Mouez Reier Plougastell/a-bezh - Wikimammenn\nMouez Reier Plougastell/a-bezh\n< Mouez Reier Plougastell\nRené PRUD’HOMME, 1905\nClaude-Marie LE PRAT\nGUERZIOU HA SONIOU DIBABET\nGAND « KEVREDIGEZ BROADUZ BREIZ »\nha gand an\nAssociation Littéraire et Artistique de Bretagne\nmoulet e ti rené prud’homme, levrer\nMoulins, le 12 Décembre 1904.\nVous me demandez quelques lignes d’introduction « eur c’henskrid » au volume de poésies bretonnes que vous avez le dessein de publier. Ne vous êtes-vous pas exagéré ma compétence ? Depuis douze ans, en effet, je suis déshabitué de notre vieille langue celtique. Je l’aime toujours ; mais je n’ai que très rarement occasion de la parler, et, par suite, mon appréciation perd naturellement de sa valeur et de son crédit. Quoi qu’il en soit, j’ai cédé à vos pressantes et aimables instances, et, pour vous être agréable, je me suis imposé le devoir de lire votre manuscrit. Mais, je suis heureux de vous le dire, ce sentiment de passivité s’est changé dès les premières pages, en un très vif attrait ; et dans cette lecture, que j’ai continuée jusqu’au bout, j’ai trouvé tout à la fois intérêt et plaisir. Votre livre sort de la banalité ordinaire, et en ce qui me concerne, il a largement dépassé toutes mes prévisions. Vous avez une connaissance parfaite de la langue bretonne. Vos vers sont bien frappés, harmonieux et traversés par un véritable souffle poétique. Dans chacun de vos Gwerziou, Kanaouennou, Barzonegou, on sent vibrer, en même temps qu’un sentiment très religieux très accentué, la fibre patriotique, qui, sans exclure l’amour de la grande patrie française, exalte et chante de préférence la petite patrie Breiz-Izel, avec son antique langage, avec ses calvaires, comme celui de Plougastel ; avec tous ses vieux patrons, et en particulier, les « Sept Saints » que vous avez eu raison de mettre en un relief spécial.\nBref, le nom de « Klaoda » ne peut manquer de s’ajouter désormais — et sans désavantage — aux noms des principaux poètes bretons qui ont honoré leur pays ; et si nos chers compatriotes lisaient plus assidument les ouvrages écrits en brezonek, je prédirais à votre volume un grand succès. En tout cas, il contribuera à faire aimer davantage Dieu et sa religion sainte, l’Armorique et sa douce langue ; et, en le composant et en le livrant à la publicité, c'est le succès que vous avez principalement ambitionné.\nJe vous prie d’agréer, Monsieur, l’assurance de mes sentiments les plus dévoués,\nEvêque de Moulins.\nEdon e sonj pell zo da zestum en eul levr an oll varzonegou strinket euz va fluen abaoue m’oun en em lakeat da skriva e Brezounek.\nEul loden vraz anezho a zo bet kurunet gand Kevredigez Bro-Vreiz ; lod-all a zo bet moullet war Groaz ar Vretoned ; en divez, eul lodennig a zo bet chommet em faperou.\nVa c’harantez birvidik evit va bro Breiz-lzel hag he yez, eo he deuz va foulzet da zevel ar Barzonegou-ma ; ar c’hed dlio gwelet oc’h ober eur vad bennag d’am C’henvroiz, o sikour sevel Spered ar Vro, setu ar pez am doug hirio da lezel o moulla evit ma ’zaint e mesk an dud.\nDastum a ran va Barzonegou, da genta, evit va flijadur va-unan ; va mignouned ive goulskoude, me gred, a en em blijo oc’h ho lenn.\nNag a dud a zo e peb renk, e peb stad, ha na zonjont tamm ebet ho deuz ar Vretoned eur spered kaer dispar da zevel ; eur spered ha n’hen deuz netra da c’hoantaat d’ar sperejou-all ! Me fell d’in koms euz spered hon bro Breiz-Izel, da laret eo ar stagedigez oc’h yez, feiz, kanaouennou, kiziou ha gwiskamant ar Vretoned koz, hon tadou. Ia, hen lavaret a ran gand kalz a c’hlac’har, eur niver braz a Vretoned a ankounac’ha kement-se. O! mar gelfen dre Mouez Reier Plougastell c’houeza karantez Breiz e kalonou an dud morgousket-se, pegement e ven dic’haouet euz ar boan am beuz kemeret.\nBennoz da Zoue ha d’ar Zent eüruz Patroned Breiz-Izel ! Eur Vreuriez nevez ganet, ha goulskoude skeduz ha brudet a zo en em skignet dre hor bro da c’hoeza an tan e peb leac’h, da strilla ienien sklasuz kement a dud paket ho divreac’h gantho, hag harpet da zellet a be du e teu an avel, hep ma rafent an disterra van euz a netra !… C’hoant he deuz ive ar Vreuriez-se da zigeri ho daoulagad da vuioc’h c’hoaz a re-all, tud dall pud, ha na fell mui d’ezho koms yez ho zadou koz ; a zo fae gantho koms e Brezounek, evel m’ho defe mez o tiskouez ec’h hanavezont yez ho bro. Kevredigez Bro-Vreiz he deuz a vrema douget kalz a frouez, ha fizianz hon deuz e tougo c’hoaz muioc’h en amzer da zont.\nSkrivomp, lennomp, komzomp ha kanomp e Brezounek, yez meurbed benniget ar C’helted, digouez sakr deuet deomp a dreuz eun niver braz a gantvejou. Ma n’her greomp ket, kredomp ha kredomp start ne vefomp ket didamall, hag ar re a deuio var hor lerc’h ho devezo gwir da c’houlen diganeomp pe seurt implij hon devezo great euz yez ho bro....\nSeulvui ma reer brezel d’hor yez, seulvui e tleomp stourm o tiskouez muioc’h-mui a garantez evithi, oc’h he c’homs, oc’h he difen dre hor skridou gallek ha brezounek, mar d’hor gwiziek awalac’h evit-se.\nHa brema, va levrik, kerz en hent, ha gra kalz a vad.\nMe fell d’in kana gand dudi\nMeuleudi deoc’h, Gwerc’hez Vari ;\nEuz eur penn dar penn all d’ar bed\nMe garfe ho kwelet karet.\nMe ginnig deoc’h, ô Mamm dener,\nVa mouez ha va zelennig ker,\nGrit ma kanin atao yez Breiz,\nEvit va bro, evit va feiz.\nWar ar barzik dister Klaoda\nLezit ho pennoz da goueza,\nM’em beuz ho karet, m’ho karo\nBeteg an heur euz va maro.\nO Rouanez vad Breiz-Izel,\nRoit dho Pretouned ho skoazel,\nMa kendalc’hint oll kalounek\nDa stourm evit ho Brezounek.\nVa levr a ginnigan ive d’am mignoun Abherve da behini ez oun kalz dleour ; dan oll Varzed, a garan evel va breudeur ; dam c’herent ha da oll dud ar measiou, etouez pere e lakan dreist peb tra tud vad parrez Plougastell-Daoulaz, a blijo gantho he lenn, ha da bere e raio eur vad bennag, fizians em euz.\nD’an A. Iliou, Person Plougastell.\nPiou n’en deuz en eur dremen e kenver Plougastell\nVar beg douar ar vro-ze gwechou taolet eur zell,\nEvit gwelet ar c’herrek, peulvaned great gand mein,\nSavet gantho en envou linen rouzet ho c’hein ?\nKemeret ’vent ’vit leac’hiou armet d’en em zifen\nOuz eonennerien ar mor, a stleje an anken…\nAr reier-ma p’ho gwelan a ra d’in-me sonjal\nE brezellou Breiz-Izel oc’h ar Zaozon gwechall.\nDivarnezho marteze euz bet Plougastelliz\nO stourm eneb an estren ’vit miret ho frankiz.\nO ! nag int renket braoik var ribl ster Landerne\nGand eun dorn oll c’hallouduz, dorn nerzuz hon Doue !\nMe ’vel reier ar Measiou, larkoc’h Roc’h-Nivelen,\nRoc’h-an-Impalaerez, ive Roc’h-Kerezen.\nAr pez zo bet lavaret, gwechall a Vreiz-Izel,\nA c’hell beza lavaret, me gred, a Blougastell :\nBreiz-Izel na kaera bro !\nKoat en he c’hreiz, mor en he zro !\nPeb bro hen deuz he madou, traou ha traou-all kaeroc’h,\nNikun, an holl am c’hredo, n’he deuz reier koantoc’h…\nO diou roc’h wenn va c’hearik, ô reier Kerzadiou,\nHo kwelet ’meuz n’ouz ped gwech em c’haera bloaveziou ;\nO tiouall va banden zaout var ieod ho letounen\nM’em beuz gand va mignoned great meur a abaden.\nC’houi gemere ho loden en hon flijaduriou,\nHag a respounte skiltruz d’hon oll c’hoarzadennou.\nGwaskedet en ho kostou, al labousedigou\nA rea eun trouz dudiuz oc’h ober ho neizou.\nMa tigoueze d’eomp monet el leac’hiou-ze riskluz\nPrestik e veze klevet kriadennou doaniuz.\nEn ho kerc’hen ni bigne pa ’z oa tomm an amzer,\nEvit gwelet an neizou ha gwelet ar pellder.\nAbredik en ho faoutou al labousedigou\nA gane, a ziskane mil gwech ho c’houblajou ;\nHor c’halon el levenez, ni a rea eveldho,\nHor mouez veze kaset pell braz gand an ekleo.\nNa kaer e vez d’an hanvou reier braz Kerzadiou\nGoloet oll a c’hlazez, a vruk, a vokedou !\nPlijaduruz eo gwelet ar gwesped, ar gwenan,\nO vonet d’ar bokedou, ho c’hlevet o richan !\nVar gerrek braz Plougastell e kaver ar bleun aour,\nBoked hirbad Breiz-Izel, boked liorz ar paour ;\nAl lann melen, ar balan, ar bruk ruz a ziouan\nVar gerrek braz Plougastell anezho ho-unan.\nDa zeiz ar pardon brudet e sant Iann Plougastell\nKoz ha iaouank Kerzadiou a red var an huel,\nBeteg kern Roc’h-ar-Measiou evit gwelet ar ster\nGoloet oll a vagou o vont varzu ar ger.\nPet gwech em euz evet var gerrek ar Measiou\nEar iac’huz ar ster goant a walc’h mein hon aochou !\nDivar Roc’h-Nivelen an dudiusa sell\nVar Vrest ha var ar porz, var barrez Plougastell !\nEno an den a zo ’vel pa larfen mezo,\nKer kaer e kaver peb tra er pellder tro var dro ;\nHag hep goulen perag he galon, he spered,\nEvel an alc’houeder a lez an traou krouet,\nEvit pignat huel, en env, da gaout Doue\nHen deuz great ker brao ar bed evit he vugale !\nLivirit d’eomp, ô reier, ha n’hoc’h ket bet laket\nVardro parrez Plougastell, evel eur gouriz kalet,\nEvit miret ’touez an dud kiziou ha feiz gwechall\nEneb tud fall ar c’heariou ha gwaskerien Bro-C’hall ?\nC’houi, reier, hoc’h euz gwelet var zouar Plougastell\nN’ouzoc’h dare ped remzi o vont a zivar wel ;\nLivirit deomp-ni eta hag henvel homp hirio\nOc’h ar Plougastelliz koz, pell braz a zo maro.\nAh ! reier, livirit c’hoaz hag ar Plougastelliz\nEn amzeriou dremenet a ioa ker krenv ho feiz ;\nHa gwelet vezent neuze var gorfou ho roched\nO vont pell da bardona, ’giz guir belerined ?\nHa douget ez oa gwechall doujans ’vit ar bleo gwenn\nEvel ma ez euz hirio en hon tiez kristen ?\nAh ! mirit, Plougastelliz, ho kiziou enoruz,\nMirit ho prageier gwenn, hag ho ponedou ruz,\nHo chupennou glaz an env, dillad an amzer goz,\nBet douget gand ho tudou pell zo er baradoz.\nMirit ho feiz birvidik meulet e Breiz-Izel,\nHa mirit ho prezonek evel eun dra zantel.\nEgiz ho reier kalet, ho parrez benniget\nA jommo sounn en he zav, eüruz hag enoret,\nPa vo kalz-all marteze kouezet izel, siouaz !\nDre m’ho devo kemeret kiziou ar c’heariou braz !…\nD’an A. Gall, Person Fouesnant.\nPlougastell abaoue pell zo\nEo gwella parrez tro-var-dro ;\nN’euz ennhi nemed tud a feiz,\nA gar ho Doue hag ho Breiz.\nDa zul, da c’houel, en oferen,\nAliez er gousperou zoken,\nE vezont en iliz bodet\nEn dro d’ho beleien karet.\nNa kaer eo ar Plougastelliz\nPa ’z eont bep bloaz da Lourd gand feiz,\nDa bedi ’harz treid ar menez,\nDa eva euz dour ar Verc’hez !\nPa ’z eont d’ar pardoniou gand feiz,\nDa welet sent ho chapeliou,\nGand ho dillad a bep seurt liou !\nN’euz nemed an divroidi\nHag a rafe drouk braz ennhi ;\nAr re-ma, siouaz, aliez\nA ro ar skouer-fall er barrez.\nO Plougastell, bro ar sivi,\nE doujans Doue ra jommi,\nGand da feiz krenv ha kalonek,\nO koms bepred ar brezonek !\nMir ivez ar c’hiziou santel\nSanket ken doun e Breiz-Izel,\nHa roet d’eomp evel eun digouez\nGand hon tadou leun a furnez.\nVA FASK KENTA E PLOUGASTELL\nD’am mignoun, an Abad Vigouroux,\nbeleg e Montroulez.\nEn deiz araok, va moereb vad\nAbred am c’hasas da gouskat,\nGand aoun n’am bije ’n eur c’hoari\nSaotred va ene o pec’hi.\nDifunet pell abarz an deiz.\nVa c’haloun a lamme em c’hreiz,\nGand hast da vonet d’am Zalver\nAm gorloze war an aoter.\nTeod lemm an den na c’heli laret,\nPluen ebed n’he deuz skrivet\nMesventi dudiuz an ene\nDeuet da veza ti he Doue.\nDevez eüruz e peb doare,\nSklereat gand an eol a bare ;\nIliz sant Per a ioa gwisket\nGand bleun en derc’hent kutuillet.\nEm spered e chommo bepred\nAr c’houn euz an deiz benniget\nMa reseviz d’ar veach kenta\nJezuz, ar mignoun tenera.\nO devez kaer va Fask kenta,\nHep hini henvel er bed-ma,\nEvidoun c’houi voe luc’heden\nAn deiz a bado da viken.\nTridal a ra gand levenez\nVa c’haloun pa daolan evez\nE prosesion ar Feunteun-Wenn,\nEn deiz-se skeduz ha laouen.\nAn hentchou doun, ar prajeier,\nGand mouez nerzuz ar vugale\nO kana meuleudi Doue.\nE chapelik hor Mamm Mari,\nSavet gand hon tud koz d’ezhi,\nNi douaz chomm atao fidel\nD’hor Zalver ha d’he Vamm zantel.\nNa traou ar bed, nag an amzer,\nDaoust d’ezho da veza pounner,\nN’hellint euz va spered tenna\nSonj dudiuz va Fask kenta.\nKERZADIOU HA PLOUGASTELL\nD’am mignoun Constant Kervern.\nO Kerzadiou azezet brao\nEtre krec’hennou ker koantik,\nEtouez ar c’helvez hag ar skao,\nD’id va c’harantez birvidik.\nPa zonjan en amzer eüruz\nHag am euz ennoud tremenet\nE teu d’in huvreou dudiuz\nA ra d’am c’halounik lammet.\nGwelet ran hirio ’giz neuze\nAn ti koz toet gand plouz gwenn ;\nEno va moereb a veve\nGand he nizik Klaoda hebken.\nVa gallet e vije gwelet,\nAr skol echu, dre ar c’hoajou,\nO lammet a-dreuz hag a-hed,\nO kas d’an ekleo forz soniou.\nMe a garie meurbed d’ar iaou\nBale etouez ar sivi ruz,\nDindan ar gwez braz avalou,\nEn draonien, tost d’ar ster trouzuz.