэтаў і праяўляць свае ўменні.\nКожны дзіця – гэта індывідуальнасць. Ніколі не параўноўвайце яго, і яго поспехі з іншымі. Гэта вельмі грубая памылка ў выхаванні падлетка. Параўнання не трэба рабіць не толькі па адносінах да чужых дзецям, але нават у сваёй сям'і. Не трэба поспехі аднаго ставіць вышэй дасягненняў іншага. Гэта можа прынізіць самаацэнку дзіцяці, асабліва калі ён знаходзіцца ў падлеткавым узросце.


Свята вёскі ў Манькавічах - 18 Августа 2014 - Отдел культуры Столинского райисполкома\nГлавная » 2014 » Август » 18 » Свята вёскі ў Манькавічах\nСвяткаванне разгарнулася на пляцоўцы насупраць сельскага Дома культуры. Урачыстая частка свята пачалася з частавання гасцей караваем.\nШчаслівыя бацькі Кутына Аніты - самай юнай жыхаркі Манькавіч\nЗгодна з архіўнымі дакументамі Манькавічы ўпершыню ўпамінаюцца ў 1524 годзе. Пад назвай Манькавічы былі вядомы вёска і сядзіба. У вёсцы налічвалася 98 двароў і 649 жыхароў. Працаваў магазін, піцейны дом; у\nМясцовая зорачка Валерыя Сімончык\nсядзібе – вінзавод і вадзяны млын.\nСёння ў Манькавічах 731 гаспадарка, дзе жывуць 2280 чалавек. З 2011 года нараджальнасць перавышае смяротнасць. У мінулым годзе на свет з’явіліся 33 немаўляці, зарэгістравана 11 шлюбаў. Тут жыве 61\nДзенісевіч Мікалай Васільевіч і Сімончык Мікалай Якаўлевіч жывуць клопатамі аднавяскоўцаў\nмнагадзетная сям’я. Ордэнам Маці былі ўзнагароджаны восем жанчын.\nНародны калектыў «Журавушка» Адвержыцкага сельскага дома фальклору\nСярод жыхароў ёсць людзі, якія сваёй адданай працай заслужылі высокія дзяржаўныя ўзнагароды.\nМнагадзетная сям”я Гардзіеўскіх\nВёска развіваецца, створана добрая інфраструктура. Стабільна працуе КУВП “Манькавічы”, шэсць гандлёвых аб’ектаў прыватнай і дзяржаўнай формаў уласнасці, дзве станцыі па рамонце і тэхнічным абслугоўванні аўтамабіляў, аддзяленне сувязі, заправачная станцыя, дзіцячы сад і Дом культуры. У вёсцы зарэгістраваны 17 індывідуальных прадпрымальнікаў, дзве прыватныя фірмы па аказанні транспартных паслуг і адна фермерская гаспадарка. Веруючыя жыхары могуць наведваць праваслаўны храм і царкву абшчыны Евангельскіх хрысціян баптыстаў.\nЗ вітальнымі словамі выступілі старшыня раённага Савета дэпутатаў Аляксей Аляксеевіч Дзямко, старшыня Манькавіцкага сельскага Савета Наталля Антонаўна Расько, дырэктар КУВП “Манькавічы” Аляксей Васільевіч Мікуліч.\nПа традыцыі ў гонар тых, хто цаной жыцця адстаяў мір і спакой на нашай зямлі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, да помніка загінуўшым былі ўскладзены вянкі. Хвілінай маўчання ўшанавалі іх памяць.\nПадчас урачыстасці павіталі і ўручылі падарункі ганаровым жыхарам Манькавіч. Сярод узнагароджаных – самы сталы Расько Гурын Дзмітрыевіч, якому ў кастрычніку споўніцца 105 гадоў; залатыя юбіляры сямейнага жыцця Васіль Міхайлавіч і Надзея Сцяпанаўна Бандарчукі, мнагадзетная сям’я Аляксандра Станіслававіча і Алы Міхайлаўны Гардзіеўскіх, якія выхоўваюць чатырох сыночкаў і дачушку. Падарункі атрымалі самая маладая сям’я Дзяніса Мікалаевіча і Ірыны Аляксееўны Белавусаў, самая юная жыхарка Кутына Аніта Сяргееўна і Ігар Анатольевіч Янкоўскі, які з’яўляецца камандзірам добраахвотнай дружыны і першым памочнікам участковага інспектара. Дзень вёскі прыпаў на яго дзень нараджэння.