"Açıqlama verməsə, deməli, bu, Rusiyanın Azərbaycana əks həmləsidir" - Politoloq və deputatdan AÇIQLAMA - www.afia.az\nYaradılıb 25.07.2020 12:02 | Baxış sayı: 28272\nİyulun 23-də Ermənistan-Rusiya Birgə Hava Hücumundan Müdafiə sisteminin plan üzrə təlimləri başlanıb. Ermənistan Müdafiə Nazirliyindən bildirildiyinə görə, təlimlərdə məqsəd kəşfiyyat və zərbə təyinatlı Pilotsuz Uçuş Aparatlarına (PUA) qarşı döyüş metodlarının öyrənilməsidir. Təlimlərdə Ermənistan- Rusiya zenit-raket komplekslərinin, qırıcı aviasiyalarının və artilleriya sistemlərinin komandirləri iştirak edirlər.\nBakıda bəzi ekspertlər bu məsələdən bəhs edərkən diqqəti daha çox belə məqama çəkirlər ki, bu təlim-məşqlər Azərbaycan və Ermənistan sərhədi boyunca ağır silahlardan, habelə dronlardan istifadə ilə toqquşmalardan dərhal sonra keçirilir.\nRusiya tərəfi bu məsələyə aydınlıq gətirməyəcəksə…\nPolitoloq Elxan Şahinoğlu “Azadlıq” radiosuna deyib ki, bu məsələ ilə bağlı Rusiya Müdafiə Nazirliyi açıqlama verməlidir.\nO, habelə düşünür ki, Ermənistan Müdafiə Nazirliyi bu təxribat xarakterli açıqlamanı Azərbaycanla Rusiyanı yenə qarşı-qarşıya qoymaq üçün də yaya bilər:\n“Amma Rusiya tərəfi bu məsələyə aydınlıq gətirməyəcəksə, bunu artıq Rusiyanın Azərbaycana əks həmləsi kimi dəyərləndirmək olar”.\nPolitoloq daha sonra da deyib:\n“Əgər Rusiya hərbçiləri, Rusiya müdafiə naziri Azərbaycan PUA-larına qarşı mübarizə tədbirlərini Ermənistan tərəfə izah edirsə, bu, birbaşa Rusiyanın Azərbaycana qarşı ən azı xoş olmayan siyasətidir. Ona görə açıqlama gözləyirik ki, bu məsələyə aydınlıq gətirsin”.\n“Bunun başqa adı yoxdur, əgər bu fakt doğrudursa, bu, Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Azərbaycana əks həmləsidir. Görünür, Rusiyanı da narahat edən Azərbaycanın hərbi-texniki üstünlüyüdür. Bu üstünlüyü aradan qaldırmaq üçün erməni dostlarına kömək etmək qərarı verib”.\n“Təlimi də Rusiya keçirir, qərarı da Rusiya verir\n“Deputat Vahid Əhmədov da “Turan” agentliyinə deyib ki, təlimi keçirən də, təlim adı ilə təxribatı törədən də Rusiyadır:\n“Çünki məlumdur ki, Ermənistan faktiki Rusiyadan idarə edilən oyuncaq dövlətdir, Odur ki, təlimi də Rusiya keçirir, qərarı da Rusiya verir”.\nV.Əhmədovun dediyinə görə, bu hadisələrdə Türkiyənin Azərbaycanı ən yüksək səviyyədə müdafiə etməsi göstərdi ki, Azərbaycan təklənmiş dövlət deyil, onu müdafiə edən dövlətlər var:\n“Odur ki, belə təlimlər artıq Azərbaycan üçün təhlükə deyil”.\nXatırladaq ki, 2015-ciil dekabrın 23-də Rusiya Federasiyası ilə Ermənistan Respublikası arasında “Qafqaz regionunda hava hücumundan müdafiə üçün Birləşmiş regional kollektiv təhlükəsizlik sisteminin yaradılması haqqında” Saziş imzalanıb. Müqavilənin 2-ci maddəsinəəsasən, tərəflər hava hücumundan müdafiə imkanlarını təkmilləşdirmək məqsədilə Qafqaz regionunda Kollektiv Təhlükəsizlik Hava Hücumundan Müdafiə (HHM ) sistemi yaradırlar./anaxeber.info/


RİYА NАMАZI PUÇА ÇIХАRIR\nShia.az » Namaz » RİYА NАMАZI PUÇА ÇIХАRIR\nMüəllif :Vusal Tarix : 17-04-2018, 15:28 Bölmə :Namaz 0 Şərhев : 0\nİхlаs оdur ki, insаn öz әmәlindә yаlnız Аllаhın rаzılığını düşünsün.\nNаmаzdа riyа hаqqındа Qurаni-kәrimdә iki аyә vаr: "Vаy оlsun о nаmаz qılаnlаrın hаlınа ki, öz nаmаzlаrındаn qәflәtdәdirlәr, о kәslәr ki, riyаkаrlıq еdirlәr” ("Mаun” surәsi, аyә: 4-6.); "Münаfiqlәr Аllаhа hiylә gәlmәk istәyirlәr, hаlbuki, Аllаh оnlаrın hiylәlәrini qаytаrаcаq. Nаmаzа durаndа tәnbәlliklә qаlхаr, хаlqа riyаkаrlıq еdәr vә Аllаhı çох аz хаtırlаyаrlаr”. ("Nisа” surәsi, аyә: 142.)\nQurаni-kәrimdә infаq, zәkаt cihаd kimi ibаrәtlәrdәki riyаkаrlığа dа işаrә оlunur. "Nisа” surәsinin 38-ci аyәsindә buyurulur: "Öz mаllаrını cаmааtа göstәrmәk üçün infаq еdәn, Аllаhа vә ахirәt gününә inаnmаyаn kәslәr ...”Cihаddа riyа hаqqındа isә bеlә buyurulur: "Yurdlаrındаn tәkәbbürlә, özlәrini cаmааtа göstәrmәk üçün çıхаnlаr kimi оlmаyın”. ("Әnfаl” surәsi, аyә: 47.) Dеmәk, riyа tәkcә nаmаzа аid dеyil vә оnunlа hәr bir ibаdәtdә rаstlаşmаq оlаr.\nRiyаnın аntоnimi, yәni ziddi iхlаsdır. İхlаs оdur ki, insаn öz әmәlindә yаlnız Аllаhın rаzılığını düşünsün. İхlаslı insаn Аllаhdаn qеyri bir kәsin rаzılığı intizаrındа dеyil. İхlаslı insаnın bәzәn bаşqаlаrının qаrşısındа ibаdәt еtmәsi müstәhәb оlur. "İbrаhim” surәsinin 31-ci аyәsindә охuyuruq: "Оnlаrа vеrdiyimiz ruzidәn gizlindә vә аşkаrdа infаq еtsinlәr”. Gizli vеrilәn sәdәqәnin, infаqın üstünlüyü bаrәdә rәvаyәt çохdur. Hәttа bir rәvаyәtdә buyurulur ki, sаğ әllә еdilәn infаqdаn sоl әl хәbәrsiz qаlsın. Аmmа bәzәn infаqın аçıq şәkildә vеrilmәsi tәlәb оlunur. Çünki аçıq infаq cәmiyyәtә хеyirхаhlığı tәbliğ еdir. Bаşqаlаrının gözü qаrşısındа sәdәqә vеrәn insаnın niyyәti hәm sаf hәm dә riyа оlа bilәr. Әgәr о, öz hәrәkәti ilә bаşqаlаrını dа sәdәqә vеrmәyә hәvәslәndirmәk istәyirsә, bu yахşı niyyәtdir. Yох әgәr bu işi "bәh–bәhә” хаtir еdirsә, gördüyü iş puçdur.\nİmаm Cаvаddan (ә) qırх hәdis ...\nАnаnın аyаğını öpmәyin sаvаbı ...\nİmаnı mәhv еdәn günаh ...\nHәzrәt Pеyğәmbәrdən (s) 5 hәdis ...


Ardıcıl səkkiz silindrli mühərrik — Vikipediya\nArdıcıl səkkiz silindrli mühərrikli yarış maşını straight-eight racing engine\nArdıcıl səkkiz silindrli mühərrik yanma əmrləri sırası ilə 1-4-7-3-8-5-2-6\nArdıcıl səkkiz silindrli mühərrik (çox vaxt I8 və ya L8 kimi qısaldılır), eyni xəttdə səkkiz silindrin hamısının yerləşdiyi daxili yanma mühərriki növüdür. Səkkiz silindrli mühərriklərdə bir sıra yan-yana yerləşən səkkiz silindr tək bir dirsəkli valı döndərir. Maili formada quraşdırılmış ardıcıl səkkiz silindrli mühərriklərə “maili səkkiz silindrlər”də deyilir.\nSilindr həcmi bir nəqliyyat vasitəsi alınarkən diqqət edilməsi ən vacib olan məsələlərdən biridir. İstifadə edilmiş bir avtomobil və ya sıfır kilometrlik bir avtomobil alarkən silindr həcmi nəzərə alınır. Nəqliyyat vasitəsinin fəaliyyətinə birbaşa təsir edən silindr həcmi, həm də yanacaq istehlakını təyin edən amillərdən biridir. 8 Silindrli mühərriklər əsasən performans maşınlarında olur. Xalq arasında “böyük mühərrik” olaraq bilinən səkkiz silindrli mühərrik həcmi, həm də at gücünün yüksək olduğuna işarədir.\nSilindrlər içərisindəki porşenlərin qarşılıqlı hərəkəti mühərrikin işləməsinə imkan verən enerjini yaradır. Silindrlər mühərrikdəki silindr gövdəsində 4 hissəli yerləşdirilmişdirlər.\nDemək olar ki, bütün 8 silindrli mühərriklər V formalıdır. Çünki silindrlərin çox olması nəqliyyat vasitəsinin ön hissəsinin uzanmasına səbəb olur. Bu böyük mühərriklərin performans vasitələrində istifadə edilməsinin bir səbəbi də haqqında yazdığımız çox silindrli quruluşlarıdır.\nArdıcıl altı silindrli mühərrik\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Ardıcıl_səkkiz_silindrli_mühərrik&oldid=5210071"\nBu səhifə sonuncu dəfə 9 iyul 2020 16:20 tarixində redaktə edilib.


İlham Əliyevdən Fransaya cavab: “Marsel şəhərinin adını dəyişib verin ermənilərə..."- koordinat.az\nKoordinat.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev xalqa müraciətində deyib. Ölkə başçısı bildirib ki, son illər onun da Azərbaycan xalqının əksər hissəsi kimi bütün ümidləri artıq tükənmişdi: “Sadəcə olaraq, mən demişdim, bir daha demək istəyirəm ki, nə vaxt nəyi etmək lazımdır, necə etmək lazımdır, hansı məqamda nəyi etmək lazımdır, hər şey gərək ölçülüb-biçilsin. Elə zərbə vurmalıyıq ki, düşmən o zərbədən ayılmasın. Elə zərbə vurmalıyıq ki, düşmən bundan sonra daha baş qaldırmasın. Bu müharibə bizim şanlı Qələbəmizdir. Biz fəxr edirik. Ancaq bizim vəzifəmiz ondan ibarətdir ki, erməni faşizmi bir daha bu bölgədə baş qaldırmasın”.\nİlham Əliyev deyib ki, əgər kimsə Ermənistana ikinci dövlət yaratmaq üçün ərazi vermək istəyirsə versinlər, orada ikinci erməni dövləti yaratsınlar, öz ərazisinin bir hissəsini onlara versinlər: “Amma gəlib bizdən tələb etmək ki, tarixi, hüquqi Azərbaycan torpağında erməni dövləti yaradılsın, bu, hansı məntiqə sığır? Heç bir məntiqə, heç bir ədalətə sığmır. Sizin bizim torpağımızda nə işiniz var? Min kilometrlərlə məsafədə yerləşən ölkələr, indi qanunlar qəbul edirlər, parlamentlər bu məsələni müzakirə edirlər. Nə işi var Fransa parlamentinin bizim məsələ ilə əlaqədar? Neçə ildir Fransa Minsk qrupunun həmsədridir? Daşı daş üstə qoyub? Bir məsələnin həlli üçün praktiki addım atıb? İndi məsələ həll olunandan sonra görün nələr baş verir? Fransa Senatı qətnamə qəbul edir ki, Dağlıq Qarabağ tanınsın. Sizin onlardan xoşunuz gəlirsə, mən müharibə dövründə demişdim, verin Marsel şəhərini, onun adını dəyişdirin, onlara orada ikinci dövlət yaradın. Amma bizim işimizə heç kim qarışa bilməz. Bir daha demək istəyirəm ki, artıq “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” termini arxada qalıb. Məsləhət görmürəm ki, bu termin artıq dillərdə olsun. Ancaq tarix haqqında danışanda, əlbəttə ki, bu termindən istifadə etmək olar".


“Belqorod atıcısı” tutuldu – Analitik informasiya portalı\n“Belqorod atıcısı” tutuldu\n24.04.2013 09:40 26.10.2020 16:48 Yenises.ru\t0 Şərh\nBazar ertəsi Belqorodu qana boyayan Sergey Pomazun hüqüq mühafizə orqanlarının əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb. O saxlanıldıqdan dərhal sonra sonra polisə: “Mən uşaqlara atəş açmırdım”-deyib. “Bəs hara atəş açırdın?”-polisin sualna Pomazun “Cəhənnəmə!” –cavabını verib. Bundan sonra onun əllərini qandallayaraq yerdən qaldırıb və məhbus maşınına mindiriblər.\n22 apreldə Belqorodun mərkəzində 6 nəfəri silahla qətlə yetirmiş Sergey Pomazun 23apreldə gecə saatlarında tutulub. Onun axtarış əməliyyatına şəxsən RF DİN-nin başçısı Vladmir Kolokolçikov rəhbərlik edib. Rəsmi məlumata görə Pomazun yük qatarının əhatəyə alındığı zonadan keçərkən tutulub. Cani saxlanılarkən 42 yaşlı polis mayoru Yuri Sedaxı bıçaqla baş və çiyin nahiyəsindən yaralayıb. Həkimlərin dediyinə görə hazırda onun vəziyyəti yaxşıdır.\nSergey Pomazun Belqorodda 6 nəfəri qətlə yetirdikdən sonra onun axtarışına minlərlə polis yola tökülmüş, hətta Ukraynaya keçmək ehtimalını nəzərə alaraq orada da axtarışına başlanılmışdı. Pomazunu tutana 3 milyon rubl məbləgində mükafat vəd edilmişdi. Bü vədə əsasən indi onu saxlayan polisləri mükafatlandırmaq istəyirlər. Amma onlar özlərini qəhrəman hesab etmirlər. “Onu saxlamaq istəyəndə qaranlıqdı, o məni bıçaqla vura bildi, uşaqlar məndən bir az uzaqda idilər, amma köməyə yetişdilər. Biz bunu etməliydik, bu bizim işimizdir”-deyə yaralı polis mayoru Sedax “RİA Novosti”-yə bildirib.\nArtıq müstəntiqlər Pomazunla birinci sorğu aparıblar. Yaxın saatlarda onu psixoterapik ekspertizaya göndərəcəklər.\n← BU DÜNYA BİZİM YOX SƏNİNDİ, ALLAH!\nAdı qətl və qarətlərdə hallandırılan Ramin Gəncinski Moskvada tutuldu →


Dəm çayını zibil qabına atmayın - İNANILMAZ FAYDALARI | Yaşıl Çay\n08.10.2016 16:06 | Oxunma sayı: 368\nÇay paketlərini istifadə etdikdən sonra təbii ki, atırıq. Ancaq lazımsız hesab bildiyimiz bu paket evdə bir çox işinizə yarıya bilər. Ona görə də nə stəkana saldığınız paket çayı, nə də çaydanda qalan dəmi atın. Aile.lent.az dəm çayının inanılmaz faydalarını sadalayır.\n2 ədəd çay paketini ilıq suda isladın. Üstündən çox vaxt keçməyibsə, içdiyiniz çay paketlərindən də istifadə edə bilərsiniz. Çay paketlərini gözlərinizin üzərində 20 dəqiqə saxlayın. Çayın tərkibindəki tanen maddəsi gözlərinizdəki şişkinliyin aradan qaldırılmasını təmin edəcək.\nSaçlarınızın təbii rənginə dönməsi üçün: 3 çay paketini bir stəkan suda dəmləyin. Hərəsindən bir xörək yemək qaşığı adaçayı və bibəriyə çayı da əlavə edin. Bu formada 1 gün saxlayın. Saçlarınızı şampunla yuduqdan sonra bu qarışımı saçınıza tökün və durulamadan bir dəsmalla bükün. Çayın ağ saçları köhnə təbii rənginə döndərməsi üçün bu üsulu bir neçə dəfə təkrarlayın.


