Futbol oyununda nadir hallardan biri baş verib - FOTO BAŞ SƏHİFƏ GÜNDƏM SİYASƏT SOSİAL ÖLKƏ TƏHSİL SƏHİYYƏ DÜNYA MÜSAHİBƏ REKLAM TƏKLİFİ DİGƏR İQTİSADİYYAT BÖLGƏLƏR MƏDƏNİYYƏT MÜNASİBƏT MƏQALƏ MEDİA CƏMİYYƏT BEYNƏLXALQ HƏRBİ TEXNOLOGİYA HADİSƏ TƏDBİRLƏR İDMAN İSLAM YAZARLAR MARAQLI ARAŞDIRMA REPORTAJ ƏDƏBİYYAT QADIN DÜNYASI KULİNARİYA Hərbçimiz yaralandı - Ermənilər PUA-dan istifadə etdi Bakıda küləkli hava şəraiti nə vaxta qədər davam edəcək? Bu dondurmaların istehsalı dayandırıldı - Siyahı 150 balla hansı universitetə girmək olar? - Siyahı 2017-06-29 11:27 Futbol oyununda nadir hallardan biri baş verib - FOTO Portuqaliya - Çili oyununda ilkə imza atılıb. Konfederasiyalar kubokunun yarımfinal mərhələsində Portuqaliya - Çili oyununda ilkə imza atılıb.LiderXeber.az-ın xarici KİV-lərə istinadən verdiyi xəbərə görə, ilk dəfə sözügedən matçda milli komandaların rəsmi oyununda dördüncü əvəzetmə olub. Görüşün 116-cı dəqiqəsində Portuqaliya yığması Andre Qomeşi Jelson Martinşlə əvəzləyib. Bununla da komanda dördüncü əvəzetməsini reallaşdırıb.Qeyd edək ki, Çili Portuqaliyanı penaltilər seriyasında 3:0 hesabı ilə məğlub edərək (əsas və əlavə vaxt: 0:0) finala yüksəlib.Xatırladaq ki, FİFA böyük turnirlərin pley-off mərhələsində əlavə vaxtda dördüncü əvəzetmənin keçirilməsinə icazə verib. Bu praktika daha əvvəl İngiltərə və Almaniya kuboklarında sınaqdan keçirilib.Səbuhi VaqifoğluLiderXeber.az


Palitra qəzetiYeni yarımstansiyalar tikilir, hava xətləri yenilənir\nTarix: 20.08.2019 | Saat: 13:21:00 | E-mail | Çapa göndər\n“Azərişıq” ASC ölkənin regionlarında apardığı tikinti, yenidənqurma, bərpa işlərini Qərb regionunda da davam etdirir, istismar müddətini başa vurmuş elektrik şəbəkələri yenidən qurulur. Texniki itkilərin səviyyəsinin minimuma endirilməsi, kənd təsərrüfatı, sənaye, turizm və digər iaşə obyektlərinin, o cümlədən əhalinin keyfiyyətli və fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təmin edilməsi üçün 2019-cu ilin 8 ayında Qərb regionunda bir sıra yenidənqurma işləri həyata keçirilib və hazırda davam etdirilir.\nBelə ki, Gəncə şəhərində yeni salınmış 35/10 kV-luq “Məhsəti” yarımstansiyasını elektrik enerjisi ilə təchiz etmək məqsədilə 110/10 kV-luq “Yeni-Gəncə” yarımstansiyasından iki dövrəli 3,1 km uzunluğunda 35 kV-luq yeraltı kabel xətti çəkilib. Sözügedən qəsəbədə yeni 10 kV-luq hava xətti çəkilib və 5 ədəd komplekt transformator məntəqəsi şəbəkəyə qoşulub. Gəncə şəhərindəki 110/10 kV-luq “Mərkəz” və 35/6 kV-luq “Vağzalyanı-1” yarımstansiyaları yenidən qurularaq istifadəyə verildikdən sonra istehlakçılar 24 saat dayanıqlı və keyfiyyətli elektrik enerjisi ilə təchiz olunurlar. Eyni zamanda şəhərdəki yeni yaşayış massivlərinin, sənaye obyektlərinin elektrik enerjisi ilə təchiz edilməsi üçün yeni komplekt transformator məntəqələri quraşdırılır, hava xətləri çəkilir. Bütün bunlarla yanaşı şəhər ərazisində yeni salınmış yaşayış massivlərində “Azərişıq” ASC tərəfindən verilmiş texniki şərtlərin icrası ilə bağlı (yeni sayğacların quraşdırılması üçün) 0,4 kV-luq şəbəkələr qurulur. Belə ki, həmin ərazilərdə 396 ədəd 0,4 kV-luq yeni metal boru dayaqlar quraşdırılmışdır. 10 km-dən artıq məsafədə yeni ÖİN (SİP kabel) çəkilmişdir.\nŞəmkir Elektrik Şəbəkəsi üzrə - 110 və 35 kV-luq Yarımstansiyalarda və Elektrik Verilişi Xətlərində əsaslı və cari təmir işləri aparılmış, 35 kV-luq “I Şəmkir” h/x-də 46 ədəd çürük dayaq yeni metal dayaqla əvəz olunmuşdur. 35 kV-luq C.Cabbarlı h/x-də 25 ədəd aralıq və 4 ədəd ankerdayaq dəyişdirilmişdir. Şəbəkənin xidməti ərazisində 558 ədəd yeni sayğac quraşdırılmış, 1769 ədəd sayğac yenisi ilə əvəzlənmiş, 660 ədəd sayğac isə çölə çıxarılmışdır.\nAğstafa Elektrik Şəbəkəsi üzrə - 110 və 35 kV-luq Yarımstansiyalarda və Elektrik Verilişi Xətlərində əsaslı və cari təmir işləri görülmüşdür. 110/35/10 kV-luq 2x20 mVA gücündə olan “Ağstafa” yarımstansiyası tamamilə yenidən qurularaq, yerində müasir standartlara cavab verən 110/35/10 kV-luq 2x25 MVA gücündə yarımstansiya tikilmişdir. 10/35/10 kV-luq “Ağstafa” yarımstansiyasının yenidən qurulması ilə əlaqədar ərazidəki 110 kV-luq 5,6,7-ci “Ağstafa” h/x-də 450 ədəd qüsurlu PS-70 izolyator və 1500 kq AS-185 markalı naqillər dəyişdirilmişdir. 5 ədəd 110 kV-luq dayaq rənglənmişdir. 110/35/10 kV-luq “Ağstafa” yarımstansiyasından çıxarılmış 1 x 20 mVA gücündə olan transformator quraşdırılması üçün 110/10 kV-luq “Poylu- Dartı” y/st-na daşınmışdır.\nSamux, Qazax,Gədəbəy,Tovuz,Daşkəsən və Göygöl Elektrik Şəbəkələri üzrə də yeni yarımstansiyalar inşa olunur, hava xətləri yenilənir. Bütün rayonlarda 0,4 kV-luq elektrik şəbəkələrinin ÖİN kabellərlə əvəzlənməsi işləri davam etdirilir, yeni avadanlıqlar (dayaqlar,SİP kabellər,KTM-lər və s.) qurlaşdırılır, sayğaclar dəyişdirilir.