\nПавіншаваць з днём вёскі прыехалі шматлікія артысты аматарскай творчасці. Прыемныя хвіліны і вясёлы настрой дарылі народны фальклорны калектыў “Журавушка” Адвержыцкага СДФ, народны фальклорна-этнаграфічны калектыў “Верасень” Рэчыцкага ГДК, танцавальны калектыў “Пралеска” Альманскага СДК, клуб аматараў песні “Ярок”, выхаванцы мясцовага дзіцячага садка, эстрадныя выканаўцы Давыд-Гарадоцкага ГДК, Стружскага, Белавушскага, Варанёўскага дамоў культуры.Горад майстроў і забаў\nЁн размясціўся па абодва бакі ад Дома культуры. З аднаго радавалі вока выстаўкі, якія падрыхтавалі раённы краязнаўчы музей, Столінскі цэнтр дзіцячай творчасці, сельская бібліятэка і дзіцячы садок, Адвержыцкі сельскі дом фальклору. З узорамі сваёй прадукцыі знаёміў спіртзавод КУВП “Манькавічы”. Насупраць працавалі шматлікія атракцыёны і гандлёвыя рады. Тут можна было пасмакаваць шашлык, салодкую вату і пап-корн, прахаладжальныя напіткі і марожанае. Дзяцей прываблівалі батут, надуўная горка. Даволі было жадаючых пакатацца па сельскай вуліцы на паравозіку. Знайшлося нямала ахвотнікаў за грошы праверыць сваю вынослівасць, павісеўшы на турніку, альбо пераканацца ў сваёй меткасці, “страляючы” па паветраных шарыках.\nПросмотров: 541 | Добавил: stolin_rmc | Рейтинг: 0.0/0


Мастацтва - Наталля Залозная\nДля качэўніка ідылія — у навізне\nКалі ідылію вызначаць як мірны, спакойны лад жыцця, то, кажучы пра мой замежны досвед, наўрад ці можна назваць яго пошукам ідыліі, хутчэй наадварот. Магчыма, для кагосьці наладжаны спосаб існавання ў родных сценах — ідэальныя ўмовы для творчай актыўнасці і жыцця. Мне ж больш да душы вобраз качэўніка, ён шукае сабе новую тэрыторыю, мяняе яе, абнаўляе. Мне часам здаецца, што па меры прывыкання да месца мой нейкі ўнутраны адлік часу пачынае тармазіцца, час запавольваецца і я запавольваюся. Вось тады я павінна здымацца з якара. Напэўна, так было ў мяне і з працай: тры гады — у мастацкай школе, тры гады — у мастацкім вучылішчы (час ідыліі)... І гэтага было дастаткова, каб не ўпасці ў руціну, не прыйсці да шаблонаў, не прывыкнуць.\nКалі вярнуцца да майго перамяшчэння ў прасторы, то першарадным і самым важным матывам змены тэрыторыі і ад’езду ў Бельгію было жаданне выйсці з мясцовага хатняга камфорту. Дома ж заўсёды лепш, дома і сцены дапамагаюць. Да гэтага ў мяне ўжо быў вопыт працы па-за хатнімі сценамі, у гэтым ёсць пэўныя цяжкасці, скажам, гэта як гульня на чужым полі. Цябе ніхто не падтрымае, ты адзін у чужым асяроддзі, свайго роду экстрым. Такая сітуацыя патрабуе пэўных намаганняў і напружання для выжывання. Вось гэтага, мусіць, у большай ступені і хацелася: трапіць у атачэнне, не знаёмае табе, у якiм цяжка, некамфортна, але цікава, таму што ўсе новае — пачынаючы з мовы, адносін, законаў і заканчваючы працэсамі, якія адбываюцца ў мастацтве і якія ты не вельмі ведаеш на той момант... І інтэгравацца.