Sant-Albin-Elvinieg - Wikipedia\nKumuniezh kumunioù bro Elvinieg (sez)\n3 796 ann. (2017)\n48° 15′ 47″ Norzh\n1° 36′ 17″ Kornôg / 48.2630555556, -1.60472222222\nkreiz-kêr : 110 m\nbihanañ 40 m — brasañ 111 m\nSant-Albin-Elvinieg (Saint-Aubin-d'Aubigné e galleg) zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen. Pennlec'h Kanton Sant-Albin-Elvinieg e oa betek 2015.\n79 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 4,91% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; pevar gwaz eus ar gumun a varvas e Belgia e miz eost 1914\nunan d’ar 21 e Fosses-la-Ville,soudard e oa er 70vet Rujumant Troadegiezh ;\nan tri arall d’an 22:\ndaou e Virton, er 130vet Rujumant Troadegiezh e oant o-daou  ;\nEizh den eus ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel .\nD'ar 5 a viz Du 1941 e kouezhas un nijerez Wellington IC, marilhet T2565 ha kodet HS-?, eus ar 109th Squadron eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e "Le Chêne Sec" e Sant-Albin-Elvinieg gant seizh nijour en he bourzh; c'hwec'h anezhe a voe tapet d'an Alamaned, unan a zeuas a-benn da achap .\nBrezel Indez-Sina: mervel a reas ur c’habiten eus ar 6vet BCL e miz Gwengolo 1950 en Houei Koun e Laos Tonkin e Vietnam  hag ur penn-brigadier eus an 11vet CMRM d’ar 1añ a viz Mae 1954 en Haiphong e Tonkin e Vietnam .\nIliz katolik Sant Albin.\nFamilh Brûlon en argant e leonerezh en sabel\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Sant-Albin-Elvinieg&oldid=1879184 »\nDernière modification le 19 Mez 2020, à 21:09\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Mez 2020, da 21:09.


Freuzerien ilizou, diouallit ! - Wikimammenn\nFreuzerien ilizou, diouallit !\nTi moulerez Sant-Gwilherm, 1911 (p. 159-162)\n◄ Ar re a vouter er-meaz Freuzerien ilizou, diouallit ! Yann hag an Ankou ►\nAn ilizou a zo deuet da veza tra ar gouarnamant, abaoue lezen an disparti. Evel-se e lavar, da vihana. Hogen, an ilizou, hep mar, a zo d’ar re o deus o savet. Ha piou eo ar re o deus savet an ilizou, nemet hon tud koz, o bugale, ha ni, warlerc’h hon tadou ?…\nMennoz ar gouarnamant oa digeri an ilizou d’an ebatou, d’an dansou, d’ar c’hoariou, da lidou protestanted, yudevien ha franmasoned, an eil warlerc’h egile, dioc’h ma vije goulennet. Allaz ! digoret eo bet o daoulagad da ganfarded Pariz, p’o deus gwelet pebez enebiez a zo bet great d’e vevelien eat dre ar parreziou da ober an invantoriou. Petra c’hoarvezfe eta ma falvezfe d’ezan o zerra ?… N’hell ket eta mont d’ezo holl war eun dro, daoust d’e c’hoant direiz. Mes, neuze, a leverot, e lezo an ilizou e peoc’h, da vihana? Tamm ebet. Ar gouarnamant a zo deuet da veza perc’hen da holl ilizou Frans. D’ezan eo eta ober ar pez a zo red evit miret outo da vont da fall, evit miret outo da goueza en o foull. — Hag her gray ! eme veur a hini. — Her gray, a livirit ? anat eo, tud keiz, n’anavezit ket kalon an dud diaoulek-se ; anat eo n’ouzoc’h ket pegen founnus eo ar gasoni a zo o vaga ar franmasoned enep an Iliz santel, savet hag harpet war Jezuz-Krist… Ar gouarnamant a aozo an ilizou ? A ! va zud kez, ne lennit ket ar c’hazetennou, panefe-ze e welfec’h e lez anezo da vont da fall, ha neuze e lavar teuler anezo d’an traon. — O ! eme c’houi, re a livirit aze ! — Tamm ebet ! Setu ama ar pez a zo en em gavet en eur barrez eus eskopti Sens. Ar memes tra, evit doare a c’hoarvez e meur a hini-all, ama hag a-hont, dre bevar c’horn ar vro.\nEr barrez se eta ez oa eun iliz koz, eun iliz eus ar re gaera, eun dudi gwelet peger kizellet oa bet en amzeriou a feiz. Hogen, dre na falveze ket da guzuilherien ar gomun ober tamm adnevezi ebet war he zro, an iliz a zoa deuet da veza fall.\nDeuet oa an heur ma ranked aoza pe dilezel ar paour kez iliz. An aotrou Person a ginnigas daou vil lur destumet gwenneg dre wenneg e touez e barresioniz. Goulen a reas digant kuzuilh ar gomun nevezi an doen. Hogen, ar mear, war ali ar mestr skol, ne lavaras grik ebet d’e guzuilherien, ha ne fellas d’ezan nag ober na lavaret netra, abarz gwelet eun « architekt ». Galvet e oe unan. Hogen, ar pez a dlie c’hoarvezout a c’noarvezas. Kerkent ha ma ’z eas en iliz, e lavaras e ranked he diskara. D’ar 15 a viz mae 1902, e kasas d’anti-kear e ali lakeat dre skrid.\nEasoc’h oa brema d’ar mear sevel en e zav dirak ar guzuilherien, d’an 19 eus ar memes miz, evit lavaret d’ezo e ranked serra an iliz, da c’hedal he zeuler d’an traon. Gwelet a rit, Bretoned, va c’henvroïz ker, n’eo ket diesoc’h eget an dra-ze… N’em eus ket ezom da lavaret d’eoc’h e oe kavet mat ali an Aotrou Mear !\n— Deomp d’ezi gant petrol pe gant poultr min ! a lavaras unan.\nAn ali kaset da Bariz ha da Aoser a oe kavet dispar gant ar Gouarnamant ha gant ar prefed.\nDaoust n’oa ket bet lakeat an taboulin da ober tro-kear evit embann ar c’helou edo an iliz o vont d’an traon, unan bennak a glevas, hag a reas eul lizer d’ar prefed da c’houlen truez evit an iliz kondaonet d’ar maro abalamour d’he c’hozni. Al lizer a yeas a zourn-da-zourn, a di da di, hag a oe dizale goloet a hanoiou. Ennan e lavared n’oa netra ken nemet an doen a gement en divije ezom da veza adnevezet, oa gouest ar mogeriou da badout c’hoaz meur a gant vloaz. Kinnig a reant-i ive mil lur d’ar gomun evit roi dourn da baea ar mizou. Hag evit echui, e peded ar prefed da zigemeret doujanz ar barresioniz.\nTalvezout a rea ar boan ober kudou da dud evel-se !… Ar prefed, na petra ’ta, ne reas van eus al lizer-ze. Daoust hag ar gouarnamant a ra forz eus santimanchou eur barrez ? Ar vinistred a lavar eun dra, hag ar prefeded, o mevelien, n’o deus tra da ober nemet bale dillo… gant an hent merket d’ezo… e Pariz ! Teuler evez ouz eun « toull el leac’h ma vez prezeget ar c’hredennou diskiant, ar gaou hag an diouiziegez ? evel a skrive ar gazeten l’Yonne… Alo ’ta !…\nSetu eta ar mear, an Aotrou Mear, oc’h en em glevet gant an antrepreneur evit freuza an iliz. Rei a reer ali da fablig Sant Maoris — ar barrez edo warni an iliz goant, bet iliz parrez gwechall — da gemeret an arrebeuri. Ha p’en doa an Aotrou Person tennet an hanter anezo ermeaz, e oe gwelet ar mear, ar sitoian Gallet, o tont da lavaret chom a-zav : ar pez a jome en iliz, emezan, a zoa d’ar gomun !!!… Setu eno lezennou !…\nAr fabliged a glemmas, ha setu ma oe roet d’ezo an traou santel.\nHogen, ar fablig a rank paea an holl frejou a zo evit kas ha digas an traou, arrebeuri, skeudennou ha traou-all, lakeat, Doue a oar e pe stad truezus ! Evit al labour heuzus-se a lavared beza padet wardro dek dervez, pa n’en doa padet nemet daou, e c’houlenned daou c’hant lur digant ar fablig !!!\nHag evit diskouez pegen dizakr oa al labour, e oe boulc’het da zeiz gouel Maria Hanter-Eost !…\nGoude kemend-all a fallentez, daoust ha kavet e vezo c’hoaz unan bennak hag a gavo da rebech d’eomp abalamour ma lavaromp ha ma tiskouezomp ama warlerc’h, penaos eo kouezet dourn Doue war ar re o deus saotret e di ?\nGallet, ar mear, en deus bet eur maro an trista ; evel kollet en doa e benn, ha dalc’hmat e seblante d’ezan gwelet sent an iliz goz oc’h ober prosesion endro d’al leac’h ma edo gwechall. Seblantout a rea d’ezan e rankche, evit pinijen, kredabl, chom betek fin ar bed da zelaou ar c’hleier lakeat bole enno gant tud ha n’helled ket o gwelet. Ha neuze, dre ma komze, e zaoulagad a veze dispourbellet, digor bras evel brennikennou ; hag e save e zaouarn evel evit kas pell dioutan ar weladen gasaüs. Yudal a rea kentoc’h evit na glemme. Araok koueza en e dremenvan, e teuas d’ezan eur berad skiant vat, hag e lavaras :\n— « Na petra eta am eus me great da Zoue ? »\nUnan bennak a respontas :\n— « Gwap hoc’h eus great outan. »\nMervel a eure en e bec’hed, ha kaset e oe d’an douar hep beleg, na kloc’h, na kroaz, na peden, d’an 3 a viz gwengolo 1905. N’oa ket c’hoaz peurgaset kwit atrejou an iliz koz, pa groge ennan, evit an dro genta, e glenved iskis.\nKazetennou ar c’harter a lavar ouspen e varvas e vugale er pemp bloaz, hag ar re anezo a zo bet espernet gant an Ankou a zo deuet da veza diot.\nAr sitoian Frappé, an hini a c’houlenne diskara an iliz a dennou-min pe gant petrol, — a zo maro seizet, ha kaset ive d’an douar evel… eul loen.\nAr mear nevez, an aotrou Lefèvre, en deus, a leverer, nevez gwerzet ar c’hloc’h, a zo astennet war eur gwele a boan.\nHag ar re-all o devo o zro.\nN’eo ket en aner e reer gwap eus an Aotrou Doue ! Lezel a c’hell ar re fall da gaout an treac’h eur pennadig ; hogen, abret pe zivezat e teu e dro, ha neuze, siouaz ! e sko kalet a wechou.\nAli d’ar re a fell d’ezo asten o c’hrabanou war an ilizou pe ar c’houenchou.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Freuzerien_ilizou,_diouallit_!&oldid=160579 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 28 Ebr 2020, da 14:41.