Qarabağ müharibəsi ekrana necə gətirilməli? – AKI\nQarabağ müharibəsi ekrana necə gətirilməli?\n04.11.2020 tarixində Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqında keçirilən “Qarabağ müharibəsi kinoda” başlıqlı müzakirənin əsas məqsədi – necə filmlər çəkməliyik ki, Qarabağ müharibəsi kinoda dolğun əks olunsun və xalqımızın ağrı-acıları dünya tamaşaçısına çatdırılsın.\nMüzakirənin lakonikləşdirilmiş stenoqramını təqdim edirik.\nƏli isa Cabarov: Biz istəyirik Kinoittifaqda kinomuzun problemləri ilə bağlı silsilə müzakirələr olsun. Bugünkü mövzumuz müharibə və kinodur. Bugün bir tərəfdən ordumuzun qəhrəmanlığını görürük, digər tərəfdən faciələrin də şahidiyik. Bütün bunlar təbii ki, kinoya gəlməldiir. Biz indi baş verənləri kinoda ifadə etməliyik və bizdən sonra gələn nəsil qəhrəmanları tanımalıdır. Eyni zamanda insanların yaşadığı faciəni kinoya gətirməliyik ki, bu, təkcə bizdən sonra gələn nəsil üçün yox, bizim özümüz üçün də lazımdır. Müharibə insan həyatları kimi bir rəngli deyil. Bütün bunlar kino üçün zəngin materialdır. Necə ki, “Bizim Cəbiş müəllim”də, “Şəriki çörək”də fərqli hadisələri görürük. Eləcə də bunu indiki filmlərimizdə görməliyik. Ən başlıcası müharibəni elə dildə, rakursda verməliyik ki, onu dünyaya çatdıra bilək. Sevda Sultanova Azərbaycan kinosunda müharibə mövzusunda danışacaq.\nSevda Sultanova: Əvvəlcə, bir haşiyə çıxmaq istəyirəm. Yaxınlara qədər erməni rejissorların Qarabağ, soyqırım mövzusunda filmlərini izləmirdim. Çünki mənəvi cəhətdən asan deyildi. Anlayıram ki, bu, peşəkarlıq baxımından doğru deyil. İndi izləmək nisbətən rahatdır. Bu günlərdə “Qaregin Njde” filminə baxdım. Film mahiyyətcə, irqçi, nasistdir. Qarabağ mövzusunda zəif filmlər olsa da, hər halda rejissorlarımıza təşəkkür edirəm ki, belə irqçi, nifrət dolu filmlər çəkməyiblər…Əsasən müharibənin bədii kinoda təsviri haqda danışacağam. Çünki sənədli kino və müharibə ayrıca böyük mövzudur. Yəqin ki, gələcəkdə bunu da müzakirə edəcəyik.\nAzərbaycan kinosunda əsasən iki müharibə geniş işlənib. İkinci Dünya müharibəsi və Qarabağ müharibəsi. 1940-cı illərdən başlayaraq İkinci Dünya Müharibəsi kinoda əksini tapmağa başladı. Bu, əsasən biorqarfik filmlərdir. Qərb kinosunda bizdən fərqli olaraq Birinci Dünya Müharibəsi təcrübəsi vardı. Azərbaycan üçün isə bu mövzu yeni idi, müharibəyə qəfil yaxalanmışdıq və bu mövzuda çəkmək üçün real təcrübəyə ehtiyac vardı. Həm də dövlətin kino qarşısında tələbləri vardı: təbliğati, qəhrəmanlıq filmlərinin çəkilməsi. Ona görə müharibənin ilk illərində üç bioqrafik qısametrajlı film çəkilmişdi: Ağarza Qliyevin Kamal Qasımova həsr etdiyi “Vətən oğlu”, Bəxtiyar Kərimovdan bəhs edən “Bəxtiyar” və Mikayıl Mikayılovun İrsafil Məmmədov haqqında danışan “Sovet pəhləvanı”. Artıq 1943-cü ildə sırf bədii material əsasında Qriqori Aleksandrov “Bir ailə” filmini çəkdi. Üç novelladan ibarət filmdə xalqların sevgisi, dostluğu haqda səmimi, sadəlövh filmdir. Burada sovet ideologiyasının təbliğatından çox ağır şərtlərdə insani duyğuların itirilmədiyi, xeyirxahlıq, təmənnasızlıq, sevgi, fədakarlıq kimi keyfiyyətlər ön plana çəkilir. Filmin qadağan edilməsinin əsas səbəblərdən biri Stalinin onun bəyənməməsiydi. Onun fikrincə, burda sovet xalqının alman işğalçıları ilə mübarizəsi zəif əks olunub. Müharibədən sonra kinoda hansı tendensiyalar yayıldı? Neft mövzusu 1940-cı illərin sonu 50-ci illərdə geniş yayılmışdı. Onlardan yalnlz birində “Bakının işıqları”nda (Rza Təhmasib, Aleksandr Zarxi) müharibə zamanı neftçilərin fədakarlığı haqda danışılır. 1960-cı illərdə müharibə kinosunun diskursu bir qədər dəyişdi. Və bu dəyişiklik, bütün Sovet İttifaqında gedən mülayimləşmə, sənətdə, ədəbiyyatda intibahla, yeni nəslin gəlişiylə bağlıydı. Bizim rejissorların əsas fokusu arxa cəbhə mövzusuna yönəldi. Çünki Bakı müharibə vaxtı arxa cəbhəydi. Bugün də kinomuzda kult sayılan “Bizim Cəbiş müəllim”, “Şəriki çörək”, “Mən ki gözəl deyildim”, “Tütək səsi” filmləri yarandı. Bu filmlər daha çox italyan neorealizm estetikasına yaxın idi, güllə səsinin eşidilmədiyi bu filmlərdə qəhrəmanla tamaşaçı arasında emosional doğmalıq vardı, ideallaşdırmadan arındırılmış personajlar vardı və onlar pafosla danlşmırdılar. Maraqlı, amma çox yayılmayan filmlərdən biri İkinci Dünya Müharibəsi illərində Bakını ələ keçirmək istəyən faşistlərə qarşı mübarziə aparan kəşfiyyatçıların fəaliyyətini əks etdirən, Muxtar Dadaşovun ”Bakıda küləklər əsir” filmidir. Janrına görə detektiv olan filmin önəmli cəhətlərindən biri müasir milli kinomuzda çatışmayan – rejissorun obrazların biqorafiyasını yarada bilməsidir. Bu günümüzdən baxanda bəzi səhnələri daha fərqli şəkildə şərh etmək mümkündür. Məsələn, faşistlərlə işbirliyi quran, casus kimi Bakıya gələn Şahmar bəy Kirovun heykəlinə baxıb qəzəblə deyir: “Gör azərbaycanlılar bu rusa nə boyda heykəl qoyublar”. Burda Kirovun heykəlinin aşağı rakursdan – millətə diktə edən obraz şəklində göstərilməsini, onun nəhəng kölgəsində Şahmar bəyin kiçilməsini – sovet dominantlığı, işğalçılığı kimi də dəyərləndirmək olar. Postmüharibə mövzusunda çəkilən filmlərdən danışırıqsa, ilk yada düşən Əlisəttar Atakişiyevin “Bizim küçə”dir. Əhvalat müharibədə itkin düşmüş Sara adlı bir qızın axtarışlardan bəhs edir. Deyim ki, burda diqqətimi çəkən filmi forması, strukturudur, nəinki hekayənin özü. Əhvalatda “film içində film” texnikasından istifadə olunub. Personajlardan biri televizorda müharibə haqda sənədli xronika izləyir və həmin xronikada bombardman zamanı Saranın necə əsir düşdüyü təsvir edilir. Başqa səhnədə isə personajlardan biri Sara haqda məlumatı ilk dəfə “Uzaq sahillərdə” filmindən aldığını deyir. “Uzaq sahillərdə” filmindən kadrlar göstərilir: Mixaylo təsadüfən Sara ilə Almaniyada restoranlardan birində tanış olur, onu xilas edir və s. “Uzaq sahillərdə” dekonstruksiya olunur. Çünki 1958-ci ildə çəkilən “Uzaq sahillərdə” ekran əsərində belə bir səhnə yoxdur. Amma hər iki filmin ssenarisini İmran Qasımov yazıb. Ə.Atakişiyev filmlərində müxtəlif zamanları ustalıqla iç-içə keçirən, zamanla oynaya bilən rejissor idi. Onun milli kinomuzda dəyərə çevrilən “Bir qalanın sirri”, “Sehirli xalat” ekran əsərləri buna misaldır. Şamil Mahmudbəyov və Həsənağa Turabovun çəkdiyi “Tənha narın nağılı” müharibədən sonrakı ilk illərdə mənəvi dəyərlərin toqquşmasından danışır. Hüseyn Mehdiyev və Əbdül Mahmudovun 1986-cı ildə çəkdiyi “Şəhərli biçinçilər”i müharibənin travmalarını insanların sonrakı həyatında təsiri haqqındadır. 1989-da çəkilən “Ölsəm bağışla” müharibədən sonra da bitməyən repressiya dövrünün insanlara gətirdiyi faciələr haqda danışır. Bu ekran işi Stalin repressiyalarına açıq toxunan iki filmdən biri olub. Milli kinomuzda Sovet İttifaqının qəhrəmanlarının biroqrafiyasına toxunan, iki tammetrajlı bədii film var. Bunlardan biri Mehdi Hüseynzadənin partizan fəaliyyətini anladan “Uzaq sahillərdə” (Tofiq Tağızadə), digəri Rasim İsmayılovun Həzi Aslanova həsr etdiyi “Sizi dünyalar qədər sevirdim” (1985) filmidir. Birinci filmdə M.Hüseynzadənin partizan kimliyi önə çəkilir, ikinci filmdə isə H.Aslanovu hərbçidən başqa həm də şəxsi həyatı da yer alır. Tamaşaçı onu bir də bu tərəfdən tanıyır. Qarabağ müharibəsi başlamasaydı çox güman ki, kinomuzda yer alan mövzulardan biri Əfqanıstan müharibəsinin travmalarından əziyyət çəkən personajların həyatı olardı. Eldar Quliyevin “Təxribat”ı bu mövzuda çəkilən tək filmdir. Hələ o zaman Qarabağdakı vəziyyət müharibə səviyyəsinə gəlməmişdi. “Təxribat”da Əfqanıstan müharibəsinin fəsadları xüsusi qabardılır. Müharibədən psixoloji travma alan fərdlər müharibənin acı xatirələri ilə yaşamağa məcburdur. Əsas qəhrəmanın tarvmatik keçmişi Bakıda üzləşdiyi ədalətsizliklərlə birləşir. Qarabağ müharibəsi haqda filmlərin ümumiləşdirilməsini aparmadan öncə, bir filmi xüsusi vurğulamq istəyirəm. Rasim İsmayılovun 1990-cı ildə çəkdiyi “Tələ” filmini. Sənət baxımından plankasını aşağı olmasını kənara qoyuram. Amma “Tələ” ölkədə bundan sonra baş verəcək faciələrin, faciələrimizə səbəb olan xəyanətlərin öncəgörməsiydi. Reportaj manerasında çəkilən filmdə qəhrəman ermənilərin təxribatının şahidi olur, lentə alır. Əlindəki dəlili yüksək vəzifəli şəxslərə göstərsə də onlar buna əhəmiyyətsiz yanaşırlar. Sonda isə o, qətlə yetirilir. Oğlunun ölümündən sarsılan atanın hakimlə mübahisəsi zamanı dediyi “Biz hamımız bu ölkənin girovlarıyıq” fikri bir neçə il sonra Ali Sovetin sədri Yaqub Məmmədovun dilində maşqa redaktədə səslənsə məzmun dəyişmir: “Biz böyük oyunun peşkalarıyıq”. Qarabağ haqda filmlərə gəlincə, bu mövzuda ekranlaşdırılan filmlərdə əsasən iki fərqli yanaşma mövcuddur. Bir yanaşmada vətənpərvərlik didaktikası formal vətən sevgisi, cansız təsvirlər, ritorik dialoqlar hakimdir, müəlliflərin şəxs iztirabı duyulmur. “Ağ atlı oğlan”, “Girov”, “Arxada qalmış gələcək”, “Yalan” “Son nəfəsədək”, “Ümid” filmlərini buna misal göstərmək olar. Əslində ideya problematikasına görə əhvalatlar bəşəridir, rejissorlarımız dünyəvi dəyərlərdən yayınmayıblar. Lakin rejissor həlli, yanaşması, bədii səviyyənin yetərincə olmaması mövzuları bəsitləşdirib. Bu kateqoriyalı filmlərin sırasına müəyyən fərqli yanaşma ilə “Dolu” dramı da əlavə edildi. “Dolu”da batal səhnələri peşəkar işlənib, Qarabağ mövzusunda çəkilmiş digər filmlərdən fərqli olaraq, məğlubiyyət kompleksi hiss olunmur və yeni qəhrəman tipləri var. Digər yanaşmada (Ceyhun Mirzəyevin “Fəryad”, Yavər Rzayevin “Sarı gəlin”, Elçin Musaoğlunun “Nabat”, Elxan Cəfərovun “Yarımçıq xatirələr” dramları) şüarçılıq yoxdur. Əksinə insan faktoru ön plana çıxır, müəllifin şəxsi iztirabı duyulur. “Fəryad” həm də Ceyhin Mirzeyivin şəxsi faciəsi idi. 1993-cü ildə, məğlubiyyət günlərində çəkilməsinə baxmayaraq, müəllif sənəti nifrətə uduzdurmur. İsmayıla ermənilərin amansız davranışı, onların böyük Ermənistan iddiası banal mübaliğəyə yol vermədən, sərt ironik intonasiyada işlənib. Bu da yəqin, filmin ssenaristi, tragik-dramatik əhvalatı özünəxas komik fəndlərlə ifadə edən Vaqif Mustafayev baxışının təzahürüdür. Vaqif Mustafaev bu tərzini daha geniş şəkildə “Hər şey yaxşılığa doğru” filmində də davam etdirir. Antimilitarist filmlərimizdən biri Yavər Rzayevin “Sarı gəlini”ndə ində qəhrəmanlar yox, müharibənin gərəksizliyini dərk edən insanlar var. Elçin Musaoğlunun “Nabat” dramı modernist nəql texnikasının elementləri üzərində qurub. Milinmal əhvalatda fərdin daxili gerçəkliyi əsas götürülür. “Yarımçıq xatirələr” rejissor Elxan Cəfərovun öncəki “Dolu” filmindən fərqli olaraq, əhvalatına, təsvir həllinə, baxış bucağına görə peşəkardır, antimüharibə mövqeyindədir. İlk dəfə Qarabağ haqda filmlərdə İkinci Dünya Müharibəsi və Qarabağ müharibəsi kəsişir. Oqtay Mirqasımovun “Günaydın mələyim” şəhid ailəsinin cəmiyyətdə rastlaşdığı problemlərdən danışan sosial dramdır. Gənc rejissorların bu mövzuda çəkilən filmlərində ümumi bir cəhət var: onlar minimum emosiya ilə müharibənin nəticələrindən əziyyət çəkən insan dramını ekrana gətirir, daha maraqlı yanaşmalar təklif edirlər. Çingiz Rəsulzadənin “Kuklalar”ı sırf müharibə mövzusunda deyil. Amma 1980-ci illərin sonu 90-cı illərin əvvəllərində– Sovet İttifaqının dağılması ərəfəsində gedən prosesləri, Qarabağ müharibəsinə gedən yolu təsvir edir. Ən yadda qalan səhnələrdən biri elə müharibə ilə bağlıdır. Vaxtilə Mədəniyyət Nazirliyinin məmurları tərəfindən mübahisələndirilən həmin səhnədə yeniyetmələrdən birinin səngərdə qorxu içərisində ağlaması yetərincə insani mövqedir. Haqqında danışacağım digər rejissorlar qısametraj çəkiblər. Emin Əfəndiyevin “Yuva”sı Qarabağ müharibəsinə metafor kimi də qəbul eləmək mümkündür. Sevgi üçbucağı çərçivəsində müharibənin faciəsi göstərilir. Əgər “Tələ” faciələrimizin öncəgörəməsi idisə, Amil Amalın “Qara bağ” filmi olacaq yaxşı hadisələrin vizuallaşmasıdır. Süjet torpağın xiffətini çəkən atanın ömrünü uzatmaq üçün telekanallardan birində oğullarının Qarabağın sülh yolu ilə alınması haqda xəbərin verilməsindən ibarətdir. Biz bugün torpaqların azad edilməsinə emosional reaksiyaların şahidi oluruq. Filmdə də ata bu sevinc hissini yaşayır. Qarabağ müharibəsini mistik, magik realizm, reallıqla irreallığın sərhədində işləyən filmlər var: “Arxada qalmış gələcək”, Pərviz Həsənovun “Soraq.” Bu janrda çəkilən ən yaxşı film Ayşad Səfərəliyevin “İnikas”ıdır. Ağdam şəhərində köhnə fotoaparatla qarşısına çıxan hər şeyi çəkən Cavid şəkilləri aşkarlayanda gələcək faciələri görür.\nAygün Aslanlı: Mən Sevdaya yüngülvari opponentlik etmək istəyirəm. Mən soyqırım mövzusunda çox flmə baxmışam. Filmlərdə düşmənçilik nifrət təlqin olunmur. Xaricdə yaşayan erməni rejissorlarının filmlərində əhvalatın nüvəsində faciə yaşamış erməni ailəsi dayanır. Məsələn, “Ana” adlı filmdə ailənin bir qismi qırılıb. Əhvalatın əsas mövzusu odur ki, ailə Fransada necə həyata tutunur. Filmin içində bu xətt çəkilir ki, uşaq böyüyüb vacib adam olsun və onların səsini dünyaya çatdırsın. Atom Eqoyanın “Ararat”ında erməni ideologiyası açılır, yəin “biz buyuq, buna inanırıq, inanmasaq mövcud olmayacağıq”. Məncə bizim kinomzuda çatmayan odur ki, mövzunu fərddən açaraq danışmırıq. Amma “Nabat”da qadının yaşadıqlarında müharibənin dəhşətlərini dərk edirik. Məncə, Qarbağ mövzusunda istədiyimiz kimi filmin çəkiləməsini bir səbəbi də yaradıcı krizdən əlavə, məğlubiyyət kompleksinin olmasıydı. Bəlkə qalibiyyətdən sonra yaxşı əsərlər ortaya çıxar.\nNəriman Əbdürrəhmanlı: Rejisor müharibənin anatomiyasını görməlidir. Müharibəni içindən görməlidir, öz taleyindən keçirməlidir. Nizami Abbasın “Batalyon” filmində müharibənin anatomiyası var. O, insanların taleyini hadisənin içindən keçirir. Kəmiyyət baxımından müharibə haqda filmlər çox olsa da, keyfiyyətlisi azdır. Mənim Sevda xanımın çıxışına bəzi əlavələrim var. Müharibə filmlərindən biri də “Sualtı qayıq “T-9” filmdiir. Düzdür, rejissoru rusdur. Amma bizim aktyorlar da çəkilib. Sualtı mühit yaratmaq üçün kinostudiyanın həyətində hovuz düzədlimişdi.Müharibə qurtarandan sonra qeyri-qanuni bir göstəriş verilmişdi ki, müttəfiq respublikalar müharibəylə bağlı film çəkməsin. Çünki müharibənin qəhrəmanı ancaq rus ola bilər. “Əsgər atası” isə 1965-ci ildə çəkildi. “Uzaq sahillərdə” filmi Moskva ilə dönə-dönə yazışmadan sonra çəkildi. Stalin öləndən sonra mülayimləşmə dövründə bu mövzu qapandı. Müharibə filmlərimiz əsasən rəmzlər üzərində qurulub: “Mən ki gözəl deyildim”də məktub, “Tütək səsi”ndə tütək, “Şərikli çörək”də çörək. Bu, düşünülmüş deyildi. “Gilas ağacı”, “Dvorjakın melodiyası” yaxşı filmlərdəndir. Şamil Mahmudbəyovun “Dörd bazar günü”ndə də sarsıdıcı insan taleləri var. Qaldi müstəqillik dövrünün filmlərinə. Çox vaxt itirildi, dövlətin vəsaitləri havaya sovruldu. İki filmi çox fərqləndirirəm. “Nabat” bütün komponentlərinə görə, müstəqillik dörvünün ən yaxşı əsərlərindən biridir. “Sarı gəlin”də müəyyən razılaşmadığım tərəflər olsa da, insan faktoru bizim üçün yaxşı məqamdır. Yüzə qədər Milli Qəhrəman haqda film çəkilib. Əksərində eyni struktur, təfəkkür tərzi var, sxematik portret yaradılıb. Rejissorlar ədəbiyyatımzıla kifayət qədər maraqlanmırlar. Qarabağ mövzusunda yazılmış əsərlərdə maraqlı məqamlar var, onları işləmək lazımdır.\nNizami Abbas: Uydurma qəhrəmanla real qəhrəman arasında böyük fərq var. Biz Qarabağ müharibəsini yaşaya yaşaya müxtəlif qəhrəmanları tanıdıq. Sənədli janr bu qəhrəmanları tanıdır, ona görə də kinoda onun yükü böyükdür. Sergey Bondarçuk barıt qoxulu rejissordur. Oğlunun filmləri isə atasının filmləri kimi olmadı. Müharibə filmi çəkən rejissor barıt qoxulu olmalıdır. Azərbaycan kinosunun ən böyük qüsurlardan biri pafosdur: həm bədii, həm sənədli kinoda. Müharibə ilə bağlı maraqlı hadisələr var ki, onları kinoya gətirmək lazımdır. Laçında bir hadisə olmuşdu, işğalın son günləri idi. O qoca kişi maşın təkərinə söykənmişdi ki, oğlanlarımı gözləyirəm. Onun fotosu da, videosu da var. Ovladları sonra məni tapmışdı. O qoca orda qalmamışdı. Deyirdi ki, vallah biz qayıdacağıq. Doğrudan da, indi bzi qayıdırıq. 1941-45-ci il hadisələrini sənədli kinodan öyrənmişik, ona görə sənədli kino vacibdir.\nOleq Səfərəliyev: Söhbət ondan gedir ki, yaxın 5-6 ildə biz dəyərli bədii film gözləməli deyilik. Çünki kadrlar, peşəkar səviyyəs aşağıdır. Biz gücümüzü sənədli filmlərə, qələbə filmlərinə sərf etməliyik. Sənədli filmlər həm maliyyə baxımından daha ucuzdur, həm də tamaşaçıya qəhrəmanları daha yaxşı çatdıra bilər. Nazirlik iki müsabiqə etmişdi. Mənə elə gəlir ki, 12-14 film qalib gəlib. Hazırda heç biri istehsalata buraxılmır. Bədii səviyyəsinə görə. Bunun kökü isə təhsilə gedib çıxır. İncəsənət Universitetində təhsil səviyyəsi yüksəlməlidir.\nVaqif Azəryar: Qarabağla bağlı filmlər necə olmalıdır? Əvvəla inandırıcı olmalıdır. Hansı baxış bucağından baxırsan bax, lap mövzunun ssenaridə işlənməsi əla olsun, həqiqətə uyğun olsun. Amma kinoya gətirəndə o inandırıcı olmalıdır. Peşəkar deyilsə, inandırıcı da olmayacaq. Bu, həm də qəlb məsələsidir. Yəni rejissor bildiyi, ruhuna yaxın olan mövzusunu çəkməlidir. Müharibə ilə bağlı mənim üçün ən təsirli film “İvanın uşaqlığı”dır. Müharibənin dəhşətini orda hiss etdim. Nə çəkirsən çək, nəticə o olmalıdır ki, müharibə dəhşətdir. Birinci yanaşma müharibə nədir, necə olub, ikinci yanaşma isə bundan sonra necə olmalı olmalıdır. Barışıq nöqtələrini tapmalıyıq. Bizim mədəniyyətimizdə də bu var: “Əsli və Kərəm”, “Şeyx Sənan”, “Kamança”, “Bahadır və Sona”, “1905-ci ildə”. Yəni bu, bizim əxlaqımızdır, saxta deyil. İnsan xarakterlərini, dərin insan travmalarını araşdırmalıyıq. Bu isə peşəkarlıq və bədii səviyyə tələb edir.\nAmil Amal: Fikir verdim ki, daha çox işlənən söz “pafos” idi. Yəni filmlərimizin əsas problemlərindən biri kimi görünür. Mənim “Qara bağ” filmimdə də vardı. Qarabağın geri qayıtması səhnəsində. VGİK-də oxuyanda, “Qara bağ” diplom işim idi. Veledenski və Arabov filmimi qiymətləndirəndə Veledinski dedi ki, bu parça xoşuma gəldi. Arabov soruşdu ki, bu, sənə pafos kimi görünür? Bir rejissor kimi görünür dedim. Amma vətəndaş kimi yox. Pafosdan qorxmaq lazm deyil, bu bədii priyomdur. Rayonlarda göstəriləndə çox adam ağlayırdı. Yerində olanda lazımdır. İkinci, məsələ kadr məsələsidir. İstehsalatda çoxlu problemlər var. Rejissor istehsalatdan asılıdır. İstehsalat zamanı rejissor topladığı yox, kinostudiyanın təklif etdiyi komanda ilə işləməlidir. “Titrəmə” yaralı əsgərin hekayəsidir. Orda qar əsas detallardan idi. İstehsalat rəhbərliyi təhrik edirdi ki, qarsız çək. Mən isə bir il qarı gözlədim. Filmi yekunlaşdırdım. İstehsalat problemini şəxsi təcrübəmdə gördüm. Bundan başqa ssenariyə senzuralar olur. Bu problemlər olmamalıdır. Humanizmi, bəşəri dəyərləri filmlərdə saxlamalıyıq.\nNicat: Mənə elə gəlir ki, müharibə filmlərində Qarabağdan çox danışırıq. Ona görə filmlərimiz bəşərilikdən uzaqlaşır. Çünki şüar tipli məqamlar üzə çıxır. Bu hamıya aydındır. Müharibə hər yerdə vəhşiliklə, ölümlə üzə çıxır. Amma bunun necə göstərilməsi məsələsi var. Batal səhnələrdənsə fərdi hekayələrə üstünlük vermək lazımdır. Gəncədə uşağını xarabalıqlarda axtaran ata artıq müharibədir. Minimalist filmlər çəkmək olar bu mövzularda.\nƏli İsa Cabbarov : Tərtərdəki, Bərdədəki və Gəncədəki ailələr qəhrəmana çevrilməlidir. Dövlət sənədli kinoya daha artıq pul xərcləməlidir. Zabitlərimiz, ordu, hamısı ayrıca filmlər tələb edən qəhrəmanlardı. Sənədli kinonun funksiyalarından biri də xalqa qəhrəmanlarını tanıtmaqdır.\nVaqif Azəryar: Vətən müharibəsi devizi altında müharibədən əziyyət çəkən vətandaşlarla sorğu üzərində film qurulmalıdır. Bu Vətən müharibəsidir və yeni millət yaranır. Bu prosesi göstərmək lazımdır. Yeni bir millətin doğulması.\nƏli İsa Cabbarov: Bizim kinematoqrafçıları bu işdə bir üstünlüyü var: bizim filmlərimizdə yalan danışmağa ehtiyacımız yoxdur. Həqiqət bizim tərəfdədir. Bu da bizim üstünlüyümüzdür.


