Bugün 2020-03-29 23:11\n“Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyinə görə danışıqlarda irəliləyiş əldə olunmayıb”\nXarici İşlər naziri Elmar Məmmədyarov Bakıda keçirilən Qoşulmama Hərəkatının XVIII Zirvə Görüşü çərçivəsində Kubanın Xarici İşlər naziri Bruno Rodriges Parilya ilə görüşüb.\nXarici İşlər Nazirliyindən (XİN) APA-ya verilən məlumata görə, görüşdə həmsöhbətlər iki ölkə arasında mövcud olan əməkdaşlıq münasibətlərinin kifayət qədər dərin tarixi köklərə malik olduğunu qeyd edərək, müasir mərhələdə də qarşılıqlı faydalı şəkildə inkişaf etdiyindən məmnunluq ifadə ediblər.\nAzərbaycanla Kuba arasında həm ikitərəfli iqtisadi əməkdaşlığın həyata keçirilməsi, həm də qlobal təşəbbüslər çərçivəsində birgə səylərin vacibliyi vurğulanıb.\nNazir Bruno Rodriges Parilya Azərbaycanın QH-də sədrliyinin uğurlu olacağına və ölkələr arasında ikitərəfli əlaqələrin daha da inkişaf edəcəyinə dair ümidi ifadə edib.\nNazir E. Məmmədyarov, həmçinin QH ilə G-77 arasında əlaqələndirilmiş fəaliyyətin əhəmiyyətinə diqqət yetirib.\nE. Məmmədyarov Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü barədə məlumat verərək, işğalçı ölkənin qeyri-konstruktiv mövqeyi səbəbindən danışıqlarda irəliləyişin əldə olunmamasını bildirib. Belə yanaşmanın beynəlxalq hüquq norma və prinsipləri və BMT TŞ-nin müvafiq qətnamələrinə zidd olduğunu qeyd edib.\nGörüşün sonunda Nazir Bruno Rodriges Parilya Azərbaycanın diplomatik xidmət orqanlarının 100 illik yubileyinə həsr olunmuş Xatirə kitabına öz ürək sözlərini yazıb.\nZakir Həsənov: Azərbaycanın müdafiə...\nYeni Azərbaycan Partiyası Pirallahı...\nQarabağ “sudetləri”: uzun sürən nəz...


Bir müddət əvvəl Rusiya hökuməti iflas və ya iflas haqqında qanun layihəsi qəbul nat. şəxslər. Bu prosedur mürəkkəb və çoxmərhələli edir. qanuna görə vətəndaşın iflas tanınması prosesi, bir maliyyə meneceri iştirak etməlidir. Nə səlahiyyətləri o malikdir və iflas nə təsir?\nfiziki şəxsin iflas\nBu, bizim bir çox müxtəlif məqsədlər üçün banklar kreditləri almaq heç kimə sirr deyil. Tez-tez borc daha ödəmə mümkün olur ki, həyat hallar var. Uzun müddət problem həll idi - banklar cəlb pul toplanması zabitləri üçün, borclu iddia açdı. Konsolidasiya edilmiş arbitraj məhkəmələrinin iqtisadi arqumentlər bir qanun iflas və ya iflas NAT köçürdü: Ötən il vəziyyət kökündən dəyişdi. şəxslər.\nqanunla müəyyən edilmiş qaydada üç mərhələləri. Bunlar:\nfərdi daşınar və daşınmaz əmlakın həyata keçirilməsi.\nonun kreditorları ilə həll Saziş.\niflas elan arbitraj məhkəməyə müraciət edə vətəndaş özü kredit təşkilatı və ya vergi ofis. borc məbləği yarım milyon rubl olacaq. ki, borcu quruluşundan bu yana 90 gün keçməlidir. tətbiq etmək lazımdır əmlakın inventar, 300-dən çox 000 vergilərin ödənilməsi, gəlir sertifikatı əməliyyatlar üzrə sənədlərin surətləri.\nfərdi səs tətbiqi tanınmasından sonra təqdim prosedur kimi Borc yenidən qurulması. borc restrukturizasiya nəticələr verir olmasaydı əmlakın həyata keçirilməsi həyata keçirilə bilər. Bu halda, vətəndaş müflis elan etdi. Settlement razılaşma proseduru hər hansı bir mərhələdə imzalana bilər.\nmaliyyə nəzarəti konsepsiyası\nmaliyyə meneceri dərhal iflas vətəndaşı tətbiqi nəzərə sonra məhkəmə tərəfindən təyin edilir. Bu şəxs Rusiya qanunvericiliyinin tələblərinə cavab verməlidir. Idarə potensial Bütün iflas proseduru dəstək - borclunun əmlak reallaşmasına əmlak haqqında məlumatların toplanması - müstəqil qurum kimi çıxış prosesi tərəflərinin hər mövqeyini gətirilməsi.\nBelə ki, fiziki şəxslərin iflas maliyyə meneceri tam ki prosedur bütün mərhələlərini müşayiət:\nBu borclunun maliyyə imkanlarını qiymətləndirir.\nKreditorlar ilə qarşılıqlı.\nMüvafiq nəzarət kreditorların cari tələblərinə cavab.\nƏslində, onun rolu tanınması və məhkəmədə öz mövqeyini təmsil iflas proseduruna cəlb aktyorlar arasında vasitəçilik edir. Bundan başqa, maliyyə meneceri vətəndaş prosesin əmlakının disposition nəzarət və kredit təşkilatları və borclunun maraqları ilə uyğun etmək üçün bu əməliyyatlar bir sıra çıxış razılaşır. namizədlərin irəli sürülməsi hüququ debitor və kreditorlarla həm də nəzarət var. Bir qayda meneceri kimi, ilk növbədə öz maraqlarını müdafiə kreditorlar tərəfindən irəli sürülən. Buna görə də, borclu öz mövqelərini müdafiə etmək üçün hər cür səy edəcək meneceri seçmək əhəmiyyət kəsb edir.\nOnun sözlərinə görə iflas hüquq, maliyyə meneceri görüşüb şərait vardır. aşağıdakı tələblər aşağıdakılardır:\nşəxsi motivasiya və maraq, eləcə də müflis və ya kredit təşkilatlarının vətəndaşı asılı olmaması.\nsəbəbiylə maliyyə meneceri kimi vəzifələrini düzgün yerinə yetirilməsi görkəmli borcu olmaması (maddi ziyan məhkəmə qərarı ilə təsdiq olunmalıdır).\nNo rekord cəza.\niflas prosedurlarının başlanması səbəb borcları, olmaması.\ndayandırıla və ya federal qanuna uyğun olaraq öz vəzifələrini həyata keçirmək hüququndan məhrum statusunun olmaması.\nManager öz fəaliyyətlərini, həmçinin iqtisadi və ya hüquqi sahələri üçün yüksək professional təhsil həyata keçirmək üçün lisenziya olmalıdır. Prerekvizit fəaliyyət nəzarət prosesinin tərəfləri zərər sığortalanmış məsuliyyət daşıyır.\nmaliyyə nəzarəti təyin\niflas nat Maliyyə meneceri. şəxslər adətən məhkəmə rəsmiləri seçilmiş. vətəndaş özünü-tənzimləmə təşkilatları göstərməlidir iflas halda (Sros) və maliyyə meneceri kimi çıxış edəcək xüsusi şəxs, lakin onun təyin edilməsi haqqında qərarın baxılması ilə əlaqədar etdiyi şərhdə məhkəmə tərəfindən ediləcək. tətbiqi özünü tənzimləmə təşkilatı olmadan sayılmır. meneceri təşkilatın bütün üzvləri seçilir, çünki hesablamaq mümkün təyin olunacaq Toqo. bir kreditor və ya borclu - Bu doğru CPO və ərizəçi ilə bəxş xüsusi namizədlər seçmək üçün ki, qeyd etmək vacibdir.\nxidmətləri üçün ödəniş\niflas maliyyə meneceri ödənişli əsaslarla xidmət göstərir. Vətəndaş, müflis özünü elan, bu xidmətlər üçün ödəyir və məhkəmə əmanət sabit məbləğ verməyə borcludur - 10 min rubl. Bu məbləğ proseduru özü dəyəri. Bu məbləğ ödənişi təmin borc və ya iflas əmlak zamanı pul vəsaitlərinin nəzarət 2% ödəmək lazımdır. Kreditorlar yığıncağının istədiyi ödənilməsi ölçüsü zəruri hallarda artırıla bilər. Cash mükafatım ancaq iflas icraatı və faiz tamamlanmasının ardından eyni zamanda verilir - onların hesabına qarşı və transfer vəsait məskunlaşma başa çatdıqdan sonra. nəzarət hər hansı əlavə xidmətlər üçün borclu vətəndaş pay tələb edirsə, bu cür hərəkətlər qeyri-qanuni hesab edilir. Müflis məhkəməyə müraciət edə bilər.\nsağ maliyyə meneceri\nfederal fiziki şəxslərin iflas haqqında qanun , yəni maliyyə nəzarəti, hüquq bir sıra muxtariyyət:\nOpportunity iflas icraatı tərəflərin tələblərinə etiraz etmək.\nyerli hakimiyyət orqanları və hökumət birbaşa sorğu, o cümlədən fərdi daşınar və daşınmaz əmlak, obyektləri haqqında məlumat toplanması həyata keçirilməsi.\nkreditorların görüş toplanması sağ, zəruri hallarda.\nsağ iflas borc restrukturizasiya planı nəzarət.\nBu Aktı nəzərdə qabiliyyəti, kredit bürosunun və ya informasiya oxşar mənbələrdən məlumat almaq.\nsağ bütün əməliyyatların əmlak, ləğv və ya xidmət satmaq.\nSağ Federal İflas Aktı nəzərdə tutulmuş digər hüquqları həyata keçirmək.\nmaliyyə nəzarəti vəzifələri\nkimi vəzifələri, bir sıra bir fiziki şəxsin iflas idarə və:\ntoplanması və bu qanunla təmin olunur kreditorların görüşlər təşkili.\nborc restrukturizasiya planının icrasına monitorinqi.\nmüflis bir vətəndaşın maliyyə imkanlarının təhlili.\n3 ayda ən azı bir dəfə həyata keçirilən tədbirlər barədə kreditorlara hesabat edilməsi.\nborc ödəmə kreditorların nəzarət borclu.\nhalları müəyyən qəsdən müflisləşmə və müvafiq tədbirlər.\nReview və borc restrukturizasiya hesabatların irəliləyiş planının təhlili.\nİflas Aktı nəzərdə tutulmuş digər vəzifələri.\niflas ilə qarşılıqlı Sifariş\nfiziki şəxslərin iflas halda Financial Officer birtəhər fərdi vətəndaşın iflas bağlı məlumat bütün mənbələrdən daxil etmək hüququna malikdir. Bu cür məlumatlar qeydə bazaları daşınar və daşınmaz əmlak və onun yeri haqqında məlumat, eləcə də mülkiyyət hüquqlarının və borclunun öhdəliklərini, ekstraktları daxildir.\nmüflis bir vətəndaşın borcudur tələbi sonra 15 gün ərzində maliyyə meneceri tərəfindən baxılması üçün bu məlumatların təmin daxildir. Bu məlumat müflis mövcud deyilsə, maliyyə meneceri məhkəmədə onları tələb etmək hüququna malikdir.\nborclu bütün əmlakı yerləşən daşınar və daşınmaz əmlak obyektləri barədə məlumat vermək borcludur. maliyyə nəzarəti bu məlumat və onun hazırlanması üçün maneələr yaradılması gizlədilməsi qanuna görə vətəndaş məsuliyyətə səbəb olur.\nmanager qanunla qorunan ticarət, xidmət, bank, və ya digər məlumat ilə bağlı məlumat alıb, o açıqlamalıdır bilməz. Əgər bu baş verərsə, bu, mülki və ya inzibati və bəzi hallarda və cinayət məsuliyyətinə səbəb olacaq, və ödəmək edilir.\nmaliyyə nəzarəti aradan qaldırılması mümkün varmı?\nbəlkə də, maliyyə meneceri kimi çıxış xüsusi şəxs çıxarın. iflas prosesinin bir hissəsi aradan qaldırılması üçün qərar məhkəmə tərəfindən təsdiq Bu iki tərəfin baş verə bilər. Bu halda, bir əvəz var. təşəbbüs meneceri və ya öz-özünü tənzimləyən təşkilat gələ bilər.\naradan qaldırılması üçün səbəb zaman qeyri-kafi keyfiyyətli performans ola bilər:\nBu qərar kreditorların iclasında qəbul edilib.\nməhkəmə qərarı şikayət prosesinin məmnuniyyəti, onların hüquqları, zərər və ya xüsusi nəzarət hərəkətləri itkilərin pozulması tərəflər idi.\nÖzünü tənzimləmə təşkilatı çünki inzibati xəta və ya cinayət törətməkdə meneceri dayandırılıb.\nBelə ki, maliyyə meneceri - fiziki şəxsin müflisləşməsi zamanı əhəmiyyətli bir rəqəm. O, borclunun əmlakının ilə bağlı bütün məlumat çıxışı var. Buna görə də, məlumatların təhrif qanunsuzdur. Law, iflas qanunla müəyyən edilmiş maliyyə meneceri vəzifələri. Idarə - yalnız ödənişli əsaslarla öz xidmətlərini təqdim edir iflas cəlb müstəqil şəxs.\nArbat Muzey "Giants". Old Arbat "nəhəngləri Evi" də muzey: qiymət\nMetal qalxan - keyfiyyət malların pasport\nBir yataq papatya, bitki kimi bir gül nədir?\nÖz əlləri ilə mühərrik istilik - səmərəli qərar qış ölü


Deputat həmkarını tənqid etdi: “Arzu edir ki, imkanlı adamın ailəsindən kimsə ölsün" • Faktinfo.az\nDeputat həmkarını tənqid etdi: “Arzu edir ki, imkanlı adamın ailəsindən kimsə ölsün"\n01 Sentyabr 2019, 20:54\nMilli Məclisin payız sessiyasında müzakirəyə çıxarılacağı gözlənilən “Dini etiqad azadlığı və dini qurumlar haqqında” qanun layihəsindəki bəzi yeniliklərə ilk etiraz elə hakim partiyanın üzvündən gəlib.\nYAP üzvü olan deputat, “Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru Bəxtiyar Sadıqov hakim partiyanın icra katibinin müavini, Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri Siyavuş Novruzovun dediklərinə qarşı çıxıb.\nBaş redaktor “Yeni Müsavat”a açıqlamasında rəsmi qəzetlərdə başsağlıqlarının dərcinin qadağan olunacağı ilə bağlı fikirlərə etiraz edib.\nO deyib: “Xalqımızın milli-mənəvi dəyərləri mövcuddur və bu dəyərlərdən biri də ondan ibarətdir ki, insanların birinə itki üz verəndə onlara başsağlığı verirlər. Bunu ya hüzr yerinə getməklə, ya da qəzet vasitəsilə edirsən. Dünya praktikasında da belədir. Bizim əksəriyyətimiz rayonda doğulmuşuq, sonradan köçmüşük. Rayonda hüzr yeri olanda insanlar gedə bilmirlər, ona görə də qəzet vasitəsilə başsağlığı verirlər. Bunun digər müsbət cəhəti də odur ki, qəzet vasitəsilə insanlar kimə kədərin baş verdiyini öyrənə bilərlər. Bu başsağlıqları o qədər böyük material deyil ki, narahatlıq doğursun”.\nB.Sadıqov ardınca digər məqama diqqət çəkib: “Söhbət əgər rəsmi qəzetlərdən gedirsə, biz dövlət büdcəsində deyilik, təsərrüfat hesablıyıq. Nə qazansaq, biz onu yeyirik, yaxud da xərcləyirik. Reklam bazarı yoxdur, buna görə də qəzet üçün reklam bazarı formalaşmayıb. Televiziyaların kifayət qədər reklam bazarı var. Hətta sutka ərzində televiziyalarda verilişlərdən daha çox reklamlar gedir. Gizli və açıq, eləcə də sponsor dəstəyi ilə olan reklamları hər kəs yaxşı bilir. Amma qəzet reklamı yoxdur. Belə olan halda biz qəzeti yaşatmaq üçün reklam və elan verməliyik. Elanların içərisində başsağlıqları müəyyən məbləğdə gəlir gətirir. Haradasa bizim qəzetin 20-25% gəliri başsağlığından gəlir. Bunu bizə qadağan etsələr, bu vəsaiti bizə kim ödəyəcək? O zaman jurnalistlərə necə əmək haqqı ödəyəcəyik?”\nB.Sadıqovun açıq etirazından sonra S.Novruzov həmkarının dediklərinə reaksiya verib. Onun fikrilərini təqdim edirik: “Bəxtiyar Sadıqov deyir ki, “Azərbaycan” qəzeti Milli Məclisin orqanı olmasına baxmayaraq, bizə heç kəs kömək eləmir. Birinci növbədə dövlət onların kağız pulunu, çap pulunu da, icarə haqqını da – “Azərbaycan” nəşriyyatından bunu öyrənə bilərsiniz – hamısını ödəyir. Yəni qəzet havayı çap olunur. Əlavə yazılar-filanlar da öz yerində. Qəzet işçiləri bilirlər ki, əlavə gəlirlər də olur. İkinci növbədə bütün respublikada hər bir dövlət və hökumət orqanı, dövlət müəssisəsi bu qəzetə abunədir, pul köçürür. Bu vəsait hesabına da jurnalistlərin əmək haqqını tam şəkildə ödəmək mümkündür. Sən bu yükü jurnalistin boynuna niyə atırsan ki, jurnalistə əmək haqqını hardan verim? Mənbəni mən göstərirəm, get, o mənbədən ver! Üçüncü tərəfdən, başsağlığı ilə camaata maaş vermək olmaz! O, Allah tərəfindən də halal qəbul olunmur. Birinin şərinin hesabına digəri xeyir qazana bilməz! Dində də, Peyğəmbərimizdə də, Həzrəti Əlidə də o məsələ tamamilə qeyri-qanuni hesab olunur, şəriətə uyğun sayılmır. Ona görə də əgər jurnalistin əməkhaqqını başsağlığı ilə verirsənsə, onda vay o jurnalistin halına!”\nHər başsağlığına 50 manat alır. Özü də bu, arzu edir imkanlı adamın ailəsindən ölü olsun ki, başsağlığı çox olsun. Bununla çörək yemək olar? Get, işlə, qazan! Sən o boyda qəzetin redaktorusan, “Azərbaycan” qəzetinin. Dövlətin ən əsas qəzetlərindən biridir. “Azərbaycan” qəzeti Sabir Rüstəmxanlının vaxtında 2 milyon tirajla nəşr olunurdu. Bu qəzeti Cümhuriyyət dövründə Üzeyir bəy kimi ziyalılar, dahilər yaradıb. Bunun adı sənə kifayət edir”. Sonda S.Novruzov ona etiraz edən həmkarına xitabən bunları söylədi: “Sənin yolun başqa, bizim yolumuz başqa. Bizim yolumuz haqq yoludur, səninki ənəlhəqq!” (gülür