Trede quevren - An trede Chabistr - Wikimammenn\nTrede quevren - An trede Chabistr\nFrañsez a Sal\nIntroduction d’ar Vuez devot\ntroet gant Charlez ar Brizh.\nYouen-Yan-Lois Derrien, 1779-1792 (?) (p. 162-170)\n◄ An eil Chab. Continuation eus ar memes discours var ar choas eus ar vertuziou An trede Chab. Var ar batiantet Ar pevare Chab. Var an humilite exterieur ►\nAN TREDE CHABISTR.\nVar ar Batiantet.\nIZom hoc’h eus a batiantet, evit d’ar fin, oc’h ober volontez Doue, ma c’hacquisitot e bromessa, eme an Abostol : rac, evel en deveus lavaret hor Salver, en ho patiantet e possedot hoc’h Ene. Hounnez eo an eürusdet vras eus an den, Philotee, possedi e Ene ; ha sul barfetoc’h e hor patiantet, ful barfetoc’h ivez e possedomp hon Ene : ret e deomp eta en em berfectioni er vertuz-mâ. Ho pezet memor alies en deveus hor Salver hor saveteet o soufr hac oc’h anduri, hac e tleomp dememes ober hor silvidiguez dre ar souffrançou hac art afflictionou oc’h anduri an injuriou, ar gontroliezou hac an displijadurezou gant mui hac a allimp a zouçder. Ne dleit quet en em gontanti da soufr gant patiantet certen injuriou hac afflictionou, mæs quement seurt poan hac injur a bermeto Doue da erruout gueneoc’h a dleit da souffr gant ar memes patiantet. Beza ez eus ha ne fell dezo soufr nemet ar poaniou pere a so enorabl, evel ma zeo beza blesset er bresell, beza maltretet evit ar Religion hac ar Feiz, beza persecutet evit en em oppos ouz an droug ha difen ar mad, beza en em baourisseat evit souten ur guerell pe ur gaus bennâc pehini o deveus gounezet, hac ar re-mâ ne de quet an affliction eo a gueront, mæs an enor pehini a so oc’h e heul. Ar guir batiant hac ar guir servicher pe servicheres da Zoue a soufr quercouls an afflictionou mezus ha disenorabl evel an afflictionou enorabl : ne deo nemet douçder da un den a gouraich beza dispriset, reprenet hac accuset gant ar re vechant ; mæs beza reprenet hac accuset ha persecutet gant an dud honest, gant ar vignonet, ha gant ar guerent, an drase eo a so sansibl. An douçder pe gant hini e souffras pell Sant Charles Borromee beza reprenet publicamant er Gador gant ur Predicator bras eus a un Urz reformet hac austerus meurbet, a istimàn mui eguet an oll souffrançou en devoue diouz ar re-all : rac evel ma zeo sansiploc’h ar c’hrog eus ar guenan eguet eus ar c’helien, toudememes an droug pehini a receveur diouz an dud honest, hac ar gontroliezou pere a reont, a so sansiploc’h cals eguet ar real : hac an drase cousgoude a erru alies, penaus daou zen honest o caout intention vad o daou en o santimanchou pere a so control, a zeu da ober controliezou ha persecutionou bras an eil d’eguile.\nBezit patiant non pas epquen evit ar principal eus an afflictionou pere a erruo gueneoc’h, mæs c’hoaz evit an accidantou pere a zepando ac’hano. Cals a ve contant da gaout poan gant na vent quet incommodet. N’en em glemmen quet, eme vezo unan, evit beza rentet paour, pa ne ve ne allan quet renta servich d’am mignonet, antreteni va bugale, ha beva enorablamant evel ma tesirren : un all a lavaro; n’en em lacaen quet e poan a guemense pa ne ve ma songeo an dud e ve erruet an drase gueneen dre va faut : un all a ve contant mat da veza droug-brezequet hac er fouffre gant ur batiantet vras, nemet na ve credet da nep en droug-prezeque. Beza ez eus reall hac a sonch dezo e vent contant da gaout un darn eus a un incommodite bennâc ; hoguen non pas d’e c’haout oll ; n’en em impatiantont quet, emezo, evit beza clàn, nemet abalamour n’o deveus quet a voyen da lacat en em dreti, pe abalamour ma rencont beza importun da nep a so var o zro. Me lavar eta, Philotee, penaus eo ret beza patiant non pas hepquen en ur c’hlenvet, mæs e quement seurt clènvet a bligeo gant Doue, eleac’h ma pligeo gantàn, etouez an dut ma pligeo gantàn, ha gant an incommoditeou ma pligeo gantàn, ha toudememes a lavaràn evit an adversiteou-all. Pa erruo un incommodite pe un droug bennâc gueneoc’h en em servichit ountâ eus ar remejou pere a vezo possibl hac hervez Doue : rac tenti e Vajeste divin ve ober autramant ; mæs ivez o veza grêt quemense, gortoit gant ur resignation antier an effet a bligeo gant Doue, mar plich gantâ e ve treac’h ar remejou d’an droug, en trugarecaot gant humilite ; hoguen mar plic’h gantàn e ve treac’h ivez an droug d’ar remejou, meulit-èn gant patiantet.\nMe so eus ar memes avis gant Sant Gregor. Pa viot tamallet gant ræson eus a ur faut bennâc ho pezo coumetet, en em humiliit cals hac avoueit penaus e veritit beza blamet davantaich. Mar bezit accuset pe damallet e faus hac hep ræson, en em excusit gant douçder o tiscleria penaus ne douc’h quet coupabl ; rac beza e tleit ar respet-se d’ar virionez ha d’an edification eus an nessa gant aon na guemerre goal exempl diouzoch, ma en lessac’h er goal greden-se pehini en deffe achanoch. Mæs ivez mar continuer d’hoc’h accus ha d’ho plam an despet d’an excus legitim ha guirion pehini a zigacit, n’en em droublit na cals na nebeut, ha n’en em efforcit quet da glasq e ve quemeret hoc’h excus ; rac goude beza rentet ho tever d’ar virionez e tleit e renta ive d’an humilite : hac er fæçon-se ne vancot nac e quenver ar sourci pehini a dleit da gaout eus ho reputation, nac e quenver an affection pehini a dleit da gaout evit ar peoc’h, an douçder hac an humilite a galon.\nN’en em glemit nemet nebeuta ma ellot eus ar fautou a vezo grèt en hoch-andret ; rac certen eo penaus e peac’h peurvuia nep en em glem, dre ma ra deomp hon amour propr santout ato an injuriou brassoc’h eguet na dint. Hoguen dreist peb-tra n’en em glemit quet dirac tud pere so eas o lacât d’en em formalisa pe da zrouc-songeal. Mar deo a propos en em glemac’h ouz ur re bennâc evit remedia ouz ar faut hac an offans, pe evit calmi ho speret, e renquit e ober ouz tud pere a so pæsibl hac a gar Doue ; rac anes eleac’h soulagi ho calon hac easa ho speret, ne raë an dut-se nemet ho provoqui da vrassoc’h chagrin ha da vrassoc’h inquietud ; hac eleac’h lamet an drean pehini a so oc’h ho piquat, ne raent nemet e blanta larcoc’h en ho troad.\nCals o veza clàn, pé affliget, pe offanset, gant ur re bennâc, en em ampeich evit guir na zeuont d’en em glem, na d’en em zisquez re zilicat ha re sansibl ; rac songeal a reont ervat, evel ma ze guir, penaus e tisquezze an dra-se sclear ur mancamant vras eus a vertuz hac a gouraich : mæs desirout a reont cals hac e clascont e naouspet fæçon e raet allasic dezo, e ve truez bras outo, hac e vent istimet, non pas hepmuiquen affliget, mæs patiant ha courachus. Quemense a so evit guir ur batiantet, mæs ur batiantet faus pehini ne deo quen tra en effet nemet ur vanite hac un ambition fin ha dilicat. Enor o deveus, eme an Abostol, hoguen non pas hervez Doue. Ar guir batiant n’en em glem quet eus a boan, na ne zesir quet e raet truez dezàn : coms a ra eus e afflidion sinceramant ha simplamant, hep e ober brassoc’h eguet na deo, hac hep ober clem na doleanç ebet, permeti a ra gant patiantet e quemerret compassion ountàn nemet na zeuet da gridi en deffe mui a boan eguet n’en deveus ; rac neuse e lavar gant modesti penaus n’en deveus quet ar boan-se, hac e chom er fæçon-se pæsibl etre ar virionez hac ar batiantet, oc’h avoui e boan hep en em glem anezi.\nEr gontroliezou pere a erruo gueneoc’h en exerciç eus an devotion, rac an dra-se ne vanco quet, ho pezet memor eus ar pez en deveus lavaret hor Salver. Ur c’hreg, emezàn, pa vez quistion dezi da c’henel, e deveus ur boan hac un anquen bras ; mæs pa vel e deveus ganet he buguel, e teu da ancounec’hât he foan hac he anquen abalamour ma e deveus lequeat ur c’hrouadur er bed. C’hui hoc’h eus ive concevet en hoc’h ene an dîna buguel a so er bed, pehini eo Jesus-Christ. Abarz ma ho pez èn produet ha ganet antieramant, ne ouffac’h quet miret n’ho pe cals a boan, mæs quemerit couraich, rac tremenet ar boan-se ebiou, e chomo gueneoc’h ur joa eternel da veza ganet un hevelep crouadur er bed. Hoguen ganet ho pezo-èn antieramant evidoc’h, pa ho pezo-èn furmet antieramant en ho calon hac en hoc’h euvrou dre an imitation eus e vuez, o veva diouz ma en deveus bevet.\nPa viot clàn, offrit quement poan, quement incommodite ha quement languis ho pezo d’hor Salver, oc’h e supplia da unissa hoc’h oll boaniou gant an tourmanchou en deveus anduret evidoc’h. Obeissit d’ar Medecin, quemerit ar remejou ha quement a ordreno deoc’h da zibri pe da efa abalamour da Zoue, o caout memor eus ar vestl a guemeras hor Salver evidomp. Desirit beza yac’h evit e servicha ; na revusit quet ivez chom da languissa evit oboissa dezàn, hac en em disposit da vervel, mar deo e volontez, evit e veuli ha jouissa anezàn en e Varados. Ho pezet memor penaus ar guenan, endra vezont oc’h ober o mel, ne vevont na ne zebront nemet eusa draou chuero : evelse ivez ne ellornp jamæs ober actou a vrassoc’h douçder hac a vrassoc’h patiantet, nac ober guell ar mel eus ar vertuziou excellant eguet endra vezomp o tibri ar bara c’huero eus an adversite hac o veva emesq ar poaniou hac ar gontroliezou pere a stourm ouzomp. Hac ec’his ma zeo ar mel pehini a vez great eus a vleunv an thyn, pehini so ul lousaouen displet ha c’huero, eo an excellanta mel a so tout, evelse ivez ar vertuz pehini a exerçomp er c’huervder eus an adversiteou ar re vila hac ar re disprisussa, eo ar vertuz excellanra tout.\nSellit alies gant ho taoulagat inrerieur ouz Jesus-Christ crucifiet, en noaz, blasfemet, calomniet, abandonet hac erfin accablet gant peb seurt anvi, tristidiguez ha poaniou, ha considerit penaus hoc’h oll souffrançou, pe seurt bennâc e c’hallenr beza, ne dint morse da veza comparachet ouz e re, ha penaus biquen ne souffrot netra evintàn e scoaz ar pez en deveus souffret evidoc’h.\nConsiderit an tourmanchou o deveus bet gouzanvet ar Verzerien, ha peguement a boan o deveus cals a dud var an douar muguet n’hoc’h eus-hu, ha livirit : allas va affliction ne de nemet consolation, ha va foaniou he dint nemet ros e compaæson d’ar re a soufr meur a hini pere n’o deveus na sicour nac asistanç na soulajamant, hac a vev en ur maro continuel o veza accablet a boaniou hac a adversiteou bras meurbet.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Trede_quevren_-_An_trede_Chabistr&oldid=125115 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Eos 2018, da 11:07.


gwengel ha sorbienn | ur blog eo …\ngwengel ha sorbienn\nPublié le 14/02/2014 par Yann-Ber\nThe hero with a thousand faces Campbell c’hoazh… (Sellout haroz)\nN’ on nemet ur Yann Kouer ha kouskus eo al levr-se evidon.\nDanvez an aozer zo kentoc’h ar gwengeloù en orin ar c’hravezioù. Ar c’hravezioù-se ne bledont ket gant lieselezh ar bed, o gwengeloù a venn displegañ hollad an denelezh, pezh a zo paboriñ un tammig.\nD’ ur mare e klask an aozer keñveriañ ar gwengeloù gant ar sorbiennoù orin. Sorbiennoù arbennel ? Chom a ra e par ar sorbiennoù tost ouzh danvez e studi eleze orin ar bed. C’hwitout a ra war ledanaat dremmwel e studienn.\nTouellet on bet gant an doare da ginnig al levr evel ur studienn o enderc’hel gwengeloù ha sorbiennoù. Meneg ar sorbiennoù zo eilrenk avat.\nAr sorbiennoù arbennel ne glaskont ket tremen d’ ur wirionez a-us d’ar re all. Goapaus int an aliesañ. Ar sorbiennour a oar emañ o klask displegañ un dra dizisplegadus. Ur poellata diwar ur buhezadur eo, diwar ar pemdez, klask lakaat atersoù ha n’eo ket respontoù hag uvelaat seurt atersiñ ha bezoud mab-den war un dro. Daoust da vezañ espar, hon denelezh a chom ur bihan a dra.\nUr fazi bras eo d’an aozer na zezrannañ ar sorbiennoù. Pa n’ o c’hav ket sirius ? Ha reiñ ur gourfouez d’ar gwengeloù. Tremen a ra hep skoazell ul lod bras eus ar sevenadur dre e zisprizout.\nAr gwengeloù meneget gantañ zo oberennoù savet da vestroniañ. Ar sorbiennoù zo savet da glask bevañ gant… Ne seller ket ouzh an denelezh diouzh an hevelep lec’h ha pinvidikaus eo.\nUr poell kefredel unventek e teu da vezañ ar gwengeloù a ziren ar bed d’un danzeadur a-us da dropell an dud. Ar poell nemetañ a vennont bezañ. Ganet o deus kravezioù undoueat lec’hiet a-us da gement buhezañ.\nAr sorbiennoù a vag ur poell pleustrek liesek. Ar sorbiennour a ro war ar prim ur respont d’ur gudenn dizisplegadus. Emouez eo ouzh e saviad. Dizisplegadus eo ar gudenn a gav e orin en un amzer n’ eo ket hini ar sorbiennour ha lec’hiet eo en ur bed arall, diziraezadus.\nPegoulz ha penaos ez eskor an denelezh ? Ar sorbiennour zo emouez ez eo arvarus ur seurt atersiñ graet adal gwerc’helezhioù kempred, berrhoali ha darnel.\nAr gwengeloù a venn displegañ pezh n’eo ket displegadus, pe beurzisplegadus. Ar c’hravezioù hag ar skiantoù a ra heñvel, tennañ a reont da sonnañ an denelezh. Dibenn an Istor e vefe ?\nAr gevredigezh veveziñ zo gant an hil-se. Klask a ra mirout ouzh mab-den a embreger e rezid dre e vac’hañ gant un dibab marc’hadourezhioù mat evit an holl. O fersonelaat zo un touell, un aridennad bloc’heiladoù.\nAr sorbiennoù arbennel a denn da c’hoapaat seurt sellad war an denelezh. Orin al livioù kroc’hen zo ur skouer. Argas a ra ar sorbienn-se pep divezelezh, zoken hini an enepgouennelourion a anad evel bevezerion kealioù prest da wiskañ.\nAon ‘m eus eo anavezet levr Campbell peogwir eo bet meneget gant Georges Lucas a-zivout e film Starwars.\nSoñj ‘m eus eus ur vignonez a lavare e oa sirius-tre ar film hag ez endalc’he gwirionezioù dreist mab-den.\nBarrek eo ar filmaozourion amerikan da genderc’hañ marc’hadourezhioù bankadus.\nPlijadur ‘m eus bet gant ar film a chome evidon daoust d’e berzhioù kalvezel, pe en abeg dezho, ur mekanik da sipañ ar spered ha da c’houllonderiñ un doug-moneiz betek ar gwenneg diwezhañ, pell bras diouzh ur sorbienn, hag ouzh bevenn an denelezh.


KDSK, Centre de Ressources Culturelles CeltiquesTeulioù : An Urzhiataer hud. 2, Eil lodenn : Kevrin an enezenn.\nOberour(ien) : IHUELLOU Garmenig ; BABONNEAU Christophe (Golo gant)\nKot : LBR.3(IHU) - Teul Nv. : 12534\n2010 - 209 fajenn\nDoare : Levr evit ar grennarded\nE-barzh/Staget : Meneger an oberennoù ; Notenn(où) ; Geriaoueg\nSetu, er fin, eil lodenn an istor kroget en Urzhiataer-hud ! Penaos bevañ war un enezenn goude ur c'hrash ? Penaos kenderc'hel da eskemm gant peurrest eus ar bed ? Ur romant avañtur an hini eo, gant strolladoù mignoned, enklaskoù ha darvoudoù a sach evezh al lenner betek penn. (Hervez an diverradenn war gein al levr).\nDeskriverioù : Breizh / 20vet kantved / 21vet kantved / Gwallzarvoud / Karr-nij / Ar Genrouedad / Urzhiataerezh\n3 001259 [hegerz] YMirout