\nМагчыма, збоку жыццё за мяжой і ўяўляецца ідыліяй: такі «рог багацця», свабоднае жыццё мастака і ўсё такое. Але насамрэч усё значна складаней, чым можа здацца здалёк. У першую чаргу гэта праца на ўсю катушку, і там я навучылася, як трэба працаваць. Жыць у стане, які называецца «быць напагатове». Мы ж — мастакі, а ў мастака ўсё непрадказальна і заўтрашні дзень не гарантаваны. Вядома ж, было шмат пазітыўнага, добра, што гэты вопыт быў у маім жыцці, ні хвіліны не шкадую. Гэта свабода перасоўванняў, магчымасць убачыць на свае вочы ўсё, што адбываецца ў свеце мастацтва, магчымасць зірнуць на сябе ранейшую і на тое, што дзеецца дома, збоку. Гэта выдатны стымул і нагода рухацца наперад. У гэтым сэнсе брусельскі досвед можна назваць ідыліяй.\nЗбіраць арт-супольнасць, каб час не спыніўся\nІдэя арганізацыі ў Чарнагорыі найлепшага асяродка для мастакоў мяне вельмі прыцягнула і пацягнула ў гэтую краіну. Марат Гельман ствараў тут Еўрапейскую арт-супольнасць. У гэтай мадэлі, напэўна, я знайшла ўвасабленне ўсіх сваіх уяўленняў аб ідэальным суіснаванні, аб ідэальным жыцці мастака: гэта калі ўсе разам і ўсе розныя, калі ёсць магчымасць зайсці да якога-небудзь генія ў майстэрню і папросту пабалбатаць, магчымасць шмат бачыць і чуць. Мастаку неабходна адпаведнае мастацкае асяроддзе, якое яго сілкуе. Стварэнне арт-супольнасці — гэта і была спроба лакалізаваць мастакоў, сабраць іх пад адным дахам і даць умовы для працы. Выдатная задумка, і ўсё атрымалася не толькі на ўзроўні ідэі.\nПрыязджалі запрошаныя рэзідэнты, у асноўным мастакі з Масквы, Піцера і Украіны, працавалі яны, як правіла, два месяцы ў рэзідэнцыі і па завяршэнні — выстава праекта, зробленага ў Чарнагорыі. Былі мастакі, якія жылі на той момант у краіне, і былі мясцовыя чарнагорскія аўтары. І ўсіх удалося сабраць у месцы, якое стала называцца Домам мастака, у горадзе Котар, на беразе заліва. Дом мастака — гэта вялікая пабудова былога югаслаўскага суднаходства, закінутая на працягу дваццаці гадоў з прычыны адсутнасці з нейкага моманту самога югаслаўскага суднаходства. Гэты будынак трохі падлаталі і пад выразным кіраўніцтвам Марата запоўнілі мастакамі. Майстэрні, выставачныя прасторы са штотыднёвымі вернісажамі і нават невялікія сувенірныя крамкі. Дадам: яшчэ ў гэтых сценах з пэўнай перыядычнасцю праводзіліся школы сучаснага мастацтва і дызайну, куды з’язджаліся маладыя творцы, слухалі курс лекцый, і як вынік працы школы — справаздачная выстава. Вось такі мікс з маладых, таленавітых і вядомых. Я заспела, напэўна, самы росквіт кам’юніці, механізм ужо быў раскручаны і працаваў на поўным хаду.\nНа старонках сацыяльных сетак я спрабавала як мага больш дэталёва асвятліць усё, што ў нас адбывалася, выкладваючы свае фотарэпартажы з выстаў і з розных іншых падзей, імкнучыся прыцягнуць увагу беларусаў да гэтага месца. На жаль, не так шмат землякоў з’явіліся на той пляцоўцы. Мяркую, гэта быў бы выдатны досвед для многіх.