Azərbaycanda yüngül sənaye müəssisələrində istehsal edilən məhsulların çeşidi LİFLƏRİn təSNİfati\nAzərbaycanda yüngül sənaye müəssisələrində istehsal edilən məhsulların çeşidi\nToxuculuq lifləri mənşəyi və kimyəvi tərkibinə görə iki qrupa bölünür-təbii və kimyəvi.Təbii liflər elə liflərdir ki bunlar əsasən üzvi hidro zəncirli yüksək malekullu birləşmələrdən ibarət olur.İnsanın bilavasitə iştirakı olmadan təbiətin özündə formalaşmış olur.kimyəvi liflər isə zavod şəraitində əsas etibarı ilə təbii üzvi hetro zəncirli yaxud karbo zəncirli yüksək malekullu sintetik birləşmələrdə cüzi miqdarda isə qeyri üzvi təbii birləşmələrdən alınan liflərdir.\nTəbii liflər üç qrupa bölünür:1-bitki mənşəli liflər 2-heyvan mənşəli liflər 3-mineral mənşəli liflər.\nBitki mənşəli liflərin tərkibi yüksək karbo hidrogendən sellilozdan ibarətdir.Bitki mənşəli liflər də özləri üç qrupa bölünür-bitkinin toxumundan alınan-pambıq,bitkinin gövdəsindən alınan-kətan,kəndir,bitkinin yarpağından alınan-avaka,sizal.\nHeyvan mənşəli liflər-bu liflərin tərkibi zülali maddələrdən ibarətdir və aşağıdakı kimi olur.\nTərkibi keratindən ibarət olanlar-qoyun,keçi\nTərkibi fibroindən ibarət olanlara-barama qurdundan alınan ipək\nMineral mənşəli liflər-bu liflər çaxmaq daşı ilə yerdən qazılıb hasil edilir,bunada aspes daxildir.Aspesin kimyəvi tərkibi maqnezium oksidin sulu silikatından ibarətdir.\nKimyəvi liflər iki qrupa bölünür:1-təbii yüksək malekullu birləşmələrdən alınan liflər (süni) 2-sintetik yüksək malekullu birləşmələrdən alınan liflər(sintetik).Təbii yüksək malekullu birləşmələrdən alınan liflərdə iki qrupa bölünür.1-yüksək karbo hidratlardan alınan liflərdən ibarətdir.Bunlarada viskos,mis omonyak,asetat daxildir.2-zülali maddələrdən alınan liflərə aiddir,heyvan zülalından alınan yəni süd zülalı”kazein”,bitki zülalından alınan paxla lifi.\nSintetik yüksək malekullu liflər də iki qrupa bölünür.1-üzvi heterozəncirli birləşmələrdən alınan liflərə aiddir,polikaproloktanda-kapron,neylon,lafsan və s.2-üzvi karbozəncirli liflərdən alınan liflərə aiddir.Hollogen törəməlivenil birləşmələrdən o cümlədən polivinil xlorid və s.Təbii qeyri üzvi birləşmələrdən alınan təbii kimyəvi liflərə aşağıdakı liflər aiddir.Keramnya birləşməsindən alınan,şüşə və metallardan alınan metal lifləri.Təbii polimerdən alınan kimyəvi liflər viskos və asetatdır.Sintetik liflərdən alınan kimyəvi liflər-lafsan,kapron,nitron və s.Təbii qeyri üzvi birləşmələrdən alınan liflər şüşə lifləridir.\nGöründüyü kimi lif öz mənşəyi və kimyəvi tərkibinə görə çox müxtəlifdir.Beləliklə onlar xarici görünüşlərinə habelə xassələrinə görə bir-birlərindən fərqlənir,ancaq bu müxtəlifliyə baxmayaraq bütün toxuculuq lifləri üzvi birləşmələr sinfinə xüsusən də yüksək malekullu birləşmələrə aiddir.Təbii yüksək malekullu birləşmələrə başlıca olaraq bitki və heyvanat aləmində rast gəlinir.Yüksək malekullu birləşmələr kiçik malekullu birləşmələrdən (monomer) sintez yolu ilə alınır.Monomerlər isə neft və daş kömür emalının məhsuludur.\nTƏBİİ LİFLƏR:PAMBIQ,KƏTAN VƏ TƏBİİ İPƏK\nTəbii liflər xətti quruluşlu heterozəncirli polimerlər sinfinə daxildir.Təbii liflərə pambıq,kətan,ipək daxildir.\nPAMBIQ-yüksək texnaloji xüsusiyətlərə malikdir.O,başqa təbii liflərə nisbətən ucuz başa gəlir və toxuculuq sənayesində dah çox istifadə olunur.Dünyada 50-dən çox ölkə pambıqçılıqla məşğuldur.Bu ölkələrə ABŞ,Hindistan,Pakistan və digər ölkələr daxildir.Pambığın 5 mədəni,30 yabanı növü var.Bütün ölkələr üçün pambığın 4 növü var:kosmat,barbados,ot şəkilli,ağac şəkilli.\nPambıq çiyidinin səthindən ayrılmış liflərə pambıq deyilir.Pambıq çiyidinin liflərlə örtülməsinə xam pambıq deyilir.Orta Asiya və Azərbaycanda pambıqçılığın 90 faizini kosmat pambığı tutur.Bu pambıqdan alınan liflərə orta lifli pambıq deyilir.Çox məhsuldardır(1 hektara 25-35sentner)alınır,yetişmə müddəti 120-140 gün,liflərin orta uzunluğu 30-35mm-dir.\nBarbados cinsli pambıq ən çox Misirdə,Orta Asiyada yayılıb.Yetişmə müddəti 140-170 gün,məhsuldarlığı (1 hektara 20-30 sentner)alınır.Barbados cinsli pambıq ən uzun,nazik və möhəm lifə malik olaraq yüksək keyfiyyətli məmulatın hazırlanmasında istifadə olunur və buna nazik lifli pambıq deyilir,lifin orta uzunluğu 35-45mm-dir.\nPambıq mart ayının axırı,aprel ayının əvvəllrində arata səpilir.Səpindən 10-15 gün sonra cücərtilər torpaqdan çıxır,bitkilər tədricən böyüyür və 50-70 gün keçmişpambıq kolları çiçək açır.Çiçəklərdən qoza əmələ gəlir,qozalar böyüdükcə daxildə yetişən çiyidlərin üzərində liflər də artmağa başlayır.Bir çiyidin üzərində 7 mindən 15 minə qədər lif yetişir.\nPambıq iki üsulla:əl ilə və maşınla yığılır.Əl ilə yığılan pambıq təmiz olur,lakin çox zəhmət tələb edir və hasilat çox aşağı olur.Maşın bir tərəfdən,ağır zəhmət tələb edən əl əməyini əvəz edir,digər tərəfdən isə pambıq yığımını qısa müddətdə başa çatmasına imkan verir.Nəticədə pambıq lifinin keyfiyyərinin saxlanmasını təmin edir.Bir pambıq yığan maşın gündə orta hesabla 100-dən çox adamın işini görür.Pambığın tərkibi sellilozdan ibarətdir.Təbiətdə bitkilərin orqanizmindən sintez olunan birləşməyə mənsub bitki hüceyrələrinin qlafını təşkil edən mürəkkəb poli saxaritdir.Kimyəvi tərkibinə görə sellilozun tərkibi spirdir,onun hər halqasında üç hidroksid qrupu vardır.Pambıq lifinə hava,su uzun müddət təsir etmir,turşuların qatılığı artıq olduqda pambıq lifləri məhv olur.Pambıq lifi tez yanır,yanmış kağız iyi verir,boz rəngli kül əmələ gətirir.Pambıq əsasən lif almaq üçün becərilir.\nKƏTAN- Toxuculuq sənayesində mühüm xammal mənbəyi kimi və qiymətli xüsusiyətlərinə görə kətanın əhəmiyəti böyükdür.\nKətanın vətəni Rusiyadır.Lakin Orta Asiya,Fransa,Polşa,Niderland və başqa ölkələrdə istehsal olunur.Dünyada istehsal olunan kətanın 70 faizi MDB ölkələrinin payına düşür.\nKətan müxtəlif iqlimlərdə və torpaqlarda yetişən otaoxşar bir illik bitkidir.Gilli,qumlu torpaqlar kətan üçün yararlı deyil.Torpağın üst qatında temperatur 7-8dərəcə olduqda toxumun səpilməsinə başlanılır.Toxum xüsusi maşınla səpilir.Bir hektar sahəyə 110-140 kq toxum səpilir.Toxum əkildikdən 5-10 gün sonra cücərir,55-60 gün sonra çiçək açır.Kətan bitkisinin yetişmə müddəti 70-90 gündür.Həmin bitkinin özündən və gövdəsindən alınan lifə kətan deyilir.Kətanın üç mədəni cinsi var:1-Uzunboy kətan(dolqunes),2-ortaboy kətan(mujemok),3-qısaboy kətan(kudryaş).\nUzunboy kətan yüksək keyfiyətli və uzun liflərin alınması üçün əkilir.Yüksək və zərif gövdəsi olub,küləşin hündürlüyü 80-90sm,diametri 1-2 mm çatır.Bitkidə gövdə ətrafında xırda yarpaq,ucunda gül qönçəsi və toxumu yetişir.Kök hissəsi az inkişaf etdiyindən gövdəsi yaxşı inkişaf edir.\nOrtaboy kətan orta nömrəli lif verir və az miqdarda yağ istehsalında işlədilir.Ortaboy kətan Ukraynada,Sibirdə və başqa yerlərdə istehsal edilir.Gövdəsi qısa,çox şaxlı və az lif tutumu olduğundan əsasən yağ almaq üçün istehsal olunur.\nQısaboy kətanın toxumundan əsasən yağ almaq üçün istehsal olunur.Gövdəsi qısa,yoğun,sıx budaqlı və meyvə qozaları olduqca çox olur.Bu katanın lifi gödək kolu isə alçaq olur.Onun kök hissəsi zaif yetişir və toxumundan əlif yağı istehsal edilir ki,texniki əhəmiyəti olduğu kimi,həmdə yeyinti materialıdır.Yağ alındıqdan sonra,toxumunun qalığı olan jmıx mal-qara üçün qiymətli yemdir.Gövdəsindən alınan liflər qısa,cod və az olduğundan istehsalatda olduqca əhəmiyyətsiz hesab olunur.\nKətan bitkisinin də əsas tərkibi sellilozdur,qalan hissəsinin çox qismi həm sellilozdan,yapışqanli pektin maddəsindən,karbohidrogenlərdən ibarətdir.Kətan saralıb yetişdiyi vaxt toplanmağa başlanır.Bu zaman onun gövdəsi açıq sarı rəng alır.Toxum qozalarının bir tərəfi tündləşir,gövdənin aşağı hissəsində ki yarpaqlar tökülməyə başlayır,bu vaxt liflər şox keyfiyətli olur.\nTƏBİİ İPƏK-İpək yaxşı mexaniki xassələrinə,gözəl xarici görünüşünə,asanlıqla boyanmasına görə ən qiymətli toxuculuq liflərindən sayılır.İpək istehsalı çox zəhmət tələb edən işdir.1 kq ipək almaq üçün 100 adam/saat sərf edilir.\nBuğumayaqlılar sinfinə daxil olan müxtəlif canlıların xüsusi ipək ayıran vəzlərindən ifraz olunub bərkimiş tellərə ipək deyilir.Bunların içərisində istehsal əhəmiyəti olan əsl ipək qurdları və saturid cinsləridir.İpəkçilikdə əsasən tut yarpağı bəslənən mədəni ipək qurdlarından istifadə edilir.Vəhşi ipəkqurdları adlanan saturid ailəsinə mənsub olan cinsdən də istifadə olunur.Meşələrdə palıd ağacı yarpağını yeyərək böyüyür və barama sarıyır.Bu qurdların vətəni Yaponiya,İndoneziya və s.ölkələrdir.Vəhşi baramadan alınan ipəyin rəngi sarımtıl,yüksək elastikliyə malikdir və kimyəvi məhsulların təsirinə davamlıdır.\nƏsas ipəkçilik rayonları Orta Asiya,Maldova,Uzaq Şərq və başqa ölkələrdir.Keçmiş RSFSR-in cənub rayonlarında da ipəkçiliklə məşğul olunur.\nTəbii ipək barama qurdundan alınır.Barama qurdu böyüyənə qədər dörd dövr keçir.I dövrdə qurddan əmələ gəlmiş kəpənəklər yumurta salır,bu yumurtalara qurd toxumu deyilir.II dövrdə toxumdan xırda qurdlar və ya sürfələr dirilir və bəslənir.III dövrdə qurdlar böyüyür və barama sarıyır,özləri də baramanın içində qalır.Qurd baramada pupa çevrilir.IV dövrdə baramada ki pup kəpənəyə çevrilir,başqa kəpənəklərlə cütləşir və yumurta calır və məhv olur.\nİpəyin ilk emalı hazırlıq məntəqələrində başlayır.Bu zaman baramanın içərisində olan qurdlar boğulur,barama qurudulur və növlərə ayrılır.Bunlar ona görə edilir ki,qurd baramanı deşməsin və qurudulmuş baramanı uzun müddət saxlamaq olsun.Bunun üçün müxtəlif aqreqatlardan istifadə edilir,bunlardan ən geniş yayılanı isə isti hava vasitəsi ilə boğan və qurudan aqreqatdır.Bir sutkada “TKSK-1”tipli aqreqat 5,4 ton yaş barama qurudur.\nİpəyin əsas tərkibi fibren və selesindən ibarətdir.Selesin qaynar suda asanlıqla həll olur.İpəkdən zərif,parlaqlığı,elastikliyi çox olan,yaxşı rənglənən parça və məmulatlar hazırlanır.İpək saplaabətdə,cərrahiyə əməlyatlarında tikiş üçün işlədilir.\nToxuculuq sənayesində süni lif və saplardan istifadə etmək üçün alimlər uzun illər çalışmış və nəhayət,onun alınmasına nail olmuşlar.İlk dəfə 1855-ci ildə Lozannalı alim J.Odemar bu ixtiranı etmiş və öz ixtirasının adını “bitki ipəyi” qoymuşdur.Kimyəvi liflər süni və sintetik liflərə bölünür.Süni liflər təbii polimerdən,sintetik liflər isə monomerlərdən kimyəvi sintez yolu ilə alınır.Kimyəvi liflərin istehsalı beş mərhələdən ibarətdir.\nXammalın alınması və ilkin emalı\nƏyirmə üçün məhlulun hazırlanması\nMəhlulun çoxlu sayda deşikləri olan felyerdən təzyiqlə keçirib lif şəklinə salınması\nViskoz lifinin alınması-Süni liflərdən ən çox işlənəni viskoz lifidir.Lif üçün əsas xammal sellilozdur.Selliloz ağacdan alınır.Bunun üçün selliloz kağız kambinatında ağacın təxminən 7 mm uzunluğunda xırda hissələrə doğrayırlar,sonra həmin ağac hissəsini qələvi məhlulunda bişirillər.Nəticədə boz rəngdə selliloz kütləsi əmələ gəlir ki,bunuda ağardillar və kardon vərəqləri şəklində presləyirlər.Kimyəvi liflər istehsal edilən müəssisələrə daxil olan kardon vərəqələr merserizasiya edilir.Sellilozun qələvi ilə emal edilməsinə merserizasiya prosesi deyilir.Bu proses natrium qələvisi ilə aparılır və bununla qələvi selliloz alınır,qeyri-selliloz birləşmələr isə kənar edilir.Alınmış qələvili selliloz sıxılır,xırda parçalara doğranılır və yetişmək üçün 12-30 saat 45 dərəcədə saxlanılır.Bu prosesə yetişmə qabağı proses deyilir.Bu proses zamanı qələvi selliloz havanın təsiri nəticəsində turşulaşır nəticədə makro malekulları dağılır və suvaşdan əyirmə məhlulu alınır.Bu məhlulu qələvi selliloz kütləsini yetişdirmək üçün onun karbon sulfitlə emal etdikdən sonra “santogenat” adlanan sarı rəngli qatı maddə alınır.Santogenat zəif qələvi məhlulu ilə məhv olur və əyirmə üçün yararlı olan yapışqanlı viskoz məhlulu alınır.Viskoz təmizlənir,sonra filyerdə sıxılır,sulu sulfat turşusu vannasına buraxılır,bu zaman karbon sulfit və qələvi santogennən ayrılır və selliloz-viskoz əmələ gəlir.\nSÜNİ LİFLƏR-VİSKOZ İPƏYİ\nViskoz ipəyinin xammalı şam ağacı talaşalarının kalsium-bisulfit duzu məhlulunda bişirilməsi ilə alınan sulfat sellilozdur.Viskoz ipəyi almaq üçün həmin xammal bir neçə istehsalat proseslərindən keçirilir.\nAğacın talaşlarında selliloz hazırlanır,sellilozdan isə əyrilmə məhlulu alınır.Məhlul əyrilib lif halına gətirilir.Liflər nazik sapa çevrilir.Axırda işlədilmə sahəsindən asılı olaraq lazımı miqdarda birləşdirilir,nazildilir,burulur,ipliyə çevrilir.\nViskoz lifini almaq üçün mişarlanmış şam ağacı parçaları iki il saxlanılır ki,onu kimyəvi maddələrdə yaxşı emal etmək mümkün olsun.Sonra ağac parçalarından talaşa doğranır və ağzı kip bağlanılmış qazanlarda kalsium-bisulfit duzu ilə birlikdə bir neçə atmosfer təzyiq altında qaynadılır.Bu proses 24 saat davam edilir.Nəticədə kalsium-bisulfit selliloz liflərinin yapışdıran maddələri parçalayır və təmiz sulif sellilozu alınır.\nBu qayda ilə alınan sulfit sellilozu ağardılır,preslənir,kardon vərəqi şəklinə salındıqdan sonra süni lif zavoduna göndərilir.Sellilozu emal prosesi zavodda belə olur:əvvəlcə vərəqlər 7-8% nəmlik qalana qədər qurudulur sonra bir saat ərzində 18% lif qələvidə emal edilir.\nSellilozun qələvi ilə emal edilməsi merserizasiya adlanır.Xırdalanmış selliloz yetişmək üçün 12-30 saat 30-45dərəcə tempraturda saxlanılır.Bu prosesə yetişməqabağı proses deyilir.\nYetişmə qabağı prosesdə qələvi sellilozu havanı təsiri ilə turşulaşır,nəticədə onun makro molekulları dağılır.Bu isə suvaşqan əyirmə məhlulunun alınmasına imkan verir.\nƏyrilmə məhlulu almaq üçün hazırlanmış selliloz kütləsini ksantokenatlaşdırmaq və onu yetişdirmək gəlir.\nSonra viskoz yetişmə prosesi keçirir.Bu prosesdə məhlul un daxilində qalmış hava qabarcıqları çıxarılır,məhlulun suvaşqanlığı sabitləşir.Boyaqlı ipək almaq üçün istənilən rəng əyrilmə məhluluna burada qarışdırılır.\nSintetik liflər 1932-ci ildən başlayaraq istehsal olunmağa başlamışdır.Sintetik lif sənayesi müxtəlif qruplara mənsub küllü miqdarda monomerlər sintezinə əsaslanır.\nKimyəvi tərkibinə əsasən sintetik liflər 2 böyük qrupa bölünür:hetero silsiləli,karbon silsiləli.\nHetero silsiləli liflər-Bu qrupa bir neçə kimyəvi elementdən təşkil olunan yüksək molekula malik qatranlardan alınan liflər daxildir.Bu qrupa aid birləşmələrin əsas silsiləsinə karbon atomundan əlavə,oksigen,azot,kükürd və başqa elementlərdən ya biri,ya da bir neçəsi daxildir.\nHəmin qrupa daxil olan sintetik liflər çoxlu müxtəlif aralıq məhsullardan və təklikdə götürülmüş monomer birləçmələrindən sintez edilir.Liflər əsasən polikondensləşmə və ya polimerləşmə reaksiyalarının köməyi ilə alınır.\nHetero silsiləli liflər qrupuna poliamid və poliefir liflər daxildir.Hazırda poliamid liflərinin təxminən on növü məlumdur.Sənayedə fenol,etilen və s.geniş istifadə edilir.Kapron ,enant,anid lifləri əsas poliamid lifləridir.\nKarbon silsiləli liflər-Bu liflər ancaq karbon atomlarından təşkil olunmuş polimerlərdən alınır.Karbon silsiləli qatranların təsnifatı çox müxtəlif qruplara ayrılır və onlardan lif alınması üçün geniş istifadə edilir.\nKarbon silsiləli qatranların qrupları çoxdur.Bunlar aşağıdakılardır.\nKarbohidrogenlərdən-polietilen,polipropilen,politirol qatranları alınır.\nHalogentörəməli karbohidrogenlərdən,polivenilxlorid,polvenilidenxlorid,politetraetilen qatranları alınır.\nMürəkkəb efirlər-polivenilasetat,polivenilformiat,qatranlarından ibarətdir.\nÜmumiyyətlə hər iki qrup sintetik polimerlərdən kapron,enant,lavsan,nitron,xlorin və s.liflər alınır.\nParçaların lif tərkibinə,təyinatına və qeyri-əsas xassələrinə görə müxtəlif qruplara bolünür.\nTərkibinə görə parçalar dörd qrupa bölünür:\nStandart təsnifatına və ya təyinatına görə,pambıq və kətan parçalar üç qrupa bölünür:paltarlıq parçalar,rütubət hopduran parçalar,dekorativ parçalar.\nYun və ipək parçalar iki qrupa bölünür:paltarlıq parçalar,dekorativ parçalar.Bunlarda rütubəti hopduran parçalar olmur.\nHər bir qrup yarım qrupa bölünür.Məsələn,paltarlıq parçalar aşağıdakı yarımqruplara bölünür:alt paltarlıq,qadın paltarlığı,kostyumluq,paltoluq və s.Hər bir lif üçün yarımqrupun miqdarı müxtəlif ola bilər.Yarım qruplar daha məhdud təyinatına görə və ya ağırlığına görə qruplara bölünür.Məsələn,alt paltarlıq üçün pambıq parçalar dörd qrupa bölünür:alt köynəkliyi,alt tumanlıq,mələfəlik,balınclıq.\nPambıq,kətan,yun və ipək parçaların hər birinin əlahiddə preyskurantı vardır.Hər preyskurantda bütün parça çeşidləri lif tərkibinə və ya qruluşuna,təyinatına görə qrup,yarımqruplara bölünür.Yun və ipək parça preyskurantlarında parçalarxammal cinsləri üzrə də bölünür.\nSənayedə və ticarətdə təyinatları eyni olan və ya bir sənaye sahəsində müxtəlif materiallardan,mextəlif qruluşlu və xarici tərtibatda istehsal olunan hazır məmulatların cəminə çeşid deyilir.\nPambıq parça preyskurantına pambıq parçalarla yanaşı,arğacı sün'i ipəkdən olan və az miqdarda kimyəvi ştapel lifi qarışığı olan parçalar da daxildir.\nKətan parça preyskurantına ərişi pambıq,arğacı kətan olan parçalar daxildir.\nYun parçaların çeşidləri çox müxtəlif və qarışıq olduğundanpreyskurantda xalis yun parçalardanbaşqa yarımyun,ştapel,sün'i və sintetik liflər və ya saplardan qarışıq olan çeşidli parçalar da daxildir.\nİpək parça preyskurantına xalis ipək parçalardan başqa viskoz,asetar,mis-amonyak,ştapel lifləri və kompleks sapları olan,habelə sintetik saplar qarışığı olan parçalar daxildir.\nTicarət preyskurantında qruluşca müxtəlif liflərdən olan parçalar bir deyildir.Pambıq və kətan parçalar preyskurantda tə'yinatlarna görə qruplaşdırılır.\nYun və ipək parçalarda qrup bölgüsü parçanın lif tərkibinə əsaslanır.Yun parçalar zərifdaranma,zərifmahud,qabamahud,yarımyun qruplara bölünür\nParçaya olan təlabat üç qrupa bölünür:parçanın möhkəmliyi,gigiyenliyi və estetikliyi.\nParçanın möhkəmliyi yuyulmağa,sıxılmağa uzun meddət davam gətirməsini nəzərdə tutur.\nParça mə'mulatlarının gigiyenikliyi insan bədənini xarici zərərli tə'sirlərdən qoruması və sağlamlığa mənfi təsir etməsindədir.Estetik isə parçanın daim insanın estetik təlabatını ödəməsi,keyfiyətli ağardılması,zərif rəsmlərlə bəzədilməsi ilə bağlıdır.\nPaltarlıq parçalar 3 qrupa bölünür:mövsümü(yaz,payız)yay və qış paltarlıq parçaları.Xüsusi paltarlıq üçün yüksək möhkəmliyə malik parçalar istifadə edilir.Xüsusi paltarlıq parçaları əsasən pambıq və kətan ipliklərindən toxunur.Tə'yinatından asılı olaraq xüsusi geyimlərin istehsalı üçün bez,satin və s. parçalardan istifadə edilir.\nDƏYİŞƏK PARÇALARIN ÇEŞİDLƏRİ\nAlt köynəkləri,yatacaq,əl-üz dəsmalları və yeməkxana ehtiyacı üçün istifadə olunan parçalar dəyişək parçalar adlanır.Məişətdə pambıq və kətan parçalardan daha çox istifadə olunur.\nDəyişək parçalarının gigiyenik tələbləri ödəməsi üçün onlar yüksək dərəcədə hiqroskopik,hava keçirən və hamar olmalıdır.Dəyişək parçalar başqa parçalara nisbətən tez-tez yuyulduğuna görə tez köhnəlib sıradan çıxır.Ona görədə bu parçalar müxtəlif yuyucu maddələr,temperatur tə'sirinə,sürtünməyə və ütülənməyə davamlı olmalıdır.\nPereskurantına görə pambıqdan olan parçalar 3 qrupa bölünür.\nBez yarım qrupuna-bez,palatno nisbətən sıx,möhkəm ağardılmış parçalardır.Onun 1m2 ağırlığı 158 qr,nazik bezlərin 1m2 ağırlığı 127 qr,eni 62-92 sm olan bezlərdən yorğan,döşək üzü istehsalat ləvazimatı,tibb işçiləri,aşbazlar üçün xalatlar,eni 124-149 sm olan bezlərdən döşək ağı,yorğan ağı tikilir.\nMitikal-bu qrupa palatno üsulunda toxunan parçalardan ibarətdir.Madapala,müslin orta mömrə ilə birlikdə ,şifon və nansu isə yüksək nömrəli iplikdən toxunur.Madapala 54-65 № iplikdən toxunur.1m2 ağırlığı 100-108 qr.Ona apret çox vurulur,ona görədə o sərt olur.Müslin yumuşaqlığı və parlaqlığı ilə madapaladan fərqlənir.Bu parçadan kişi,qadın alt dəyişikliyindən,balınc üzündə istifadə olunur.Şifon,nansu madapaladan nisbətən yüngül və yumşaq şifon 65-75 № ipliklərdən toxunur.1m2 ağırlığı 110-114 qr,nansu şifona nisbətən daha nazikdir,100-120 № ipliklərdən toxunur.1m2 ağırlığı 77 qr-dır.\nXüsusi parçalar yarım qrupuna-piklastik və qrinşifon aiddir.Onlardan əsasən kişi dizdikləri hazırlanır.Xovlu ədədi kətanlardan üz dəsmalları,hamam dəsmalları,kimi istifadə olunur.Jakart parçalardan üz dəsmalı,salfet,stol örtükləri və digər ehtiyaclar üçün istifadə olunur.İpək parçalar,madapaladan,şifondan əsasən qadın alt paltarlarından istifadə olunur.\nKİŞİ ÜÇÜN ÜST KÖYNƏKLİK PARÇALAR\nKişi üçün üst köynəklik parçalar pambıqdan,xalis ipəkdən,süni ipəkdən toxunur.Parçalar qruluşuna,toxunma qaydasına,qalınlığına,eninə,ağırlığına,emal xassəsinə görə müxtəlifdir:ağ,sadə,boyaqlı,damalı və basma naxışlarda istehasal edilir.\nÜst köynəklik parçalar geyimdə möhkəm,habelə gigiyenik olmalı,tərdən,işıqdan,yuyulmaqdan rəngi səlmamalıdır.\nPambıq parçalar.Üst köynəklik pambıq parçalar çox artikulda buraxılmır və əksəriyyəti 8-10 artikuldan ibarətdir.Üst köynəklik pambıq parçalardan bəzən qadın paltarlarındada istifadə olunur.Parçaların eni 75-80 sm,1m2-nin ağırlığı 110-140 qr-dır.Əksəriyyəti zərif əyrilmiş 60-170 №-li tək və cüt əriş və arğac ipliklərindən toxunur.Bu parçalar pike,polotno,zefir,şodlandka adlarında saya,boyaqlı,damalı,bəzən basma naxışında da istehsal edilir.\nİpək parçalar.Kişi üst köynəklik üçün ipək parçalar çox artikulda istehsal edilir.Bunlardan əksəriyyəti viskoz ipliyi və viskoz ştapel lifindəndir.Üst köynəklik parçalar polotno,pike,şodlandka qaydasında toxunaraq ağ,açıq xoş rənglərdə,damalı,rəngarəng,basma naxışında da hazırlanır.Enləri 80-100 sm-də,1m2-nin ağırlığı 76-165 qr-dır.Əriş və arğac iplikləri tək və cüt burulmuş haldadır.\nPALTARLIQ PAMBIQ,KƏTAN PARÇALAR\nPaltarlıq pambıq parçalar preyskurantda çox dağınıq olaraq müxtəlif çeşidlərdə olur.Bunlara çit,bez,satin və s.parçalar daxildir.\nÇit.Xam mitkaldan istehsal edilən saya boyalı və basma naxışlı pambıq parçalara çit deyilir.Çit qrupunda 9 artikulda parça istehsal edilir.Çit asan biçilir və tikilir.Çitdən geniş sahədə qadın və uşaq paltarları,bəzən pərdələr,yorğan üzləri və s. məişət ləvazimatı üçün istifadə edilir.\nBez.Bez-saya boyalı və basma naxışlı olub,orta və aşağı nömrəli kadro ipliyindən polotno üsulu ilə toxunan parçalardandır.Bez-cod və möhkəm olub,naxışları əsasən aydın görünən rənglərdə basılır.Bezdən kişi köynəkləri,istehsalat paltarları tikilir.\nSatin.Ən çox satin parçalar basmalanır,saya boyalı,istehsal edilir və çox az ağardılır.Satin kadro və zərif əyrilmə ipliklərindən toxunur.Satin və elastiklərdən paltar məmulatında geniş istifadə edilir.Bu parçalardan qadın,uşaq paltarları,kişi köynəkləri və s.tikilir.Təyinatına,mövsümünə görə bu parçalar müxtəlif xassələrdə olur.\nPaltarlıq kətan parçalar.Kətandan toxunan paltarlıq parçalar nisbətən az çeşidli cəmi 20 artikulda istehsal edilir.\nPreyskurant üzrə paltarlıq parçalar eyni qrupa aiddir.Br fərq var ki paltarlıq parçalar quruluş cəhətdən polotnolardan bir qədər seçilir.\nTurşulanmış xam polotnonun –artikulu 07106 №-li,eni 180 sm,1m2-nin ağırlığı 170 qr-dır.\nPaltarlıq parçanın-artikulu 06130 №-li,eni 84 sm,1m2-nin ağırlığı190qr-dır.Paltarlıq parça zərif naxışlı toxunma üsulu ilə toxunduğundan üzündə kvadrat şəklində yaraşıqlı naxışlar olur.Parçalar müxtəlif çeşid və naxışlarda istehsal edilir.\nBunlardan başqa viskoz ipəyi və lavsan qarışıqlı kətan parçalar da istehsal edilir.\nPALTARLIQ YUN VƏ XALİS İPƏK PARÇALAR\nPaltarlıq yun parçalar xalis yundan və başqa liflər qarışdırılmış halda istehsal edilir.Parçaların əksəriyətini zərif əyrilmə kamvol parçaları təşkil edir.\nPaltarlıq yun parçalar saya və damalı,toxunma naxışın enləri 70-142 sm olur.Bu parçaların əksəriyətinin eni 106 sm olur,1m2-nin ağırlığı 127-271 qr-dır.\nPaltarlıq yun parçalardan qış,demisezon paltarlar,kostyum,palto və s. tikilir.\nPaltarlıq xalis yun parçalar –preyskurant üzrə kamvol parçalar olub,28 artikulda istehsal edilir.Parçalar krep,çayka,novada,mimoza və s. adlarda buraxılır.Bu parçalar yüksək elastikliyə malikdirlər,geyilməyə davamlıdırlar.\nPaltarlıq xalis ipək parçalar-Xalis ipək parçalar içərisində paltarlıq parçalargeniş yer tutur.Bu çeşidlə müxtəlif üsullarda 600-dən çox artikulda istehsal olunur.\nBu parçaların toxunmasında xalis ipək,viskoz,asetat,sintetik liflər geniş miqyasda işlənir.\nPaltarlıq xalis ipək parçalar əsasən krep,polotno və satin parçalardan ibarətdir.\nKrep parçaları yarmqrupuna-krepdeşin,krep-morjet,krep-fay və s. daxildir.Bu parçalar xam ipək saplardan toxunur.Krep çox yumşaq,nazik,yaraşıqlı və zərif olur.\nKrep satin parçalar-xam ipəkdən,krepdən və ipək ipliklərindən toxunur.Toxunma qruluşuna görə parçanın üz tərəfindəki saplar çox parlaq olur.Astara çıxan krep saplarda parlaqlıq olmur,ona görə astar boza çalır.\nPolotno –adi qaydada xam ipək saplardan toxunur.Polotnolar bir çox qrupa ayrılır.Polotnolar ipəyin öz rəngində ağardılma,basma yolu ilə və sadə boyaqlarda boyanır.\nXALİS İPƏK VƏ SÜNİ İPƏK QARIŞIĞI OLAN PARÇALAR\nXalis ipək ilə süni ipəyin qarışdırılmasından çox efektli parçalar istehsal etmək olar.Xassəsinə görə xalis ipək az əzilir,elastikidir,xarici görünüşü zəngindir,süni ipəklər isə nisbətən ağırdır,yaxşı drapirlənir.Bunların qarışığından istehsal edilən parçalar çox yaraşıqlı olur.\nBu parçalar üç qrupa bölünür:kreplər,hamar parçalar,jakkard parçalar.Kreplər 4 artikulda istehsal olunur.\nKrep-“mziya” 21001 №-li artikulda,eni 95 sm,1m2-nin ağırlığı 50qr-dır.Krep satin -21002 №-li artikulda,eni 95 sm,1m2-nin ağırlığı 143 qr-dır.\nHamar parçalar-15 artikulda,müxtəlif çeşiddə istehsal edilir.Bu parçaların ərişi xalis ipək,viskoz ipək qarışığı olantək və cüt burulmuş saplardan,arğacı isə xalis ipək,əyrilmiş ipək,viskoz ipəyi,pambıq qarışığı olan tək və cüt burulmuş saplardandır.Parçaların eni 60-100 sm,1m2-nin ağırlığı 100-200 qr-dır.Bu parçalar saya,basma naxışla istehsal edilir.\nJakkard parçalar-5 artikuldadır,zərif naxışlı,bir rənglə istehsal olunur.eni 100-110 sm,1m2-nin ağırlığı 117-200 qr-dır.Ərişi xalis ipəkdir,arğacı isə pambıq ipliyi və viskoz sapıdır.\nXovlu ipək parçalar.Xovlu parçalar nisbətən az çeşiddə istehsal edilir.\nXalis ipəkdən 3 artikulda (14001,14002,14003) məxmər toxunur.Bunların eni 70-135 sm,1m2-nin ağırlığı 190-qr-dır.Xov ərişi 200/2 №,əsas ərişi 140/2 № arğacı 140/2 N-li boyanmış xalis ipəklərdir.\nXalis ipək ilə pambıq və viskoz ipəyi qarışığından 5 artikulda xovlu parçalar toxunur;paltarlıq məxmər 24004 № artikulda eni 100sm,1m2-nin ağırlığı 155 qr-dır,vilyur məxməri 24005 № artikulda eni 100 sm,1m2-nin ağırlığı 75 qr-dır.Parçanın xovu naxışlıdır.Xovun boyu 2 mm-dir.\nPALTARLIQ PARÇALARIN ÇEŞİDLƏRİNİN ANALİZİ\nKostyumluq parçalar bütün parça istehsalatında böyük yer tutur.Kostyumluq üçün ən çox yun parçalardan istifadə olunur.\nKostyumluq parçalar möhkəm,geyimə davamlı,gigiyenik olmalı,solmamalı,tikiliş formasını tez itirməməlidir.\nKostyumluq parçalar (kişi,qadın,uşaq)üçün yundan,pambıqdan,xalis ipəkdən və ya çox geniş surətdə kimya lifləri qarışığından istehsal edilir.\nYaz –yay kastyumları üçün pambıq,yun,kətan,ipək yaxud kimyəvi liflərdən hazırlanan parçalardan istifadə edilir,qış-payız fəslində pambıq və yun parçalardan istifadə edilir.Fəslinə görə toxunan parçaların çeşidləridə müxtəlifdir.Yaz –yay fəsli üçün parçalar nazik,yumşaq olur,havanı yaxşı keçirir,rəngi açıq olur,qış-payız parçaları isə daha qalın,isti saxlayır,tünd boyanır,sıx toxunur,nisbətən ağır olur.\nKOSTYUMLUQ YUN,KOMVOL PARÇALAR\nKostyumluq yun parçaların çeşidləri çox və müxtəlifdir.Kostyumluq parçalar zərifdaranma,aparat ipliklərindən toxunduğuna görə komvol və zərif mahud parçaları qrupuna ayrılır.\nKostyumluq parçalar öz formalarını uzun müddət saxlamalıdır.Bunun üçün onlar elastik və möhkəm,sürtünmə,işığa və havanın təsirinə davamlı olmalıdırlar.Həmin xassələrə malik olmaq üçün bu parçalar buruğu çox olan ipliklərdən sıx toxunur,davamlı boyaqlarla boyanılır.\nÜmumiyyətlə kostyumluq parçalarda nisbi sıxlıq yüksəkdir.Yüngül kostyumluq yay parçaları seyrək və polotno üsulunda toxunulur.\nTriko tipli parçalar sarja,reps,roqojka və s. də toxunur.Kostyumluq parçaların 1m2-nin ağırlığı 250-450 qr,eni isə 124-152 sm-dir.\nKostyumluq komvol parçalar-Kostyumluq komvol parçalar artikul sayına görə yun parçalar arasın da görkəmli yer tutur.Bunlar paltarlıq parçalardan çəkidə ağır və enli olur.Kostyumluq parçaların 1m2-nin ağırlığı 242-390 qr,eni 136-142 sm-dir.Bu parçalar sadə boyaqlı,melanj,rəngbərəng damalı istehsal edilir.\nKostyumluq parçaların çeşidlərini ən çox boston,krep,triko təşkil edir.\nBoston –Bu parçalar xalis yundan eninə və uzununa bir sıxlıqda ,əriş və arğacları bir olan ipliklərdən sarja üsulunda toxunulur.Boston iki artikulda toxunur.120 artikulda bostonun eni 136 sm və10 sm-də ərişi 268,arğacda 244sapdır.1m2-nin ağırlığı 350 qr-dır.120 artikulda bostonun eni 142 sm,1m2-nin ağırlığı 340 qr-dır.Boston parçalar müxtəlif rənglərdə,qara tünd qəhvəyi və başqa rənglərdə saya boyanır.\nKrep-Krep xalis yundan polotno,atlas üsulunda nazik və yarım nazik buruqlu ipliklərdən hazırlanır.Krep parçalar az əzilir,yaxşı boyaq götürür,parlaqlığı mülayimdir və yaraşıqlıdır.Parçalar az uzanandır,bunlardan da kişi kostyumları tikilir.\nTriko-Xalis yun triko parçaları çox geniş çeşidlərdə və artikulda istehsal edilir.Bunlar əsasən kostyumluq parçalar hesab olunur.Əsasən sarja və polotno üsulunda toxunur.Triko rəngbərəng,melanj sarja toxunur.\nKOSTYUMLUQ MAHUD PARÇALARIN ANALİZİ\nKostyumluq zərif mahud parçalar qısa lifli,zərif,yarımzərif,yarımcod yunlardan hazırlanır.Bu parçalar xalis yundan və qarışıq yundan toxunur.\nZərif mahuddan olan şeviot-yarımyun parça kimidir.10 artikulda olur,sarja üsulunda toxunur.Boyağı sadə olur.Parçalar artikuluna,sıxlığına,əriş,arğac saplarının nömrəsinə,habelə 1m2-nin ağırlığına görə bir-birindən fərqlənir.\nŞeviot parçalar yumşaq və boş olduğundan asanlıqla dartılır,uzanır öz formasını tez itirir.Şeviot yarımcod qaba yunlardan hazırlanır.Şeviot parçalardan qadın,kişi,uşaq kostyumları hazırlanır.\nYarımyun triko parçaların əksəriyyətinin eni 142 sm,bəzilərinin isə 152 sm olur.Parçanın əksəriyyətində əriş və arğac ipliklərinin nömrəsi eyni olur.1m2-nin ağırlığı 260-390 qr-dır.Triko parçalar asan tikilir,kəsilən yerlərindən sap sökülmür.Çox sintetik qarışığı olan parçalar çətin ütülənir.\nXalis yun mahud parçalar.Bu parçalar 6 artikulda istehsal edilir.Enləri 139-142 sm,1m2-nin ağırlığı 360-425qr-dır.bu parçalar zərif,yarımzərif yunlardan toxunur.\nYarımyun mahud parçalar.Başqa liflərləqarışıq toxunur.Bu parçaların 15-ə qədər artikulu var.Onlardan hərbi və təşkilat işçiləri üçün,habelə məktəblilər üçün forma tikilir.\nMahud parçaların eni 132-133 sm olur.1m2-nin ağırlığı 390-490 qr-dır.\nKostyumluq mahud parçalar tünd və açıq saya rəngdə boyanır.\nXOVLU PARÇALARIN ÇEŞİDLƏRİ\nÜzləri yumşaq lif ilə örtülü parçalara xovlu parçalar deyilir.Bu parçalar sürtünməyə davamlı olduqları üçün uzun müddət geyilə bilir.Bu qrupa bobrik,bayka və plyuş parçalar daxildir.\nQış paltoluq parçaları.Yerin iqliminə görə qış paltoluq parçaları bir çox çeşidlərdə istehsal edilir.Draplardan başlamış,qış paltoluqları olan flanel,bukle,mahud və s.qış paltoluq parçaları kimi istifadə edilir.\nQış patoluq parçaların çeşidləri aşağıdakılardır.\nkişi paltoluğu üçün-xalis yun zərif mahud parçalar-velyur,ratin,baltika və s.kimi draplar.\nqadın paltoluğu üçün-xalis yun zərif mahud parçalar-ratin,staliçni parçaları,yumşaq qadın drapı,krasnı oktyabr,dayva və s.Bunlardan başqa boston və qabardinlərdən də qadın paltoluğu üçün istifadə edilir.\nuşaq paltoluğu üçün –Uşaq paltoluğu üçün xalis yun,yarımyun,zərif mahud və cod mahud parçalardan istifade edilir.Adətən uşaq paltoluğu üçün olan parçalar sarja,satin üsulunda toxunur.Bu parçalar yumşaq və xovlu olur.Yalnız başqa liflər qarışdırılmaqla parça möhkəmlənir və xarici görünüşü yaraşıqlı olur.\nASTARLIQ VƏ ARALIQ PARÇALAR\nAstarlıq parçalar pambıq və ipəkdən toxunur.Astarlıq parçalardan üst paltarların (palro,kostyum və s.) astarı üçün,ciblər üçün istifadə edilir.Araıq parçalardan isə paltoların,pencəklərin yaxalarında,boyunlarında,ətəklərində,şalvarların liflərində istifadə edilir.\nAstarlıq parçaların qruluşu möhkəm və cod olmalıdır.Bu parçalar həmçinin sürtünməyə davamlı olmalı və möhkəm boyaq götürməlidirlər.Astarlıq parçalar əsas satin,atlaz,polotno və bir qədər də jakkad üsulunda toxunur,sadə boyaqla boyanır,basma naxış vurulur.\nAstarlıq pambıq parçaların eni 61-80 sm,1m2-nin ağırlığı 97-225 qr olur.Astarlıq ipək parçalar əsasən süni ipəklərdən istehsal edilir.Xalis ipəkdən isə pambıq sapı ilə qarışıq 6 artikulda atlaz parçalar istehsal edilir.Parçalar sadə,açıq rənglərdə,basma naxışlı istehsal edilir.\nAralıq parçalar.Tikilən zaman paltarın yaxasına,boynuna,ətəklərinə,qollarının ağzına və digər hissələrinə durmaqdan ötrü aralıq parçalar qoyulur.Aralıq parçalar sürtünməyə davamlı,sərt və çox cod olmalıdır.Aralıq parçalar kətandan,pambıqdan,tük parçadan bəzən də bezlərdən ibarətdir.\nMəlumdur ki,pambıq,kətan,yun liflərindən iplik əyrilir,iplikdən isə parça toxunur.Bu çox zəhmət tələb edir,artıq vaxtın və vəsaitin sərf edilməsinə səbəb olur.Nəticədə əmək məhsuldarlığı aşağı düşür,maya dəyəri isə yüksəlir.Həmin çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün toxunmayan materiallar istehsalı qarşıya çıxmışdır.\nToxunmayan Materiallar Elmi-Tədqiqat İnistitu dünyada birinci olaraq 1963-cü ildə təşkil olunmuşdur.\nToxunmayan materiallar istehsalı parça istehsalına nisbətən məhsuldardır.Müəyyən emaldan sonra toxunmayan materiallardan çox ucuz qiymətli kostyumlar,paltarlar və paltplar hazırlamaq olar.\nToxunmayan materiallar üç üsulla istehsal olunur:\ntikiş üsulu ilə\nyapışdırma üsulu ilə\ntermoplast üsulu ilə\nTikiş üsulu ilə-Bu üsulda istehsal olunan toxunmayan materiallar bir sıra hazırlıq prosesindən keçirilir.Əvvəlcə liflər paralelləşdirilir sonra paraleləşmiş liflərdən“vatka ” adlanan material hazırlanır.\nMaşının iş prinsipi-maşından keçirilən vatka sırayla hörmə tikiş qaydasından maşına qoyulan saplardan sırınır.Toxunmayan materialların bütün istehsal prosesləri müxtəlif sistemlərdə olan AGV markalı aqreqatda avtomatik surətdə aparılır.Aqreqat 1 saatda 60-70 metr material istehsal edir.Toxunmayan materialın 1m2-nin ağırlığı 200-800 qr,eni 140-180 sm,qalınlığı 1-1,3mm-dir.Möhkəmliyi eninə istiqamətdə 70-120 kq,uzunluqda isə 20-50 kq-dır.\nYapışdırma üsulu ilə-Liflərin xüsusi maddələrdə bir-birinə bərkidilərək onlardan material istehsal edilməsinə yapışdırma üsulu deyilir.Material iki üsulla –fasiləsiz və fasiləli üsulla hazırlanır.\nFasiləsiz üsulda yapışqan vatkaya hopdurulur.Fasiləli üsulda əvvəlcə vatkaya naxışa görə yapışqan lateksi hopdurulur.Materialın yumşaq olması üçün yalnız vatka lifinin yarısına qədəri yapışqanlanır.Dekorativ və paltarlıq materiallar isə boyanmış,naxışlanmış qaydada istehsal olunur.\nTermoplast üsulu ilə-Termoplasttik üsulla yalnız aşağı temperaturda əriyən xlorin,asetat və s.liflərdən toxunmayan materiallar hazırlanır.Bu liflər yüksək temperaturda yumşalır azacıq əriyərək bir-birinə yapışır.Bu materiallardan yüngül paltarlar,üst paltarlığı tikilir.\nTermoplastik materiallardan həm tikiş,həm də yapışdırma üsulunda paltarın hissələrini bir-birinə bənd edilir.\nİSTİ SAXLAYAN MATERİALLAR,TƏBİİ XƏZLƏR\nƏn qədim zamanlardan insanlar geyim üçün heyvn dərilərindən istifadə etmişlər.Hal-hazırda əhalinin yüksək istilik saxlama xassələri olan yüngül,gözəl,möhkəm təbii xəzlərdən istehsal edilən məmulatlara böyük ehtiyac vardı.Xüsusi xəzlərə bunlardan bir neçəsini xarakterik xüsusiyətini göstərək:tülkü xəzləri-xəz yarım fabrikatları arasında cinslərinin müxtəlifliyinə görə seçilir və aşağıdaki cinsləri var:adi,ağ döş,qara-gümüşü,qara-qonur,ağüzlü,ağ.Adi tülkü dərisinin tükü uzun olur.hər cinsin öz rəngi var.Kamçatka tülkülərin in rəngi açıq kürən,qafqaz tülkülərinin rəngi açıq boz,açıq sarı,üzü tüklü,dərilərinin tükü gümüşü-qara,gümüşü-qonur olur.Ağ döş tülkünün dərisi tünd-qonur,açıq-qonur olur.Qara-qonur tülkü dəriləri beli uzunu gümüşü rəngdə tüklər olur,bu dərilər az tapılan vəhşi tülkülərdən alınır.Adi tülkülərin dəriləri tamam ağ rəngdə olur,ancaq tülkünün üzündə,yançağında,belinin axırında qara xalları olur.\nDələ dərisi-təbii və boyanmış olur.Dələnin rəngi quyruğunun rəngi ilə adlanır.məs:tutqun tünd,qonur quyruqlu,boz,qırmızı və s.Şərqi sibir dələlərinin rəngi tutqun olur.Qərb rayonlarına getdikcə tükləri codlaşır,açıq və ya tünd olur.Bu dəridən papaq,jaketlər hazırlanır.Su samuru dələsi çox qiymətlidir,bu heyvanın qısa ipək kimi xəzi vardır,rəngi açıq və tünd qəhvəyidir.Bunlardan təbii rəngdə olan qadın paltoları və boyunluqları hazırlanır.\nSibir siçovul dərisi-alov rəngində olur və qəhvəyi rəngdə boyanır.Dərinin sıx,yumşaq tükü olur.Bu dəridən palto,jaket,hazırlanır.Ev dovşanın dərisi-sıx və sərt tükü vardır,dərisi qayçılanmışuzun tüklü və yonulmuş halda emal edilir.Bundan palto,papaq,tikilir.\nQırxılmış siqar cinsli qoyun dərisi-müxtəlif qara,qəhvəyi,göy,pələng dərisi kimi boyanır.\nQuzu dərisi-müxtəlif cinsli qoyunların quzularından alınan buxara dərisinə deyilir.Bu dəri çox qiymətlidir,qoyunların cinsinə və quzuların yaşına görə buxara dərisi bir neçə növə ayrılır:\nQara külçə-buxara cinsli qoyunların doğulmamış quzuların dərisindən alınır.Dərinin tükləri qısadır,sıxdır,dəriyə yapışmış kimi göy məxmərə oxşayır.Qara külçə dərisi qara,qəhvəyi,ağ rəngdə olur.Qara külçədən qadın paltoluqları,papaqlarında istifadə edilir.\nQara gül-2-4 günlük quzuların dərisindən alınır.Dərinin tükləri sıx,ipək kimi,yumşaq,parlaq,çox zərif və qıvrım olur.Bundan qadın jaketləri,qolçaqlarında istifadə edilir.\nXƏZ-DƏRİ YARIMFABRİKATLARININ ÇEŞİDLƏRİ\nXəz-dəri yarımfabrikatlarının çeşidləri xam dərilərdən çoxdur,çünki bunlar təbii xəzlərdən başqa müxtəlif rənglərdə boyanmış,qayçılanmış,və ya yolunmuş şəkildə də istehsal edilir.Son vaxtlar xəz-dəri yarımfabrikatlarının çeşidləri daha da çoxalmışdır.Xəz- dəri yarımfabrikatları istiliksaxlama qabiliyətinə,geyimdə davamlılığına,onlara verilən forma və ölçülərin saxlanılması və s. daxildir.\nXəz tüklərinin keyfiyyətini onların möhkəmliyi,sıxlığı,rəngi,parlaqlığı,yumşaqlığı ilə müəyyən edilir.Bunlardan başqa heyvan dərisinin böyüklüyü ,möhkəmliyi,yüngüllüyü də nəzərə alınmalıdır.\nDərinin uzun müddət geyilmə qabiliyyəti onun xarici mühitin təsirindən dəyişilməz qalması ilə müəyyən edilir.Dəri gec keçələnən və ya heç keçələnməyən xəzlər möhkəm və yumşaq olur.Belə xəz-dərinin istismar müddətidə çoxdur.\nDərinin istilik saxlaması-tükün sıxlığından,uzunluğundan,dəri hissəsinin qalınlığından asılıdır.Şimal rayonlarında heyvanların xəzi istini yaxşı saxlayır.