Bakıda dələduzluq edən İran vətəndaşları tutuldu -\nBakıda dələduzluq edən İran vətəndaşları tutuldu - FOTOLAR\n09:39 09 Mart 2019 Oxunub : 1379\nDİN-in Mətbuat xidmətindən Azvision.az -a verilən məlumata görə, Daxili İşlər Nazirliyinin “102” Zəng Mərkəzinə müraciət edən paytaxt sakini Əli Səfərov bildirib ki, ticarət mərkəzində olan zaman iki nəfər Türkiyə türkcəsində danışan xarici ölkə vətəndaşı ona yaxınlaşaraq Azərbaycanda olan ən böyük pul əskinasları barədə ondan məlumat istəyiblər. Ə.Səfərov cibində olan pulları çıxararaq həmin şəxslərə göstərdikdə onlardan biri əskinaslara baxmaq adı ilə zərərçəkənin əlindən alıb.\nGeri qaytaran zaman isə onlar Ə.Səfərovun 300 manat və 100 ABŞ dollarını dələduzluq yolu ilə ələ keçirərək hadisə yerindən uzaqlaşıblar. Hadisə barədə ərazi üzrə Qaradağ Rayon Polis İdarəsi 10-cu Polis Bölməsinə məlumat daxil olan kimi cinayəti törətməkdə şübhəli bilinən şəxslərin axtarışlarına başlanılıb.Bölmə əməkdaşları tərəfindən keçirilən əməliyyat zamanı qeyd edilən cinayəti törətməkdə şübhəli bilinən İran İslam Respublikasının vətəndaşları Davud Mogəddəmi və Yosef Hadı saxlanılıblar.\nOnlar ifadələrinə bir müddət əvvəl Azərbaycana gəldiklərini və dələduzluq yolu ilə insanları aldadaraq pullarını keçirdiklərini etiraf ediblər. Saxlanılan şəxslərin başqa vətəndaşlara qarşı da analoji cinayətlər etdikləri istisna olunmur. Odur ki, bu şəxslərin əməllərindən zərərçəkən başqa vətəndaşlar varsa bu barədə DİN-in “102” Zəng Mərkəzinə, 012-445-02-02 və ya 012-445-22-22 telefon nömrələrinə zəng edərək müraciət edə bilərlər.