\nKoulskoude ’plije d’in muioc’h\nMont beteg kerrek ar Measiou ;\nEno, savet war gern eur roc’h,\nVa-unan, me rea kalz sonjou....\nE harz va zreid me wele ’r mor,\nSter Landerne oll goloet\nGand bagou Leoniz a Gerhor\nO pesketa gand ar rouet.\nVarzu Brest pa vezen troet,\nSavet huel war he iliz\nTour braz Sant Martin benniget\nA rea d’in koun euz a Zant-Loiz.\nO koun meurbed c’hoek d’am ene,\nC’houi zo levenez va spered ;\nEn iliz-se, eun deiz a voe\nEr mean-found oun bet kristenet.\nIlizik koant ar Feunteun-Wenn,\nAm gwele aliez o c’houlen\nDigand Mamm Jezuz he bennoz.\nDoue roaz d’in em iaouankiz\nMignouned euz ar re vella.\nO bloaveziou evel eun deiz,\nPenaoz e c’halfen ho prena ?\nVigouroux, Constant, tud feal,\nHa n’ankounac’hain morse !\nRa vevimp er bed didamall\nMa vimp unanet e Doue !…\nPa zigoueze vakans ar skol,\nNag a zerveziou evuruz,\nEr parkeier, barz en diseol\nGand va levriou dizenouuz !…\nTremenet ’m euz er gearik-se\nEun darn vad euz va iaouankiz ;\nHa pam galvaz mouez Doue,\nO pellaat daelou a skuilliz....\nPa zistroan da Gerzadiou,\nEur veachik an amzer hebken,\nE tigouez d’in goulen kelou\nEuz tud ha na velin mui ken....\nSiouaz ! an Ankou didruez\nA sko, a sko da bep mare....\nVa moereb n’eo mui e buez\nKalz mignouned maro ive !…\nMARO FRANSEZA E PLOUGASTELL\nE koun va moereb.\nMarteze, Breiziz, e kredit\nEz oa Franseza eur brinsez ;\nVa mignouned, fazia rit,\nRak n’oa nemed eur goueriadez.\nKement he deveuz va c’haret,\nAr voereb ker, en he buez\nM’eo diez d’in hel lavaret :\nSetu gwerz va zristidigez :\nSonit, kleier, sonit affo ;\nSonit, kleier, sonit krenvoc’h ;\nVa moereb vad a zo maro !\nSonit, kleier ar c’hanv tristoc’h....\nD’an dri var ’n ugent a gerzu,\nEr bloaz naontek kant ’med unan,\nHe ene, dreist ar c’hoummoul du\nA ieaz da vit Mestr ar bed-man.\nE gwered Plougastell brema,\nKuzet, en eur c’hornik distro,\nE kavfoc’h he bez, ar paoura,\nE diseol eur vezen dero.\nHo pet, tremener, karante\nDa laret eun De profundis\nEvit ar vaouez zo aze,\nHag a zavo skeduz eun deiz.\nKanit, laboused, kanit ’ta,\nKanit gand ho kaera mouez ;\nLivirit : « Kousket eo houma,\nO c’hortoz ar varnedigez.... »\nDiwanit stank, bokedou koant,\nWar bez va moereb Franseza ;\nSavit, bleunit, hervez va c’hoant,\nGand ho liou kaer, ho c’houez gwella.\nHo karantez pa edoc’h beo,\nMoereb, a ioa evidoun-me ;\nHirio, siouaz ! pa zoc’h maro,\nHa c’houi am ankounac’hafe ?\nGoulskoude ’vel m’eo ken diez\nDigouezout en envou war eon,\nMe bedo ’vidoc’h aliez\nAr Werc’hez, Mamm an oll Anaon.\nD’am mignouned L. ha P. Carret.\nO c’houi, Plougastelliz euruz,\nLeac’h oc’h euz da veza lorc’huz,\nPoc’h euz en ho parrez dispar\nEun dra gaer evel ho kalvar !\nAr c’halvar-ma a oe savet\nTri c’hant vloaz a zo tremenet,\nDre bromesa ’pad ar vosen,\nPa voe selaouet ar beden.\nHervez a lavar kalz a dud\nKalvar Plougastell ’n deuz ar vrud\nDa veza euz ar re gaera\nA c’heller gwelet er vro-ma.\nKalvar dudiuz Plougastell\nA zo eun testeni huel\nEuz a feiz krenv hon tadou koz,\nEüruz pell ’zo er Baradoz.\nA bep amzer Plougastelliz\nPo deuz bet da ziskouez ho feiz\nOuz aour na poan n’ho deuz sellet,\nOuz ho c’harantez n’ laran ket.\nGouechall ar c’halvar a gavet\nO tigouezout barz er vered ;\nHogen, hirio ar re varo\nPelloc’hik zo ’n eul leac’h distro.\nKroaz koz Hor Zalver goulskoude\nE Plougastell a vez bemde\nHenoret, pedet ha meulet\nGand kalz tud a deu d’he gwelet.\nD’in-me ez euz bet lavaret\nEo bet ar c’halvar marc’hatet\nGand divroidi pinvidik\nA Vro-Zaoz, me gred, ginidik.\nD’ezho dioc’h-tu oe respountet :\n« Ar C’halvar d’eoc’h na wersfomp ket,\n« Goude ma paefec’h d’eomp he bouez\n« En aour hag en arc’hant nevez.\n« Gwir donezoun euz hon tadou\n« Ar gwella eo euz hor madou ;\n« Kentoc’h eged he zilezel\n« Karfemp ive kerkoulz mervel. »\nNa furra respount ! a dra-zur,\nHag a ra d’an oll plijadur.\nPlougastelliz, dalc’hit pell braz\nHo karantez evit ar Groaz.\nAbenn nebeud, e kalz leac’hiou\nC’houi velo diskar ar c’hroaziou ;\nBea zo goad Breizad en ho kreiz,\nMirit ho re, Plougastelliz.\nNa kaer eo da C’houel an Oll-Zent,\nPa zon ar c’hleier ho c’han sklent,\nMont d’ober tro ar c’halvar koz,\nO c’houlen d’an Anaon repoz !\nAn dud hag an amzer zoken\nEr bed-ma prim braz a dremen ;\nNemedoc’h, Kroaz sakr va Zalver,\nA jomm bepred en huelder.\nPed remzi ho peuz-hu gwelet\nWar zouar Plougastell tremenet\nC’houi, va Jezuz, war ar C’halvar,\nA dra-zur, c’houi hebken her goar !\nTenzor talvouduz hor parrez,\nEvidoc’h eo hor c’harantez,\nKeit ha ma chomfoc’h en hor c’hreiz\nNi vo bepred stag ouz hor feiz.\nO va Jezuz, war ar C’halvar,\nSelaou ho kenteliou ni gar ;\nC’houi eo hon nerz, hor sklerijen\nPa deu war’nhomp barrou anken.\nHOR MAMM-VRO BREIZ-IZEL\nME GAR VA BREIZ-IZEL\nD’an Aot. Loth, dean skol-veur Roazoun.\nMe gar va Breiz-Izel ! va mamm vad, va bro goz,\nHe deuz e peb amzer kaset d’ar Baradoz\nBugale kalounek, rouaned, sujidi,\nBarzed, menec’h, gragez, hag a garie pedi !\nMe gar va Breiz-Izel ! Mamm-Vro Marzin, Lez-Breiz,\nArzur, Gwesklin, Gradlon, ha re-all c’hoaz a-leiz,\nMarc’heien, tud a vor, a reaz enor d’ho bro,\nOc’h he difen bepred beteg pred ho maro....\nMe gar va Breiz-Izel ! gand he ilizou koz,\nKouentchou santellet gand peden deiz ha noz,\nKroaziou dantellezet, touriou huel savet,\nMein-hir ha taoliou-mean, ennhi dre-oll hadet !\nMe gar va Breiz-Izel ! kelc’het brao gand ar mor,\nGoloet a vagou, ho goueliou gwenn digor ;\nMe gar he frajeier, krec’hennou ha koajou,\nGand ho mesaerien o kana forz soniou !…\nMe gar va Breiz-Izel ! o vriatat ar groaz,\nOc’h he sanka bemdez war ribl an hentchou braz,\nMe gar va Breiz-Izel ! o tifen madou sakr,\nBeteg ar goad zoken, eneb an dud fallakr.\nMe gar va Breiz-Izel ! evel eur berlezen\nO lintra, skeduz braz, dirag dremm an estren ;\nGallout a reer gwelet e pevar c’horn ar bed\nPoblou a bez ’n’ho zav, ouz va Breiz o sellet....\nMe gar va Breiz-Izel ! me gar va c’henvroiz,\nA zalc’h d’ho Brezounek, ’vel ma talc’hont d’ho feiz ;\nMe gar an dud dispount en em gann er brezel\nBrezel garo meurbed d’hon oll giziou santel !\nMe gar va Breiz-Izel ! me he c’haro atao !\nVa c’haloun evithi da viken a lammo ;\nBeteg pred va maro kalounek me gerzo\nVar roudou va zud koz.... Breiz-Izel ra vevo !…\nBREIZAD BEPRED !\nD’am mignoun Al Louet, Mestr-Skol\nWar don : An Hini goz.\nVa c’halon zo\nGand va bro,\nHa bepred e vezo !\nHag e zafen da benn ar bed\nGand Breiz va c’halon vo bepred.\nAn heol, gwir eo a wel broiou\nE lec’h euz muioc’h a vadou.\nE Paris traou brao a weler,\nEn he skoliou kalz a zesker ;\nMesk ar Saozoun oun bet ive ;\nNi zo paour dirak ar re-ze.\nEn oll leac’hiou forz pegen kaer,\nVa spered a nije d’ar ger.\nBeteg Rom zoken ez oun bet,\nHa Breiz n’em beuz ankounac’haet.\nVa daoulagad glaske al lann,\nAr parkeier leun a valan.\nNa welen mui ar c’haer bragou\nHo deuz miret d’eomp hon tadou.\nNa gleven ken nemed gallek,\nHa tamm ebed a Vrezounek.\nNa gleven mui ar marvaillou\nA lar d’eomp e Breiz hor mammou.\nVa c’halon a lamme em c’hreiz\nGand hast da zistrei da vro Breiz.\nE Breiz brema me a jommo\nBeteg an deiz euz va maro.\nFellout ra d’in e Breiz-Izel\nBeva gwir Vreizad ha mervel.\nHa beteg penn me labouro\nEvit va Breiz, evit va bro.\nM’am bezo gand ar C’halloudek\nGopr an dud vad ha kalounek.\nHIRVOUDOU HA PEDEN\nD’ar barz Taldir.\nVa c’halounik ennhon a zo oll ankeniet,\nPa welan Breiz-Izel, va bro muia karet.\nGwall gaset gand tud fall enebourien peb mad…\nO Doue, pebeuz kalounad !\nHag e klaskont taga gand kalz hardiziegez,\nPez zo gwella e Breiz : He c’hiziou hag he yez,\nEvit mouga easoc’h feiz krenv an Arvoriad…\nHo gwelet a reer stank dre hentchou Breiz-Izel,\nO c’hoapât ar Vreiziz, ho c’hredennou santel,\nO teuler dismegans war gement a zo mad…\nGwazed krenv measiou Breiz, leun-bar ho kwazied\nEuz goad iac’h hon tadou, ar Vreiziz ken brudet,\nPegeit c’hoaz e chommo serret ho taoulagad !\nArzur, Marzin, Lez-Breiz, savit euz ho peziou !\nEmbannit ar brezel , Bretouned a strollou\nA ziredo gand prez, a stourmo evit mad !\nO Doue, klevit va mennad !…\nKement a c’hoantaomp : frankiz ha lealded\nA lammer tamm ha tamm digand ar Vretouned ;\nEnebomp, kenvroiz, unanet er stoumad.\nO Doue, klevit va mennad !\nO va Zalver Jezuz, Doue ar Vretouned,\nPegeit ouzomp eta vefoc’h-hu kounnaret ?\nRoit ar peoc’h, ni ho ped, c’houi hag a zo ker mad !\nItron santez Anna, mamm goz ar Vretouned,\nDalc’hit en hon touez ar wenn euz ar Varzed ;\nGrit m’ho gwelimp bemdez muioc’h-mui o stankât.\nNETRA NA DALV VA BREIZ !\nD’ar Barz Erw. Berthou, Alc’houeder Treger.\nHa bez’ ez euz eur vro giz Breiz-Izel,\nDiazezet gand kalz a dud santel ?\nAr c’hantvejou, ’vel bandennou brini,\nHeb he diskar, ho deuz nijet dreizhi.\nKlaskit eul leac’h henvel ouz Breiz-Izel,\nE pini chomm, en despet d’an avel,\nKredennou sakr oberourien hor bro,\nKorvigellet oc’h griziou an dero !\nHa bez’ ez euz eur vro ’giz Breiz-lzel.\nE leac’h ma kan ar barz a vouez huel,\nGand an delen, evel an drouiz koz,\nKoulz hag en env elez ar baradoz ?\nHa bez’ ez euz, ouspenn e Breiz-Izel,\nEur yez ken koz, ker kaer ba ken santel,\nGand ar C’helted komzet daou vil bloaz zo,\nHag enoret ganeomp-ni c’hoaz hirio ?\nAr C’hallaoued, siouaz ! gwir a laran,\nD’ar Brezounek a ra brezel breman,\nHogen, Breiziz, Doue a du ganeomp,\nOuz ar gwasker kalounek enebomp !\nNan, a dra-zur, n’eo ket eun den marvek\nA ziskaro e Breiz ar Brezounek !\nEur boblad tud n’hell beza dispennet\nP’eo ar memprou etrezho unanet....\nHa bez’ ez euz eur vro ’vel Breiz-Izel,\nLeac’h ma kaver labour kaer ar gizel,\nE peb parrez war vein an ilizou,\nEr berejou, war galz a galvariou ?\nRoaz buez da gand den a vrezel,\nBrudet evel Lez-Breiz ha Richemon,\nGwesklin, Arzur, Pontkallek ha Klison ?\nEn da histor, ô va bro Breiz-Izel,\nMe gav barzed evel ma ’z oa Luzel,\nBrizeuk, Ar Skour, ar fablenner Milin,\nHep ankounât, en amzer goz, Marzin.\nHa komz a rin euz a zent Breiz-Izel,\nHag a skignaz sklerder an Aviel\nDre ar vro-ma, en denvalijen c’hoaz,\nO planta doun war bep torgen ar groaz ?…\nNetra na dalv, ha netra na dalvo,\nVa Breiz-Izel, va Mamm garet, va bro !\nVa c’harantez, beteg heur va maro,\nHep ehana da veuli me garo !\nBREIZ, BREZOUNEK HA FEIZ\nD’an Doctor Piquenard, « Ar Barz Melen. »\nBeza zo tri ger kaer, c’houek meurbed d’ar spered,\nHag a ra d’ar galoun tridal gand eüruzded,\nP’am euz ho lavaret e santan evel mel,\nSeblantout a ra d’in klevet kana eun el.\nBreiz, Brezounek ha Feiz, Treinded ar gwir Vreizad,\nHe Gredo, he armou da vare ar stourmad ;\nSetu, hep fazia, nerz meulet hor gouenn koz,\nBeteg eur pennad zo m’eo deuet warnomp an noz.\nBreiz-Izel eo ar Vamm. — O ! pebeuz Mamm dener ! —\nPegement eo bet mad bepred en hor c’henver !\nGwelomp an digoueziou he deuz lezet ganeomp,\nHag oll bennoz d’ezhi a bouez hor penn kanomp.\nHor Mamm ’deuz bugale : ar Brezounek, ar Feiz,\nKoz braz int evel-d-hi, koz braz hirio an deiz.\nTud zo a en em blij oc’h ho laret maro…\nFazi, va zudigou !… Beo int… Int a vevo !…\nDoue a zo ganeomp. Penaoz keit amzer zo,\nE chom ar Brezounek buezek ’vel ma ’z eo ?\nKeit, pa daolomp eur zell war gartennou ar bed,\nNag a yezou maro, pe gand re-all mesket !…\nGwir eo eur brezel kriz varnomp zo dirollet,\nDont a ra euz Bro-C’hall eun avel penfollet,\nOuz hor yez benniget ar Gall zo e kounnar…\nAh ! mar galche d’an traon ar Brezounek diskar !…\nNan, nan, fazia rit, va c’hredit, tud dizakr ;\nSetu eun arme grenv en-dro d’hor madou sakr !\nAr Vreiziz zo kalet evel mein an aochou,\nEvel ar gwez dero ker stank en hor c’hoajou.\nKlevet ran lavaret, — hag her c’hredi a ran, —\n« Ar Feiz a zo laoskeet ! » Sklear eo da beb unan.\nAn denved zo taget gand bleizi gouez naonek ;\nPeleac’h e ma ’r penn kaoz ? e peleac’h an abek ?\nTeir eienen, me gred, da gement-se a zo,\nHep aon, hep kasoni, ama m’ho diskuillo ;\nEvit hor Mamm-Vro Breiz mantrusa gwaligner !\nA sko ken dizamant varnhi e peb amzer.\nAr politik direiz, evel eul loan gouez,\nHe deuz pelleat ar peoc’h, lazet an unvaniez ;\nEur gasouni c’hoero e skoliou hon amzer,\nEneb ar Brezounek er bugel a c’houezer.\nHa komz a rin ouspenn euz a giziou ar Gall,\nA c’hounid hor measiou henvel ouz eun tann-goall ?\nBragou braz ha chupen a vez great fae varnho,\nKoefou evel e kear a ranker kaout hirio !…\nPep-hini oar ervad ar Brezounek, ar Feiz,\nA bep amzer a zo Breur ha C’hoar en hor Breiz ;\nDre-ze taga unan a zo skei war eben ;\nN’int ket hep her gouzout hon oll enebourien.