Plantañ bulboù bleuñvus ha hadegoù - Botanix – Ur gelaouenn diwar-benn ar plant\nGrit un toull peuzdon evit an hadegoù. Tennit anezho diouzh o fod (pe diouzh ar seier plastik m'int bet lakaet a-unanoù), troit ar gwrizioù war-zu an traoñ hag astennit anezho a-raok lakaat anezho e-barzh an toull. Skuilhit dour en toull ha, pa vo bet lonket pep berad dour gant an douar, skuilhit muioc'h a zour. Grit en hevelep doare evit ar plant all. P'ho po echuet gant pep plantenn, dourit adarre. An devezhioù a zeu war-lerc'h ar plantañ, ne c'hallit dourañ nemet ma vez ezhomm, ha diwallit mat ar plant diouzh bannoù kreñvañ an heol. Gwriziennañ a raio ar plant dindan 1–3 sizhunvezh ha goude-se e c'halloc'h ober war o zro koulz hag evit ar plant all a zo en ho liorzh.\nPalarit an douar e-lec'h ma vo plantet ar bulboù hag an torzhelloù (gant ar ger « bulboù » e vo graet pelloc'h). Tennit ar bulboù diouzh o fakaj just a-raok ar plantañ. Grit un toull (sellit ouzh an daolenn) ha lakait ar bulb e-barzh, an delioù troet war-zu an nec'h. Mervel a raio bulboù ‚zo ma vezont plantet en tu-gin. Goloit ar bulb gant douar ha palemit anezhañ un disterañ. M‘eo gwall domm pe sec'h an amzer, na chomit ket hep dourañ. Ma plantit tulipez e-kreiz an hañv (marteze ne c'hallit ket mirout anezho e lec'h all, pe ez it da vakañsiñ) chomit hep dourañ anezho. Diskuizhañ a raio ar bulboù ha krog e vint da greskiñ a-benn glaveier kentañ an diskar-amzer.\nAr bulboù bihanoc'h, hag a zo diaesoc'h da c'hounit, ne vezont ket bezañ plantet ken don. Evit gouzout pegen don e rankit plantañ anezho, muzuliit an hed etre barr ar bulb hag an douar. Dizouaret e vo ar bulboù pa vo gweñvet an delioù er barr (talvezout a ra kement-mañ evit pep bulb bleuñvud nemet evit an elestr -Gladiolus-). Gant ur maread tomm ha sec'h e weñvo an delioù abred, adalek miz Mae. Al lodenn vrasañ eus ar spesadoù a c'hall bezañ dizouaret ha miret en sec'h betek an diskar-amzer (an ognon, ar c'hignen, ar safron hag an tulipez dreist-holl). Ar re all, en o zouez al lili, ar gwiluze (Muscari), ar stered-gwenn (Ornithogalum), hag al louzaouenn-Salomon (Polygonatum) NE C'HALLONT KET bezañ miret evel-se, rak mervel a rafent. Ar spesadoù na c'haller ket mirout en sec'h eo ret adplantañ anezho en ul lec'h all en ho liorzh (gouest int da dreuzvevañ ur sizhunvezh evel-se, met n'eo ket mat derc'hel anezho er-maez pelloc'h).\nSpesad mare plantañ donder en douar e cm\nSpesadoù kignen bihan, brasder an dorzhell 2 cm-evel d.sk. Allium carinatum, flavum, molly, oleraceum, scorodoprasum 7.-10. 5–8\nSpesadoù kignen bras, brasder an dorzhell 10 cm-evel d.sk. Allium giganteum, karataviense, nigrum 7.-10. 10–15\nColchicum – Gaousafron, a vleugn en diskar-amzer 8. 15\nCrocus – Krokuz a vleugn en nevez-amzer (Crocus chrysanthus, Crocus vernus) 10. 9\nCrocus – Safron, a vleugn en diskar-amzer (Crocus sativius) (7.-)8. 9\nGladiolus – Bokedoù-kleze (spesadoù liorzh) 4.-5. 10 (bihanoc'h eget 5)\nGladiolus – Bokedoù-kleze (spesadoù gouez eus Afrika ar Su) 9. 5–8\nLilium candidum – Lili-gwenn 8. 3\nLilium – Lili, spesadoù all 9.(-10.) 5–15 hervez ar spesad\nMuscari – Gwiluze 7.-10. 8–10\nNarcissus – Nersiz 8. 10\nOrnithogallum umbelatum – Stered-Betleem 7.-10. 10\nPolygonatum – Louzaouenn-Salomon 8.10., 2.-3. 10\nTulipez bulboù bihan d.sk.: Tulipa chrysantha, tarda, saxatillis, turkestanica, urumiensis 10. 10\nTulipez bulboù bras – Tulipa greigii, Tulipa fosteriana, Tulipa Kaufmanniana hag hibridoù liorzh 10. 12–14\nLiesaat al lili gant ivinennoù\nDispartiañ an ivinennoù diouzh ar bulb eo an doare aesañ da liesaat al lili. (evel ivinoù an ognon).\nPlantit an ivinennoù 1–2 cm dindan an douar (= ret eo d'an douar goloiñ an ivinennoù) ha dalc'hit anezho en un temperadur a 25–30°C e-pad an deiz ha 22°C e-pad an noz (gallout a ra temperadur an noz bezañ izeloc'h, ar pep pouezusañ o vezañ temperadur an deiz) da skouer en un ti-gwer, un armel pe war riz ur prenestr. Dalc'hit an douar sec'h. Diwan a raio buan bulboù nevez e traoñ an ivinenn . A-benn 1–3 miz e vo diwanet 2–3 bulb war-dro 1cm hed war un ivinenn! M'eo bet dispartiet ha plantet an ivinennoù e fin miz Gouere e c'hallit tennañ ar bulboù nevez diouzh an douar e miz Gwengolo ha plantañ anezho 2 cm dindan an douar, el liorzh. Plantit ar bulboù nevez a-unanoù, ha lezit war-dro 4 cm etre ar bulboù – a-benn 4–6 bloaz e vo bleuniet ar bulboù bleuñvus!\nHadañ had bulboù bleuñvus\nGouest eo bulboù bleuñvus ‚zo da liesaat buan gant an had. Hadit an had etre miz Meurzh ha miz Ebrel 0,5–1 cm dindan zouar. Chomit hep adplantañ anezho ar bloaz kentañ, lezit anezho e-lec‘h m'emaint. Bleuniañ a raio spesadoù ‚zo ar sezon a zeu. An darn vrasañ eus ar spesadoù a vleugn 2–5 bloaz goude an hadañ. Ar spesadoù bihan a vleugn diwezhatoc‘h eget ar re vras, bulboù bras dezho.\n««« Pennad kent: Gounit skouarnog (Pleurotus ostreatus)


Kaozeal:Den Neandertal - Wikipedia\nRummad: Paleoantropologiezh... Henzenoniezh eo ar ger brezhonek.\nN'eo ket souezh e vije un diouer a droerion vrezhonek : nac'het e vez o labour pa droont e brezhoneg ha n'eo ket e rinc'halleg, a anver etrebroadeleg er c'helc'hiadoù kembeliek — an embannerion ha lod wikipedourion en o zouez, pa chomont peg ouzh darrizhad ar "brezhoneg komprenus gant an holl". Gant hevelep politikerezh, ne vije Gall ebet a gement a vije gouest da lenn oberennoù Victor Hugo, ha Charles Dickens en devije tremenet e vuhez o kiañ er Royal Docks. 2.13.222.199 6 C'hwe 2013 da 20:03 (UTC)\nGellout a reer arguziñ war ar c'heriaoueg. Gwir eo em boa kavet "iskis" chom hep kavout "henzenoniezh". Krouet em eus ur bajenn "adkas" (davet paleoantropologiezh) enta. Ned in ket da lâret da zen-mañ-den ar ger a vefe mat ober gantañ, neoazh mantrus eo ne vez ket lakaet ar ger "etrevroadel" hag ar ger brezhonek rik kichen-ha-kichen (da nebeutañ). --Gweltaz Kerguz (kaozeal) 6 C'hwe 2013 da 21:51 (UTC)\nNe" gredan ket ez eus da arguzenniñ gant tud dizanv ha ne deuont amañ nemet da glask tabut. Bianchi-Bihan (kaozeal) 7 C'hwe 2013 da 07:26 (UTC)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:Den_Neandertal&oldid=1421201 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 C'hwe 2013, da 07:26.


Loened Fall - Wikipedia\nE 1996 eo bet krouet Loened Fall, ar strollad-se a zo ur strollad sonerezh da lakaat da zañsal er festoù-noz.\nStrollad Loened Fall en e bezh.\nAr strollad[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPemp den a zo er strollad ha diazezet eo Loened Fall war ur c'houblad kanerien kan-ha-diskan, Ronan Guéblez ha Marthe Vassalo, ha tri soner, Hervé Bertho ouzh ar violoñs, Thomas Lotout (Sabine Le Coadou betek 2011) ouzh ar vombard ha Marc Thouénon ouzh ar gitar.\nDizoloet en deus Marc Thouénon, ar c'hoarier gitar, ar sonerezh iwerzhonat e puboù ha gouelioù Iwerzhon. Heuliour ar rummad sonerien gitar reizhet hervez an "open tuning" ec'h azasa e venveg ouzh tonioù ar vro. Ezel eo Marc Thouénon eus ar strolladoù sonerezh Loened Fall ha Boys In The Gap.\nE 2001 he deus kinniget Marthe Vassalo hec'h arvest "Ar Solier" gant ar c'houplad Bugel Koar, hag a zo bet garedonet gant priz bras Produit en Bretagne. Goude se eo aet Marthe Vassalo e-barzh strollad Loened Fall. Da 27 bloaz e vez klevet ha gwelet an Dregeriadez-se e strolladoù sonerezh all, evel Skaliero pe Sula Bassana. Kanañ a ra ivez gant an triad Trio Empreintes asambles gant Jean-Michel Veillon ha Gilles Le Bigot. Kanañ a ra ivez en un triad all gant Nolwenn Buhe hag Annie Ebrel.\nRonan Guéblez eo eil kaner kan-ha-diskan ar strollad. Kanañ a ra ivez e-unan gant Marthe Vassallo e-kerzh festoù-noz.\nAn talabarder eo Thomas Lotout. Seniñ a ra abaoe an oad a seizh vloaz. Sonet en deus, war bladennoù pe war al leurenn, asambles gant kalz tud evel Carré Manchot, Stourm, Jean-Charles Guichen, Diaouled Ar Menez, Youen Bodros ha gant e strolladoù-eñ ivez. Sonaozour Bagad Pañvrid eo bet.\nSabine Le Coadou eo an hini a sone ouzh ar vombard da gentañ. Desket he deus son e Bagad Pañvrid.\nHervé Bertho a zo unan eus ar re a son ar gwellañ ouzh ar violoñs e Breizh. Gant Archétype en deus graet arvestoù sonerezh er gouelioù brasañ a zo. A-raok e sone e-barzh strollad Busy Fingers ha Le Chat qui va nu-pieds, met anavezet eo bremañ e bed ar sonerezh dreist-holl evel violoñser Loened Fall. Evel Marc Thouénon eo Hervé Bertho ezel eus Boys In The Gap, peogwir e plij kalz dezhañ ar sonerezh iwerzhonat. Son a ra ivez gant Los Glochos.\nAn deizioù 'zo berr, An Naer Produksion, 1999\nGouez !, An Naer Produksion, 2003\nDiwar logodenn 'vez ket razh, An Naer Produksion, 2008\n'vel ba'r ger, An Naer Produksion, 2014\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Loened_Fall&oldid=1818688 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 7 Gen 2019, da 22:15.


Pajenn:Imitation ar Verc’hes Vari.djvu/202 - Wikimammenn\nPajenn:Imitation ar Verc’hes Vari.djvu/202\nAn dud a Vethuli a yoa en dizesper ha ne c’hortozent mui nemet ar maro digant arme an Assyrianet commandet gant Holophernes, ha gouscoude, en amser-se memes, Doue ho zadou-cos a zalc’he digor daoulagat e brovidanç varnezo, hac a reas dezo caout ar victor var ho inimiet dre un instrument sempl en apparanç, mæs crèn, abalamour ma en em serviche Doue anezan ; un intanves santel, hanvet Judith, о delivras.\nJoseph, unan a vipien Jacob, guerzet dre jalousi gant e vreudeur, a laca e fizianç e Doue en e oll boanion ha chagrinou, ha Doue n’en abandon qet.\nCalomniet gant greg Putiphar, e væstr, ebars en Egypt, eo condaonet injustamant d’ar prizon. Er prizon memes, Joseph a laca e oll esperanç e providanç Doue, ha Doue a ra e denna ac’hano, a ra dezan caout graç vad ar roue Pharaon, pehini a ro dezan ar sourci eus e oll rouantelez.\nGouscoude, providanç an Autrou-Doue ne zelivr qet atao ar re just dioc’h pep aon ha peb danger. Ne bourve qet atao d’o oll ezomou er feçon ma teziront ha ma er c’houlennont ; mæs, pe e tenn anezo eus ar vizer, pe о læs enni, e brovidanç ne qet nebeutoc’h admirabl.\nPe en ho læs da souffr injustiç abers ar re-all, pe en ne ra qet, ar memes tra eo admirabl en o andret.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Imitation_ar_Verc’hes_Vari.djvu/202&oldid=113456 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Gen 2018, da 11:20.