Palitra qəzeti“Deyə bilərəm ki, Azərbaycan cəmiyyətində bir konsensus var...”\n“Deyə bilərəm ki, Azərbaycan cəmiyyətində bir konsensus var...”\nTarix: 03.04.2017 | Saat: 16:18:00 | E-mail | Çapa göndər\nAzərbaycan Respublikasının Fransadakı səfiri Elçin Əmirbəyov Fransanın nüfuzlu KİV-lərindən biri sayılan “Kurtuazi Radiosu”na geniş müsahibə verib. Müsahibədə Ermənistan -Azərbaycan münaqişəsinin mənşəyi və hazırkı durumu haqqında geniş fikir mübadiləsi aparılır və eləcə də, Azərbaycan-Fransa əlaqələri, Azərbaycanın bu günkü inkişaf dinamikası, adət-ənənələri barədə ətraflı söhbət açılır.\nBu barədə məlumat verən Azərbaycan-Fransa parlamentlərarası işçi qrupun üzvü, millət vəkili Cavanşir Feyziyev oxucuların marağına səbəb olacağı şübhə doğurmayan həmin müsahibənin tərcüməsini redaksiyamıza təqdim edib. Aşağıda müsahibənin tam mıətni ilə tanış ola bilərsiniz.\nL.P. - Hörmətli Radio Kurtuazinin dinləyiciləri, axşamınız xeyir. Bu axşam verilişimizin birinci hissəsində Azərbaycanın Fransadakı səfiri cənab Elçin Əmirbəyovu redaksiyamızda qəbul etməkdən biz çox şadıq. Axşamınız xeyir, cənab səfir.\nE.Ə. - Axşamınız xeyir.\nL.P. -Verilişimizdə toxunmalı çoxlu maraqlı mövzular var. Çünki Azərbaycanla Fransa arasında əlaqələr o qədər çoxsaylı və o qədər zəgindir ki! Fransa lap bu yaxınlarda sizin Prezidentinizi – Azərbaycan Respublikanın Prezidentini qəbul etdi. Biz həmçinin Fransa ilə Azərbaycan arasında diplomatik əlaqələrin yaradılmasının 25 illiyi barədə danışacağıq. Biz elə indicə Bakı haqqında o qədər şeylərdən danışdıq ki, onların çoxunu mən heç internetdə tapmamışdım. Və sonra... Sonra isə biz çox gözəl bir bayramdan – Bahar bayramından danışacağıq. Biz bu bayramı qeyd edirik... Daha doğrusu, siz bu bayramı çox gözəl, deyərdim ki, bir qədər də romantik şəkildə qeyd edirsiniz. Çoxlu bayramlar var. Biz indicə onlardan danışacağıq. İkinci hissədə isə bir qədər siyasi notda söhbət edəcəyik, konkret Azərbaycan və Ermənistan arasında olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi mövzusundan danışacağıq. Bu məsələ həm də ona görə aktualdır ki, Fransa da burada müəyyən müdaxilələrdə iştirak edir. Beləliklə, cənab səfir, biz indi müzakirə mövzumuza qayıdırıq. Azərbaycanla Fransa arasındakı əlaqələr mövzüsüna. Səhv etmirəmsə, bu yaxınlarda, martın 14-də biz sizin prezidentinizi qəbul etdik, onun Fransaya gəlişinin çox özəl bir səbəbi var idi.\nE.Ə. - Bəli, hər şeydən öncə, dəvətə görə minnətdarlığımı bildirmək istərdim. Hörmətli cənab Politye, sizin qonağınız olmaq çox xoşdur. Siz haqlısınız ki, Azərbaycan Prezidentinin martın 14-də baş tutmuş səfərinin Fransa ilə Azərbaycan arasında diplomatik əlaqələrin yaradılmaısının 25 iliyinə təsadüf etməsi çox gözəl haldır. Qeyd etmək lazımdır ki, Fransa Azərbaycanın öz müstəqilliyini bərpa etməsini tanıyan ikinci dövlət idi.\nL.P. - Birinci ölkə hansı ölkə idi?\nE.Ə. - Birinci ölkə Türkiyə idi. 1991-ci ildə müstəqilliyin bərpası baş tutmuşdur və Fransa ölkənin müstəqilliyin bərpasını tanıyan ikinci ölkə olmuşdur. Mən azadlığın yenidən bərpasının üzərində dayanmaq istəyirəm. 1918-ci ildən 1920-ci ilə qədər, cəmisi 23 ay olsa belə, Demokratik Respublika yaşamışdır. Bu, müsəlman Şərqində ilk parlamentli respublika sistemi idi və Azərbaycanda yaşayan bütün etnik və dini qruplar bu Parlamentdə təmsil olunurdu.\nL.P. - Çox demokratik. Çünki 1919-cu ildə, səhvim olarsa, düzəldin, xahiş edirəm, siz ilk dəfə qadınlara seçki hüququnu tanımısınız, bizdən qabaq. Biz isə De Qola qədər – Fransanın azad olmasına qədər gözləməli olduq.\nE.Ə. - Hər bir halda o dövr üçün bu, bir inqilab idi: bizim babalarımız Şərqdə insan haqlarına, demokratik dəyərlərə hörmət olunan bir respublika qurmaq qərarına gəlmişlər. Üstəlik də həmin vaxt ölkəni, qeyd etdiyim kimi, bütün etnik və dini qrupların təmsil ounduğu Parlamentin Sədri idarə edirdi.\nL.P. - Biz bir azdan bu barədə danışacağıq, çünki bu, çox maraqlı bir müzakirə mövzusudur.\nE.Ə. - Bəli, gələn il biz cəmi 23 ay mövcud olmuş bu Respublikanın 100 illiyini qeyd edəcəyik. 23 aydan sonra rus ordusunun gəlişi ilə Azərbaycan sovet sosialist respublikaları İttifaqının bir parçasına çevrildi. 70 illik sovet dönəmindən sonra – 1991-ci ildə, nəhayət Azərbaycan öz müstəqilliyini yenidən bərpa etdi. Beləliklə, biz 1918-1920-ci illərdə mövcud olmuş Demokratik Respublikanın varisiyik. Fransa ilə 25 illik diplomatik əlaqələrə gəldikdə, deməliyəm ki, bütün bu illər ərzində bizim aramızda ən yüksək səviyyədə, yüksək keyfiyyətli siyasi dialoq mövcud olmuşdur. Yetər ki, son beş ildə ölkə başçıları səviyyəsində üç səfəri qeyd edək: 2011-ci ildə Prezident Sarkozini, 2014, 2015-ci illərdə Prezident Hollandı qəbul etmişik. Əlbəttə bu illər ərzində Azərbaycan perzidenti də öz növbəsində rəsmi səfərlər etmişdir. Bu əməkdaşlıq yalnız siyasi səviyyədə mövcud deyil, həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazda Fransa üçün əsas tərəfdaşdır. Bu region Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan Respublikalarının yerləşdiyi regiondur. Ərazisinə və əhalisinə və həmçinin malik olduğu çox mühüm iqtisadi potensialına görə Azərbaycan Cənubi Qafqazın ən böyük ölkəsidir.\nL.P. - Yeri gəlmişkən, təbii sərvətlər hansılardır?\nE.Ə. - Azərbaycanın əsas təbii ehtiyatları neft və qazdır. Qeyd etmək lazımdır ki, Qafqazın əsas iqtisadiyyatının 75%-i Azərbaycanın payına düşür. Azadlığını bərpa etdikdən sonra Azərbaycan böyük fransız şirkətlərinin də diqqətini çəkmişdir. Təbii ki, ilk əvvəllər söhbət neft və qazla məşğul olan Total, Gaz de France kimi şirkətlərdən gedirdi. İlk əvvəllər onları təbii sərvətlər cəlb etsə də, bir qədər ölkənin geostrateji mövqeyi diqqəti cəkmişdi. Çünki bu ölkə Asiya ilə Avropanın, Şimal ilə Cənubun sərhədlərində - qitələrin dördyol ayrıcında yerləşir.\nL.P. - Türkiyə kimi sizin də bir ayağınız Avropada, bir ayağınız isə Asiyadadır.\nE.Ə. - Tamamilə doğrudur. Hələ çox qədimlərdən bizim ölkə İpək Yolunun üstündə yerləşmişdir. Bu gün də Azərbaycan müxtəlif kontinentlərin və bölgələrin birləşdiyi yerdə regional qovşaq rolunu oynayır. Biz qədim İpək Yolunu bərpa edəcək müxtəlif xalqları və ölkələri nəqliyyat yolu ilə birləşdirəcək bir yol kəmərinin çəkilişində fəal iştirak edirik.\nL.P. - Mən dinləyicilərimizə sizin sərhədlərinizi xatırlatmaq istəyirəm. Siz də bunu xatırlatdınız: sizdən yuxarıda Rusiya, Gürcüstan, solunuzda Ermənistan və cənubunuzda isə İrandır. Doğrudan da siz strateji baxımdan...\nE.Ə. - Bura Türkiyə ilə olan 12 km-lik sərhədi də əlavə etmək lazımdır. Türkiə ilə sərhəd bizim Naxçıvan Muxtar Respublikamızladır. Bəli, bizim beş qonşu dövlətlə sərhədimiz var. Digər bir tərəfdən də Xəzər dənizi bizi Türkmənistan, Qazaxstan və digər dost Orta Asiya ölkələrindən ayırır.\nL.P. - Rusiya ilə çox gözəl diplomatik münasibətləriniz var...\nE.Ə. - Bəli, bilirsinizmi, Azərbaycan bu nəzər nöqtəsindən maraqlı ölkə hesab oluna bilər: özünün 25 illik müstəqilliyi dövründə qonşuları ilə lazım olan münasibətləri saxlaya bilmişdir.\nL.P. - Bəli, Rusiya ilə münasibətdə müstəqilliyinizi qoruyub saxlamısınız, diplomatiyanız, diplomatik və siyasi gedişləriniz çox qərbyönümlüdür. Xüsusilə də, Rusiya ilə münasibətdə əsil müstəqillik nümayiş etdirirsiz və bu heç nəyə mane olmur. Sizin rəsmi diliniz Azərbaycan dilidir. Amma rus dili də orta məktəblərdə tədris olunur və rus məktəbləri də mövcuddur.\nE.Ə. - Bəli, siz keçmiş sovet respublikalarına nəzər salsanız, görərsiniz ki, gözəl əməkdaşlıq münasibətlərində olanlar da var, qarşılıqlı münasibətləri yaxşı olmayanlar da. Azərbaycan az ölkələrdəndir ki, indiyə qədər həm Rusiya ilə, həm də Qərb ilə normal münasibətləri var və özünün müstəqilliyə, dünyəviliyə olan istəyini daim bəyan edir. Bizim müstəqilliyə və dünyəviliyə olan sədaqətimiz, məhz, bizim yerləşdiyimiz regionda mövcud olan iri hərbi alyanslardan uzaq durmağımıza imkan vermişdir.\nL.P. - Yeri gəlmişkən hərbiçilərlə bağlı, nə qədər olmasa da, o raketlərin buraxıldığı platforma xeyli vaxtdır ki, sizdədir.\nE.Ə. - Xeyr, bu platforma bizdə deyil, o, Qazaxstandadır. Siz Baykanurdan bəhs edirsiniz.\nL.P. - Bəli, Baykanur. Amma bayaq, verilişdən əvvəl söhbətləşərkən, Bakının fransızların idarəçiliyinə verilimiş peykindən danışdınız.\nE.Ə. - Qeyd etmək istəyirəm ki, Azərbaycan torpaqlarında başqa heç bir dövlətin bir dənə də olsun hərbi qüvvəsi yoxdur. Bizdə Rusiyanın heç bir bazası-filanı yoxdur. Bizim kosmik fəza proqramlarımıza gəldikdə isə, bizim Fransa ilə kosmosda əməkdaşlığımız ölkələrimiz arasında əməkdaşlığın mayakıdır, deyərdim. Fransa 2013-cü ildə bizim ilk telekomunikasiya peykimizin fəzaya çıxarılmasında bizə kömək etmişdir. Fransanın Aerian-Espas şirkəti bu peyki uğurla fəzaya çıxardı. O vaxtan bəri daha iki peyk – müşahidə peyki və Telekomun peyki buraxılmışdır və bu layihə Fransanı bu sahədə bizim əsas tərəfdaşımıza çevirir.\nL.P. - Deməli, bu sahədə Fransadan başqa, digər tərəfin iştirakı yoxdur.\nE.Ə. - Xeyr. Heç kəslə. Biz bu sahədə etibarlı tərəfdaş tapmaq marağında olmuşuq.\nL.P. - Deməli, yalnız Fransa ilə. Bu səviyyədə Rusiya ilə heç bir əməkdaşlıq yoxdur.\nE.Ə. - Bəli, elədir.\nL.P. - Bu sizin ölkənin əsil müstəqilliyinin göstəricisidir. Bu sahədə müəyyən təzyiqlər də omamış olmaz?!\nE.Ə. - Bu layihə üçün tender elan olundu və Rusiya kimi, Ukrayna kimi bu sahədə təcrübəsi ilə tanınan dövlətlərin şirkətləri də həmin tenderdə iştirak etdilər.\nL.P. -Bu zaman Rusiyanın təzyiq etmək istəyini təsəvvür etmək olar.\nE.Ə. - Bu laiyhədə biz bir daha göstərdik ki, bizi maraqlandıran əsas amil milli maraqlarımızdır. Burada söhbət təkcə işin keyfiyyətindən getmirdi, söhbət həm də Fransa kimi etibarlı tərəfdaşdan gedirdi və biz bu əməkdaşlığı mühüm strateji əməkdaşlıq hesab edirik. Qeyd etmək lazımdır ki, nəqliyyat, infrastruktur, kənd təsərrüfatı, üzümçülük, turizm kimi digər sahələrdə də Fransa şirkətlərinin çox önəmli iştirakı var. Bunlar elə sahələrdir ki, Fransa şirkətlərinin bu sahələrdə iştirakını gücləndirməyə ehtiyac vardır. Məhz, elə bu məqsədlə də ötən ilin dekabr ayında bizim ikitərəfli iqtisadi əməkdaşlıq komissiyamızın sessiyası keçirilmişdir. Bu sessiyada ölkələrimiz arasında ticarət dövriyyəsini daha da artırmaq üçün prioritet sahələr müəyyınləşdirilmişdir.\nL.P. - Konkret olaraq bunlar hansı sahələrdir?\nE.Ə. - Bizim üçün çox vacibdir ki, Fransa qeyri-enerji setorunun inkişafında fəal iştirak etsin. Mən qeyri-qaz, qeyri-neft sahələrini nəzərdə tuturam, çünki neft və qaz sahələrində, artıq, hər şey öz yerindədir.\nL.P. - Bəli, necə deyərlər, burada çevrə qapanmışdır.\nE.Ə. - Burada Fransa da yaxşı yerləşmişdir: Mən qeyd etdim, Total, Gaz de France, indi də ENGİ. Bu gün biz Fransa ilə çox böyük əhəmiyyətə malik olan və Xəzər dənizini Adriatik dənizi və Aralıq dənizi ilə birləşdirəcək qaz kəmərinin tikintisi sahəsində birgə işləyirik.\nL.P. - Ermənsitan və Gürcüstan şirkətləri?...\nE.Ə. - Təəssüflər ki, xeyr. Neft-qaz entiyatlarının xaricə daşınması ilə məşğul olan heç bir infrastruktur Azərbaycanla olan münaqişə səbəbindən Ermənistandan keçə bilməz. Gürcüstan və Türkiyə isə Aralıq dənizinə qədər, bəli... TAP və TANAP qaz ixrac kəmərləri Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundan çıxarılan qazı Qərb bazarlarına, o cümlədən də İtaliyaya və Avropanın digər cənub və cənub-qərb ölkələrinə qədər çatdıracaqdır. Avropanın qaz təminatının effektli şəkildə şaxələndirilməsini təmin etmək üçün...\nL.P. - Bəli, İspaniya, artıq, yerini yaxşıca tutub.\nE.Ə. - Elədir. Mənə elə gəlir ki, məhz, bu istiqamətdə Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə öz töhfəsini verən Azərbaycanın rolunu qeyd etmək lazımdır. Elə buna görə də Avropa İttifaqı tərəfindən Azərbaycan strateji tərəfdaş hesab olunur.\nL.P. - Bizim dinləyicilərimiz üçün maraqlı ola biləcək bir məqamı da qeyd etmək lazımdır. Belə ki, nə qədər olmasa da, ortada bir əhəmiyyətli rus layihəsi də var. Bu çox yaxşıdır ki, sizin təsvirlərdən də göründüyü kimi, müəyyən streslər yaşasanız da siz əhəmiyyətli dərəcədə müstəqilliyinizi qoruyub saxlaya bilmisiniz. O da həqiqətdir ki, Avropa İttifaqının da öz enerji müstəqilliyini qoruyub saxlamaq istəyi var. Bunun üçün o, öz enerji təchizatının fərqli mənbələrdən təchiz olunması qayğısına qalır. Buna görə də o, nə bir qədər şərqə meyilli olan Afrika qazından, nə də ki, rus qazından asılı olmaq istəmir. Odur ki, siz müstəqilliyinizi qorumaq şərti ilə yaxın qonşunuz Rusiya ilə bir qədər çevik manevrlər etməyə və bütün rəqabətlərə davam gətirərək Avropanın etibarlı tərəfdaşı olaraq qalmağa çalışacaqsınız.\nE.Ə. - Bu məqamda mən demək istəyirəm ki, Azərbaycanın Avropa bazarına verəcəyi həcm miqdarına görə Rusiyanın təchiz etdiyi həcmlə rəqabət apara bilməz. Amma “bütün yumurtaları bir səbətə qoymamaq” üçün alternativ partnyor axtarmaq Avropanın öz qərarıdır. Azərbaycan da öz növbəsində 90-cı illərin sonunda öz məhsulunu satmaq üçün fərqli bazarlar seçmək istəmişdir. Əvvəlcə nefti, sonra isə qazı. Fərqli istiqamətlərə yön almış dörd kəmərimiz var. Yəni, Novorossiysk xətti vasitəsi ilə Rusiyaya doğru ixracat xəttini saxlamışıq, daha sonra Qara Dənizin Gürcüsatan sahillərinə doğru – Batumiyə gedən xəttlərimiz var. Həmçinin Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəməri var ki, bu da Gürcüstandan və Türkiyədən keçərək Aralıq Dənizi sahillərindəki Ceyhan limanına qədər gedib çıxır. Bu sonuncu əsas ixrac kəməri hesab olunur, çünki bizim çıxardığımız neftin 80%-i bu neft kəmərilə daşınır. Həmin bu mühüm kəmər bizim həm iqtisadi, həm də ki, siyasi müstəqilliyimizin möhkəmlənməsinə yardım etmişdir. Odur ki, Azərbaycanın diversifikasiya və hamıya açılım siyasəti, eləcə də bütün qonşularımızla mehriban qonşuluq siyasəti ola bilsin ki, bu gün bizim müstəqilliyimizin əsas şərtdidir. Təəssüflər olsun ki, Ermənistan burada yeganə istisnadır.\nL.P. - Yeri gəlmişkən, biz indi bununla bağlı söhbət edəcəyik. Ermənistan ilə arada böyük münaqişə var. Sizin Prezident görüş zamanı, bu məsələni qaldırdımı? Məncə qaldırdı. Çünki Fransa bu münaqişənin həllində mühüm rol oynamağa çalışan vasitəçidir. Bu barədə danışarıq və siz bizə baş verənlərlə bağlı və münaqişənin mənşəyi barədə bir qədər məlumat verərsiniz.\nE.Ə. - Təbii ki, Azərbaycanla Ermənistan arasındakı münaqişə ilə bağlı məsələ bu rəsmi görüşlərin gündəliyində yer alırdı. Gələk Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə. Dağlıq Qarabağ türk mənşəli söz birləşməsidir: “qara bağ” deməkdir. Dağlıq Qarabağ tarixin müxtəlif dönəmlərində mövcud olmuş Azərbaycan dövlətlərinin ərazisi olmuşdur. Qarabağ bölgəsi iki yerə bölünür: dağ Qarabağ və aran Qarabağ. Azərbaycan 1918-ci ildə Rusiya imperiyası dağılan zaman öz müstəqilliyini bəyan edəndə təbii ki, Qarabağ da Demokratik Azərbaycan Respublikasının ərazisinə daxil idi. 1921-ci ildə bolşevik Rusiyasının qəraı ilə Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınmışdı. Beləliklə, Qafqaz bolşevikləri həm tarixi bağlar baxımından, həm də iqtisadi inkişaf baxımından həm dağ Qarabağın, həm də aran Qarabağın Azərbaycanın tərkibində qalmasının məqsədəmüvafiq olması barədə qərar qəbul etmişdi. Doğrudur, o dövrün erməni millətçiləri etiraz etdilər. Bunlara baxmayaraq, Dağlıq Qarabağ Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının tərkibində qaldı. Sovet hökumətinin lap sonuna qədər – Qorbaçovun hakimiyyətə gəlişi, aşkarlıq, yenidənqurma layihələrini həyata keçirməyə başlayanda bəzi bölgələrdə separatizm cəhdləri baş qaldırdı. Bu təkcə Azərrbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində deyildi, Gürcüstanda Abxaziya, Şimali Osetiya, Moldovada Dnestiryanı bölgədə və eləcə də keçmiş SSRİ-nin bir sıra digər bölgələrində də separatizm cəhdləri oldu. Ermənistan separatizmin yaratdığı qarışıqlıqlardan faydalanaraq tarxi Azərbaycan torpaqları olan Dağlıq Qarabağı ələ keçirmək üçün Azərbaycana qarşı ərazi iddiları ortaya qoydu. 1988-ci ildə başlayan və 1994-cü ilə qədər davam edən silahlı toqquşmalar nəticəsində ermənilər təkcə Dağlıq Qarabağı deyil, həmçinin ona bitişik yeddi bölgəni də işğal etdi. Burada söhbət sərhədləri beynəlxalq səviyyədə tanınmış Azərbaycan torpaqların 20%-nin işğalından gedir. Problem yalnız ərazilərin işğalı ilə bitmir: bu münaqişə nəticəsində təxminən 1 milyon nəfər öz doğma ocaqlarından qovulub, ermənilər azərbaycanlılar yaşayan ərazilərdə etnik təmişləmə siyasəti həyata keçiriblər və əsil humanitar katastrof baş verib. Nəticədə, Ernənistan ərazilərində yaşayan 250 min azərbaycanlı öz yurd-yuvasından qovularaq qaçqına çevrilmiş, 750 min azərbaycanlı isə Dağlıq Qarabağdakı və ətraf bölgələrdəki ev-eşiklərindən qovularaq məcburi köçkünə çevrilmişlər. Təsəvvür edin, o dövrdə - 25 il bundan əvvəl Azərbaycanın 8 milyon əhalisi var idi. Yəni hər səkkizinci azərbaycanlı ya qaçqına, ya da ki, məcburi köçkünə çevrilmişdi. Təəssüflər olsun ki, burada - Fransada nə bu münaqişədən, nə də ki, onun nəticələrindən danışılmır. Təsəvvür edin, 21-ci əsrin başlanğıcında nələr baş verir.\nL.P. - Fransa bu münaqişədə sülh danışıqları üçün vasitəçilik edir.\nE.Ə. - Fransanın vasitəçi rolunu dəyərləndiririk, bu haqda bir qədər sonra danışacağam. Beləliklə, düşünürəm ki, azərbaycanlılara qarşı təşkil olunmuş etnik təmizləmə siyasətinin kulminasiyası olan Xöcalı qırğınını unutmaq olmaz. Bu soyqırım 1992-ci ilin 26 fevralında təşkil olunmuşdu: bir gecə ərzində 613 mülki şəxs - uşaqlar, qadınlar, qocalar amansızcasına yalnız bircə səbəbə - azərbaycanlı olduğuna görə qətlə yetirilmişdilər. Mənə gəlir ki, bir məlumat da sizin auditoriya üçün maraqlı ola bilər: Ermənistanın prezidenti Serj Sərkisyan martın 8-də, bizim Prezidentin Parisə səfərindən altı gün əvvəl prezident Holland tərəfindən qəbul edilmişdi. Xocalı soyqırımına bu adam şəxsən özü rəhbərlik etmişdi, çünki o dövrlərdə Dağlıq Qarbağda separatistlərin rəhbəri o idi. O bunu qərb jurnalistləri qarşısında da açıq şəkildə etiraf etmişdi. Təsəvvür edin, 21-ci əsrin başlanğıcında iki müstəqil ölkədən biri digərinin torpaqlarını işğal edib. Siz sual verə bilərsiniz ki, bu necə ola bilər? Bu sual da cavabını gözləyir: necə olur ki, BM-in TŞ-nın 1993-cü ildə qəbul edilmiş və bu günə kimi də yalnız kağız üzərində qalan dörd qətnaməsi icra olunmamış qalır. Bildiyiniz kimi, BM-in TŞ-nın qətnamələri məcburi xarakterlidir. Bəs, niyə icra olunmur? Çünki Ermənistan bütövlükdə dünya ictimaiyyətinin rəyinə məhəl qoymur. Bu qətnamələri oxusanız görərsiniz ki, orada deyilir ki, Ermənistan Azərbaycanın torpaqlarını işğal etmişdir, Təhlükəsizlik Şurası Azərbaycan torpaqlarının qanunsuz işğalını və mülki əhalinin qovulmasını pisləyir. Qətnamələrin tələbinə görə Ermənistan heç bir şərt qoymadan işğal etdiyi əraziləri dərhal tərk etməlidir və mülki əhali dərhal öz yerlərinə qayıtmalıdırlar. Bəs, necə olur ki, bu qətnamələr icra olunmamış qalır? Təəssüflər olsun ki, bu məqamda biz ikili yanaşma ilə üzləşirik. Dünyanın elə münaqişə baş vermiş bölgəsi var ki, BMT-nin qərarı bir həftə ərzində həyata keçirilir. Bu 25 il ərzində konsensus şəklində - həm Fransanın, həm Rusiyanın, həm də digərlərinin razılığı ilə qəbul edilmiş bu dörd qətnamə isə icra olunmamış qalır. Qayıdaq Fransanın roluna. Fransa bizim Ermənistanla aramızda olan bu münaqişədə vasitəçi rolunu 1997 -ci ildən öz üzərinə götürmüşdür. Bu il, artıq, 20 ildir ki, Fransa vasitəçi rolunu üzərinə götürüb. Rusiya və ABŞ ilə birlikdə. Çünki ATƏT-in Minsk Qrupu deyilən qurumunun üç həmsədri var. Auditoriyanız üçün qeyd edim ki, bu qrup o zamanlar Qarabağ münaqişəsinin həlli yollarının müzakirə olunma məkanı elan olanmuş Minsk şəhərinin şərəfinə belə adlandırılmışdır. Təəssüflər olsun ki, burada qəbul edilmiş qərarlar həyata keçiriməmişdir. İndi “nə müharibə, nə sülh” vəziyyəti davam edir. Burada nə qəbul olunması nə də ki, saxlanması mümkün olmayan bir status-kvo var. Məsələn, bir il öncə - ötən ilin aprel ayındakı döyüşlər də göstərdi ki, sülh necə kövrəkdir. Cənab Holland perizident Obama və prezident Putin ilə birlikdə bəyan etdi ki, status - kvo bu şəkildə qalmaqda davam edə bilməz. Bu işğal qəbul edilə bilməz, buna dözmək olmaz. Təəssüflər olsun ki, ”fağır, zülmə məruz” imicli ermənilərə bəslənən münasibətdən sui-istifadə edən Ermənistan bu bəyanatı qulaqardına vurur. Təəssüflər olsun ki, yüz il qabaq da belə olmuşdu. Azərbaycanın Fransadakı səfiri olaraq Fransa administrasiyasına bizə kömək etdiyinə görə minnətdarlıq edirəm. Cənab Prezident Holland şəxsən özü məşğul olaraq 2014-cü ildə Azərbaycanın və Ermənistanın dövlət başçılaırnın Parisdə zirvə görüşünü təşkil etdi. O hər iki tərəfə köklü məsələlərdə razılığa gəlminməsi üçün müraciət etdi. Təəssüflər olsun ki, bu görüşdən iki gün sonra Ermənistan döyüş bölgəsində atəşkəsi yenidən pozdu. Bu, sülh prosesinə vurulmuş bir şillə idi. Mən Ermənistana müraciət edərək demək istəyirəm ki, tarixi nə qədər saxtalaşdırsalar da, nə qədər özlərindən “yazıq, qurban” obrazı yaratsalar da, Qarabağı işğal altında uzun müddətdə saxlaya bilməyəcək. Mənə elə gəlir ki, bu vasitəşiliyi öz üzərinə götürmüş böyük dövlətlər status - kvonu mohkəmləndirməyə çalışan Ermənistana təzyiq göstərməlidirlər, çünki bir xeyli müddətdir ki, Ermənistan bütün danışıqlardan qaçır. Danışıqlarda heç bir iş getmir. Adətən, münaqişənin həllində sülh yolu ilə danışıqlar bir nəticə verməyəndə hərbiçilər iş başına keçirlər. Bu çox təhlükəlidir. Azərbaycan sonsuz olaraq bu işğala dözməyəcək. Nə qədər olmasa da yerlərdə müəyyən bir reallıq var. Bu gün Azərbaycanın hərbi büdcəsi Ermənistanın bütün büdcəsindən böyükdür. Bu o demək deyil ki, biz müharibə istəyirik, amma bizim torpaqlarımız qanunsuz işğal altında qalıb.\nL.P. - Həm də sizdəki təbii sərvətlər Ermənistanda yoxdur.\nE.Ə. - Söhbət təbii sərvətlərin çoxluğundan getmir.\nE.Ə. - Bəli, Azərbaycan sivilizasiyanın beşiyi sayılan bir ərazidə yerləşir. Heç kəs, yəqin ki, mübahisə etməz ki, Cənubi Qafqaz hələ paleolit dövründən yaşayış məskəni olmuş bir ərazidir. Azərbaycan tarixin fərqli dönəmlərində fərqli imperiyalar tətkibində fərqli şahlıqlar görmüşdür. Tarixən də o həmişə fərqli yollar, fərqli sivilizasiyaların kəsişməsində olmuşdur. Osmanlı, fars və rus imperiyaları arasında. Bu günkü Azərbaycan Respubliası bütün Azərbaycanı əhatə etmir, çünki o, 1813 və 1828-ci illərdə rus və fars imperiyaları arasında iki yerə bölünmüşdür. Kiçik hissə Rusiyanın ərazisinə düşmüş və sonrakı tarixi və geosiyasi hadisələr nəticəsində o, müstəqil dövlətə çevrilmişdir. Böyük hissə isə İran ərazisində qalmışdır. Bu gün İran İslam Respublikasının tərkibində 25-30 milyon azərbaycanlı mənşəli iranlı var və bu, bizim cənub qonşumuz olan İranda ən böyük etnik çoxluqdur. Azərbaycanın qədim İpək Yolu üzərində olması, buradakı iqlim zənginliyi, onun geosiyasi, geostrateji mövqeyi burada fərqli dinlərin, fərqli etnosların, fərqli mədəniyyətlərin, fərqli mətbəxlərin olmasını şərtləndirirdi.\nL.P. - Elə bu məqamda icazənizlə bir haşiyəyə çıxaq. Qastronomiya dediniz, yadıma düşdü: siz Novruzu – Bahar bayramını qeyd etməyə hazırlaşırsınız.\nE.Ə. - Bəli, Azərbaycan da bir sıra dövlətlər kimi Novruz bayramını qeyd edir. Novruz – Yeni gün anlamını verir. Bu bayramın mahiyyətində heç bir dini çalar yoxdur. Çünki bu bayram çox-çox qədimlərdən gəlir. Ola bilsin ki, bu bayram oda sitayiş edənlərin – zərdüştlərin dövründən gəlir. Zərdüştliyin izləri bu gün də Azərbaycan ərazilərində qalmaqdadır. Bu bayram təbiətin oyanışına təsadüf edir. Bu, dostluq, birgəyaşayış bayramıdır. Bir neçə il bundan əvvəl BMT-nin Baş Assambleyası Novruzun beynəlxalq bayram olduğunu elan etdi. Çünki təkcə Azərbaycanda deyil, Orta Asiyada, İranda, Türkiyədə, Pakistanda və digər ölkələrdə Novruzu bayram kimi qeyd edirlər.\nL.P. - Bu bayram necə keçirilir?\nE.Ə. - Çoxlu adət-ənənələr qeyd olunur bu bayramda. Bayram şirniyyatı hazırlanır, fərqli ədviyyalar və çərəzləri ilə hazırlanmış plov bayram gününün əsas yeməyi sayılır. Bütün mənfiliklərin, azar-bezarın ötən ildə qalması üçün bayram axşamı insanlar od üzərindən tullanırlar. Bu ənənələr Azərbaycanda hətta sovet dönəmində belə o dövrün siyasi ideologiyası tərəfindən yaxşı qəbul olunmasa da, qorunub saxlanmışdır. Bu bayram bizim mədəni sərvətimizin tərkib hissəsidir. Bu bayram fərqli etnosları, fərqli mədəniyyətləri birləşdirir və ona görə də çox sevilir. Bu müxtəliflik məsələsinə qayıdaraq qeyd etmək istəyirəm ki, məhz, bu müxtəlifliyin qorunması sayəsində Azərbaycan açıq şəkildə dünyəviliyini bəyan edir. Bununla belə, Azərbaycan əhalsinin əksəriyyəti – demək olar ki, 90%-i müsəlmanlardır ki, bunların da 65%-i şiə, qalanları isə sünnüdür. Bununla yanaşı, dağ yəhudiləri, aşkenaz yəhudiləri və sefarad yəhudilərindən ibarət güclü bir yəhudi icması var. Bundan savayı, ortodokslar – ruslar, ukraynalılar və digərləri, eləcə də kiçik də olsa, katolik icması və protestantlar da var. Bu müxtəliflik bizə birgə yaşayış mədəniyyətini öyrətmişdir. Burada birgə yaşayış haromiyası mövcuddur. 1918-ci ildə yaranmış Azərbaycan Respublikasındakı dünyəvilik bu gün də qorunub saxlanmışdır və Azərbaycan bu gün fərqli dinlərin harmoniya şəraitində birgə yaşayışı, beynəlxalq səviyyədə dinlər, mədəniyyətlər arasında dialoq modeli kimi qəbul olunur. Papa Fransisin da bir neçə yüz katolikin yaşadığı Bakıya səfəri təradufi deyildi. Bu bir mesaj idi və Bakıda bunu yüksək qiymətləndirirlər. Bu onun iqamətgahından “Bakı təmkinlilik modelidir və buna dəstək verilməlidir” şəklində verilmiş mesaj idi.\nL.P. - Katoliklərin sayının yüz minlərlə olduğunu söylədiniz, yoxsa, yüzlərlə olduğunu?\nE.Ə. - Xeyr, xeyr, bir neçə yüz cəmisi. Amma baxmayaraq ki, onların sayı cəmi bir neçə yüzdür, onların da öz ibadət yerləri var. Kiçik bir hadisə danışım. 2002-ci ildə Roma Papası 2-ci Jan Pol ilk dəfə Azərbaycana baş çəkəndə onun Azərbaycanın əvvəlki prezidenti Heydər Əliyevlə söhbəti zamanı Azərbaycandakı katoliklər məsələsindən danışmışdılar. O zamanlar katoliklərin sayı bir neçə onluqla sayılardı bəlkə də. Həmin görüşdə “katoliklərin ibadət yeri varmı” deyə sual olunmuşdu. Cavab “yox” olmuşdu. Amma deyilmişdi ki, istəsəniz ola bilər. Beləliklə də Bakının ən müasir məhəllələrindən birində yer ayrılmış və Vatikanın maliyyəsi ilə burada katolik kilsəsi inşa edilmişdir. Bu kilsənin açılışını isə Papa Fransis etmişdi. Burada əsas məsələ odur ki, hər bir Azərbaycan vətəndaşının inanc azadlığı var. İnsan ibadət etmək istəyirsə, ona bunun üçün bütün şərait yaradılır.\nL.P. - Qeyd olundu ki, ölkənizdəki insanların böyük əksəriyyəti müsəlmandır. Dövlətinizin bayrağında da bu öz əksini tapır. Orada aypara şəkli var.\nE.Ə. - Əslində o aypara ölkənin mənşəyini göstərir. Azərbaycan əhalisi islam dini gəlməzdən öncə xristiyan olmuş, ondan əvvəl zərdüştilik dininə qulluq etmişdir. 1918-ci ildə 1-ci Respublika qurulanda da aypara müsəlmançılığın işarəsi kimi qəbul edilmişdir. Necə ki, Fransada din dövlətdən ayrılmışdır, bizdə də rəsmi və ya dövlət dini yoxdur. Hər bir Azərbaycan vətəndaşı ibadət etməkdə və ya etməməkdə sərbəstdir. Vətəndaşlar arasında onların etnik, dini mənsubiyyəti baxımdan heç bir ayrı-seçkilik yoxdur. Odur ki, Azərbaycanda bir dənə də olsun antisemitizm faktı olmamışdır. Regiona da fikir vermək lazımdır: bizim əhatəmizdəkilər İspaniya, İtaliya, İsveçrə deyil. Biz qonşularımızı dəyərləndiririk və onlarla qarşılıqlı hörmət zəminində münasibət qurmağa çalışırıq.