\nHa gwelit goudeze penaoz e savarer\nKoueriaded, bet er skol eur pennadik amzer,\nWar dachen ar marc’had a zraill tammou gallek,\nMez ho defe diskouez e c’houzont Brezounek.\nTrec’het war gement-se ’teuer a nebeudou\nDa zilezel ar Feiz, feiz nerzuz hon tadou ;\nSetu eno, Breiziz, setu ar spered Gall,\nSetu petra vefomp, ma na garomp diouall.\nO va c’henvroiz ker, diouallomp da rei dorn\nD’an enebour da skei krenvoc’h war an askorn ;\nOuz yez koz ar C’helted stagomp ’ta muioc’h-mui,\nD’ar Brezounek enor ! Pep-hini en he di !…\n(Priz kenta e Kenskrivadek Gwengamp, 1900)\nO Brezounek va yez, o yez meurbed karet,\nEat ken doun em c’haloun, ha ken stard em spered,\nE peleac’h e kavin komzou avoalac’h c’hoek\nEvit ho meuli, Brezounek !\nEur yez a zo labour tenn ha paduz eur ouenn,\n0ll ho deuz kalz poaniet d’he ober da viken ;\nBez’ ez eo a eur bobl eur gwir grouidigez\nGreat ouz he henvelidigez.\nBez ez eo al leor beo e pini d’euz laket\nIstor he zonj skrivet ha d’he lignez fiziet,\nEur ster vraz burzuduz hag a dreuz an oajou\nEvit mont beteg hon tadou.\nEur yez eo ’leac’h santel e pini ’n em gaver,\nMa pokomp, teneret, gand ene hon zud ker,\nA zo maro brudet, brema euz pell amzer,\nHag a vev dre ho yez ken kaer !\nPebeuz dudi sonjal : « Va zadou koz gwechall,\nAma, var douar Breiz, disparti diouz Bro-C’hall,\nA gomze ’r Brezounek evel m’her gran hirio,\nHe garie, he veule atao ! »\nDen ebed en hor Breiz na dle, hep bea mezuz,\nDianaout eo hor yez eul loden talvouduz ;\nHa siouaz ! pa varvo peb Breizad a gollo\nKaera pinvidigez he vro.\nGouzout a reer dre-oll Brezounek hag ar Feiz\nA beb amzer a zo Breur ha C’hoar en hor Breiz !\nKer gwir eo kement-ma ma na veler eun den\nA garfe unan hep eben.\nEur brezel kriz meurbed a reer d’ar Brezounek,\nDisprizet, gwall-gaset eo gand tud diaoulek ;\nO veza n’hellont ket dic’hrisienna ar Feiz,\nA glask laza yez koz hor Breiz.\nTud diskiant ma ’z int, laret ’deuz etrezho :\n« Taolomp an dismegans, taolomp gwel ar maro\nWar ar Brezounek-se a garont ’vel ho Feiz,\nEuz an oll galoun zo ’n ho c’hreiz.\nPa vimp en em gavet da ober dilezel\nYez koz ar Vretouned, neuze gand an avel,\nNi velo ho feiz krenv ’vont kuit a nebeudou,\nEvel kiziou mad ho zadou !… »\nSetu aze, Breiziz, ho zonj, ho c’hoantegez ;\nHa fellout rafe d’eoc’h, dre ho leziregez,\nRei skoazel d’an dud fall, trei kein d’ho Prezounek,\nWar zigarez deski ’r gallek ?\nEn ho sav, Bretouned, Breiziz pennou kalet !\nLaromp a bouez hor penn : « Ar Brezounek bevet !\nNi he gomzo bepred beteg heur hor maro…\nBevet ar Brezounek atao !…\nO ia, dal’homp d’hor yez, evel d’hor mell penn-baz !\nRa zeui ar vistri-skol, dreist peb tra war ar meaz,\nDa zeski d’ar baotred, d’ar merc’hed, ar gallek,\nMez bepred dre ar Brezounek.\nAlo, bugale Breiz, hag a zo desket mad,\nEr c’heariou, en dachen, er foar hag er marc’had,\nNa ruziet ket a vez o komz ar Brezounek,\nDiskouezit ez oc’h kalounek !\nDalc’hit sonj mad atao ez eo ar Brezounek\nEur yez evel eun all, eun tenzor talvoudek,\nDeuet a-dreuz kantvejou, roet d’eomp gand hon tadou,\nVel ar c’haera euz ho madou !\nD’am mignoun K. Gourvez.\nWar an douar enor, bennoz,\nPeoc’h peurbaduz er baradoz,\nD’ar re n’espernont ket ho foan\nEvit sevel yez ar vro-man.\nN’hellet ket nac’h, e Breiz-Izel,\nAr Brezounek, gand ar brezel,\nA zeblante toc’hor meurbed,\nHa prest da veza sebeliet.\nSetu aboue bloaveziou\nTud a galoun, a vandennou,\nDiwanet e peb korn a Vreiz,\nO stourm oc’h amzer ha tud kriz.\nDre c’hras Doue ho labourou\nA zoug deliou koant ha bleuniou ;\nAr Brezounek a zo karet,\nKanet, meulet ha kalz skrivet....\nAR BREZOUNEK ATAO !\nD’an A. Mouelic, Mestr-skol.\nBreiziz zo bet a-viskoaz goazed prount ha nerzuz,\nHa pa redont d’an emgann int peulvaned spountuz ;\nOutho netra n’hell herzel, treac’h a renkont beza :\nHo feiz, ho hardiziegez a ra d’an oll krena.\nBreiziz a zalc’h d’ho giziou gand eun doujans meuluz ;\nMont a reont d’ar pardoniou ha d’ar foariou trouzuz,\nD’an eureujou, d’ar festou, oc’h son ar biniou ;\nHo dillajou a viront, ho yez, hag ho gwerziou.\nEun arouez a ziskouez kaleter ar Breizad,\nHa pegement eo nerzuz ar ouenn en he Vroad :\nAr Brezounek zo karet, hirio evel gwechall,\nA zo komzet en despet da gasouni tud dall.\nAlo, harzit ho kwalac’h, ô tud diskiantet,\nAr gounid n’ho po morse ; Breiziz na nac’hint ket,\nNa nac’hint ket ho zadou, nag ho giziou santel ;\nAr Brezounek vo komzet ; d’hor bro ni vo fidel.\nO santez Anna Wened,\nMamm goz ar Vretoned,\nM’ho ped, mirit Breiz-Izel,\nWarn’hi taolit eur zell.\nDalc’hit stard en hon touez\nD’hor yez gwir garantez,\nMa karimp bro ha Doue\nEpad hon oll vue.\nTRISTIDIGEZ HA GED VAD\nD’an Aot. de l’Estourbeillon, Kannad ar Mor bihan,\nRener Kevredigez Broaduz Vreiz, kinniget gand doujans.\nEuz a bep korn a Vreiz-Izel\nE sav, douget gand an avel\nKeleier doaniuz, forz klemmou,\nA wask siouaz ! hor c’halounou,\nEur brezel kalet ha diaoulek\nZo great d’hor yez, ar Brezounek ;\nMall eo gantho hen diframma\nDigand bugale ar vro-ma.\nAn diaoul he-unan, a dra zur,\nA c’hoez an tan en dud distur,\nHo c’has dre bevar c’horn ar vro\nDa leda anken ar maro.\nKement tra vad : Bro, Feiz ha Yez,\nA zo breset mar d’eo truez !\nKarantez ebed mui ennho,\nLeun int a gasouni c’hoero.\nO va Doue, peleac’h e maoc’h ?\nDiskouezit ho kalloud pelloc’h…\nRe hir amzer an dud fallakr\nA wall gasaz hor madou sakr.\nDoue na zilez ket hor bro,\nBeuzet, siouaz ! en he daero,\nDibabet ’n deuz tud kalounek\nDa zifen mad ar Brezounek.\nMil bennoz d’eoc’h, ô va Aotrou,\nEvit oc’h oll vadelezou\nE kenver hor bro Breiz-Izel\nA zo bet d’eoc’h atao fidel.\nSetu eun nebeud bloaveziou\nMa vez great kenskrivadegou\nEvit dougen ar varzed ter\nDa labourat hor yez ken kaer !\nPaotred yaouank euz ar gwella,\nDre gant a ranker ho c’hounta\nA gas bep bloaz, e Brezounek\nGwerziou koant d’ar genskrivadek.\nHor c’halounou a laouenna\nPa velomp an dud gwizieka\nO poania stard evit hor Breiz,\nDre ma wasa d’ar brezel kriz.\nAr Brezounek zo enoret,\nHa dre-oll muioc’h-mui komzet ;\nHon tadou koz, en ho beziou,\nA drid brema ho c’halounou.\nRa vevo gallouduz ha pell\nKevredigez hor Breiz-Izel !\nPell hanavezet ra vezo,\nEuz eur penn d’ar penn-all d’ar vro....\nNan, nan, va c’henvroiz karet,\nHor yez na vo ket diskaret,\nNa varvo ket ar Brezounek\nTra vo e Breiz tud kalounek !…\nWAR ZAV !\nD’an A. Abad Perrot.\nNa me garfe e ve va mouez\nKlevet e Breiz e peb parrez !\nO va bro ger a Vreiz-Izel,\nBro ar Varzed, douar zantel,\nAr Gall a c’hoanta touella\nDa vugale ’vit ho zrella.\n’Vit laza da spered kristen\nEnnoud eat ken doun he c’hrisien ;\n’Vit laza da Yez benniget,\nA garfe gwelet dilezet,\n’Vit laza da giziou brudet,\nPenn-abek euz da eüruzded ;\nGouzoud a ra e ma aze\nBuez pe varo da ene.\nWar zav, var zav, oll, Bretouned,\nGouenn an dud krenv, pennou kalet !\nPenn d’an enebour aheurtet !…\nBiken ganthan na vimp trec’het…\nBiken hor yez na vo lezet\nDa veza e Breiz diskaret,\nDa Zoue ha d’hor Breiz-Izel\nOll bepred e vezimp fidel....\nKentoc’h karfemp mervel mil gwech\nEged rei abek d’eur rebech !\nAR VRETOUNED HAG HO GWASKERIEN\nD’an Aot. Ar Berre, Barz Abalor.\nAr Brezounek prim d’ar maro !\nHiviziken den n’he gomzo....\nEn ilizou hag er skoliou,\nD’ar gallek oll, va zudigou.\nHo peleien pa brezegint\nGallek flour d’eoc’h a zistagint.\nMestrezed ha mistri skoliou,\nGrit e gallek katekizou.\nNa fell mui d’eomp a Zeurezed\nMuioc’h plij d’eomp demezelled.\nHag ar Breudeur n’ouzont netra (?)\nVo lakêt er meaz euz ho zra.\nC’houi, Bretouned, tud a c’hiz koz,\nZo e tenvalijen an noz.\nEvel ho preudeur gallaoued\nPlegit ho chouk hep grik ebed.\nBezit dinec’h, na glaskomp ken\nNemed rei d’eoc’h gwir sklerijen.\nTavit, tavit, tud divadez,\nPaouezit pelloc’h ho sklabez.\nRe bell, siouaz ! oemp touellet,\nHag edomp oll evel trellet.\nWar hon daoulagad eur wel du\nA zo bet ledet ganeoc’h-hu.\nSiouaz ! d’eomp-ni na gredemp ket\nHor madou kement gourdrouzet.\nAr Vretouned n’int ket maro,\nNerz-kaloun a zo c’hoaz ennho.\nPa vezimp kaset keteg penn\nNi zavo oll d’en em zifen.\nA vrema e tiskleriomp freaz :\nD’hor Brezounek trei kein biskoaz !\nD’ar veleien, d’ar feiz gwirion,\nKarantez zo en hor c’halon.\nAr Brezounek koz hag ar Feiz\nA zo Breur ha C’hoar en hor Breiz.\nHo griziou ’vel re an dero\nA zo korvigellet er vro.\nTud divergont, lezit ar peoc’h\nGand tud ha na laront grik d’eoc’h.\nPe dizale, koulz ha gwechall,\nNi gavo bisier ha traou-all.\nGWERZIOU HA KANAOUENNOU\nD’am Breur Louis, Merdead.\nWar don : Les Sabots de la Duchesse Anne.\nEn noz-all edon en heorez,\nKousket, eur zulvez,\nGand kenvreudeur merdeidi,\nHag e riz eun huvre souezuz,\nDont a rea euz Elez Jezuz\nSelaouit an huvre-ma !\nTost da Ber oan o c’hortoz\nBarz er Baradoz,\nPa lavaraz Doue d’ezha :\n« Porsier al leac’h-ma,\nDiouall oc’h paotred Penn-ar-Bed,\nSetu eun toullad o toned,\nA deu da c’houlen digor !\nRa c’helli, Per, hep marc’hata\nErvad ho ranna !\nAn or aour digor ar brasa,\nEleac’h he zerra,\nD’ar re eve re vanneou\n(Kalz anê zo war an henchou !)\nNi velo petra zigweo ! »\n— « Deuit affo, ’me ’r porsier koz,\nDeuit er Baradoz !\nDeuit oll, paotred ar gwin-ardant,\nEvel m’am beuz c’hoant !\nAr re-all jommo da zellet\nKichen an or vraz alaouret,\nHep koll kaloun evit-se ! »\n— « Mad e ia ! larjont da Ber\nAl liperien gwer…\nSetu fin poaniou ar bed,\nMui ’med eüruzded !\nDeomp araok ’ta oll, mignouned,\nDeomp, ar « rad » a rankomp gwelet !\nHastomp mont da ebata !… »\nHogen, dizale sav kroz\nBarz er Baradoz ;\nKlevet a rean trouz ha safar,\nGwir ez oa glac’har.\nHegasi reant ar c’heaz sant Per,\nDefot na zigase d’eo gwer,\nO iouc’hal :\n« Gwin-ardant evel gwechall ! »\nHag e larent d’an den-Doue :\n« Penaoz an dra-ze ?\nN’euz ket zoken er Baradoz,\nGiz en hor bro goz\nEun tammig hostiz, ’vit arc’hant,\nDa rei eur banne gwin-ardant !…\nNi a ia da zouara !…\nGlac’haret oll gand an histor :\n— « It d’ar Purgator !\nA laraz d’ezho sant Per,\nC’houec’h mil bloaz eno o tomma,\nDioc’h gwin-ardant rei divoaza,\nE reer fae war an eva !… »\nSetu ar wazed poelluz\nWardro ’r zant eüruz,\nPokat da draon he zoudanen.\nOll dre ho feden\nE c’halvent madelez sant Per,\nDa rei pardoun d’ho breudeur ker,\n’Vit beza ker fall komzet !\n— « Dizonjal ran ho flemm garo,\nLaraz Doue d’he dro,\nDeuit eta, c’houi, em euruzded,\nDeuit oll, Bretouned,\nEüruz an dud a galoun vad\nO ia… Ren a raint gand ho Zad ;\nMe fell d’in,\nAn env gantho a rannin.... »\nGoude, Per, ar zant ker mad,\nLar gand kalounad :\n« Pedit, pedit, mignouned,\n’Vit ho tud dallet,\nMa labourint da ziwaza\nDioc’h an evach deu d’ho laza :\nKorf, ene ;\nVa zelaouit ’n han’ Doue ! »\nWar an dra-ma poun difunet,\nTost d’in meuz kavet\nDour a varo, eur voutaillad ;\nA ! va c’hredit mad !\nGoude an huvre, ar marvaill\nMem beuz kroget prim em boutaill,\nHe stlapet ’m euz er mor don....\n(Great e gallek gand Taillevent).\nPEDOMP AN INTROUN-VARIA\nD’an A. Berthou, Person Lanndivisiau.\nWar don : Plac’hig enez Eusa.\nEun arne spountuz a dosta,\nPedomp an Introun-Varia ! (diou veach).\nO na tenval eo an dremm-wel !\nKoummoul karget a zo a-bell....\nA bep tu e klevomp hirio\nIouc’hadennou dispac’h er vro !\nLavaret a ve eun arme\nKaset da ober eur bale !\nEur bale evit distruja\nKredennou koz tud ar vro-ma !\nIliz Jezuz zo gwall-gaset\nGand enebourien penfollet.\nGaro meurbed eo ar brezel\nA reer hirio d’an dud fidel.\nE maint o klask, er vugale,\nMouga ’n doujans evit Doue.\nHarpomp oll hor skoliou kristen\nO rei laouen hor gwenneien !\nBagig sant Per a zo hijet\nWar eur mor spountuz dirollet !\nKristenien, braz vezo ar reuz,\nMa n’enebomp hep ober neuz !\nEur stereden er gwall amzer\nA ro kaloun d’ar beacher.\nMari eo stereden ar mor,\nD’ar gristenien eur gwir c’houdor !\nStouet dirag aoter Mari,\nHor C’haloun baour o c’hlac’hari,\nMa viro ’n arne da darza !\nBET SONJ EUZ AN ANAON !\nE koun euz va mignoun Colomban L.\nEr purgator, e kreiz ar flamm.\n(Kantikou eskopti Kemper).\nWar don kelven.