Buhez ar Zent. pages 186, 187, 188. Encyclopédie Marikavel.\npages 186; 187, 188\nPages 186, 187, 188\nFranseza a c'hanas en kêr Rom, a dud vras ha pinvidik, hag a roas abred merkou anat eus he zantelez da zont. Nebeut a van a rê ouz c'hoariou ha braoigou ar bed. hag e dudi oa 'n em gaout hec'h-unan da c'hallout pedi Doue a greiz he c'halon.\nDa unnek vla, e c'hoantaas mont da leanez, mes evit senti ouz he c'herent, e timezas da Laurans Ponziani, eun den yaouank nobl ha pinvidik. N'en em droas biskoaz gant ar goueliou hag ar prejou, evel an dud-all eus he renk, n'ho deus ken preder nemet gant an treo-ze, eleiz aneze. Gwisket e veze bepred gant dilhad dister, hag an amzer a c'halle diouered, goude bezan roët d'he ziegez ar pez a oa dleet, ac'h implie evit mad an nesan. Eleiz a itronezed eus kêr Rom, troet, betek neuze, da ren eur vue skanv ha dibreder, a deuas ,da gemer skouer warnezi.\nSevel a reas gante, (1433), d'ar c'houlz ma oa c'hoaz beo he fried, eun Urz c'hoarezed, dindan reolen sant Beneat. Evit mont ennan, ne oa le ebet d'ober. Nebeut goude, roue Napl a zailhas war gêr Rom. Laurans Ponziani a oe harluet hag e vadou laeret. Franseza a c'houzanvas ar c'hollou-ze gant eun nerz-kalon dispar, a rê d'ezi lavaret, evel gwechall an den santel Job : « An Otrou an eus o roët, an Otrou an eus o lemet; ra vezo hano an Otrou binniget ! »\nDa varo he gwaz, Franseza he devoa daou via ha hanter-kant. Da ouel sant Beneat war-lerc'h, e kuitaas he zi hag ec'h eas da vanati hec'h Urz, diarc'hen, eur gorden endro d'he goug, hag o vezan en em dôlet d'an douar dirak he c'hoarezed, e pedas aneze, an daerou en he daoulagad, da gaout ar vadelez d'he digemer en o zouez.\nEur wech roët d'ezi he goulenn, daoust m'oa mamm an holl, ne c'hoantaas ket bezan laket en karg. Diskouez a rê, dre he c'homzou ha dre hec'h oberou, an nebeut a stad a rê anezi hec'h-unan. A-wech ou, e veze gwelet o tont en kêr, eur zamm keuneud war he c'hein, pe war gein eun azen, hag ec'h ee gante d'ober vad d'ar beorien, o dije diganti aluzennou-all ouspen.\nOber a rê tro an hospitaliou, o rei o mezur da gorfou ha da eneou an dud klanv a veze enne. Kastizan rê he c'horf o yun a voed, a gousked, hag o c'houzanv ar gourizou-reun hag ar skourjezou. Eur pred bemde a gemere. Ne rê netra hep goulenn kuzul ouz he c'hovezour, hag abalamour da ze, evit senti outan, a-wechou e vihannae he finijennou. Pa zonje 'barz Pasion Hon Zalver Jezuz-Krist, e veze ken glac'haret, ma venne mervel gant ar rann-galon. A-wechou ive, dreist-oll, goude ma veze bet o taoulinan ouz tol ar Zakramant, e chôme pennadou mat hep flach, en doare ebet, beuzet ma veze a-grenn he spered, epad an amzer-ze, en dudiou ar baradoz.\nAn droug-êl a glaskas, en meur a c'hiz, ober d'ezi diskenn eus skeul ar zantelez; mes Franseza a deue a benn, bep tol, da rei lamm d'hec'h enebour, gant skoazel hec'h êle mat, a wele alïes en he c'hichen.\nEun devez, e oa ganti eur c'houlaouen venniget, Satan he c'hemeras, he stlapas d'an douar hag he bruzunas.\n- Perak, emezi, e ret kement-se ?\n- Abalamour, emezan, bennoziou an Iliz a zisplij d'in meurbed !\nParean rê ar re glanv. Lakat a reas ar vue da zizrei en eur c'hrouadur a oa maro hep badeziant. Anaout a rê meur a dra eus an amzer da zont, ha lenn a rê er c'halonou an treo kuzet.\nErfin, gonezet he c'hurunen ganti en nenv, ha brudet he zantelez etouez an dud, e pignas da varadoz an Otrou Doue, pa oa o ren he c'houec'hvet blavez ha hanter-kant.\nAr pab Pol V a lakas he hano war roll ar zent.\nDarn eus an êle a gouezas, ha Doue a gastizas o fec'hed, o stlepel aneze en tenvalijen an ifern, elec'h rn'int stag, evel a lavar sant Jud (1), gant chadennou hag a bado da viken.\nPardon ebet n'o deus da gaout, abalamour m'o deus faziet, hep kaout digare ebet d'hen ober, pa ne oa netra endro d'eze ouz o dougen d'an droug. Kas o deus ouz Doue hag ouz an dud, a zo laket, en eur c'hiz, uheloc'h evite, dre ma teurvezas gant Jezuz-Krist en em ober den.\nNe glaskont nemet eun dra : kreski, dre ar bed, niver ar pec'hejou. « Bezan hon deus da stourm, eme sant Pol, (2) n'eo ket, hepken, ouz enebourien grêt eveldomp, gant kig hag eskern, mes ouz mistri an denvalijen, ouz ar sperejou fallakr. »\nBrasoc'h eo bet galloud an drouk-spered evit n'eo mui. Gwechall, n'eo ket, hepken, ouz eneou an dud en em gemere, mes zoken ouz ar c'horfou, ar pez ne ra ket kement ken, a drugare Doue.\nStlejan rc aneze a-gle hag a-zeou ; mont ha chom a rê enne. Jezuz-Krilst a ziboanias eleiz a dud evelse, a oa o c'horfou perc'hennet gant an drouk-sperejou.\nAr gristenien, gant o zreo binniget, o laka da dec'hel. Lakomp eta us d'hon mêziou kroaz vinniget Hon Zalver. Miromp en hon zier dour binniget, goulou binniget ha bodou binniget. Dougomp warnomp, noz-de, skapular ar Werc'hez, hag en em erbedomp alïes ouz non êle mat.\n(1) Vet p. 6et k. eus e lizer.\n(2) Eph. VIet p. 12et k.


(Adkaset eus Malienydd)\n410 – VIvet kantved →\nKêr-benn n'ouzer ket\n- staget ouzh Powys VIvet kantved\nMaelienydd a oa ur rouantelezh vrezhon lec'hiet war-dro Llandrindod, er c'hornad a zo Radnorshire hiziv. Diazezet e vije bet war-dro 410 gant unan eus mibien Vortigern, Brydw. Goude faezhidigezh e dad e vije bet aotreet da virout e zouaroù e reter Kembre.\nN'ouzer hogozik netra diwar-benn istor Maelienydd ha diasur eo he bezañs end-eeun. Buhez Sant Curig Lwyd a veneg un "duk" Maelienydd, Mael, hag en dije roet douareier d'ur manac'h Maelgwn. An hevelep den hag ar Millo map Camuir meneget en dornskrid Harleian 3859h evel un diskennad da vBrydw e c'hellfe bezañ.\nN'ouzer ket pegoulz e voe staget Maelienydd ouzh Powys met pouezus e chomas he familh roueel betek deroù ar VIIvet kantved, war a seblant.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Maelienydd&oldid=1822100 »\nDispennadurioù VIvet kantved


Buhez ar Sent/1894/Tarak - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1894/Tarak\n◄ Fransez Borjia Tarak Seraphin ►\nann unnekved devez a viz here\nTarak a ioa eur zoudard koz, o chom er Silisii d’ar mare ma tougaz ann impalaer Dioklesian eul lezenn a varo a enep ar gristenien. O veza bet diskuillet da Vaksim, gouarner Tars, ar gouarner-ma her galvaz dirazhan, hag a gomzaz outhan evelhenn :\n« — Pehano oc’h euz ? » « — Kristen ounn, » a respountaz Tarak. « — N’e ket ann dra-ze a c’houlennann, eme Vaksim, livirit d’inn hoc’h hano. » « — Kristen ounn, » eme Darak adarre. Var gement-ma ar gouarner a roaz urs da derri he zent d’ar zoudard koz, enn eur lavaret d’ezhan : « — Arabad e d’ehoc’h respount eunn dra e plas eunn all. »\n« — Mad, eme Darak, kristen ounn, a lavarann d’ehoc’h eur vech c’hoaz, hag hennez eo va guir hano. Brema, mar oc’h euz c’hoant da c’houzout hirroc’h, va zad a rea Tarak ac’hanon, hag enn arme oann hanvet Viktor. » « — Pe seurt micher oc’h euz hag euz a be vro oc’h ? » « — Soudard ounn, ha Glaodiopolis enn Izaorii eo va bro ; mes, o veza m’oann kristen, em euz kuiteat ar zervich. » « — Penaoz oc’h euz bet ho kounje ? » « — Her goulennet em euz digant Publion, va c’habiten, hag hema en deuz hen roet d’inn raktal. »\nEtre daou, ar gouarner a ieaz da gear Mopsuest, ha Tarak a oue kaset di d’he heul. Eno Maksim a glaskaz adarre lakaat ar zoudard koz da adori ann idolou ; mes, o velet ne c’houneze netra varnhan, e lavaraz d’ar vourrevien : « — Dalc’hit he zaouarn var glaou beo ken na vezint rostet-holl. » « — Eur pez kaer evit ann dra-ze, eme Darak dioc’htu ; me n’em euz aoun nemed rak eunn tan, rak ann tan a bado da viken enn ifern. » « — Setu ho taouarn rostet-holl, eme ar gouarner ; daoust ha n’e ket poent d’ehoc’h beza fur ha kinnig ezans d’ann doueou ? » « — Ah ! eme Darak, c’houi gred oc’h deuet a benn ac’hanon dija ; n’oc’h ket erruet eno c’hoaz, a drugare Doue, ha ne erruot biken zoken. » « — Stagit anezhan, eme Vaksim, a-istribil oc’h eunn treust, he benn d’ann traon, ha c’houezit tan dindan gant keuneud hag a rai kalz moged. » « — Petra eme Darak, n’em euz ket bet aoun rak ho tan, ha e fell d’ehoc’h va spounta gant moged ! » « — Digasit guinegr ha c’hoalenn, eme ar gouarner, ha taolit anezho d’ezhan enn he fronellou. » « — Ho kuinegr n’e ket krenv, hag ho c’hoalenn n’euz blaz ebed ganthan, » eme ar zoudard koz. « — Lakit moutard etouez. » « — Me lavar d’ehoc’h, Maksim, eme Darak, ho pourrevien zo faziet ; mel eo o deuz roet d’inn e leac’h moutard. » Var gement-se ar gouarner a lavaraz : « — Aoualc’h evit hirio ; kasit-hen d’ar prizoun enn dro. »\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1894/Tarak&oldid=30743 »


Pajenn:Catechis, 1817.djvu/180 - Wikimammenn\npugale ; allas c’hui ne vefet quen ive o Doue ! Mezus eo comportamant ar gristenien : horreur am eus ous o c’hompren. О c’hui pere a alfe c’hoas bezàn dign eus an hano a douguet, pelleet dious an dud impi ; preparet quent ar sacrifiç hac o corf hac o speret. Enpad ma offret,\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Catechis,_1817.djvu/180&oldid=110656 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Kzu 2017, da 18:51.


Pepin Iañ Akitania - Wikipedia\nPepin Iañ Akitania\nPepin Iañ, roue Akitania (797 - 838), a oa eil mab d'an impalaer Loeiz an Deol ha d'e gentañ pried Irmingard Hespengau, ha mab-bihan da g-Karl Veur.\nPa voe roet ur rouantelezh da bep hini eus e dri mab (Lotar, Pepin, ha Loeiz) gant Loeiz an Deol e voe anvet Pepin da roue Akitania e 817. Honnezh e oa rouantelezh e dad pa oa Karl Veur o ren. Ermoldus Nigellus a oa barzh en e lez, ha gantañ ez eas da Vreizh e 824.\nPa voe ganet e hantervreur Karl e 823 e savas bec'h etrezañ hag e dad, hag e reas emglev gant e vreudeur, Loeiz Germania ha Lotar, ha gant Wala (war-dro 765- † 836), mab da Vernez, kenderv da Garl Veur. En em sevel a reas e 830, ha kerzhout war-du Paris, gant skoazell tud Neustria. Edo e dad o tistreiñ eus Breizh gant e arme, ha tapet e voe e Compiègne gant Pepin. Nemet n'eas ket an emsavadeg da benn-vat.\nE 832 en em savas Pepin en-dro gant e vreur Loeiz Germania. Edo o zad gant e arme en Akitania, met kuit ez eas ac'haleno pa glevas keloù eus emsavadeg Bavaria gant e vab Loeiz. Pepin a gemeras Limoges ha douaroù all. Er bloaz goude e teuas e vreur Lotar da gemer perzh en emsavadeg. Gant skoazell Ebbo, arc'heskob Reims, e voe diskurunennet o zad ganto e 833. Koulskoude ne blijas ket emzalc'h Lotar dezhañ, ha harp a roas d'e dad pa voe adanvet da impalaer d'ar 1añ a viz Meurzh 834. Hag eñ en-dro da Akitania da roue.\nMervel a eure d'an 13 a viz Kerzu 838 e Poitiers, ha beziet e voe e Sainte-Croix. Loeiz an Deol a anvas e bevare mab, Karl Voal, da roue, met dilennet e voe mab Pepin gant uhelidi Akitania. Ha Pepin II da ren war-lerc'h e dad.\nE 822 ec'h euredas da Ingeltrude, merc'h da Theodobert, kont Madrie, ha daou vab en doe:\nPepin (823-war-lerc'h 864), roue Akitania war e lerc'h\nKarl ( etre 825 ha 830, marvet d'ar 4 a viz Mezheven 863), a vo arc'heskob Mainz, hag a c'houlennas ar rouantelezh d'ur mare.\nDivugel e varvas an daou vab-se.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Pepin_Iañ_Akitania&oldid=1848704 »


Pajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/377 - Wikimammenn\nPajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/377\nar c’hig a zo anat, hag an oberou-ze a zo : an avoultriach, al libertinach, al louzdoni, (20) al lubricite, an idolatriach, ar sorcelach, ar gassoni, an disput, ar jalouzi, ar goler, an emgannou, an divisionou, (21) an hereziou, an anviou, al lazerezou, ar vezventiou, an dirollou, hag an traou all euz ar seurt-se. Lavaret a ran deoc’h en avans, evel ma em euz ive lavaret dija, penaos ar re a ra ar seurt traou-se, na heritint ket rouantelez Doue. (22) Mes frouez ar Spered eo, ar garantez, ar joa, ar peoc’h, ar batianted, ar vadelez, ar garantez evit ar mad, ar fidelite, an dousder, an demperans ; (23) al lezen n’ema ket a-enep an traou-ze. (24) Hogen, ar re a zo d’ar C’hrist ho deuz crucifiet ar c’hig gant he wall-viçou hag he wall-ioulou.\n(25) Mar bevomp dre ar Spered, baleomp ive dre ar Spered. (26) Diwallomp da glask ar gloar vên, an eil o klask beza treac’h var egile, hag o veza leun a anvi an eil e-kenver egile.\nBREUDEUR, mar tigouez da eun den beza kavet en eur faot-benag, c’houi pere a zo spirituel, divankit anezhan gant eur spered a zousder. Diwall ouzid da-unan, gant aoun na vez ive tentet. (2) Dougit an eil beac’hiou egile, hag evel-se likit en pratic lezen ar C’hrist. (3) Rag, mar d’euz unan-benag hag a zonj dezhan ez eo eun dra-benag, pa n’ed eo netra, en em drompla a ra he-unan. (4) Mes ra zeui pep hini da amprouv he oberou he-unan, ha neuze hen devezo leac’h d’en em veuli enhan he-unan, ha nann ouz en em gompari gant ar re all ; (5) rag pep hini a zougo he veac’h he-unan.\n(6) Ra zeui an hini a vez kelennet er Ger, da rei lod euz he holl vadou d’an hini a gelen anezhan. (7) Diwallit d’en em drompla ; ne vez ket great goab ouz Doue ; rag an den a zastumo ar pez hen devezo hadet. (8) An hini a had evit he gig he-unan, a vedo euz ar c’hig ar vreinadurez ; mes an hini a had evit ar Spered, a vedo euz ar Spered ar vuez eternel. (9) Na skuizomp ket eta oc’h ober ar mad, rag en amzer ma’z eo dleet, e kavimp da vedi, mar ne deuomp ket da skuiza. (10) Rag-se, e-keit ha ma hon euz an occasion, greomp vad d’an holl, mes dreist-holl d’ar re a zo euz a famill ar feiz.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Dizanv_-_Testamant_Nevez_Hon_Aotrou_hag_Hor_Zalver_Jesus-Christ.djvu/377&oldid=125501 »


Abergele zo ur gêr eus hanternoz Kembre, e Sir Conwy (e Sir Ddinbych gwechall). Emañ war vord ar mor, en aber ar stêr Gele, etre Bae Colwyn hag Y Rhyl. Un arsav eo war linenn hent-houarn Arvor Hanternoz Kembre. E-kichen ar gêr emañ douaroù izel ha gleborek Morfa Rhuddlan.\nKreiz kêr Abergele\nAnnezet e oa Abergele gant 10 577 a dud e 2011. War-dro 20% anezho a oa kembraegerien.\nE 1868 e voe ur gwallzarvoud tren bras en Abergele, an hini gwashañ a oa bet biskoazh e Breizh-Veur betek neuze : 33 den a voe lazhet.\nD’an 30 a viz Mezheven1969, derc’hent kurunidigezh ar priñs Charles da Briñs Kembre e Caernarfon, e voe lazhet daou ezel eus ar strollad Mudiad Amddiffyn Cymru, Alwyn Jones ha George Taylor, pa darzhas ar vombezenn a oant o lakaat dirak savadurioù ofisiel.\nRobert Ambrose Jones (Emrys ap Iwan), ganet en Abergele d’ar 24 a viz Meurzh 1851. Roet eo bet e anv d’ar skol eil derez saoznek eno, Ysgol Emrys ap Iwan.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Abergele&oldid=1854776 »


Pajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/133 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/133\n18 a C’houevrer\nsant simeon, eskop ha doktor\nsentet dioc’htu, hag a ioa en em dennet gant ann dud fidel enn tu all d’ar Jourden. Eno e chomjont keit ha ma padaz ar vrezel.\nPa oue echu, ar gristenien a zistroaz da Jerusalem gant ho eskop, hag a zavaz tiez nevez e plas ar re a ioa bet pilet. Ann niver anezho a greske a zeiz da zeiz, hag ar miraklou a c’hoarveze enn ho zouez a reaz da eur maread Iuzevien anaout Jezuz-Krist evit ho Zalver hag ho Doue. Simeon a zride he galoun o velet ar relijion oc’h en em astenn, ha kendelc’her a eure da c’houarn he eskopti gant eur furnez hag eur zantelez vraz betek ann oad a c’houec’h-ugent vloaz.\nNe c’houezer ket penaoz ne oue ket sonjet ennhan epad ann enklask a reaz ann daou impalaer Vespasian ha Domisian euz ann dud a ziskenne euz a lignez ar roue David : lezet e oue neuze e peoc’h. Enn amzer ann impalaer Trajan avad, e oue diskuillet d’ar gouarner Attikus. Hema a eseaz da genta lakaat anezhan da ginnig ezans d’ann doueou faoz, enn eur gomz outhan dre gaer. Mes ar Zant a respountaz raktal n’ez euz ha ne c’hell beza nemed eunn Doue, hag o klevet ar respount-ma ar gouarner a roaz urs d’he skourjeza betek ar goad ha d’he vourrevi heb truez ebed epad meur a zevez dioc’htu.\nSimeon a c’houzanvaz ann tourmanchou-ze gant eunn nerz kaloun hag a lakea ann holl da veza souezet. Ne goumprenet ket penaoz e c’helle eunn den, deuet d’ann oad-se, beza ker kalet ouz ar boan. « Eur mirakl eo, » a lavare dija meur a hini. Attikus a goundaonaz erfin ar Zant da vervel var ar groaz. Ar zetans-ma a reaz eur joa vraz da Zimeon, ha betek he huanad diveza ne ehanaz da veuli ha da drugarekaat ann Aotrou Doue. He verzerenti a erruaz er bloaz seiz ha kant goude donedigez hor Zalver.\nJezuz-Krist a ziskouezaz he garantez e kenver sant Simeon, he genderv, o choaz anezhan abred evit unan euz he ziskibien, hag o rei d’ezhan goudeze ar c’hras da veza eunn eskop santel ha da gaout eur maro henvel ouz he hini. Setu aze ive penaoz e tleomp karet hor c’herent: red e d’eomp klask dreist peb tra silvidigez ho ene, hag ober ar pez a zo enn hor galloud evit ho zikour da veva ha da vervel santelamant.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Buez_ar_Zent,_1894.djvu/133&oldid=137310 »


Logo Yes Scotland adtapet gant un emsav dizalc'hour kalifornian\nAccueil / Lec'h / Etrebroadel / Logo Yes Scotland adtapet gant un emsav dizalc’hour kalifornian\nMaxime TOUZE 28 February 2016\nLañs a zo gant ur c’houlzad e Kalifornia evit kaout an dizalc’hiezh. Stourmerien an emsav keodedel-mañ a zo bet levezonet a-galz gant ar c’houlzad e Skos, eme an aozerien. Betek adtapout al logo en ur eilpennañ al livioù. Diskleriañ a reont ez eus 40% eus ar Galifornianed a-du gant an dizalc’hiezh ha goulenn a reont e vefe ur referendom e 2020.\nE miz Here 2014 e oa bet krouet ar c’houlzad evit an dizalc’hiezh, un nebeud devezhioù goude ar referendom e Skos. E penn an emsav-mañ e vez kavet ur paotr yaouank anvet Louis Marinelli. Hemañ en deus krouet ur strollad politikel dizalc’hour, California National Party. «Spi hon eus ne vo ket chalet Yes Scotland gant hon implij eus o logo, ober diouzh skouer ar re all eo ar stumm gwellañ a veuleudi» emezañ. «Krediñ a reomp e tiskouez al logo-mañ ar gwir d’en em zidermenañ hag ar gallusted da dizhout an dizalc’hiezh dre zoareoù lezennel ha peoc’hus».\nE miz Kerzu 2015 e oa bet embannet ul levr anvet California’s Future: Your Guide to an Independent California. War a seblant eo bet levezonet kalz ar skriverien gant al levr bet skrivet gant Alex Salmond, Scotland’s Future. Ur yoc’h a draoù boutin a zo etre Skos ha Kalifornia hervez Marinelli. «Evel ar re a harpe ar Ya e Skos a lâre ‘Scottish, not British’ e kaver amañ e Kalifornia un tammig an hevelep spered». Hervez ur sontadeg nevez ‘zo ez eus 53% eus ar Galifornianed a embann bezañ Kalifornian da gentañ kentoc’h evit Amerikan. Ha n’eus ket pell ‘zo e oa bet graet ur sontadeg all, «Daoust hag-eñ e tlefe bezañ Kalifornia ur vro zizalc’h ?». Diwar an 9 000 a dud aterset ez eus bet 41% dioute o respont ya. «Ur poent loc’hañ a-feson» eme Louis Marinelli.\nShare the post "Logo Yes Scotland adtapet gant un emsav dizalc’hour kalifornian"


Royal Corsican Rangers - Wikipedia\nAr Royal Corsican Rangers a oa ur rejimant krouet en arme Breizh-Veur evit bodañ soudarded kors. Brezeliñ a reas ar rejimant e dibenn an Dispac'h gall hag a-hed brezelioù Napoleone Buonaparte.\nEn 1794 e voe disklêriet Republik Korsika Pasquale Paoli, ha pedet e voe an arme saoz da reiñ skoazell da gas an arme c'hall kuit eus an enez. E-pad daou vloaz e voe staget Korsika ouzh Bro-Saoz hag ur Rouantelezh Saoz-ha-Kors a voe etre 1794 ha 1796. Koulskoude e troas da fall an darempred etre Saozon ha Korsed. Spagn a zisklêrias ar brezel da Vro-Saoz en 1796. Evit difenn an douaroù saoz er Mor Kreizdouar en em dennas an arme saoz eus Korsika.\nKalzik eus harperien Paoli a dec'has diouzh an enez, pe a voe harluet, hag e Gwengolo 1798 edont o vrezeliñ en ur gompagnunezh soudarded war-droad anavezet evel ar "Franc Tireur Corses" e Minorca, hag a oa dalc'het gant ar Saozon d'ar poent. Er gompagnunezh-se e oa 7 ofiser ha 226 den all.\nE miz Gouhere 1800 e voe lakaet ar c'habiten Hudson Lowe (a voe brudet diwezhatoc'h) e penn ar gompagnunezh, evel major. Bet oa Lowe e Korsika er pennadig amzer ma oa e dalc'h ar Saozon , ha galleg hag italianeg a ouie. Kaset e voe an unvezh da Gibraltar, ha bamiñ dirak ar soudarded kors a reas ar jeneral Ralph Abercromby, a oa o prientiñ un dro-vrezel da Egipt da skarzhañ ar C'hallaoued ac'hano, rak aloubet o doa ar vro e 1798.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Royal_Corsican_Rangers&oldid=1878787 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Mez 2020, da 21:32.