Çap versiya > Müəyyən sahələrdə Texniki Təhlükəsizlik qaydalarının üzləşdiyi problemlər\nƏsas Səhifə > Son xəbərlər / Cəmiyyət > Müəyyən sahələrdə Texniki Təhlükəsizlik qaydalarının üzləşdiyi problemlər\nMüəyyən sahələrdə Texniki Təhlükəsizlik qaydalarının üzləşdiyi problemlər\nBədbəxt hadisələri doğuran səbəblərsə müxtəlifdir. Məsələn, işçilərin əməyin mühafizəsi tələblərini yerinə yetirmək üçün hazırlanmaması, onların istifadə etdikləri əmək vasitələri ilə düzgün davrana bilməməsi, iş icraçıları, sex rəislərinin, digər rəhbərlərin səhlənkarlığı və təcrübəsizliyi, bu məsələdə öz sözünü deyir.\nBununla bağlı bir neçə şirkətlərdə müsahibələr apardıq. Bunların arasında Texniki Təhlükəsizlik üzrə şöbə müdiri vəzifəsində çalışan Ramil Həsənovun fikirləri daha çox diqqəti çəkdi.\nRamil Həsənov müsahibəsində bildirdi ki, bədbəxt hadisələrin ən çox yer aldığı sahələr İnşaat sahələri, zavod və fabriklərdir. Ümumiyyətcə şəhərin bir çox yerlərində tikilən hündürmərtəbəli yaşayış binalarında texniki təhlükəsizlik üzrə mütəxəssislrin olmaması, orda çalışan işçi heyyətinin bədbəxt hadisələrlə tez tez üzləşməsinə səbəb olur. Bunlar əsasən işçilərin müvafiq iş geyimindən, yəni qoruyucu kəmərlərdən və dəbilqələrdən imtina etməsi, eləcə də, iş icraçılarının səhlənkarlığı ilə bağlıdır.\nBelə qəzaların içində, hündür mərtəbədən yıxılma hadisələri daha çox yer alır. Bu zaman təhlükəsizlik üçün nəzərdə tutulan, qorxuluqların olmaması, işçilərin xəbərdar olması üçün qadağanedici və məlumatlandırıcı lövhələrinin olmaması, işçilərin təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməməsi kimi hallar baş almaqda davam edir. Eləcə də, onlarla heç bir əmək müqaviləsi imzalanmadan və sığortalanmadan işə ğötürülür, iş zamanı hər hansı bir bədbəxt hadisə baş verdikdə, işçinin öz hesabına mualicə alması və bu hadisələrin Dövlət Əmək Müfətişliyindən gizlədilməsi yer alır. Ramil Həsənovun dediyininə əsasən burada dövlət orqanlarının da öz məsuliyyətsizliyi var. Onun sözlərinə görə Bakı şəhərinin bir çox yerlərində beş mərtəbəli və daha hündür binaların fasad örtüklərinin təmizlənməsi və yenilənməsi, hər kəsin gözünün önündə aparılır, yəni bu binaların qarşısından gündə ən azı bir dəfə dövlət məmurları keçərək ordakı işçilərin necə çalışdığını yəni toz maskalarından, dəbilqədən, iş ayyaqabısından, qoruyucu eynəklərdən və təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etmədən çalışdığını görməklərinə baxmayaraq heç bir reaksiya vermirlər, və təəsüf olsun ki, bu problem hələdə qalmaqda davam edir.\nRamil Həsənov bədbəxt hadisələrin tikintidən başqa nəinki nəqliyyat, neft sektoru, energetika sahəsində, hətta hamımızın kənardan problemsiz və qorxusuz gördüyümüz təmizlik sahəsində də baş verdiyini bildirdi.\nTəmizlik sahəsində hansı bədbəxt hadisələr ola bilər ki?\nRamil Həsənov sualımızı belə cavablandırdı. Kimyəvi maddələr sayılan təmizləyici vasitələrdən düzgün istifadə edilməməsi, onların təhlükəsizlik xüsusiyyətlərini bilmədən bir biri ilə qarışdırılması, saxlanma qaydalarının pozulması, kəskin qoxulu maddələrdən istifadə edərkən, əlcəklərin olmaması və iş sahəsinin qapalı olması, havalandırmanın olmaması kimi hallarda zəhərlənmə və s. hadisələr baş verə bilir.\nBəs sizin şirkətinizdə qəzalar, texniki təhlükəsizlik qaydalarının pozulması baş verib?\nBu sualımıza Ramil müəllim belə cavab verdi: Ümumiyyətcə qəsasız iş sahəsi və texniki təhlükəsizlik qaydalarının qorunduğu yüz faiz olan bir sahə anlayışı yoxdur, qəzaların baş vermə səbəblərini və risklərin minimuma endirilməsi anlayışı var, bizdə onu maksimum səviyyədə qorumağa çalışırıq. Məsələn: Mənim çalışdığım şirkətdə texniki təhlükəsizlik qaydasının pozulması ilə baş verən qəza sonuncu dəfə 2013 cü ilin aprel ayında olub və Allah şükürlər olsun ki, o vaxtdan bəri təhlükəsizlik qaydalarının pozuntusu ilə bağlı bir qəzam olmayıb, bunuda imkan daxilində qorumağa çalışıram.\nTexniki Təhlükəsizlik qaydalarının qorunmasında çıxış yolunu nədə görürsüz?\nBu problemdən çıxış yolunu ekspertimiz, hər bir sahədə işə götürənin məsuliyyət hiss edərək ən azından bir nəfər təhlükəsizlik mütəxəssisi işə almağında və eləcədə insanların mətbuat və televiziya yolu ilə heç olmasa həftə ərzində bir dəfədə olsa belə, qısaca olaraq texniki təhlükəsizliyə aid video fraqmentlər göstərilərək təlimatlandırılmış olsalar, o zaman işçilər ən azından çalışdıqları sahədə ona uyğun necə hərəkət edə biləcəklərini bilərlər.\nSonda işçilərə tövsiyyəniz: İşə girdikləri zaman Əmək müqaviləsinin bağlanmasını və İcbari sığortasının olmasını tələb etmək və iş sahəsində hər şeydən öncə öz sağlamlıqlarını qorumaqlarını tövsiyyə edərdim.