SİTOMEQALOVİRUS (CMV) - Uzm. Dr. HAKAN TANRIVERDİ - Cirtdan.TV\nAnalar ÜÇÜN » 2016 » Oktyabr » 10 » SİTOMEQALOVİRUS (CMV)\nSitomeqalovirus (CMV) torch qrupu infeksiyaları arasında yeni doğulmuş körpəyə təsiri ən böyük olandır. Anadan gəlmə eşitmə qabiliyyətinin olmamasının və nevroloji problemlərin ən əsas səbəbidir. Herpesvirus sinfindən olan CMV-ə ilk dəfə məruz qalan şəxsdə gizli olaraq qalır, immunitetin zəiflədiyi dövrdə aktivləşir. Yeni doğulmuş körpələrin 1-2%-nə keçir. Diqqətlə tədqiq edildikdə isə onların 10%-də qüsur yaratdığı təsbit edilə bilər. Anadan bətnindəki körpəyə həm ana ilk dəfə bu infeksiyaya yoluxduqda, həm də anada bu infeksiya yenidən təkrarlandıqda keçə bilər. Doğumdan reproduktiv dövrə qədər CMV ilə qarşılaşmaq mümkündür və təxminən 50% qadının qanında daha əvvəl yoluxulmuş infeksiyaya aid tapıntılar müəyyən edilə bilər. CMV qan, ağız suyu, sidik, cinsi əlaqə yolu ilə yoluxa bilər. Qadınların 3-5%-də uşaqlıq boynunda bu virus təsbit edilə bilər. Bu, normal doğum zamanı yoluxma riskini artırır.\nYetkinlik yaşına çatmış sağlam qadında adətən heç bir şikayətə səbəb olmur. Ancaq bəzən temperatur, halsızlıq, baş və əzələ ağrısı yarada bilər və əksər hallarda bu simptomlar 2-6 həftə ərzində səngiyir. Hamilə qadında diaqnoz adətən təsirə məruz qalmış körpənin doğumu ilə qoyula bilər. Çünki daha əvvəl yaranan anticisimlər diaqnozu çətinləşdirir, hətta ən qabaqcıl analiz üsulları belə diaqnozu asanlaşdırmır. Digər TORCH infeksiyaları kimi CMV infeksiyası da hamiləliyin hər dövründə ana bətnindəki körpəyə təsir edə bilər, ancaq erkən dövrdə, yəni hamiləliyin ilk 3 ayında anadan körpəyə keçərsə, körpə daha ciddi təsirə məruz qalır. Anadangəlmə CMV infeksiyası olan körpələrin 10-15%-də doğumdan etibarən fərq yaradan əlamətlər ola bilər. Ana olmağa hazırlaşan qadında ilk 3 ayda olan CMV körpədə inkişafdan qalmaya, baş nahiyəsində kalsifikasiyaya və digər fəsadlara səbəb ola bilər. Bu cür körpələrin 20-30%-i həyatını itirir. Yaşayanların 90%-də isə nevroloji, əqli gerilik, eşitmə və görmə pozğunluqları və digər qüsurlar yarana bilər.\nHazırki dövrdə hamiləlik zamanı inkişaf edən CMV infeksiyasının təsirli müalicəsi yoxdur. Onsuz da hamiləlik zamanı diaqnoz qoymaq çətindir. Şübhəli hamilələr diqqətlə yoxlanılmalı, hamiləliyin davam etdirilməsi və ya sonlandırılması ilə bağlı həkim və ailə bir yerdə qərar verməlidir. Anadakı CMV infeksiyasının körpəyə təsirini müəyyənləşdirmək üçün ana bətnində körpəni əhatələyən mayedən nümunə alınaraq, ZPR üsulu tətbiq edilə bilər. Nəticə 7 həftə sonra bilinsə də, ən etibarlı üsuldur. CMV miqdarı ilə körpəyə təsir dərəcəsi düz mütənasibdir. Doğumdan əvvəl USM ilə aşkarlanan beyin kalsifikasiyası da diaqnoz üçün çox vacibdir. Ancaq bu cür hallar gec aşkarlandığından faydası olmur.\nAparılan son tədqiqatlar CMV hiperimmunoqlobulinlə passiv immunitetin yaranması CMV infeksiyasının həm tezliyini, həm də şiddətini azaltdığını göstərir. Diaqnozu və müalicəsi çətin olduğu üçün CMV infeksiyasından qorunma çox vacibdir. Xüsusilə də nəsil artırma çağında olan qadınlara CMV infeksiyası və yoluxma yolları barədə məlumat verilməlidir.\nSon söz: hazırki dövrdə CMV infeksiyasını müntəzəm yoxlama üsulu yoxdur. Ancaq ölü doğuşu olan hamilələr CMV infeksiyası baxımından tədqiq edilə bilər.\nBölmə: Uzm. Dr. HAKAN TANRIVERDİ | Baxış sayı: 2258 | Əlavə edib: hakantv | Teqlər: Hakan, SİTOMEQALOVİRUS | Reytinq: 4.8/10\n15:07 Çərşəmbə Axşamı 2018.10.16