\nTan ar c’huz-eol a varve dre-oll a nebeudou,\nGwel du an noz ’n em lede war gern ar meneziou,\nAn aezen skanv a skrije etouez ar ieod, en traon,\nHag a lavare klemmuz : « Bet sonj euz an Anaon ! »\nAr gwenan oa dizroet en ho c’holoennou,\nAl labouset oa kousket e dounder ar skourrou ;\nEur zioulded melkoniuz a waske ar galon ;\nAr c’hloc’h en tour a gane : « Bet sonj euz an Anaon ! »\nE bolz an env ar stered skeduz a lugerne,\nAvelik dous ar c’hreiz-deiz er gwez-sapr a varve,\nA varve ’n eur c’hrosmolat gand eur vouezig a gaon :\n« O c’houi hag hon deuz karet, bet sonj euz an Anaon ! »\n« Egiz ar moged tano a zav euz an doen,\nPa zav an eol bep mintin, ha na weler mui ken,\nEvel an aezen skanvik marvet er geuniou don,\nE tremenaz ho deiziou : « Bet sonj euz an Anaon ! »\nO pet sonj euz an Anaon ! Euz ar re ne maint ken,\nHag oc’h euz darempredet, deac’h en ho keriaden ;\nDu-hont ho beziou glazet, e skeud an tour krignet,\nA zo ganeoc’h dilezet, er vered benniget.\nGoude eur ged frealzet gand promesaou ar feiz\nHo deuz kuiteet ar bed-ma ; c’houi rai veldho eun deiz…\nHo puez a dremeno evel ar bokedik\nBleuniet ker koant er beure, goenvet d’ar pardaezik.\nAn dervez labour echu, re-all ive d’ho zro,\nO vont dre ’r gwenojennou moueziou kaon a glevo ;\nKloc’h skiltruz ar glaz ive a laro d’ho c’halon :\n« O c’houi, hag hon euz karet, Bet sonj euz an Anaon ! »\nD’an A. Lajat, « Mab an Argoat ».\nWar don pobluz : Christe Redemptor.\nRa vo meulet e peb mare,\nHag euz eur c’hantved d’egile,\nAn nozvez meurbed benniget\nE pini Jezuz zo ganet.\nMari ha Joseph, e Bethleem,\nHo deuz klasket, hep en em glemm,\nEul lojeiz evit an noz\nEr gearik-se euz ho zud koz.\nDisprizet gand kerent memez,\nEn abeg euz ho faourentez,\nAn daou bried santel hep dor\nA rank goulskoude kaout goudor.\nO veuli bolontez Doue\nEz eont er meaz a gear neuze,\n’Vit monet en eur c’hraou dister,\nDigor a bep tu d’an amzer.\nO tra souezuz braz meurbed !\nAn Hini a grouaz ar bed\nNe gav ket zoken digemer\nGand tud hag a breno ken ker !\nE kreiz an noz steredennet\nAr c’hraou a zo sklerijennet ;\nMari, bepred Mamm ha Gwerc’hez\nDa Jezuz-Krist a ro buez.\nWar eun dornad plouz astennet,\nGand dillad he Vamm mailluret,\nJezuz d’he gerent vousc’hoarze\nGiz eol ar beure er mene.\nMabig Jezuz, an drugarez,\nNa c’houi zo din a garantez !\nEn em c’hreat den evit an den,\nPiou n’ho karo hiviziken ?\nGortozet ’pad pevar mil bloaz,\nDonedigez ar Mesiaz\nNa c’helle chom eun dra guzet,\nSetu penaoz voe diskuillet....\nAn env souden zo digoret\nHag an elez a zo nijet,\nO kana dre ho c’hantikou :\n« Gloar da Zoue ’bar an envou ! »\nD’ar bastored, gand ho denved,\nEz int neuze ’n em ziskouezet,\nE kreiz eun tarsad sklerijen\nHag a ro d’ezho krenien.\n« N’ho pezet aon, eme eun eal,\n« Leac’h oc’h euz hirio da dridal ;\n« E kear David ez eo ganet\n« Jezuz ar Mesiaz gedet.\n« Ha setu e pe seurt doare\n« E kavot ar Mabik-Doue :\n« En eur c’hraouik paour, gourvezet,\n« He welot laouen astennet.... »\nD’an ampoent e klefjont ervad :\n« Peoc’h d’an dud a volontez vad ! »\nPegement ez eo dudiuz\nAr gomz-ma war gavel Jezuz !\nSammet gantho beb a oanig,\nAr bastored a gerz prestik\nD’ho c’hinnig d’ar Mabik Jezuz,\nA gavont er c’hraou burzuduz.\nHarz treid ar bugel digouezet,\nKerkent d’an daoulin int kouezet,\nOc’h hen anaoud ’vit ho Doue,\nHo Mestr, ho Zalver, ho Roue.\nMabik Jezuz, bugelik koant\nN’hellan ket d’eoc’h-hu rei arc’hant ;\nHogen, kemerit va c’halon\nRenit da virviken warnhon !\nMARO AR BREUR IANN EN EUSA\nKinniget d’he gerent.\nWar don : Map den sonjit.\nDreist ar mor braz, du-ze er gwagennou,\nMe glev hirio son klemmuz ar glazou…\nPetra Eusiz, petra ra d’eoc’h gwela ?\nPerag ken trist ar c’halonou brema ?\nMe vel e kanv iliz-veur ar barrez,\nGwisket e du eo oll dud an enez ;\nTristidigez a weler warnezho…\nLivirit d’in : Piou eta zo maro ?\nDaoust ar persoun, pastor oc’h eneou,\nPe ar mear mad, difennour ho kuiriou,\nZo bet skoet, diskaret didruez,\nEvel ma vez kalz a re-all bemdez ?....\nHag e klevan, a-dreuz kalz a zaelou,\nOll dud Eusa, unanet ho moueziou,\nOc’h hirvoudi varzu tud an douar,\nO lavaret gand ar vrasa glac’har ;\n« Kemerit perz en hon zristidigez,\n« Rag ar breur Iann, den leun a garantez,\n« Eiz vloaz zo bet o ren skol ar baotred,\n« Siouaz ! d’eomp-ni, ar breur Iann zo marvet !\n« D’hor bugale, ar breur Iann oa eun tad,\n« Kaloun dener, gand-ze eur mestr-skol mad ;\n« D’ezho teske eaz an oll skianchou,\n« Ha dreist peb-tra miret feiz ho zadou.\n« Bez oa pell zo mignoun peb tiegez,\n« D’an dud beac’hiet gwir frealzidigez,\n« Nikun biskoaz na dec’haz dioutan\n« Hep lavaret : « He lod en deuz em foan ! »\nIa, eneziz, lec’h oc’h euz da geuzia\nD’ho Preur Rener, an den kalouneka ;\nHogen eun dra jomm c’hoaz d’eoc’h da ober :\nPedit ’vithan bemdez harz an aoter.\nKalounou baour, taolet ha distaolet\n’Vel ar vagig war ar mor kounnaret,\nEn em daolit e Kaloun Zakr Jezuz,\nEienen c’hlan eüruzded peurbaduz.\nEbarz em c’hreiz va c’haloun zo goasket\nEm daoulagad daelou puill zo savet…\nAh ! me ive, me gare ar Breur Iann,\nE kanv an oll va ferz a gemeran.\nAn Ankou kriz gand he falc’h diremed,\nA sko bemdez koulz a-dreuz hag a-hed…\nKerzet a ra dreist ar mor fuloret\nEvel war zouar dre an hentchou kalet.\nMorse truez nag evit tad, na mamm,\nBeleg, pried, ganthan espernet tamm.\nMenec’h devot, kerkoulz ha tud ar bed,\nA rank d’ho zro mont da jomm er vered.\nSetu, Breur, oc’h galvet gand Doue\nDa ziskuiza hed an eternite ;\n’Vit labourou inouuz braz ha tenn\nEur gurunen a luc’ho war ho penn.\nE gwered koz parrez Sant-Evarzek,\nTost d’ar porched, en eur bezik meinek,\n’Ma korf ar Breur o c’hortoz deiz ar varn ;\nPlijet gand Doue dont en deiz-se d’her gouarn !\nBep sul, bep gouel, varlerc’h an oferen,\nHe vignouned a ielo ’n eur dremen\nDa lavaret bep a De profundis\n’Vit he ene… Lux luceat eis !....\nGWERZ WAR VUEZ HAG OREROU\nAN AOTROU MARKIZ A GERMAKER\nD’an A. Ar Garrek.\nwar don : Al Labourer (Barzaz-Breiz).\nE tu kuz-heol da Vro-C’hall ez euz eun douar lannek,\nTreuzet gand diou jadennik meneziou krenn meinek,\nFouetet gand dour ar mor braz, goloet a groaziou,\nChapeliou hag ilizou, savet gand hon tadou.\nAn dud a vev er vro-ze a zo krenv ha kalet,\n’Vel n’ez euz ket er broiou hirio darempredet ;\nDerc’hel a reont d’ho giziou, d’ho yez koz ha d’ho feiz,\nHanvet em beuz ar vro-ze : Breiz-Izel, va bro Breiz !\nMad ! er vro-ze benniget, demdost da Gemperle\nE kastel Plessis-Nizon c’hanaz La Villemarqué,\nEr bloaz mil eiz kant pemzeg, euz eur ouenn enoret,\nA roaz d’ezhan gwad yac’h gand eun hano brudet.\nAr beorien, ar re boaniet, a gave digemer\nGand an Intron kalounek, perc’henez ar maner,\nDre labour ha kalz aket e rentaz ar yec’hed\nD’eur baourez keaz kanerez n’he doa mui kar ebed.\nHouma, dre anaoudegez a gane d’an Intron\nHe c’haera kanaouennou gand karantez gwirion ;\nDarn anezho zo chommet epad meur a vlavez\nE maner koz Keransker, ’n eul levr keginerez.\nD’an oad eur bloaz warnugent, La Villemarqué a ia\nDa skol vraz an dihellou gand ioul da studia ;\nUnanet gand mignouned yaouank ha kalounek,\nE reaz eur vad souezuz dre galz skridou gwiziek.\n’Touez he labourou kenta e kavomp eur studi\nDiwar-benn « Bosen Elliant », hag a ra doueti\nAr pez a goun Theodor euz barzoniez he vro,\nAr pez a c’hoanta ober, an hent a gemero.\nGwelet a rer, d’an ampoent, e laboure dija\nWar he levr kaer Barzaz-Breiz, al levr dudiusa,\nPa oe great d’ezhan ’n henor gand ministr ar studi\nDa vonet beteg Bro-Zaoz evit eur gefridi.\nAn oll hanvez ar gweliou kaer ha dispar a vez\nBep bloavez e Bro-Geumry evit henor ar yez.\nGand peger braz levenez ho gwelaz Theodor,\nA zantaz he garantez o kreski ’vit Arvor !\nEaz eo entent al labour gand Theodor boulc’het\nEvit dastum en eul levr Barzaz ar Vretouned :\nGwerziou ha soniou fentuz, kanaouennou seder,\nAbaoue meur a gantved kanet e peb karter.\nBloaz goude m’ oa dizroet, e c’hane Barzaz-Breiz,\nEul levr leun a wiziegez, a garantez, a feiz !\nEul levr euz ar re gaera a zo bet great biskoaz,\nHervez testeni huel kalz a dud desket braz.\nPiou lavaro levenez an oll gwir Vretouned,\nHa zoken ar souezen euz tud gwiziek ar bed,\nPa velchont al levr dispar, ken din a veuleudi,\nUz d’hor bro ger Breiz-Izel ’vel heol o lugerni !\nHersart de La Villemarqué oe skoet he galon\nGand lidou leun a veurded, goueliou braz Iverzon,\nGwestlet evit henori Barzed ha Brezounek,\nIve evit unani an oll Vreudeur keltiek.\nDre labour ar gwir Vreizad, er gear a Zant-Briek,\nEur bloavez e oe gwelet Bretouned kalounek,\nEuz pevar c’horn Breiz-Izel, euz Breiz-Tramor zoken,\nGand karantez virvidik unanet da viken.\nPell a oa La Villemarqué gand he Intron nec’het,\nA wele sklear o fallât he nerz hag he yec’hed ;\nDilezet en devoa krenn an oll leac’hiou trouzuz\nEvit entent ouz he c’hreg, ar vaouez spereduz.\nAn Intron La Villemarqué epad ma ’z oa bet krenv,\nOa evit ar skrivanier eun nerz, eur sklerijen ;\nEr bloaz dek-ha-triugent e varvaz pell diouz Breiz,\nO teuler oll er glac’har tiad tud ar Markiz.\nEuz maner koz Keransker ec’h heulie labourou\nTud gwiziek, tud a furnez, o vale ’n he roudou ;\nGwelet rea gand levenez an had ganthan skuillet\nO tiouan, hag o tougen bleun ha frouez furmet.\nHen eo en doa da genta d’ar bed-oll diskuillet\nTenzoriou barzonek Breiz beteg neuze kuzet ;\nHag eno, a neubeudou, evel en eur feunteun,\nBro-C’hall ha broiou estren a glaske ’r sklerijen.\nEn divez La Villemarqué a gwitâz ar bed-ma\nD’an eiz euz a viz kerzu, nao bloaz a zo brema,\nA douez an dud a garie, e maner he dud koz,\nEvit monet, a dra-zur, war-zu ar Baradoz.\nNi hon deuz leac’h da gredi ez eo Hersart eüruz,\nA vihanik e karie pedi ’r Zalver Jezuz,\nBeteg an deiz diveza, daoust ma ’z oa dinerzet,\nE lavare an ofiz en he levr melenet.\nKeuziomp-hen oll, Kenvroïz, keuziomp hon difennour,\nDalc’homp beteg an divez koun hor madoberour ;\nPedomp an Aotrou Doue da zigas en hor bro\nTud gwiziek henvel outhan, a rai ar vad d’ho zro.\nBARZONEGOU A BEP SEURT\nMARO EUR BREIZAD YAOUANK\nD’am c’hoar-gaer Marc’harit G....\nJopik ar Gall a zo goall glanv\nAbaoue ma ’z eo deuet ar goanv ;\nHe vammik paour en he gichen\nA zo bec’hiet gand an anken.\nTeodou merc’hed a ia en dro\nDa c’hortoz ma teui ar maro ;\nA bep seurt traou ho deuz gwelet\nAboue m’eo Jopik klanvet.\n— « Me ’m beuz klevet epad an noz,\nLabous-skrijer tost d’an ti koz,\nO teuler he skrijadennou :\nJopik a varvo en deiziou !… »\n— « Klevet em beuz o vigourra\nKarrik an Ankou dre ama ;\nHeuilliet gand kalz a dud varo,\nEz ea ’vil sur da Gerharo ! »\nAr vammik keaz a zo pleget\nWar he bugelik alteret :\n— « Va mabik ker, an hanv hirio !\nAbarz nemeur te bareo.... »\n— « Mammik… Elez ar Baradoz !…\nAr Werc’hez wenn ouz va gortoz !…\nO mamm, va fenn !… Na me ’m euz poan !…\nAl linseriou.... An arched moan !… »\n— « Lak ’ta da benn, va mab Jopik,\nWar va c’halon eur pennadik ;\nKalon eur vamm eo ’r penn-wele\nAr soupla ’vit he bugale.... »\nAntronoz pa darze an de,\nAr paotrik yaouank a varve ;\nAn oll a lavaraz gand feiz\nEvithan eun De profundis.\nD’ar meurs vintin pa zave ’n heol\nAl laboused a ioa mud oll ;\nBoked ebed oc’h ar c’hleuziou,\nE neb leac’h war bord an hentchou.\nMa klever en ekleo a-bell\nPedennou an Iliz santel,\nO kas d’ar wered an arched,\nGand pevar den yaouank douget.\nSkourrou ar gwez, pa dremene,\nUz d’al linser wenn a blege,\nEvit diskouez ivez ho c’hanv\nD’an neb a varv e boulc’h an hanv.\nAr persoun koz a bede c’hoaz\nPa ehanet da zon ar glaz ;\nEur veraden dour benniget,\nHa kenavo d’an douaret !\nMil gweach eüruz ar Vretouned\nA varv, ar peoc’h en ho spered !\nO nan, ne d’int ket tre maro,\nPa ’z int douaret en ho bro !\nBep sul, goude an oferen,\nAr gerent a lar eur beden\nWar beziou glaz an Anaon kez,\nA vez sonjet ennho bemdez.\n(Kurunet gand an Association Littéraire et Artistique de Bretagne, 1904).\nAR VEZEN HAG AR ZITROUILLEZEN\nD’am mignoun Job Ar Gall, e Bourc’h Plougastell.\nGreat mad en deuz Doue peb tra !\n’Vit displega ’r wirionez-ma\nTro ’r bed n’eo ket red d’in ober,\nEr zitrouillezen he gweler.\nEur c’houeriad piz a zonje\nE teoder ar frouezen-ze,\nHa peger moan eo he zrojen,\nHag e savare evelenn :\n« Petra zonje ’ta hor C’hrouer\n« Pedo an traou-ze oc’h ober ?\n« Ar zitrouillezen-ma ’vit sur\n« A zo lec’hiet fall gand ar Fur !\n« Asa ! m’em bije he c’hrouget\n« E blenchen eun derven galet,\n« Gwell e ve bet, e gwirionez :\n« Hevelep gwez, hevelep frouez !…\n« Pebeuz gaou, Fanchik, n’oud ket bet\n« E kuzul da Zoue galvet !…\n« O ! ia, neuze — netra sklearoc’h —\n« Pep tra a vije bet gwelloc’h !\n« Ha perak ar frouezen vez,\n« Ha n’eo tamm teoc’h eged va bez,\n« Ne ma leac’h ar zitrouillezen,\n« Hag houma e beg ar wezen ?… »\nAr zonj-se nec’he ’n den faro,\nA ieaz dindan ar gwez dero,\nEn eur lavaret : « Na gousk ket\nNeb en deuz kement a spered ! »\nMorgousket edo pa gouezaz\nWar he fri hir, hag a gignaz,\nEuz eun derven ar frouezen,\nMe fell d’in laret ar vezen.