Xalq artisti İlham Əsgerov Masallıda defn edildi - Azadlıq Xeber\nXalq artisti İlham Əsgerov Masallıda defn edildi\n07.09.2015 / 18:36 xeber – Azərbaycanın xalq artisti İlham Əsgərov bu gün doğulduğu Masallı rayonunun Xoşçobanlı kəndində dəfn olunub.\nAPA-nın cənub bürosunun məlumatına görə, dəfndən öncə mərhumun ata evində cənazə namazı qılınıb.\nMilli Dram Teatrının baş rejissoru Azər Paşa Nemət, Masallı Rayon İcra Hakimiyyəti Aparatının məsul işçisi Nəsir Muxtarlı, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin cənub bölgəsi üzrə qazisi Hacı Mirqiyas Təhməzov və başqaları çıxış edərək, İlham Əsgərovun sənəti, Azərbaycan mədəniyyətindəki xidmətləri haqqında fikirlərini bölüşüblər.\nDaha sonra İlham Əsgərov kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb.\nQeyd edək ki, dəfn mərasimində Akademik Milli Dram Teatrının direktoru İsrafil İsrafilov və aktyorun sənət dostları ilə yanaşı, cənub bölgəsinin ictimaiyyət nümayəndələri, yerli sakinlər iştirak edib. Xatırladaq ki, 1958-ci il təvəllüdlü İlham Əsgərov sentyabrın 6-da öz evində qəflətən insult keçirməsi nəticəsində vəfat edib.