Kitabxana Mədəniyyəti - Kitab Müzakirəsi - EhliTevhid\nKitabxana MədəniyyətiÖnəm vermədiyimiz bir nemət\nMüəllif Usuli , Fev 05 2018 12:30\nYerləşdirilmə tarixi: 05 fevral 2018 - 12:30\nKitablar İnkişafın Nəsillər Arası Körpüləridir\nİnsanlıq öz inkişafını bir əsasa borcludur: Təcrübə mirasına - Əvvəlkilərin sonrakılara buraxdığı təcrübi məlumatlara! Beləcə sonradan gələnlər, öz kərpiclərini boşluq üzərinə deyil, daha öncə bir yerə qədər tikilmiş divar üzərinə qoya bilmişlər. Öncəki təcrübələrin itib getməməsi, uca Allahın insanlığa ən böyük nemətlərindən biridir. Bunun üçün Ona sonsuz şükürlər olsun!\nGünümüzdə istifadə etdiyimiz bir çox texnoloji nemət, məhz bizdən öncəki insanların min illik təcrübələrinin məhsuludur. Yuxusuz gecələrin, fəda edilmiş illərin, çəkilən zəhmətlərin meyvəsidir.\nBu gün həyatımızın bir parçasına çevrilmiş elektrik enerjisini nə Franklin, nə Volto, nə də Tesla kəşf etməmişdir. Bu kəşf, Yunan filosofu Taleslə başlayıb, Viliam Gilbertə qədər davam edən min illik təcrübənin son məhsul halına gəlmiş, yetişmiş formasıdır. Gələcəkdəki kəşflər də, məhz günümüzdə qazanılan təcrübələr üzərində qurulacaq…\nMüasir kompyuterlər zamanımızdakı müəyyən şəxslərin deyil, müsəlman riyaziyyatçı Xurəzmidən başlayaraq günümüzə qədər bu sahəyə əmək vermiş elm adamlarının ortaq icadıdır.\nMüasir Tibbi əməliyyatlar, bu günün deyil, Calinosun əkdiyi, Əbu Bəkr Ər Razi, İbn Sina kimilərin suladığı ağacların meyvələridir.\nBu qayda, İslami elmlər üçün də keçərlidir. Amidinin “Əl İhkamı”, İzz bin Abdis Səlamın “Qavaidul Əhkamı”, Razinin “Əl Məhsulu” sadəcə onların əsəri deyil. Bu kitablarda Əbu Hənifədən, Şafidən, Cəssasa, qədər bir çox insanın beyin əməyi vardır. Bu möhtəşəm əsərlər, öncəki alimlərin təfəkkür məhsullarından istifadə edilərək və üstünə bir kərpic qoyularaq hazırlanmışdır.\nSizcə insanlığın inkişafı üçün ən önəmli ünsür olan təcrübə paylaşımı hansı yolla həyata keçirilir? Bəli! Kitablarla. Bu baxımdan kitablar insanlığın ən dəyərli qaynağı, təcrübə körpüləridir. Lakin, çox təəssüf ki, insanlıq bu qaynağa layiq olduğu dəyəri vermir…\nBizim cəmiyyət də, müxtəlif maddi, sosial və digər amillərin təsirilə bu etinasızlıqdan öz payını artıqlamasıyla alıb. İnsanların nəinki kitab, kiçik məqalələri oxumaqdan sıxılaraq, 140 simvolluq SMS formatına üstünlük verməsi həqiqətən narahat olduğum bir problemdir. Məhz bu səbəblə, cəmiyyətimizə kitab və kitabxanaların önəmi haqqında kiçik bir xatırlatma məqsədi daşıyan bu məqaləni qələmə aldım.\nMəqalədə ümumilikdə İslam və Qeyri İslam dünyasında kitab və kitabxana mədəniyyətindən çox qısa şəkildə bəhs ediləcək. Sonrakı bölümdə isə, ölkəmizdə mövcud olan, dövlət dəstəyilə deyil fərdi əməklərlə qurularaq, xalqın xidmətinə təqdim edilmiş bəzi kitabxanalar haqqında məlumat verəcəyəm. Tövfiq Allahdandır.\nYerləşdirilmə tarixi: 05 fevral 2018 - 13:05\nİslam və Qeyri İslam Dünyasında Kitabxana Mədəniyyəti\nİslam dünyasında kitab və kitabxana mədəniyyətinin ciddi mənada inkişafı Abbasilər dönəmində başlamışdır. Abbasi xəlifəsi Harun Ər Rəşidin 794-cü ildə Bağdadda təsis etdiyi kağız fabriki, bu sahənin inkişafına böyük təkan vermişdir.\nAbbasi idarəçilərin qurub inkişaf etdirdiyi məşhur “Beytul Hikmə” o dövrün – Miladi 9 cu əsrin ən böyük elmlər akademiyası sayıla bilər. Bağdadda qurulan bu elm şəhəri eyni zamanda, kitabxana, üzköçürmə və tərcümə mərkəzi, müxtəlif elmi təcrübələrin aparıldığı bir yer idi.\nBir tərəfdə tərcüməçilər ordusu Fars, Yunan, Süryani, Sanskrit və başqa dillərdə olan müxtəlif sahələrə aid insanlıq mirasını Ərəb dilinə çevirərkən, digər tərəfdə Təbii elmlərlə məşğul olanlar laboratoriyalarda müxtəlif təcrübələr aparırdı. Tibb, Fəlsəfə, Astronomiya, Coğrafiya, Həndəsə, Riyaziyyat, Mexanika və bu kimi müxtəlif elmlərə dair yazılmış kitabların bu mərkəzə toplanması üçün fəaliyyət göstərən digər ordu da, ölkələri dolaşmaqla məşğuldu.\nBu elmlər akademiyasında xidmət edən hər kəsin maaşı büdcədən artıqlamasıyla ödənirdi. Bəzi tarixçilərin qeyd etdiyinə görə, tərcümə edilən əsərlərin qarşılığı tərcümə edilmiş əsərin ağırlığında qızıl olurdu.\nCəbrin banisi sayılan Xurəzmi, Tibb sahəsində bir çox əsərin sahibi Huneyn bin İshaq, filosof Kindi və bir çox məşhur şəxsiyyət məhz bu mərkəzin yetişdirməsidir. Buradakı bir çox əsərin Əndəlüs üzərindən Avropaya getdiyi və oradakı elmi oyanışın təməllərini atdığı düşünülür.\nMonqol istilasında bu kitabxana darmadağın edildi və bəlkə də bu hadisə insanlıq tarixinin ən böyük cinayətlərindən biridir… “Beytul Hikmə” haqqında daha geniş məlumat almaq istəyənlər bu linkə müraciət edə bilər.\nİslam dünyasında əksəriyyəti Dini mövzularda yazılmış kitablardan ibarət minlərlə kitabxanalar mövcud olmuşdur. Xorasandan, Əndəlüsə qədər məscidlərin, mədrəsələrin, sarayların, hətta xəstəxanaların xüsusi kitabxanaları. İslam dünyasındakı kitabxanalar haqda geniş məlumat əldə etmək istəyənlər, bu linkə müraciət edə bilərlər.\nQeyri müsəlman dünyanın da qədim və zəngin kitabxana tarixi vardır. Tarixçilərin qeyd etdiyi ən qədim kitabxanalardan biri, Assuriya kralı Aşşurbanipalın eramızdan əvvəl 7 ci əsrdə qurduğu kitabxanadır. Bu kitabxana gil lövhələrdən ibarət idi və lövhə sayının 30 min olduğu düşünülür. Onlardan bir qismi mövcudiyyətini günümüzə qədər qoruya bilmişdir.\nAntik dünyanın ən böyük kitabxanası isə, İskəndəriyyə kitabxanasıdır. “Beytul Hikmənin” böyük qardaşı sayıla biləcək bu kitabxana, Aristotelin şagirdi, Aleksandriya şəhərinin qurucusu Makedonyalı İskəndər tərəfindən planlansa da, ani ölümündən sonra kitabxana, onun yerinə taxta oturan Ptolomey tərəfindən qurulmuşdur. Tarixçilərin qeydlərinə görə bura sadəcə kitabxana deyil, Botanika bağı, Tibb və digər elmlərlə əlaqəli təcrübələrin aparıldığı nəhəng bir mərkəz idi. Günümüzdə Misir ərazisində sadəcə xarabalıq qalıntıları mövcuddur.\nHal hazırda dünyanın mütləq olaraq ən böyük kitabxanası, ABŞ da yerləşən Konqres kitabxanasıdır. 1800 cü ildə Amerika Konqresi tərəfindən təsis edilən bu kitabxanada 470 dildə - 29 milyon kitab, 58 milyon əlyazma, qəzet, jurnal, xəritələr, səs, video, foto arxivi mövcuddur.\nQeyri İslam mədəniyyətindəki kitabxanalar haqqında müstəqil kitab və məqalələr olduqca çoxdur. Mövzu barədə geniş məlumat almaq istəyənlər müvafiq qaynaqlara müraciət edə bilərlər.\nSon əsrlərdə Qərb dünyasının kitab oxuma və kitabxana mədəniyyətində İslam dünyasından önə çıxdığı heç kimə gizli deyil.\nHətta 1826 cı ildə Misirdən Fransaya təcrübələrindən istifadə üçün göndərilmiş Rifaa Ət Tahtavi “Təlxisul İbriz” adlı əsərində Parisdəki ümumi və fərdi kitabxana mədəniyyəti qarşısında heyranlığını ifadə edərək deyir:\n“Paris Kraliyyət Kitabxanasında mətbu kitab sayı 400 mindən artıqdır. Ərəb dünyasında nadir tapılan bir çox İslami əsəri (!) burada görmək mümkündür. Arsenal kitabxanasında 200 min mətbu, 10 min əlyazma kitab vardır. Mazarine kitabxanasında 95 min mətbu, 4 min əlyazma saxlanılır. Bu siyahını davam etdirdikdən sonra belə deyir: Kitaba olan həvəsləri səbəbilə fərdi kitabxanası olmayan çox az insan görmək mümkündür.”\nİslam dünyasının bu boşluğu doldurması, nə qədər çətin olsa da vacibdir! Xüsusilə günümüzdə kitap çapının, yayılmasının asan və ucuz olduğu, bununla yanaşı bir çox kitabın elektron formada istifadə edilə bildiyi bir zamanda!\nBu səbəblə əzizlərim! Oxuyun, oxudun, oxumağa təşviq edin, qazandığınız təcrübələri yazaraq əbədiləşdirib, insanlıq xəzinəsinə yatırın. Kitab oxumaq elə bir həzdir ki, onu layiqincə dadmış kimsə bu vərdişi tərk edə bilməz, tərk etmək istəməz! Kitab oxumaq, sizdən öncəki dahilərlə həm söhbət olmaq, onların düşüncə və təcrübələrindən yararlanmaqdır. Ağıl sahibi bu fürsəti qaçırarmı?\nLakin, önəmli bir həqiqəti unutmadan oxuyun! Kitab, informasiyanın çatdırılma yollarından sadəcə biridir. Aldığınız məlumatları süzgəcdən keçirməli, analiz etməli, müxtəlif yönlərdən təsnifə tabe tutmalısınız. Əks halda bu məlumatlar beyninizin info - tullantı anbarına çevrilməsindən başqa bir işə yaramayacaq…\nKitabxanalar haqqında bu kiçik müqəddimədən sonra, ölkəmizdə çox da tanınmayan, kiçik kitabxanalar haqqında məlumat vermək istəyirəm. Əgər sizlər də bu cür kitabxalar haqqında məlumat sahibisinizsə, bu məlumatı bizlərlə, dolayısıyla cəmiyyətlə paylaşmaqdan çəkinməyin ki, bu kitabxanalar istifadə edilsin! Kitablar rəf aksesuarına çevrilməsin! Həmçinin istifadə etmədiyimiz kitabları, bu kitabxanalara ümumi istifadəsi üçün vəqf etməyi gecikdirməyək!\nYerləşdirilmə tarixi: 05 fevral 2018 - 13:18\nQəbələ Mərkəz Məscidi Kitabxanası\nMəsciddə çalışan bəzi fədakar müəllimlərin səyləri nəticəsində, Məscid nəzdində qurulmuş kiçik bir kitabxanadır. Dini kitablarla yanaşı, Dünyəvi kitabların da mövcud olduğu bu kitabxanada hal hazırda 1300 dən çox kitab mövcuddur. Kitabxanaya tez tez yeni kitablar əlavə edilir.\nQısa olaraq kitabxanadakı bəzi qaynaq əsərlərin adlarını zikr etmək istərdim:\nQurani Kərim Təfsiri olaraq: İbn Kəsir, Fəxruddin Ər Razi, Məvdudi, Əbu Mansur Əl Matrudi təfsirləri.\nHədis Qaynaqları olaraq: Camiul Usul, Buxari, Muslim, Əbu Davud və Tirmizi Sünənləri, Təhənəvinin İlaus Sünəni.\nFiqh Qaynaqları olaraq: Səraxsinin Məbsutu, İbn Abidinin Haşiyəsi, Qudurinin Muxtasarı, Məvsilinin İxtiyarı, Zuheyli və Cəzirinin ümumi fiqhə dair kitabları.\nİslam Tarixi olaraq: İbnul Əsirin Kamili, İbn Sadın Tabaqatı, İbrahim Köksalın İslam Tarixi.\nDinindən və məzhəbindən asılı olamayaraq, hər kəsin üzünə açıq olan bu isti və rahat mühitli kitabxanada, pulsuz çay xidməti də mövcuddur.\nKitablardan bir qismi rayon əhalisinə, yaxın rayonlarda yaşayan insanlara oxuyub gətirmələri üçün, müəyyən şərtlər daxilində verilir. Məncə bu bölgədə yaşayanların qaçırmaması gərəkli olan bir fürsət və nemətdir.\nYerləşdirilmə tarixi: 06 fevral 2018 - 02:07\nİsmayıllı Şəhər Cümə Məscidi Kitabxanası\nMəscid camaatının köməyilə ərsəyə gələn bu kitabxana, öz sahəsində öləkəmizdəki ilklərdəndir. Kitabxananın açılışı rayon ziyalılarının iştirakı və bəzi Tv kanallarının çəkilişi ilə 2015-ci ildə reallaşmışdır.\nKitab xəzinəsində mindən artıq kitab olan bu kitabxanaya, Dini Qurumlar öz layihəsi çərçivəsində dini, "Bilik Fondu" isə bir çox dünyəvi kitab hədiyyə etmişdir. Kitabxananın xəzinəsi aktiv bir şəkildə yenilənir. Hal hazırda kitabxanada mövcud olan bəzi qaynaq kitabları qeyd etmək istərdim:\nQurani Kərim Təfsiri olaraq: İbn Kəsir (Ərəbcə), Fəxruddin Ər Razi, Ömər Nasuhi Bilmən təfsirləri.\nHədis Qaynaqları olaraq: Kutubus Sittə, Buxari, Riyazus Salihin.\nFiqh Qaynaqları olaraq: Səraxsinin Məbsutu, İbn Abidin Haşiyəsi, Vəhbi Zuhəyli dörd məzhəb fiqhi.\nİslam Tarixi olaraq: İbnul Əsirin Kamili, İbrahim Köksalın İslam Tarixi, nifaq hərəkatlarıyla bağlı faydalı əsərlər.\nMəscidin həyətində yerləşən kitabxanın kiçik bir oxuma zalı mövcud olsa da, kitabların xüsusi şərtlərlə evə aparılması da mümkündür. Bu kitabxana dini kimliyindən asılı olmayaraq, İsmayıllı və ətraf rayonlardan hər kəsin üzünə açıqdır!\nYerləşdirilmə tarixi: 06 fevral 2018 - 19:44\nİsmayıllı – Təzəkənd Kəndi Kitabxanası\nBu kitabxana kənddə daş ustalığıyla məşğul olan Elmir adlı bir müsəlmana aiddir və öz evində yerləşir.\nÜmumilikdə Ərəb və Türk dillərində 200 dən çox kitabdan ibarət xəzinəyə sahib bu kitabxana balansını sürətli bir şəkildə doldurur.\nKitablar Matrudi əqidəsinə, Təfsirə, Hənəfi Fiqhinə, Üsulu Fiqhə, Hədis Üsuluna, Nəhv və Sarf elmlərinə dairdir.\nEvdə yerləşməsi səbəbilə oxu zalı olmayan bu kitabxanadan oxumaq üçün kitab götürməniz mümkündür.\nYerləşdirilmə tarixi: 09 fevral 2018 - 03:58\nZaqatala İslam Universiteti Kitabxanası\nZaqatala şəhər mərkəzində yerləşən Bakı İslam Universiteti – Zaqatala filialının tələbələr üçün nəzərdə tutulmuş bir daxili kitabxanası mövcuddur. Lakin, kitabxanadan kənar şəxslər də şəxsiyyət vəsiqəsini təqdim edərək istifadə edə bilər. Kitablardan bir qismini oxumaq üçün götürməyə də icazə verilir.\nKitabxanın Quran təfsiri, Hədis, Fiqh, Üsulu Fiqh, İslam Tarixi, Kəlam/Etiqad, Dinlər tarixi, Dil, Ədəbiyyat, Lüğət bölümlərindən mütəşəkkil 3600 ədədlik bir kitab xəzinəsi mövcuddur.\nZaqatala – Muxax Qəsəbə Kitabxanası\nBu kənddə Pakistanda İslami təhsil almış Bahəddin adlı bir qardaşımızın öz evində qurduğu şəxsi kitabxanası mövcuddur.\nKitabxanada 400 - ə yaxın Ərəbcə, Türkcə qaynaq kitablar mövcuddur. Kitabların böyük bir qismi oxumaq üçün aparıla bilər.\nYerləşdirilmə tarixi: 13 fevral 2018 - 20:29\nŞəki Mərkəzi Cümə Məscidi Kitabxanası\nİki minlik kitab xəzinəsinə sahib olan bu kitabxanada Təfsir, Fiqh, Hədis, Tarix, Luğət sahəsində bir çox qaynaq əsər və ensiklopediya mövcuddur. Kitabların bir qismini sadəcə kitabxanada, bir qismini isə, evə apararaq oxumanız mümkündür.\nYerləşdirilmə tarixi: 17 fevral 2018 - 00:09\nKürdəmir Şəhər Məscidi Kitabxanası\nKürdəmir şəhəri, Babək küçəsində yerləşən bu məscidin kitabxanası hələki 200 kitabdan mütəşəkkildir. Kitab sayının artacağına ümid etdiyimiz bu kitabxanadan kənarda oxumaq üçün kitab götürməniz də mümkündür.