\nDifuna reaz oc’h en em glemm ;\nHag o kas he zorn war he zremm,\nE kav ar vezen c’hoaz rostet\nOc’h he varo gand goad kaoulet....\nHe fri kignet a reaz d’hon den\nKomz egiz-all hiviziken :\n« O ! o ! diwada ra va fri,\n« Emezhan, vont war-zu he di ;\n« Petra vije ’ta digouezet\n« Ma vije war nezhan kouezet\n« Eur beac’h pounneroc’h ’vit ar mez,\n« Evel ma ’z eo ar sitrouillez ?…\n« N’eo ket falvezet da Zoue,\n« Hag abek en doa evit-se !… »\nDaoust na gaver ket aliez\nEuz an dud-se en hon touez ?\nIa, Doue a oar mad petra\nA zo evidomp ar gwella…\nN’en deuz great netra dievez,\nHer gwelet a reomp mad bemdez.\nKROAZIK VA GWESTLOU\nD’am mignoun I. Quélennek.\nE harz an aoteriou, en deiz-se daoulinet,\nDa Grouer ar bed-oll me am beuz lavaret :\n« D’eoc’h-hu, ô va Aotrou, me a ro va c’halon,\n« A vrema da viken, renit, renit warnhon.\n« Paourentez ha Gwerc’hded, ive Sentidigez,\n« C’houi vo va friejou penn da benn va buez ;\n« Ne fell d’in er bed-ma nemedoc’h, va Jezuz,\n« Dasprener an eneou, va Mestr karantezuz !\n« Dilez a ran a grenn oll vraoigou ar bed,\n« Madou hag henoriou, n’ho klaskin mui nepred ;\n« Keit ha ma vezin beo me vo d’eoc’h, va Doue,\n« O tougen d’ho karet kalonou ’r vugale… »\nRoet ez euz d’in neuze eur groazik kouevr melen,\nGand eur gordonen zu ’vit galloud he dougen.\nO Kroaz, va oll zenzor, na c’houi zo karadek !\nPegement e plij d’in rei d’eoc’h-hu pokou c’houek !\nMe garo em c’herc’hen ho tougen noz ha deiz,\nHag eur veach an amzer sellet ouzoc’h gand feiz.\n’Vit gouzanv va foaniou a gorf hag a spered\nEur zell hebken warnoc’h am zikouro bepred.\nDont a rai ar c’hlenved d’am staga em gwele,\nKroazik ker va Gwestlou am frealzo neuze.\nD’am Zalver war ar Groaz vo va zell diveza,\nPa larin kenavo da sklerder ar bed-ma....\nEtre va daouarn ien, pa vezin tremenet,\nVa C’hroazik vo lakeat e pleg va japeled ;\nVa mignounez feal da viken am heulio ;\nEn arched, en douar, va c’hroaz ganen ielo....\nMignounez venniget, va c’hennerzit bepred\nEneb ar bed, ar c’hig, eneb an drouk-spered,\nM’ac’h hellin, va Jezuz, ô c’houi va c’harantez,\nHo meuli d’am maro, en ho rouantelez !…\nD’an Aot. Y. Peron, Mestr-Skol.\nTremenet eo ar goanv kriz, an erc’h, an avel foll,\nHag e harz ar meneziou e par breman an heol ;\nSetu ar vuez adarre o tizrei e peb tra,\nAr prajeier, an dero, a deu prim da c’hlaza.\nAr bokedou a ziouan, a vleun en eun dervez,\nE skourrou gwez ar girsier setu deliou nevez !\nGoude tri miz enouuz pebeuz dudi tremen\nDindan bannou heol skeduz tostik d’eun eienen !\nAr c’hlanvour paour a zilez gand plijadur he di\nVit kemeret ear iac’huz ar roz hag al lili ;\nAr vugaligou trouzuz a gar ive c’hoari\nD’ar iaou, da zul, d’ar vakans, dindan gwez ar vali.\nDa c’houlou deiz, ar gwenan, ha prez braz warnezho,\nA nij gand herr en envou, o klask ar bokedo ;\nAn eunigou a labour evit ober ho neiz ;\nEr parkeier, er c’hoajou, e kanont hed an deiz.\nAr gwenneli d’oa tec’het araok ar gwall amzer,\nE maint dizro adarre gand ar c’henta tomder ;\nAl loened kaset d’ar prad, a beur an dachen c’hlaz,\nAr yeod tener distrempet gand gliz an envou c’hoaz.\nSetu an nevez-amzer, setu an amzer gaer,\nDizro poent ar pardoniou da bere hzaimp seder ;\nPegement e vimp eüruz o vont d’ar chapeliou\nHadet e bro Breiz-Izel evel perlezennou.\nKanomp a vouez huel, kanomp oll gand dudi !\nKanomp an nevez-amzer, kanomp oll dizoursi !\nKanomp war ar meneziou, kanomp en traoniennou,\nWar gern reier hon aochou, hag er valanegou !\nAL LABOURER DOUAR\nD’am mignoun Laou Ar Meur.\nNe d’oun nemed eun tiek, o chomm ’n eur geariaden,\nE sioulded c’houek ar measiou va amzer a dremen ;\nNe meuz tamm deskadurez, kement-se na vir ket\nEz eo va deiziou leuniet euz ar gwir eüruzded.\nPennou braz ha pinvidik, er c’heariou lojet mad,\nEn noz ar c’housk a zeblant tec’het ho taoulagad,\nPa ziskuizan a zoare em gwele koz klozet,\nGand va banden vugale, va zud muia karet.\nDiouz ar mintin pa zavan, — gwir eo araok an heol, —\nMe a gav va izili ennhon kreveet oll,\nEvit adarre staga el labour pemdeziek\nA vago va ziadik hag ar paour ezommek.\nO tont euz va farkeier, digoueziou va zadou,\nVa c’halon el levenez, me lar : « Bugaligou,\n« Pegement homp-ni eüruz, ’n hon ti plouz dislivet !\n« Pedomp ma talc’ho Doue pell amzer d’eomp iec’hed. »\nVa derveziou a dremen er peoc’h ar padusa,\nPell diouz safar ar c’heariou, er measiou ar sioula ;\nBiskoaz, bennoz da Zoue ! biskoaz ar gwall gollou\nEuz va zi paour ha dister na lammaz an treuzou.\nEvel an heol o sevel va zal-me zo skeduz,\nNa vez morse roufennet gand sonjou enkrezuz.\nVa bugale, eun dervez, pa vo deuet nerz d’ezho,\nA labouro kalonek an douar ive d’ho zro.\nE gwirionez va labour aliez a vez tenn,\nEn hanv dindan heol bero, er goanv en avel ien ;\nHogen buez an tiek, ’n despet da gement-se\nA zo evel kemmesket a joa e peb mare.\nMar d’oun gwisket gand lien, ha gand boued groz maget,\nMar d’eo skuizuz va labour, ha ken nebeud paet,\nPegement oun dic’haouet gand ear fresk ar measiou !\nAr iec’hed hag ar frankiz, kaera donezonou !\nEn hor bro ger Breiz-Izel peb maread amzer\nEn deuz varlerc’h al labour he ebatou seder ;\nGoude an dervez poaniuz, setu diskuiz an ti,\nEndro da dan an oaled, azezet dizoursi.\nA veac’h ma kav ar bourc’hiz, d’ar zul vintin zoken,\nEun anter-heur peuz laeret da vont d’an oferen ;\nAbredik euz an arbel me denn va dillad kaer,\nAn dervez sul penn-da-benn a zo oll d’am C’hrouer.\nGwenn eo ar bleo war va fenn, ha setu me kroummet,\nDizale teui ar maro gand he falc’h dir sklaset ;\nHogen, va c’halon a zo peur zistag a bep tra,\nGortoz a ran an termen hep keuz braz da netra.\nAR WAZIG DOUR\nDa Rener skol gristen Plougastell.\nPed gweach d’an hanv oun ’n em blijet,\nPell diouz an trouz ’n eul leac’h kuzet,\nEn eur foennek, va hunanik,\nTost d’eur waz-dour a red sioulik.\nEpad ma tev an heol bero,\nAzezet dindan an dero,\nMe zell oc’h an dour, hep paouez\nO kas dre-oll freskadurez.\nDre zour ar wazig glazennou\nA ra diouana bokedou\nA bep seurt liou, c’hoez vad gantho,\nEvel stered ni ho gwelo....\nLaboused, ho kan dudiuz,\nA laka va spered eüruz ;\nSetu dour fresk, hep aon ebed,\nSoubit ennhan ho plun rostet.\nPa ho peuz ho Krouer meulet,\nA dra-zur c’houi oc’h euz sec’hed,\nTostait eta, eunedigou,\nEvit euz dour red ar measiou.\nPrenved askellek livet kaer\nA dremen uz d’an doureier,\nO klask freskât ho izili,\nHo gwelet a ran gand dudi.\nLivirit d’in, gwazig lirzin,\nDa beleac’h it-hu ken mibin ?\nPrez warnoc’h, morse n’ehanit,\nE tu ebed c’houi na jommit....\n— « Mont a ran, mignoun, d’en em dol\nEr mor braz, siouaz ! d’en em goll…\nEveldout na ran ’med tremen,\nHep chomm da c’hoari en draonien. »\nAr gentel a ra d’in huvreal ;\nVa spered a nij d’ar bed-all…\nPegement a dud a dlefe\nSelaou ar waz eveldoun-me !....\nNEDELEK AR GLAOUAER\nD’an Aot. Grignoux, Belek euz a Blougastell.\nE koad Bokenal daou zen paour\nA veve war bouez ho labour ;\nHo zi disterik, eul lochen,\nA ioa savet war eur grec’hen.\nBiskoaz den n’hen devoa klevet\nKlemmaden gand hini ebed,\nHo daou n’ho doa nemed eur c’hoant :\nKaout da zevel eur bugel koant.\nGoude beza pell braz pedet,\nSetu eur bugelik ganet,\nO tigas e ti ar glaouaer\nLevenez ha dremmou seder.\nDiwar neuze ar vamm dener,\nVardro ar c’hrouadur dister,\nA veze gwelet noz ha deiz,\n’Vel al labous wardro he neiz.\nBep bloaz ho daou a-ziagent\nHo gwelet devot er pelgent ;\nDaoust, brema po deuz eun ealik,\nHa lezet vo he-unanik ?\nAn tad, eur c’hristen leun a feiz,\nEvel ma ’z euz kalz c’hoaz e Breiz,\nA lare : « Doue hen diouallo\nKeit a veomp oc’h ober hon tro. »\nDigouezet an noz benniget,\nAr c’halonou zo ankeniet…\nPetra d’ober ? E pe du trei ?\nOuz pe zant en em erbedi ?…\nAr vamm dreist-oll a lavare :\n« Be vez bleizi da bep mare\nO rodellat dre ar c’hoad-ma…\nHor mab ve ken eaz da zamma !… »\n— « Bezit dinec’h, greg goan a feiz,\nAr Bugel ganet war blouz leiz,\nKeit a veomp fenoz en iliz\nA viro Jopik dioc’h ar bleiz !…\n« Pourchas prim evidomp askoan,\nLaka patatez war an tan ;\nMe ia da wiska va dillad\nGand aon da veza divezad !… »\nO vont er meaz euz an ti soul\nE poulzont an ibil en toull ;\nHogen, goulskoude n’ oa ket kloz,\nAn tammik dor great gand koad koz.\nO tud, an nozvez tenvalla !\nAvel skornet, erc’h o koueza !\nNag a boan o kaout an hent braz,\nO vale warnhan muioc’h c’hoaz !\nAn oferen a ioa gwisket\nPa zigouezent barz er porched ;\nDaoulinet en iliz kerkent,\n’Vit ho bugelik e pedent.\nDa zaoulina ejont ho daou\nDirak skeuden skeduz ar c’hraou,\n’Vit saludi ar mab Jezuz,\nPa oe an ofisou echu,\nD’ar gear e tistrojont dioc’htu,\nEleac’h mont d’an hostaliri\nDa lounka gwin, d’en em vesvi....\nDalc’h-mad, dalc’h-mad a-hed an hent\nEuz ho ealik ker e komzent…\n« Va Doue, mar deo bet ar bleiz\n« Oc’h ober anezhan he breiz !… »\nPetra c’hoarveze el lochen\nPedo ar gerent en anken ?…\nSiouaz ! ar bleiz, e gwirionez,\nA zivarc’haz an or distres.\nEdo en ti, o pebeuz loen !\nEvel pa vije ar perc’hen !\nGoude lakât he fri dre-oll\nE welaz edo en he roll.\nKement tra dispak war an daol\nGanthan voe lounket en eun taol :\nKig sall, bara hag aman fresk,\nOll e tremenent mesk ha mesk.\nPen devoe great eun dommaden\nE klevaz eun huanaden ;\nAr bugel en he gavelik,\nDihun, a c’halve he vammik.\nKorf al loen gouez n’oa ket leun,\nHag ez ea d’ar c’havel war eün,\nPa deuaz en ti, gand eur goabren,\nAn dudiusa sklerijen.\nEur paotrik koant leun a zousder,\nBugel Bethléem, Hor Zalver,\nAzezet war ar goabren-ze,\nD’an ealik bihan a vousc’hoarze.\nOc’h asten he zourn benniget\nA-uz d’al loen fall saouzanet,\nHema, goustadik d’ar c’havel,\nA deu tre da gaout ar bugel.\nNeuze, ô burzud ! dourn Jopik\nD’ar bleiz reizet ra allazik,\nBeteg ma teu ar Mab Jezuz\nDa rei frankiz d’al loen kabluz.\nHag hen ac’hano mar gouie,\nD’an daoulamp endra m’ac’h helle ;\nEdo e paouez mont er meaz\nPa zigouezaz ar gerent keaz.\nPo deuz gwelet al loen gouez\nO tec’het gand kement a brez\nE lavaront : « Hep mar ebet\nJopik a zo ganthan drebet !… »\nHo c’halonou leun a c’hlac’har,\nHa prest da goueza d’an douar,\nEz eont da wela d’ar c’havel,\nDa wela maro ar bugel.\nO vont en ti ez int dallet,\nHa gand ar sklerder sebezet ;\nGouskoude tamm goulou ebed,\nNebeud a dan war an oaled.\nGwelet a reont brema Jopik,\nLaouen, dihun, er c’havelik,\nO vousc’hoarzin d’he dud karet\nPa vel anezho digouezet.\nDirak eun hevelep burzud,\nSemplet, e kouezont ho daou mud…\nGoude ar pennad troublien\nNe velont mui tamm sklerijen.\nSetu ar pez am beuz klevet\nGand an dud ho deuz va skoliet.\nLakomp hor fizians e Doue,\nDiouall a ra he vugale....\nD’an Aot. Herry, Rener Skol gristen Landi.\nPa glevan ar c’hloc’h braz truezuz o voudal,\nPa glevan an avel er gwez sabr o vervel\nGand ho mouez klemmuz e laront en ho yez :\n« O c’houi, hor mignoun d’eomp, gwechall p’ oamp e buez,\n« Bezet truez ouzomp, rak en anken e maomp ! »\nE nosveziou ar goanv, peo an amzer skornet,\nPa iud an avel viz dre wask an or zerret,\nO c’houlenn pedennou evit terri ho naon.\nEvit terri ho naon da welet ho Doue,\n« Azezet, en oc’h eaz en dro d’eun tantad tan,\n« Pa c’houzanvan ama, er Purkator, kalz poan ! »\n« Pa edon en ho touez, ’vit gounid d’eoc’h madou,\n« Meuz espernet netra nag en deiz nag en noz,\n« Dre aked evidoc’h n’em beuz bet tamm repoz.\n« Epad ma ’z oun bet beo, c’houi oc’h euz va c’haret,\n« Hirio, maro, ez oun gand an oll dilezet !\n« O pet truez ouzin, ô c’houi va bugale,\n« Rak kouezet eô warnhon dorn pounner va Doue !… »\nRe-all a lavaro : « D’eoc’h ez oun bet mignoun,\n« Keit ha m’am boe madou, n’hanvezec’h nemedoun ;\n« Oll int chommet ganeoc’h peo deuet d’in ar maro,\n« Hag am lezit breman gand va foaniou garo… »\nHogen nebeutoc’h c’hoaz e kenver an Anaon.\nPa glevit ho mouez, e peb leac’h, e peb giz,\nLavarit kalonek 'vitho De profundis.\nAR PAOTR BIHAN KAMM\nDa Jeanne Kervern, Kerzadiou.\nVa mamm-goz, en deiz-all, ha me war he barlen,\nHe deuz d’in displeget eur c’haer a gontaden ;\nKen doun e va spered e ma hi c’hoaz hirio,\nMa c’han d’he diskleria d’eoc’h-hu ive d’am zro.\nGwechall ez oa e Rozegad\nEur bugel fur hag euz va oad,\nHogen ker mac’hagnet, ker kamm,\nMa n’helle hep branel flac’h tamm.\nBale, redek, c’hoari, lammet,\nSiouaz biskoaz n’en doa gallet.\nEun dervez e selle gand c’hoant\nRe-all o c’hoari gand arc’hant,\nPa dremenaz en ho c’hichen\nEur paour o klask an aluzen.