\nМежы сучаснага мастацтва размытыя, і творца цяпер можа заходзіць у любыя прасторы, здзяйсняць сваё выказванне любым спосабам, сродкам, жэстам. Сучасныя мастакі маюць агульную мову камунікацыі, але кожны са сваім асабістым кантэкстам. Гэта і быў самы каштоўны досвед майго знаходжання ў арт-супольнасці: знаёмства з велізарнай разнастайнасцю аўтарскіх ідэй, з аўтарамі. Магу назваць некалькі імёнаў, з кім давялося працаваць побач, бо ўсіх не пералічыць... Гэта Сямён Файбісовіч, Аляксандр і Наталля Фларэнскія, Уладзімір Козін, Мікіта Аляксееў... Сам Марат Гельман, безумоўна, чалавек, значны ў свеце сучаснага мастацтва, безумоўна маштабны, безумоўна амбіцыйны, як без гэтага. Праекты яго таксама амбіцыйныя і грандыёзныя, яны ўцягваюць у справу вялікае кола творчых людзей. Ён рэалізуе свае амбіцыі, а ўсе ўдзельнікі яго пачынанняў рэалізуюць свае, і ўсім у выніку добра. Нават тым, хто застаецца не ўсім задаволены, што бывае, таксама добра.\nІ як любіць паўтараць Марат, «жыццё ніколі не будзе ранейшым». Ідэалу ніколі не будзе, лепш бы яго ніколі не дасягнуць, інакш час спыніцца. Адзін праект закрываецца, іншы відазмяняецца, усё працягваецца. Сярод апошніх ініцыятыў Марата Гельмана — арганізацыя і правядзенне форуму рускай культуры «СловоНово», куды з’язджаюцца рускамоўныя пісьменнікі, мастакі, музыкі, журналісты, якія цалкам або часткова жывуць і працуюць за межамі Расіі. Думаю, гэта неверагодна цікава.\nШто тычыцца майго досведу знаходжання ў Чарнагорыі, то доўжыўся ён тры гады: мабыць, для мяне трохгадовы перыяд — ідэальны тэрмін ва ўмовах камфорту, больш не трэба. За гэты час падрыхтавала дзве выставы, адну — «Тэатр калектыўнага жэсту» — паказала ў Чарнагорыі і ў Бруселі, другую — «Уцёкі» — у Маскве і Мінску. Працавалася добра і прадуктыўна, нягледзячы на спякоту. Планка была ўсталяваная высока, асяроддзе змушала. Каго я там толькі не сустрэла! Наведвалі наш цэнтр самыя розныя творцы, і ў якасці турыстаў таксама шмат каму было цікава паглядзець, што ж там такое адбываецца. Аднойчы нават сустрэліся з мастаком, з якім даўным-даўно, у 90-я, працавалі разам у Доме творчасці «Сенеж», пад Масквой. За гады ўсё змяніліся да непазнавальнасці, і распазналі адно аднаго толькі па прозвішчах.\nАд галерыстаў чакаю артыстызму і пераканаўчасці\nЗ арт-дылерамі мне працаваць не давялося. Магу толькі тэарэтызаваць на гэты конт. Гэта асобны свет са сваімі правіламі гульні і са сваімі гульцамі, свет, як мне здаецца, далёкі ад рэальнасці... але ён рэальна існуе. Заўсёды працавала толькі з галерыстамі, пра іх і магу казаць як пра прадаўцоў мастацтва.\nІдэальная мадэль працы з галерыстам — гэта ўзаемная любоў. Калі ўсё, што ты робіш, падабаецца, калі ён не перашкаджае сваімі пажаданнямі, не стаіць на дарозе, не замінае рухацца, то гэта ідэальна. Калі ён здольны інвеставаць у мастака, што ў прынцыпе павінна быць, то гэта зусім выдатна. У арсенале якасцяў прафесіянала пры працы з кліентамі павінен быць артыстызм, бо ён перадае захапленне творчасцю свайго мастака пакупніку. І вядома, важкая, адчувальная пераканаўчасць, уменне даць гарантыі высокага ўзроўню твораў мастацтва, з якімі галерыст працуе.