Bu yerli qala gecələri filmdən çox geyimlərlə yadda qaldı - fotolar\nÖlkə 06.10.17 12:32\nDünyada keçirilən qala gecələrində hər zaman ulduzlar qalmaqallı geyimlərlə səs-küy yaradıb. Dəfələrlə, ulduzların uzun yarıqlı, dərin dekolteli libaslarının şahidi olmuşuq. Bu ənənə artıq bir neçə ildir ki, Azərbaycanda da rast gəlinməyə başlayıb. Son vaxtlar keçirilən qala gecələrində aktrisalarımızın geyimləri nümayiş olunan filmdən daha çox danışılıb.\nAxşam.az qala gecələrinin undulmaz geyimlərini təqdim edir:\n“Stalinin başı” filmində rol alan gənc aktrisa Ülfət Bəşir gecəyə geyindiyi libasla hələ də gündəmdədir. Onun ayaq yarıqlı və sinə dekolteli libası tək saytlarda yox, sosial şəbəkələrdə də ən çox müzakirə olunan libas olmuşdu.\nModel Kamilla Babayevanın bir neçə gün əvvəl baş tutan “Gecə qonağı 2” filminin qalasındakı paltarı da açıq-saçıqlığı ilə müzakirələrə səbəb olub.\n“Mələyin öpüşü” filminin qala gecəsində aktrisa Münəvvər Əliyeva paltarı ilə səs-küy yaradıb. Onun ekran işində canlandırdığı obrazdan çox gecədəki sinə dekolteli və uzun yarıqlı paltarı yadda qalıb.\nAktrisa Pərvin Abıyeva da rol aldığı “Xənnas” filminin qalasında paltarı ilə gündəmə gəlib. Belə ki, tədbir zamanı aktrisanın libası cırılmışdı. Bəziləri Pərvinin bunu diqqət çəkmək üçün qəsdən etdiyini iddia edirdi.\n“Nazlı” filimniin qalasında aktrisa Xumar Səlimova da geyimi ilə gündəmə gəlmişdi. Uzun yarıqlı libas aktrisanı pis vəziyyətdə qoyub. O, hərəkət etdikcə yarıq qalxıb, ayaqları görünüb.\nTürkiyəli aktrisa İrem Sakın Bakıda “Dönerse senindir" filminin qalasında geyindiyi paltar da yaddaqalanlar sırasına daxil olub. İremin qırmızı paltarı dərin sinə dekoltesi ilə seçilib.\nAktrisa Zarina Qurbanova da rol aldığı “Gizlənpaç” filminin qalasında geyimi ilə gündəmə gəlib. O gecəyə qara uzun yarıqlı paltarla qatılıb. Uzun yarıq oturanda aktrisaya çətin anlar yaşatmışdı.


Oxu.az - Bakıda yeni tikilən binalardakı mənzillərə çıxarış verildi - VİDEO\nBakıda yeni tikilən binalardakı mənzillərə çıxarış verildi - VİDEO\nBakı şəhəri üzrə istismarına icazə verilmiş 44 yaşayış binasını inşa edən şirkətlərin təşkilati-hüquqi formanı düzgün seçməməsi səbəbindən bir sıra yaşayış binalarındakı mənzillərin sənədləşdirilməsində problem yaranmışdı.\nDövlət başçısının fərmanına əsasən, vətəndaşların rahahtlığını təmin etmək məqsədilə artıq bu problem həllinə qovuşmağa başlayıb. Artıq bu evlərin sənədləşməsində də problem olmayacaq, 16 595 mənzilin sənədləşməsinə şərait yaradılıb.\nİqtisadiyyat nazirliyinin şöbə müdiri Anar Rzayev Baku TV-yə bildirib ki, mənzillərin nazirliyin müvafiq strukturunda səyyar qeydiyyatı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında” 2019-cu il 19 fevral tarixli Fərmanı ilə müəyyənləşdirilmiş vəzifələrin icrası çərçivəsində həyata keçirilir:\n“Fərman imzalandığı gündən indiyədək istismarına icazə verilmiş, müxtəlif mənzil-tikinti kooperativlərinin inşa etdiyi 279 yaşayış binasında 22322 mənzilə elektron çıxarış verilib.\nBu prosesin davamı olaraq, iyulun 24-dən bu günədək “Əmlakını qeydiyyata al və mülkiyyətinə sahib ol” kampaniyası çərçivəsində artıq altı ünvanda səyyar sənəd qəbulu aparılıb. Növbəti sənəd qəbulu isə avqustun 14-də Binəqədi rayonu, 7-ci mkr-nun müvafiq ünvanlarında keçiriləcək”.\nFərman imzalandığı gündən indiyədək İqdisadiyyat nazirliyi yanında əmlak məsələləri Dövlət xidməti tərəfindən istismarına icazə verilmiş, müxtəlif mənzil-tikinti kooperativlərinin inşa etdiyi 279 yaşayış binasında 22322 mənzilə elektron çıxarış verilib.\nBu gün də Yasamal rayonu ərazisində yaşayan sakinlər mənzillərinin çıxarışını almaq üçün sənədlərini təqdim ediblər.\nBakıda istismarına icazə verilən yeni binalardakı mənzillər çıxarışla təmin olunduqdan sonra isə proses Xırdalan, Yevlax və Gəncə şəhərlərində davam etdiriləcək.\nProsesin daha çevik və vətəndaşlar üçün rahat formada keçirilməsi məqsədi ilə əvvəldən elan olunmuş ünvanlarda sənədlərin qəbulu mütəmadi olaraq keçiriləcək.


Bir otaq satışı üçün bir reklam yerləşdirin - Troparevo-Nikulino, Moskva\nMoskvanın Troparevo-Nikulino ərazisindəki bir otaq satışı üçün bir elan yerləşdirin. Moskva və Moskva vilayətində pulsuz elanlar lövhəsi.\nMoskvanın Troparevo-Nikulino ərazisindəki bir otağın satışı üçün bir elan göndərmək istərdinizmi? Sizin üçün ən təsirli həll yolu 495.city reklam saytında bir otaq satışı üçün bir reklam yerləşdirməkdir. 495. şəhər - Moskvanın bütün bölgələrini və Moskva vilayətini əhatə edən bir elan lövhəsi. Hər gün minlərlə istifadəçi burada məhsul axtarır. Onlara təklifiniz barədə danışın və müştəri tapmağınıza kömək edəcəyik.\nR-də bir otaq satışı üçün elan göndərin. Troparevo-Nikulino, Moskva, 495. şəhər bülleten lövhəsində çox sadədir.


İran XİN-in ilk qadın sözçüsü -\nİran XİN-in ilk qadın sözçüsü - FOTO\n16:39 29 Avqust 2013 Oxunub : 419\nİran tarixində ilk dəfə olaraq Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü postuna xanım diplomat təyin edilib.\nSeyid Abbas Əraqçini əvəz edəcək Mərziyyə Əfxəmin bir müddət İran XİN-də mətbuat və informasiya şöbəsinin müdiri işlədiyi, hazırda isə ictimai diplomatiya şöbəsinin rəhbəri olduğu haqda elə Seyid Abbas Əraqçinin özü məlumat verib. Əraqçinin sözlərinə görə, bu posta qadın diplomatın təyin edilməsi xarici siyasət arenasında müsbət təsir edə bilər.\nOnun sözlərinə görə, diplomat Mərziyə Əfxəm şəxsi qabiliyyətlərə, iş təcrübəsinə və media diplomatiyası sahəsində ekspert keyfiyyətləri daşıdığına görə bu vəziyə təyin edilib. İran tarixində daha bir ilk isə ilk dəfə səfir təyin olunması planlaşdırılan Mənsurə Şərifisədrin adıyla bağlıdır.\nHazırda İranın Xarici İşlər Nazirliyinin qadın məsələləri üzrə baş direktioru vazifəsində çalışan xanım diplomatın hansı ölkəyə səfir təyin olunacağı məlum deyil. Amma onun Şərqi Asiyada iş təcrübəsi nəzərə alınaraq, İndoneziya və ya Banqladeşə səfir təyin olunacağı gözlənilir.