Buhez ar Zent. pages 87, 88, 89. Encyclopédie Marikavel.\npages 87, 88, 89\nAr Familh Zantel : Jezuz, Mari, Jozef (1)\nJozef ha Mari, goude o eured, a oa o chom en Nazareth, war a greder, 'barz an ti a oa bet, da Joachim ha da Annan. Rede oe d'eze, er goanv war-lerc'h, war urz an impalaer August, mont da Vethleem, kêr David, da lakat o hanoiou war rollou ar gêr-ze, e oa ginidik anezi o zud koz.\nKeit ma oant eno, e c'hanas an Itron-Varia Salver ar bed. Jezuz a deuas war an douar, heb ober d'e varnm koll he gwerc'hded, evel ma treuz ar bann-heol dour skler an eienen, heb he labean an disteran.\nKerkent, êle an nenv, pastored ha rouaned an douar, digemennet d'eze gant an Holl-C'halloudeg, a ziredas gant dudi da welet eun Doue en em c'hrêt den ha da ginnig d'ezan ar pez a c'halle kaout a wellan o c'harante.\nD'e eizvet devez, ar c'hrouadur a oe hanvet ha merket betek ar gwad. Da daou-ugent de e oe kaset d'an Templ, elec'h ma lakas ar gwel anezan kalonou Simeon hag Annan da dridal.\nEun nebeut deveziou war-lerc'h, e oe digemennet ive da Jozef kemer ar c'hrouadur hag e vamm ha tec'hel gante d'an Ejipt, arôk kounnar ar roue Herodez. War gavel ar mabig bihan, gant kân an êle, gant profou ha pedennou ar bastored hag ar rouaned, gant bennoziou Simeon hag Annan, an de bras, an hini a dlee lakat an dud d'e anaout evit Mab Doue, oe darbet d'ezan tarzan : eul luc'heden ne oa ken an dra-ze.\nEpad tregont vla, Jezuz a guzo c'hoaz e c'hloar, hag e genvroïz a gemero anezan evit mab Jozef, ar c'halve, ha netra ken.\nPa ouveas Jozef ha Mari e oa maro an hini a glaske diframman e vue digant o mab, e tizrojont gantan d'ar gêr.\nEn bro Israël, ar c'hrouadur a oa d'ar vamm da zevel betek pemp bla; neuze, e dad a zeske d'ezan lezen Doue hag e vicher e-unan.\nMari eta eo a rê labouriou an ti hag a gemeras ar zoursi kentan gant ar Mabig Jezuz. Hi eo a vagas anezan hec'h-unan, epad daou vla, hag a neas kement pez-dilhad a c'holoas e izili binniget.\nAr bugel-Doue a gomze hag a c'hoarie evel ar vugale all eus e oad. Ne ziskoueze, nemet a nebeudou, ar furnez a oa ar vammen anezi ennan. Iskis ha spontus a vije bet gwelet eur c'hrouadur bihan o komz evel eun den bras.\nEtre ar vugale-all eus e oad hag hen, ne oa eta kemm ebet nemet unan : ar pez a veze grêt gant ar re-all a veze bepred ennan eur si bennak, elec'h ar pez a veze grêt gantan ne veze gwech ebet netra da lavaret warnezan.\nJozef, ar penn-tiegez, a c'hourc'hemenne, ha bepred e veze grêt diouz a lavare. Jezuz a zeskas gantan e vicher : Salver ar bed a oa bet falvezet gantan labourât gant e gorf, evit deski d'imp eo grêt an den evit al labour, ha n'eus dismeganz evit nikun o 'n em drei warnan. An dismeganz ne goue ket war an hini a labour; an dismeganz a goue war an hini 'zo barrek da labourat ha ne ra nemet dibri, ar bara goneet gant c'houezen an nesan. An dismeganz ne goue ket war an hini 'zo paour, an dismeganz a goue war an hini ' zo en dienez hag a c'hallfe brao, gant poanial ha kaout penn, 'n em dennan diouti.\nA vag hag a yac'ha an den.\nJozef, Mari ha Jezuz a zantelae o labour dreo fedennou pemdeiek, ha dre an diskwiz ar zun, da ze an Otrou. Bep bla, ec'h eent ive da bardonan da Jeruzalem, kêr zantel ar Judevien. Da zaouzek vla, ar bugel-Doue a yeas gant e gerent, a oe kollet, ha ne oe kavet nemet a-benn tri devez goude, chomet e-touez an doktored a oa eun dudi gante klevet e gomzou.\n- Ma mabig, eme an Itron-Varia, p'hen gwelas, perak ' teus grêt kemend-all ? Setu aze e oa da dad ha me ouz da glask, muioc'h ankeniet hon daou evit n'omp bet biskoaz !\n- Perak klask ac'hanon ? Gouzout a ret ervat eo dleet d'in bezan el lec'h ma ver o pleal gant afferiou ma Zad.\nKomz kentan Hon Zalver dastumet gant an Avielerien, ha deut betek d'imp, eo hounnez, ha daoust m'eo berr, e ro d'imp da anaout eleiz a dreo. Diouti eo anat ne anave Jezuz nemet eur gwir Dad, hag eo Doue; eur rumm afferiou diouz e zoare, hag eo afferiou Doue; eul lec'h hepken hag eo dleet e glask ennan, pa ne ve ket er gêr, hag eo ti Doue.\nBaradoz an douar oa o zi, abalamour ma oa sentidigez ha karante etre ar re a oa ennan. An heol aour, a ra bemde tro an douar, ne welas biskoaz, en e valeou, netra kaeroc'h evit tiegez Jozef, Mari ha Jezuz, en Nazareth.\nPa deuas diouaskel ar maro da skei war dor an ti-ze, ne lakas ket a anken ennan, rak evit an dud a veven gras Doue, êl ar maro a zo eur mignon :\nMervel zo divleunian da gât kaeroc'h bleuniou.\nSant Jozef, hag an evoa douget ken alïes Jezuz war e galon, a dremenas etre e zivrec'h. Na kaeran maro !\nMari a welas an Iliz o kreski, hag hano he Mab oc'h ober d'an dud daoulinan. Mervel a reas etre divrec'h sant Yan, heb an disteran klenved, hec'h ene dispartiet diouz he c'horf, dre nerz ar garante he devoa evit he Mab Doue.\nAn ti ma vevas ennan ar Familh Zantel a zo bet douget gant an êle eus Nazareth da Loretta, elec'h m'hen gweler c'hoaz en de a hirie.\n(1) Ar gouel-man a ve grêt en eskopti Sant-Brieg, an trede sul goude-ar Rouane.\nJozef ha Mari a oa en penn tiegez Nazareth, hag a c'hourc'hemenne; Jezuz. roue an nenv hag an douar, oa ar mab, hag a zente : et erat subditus illis. Hag evelse pep tra a oa en urz hag an treo a yee eudro.\nAr re a zo laket gant Doue en penn an tiegeziou o deus da respont eus kement a c'hoarve enne : kement mil mad a 'n em gav a ra o enor, evel ma ra o dismeganz kement droug a zigoue.\nTud a zo hag a vefe lavaret na vent en penn an tiegeziou, nemet dre an droug a lezont da c'hoarvezout enne. N'ouzont ket gourc'hemenn; penôs bezan en gortoz ec'h ouvefe o bugale senti ?\nTadou ha mammou, gourc'hemennet, p'eo gwir oc'h grêt evit se; rak mar 'man ar gurunen a vestr hag a vestrez war ho penn, arabad d'ac'h aukouât n'eo ket ar gurunen-ze eun dra da vezan roët d'ar vugale da c'hoari, goude ma vefe ar vugale-ze bugale ugent vla.\nTadou ha mammou, gourc'hemennet, ha c'houi, bugale, sentet. Evelse eman an urz.


Région_Bretagne - "Kalon Breizh" : ur vro nevez evit an douristed e Breizh\nKornadoù-bro dedennus-kenañ, gant dremmwelioù hag ur glad sevenadurel diseurt-tre, eo an dek "bro evit an douristed" savet gant Rannvro Breizh. Un dra dibar zo avat : treset eo bet ar gartenn douristel nevez-se eus Breizh gant ar vakañserien o-unan. Ar pal evit ar rannvro eo desachañ muioc’h a dud ha brudañ muioc’h pinvidigezh an dek kornad-se.\nMenez Are, koad an Uhelgoad, lenn Gwerledan, kanol Naoned-Brest... Puilh eo al lec’hiennoù hag an dremmwelioù heverk er vro nevez-se, a-ramp war dri departamant. En em astenn a ra eus Pleiben er c’hornôg da Loudieg er reter, eus Kallag en norzh da Bondi er su. Kavell ar fest-noz eo ar c’hornad-bro "Kalon Breizh", hag eno e vez kalz abadennoù, festival an Erer kozh, Kêrioù ar glad... Setu ur vro nevez d’ober anaoudegezh ganti en hañv-mañ neuze.\nPublié le Monday, June 30, 2014\nle 8/5/14 à 4:35 PM


Poc'hêr Kumuniezh - Keleier - MAMmigoù : un Ti skoazellerezed-mamm divyezhek er Poc'hêr\nMAMmigoù : un Ti skoazellerezed-mamm divyezhek er Poc'hêr\nE miz Kerzu diwezhañ e oa bet digoret gant Jennifer Dubois, Monique Gentil ha Sylvie Kermeur, MAMmigoù, un ti skoazellerezed-mamm divyezhek e Karaez. Olivier Faucheux, Besprezidant Poc'hêr kumuniezh karget eus ar vugaligoù, ar yaouankiz hag ar sportoù, Annie ar Gwenn, dileuriadez evit ar brezhoneg hag evit an darempredoù etrebroadel ha Patrick Lancien, rener ar servij Bugale, Yaouankiz ha Sportoù e Poc'hêr kumuniezh o doa kejet ganto d'an 12 a viz C'hwevrer tremenet.\nAnnie Le Guen (a-gleiz), Patrick Lancien (e-kreiz) hag Olivier Faucheux (a-zehoù) o doa kejet gant teir skoazellerez-vamm MAMmigoù d'an 12 a viz C'hwevrer tremenet\nAn teir skoazellerez-vamm o doa graet anaoudegezh an eil gant eben e-pad o stummadur e brezhoneg gant Roudour e 2013-2014. Ha deuet e oa ar soñj dezho, evel-just, da zigeriñ un Ti skoazellerezed-mamm divyezhek. « Er c'hornad ez eus muioc'h-mui a c'houlennoù gant ar gerent o deus c'hoant da enskrivañ o bugale diwezhatoc'h en ur c'hlas divyezhek hag e Diwan. Un dra « ouzhpenn » kinniget gant hor framm eo an divyezhegezh » eme Sylvie Kermeur.\nStaliet int en 10, ter straed ar Sindikad e Karaez, en un ti bras-meurbet a 92 m2, ha gant Jennifer, Monique ha Sylvie e vez degemeret bremañ 11 bugel a zeu eus Karaez, Kerglof, Motrev, Trefrin, Plouie, Plevin ha Paoul.\nPoc'hêr kumuniezh en deus sikouret ar raktres gant ur sammad 1 500 € evit aesaat an TSM d'en em staliañ hag evit lakaat anezhañ diouzh ar reoladoù. « Ur c'hinnig ouzhpenn eo evit ar c'hornad. », a zispleg Olivier Faucheux, Besprezidant Poc'hêr kumuniezh karget eus ar vugaligoù, ar yaouankiz hag ar sportoù. « Ampletus eo an doare-se. Gant strollañ skoazellerezed-mamm e c'haller en em ober gwelloc'h diouzh ezhommoù tud ar vugale, gant mareoù eurioù digeriñ hiroc'h. » Hag Annie ar Gwenn, dileuriadez evit ar brezhoneg hag an darempredoù etrebroadel, da ouzhpennañ : « Gant an dra-se e vo muioc'h a zoareoù evit degemer ar vugaligoù er c'hornad hag an divyezhegezh a vo kavet er Poc'hêr adalek ar vugaligoù ha betek al Lise. »\nGant kinnig servij Ti ar Vugale eo kreñvaet hoal ar c'hornad evit ar familhoù.\nMAMmigoù, 10, ter straed ar Sindikad.\nDarempredoù : Monique Gentil er 06 46 64 21 02, Sylvie Kermeur er 06 41 11 64 13, Jennifer Dubois er 06 27 80 18 56.


Adkempenn Ti an embregerezhioù Créalis : bourraploc’h c’hoazh | GMVA\nPreniñ ur velo-samm : un taol-sikour get ar gumuniezh\nE penn kentañ 2020 e oa bet roet lañs get ar gumuniezh tolpad-kêrioù d’al labourioù da reneveziñ an tachadoù boutin e ti an embregerezhioù Créalis, e Pempark. An hall, ma kej ar feurmerion, zo bet adkempennet penn-da-benn.\nAr gloestraj zo bet chañchet, ar magoerioù adlivet, al leur hag ar gouleier adkempennet evit ma vo kletoc’h al lec’h ha ma jaojo doc’h ar c’hejadennoù etre ar feurmerion. Evit kenderc’hel get al lusk-se ec’h eus raktreset labourioù arall, hag en o mesk ur graffiti aozet get un arzour ag ar gevredigezh « L’art prend la rue » hag a oa e penn raktres Dédale. Get savadurioù dedennus e faot d’ar gumuniezh tolpad-kêrioù desachiñ embregerezhioù nevez dreistholl.\nPerc’henn eo ar gumuniezh àr un eil magerezh embregerezhioù ivez, ar Prism, hag a zo e PIBS Gwened. En daou aveadur-se, meret get Vipe Services, e c’heller herberc’hiiñ embregerezhioù nevez get feurmoù e prizioù marc’hadmatoc’h, kinnig dezhe servijoù laket boutin etreze hag ur skoazell bersonelaet.\nTi an embregerezhioù Créalis – 02 97 68 91 91 – Ti an embregerezhioù ar Prism 02 97 68 14 00 accueil@vipe-vannes.com Servij harpiñ an embregerezhioù : 02 97 68 70 69 – economie@gmvagglo.bzh


Daerou eur vamm - Wikimammenn\nDaerou eur vamm\nTi moulerez Sant-Gwilherm, 1909 (p. 148-151)\n◄ Penaos e teuas eur geriaden da veza eul lanneg Daerou eur vamm Oan ar Mabig Jezuz ►\nSetu ma teuas eun dervez hage oe ezom eus eun eal muioc’h er Baradoz.\nHag o veza galvet unan eus ar re a yoa en e gichen, Doue a lavaras d’ezan :\n— « Kea da zibab eur breurig war an douar ! »\nHag an eal o veza stouet kement ha ma c’helle, evit azeuli an Aotrou Doue, a deuas goustadik, da ober eur zell ouz ar c’haveliou dre diez Breiz-Izel.\nSiouaz ! red mad eo d’eomp anzav ne jomomp ket gwall-bell henvel ouz an elez glan : e-touez ar vugaligou eo eta mont d’o c’hlask.\nHogen e kichenik pep kavel ez oa eur vamm war evez. Ha daoust pegen didrous bennak e teue an eal gwenn, n’helle ket miret ouz e ziouaskel da franoual an distera ha da lakaat evel-se kalonou ar mesaerezed tener da veza enkrezet.\nHag ouspen-ze, an eal na deue ket evel al lapoused kriz a blav war an neizi evit samma ar re vihan hep truez ebet. E zremm a vousc’hoarze endra ma lavare gant eur vouezig flour :\n— « An Aotrou Doue a fell d’ezan kaouteun eal. Ha plijout a rafe d’eoc’h rei d’ezan hoc’h hini ? »\nAn eal a welas meur a vamm oc’h en em deurel a stok-korf war o bugel, kounnaret oll evel leonezed, dare da zailha war an neppiou bennak a dostaje da gregi en o c’hrouadurig, hag e lavarent neuze evel evit ober gwap :\n— « Nan, nan, n’ho pezo ket anezan ! D’eomp eo, ha n’her roïmp da zen evit priz ebet. Divezatoc’h, divezatoc’h c’houi a deuy adarre !…\n— « Ha ma ne vez mui eal a-benn neuze ? Eun eal eo a glaskan !»\nLod a vousc’hoarzas hag a reas eun hejaden d’o diskoaz ; petra rea an dra-ze d’ezo ? Lod-all a ziskouezas kalz a fizianz en o galloud o-unan :\n— « Daoust ha n’emaomp ket aze evit o miret ? emezo gant eun dremm gwapaüs. Daoust hag evit tud a netra e kemerit ac’hanomp-ni ? Ni a oar kouls ha c’houi pegement e talv ene gwerc’h ar bugel-ze. Daoust ha red e ve a-grenn mont d’ar Baradoz d’hen diwall dioc’h ar c’hailhar ? »\nHag an eal a yea kuit glac’haret bras.\nMont a reas da c’hournijal war-dro kaveliou alaouret, enno bugaligou koant klozet kaer er zeiz hag en dantelez. Itronezed gran, moan ha bresk, a Zeue da bokat d’ezo evel dre laer, en dizro eus o flijadur, dansou ha festou-noz…\nHag an eal da lavaret d’ezo :\n— « Ezom zo eus eur prinz e lez va Mestr. Ha plijout a rafe d’eoc’h gwelet ho mab er garg uhel-ze ? »\nHag ar mammou-ma da ziroll da ouela, da hirvoudi, spontet krenn gant eur seurt kelou. « Biken, nan biken n’hellimp ober an dilez eus hor c’hrouadurig ! Daoust hag an aotrou Doue ne oar ket pe seurt teneridigez en deus lakeat e kalon ar vamm ma teu evel-se d’he bruzuna ? » A dra-zur, o rei a rachent ma vije red a grenn. Hogen, p’eo gwir e c’houlenned o asant diganto, ar mammou a lavare nan.\nHa gant muioc’h c’hoaz a dristidigez, an eal a dec’has dioc’h ar maneriou gran.\nDont a reas sonj d’ezan neuze eus karantez dispar Hor Zalver benniget evit an dud a renk izel, ar beorien, hag ez eas da skei ouz doriou ar galatrezou. Gwragez gwisket truilhek a deuas da zigeri d’ezan. Kerkent e klevas en eur c’hougn klemmou eur bugel tener. Hema a ouele alies. Rede oa d’e vamm hen lezel da ouela pe n’he divije ket gallet gounit peadra d’e vaga.\nAn eal a reas eur zell madelezus oc’h ar vamm baour.\n— « Mamm, emezan gant douster, ma tennfen ho mab eus poaniou al leac’h trubuilhus-ma evit e gas d’ar gwir evurusted peurbadus, petra lavarfec’h ? »\nHag ar vaouez keaz a zavas he daoulagad devet gant al labour hag an daerou bero, hag evel eun den kollet gantan pep fizianz da gaout morse zoken eun tan va eus an evurusted, e lavaras :\n— « Mad, kemerit aneza ’ta, mar kirit ! Kalz e garan koulskoude ! Mez, evit ar pez a zo ouz e c’hedal ! Sellit, evel-se ema kount er bed-ma : an holl boaniou da eur re, hag an holl evurusted d’eur re-all !… »\n— « An Nenvou evelato a zo e penn ar bed-ma. Eno e vez lakeat pep tra en e renk ; eno e vez kavet digoll eus ar pez a zeblant direiz ha disleal d’eomp-ni, p’eo gwir eo ar re o deus bet ar muia poan war an douar eo a vez ennan an evurusa !… »\n— « O, an Nenvou ! » Hag ar baourez keaz da gregi adarre gant he labour. O veza bet leac’h da zisfiziout kenalies a wech, marteze e laoskae ive he fizianz da welet, eun dervez, lez kaer an Aotrou Doue, ar fizianz-se ha n’eus nemeti alies o rei skoazel d’ar paour ankeniet.\nHag an eal a yeas er-meaz.\nNe gemeras ket ar bugelig a ouele atao en e gavelig. E vamm n’he doa ket e ginniget gant a-walc’h a galon vad. Kannad an nenvou ne felle ket d’ezan mont dre nerz ; goulen a rea eun donezon great a youl vad hag hep klemm.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Daerou_eur_vamm&oldid=158016 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Ebr 2020, da 09:09.