\nПрытрымлівацца правіл у вучобе і парушаць іх у творчасці\nЯк я мяркую, настаўнік патрэбны толькі тады, калі ты вучышся, у перыяд навучання. Творчасць і вучоба — гэта працэсы розныя, у знанай ступені супрацьлеглыя. Настаўнік, калі ён сапраўдны настаўнік, можа навучыць чамусьці, толькі ствараючы вучню пэўныя абмежаванні і рамкі, нейкія правілы гульні, якія той павінен выконваць. Гэта свайго роду ўмоўна прынятая сістэма каардынат, што дазваляе паступова рухацца і пры гэтым мець крытэрыі ацэнкі.\nКалі ў вучобе неабходныя правілы, то творчасць — гэта дзейнасць па-за вядомымі, асвоенымі канонамі. «Ура» таму настаўніку, які закладвае вучню смеласць і сілу сысці ад іх. У жыццё, у вольную творчасць мастак выходзіць адзін. Далей ён кіруецца дапаможнікам і сам жа яго прыдумляе. Барыс Гройс параўноўвае мастацтва са спортам: уявіце, што некалькі чалавек вырашылі спаборнічаць і прабегчы крос, выстраіліся ў адну лінію, пачулі сігнал да старту, усе пабеглі наперад, а адзін пабег у іншым кірунку, не зважаючы на абмежаванні. У мастацтве толькі так і магчыма — бегчы аднаму і абмінаць шаблоны.\nКажучы пра маіх настаўнікаў, у першую чаргу я назаву свайго бацьку — мастака Мікалая Залознага. Сваёй падтрымкай ён даў мне аванс даўжынёй на ўсё жыццё. Нешта разглядзеў ува мне, адкрыў, выняньчыў і сказаў: наперад, ты будзеш шчаслівая, няма лепшага выбару, чым быць мастаком. І далей не было ў мяне сумневу ў тым, кім быць, на каго вучыцца. За маёй спінай заўсёды стаіць яго надзейная сцяна, выбудаваная яшчэ ў дзяцінстве, яго моц мастака, яго сіла, энергія, жыццялюбства. Мастацтва павінна здзіўляць, абнаўляць погляд на жыццё, яно не можа быць абыякавым, значыць, у ім мусіць быць вялікая канцэнтрацыя аўтарскай энергіі, здольнай выпраменьвацца.\nМне пашчасціла вучыцца ў Алега Уладзіміравіча Хадыкі. Напэўна, кожны, хто ў яго вучыўся, узяў сабе тое, што адпавядала яго інтэлектуальнаму ўзроўню, досведу і індывідуальным якасцям. Мой досвед адфільтраваў і пакінуў ключавыя пункты:\n— творчы падыход не толькі да мастацтва, але да штодзённасці;\n— шанаваць працэс, а не вынік;\n— не давяраць агульнапрынятаму;\n— знаходзіць у звычайным асаблівае, у дрэнным — добрае і карыснае;\n— быць гнуткім да зменаў і ў зменах.\nУ двух словах за ўсё не скажаш... Але да гэтага часу гэта дапамагае мне ў разуменні нашага кантэксту. Сярод сваіх настаўнікаў яшчэ хачу назваць Леніну Мікалаеўну Міронаву. Я вучылася на мастацкім аддзяленні, і праграмай не было прадугледжана колеразнаўства. Па просьбе невялікай групы студэнтаў-жывапісцаў Леніна Мікалаеўна праводзіла для нас заняткі па колеразнаўстве. Потым яны плаўна перараслі ў курс пад назвай «Лічбавая сімволіка», а далей — у лекцыі па сучасным мастацтве. Леніна Мікалаеўна — чалавек з незвычайным інтэлектуальным багажом, якім яна шчодра дзялілася, прыносячы на заняткі горы выпісак, цытат з разнастайных крыніц усіх часоў і народаў. Яе лекцыі расчасалі хаос ведаў, усё ўпарадкавалася і лягло на патрэбныя месцы.