Deyişməyə kim qaldı ki?... » Gundelik-Baku.Com\nDeyişməyə kim qaldı ki?...\nÖtən gün meyxanaçı Vüqar Biləcərinin vəfat etməsi bu sənəti sevənlər üçün ağır itki oldu. Meyxana aləmində sayılıb-seçilənlərdən olan Vüqar Paşayevin uzun sürən xəstəlik səbəbilə 33 yaşında dünyasını dəyişməsindən sonra yenidən diqqət bu camiəyə yönəldi.\nBu sənətlə məşğul olan bəziləri sağlamlıqlarına elə də ciddi yanaşmırlar.\nTəsəvvür edin, sağlığında Aydın Xırdalanlıya “Bir balaca, ay yetim, qulluq et cana. Nöşün cavan-cavan öləsən, şair?!” deyən Vüqar Biləcərinin özü sənət yoldaşının vəfatından bir il sonra səhhətində yaranan problemə görə dünyasını dəyişir.\nMeyxana aləminin Messisi hesab edilən Aydın Xırdalanlı da sağlamlığına biganə yanaşdığı üçün erkən yaşda həyatla vidalaşan sənətçilər siyahısındadır. 41 yaşında dünyasını dəyişən Xırdalanlının ölüm səbəbi qaraciyər serrozu idi.\nDostlarından biri onun Almaniyada müalicəsini öz üzərinə götürsə də, Aydın xaricə getməkdən imtina etmişdi. Mərhumun sənət yoldaşı Ələkbər Yasamallı deyirdi ki, "Aydın bizi ölümünə öyrəşdirdi. Özü də bilirdi ki, öləcək. Hər şey anidən baş vermədi".\nVaxtı ilə “Maşın gəlir, qabağa baxım, sağa baxım?...” qafiyəsini tutan Bayram Kürdəxanlı isə maşın vurması nəticəsində 55 yaşında vəfat edib. O da vaxtı ilə sağlamlığına qarşı laqeyd olub. 2004-cü ilin iyulunda onun üzərinə baxış keçirilərkən şəxsi istehlak miqdarından artıq tiryək aşkarlanmışdı. Həmin vaxt Bayram Kürdəxanlı 22 yaşından narkotikdən istifadə etdiyini söyləsə də, sonradan tərgitdiyini bildirmişdi. Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi maddəsi ilə bir il azadlıqdan məhrum edilən meyxanaçı 1984-cü ildən vərəm xəstəsi kimi qeydiyyatda idi. O, 2017-ci ildə "Qafqazinfo"ya müsahibəsində indiyədək evlənməməsinin səbəbini belə izah etmişdi: "Tüfeyli həyata düşmüşdüm, şəxsiyyətimə sığışdırmırdım ki, kiminsə balasını bədbəxt edim. Evlənmədiyimə görə də, peşman deyiləm".\nMəşədibaba Aydəmirov da bu sənətdə ustadlardan olub. 1971-ci ildə Bakının Maştağa qəsəbəsində anadan olan meyxanaçı 6 il həbs həyatı yaşayıb. Onun həbs səbəbinə gəlincə, öz toyuna az qalmış dostu, meyxanaçı Elçin Atakişiyevilə arasında mübahisə yaranır. Mübahisə zamanı Məşədibaba dostunu bıçaqlayır. Lakin, bu bıçaq zərbəsi ölümcül olmur. Deyilənə görə, Elçini xəstəxanaya çatdırmalı olan adamlar bilərəkdən ləng davranıblar. Nəticədə Elçin dünyasını dəyişib, Məşədibaba isə həbs olunub.\nMəşədibaba 2000-ci ildə həbsdən azad edilir və onun ilk getdiyi yer Elçinin məzarı olur. Həbsdən çıxdıqdan sonra öz əmisi qızı ilə ailə həyatı quran Məşədədibaba sonrada içki aludəçisi olur və bu, onun ailəsində ciddi problemlər yaradır. 9 il sonra Məşədibabanın xanımı evdən gedir. Sevdiyi qadını evinə qaytara bilməyən 39 yaşlı Məşədibaba qayınatasının evinin qarşısında üstünə benzin tökərək özünü yandırır. 95 faiz yanıqla xəstəxanaya çatdırılan Məşədibaba orda can verir.\n49 yaşında vəfat edən Nizami Rəmzi isə meyxananı televiziya ekranlarına çıxaran ilk şəxs olub. Onun ölümünə avtomobil qəzası səbəb olub. Belə ki, o, 1997-ci ilin yanvarın 19-da məclisə gedərkən dostu və meyxanaçı Kəbir Azəri ilə birgə yol qəzasında həlak olub. Ekspertizaya görə, içkili olan Nizami Rəmzi maşını sürərkən şəhərdən çıxan İkarusla toqquşaraq həlak olmuşdu.\nO, üç dəfə ailə həyatı qurmuşdu. 1972-ci ildə Leyla adlı qadınla evlənib, bu münasibətdən iki övladı dünyaya gəlib. Daha sonra onun həyat yoldaşı Nizami ilə ayrılıb, digər bir şəxslə ailə qurmuşdu. Daha sonra Hicran adlı qadınla qeyri-rəsmi nikahda olub və bu cütlükdən dörd uşağı dünyaya gəlib. Onlardan bir qızı və bir oğlu rəhmətə gedib. 10 yaşlı qızı avtombil vurduqdan sonra həyatını itirmişdi. Oğlu Rəmzi isə körpə yaşlarında vəfat edib. Nizami oğlunun vəfatından sonra onun adını özünə şair təxəllüsü götürmüşdü. Nizami Hicrandan sonra üçüncü evliliyini yaşayır. O, özündən 23 yaş kiçik Sevda adlı qadınla ailə həyatı qurub.\nBundan başqa, Əlislam Dağlı yüksək dozalı narkotik maddə qəbul etdiyi üçün vəfat edib. Meyxanaçı Mirsadıx Maştağa isə avtomobil qəzası zamanı ölüb. Bu ilin avqustunda isə meyxanaçı Vüqar Hüseynov vəfat edib.\nOnun səhhətində yaranan problemə görə dünyasını dəyişdiyi bildirilir. Vüqar Corat kimi tanınan 37 yaşlı meyxanaçı 2002-ci ildə, 19 yaşında "De, gəlsin" meyxana yarışmasının qalibi olmuşdu.\nP.S. Vüqar Biləcərinin dəfn mərasimində iştirak edən Rəşad Dağlı yenə göz yaşlarına boğulmuşdu. O, eyni acını Aydın Xırdalanlı vəfat edəndə də yaşamışdı. Maraqlıdı, yazıda adıçəkinlərin vəfatından sonra deyişməyə kim qaldı ki?\nMeyxanaçı Vüqar Biləcəri dəfn olundu\nVüqar Biləcərinin sonuncu əsəri... – Özü də dinləyə bilməyib!(VİDEO)\nAzərbaycanda meyxanaçı dünyasını dəyişdi\nNamiq keçmiş sevgilisindən danışdı: “Aygün Kazımova ilə aramızda...” - FOTO\n“Nə? Harada? Nə zaman?” teleoyununun veteranı vəfat edib\n“Bacımın toyunda atam öz əlləri ilə yorğan sırıdı“ - Əməkdar artist\nRəşad Dağlı həmkarının dəfnində hönkür-hönkür ağladı - VİDEO\nAzərbaycanın veteran futbolçusu vəfat etdi\nRafiq Tağının anası dünyasını dəyişdi\nAzərbaycanda bu il evlənənlər - 94 yaşında ailə qurdu\nDeputata ağır itki\nMəşhur aparıcıya ağır itki\nGəl sahib ol, sən könlümün taxtına, Vüqar Əhməd çıxıb sənin baxtına...\nTanınmış azərbaycanlı musiqiçini oğlu öldürüb (Yenilənib)\nAydın Hüseynov Novruzovun digər vəzifəsini də tutacaq?\nAzərbaycanda müğənni koronavirusdan öldü\nKərim Abbasov: “İki ay dəlixanada yatmışam”\n“Aidiyyəti qurumlar hara baxır?!“ - Tanınmış aparıcı\nAstarada 2-ci mərtəbədən yıxılan qadın öldü\n“Mənə dedilər ki, köməklik ediləcək” - Deputatın köməkçisi Qarabağ qazisinə zəng vurdu...\nDaha bir tanınmış aktyor dünyasını dəyişdi\nRamiz Mehdiyev ölübmü? - AMEA-dan AÇIQLAMA\nGoranboyda ağır yol qəzası - Ölən və yaralananlar var\n"Bəyin oğurlanması" filminin məşhur obrazı vəfat etdi (FOTO)\nQubada evdən 61 yaşlı kişi meyiti tapıldı\nİranın BMT-yə olan borcunu bu ölkə ödədi\nBakıda avtomoil 19 yaşlı gənci ağır yaraladı\nErmənistanın dövlət borcu sürətlə artır\nBaş nazir toyunu təxirə saldı\nBakıda dicey intihar etdi\nBu gün XİN-də xidmətə qəbul üçün test imtahanı keçiriləcək\nDivarlar çatlayır, şüşələr qırılır: Yaponiyada güclü zəlzələnin görüntüləri yayılıb - VİDEO\nYeni hərbi obyektlər istifadəyə verildi - FOTO/VİDEO\nƏrdoğan Sezen Aksunu tənqid etdi: "Hz. Adəmə uzanan dilləri qoparmaq borcumuzdur" - VİDEO\nDamın qarını təmizləyərkən binadan yıxılan fəhlənin başı qopub\nKoronavirusdan azad ölkədə yoluxma qeydə alındı: Sərt karantin tətbiq edildi\nSamur-Abşeron kanalında tank və top mərmiləri tapıldı - VİDEO\nEvində narkotik yetişdirən şəxs tutuldu - FOTO\nQohumunu öldürən şəxsə hökm oxunub


“Azərikimya”da Xocalı soyqırımının 23-cü ildönümü qeyd olunub (FOTOLAR) » YeniSumqayit.az - Sumqayıt xəbərləri, maraqlı xəbərlər, yeniliklər vs...\nXocalı soyqırımının 23-cü ildönümü ilə əlaqədar “Azərikimya” İstehsalat Birliyində anma mərasimi keçirilib.\nHeydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq təbliğat-təşviqat kampaniyası çərçivəsində təşkil olunan mərasimdə Sumqayıt kimyaçıları, elm, ədəbiyyat, xadimləri və şəhər ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər.\nİştirakçılar əvvəlcə Sumqayıt şəhər 11 nömrəli tam orta məktəbin təşkil etdiyi Xocalı soyqırımına həsr olunmuş sərgiyə baxıblar.\nTədbirdə “Azərikimya” İB-nin Müşahidə Şurasının sədri, Milli Məclisin deputatı Muxtar Babayev ümummilli lider Heydər Əliyevin “Bütövlükdə Azərbaycan xalqına qarşı yönəldilmiş Xocalı soyqırımı öz ağlasığmaz qəddarlığı və qeyri-insani cəza üsulları ilə bəşər tarixində bir vəhşilik aktıdır. Bu soyqırımı, eyni zamanda, bütün bəşəriyyətə qarşı tarixi bir cinayətdir” sözlərini Xocalı faciəsinə verilən ən yüksək qiymət kimi dəyərləndirib. M.Babayev işğal altındakı torpaqlarımızın Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin yürütdüyü uğurlu daxili və xarici siyasət nəticəsində erməni qəsbkarlarından azad olunacağına əminliyini ifadə edib.\nTədbirdə, həmçinin Sumqayıt şəhər bələdiyyəsinin sədri, professor Əbülfəz Babayev, şəhər 11 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Ofelya Babayeva və başqaları çıxış edərək, faciənin ağır nəticələrindən, Xocalı soyqırımının dünyaya tanıdılmasında görülən işlərdən danışıblar. Bildirilib ki, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi və Fondun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə dünyanın yüzdən çox ölkəsində Xocalı soyqırımına həsr olunan çoxsaylı tədbirlər keçirilir.\nÇıxışlarda “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq təbliğat-təşviqat kampaniyasının soyqırımının və Azərbaycan reallıqlarının dünyaya çatdırılması istiqamətində mühüm addım olduğu vurğulanıb.\nMərasimdə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü Larisa Tarusovanın bədii rəhbərliyi ilə Bakı Uşaq Teatrının “Günay” uşaq studiyası tərəfindən “Cavab ver” bədii kompozisiyası nümayiş etdirilib.\nBədii kompozisiya AzərTAc-ın müxbiri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Zərəngiz Dəmirçi Qayalının “Cavab ver” poeması əsasında hazırlanıb.


TRT1-in Bakı və Abşeron yarımadasında yayımı bərpa olunacaqmı? | Sia.az\nTRT1-in Bakı və Abşeron yarımadasında yayımı bərpa olunacaqmı?\nCəmiyyət - 02.11.2016 19:16 - Oxunma sayı: 3345\n“Türkiyənin TRT 1 telekanalının Bakı və Abşeron yarımadasında açıq yayımda bərpası üçün müqavilə bağlanmalıdır. Müqavilə bağlanacaqsa, telekanalın yayımı bərpa olunacaq, müqavilə bağlanmayacaqsa, bərpa edilməyəcək”. Bunu APA-ya Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Radio Televiziya Yayımı və Peyk Rabitəsi İstehsalat Birliyinin (İB) texniki direktoru Mikayıl Abbasov deyib.\nO bildirib ki, Türkiyə tərəfi müqavilə bağlamasa, TRT 1-in yayımı bərpa edilə bilməz: “Məsələ ilə bağlı qarşı tərəfi məlumatlandırmışıq. Ankaradan cavab gözləyirlər. Ankaradan cavab alan kimi məsələyə münasibət bildirəcəklər. TRT 1-in açıq yayımda bərpasının konkret hansı tarixdə baş tutacağı ilə bağlı dəqiq söz deməkdə çətinlik çəkirəm. Bu, danışıqlardan, ən əsası qarşı tərəfdən asılıdır”. M. Abbasov qeyd edib ki, Azərbaycanın yerli kanallarının da yayımı müqavilə əsasında həyata keçirilir: “Əgər ortada hüquqi sənəd, müqavilə yoxdursa, biz TRT 1-in yayımını necə bərpa edə bilərik? Bu, mümkün deyil. Tamaşaçılar TRT 1-i yalnız peyk və kabel şəbəkəsi yayımçıları vasitəsilə izləyə bilərlər”.