\nL.P. - Bəli, siz İranla da qonşusunuz. Təsəvvür etmək çətin deyil. Beləliklə də münaqişə məsələsinə bir də qayıdaq. Azad olunmadan danışdınız. Hansı azadolunma?\nE.Ə. - Hə, 2016-cı ilin aprelində erməni silahlı qüvvələrinin təxribatı nəticəsində hərbi əməliyyatların yenidən başlanması və o zaman azad edilmiş ərazilərdən gedir. Təmas xəttində ermənilər artilleriyadan və digər ağır silahlardan mülki əhalini atəşə tutmuşdu. Siz bizim regionun və bizim ölkənin xəritəsinə baxsanız, görərsiniz ki, təmas xəttinin biz tərfində mülki əhalinin yaşadığı yaşayış məntəqələri var və ermənilər tərəfdə isə yalnız hərbiçilər yerləşib. Bu çox vacib bir məqamdır. Beləliklə, aprelin 1-2-də ermənilər hücum edəndə 8 nəfər mülki şəxsi qətlə yetirdilər. Azərbaycan həmişə sülh danışıqlarında sülhə meyilli olduğunu göstərsə də, bu təxribatı cavabsız qoya bilməzdi. Azərbaycan həm də göstərdi ki, qanunsuz şəkildə işğal olunmuş ərazilər daim işğal altında qala bilməz. Buna görə də bizim ordu əks həmlə ilə ermənilərin cavabını verdi və 25 ildən bəridir ki, erməni işğalında qalan torpaqalırmızın 2 min hektarını işğaldan azad etdi. Rusiyanın və digər vasitəçi dövlətlərin köməyi ilə döyüşlər dayandırıldı, bu döyüşlərin genişmiqyaslı müharibəyə çevrilməsinə yol verilmədi. Buna baxmayaraq vəziyyət təhlükəli olaraq qalır və hər an irimiqyaslı döyüşlər yenidən başlaya bilər. Ermənilər tərəfindən tez-tez pozulan atəşkəs çox kövrəkdir. Durum bu cür qala bilməz. Minsk qrupunun həmsədrləri də dəfələrlə bəyan ediblər ki, bu münaqişənin sülh danışıqları ilə həlli yolunu tapmaq lazımdır. Münaqişə tərəflərinin hərəsinin öz mövqeyi olsa da, beynəlxalq hüquq deyilən bir şey var ki, hər kəs ona hörmətlə yanaşmalıdır. Ərazi bütövlüyü, Azərbaycanın suverenliyi prinsiplərinə hörmət olunmaldır.\nL.P. - Məndə bir dinləyici sualı var. Təəcüblənməyin, mən sualı oxuyuram. Həm də hər iki tərəf dinlənilsə, hər iki tərəfin baxışları bilinsə, yaxşı olar.\nE.Ə. - Əlbəttə.\nL.P. – Bu sualda deyilənlər məni çox təəccübləndirir: “Azərbaycan həmişə Türkiyəyə dəstək verib və dəstək verməkdə davam edir. Çoxlu anti-erməni proqramlar, ermənilərə yönəlmiş pis niyyətlər var. Bu dövlət həmişə erməni soyqırımını inkar edib. Bu ölkənin hökuməti bu soyqırımını tanıyırmı, yaxud dərsliklərində ermənilərin türklər tərəfindən soyqırımına məruz qalması barədə bir şey varmı?” Aydındır ki, du faktın tanınması yoxdur, siz bu barədə - “erməni əzabkeşliyi” barədə bayaq danışdınız.\nE.Ə. - Mən bu sualın məzmununa görə təəssüf edirəm. Çünki bu sualda qoyulan məsələ obyektiv sayıla bilməz. Əvvəla onu deyim ki, Azərbaycanda ermənilərə qarşı heç bir düşmənçilik yoxdur. Bu gün də qarışıq ailələrdə 30 min erməni mənşəli Azərbaycan vətəndaşı var və onlar Bakıda və digər şəhərlərdə Ermənistanla aramızdakı münaqişəyə baxmayaraq tam təhlükəsiz şəkildə yaşamaqda davam edirlər. Regiondakı insanların iztirablarından danışanda mən orada yaşayan bütün insanları, o cümlədən də erməniləri nəzərdə tuturdum.\nL.P. - Burada sual olunur ki, Azərbaycan erməni soyqırımını tanıyıbmı?\nE.Ə. - Xeyr, Azərbaycan o bölgələrdə olan hadisələri soyqırımı kimi dəyərləndirməyib. Əvvəla, bu hadisələri tarixçilər araşdırmalıdır. Azərbaycan eyni hadisəyə bir yerdə bir cür, başqa yerdə fərqli şəkildə qiymət verməyin tərəfdarı deyil. Məsələn, 1992-ci ilin 26 fevralında Xocalıda ermənilər Azərbaycanlılara qarşı soyqırımı törədiblər.\nL.P. - Razıyam. Hansısa şəraitdə 600 nəfərin qətlə yetirilməsi ilə Türkiyənin törətdiyi soyqırımı arasında bir fərq vardır. Yəni burada din faktorunun təsiri varmı: Azərbaycan islam ölkəsidir. Türkiyə də islam ölkəsidir. Ermənistan isə xristiandır. Burada bir islam həmrəyliyindən söhbət gedə bilərmi?\nE.Ə. - Siz qeyd elədiniz ki, həmin gecə 613 nəfər qətlə yetirilmişdir. Görün soyqırımını qarşısının alınmasına dair beynəlxalq konvensiya nə deyir: soyqırımı aktı o akt sayılır ki, hansısa əhali etnik mənsubiyyətinə görə qətlə yetirilir. Burada önəmli olan insan sayı deyildir. Əsas olan niyyətdir. Ermənistan ordusunun niyyəti azərbaycanlıları azərbaycanlı olduğu üçün qırmaq olmuşdur. Sizin o “erməni soyqırımı” dediyiniz fakt heç BMT tərəfindən tanınmamışdır. İkinci dünya savaşı zamanı baş verənlərə BMT qiymət vermişdir. Sizin dediyiniz “erməni soyqırımı”nın isə iyirmiyə qədər dövlət tanımışdır. Budur fərq. Ona görə də bu iki hadisə arasında paralellik işarəsi qoymaq olmaz.\nL.P. - Qonşuluqdakı türk hökumətinin də nə qədər olmasa, təzyiqi olar.\nE.Ə. - Dünyada 12 dövlət Xocalı soyqırımını tanıyıb. Bu ermənilərlə azərbaycanlılar arasındakə münaqişənin ən dəhşətli qırğınıdır.\nL.P. - İndi verəcəyim suala yalnız bir baxış bucağından münasibət olacaq, o da sizinki olacaq. Nə baş verdi ki, ermənilər gedib 613 nəfər mulki şəxsi qətlə yetirdilər? Axı erməni ərazilərində yaşayan digər azərbaycanlılar var.\nE.Ə. - Cənab Pultye, ermənilərin Xocalı soyqırımını törətməkdə nəyyəti o torpaqlarda azərbaycanlıların kökünü kəsərək başlamış olduqları etnik təmizləmə işlərini başa çatdımaq idi. Axı, onların bu torpaqlara olan iddialarının heç bir əsası yoxdur.\nL.P. - Deməli, ermənilər ora əhalini köçürtmək üçün gəlmişdilər.\nE.Ə. - Onlar bu gün də həmin siyasəti davam etdirirlər. Azərbaycanlıların silah gücünə qovulduğu ərazilərdə bu gün onlar Suriyadan, İrakdan gətirilmiş erməni əhalini məskunlaşdırırlar. Beləliklə də onlar demoqrafik durumu dəyişmək istəyirlər. Bu isə beynəlxalq humanitar hüquqa görə tam qanunsuz ilhaqdır. Siz din amili barədə də soruşdunuz. Mən bu münaqişənin bu cür interpretasiyasının tam əleyhinəyəm. Bu münaqişə başlayandən bəri din faktoru heç vaxt əsas səbəb olmayıb. Bu faktor qərbdə erməni lobbisinin fəaliyyəti nəticəsində yaranmış yanlış təsəvvürdür. Dediyiniz kimi, Ermənistan xristiyan, Azərbaycan isə müsəlman dövləti hesab olunur və qərbdə ermənilərə bir rəğbət var.\nL.P. - Siz deyirsiniz ki, əvvəl din faktoru olmayıb, amma indi var?\nE.Ə. - Tamamilə doğrudur. Manipulyasiya edilir. Elə ki, ermənilər gördülər ki, işğal edilmiş ərazilərin boşaldılması istiqamətində beynəlxalaq səviyyədə güclü təzyiqlər var, mən BMT-nin TŞ-nın 1993-cü il tarixli qətnamələrini nəzərdə tuturam, - başqa yollarla böyük güclərin rəğbətini qazanmağa çalışdılar. Həmin dövlətlərin də əksəriyyəti xristian dövlətləridir.\nL.P. - İstəsəniz bu məqama bir də qayıdarsınız. İndi isə bilmək istərdim ki, ermənilərin bu torpaqlara iddialarının əsasında nə durur?\nE.Ə. - Ermənilər iddia edirlər ki, guya bu torpaqlar tarixi erməni torpaqlarıdır. Tarixçilər sizə bunu sübut edə bilərlər ki, bu, həqiqətin tam əksidir. Mən sizə nümunələr göstərdim, istəsəniz yenilərini də təqdim edə bilərəm.\nL.P. - Siz dedidniz ki, bu ərazilərdə çoxlu sayda balaca əyalət dövlətçikləri olmuşdur.\nE.Ə. - Bilirsinizmi, Dağlıq Qarabağ tarixi Azərbaycan torpağıdır. Bu yaxınlarda ermənilər işğal olunmuş ərazilərdə türk sözü olan “Dağlıq Qarabağ” adının özlərinin düşündüyünə görə, guya erməni sözü ilə əvəzlənməsi üçün referendum keçirdilər. Əslində onların təklif etdiyi bu yeni söz də elə türk sözüdür. Bu ərazilər tarixən Azərbaycana məxsus olub. Çoxlu sayda rəvayətlər, hekayələr, tarixi sənədlər göstərir ki, Dağlıq Qarabağ həmişə Azərbaycanın ürəyi olub. Bu işğalın əbədiləşməsinə, torpaqlarımızda ikinci erməni dövlətinin yaradılmasına heç vaxt dözümlülük göstərməyəcəyik. Azərbaycan sülh siyasəti yeridir. Biz müharibənin yenidən alovlanmasını, yenidən hər iki tərəfdən qurbanlar verilməsini istəmirik. Elə buna görə də Fransa, Rusiya və ABŞ bizə stol arxasında əyləşib kompromis variantlar axtarmağı təklif edəndə biz hər dəfə hazır olduğumuzu bildirmişik. Amma hər dəfə görəndə ki, sülh üçün edilmiş hər bir cəhd ya hərbi əməliyyatların yenidən fəallaşması, danışıqların pozulması yolu ilə, ya status-kvonun möhkəmləndirilməsinə yönəlik hansısa tədbirlərin düzənlənməsi ilə, məsələn, bölgəyə seçkili orqan üzvlərinin, o cümlədən də fransızların səfərlərinin təşkil olunması, Azərbaycanın işçal altındakı ərazisində yerləşən şəhərlərin Fransa icmalarına aid şəhərlərlə “qardaşlaşdırılması” və ya da digər yollarla pozulur, bir daha anlayırsan ki, ermənilər sülhə nail olmaq istəyindən nə qədər uzaqdırlar. Beləliklə də onlar vaxt qazanmaq istəyirlər.\nL.P. - Burada siz Azərbaycan Respublikasının səfiri kimi öz mövqeyinizi ifadə etdininz və çox normaldır. İndi isə deyin, nə oldu, nə baş verdi ki, sonda iki ölkə arasında bütün əlaqələr kəsildi?\nE.Ə. - Hər halda hansısa əlaqələr qalmaqdadır. Yalnız dövlət başıları və ya XİN səviyyəsində deyil. Bu yaxınlarda bir QHT bu işlərə müdaxilə edib, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh yaratmaq öhdəliyi götürmüş şəxslər yaxşı xatırlayırlar ki, bir zamanlar azərbaycanlılar və ermənilər sülh içərisində harmoniyada yaşamışlar. Ermənilər və azərbaycanlıların etnik yola gedə bilməməzliyi haqda Ermənistanın keçmiş prezidenti, Qarabağ mənşəli Köçəryanın irəli sürdüyü tezis bizim üçün qəbuledilməzdir. Sovetlər dönəmində Dağlıq Qarabağ əhalisinin 65%-i ermənliər, 25%-i isə azərbaycanlılar idi. Mən xatırlayıram, onlar birgə yaşayırdılar. Onlar arasında heç bir problem, yola gedə bilməməzlik-filan yox idi. Onlar bir yerdə yaşamış, bir yerdə işləmiş, uşaqları bir məktəbdə oxumuş, bir-birinin xeyir-şərində iştirak etmişlər. Bu həmişə mümkündür. Mənə elə gəlir ki, hər iki xalqa bu gün olacaq müharibənin nələrə gətirib çıxara biləcəyini izah etmək lazımdır. Son 25 ildə yetişmiş azərbaycanlı və erməni nəsillər bir-birilərini görməyiblər. Budur faciə.\nL.P. - Onlar cülh və əminamanlıq görməyiblər.\nE.Ə. - Elədir.\nL.P. - Rusiyanın bu istiqamətdə mövqeyi nədir?\nE.Ə. - Biz vasitəçi üçlükdə Rusiyanın da iştirakını istəmişik. Bu gün Rusiya Fransa və ABŞ ilə birlikdə vasitəçilik missiyasını üzərinə götürüb iki xalq arasındakı düşmənçiliyə son qoyulmasında mühüm rol oynaya bilər. Məsələn, ötən ilin aprel ayındakı döyüşlər zamanı Rusiya dövlət başçısı və baş qərargahının rəisi səviyyəsində tərəflərə müraciət olundu və onları döyüşlərin dayandırılmasının zəruriliyinə inandırdılar. Elə o vaxtdan da Rusiya daha sanballı təklif vermək rolu qazandı ki, bu da indiyə qədər olmamışdı. Bu təklif hər iki beynəlxalq prinsipin birləşdirilməsini nəzərdə tutur: bir yandan, millətlərin öz müqəddaratını müəyyənləşdirmək hüququ, bir yandan isə dövlətlərin sərhədlərinin toxunulamzlığı prinsipi. Bildiyiniz kimi, Birləşmiş Millətlərin Xartiyasından savayı ATƏT-in “Helsinki Yekun Aktı” deyilən bir sənəd də var. 1975-ci ildə - soyuq müharibə dövründə ATƏT təsis edilmişdi. Helsinki Yekun Aktı məhz, dövlətlər arasında bütün münasibətləri tənzimləmək üçün əsas sənəd kimi hazırlanmışdı. Burada on prinsip sadalanır. Millətlərin öz müqəddaratını həlletmə hüququ və dövlət sərhədlərinin pozulmazlığı prinsipi oradadır. Burada açıq şəkildə yazılıb ki, xalqların üz müqəddaratını həlletmə hüququ dövlət sərhədlərinin pozulması hesabına reallaşa bilməz. Hər üç vasitəçi dövlət nümayəndələri hər iki tərəfi razı salacaq baza prinsipləri irəli sürməyə çalışırlar. Hələliksə ortada münaqişənin həllinin hüquqi bazası var: işğalçı erməni qüvvələrinin bizim işğal olunmuş ərazilərimizdən dərhal və heç bir şərt qoymadan tərk etməsini tələb edən BMT TŞ-nın 4 qətnaməsi. Mən sizin mövzuya qayıdıram və düşünürəm ki, Ermənistan ilə Azərbaycan, ermənilərlə azərbaycanlılar arasında və həmçinin hələ də erməni işğalı altında olan ərazilərdə sülhün mümkünlüyünü hər iki tərəfə izah etmək lazımdır. Hər iki tərəf üçün siyasi iradə lazımdır.\nL.P. - Siz indicə qeyd etdiniz ki, sizin ölkə demokratik ölkədir, bunu da sübut etdiniz, ölüm hökmü 1998-ci ildə ləğv edilmişdir, hələ 1918-ci ildə qadına seçki hüququ verilmişdir, özü də əhalisinin əksəriyyəti müsəlman olan bir ölkədə, bu yetərincə güclü faktdır. Ermənistanda da demokratik idarə üsuludur. Deyə bilərsinizmi sizin ölkədə, eləcə də Ermənistan tərəfdə, hər halda bu mövzuya bələdsiniz, bu iki millət arasında sülhü, barışığı təbliğ edə bilən siyasi partiya varmı?\nE.Ə. - Deyə bilərəm ki, Azərbaycan cəmiyyətində bir konsensus var. Regionda sülh əsas məsələdir. Sülhə nail olmaq üçünsə gərək həqiqət və ədalət zəfər çalsın.\nE.Ə. - Ermənistan tərəfi bilmərəm, Azərbaycan tərəfi üçün deyə bilərəm ki, “nə müharibə, nə sülh” durumunun davam edə bilməyəcəyini hamı anlayır. Elə bu da sülh danışıqlarının davam etdirilməsini zəruri edir.\nL.P. - Bu istiqamətdə hökumətə təzyiqlər edilirmi?\nE.Ə. - Bunun üçün hökumətə təzyiq etməyə gərək yoxdur, çünki hökumət də bunu deyir, sülh istəyir, başqa şey istəmir.\nL.P. - Əlbəttə siz səfirsiniz, belə də deməlisiniz.\nE.Ə. - Xeyr, xeyr! Azərbaycanda müharibə partiyası, sülh partiyası deyilən bir şey yoxdur. Cəmiyyətdə bir konsensus var. Mən qeyd etdim ki, hər 8-9 azərbaycanlıdan biri qaçqındır.\nL.P. - Bəli, xüsusilə də müharibənin zərərinin birbaşa toxunduğu adamlar.\nE.Ə. - Elədir. Bu adamlar müharibənin yenidən alovlanacağı halda nələrin baş verəcəyini gözəl anlayırlar. Ona görə deyirəm ki, hər iki tərəfi inandırmaq lazımdır ki, sülhə nail olmaq vacibdir. Buna nail olmaq üçün isə üzərində sülhün bərqərar olacağı baza olmalıdır, prinsiplər olmalıdır.\nL.P. - İndi isə mən istərdim ki, iqtisadi inkişafdan danışaq. Doğrudan da qitisadi inkişaf inanılmaz sürətlə gedir. Sizdəki o üç bina... Bizdə Parisin çoxlu simvolları arasında Eyfel qülləsi, Zəfər Tağı, Notre Dame kilsəsi kimi simvolları var. Sizin də o üç qüllə-binanız var. Budur, Bakıdan təzəlikcə qayıtmış Filip D`Ete canlı yayımda bizə qoşulur. Söhbətimizi davam etdirməzdən öncə dinləyicilərimizə bildirmək istəyirəm ki, siz Fransız həyatının azad gündəliyi- Radio Kurtuazi-ni dinləyirsiniz. Qonağımız Azərbaycanın Fransadakı səfiri cənab Elçin Əmirbəyovdur. Biz bundan şərəf duyuruq. Biz Bakı, möhtəşəm inkişaf və o məşhur qüllə-binalar mövzusuna qayıdırıq. Bu qüllə-binalar necə adlanır? Onların adı varmı?\nE.Ə. - Alov qullələri. Bəli, bəli Alov qüllələri. Alovun bizim üçün tarixi mənası var və bizlərdə od müqəddəs sayılıb həmişə. Baharın gəlişi kimi qeyd etdiyimiz Novruz bayramı da qədimdə Azərbaycanda məskunlaşmış zərdüştilərdən gəlir. Bu yerdən çıxan təbii qaz müqəddəs qüvvə kimi dəyərləndirilmişdir. Azərbaycanın inkişafının simvolu yalnız bu üç qüllə deyil. Amma bu qüllə-binalar uğurlu alınıb. Bilrisiniz, mənim üçün Bakının simvolu Qız Qalasıdır. Bu 12-ci yüzillikdən gələn bir abidədir.\nL.P. - Bəli, bəli, bu Qız Qalası haqqında mən nə isə oxumuşdum. Hansısa bir bakirəliklə bağlılığı olan bir rəvayət...\nE.Ə. - Bəli. Bunu daha yaxşı anlamaq üçün sizi Bakıya dəvət etmək lazımdır. Qalada bir muzey var və bu muzeydə onun nə üçün belə adlanmasına dair müxtəlif versiyaların olduğu nümayiş olunur. Qız Qalası Bakının ən qədim hissəsində yerləşir və Bakının nə qədər qədim bir şəhər olduğunun sübutudur. Odur ki, bu abidə bəşəriyyətin mədəni irsi kimi UNESCO tərəfindən qeydiyyata alınmışdır. Bundan başqa o dövrə aid olan Karvansaray, hamam binası, məscid və digər tarixi abidələr var ki, bunlar da Bakının yarandığı zamanlara aiddirlər. Bakı, məhz, İpək Yolu üzərində yerləşdiyi üçün bu cür müxtəlifliyin məkanına çevrilmişdir. Bakını gəzərkən Azərbaycandakı dinamik inkişaf da görünür. Bu iqtisadi inkişaf dövründə göstəricilər üç dəfə artmışdır.\nL.P. - Xüsusilə qaz, neft ressursları hesabına...\nE.Ə. - Bəli, əvvəla, yaxşı idarəçilik hesabına... təbii sərvətlərdən gələn gəlirlər hesabına, həm də digər sahələrə yatırımlar edilir. Başa düşülür ki, neft-qaz ehtiyatları sonsuz, əbədi deyil. Odur ki, bizim iqtisadiyyatın inkişafı yalnız neft və qazdan asılı olmamalıdır. Bunun üçün də iqtisadiyyat diversifikasiya olunur.\nL.P. - Son illər siz neftin qiymətinin düşməsindən əziyyət çəkirsinimi?\nE.Ə. - Əlbəttə əziyyət çəkirik. Qiymət birdən-birə düşdü. Özü də üç dəfə. Bir vaxtlar neftin qiyməti 120-130 dollar idi. Bu gün isə hardasa 50 dollar ətrafındadır. Hələ bundan da aşağı düşmüşdü. Düzdür, bizim neft ehtiyatlarımız körfəz ölkələrininki ilə müqayisə olunmasa da büdcəyə gələn gəlir üç dəfə azalmışdır. Beləliklə də hökumət də, insanlar da anladılar ki, neft asılılığından qurtulmaq və qeyri-neft, qeyri-qaz sektoruna yatırım etmək lazımdır. Elə buradan da sərvətlərimizi - turizmi, kənd təsərrüfatını inkişaf etdirmək zərurəti yaranıb. Kiçik bir ölkədə, Fransadan təxminən altı dəfə kiçik bir ölkədə dünyada mövcud olan 12 iqlim qurşağının 9-u mövcuddur. Qafqazın ətəklərində, dəniz, dağ, meşə, çay, göl, subtropik zona, bir sözlə, türizm üçün lazım olan hər cür imkanlar var. Üzümçülük də ta qədmdən Azərbaycanda inkişaf etmiş sahə olub. Bu sahədə biz Fransanın, İtaliyanın üzümçülük mütəxəssisləri ilə yaxçndan əməkdaşlıq edirik.\nL.P. - Şərabçılıq da?\nE.Ə. - Bizim söhbətin əvvəlində qeyd etdiyim ki, Azərbaycan dünyəvi ölkədir və spirtli içkilərdən istifadə olnması qadağan deyil. İnsanlar bu sahədə də sərbəstdirlər. Yalnız şərab deyil, araq və digər sərt içkilər də işlənir. İndi bizim yatırım cəlb etmək istədiyimiz digər sahələrə gəldikdə, onu deyə bilərəm ki, biz Azərbaycanı yükdaşıma nəqliyyatının regional qovşağına çevirmək idiiasındayıq. Bilirsiniz, Çin İpək Yolunu bərpa etmək məqsədi ilə “bir yol – bir kəmər” layihəsi irəli sürüb. Biz isə burada Avropa və Asiya arasında körpü olmaq öhdəliyini öz üzərimizə götürməyə hazırıq. Bu il Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun inşası başa çatmalıdır. Yenə də Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə. Yolun bu hissəsi çox vacibdir və o, Çini dəmir yolu vasitəsi ilə Şərqi Avropa ilə birləşdirəcəkdir. Daha sonra Rusiya-Azərbaycan-İran – şimal-cənub koridoru. Bu da bir layihədir. Bizim İranla sərhəd yaxınlığındakı hissənin də maliyyələşməsi başa çatdı. Hesab edirəm ki, hər iki layihənin inauqurasiyasından sonra Azərbaycanın müxtəlif qitələri birləşdirən tranzit ölkəsi kimi rolu və əhəmiyyəti daha da artacaq. Sırf ticarət baxımından dəyərləndisək, görərik ki, Çindən Avropaya malların daşınması 12 gün azalacaqdır. Bu gün mallar 40 günə daşınır.\nL.P. - Sırf mənim şəxsi marağımdan irəli gələn bir sual vermək istəyirəm, yəqin ki, dinləyicilərimiz üçün də maraqlı olar: Qarabağda neft varmı?\nE.Ə. - Xeyr. Qarabağda təbii sərvətlər yoxdur. Burada dağlar, meşələr, çox gözəl mənzərələr var. Amma ermənilərin işğalı altında olan Dağlıq Qarabağın ətrafında, məsələn, Kəlbəcərdə qızıl yataqları var. Bu yataqlar işğalçılar tərəfindən istismar edilir. Kəlbəcər elə bir bölgədir ki, orada heç vaxt erməni yaşamayıb. Bu, Dağlıq Qarabağı əhatə edən və hal-hazırda sanitar kordon kimi istifadə olunan yeddi rayondan biridir.\nL.P. - Bildiyiniz kimi, bizə dinləyicilərdən suallar gəlir və mən onları oxuyuram. İndi daha bir sualımız var. O bir qədər sərtdir. Amma bir şey yaxşıdır ki, hər iki tərəf öz fikirlərini ifadə edə bilir və bunu çox müsbət qarşılayıram. Adam yazır ki, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münaqişə Dağlıq Qarabağla bağlı yaranıb. 90-cı illərdə azərbaycanlılar ermənilər sıxışdırmağa başlayıblar və bu sıxışdırmanın nəticəsində münaqişə yaranıb. Bizim qonağımız, cənab səfir söylədi ki, büdcəsi Azərbaycanın büdcəsindən qat-qat aşağı olmasına rəğmən, Ermənistan təcavüzkardır. Bu büdcə üstünlüyü mən hesab edirəm ki, danışıqlarda öz təsirini göstərməyə bilməz.\nE.Ə. - Mən şərh verə bilərəmmi?\nL.P. - Əlbəttə.\nE.Ə. - Adam yazır ki, ermənilər əleyhinə təqib və hədələr 90-cı illərdə başlayıb. Hesab edirəm ki, bir az tarixin dərinliklərinə getmək lazımdır. Əslində, ermənilərin Dağlıq Qarabağda yerləşdirilməsi təxminən 170 il bundan əvvəl olub. O zaman rus çarının belə bir məqsədi olub ki, Qafqazda yaşayan və etimad göstərmədiyi müsəlman əhalini xristian əhali qarışdırsın. Daşlıq Qarabağda ermənilərin özləri bir abidə ucaltmışdılar və bu abidə ermənilərin Dağlıq Qrabağa gəlişinin 150 illiyinə həsr olunmuşdu. Münaqişə təzə başlayan zaman ermənilər dərhal o abidəni yox etdilər. Çar erməniləri öz məqsədləri üçün bura yerləşdirmişdi.\nL.P. - Bura strateji bir yer olduğu üçünmü?\nE.Ə. - Tamamilə doğrudur. “Parçala - hökm sür” siyasətini həyata keçimək üçün. Rusiyanın cənub sərhədlərində yerləşən bu dağlıq ərazilər Rusiyanın ucqarları olub və Rusiyanın İran ilə, Türkiyə ilə sərhədləri burdan keçib. Onlar digər bölgələrdən qovulmuş erməniləri burada yerləşdirmişlər. Əgər siz Dağlıq Qarabağın sərhədlərinə baxsanız, sizdə bir sual yarana bilər: bu niyə belədir? Erməni çoxluğunu təmin etmək üçün. Çünki əgər ərazi dördbucaqlı olsaydı, erməni çoxluğunu təmin etmək mümkün olmazdı. Bir daha təkrar edirəm ki, ermənilərin əleyhinə xüsusi bir fikir yoxdur. Biz bizim erməni vətəndaşların yaşadığı ərazilərdə sülhü bərpa etmək istəyirik.\nL.P. - Aydındır. Başa düşdük. Bizim dinləyicilərimizdən birinin yetərincə düşündürücü, ağıllı bir sualı var. “Axşamınız xeyir. Müharibə cinayətini soyqırımı ilə qarşdırmaq lazım deyil. 600 nəfərin qətlə yetirilməsi daha çox hərbi cinayət hesab etmək olmazmı, nəinki soyqırımı?”\nE.Ə. - Mənim fikrimcə, bu hər ikisidir. Niyə müharibə cinayəti? Çünki cinayət müharibə vaxtı hərbiçilər tərəfindən törədilib. Niyə soyqırımı? Çünki, mən artıq soyqırımının beynəlxalq soyqırımın qarşısının alınmasına dair konvensiyadakı tərifini dedim. Burada bu cinayətin tərifi aydın şəkildə yazılıb, hansı hərəkətlər soyqırımı hesab oluna bilər. Hətta ermənilərə qarşı soqırımı sözünün siyasi və diplomatık anlamda işlənməsinə də baxmaq olar.\nL.P. - Bizim dinləyicilərdən biri cənab səfirin fransızcasına valeh olduğunu bildirir.\nE.Ə. - Çox sağ olun. Mən doğrudan da xoşhallandım. Azərbaycan frankofon ölkələri sırasına daxil olmasa da, artıq, neçə illərdir ki, fransız dilinin və mədəniyyətinin öyrənilməsinə və təbliğinə çox diqqət və maliyə vəsaiti ayırır. Mən sizə iki konkret misal çəkmək istəyirəm. 2011-ci ildə Prezident Sarkozi Bakıya gələndə Bakı fransız liseyinin təməl daşı qoyma mərasimində iştirak etdi. 2014-cü ildə Prezident Holland Bakıya gələndə Prezident İlham Əliyev ilə birgə bu liseyin açılışını etdilər. Bu zaman belə bir sual yaranmışdı: Niyə bir gün Fransa-Azərbaycan Universiteti yaradılmasın? Beləliklə də iki il sonra, fikrimcə, bu rekord vaxt göstəricisidir, - sentyabrda bu Universitet öz qapılarını tələbələrin üzünə açdı. İndi bu Universitet UFAZ adlanır. Bundan savayı bir sıx əməkdaşlıq layihəsi də vardır: Azərbaycan Neft Sənayesi Universiteti bir tərəfdən, Strasburq Universiteti və Rein Universiteti Fransa tərəfdən. Burada söhbət 140 tələbənin təhsil almasından və onların diplomlarının burada - Fransada tanınmasından gedir. Bu iki misal bizim fransız dilinə, fransız ədəbiyyatına, fransız mədəniyyətinə bağlılığımıza nümunədir. Buna başqa bir misal da çəkim: Fransa icmalarının Azərbaycan şəhərləri ilə mərkəzdən idarə olunmayan əməkdaşlığı çərçivəsində kənd rayonları məktəblərində fransız dilli müəllimlərinin cəlb olunması yolu ilə fransız dilinin tədrisi. Fransa hökuməti Azərbaycanın siyasi istək göstərərək rayonlara qədər bu əməkdaşlıq proqramlarını aparmağını çox bəyənmiş və bunun ardınca ötən il Fransa və Azərbaycan arasında mərkəzdən idarə olunmayan pilot layihələr komitəsi yaradılmışdır. 2011-ci ildən bəri Fransanın 24 şəhərində Azərbaycan mədəniyyəti günləri keçirilmiş və nəticədə bu şəhərlərdən 14-ü qardaşlaşma xartiyasını imzalamışdır. Bu söylədiklərim elə işlərdir ki, mədəniyyətləri, insanları bir-birinə yaxınlaşdırır. Bildiyiniz kimi, Fransada azərbaycanlılar cəmisi bir neçə min nəfər olar və Azərbaycanı Fransada yetərincə tanıtmaq üçün fransız dostlarımızın rolu böyükdür. Mənə elə gəlir ki, bugünkü veriliş özü də bu istiqamətdə gözəl bir imkan kimi dəyərləndirilməlidir. Çünki buradan biz Azərbaycan reallıqlarını Fransa auditoriyasına çatdıraraq fransız dostlarımızı maraqlandıracaq Azərbaycanla bağlı bəzi məsələləri işıqlandıra bildik. Bu, çox vacibdir.\nL.P. - Ölkənizin coğrafiyası barədə, zəhmət olmasa, yəni coğrafi yeri, əhatəsi barədə nə deyərdiz?\nE.Ə. - Biz 5 ölkə ilə həmsərhədik. Ölkəmiz Fransa kimi iri ölkə deyil. Bizim İranla 700 km-lik sərhədimiz var. Ermənistanla 1000 km-dən çoxdur sərhədimiz. Rusiya ilə 500 km, Türkiyə ilə 12 km-lik sərhədimiz var. 250 km isə Gürcüstanla sərhədimiz var.\nE.Ə. - Mən ali təhsilimi Bakıda Xarici Dillər Universitetində almışam. Fransız dili mənim ikinci xarici dilim olub.\nL.P. - Rus dilindən sonra?\nE.Ə. - Xeyr, ingilis dilindən sonra. Rus dilini əlbəttə bilirəm. Sonra mən Parisdə diplomatik staj keçmişəm. Sonra isə fransızdilli ölkələrdə işləmək və fransız dilini daha da yaxşılaşdırmaq fürsətim olub. Bu tək mənə aid deyil. Biz – səfirlikdəki bütün Azərbaycan diplomatlarının hamısı fransız dilini gözəl bilir. Biz təkcə dil ilə maraqlanmırıq, eyni zamanda ədəbiyyat, musiqi, mədəniyyətlə maraqlanırıq.\nL.P. - Mədəniyyət Mərkəzi ilə bağlı məlumatla bitirək söhbətimizi. Qeyd etdiniz ki, burada azərbaycanlılar elə də çox deyil, amma təzəlikcə bir mədəniyyət mərkəzi açılıb.\nE.Ə. - Bəli, söhbət Azərbaycan səfirliyinin mədəniyyət xidmətindən gedir. Bizim bu işi görməkdə məqsədimiz Azərbaycanı: onun mədəniyyətini, ədəbiyyatını, müsiqisini, reallıqlarını daha yaxşı tanıtmaq üçün mədəni tədbirlərin təşkil olunması üçün şərait yaratmaq olub. Mərkəz yetərincə dəyərli bir məkanda yerləşir: Eyfel qülləsinin ətəyində, Şarl Şoke avenüsündə, iş otaqları, konsert salonları, konfrans zalları, mətbuat konfransları keçirmək üçün zalları, qəbullar keçirmək üçün salonları olan beş mərtəbəli bir binada yerləşir. 3 000 m2 sahəsi var. Bəzən elə olur ki, bizimlə münasibəti olan bəzi qurumlar bizə tədbirlərini orada keçirmək üçün müraciət edirlər və buna icazə veririk. Burada heç bir biznes marağı güdülmür. Bu hər kəs üçün maraqlıdır. Budur, Eyfel qülləsinin düz ətəyində dalğalanan Azərbaycan bayrağını görmək mənə xoşdur.\nL.P. - Doğrudur, qürurvericidir. Beləliklə, biz sizə gəldiyinizə görə minnətdarlıq edirik. Sonda biz sizə Ermənistanla olan bu münaqişədə hər kəsin maraqlarını təmin edən sülhə nail olmağı arzu edirik. Bəlkə sonda kiçicik bir yekun sözü söyləyəsiniz?\nE.Ə. - Əlbəttə. Mən bu imkandan istifadə edərək Azərbaycan reallıqlarını, həqiqətlərini tanıtdırmaq kimi elə də asan olmayan bir işdə bizə dəstək verən bütün dostlara minnətdarlıq etmək istəyirəm. Mən Luazdan seçilmiş deputat cənab Jan Fransua Manselin rəhbərlik etdiyi Azərbaycan-Fransa Dostluq Asossiasiyasına, eləcə də digər seçkili orqanların üzvləri olan dostlarımıza, Azərbaycanla əlaqələrin gücləndirilməsində, bu il qeyd olunan Azərbaycan-Fransa əlaqələrinin 25 illiyində iştirak edən – istər siyasi, istər iqtisadi, istər digər bütün sahələrdə əməkdaşlıq edən hər kəsə minnətdarlıq edirəm. Mən Fransa və Azərbaycan arasında əlaqələrin gələcəkdə daha yüksək səviyyədə inkişaf edəcəyi ilə bağlı çox nikbinəm. Görməli çox iş var. Böyük potensial var. Bu potensial bizim bir neçə gün öncə Parisə gəlmiş prezidentimiz İlham Əliyevin prezident Holland ilə görüşündə də təsdiq edilmişdir.\nL.P. - Çox sağ olun\nE.Ə. - Siz sağ olun.