\nСучаснаму мастацкаму працэсу неабходная альтэрнатыўная адукацыя\nСвет сёння адкрыты. І інтэрнэт магутна ўсіх звязаў. Падобныя сацыяльныя, эканамічныя, экалагічныя праблемы і іх пераадоленне аб’ядноўваюць. Сучаснае мастацтва мае агульную мову, яно не жыве па-за кантэкстам сучаснасці, яно заўсёды задаецца пытаннем ці задае пытанне сучаснасці. Іншая тэма — як адпавядае наша «тут» усяму таму, што адбываецца «там», наколькі цікава гэта там. У Беларусі ёсць выдатныя мастакі, але мастацкі працэс — інертны. Занадта доўгі шлях трэба прайсці пачаткоўцу, каб самастойна ўпісацца ў кантэкст сучаснага мастацтва. Мяркую, наша сістэма адукацыі павінна быць больш адкрытай, больш гнуткай, здольнай змяняцца. Адукацыя можа змяніць сітуацыю, але спачатку трэба змяніць сістэму адукацыі. Патрэбныя новыя праграмы, з майстар-класамі, з запрошанымі лектарамі, варкшопы з куратарамі, з рэзідэнцыямі, інтэрвенцыямі і г.д. — мастацкая адукацыя не павінна застойвацца. І ўжо ёсць мастакі, якія так вучацца і так працуюць.\nСучаснае мастацтва — гэта толькі навізна\nАдсутнасці навізны ў мастацтве няма і не можа быць, мастацтва заўсёды ідзе за руку з часам і ў нагу з ім. Навізны не будзе толькі ў сітуацыі, калі час спыніцца. Але час, наадварот, паскараецца, і мастацтва ідзе за дынамікай часу. Калi раней новае зневажалася, то цяпер толькі новае і ёсць мастацтва.\nУ канцы XIX — пачатку XX стагоддзя нараджаецца эпоха мадэрнізму, было зламана класічнае ўяўленне пра стаўленне чалавека да свету. Мастак ужо не паўтарае, не капіюе, не адлюстроўвае свет, а зменьвае яго, мастак — творца. З’яўленне мадэрнізму наўпрост звязана са зменамі ва ўсіх сферах жыцця грамадства — сацыяльнай, эканамічнай, палітычнай. Рускі авангард мог з’явіцца толькі ў той час, у які ён з’явіўся.\nІ яшчэ прыклад. Эндзі Уорхала называлі чалавекам-люстэркам, ён мастак поп-арту, апалагет грамадства спажывання. У яго працах цяжка знайсці выявы прадметаў, ён малюе этыкеткі. Ён знайшоў гэты ход, ён адчуў свет спажывання і перанёс акцэнт з прадметаў і з’яў на знакі і сімвалы, якія падмяняюць самі аб’екты. Так у яго творчасці з’явілася абазначэнне долара, знак, які сам па сабе не мае наміналу. На яго прыкладзе добра відаць, што мастацтва — гэта свайго роду карціна свету, а мастак — асаблівае люстэрка. Ён і яго оптыка павінны быць тут і цяпер. Цытаванні ды інтэрпрэтацыі — характэрныя складнікі сучаснага мастацтва. Калі мастак што-небудзь наўмысна цытуе, гэта павінна быць відавочным.\nПостмадэрнізм называюць культурай second hand, гэта эстэтыка сімулякру і віртуальнай рэчаіснасці. Ключавое для класічнага мастацтва паняцце «мэта» замяняецца на гульню, «завершаная праца» і яе самакаштоўнасць — на працэс. Дыстанцыяваны глядач ператвараецца ва ўдзельніка вытворчасці сэнсаў.\nЦяпер усё часцей нашу эпоху пазначаюць тэрмінамі «метамадэрнізм», «рамантычны канцэптуалізм». Што за гэтым стаіць, як развіваецца? Трэба разабрацца...