Aoter Monforte - Wikipedia\nHugo van der Goes, circa 1470\n147 × 242 cm\nAoter Monforte zo un eoullivadur war goad (147 x 242 cm) graet gant al livour izelvroat Hugo van der Goes war-dro ar bloaz 1470 hag a weler hiziv er Gemäldegalerie e Berlin. Unan eus ar brudetañ taolennoù a ziskouez Azeuladeg an Tri Roue eo.\nDont a ra an anv eus kêr Monforte de Lemos e Galiza, e proviñs Lugo. Krediñ a reer e oa bet degaset di eus Flandrez e deroù ar XVIvet kantved. E 1910, p'edo c'hoazh e Galiza, e oa bet lakaet e gwerzh e Londrez ha prenet e oa bet e 1914 gant Wilhelm von Bode ha Max Jakob Friedländer, eus ar Gemäldegalerie, goude bet Friedländer eno o welout an daolenn, hag aotreet e voe ar werzh gant gouarnamant Spagn.\nGant oberenn Hugo van der Goes eo bet levezonet splann Azeuladeg an Tri Roue Jan Gossaert (1510–15), a zo e National Gallery Londrez.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Aoter_Monforte&oldid=1857854 »\nDernière modification le 30 Du 2019, à 13:42\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 30 Du 2019, da 13:42.


Pajenn:Herri - Skrituriou sakr - Exod, 1861.djvu/33 - Wikimammenn\nPajenn:Herri - Skrituriou sakr - Exod, 1861.djvu/33\n14. Dastumet e oent e berniou braz meurbed, hag ar vro a oe karghet a flear epad eur pennad amzer.\n15. Hoghen Pharaon, o velout e oa roet distenn d’ezhan, a galedaz he galoun, ha na zelaouaz ket Moïzes hag Aaron, hervez m’en devoa gourc’hemennet ann Aotrou.\n16. Hag ann Aotrou a lavaraz da Voïzes : Livirit da Aaron ; Astennit ho koalen, ha skoit var boultren ann douar, ha ra vezo karghet a fibu holl zouar ann Ejipt.\n17. Hag e rejont evelse. Aaron a astennaz he zourn, o terc’hel he Voalen ; a skoaz var boultren ann douar, hag ar fibu en em stagaz oc’h ann dud hag oc’h al loened ; holl boultren ann douar a oe chenchet e fibu dre holl zouar ann Ejipt.\n18. Hag ar vagicianed a reaz ar memes tra gant ho chalmou, o klask digas fibu var ar vro ; ha na heljont ket ober. Hag ar fibu a c’holoe ken ann dud ken al loened.\n19. Hag ar ghelc’herien a lavaraz da Pharaon : Biz ann Aotrou Doue a zo ama. Ha kaloun Pharaon en em galedaz, ha ne zelaouaz ket Moizes hag Aaron, hervez m’en devoa gourc’hemennet ann Aotrou.\n20. Ann Aotrou a lavaraz c’hoaz da Voïzes : Savit mintin mad, hag en em zalc’hit dirag Pharaon, rak diskenn a rai euz he balez d’ar ster, hag e leverot d’ezhan : Chetu petra a lavar ann Aotrou : List va bobl da vont, evit ma rai d’in eur Zakrifis.\n21. Hoghen, ma n’hen lezit ket da vont, me ia da zigas var-n-hoc’h, ha var ho servicherien, ha var ho pobl, hag enn ho tiez, kelien a bep seurt ; ha tiez ann Ejipsianed a vezo karghet a ghelien a bep seurt, hag ann holl leac’hiou ma vezint o choum enn-ho.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Herri_-_Skrituriou_sakr_-_Exod,_1861.djvu/33&oldid=114959 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Ebr 2018, da 10:59.


Burgonded - Wikipedia\nRouantelezh Burgondia 000 e 443 hag 000 e 476\nUnan eus pobloù german ar reter e oa ar Vurgonded. Soñjal a reer e oant divroet eus douar-bras Skandinavia da enez Bornholm, er Mor Baltel, un enezenn a zeu hec’h anv eus an norseg Burgundarholmr, "Enez ar Vurgonded" ; alese ez ejont goude da zouar-bras Europa.\nAr menegoù kentañ eus ar Vurgonded gant ar Romaned o laka da vezañ unan eus pobladoù german ar reter. Diwar an enklaskoù henoniezh a zo bet graet en enez Bornholm e soñj d’an istorourien e oant aet kuit alese war-dro ar bloaz 300 goude J.K.\nEr bloaz 369 e voent galvet gant an impalaer roman Valentinian Iañ da vont d’e sikour en e vrezel enep ur bobl c’herman all, an Alemanned. D’ar c’houlz-se e oa ar Vurgonded o vevañ e traoñienn ar stêr Wisła moarvat.\nE deroù ar Vvet kantved, pa oa bet tennet soudarded eus harzoù an Impalaeriezh roman evit mont da vrezeliañ a-enep ar Wizigoted, e voe treuzet ar stêr Roen gant tud eus meur a bobl c’herman, Alaned, Vandaled ha Burgonded. En em staliañ a reas ar Vurgonded, da vat, e traoñienn ar Roen, ha sevel eno ur rouantelezh a oa he c’hêr-benn e Worms. Eno o doe da amezeien an Alemanned er c'hreisteiz, ar Franked en naternoz hag an Huned er reter. Implijet e voe ar Vurgonded gant ar galloud roman evit difenn harzoù an Impalaeriezh ha stourm ouzh pobloù german all.\nAdalek ar mare-se en em droas pennoù bras ar Vurgonded davet ar gristeniezh katolik, hogen ar bobl a viras he c’hredennoù, paganiezh ha kristeniezh Arius mesket. E 436-437 e rejont o mad eus diskar an Impalaeriezh roman evit sevel enep ar Romaned.\nDindan ren o roue Gundahar, pe Gundicar, e voe aloubet douaroù nevez ganto war ribl kleiz ar Roen, e Gallia Belgica, a voe lezet ganto gant ar Romaned goude-se. Daoust ma veze sellet outo c’hoazh evel ur bobl gevredet (foederati), e voe torret an emglev etrezo hag ar Romaned p’en em savas ar Vurgonded, gant Gundahar en o fenn, ouzh an Impalaeriezh. Gant Aetius, penn milourel ar Romaned, e voe galvet an Huned da zont war sikour an Impalaeriezh. Faezhet e voe ar Vurgonded en ur brezel ma vije bet lazhet 20 000 anezho hag en o zouez ar roue Gundahar, a zo Gunther e gwerz-veur an Nibelungenlied (1203-1025). Spontet e voe ar Vurgonded ha sujañ a reas lod anezho da roue an Huned, Attila, evit mont da vevañ a-gevret ganto e Pannonia. Ar re all a voe kendeuzet en arme ar Romaned ha lezet e voent d’en em staliañ e Savoia (anvet Sapaudia d’ar mare-hont ha brasoc’h eget Savoia bremañ).\nEno e savjont ur rouantelezh anvet Burgondia, adalek 443, en-dro d’o c’hêr-benn Geneva. Klask a rejont brasaat o rouantelezh, war-du ar c'hreisteiz ha war-zu ar c’hornôg. Skoazell a zegasjont d’an Impalaeriezh roman, a-gevret gant pobloù german all evel ar Wizigoted, en he stourm a-enep Huned Attila. Brezeliañ a rejont a-enep ar Franked e deroù ar VIvet kantved. E 534 e voe aloubet o bro ganto ha staget ouzh rouantelezh frank ar Veroveed. An eñvor eus rouantelezh ar Vurgonded a chomas bev e-pad pell avat, hag un emskiant kreñv a roas d’o diskennidi, a-hed meur a gantved, pa oa enebiezh etre rouaned Bro-C’hall ha duged Bourgogn.\n(de) Burgunder in: Historisches Lexicon der Schweiz\n(fr) Guichard, René, Essai sur l'histoire du peuple burgonde, de Bornholm (Burgundarholm) vers la Bourgogne et les Bourguignons, 1965, embannet gant A. et J. Picard et Cie.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Burgonded&oldid=1902093 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Mae 2021, da 09:41.


muioc'h - Wikeriadur\nSavet gant mui hag -oc'h.\nmui; derez-uheloc'h ar gerioù kalz, bras; heuliet gant eget pe evit:\n— Emichañs ne gousto ket muioc'h, emezi war he fouez. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 76.)\nPetra bennak ma veve muioc'h eget n'eus forzh piv e doujañs Doue — [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 18.)\nAn hesk a droc'h muioc'h evit an aotennoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 29.)\nMe a c'hoarzh muioc'h ar bara ouzhin evit ar gwastell. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 78.)\nE-kerzh an hañv e tre muioc'h en noz evit en deiz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 536.)\ndirak un anv-kadarn : muioc'h a zroug, muioc'h a vri\nMes an deskadurezh, daoust pegen kaer eo drezi he-unan, a c’hall ober muioc’h a zroug eget a vad, [...]. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 771.)\nMet evito da vezañ, war a gredan, republikaned taer, biskoazh kristen ne zougas muioc'h a bri d'ar rouanez eget isofiserien an Ernest Renan. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 129.)\nober muioc'h a voged eget a dan\nDirak un anv-gwan :\nMuioc'h fromet c'hoazh e oa Pikoù eget en deiz ma'z oa aet d'ar skolaj evit ar wech kentañ. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 307.)\n-dirak anvioù-gwan a grog gant di-:\nMuioh diboan e vo dit. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 422.)\nAr botou-mañ a zo êsoh ha muioh didorr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 106.)\nTammig-ha-tammig e teuas Kristina da vezañ eeunoc'h, digoroc'h he doare, muioc'h dievezh, muioc'h dizifenn. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 64.)\n"Hemañ 'vat n'eus ket seblant drouk warnañ, met daoust dezhañ da vezañ ken reut hag ur wezenn ha zoken muioc'h difiñv, un dra bennak a lavar din eo kalz buhezekoc'h. [...]..." — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 138.)\n[...], peogwir e oa muioc'h dizañjer ober taolioù-esae warno eget war an dud, [...]. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 21.)\n-dirak anvioù-gwann all (renker hervez urzh al lizherenneg):\nA-hervez, ar re a labour a-vanchard a vez muioh ampart evid ar re all. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 336.)\nGoneri Rojou ne oa tamm 'bet muioc'h faro, o pediñ e-kichen an aotrou person, evit distro e wreg. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 72.)\nAr herden fin a zo muioh pesketuz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 268.)\nmuioc'h a se : seul vuioc'h, seul vui\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=muioc%27h&oldid=277955 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Eos 2018, da 05:53.


Tro-heol - Wikipedia\nBleud tro-heol gwelet gant ar MEB.\nLes tournesols gant Vincent van Gogh.\nAr bleunioù tro-heol (Helianthus annuus eus o anv skiantel), zo ur blantenn vloaziek dezhi bleunioù bras eus ar genad Helianthus, a orin eus Norzhamerika, evel an Helianthus tuberosus. Gounezet e vez ar greun, eoul enne (war-dro 40 % eus ar materi) ha mat-tre d'ober boued. Roet e vez an delioù d'ar chatal.\nDont a ra an anv tro-heol eus ar ger gallek « tournesol » a zo troidigezh ar ger italianek « girasole» , « a dro gant an heol ». Anvioù all a vez graet ouzh ar blantenn-se a-wechoù: bleunioù-heol (diwar an anvioù saoznek hag alamanek), heol-bras, greun peroked, heliant…\nBrudet eo taolennoù Vincent van Gogh diwar-benn ar bleunioù tro-heol.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Tro-heol&oldid=1955585 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 C'hwe 2022, da 09:48.