Emgann Kergidu/Pennad 27 - Wikimammenn\nEmgann Kergidu/Pennad 27\nSalaun / Derrien, 1902 (p. 293-314)\n◄ An Aoutrou Branellec. — An Itroun Le Guen Anna ar Zant Kere Pount-Eoun ►\n— Klevet hoc’h euz, va c’hoar, eme-z-hi, ar pez en deuz lavaret araok mont kuit kabiten ar zoudarded : « Krena a dle an nep a zizent ouc’h lezennou ar Republik. Hogen, gouzout a rit kerkouls ha me, e tifenn ar Republik rei golo d’ar veleien. Me gred ive-ta ec’h en em gavo aman adarre, varc’hoaz abred, ar c’habiten gand he zoudarded, da c’houlen digant perc’hen an ti-man perak e talc’he e kuz an daou velek a zo eat gant-han herrio. Mad, me gaf d’ign, va c’hoar, eo red d’eomp en em glevet, rak erru an noz ; n’hor beuz ket ive-ta re a amzer.\n— Ia, va c’hoar Anna, ho klevet a ran ; mez ne c’houzoun e peleac’h trei. Va c’haloun a zo glac’haret-oll, n’am beuz tamm nerz.\n— Doue a roio nerz d’eomp. En em daoulinomp hon diou da c’houlen sklerijenn ha kaloun digant-han.\nHag an diou vaouez a en em daolaz ho diou d’an daoulin evit pedi Doue. — Peger c’houek peden e tlie beza hounnez !\nPa ouent savet enn ho za, Mari a lavaraz :\n— Doue a zo eun tad mad, her gouzout a ran ; ne ra netra nemed evit hor brasa mad, her gouzout a ran ive. Mez evelato, re eo an dra-man... Oh ! koll a rign va fenn.\nHa Mari d’en em lakaat adarre da vouela goasoc’h eged araok.\n— Na zigalounekait ket, va c’hoar ; ni ne velomp nemed ar pez a zo dirak hon daoulagad ; mez Doue a vel larkoc’h hag a c’hoar ar pez a zo guella da ober evit hor brasa mad.\n— Ia, traou brao eo kement-se hag eaz da lavaret, mez pa ranker tremen dreiz-ho, int c’houero meurbed.\n— Hag hor Zalver, Mari, pa rankaz pignat, gant he groas, var menez Calvar ? Hag ar Verc’hez Vari, he vamm, pa vele he mab Jezuz barnet d’ar maro, staget oc’h ar groaz dirak he daoulagad, ha brao oa he doare ?\n— Guir an traou-ze, va c’hoar ; mez evidoun-me n’am beuz ket a nerz avoualac’h evit tremen ar barr-man.\n— Mari, na d-it ket da bec’hi. Red eo d’eomp plega da volontez an Aoutrou Doue, hag hen ober a galoun-vad.\n— Plega da volontez an Aoutrou Doue, red eo evit guir, mez plega a galoun-vad, n’oun ket evit hen ober. Ha penaoz lezer aman pemp minorik paour var va lerc’h ? Oh ! Anna, va c’haloun a zizec’h em c’hreiz.\n— Lezer pemp minor var ho lerc’h ? N’euz hano ebed a gement-se.\n— Penaoz, n’euz hano ebed a gement-se ? Her gouzout mad a rit, siouaz ! Per, ho preur ha va fried karantezuz, a zo eat gand Doue, tremen daou vloaz a zo ; ha varc’hoaz, pa vezign-me eat d’ar prizoun, va bugale a c’hello lavaret n’ho devezo mui na tad na mamm, rak enn amzer, evel a zo breman, ne vezer ket pell, evel a c’houzoc’h, evit ober barnedigez var ar re a ro golo d’ar veleien.\n— Guelet a ran n’en em ententomp ket, va c’hoar ; ne ket c’houi eo a ielo d’ar prizoun.\n— Piou-ta ?\n— Me, va c’hoar Mari.\n— C’houi, Anna ?\n— Allaz, nann ! Me eo mestrez Penn-an-Neac’h. Varn-oun-me ive-ta e kouezo ar beac’h. Hag ouc’hpenn, eun dra leal eo.\nC’houi, va c’hoar, a zo mestrez Pen-an-Neac’h enn eur c’hiz ; c’houi a ra ar marc’hajou ; c’houi a bren hag a verz hervez ho faltazi ; evelato ne ket aman d’eoc’h kement tra a zo. Va c’hoar, plijet ganeoc’h va zelaou. Enn eun amzer-all, birviken n’am biche lavaret d’eoc’h kement-man ; fenoz e rankan her lavaret : ne ket evit ho klemm nag evit ho tamall, na kennebeut evit ho tiskar e giz e-bed eo her lavaran. C’houi a gaf d’eoc’h oc’h mestrez e Penn-an-Neac’h, marteze e faziit. P’oan-me eat d’ar gouent, an tiegez aman hag an oll vadou a ioa chomet dirann etre va breur ha me. Va lod a choume ganeoc’h aman da lakaat e talvoudegez, ha c’houi a dlie rei, bep bloaz d’ar gouent, ugent poezellat viniz ha daou-ugent skoued enn arc’hant. Breman, abaoue m’oun deuet d’ar gear, ne rankit paea netra ken evidoun. Dre-ze ive-ta e teu va zra d’ign ker goestl ha da bep hini.\n— Oh ! va c’hoar, n’her nac’han ket ouzoc’h, pell ac’hano ; ho tra a zo d’eoc’h.\n— Gouzout mad a ran ne nac’hit ket va danvez ouzign ; ne ket ive evit her goulenn diganeoc’h eo e komzan evel a ran.\n— Na petra hoc’h euz c’hoant da lavaret-ta ?\n— C’hoant am beuz da lavaret d’eoc’h ez oun ker braz mestrez ha c’houi e Penn-an-Neac’h, hag abalamour da-ze eo ken nez di-me mont d’ar prizoun gand ar zoudarded evel ma’z eo d’eoc’h c’houi, rak kement ha c’houi em beuz roet golo d’ar veleien, pa’z eo guir eo an hanter d’ign aman.\n— Ha ! va c’hoar, eme Vari en eur lammet a-dro-vriad enn dro da c’houzouk Anna ; nann, ne reot ket an dra-ze ; re a garantez hag a galoun eo kement-man.\n— Ha perak, va c’hoar ?\n— Abalamour m’eo di-me eo mont d’ar prizoun. Her gouzout a rit kerkouls ha me, aman ne reac’h netra hep goulenn va ali-me. Dirak Doue, me eo ar vestrez, di-me eo ive-ta mont gand ar zoudarded.\n— Nann, ne d-eot ket ; ma rank unan-bennag ac’hanomp mont, me eo a ielo.\nMari a choume sebezet ; me gred oa stourmadek enn he c’haloun ; c’hoant e doa da choum c’hoaz var an douar da zevel he bugaligou — ha ne ket souez — hag evelato he c’houstianz a rebeche d’ezhi e voa laosk.\nAnna, oc’h he guelet en arvar, a zalc’haz startoc’h ; edo o vont da c’hounit.\n— Na vezit ket souezet, va c’hoar, emezhi, ouc’h va c’hlevet. P’oan eat d’ar gouent, ha n’am boa-me ket lezet oll draou ar bed-man evit en em rei da Zoue epken ? Ha n’oan-me ket maro evit ar bed ? Eun dervez ma oue digoret dor ar gouent ha great d’ign dont kuit, me am biche kavet guell kaout taol ar maro digant unan-bennag eged dont adarre etouez ar bed. Ha breman e kaf d’eoc’h e tec’hfenn araok ar maro ? Nann, nann, va c’hoar.\n— Kouskoude, Anna, va c’houstianz ne ket direbech dirak Doue ; me eo mestrez Penn-an-Neac’h.\n— Nann, Mari, eur veach c’hoaz, ann dra-ze ne ket guir. N’oc’h ket muioc’h eged-oun-me mestrez e Penn-an-Neac’h, rak an hanter a zo di-me ; ker braz mestrez oun-me ive-ta ha c’houi, ker kabluz ha c’houi oun ive-ta da veza roet golo d’an Aoutrou Gall ha d’an Aoutrou Coarigou. Tavomp var gement-man, ha guelomp a behini ac’hanomp hon diou e vezo ar brasa dienez er bed-man.\n— Va c’hoar baour, roit peoc’h ; ranna a rit va c’haloun. Dispartia dioc’h va bugale !...\n— Diou gristenez vad omp hon diou, me gred ; neuze e c’houzomp ar bed-man ne d’eo nemed eur skeud, eur bouill moged. Eur blavez muioc’h pe nebeutoc’h var an douar, petra a ra ze ? Hor guir vro a zo gand Doue enn he Varadoz ; ar c’henta mont kuit ac’halen eo ar guella. Evelato ez eo red, evit darn, chom var ar bek douar-man, keit ha ma c’houlen ho stad. Ha c’houi, va c’hoar, hag ho stad ha ne c’houlen ket e chomfac’h c’hoaz er bed-man evit sevel ho pugale ? Bremaik e ranne ho kaloun, ha ne ket iskiz, o sonjal e rankac’h ho lezer var an douar, evel pemp minor paour, dilezet gand an oll, gand Doue zo-ken, marteze ; ha breman, a c’hellit chom gant-ho direbech ha dibeoc’h, ne fell ket d’eoc’h ? Oh ! sonjit peger braz dienez e ve ar c’holl ac’hanoc’h !\n— Nann, Anna, ho kinnig a zo re vraz. Kemeret diganeoch ho puez !... Nann, ne c’hellfenn goude-ze kousket berad. Bep sourrad avel a glefenn, enn noz, a gaf d’ign a ve hoc’h ene o tont da rebech d’ign va laoskentez ha va nebeut a galoun.\nEdo Mari oc’h achui he c’homz, pa glefcheur trouz er porz.\n— Erru ar zoudarded enn dro, eme Anna, di-me eo mont gant-ho, ha mont a rign.\n— Nann, nann, eme Vari, me eo am beuz roet lojeiz d’ar veleien.\nNe ket ar zoudarded a ioa erru er porz, bugale Mari oa.\nPa oue guelet ar zoudarded o tont en ti gand kere Pont-Eoun, Mari a lavaraz d’he flac’h, gand aoun n’en em gafche drouk gant he bugale, kemeret anezho buan ha mont gant-ho da guzet e ti eun amezek-bennag. Ar plac’h a ioa eat, ha, breman p’oa deuet an abardavez-noz, pa gouie oa eat eur pennad e ioa, ar zoudarded enn ho hent, oa erru d’ar gear d’ho digas d’ho mamm.\nAr vugale a deue er porz en eur c’hoari, en eur c’hoarzin, o reded an eil var-lerc’h egile, evel m’oant boazet d’hen ober bemdez. Daoust hag int-hi a anaveze ar c’hlac’har a ioa enn ho zi ! Ar c’hosa anezho a ioa o ren he unnek vloaz epken !\n— Va c’hoar, eme Anna, evel sklerijennet en eun taol euz an env, setu aman ho pugale ; ha c’hoant hoc’h euz d’ho c’huitaat ha d’ho lezer var an douar eb den d’ho c’helen, d’ho lakaat var an hent mad ?\n— C’houi, Anna, a raio em leac’h.\n— Nann, n’oun ket evit hen ober. Den ne c’hell derc’hel plas eur vamm e kenver he bugale ; eur vamm a dle chom gand he bugale keit ha mar plij gand Doue he lezer, ha c’houi a dle chom gand ho re. Greomp guelloc’h, goulennomp digant-ho petra da ober : ar virionez a glever aliez a c’hinou ar c’hrouadur.\nHa ker buan Anna, hep gortoz respount he c’hoar, da c’hervell map kosa Mari.\n— Deuz aman, Iannik, ha selaou mad ac’hanoun. Varc’hoaz vintin e tle soudarded dont aman adarre da gerc’hat da vamm pe me da vont gant-ho d’ar prizoun, evel m’int bet, er gentaou, o kerc’hat an Aoutrou persoun ha belek ar gouent ; mad, lavar d’ign pehini ac’hanomp hon diou a ielo gant-ho.\nNa penaoz e vez penn an den, mareou a vez ! Daoust ha n’oa ket nez da Iannik goulenn e chomche gant-han he vamm ? Mez, nag Anna, na Mari, n’ho doa sonjet e kement-se. C’hoant ho doa ho diou da rei ho buez an eil evit e-ben.\nIa, ken nez oa ho mamm d’ar vugaligou baour, ma teuaz pevar anezho d’en em deuler e barlenn ho mamm en eur vouela hag en eur grial : Nann, va mamm, c’houi ne d-eot ket gand ar zoudarded, c’houi a choumo ganeomp-ni. — N’hon euz tad ebed, eme Iannik, ha, mar d-it gant ar zoudarded, n’hor bezo mamm e-bed kennebeut !\n— Ac’hanta, klevet a rit, va c’hoar, eme Anna, evel dizammet ?\n— Mari ne respountaz ger : dont a reaz da veza drouklivet ; he daelou a zac’haz ; he daoulagad a droaz enn he fenn ; koueza a reaz semplet e starn-an-daol... Re bounner beac’h oa ar c’homzou-ze evit kaloun eur vamm.\nAnna hag ar plac’h he zavaz var ar skaoun. He daelou a deuaz da reded a-nevez, mez ne lavare netra ; ne rea hemed difrounka ; he c’haloun a lamme enn he c’hreiz evel p’en diviche c’hoant da strinka er meaz. Eun truez oa he guelet !... He c’hoar Anna, evel krenveat gant Doue, ne zigalounekea tamm. Treac’h oa d’he c’hoar, gounit a rea ; hi eo a dlie mont antronoz gand ar zoudarded d’ar prizoun, ha goude-ze d’ar maro. Ne glaskaz ken komz euz an dra-ze d’he c’hoar, rak aoun e doa da ober poan d’ezhi a-nevez.\nGervel a reaz da zont d’he c’haout eur mevel koz a ioa mevel e Penn-an-Neac’h p’edo ho zad ouc’h ho zevel, he breur Per hag hi, hag a ioa evel unan euz a gerent an ti. — Ar mevelien-all a ioa eat, eur pennad a ioa, pep hini anezho d’he vele hep tamm d’he goan, ker glac’haret oant o velet ar pez a ioa c’hoarvezet hag o klevet ar pez a c’hoarvesche antronoz vintin. — Ho zri, Anna, Moriz hag ar plac’h, a grogaz e Mari evit he lakaat enn he gouele, er penn huela euz ar gampr, rak n’oa ket evit chom ken var he zreid. Ar plac’h a choumaz enn he c’hichen gand aoun ne diviche eur fallaenn-all. Anna ha Moriz a deuaz kuit.\nMoriz, he galoun rannet, a azezaz var eur skabell e korn an aoled. An daelou a rede dourek euz he zaoulagad a-hed he ziouvoc’h roufennet gand ar gozni. Anna, evit beza dare da vont enn hent kerkent ha ma teuchet d’he c’hlask, a en em lakeaz dioc’h-tu da lakaat an traou enn urz vad, ha da zestum an traou a dlie beza kuzet araok ma teuche ar zoudarded enn dro da furcha a nevez an ti, rak an disterra tra a ioa avoualac’h evit lakaat devi antronoz tiegez Penn-anNeac’h enn he bez. Goude-ze e lakeaz en eur baner eun tammik dillad evit-hi ; nebeudik, rak diskredi a rea n’e doa ket izoum a galz. P’e deoue great an traou-ze, e teuaz da gaout he mevel koz.\n— Moriz, deuit d’am c’haout, emez-hi.\n— Petra eo, Anna.\n— N’emaoun ket enn arvar divar ho penn. Va guelet hoc’h euz bianik, pa ne c’hellen ket c’hoaz bale ; abaoue ma’m beuz skiant, n’em beuz guelet ganeoc’h nemed pep seurt giz vad. Doujanz Doue a zo enn ho kaloun, fisianz am beuz enn-hoc’h, hag ez an d’hen diskouez d’eoc’h. Deuit aman gan-en em c’hamprik.\nHa Moriz a ieaz varlerc’h Anna.\n— Guelet a rit ar c’houfr bian-man?\n— Ia, Anna.\n— Mad, enn hennez eman arc’hantiri ha traou sakr an Iliz. Setu aman an alc’houez hen digor, enn-hoc’h-c’houi e fizian anez-han. Va c’hoar-gaer ne ket deuet c’hoaz avoualac’h enn-hi he-unan, n’em beuz ket a c’hoant da nevezi gouliou he c’haloun en eur lavaret d’ezhi e ran an dra-man. Hennez, ar c’houfr-se, a ranker da guzet a-raok ar zoudarded. Evit-se n’euz nemed eun dra da ober : kemerit ho pal, ha breman p’eo noz, pa ne c’hell den ho kuelet, it du-hont da gorn ar jardin, e tu ar zao-heol, grit enn douar, a-zindan ar vezen lore, eun toull braz ha doun avoualac’n evit her lakaat. Varc’hoaz, dioc’htu ma vezign-me eat kuit, lavarit d’am c’hoar-gaer e peleac’h eo kuzet ha petra a zo enn-han. Roit ive an alc’houez d’ezhi. Lavarit ive ar memez tra da Loranz ar Sann, a Lopreden ; hennez a zo ive eun den eeun hag a zoujanz Doue ha ne verzo ket ac’hanomp. Guelloc’h eo e c’houfe daou pe dri e peleac’h eman traou an Iliz eged ho guelet o vont da goll, rak ne c’hoar den petra c’hell c’hoarvezout c’hoaz dre aman. Marteze, siouaz ! e ranko ouc’h-penn unan dont var va lerc’h-me.\nMoriz a grogaz enn he bal hep lavaret ger ; ne rea atao nemed vouela... Ar paour keaz koz !...\nGreat an toull, ar c’houfr a zo ebarz, var gorre euz taolet douar, a-rez douar ar jardin.\n— Breman, Moriz, eme Anna, e c’hellit mont d’ho kouele da ziskuiza ha da gousket eun tamm.\n— Great eo va c’housk evit fenoz, Anna geaz, eme Voriz, oc’h huanada !\nEvelato e kemeraz eur pennad goulou rousin, hag e savaz d’ar zolier, el leac’h m’edo he vele.\nAnna a choumaz c’hoaz var vale evit lakaat pep tra enn he renk, var he meno ; mez, e guirionez, evit lavaret kenavezo oa, evit ar veach diveza da gement tra a ioa enn ti hag a ioa bet test, enn he bugaleach, euz he c’hoariou genta. Piou a c’hellfe lavaret petra iea neuze dre galoun ar vaouez paour-ze ? Den ; rak eur c’himiad evel hen-nez a zanter er galoun, mez n’hen disklerier ket ; komzou an den ne d-eont ket betek eno.\nMont ha dont a rea dre an ti, goustadik hag evel var begou he zreid, euz an eil penn d’egile en eur denna avechou huanadennou hirr. Edo erru da lost an ti, pa oue galvet gand Yvonaik, he nizez, ha n’oa nemed c’houeac’h vloaz :\n— Va moereb Anna, emez-hi !\n— Petra eo, Yvonaik?\n— C’houi a zo aze ?\n— Ia, va merc’h vian ; petra fell d’id ?\n— Va mamm, ha ne ket-ta, ne ket eat gand ar zoudarded ?\n— Nann, nann, Yvonaik. Da vamm a zo enn he gouele kousket c’houek. Ne ket eat gand ar zoudarded, n’e daio ket zoken.\n— N’e d-aio ket ?\n— Nann, va merc’h vian.\n— Mad, me am boa aoun rak an dra-ze, va moereb ; ha n’oan ket evit kousket.\n— Kousk dinec’h, Yvonaik, da vamm a choumo gan-ez.\n— Mad, guell a-ze, ha bennoz Doue d’eoc’h, va moereb ; breman me a gousko.\nAr c’homzou-ze a c’hounezaz Anna. Dont a reaz dioc’htu d’he gouele en eur vouela d’he zro, o klevet eun ealik bian o komz er c’hiz-se, hag en eur veuli Doue da veza roet d’ezhi nerz avoualac’h evit trec’hi he c’hoar-gaer.