AMEA-nın müxbir üzvü Vəli Baxşəliyev: “Gəmiqaya qayaüstü rəsmləri” kitabı fundamental və dəyərli elmi mənbədir”\nNaxçıvan Muxtar Respublikasında digər tarixi abidələrimiz kimi, Gəmiqaya abidələri də dövlət qayğısı ilə əhatə olunub. Gəmiqaya təsvirlərinin tədqiqi sahəsində atılan mühüm addımlardan biri də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Ordubad rayonundakı Gəmiqaya abidəsinin tədqiq edilməsi haqqında” 2001-ci il 26 aprel tarixli Sərəncamına əsasən ötən müddət ərzində Gəmiqaya ərazisinə bir neçə dəfə elmi ekspedisiyaların təşkil edilməsi, çoxlu sayda təsvirlərin qeydə alınması, monoqrafiya və məqalələrin işıq üzü görməsidir. Bu baxımdan “Gəmiqaya qayaüstü rəsmləri” adlı kitab xüsusilə diqqəti cəlb edir.\nBu barədə Naxçıvan Bölməsinin Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun şöbə müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü Vəli Baxşəliyev məlumat verib. Onun sözlərinə görə, qeyd olunan sərəncamdan sonra Naxçıvan Bölməsi və Naxçıvan Dövlət Universitetinin əməkdaşlarından ibarət elmi ekspedisiya təşkil edilib, Gəmiqaya ətrafındakı abidələr və Gəmiqaya təsvirləri qeydə alınıb. 2001-2005-ci illərdə burada Azərbaycan və xarici ölkə alimlərinin iştirakı ilə beynəlxalq və yerli ekspedisiyalar fəaliyyət göstərib.\nV.Baxşəliyev bildirib ki, Gəmiqaya təsvirlərini daha dərindən öyrənmək məqsədilə 2016-cı ilin avqust ayında AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi və Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin mütəxəssislərindən ibarət “Gəmiqaya” ekspedisiyası yaradılıb. Ekspedisiya qayaüstü rəsmlərin yayıldığı 136 hektar ərazidə olub, 2040 daş üzərində 7477 təsvir qeydə alıb. Bu tədqiqatların nəticəsi kimi 2020-ci ilin iyun ayında “Gəmiqaya qayaüstü rəsmləri” adlı fundamental kitab ərsəyə gəlib.\nArxeoloq diqqətə çatdırıb ki, elmi yeniliklərlə zəngin olan kitabın layihə rəhbəri, gərgin elmi tədqiqatların ideya təşəbbüskarı və himayədarı Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbovdur. Nəfis tərtibatla nəşr olunan kitabın müəllifi “Gəmiqaya” ekspedisiya qrupunun rəhbəri, sənətşünas Nizami Alıyev, fotolar və qrafik cızmaların müəllifləri Nizami Alıyev və Arzu Novruzovdur.\n“Yeni nəşrdə Gəmiqayadakı qayaüstü rəsmlərin qısa təsviri verilib və onların rəngli şəkilləri uyğun səhifələrdə yerləşdirilib. Yüksək poliqrafik keyfiyyəti ilə seçilən kitabda qeydə alınan rəsmlərin hamısının fotoşəkilləri əksini tapıb”, – deyə alim vurğulayıb.\nVəli Baxşəliyev tədqiqatçılar və geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulan bu kitabın Gəmiqaya təsvirlərinin öyrənilməsi üçün fundamental, dəyərli elmi mənbə olacağını deyib. Qeyd edib ki, mətnlərin rus və ingilis dillərinə tərcümələrinin də verilməsi yeni nəşr vasitəsilə Gəmiqayadakı qayaüstü rəsmlər haqqında məlumatların dünyada təqdim olunması və öyrənilməsi, bəşər sivilizasiyasında öz yeri və dəyəri olan tarixi, etnoqrafik irsimizin təbliği arealının genişləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir.\nO, əlavə edib ki, yeni nəşr Naxçıvanşünaslığa və milli tariximizə böyük töhfədir. Beynəlxalq elmi ictimaiyyətin də diqqətini cəlb edə biləcək mükəmməl elmi-kütləvi əsər, hər bir vətənpərvər və tarixsevər azərbaycanlının stolüstü kitabı dəyərindədir.