Karabac’h: ur brezel a c’hall lakaat peoc’h er C’haokaz en arvar\nArmenia. Monumant e koun al lazhadeg e 1915.\nPublié le 25/04/22 9:51 -- mis à jour le 26/04/22 11:54\nBremañ dre m’emañ ar bed a-bezh o heuliañ keloù eus Ukraina ne vez ket taolet evezh ouzh ur brezel all etre div vro bet gwechall republikoù an Unvaniezh Soviedel: Armenia hag Azerbaidjan. Koulskoude e bad ar brezel-mañ abaoe war-dro 30 vloavezh ha prest eo bremañ da darzhañ en-dro en un doare krisoc’h c’hoazh.\nGoude fin an Unvaniezh Soviedel e teuas Armenia, Jorjia hag Azerbaidjan da vezañ stadoù dieub. Evit hini eus Europa a ya d’ar broioù-se n’eus ket kalz a ziforzh etrezo : an natur, ar boued, an arzoù-kaer ha spered an dud a zo heñvel tamm pe damm. Koulskoude evit ar re o chom eno, anat eo ez eo diaes mirout ar peoc’h etre broioù ken disheñvel o sevenadur, o yezhoù hag o istor. Tostoc’h eo spered Jorjia ouzh hini Europa, ouzh hini Bro-C’hres da skouer, ur vro Gristen e lec’h emañ ar relijion un dra a-bouez-bras. Ur vro Gristen eo Armenia ivez, met sevenadur ar vro a zo e meur a zoare heñvel ouzh hini Iran. An trede bro, Azerbaidjan, a zo muzulman ha dre he yezh hag he sevenadur eo liammet gant Turkia. E kement bro-se ez eo mesket traoù a-vremañ gant hengounioù kozh, en un doare a-wechoù diaes da gompren evit tud eus an diavaez.\nN’eo ket un dra nevez-flamm ar brezel etre an Armenianed hag Azerbaijdaned. E derou an XXvet kantved e oe emgannoù etre ar vuzulmiz hag ar gristenien e meur a lec’h er Reter-nesañ, pezh a oa bet heuliet gant ul lazhadeg anavezet mat e 1915. Dres d’ar mare-se e oa klevet anv Nagorni Karabac’h (an anv-se a dalv Karabac’h war ar menezioù). Ar rannvro-se a oa un dachenn douar ma veze o vevañ warnañ an Armenianed hag an Azerbaidjaned. Rak-se ne oa ket aes divizout da biv, da beseurt stad pe bobl e oa an douar-mañ. Div wech, etre 1905-1907 hag etre 1918-1920, e oe emgannoù kriz eno.\nD’ar mare-se e oa kalz muioc’h a Armenianed eget a Azerbaidjaned o vevañ er c’horn-bro-se hag e veze an div bobl o stourm an eil ouzh eben evit an douar hag a oa d’ar mare-se priziusañ tra er bed. Etre 1918 – 1920 goude an dispac’h e Rusia e oa deuet da vezañ Armenia hag Azerbaidjan stadoù dieub ha ne oa ket tu divizout da beseurt vro e oa Nagorni Karabac’h.\nGoude 1922 e oe staget ouzh Unvaniezh Soviedel an div stad ha roet e oe Karabac’h da Republik an Azerbaidjan. Eveljust ne oe ket bet Armenia a-du. Koulskoude da vare ar spont bras ne oa ket aes sevel e vouezh. Meur a wech e c’houlennas gouarnamant Armenia cheñch stad an traoù, met ne oe respont ebet digant ar gouarnamant soviedel. E bloavezhioù 1960 e oe c’hoazh un doare dispac’h e Karabac’h met ne oa cheñchet mann ebet.\nKement-se a badas betek fin ar bloavezhioù 1980. Da vare Gorbatchev e oa spi da gaout muioc’h a frankiz e republikoù ar C’haokaz. E 1987 – 1988 e krogas emgannoù etre an Armenianed hag an Azerbaidjaned. E 1988 e oe ul lazhadeg euzhus e kêr Sumgait, e-lec’h ma oa lazhet meur a Armenian. Hag abaoe 1990 e krogas ur brezel kriz hag a bad betek-henn. Evel-just en un doare ofisiel e oa echu e 1994. Met e gwirionez e kendalc’he ar reuz tamm pe damm, pezh am eus gwelet va-unan e 2012 hag e 2013 pa oan o vont dre ar menezioù eus Tbilisi, kêrbenn Jorjia, da Erevan, kêrbenn Armenia. Ret e oa da veur a familh tec’hout eus lec’hioù dañjerus, ha dilezel o ziez. Siwazh ne dalvez ket kement-se vezent ket ken en arvar bremañ c’hoazh.\nMarietta Abram, 62 vloaz, ganet e kêriadenn Dvin en Armenia, a oa ret dezhi tec’hout kuit eus Armenia goude an holl darvoudoù-se e derou ar bloavezhioù 1990. Aet eo gant he gwaz da Ukraina e kêr C’herson nepell eus Odessa. Siwazh, bremañ e rank kuitaat Ukraina ivez ha klask repu gant he merc’h en un tu bennak. Dont a-benn a reas da vont da dTbilisi dre vil poan, dispignet ganti hec’h holl arc’hant.\nSouezhus eo ne oa ket ar bed a-bezh evit teurel evezh ouzh ar brezel-se a-raok 27 a viz gwengolo 2020 pa oa deuet ar brezel da vezañ ken kriz ha ken gwadek ma ne oa ket tu ober van ne c’hoarveze netra : Turkia a oa war-nes sikour arme Azerbaidjan pa oa Armenia o c’hortoz arme Rusia da reiñ dezhi un tamm skoazell. E Jorjia, ur vro neptu, e oa gwall nec’het an holl dre m’emañ Armenianed hag Azerbaidjaned o chom eno abaoe meur a gantved. Fur a-walc’h e oe an eil re hag ar re all evit bevañ e peoc’h e Jorjia.\nD’ar 10 a viz du 2020 e oa sinet ar peoc’h etre Azerbaidjan hag Armenia. Gant Azerbaidjan e oa aet an trec’h ha miret e oa an douaroù aloubet gant e arme dezhañ. Siwazh, den ebet ne gred m’eo echu istor Nagorni Karabac’h. Bresk-kenañ e chom ar peoc’h e broioù ar C’haokaz.\nLe Secret Bien Gardé du Caucase sur Brezhoweb par BREZHOWEB le 29/12/2017\nTrugarezh deoc'h da reiñ deomp keleier eus broioù ar C'haokaz.\nTrugarez vras deoc'h da gelaouiñ ac'hanomp diwar ar C'haokaz.\nA-bouez eo evit Breizh, hag ur blijadur eo d'ho lenn.


Impalaeriezh roman ar C'hornôg — Wikipedia\nBanniel an Impalaeriezh Roman.\nImpalaeriezh roman ar C'hornôg pe Imperium Romanum (Pars Occidentalis) a oa lodenn gornôgel an impalaeriezh roman ur wech kensturiet. E 285 e tivizas an impalaer Diokletian fiziout lodenn kornôg an impalaeriezh roman da vMaksimian. En em staliañ a reas Diokletian e Nikomedia e proviñs ar Pontos (Turkia hiziv) ha an eil Aogust e Trier (Augusta Treve rorum) nepell diouzh ar Roen, harz an impalaeriezh. E 293, an daouveli pe diarkia (gresianeg : dyarchia) a yeas da vezañ ur pevarbeli pe d/tetrarkia (eus ar gresianeg tetrarchia) pa oe harpet Maksimian gant daou gKezar Konstañz Klor (Constantius Chloros) ha Diokletian gant Galerus. Roet e veze da Diokletian an anv-gwan doareañ Jovius (entitlet gant Yaou) pa veze meneget Maximianus evel Herculius (entitlet gant Herkulius), hemañ hanter-doue izeloc'h eget an doue-tad.\nKendelc'her a reas ar pevarveli gant ar remziadoù a-heul. E 305 e tilezas Diokletian ha Maximianus ar galloud impalaerel ha Koñstanz Klor ha Galer a oe kurunnennet evel Aogustoù. Maksimian Iañ a yeas da gKezar, eiler ar c'hentañ, ha Flavius Valerius Severus da eiler an eil. Miret e oe sistem an ar pavarbeli betek 394 pa chom a reas Lucius Septimus Severus an impalaer nemetañ e-pad 4 miz just a-raok e varv. Ur wech c'hoazh e tivizas ma oe lodennet an impalaeriezh etre daou benn, e vibien, Arkadius evel impalaer evit ar Reter hag Honorius, impalaer evit ar C'hornôg.\nKoulskoude n'eo ket bet anavezet an troc'h ez-ofisiel betek kreiz ar c'hantved goude. N'eus kazi an impalaer diwezhañ, Romulus Augustulus (skarzhet kuit e 476) a zo bet anvet impalaer roman ar C'hornôg. Justinianus Iañ, impalaer roman ar Reter a adkemeras lodennoù a-bouez eus ar bet-impalaeriezh aloubet gant ar Vandaled hag ar Goted. Adkemeret e oe Norzhafrika e 533 hag an Italia etre 535 ha 552. Er mare-se e chome al latin yezh ofisiel impalaeriezh ar Reter hag e veze skrivet er yezh-mañ an testennoù lezennel evel ar Codex justinianus, pa ne gomze ar bobl nemet ar gresianeg ha yezhoù reteriat all.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Impalaeriezh_roman_ar_C%27hornôg&oldid=1756976 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 28 Gou 2017, da 09:12.