Olimpiyadada Azerbaycana qarşı ermeni texribatı… - Azadliq Xeber\nOlimpiyadada Azerbaycana qarşı ermeni texribatı…\n17/08/2016 [14:40]: xeber –\nYay Olimpiya Oyunlarının XII yarış günündə son 20 il ərzində Ermənistana ilk qızıl medalı qazandıran güləşçi Artur Aleksanyan böyük siyasi təxribata yol verib. sayt bu barədə “azvision.az”a istinadən xəbər verir.Aleksanyan mükafatlandırma mərasiminə aprel döyüşlərində məhv edilmiş Qarabağdan olan erməni kiçik çavuş Robert Abadcanın şəkili olan köynəklə çıxıb. Eyni zamanada o, qələbəsini aprel döyüşlərinin “qəhrəmanı” olan erməni hərbçilərinə həsr etdiyini bildirib. Erməni idmançı bu addımı ilə Azərbaycana qarşı çirkin təxribata yol verib. Ermənistanın Olimpiya Komitəsi erməni idmançının bu hərəkətinə haqq qazandıraraq onun sözügedən fotosunu rəsmi saytının ermənidilli versiyasında yerləşdirib. Bununla komitə özü də qaydaları ciddi şəkildə pozub. Belə ki, Olimpiya Xartiyasının 4-ci bəndinin 10-cu maddəsinə görə, Milli Olimpiya komitələri idmandan siyasi məqsədlərlə istifadəyə yol verməməlidirlər.Təəssüflər olsun ki, yarışın təşkilatçıları tərəfindən erməni təxribatının qarşısı alınmayıb.Beynəlxalq qaydalara əsasən, idmanı siyasətə qatmaq, onu siyasi proseslərə alət etmək istəyən erməni idmançıya qarşı ciddi tədbir görülməli, təxribat etdiyinə görə o, yarışlardan diskvalifikasiya olunmalı və medalı geri alınmalıdır.