\n— Bennoz d’eoc’h, Aoutrou Doue, emez-hi, daoulinet e kenver he gouele, da veza roet nerz d’am c’haloun ha pouez d’am c’homzou ! Setu aze eun ealik hag am fae, er bed-man zoken, euz ar pez am beuz great ; c’houi, Aoutrou Doue, am faeo er bed-all. Breman e c’hellan kousket dinec’h etre ho taouarn ; breman e c’houzoun e vizign, varc’hoaz vintin, nerzusoc’h eged biskoaz e ken kaz m’e defe va c’hoar Mari c’hoant da vont a enep he ger.\nVa c’hredi a c’hellit, den ne gouskaz c’houek e Penn-an-Neac’h enn nosvez-se.\nBep mare e klevet huanadennou e gouele Mari, ha goude-ze ar c’homzou-man euz ar Bater : Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris...\nN’oa ket c’hoaz goulaouet an deiz pa deuaz Anna da aoza dijuni da dud an ti, evel m’her grea a ziagent. Den n’en doa naoun, den ne zebraz tamm...\nMari a ioa sebezet, evel enn noz araok. Chom a rea, evel mantret, da zellet ouc’h he c’hoar-gaer, hep lavaret ger e-bed out-hi. Anna a iea hag a deue hep komz ive ouc’h den. Anat oa e oa doaniet, mez ne doa ket a c’hoant d’hen diskouez ; moustra a rea he c’haloun. Nec’het oa ive evit gouzout penaoz lavaret kenavezo er bed-all da Vari, pried he breur ; aoun e doa da fall-galouni enn taol diveza.\nMont a reaz d’he zammik-kampr, hag eno, daoulinet dirak ar grusifi e doa klevet he fedennou ken aliez a veach, e pedaz Doue a voueled he c’haloun. En em erbedi a reaz ouc’h Jezuz en doa he-unan en em erbedet ouc’h he Dad, er Jardin 01ivez, hag a gouie peger kriz eo ar maro da bep den.\nJezuz a zelaouaz he feden. Skuilla a reaz enn he c’haloun eur berad euz an nerz-se en doa bet he-unan digant Doue an Tad.\nKrenveat evelse euz an env, Anna a zistroaz, a-benn eur pennadik, ker seder ha ker mao, ma viche lavaret, ouc’h he guelet, ne dlie drouk e-bed c’hoarvezout gant-hi.\n— Va c’hoar Mari, eme-z-hi, goulaouet eo an deiz eur pennad a zo. Bremaik e teuio ar sklerijenn, rag gouzout a rit peger berr eo ar mintiniou er mareou-man euz ar bloaz. Red eo d’eomp en em guitaat.\n— Nann, nann, eme Vari, n’oun ket evit ho tilezer.\n— Mari, en em glevet omp ; peoc’h var gement-se ; lezit ac’hanoun da sturia ac’hanoc’h ; sentit ouzign.\n— Dizec’ha a ra va c’haloun em c’hreiz.\n— Savit-hen varzu an env : Doue a ro nerz d’an nep a c’houlen. Selaouit ac’hanoun ; abarz nebeut, me gred, eman ar zoudarded aman. Mad, red eo d’eoc’h beza eat kuit araok ma teuint, abalamour d’ign-me da lavaret, gand guirionez, eo me mestrez Penn-an-Neac’h. Ar pez hoc’h euz da ober ive-ta eo mont da di Loranz ar Sann, da Lopreden ; eno e viot digemeret kalounek, c’houi hag ho pugale. Eberr, pa vezign-me eat kuit, c’houi a deuio enn dro, hag a raio guella ma c’hellfot en eur fiziout e Doue.\n— Nann, nann, n’oun ket evit ho tilezer, va c’hoar geaz, eur vuntrerez e vefenn ! Na petra a lavarfe ac’hanoun ho preur Per, va fried ?\n— Me a lavaro d’ezhan, p’en em gavign gant-han dirak Doue, ouc’h chomet var an douar da zevel he vugale, d’ho c’helenn, d’ho skora, evit m’en em gavimp-oll, en eur gichen, a-benn eur pennad aman, e Baradoz an Aoutrou Doue.\n— Oh ! va Doue, ranna a rit va c’haloun !\n— Plegit a galoun vad da volontez an Aoutrou Doue, red eo. — Bugale, deuit aman, ho pemp da lavaret kenavezo d’ho moereb. — Kenavezo, Iannik ! Kenavezo, Goulc’henik ! Kenavezo, Laouik ! Kenavezo, Yvonaik ! Kenavezo, Jannedik! Sentit, bugale, ouc’h ho mamm ; heuliit bepred lezen Doue, hag heuliit-hi stard, hag eun deiz ec’h en em velimp er Baradoz. Lavarit ive, eur veach an amzer, eur beden evit ho moereb...\nAman, mouez Anna a gouezaz, uza a rea he nerz. En em deuler a reaz a-dro-vriad enn dro da c’houzouk he c’hoar-gaer en eur lavaret epken :\n— Kenavezo, Mari !!!\nHag an diou c’hoar a choumaz eur pennad stak-ouc’h-stak an eil ouc’h e-ben.... Ho c’halounou a lamme harp oc’h harp... Ho daelou a en em veske... Siouaz ! evit ar veach diveza ec’h en em velent er bed-man !...\nAr vugale, o velet hag o klevet kement-all, a vouele hag a grie... Red e oue d’ar meveleien distaga an diou c’hoar an eil diouc’h e-ben...\nMari a zemplaz !...\n— Kasit-hi buan da di Loranz ar Sann, enn hano Doue, eme Anna.\nKer buan, ar mestr mevel, Tangi an Dero, a grogaz enn-hi ; n’oa buez ebed enn-hi ken, kel laosk oa he izili evel pa viche maro. Tangi a lakeaz eur vreac’h a-zindan he diouskoaz hag eun-all a-zindan pennou he daoulin ; ar plac’h a harpe he fenn, ar vugale, ho femp, krog enn ho mamm, hini aman, hini a-hount, a deue da heul en eur vouela hag en eur grial, ma’z oa eur guir rann-galoun ho c’hlevet.... Ne c’houfe den kounta evel ma’z eo dleet traou ken doaniuz.\nKerkent ha m’oa eat he c’hoar-gaer kuit, Anna a zaoulinaz e-kreiz al leur-zi :\n— Me ho trugareka, o va Doue, emez-hi, da veza roet nerz d’am c’haloun. Eur vamm vad hag euz ho toare a choumo gand he bugale. Ha me am beuz fizianz da veza abarz nebeut ganeoc’h enn ho Paradoz. Bennoz d’eoc’h, o va Doue !\nGoude-ze e savaz enn he za hag ec’h azezaz var ar skaoun e kichen an daol. Eno, he daoulagad savet varzu an env, ne lavare ger ouc’h den ; lavaret e viche edo o kaozeal gand eun eal bennag euz ar Baradoz. — Tud an ti, oll, a vouele dourek o velet eun hevelep karantez etre diou c’hoar. Ar re-all a vez o klask miret ha derc’hel ho buez, hag an diou-man a zo o klask mont d’ar maro an eil evit e-ben.\nNe choumchont ket pell er stad-se. Marteze eun hanter-heur goude m’oa eat Mari kuit, e teuaz d’ar red hag en eur grial, enn ti, ar mevel bian a ioa er meaz oc’h ober diouc’h he zaout :\n— Erru ar zoudarded enn dro, emez-han ; diou lodenn a zo anezho ; eul lodenn a zo erru dre an hent hag eul lodenn-all abiou Koat-ar-Forest.\n— Va Doue, eme Anna o vont adarre var bennou he daoulin, nerz ha galloud d’am c’haloun, skiant d’am zeod ! Ho polontez ra vezo great var-n-oun ha var va buez !\nAbarz nemeur e voe klevet chaok ar zoudarded, hag enn eun tabl oa eul lodenn anezho a bep tu d’an ti, unan e kichen pep dor.\nKerkent ar c’habiten a lamm enn ti gand eur guchenn euz he dud.\n— Peleac’h, emez-han, eman mestr an ti-man, an den fall a ro digemer d’ar veleien, enebourien ar Republik ?\n— Mestr an ti-man, Per ar Zant, eme Anna, a zo maro, nebeut blaveziou a zo\n— Unan-bennag kouskoude a dle beza e penn an tiegez ?\n— Ia, me eo breman ar vestrez ; her guelet a c’hellit, rak ar re-man, an dud-man, a zo enn dro d’ign, n’int nemed mevelien ha mitizien, ha di-me eo d’ho c’haz ha d’ho digaz, d’ho sturia ervez va faltazi.\n— Marteze, maouez, oc’h euz c’hoant da lavaret, dre ar c’homzou-ze, e c’hellit lakaat anezho da enebi ouzomp-ni ?\n— Nann, n’am beuz ket a c’hoant d’ho lakaat da enebi ouzoc’h ; evit lavaret d’eoc’h eo, n’euz den aman hag a ve e penn an tiegez nemed oun-me.\nAnna a gomze er c’hiz-se gand aoun n’en diviche unan-bennag eveseat ; enn dervez araok, oant diou vaouez enn ti, ker mestrez ha ker mestrez, ha breman n’euz nemed unan.\nAr c’habiten, evit doare, n’en doa ket taolet evez ouc’h kement-se, rak respount a reaz :\n— Mad a rit chom hep stourm ha lezer ac’hanomp da ober hor giz, rak tud ho ti n’int ket a-bouez diouzomp-ni. Mar hoc’h euz c’hoant d’her guelet anat, n’hoc’h euz nemet sellet e toull an or er meaz, nag e vellfot. — Mad, pa’z eo c’houi mestrez an ti-man, e rankot dont ganeomp da Gastel da lavaret d’hor jeneral Canclaux perak e roit golo da veleien dizent ouc’h ar Republik. Mez araok eo red d’eoc’h lavaret d’eomp e peleac’h ho deuz kuzet, ar veleien a ioa eat ganeomp deac’h, an arc’hantiri hag an traou da oferenna, rak gourc’hemennet eo d’eomp ho c’has da Gastel d’hor jeneral.\n— Ar veleien a ioa eat ganeoc’h deac’h ac’halenn, a zo, me gred, etre ho taouarn ; ha n’hoc’h euz ket goulennet digant-ho e peleac’h ho deuz kuzet ho arc’hantiri ?\n— Nann, rak n’ho diviche ket lavaret d’eomp ; mez ni a c’hoar emaint kuzet aman, enn ti-man.\n— Ar veleien-ze kouskoude a dle gouzout e peleac’h ho deuz kuzet ho zraou.\n— C’hoant hoc’h euz, a gaf d’ign, maouez, da ober goap ac’hanomp-ni. Fall a rit. Anzavit ouz-omp-ni ho torfed, hag ar Republik a vezo madelezuz enn ho kenver.\n— Ho Republik ha c’houi, kabiten, a c’hell ober ac’hanoun-me ar pez a girint ; au nerz a zo etre ho taouarn, mez n’oun ket evit lavaret d’eoc’h e ve enn ti-man, gand va guiziegez, ar pez n’eman ket.\nNann, e korn ar jardin edont, a-vad, kuzet enn douar.\n— Ah ! c’hoant oc’h euz da ober ho penn fall ? Mad, bremaik ni her guelo ; ni a ia da freuza kement tra a zo enn ho ti, ha kaout a raimp ar pez a glaskomp.\n— Freuzit ha furchit kement ha ma kerfot, goude-ze e velfot ne lavaran nemed ar virionez, rak ne gafot enn ti-man netra euz ar pez a glaskit.\n— Ni a ia da veiet. Goaz a-ze d’eoc’h mar kavomp an disterra tra ; ne ket braoaat a raio ho toare.\n— Doue am zelaou hag a c’hoar ne lavaran ket a c’hevier.\n— Me ne ran ket a forz euz da Zoue, koz maouez ; me a ia da velet, eme ar c’habiten, drouk enn-han.\nKer buan e c’halvaz da zont enn ti ar zoudarded a ioa er meaz ; ne lezaz nemed daou e kichen pep dor, en eur gourc’hemenn d’ezho fourra didruez ho baionnettez e kof an hini a c’hoantache kemeret an teac’h. — N’en doa ket a izoum da lakaat kement-se a evez. E Penn-an-Neac’h e gouiet petra a erruche, her guelet hor beuz great.\nAnna ar Zant ne doa ket a aoun e kafche ar zoudarded eun dra-bennag, rak ar guenneien a ioa enn ti a ioa eat gand ar plac’h da di ar Sann da rei da Vari pa deuche enn-hi he-unan, hag arc’hantiri ha traou an iliz a ioa e korn ar jardin kuzet-kloz. Ne doa ket a aoun e vichent dizoloet, rak eun nozveziad reo ha barrou grizill a ioa bet, ha toull kuz ar mevel koz n’oa ket anat e peleac’h oa great. Dinec’h oa ive-ta divar-benn enklask ha furch ar c’habiten.\nAr zoudarded a en em lakeaz da c’houillia ha da furcha kement tra a ioa enn ti, euz an eil penn d’egile, euz an neac’h d’an traon ; an armeliou a oue divarc’het, an dillajou stlapet e-kreiz al leur-zi, an hirrier didalet hag ar greun ingalet aman hag a-hount ; aoun o doa paotred ar Republik e viche kuzet unan-bennag etouez an dillad pe e-kreiz eun arc’had viniz. Mez kaer ho deoue freuza ha difreuza, ober trouz ha pec’hi, ne gafchont netra nemed seiz pe eiz guennek mouniz a ioa ankounac’heat var stal armel ar mestr mevel. Ha talout a rea ar boan da ober kement a drouz hag a freuz evit ken nebeut a dra ?\nNe oue ket avoualac’h d’ezho furcha diabarz an ti, mont a rejont c’hoaz er c’hreier, er granchou, e lok-al-ludu, ha zoken e klud ar ier. Kaer o deoue klask, ne gafchont netra. Drouk a iea e lod anezho.\n— Ha ne ket eur vez evit soudarded eveldomp-ni, eme unan fallakroc’h eged ar re-all, me gred, beza evel-hen o koll hon amzer, hag o rei leac’h d’hor goapaat d’an toullad koueriaded a zo dre aze ? Lakeomp an tan enn tiegez enn he bez, er c’hreier, er granchou, er berniou kolo ; devomp saout ha kezek... An dra-ze a raio eun tantad brao, hag e c’hellimp tomma da viana, rak evidoun-me a zo hanter-skournet.\n— Ia, ia, devomp ar stalabez ; an dra-ze a raio aoun d’ar goueriaded-all.\n— Nann, eme ar c’habiten, ker mezek hag ar re-all, ha muioc’h, marteze, rak touet en doa da Ganclaux digas d’ezhan, araok an noz, forz traou brao, forz arc’hant, ha ne gave netra. Nann, ne lakeomp ket an tan, rak an ti-man a zo savet var an huel ; an tan a ve guelet a-bell, hag abarz nemeur e ve aman eur vandenn goazed hag a c’helfe trei enep-d’omp buan avoualac’h. Ar sioula ma raimp hon tro eo ar guella. Ar pez hon deuz da ober eo mont d’an ti da c’houeza eun tantad mad a dan enn oaled da domma ha da boazad hor lein er c’hiz ma’z eo red. Me am beuz guelet du-hont var ar c’hradaill eun tamm brao a gig moc’h, hag er siminal eun dousenn anduill a-ispill ; en eul laouer vean, er gampr, em beuz dizoloet boutailladou leun, avoualac’h evit karga hor c’hof d’eomp-oll ; me gaf d’ign e raio an traou-ze muioc’h a vad d’eomp eged lakaat an tan aman da zacha marteze ar c’har var hor c’hein. Ha ne ket guir, va zoudarded ?\n— Eo, eo, eme ar zoudarded. Guelloc’h eo d’eomp kaout dirazomp, var an daol, guin da efa ha kik da zebri, eged ne d-eo guelet an ti-man o tevi. Guelloc’h eo tomma ar c’horf gand banneou leun ar c’hof, eged ne d-eo gand tomder an tan, n’euz forz pegen tomm e c’helfe beza, rak nao blavez kraza a ia gand eur sourrad avel.\nDioc’h-tu e teujont d’an ti. An eil blac’h hag Anna a rankaz kerc’het ar c’hik hag hen netaat ; ar mevelien a oue great d’ezho mont da gerc’hat keuneud ha da c’houeza an tan.\nEdot oc’h aoza lein pa glefcheur eul leue bian o tont enn ti en eur vlejal, rak lezet oa digor dor he graou var-n-ezhan.\n— Gortozit, gortozit, eme eur zoudard, setu aman eun tamm kik douz da lakaat gand ar c’hik sall.\n— Hennez, al leue-ze?\n— Ia, he-man enn he bez.\n— C’hoant ac’h euz da ober goap ac’hanomp ; red eo da viana ma vezo poaz da leue.\n— Poazet e vezo e berr amzer ; lis-lis, m’hen taolign enn tan.\n— Araok e ranki her laza hag her c’hignat, me gred.\n— Ann tan her lazo, hag her c’hignat ne ket red.\n— Te gaf d’id e tebrimp-ni da leue kroc’hen hag all ? He vleo a stanko toull hor gouzouk.\n— A gaf d’eoc’h. E kichen Roazon, n’euz ket pell, va c’hamarad ha me, enn eun ti evel heman, var ar meaz, hor boa poazet kroc’hen, bleo hag all eun ejenn enn he bez-pikol.\n— Eun ejenn enn he bez ! C’houez ar gaou a zo gan-ez.\n— Ganen-me c’houez ar gaou ?\n— Ia, ken na flerii treuz nao moger.\n— Pa lavaran d’eoc’h eo guir, e c’hellit va c’hredi. Ouc’h-penn an dra-ze am beuz great c’hoaz. E-kichen an Naoned, eur veach-all, n’euz ket tri miz abaoue, eur c’hamarad-all ha me, divoueded gand an naoun, hon deuz debret eun ebeul bloaz, poazet ganeomp kroc’hen hag all, evel ejenn Roazon.\n— Goasoo’h goasa ez a gan-ez. Ne c’houzomp ket betek peleac’h ez i ma vezez lezet.\n— Perak ne gredit-hu ket ac’hanoun ?\n— Abalamour ma’z oud eur gaouiad.\n— Me gaouiad ?\n— Ia, ker braz gaouiad ha kear Vrest enn he fez.\nHag an oll diroll da c’hoarzin.\n— Lezit anezhan da gounta marvaillou, eme ar c’habiten, o tont da lakaat ar peoc’h. Pa’z eo guir hor beuz kavet eul leue, eo kouls terri he benn out-han hag her c’hignat buanna ma c’hellor. — Ne ket te, Alexis, a zo bet kiger enn da vro, eme-z-han, da eur zoudard-all ?\n— Eo, va c’habiten.\n— Mad, hast a-fo laza al leue-ze hag her c’hignat. Gra diou lodenn anezhan. An hanter a lakaimp da ober kik rost, hag an hanter-all a vezo lakeat er pod gand ar c’hik-moc’h hag eun tamm patatez. Kik dous ha kik sall, an eil gand egile, a dle beza mad.\n— An dra-ze ne vezo ket pell evit beza great, eme Alexis ; biskoaz den n’en devezo debret kik freskoc’h.\nHag evit guir, ne zaleaz ket. A-benn eur pennadik e teuaz da gaout an aoled gand daou beziad kik, hag a oue lakeat unan e pod ar iod silet, gand eur pillerad amann, egile e pod ar soubenn gand kik moc’h ha patatez. Tan a forz a oue great, hag abarz nebeut, lein ar zoudarded a ioa aozet.\nTud an ti a joume mantret, hini anezho ne grede lavaret ger.