AXC-nin keçmiş rəhbərlərindən Ayaz Mütəllibova cavab - Azadliq Xeber\nAXC-nin keçmiş rəhbərlərindən Ayaz Mütəllibova cavab\nElçibəy iqtidarında Azərbaycanın Rusiyada səfiri işləmiş Hikmət Hacızadə eks-prezidentə daha sərt cavab verdi: “Ayaz yatır, yatır, səsi çıxmır, Xocalı faciəsinin zamanı gələndə özünü tərifləməyə başlayır, sanki yuxudan oyanır. Başqa mövzularda danışsa, daha yaxşı olardı. Qarabağ onun vaxtında getdi, Xocalı faciəsi onun vaxtında törədildi. O ordu yaratmağımıza mane oldu. Onun fikri-zikri o idi ki, Moskva ona kömək edəcək. Rusiyada sonda ona kömək etmədi. Nə qədər Rusiyaya yalvarsa da, xeyri olmadı. Ona görə də, ermənilər addım-addım torpaqlarımızı işğal edirdi, sonda da Xocalı faciəsi baş verdi. Nəticədə istefaya göndərildi”


Xalq Mucahidləri İrana hardan gələcək? | Центр Льва Гумилева в Азербайджане\nGülnara İnanc, Etnoqlobus (ethnoglobus.az) Beynəlxalq onlayn informasiya analitik mərkəzinin direktoru, Amerika-türk Türkişnews.com saytının rus bölməsinin redaktoru\nPeriodik olaraq İran rəsmiləri ABŞ və İsrailin İslam rejiminə müxalif olan «İran Xalq Mücahidlərin»ə (İXM) Azərbaycanda sığınacaq verilməsinin mümkünlüyündən narahatlığını bildirib.\nİran XİN sözcüsü Ramin Mehmanpərəst Azərbaycana qarşı olan bu idialardan birində qonşuların rəsmi Tehranın bu məsələdə həssaslığını nəzərə alacağını, əks halda cavabın sərt olacağını da vurğulayıb. Bəyanatların şəkli və ardıcıllığı mövzunun ortaya atılmasının təsadüfi olmadığını göstərir.\nQərb və İsrail İranda qarışıqlıq yaratmaq, hakimiyyəti laxlatmaq üçün Güney Azərbaycandankı milli məsələ, daxildə və xaricdə mövcud olan rejimə müxalif qüvvələrdən istifadə etdiyindən bəyanatın səhih faktlara deyil, «mümkünlüyə» dayanması Tehranın önləyici addımlar atdığına işarədir.\nİXM-nə can verilməsi hələ 2009-cu ildən Avropa Birliyinin terrorçular siyahısından çıxarıldığı zaman başlanılıb. ABŞ-da isə İXM ölkə hərbi bazalarında 2005-ci ildə başlayan məşqləri də 2009-cu ildə bitib.\nAprel ayında bir qrup amerikalı siyasətçilər İXM-in terrorçular siyahısından çıxarmağı təklif edib. Proseslərin axarı bu təklifin Ağ Ev tərəfindən qəbul ediləcəyinə işarə edir.\nAzərbaycan Milli Elmlər Akademiyasın Şərqşünaslıq institutunun elmi işçisi, tarix elmləri namizədi Sübhan Talıblı İXM İran iqtidarına qarşı təsirli qüvvə olduğunu deyir :\n«Tehran hökuməti İXM-dən ehtiyatlanır. Bu təşkilat Şah Pəhləvi tərəfindən özünə yaxın qüvvə kimi yaradılıb. Təşkilat ideya deyil, maraqlar üzərində qurulduğundan sonradan o, öz mövqeyini dəyişib. İXM-in İran daxilində və xaricdə güclü dayaqları və nüfuzu var. Bu təşkilat təkmildir, yaxşı formalaşıb. O, millətçi qurum olmadığından İranda siyasi hakimiyyətin devrilməsi üçün Qərbin maraqlarına uyğundur».\nİXM-nin ABŞ-dan yayımlanan media qurumları var. Bir müddətdir TV yayımı dayandırılsa, da İran iqtidarına qarşı siyasi təzyiq üçün fəaliyyətin yenidən bərpa olunmasını gözləmək lazımdır.\n2012-ci ilin aprel ayında Amerikanın The New Yorker jurnalı İXM yaraqlılarına kriptoqrafiya, kiçik dəstəllərlə hərəkət taktikası, rabitə vasitələri və silahdan istfiadə öyrədildyiiyni xəbər verib. Bu metodika isə İXM-in silahlı dəstələrinin təlimlərinin məqsədi İranda terror törətməyə yönəldiyini deyir. İXM ABŞ-ın Nevada hərbi bazasında təlim keçib.\nİXM dəstələrinin İrana sirayəti üçün onların qonşu ölkələrin ərazilərindən keçməsi lazımdır. Amma bunun üçün qonşu ölkələrin buna icazə verməsi vacib deyil. Onlar terroçuların istifadə etdiyi üsullarla müxtəlif adlarla bu ya digər ölkəyə daxil olaraq oradan gizlin yolla İrana gedə bilərlər.\nYaxşı təşkilanlanmış, silahlı təlim görmüş qrupların Azərbaycan ərazisində yerləşdirilməsi ölkədəki stabilliyin pozulması və dövlətçilik baxımından təhlükəli haldır. Elə isə, Azərbaycanın özü İXM-nin yaraqlılarının ölkəyə buraxılmaamsı üçün İranla əməkdaşlıq etməkdə maraqlı olmalıdır.\nArayış — İran Xalq Mücazidləri (İXM)1965-ci ildə Tehran Universitetinin tələbələri tərəfindən yaradılıb. Məqsəd İranda sosialist respublikasının yaradılması olsa da, Tövhid cəmiyyətinin qurulmasını təklif edirdilər.\nİXM 70-ci illərdə İran ərazisində terrorlar törədib, İran-İraq savaşında İrana qarşı vuruşub. İslam inqilabından sonra təşkilat yeni rejimi qəbul etsə də sonradan onlara qarşı terror və işgəncələrdən sonra İXM islamçılara qarşı müxalif pozisiyaya keçiblər. Təşkilatın hərbiləşdirilmiş qolu İranın Milli azadlıq ordusu adlanır. Lideri Məsud Rəcaidir.


Çingiz İsmayılov vəfat etdi -\nÇingiz İsmayılov vəfat etdi\nMDB Nəqliyyat Əlaqələndirmə Müşavirəsi icraiyyə komitəsinin sədri, Rusiya nəqliyyat nazirinin sabiq müavini Çingiz İsmayılov Moskvada vəfat edib.\n1948-ci ildə Bakıda doğulan Ç.İsmayılov görkəmli İsmayılov-Süleymanovlar dənizçi nəslinin nümayəndəsidir. 1968-ci ildə Bakı Dənizçilik Məktəbini bitirən Çingiz İsmayılov 1975-ci ildə Odessa Ali Dənizçi Mühəndisləri Məktəbindən, 1991-ci ildə isə SSRİ Nazirlər Soveti nəzdində Xalq Təsərrüfatı Akademiyasından məzun olub.\n1968-1971-ci illərdə Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin gəmilərində çalışıb, matrosdan kapitanın ikinci köməkçisinədək yüksəlib. 1984-cü ildən Rumıniyada Sovet Dunay Gəmiçiliyi Agentliyinin rəis müavini vəzifəsində çalışıb. 1987-ci ildə Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi rəisinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib.\n1997-ci ildən Rusiya Federasiyası Nəqliyyat Nazirliyində çalışmış Ç.İsmayılov 2001-ci ildə nazir müavini təyin olunub.\nÇingiz İsmayılov “Əmək rəşadətinə görə” və “Rusiya donanmasının 300 illiyi” medalları, “Rusiyanın fəxri nəqliyyat işçisi” döş nişanı, “Dəniz donanmasının fəxri işçisi” döş nişanı ilə təltif olunub.\nAqşin Fatehlə şəriki arasında dava – Xəsarət alan var, cinayət işi açıldı\nMobil telefonla danışan qadın kanalizasiya quyusuna DÜŞDÜ – VİDEO


Ziya Məmmədovun eks-deputat qardaşı: “Bizim yüksəlişimiz Trampa bağlı deyil” - MÜSAHİBƏ\nAna Səhifə - MÜSAHİBƏ - Ziya Məmmədovun eks-deputat qardaşı: “Bizim yüksəlişimiz Trampa bağlı deyil” - MÜSAHİBƏ\nNəqliyyat naziri Ziya Məmmədovun qardaşı, sabiq deputat Elton Məmmədov Modern.az-a müsahibəsində ABŞ-da Respublikaçılar Partiyasının namizədi Donald Trampın prezident seçilməsindən danışıb.\n- Elton müəllim, Donald Tramp ABŞ-ın yeni prezidenti oldu. Dünyanın siyasət meydanı məhz bu xəbərlə silkələnir. Sizin fikrinizcə, Trampın ABŞ prezidenti seçilməsinin Azərbaycan üçün əhəmiyyəti, müsbət və mənfi tərəfləri nədən ibarət ola bilər?\n- Donald Trampın ABŞ prezidenti seçilməsinin yaxşı və mənfi xüsusiyyətlərini sadalamaqla tələskənliyə yol vermək istəməzdim. Ümumilikdə hesab edirəm ki, o, xalqın iradəsilə seçilən prezidentdir. Düşünürəm ki, prezidentliyi dövründə ən azı Azərbaycanla strateji əməkdaş kimi bütün sahələrdə əlaqələri davam etdirəcək. Arzu edək ki, ABŞ-ın yeni dövlət başçısının Azərbaycan prezidenti cənab İlham Əliyevlə münasibətləri yaxşı olsun ki, xalqımızın qlobal problemi olan Dağlıq Qarabağ məsələsinin həlli istiqamətində müsbət addımlar atılsın.\n- Böyük çoxluq Trampın prezident seçiləcəyinə qeyri-ciddi yanaşırdı. Məhz bu baxımdan bütün proqnozları, rəy sorğularını alt-üst edən seçim sürpriz xarakteri daşıdı...\n- Elə mənim üçün də Trampın prezident seçilməsi sürpriz oldu. Mən siyasi arenada daha çox nüfuzu ilə tanınmış Hillari Klintona üstünlük verirdim. Düşünürdüm ki, o seçilər. Bu, mübarizədir və mübarizədən Donald Tramp qalib çıxıb. Qalib isə heç vaxt müzakirə olunmur. Onu buraxaq Amerika xalqının öz ixtiyarına və seçiminə.\nBizə bütün hallarda cənab Prezident İlham Əliyevin təbriklərinə qoşularaq, uğurlar diləyərək Azərbaycan-Amerika münasibətlərinə gözəl inkişaf arzulamaq qalır.\n- Təbrikdən söz düşmüşkən, qardaşınız oğlu Anar Məmmədov da yeni prezidenti təbrik edənlər arasında yer alıb...\n- Mən düşünürəm ki, belə hala yalnız və yalnız sevinmək lazımdır. Bir neçə gün əvvəl sizə müsahibə verərkən də bildirmişdim ki, Azərbaycan gənclərinin, siyasətçilərinin, iş adamlarının belə mötəbər arenada olan insanlarla münasibətlərinin, onları yaxından tanımalarının dövlətə heç bir ziyanı yoxdur. Bu baxımdan düşünürəm ki, fərdi münasibətlər həm də dövlətçilik münasibətlərinə təsir göstərir, daha da yaxşı əlaqələr qurulur. Nəticə etibarilə xalqımız daha yüksək dividentlər qazanır. Mən belə bir addımı yüksək qiymətləndirirəm və düşünürəm ki, ölkə rəhbəri ilə yanaşı belə fərdi təbriklər ölkəmiz üçün müsbət haldır.\n- Məhz bu əlaqələr fonunda Məmmədovlar və Tramp ailəsinin isti münasibətləri diqqətdən yayınmır. Elə bu səbəbdəndir ki, Donald Trampın prezident seçilməsinin Məmmədovlar ailəsinin yüksəlişi üçün zəmin yaratdığı iddiaları var. Razılaşırsınızmı bu iddialarla?\n- Bizim yüksəlişimiz ölkə rəhbəri və Azərbaycan xalqı ilə bağlıdır. Mənim heç bir xarici vətəndaşlığım yoxdur ki, kiminsə haradasa seçilməsindən istifadə edim. Mən bunu belə qiymətləndirmirəm və belə də qəbul etmirəm. Allah bizi yüksəltsin, cənab prezident yüksəltsin və xalqımız da qiymət versin.