Bakı Musiqi Akademiyası - İbrahimova Şəhla İbrahim qızı\nDoğum yeri və tarixi: Azərbaycan Bakı, 02.11.1961-ci il\nTəhsil: 1969-1980-ci illər Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbi, 1980-85-ci illərdə Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası, 1995-1997-ci illərdə Bakı Musiqi Akademiyasının aspirantura şöbəsində təhsil almışdır.\nPedaqoji fəaliyyəti: 1983-cü ildən Ü.Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının simfonik orkestrində çalışır, 1997-ci ildən isə bu orkestrin baş konsertmeysteridir. 1997-ci ildən Ü.Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasınnın “Kamera ansamblı” və “Simli alətlər” kafedrasında çalışır. Hal-hazırda “Simli alətlər” kafedrasının müdiri və professoru vəzifəsində işləyir. 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti adına layiq görülmüşdür.\nElmi fəaliyyəti: Ş.İbrahimova Bakı Musiqi Akademiyasının Elmi-Şurasının üzvüdür. Ş.İbrahimova “Orkestr repertuarı” adlı proqramın , “Skripka üçün orkestr çətinlikləri” adlı dərs vəsaitinin, bir sıra elmi metodik vəsaitlərin müəllifidir.


Putin və Obama\nABŞ prezidentinin fikrincə, Rusiya öz rəhbərliyinin fəaliyyəti nəticəsində daha güclü hala gəlmir, sadəcə olaraq daha böyük diqqət qazanır: “Daha güclü oyunçu olaraq mən Rusiyanın öz vətəndaşlarının rifahını təmin edəcək inkişaf yoluna qayıtmasını təklif etdim. Çünki sanksiyalar altında olan və iqtisadiyyatı 4 faiz kiçilən biz deyilik. Putinin addımları yalnız onun ölkə daxilində reytinqinin artmasına səbəb olur. Dövlətin nəzarətində olan media varsa, bunu etmək asandır, lakin elə də müdrik addım deyil. Rusiyanın Suriyadakı fəaliyyətinin xarakteri belədir ki, əksər suriyalılar rusları düşmən sayır, Yaxın Şərqin bütün sünniləri isə Putini uşaqlara bomba atan adam kimi görür. Putin bundan narahat olmalıdır, çünki onun ölkəsində böyük müsəlman icması var”.\nABŞ prezidenti barak obama Dəməşqi dəstəkləməklə pis liderlik Rusiya prezidenti Vladimir Putinin