\nLein a oue debret ; kement banne guin a ioa enn ti, a oue efet. Daoulagad ar zoudarded a ioa skerj enn ho fenn, erru oa tomm d’ezho. Poent oa mont kuit, ar c’habiten her guele, rak ne veze ket dinec’h gand he zoudarded pa veze re dommet d’ezho ; neuze ne zentent nak ouc’h urz, nak ouc’h lezen. Abalamour da-ze e savaz dioc’h an daol hag e teuaz da lavaret da Anna :\n— C’houi ive-ta eo mestrez an ti-man ?\n— Guelet a rit ar re-man-oll a zent ouzign, rak n’int nemed mevelien.\n— Mad, neuze e rankit dont ganeomp da Gastel da gaout hor jeneral Canclaux. Eno e leverot perak hoc’h euz roet golo da veleien ; eno ec’h anzavot e peleac’h eman arc’hantiri an iliz.\nHag en eur zistrei ouc’h he zoudarded :\n— Daou ac’hanoc’h staga stard he daouarn d’ar vaouez-man adren he c’hein.\nHa n’oa ket brao guelet hanter-kant soudard o kaout aoun rak eur vaouez ?\nGoude ma oue staget he daouarn d’ezhi, Anna a c’houlennaz komz ouc’h ar c’habiten.\n— Petra eo, eme he-man, o tont d’he c’haout ?\n— Gouzout a rit er-vad, eme Anna, n’oun ket evit mont euz ar gear hep kas gan-en eun tamm dillad. Eur goaz louz a zo divalo da velet, eur vaouez louz a zo divalaoc’h c’hoaz. Lakeat em beuz eur guchennik enn eur baner ; guelet a rit n’oun ket evit ho dougen, rak ereet eo va daouarn, abalamour da-ze e c’houlennan diganeoc’h lezer va mevel koz d’ho digas d’ign betek Kastel.\n— Ia, evit kaout tud d’ho tenna euz a dre hon daouarn, mar teu unan-bennag da enebi ouzomp var an hent.\nHag int-hi a zo aounik, soudarded ar Republik !\n— Nann, kabiten, ne stourmign ket ouzhoc’h ; ha m’am biche c’hoant d’hen ober, ne ket he-man, ar mevel koz-man, eo a iache gan-en. C’hoant am beuz her lesfac’h da zont gan-en netra nemed evit dougen va faner d’ign betek ar prizoun.\n— Mad, grit ervez ho faltazi, ha kazit ganeoc’h ho mevel koz.\n— Kabiten, eme eur serjant, me gaf d’ign eo eun tamm dismegansuz evidomp mont e kear gand eur vaouez ereet he daouarn d’ezhi. Lavaret a rafe an oll hor befe aoun raz-hi, ni soudarded.\n— Guir a lavar ar serjant, eme ar c’habiten. Distagit d’ezhi he daouarn, ha neuze e chello dougen he faner er c’hiz ma karo.\nKerkent ha m’e deoue Anna kroget enn he faner, ar c’habiten a lavaraz d’he dud :\n— Breman, hastomp a-fo mont enn hent, rak nemed re hirr n’hor beuz daleet dre aman.\nBetek aman Anna e deuz bet kaloun, mez breman, pa rank kuitaat he zi, hag her c’huitaat evit biken, hen diskredi a ra, he c’haloun a venn mankout d’ezhi. Betek aman oa chomet stard, ne doa skuillet berad daelou, ha breman e vouel e giz eur bugel. Ne vezit ket souezet o velet kement-se. Mar hoc’h euz kuiteat ho kear ha ranket lavaret kenavezo d’ho tud ha d’ho pro evit mont a-bell da choum e-touez tud estren, mil gueach dishenvel diouzoc’h ken dre ho iez, ken dre ho guiskamant ; mar hoc’h euz ranket mont da joum enn eur vro ien ha digaloun, enn eur vro ha n’euz tamm menez enn he c’hreiz na banne mor var he zro, neuze e c’houzoc’h guell eged na c’hellfenn her lavaret d’eoc’h, peger poaniuz ha peger kriz eo kuitaat tud hor bro. Ha kouskoude peger braz kemm a zo etre stad an hini a guita he vro evit eur pennad, gand ar c’hed da zistrei enn-hi divezatoc’h, ha stad Anna ar Zant, a ia er meaz euz he zi evit ar veach diveza, her gouzout mad a ra ? Na vezit ket ive-ta souezet o velet Anna o trei hag o tistrei en eur zellet enn dro d’ezhi ouc’h kement a ioa enn ti. An disterra tra a zigase enn he mennoz he amzer dremenet. Aman, bianik, e c’hoarie gand he breur : a-hount e tennaz he mamm he huanad diveza ; var an daol-ze oa bet gourvezet korf he zad araok beza lakeat enn he arched ; larkoc’h, du-hount, enn he c’hambr, edo he guerc’hezik Vari, e doa ken aliez a veach daoulinet dirazhi evit goulen sklerijenn ar Spered-Santel da anaout ar stad a vuez m’oa galvet d’ezhi gand Doue. Ar guel euz an traou-ze a ranne he c’haloun. He faner ouc’h he breac’h, e chome enn he za sebezet ha dilavar. Ne d-ea na ne deue.\nNe choumaz ket evelato pell evel-se, rak ar c’habiten, breman p’eo leun he gof, a zo mall gant-han mont kuit.\n— Ac’hanta, maouez, emez-han, a-ze e chomfot da huvreal ? Poent eo bale, buan enn hent.\nAr c’homzou-ze a zigasaz Anna enn-hi he-unan. Trei a reaz ouc’h tud an ti, ne reant nemed vouela, en eur lavaret epken :\n— Kenavezo er bed-all ! Pedit Doue evid-oun !\nHag he fenn pleget, an daelou o reded dourek var he diou voc’h, ez eaz er meaz euz an ti.\nDioc’h-tu ar zoudarded a oue renket, lod araok, lod var-lerc’h, hag Anna e-kreiz, evel m’oa eat, enn dervez araok, an Aoutrou Gall hag an Aoutrou Coarigou. Ha kerkent e oue roet urz da vont enn hent.\nOant en em gavet var eun huelen a zo etre maner Kerlaodi ha bourk Plouenan, hag e velet divar he gorre kalz bro, pa deuaz Anna, en eur huanada, da drei ouc’h Penn-an-Neac’h en eur lavaret :\n— Kenavezo, va bro baour ! Kenavezo, va zud keiz !\nHag en eur zellet ouc’h bourk Plouenan :\n— Kenavezo va iliz parrez ! Enn-hoc’h oun bet badezet, enn-hoc’h em beuz great va fask kenta ! Kenavezo ive, Itroun-Varia a Gereloun ! Dirazoc’h em beuz pedet meur a veach ; na zilezit ket ho pugel, rak c’houi eo va mamm. Roit nerz d’am c’haloun da herzel ouc’h enebourien hor relijion, ha da vont d’ar maro evit-hi, mar d-eo red... Digorit d’ign dor ar Baradoz !\n— Na choumomp ket evelse a-za da huvreal, eme ar c’habiten ; baleomp e-dillo.\nHag int-hi adarre enn hent.\nMar doa bet deac’h mantret Kastelliz o velet an Aoutrou Coarigou o tont e kear gand eur vandenn soudarded, oant mantretoc’h c’hoaz herrio o velet ar memez soudarded o tigas d’ar prizoun eur vaouez..., eur vaouez epken.\nDor ar prizoun a zigoraz adarre hag a zerras kerkent ha m’oa eat ebarz Anna ar Zant. Mez ho doa, me gred, ar zoudarded o veza bet kement-all o kerc’hat d’ar prizoun eur plac’h iaouank dinerz ha diskoazel.\nAnna ne zaleaz ket e Kastel. A-benn eun nebeut dervesiou e oue kaset da Gemper gand an Aoutrou Gall, an Aoutrou Coarigou ha pemp pe c’houeac’h-all euz an dud vella a ioa er vro. E Quemper e ouent barnet ho zri d’ar maro ; ho zri ho deuz skuillet ho goad evit ho feiz, ho relijion hag ho Doue, e miz guengolo 1794.\nN’eman ket em mennoz kounta d’ehoc’h ar pez ho deuz gouzanvet e prizoun Quemper da c’hedal mont d’ar maro ; traou re zoaniuz eo an traou-ze da gounta. N’em biche lavaret netra d’eoc’h ive-ta divar-benn prizoun Quemper, m’am biche gellet miret da gounta d’eoc’h ar pez a reaz eno daou zen koz araok mont d’ar maro.\nUnan anezho oa an Aoutrou Riou, persoun Lababan. P’edot ouc’h he varn, ar barner braz, hen anaveze mad, rak er memez amzer hag er memez skol oant bet desket, a lavaraz d’ezhan :\n— Aoutrou Riou, c’houi hoc’h euz tri-ugent vloaz, rak kosoc’h oc’h eged oun-me.\n— Nann, eme ar belek, tri miz a vank d’ign.\nAr barner braz en doa c’hoant d’hen tenna er meaz ; mez an Aoutrou Riou ne falveze ket d’ezhan lavaret gevier. Ar re ho deveze tri-ugent vloaz achu, ne vezent ket barnet d’ar maro. Lakeat e vezent enn eur prizoun-bennag, evel e Brest, e Rochefort, enn enezen Re, pe enn eur prizoun-all-bennag el leac’h ma varvent gand an dienez. Lod-all a veze kaset da eur vro a-bell, ar Guian, el leac’h ma varvent abarz nebeut gand ar c’hlenved.\nD’ar zul Bleuniou, da gresteiz, e tlie beza dibennet an Aoutrou Riou. Evel ma tigore Pask enn dervez-se, e talc’haz da gofez betek unnek heur-hanter. Neuze e lavaraz d’an dud a choume hep beza cofeseat :\n— Ne ket re d’ign kaout d’am zro eun hanter-heur evit en em lakaat e stad da vont da gaout va Doue. Pedit evid-oun !\nEgile a ioa eun den divar ar meaz, he hano oa Corintin, mez ne c’houzoun ket e lez-hano ; klevet em beuz oa a gostez Leuhan pe ar C’hastel-Nevez. Ne ket red goulen abalamour da betra oa bet destumet gand ar sitoianed ; anat eo oa abalamour ma karie re he Zoue hag he roue, evel ar re-all a ioa eno. Rak na d-it ket da gredi e viche, er mareou-ze, lakeat al laeroun hag an dud fall er prizouniou ; unan-bennag, marteze, mez nebeut. An darn-vuia euz an dud fall hag euz al laeroun a c’haloupe bro, a laere an ilizou, ar maneriou, a zeve an tiez var ar meaz, hag a gase, enn ho leac’h d’ar prizoun, an dud vad hag a zoujanz Doue, pa n’ho deveze ket ho lazet pe ho devet.\nMad, hen-nez, ar c’houeriad koz-se, Corintin, evit-han da veza barnet d’ar maro, a ioa eno ken eaz ha ker mao evel pa viche bet enn he gear o tomma e kichen an tan. An nep en diviche her guelet, gand he zaoulagad habask ha laouen, gand he ear dinec’h, gand he vleo hirr, e giz Kerne, faoutet dre an hanter var greiz he benn, o koueza a bouchadou kordigellet var he ziouskoaz ; an nep en diviche guelet peoc’h eun den eeun ha leal var he dal, ha mousc’hoarz eun den dinam var he vuzellou, en diviche lavaret edo o vont da ober, deiz eured he vap, eun dro-zanz var al leur-gear. — Ha neuze kroz an daboulin o tregerni dre gear, en eur gas tud d’ar maro, a viche bet soun ar biniou o c’hervel ar baotred da vont enn dro.\nEur vintinvez edo o paouez mont diouc’h an Aoutrou Gall ; azezet oa var eun tamm koat en doa kavet e mesk ar c’holo hanter-vrein a ioa a-zindan ar brizounerien, pa deuaz da vont a-biou d’ezhan, unan euz an dud a garg a zo el leac’h enkrezuz-se ; dioc’h he stumm oa anat gouzout petra oa.\n— Va den mad, eme Gorintin d’ezhan ken eaz ha tra, selaouit ac’hanoun eur pennadik. Da bed heur e vizign-me kaset d’ar maro ?\n— C’houi ? Pe hano oc’h euz ?\n— Me eo Corintin.\n— Corintin ?\n— Ia, Corintin, an hini a zo aman pemzek dervez a zo, hag a dle beza dibennet herrio.\n— Gortozit, ma’z ign da velet.\nHag hen da gaout ar prenestr gand eun tamm paper a ioa gant-han enn he c’hodell.\n— Merket oc’h evit pemp heur e-berr.\n— Daoust ha ne c’helfenn ket mervel eun tamm kentoc’h ? Deoc’h-c’houi e tle beza ann dra-ze ar memez tra, ha di-me n’eo ket.\n— Na perak-ta ?\n— Abalamour me garfe mervel var dro an heur ma varvaz gueach-all hor Zalver Jesus-Chrit, evidomp-oll, er groaz, var memez Kalvar.\n— Ha da bed heur an dra-ze ?\n— Da deir heur.\n— Ne ket diez rei d’eoc’h ho c’hoant. Unan-bennag a vezo fouge enn-han o velet he vuez astennet d’ezhan a ziv heur. Me a ia da verka hoc’h hano evit an eil karrad e leac’h an trede.\n— Guell a-ze.\nGoard ar prizoun — ne ouzoun ket pe hano da rei d’ezhan ken, — a joumaz eur pennad souezet da zellet ouc’h Corintin :\n— Ar re-all ho deuz c’hoant da veva an hirra ar guella, hag he-man en deuz c’hoant da vervel div heur kentoc’h evit gellout mervel d’ar memez heur gand he Zoue !... Daoust a ne ket maro ar feiz c’hoaz enn he galoun ? Ne ouzoun dare. Trei a reaz he benn ha mont a reaz kuit. An diaoul, me gred, en doa her c’habestet pell a ioa, hag a reaz neuze eur chachad var ar ziblenn evit hen digas enn he hent koz.\nCorintin ne reaz van ; en em lakaat a reaz da lavaret he japeled var he viziad. Ia, var he viziad, abalamour da gounta mad an dizenezennou, ha da lavaret ar Gloria Patri hag ar Bater, pep hini d’he boent, rak n’oa lezet chapeled ebed gand hini euz ar brizounerien ; an dud difeiz a lavare n’oa an traou-ze nemed brizerez. An Aoutrou Coarigou en doa desket d’ar vugale, e kouent Kastel, lavaret evel-se ho chapeled var ho biziad, enn ho gouele, enn noz, pa ne c’hellent ket kousket, evit kas enn he hent an drouk-spered, pa deue da c’houlen digor enn ho c’haloun ha da glask ho sacha er pec’hed. Mad, an Aoutrou Coarigou en doa desket ive da Gorintin ar c’hiz-se da bedi Doue, ar pez a rea eur vad vraz d’he galoun hag a verrea kalz hirder an amzer.\nVar dro kresteiz e teuaz unan euz a vevelien ar bourreo, pe an dibenner tud, da lavaret d’ezhan oa mall beza kempennet evit mont d’ar maro da deir heur evel m’en doa c’hoant.\n— Beza kempennet, eme Gorintin ! Ha petra am beuz-me da ober evit an dra-ze ?\n— Red eo trouc’ha ho pleo.\n— Pell braz a zo n’int ket bet trouc’het ; ha perak ho zrouc’ha herrio, pa’z eo guir a-benn eberr e vizign maro ?\n— Abalamour gand ar bleo hirr-ze e ve re ziez d’eomp-ni ober hor micher varnoc’h. Hastit buan dont aman er sklerijenn, rak ni n’hon beuz ket kement-se a amzer, aman ez euz labour.\n— C’houi a c’hoar ho micher ; mad, grit ar pez a zo red da ober.\nGoude ma oue kempennet, Corintin a droaz ouc’h mevel ar bourreo, hag a lavaraz d’ezhan :\n— Va den, c’houi oc’h euz kaset meur a hini da Varadoz an Aoutrou Doue ; c’houi ive-ta a c’hoar penaoz e ranker en em lakaat evit mervel evel ma’z eo red ; c’houi hoc’h euz eun ear vad, evidoc’h da gaout eur vicher zivalo ; ha beza o pefe ar vadelez da ziskouez d’ign petra da ober, penaoz en em lakaat evit kaout taol ar maro ?\n— Oh ! ia-da. Ne ket diez ho kentellia. Deuit aman da gichen ar prenestr, ha me hen diskouezo d’eoc’h.\nCorintin a ieaz d’he heul.\n— Kenta hoc’h euz da ober, eme mevel ar bourreo, eo en em astenn a-ze var an douar.\nCorintin a ieaz var bennou he zaoulin.\n— Ne ket avoualac’h kement-se, red eo d’eoc’h gourvez enn hoc’h hed.\nCorintin a c’hourvezaz.\n— Breman, lakit ho taouarn var ho kein, rak er c’hiz-se e vizint staget d’eoc’h.\nCorintin a astennaz he zaou-zourn a-hed livenn he gein.\n— Ho taou benn-c’hlin a zo re hirr an eil diouc’h egile, red eo ho zostaat.\nCorintin a reaz ar pez a ioa gourc’hemennet d’ezhan.\n— Mad avoualac’h evel-se. — Tostait ive ho treid an eil ouc’h egile, rak var ar plankenn n’ho pezo ket kement-se a frankiz da fringal.\nCorintin a dosteaz he dreid an eil ouc’h egile, ha setu hen eeun evel eur vaz.\n— Breman e rankit astenn ho kouzouk.\nHa Corintin da astenn he c’houzouk.\n— Ne ket mad evel-se. Arabad eo d’eoc’h sevel ho penn varzu an neac’h, red eo her plega. Harpit ho tal ouc’h an douar.\nCorintin a zentaz adarre.\n— Breman, astennit ho kouzouk muia ma c’hellot... Muioc’h c’hoaz...\nHa Corintin a astenne he c’houzouk.\n— Mad avoualac’h evel-se. Breman e c’hellit sevel. N’hoc’h euz nemed ober er c’hiz-se e berr, ha ne vezor ket pell evit ober ho stal d’eoc’h.\nCorintin a zavaz enn he za ken dinec’h ha ma save a-ziagent divar bennou he zaoulin goude beza lavaret he bedennou dioc’h an noz pe dioc’h ar mintin.\nMevel ar bourreo a choume da zellet out-han ; n’oa ket evit gouzout petra ioa e penn Corintin.\n— Daoust, eme-z-han, ha kollet en deuz, he benn ? Pe c’hoant en deuz, dre eur brabanserez diskiant, diskouez n’en deuz ket a aoun rak ar maro ?\nC’hoant her gouzout en doa : abalamour da-ze e lavaraz da Gorintin :\n— Breman, me gred, e tle beza mao ho spered ha laouen ho kaloun p’am beuz ho kentelliet kerkoulz ?\n— Ia, va den mad, eme Gorintin, breman oun dizoan ha dinec’h, bennoz Doue deoc’h evit ho madelez. Breman e c’houzoun petra a rankign da ober pa deuio ho mestr d’am dibenna, ha netra ne viro ouzign da lakaat va spered da sonjal e Doue, ha va c’haloun d’her c’haret betek va huanad diveza.\nSetu penaoz e varve hon tud koz !\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Emgann_Kergidu/Pennad_27&oldid=51320 »\nKemm diwezhañ d'an 1 Mae 2013 da 21:01\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 1 Mae 2013, da 21:01.