ВІЦЕБСКІ АБЛАСНЫ СУД СТАЎ НА БОК УПРАВЫ ЮСТЫЦЫІ Ў СПРАВЕ НЕРЭГІСТРАЦЫІ “СЁМАЙ ГРАНІ”\nПадставамі для адмовы з боку ўправы юстыцыі сталіся, на погляд чыноўнікаў, неадпаведныя назову арганізацыі даволі шырокія мэты й задачы. Тое, што арганізацыя зьбіраецца працаваць ня толькі са сваімі сябрамі, а наогул з моладзьдзю гораду, што шаснаццацігадовыя юнакі і дзяўчынкі ня ў стане праводзіць навуковую і творчую працу. Што не пералічаныя дакладна ўсе мэтады дзейнасьці. Астатнія прэтэнзіі хаваліся пад словамі “і іншае”.\nПрадстаўнікі “Сёмай грані” – яе старшыня Вольга Карач і запрошаная зь менскага Незалежнага таварыства прававых дасьледаваньняў Вольга Смалянка – адкінулі аргумэнты, якія агучыла галоўны спэцыяліст управы юстыцыі Сьвятлана Мазурава. Ніякая арганізацыя ня ў стане працаваць толькі са сваімі сябрамі, бо тады ня зможа пашырацца. Напрамкі работы павінны адпавядаць мэтам, а не назве. У Статуце гаворыцца пра сяброўства з 16 год, але большасьць чальцоў старэйшыя. Некаторыя зь сяброў ужо маюць навуковыя працы; “Сёмая грань” выдала тры зборнікі і адзін нумар часопісу з паэтычнымі творамі сваіх сябраў, а тысячы існуючых мэтадаў пералічыць у статуце немагчыма. Прэтэнзіі, якія управа юстыцыі мае на ўвазе пад словамі “і іншыя” юрыдычна недакладныя, бо канкрэтна неакрэсьленыя. Вольга Смалянка папрасіла далучыць да справы некалькі падобных статутаў, якія зарэгістраваныя як Віцебскай абласной управа юстыцыі, так і Мін’юстам.\nСябры арганізацыі ня вельмі спадзяваліся на станоўчае рашэньне: судзьдзям, прэміі і катэгорыі якіх залежаць якраз ад управы юстыцыі, цяжка ісьці супраць. Так і адбылося – скарга не задаволеная. Аднак судзьдзя Аляксандар Фальковіч падкрэсьліў, што некаторыя патрабаваньні упраўленьня юстыцыі не зьяўляюцца законнымі і зьняў асноўныя пункты адмовы, пакінуўшы фармальныя.\nПасьля заканчэньня паседжаньня спадар Фальковіч затрымаў усіх і падрабязна патлумачыў, як падаць скаргу ў Вярхоўны суд, што прадстаўнікі “Сёмай грані” і маюць намер зрабіць у бліжэйшы час.\nКалі ўлічыць, што за апошні год у Віцебску было пасьпяхова зарэгістравана некалькі арганізацыяў, статуты якіх маюць аналягічныя фармулёўкі, а “Сёмая грань” рэгіструецца ужо паўтары гады, атрымліваецца, што справа набывае палітычнае адценьне.\nВось што кажа старшыня “Сёмай грані” Вольга Карач.\n(Карэспандэнт: ) “Чаму менавіта ў вас ніяк не атрымліваецца зрабіцца арганізацыяй дэ-юрэ, хаця дэ-факта вы існуеце амаль 5 год?”