Cəfər Cabbarlının ölümü – 2 – Azlogos\nAzərbaycanın ət, yağ, süd dərdi Sahil Qənbərli: "Heydər Əliyev Mərkəzi radikal qərar idi" Homolar niyə danışmağa başladılar? Vaksin diplomatiyası: Şərq - Qərb rəqabəti yeni müstəvidə Aygün Aslanlı: "Sevda Sultanova baş ifritədir" Mərkəzi Bankın yeni binası\nCəfər Cabbarlının ölümü – 2\nCəfər Cabbarlı 1919-cu ildə Müsavat partiyası sıralarına qəbul olunmuşdu.\nİlk cümhuriyyətin devrilməsindən bir müddət sonra – 1923-cü ildə isə gizli müsavatçı kimi zindana atılmışdı.\nHəbsindən öncə evində axtarışlar aparılmış və bir sıra əlyazmaları müsadirə edilmişdi. Həmin əlyazmalar arasında “Bakı müharibəsi” adlı əsəri də var idi. Bu əsər Sovet hökuməti tərəfindən yoxa çıxarıldı. Lakin “Bakı müharibə”sinin qeydləri qalır və oradan bəlli olan odur ki, Cabbarlı əsərdə 1918-ci ilin məlum və məşum Bakı soyqırımından danışırmış.\nHəbsdən buraxıldıqdan sonra Cabbarlı ideoloji görüşlərinə ən azı zahiri olaraq “əl gəzdirmək” məcburiyyəti hiss etdi və “sosrealizm”in tələbləri ilə ayaqlaşmaq gərəkdiyini anladı.\nSağ qalmağın başqa yolu yox idi.\nLakin 1930-cu illərin əvvəllərindən etibarən Sovet Azərbaycanında hadisələrin gedişatı onu göstərirdi ki, yerli hökumət yeni təftişçiliyə baş vurur. Tanınmış ictimai-siyasi xadimlərin, yazıçıların, şairlərin, alimlərin, sənət adamlarının keçmişi bir daha gözdən keçirilməyə başlanmışdı. Bolşevik rejimi bir zamanlar fərqli ideoloji baxışları müdafiə etmiş adamların mövcud idarəetmə sisteminə sadiqliyinə inanmırdı. Ya da inanmaq istəmirdi. Bununla da, bir növ, 1937 repressiyasına – “qırmızı terror”a zəmin hazırlanırdı.\nYeni təftişçilik kampaniyasından nəsibini alanlardan biri də Cəfər Cabbarlı idi.\n“Almaz”, “Sevil”, “1905-ci ildə” kimi “sosrealizm” ruhlu əsərlərinə baxmayaraq, onun da “ideoloji sədaqəti” şübhə altında idi.\nMəsələn, ədəbi tənqidçilik fəaliyyəti partiya ideologiyası prinsiplərinə əsaslanan gənc Mehdi Hüseyn 1930-cu illərin əvvəllərindəki məqalələrdə Cəfər Cabbarlıya qarşı, ədəbiyyatşünasların təbirincə desək, vulqar sosioloji mövqedən kəskin tənqidi mülahizələr irəli sürürdü. Onun bəzi fikirlərini hətta bir batman balla yemək mümkün deyildi. Məmməd Səid Ordubadinin xatirələrindən: “Cəfər dedi-qoduçulara əhəmiyyət verən adam deyildi. O, yaradıcılığı hər bir işdən qabağa salmışdı. Son zamanlar Cəfərə qarşı qoyulan şifahi hücumlar mətbuat səhifələrinə keçdi. Gənc yazıçılardan, eyni zamanda özünü təzə-təzə tənqidçi kimi tanıtdırmağa başlayan Mehdi Hüseyn Cəfəri mikroskop altına qoyub onda müsavatçılıq mikrobları axtarmağa başladı. Lakin Mehdi Hüseynin bu tənqidlərinə Cəfər Cabbarlı əhəmiyyət vermədi, çünki Mehdinin boğazından çıxan bu səs Triniç Əhmədin səsi idi. Əhməd nəşriyyat idarələrinin başına keçməklə bütün yazıçıları iqtisadca özünə bağlamışdı. Əhməd Triniçə tabe olmayan və onun əmrlərinə boyun əyməyən yazıçının əsəri çap olunmayırdı. Lakin Cəfər teatrdan gələn qonorarla yaşayır və özünü Əhmədin təzyiqləri qarşısında sərbəst hiss edirdi…\nCəfər Cabbarlı özünə qarşı qoyulan yüzlərlə çıxışları cavabsız buraxdı. O nə şifahi, nə də mətbuat vasitəsilə öz düşmənlərinə cavab verdi. Onun qəti cavabı daha qüvvətli və daha dəyərli əsərlər yazmaqdan ibarət oldu…”\nLakin bu “cavab” partiya və hökuməti qane edirdimi? Bu “cavab” Cabbarlının “müsavatçı” keçmişini unutdurmaq üçün yetərli idimi? Cavab vermək çətindir…\nYeri gəlmişkən, Cəfər Cabbarlı haqqında sərt fikirlər qələmə alan Mehdi Hüseyn sonralar yazacaqdı: “Cabbarlı Qorkinin dediyi iki həqiqəti – bu günü və sabahı – təsvir etməyi bacarırdı”.\nÜstəlik, eyni Mehdi Hüseyn illər sonra özünə qarşı haqsız hücumlara qarşı tab gətirməyərək Azərbaycan SSR Yazıçılar İttifaqının iclasındaca dünyasını dəyişəcəkdi…\nQəribə paradoksdur, deyilmi?!\nYeri gəlmişkən, Cəfər Cabbarlını “topa tutan” təkcə M.Hüseyn deyildi, siyahı kifayət qədər geniş idi. Və bu siyahıdakılar bir qayda olaraq ya birbaşa, ya da dolayı yolla onun siyasi-ideoloji keçmişinə işarə vururdular. Buna nə ehtiyac var idi? Fikrimcə, cavab məlumdur.\nƏksər hallarda haqsız, bəzən isə ədəbi tənqid meyarlarını aşan bu genişmiqyaslı hücumlar Cəfər Cabbarlıya mənəvi-psixoloji baxımdan çox pis təsir edirdi. Baxmayaraq ki, Ordubadi də, bir çox başqa müasirləri də bizi onun həmin basqılara əhəmiyyət vermədiyinə inanmaq istəyir. Lakin Cabbarlının ölümü ərəfəsindəki əhval ruhiyyəsi Məmməd Səidin yanıldığını düşünmək üçün kifayətdir. Cabbarlı zahirən özünü sakit və soyuqqanlı aparmaq istəyə bilərdi. Ancaq həyat yoldaşı Sona Cabbarlının xatirələrindən aydın görünür ki, o, daxilən sarsılmışdı, psixoloji gərginlik və mənəvi narahatlıq içərisində idi.\nBu yerdə bir məqamın üzərindən sükutla keçmək mümkün deyil. Şəxsiyyətinə və yaradıcılığına qarşı aramsız hücumlara rəğmən, görkəmli yazıçının özü də ilhamvericisi partiya və hökümət olan kampaniyadan kənarda qala bilməmiş, 1937-ci ildə “qırmızı terror” qurbanlarından birinə çevrilən Hüseyn Cavidin amansız tənqidçiləri arasında yer almışdı. 1934-cü ildə Azərbaycan Şura yazıçılarının birinci qurultayında “Siz – Cavid yoldaş! 14-15 il içərisində yaranan həyatı, onun böyüklüyünü görmək istəyirsinizmi?” deyə sual edən Cabbarlı ardınca demişdi: “Şura yazıçısının nəbzi böyük quruluşun hərəkəti ilə bərabər döyünməlidir. Mən öz sosialist vətənimin səadəti üçün bugünkü böyük quruluşun, bu coşqun həyatın tələblərini təmin edəcək əsərlər yazıram və yazacağam!”\nLakin 1930-cu illərdəki hadisələrin məntiqi ardıcıllığı göstərdi ki, Cabbarlının hətta çılğın “sosrealizm” təəssübkeşliyi də onun narahatlıqlarını aradan qaldırmaq üçün kifayət etmədi. Mövcud rejim indiki tərəfdarlarının müsavatçı, anti-bolşevik keçmişini asanlıqla unutmaq fikrində deyildi. Azərbaycan sovet rəhbərliyi bu keçmişdən “Domokl qılıncı” kimi möhkəm yapışmışdı və ən kiçik yanlış zamanı həmin qılıncı öz “qurbanının” boynuna “zərblə” endirməyə hazır idi. Bu sadə həqiqəti 1937-ci il repressiyasına dair istintaq materiallarından aydın görürük…\nQayıdaq Cabbarlıya qarşı artan psixoloji hücum və təzyiqlərə…\nİş elə həddə çatmışdı ki, bəziləri açıq şəkildə bildirirdilər: nə qədər ki, Cabbarlı Türk Dram teatrında işləməyə davam edəcək, həmin vaxtadək bu teatra əsər göndərməyəcəklər. Nəticədə Cabbarlı Sovet Yazıçıları İttifaqının təşkilat komitəsinə ünvanladığı məktubda aşağıdakı sətirləri yazmaq məcburiyyətində qalmışdı: “…Əgər bu doğru isə, mən dərhal teatrı tərk etməyə hazıram, təki onlar yazsınlar. Mən başqa müəssisələrə: 14 ildən bəri kimsənin heç bir şey yazmadığı və mənim bu il iki libretto yazmalı olduğum operaya;heç vaxt işləmədiyim və buna baxmayaraq repertuarını mənim “1905-ci ildə”, “Almaz”, “Yaşar”, “Sevil” pyeslərim təşkil edən rus işçi teatrına; 14 ildən bəri kimsənin heç nə etmədiyi, mən isə özümü orada borclu saydığım Azərkinoya; habelə pyeslərimin əksəriyyəti oynanılan özbək, türkmən, tacik, tatar teatrlarında, fəhlə klublarında işlərəm, nəhayət, tamamilə yazmaya bilərəm, təki o yoldaşlar yazsınlar”.\nSonda Cabbarlı belə də etdi: çalışdığı teatrdan ayrılıb Bakı kino fabrikində işləməyə başladı.\nBütün bu yaşananlar görkəmli yazıçının sağlamlığında izsiz ötüşə bilməzdi. Nəticədə onun cəmi 35 yaşında ölümü təəccüblü görünmür. Hətta onunla bağlı baş verənlər Cabbarlını intihara belə sürükləyə bilərdi; bu mənada Əbdülvahab Yurdsevərin öncəki yazıda geniş bəhs etdiyimiz iddiasının ciddiliyi artır.\nQısası: istər ürəktutması olsun, istər intihar, – fərq etmir, 1920-ci illərin əvvəllərində yaşadığı təqiblər, həbs və sürgün, ardınca isə 1930-cu illərin əvvəllərindən artan, güclənən mənəvi-psixoloji basqılar, həqarətlər, hücumlar, siyasi-ideoloji keçmişinə təhdidvari eyhamlar Cəfər Cabbarlını ölümün qucağına itələmişdir. Nida!\nCəfər Cabbarlının ölümü – 1\nViktorian əxlaqlı Hooverciklərin Whatsapp qorxusu\nAtlant çiyinlərini düzəltdi\n“Xalqımızın duası, Türkiyənin puası, Raketlərin şüası…”\nBakının qalmaqallı nəqliyyat idarəçiliyi\nApostrof – Qadın olmaq\nNəzarətsiz aqressiya və ya qadın əmtəə kimi\nAraq, yoxsa siçan dərmanı?\nÖlümü 1 il öncədən görən Süni intellekt\nMercedes-Benz – tarix və bu gün\nÇağdaş Azərbaycan tarixinin iki qızıl deyimi\nTeymur Daimi: “Arxasında ideya dayanmayan işlər mənasızdır”\nBozluq və boşluq içindəki Azərbaycan kəndi…\nŞahbaz Xuduoğlu: “Kitabxana yoxdursa, dövlət də yoxdur”\nQuldurluğun cəngavərlik kimi təqdim olunması\nAzərbaycanlıların Ermənistan və Qarabağa gediş-gəlişi asanlaşa bilər\nDiktator olmağın üstünlükləri: Kitabınız mütləq bestsellerə çevriləcək\nOxudu, oxudu oldu… başdanxarab\nBeş sual-cavabda Əbdürrəhim bəy…\nSerjant Pərviz Hüseynovun bəyanatı\nFreddi Merkurinin misilsiz markaları\nMehdi Hüseynin ölümü\nAzərbaycan və İrlandiya\nMüharibə və milli efir\nKəşfiyyatın Maradonası – Markus Volf\nYeddi dəvə istərəm


Mərkəzi Bankın bu sahədə səlahiyyəti ləğv olunub | Bank News\nAna Səhifə Kredit təşkilatları Banklar Mərkəzi Bankın bu sahədə səlahiyyəti ləğv olunub\nMərkəzi Bankın bu sahədə səlahiyyəti ləğv olunub\nNazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd Təsərrüfatı Layihələri və Kreditlərinin İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Xidmətinin vəsaitlərinin istifadəsi Qaydaları”nda dəyişiklik edib.\nBu Qaydalar Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd Təsərrüfatı Layihələri və Kreditlərinin İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Xidmətinin vəsaitlərinin istifadəsinin ümumi mexanizmini və şərtlərini müəyyən edir.\nDövlət Xidmətinin təklifi əsasında layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün regional strukturu və regional əhatəsi nəzərə alınmaqla, regionlar üzrə müvəkkil kredit təşkilatlarının seçilməsi Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin yaratdığı Kənd Təsərrüfatı Layihələri və Kreditlərinin İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Xidmətinin vəsaitlərinin istifadəsi üzrə Müsabiqə Komissiyası tərəfindən qanunvericiliyə uyğun qaydada həyata keçirilir. Vəsaitlərin istifadə istiqamətləri, müddəti və şərtləri müəyyən olunmuş qaydada müvəkkil kredit təşkilatları ilə Dövlət Xidməti arasında bağlanan müqaviləyə əsasən tənzimlənir. Hər bir müvəkkil kredit təşkilatı üçün 1000000 manat həcmini aşmamaq şərtilə ilkin kredit xətti müəyyən edilir. İlkin və növbəti kredit xəttinin həcmi müvəkkil kredit təşkilatının sifarişi əsasında Müsabiqə Komissiyası tərəfindən müəyyən edilir.\nMüvəkkil kredit təşkilatları vasitəsilə kreditləşdirilən layihələrin məbləği həmin kredit təşkilatlarının məcmu (ümumi) kapitalı qədər ola bilər. İndiyə qədər kredit ittifaqlarının cəlb etdiyi vəsaitin həddi Milli Bank tərəfindən təsdiq edilmiş kredit ittifaqlarının iqtisadi tənzimləmə normativləri (prudensial normativlər) haqqında qaydalarına uyğun müəyyən edilib. Qaydaya edilən dəyişikliyə əsasən bundan sonra kredit ittifaqlarının cəlb etdiyi vəsaitin həddi Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası tərəfindən təsdiq edilmiş kredit ittifaqlarının iqtisadi tənzimləmə normativləri (prudensial normativlər) haqqında qaydalarına uyğun müəyyən ediləcək.\nGeriGəncə Bəyannaməsi qəbul edilib İrəliAzərbaycan nefti bahalaşmaqda davam edir


Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verildi -\nŞəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verildi - Yenilənib\n16:53 22 Dekabr 2019 Oxunub : 7527\nƏmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (ƏƏSMN) Astara, Ağdam, Tərtər, Saatlı, İmişli, Zaqatala və s. rayonlarda yeni inşa olunmuş 21 fərdi yaşayış evini şəhid ailələrinə və ölkəmizin ərazi bütövlüyünün, müstəqilliyinin və konstitusiya quruluşunun müdafiəsi ilə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərə təqdim edib.\nNazirliyin Mətbuat xidmətindən Azvision.az-a verilən məlumata görə, evlərin istifadəyə verilməsi tədbirlərində Prezident İlham Əliyevin sosial siyasətinin mərkəzində vətəndaş amilinin dayandığı vurğulanıb. Vətəndaş rifahının təminatı istiqamətində tədbirlərin geniş vüsət aldığı, həssas əhali qrupları ilə bağlı mühüm sosial proqramların ildən-ilə genişləndirildiyi diqqətə çatdırılıb.\nTeqlər: Ağdam Əlil Şəhid Mənzil


Semalt mütəxəssisi: Veb asanlıqla ABC kimi asanlıqla araşdırılır\nÇox sayda məlumat toplamaq və sistemləşdirmək lazım olduqda hər kəs vəziyyətlə qarşılaşdı. Standart tapşırıqlar üçün hazır xidmətlər var, amma tapşırıq mənasız deyilsə və hazır həllər yoxdursa nə olacaq? İki yol var: hər şeyi əl ilə edin və çox vaxt itirməyin və ya gündəlik prosesi avtomatlaşdırın və nəticəni dəfələrlə daha sürətli əldə edin. İkinci seçim açıq-aydın daha üstündür, buna görə veb-parsers haqqında biraz məlumat verəcəyik.\nBir İnternet İzləyən necə işləyir?\nVeb analizatoru hansı proqramlaşdırma dilində yazılmasından asılı olmayaraq, işləmə alqoritmi eyni qalır:\n1. İnternetə daxil olmaq, veb-resursun koduna çatmaq və yükləmək.\n2. Məlumatların oxunması, çıxarılması və işlənməsi.\n3. Çıxarılan məlumatları lazımlı formada təqdim etmək - .txt, .sql, .xml, .html və digər formatlarda.\nƏlbətdə ki, veb-analizçilər mətni əslində oxumur, sadəcə təklif olunan sözlər dəstini İnternetdə tapdıqları ilə müqayisə edir və verilmiş proqrama uyğun hərəkət edirlər. Tapdığı məzmunla nə işlədiyini, hərflər, sözlər, ifadələr və proqram sintaksisinin əlamətləri olan əmr satırına yazılır.\nPHP-də Veb Qaydaları\nPHP veb-parsers yaratmaq üçün çox faydalıdır - skriptini istənilən protokol serverləri, o cümlədən https protokolları (şifrəli əlaqə), ftp, telnet ilə işləyənlər arasında birləşdirən daxili kitabxana libcurl-a malikdir. PHP, veb sayta məlumatı emal edən müntəzəm ifadələri dəstəkləyir. XML üçün DOM kitabxanası var, ümumiyyətlə veb səyyah işinin nəticələrini təqdim edən genişlənən işarələmə dili. PHP HTML ilə yaxşı işləyir, çünki avtomatik nəsil üçün yaradılıb.\nPython-da Veb İzləyənlər\nPHP-dən fərqli olaraq, proqramlaşdırma dili Python ümumi məqsədli bir vasitədir (yalnız Veb üçün inkişaf vasitəsi deyil), mükəmməl təhlil aparır. Səbəb dilin özünün yüksək keyfiyyətidir.\nPython-un sintaksisi sadə, aydındır, tez-tez gözə çarpan vəzifələrin aydın həllinə kömək edir. Nəticədə, bu dil ilə veb təhlil üçün çox yaxşı qurulmuş kitabxanalar yaradıldı.\nMütəmadi ifadələr təhlil üçün istifadə olunur. Bu məqsədlə yenidən adlandırılan Python modulu var, ancaq heç vaxt normal ifadələrlə işləməmisinizsə, sizi qarışdıra bilər. Xoşbəxtlikdən, Pyparsing adlı rahat və çevik bir analizləmə vasitəsi var. Onun əsas üstünlüyü odur ki, kodu daha oxunaqlı edir və analiz edilmiş mətnin əlavə işlənməsinə imkan yaradır.\nGözəl şorba Python veb analizatorunda hətta səhv bir işarəni bir parça ağacına çevirə bilən HTML / XML sənədlərinin sintaktik analizi üçün yazılmışdır. Sadə ağacın naviqasiya, axtarış və modifikasiya yollarını dəstəkləyir. Əksər hallarda saatlara və hətta iş günlərinə qənaət etməyə kömək edəcəkdir.\nVeb nəzərdən keçiricilər və bir veb sfera yaratmaq və istifadə etmək üçün ən faydalı olan iki proqramlaşdırma dilləri, habelə lazımlı kitabxanalar haqqında bəzi əsas məlumatları öyrəndiniz. Əlbəttə ki, veb təhlil etmək üçün daha çox seçim var, lakin bu nümunələr işə başlamağa kömək edə bilər.