Gia Long (8 a viz C'hwevrer 1762 – 3 a viz C'hwevrer 1820), anvet Nguyễn Phúc Ánh pa oa bet ganet hag Nguyễn Ánh alies, a voe impalaer Viêt Nam eus 1802 da 1820.\nan impalaer Gia Long\nE 1802 ec'h Unvanas ar pezh a zo Viêt Nam hiziv. Ar c'hentañ eus ar rummad implaerien Nguyễn, diwezhañ rummad-impalaerien Viêt Nam, e voe.\nUn niz e oa d'an diwezhañ Nguyễn a renas war Viêt Nam ar Su. Rediet e voe Nguyễn Ánh da guzhat e 1777, da bemzek vloaz, pa voe lazhet e familh e-kerzh emsavadeg aduidi Tây Sơn.\nE armeoù a adkemeras kêr Saigon hag a gollas anezhi en-dro.\nMignon e teuas da vezañ gant ar beleg katolik gall Pierre Joseph Georges Pigneau de Behaine (1741-1799), a oa anvet Bá Đa Lộc e vietnameg. Klask a reas Pigneau de Behaine degas sikour gouarnamant Bro-C'hall da Nguyễn Ánh ; ne zeuas ket a-benn, met tuta ar reas emouestlidi evit dont d'e sikour. Adalek 1789 en doe adkavet Nguyễn Ánh e hêrezh hag e krogas da vont war-du an Norzh evit trec'hiñ war tu tiegezh Tây Sơn. Mont a reas er fin, war-dro 1802, war-du an harzoù gant Sina a oa bet e-dalc'h an tiegezh Trịnh a-raok. Ur wech echu ar brezel en doa adunvanet Viêt Nam goude kantvedoù a vrezelioù gladdalc'hel ha gant ur gorread brasoc'h eget biskoazh, eus Sina betek pleg-mor Siam.\nAwenet e voe e zoare da ren gant ur gonfusianegezh strizh. Freuzañ a reas ar c'hemmoù bet degaset gant Tây Sơn. Adlakaat a reas en e sav ar reizhiad konfusian kozh e-keñver deskadurezh ha servij foran.\nStaliañ a reas ar gêr-benn e Huế e-lec'h Hanoi. Aet e oa kalz a dud d'ober o annez er Su er c'hantvedoù kent. Lakaat a reas sevel ur c'hreñvlec'h hag ur palez er gêr-benn nevez.\nImplijout a reas barregezhioù ar C'hallaoued evit gwellaat doareoù emzifenn ar vro. Abalamour d'ar sikour-se e tamasantas da obererezhioù ar visionerien gatolik, pezh na reas ket e warlerc'hidi.\nDindan e renerezh e kadarnaas Viêt Nam he beli soudardel war Indez-Sina. Kas a reas kuit soudarded Siam diouzh Kambodja, a zeuas da vezañ ur Stad gwarezet gant Viêt Nam.\n2 Nguyễn Ánh o kadarnaat e zalc'h war Viêt Nam ar Su\n2.2 Adaozañ al labour douar ha kresk armerzhel\n2.3 Sevel bagoù\n3 Unvaniñ Viêt Nam\n4 Doare Gia Long da ren\n4.1 Framm ar melestradur\n4.2 Politikerezh soudardel\n4.3 Darempredoù kenwerzhel\n4.4 Politikerezh diabarzh ha labourioù bras\n5 Tiegezh ha hêrezh\nBet ganet d'an 8 a viz C'hwevrer 1762, e oa Gia Long mab da Nguyễn Phúc Luân ha Nguyen Thi Hoan. Luan e oa oa hêr disklêriet an tiegezh Nguyễn a rene war Viêt Nam ar Su.\nKoulskoude e tivizas Trương Phúc Loan, ur mandarin a renk uhel, lakaat Khoat da gemmañ e zibab pa oa war e zalaroù ha lakaat Nguyễn Phúc Thuần, ur breur yaouank da Luan, war an tron e 1765. Toullbac'het e voe Luan, a varvas er bloaz-se.\nLazhet e voe Nguyễn Phúc Thuần e-kerzh an emsavadeg Tây Sơn renet gant ar vreudeur Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ ha Nguyễn Lữ e 1877. Nguyễn Ánh voe ezel koshañ an tiegezh o ren o chom bev goude trec'h tiegezh Tây Sơn. Kaset e voe tiegezh Nguyễn kuit eus kreiz Viêt Nam war du ar Su (Saigon ha delta ar Mekong).\nKavout a reas Nguyễn Ánh repu e Hà Tiên war veg su aodoù Viêt Nam, ma kejas gant Pigneau de Behaine, a zeuas da vezañ e guzulier hag a zegasas dezhañ ur sikour a-bouez evit gounit ar galloud.\nTec'hel a rejont o-daou betek Enez Pulo Panjang e pleg-mor Siam. Spi a oa gant Pigneau gallout gounid gwirioù bras evit an Iliz katolik e Viêt Nam dre sikour Nguyễn Ánh da vezañ trec'h. Un diazezlec'h e vefe evit emled an Iliz en Azia ar Mervent.\nE dibenn 1777 e kuitaas ar braz eus arme an tiegezh Tây Sơn Saigon evit mont d'an Norzh da dagañ an Trịnh a rene war an hanter-se eus Viêt Nam. Distreiñ a reas didrouz Nguyễn Ánh d'an douar bras ; adkavout a reas e aduidi hag adkemer a reas kêr Saigon. Ur sikour a bouez bras en doa bet digant Đỗ Thanh Nhơn, en doa aozet un arme evitañ kresket gant goprsoudarded kambodjat ha ||morlaer]]on sinaat. Bloaz war-lerc'h ec'h argasas Nhon soudarded an tiegezh Tây Sơn diouzh Proviñs Gia Định hag e plantas koll bras war e vorlu.\nKemer a reas Nguyễn Ánh tro eus ar saviad evit kas diplomated da Siam evit kinnig un emglev a vignoniezh. Kaset e voe an emglev-se da get e 1779 pa savas Kambodjiz enep o rener a-du gant Siam Ang Non ha pa gasas Nguyễn Ánh Nhon d'o sikour. Trec'het e voe Ang Non ha lazhet. Enoret-kaer e voe Nhon pa zistroas da Saigon. Strivañ a reas evit gwellaat stad morlu Nguyễn.\nO klask kreñvaat e statud politikel e kemeras Nguyễn Ánh an titl a Nguyễn vương (Roue Nguyễn pe Rener Nguyễn) e 1780. E 1781 e kasas muioc'h a soudarded da sikour ar renad kambodjat enep Siam a felle dezhi kontrollañ Kambodja en-dro. Ur pennad goude-se e lakaas lazhañ Nhon. Daoust d'an abegoù bezañ amsklaer e soñjer e oa abalamour d'ar vrud vat a oa gant Nhon hag a rae skeud dezhañ. Laouen e voe tu Tây Sơn o klevout ar c'heloù. Emsevel a reas aduidi Nhon. Gwanaet e voe arme Nguyễn abalamour da se. Un nebeud mizioù war-lerc'h e voe armeoù Tây Sơn e Saigon a-nevez. Ret e voe da Nguyễn Ánh tec'hel da Ha Tien, ha goude da Enez Phú Quốc. Kendelc'her a reas darn eus e soudarded da stourm koulskoude.\nKemmet e voe an traoù e miz Here 1782 pa zeuas a-benn soudarded renet gant Nguyễn Phúc Mân, breur yaouank Nguyễn Ánh ha Châu Văn Tiếp, da argas soudarded Tây Sơn diouzh Saigon. Distreiñ a reas Nguyễn Ánh gant Pigneau de Behaine. Arvarus e oa ar saviad : Tagañ a reas tu Tây Sơn, trec'het groñs e voe tu Nguyễn e penn-kentañ 1783. Lazhet e voe Nguyễn Phúc Mân e-kerzh an emgann. Tec'hel a reas Nguyễn Ánh da Phú Quốc ur wech ouzhpenn. Kavet e voe e guzhiadell met dont a reas a-benn da dec'hel a-zirak listri tu Tây Sơn betek Enez Koh Rong e bae Kompong Som. Kavet e voe eno c'hoazh met dont a reas a-benn da dec'hel d'un enezenn all a-drugarez d'ur gelc'hwidenn.\nNguyễn Ánh a c'houlennas sikour digant Siamiz e penn kentañ 1784. Ne zeuas ket a-benn 20 000 soudard ouzhpenn da wanaat dalc'h tu Tây Sơn war ar galloud. Rediet e voe Nguyễn Ánh da c'houlenn repu e Siam e 1785. Gwashaet e voe an traoù dre ma tage tu Tây Sơn rizegi ar su ingal evit distruj pourvezioù tu Nguyễn. Dont a reas Nguyễn Ánh da soñjal e tegasfe sikour Siamiz enebiezh e-touez Viêtnamiz.\nPigneau de Behaine ha sikour ar C'hallaoued\nPriñs Cảnh, mab henañ Gia Long, e Bro-C'hall e 1787\nDiskaret gant e saviad e c'houlennas Nguyễn Ánh digant Pigneau de Behaine klask sikour digant ar C'hallaoued. Reiñ a reas aotre dezhañ da gas e vab Nguyễn Phúc Cảnh gantañ evel sin a youl-vat. A-raok e oa bet Nguyễn Ánh e-soñj da c'houlenn sikour digant Saozon, Spagnoliz, Izelvroiz ha Portugaliz. Pigneau de Behaine e zialias da c'houlenn sikour digant Izelvroiz Batavia, e raktres kentañ, gant aon rak digeriñ dor Viêt Nam d'ar brotestanted] ha krouiñ diaesterioù da emled ar gatoligiezh. Pigneau de Behaine a guitaas Viêt Nam e miz Kerzu 1784. Erruout a reas e Puducherry en India e miz C'hwevrer 1785, siell roueel Nguyễn Ánh gantañ. Aotre en doa da reiñ gwirioù d'ar C'hallaoued en eskemm ouzh ur sikour luel. Melestradur Bro-C'hall e Puducherry, renet gant ar gouarnour Jean-Charles-Nicolas Coutenceau des Algrains (1746-1811) a oa mirour ha krenn enep emellout e Viêt Nam ar Su. Evit luziañ a traoù e voe diskuliet Pigneau de Behaine d'ar Vatikan gant frañseziz spagnol. Klask a reas fiziout e garg politikel e Portugaliz o doa kinniget abretoc'h 56 lestr da Nguyễn Ánh evit stourm ouzh re Tây Sơn.\nE miz Gouere 1786, goude bezañ bet en aner o klask un emglev e-pad ouzhpenn bloaz, e voe aotreet Pigneau de Behaine gant ar gouarnour David Charpentier de Cossigny (1740-1801) da vont da c'houlenn sikour digant lez roue Bro-C'hall war eeun.\nPan erruas ar beleg e lez Loeiz XVI e Versailhez e voe diaes dezhañ bodañ arc'hant evit kas soudarded da sikour Nguyễn Ánh abalamour da stad vantrus Bro-C'hall e-keñver arc'hant a-raok an Dispac'h. Harp a gavas a-berzh ar misioner Pierre Poivre (1719-1786) a oa bet o klask skoulmañ darempredoù a genwerzh e Viêt Nam. Displegañ a rae Pigneau de Behaine e rofe Nguyễn Ánh kreñvlec'hioù da Vro-C'hall war aodoù Viêt Nam mar befe degaset sikour dezhañ. Gellout a rafe Bro-C'hall bezañ mestrez war « morioù Sina hag an enezeg » neuze.\nE miz Du 1787 e voe sinet un emglev etre Bro-C'hall ha Kochinsina (an anv a veze roet da Viêt Nam ar Su d'ar c'houlz-se). Prometiñ a reas Frañs peder fourgadenn, 1 650 soudard gall gant o fourvezioù ha 250 soudard indian sepoy en eskemm ouzh Pulo Condore ha Tourane (Da Nang) ha gwir-miret war kenwerzh ar c'hoad. Ne voe ger ebet en emglev a-zivout frankiz roet d'ar visionerien d'ober o labour. Koulskoude ne fellas ket da c'houarnour Puducherry,Thomas Conway (1734-1800) reiñ ar sikour divizet. Uzhioù en doa bet eus Pariz evit divizout pegoulz reiñ ar sikour, mar befe da vezañ roet. Rediet e voe Pigneau de Behaine da implijout an arc'hant bet dastumet gantañ evit goprañ soudarded c'hall. Gallout a reas prenañ meur a lestrad armoù ha pourvezioù-brezel e Mauritius ha Puducherry ivez.\nE-keit-se e oa chomet Nguyễn Ánh e Siam gant un toullad soudarded betek miz Eost 1787. Kemer a reas perzh e soudarded e brezel Siam enep ar roue Bodawpaya a Virmania.\nSeblantout a reas da diegezh Tây Sơn e oa kreñv a-walc'h o dalc'h war Viêt Nam ar Su evit gallout mont war-du an Norzh hag unaniñ ar vro. Met pa lemjont o soudarded diouzh Gia Định e wanajont o dalc'h war ar Su. Ouzhpenn e tleas rener Gia Định, Dang Van Tran, kas soudarded Tây Sơn da sikour Nguyễn Nhạc a oa taget e-kichen Qui Nhơn gant e vreur Nguyễn Huệ. Pa verzas kement-se e prientas Nguyễn Ánh un argadenn. Kuitaat a reas Siam dre guzh evit mont war-du Viêt Namar Su. Ne zeuas ket a-benn da adkemer Gia Dinh met kemer a reas Mỹ Tho, a lakaas da ziaezezlec'h. Adsevel a reas e arme. Goude un emgann taer e adkemeras Saigon d'ar 7 a viz Gwengolo 1788. Erruout a reas Pigneau de Behaine e Saigon d'ar 24 a viz Gouere 1789, o tont eus Puducherry gant pevar lestr. Gant ar sikour-se e voe kadarnaet dalc'h Nguyễn Ánh war Viêt Namar Su. Dael a zo a-zivout ar perzh kemeret gant ar sikour estren e berzh Gia Long ; meneget e voe d'ur mare 400 gall met labourioù nevesoc'h a veneg nebeutoc'h eget 100 soudard hag un daouzegad ofiserien.\nNguyễn Ánh o kadarnaat e zalc'h war Viêt Nam ar SuAozañ\nSikouret e voe armeoù Nguyễn Ánh da embreger gant an ofisourien c'hall a oa bet tutaet gant Pigneaude Behaine. Degas a rejont barregezhioù teknologel kornôgat. An ofiser a vor Jean Baptiste Marie Dayot (1760-1809) a embregas ar morlu. Goursellout a reas ouzh savidigezh listri gant plakennoù arem. Victor Olivier de Puymanel (1768-1799) a voe e karg eus an droadeien hag eus ar sevel mogerioù-difenn. Kelenn a reas da armeoù Nguyễn Ánh eur an doare da sevel ha da implijout kanolioù giz Europa ha taktikoù europat. Pigneau de Behaine ha misionerien all a reas kenwerzh evit Nguyễn Ánh, o prenañ armoù ha pourvezioù brezel all evitañ. E gevredad e voe Pigneau de Behaine betek e varv e 1799, ha ministr an aferioù diavaez de facto. Pa voe beziet ar beleg dirak ar priñs-hêr, holl vandarined al lez, 12 000 gward Gia Long ha 40 000 a dud e lavaras Gia Long e voe Pigneaude Behaine « an estren illurañ o vezañ bet biskoazh e lez Kochinsina ».\nTres gwikadell Saigon a-raok 1835\nUr wech bet kemeret Saigon gantañ e kreñvaas Nguyễn Ánh diazez e c'halloud hag e prientas distruj re Tây Son. Ingal e tage e enebourien Viêt Nam ar Su evit laerezh an eostadoù riz. C'hoant groñs en doa Nguyễn Ánh da greñvaat e zifennoù. An dra gentañ a reas a voe goulenn digant ar C'hallaoued sevel ur wikadell mod Europa e Saigon. Treset e voe ar wikadell gant Théodore Lebrun ha De Puymanel. Tregont mil a dud a labouras evit he sevel e 1790. Lakaet e voe tailhoù pounner war annezidi kêr hag o mandarined evit paeañ al labourioù. Ken start e voe al labour ken e voe un emsavadeg e-touez ar vicherourien. Pa voe echu ar wikadell he doa 4 176 metr a dro. Savet e oa bet an difennoù e doare Vauban. Douvezioù a oa war tri c'hostez. Nepred ne glaskas re Tây Sơn tagañ kêr Saigon ur wech bet savet ar wikadell. Reiñ a reas da Nguyễn Ánhde ul lañs psikologel a-feson war e enebourien. Diskouez a reas Nguyễn Ánh bezañ dedennet-tre gant ar sevel difennoù ha goulenn a reas digant e kevredidi c'hall mont d'o bro evit degas al levrioù diwezhañ war an danvez.\nAdaozañ al labour douar ha kresk armerzhelAozañ\nUr wech gwarezet Viêt Nam ar Su e troas Nguyễn Ánh war-du ar c'hemmoù da zegas el labour-douar. Berr e veze ar c'hementadoù riz abalamour da dagadennoù re Tây Sơn dre ar stêrioù. Daoust d'an douar bezañ mat-kenañ e produe nebeut. Deuet oa Viêtamiz d'ober o annez eno abaoe nebeut amzer nemetken. Ouzhpenn da se, direnket da vat e oa bet al labour-douar gant ar brezel dizehan gant tud Tây Sơn. Diazezet e voe adaozadur Nguyễn Ánh war astenn d'ar su un doare hengounel da ledanaat an douaroù labouret, an đồn điền, a c'hell bezañ "koumanantoù fiziet e soudarded" abalamour d'ar pouez roet da soudarded en doare-se da drevadenniñ. Implijet e voe e-kerzh ren Lê Thánh Tông er XVvet kantved da gentañ pa oa Viêt Nam oc'h astenn war-du ar su. Ar galloud kreiz a bourchase binvioù labour, greun evit hadañ ha debriñ d'ar bagadoù soudarded. Urzh a veze roet dezho difenn an dachenn fiziet enno, he difraostañ hag he labourat. Ul lodenn eus an eostad a dalvezez da daos. A-raok e oa ezhomm eus soudarded peogwir e oa bet kemeret an douar digant an annezidi kent. Dindan ren Nguyễn Ánh ne oa ket ezhomm eus nerzh an arme peurliesañ met talvezout a rae an doare diazez : fiziet e voe douaroù difraost e trevadennerien, roet e voe dezho binvioù, loened labour ha greun. Goude un toullad bloavezhioù e voent rediet da baeañ taosoù war ar greun. A-drugarez d'ar raktres-se e tigreskas gorread an douaroù difraost da vat. Gellout a reas ar Stad lakaat taosoù war an eostadoù fonnus.\nWar-dro ar bloaz 1800, kresk strujusted al labour-douar a roas tro da Nguyễn Ánh da zerc'hel un arme a ouzhpenn 30 000 soudard hag ur morlu a ouzhpenn 1 200 lestr. Ar pezh a oa ouzhpenn e solieroù ar Stad a voe gwerzhet da varc'hadourien europat pe aziat evit gallout prenañ danvez krai evit palioù brezelel evel houarn, arem ha soufr pe armoù. Gallout a reas Nguyễn Ánh gwellaat stad e sujidi a-drugarez d'ar boued produet ouzhpenn, ha kreskiñ o fealded en e geñver. Miret e veze greun ar Stad e grignolioù bet savet a-hed an hent a gase d'an norzh a-feur ma'z ae arme Nguyễn el lodenn eus ar vro a oa dalc'het gant Tây Sơn. Evel-se e c'helle ar soudarded bezañ maget gant boued deuet eus ar su hep kaout da vevañ diwar ar vro e oant o klask gounid. Ur wech gounezet rannoù eus ar vro e veze skañvaet an taosoù ha kemer a rae Nguyễn en e velestradurezh mandarined Tây Sơn en em zaskore, gant an hevelep gopr.\nNguyễn Ánh a implijas e ziazelec'h nevez evit gwellaat e vorlu a oa bihanoc'h ha gwanoc'h eget hini Tây Sơn ha divarrek da stourm ouzh o zagedennoù evit laerezh riz. Da gentañ en doa klasket Nguyễn Ánh kaout listri modern e 1781 war ali Pigneau deBehaine. Feurmet en doa listri portugalat gant o skipailh hag o c'hanolioù. Ur c'hwitadenn e voe. Evit n'ouzer ket peseurt abeg e tec'has daou lestr e-kreiz un emgann hag e voe lazhet skipailh an trede gaat soudarded viêtnamat aet e fulor.\nE 1789 e tistroas Pigneau de Behaine da Viêt Nam diouzh Puducherry gant daou lestr a voe implijet gant Nguyễn e-pad pell. Tamm-ha-tamm e voe kemeret plas ar vartoloded c'hall pe indian gant viêtnamiz dindan urzhioù ofiserien c'hall. Al listri-se a voe diazez ur verdeadurezh kenwerzh ha brezel hag a greskas buan. Feurmiñ ha prenañ a rae Nguyễn Ánh listri europat evit kreñvaat e vorlu a listri savet e Viêt Nam. Koulskoude e chomas brasañ lodenn ar morlu graet gant galeoù doare Viêt Nam. E 1794, daou lestr europat gant 200 bag viêtnamat a gemeras perzh en un emgann enep re Tây Sơn e-kichen Qui Nhơn. Hervez ur marc'hadour breizhveuriat anvet Berry e kuitaas ur strollad-listri Saigon e 1799 gant 100 gale, 40 jonkenn, 200 lestr bihanoc'h ha 300 lestr-karg ha heuliet gant tri lestr europat. E 1801 e voe deskrivet ur rann morlu enni nav lestr europat gant 60 kanol, pemp lestr viêtnamat gant 50 kanol, 40 gant 16 kanol, 100 jonkenn, 119 gale ha 365 bag bihanoc'h.\nAn darn vrasañ eus al listri doare Europa a voe savet er chanterioù krouet gant Nguyễn Ánh e Saigon. Kemer a reas perzh er raktres sevel bagoù ez personel, dre evezhiañ al labourioù e-unan ha tremen eurvezhioù er chanter. E 1792, e voed o sevel pemzek fourgadenn o veskañ teknikoù Sina ha re Europa. Armet e voent gant 14 kanol pep hini. Dispennet o doa kilvizien viêtnamat ul lestr europat kozh evit deskiñ an doare europat da sevel bagoù dre adsevel anezhañ. Gellet o doa goude sevel bagoù heñvel ouzh re Europa. Nguyễn Ánh e-unan a studias teknikoù ar sevel bagoù. Deskiñ a reas teoriennoù ar verdeadurezh e levrioù gallek bet troet evitañ gant Pigneau de Behaine, Encyclopédie Denis Diderot ha Jean Le Rond d'Alembert peurgetket. Meulet e veze chanterioù sevel bagoù Saigon gant ar veajourien europat.\nDaoust dezhañ bezañ e dalc'h an ofiserien c'hall e-keñver teknologiezh-brezel, ne degemeras Nguyễn Ánh en e gelc'h tostañ nemet ofiserien viêtnamat. Tamall a rae ar C'hallaoued dezhañ chom hep goulenn o ali taktikel. Hervez ar moraer Jean-Baptiste Chaigneau (1769-1832), dizehan e vounte europiz Nguyễn da dagañ taer staliadurioù Tây Sơn. Nac'h a rae ; gwell e oa dezhañ mont goustadik, kadarnaat ar pezh en doa gounezet, kreñvaat e ziazezoù ekonomikel ha brezelel a-raok tagañ c'hoazh. Tamm-ha-tamm e tigreskas Nguyễn Ánh perzh ar C'hallaoued war an dachenn-emgann. E 1792 e voe renet ar morlu gant Dayot en emgann war vor Thị Nại, met ur argadenn e memes takad e 1801 a voe renet gant Võ Di Nguy ha Lê Văn Duyệt eus rummad ar Nguyen Van Truong, Chaigneau, Philippe Vannier (1752-1842) ha Godefroy de Forçanz († 1809) o sikour nemetken. Tagadenn Qui Nhon e 1793 a voe kaset gant skoazell ar "Soudarded kornôgat" hervez istorourien an impalaer. Ar memes re a lavar e voe renet an argadennoù en hevelep takad gant jeneraled viêtnamat e 1801 pa voe karget Chaigneau ha Vannier da aozañ ar pourvezadur.\nUnvaniñ Viêt NamAozañ\n"Tennataerien" viêtnamat eus tierniezh Nguyễn\nE 1792, an hini pouezusañ eus ar vreudeur Tây Sơn, Nguyễn Huệ Quang Trung, a varvas trumm. Kemeret en doa an titl a impalaer Viêt Nam goude bezañ skarzhet an tierniezh Lê ha Sinaiz diouzh Viêt Nam an Norzh. Tro a gemeras Nguyễn Ánh eus an degouezh evit kas e armeoù war-du an norzh. An darn vrasañ eus ar soudarded c'hall o doa kuitaaet ar vro d'ar mare-se. Hervez lod priziadurioù ne voe nepred muioc'h eget 80 anezho. C'hoarvezout a reas an darn vrasañ eus an emgannoù en-dro da gêrioù tost d'ar mor evel Nha Trang e kreiz Viêt Nam, pe Qui Nhơn pelloc'h er su e Proviñs Bình Định, lec'h orin ha kreñvlec'h an Tây Sơn.\nKregiñ a reas Nguyễn Ánh da implijout e vorlu kresket ha nevesaet evit tagañ aodoù douaroù Tây Sơn. Bep bloaz e kuitae e vorlu Saigon evit mont war-du an norzh, bountet gant avelioù su e miz Mezheven hag e miz Gouere. Argadennoù soudarded war droad a skoazelle re ar morlu. Distreiñ a rae ar morlu pan echue ar monson, kaset gant an avel norzh. Al listri bras europat a roe da vorlu Nguyễn an tu kreñv peogwir e tenne o c'hanolioù pelloc'h eget a re staliet gant Tây Sơn war an aod. Sikouret gant galeoù hengounel ha gant skipailhoù brudet evit o c'henurzh, o barregezh hag o c'halonegezh, listri giz Europa morlu Nguyễn a gasas d'ar strad kantadoù a listri eus tu Tây Sơn e 1792 ha 1793.\nE 1794 goude un argadenn a reas berzh e rannvro Nha Trang e roas Nguyễn Ánh urzh da De Puymanel sevel ur wikadell e-kichen kêr Duyen Khanh e-lec'h distreiñ d'ar su evel kustum. Staliet e voe ur gwarnizon eno dindan urzhioù mab henañ ha hêr Nguyễn Ánh, Nguyễn Phúc Cảnh, skoazellet gant Pigneau de Behaine ha De Puymanel. Re Tây Sơn a lakaas seziz war Duyen Khanh e miz Mae 1794. Barrek e voe soudarded Nguyen da derriñ ar gronn. A-boan echu ar seziz ec'h erruas sikour eus Saigon hag ec'h adkrogas argadennoù enep re Tây Sơn. Ar wech kentañ e oa da re Nguyễn bezañ gouest da vrezeliñ e kreizik-kreiz douaroù re Tây Sơn e-pad ur c'houlz-amzer kontrol. C'hwitadenn seziz ar wikadell he doe ul levezon vras war ar speredoù, o tiskouez barregezh re Nguyễn da zont war douaroù Tây Sơn da forzh peseurt prantad eus ar bloaz. Kregiñ a reas neuze re Nguyễn da aloubiñ tamm-ha-tamm domani an Tây Sơn.