\nSkuiz maro oa dioc’h an doare,\nHa naon en doa ’dra zur ive ;\nWar an hent braz, euz he zaou droad,\nE tivere founnuz ar goad.\nDoaniuz meurbed oa da velet ;\nC’houi ho pije he zikouret,\nHogen, ar yaouankiz zo skanv,\nHini n’en doe truez outhan....\nOll ho devoa eur galon fall,\nHag e reant goap en eur farsall.\nAr paotrik seizet, hen hebken,\nA ro d’ar paour he dammig krenn.\nNeuze, ô burzud ! oe gwelet\nAn truillou d’an douar kouezet,\nHag ar c’hlasker, sounn en he zav,\nSklerijen skeduz ’n dro d’ezha.\nD’ar bugel mad e lavaraz :\n« N’az pezo mui ezom a vaz ! »\nHa kerkent ’n em gavaz pare\nDre zorn an Hini he douche.\nD’an ampoent ez eaz diwar vel,\nJezuz-Krist oa, ’me ar bugel !\nAr c’heaz en doa great aluzen\nDa Jezuz mignoun ar beorien !…\nAN TAD KOZ\nDa L. Thomas, amezek gwechall.\nMarteze n’anvezit euz Adam nag Eva\nAn tad-koz a hanvomp Per-an-ti-all ama ?\nPevar ugent vloaz zo e ma dre Gerzadiou\nO labourat bemdez parkeier he dadou.\nN’eo ket red d’in laret ez eo gwenn-erc’h he vleo,\nAr re da vihana zo war he benn hirio ;\nKroummet dindan an oad, eur penn-baz en he zorn,\nPer-an-ti-all zo c’hoaz ennhan yac’h an askorn.\nAn tad-koz a zo bet a zoug ar veach eur skouer ;\nEr gear hag en arme, aketuz d’he zever,\nKalonek gand an oll, gand he Zoue feal,\nEur gwir benn-tiegez, setu Per-an-ti-all !\nDoue hen deuz skuillet bennoz gand largentez\nWar he vugaligou, war he oll diegez ;\nDiou verc’h leanezed, hag eur mab beleget !\nA ! evit an tad-koz pegement vo pedet !\nTri-all zo demezet hag ho deuz kemeret\nEn ho c’harg an douar gand an tad-koz lezet.\nPebeuz urz vad ama ! Nag a unvaniez !\nSetu penaoz tlefe beza peb tiegez !\nEr goanv, ’kichen an tan, da c’hortoz ar c’housket,\nEpad ar veilladek, en eur c’houngn azezet,\nEz eo plijadurus he glevet o konta\nForz marvaillou giz koz, diwar-benn ar vro-ma.\nMe gret start e chomfet, hep tamm keuz d’ar gweleou,\nBeteg an hanter noz bammet oll d’he zelaou.\nA drugare Doue, ne vank ket a furnez,\nHa d’an taol a nav heur e ro sin an divez.\nPa ia bep sul d’ar vourc’h, an tad-koz a gemer\nPevar gwennek louet e goueled he yalc’h ler ;\nMuioc’h na nebeutoc’h, defot n’hen deveuz ket :\nSetu e pe zoare vezont ganthan teuzet.\nAr gwennegig kenta vo roet d’ar paour kez dall,\nA zo war an hent braz duze ouz he c’hedal ;\nPer hen anavez mad, tost d’ugent vloaz a zo,\nEun tenn-min hen lezaz dall-pud evit atao !\nPer-an-ti-all en deuz eur garantez wirion\nEvit ar re varo, evit an oll Anaon ;\nAn eil gwennek d’ezho a roi en aluzen\nPa gesto ar fablig epad an oferen.\nMarteze c’houi gred d’eoc’h ez a gand an daou-all\nDa eva gwin-ardant d’eun hostaliri fall ?…\nAbarz distrei d’ar gear, bremaik war an dachen,\nE preno madigou d’eun toullad mipien.\nGwechall n’anvezet ket etouez ar yaouankiz\nAn dispignou diboell, didalvoud e peb giz…\nIt d’al leac’h ma karfoc’h, d’ar fest, d’ar pardoniou,\nNag a arc’hant o ruill war ar c’hontouerou !\nGwechall, hon tadou koz a esperne ho zra,\nNa deuzent ho madou nepred evit netra.\nHa n’eo ket eun netra ar gwin ardant hanvet,\nA ra kement a zrouk d’eomp-ni oll, Bretoned ?…\nAN DELIOU EN DISKAR-AMZER\nDa Fanch Guivarc’h.\nDeliou ar gwez melenet oll\nA nij pa c’houez an avel foll ;\nLavaret vefe eneou\nDeuet da c’houlen hor pedennou....\nNag hi oa koant n’euz ket pell c’hoaz\nOc’h ar skourrou gand ho liou glaz !\nHirio, siouaz ! int dislivet,\nHa dindan treid an oll breset.\nTud yaouank, kemerit kentel\nGand an deliou seac’h o vervel :\n« Iec’hed, gened a dremeno,\n« Abarz nemeur c’houi a varvo !… »\nEr bloaz a zeu deliou nevez\nA zavo adarre er gwez ;\nGoude breinadurez ar bez\nNi zavo ive d’ar vuez.\nCHOMMIT EN HO KLUD !\nDa Louis Ar Gall, Kervern.\nBretoned, chommit en ho klud !\nEr measiou euz pinvidigez,\nHag er c’heariou kalz dienez.\nPaotrezed, chommit en ho klud !\nChommit e kichenik ho tud ;\nAn danvad dous pell dioc’h he mamm\nBugale, chommit en ho klud !\nEr c’heariou ez euz avel yud,\nA c’houez kalet e peb amzer\nWar gorf hag ene ar skuber.\nKenvroiz, chommit en ho klud,\nChommit e karteriou ho tud ;\nEr measiou e kaver yec’hed,\nPeoc’h gwirion, frankiz, eurusded.\nGallaoued, chommit en ho klud !\nLezit didrouz eur boblad tud ;\nAr Vretoned na c’hedont ken,\nLezit he dra digant peb den !\nD’ar Breur Constantius.\nPa oa c’hoaz paianed hon tadou koz e Leon\nDoue ’n deuz war hor bro great eur zell a galon ;\nHe zaoulagad kel lemm a zibab ebestel\nA gaso warzu Breiz da brezeg an Aviel.\nAbredik Leoniz a welaz\nSklerijen vurzuduz ar groaz\nDa Leon Doue en deuz kaset\nEun niver braz a Zent brudet.\nE Breiz-Tramor, du-ze, Paol oa en he beden,\nPa wel tostik d’ezhan eun eal gwisket e gwenn ;\nEuz an env e tired, digaset gand Jezuz,\nGanthan ar c’helou-ma, a dra zur souezuz :\n« Belek santel, sav alese,\nGourc’hemennet eo gand Doue ;\nTreuz prim ar mor, kerz da brezeg\nDa Vreiz-Izel ken ezommek. »\nRak-tal Paol a zentaz, gand eun nebeud menec’h,\nMont a reaz war vor, trezek Arvor, dinec’h ;\nDiez e ve laret ar vad a reaz dre-oll\nD’hon tud koz paianed a veve en ho roll.\nAr Vretoned stard en ho fenn\nNa vez morse ’med eur greden ;\nD’ar gwir feiz kristen gounezet,\nArvorik a gredo bepred.\nAr pez en deuz great Paol tro war dro da Gastel,\nPegement ha re-all ho deuz e Breiz-Izel\nDiskaret giziou kriz, ha plantet en ho lec’h\nKroaz santel Hor Zalver, ha kustummou dibec’h.\nHenvel a rin Mikeal Nobletz,\nBet eo dre Leon e peb parrez ;\nHag he ziskib an tad Maner,\nManac’h santel, gwir brezeger.\nE Leon e talc’h an dud bepred d’ho Brezonek,\nVel ma chomm ar brennik en aod ouz ar c’herrek ;\nKarout a reont ivez ho bro, ho farkeier,\nEvel goenvi a reont pell dioc’h ho lanneier.\nAr baotred yaouank a vro Leon\nA zo enkrez en ho c’halon,\nPa rankont, siouaz ! dilezel,\nHo farrez, ho bro Breiz-Izel.\nLeoniz a ia bep bloaz gand feiz d’ar pardoniou,\nEvel ma ’z ea gwechall arozho ho zadou ;\nAr c’hustummou santel euz eur rum d’egile\nKoulz hag eun digouez sakr a dremen e leve.\nE Leon ar merc’hed, ar goazed,\nDirak ho skeud na grenont ket ;\nHen diskouezet ho deuz ervad,\nN’euz ket pell c’hoaz, m’oc’h euz sonj vad.\nEur flourdelizen goant e Leon a zo savet,\nEun iliz kaer meurbed, da Vamm Jezuz gwestlet:::;\nPiou n’eo bet er Folgoat e harz skeuden Mari,\nO skuilla daelou puill, o kana, o pedi ?…\nEun dudi vez gwelet Leoniz\nDa zeiz ar pardon deuet gand feiz,\nDa zaludi en iliz goz\nRouanez vad ar baradoz.\nEvel kador sant Per, bro Leon zo war ar roc’h,\nN’ouffe beza harpet war diazez krenvoc’h ;\nAr mor diroll a sko, a sko pell amzer zo,\nHep he diskara tamm, biken n’he diskaro !\nLeoniz ho deuz eur penn kalet,\nEvel ar vro leac’h int ganet ;\nAr vourrevien n’hellint biken\nOber d’ezho nac’h ho c’hreden.\nYez enoruz hor Breiz, yez koz ar Vretoned,\nAr Brezonek dinoaz a zo hirio barnet,\nBarnet d’eur maro trum gand pennou diaoulek,\nHo deuz c’hoant ober d’eomp komz hebken ar gallek.\nDre be seurt gwir e teuont-hi\nDa wallgas kement hor yez-ni ?\nLeoniz a stourmo kalonek,\nEvit miret ho Brezonek.\nDismantrerien dizakr, mistri eur pennad zo,\nHo deuz laret : « Brezel da gement a gredo !\nMui na Breur, na Belek, mui ken a Leanez !…\nSetu ho mennoz fall, deuet da benn, pe war nez…\nDizale, vel en dispac’h vraz,\nE Leon vo diskaret ar groaz,\nHa serret kloz an ilizou\nEpad marteze blaveziou.\nEr skoliou dibater ar vugaligou geiz\nNa glevint mui hano a Zoue, nag a feiz ;\nDizrei d’ar gouezeri a c’hoantaont me gred,\nEvit ober d’eomp-ni beva ’giz hol loened.\nAn den na hell ket beva reiz\nPell dioc’h sklerijen c’hlan ar feiz ;\nEr fank, en draill, er vuntrerez,\nHep doujans eun Doue e kouez.\nLeoniz a zo tud a skiant,\nHeuill an hent mad oll ho deuz c’hoant ;\nMar bez red rei zoken ar goad,\nHer graint kentoc’h eged fallât.\nArvoriz ker a vro Leon,\nBezit bepred tud a galon ;\nMirit kiziou ar Vretoned,\nHa lezit re ar C’hallaoued.\nKeit ha veoc’h feal d’ho Toue,\nHa d’ar Brezonek koz ive,\nC’houi vo eüruz en ho puez,\nHa muioc’h en env, eun dervez !\nAR VESVENTI MILLIGET\nHE FROUEZ. — EUN TORFED NEVEZ\nD’an A. de Thézac.\nTostait, Bretoned, me ho ped,\nEn em vodit oll da glevet\nEun darvoud c’hoarvet a-nevez\nDre gounnar dall eur roulerez.\nPa deu ar goaz d’en em vesvi\nPebeuz dizurs ebarz en ti !\nMar d’eo ar c’hreg, siouaz ! goasoc’h\nEz a peb tra, me lavar d’eoc’h.\nAr c’hreg evit kaout gwin-ardant\nA werz pa n’he deuz mui arc’hant\nHe dillad, an arrebeuri,\nA gaso d’an hostaliri.\nGounid ar mesvier a zo treut,\nNa labour nemeur ken nebeud ;\nTost d’an hanter euz ar zizun\nA dremen hep beza war iun !\nGwelit anezhan d’ar zadorn,\nHe c’hounidegez en he zorn ;\nHa kaset e vo d’ar vamm gez\n’Vit diarben an naounegez ?\nN’eo ket aze c’hoant ar mesvier,\nEn hostaliri ma he gêr…\nE teir heur en devo teuzet\nAn arc’hant kement gortozet.\nE keit-se ar vugaligou,\nDu gand an naoun, a laosk klemmou,\nO c’houlen bara gand ho mamm,\nRed d’ezhi lavaret n’euz tamm !\nRed mad e ve d’ar gwin-ardant\nDont euz kalon an aerouant,\nEvit teuler dre ar bed-oll\nDizurs, torfed ha buez diroll.\nE miz c’houevrer diveza, ’n eur gear ha n’hanvin ket,\nEun den euz ar re vella, Fanch, a ioa digwezet\nDa c’houlen gand Iann Varzin, merour er geriaden,\nDa c’houlen eur zôm arc’hant a bini oa perc’hen.\nKrouadurik Iann Varzin, klanvidik pell a ioa,\nEdo war vein an oaled, tost d’an tan o tomma,\nPa weljot o tigouezout greg Fanch, ar roulerez,\nLiou ar gwin-ardant warnhi, ha dremm eul loen gouez.\nAnaout a ra goulskoude Fanch, he goaz reuzeudik,\nHag e c’houlen, dijipot, arc’hant eun nebeudik ;\nHogen, o c’houzout re vad e vije prim lounket,\nEma a respount dichek : « Arc’hant n’az pezo ket ! »\nHa goude beza stlapet mil malloz war he goaz\nAr c’hreg divez en he chouk gand daou zorn a grogaz ;\nEn doare-ze, korf oc’h korf, e koueschont en oaled,\nWar ar c’heaz bugel dinoaz, gantho en tan pilet !\nO klevet iouc’hadennou ar bugelik en tan,\nAn eil warlerc’h egile savchont kuit diwarnhan ;\nPa oe savet gand he vamm —- e pe stad truezuz ! —\nAr c’heazik oa peuz devet hag a grie klemmuz !\nNe gredan ket e chomfe pell beo ar paotr bihan\nGoude an darvoud skrijuz, mez gwirion, a gontan.\nSetu eun torfed muioc’h da staga, m’hon deuz c’hoant,\nOc’h lost hir an torfejou great gand ar gwin-ardant.\nA1 loen a c’hoar ehana p’hen deuz bet he walac’h,\nAr mesvier na baouezo ken a vo leun he zac’h,\nAc’han ma vezo teuzet ar gwennek diveza,\nHa ma vo eat e moget he dammik skiant gantha.\nMar d’eo mezuz ’vit eun den, krouet evel Doue\nDisken ’n eur stad ken izel, petra laret neuze\nEuz kristenien badezet a zo ker stank hirio\nA en em ro d’an evach ho laz hag ho daono !\nDa Vadalen Thomas.\nTon Ar Pillaouer.\nVa bugelik koant, kousk aze,\nDindan askel eal Doue ; (bis).\nKloz da zaoulagadik seder,\nKousk aze, va bugel ker.\nDindan askel eal Doue.\nKrouadurik, me ’m beuz avi\nOuz ene ’vel da hini,\nDigaillar c’hoaz dioc’h ar pec’hed,\nDienkrez war draou ar bed.\nVa c’halonik, petra vezi\nPetra vezo da zerveziou\nO treuzi an amzeriou ?\nMarteze vezi eun eskob,\nKaret, meulet gand ar bobl ;\nHa me da vamm a vo eüruz\nOc’h da velet gallouduz.\nHa te vezo den a vrezel,\nSoudard savet e renk huel ?\nPe prezidant ar republik\nEn eur vro gaer pinvidik ?\nHep ma ve red mont ken huel,\nZoken en hor bro Breiz-Izel,\nMarteze te vezo brudet,\nHa gand kalz a dud doujet.\nSiouaz ! petra lavaran ?\nHuvreal tra zur a ran.\nMa vefez, va mab, eul lampon,\nPebeuz enkrez evidon !\nPinvidik vi ket a gredan,\nN’em beuz netra er bed-man ;\nLabourat a rin goulskoude\nEvit mad va bugale.\nVa c’halonik, pegeit amzer\nChommi tost d’az famm er ger ?\nHa da be leac’h, mabik e zi\nPa droi kein d’hon toullik ti ?\nAn oll draou-ze a zo pell braz,\nVa mab, n’ho c’hlevez ket c’hoaz ;\nEpad da gousk, gand an elez,\nNij da vro kaer ar Verc’hez.\nUnan da vouez gand ho re\nEvit meuli da Zoue ;\nDistro goude da lavaret\nD’az famm pez a po gwelet.\nPOAN RAFEZ D’AC’H EALIK !\nD’an A. Gouzien, kure e Landi.\nBugelik koant ha mibin,\nA gavan o c’hoarzin,\nMa tigouez ganez gwelet\nEur c’houilik alaouret\nO c’hournijal er prajou,\nO klask ar bokedou,\nNa dorr ket he askellik,\nVar gerrek flour an aodchou,\nO tiskouiz avechou,\nAr c’hlazard perlezet,\nO tomma en heol skeduz\nHe gorfik lugernuz,\nNa vruzun ket al loenik,\nPa deu an nevez-amzer\nGand he zeisiou seder,\nPe viou, pe laboused,\nKuzet en eur c’hars lannek,\nPe en eur valanek,\nNa zistruj ket an neizik,\nEr parkou, oc’h ar c’hleuziou,\nEl leac’h ma ’z euz bleuniou,\nEur wenanen pladet,\nEur wenanennik dic’hloar\nO klask mel dous ha koar,\nN’he laz ket, va mignonik,\nEpad tomder an hanvou,\nO redek er measiou,\nEur c’hrill-kaner heoliet,\nO kana mil meuleudi\nD’he Grouer gand dudi,\nN’he spount ket, va bugelik,\nMa pefe c’hoant eun dervez\nGand goall gompagnunez,\nDa ober eun dra c’hrevuz,\nTraou fall, c’hoariou heuzuz,\nTec’h prim, tec’h kuit hep dale,\nTruez ouz da ene !