“Məndən üzr istənilməyincə, Bakıya gəlməyəcəm” - Larisa Dolina\nYəqin xatırlayırsınız, Rusiyanın əslən Bakıdan olan xalq artisti Larisa Dolina bu günlərdə “”Rossiya1” telekanalında “Odin v odin” verilişində nəinki azərbaycanlıları, ola bilsin, erməniləri də şoka salan bir açıqlama ilə çıxış etmişdi.\nŞouda münsiflər heyətində əyləşən Larisa Dolina iştirakçılardan biri, özünü Bokaya (o da əslən Bakı ermənisidir) oxşadan Aleksey Çumakovun ifasına münasibət bildirərəkən muğamın ən yaxşı ifaçılarının ermənilər olduğunu iddia etmişdi. Hər halda bu barədə yayılan məlumatlarda belə deyilirdi.\n"Muğam ifa etmək inanılmaz dərəcədə çətindir. Çox nadir insanlar bunu bacarır. Çoxları öyrənir, amma yenə də onlarda alınmır. Bu, səndə necə alınır?.. Məsələ tembrdə deyil, ifadadır. Yalnız ermənilər bacarır. Azərbaycanlılar da muğamı çox yaxşı oxuyur", - deyə Larisa Dolinaya istinadən bildirilmişdi.\nTəbii ki, azərbycanlılar peşəkar və az qala bütün dünyada tanınmış bir müğənninin bu fikirlərini qəzəblə qarşıladılar. Axı o, hər şey bir yana, əslən bakılıdır və bir ara şəxsən Alim Qasımovun özü ilə oxumuşdu!\nAzNews.az xəbər verir ki, Virtualaz.org-un müxbiri nəhayət, bu gün Larisa Dolinanın özü ilə birbaşa əlaqə saxlaya bilib. Və məlum olub ki, bu mövzuda olan söz-söhbətlər onu heç də azərbaycanlılardan az hiddətləndirməyib.\n"Sizinlə bu söhbətimiz mənim şəxsən böyük hörmət bəslədiyim Polad Bülbüloğlunun xahişi əsasında baş tutdu.\nBaş verənlər tamamilə təxribatdır. Məni sadəcə olaraq seçib və aşağılayıblar. Mənim sözlərimi öz xeyirlərinə yozaraq, məni doğulduğum respublika ilə üz-üzə qoyublar.\nSadəcə olaraq, kimsə mənim sözlərimi həyasızcasına öz xeyrinə istifadə etdi. Mən deməmişəm ki, yalnız ermənilər muğam oxuya bilir. Mən demişəm ki, həm ermənilər, həm də azərbaycanlılar muğamın öhdəsindən ustalıqla gəlirlər.\nMən deməmişəm ki, muğam sənətini yalnız ermənilər mənimsəyiblər. Mən, bəzi Azərbaycan KİV-lərinin yazdığı kimi, necə deyə bilərəm ki, ermənilər muğamı azərbaycanlılardan yaxşı oxuyur? Ən azı həmin proqrama baxın. Orada hər şey aydın şəkildə görünür və eşidilir.\nMən özümü günahkar hesab etmirəm. Mən Azərbaycan xalqını təhqir etməmişəm, baxmayaraq ki, mənim ünvanıma lənətlər yağdırıldı...\nBuna görə də, bununla bağlı bundan sonra heç bir şərh verməyəcəyəm", - deyə Larisa Dolina kəskin və emosional şəkildə bildirib.\nAmma bir neçə saniyədən sorna sakitləşən L.Dolina əlavə edib ki, doğulduğu respublika ilə əlaqələri birdəfəlik qırmaq fikrində deyil.\n"Əlbəttə, məni Bakıya dəvət etsələr, məmnuniyyətlə gələrəm. Mən bu gözəl şəhərə gəlməyi çox istəyərdim. Amma bu çirkli kampaniyanı təşkil edən şəxsin məndən hamının qarşısında şəxsən üzr istəməsindən sonra. Mən çox təəssüf edirəm ki, bu mənim həddən artıq bağlı olduğum və çox sevdiyim bakılılarla baş verdi", - deyə sonda L.Dolina vurğulayıb.