\nEmgannoù start a voe en-dro da greñvlec'h Qui Nhon betek ma voe kemeret e 1799 gant soudarded Nguyen Canh. Buan e voe kollet kêr ha ne voe adkemeret nemet e 1801 a-drugarez da nerzh kanoliañ ar morlu nevesaet a sikouras an argadoù dre zouar. Ur wech kollet ganto o c'hreñvlec'h Qui Nhơn e kilas buan an Tây Sơn renet gant Quang Toan, mab Quang Trung. E miz Mezheven e kouezhas kêr Huế, bet kêr-benn ar re Nguyễn, hag Nguyễn Ánh a gemeras an titl a impalaer dindan an anv Gia Long a zeue eus Gia Định (Saigon) ha Thăng Long (Hanoi) evit aroueziañ unvanidigezh rannoù su ha norzh Viêt Nam. Buan ec'h aloubas Viêt Naman Norzh neuze. Kouezhañ a reas Hanoi d'an 22 a viz Gouere 1802. Goude emgannoù dizehan e-pad ur c'hard-kantved e voe unvanet ar pezh a zo Viêt Nam a-vremañ gant Gia Long, a savas e diegezh d'ul live galloud ne oa bet tizhet gant tierniezh viêtnamat ebet a-raok. Biskoazh ne oa bet ken ledan an dachenn dalc'het gant Viêt Nam. Bez' e voe Gia Long ar rener viêtnamat kentañ o kaout beli war douaroù astennet eus Sina en norzh betek pleg-mor Siam ha ledenez Cà Mau er su.\nGoulenn a reas neuze Gia Long digant tierniezh Qing Bro Sina e anavezout ez-ofisiel evel impalaer. Buan e voe graet. Peogwir n'he doa ket Bro-C'hall sevenaet an emglev sinet gant Pigneau de Behaine ne voe ket rediet Viêt Nam da reiñ an douaroù hag ar gwirioù kenwerzh a oa bet prometet.\nDoare Gia Long da renAozañ\nRen Gia Long a vez gwelet evel awenet gant ur gonfusianegezh strizh. Ur wech bet trec'h war an Tây Sơn e nullas an adreizhadurioù o doa degaset hag e tegasas en-dro an doare konfusianel klasel da skoliata ha da aozañ ar melestradur.\nKas a reas ar gêr-benn eus Hanoi en norzh da Huế e kreiz ar vro evit delc'her kont eus fiñvadeg an dud trema ar su er c'hantvedoù kent. Lakaat a reas sevel kreñvlec'hioù hag ur palez er gêr-benn nevez. O tennañ e vad eus barregezhioù ar C'hallaoued e nevesaas doareoù difenn ar vro.\nEvit trugarekaat e vignoned c'hall e tamasantas lezel ar visionerien gatolik da seveniñ o c'harg. Kalz strishoc'h e voe e warlerc'hidi war an dachenn-se.\nE-pad e ren e kreñvaas Viêt Nam e veli soudardel war Indez-Sina. Kas a reas Siam kuit diouzh Kambodja. Tremen a reas Siam dindan gwarez Viêt Nam. Chom a reas Viêt Nam kentoc'h serret ouzh ar broioù europat.\nFramm ar melestradurAozañ\nLê Văn Duyệt, bet padusañ ha diwezhañ gwarezer soudardel peder froviñs Kochinsina\nE-pad ar prantadoù brezel en doa savet Nguyễn Ánh un egin a velestradur evit diskouez d'ar bobl e oa barrek da ren. Ofiserien peurvuiañ e oa pouezusañ izili e guzul tostañ, Abalamour d'an emgannoù dizehan. An ezhomm da gaout harp an arme a voe santet a-hen e renadur.\nRannet e voe Viêt Nam e teir rannvro melestradurel.\nDouaroù kozh familh Nguyễn a yae d'ober lodenn greiz an impalaeriezh (vùng Kinh Kỳ) gant nav proviñs. Pemp anezho a veze renet war-eeun eus Huế gant Gia Long hag e vandarined.\nE melestradur kreiz Huế e oa c'hwec'h ministrerezh : hini an aferioù foran, hini an arc'hant, hini al lidoù, hini ar brezel, hini ar justis ha hini ar savadurioù foran. Ur ministr a oa e penn pep hini. Daou eil ministr ha daou guzulier pe dri a sikoure pep ministr. Un 70 den bennak a laboure e pep ministrerezh e meur a rann. Bodañ a rae ar C'huzul Meur pennoù ar ministrerezhioù.\nE penn pep rann eus an impalaeriezh e oa ur gouarnour meur, sikouret gant un teñzorer meur hag ur rener evit Servij ar Justis. Meur a broviñs a veze e pep rannvro. Renket e veze ar proviñsoù e trấn ha dinh. Rannet e veze ar proviñsoù e pastelloù-bro (phủ, huyện ha châu).\nAn danvezioù a-bouez a veze gwelet gant ar C'huzul Meur dirak Gia Long. Kinnig a rae an dud e karg o danevelloù evit kendaelañ ha kemer divizoù. Dibabet e veze ar gargidi a rae war-dro ar C'huzul Meur. A-douez mandarined uhelañ ar c'hwec'h ministrerezh e veze dibabet ar gargidi.\nEvezhiek e voe Gia Long en e zoare da ren war rannoù norzh ha su ar vro. Ne felle ket dezhañ e vefent tregaset gant ur c'hreizennadur re brim goude kantvedoù a zisrann er vro. Trizek proviñs a yae d'ober an Tonkin, gant sez e warezer soudardel impalaerel (quan tổng trấn) e Hanoi. E delta ar Stêr Ruz e chomas kargidi gozh an tierniezh Le e karg. Er su e oa Saigon kêr-benn peder froviñs Kochinsina hag annez ar gwarezer soudardel. Gwikadell pep kêr-benn a vere he fastell-bro difenn. Gant ar reizhiad-se e c'hellas Gia Long trugarekaat ar re bouezusañ e-touez arroet dorn dezhañ gant kargoù uhel-kenañ, o reiñ dezho un emrenerezh tost klok war dachennoù boas ar melestradur hag ar justis. Padout a reas ar reizhiad betek 1831-||1832|32]] pa voe kreizennet melestradur ar vro gant Minh Mạng, mab Gia Long.\nNe vez ket gwelet Gia Long evel un nevezer war dachenn ar melestradur. O klask adlakaat urzh goude kantvedoù a vrezel diabarzh e kavas gwelloc'h chom feal d'an doareoù hengounel da verañ ar Stad.\nE-kerzh ar XVIIvet hag an XVIIIvet kantved e voe impalaeriezh Kambodja war an diskar pa zeue Viêtnamiz d'en em staliañ e delta ar Mekong a oa douaroù khmer betek-henn. Ingal e oa bet aloubet Kambodja gant Viêt Nam ha Siam. Diaes oa he stad. Mont a rae eus un tu d'egile hervez lusk ar vuhez politikel en div vro vrasoc'h.\nE 1796 ec'h eas Ang Eng, roue a-du Siam, da Anaon o lezel an tron da Ang Chan a oa bet ganet e 1791. Pa unanas Gia Long Viêt Nam e voe galloudekaet Eng gant Siam evit stourm ouzh beli Viêt Nam. Met e 1803 ec'h eas kannaded Kambodja da baeañ truaj da Viêt Nam evit sioulaat Gia Long. Dont a reas da vezañ ur boaz bloaziek. E 1807 e c'houlennas Ang Chan bezañ anavezet ez-ofisiel evel gwaz da Gia Long. Evel respont e kasas Gia Long ur c'hannad gant levr ar galloudekadurioù hag ur siell en arc'hant alaouret. E 1812 e nac'has Ang Chan goulenn e vreur Ang Snguon da rannañ ar galloud gantañ. Un emsavadeg a zeuas da-heul. Kas a reas Siam soudarded evit skoazellañ ar priñs disuj gant ar spi reiñ an tron dezhañ ha diskar levezon Gia Long war Gambodja. E 1813 e kasas Gia Long un arme a redias Siamiz hag Ang Snguon da guitaat Kambodja. An disoc'h a voe staliadur hollbadus ur gwarnizon viêtnamat e gwikadell Phnom Penh, kêr-benn Kambodja. Biken ne glaskas Siam adkavout beli war Gambodja e-pad ren hir Gia Long.\nNepred ne lakaas Napoleon Iañ e pleustr e vennozh da implijout Viêt Nam evel diazezlec'h evit stourm ouzh galloud ar Saozon war India. Dalc'het e voe gant e raktresoù brezelel divent en Europa. Koulskoude e chomas Bro-C'hall ar vro europat nemeti o kaout kannaded e Viêt Nam a-hed ren Gia Long.\nC'hwitadenn raktres emglev Pigneau de Behaine gant Bro-C'hall a roas tro da Gia Long da virout e vro serr ouzh ar c'henwerzh kornogat. Peurliesañ ne blije ket dezhañ an darempredoù a genwerzh gant Europiz. Evit mirout darempredoù mat gant holl vroioù Europa e klaske chom hep reiñ dreistwirioù da hini ebet.\nE 1804 e klaskas kannaded a Vreizh-veur gounit dreistgwirioù kenwerzhel digant Viêt Nam. Ne voe taol-esa all ebet betek 1822, ken tapet e oa Europiz gant brezelioù Napoleon.\nPrenet en doa Gia Long armoù digant embregerezhioù breizhveuriat e Chennai (bet anvet Madras gwechall) ha Kolkata war dle, o lakaat Kompagnunezh India ar Reter Breizh-veur da gas an diplomat John Roberts da Huế. Koulskoude e voe nac'het profoù Roberts ha ne grogas kenvreutaerezh ebet a-zivout emglevioù kenwerzhel. Goulenn a reas neuze ar Rouantelezh-Unanet kaout eviti nemetken ar gwir da genwerzhañ gant Viêt Nam ha perc'hentiezh enezenn Cham e-kichen Hội An (pe Fai-Fo). Nac'het e voe, evel ma voe nac'het war -erc'h goulennoù a-berzh Izelvroiz. Ar c'hwitadennoù-se a voe gwelet evel frouezh levezon ar vandarined c'hall.\nE 1817 e kasas Kentañ ministr Frañs, Armand-Emmanuel du Plessis, dug Richelieu al lestr Cybele, ur fourgadenn gant 52 ganol da Dourane (Da Nang bremañ) evit « diskouez mignoniezh Bro-C'hall ha hegarated roue Bro-C'hall e-keñver Gia Long ». Ne voe ket degemeet kabiten al lestr war an digarez ofisiel ne oa gantañ lizher ebet a-berzh roue Bro-C'hall.\nMirout a reas Gia Long pevar ofiser gall en e servij goude bezañ bet kurunennet : Philippe Vannier, Jean-Baptiste Chaigneau, Godefroy de Forçanz hag an doktor Jean Marie Despiau († 1824). An holl a zeuas da vezañ mandarined a renk uhel ha graet e veze brav dezho. Roet e voe dezho 50 gward pep hini, annezioù tonius ha n'o doa ket da stouiñ dirak an impalaer.\nAr c'hinnigoù graet da Napoleon gant kargidi gall e Puducherry da adskoulmañ darempredoù diplomatek gant Viêt Nam a chomas difrouezh abalamour d'ar brezelioù en Europa. Koulskoude, goude e teuas a-benn marc'hadourien a Vourdel da gregiñ da genwerzhañ a-drugarez da strivoù an dug Richelieu.\nPolitikerezh diabarzh ha labourioù brasAozañ\nJean-Marie Dayot (kleiz) en doe ur roll pouezus e embregerezh merdeadurezh Gia Long.\nDor palez ha gwikadell Gia Long e Huế\nWar ziviz Gia Long n'hallas ket ken priñsed, noblañsoù ha kargidi a renk uhel bezañ perc'henn war tachennoù divent. Diskar a reas ur boaz kozh a 800 vloaz da c'hoprañ kargidi ha digoll pe argouraouiñ noblañsoù dre reiñ dezho ul lodenn eus an tailhoù paeet gant ur gêriadenn pe ur bodad kêriadennoù.\nKempennet e voe an hentoù bras a oa, evel a hini a gase eus Saigon da Lạng Sơn, ha savet e voe reoù nevez.\nAozet e voe ur servij post a-drugarez d'an hentoù-se, ha savet e voe mirlec'hioù foran evit stourm ouzh an naonegezh pa veze prantadoù sec'hor.\nAdaozañ a reas Gia Long ar moneiz ha kas a reas war-raok ur politikerezh war-du ul labour-douar renet muioc'h gant ar Stad. Muioc'h a lañs a voe koulskoude gant kresk niver an dud eget gant kresk ar gorreadoù gouestlet d'al labour-douar. Ne voe ket graet kalz tra evit gwellaat en doareoù da labourat an douar, ha kresk ar produadur a oa liammet ouzh kresk ar gorreadoù douar labouret dreist-holl.\nDaoust d'ar brezel diabarzh bezañ echu e tivizas Gia Long sevel gwikadelloù nevez ouzhpenn an div a oa bet savet gant sikour an ofiserien c'hall. Kendrec'het oa Gia Long eus o zalvoudegezh. Unnek gwikadell a voe savet dre ar vro e-pad an 18 bloavezh ma renas.\nHervez doare Vauban e voe savet an darn vrasañ anezho : pempkognek pe c'hwec'hkognek. Un nebeud, hini Huế en o zouez, a voe pevarc'hornek e doare hengounel Sina. Gwikadelloù a voe savet e Vinh, Thanh Hóa, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Thái Nguyên and Hải Dương en Norzh ; e Huế, Quảng Ngãi, Khánh Hòa ha Bình Định e kreiz ar vro ; hag e Vĩnh Long e delta ar Mekong. Ar brasañ eus al labourioù a voe graet e prantad kentañ e renadur, ne voe savet nemet ur wikadell e-kerzh ar c'hwec'h bloavezh diwezhañ. Kuitaet o doa De Puymanel ha Lebrun Viêt Nam a-raok dibenn ar brezel. Raktreset e voe ar c'hreñvlec'hioù gant ijinourien viêtnamat eta. Eveshaet e voe al labourioù ganto ivez. Krouet e voe ur garg a Ofisour Eveshaer Gwikadell, kiriek eus al labourioù, dindan Ministr ar Brezel. Diskouez ar ra pegen pouezus e kave Gia Long ar c'hreñvlec'hioù.\nMeur a damall a savas a-zivout al labourioù-se. Lakaet e veze an dud da labourat noz-deiz dindan an amzer ha dilezet e veze an douaroù. Alies e savas klemm enep breinadur ar vandarined ha pouez gwaskus an tailhoù.\nGoude e gurunidigezh e krennas Gai Long e verdeadurezh da vat. War-dro ar bloavezhioù 1810 n'en doa ken nemet daou lestr doare Europa war vor. Abeg pennañ an digresk-se a oa an diouer a arc'hant abalamour da bouez al labourioù bras evit ar c'hreñvlec'hioù hag an treuzdougen (hentoù, kaolioù ha stankelloù). Koulskoude, e 1819 e loc'has ur prantad nevez a sevel bagoù, Gia Long oc'h eveshaat e-unan ar chanterioù.\nEvit stummañ ha tuta kargidi ar Stad ec'h adsavas Gia Long an arnodennoù a lez konfusian a oa bet diskaret gant a Tây Sơn. E 1803 e krouas an Akademiezh Impalaerel (Quốc Tử Giám) e Huế, evit stummañ mibien ar vandarined ha studierien dellezek war al lennegezh konfusian klasel. E 1804 e voe embannet gourc'hemennoù evit staliañ skolioù heñvel er proviñsoù ha reiñ reolennoù evit merañ o c'hoskor ha diazezañ o frogrammoù studi. Renerien an Deskadurezh (quan đốc học) a voe anvet evit eveshaat reizhiad deskadurezh ar proviñsoù hag an doare da aozañ an arnodennoù evit mont tre en Akademiezh. Skoazellet e voe ar Renerien gant Eilrenerien ha Renerien-skoazeller (phó đốc học pe trợ-giáo). Displegañ a reas Gia Long d'e lez e 1814 e oa mennetda grouiñ ur framm a gargidi stummet en un doare klasel ha feal ez politikel.\nE 1807 e tigoras Gia Long an arnodenn gentañ evit tuta kargidi-Stad dindan an tierniezh Nguyễn, war ul live rannvroel. Adalek neuze e voe an arnodennoù diazez pennañ stummadur ha hentenn dibab kargidi an impalaerded. "Ar pemp danvez klasel hag ar pevar levr" a roe kalz pouez da istor Sina adalek an tierniezh Song, a oa diazez ar programmoù. An danvezioù all a oa sellet evel didalvoud.\nEmbann a reas Gia Long ur c'hod lezennel nevez evit kemer plas ar reizhiad a dalveze abaoe mare Hong Duc a Lê Thánh Tông er XVvet kantved. E 1811 e krogas al labour kaset war-raok gant ur bodad gouizieien renet gant Nguyễn Văn Thành. E 1815 e voe embannet ar Bộ luật Gia Long ("Kod Gia Long"). Daoust ma lavare Gia Long e oa ar reizhiad nevez ur meskaj eus kod Lê ha reizhiad lezennel Sina da vare an tierniezh Qing, kalz imbourc'herien a soñje e oa un doare eilad peuzheñvel eus kod Qing. Diwezhatoc'h e voe troet e galleg gant Paul-Louis-Félix Philastre (1837-1902). Lakaat a rae ar pouez war galloud hag aotrouniezh an impalaer hag e vandarined hag aozadur hengounel ar familh. Mar beze torfedoù grevus ha peurgetket re enep ar Stad, e veze kastizoù a-stroll enep tiegezh an den kondaonet, kastiz ar marv en o-zouez.\nUr wech unanet Viêt Nam ez eas kreizenn ar vro war du ar Su da-heul kantvedoù a zivroadegoù hag aloubadegoù troet war an tu-se. Kas a reas Gia Long sez ar gouarnamant eus Hanoi da Huế eta. Lakaat a reas adsevel gwikadell gozh Phú Xuân e stumm ur kreñvlec'h. Ur framm pevarc'hornek, daou gilometrad hirder evit pep kostez, ramparzhioù mañsonerezh gwarezet gant begoù-moger gant 36 kanol war bep hini. Douvezioù a oa koulz en diabarzh hag en diavaez evit kreñvaat an difenn. Eizh kant olifant brezel a oa er gwarnizon. Framm ar palez nevez, protokol ha dilhad al lez a oa holl diwar skouer doareoù an tierniezh Qing a Sina. Klasket en doa Gia Long sevel er bloavezhioù 1800 un eilad bihanoc'h eus Keoded Verzet Beijing.\nGia Long a zamasantas da feiz katolik e skoazellerien, ha lezel a reas ar visionerien da seveniñ o c'harg abalamour dezho. Renet e oa ar misionoù gant Spagnoled en Tonkin ha gant Gallaoued e kreiz hag e su ar vro. C'hwec'h eskob europat a oa e Viêt Nam pa varvas an impalaer. Soñjal a reer e oa un 300 000 bennak a gristenien en Tokin ha 60 000 e Kochinsina.\nDiskouez a reas bezañ mantret gant kondaonidigezh azeulerezh an hendadoù, unan eus diazezoù ar sevenadur viêtnamat, gant ar gatoliked. Anavezet e oa Gia Long ivez evit e zismegañs e-keñver ar voudaegezh, relijion al lodenn vrasañ eus tud ar vro. Daoust d'ar voudaegezh bezañ deuet mat gant itronezed al lez e lakaas Gia Long un harz da obererezh ar voudisted alies.\nE miz Eost 1802 e tennas Gia Long dial eus pennoù an Tây Sơn o doa lazhet e familh e bloavezhioù 1770 hag a oa en e zalc'h. Izili an tiegezh a oa bev c'hoazh hag ar jeneraled uhelañ hag o ziegezhioù a voe lazhet. Diveziet ha disakret e voe relegoù Quang Trung hag e rouanez. E vab, Quang Toản, roue diwezhañ an tierniezh Tây Sơn, a voe staget ouzh pevar olifant ha diframmet. Diskar a reas Gia Long holl ar c'hemmoù bet degaset gant Quang Trung, ha distreiñ a reas d'ur gonfusianegezh strizh. Adreiñ a reas d'an uhelgargidi ar plas kentañ en hentenn divizout, dreist an arme. Diskar a reas adaozadurioù Quang Trung war dachenn an deskadurezh o doa lakaet ar skiantoù dreist studi al lennegezh konfusian.\nTiegezh ha hêrezhAozañ\nMinh Mạng Đế, pevare mab ha hêr Gia Long\nHervez deizlevr John Crawfurd (1828)\nTeir gwreg en deus bet Gia Long. E 1780,e-kerzh ar brezel enep re Tây Sơn, e timezas gant Tống Thị Lan, merc'h ur jeneral Nguyen. Genel a reas daou vab, an hini kentañ o vezañ ar priñs hêr Nguyen Canh, hag an eil Nguyen Phuc Chieu a varvas buan goude bezañ bet ganet. Ur wech Gia Long war an tron e teuas-hi da vezañ an impalaerez Thừa Thiên.\nDiwezhatoc'h e-kerzh ar brezel-se e kemeras an impalaer un eil gwreg, Trần Thị Đang, merc'h unan eus e vinistred. Genel a reas tri mab, Nguyễn Phúc Đảm, Nguyen Phuc Dai ha Nguyen Phuc Chan. Roet e voe dezhi goude he marv an titl a impalaerez Thuận Thiên.\nUr wech gounezet Viêt Nam e kemeras Gia Long un trede gwreg, Lê Ngọc Bình, ur verc'h da Lê Hiển Tông, an eil diwezhañ eus impalaerien an tierniezh Lê e oa. Prometet oa bet gant an impalaer Quang Trung d'e vab Quang Toản. Ur wech bet trec'het an Tây Sơn ha lakaet Quang Toan d'ar marv, e kemeras Gia Long anezhi da bried. Genel a reas Bình daou briñs dezhañ, Nguyen Phuc Quan ha Nguyen Phuc Cu, hag ar priñsezed An Nghia Ngoc Ngon ha My Khue Ngoc Khue. Bez' en doa Gia Long tost da 100 serc'h hag a oa merc'hed e vandarined. Evel-se e kadarnae fealded izili e lez an tostañ dezhañ.\nPeogwir e oa aet ar priñs Hêr Nguyen Canh da Anaon diwar ar vrec'h e-kerzh ar brezel enep an Tây Sơn, e soñje d'an holl e vefe e vab hêr Gia Long evel impalaer. Met e 1816 Nguyễn Phúc Đảm, mab eil gwreg Gia Long a voe anvet dindan an anv Minh Mạng Đế. Dibabet e voe gant Gia Long abalamour d'e demz-spered kreñv hag e gasoni ouzh tud ar C'hornôg pa oa deuet familh Canh's da vezañ katolik ha diaes gant an hengoun konfusianat evel azeulerezh an hendadoù da skouer. A-raok e bignidigezh, hervez, Nguyễn Phúc Đảm en devoa kanet meuleudi da Japaniz evit bezañ kaset kuit ar gristeniezh diouzh o bro. Gia Long a lavaras d'e vab bezañ dereat gant Europiz, ar C'hallaoued peurgetket, met chom hep reiñ dezho an disterañ galloud.\nMervel a reas Gia Long d'an 3 a viz C'hwevrer 1820. Beziet e voe e bez Thien Tho, hag anvet Thế Tổ Cao Hoàng đế e voe goude a varv.\nButtinger, Joseph (1958). The Smaller Dragon: A Political History of Viêt Nam. New York : Praeger.\nCady, John F. (1964). Southeast Asia: Its Historical Development. New York : McGraw Hill.\nDuiker, William J. (1989). Historical dictionary of Viêt Nam. Metuchen, New Jersey : Scarecrow Press. ISBN 0-8108-2164-8.\nDutton, George Edson (2006). The Tây Sơn uprising: society and rebellion in eighteenth-century Viêt Nam. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-2984-0.\nHall, D. G. E. (1981). A History of South-east Asia. Basingstoke, Hampshire : Macmillan. ISBN 0-333-24163-0.\nKarnow, Stanley (1997). Viêt Nam: A history. New York : Penguin Books. ISBN 0-670-84218-4.\nMantienne, Frédéric (October 2003). "The Transfer of Western Military Technology to Viêt Nam in the Late Eighteenth and Early Nineteenth Centuries: The Case of the Nguyen". Journal of Southeast Asian Studies 34 (3): 519–534. DOI:10.1017/S0022463403000468\nMcLeod, Mark W. (1991). The Viêt Namese response to French intervention, 1862–1874. New York : Praeger. ISBN 0-275-93562-0.\n(1994) International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania. Taylor & Francis. ISBN 1-884964-04-4.\nTarling, Nicholas (1999). The Cambridge History of Southeast Asia. Cambridge University Press. ISBN 0-521-66370-9.\nTran Trong Kim (2005). Việt Nam sử lược. Ho Chi Minh City : Ho Chi Minh City General Publishing House. , e viêtnameg\nWoodside, Alexander (1988). Viêt Nam and the Chinese model: a comparative study of Viêt Namese and Chinese government in the first half of the nineteenth century. Cambridge, Massachusetts : Harvard University Press. ISBN 0-674-93721-X.\nQuang Toan eus an tierniezh Tây Sơn Impalaerien Viêt Nam Tierniezh Nguyễn\n1802–1820 War e lerc'h\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gia_Long&oldid=1968173 »\nKemm diwezhañ d'an 22 C'hwe 2022 da 07:45\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 C'hwe 2022, da 07:45.