\nN’he laz ket, va bugelik,\nKurunet er bloaz 1904, gand an Association Littéraire\net Artistique de Bretagne.\nSEIZ SANT BREIZ-IZEL\nD’am mignoun an A. Vallée, barz « Abherve »,\nRener Kroaz ar Vretoned.\nNi, Bretoned, kanomp henor ha meuleudi,\nD’hon Fatronéd eüruz kanomp oll gand dudi ;\nKanomp a vouez huel labourou, vertuziou,\nOberourien hor bro, sent koz hor c’harteriou.\nE Breiz-Izel gwechall ar zent-ma oa pedet,\nD’ho beziou a bell braz gand feiz e tiredet ;\nSiouaz ! ar c’hantvejou, pell zo ho deuz ledet\nGwel du an ankounac’h war giziou koz brudet.\nEn amzer eüruz-se den na oa souezet\nMa ’z ea a vandennou kalz a berc’hirined\nDa veziou Kaorintin, Briek ha Pol a Leon,\nPatern ha Tugdual, ha Malo, ha Sanson.\nKenta Eskob Kemper\nGaned e Breiz-Izel euz a gerent kristen,\nAbred mad Kaorintin a garaz ar beden ;\nEvit gellout gwelloc’h beza oll da Zoue,\nIaouankik, en eur c’hoad, he-unan ’n em denne.\nGand peskik he feunteun, Kaorintin eun dervez\nA vag ar roue Gradlon hag he gompagnunez ;\nA c’hinou da c’hinou goude ker braz burzud,\nEuz ermit Ploudiern pell e skignaz ar brud.\nGradlon da Gaorintin istim a ziskoueze,\nKarantez ha doujans, anaoudegez ive ;\nD’ezhan gand plijadur kalz douar a roaz,\nWar bere ar manac’h eur gouent a zavaz.\nGradlon a c’hoantea kaout eskob e Kemper ;\nKaorintin a zibab evit ar garg pounner.\nDiwar neuze da vad bepred e labouraz\nDa gelen he zenved en denvalijen c’hoaz.\nAr blijadur en doe da welet maread\nEneou kristenet o tont da gaout ho zad.\nEn divez oe galvet da-vit an eüruzded\nGand Doue ar Mestr mad, e palez an Dreinded.\nBreac’h santel Kaorintin gand doujans a virer\nEn he japelik koant e iliz-veur Kemper ;\nPa vez, d’ar goueliou braz, a-wel d’an oll laket,\nKalz tud eno weler, dirazhan daoulinet.\nKenta Eskob ar gear a zoug he hano.\nBriek e Breiz-Veur zo ganet,\nEuz a gerent dijentilet.\nEuz a gerent dijentilet\nMez, siouaz ! ive paianed.\nEur vech ma ’z eo bet beleget\nE Breiz-Veur en deuz prezeget.\nEur pennad mad e labouraz,\nO planta e peb leac’h ar groaz.\nSetu eun eal a berz Doue\nO tont d’he gaout eur beure oe.\n« Sav alese, belek santel,\n« Ha kerz warzu bro Breiz-Izel ! »\nHep marc’hata ez a kerkent\nGant triugent manac’h en hent.\nEl leac’h m’e ma kear Sant-Briek,\nN’ez oa neuze ’med eul lannek.\nEno savaz eun abati\nE pehini karie pedi.\nAn eskob mad a oa karet,\nHa gand ar bobl, meulet, doujet.\nKendelc’her a reaz da deuler\nAr gwella had d’he zenved ker.\nSevel rejor a nebeudou\nEn dro d’ar gouent tiegeziou.\nSetu penaoz e oe savet\nAr gear euz he hano hanvet.\nErfin, karget a labourou\nE varvaz, wardro pemp kant daou.\nMiret a reer e Sant-Briek\nRelegou ’n eskob kalonek.\nKenta Eskob Kastel.\nGinidik euz a Vreiz-Tramor,\nAbred e klaskaz eur goudor\nEvit miret he ene glan,\nHa bezan gand Doue unan.\nGoude goulen ouz he gerent\nAn aotre da vont d’ar gouent,\nDa zant Ildud, manac’h brudet\nD’an oad a bemp bloaz oe fiziet.\nEur vech ma ’z eo bet beleget,\nAr feiz en deveuz prezeget\nDa dud Breiz-Veur a zirede\nD’he glevet euz a bep koste.\nGwelomp ama, ni, Bretoned,\nEvez Doue en hon andred,\nGervel a ra da zont d’hor bro\nEbestel dispar ar feiz beo.\nDa gaout Pol, ar belek santel,\nEun eal a deu a denn-askel :\n« Gwel du-ze, Pol, dreist ar mor braz,\n« Poblou en denvalijen c’hoaz !\n« Azezed e skeud ar maro\n« Eneou en em goll hep distro ;\n« Aberz Doue, kerz d’ho zikour,\n« Treac’h e vezi d’an enebour !… »\nPol, o sevel, a gerz raktal,\nHa ganthan daouzek manac’h-all ;\nDisken a reont oll en Eusa,\nLeun a baianed ar gwasa.\nKentre sant Pol hag he venec’h\nA ia da brezeg e peb lec’h ;\nHag aben fin ar c’hoec’hved miz\nAn oll a ioa ganed d’ar feiz.\nHa setu eun eal adarre\nDa gaout Pol, hag a lavare :\n« Servicher feal, it larkoc’h,\n« E gweled Leon, it hueloc’h.... »\nAr c’hount Wizur a c’houarne\nDouarou bro Leon d’ar mare,\nHag a roaz d’ezhan he balez\n’Vit loja he gompagnunez.\nEun aerouant skrijuz meurbed\nE Kastel zebre tud, loened ;\nSant Pol goude beza pedet\nHer beuzaz hep tamm drouk ebed.\nGand pobl ha noblans dibabed,\nSant Pol a oe eskob sakret ;\nAliez wele he zenved,\nSiouaz ! oll neuze paianed !\nErfin dinerzet, ha koz braz,\nSant Pol he garg a zilezaz,\nDa c’hedal e peoc’h ar maro,\nE goudor eur gouent distro.\nKenta Eskob Gwened.\nAr zant-ma c’hanaz ive en hor bro Breiz-Izel,\nA noblansou pinvidik, euz a lignez huel.\nAbredik e tisprizaz madou ha gloar ar bed,\nEvit beza da Zoue korf, ene ha spered.\nEn eun ermitaj kuzet tremene an amzer,\nO pedi, o kastiza eur c’horf c’hoaz gwall dener.\nHe vertuziou dreist vuzul a jachaz diskibien\nA c’hoantea evel-d-han beva er binijen.\nEtouez ar re-ma kavomp an abostol Patris,\nAbostol braz Iverzon, den santel leun a feiz.\nPatern oe gand Meriadek da eskob dibabet\nPa oe great eun eskobti er gear goz a Wenet.\nGoude ma oe great eskob e labouraz bepred\nDa c’hounid oll da Zoue denvedigou Gwenet ;\nEr gwel a-ze n’espernaz netra na noz, na deiz,\nEvit lakat da bara sklerijen splamm ar feiz.\nHini brema na c’houfe laret gand gwirionez\nAn oll vad great er vro-ze dre skoueriou he vuez,\nAr vuez-se ken kalet, ken leun a vurzudou,\nEuz he zaouarn e koueze bep seurt madoberou.\nEn despet d’he zantelez tud a gavaz abek,\nA vroudaz dre warisi an eskob kalonek ;\nPatern, vel ar pastor mad, pell amzer a boaniaz\nDa c’hounid ho c’halonou, hep dont a-benn, siouaz !\nHeuilla reaz neuze ar c’hoant hen devoa bet atao\nDa ren eur vuez kuzet, en eur c’hornik distro.\nNebeud amzer da c’houde ’vit ar zant e sonaz\nHeur eüruz ar gwir frankiz en dervez ma varvaz.\nAr zant-ma a oe beziet el leac’h ma ’z oa marvet,\nLeac’h nebeud anavezet, deuet prim da vea brudet.\nDoue dre-oll enkantaz milid he zervicher\nDre vurzudou c’hoarvezet war ar bez, hep niver.\nKenta Eskob Landreger.\nSetu c’hoaz euz zant all ganed e Breiz-Tramor\nDa bini gan bennoz hor bro garet Arvor,\nDre m’hen deuz prezeget ar gwir feiz pell amzer\nKerkoulz e Leon hag e Treger.\nE skol vruded Ildud, kaset yaouankik c’hoaz,\nHep dale Tugdual a deuaz desket braz ;\nHogen, he zantelez, par d’he zeskadurez\nA iea ive war gresk bemdez.\nA c’houdevez abad en eur gouent euz he vro\nE labouraz dalc’hmad da veza war eun dro\nD’he oll venec’h eun tad, hogen ive eur skouer,\nGand he galon meurbed tener.\nSouezuz eo ar vad great gand ar zant e Breiz,\nOc’h hada dre vro Leon, hag e Treger ar Feiz ;\nGoulen a reat dre-oll darn euz he ziskibien\nEvit skign ar gwir sklerijen.\nHanvet oa bet eskob er gear a Landreger\nGand ar bobl anaoudek evel gand ar c’hlouer ;\nHogen he nerz-kalon da c’hourdrouz an dizurs\nA gounnaraz an dud kabluz.\nEvit peoc’h an Iliz, Tugdual a zilez\nHe garg pounner meurbed gand laouenedigez,\nEvit mont er gouent eur pennad da veva\nGand he c’hoar abadez, Seva.\nHep dale, Tregeriz, kastizet gand Doue,\nA c’halv da zont en dro an eskob adarre,\nPehini a labour ’vit ho zilvidigez\nKeit ha m’hen deuz eun tamm buez.\nEur gurunen skeduz en envou a c’hede\nEskob santel Treger d’he c’hemer dizale,\nDre eur maro eüruz, evel m’hen doa bevet ;\nHe vez goude zo bet brudet.\nKenta Eskob Dol.\nAbredik mad ar zant-ma oe kaset\nDa skol Ildud, an abad ken brudet ;\nMadeluz, devot, bugel sentuz,\nRen a eure eur vuez oll skoueriuz.\nE skol ker vad Samson hen deuz desket\nSkiant ar zent gand skianchou ar bed ;\nGoude reseo urz ar velegiach\nEn em dennaz ebarz eun ermitach.\nEno, noz-deiz, koulz laret, e pede\nHag e kane meuleudi da Zoue,\nBeteg ma oe gand noblans hag ar bobl\nGreat e Breiz-Veur abad hag arc’heskob.\nNebeud goude eur zonj zo ’n he spered\nC’hoant hen deveuz da Vreiz-Izel donet,\nDevet gand ioul da c’hounid da Jezuz\nEneou paour kalz a dud gwalleüruz.\nSetu perag dizale oe savet\nAbati Dol, e berr amzer brudet.\nPrezeg a reaz ar gwir feiz tro-war-dro,\nGand he venec’h, a jenchaz tu d’hor bro.\nA c’houdevez, Samson eat da Bariz,\nA oe hanvet war gador Dol, e Breiz,\nGand ar roue, da bini e plije\nVertuziou kaer Samson, an den-Doue.\nTri bloaz goude, uzet gand al labour,\nSamson a varv, koulz laret ’vel eur paour ;\nHuel en env ez a da ziskouiza\nE kreiz eur peoc’h peurbaduz evita.\nKenta Eskob Aleth.\nBrudet dre galz a vurzudou,\nMalo, gand an oll noblansou,\nDa eskob a oe dibabet\nEr gear Aleth neuze hanvet.\nNa noz, na deiz, repoz ebed,\nKement e karie he zenved ;\nGourdrouz a rea paour, pinvidik\nGand eur garantez birvidik.\nEvel hada rea var he hent\nBurzudou ar brudeta sent ;\nKen niveruz int, va zud ker,\nN’hellan anê laret eur ger.\nHe hardiziegez da damall\nHo dizursiou d’ar pennou fall\nWar vuez an eskob a dennaz\nEun arne spountuz a drabaz.\nMa oe red d’ezhan en em denn,\nLezel oll he zenved a-grenn ;\nOc’h ho fiziout e Doue an Tad,\nSetu Malo pell o kuitaat.\nEpad m’oa bro Saintonj brudet\nDre vurzudou an harluet,\nE kear Aleth, ha tro-war-dro,\nE falc’he founnuz ar maro.\nNeuze velont, an dud dallet !\nPenaoz ez int bet faziet ;\nHag e kasont d’ar pastor mad\nEun daouzek pe drizek kannad.\nEun daouzek pe drizek kannad\nD’he bedi da zistrei timad,\nHag ar c’henta gwella d’Aleth,\nWarzu he bobl oll glac’haret.\nAn eskob oe digemeret\nGand eul levenez vraz meurbed ;\nHogen, eno na jommaz pell,\nHervez eun urz deuet gand eun el.\nErfin, karget a labourou,\nKoz braz, ha leun a vertuziou,\nMalo a ia d’an eüruzded\nHen doa pell a ioa gounezet.\neuz ar geriou diesa a zo el leor-ma.\nBarzonek = poésie.\nStagedigez = attachement.\nStrilla = secouer.\nDigouez = héritage.\nPeulvan = géant.\nEonennerien ar mor = pirates.\nKoun = souvenir.\nMamm-Vro = patrie.\nMarc’heien = chevaliers.\nGopr = récompense.\nStrollou = bandes, groupes.\nDiazez = fondement.\nKorvigellet = enlacé.\nBarz = barde.\nDrouiz = druides.\nYez = langue.\nAr C’helted = les Celtes.\nAr C’hallaoued = les Français.\nGwasker = oppresseur.\nC’hoek = doux.\nStourmad = combat.\nBuezek = plein de vie.\nGwalen, eur walen = une plaie, calamité.\nSavaret = parler.\nKouer = cultivateur.\nGouenn = race.\nBout, beza = être.\nPeurbaduz = éternel.\nArouez = signe, marque.\nDoaniuz = triste.\nDistur = sans frein.\nKenstrivadek = concours.\nKevredigez Broaduz Breiz = Union Régionaliste Bretonne.\nTrella = éblouir.\nPenn-abek = cause.\nBeza en heorez = être à l’ancre.\nPenn-ar-Bed = le Finistère.\nEbata = s’amuser.\nKroz, trouz = bruit.\nSafar = bavardage.\nGwin-ardant = eau-de-vie.\nFlemm garo = injure cruelle.\nDremm-well = l’horizon.\nDispac’h = révolution.\nReuz = malheur.\nRemzi = génération.\nFrealzidigez = consolation.\nSkol an Dihellou = l’Ecole des Chartes.\nMeurded = grandeur.\nBreiz-Tramor = la Bretagne d’outre mer.\nDivez = fin.\nMerour = fermier.\nAerouant = monstre.\nHarlu, harluet = exil, exilé.\nKannad = messager, député.\nTeven = falaise, côte élevée.\nDremm = figure, face.\nDigoc’hen = sans nuages.\nSkourjez = fouet.\nPleg-vor = baie.\nPenze = naufrage.\nKunvelez = douceur.\nAzeuli = adorer.\nAr vuhanegez = la colère.\nGwelec’h = désert.\nEUZ AR PEZ A ZO EL LEVR\nLizer an Aotrou ’n Eskob Dubourg\nKenta Loden (Plougastell-Daoulaz).\nEil Loden (Hor Mamm-Vro Breiz-Izel).\nNetra na dalv va Breiz\nTrede Loden (Yez Breiz-Izel).\nAr Brezounek (Kenta priz e Gwengamp, 1900)\nPederved Loden (Gwerziou ha Kanaouennou).\nPedomp an Intron-Varia\nMaro ar Breur Iann, en Eusa\nGwerz war vuez hag oberou an Aotrou Markiz a Germaker\nPemped Loden (Barzonegou a bep seurt).\nAr Vesventi milliget, he frouez, eun torfed nevez\nPoan rafez d’ac’h ealik\nC’hoec’hved Loden (Seiz sant Breiz-Izel).\nSant Kaorintin, kenta Eskob Kemper\nSant Briek, kenta Eskob ar gear a zoug he hano\nSant Pol-a-Leon, kenta Eskob Kastel\nSant Patern, kenta Eskob Gwened\nSant Tugdual, kenta Eskob Landreger\nSant Samson, kenta Eskob Dol\nSant Malo, kenta Eskob Aleth\nSeizved Loden (Danevel « Récit » ).\nTaolen euz ar geariou diesa a zo el leor-ma\nTaolen euz ar pez a zo el leor\n4-05. — Saint-Brieuc. — Imp. René Prud’homme.\n↑ Brezel e pehini na dleer kaout evit armou ncmed ar goms hag ar bluen. (Klaoda).\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Mouez_Reier_Plougastell/a-bezh&oldid=166478 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Gen 2021, da 21:40.