Ar wech diwezhañ 'oa bet kaoz deus ma mamm-gozh ar jeneralez a oa deus taol :\n- Petra 'vedos o lenn en da gampr evit dont ken diwezhat-se da zebriñ ? a c'houlenn Monique ma mamm.\nDarbet eo bet din respont de'i a-dak e vezan aliesoc'h eviti o soursial deus ar prejoù, mes war ma zu mat e oan an deiz-se, moarvat.\n- Un danevell gant Garcia Marquez ; tremen a ra e Catalunya. Istor ur c'hast kozh hag a zo bet sorc'hennet e-pad he buhez kaout he bez e-kichen hini Buenaventura Durruti, e bered Montjuich.\n- Se zo just chouk da Varselona, eme Joel ma zad, a oa ene er miz paseet.\nGwir eo, e tleje din bezañ hastet a-fo un tammig evit ur wech ma oamp hon-tri deus taol, ma zud ha me. Chom a raomp didrouz ur pennadig, pep hini en e soñjoù ha gant e voued, ha neuze e welan ur mell mousc'hoarzh o 'n em ledañ war diweuz Monique.\n- Ha neuze ? emezi en ur sellet diou'in.\nMaaa...An danevell ?\n- Neuze ? Ur c'hast war he leve eo, fachet eo gant he mignon diwezhañ , ur frankist a-gozh, hag aon he deus a vezañ ankouaet gant an dud. Desket he deus d'he c'hi ar mod da ouelañ, ha desket de'añ ivez dont d'ar sul da ouelañ war he bez.\nC'hoarzhin a ra Joel :\n- Degas a ra soñj din deus ma moereb Mitia, ur c'hoar da'm mamm-gozh. Aet e oa 'ouezan ket pet kwech da ammerdiñ tud an ti-kêr evit kaout ur plas a-feson er vered, etre tud dereat. A-benn ar fin eo bet interet etre ur soudard aostralian hag ur barizianez a oa marv er gouent. Ne ouezan ket petra he dije kavet da lâret de'o ez vev.\nMouezh laouen Monique :\n- Evedon dres o klask piv a c'hellfe plijout da'm mamm evel amezegez, mes re sur n'eo ket Durruti a vefe ! Un anarchist ? M'en argas !\nMa ! Gouest eo bet Monique da heuliañ hon kaoz e-pad ouzhpenn pemp munut, hep ma vije aet he spered da nijal asambles gant Pauli pe Gell-Mann. Ne ouezan ket petra 'zo ; fin ar bloavezh-skol, dija, er Skol-Veur ?\n- Intañvez ar marichal De Lattre ? a ginnig Joel, ha ne gar ket kaer e vamm-gaer.\n- Jean Paul Sartre ? Abaoe keid-all n'eus ket bet paotr ebet o luchañ warni, a lâran da'm zro ; aze e vije unan...\nChom a ra Monique da soñjal :\n- Gwelloc'h evit se, mechañs ! Unan dimeus priñsed an Iliz, ma c'hell, ne vije ket re eviti.\n- Mgr Dupanloup ! emon-me.\n- Pète-en-soie, eme Joel hag a lenne Le Canard Enchaîné bep s'un a-raok ma vije troet da gozh klakennaj parizian. (1)\nDarev omp da jaodreal da vat pa glevomp sonerez an nor-dal, un taol berr-kenañ. Paotr al lizhiri zo o paouez tremen hag en deus sinet evel-se. Mont a ran da welet : daou lizher deus an ti-bank evit ma zud, unan all deus ur Skol Veur en Alamagn, hag unan c'hoazh deus Neuilly. Gast, skrivet gant ma mamm-gozh ac'hane. Video lupum, evel ma vez lavaret pa ouezer galleg flour.\n- Tuchentiled Neuilly o skrivañ deoc'h, emon-me.\nN'eus ket pres bras gante sellet petra zo er golo-lizher. N'eus ket daremprejoù aes etre ma zad hag e dud-kaer, rak ar re-mañ n'o deus ket pardonet d'o merc'h dimeziñ dre garantez, ha n'eo ket dre interest. Se 'm eus komprenet tamm ha tamm ; pa geñverian ma Mammy gant he zi 400 m² e Neuilly ha Meme e Illienn Serpil gant he lapined hag he yer, e welan an islonk a zo etreze.\nGant un huanad e tap Monique al lizher hag e lenn :\n" Emaon e-soñj dont d'ho kwelet evit pask kentañ ma merc'h vihan..."\nChom a ran skodeoget. Trizek vloaz 'm eus abaoe miz Genver, me 'soñje din e oa echu gant tout an traoù-se, abaoe 'oan bet skarzhet deus ar c'hatekiz daou vloaz 'so.\n- He, ho ! Ret 'o lakaat ur freñ war an hini gozh ! Klasket he doa dija lakat ac'hanon d'ober ma fask pa oamp c'hoazh e Pariz, teugellet e oan bet, añfin...\nN'oa ket padet pell daou vloaz 'so. Ne ouien ket ma fater, ha ne faote ket din krediñ en doa gallet Jezuz Krist pignat d'an neñv hep keflusker na booster. Graet 'm boa ouzh an itron Duranteau, hag a oa karget da gelenn deomp dogmoù an Iliz, goulenn an teologour Drewermann : gant ur c'hamera, daoust ha gallet 'm bije ober ur film gant Jezuz Krist o tistokañ deus an douar da Yaou Bask ?\nMemes pec'hed evel Drewermann, hag ur binijenn hepken evit un hevelep pec'hed : skarzhet.\nEmañ Joel o vousc'hoarzhin ha Monique o kendelc'her gant he lennadenn :\n" En em renket en deus ho tad gant eskob Kemper. Marie a c'hello ober he fask kentañ hep mont d'ar c'hatekiz a-raok. "\n- Deuet eo a-benn Papy da lakat e deir steredenn da stirlinkat er penn all d'an orjalenn, moarvat, a lâran.\n- Hag estreget e deir steredenn, moarvat, a lâr Joel.\n- Ha shuntet person Plougastell en afer, eme Vonique, fizikourez betek en he zroioù-lavar.\nUn tamm harp a c'hellan gortoz deus an tu-se, marteze. Hardi'aat a ran :\n- N'omp ket oblijet da sentiñ ouzh an daou barizian-se, memestra !\nAllaz ! Sant Yann, pa varvas ! Monique zo chomet parizianez a galon, ha se n'en deus ket plijet de'i :\n- Trawalc'h a reuz a oa bet abalamour dit p'hon doa ranket kuitaat Pariz, setu ar wech-mañ e senti !\nArbitraire, ma rêr ! Gwir eo o doa ranket kuitaat Paris tra penn din, goude ma `m boa lakaet ar jeneral kozh Espérandieu da velver gant ul lamm kalon, ha me o lenn de'añ ur bajenn skrivet gant Bakounin. Mes n'eo ket hiriv c'hoazh e sentin ouzh un diviz ken droch hep diskutal a-raok.\n- A-benn miz ac'hann 'm bo trizek vloaz hanter, hag ur metrad dek ha tri-ugent evel ma 'c'h on partiet. Gwelet a rit ac'hanon gant ur sae hir e doare aelez ar Baradoz, gant bleunioù sivi em blev, ur mell chergudenn e-touez merc'hedigoù peder rahouenn 'met teir ?\nBoulc'het he deus ma mamm ur pezh prezegenn evit displegañ e oamp fachet gant Mammy ha Papy Neuilly abaoe daou vloaz dija, ha ma oa tro bremañ da zifachiñ e oa ret din-me plegañ, ha pa oa dav evit se dougen ur vrozh hir gwenn un devezh-pad.\n- Marteze 'peus ket remerket, mes me zo savet divronn din dija ; gwelet 'peus bet aelez gant divronn ur wech bennak ?\nUr vuskenn he deus graet en ur sellet deus an div dorgennig vihan a oa o tiwanañ dindan ma hiviz, ha Joel en deus kroget gant un ton gavotenn :\nO na rit ket kement a reuz\nSakre bandenn gisti,\nO na rez ket kement a reuz\nGant ar pezh a' peus !\n- Aelez hep divronn kennebeut 'm eus ket bet gwelet, he deus lavaret ma mamm en ur sevel deus taol, evit diskouez e oa klozet an abadenn.\nAet on kuit deus an ti. Aet on da gaout Jukondin, rak digant piv goulenn un tamm frealz, a-hend-all ? Schrödinger ar gazhez a oa o heoliañ war ar vurig dirak an ti, mes santet he deus ne oan ket prest da chom da flourañ ane'i ha kavet he deus gwelloc'h steuziañ e-mesk an hortensia.\nEn ur arriet e ti Jukondin, 'm eus kavet e vreur bihan, Nuz ; sell, unan hag a zo d'ober e bask kentañ ar bloaz-mañ ivez, peogwir emañ er c'hwec'hvet klas.\n- Kondin ! 'n em gavet ma c'hoar-gaer ! en deus bleujet.\nGraet 'm eus ur c'hruz da'm skoaz, ha pignet on betek kambr e vreur bras.\nKroget o doa an traoù etre Jukondin ha me bloaz hanter 'zo. En ur sal-permanañs e oamp, talc'hari a bep sort en-dro deomp, ha hennezh bras em c'hichen o sellet deus plañioù moteurioù ha deus grafikoù.\n- Sell, ur c'heflusker Wankel, a lâran a-greiz tout.\nHag eñ da sellet diou'in gant daoulagad ront ur yar alvaoñ, da gentañ, ha gant interest, goude-se.\n- Gouzout a rez dimeus an traoù-se ? a c'houlenn.\n- Un tammig.\nHa neuze on chomet da sikour ane'añ da glask un dra bennak war e c'hrafik, padal, 'm eus ket klevet ar c'hloc'h o son ha diwezhat e oan war-lerc'h, ken on bet tapet gant an evezhier meur. Leñvañ a raen, peogwir e oan bet skandalet - a-hervez 'm boa graet ur respont dichipot ha difoutre -, peogwir em boa ur binijenn droch d'ober - adskrivañ div bajenn hep mann ebet da glask -, peogwir ne gavfen den ebet en ur en em gavout er gêr, Monique a vije diwezhat o tont deus ar Skol Veur, Joel a oa e Bourdel betek fin ar s'un. Memestra e oa ret da'm c'halon kaletaat ; chomet on da gempenn ma figur ha ma blev a-raok mont kuit eus ar skolaj.\nJukondin a oa o c'hedal ac'hanon dirak ar porrastell, gant ur mousc'hoarzh lentik.\n- Gouelet 'peus, emezañ en ur gregiñ em brec'h kleiz, ha 'm eus ket gallet miret, ranket 'm eus gouelañ adarre, ha digemeret 'n deus ac'hanon etre e zivrec'h, hag e leñven par ma c'hellen war e anorak c'hwezh ar c'hi gleb gantañ, tra ma tremene e vizied em blev, hag e kaven gras bezañ aze kentoc'h eget bezañ ma-un er gêr dirak un tasad chokolad, hag e leñven muioc'h c'hoazh dre ma santen e alan tomm ha tener war ma skouarn ha war ma c'hil, ha chom a raen aze hag eñ ne grede ket fiñval ivez, daoust d'ar yenïen.\n- Ambroug a rin ac'hanout betek ar gêr, en doa lavaret a-benn ar fin.\nHag abaoe an deiz-se 'm boa kavet ane'añ seul daol ma 'm boa ezomm a vezañ frealzet.\nO labourat e oa war e wele, o klask repariñ ur votez sport. Kreskiñ a ra e dreid kement ha ma re ivez, douetus. Taolet en deus ane'i en ur c'horn eus ar gambr ha savet eo da zont da bokañ din. Trist eo din anzav kement-mañ, mes koa'hañ a ran ( evel ar c'hoar dirak an tan ) pa vezan etre e zivrec'h ; en em frotañ a ran outañ, gwashoc'h evit ur vandenn baper da bakañ kelien.\nUr wech achuet hon frapad kentañ lip-muzelloù, e kontan de'añ danvez al lizher emaomp o paouez resev, mes an taol-mañ ez eo komzoù dipitus a glevan gantañ : n'eo ket fall kaout darempredoù gant e dud kozh, degas a reont atav un dra bennak disheñvel diouzh ar pezh eo gouest ar re all da zegas. Aes eo de'añ lâret, emañ e bevar a re gozh o chom e Plougastell, hag ouzhpenn, un tonton Daig amañ, ur voereb Maitiodina aze, ur vamm gozh kuñv pemzek vloaz ha pevar-ugent e Leur ar Marc'h, bet e oan ur wech asambles gantañ o welet ane'i, plijet a ra de'añ komz brezhoneg ganti zoken. E-kichen me 'm eus daou istrogell war-nes dibarkiñ deus Neuilly, hag a vo o vouzariñ ac'hanomp hep ehan gant doare Charles Pasqua, problemoù RPR Paris, ar c'h-CAC40, kresk pe digresk ar Bours, an tailhoù evit paeañ feneanted, ar mitizhien o klask bezañ paeet en tu all d'ar SMIC, hag all, hag all. Jukondin ne c'hell ket kompren ; en em lakaet on da leñvañ ; stardet en deus ac'hanon un tammig muioc'h.\nEvit afer-se ez eo ar memes randonenn a gleven gantañ : mont memestra d'ober ma fask kentañ. Pelec'h 'ta e oa ar paotr en doa prestet din Testamant Jean Meslier hag en doa bet ganin oberennoù klok Alfred Jarry da lenn ? Ouzhpenn-se, en doa restaolet ane'e din asambles gant un droidigezh en doa graet eus ar Basion e Stumm ur Redadeg Biloioù en brezhoneg. Santout a raen e oan war-nez birviñ, hag e teue komzoù taerroc'h-taerrañ ganin.\n- Hag out prest da zont da welet ac'hanon o vale d'ar paz soudard betek an iliz ? Oh when the saints go marching in, ha tout an traoù-se, moarvat ?