marmouz - Wikeriadur\n1.3.3 Gerioù kevrennek\n1.3.4 Troiennoù keñveriañ\nmarmouz /ˈmarmus/ gourel (furm vihanaat : marmouzig, liester : marmouzed, marmouzien)\nBronneg eus an isurzhad Simili, diorroet e empenn, divlev e zremm, dezhañ treid ha daouarn hegrog, a vev er broioù tomm peurvuiañ, ha zo meur a spesad anezhañ\n[...] rak ar marmouz a grap war n'eus forzh peseurt gwezenn, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 118.)\ngalleg : singe (fr)\nmarmouz /ˈmarmus/ gourel (furm vihanaat : marmouzig, liester : marmouzien) ((dre skeudenn-lavar), diwar-benn an dud)\nUr wech e klevis ur vamm-gozh all o teskiñ e bater d'he mab-bihan hag a zistage evelhen Fiat voluntas tua : « Lavar evelton 'ta, mab ar c'hast marmouz : Fiakr a lonkas Tual ! » — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 75.)\nPaotr bihan diseven (dre zismeg):\n− Kerzh da gac'hat 'ta, marmouz bihan ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 21.)\nUr marmouz bennak en devoa libistret ar prenestr a gaoc'h-saout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 317.)\nAr marmouz a zo anezhañ . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 99.)\nKlev ar marmouz fall-mañ 'ta! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 342.)\nHennezh zo un tamm mat a varmouz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 342.)\nMemes tra eo euzhus klevet ur marmouz evel-se o leuskel kement-se a vallozhoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 342.)\ngalleg : gamin (fr)\ngalleg : chenapan (fr)\nkurius evel ur marmouz\nskañv evel ur marmouz\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=marmouz&oldid=287099 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Gwe 2019, da 05:49.