Pajenn:Dizanv - Ar c’henta Miz Mari, 1868.djvu/77 - Wikimammenn\nPajenn:Dizanv - Ar c’henta Miz Mari, 1868.djvu/77\nSantel, Josef a oa sur avoalc’h e d-oa conceved Mari dre vertuz ar Spered-Santel, ha no zonje pellaat diouti nemet abalamour ne gave ket deza oa din da veva gant ur Verc’hez ken santel, ken tost da Zoue. Evel sant Per, divezatoc’h, o lavaret da Jesus-Christ : Va Mestr, pellaït diouzin, me zo ur pec’heur.\nPoaniou an dud vad ac an droug-sonjou\nPebez nec’h, pebez poan spered da Josef ha da Vari ! Mari a vele e fried nec’hed divar e fenn, ac e-unan e vele oa tro da zroug-sonjal anezi, da rei dezi brud fall ha d’e c’hass eus an ti. Piou en devize galled sonjal e vize bet ar seurt encrez ac ar seurt tevalizen-se on un ti\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Dizanv_-_Ar_c’henta_Miz_Mari,_1868.djvu/77&oldid=124781 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Eos 2018, da 10:56.


Jean-Paul Rabaut Saint-Étienne - Wikipedia\nJean-Paul Rabaut Saint-Étienne pe Rabaut-Saint-Étienne hepmui, ganet e Nîmes e 1743 ha dibennet e Pariz le 1793, a oa ur pastor protestant gall, kannad an Trede Stad er Stadoù Meur e 1789, ha hini departamant an Aube er g-Convention nationale.\nMab e oa da Paul Rabaut, pastor e-pad an Dezerzh e Lengadok, ha da Madeleine Gaidan. Breudeur dezhañ e vo Jacques Antoine Rabaut-Pommier ha Pierre-Antoine Rabaut-Dupuis. Goude studiañ ar gwir hag an doueoniezh e kloerdi protestant Lausanne, e voe degemeret evel alvokad ha kensakret evel pastor e miz Du 1764. Eil pastor e voe gant e dad, e Nîmes.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean-Paul_Rabaut_Saint-Étienne&oldid=1981378 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Meu 2022, da 13:49.


Eil pennad — XXIII - Wikimammenn\nEil pennad — XXIII\nR. Prud’homme, 1903 (p. 72-75)\n◄ Servij ’vit an anaon. — Tri dreizer bet kemeret war ar marc’had Eur gauzeaden diwar-benn skol-veur Loven. — Itron Varia Lourd, pedit evidomp ! ’Rauk arruout en Douar Santel. — Kont a Biellat hag e alio. — Terzien ar pako ►\nEur gauzeaden diwar-benn skol-veur Loven. — Itron Varia Lourd, pedit evidomp !\nBreman, ’vit na dalein ket pelloc’h, am euz da laret penauz eo impliet ganimp war al lestr hon abardevez.\nDa eun heur e klevomp eur brezegen greet d’imp gant an Au. Thierry, eur belek disket braz euz a Vro-Velg, a zo kelenner en Skol-Veur Loven : « Ouspenn mil den yaouank, emean, a zo o studian er skol-ze dindan kant mestr a ro d’ê kentelio a bep sort skiant. Ha na goust ket eur gwennek d’ar gouarnamant : ar pemp eskop a Vro-Velg en em zikour evit dastum ar pemp kant mil lur a ve ezom bep pla evit delc’hel an ti.\nGoude koan e roer d’imp bep a c’holoen hag en em lakomp en urz evit ober diou wech an dro d’ar vatimant. Ober ’reomp eur poz er penn arauk ’læc’h e zo savet eur roc’hel, eur c’hao enni, evel en Lourd, hag er c’hao-ze skeuden wenn ar Werc’hez dinam.\nGoude an dro gentan en em vodomp holl gwellan m’hellomp en dro d’ar roc’hel gleuz hag e selaouomp eur gir bennag, girio tanek, a lar d’imp an Tad Leopold. Etouez e gomzo, e virin da viken envor euz ar re-man : « Epad mac’h omp aman, emean, kollet war ar mor braz, oc’h enori ar Werc’hez dinam hag o pedi ’nei ’vit hon bro, du-hont war douar Bro-c’hall, e-harz ar meneio Pirene, e sav mouezio-all, mouezio breudeur bodet a villiero ’vit meuli ha pedi mamm ha rouanez hon bro, ’Pez a reont du-hont, ’pez a reomp aman, ar stered a lugern ’uz d’hon fenn en bolz an nenvo, a c’hell hen gwelet hag, a dra zur, sello hon Mamm Zantel a goue warnomp euz an nenvo hag he diouskouarn a selaou hon feden. Pedomp eta, ma breudeur, ha pedomp gant fianz. »\nAchu ar brezegen, e kroger gant ar Magnificat (war don Ar Roc’h, mar plij), ha kerkent an treo da strakal ha da luc’han : Diwar pontik ar c’hommandant e tenner eun tan artifis. Pa zav a-bik uhel-uhel, ’vel eur c’hlasten voan, peb lostennad poultr tanet, e seblant kas d’an neñvo pep-hini euz pozo hon c’han. Pebez dudi ’vit hon daoulagad ha ’vit hon c’halon !\nOber ’reomp c’hoaz en eur ganan hag hep skwizan eun dro d’ar pont gant ar prosision ha neuze ’c’h eomp d’ar chapel da digemer bennoz ar Zakramant.\nHa setu klozet eun devez talvouduz meurbed evit hon ine : adneveaet hon deuz diou zevosion ha n’heller ket bean hepe eur gwir gristen : hini an anaon ha hini ar Werc’hez gloriuz Vari.\n↑ Eur gær euz a Vro-Velg (Belgique).\n↑ Ar Roc’h (Derrien) A zo eur gærik euz Bro-Dreger.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Eil_pennad_—_XXIII&oldid=104431 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Gou 2017, da 17:12.


Lec'hiadur Rosenthal e Pankow\nRosenthal a zo ur c'harter en arondisamant Pankow e Berlin. 4,9 km² eo gorread ar c'harter, 8 933 annezad a oa ennañ d'an 30 a viz Even 2008 (1 723 annezad/km²). Meneget e vo evit ar wech kentañ e 1356 gant an anv Rosendalle hag e teuas da vezañ ul lodenn eus Berlin e 1920 . E Rosenthal emañ ar c'harter anvet Nordend. Bep bloaz e vez lidet Rosenthaler Herbst (Diskar-amzer Rosenthal) gant annezidi ar c'harter.\nLinenn tramway M1.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Rosenthal&oldid=1468215 »


Pajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/456 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/456\n29 a Even\nsant per, prins ann ebestel\nGoude beza resevet ar Spered-Santel da zeiz ar Pantekost, sant Per a brezegaz da genta er Judee. Hogen, ker brudet oa dre he viraklou ma tigaset var he hent, pa veze o tremen dre eur ru pe eur blasenn bennag, tud klanv ha tud mac’hagnet, guele hag all, enn eur gredi e vijent pare ma c’hellje ar skeud anezhan hebken tizout beteg ennho. Goudeze ez eaz da Antioch, el leac’h ma chomaz seiz vloaz, hag ac’hano e teuaz da Rom. Rom oa d’ar mare-ze ar gear-benn pe ar vestrez-kear euz ar bed paian, hag abaoue eo ar gear-benn pe ar vestrez-kear euz ar bed kristen.\nTost da bemp bloaz var’nn ugent a ioa m’en doa sant Per savet eno he gador a eskop hag a bap pa oue koundaonet d’ar maro gant ann impalaer Neron, er bloaz pemp pe c’houec’h ha tri-ugent goude donedigez hor Zalver. Ar zetans a zouge e vije staget ouz ar groaz ; mes hen a c’houlennaz ma vije da vihana lakeat he benn enn traon ; rak n’en em gave ket din da vervel egiz m’oa maro he Vestr, ha setu ar pez a oue great.\nSant Per en deuz nac’het Jezuz-Krist a benn teir guech, hag hen bet test euz he viraklou, hag hen bet keit all o veva enn he goumpagnunez, hag hen bet choazet ganthan evit beza ar mean-fount pe ar mean-diazez euz he Iliz ! Piou a c’hellfe goudeze kounta var he nerz hag he vertuz he-unan ? Ah ! beillomp ha pedomp, n’euz fors piou e vemp ; sempladurez ann den a zo ker braz !... Mes, ma vemp kuezet ec’hiz sant Per, eveldhan savomp gant fizians, hag e vezimp digemeret mad.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Buez_ar_Zent,_1894.djvu/456&oldid=137666 »


Neoptolemos (haroz) - Wikipedia\nNeoptolemos o lazhañ Priam\nNeoptolemos (henc'hresianeg : Νεοπτόλεμος) pe Pyrros (henc'hresianeg : Πύρρος), a oa mab d'ar brezelour Akilles ha d'ar briñsez Deidameia.\nThetis, mamm Akilles, a ziouganas, pell a-raok ganedigezh he mab, e vije ur brezel bras. Gwelout a eure e varvje he mab nemetañ, mard aje ar paotr d'an emgann. Klask a eure ul lec'h dezhañ evit ma ned aje ket d'en em gannañ. E wiskañ a eure evel ur wreg e lez Lykomedes, roue Skyros. Er c'heid amzer-se e tarempredas ar briñsez Deidameia, a c'hanas Neoptolemos. Neoptolemos a veze graet Pyrros anezhañ da gentañ, abalamour d'an anv plac'h Pyrra, a oa bet kemeret gant e dad pa oa gwisket evel ur vaouez.\nNav bloaz diwezhatoc'h, e-kreiz ar brezel, marvet Akilles hag Aias, ha doare ebet da drec'hiñ gant Hellaziz, e voe tapet gante an diouganer troian, Helenos, ma voe rediet da ziskuliañ dezho penaos e c'hallfent kemer kêr Troia. Hag Helenos da ziskuliañ e c'halljent bout trec'h ma c'hallfent pourchas saezhioù Herakles (a oa gant Philoktetes da neuze).\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Neoptolemos_(haroz)&oldid=1925570 »


Logo Battlefield 4\nBattlefield 4 pe BF4 a zo ur c'hoari tenn a-stroll d'eus an heuliad c'hoarioù video Battlefield Serie savet ez eo bet gant ar Studio Dice (Digital Illusions CE) hag embannet gant Electronic Arts pe EA Games d'an 29 a viz Here 2013.\nEmbannet ez eo bet war urzhiataer, PlayStation 3, Playstation 4 ha war Xbox 360 hag Xbox One. Da heuil Battlefield 3 e teu.\nKalzig rebechoù a zo bet da Battlefield 4 dre e istor verr na pa c'hoarier an istor e-unan pe c'hoazh gant ar bugoù lies. Diaes ez eo bet gant Electronic Arts da zont a-benn da gavout un diskoulm d'an holl c'hudennoù bet kasout keloù d'eus outo.\n1 Kampagn bruderezh Battlefield 4\n3 Ouzhpennadurioù Battlefield 4 DLC\n5 Tro-dro d'ar c'hoari\nKampagn bruderezh Battlefield 4[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMemes mod 'vit Battlefield 3 ez eus bet ur c'hampagn bruderezh meur evit Battlefield 4.\nMiz meurzh 2013, Electronic Arts en deus kroget da vouetañ lec'hienn internet Battlefield 4 gant tri film kinnig ar c'hoari anvet "Prepare 4 Battle".\nKendalc'het e vezo da zegas filmigoù a seurt-se betek ar 26 a viz meurzh 2013. An deiz war-lerc'h e grog gant filmigoù o tiskouezh ar c'hoari da wir.\nE 2020, c'hwec'h vloaz goude istor Battlefield 3, kampagn Battlefield 4 a lak ar c'hoarier da vezañ ar soudard stadunanat Recker. E Baku, Azerbaidjan, ar skouadron troadegiezh Marines Tombstone savet gant Recker, Dunn, Irish, ha Pac a derc'h diouzh ur gêr gant keloù milourel pouezus. unvezioù ispisial Rusia a glask herzel anezho. Ar c'harr-tan a vez implijet ganto a gouezh er mor. Dunn, stanket en oto a ro urzh da Recker da implij e bistolenn evit terriñ prenestr an oto ha terc'hout heptañ. Recker a denn war ur prenestr hag ar skouadrenn a derc'h heptañ. E-pad m'emañ ar skouadrenn o neuila er mor, ar c'hoarier a c'hell klevout ar penn ofiser, ar c'habiten Garrison, o reiñ urzhioù: an amiral Chang a zo krog gant un taol-stad, ma teu a-benn e vo harpet gant nerzhioù lu Rusia. Tombstone a zistro d'an douger kirri-nij USS Valkyrie. Ur wech tizhet ar vag, Garrison a zispleg dezho eo bet lazhet Jin Jié, an den a oa da vezañ dilennet e-penn Sina gant Chang met deuet eo a-benn da lakaat kablus ar stadunanaiz en e flas.\nOuzhpennadurioù Battlefield 4 DLC[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr re DLC (downloadable content) a zo ouzhpennadurioù a vez tu pellkargañ d'ar c'hoari diaz. 5 anezho a vez kavet en Battlefield 4 : China Rising, Second Assault, Naval Strike, Dragon's Teeth ha Final Stand.\nBurutellet garv eo bet ar c'hoari hag an embregerezhioù sevener pa voe embannet Battlefield 4. Tost dibosubl e oa da c'hoari dre an niver a bugoù hag a oa. Ken sabatuet e oa bet ar c'hoarierien ma voe embannet gant Ea games ha Dice (EA CEO Andrew Wilson ha penn rener DICE Karl-Magnus Troedsson) e oa "For me, the situation we had was unacceptable. For the team it was unacceptable. We have worked tirelessly since then to make sure the gameplay experience got to where it absolutely should have been at launch and we're focused on that and we continue to deliver value to that player base". \nE fin miz kerzu 2013 goude embannadur an ouzhpennadur DLC China Rising ez eo difennet ar c'hoari e bro Sina. Hervez lu ha gouarnamant Sina, ar c'hoari a zo un doare "aloubadeg sevenadurel", o tegas "ur skeudenn fall eus Sina". \nLec'hienn ofisiel battlefield 4\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Battlefield_4&oldid=1856315 »


Buhez ar Sent/1912/Gregor VII - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1912/Gregor VII\n◄ Gouel an Itron-Varia Gregor VII Philip Neri ►\nDa varo e vestr, er blavez war-lerc’h, en em dennas en manati Kluny, en Frans ; tri bla goude, Brunon, eskob Toul, hanvet da bab, hen kemeras da vont gantan da Rom. Pevar bab-all , an eil war-lerc’h egile, hen dalc’has en o c’hichen ; epad pemp bla warn-ugent, Hildebrand a roas dorn d’eze da wellat stad an Iliz.\nPab ebet, abaoue amzer an Ebestel, ne c’houzanvas ar pez a c’houzanvas, ne stourmas evel ma stourmas evit gloar ha liberte pried Jezuz-Krist ; goude ma wele ar bed holl o ’n em zevel en e eneb, netra n’halle e lakat da grenan, abalamour ennan santelez ha nerz-kalon a ’n em bare.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1912/Gregor_VII&oldid=37801 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 26 Mez 2012, da 06:37.