Tarix: 9-12-2014 // saat: 10:22\nAğsu rayonunun böyük kəndlərindən olan Pirhəsənli kəndi XIX əsrin əvvəllərində şirvan əyalətinin Xançoban mahalına, sonralar isə şamaxı qəzasının Xançoban dairəsinə daxil olmuşdur. Həmin dövrdə 58 ailə yaşayan Pirhəsənli kəndi dini ocaqların mərkəzidir.Pirhəsənli oykonimi pir, həsən və -li hissəciklərindən ibarətdir. "Pir" dini rütbə kimi Pirhəsənli dini ocaqları, pirləri ilə bağlıdır. Göründüyü kimi oykonim antroponimdən yaranmışdır.Kəndin keçmiş tam adı Pirhəsənli Kəngərli və ya Pirhəsənli kən-gərlisi olmuşdur. Oykonim Quba xanı Fətəli xanın 1782-ci ildə bir hissəsini Qarabağdan şirvana köçürdüyü kəngərli tayfasının adı ilə əlaqədardır.


Azərbaycanın BMT-yə üzv qəbul olunmasının 20-ci ildönümü münasibətilə rəsmi qəbulda İlham Əliyevin nitqi » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi\nAzərbaycanın BMT-yə üzv qəbul olunmasının 20-ci ildönümü münasibətilə rəsmi qəbulda İlham Əliyevin nitqi\nHörmətli qonaqlar, hörmətli dostlar!\nDəvətimizi qəbul edib bu gün axşam bizimlə olduğunuza görə, sizə çox minnətdaram. Belə bir möhtəşəm ziyafəti təşkil etməkdən və sizin hamınızı burada görməkdən böyük şərəf hissi duyuram.\nBurada uzun illərdən bəri tanıdığım insanları, bir çox dostları, o cümlədən yeni dostları görürəm. Əminəm ki, hamımız bu günü hələ çox xatırlayacağıq. Bu gün biz Azərbaycanın müasir tarixində iki mühüm hadisəni qeyd edirik. İyirmi il öncə Azərbaycan BMT-nin üzvü oldu. Ötən il isə ölkəmiz bu təşkilatın Təhlükəsizlik Şurasına üzv seçildi. Həmin iki əlamətdar hadisə bu gün qeyd olunur. Bir neçə gün öncə Azərbaycan Təhlükəsizlik Şurasında sədrliyi qəbul etdi.\nMən bizə səs verən və etimad göstərən, xüsusilə seçki prosesinin ən mühüm məqamında bizi dəstəkləyən şəxslərin hamısına təşəkkürümü bildirmək istəyirəm. Rəqabət isə çox güclü və ədalətli idi. Azərbaycan səslərin çoxunu topladı. Bu, müstəqillik illərində göstərdiyimiz səylərin qiymətləndirilməsidir. Bu, son iyirmi il ərzində kəskin surətdə dəyişmiş, qarşısında olduqca böyük məqsədlər qoymuş və bu məqsədlərə çatmağa çalışan müasir gənc ölkəyə göstərilən dəstəyin rəmzi oldu. Biz iyirmi il öncə müstəqil ölkəyə çevrildik. Xalqımızın böyük tarixi, mədəniyyəti və adət-ənənələri vardır. Lakin biz müstəqil deyildik. İyirmi il öncə dövlətimizi, dövlətçiliyi qurmaq, qonşularımız və dostlarımızla sülh və dostluq şəraitində həyatımızı yaşamaq fürsəti bizə nəsib oldu.\nİyirmi il ərzində baş verən dəyişikliklər göstərdi ki, Azərbaycan böyük uğurlar əldə edib. Biz siyasi sistemdə böyük dəyişikliklərə nail olduq və köklü siyasi islahatlar həyata keçirdik. Bu gün Azərbaycan bütün siyasi azadlıqları – mətbuat azadlığını, ifadə azadlığını, azad interneti, dini azadlığı təmin edən müasir, demokratik və açıq ölkədir.\nAzərbaycan çoxmillətli və çoxkonfessiyalı ölkədir. Biz bundan qürur hissi duyuruq. Bu, bizim keçmişdən qalan irsimizdir. Siyasi sistemdən asılı olmayaraq, həyatımızın bütün dövrlərində Azərbaycan dinlərin və xalqların qovuşduğu, bir ailə kimi yaşadığı məkan olub. Biz çox fərəhlənirik ki, həmin iyirmi il ərzində biz keçmişimizin bu mühüm irsini nəinki qoruyub saxlamağa, o cümlədən əməkdaşlıq, qardaşlıq və tərəfdaşlıq ruhunu gücləndirməyə nail olduq.\nBiz multikulturalizm ideyasına, müxtəlif mənşəyə və dini köklərə malik olan insanların birgə yaşamasına və müasir ölkənin qurulmasına həsr olunmuş bir çox beynəlxalq tədbirləri də keçiririk.\nBiz olduqca ciddi iqtisadi layihələri həyata keçirmişik. Bu isə, gündəliyimizin çox mühüm hissəsi olub. Çünki biz planlı iqtisadiyyatdan bazar iqtisadiyyatına keçməli idik. İyirmi illik dövr ərzində bazar iqtisadiyyatının payı ümumi daxili məhsulda 80 faizi ötüb. Bu gün isə biz inkişafı və iqtisadi islahatların nəticələrini həqiqətən hiss edirik. Son on ildən az müddətdə ümumi daxili məhsul 3 dəfə artmışdır. Sənaye istehsalı da 3 dəfə artmışdır. Yoxsulluq səviyyəsi təxminən 50 faizdən 7,6 faizə düşmüşdür. İşsizlik səviyyəsi 5,4 faizdir. Biz “Holland sindromu”na məruz qalmadıq və yalnız enerji sektorundan asılı olmamaq məqsədilə iqtisadiyyatımızı şaxələndirdik.\nİqtisadi islahatlarımızı davam etdirəcəyik. Çünki ölkə əhalisi üçün bu islahatların faydasını görürük. Çox məmnunuq ki, beynəlxalq maliyyə təsisatları ölkəmizdə görülən işlərə dəstək verirlər və bunu qiymətləndirirlər. Xüsusən də, iqtisadi və maliyyə böhranının baş verdiyi illərdə “Standard & Poor”, Fitch” və “Moody’s” kimi əsas beynəlxalq maliyyə təsisatları kredit reytinqimizi yaxşılaşdırmışlar. Bu gün iqtisadiyyatımız əvvəlki illərə nisbətən daha rəqabətədavamlıdır. Bu gün iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi artıq reallıqdır. Biz İKT-nin inkişafı kimi məsələlər üzərində işləyirik, kosmos sənayesini yaradırıq, bir sözlə, iqtisadiyyatımızı müasir və inkişaf edən iqtisadiyyata çeviririk. Məqsədimiz dünyanın inkişaf etmiş ölkələri sırasında olmaqdır. Artıq 3 dəfə artmış ümumi daxili məhsulu gələn 10 il ərzində daha 2 dəfə artırmaq və yüksək gəlirli ölkəyə çevrilmək məqsədimiz vardır.\nBiz, həmçinin sosial problemlərin həlli üzərində çalışırıq. Əsas sosial problemlərdən biri qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı vəziyyətdir. Artıq 20 ildir ki, Ermənistanın təcavüzündən və torpaqlarımızın işğalından əziyyət çəkirik. Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisinin 20 faizi hələ də işğal altındadır. BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası məsələ ilə bağlı 4 qətnamə qəbul edib. Əfsuslar olsun ki, onlar hələ də icra olunmayıb. Ermənistan onlara məhəl qoymur. Həmin qətnamələrdə erməni silahlı qüvvələrinin ərazilərimizdən qeyd-şərtsiz və dərhal çıxarılması tələb olunur. Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi regional sabitliyə əsas təhlükədir. Bu, regionda böyük ədalətsizlikdir və beynəlxalq hüquq normalarının kobud şəkildə pozulması deməkdir. Azərbaycan BMT-yə 20 il öncə suveren və bütöv ölkə kimi daxil oldu. Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın tarixi ərazisidir. O, hər zaman Azərbaycanın tarixi hissəsi olub. O, hüquqi baxımdan Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir. Əlbəttə ki, biz ərazi bütövlüyümüzün bərpasını, qaçqın və məcburi köçkünlərimizin doğma yerlərinə qayıtmasını istəyirik.\nÖlkəmizin problemləri və nailiyyətləri haqqında çox danışa bilərəm. Lakin ən vacibi odur ki, bizdə 20 il öncə yaranmış fürsətdən düzgün istifadə olunmuşdur. Biz müstəqilliyimizi gücləndirə bildik, iqtisadiyyatımızda dəyişiklik etdik, siyasi təsisatları qurduq, dostlarımızla yaxşı tərəfdaşlıq əlaqələri yaratdıq.\nBu gün gözəl Nyu-York şəhərində çıxış edərək bildirmək istəyirəm ki, biz Birləşmiş Ştatlarla ikitərəfli münasibətlərimizə böyük əhəmiyyət veririk. Bu münasibətlərin böyük tarixi var və onlar bir çox sahələri əhatə edir. Biz siyasi inkişaf, iqtisadi əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi və bütövlükdə təhlükəsizlik məsələləri və antiterror əməliyyatları ilə bağlı fəal əməkdaşlıq edirik. Azərbaycan Birləşmiş Ştatların etibarlı tərəfdaşıdır və 20 illik dövr ərzində bu münasibətlər hər iki tərəf üçün strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə çevrilib. Əminəm ki, əlaqələrimizin gələcəyi də çox uğurlu olacaqdır. Hazırda biz regional miqyaslı mühüm məsələlər üzərində işləyirik. Regionun aparıcı ölkəsi kimi güclü iqtisadiyyata malikik. Təhlükəsizlik Şurasının üzvü olan Azərbaycan qlobal işlərdə öz rolunu oynamağa hazırdır.\nƏlbəttə ki, regional səviyyədə irəli sürdüyümüz istər siyasi, istər iqtisadi, istərsə də enerji və digər sahələrdə təşəbbüslər yeni vəziyyət yaradır. Enerji təşəbbüslərimiz regional enerji xəritəsini dəyişir və regionda çiçəklənməyə, proqnozlaşdırmaya doğru aparır. Biz qonşularımızla sülh şəraitində yaşamaq istəyirik və dostlarımızla əməkdaşlığı gücləndirmək arzusundayıq. Bir neçə ay öncə beynəlxalq ictimaiyyət və BMT ailəsi bizə öz böyük dəstəyini verdi. Biz Təhlükəsizlik Şurasına seçildik. Bu gün mən bizə dəstək verən bütün ölkələrə minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. Seçilmək üçün biz 16 turdan keçməli olduq. Çox güclü rəqiblərimiz var idi. Bu, güclü, lakin ədalətli rəqabət oldu. 155 ölkənin dəstəyini almaqdan qürur hissi duyuruq.\nMən bizə səs vermiş bütün tərəflərə bir daha təşəkkürümü bildirmək istəyirəm. Bu dostluq, dəstək, eləcə də ölkə daxilində və qlobal səviyyədə gördüyümüz işlərə verilən qiymətin rəmzidir. Bu, həmçinin böyük məsuliyyətdir. Gələn iki il ərzində biz bu məsuliyyəti Təhlükəsizlik Şurasındakı tərəfdaşlarımızla bölüşəcəyik. Sizi əmin edə bilərəm ki, Azərbaycan Təhlükəsizlik Şurasının fəal və konstruktiv üzvü olacaqdır. Seçildiyimiz zaman mən bəyanat verərək xalqımızı təbrik etdim və bildirdim ki, Azərbaycan Təhlükəsizlik Şurasında ədalət və beynəlxalq hüququ müdafiə edəcəkdir. Bir daha sizi, dostlarımızı əmin etmək istəyirəm ki, biz bu prinsiplərə sadiqik, sülh və beynəlxalq əməkdaşlığa, sabitlik və inkişafa töhfə vermək üçün əlimizdən gələni edəcəyik.\nÇox sağ olun, əziz dostlar. Bizimlə olduğunuza görə minnətdaram. Sizə ən xoş arzularımı çatdırıram. Sağ olun.


Pakistan səfirinin müavini: İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan tikinti-quruculuq işlərinin sürəti bizi heyrətləndirdi - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nİşğaldan azad olunmuş ərazilərdə, xüsusilə də Suqovuşan qəsəbəsi və Talış kəndində aparılan tikinti-quruculuq işlərinin hazırkı miqyası və sürəti bizi həm sevindirir, həm də təəccübləndirir. Bu ərazilərə internet və rabitə xətlərinin çəkilişi, buranın elektrik enerjisi ilə təmin olunması istiqamətində görülən işlər təqdirəlayiqdir.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri Pakistanın Azərbaycandakı səfirinin müavini Muazam Əli diplomatik korpus nümayəndələrinin Tərtərin işğaldan azad edilmiş Suqovuşan qəsəbəsinə və Talış kəndinə səfəri zamanı jurnalistlərə açıqlamasında söyləyib.\nPostmünaqişə dövründə Cənubi Qafqazın gələcək inkişafı ilə bağlı jurnalistin sualına cavab verən M.Əli deyib: “Regionda vəziyyətin daha sabit olacağına inanıram. Bölgədə iqtisadi əlaqələrin və dəhlizlərin açılması, yenidən inkişaf etdirilməsi üçün bütün Qafqazda ölkələri əməkdaşlıq etməlidirlər”.\nMuazam Əli vurğulayıb ki, Pakistan regionda dəhlizlərin açılması istiqamətində görülən işləri, xüsusilə Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirəcək dəhlizin açılması ilə bağlı təşəbbüsü dəstəkləyir.\nAZERTAG.AZ :Pakistan səfirinin müavini: İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan tikinti-quruculuq işlərinin sürəti bizi heyrətləndirdi


Meek ailəsi 2014-cü ilin əvvəllərində həyatlarını dəyişdirəcək radikal qərar qəbul etdilər. Bu qərar ailəni evsiz, işsiz, övladları isə məktəbsiz qoydu. Lakin ailə üzvləri bir məqsəd naminə hər şeydən imtina etməyi gözə aldılar. Bu məqsəd bütün regionu (İngiltərə, Uels, Şotlandiya, İrlandiya) gəzmək üçün səyahətə çıxmaq idi. İngiltərədə keçirilmiş müsabiqədə qalib olan Meek ailəsi səyahət üçün ideal vasitə olan "Karvan" maşınını qazandılar. Ailənin səyahət günləri heç də rəvan keçməmişdir. Ucsuz-bucaqsız çöllərdə, meşələrdə gecələyən ailə bu qərarı qəbul etməklə əslində doğmalarla birgə vaxt keçirmənin hər şeydən daha çox önəm daşıdığını və səyahətin insan həyatında daha vacib yer tutduğunu ictimaiyyətə çatdırmaq niyyətini güdürlər. Uzunmüddətli səyahətin insanın güclü xarakterə yiyələnməsi üçün vacib amil olduğunu bildirən ailə üzvləri belə həyat tərzini hər kəsə məsləhət görürlər.\nMeek ailəsi səyahət arealını genişləndirmək niyyətindədir. Növbəti hədəf Skandinaviyanı və Qərbi Avropa dövlətlərini fəth etməkdir. Ailənin niyyəti maliyyə vəsaiti tükənənə qədər səyahətlərini davam etdirməkdir.\nBəs Siz necə hər şeydən imtina edərək ailənizlə uzunmüddətli səyahətə çıxmağa cürət edərdinizmi?