Nazirdən sürpriz addım / İstipress\nNazirdən sürpriz addım\n09 Noyabr, 2018 16:11 | Siyasət | Baxış sayı: 317\nDövlət Bayrağı günü qeyri-adi keçirilib\nAzərbaycanın Dövlət Bayrağı günündə müdafiə nazir Zakir Həsənov hərbi qulluqda olan əsgərləri və valideynlərini sevindirib. Nazirin əmrilə ölkənin bütün hərbi hissələrində "Açıq qapı" günü keçirilib.\nİstiPress-in şimal bürosunun məlumatına görə, "Açıq qapı"dan əvvəl şəxsi heyət yürüş əllərində bayraq 5 km yürüş edib. Qusar sakinləri bunu çox sevinclə qarşılayıblar.\n"Açıq qapı" çərçivəsində isə Müdafiə Nazirliyinin Qusarda yerləşən hərbi hissəsində də bu gün qələbəlik olub. Paytaxtdan və respublikanın ayrı-ayrı bölgələrindən gələn valideyn və doğmaları əsgər övladlarılə bolluca görüşmək şansı əldə ediblər.\nValideynlər əsgərlərin məişət və istirahət və xidmət şəraitilə yaxından tanış olub, övladları ilə əsgər yeməyinin dadına baxıblar. Möhtəşəm bayram konserti iştirakçılara ərməğan edilib, Azərbaycan Bayrağının tezliklə əzəli Qarabağda dalğalanması arzu edilib.\nQusardakı"Açıq qapı"da valideynlər belə görüşlər təşkil etdiyinə görə birbaşa müdafiə naziri Zakir Həsənova minnəydarlıq ediblər.Çünki,əsgərin valideynlərlə davamlı görüşü onun nümunəvi xidmət etməsinə stimul verir.\nNövbəti "Açıq qapı"nın yeni il və Dünya Azərbaycanlılarının həmrəyliyi ərəfəsində olacağı deyilir.


Londonda 36 milyon xərcləyən Zamirə Hacıyeva Azərbaycana gətirilə bilər - FOTO » YeniSözçü qəzeti\nİttihama görə, Zamirə Hacıyeva və digərləri mütəşəkkil cinayətkar qruplaşma yaradıb. Qruplaşmanın Beynəlxalq Bankın talanmasında iştirak etdiyi iddia olunurdu. Ona qarşı cinayət işi açılsa da, həbsi mümkün olmayıb. O, ölkəni hələ 2014-cü ilin noyabrında – ərinin həbsindən bir neçə ay öncə, KİV-lərin Cahangir Hacıyevə hücumlarının başladığı dövrdə tərk edib. Bu səbəbdən haqqında axtarış qərarı verilib və dörd aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilmişdi.


Azərbaycanın özünəməxsus quş brendi yaradılıb - FOTO\n28 İyul 2017 17:24\nAzərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Baytarlıq təbabəti və zoomühəndislik fakültəsində quşçuluq ixtisası üzrə təhsil alan tələbələrin nəzəri-praktiki bilik və bacarıqlarını yüksəltmək, eləcə də ali təhsil müəssisəsi ilə təsərrüfat sahələri arasındakı əməkdaşlığı gücləndirmək üçün universitet nəzdində Quşçuluq Tədris-Təcrübə Mərkəzi yaradılıb.\nMilli.Az salamnews-a istinadən xəbər verir ki, Quşçuluq Tədris-Təcrübə Mərkəzi 3 min cücənin yetişdirilməsi və bəslənməsi üçün ümumi sahəsi 254 kvadratmetr olan müasir tələblərə cavab verir.\nMərkəzin 200 kvadratmetr sahəsində ferma inşa edilib, 30 kvadratmetr ərazidə laboratoriya quraşdırılıb, avadanlıqlarla təchiz olunub. Burada kənd təsərrüfatı quşlarının bəslənməsi, yetişdirilməsi, tələbələrə quşçuluq sahəsində müasir texnologiyaların öyrədilməsi, elmi-tədqiqat işlərinin reallaşdırılması, zootexniki-baytarlıq tədbirlərinin aparılma qaydaları, müasir diaqnostika üsulları və sair həyata keçirilir.\nQuşçuluq Tədris-Təcrübə Mərkəzinin rəhbəri Urfan Turabov deyib: "Hazırda biz Azərbaycana məxsus bir quş brendi yaratmışıq ki, bütün göstərişlərilə cox bir cinslərdən üstündür və bu cinsin Azərbaycan brendi kimi tanınmasını istəyirik".\nU.Turabov qeyd edib ki, müasir dövrdə quşları xəstəliklərdən qorumaq və profilaktikası üçün dərman preparatlarından istifadə etməmək qeyri-mümkündür. Hətta bəzi ölkələrdə quşların yemində genetik kodu dəyişdirilmiş simulyator-qida vasitələrinə üstünlük verilir. Lakin bu cür yemləmə ekoloji baxımdan düzgün olmadığı üçün Aqrar Universitetin Quşçuluq Tədris-Təcrübə Mərkəzində bəslənilən quşların qidalanmasında həmin vasitələrdən istifadə olunmur. Mərkəzdə istifadə olunan preparatlar vitamin və mineral əlavələrdir ki, onların da insan orqanizminə heç bir fəsadı yoxdur.\nMərkəzin rəhbəri qeyd edib ki, toyuqlar digər göstəricilərinə görə də bir cox cinslərdən üstün olduğu üçün hazırda təsərrüfat sahibləri arasında bu cinsə maraq daha da artmaqdadır.\nSürücülərə şad xəbər! Magistral yolda yeni geri dönmə hissə yaradılıb (FOTO)\n30 Noyabr 2017 14:42\nRöyanın Cennifer Lopes arzusu -\n28 Sentyabr 2017 2:32\n“AZALJET” brendi ləğv olunur\n11 İyul 2017 15:26\nAvstraliya Dağlıq Qarabağ münaqişəsində Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyir (FOTO)\n11 İyun 2017 18:42\nRumıniyada “SOCAR” brendi ilə növbəti yanacaqdoldurma məntəqəsi istifadəyə verib (FOTO)\n19 May 2017 18:47\nVasif Talıbov Azərbaycanın Batumidəki Baş Konsulluğunda olub (FOTO)\n21 Yanvar 2018 21:51\n21 Yanvar 2018 20:36


Çörəkdə təhlükəli maddə aşkar olundu – medpress.az\nAlimlər aydınlaşdırıblar ki, çörəyin tərkibində olan maddə hormonların yüksək səviyyəsinə, piylənmə və diabetin inkişafına gətirib çıxara bilər.\nMedpress.az xarici mətbuata istinadla bildirir ki, bu, Harvard universitetinin ictimai sağlamlıq məktəbinin araşdırmasının nəticəsində əldə edilib. Qeyd edilir ki, çörək-bulka məmulatlarında tapılan maddə propionat adlanır. Propianat kalsium (E282) və propionat natrium (E281) əlavələri çörəkçilik istehsalı sahəsində kifin meydana gəlməsinin qarşısını almaq üçün qoruyucu maddə kimi istifadə olunur.\nPropionatın zərərli olduğunu sübut etmək üçün alimlər genişmiqyaslı araçdırma aparıblar, həmçinin siçanlar və insanlar üzərində təcrübələr keçirilib.\nSiçanlar üzərində keçirilən təcrübə zamanı yeridilən maddədən sonra heyvanların sinir sistemi kəskin fəallaşıb və hormonların səviyyəsi yüksəlib. Bu zaman hormonlar qaraciyərin düzgün işləməməsinə səbəb olub: onun hüceyrələri daha çox qlükoza istehsal etməyə başlayıblar ki, bu da diabet hipergliseminin ilk əlamətinin yaranmasına gətirib çıxarır. Bundan əlavə, siçanlarda əhəmiyyətli bir kilo artımı müşahidə olunub..\nİkinci araşdırmada 14 sağlam insan iştirak edib. Onlar iki qrupa bölünüb: birincidəkilər tərkibində bir qram propionat olan, ikincilər isə plasebo ilə yeməklə qidalanıblar. Nəticədə birinci qrupdakılarda hormonların səviyyəsinin yüksəlməsi müşahidə olunub ki, bu da insan orqanizmində metabolik pozuntular doğurur.\nManşet, Qida, Sağlamlıq rubrikalarında dərc olunub. Açar sözlər: çörək, maddə, təhlükəli


Brown Grou CaspianN LLC | Busy.az\nBrown Grou CaspianN LLC\nYeni minilliyin astanasında gənc və ambisiyalı lanklı özünün böyük bir arzusunu həyata keçirərək, hind qozu lifinin istehsalı üzrə dünya miqyaslı zavodu açmışdır. Biz bütün dünyada bitkiçilik sahəsində artan tələbatın təmin olunması üçün yüksək keyfiyyətli hind qozu torfunu istehsal və ixrac edirik.\nCud Lopes özünün ekspertlər komandası ilə birgə tam qüvvəsini yüksək keyfiyyətli hind qozu torfunun istehsalına yönəltmişdir. Hal hazırda BrownCoir şirkəti hind qozu lifindən xüsusi məhsulların istehsalı və yayılması sahəsində dünya lideridir və ən yüksək keyfiyyət səviyyəsi və bütün Cənubi Asiya regionunda ən böyük istehsalat həcmi ilə fərqlənir.\nŞri-Lankanın hind qozu üçbucağının mərkəzində strateji yerləşən üç zavodda işləyən BrownCoir şirkəti ildə 20 000 tona yaxın hind qozu torfunu istehsal və ixrac edir. Zavodlarımız hind qozu lifindən yalnız yüksək keyfiyyətli blokları, briketləri, plitələri və diskləri, eləcə də, digər məhsulları istehsal edir. BrownCoir bitkiçilik sahəsi üçün etibarlı mühitin yaradılmasına imkan verən etibarlı və effektiv məhsullar təklif edir.


Əbədi süjetlər – Vasili Sokolov » Kaspi.azAzərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\nƏbədi süjetlər – Vasili Sokolov\n16 Noyabr 2020, 12:42\nArtkaspi.az sayı Vasili Sokolovun "Min bir gecə” nağılları haqqındakı "Əbədi süjetlər” məqaləsini təqdim edir:\n"Min bir gecə” Şəhrizadın şah Şəhriyara hər gecə danışdığı nağıllardan ibarət topludur. Özü də o, bu nağılları şahın nağılı bəyənmədiyi təqdirdə nağılçının boynunu vurulması şərti altında danışırdı. Sovet dövründə yazıçılar da həmin bu şərtlər altında yazsaydılar, ədəbiyyatımız nə qədər çox qazanardılar. Amma bir halda ki, əsərləri ədəbi orqanlar yox, oxucular mühakimə edərdi.\nBu məcmuənin nə vaxt və kim tərəfindən yaradıldığı tamamilə müəmma içindədir. Hər halda, bu cür nağıllar Şərqdə Hindistandan "Pançatantra” və "Cataki”dən çox məşhur idi. "Min bir gecə” nağıllarının adı artıq yeni dövrdə (1948-ci ildə) üzə çıxmış Suriyadakı əlyazmalarda çəkilir. X əsrin sonlarında (987-ci ilə qədər) "Min bir gecə” nağıllarının məcmuəsi tərtib olundu. Bura daxil olan hekayələr elə Şəhrizadın şaha danışdığı uydurma nağıllardır. Və bu nağılların söylənməsi gedişatında Şəhrizad şah üçün üç övlad dünyaya gətirir. O ki qaldı o biri nağılların məcmuəyə daxil olunmasına bu, heç kimə məlum deyil və çox böyük ehtimalla heç vaxt da açılmayacaq.\nVə ancaq 1775-ci ildə Qahirədə xüsusi seçilmiş nağıllardan ibarət yeni məcmuə dərc olundu. Bu nağıllar üzərində ciddi iş getmiş, onlar bütöv bir kompozisiya formasına və eyni zamanda da üslubi və dil baxımından da tam bir formaya salınaraq çap olundu. 1814-cü ildə Kəlkətədə (Hindistanın şərqində şəhər – Qanqa çayının deltasında Qərbi Benqal ştatının paytaxtı) bu nəşrin ilk çap versiyası meydana gəldi. 1825–1838-ci illərdə Polşanın Vrotslav şəhərində (o zamanlar o şəhər sərf alman şəhəri idi) Habiht bu nəşrin tərcüməsini mətnləri tarixi və filoloji baxımdan emal edərək 8 cildə çap etmişdi. Məhz bu nəşr hamı tərəfindən olmasa da, bir çoxları tərəfindən kanonik versiya kimi qəbul edilib. Bu məcmuədən indiyə qədər başqa dillərə çoxsaylı tərcümələr olunur, məhz bu versiyanın üzərində ədəbiyyatşünaslar və tarixçilər işləyir.\nLakin bundan xeyli əvvəl 1704-cü ildə indiki İstanbul və Beyrutda diplomatik Misiya ilə xidmət göstərən fransız diplomatı Qallan bir neçə ərəb nağılını nəşr etdirmişdi. Bu elə bir dövr idi ki, Fransada Şərqə məxsus hər şey dəbdə idi. Bir müddət sonra – 1721-ci ildə Şarl Lui Monteskyönün (1689–1755) "Fars məktubları" meydana çıxmışdı. Pyer de Marivo (1688–1763) və Alen Röne Lesaj (1668–1747) əsərlərinə şərq motivləri daxil edir, həmçinin şair və rəssamlar şərq motivləri üzərində işləyirdilər.\nNağıllar çox canlı tərzdə, şirəli dildə yazılmışdı. Və müəyyən bir fikri əhatə edən süjet və kompozisiyalar parisliləri valeh edirdi. Müvəffəqiyyət çox yüksək səviyyədə idi. Elə bircə bunu demək kifayət edir ki, artıq 1706-cı ildə Qallanın nəşrindən ilk dəfə ingilis və alman dillərinə də tərcümə olunmuş versiyalar çap olundu. Həmin dövrdə Fransa ədəbiyyatının Avropada öndə getdiyini, məşhur olduğunu nəzərə alsaq, deyə bilərik ki, təhsilli, savadlı insanlar üçün Qallanın nağıllarını oxumaqdan ötrü tərcümələrə müraciət etməyə heç də ehtiyac qalmırdı. Qallan birinci nəşrlə kifaytələnmədi, 1717-ci ilə qədər hey yeni-yeni hekayələr daxil etməklə "Nağılların" dərcini davam edirdi.\nYazırdılar ki, Qallanın yaşadığı ünvanı axtarıb tapan tələbələr ora gedir və yeni-yeni nüsxələri ondan tələb edirdilər. Şan-şöhrətdən imtina etmək gücündə olmayan Qallan, bu çoxsaylı tələblərin nəticəsinə özü yeni nağıllar uydurmağa başladı. Hər halda bir çox nağıllar və süjetlər nə başqa tərcümələrdə, nə şərq məcmuələrində indiyə qədər tapılmayıb.\nXVIII əsrdə şərqşünaslıq nə qədər zəif inkişaf etmiş olsa da belə, Qallanın "özbaşnalığını" elə həmin əsrdəcə ifşa edə bildilər. Lakin ona elmi şəkildə qarşılıq qismində Leynin tərcüməsi (1840-1842) və Habihtin qeyd etdiyi versiya isə artıq 100 ildən sonra meydana çıxdı və dərhal da oxucuları pərişan etdi: Qallanın tərcümələrinin çoxu yalan olsa da, daha rəngarəng və daha maraqlı idi.\nƏsrin dəbinə uyğun olaraq fransızın tərcümələri nəcibliyi, zərifliyi və gözəlliyi ilə daha çox seçilirdi: bəzi iylənmiş ərəblər onun qələminin təsiri altında nəzakətli bəylər və zərif xanımlara çevrilir, quldurlar nəcib cəngavərlərə, qəzəbli xəlifə isə kübar monarx "à la Louis XIV" çevrilmişdi. "Qallan öz ərəblərini Parisi dissonansları ilə ürkütməməyi öyrədirdi”. (L.de Borxes)\nBundan başqa, "Min bir gecə" nağıllarının üzərində işə ciddi adamlar əl qoyana qədər, o, Avropa mədəniyyətinə nəhəng təsirini artıq çoxdan göstərmişdi. Qallan düzəlişlərininin uğuru Peti de la Kruanın "Les 1001 jours" çap etməyə vadar etdi. Və çox məşhur, hətta folklor nəşrlərində də "Min bir gün" və "Min bir gecə" bir-birinə qarışmışdı. Və Peti de la Kruanın sözlərinə görə, onun "Les 1001 jours"u İsfahan dərvişi Mohlisin təxminən 1675-ci ildə hind komediyaları əsasında yazdığı "Həzər-yak ruz" – fars məcmuəsinin tərcüməsidir. Lakin belə bir fars məcmuəsinin heç vaxt olmadığı, ona gör də "Les 1001 jours"u hansı mənbələrdən götürdüyü bilinməsə də, Peti de la Kruanın hazırladığını əminliklə demək olar. Məsələn, ordakı ən canlı, yumoristik nağıllardan biri olan "Abu-Qasımın çəkmələri" nağılı ibn Hijjenin ərəbcə "Famarat əl-aurak" məcmuəsində tapılıb.\nQallanın "yüngül əliylə” şərq ornamentləri nağıl ədəbiyyatına çox möhkəm hörüldü. XVIII əsrdə isə ədəbi nağıllar az qala ən aparıcı janr sayılırdı. Açıq-aydın "Min bir gecə" nağıllarının dekorasiya və süjetləri üzərində qurulmuş bir neçə əsərin adını çəkəndə Qallan tərcümələrinin qərb ədəbiyyatına necə böyük təsir etdiyini görə bilərik. Volterin "Tale kitabı" ("Zadiq"), Bedfordun "Vatek", Hotsinin "Şahzadə Turandot" və s. kimi əsərləri misal çəkmək olar.\nƏrəb nağıllarına oxşar Hauffun də şərq nağılları yaranmışdı ki, o da öz növbəsində Habihti böyük bir zəhmətə qatlanaraq onu öyrənməyə vadar etmişdi. Habiht ərəb dilini və ədəbiyyatı bilməyən bir gənc oğlana qarşı sözün əsl mənasında qəzəb yağdırırdı. O zamanlar Hauff hələ təzəcə iyirmi yaşına qədəm qoymuşdu. Ola bilər ki, Habiht və alman pedant alimləri Hauffun ədəbi savadsızlığını sübut etdilər. Amma bunun oxuculara, xüsusən də, az yaşlı oxuculara həmin nağılları oxuyub heyran qalmağına bir o qədər də təsiri olmadı.\nVə "Min bir gecə" nağıllarının müasir mədəniyyətə, ədəbiyyata təsirindən danışanda ciddi elmi nəşrlərdən yox, bunun yüngül Qallan versiyasının üzərindən keçərək gəlməsi və gəlməyə davam etməsi nəzərdə tutulur. Gülməli gələ bilər, amma XIX əsrin sonlarında Madrünün "Min bir gecə" elmi nəşri meydana çıxanda M.Prustun anası oğluna çox da dərinə getmədən Qallan tərcüməsinə yaxın olmağı tövsiyə etmişdi. Sonralar Madrü yazıçının dostu sayılmasa da, yaxın tanışına çevrildi. Amma buna baxmayaraq, M.Prust onun xətrinə dəyməməyə çalışaraq, Qallan tərcüməsinin onun daha çox xoşuna gəldiyimi deyirdi. (Elmi nəşrlərin, ümumiyyətlə, canlı ədəbiyyata heç olmasa bir balaca təsir edib-etmədiyini araşdırmaq da maraqlı olardı.)\n"Min bir gecə" çox böyük araşdırma ədəbiyyatı yaratdı. Ən çox da Qallanın tərcümələri ilə bağlı məsələlər ortaya çıxdı. Onun uydurduğu nağılların arasında "Bir satlıq xəlifə", "Ələddinin sehrli lampası", "Əli Baba və qırx quldur" kimi məşhur nağıllar da oldu. Görəsən, həqiqətən də, Qallan onları özündən uydurub, yoxsa ki, alimlərin gözündən yayınan süjetlər əsasında qurub?.. Hər halda, məlumdur ki, Qallan Beyrutda olduğu zaman orda Porta adlı yerli sakinin xoşuna gəlib və onun köməkliyi ilə bir çox sadə nağılçılarla görüşüb. Bəlkə də, elə həmin adamlardan bu nağılların süjetini götürüb. Amma əgər lap bu nağılları özündən uydurubsa da belə, onu buna görə qınamaq çox qəribədir. Nağıllar müxtəlif nağılçıların, hekayəçilərin danışması, onların nəsillərdən nəsillərə dəyişilərək, formalaşaraq dildən-dilə keçməsi ilə yaranır, yaşayır. Qallanı da bir dünya şedevrinin kollektiv yaradıcılarından biri kimi qəbul etmək olmazmı? Axı bu qədər ciddi-cəhdlə hansısa əsl mətni axtarmaq nəyə və kimə lazımdır? Yaşayan və oxunan mətn elə mətnin əsli sayılır.