\nDispeget 'm eus dioutañ, fuloret an tamm ac'hanon. Remerket 'm eus neuze e oa prest son kentañ pardon Sant Biroullig da dregerniñ gantañ ; war he zu mat e oa ar vazhoulenn, deñ. Feuket e oan, ha fier din war un dro. Bravat efed a rae ma c'hounnar warnañ !\nDeuet e oa an devezh bras, miz goude, ha deuet e oa ivez Mammy ha Papy Neuilly gant o BMW nevez. Da nav eur 'm eus kuitaet an ti, gant ma sae wenn, ma gouel wenn ha ma c'hurunenn bleunioù en ur pakad dindan ma c'hazel ; un digarez dispar 'm boa : ret e oa da bugale ar pask kentañ en em gavout a-raok an eur evit pleustriñ war ar c'hantikoù, prientiñ ar brosesion betek an iliz. Aet on war-eeun da di Jukondin ; roet 'm eus ur bouch d'e vamm - da'm soñj e vo honnezh ur vamm-gaer jaojapl diwezhatoc'h - ha kavet 'm eus ma muiañ-karet o tont er-maez eus e wele. Nuz a oa dija gant e zilhad cheuc'h hag e sae wenn, o tebriñ un Twixt e foñs ar guizin. Debret 'm eus ma dijuni asambles gant Jukondin ; chomet e oan hep begad ebet betek neuze, gant daoulagad sparfell Mammy o parañ warnon e kenkaz e vijen aet re dost deus ar frigo ha re bell diouzh ar stad a c'hras war un dro ; tremenet eo e dad, a oa o klask skoulmañ e gravatenn, ar pezh ne rae ket bemdez diouzh ar mod ane'añ, ha farsal neuze diwar-benn geol an Ifern prest da lonkañ ar re na chomont ket war yun a-raok ar gomunion.\nUr wech aet kuit e dud - ha klevet ar son diwezhañ abaoe pell zo - e kinnig Jukondin din :\n- Goût a ran petra en deus bet Nuz evit e bask kentañ : embannadur diwezhañ ar c'hoari Duke Nuk `em. Mont a raomp da welet ?\nMa, ma, ma. Hanter-kant vloaz so e vije bet prenet da Nuz ur chapeled nevez-flamm gant ur chadenn hag ur groaz alaouret. Daoust ha pedet e vijen bet ivez gant Jukondin da lâret un dizenez warnañ, da welet hag-eñ e ruilhe brav ar greunennoù etre ar bizied ? Chañch a ra ar boazioù. Da c'hortoz emañ Jukondin o kargañ ar c'hoari war e urzhiataer ; gwelloc'h `m bije kavet an Deus ex machina, ma ranker saveteiñ an Douar diouzh ur mikrob a ginnig distruj ane'añ, mes deomp de'i evit Duke Nuk `em. Ha dirak ar skramm-mañ on krog da empentiñ penaos e c'hellan en em zigoll deus tout ar strell a oan bet kondaonet da c'houzañv hiriv.\nChomet omp da lazhañ, da ziskar, da zistruj, da zic'hastañ tud drouk, lazherien, riblerien, spierien a bep sort. Tapet ganin al lusk, e chome paret ma selloù war ar skramm, gant ma dorn dehou prest da skeiñ war an touchennoù pe da bouezañ war al logodenn. Tomm-ruz e oa din goude ar g-kalachnikovchtchina-se,(2) pa `m eus taolet ur sell war ma montr.\n- Bloody wars, emon-me, I'll be in for the last gospel !\nGraet `m eus ul lamm war ar voest kartoñs a oa deuet ganin, ha dispaket ar sae wenn, ar ouel gwerc'hez - adlennit « De velandis virginibus » gant Tertullian, `m eus aon, ma soñj deoc'h ez eo er C'horan hepken e vez kavet seurt lotaj - hag ar gurunenn bleunioù.\n- Hep kontañ `po droed da gaout ur sarmon c'hoazh war-lerc'h hag evit ar memes priz, a lavar Jukondin en ur c'hoarzhin.\n- Tro da gein, kentoc'h !\nRed eo din tennañ ma blue-jeans ha ma sweat-shirt, ha n'eo ket abalamour omp kustum d'ober frigas muzelloù asambles e roan koñje d'al lankon bras-mañ da darluchañ war ma divronn pe ma divorzhed. Sentet en deus kerkent.\n- Aesoc'h eo din anzav an dra-mañ bremañ pa `m eus troet ma c'hein, a respont-eñ gant ur vouezh mouget-eston ; divizet `m eus ez eo ganez, ha gant plac'h all ebet, e kouskin evit ar wech kentañ, diwezhatoc'h, ur wech bennak...\nMa oa tomm-ruz din goude Duke Nuk `em, goude ur gofesion evel honnezh e oan deuet da vezañ mouk, gwashoc'h evit ur gajoiad sivi Fertilite mad d'ober koñfitur. Talmat a rae ma c'halon par ma c'helle, mes ne `m boa ket amzer ken ; karet a raen Kondin ken a raen, ha dres d'ar mare-se `m eus gouezet penaos leurenniñ ar pezh-c'hoari evit an nemorant deus an deiz.\nPaseet `m eus ma sae dreist ma fenn hast a-fo, lakaet `m eus ar ouel a-zic'hast, giz ma teu e teu, ha plantet ar gurunenn bleunioù a-bempoù warni ; boutet `m eus ma dilhad dindan gwele ma muiañ-karet gant un taol troad, ur mousc'hoarzh tener `m eus resevet en eskemm, ha neuze `m eus ket gallet miret, bouchet `m eus de'añ ur wech c'hoazh, hag aet on war-zug an iliz d'ar pevarlamm ruz. Fin ar gomunion e oa ; aet on da heul ar barrezianiz diwezhañ, dialanet tout, gleb c'hweziñ hag o halpat re-bar d'ur giozenn gozh, ha santout a raen daoulagad souezhet Plougastelliz o heuliañ ac'hanon bep ma tostaen deus ar chantele. Da c'houde, evel-just, e oa chomet peg an hostiv deus ma staon, setu e oan o skrabañ ane'i gant ma biz-yod en ur zont en-dro betek ma flas ( mes pelec'h e oa ur plas evidon, pelloc'h ?). Gwelet `m eus tud Jukondin e-mesk an engroez ; distardet e oa bet skloum e gravatenn gant an tad, ha dibrennet e golier. Graet `m eus ur sinal beg de'añ, ha c'hoarzhet en deus o welet e pesort stad e oan. « Santez Blandin o paouez dichapiñ diouzh al leoned », en deus lâret din abaoe. Remerket `m eus ivez Monique ma mamm, a oa o skrivañ un dra bennak war ur c'harnedig, pell, pell diouzh iliz Plougastell, hag he merc'h pennhêrez o tremen hebiou de'i goude bezañ dinac'het Satanaz, e oberoù hag e bompadoù.\nPemp munut goude, evedon er-maez, adkavet ganin ma zud ha ma c'herent, ar familh deus tu Monique, pa lârin mad. Meme Illienn ne oa ket ganeomp : intañvez ur pesketaer deus ar C'haro n'he deus tra ebet da welet gant ur jeneral (ER), ha nebeutoc'h c'hoazh gant ur jeneralez. Ouzhpenn se, evit an dro gamm e oan e-soñj c'hoari, e kaven gwelloc'h e vefe pell ; karet a ran ane'i, e kenkaz e kredfe deoc'h ez on diseblant ouzh an dud tro-dro din.\nMonique a oa deuet en-dro war an douar ; gant ur mousc'hoarzh he deus renket mod pe vod ar ouel gwerc'hez hag ar gurunenn.\n- O, Marie Penn Truilhenn, emezi, kinklet out a-borc'hell, `hat !\nGwelet `m eus un hanter mousc'hoarzh o tont war dremm Joel, mes n'en deus lâret netra. Ha Mammy, neuze :\n- E pelec'h e oac'h chomet ? Mervel gant ar vezh em bije graet a-raok krediñ dont d'an iliz goude ar gomunion da zeiz va fask kentañ evel m'hoc'h eus graet-c'hwi dirak va daoulagad.\nAffirmativañ a ra Papy, gant un taol groñj en a-raok. Krizañ a ra Monique he zal en ur sellet tro ha tro ouzhin hag ouzh he mamm, gant ar santimant dispis he deus manket un dra bennak. Nebaon, a-raok pell e klevi :\n- An dimezell Kervella zo degouezet en oferenn evit an aviel diwezhañ, ha ne gavit netra da rebech dezhi ? En amzer-me, ne vije ket bet asantet d'un hevelep emzalc'h, hag e vije bet an hu warnon.\nAffirmativañ a ra Papy adarre, mes ar mod m'eo bet distaget an « dimezell Kervella » gant ar jeneralez S... de V... de la B... en deus lakaet Joel da gosteziañ deus ma zu. Sevel a ra abrantoù Monique evit goulenn un tamm diskleriadenn eus ma ferzh, mes kendelc'her a ra Mammy tra ma klevan Joel o tisplegañ d'e wreg e oan arruet un tammig diwezhat en oferenn.\n- Bravañ devezh hon bugaleaj e oa devezh hon pask kentañ, gwechall ; santet em boa fraezh en doa Jezuz kavet bod em c'halon an deiz-se. Un devezh eürusted ha levenez, ya, un devezh diankoua e oa bet evit holl merc'hed Passy.\nTroc'hañ a ran he c'homz de'i :\n- Mes hemañ zo bet un devezh diankoua ivez evidon, Mammy !\nO, ya, Intron, ma ouifec'h ! Emaon o tont a gimiadiñ diouzh ur paotr yaouank hag en deus lakaet en e soñj ez eo me a vo en e wele pa gousko gant ur plac'h evit ar wech kentañ. Dibabet en deus ac'hanon evit bezañ ar plac'h-se, ha ne soñj ket din e vin prest da ankouaat an dra-se a-raok pell. Re sur emañ al levenez o splannaat war ma bijaz, rak gwelet a ran gwrac'h Neuilly o tostaat c'hoazh :\n- Petra oc'h chomet d'ober, Marie ?\nOber a ran ur c'hruz da'm skoaz. Da gac'hat ganti. Ne respontin ket, pas memes evit lâret ur gaou de'i. Ha ma lâran de'i ar wirionez, ne gompreno ket. Mont a ran da gaout Joel ha Monique, kentoc'h ; kement a dud zo hiriv er vourc'h ken eo chomet o gwetur seizh kant gourhed diouzh an iliz da nebeutañ, setu ez eus ur frapad mat a hent d'ober war droad. Alleluia, pebezh joa ! C'hwibanat a ran gant al levenez. Laouennaet eo Monique o welet ac'hanon o tivouzhañ.\n- Petra eo an ton-se emaout o c'hwitellat ? a c'houlenn a-greiz-tout. `M eus aon `m eus bet klevet ane'añ c'hoazh.\nTeuler a ran ur sell a-gorn warni. C'hoant he deus da gaout ar pozioù ? Bez he do ane'o, ma Doue !\nLe jour d'sa premièr' communion,\nTonton, tonton, tontaine et tonton...\n- A ya, gwir eo, emezi, kanet e veze ganeomp e Fontenay.\nHa neuze e chom sonnet e-kreiz ar pavamant, digor he beg gani e-pad pemp segondenn.\n- Se an hini eo a zo en em gavet ganit ? a c'houlenn strafuilhet.\n- Divin ! a respontan dichipot.\nChom a ra skodeoget da zislutañ war he fennhêrez. Lammet o deus Papy ha Mammy war o hini dija, hag homañ, paour-kaezh plac'h, n'eo ket evit herzel ouzh he zud evel ma on-me gouest d'ober. Sell, anzavet eo an torfed d'he mamm douetus, rak emañ homañ ziwezhañ o paouez teuler ur sell warnon evel war un tamm teil moc'h. Klevet a ran bommoù deus prezegenn hini gozh Neuilly, da gentañ e timezer gant n'eus forzh piv, goude-se e saver bugale hag a lavar te d'o zud, bugale hag a chuchamucha chouchimouchou teuc'heugn teuc'heugn deiz o fask kentañ. Affirmatif, a lavar ar jeneral gant un taol tourt goude pep frazenn, ar pezh a laka ane'añ da vezañ heñvel deus ul leue o tenañ. Tennet he deus Monique ur mouchouer ( paper, siwazh ) deus he sac'h bihan du, hag emañ o vont da dorchañ ul lagad... Alato n'he deus ket kredet em boa... Fentus eo, memestra, pegen genaoueg eo an dud desket ! Mes gwir eo on bet tost, bremaik, e kambr Jukondin...\nChomet eo Joel a-gostez e-keit-se, gwelloc'h e kav laosker kouez Neuilly gant tud Neuilly, moarvad. Emaon bremañ o heuliañ ar brosesion dek gourhed war-lerc'h an duchentiled, asambles gant ar partabl, na petra `ta !\n- Petra `c'hoari ganez hiriv ? a c'houlenn Joel ouzhin.\nTreiñ a ran ma zeod seizh kwech em genoù a-raok respont. Jalouz eo an tadoù deus o merc'hed bras, an holl a oar se ; moarvad n'eo ket disheñvel Joel diouzh ar re all, ha ne `m eus ket c'hoant e yafe da revolverizo pe da gontellikañ Jukondin abalamour d'ar pezh emaon o vont da lâret de'añ :\n- Darbet eo bet din..., darbet hepken, heñ ?... Darbet eo bet din koll ma hini glas er mintin-mañ...\n(1) Moranv roet da Mgr Grente, arc'heskob Le Mans. Er bloavezhioù 1930, e oa bet kavet gant La Fouchardière, kazetenner er C'hanard, e oa perc'henn an arc'heskob war ar fouzhtier a oa sko an eskopti : prenet en doa ane'e gant ar soñj skarzhañ ar stupr hag ar fornikasion deus kreiz-kêr, padal, ne deue ket a-benn da skarzhañ e feurmourezed, hag a baee de'añ o goumikael pizh-ha-pizh.\n(2) Pougatchovchtchina : the Pugatchev revolt, hervez ma geriadur ruseg-saozneg.