\n(Вольга Карач: ) “Тут можна назваць толькі адну прычыну – нас баяцца. Мы ганарымся тым, што “Сёмая грань” зьяўляецца найбуйнейшай і ў выніку сваёй легалізацыі з посьпехам створыць канкурэнцыю самому БПСМ. “Сёмая грань” цьвёрда стаіць на прынцыпах дэмакратычнасьці і беларускасьці, і пры гэтым заявы у арганізацыю гатовыя падаць ня менш за 300 чалавек. І гэта ведае мясцовая ўлада”.\n(Карэспандэнт: ) “Якія будуць вашыя дзеяньні, калі і Вярхоўны суд вам адмовіць у рэгістрацыі?”\n(Вольга Карач: ) “Мы прыкладзем усе намаганьні, каб 9 верасьня верх гэтае ўлады зьмяніўся. А гэта значыць, што замест таго, каб працаваць на рэалізацыю творчага патэнцыялу віцебскай моладзі, мы будзем актыўна працаваць дзеля рэалізацыі амбіцыяў будучага адзінага кандыдата. Ну і, канечне, сустрэнемся са спадарыняй Мазуравай у Гаазе”.\nГэта была Вольга Карач, старшыня віцебскай моладзевай арганізацыі “Сёмая грань”.


ТБМ прапануе ўвекавечыць у Шклове памяць рэпрэсаванага пісьменніка Міхася Зарэцкага\n29.10.2016 / 17:30\nТаварыства беларускай мовы просіць Шклоўскі райвыканкам паспрыяць ўвекавечанню памяці пісьменніка Міхася Зарэцкага. Да старшыні раённай улады Аляксандра Бойкі звярнуўся кіраўнік Таварыства Алег Трусаў.\n20 лістапада — 115 гадоў з дня нараджэння Міхаіла Касянкова, больш вядомага пад псеўданімам Зарэцкі. На думку актывістаў ТБМ, гэтая дата павінна стаць падставай, каб у тапаніміцы Шклова з'явілася імя пісьменніка.\n«Менавіта ў Шклоўскім Зарэчча прайшло дзяцінства будучага пісьменніка і непасрэдна тут нарадзіўся пісьменнікаў псеўданім. На галоўнай вуліцы вёскі некалі знаходзілася царква Святой Тройцы, дзе псаломшчыкам быў яго бацька Яўхім Ануфрыевіч, які адыграў вялікую ролю ў фарміраванні эстэтычных густаў пісьменніка», — цытуе «Свабода» ліст Алега Трусава.\nПрапануецца таксама імя пісьменніка надаць адной з бібліятэк, якая размяшчаецца на вуліцы Малая Зарэчная.\nУ 2013 годзе, калі да райцэнтра далучылі вёску Зарэчча, мясцовыя ТБМаўцы ўжо прапаноўвалі чыноўнікам назваць адну з вуліц у паселішчы імем Зарэцкага. Гэтая ініцыятыва не знайшла падтрымкі.\n«Вельмі хочацца спадзявацца, што Шклоўскі райвыканкам у «Год культуры» ўсё ж такі неяк адгукнецца на прапановы» Таварыства беларускай мовы імя Францыска Скарыны «і імя славутага беларускага пісьменніка з'явіцца ў тапаніміцы Шклова», — адзначаюць у лісце.\nЛёс аўтара раманаў «Сцежкі-дарожкі» (1928) і «Вязьмо» (1932) склаўся трагічна. У 1936 годзе яго арыштавалі. Абвінавацілі ва ўдзеле ў «нацыянал-фашысцкай тэрарыстычнай арганізацыі». У 1937-м асудзілі да расстрэлу. У ГУЛАГ была сасланая і жонка пісьменніка.