Elina Hacıyevanın işində yenilik var\nE.Hacıyevanı anım mərasimi\nBu il iyulun 9-da Səbail Rayon Məhkəməsi onun barəsində ev dustaqlığının müddətini daha iki ay uzadıb. E.Hacıyevanın ailəsi isə bundan narazı qalıb, çünki direktorun həbs olunmasını istəyirlər.\nZərərçəkmiş tərəfin vəkilləri ev dustaqlığının uzadılması qərarından apellyasiya şikayəti versə də, təmin olunmayıb. Bu, apellyasiya şikayəti vermək üçün qanunda nəzərdə tutulan müddətin bitməsi ilə izah edilib. Vəkillər isə bildirib ki, onların heç məhkəmədən xəbəri olmayıb.\nMəhkəmə zərərçəkənin nümayəndələrinin müddətin bərpası ilə bağlı müraciətlərini təmin edib və işi yenə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə göndərib.


Bəstəkarlarımız da “Eurovision”dakı qələbə sevincini bölüşdülər » Joy.az - Bizimlə daha rəngarəng\nTarxidə ilk dəfə olaraq, “Eurovision-2011” mahnı müsabiqəsində Azərbaycan təmsilçiləri Eldar və Nigar "Running Scared" mahnısı ilə qalib adını qazandılar. Azərbaycan bəstəkarları da bu möhtəşəm qələbə sevincini bölüşüblər.\nSiyavuş Kərimi: “İlk növbədə onu deyim ki, bu çox böyük qələbədir. Azərbaycanın adının bir daha dünyaya tanınması, milyonların baxdığı bir proqramda adımızın birinci olması fəxredici bir məqamdır. Ümumiyyətlə Azərbaycanın imicinə müsbət təsir edən bir qələbədir. Düzünü desəm, Azərbaycanın bu yarışda qələbə qazanacağına inanmırdım. İstədim ki, bundan sonrakı müsabiqələrdə ifa etdiyimiz musiqilərdə Azərbyacanın ünvanı bilinsin. Çünki, müsiqimiz dünya incəsənətində ön yerlərə layiq olmalıdır. Qələbə gözəldir, Azərbaycan musiqisinin sevilməyi isə ondan da gözəldir. Amma yarışöncəsi kiminsə birinci, kiminsə sonuncu olması ilə bağlı əvvəlcədən proqnoz verməkdə çətinlik çəkmişdim. Yarışma çox gözəl təşkil olunmuşdu. Amma istərdim ki, belə mötəbər müsabiqələrdə Azərbaycan musiqisi daha çox səslənsin”.\nEldar Mansurov: “Biz bu yarışda qələbə qazanmağa layiq idik. Hamı bu çütlüyü favorit sayırdı. Düşünürəm ki, Azərbaycanın birinci yerə çıxması elə qanuna uyğun idi. Açığını desəm mən, Sloveniyadan olan xanım ifaçını özümə favorit seçmişdim. Ümumiyyətdə yarışda bir neçə yaxşı ifaçılar vardı. Ən yüksək səviyyədə keçirilən yarışma idi. Hər şey çox yaxşı idi. Heç bir qüsur tapmadım. Yarış çox ləzzət elədi. Təbrik edirəm”.\nTahir Əkbər: “Bir neçə ay bundan öncə Eldar bizə gəlmişdi. Məndən məsləhət istəyirdi. Mən onun səsinə qular asdım və dedim: “Eldar, sənin böyük gələcəyin var”. ELə oldu ki, o bu yarışmaya qatıldı. Onda da mən onu dəstəklədim, yarışmada Azərbaycanın adını yüksəldəcəyinə inanırdım. Eldar mənə çox doğma gəncdir. Dünən yarışmaya baxarkən, bütün azərbaycanlılar kimi çox kövrəldim, sevindim və qürur hissi keçirdim. Bundan sonra bütün yer kürrəsi Azərbaycanı gözəl tanıyacaq, həmişə yad edəcək. Allah qoysa, Eldarla görüşəndə onu xüsusi təbrik edəcəyəm. Yarışmada mənim favoritim Eldar idi. Nigar da çox gözəl çıxış etdi. Mən onlara inanırdım. Səhnədə çox gözəl perfomans etdilər. Yağış yağan məqam mənim çox xoşuma gəldi. Dünən yarışdan qabaq Eldar qohumu aktrisa Rəna xanımla danışıb və ona yalnız birincilik haqqında düşündüyünü deyib. Yarış başlamamışdan əvvəl, mən Rəna xanımla telefonla danışanda, dedi ki, “Eldar 2012-ci ildə “Eurovision” yarışmasını Bakıya gətirəcəyinə inanır”. Yarışmada erməni bayrağı ilə bağlı kiçik qüsur olsa da, bədxahlar müsabiqədə məğlub oldu. Azərbaycan xalqını təbrik edirəm”.\nAygün Səmədzadə: “Eurovision-2011” yarışmasında bəzi çıxışları kənəar qoysaq, qalan ifalar parlaq deyildi. Əlbəttə, bu hamımızın uğurudur. Təbii ki, mən də bütün vətənpərvər insanlar kimi bu uğura sevinirəm. Amma istərdim ki, çıxışlarda musiqiyə daha doğma yanaşılsın. Hamı pafosla milli musiqi deyir. Amma milli musiqinin eşidiləcəyi səhnələr çoxdur. Əslində musiqinin dili yoxdur, o yaxşı ifa olunarsa, bütün dünya anlayır. Mən müsabiqəyə baxanda, elə düşünürəm ki, oradakı mahnılar yalnız bir millətə aiddir. Heç bir ölkənin milli ənənləri ifalarda görünmürdü. Elə bil hamı standart mahnı oxuyurdu. Heç bir mahnıda orijinallıq yox idi. Sənhədə hamı eyni görünürdü. Ən çox xoşuma gələn ifa Estoniyadan gəldi. Amma, təbii ki, Azərbaycanın uğurunu böyük qiymətləndirirəm və sevinirəm”\nQeyd edək ki, dünən “Eurovision-2011” mahnı müsabiqəsində keçirilən səsvermənin nəticələrinə görə, Azərbaycan 221 xalla birinci əldə edib. Biz də, öz növbəmizdə xalqımızı bu qələbə münasibətilə təbrik edirik.\nBu linkə daxil olun, LİKE edin. 2012 Eurovisionu bir yerdə qeyd edəyin!\nEldar və Nigar Türkiyədə hovuzda [FOTOLAR]\nTürkiyə sənətçilərinin təbrikləri\nO möhtəşəm anlar!\nEldar və Nigar mətbuatda\nTəmsilçilərimiz psixoloq məsləhəti alırlar\nTəşəkkürlər Ell and Niki\n4 Oktyabr 2011 21:42\naferin ell ve nikki-ye.oni super.\n15 May 2011 21:56\n15 May 2011 21:31\nBütün TÜRK dünyasının xoşbəxtLiyi... SaoL ELDAR, saoL NİGAR! :)\n15 May 2011 19:11\nhami sevinir.bestekarinnan cilingerine kimi\nbuu buuu çox möhtəşəm bir hissdi,möhtəşəm bir qələbədi..halal olsun hər ikisinə)\n15 May 2011 17:59\nƏlbətdə laiq idiz)\n15 May 2011 17:18\nSes salmiwige hami indi ayaq uste ve sevinclidi ..\nmen yuxu gorurem?\nAĞLAMAQDAN CANIM ÇIXDI DAA BƏƏƏ... ÇÜNKİ ÇOX SEVİNİRDİM...\nELL VƏ NİKİNİ YENİDƏN TƏBRİK EDİRƏM...\nHƏLƏ DƏ İNANMIRAM...


Ermənistan sülhdən yayınır? – Novator.az\nMayın 18-i Bakıda litvalı həmkarı ilə görüşən prezident İlham Əliyev mediaya bəyanatında Ermənistanla münasibətlərə də toxunub: “Biz Cənubi Qafqazı sülh, əməkdaşlıq və qarşılıqlı fəaliyyət bölgəsi kimi görmək istəyirik. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra bu əməkdaşlıq formatını yaratmaq üçün imkan var. Gürcüstanlı həmkarlarımızla bu barədə fikir mübadiləsi apardıq və onlar bu seçimi çox müsbət qiymətləndirdilər. Lakin təəssüf ki, Ermənistan indiyə qədər Cənubi Qafqazda üçtərəfli qarşılıqlı fəaliyyət formatının başlanmasına həvəs göstərmir. İmkanlar əldən verilməli deyil. Cənubi Qafqaz üçün sülhə, təhlükəsizliyə və sabitliyə sadiqlik nümayiş etdirməyin vaxtıdır.\nPostmünaqişə vəziyyətinə gəldikdə, bizdə müəyyən nikbinlik var. Ermənistan Azərbaycanın sülh müqaviləsi ilə bağlı irəli sürdüyü beş əsas prinsipi qəbul edib. İkinci Qarabağ müharibəsi qurtaran kimi Azərbaycan açıq şəkildə sülh müqaviləsinin bağlanmasını və sərhədlərin delimitasiyasına dair birgə komissiyanın yaradılmasını dəstəkləməyə başlayıb. Ermənistan bunu müsbət qarşılamayıb. Sonra biz mövqeyimizi, beş prinsipi dəqiqləşdirdik, hansı ki, beynəlxalq hüququn əsas prinsipləridir, BMT nizamnaməsi, Helsinki Yekun Aktı və yaxşı beynəlxalq təcrübə və davranışlara uyğundur. Ümid edirik ki, Ermənistan həmin prinsipləri qəbul etdiyini ehtiva edən ilkin mövqeyinə sadiq qalacaq və bu, sülh sazişi üçün əsas olacaq.\nEyni zamanda biz Ermənistanı sərhədlərin delimitasiyasına başlamağa dəvət etdik. Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişelin təşəbbüsü ilə aprelin 6-da Brüsseldə keçirilmiş görüş zamanı razılaşdırılmışdı ki, aprelin sonuna qədər hər iki tərəf işçi qrup yaradacaq və onlar fəaliyyətə başlayacaqlar.\nAzərbaycan işçi qrupunu vaxtında yaradıb və nümayəndə heyətini ezam etməyə hazır idi. Bu, erməni tərəfi ilə razılaşdırılmışdı. Sərhədlə bağlı ilk görüşün keçirilməsini təklif edən Ermənistanın Xarici İşlər Nazirliyi olub. Azərbaycan həmin təklifi qəbul etmişdi və biz nümayəndə heyəti göndərməyə hazır idik. Lakin, sonuncu gün – aprelin 29-da Ermənistan razılaşdırılmış görüşü ləğv etdi. Bu, çox məyusedici məsələdir. Daha məyusedici isə Ermənistanın 7-11 mayda sərhəddə yeni görüşün keçirilməsi təklifimizdən də imtina etməsi oldu. Beləliklə, indiyədək Ermənistandan hər hansı yeni tarixləri gözləyirik ki, işə başlayaq. Çünki bu cür məsuliyyətsiz mövqe narahatlıq doğurur.\nAzərbaycan hər zaman öhdəliklərə sadiq olub. Aprelin sonuna qədər görüşə hazır olduğumuzla bağlı söz vermişdiksə, buna sadiq idik. Lakin biz eyni məsuliyyəti Ermənistandan da görməliyik. Bizdə müəyyən nikbinlik olsa belə, Ermənistan hökumətinin bu cür manevrləri və çox qəribə addımları əslində yaranan müəyyən etimadı pozur”.\n2021-ci ildən Rusiyanın və Avropa İttifaqının vasitəçiliyi ilə sülh danışıqları aparılır. Azərbaycanın Ermənistana təqdim etdiyi sülh planında iki dövlətin münasibətlərinin normallaşması yönündə beş baza prinsipi əks olunub:\n2022-ci il aprelin 25-də Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri birgə sərhəd komissiyasının, habelə sülh müqaviləsinin işlənib hazırlanması ilə bağlı işçi qrupun görüşlərinin yaxın zamanlarda təşkilinə dair razılıq əldə edib.