Avstraliyanın əhalinin sıx olduğu sərhəd ştatlarında beş ay davam edən COVID-19 məhdudiyyətləri nəhayət qaldırılıb. İkinci ölümcül dalğanın öhdəsindən gələn Victoriya ştatı ilə qonşu Yeni Cənubi Uels arasında səyahətə icazə verilib.\nAvstraliyanın insanların ən sıx məskunlaşdığı ştatları arasındakı sərhədin yenidən açılması şənliklərlə qeyd edilib. Bu ştatlar arasında 135 gün davam edən məhdudiyyətlər ailələri bir-birindən ayrı düşməsinə və bizneslərin fəaliyyətinin dayanmasına səbəb olub.\nMelburn şəhərində dünyanın ən uzun sürən məhdudiyyətlərinə səbəb olan ikinci koronavirus dalğasının qarşısının almasından sonra Yeni Cənubi Uels qonşusu Viktoriya ilə səyahət məhdudiyyətlərini qaldıran kimi avtomobillər gecədən başlayaraq növbəyə düzülüb.\nRəsmilər bazar ertəsi bu cənub ştatında son 24 gün müddətində təsdiq olunmuş yoluxma halının qeydə alınmadığını və yalnız bir aktiv COVID-19 xəstəsi olduğunu bildirib. Artıq ştat sakinlərindən açıq havada maska taxmaq tələb olunmur və daha çox insanın bir araya gəlməsinə icazə verilir. Kafe və restoranlar da daha çox müştəri qəbul edə bilər.\nYeni Cənubi Uels Avstraliyada bütün ştatlar və regionlara açıq olan ilk ştatdır. Digər bölgələrdə səyahət məhdudiyyətləri qalmaqda davam edir. Sidney sakinlərinə hələ də şimaldakı Quinsland ştatına giriş qadağan edilir.\nYeni Cənubi Uels rəsmiləri təhsil sektorunun inkişafı məqsədilə nxarici tələbələrin Avstraliyaya qayıtması üçün xüsusi yardım göstərilməsinə çağırıb. Xarici vətəndaşların çoxu mart ayından bəri beynəlxalq sərhədlər bağlandığı üçün Avstraliyaya gedə bilmir. Lakin Yeni Cənubi Uels hər həftə 2000 xarici tələbənin ölkəyə qayıtmasına icazə vermək istəyir. Onlar icbari maska taxmalı və 14 gün mehmanxanada karantində qalmalı olacaq.\nFederal hökumət isə evlərinə qayıtmaq istəyən avstraliyalılara üstünlük verilməli olduğunu bildirir. Hazırda 6000 vətəndaşa və daimi yaşayış icazəsi olan sakinə ölkəyə qayıtmağa icazə verilib.\nCons Hopkins Koronavirus Tədqiqat Mərkəzinin bildirdiyinə görə, pandemiya başlayandan bəri Avstraliyada koronavirusa 27 800-dən çox yoluxma və 900-dən çox ölüm halı qeydə alınıb.


Haementeria costata Fr Muller, 1846−bu növ bədənin sonunda ensizləşmə və bel hissədən qara xəttin keçməsi ilə asanlıqla seçilir. 7 cərgədə yerləşmiş sormaclardan başqa,digər kiçik sormaclarda vardır. Arxa sormaclar kiçikdir. Yaşıl və qonur rəngdə olur. Əsasən 20-40 mm uzunluğunda olur, daha böyük nümayəndələrə də rast gəlmək olar. Çay, göl və durğun sularda yaşayırlar. Bəzən tısbağa sudan kənara çıxdıqda nazik dərili zəlinin ölümünə səbəb olur. Azərbaycanın cənubunda rast gəlinir.\nLimnatisnilotica Savigny, 1822–ölçülərinə görə digər zəlilərdən böyükdür. Uzunluğu 80-100-120 mm olur. Eni isə 10-15-20 mm-dir. At zəlisi qanı daxildən sormaq qabiliyyətinə malikdir. Çoxalması yayda gedir. Onurğa sütununun qanı ilə qidalanırlar. Endoparazitdir. Əgər su vasitəsilə daxilə düşərsə uzun müddət yaşayabilər. Çənə sistemi zəif inkişaf etdiyindən sidik sistemindəki və tənəffüs yollarındakı orqanlarda qanla qidalanır. Bu zaman ölçüləri artır və hətta tənəffüs yollarını tutabilir. O həmçinin qanla qidalanmaq mümkün olmadıqda həşərat sürfələri ilə də qidalana bilir. Naxçıvan və Quba ərazilərində rast gəlinir.


50 dollarla biznes qurdu - 5 min mağazası var - FED.az\n06:39 22 Avq 2018\nDünyada ən çox satılan “Nike” idman ayaqqabılarının qurucusu Fil Nayt sadəcə 50 dollarla xəyallarını gerçəkləşdirən iş adamıdır.\nFED.az məşhur brendin qurucusunun həyat hekayəsini təqdim edir:\nAtasından 50 dollar borc pul alan Fil 1962-ci ildə Yaponiyadan ucuz ayaqqabı idxal etmək məqsədilə yola düşür. Orada tanış olduğu amerikalılardan “Onitsuka” adlı şirkətin adını eşidir və fabrikə yollanır. “Blue Ribbon” adlı şirkətdə çalışdığını söyləyən Fil Amerika bazarı haqqında fabrik işçilərini məlumatlandırır. Uzun söhbətdən sonra isə fabrikin sahibləri şirkətin Amerika distribüterliyini “Blue Ribbon”a vermək qərarına gəlirlər. Dərhal atasına zəng edən Nayt fabrikə şirkətinin adından 50 dollar göndərməsini istəyir.\nAmerikaya qayıdan Fil “Onitsuka”dan ayaqqabıları göndərməsini istəyir. Ancaq bu müddətdə pul qazanmaq lazım idi. Nayt mühasib kimi işə başlayır və 1964-cü ildə ilk ayaqqabı sifarişlərini alır. Ayaqqabıları dərhal məşqçi sınağına aparan Fil elə məşqçinin şirkətə ortaq olmaq təklifi ilə qarşılaşır. Şirkətin 49%-ni məşqçiyə verən Nayt həmin gün fabrikdən 1000 dollarlıq ayaqqabı sifarişi edir. Qısa müddətdə böyük satışlar edən Nayt bankdan kredit götürərək daha 900 ayaqqabı alır.\nYaxşı bir şərik və yaxşı məhsulla irəliləyən Fil qısa müddət sonra ilk böhranla üz-üzə qalır. “Onitsuka” şirkətin Amerika distribüterliyini başqasına vermək istəyir. Dərhal Yaponiyaya yola düşən Fil uzun sürən danışıqlardan sonra distribüter kimi haqlarını qoruya bilir. Yeni ayaqqabı modellərini fabrikə göndərən Nayt ilk işçisi Ceff Consonu şərqdə açılan mərkəzin rəhbəri təyin edir. Nayt “Onitsuka” altenrativ olaraq “Nike” markasını yaradır. 1972-ci ildə beynəlxalq sərgidə nümayişdən sonra “Onitsuka” ilə yollarını ayıran Nayt artıq öz markasını yaratmış oldu.\n1974-cü ildə 8 milyon dollardan çox satış edən “Nike” təkcə idmançılar üçün deyil, gündəlik ayaqqabılar da istehsal etməyə başladı. 1976-cı ildə isə 14 milyon dollarlıq satışla “Nike” artıq əsl brend idi. Markanın loqosu quş qanadıdır.\n“Nike” məhsulları bu gün dünyada 5 mindən çox mağazada satılır.


Şəki Azərbaycanın şimal qərbində, eyni adlı rayonun şəhəridir.\nŞəki Şimali Azərbaycanda Böyük Qafqaz sıra dağlarının cənub hissəsində cənub ətəyində paytaxt Bakıdan 325 kilometr aralıda yerləşir. (Son statistic göstəricilərə) görə əhalinin sayı , 63 min nəfərə yaxındır.\nAzərbaycan tarixçilərinə görə, şəhərin adı eramızdan əvvəl 7-ci əsrdə Şəkinin indiki ərazisində məkunlaşmış Saklarla bağlıdır. Orta əsr mənbələrində şəhərin adı müxtəlif formalarda, Şeke, Şəki, Şaka, Şakki, Şaxne, Şaken, Şəkkən, Şekin - olaraq təqdim olunub.\nŞəki Böyük Qafqazın başı qarşlı uca dağları ilə əhatə olunub. Bəzi yerlərdə dəniz səviyyəsinin hündürlüyü 3000-3600 metrə çatır. Şəkinin iqlimi müxtəlif siklonlar, anti-siklonlar, hava kütlələri, yerli külləklərlə seçilir. Şəhərin orta illik temperature 12 C təşkil edir. İyun və avqust aylarında bu göstərici 20-25 C dərəcə arası dəyişir.\nŞəhəri əhatə edən dağətəyi meşələr Şəkini daşqınlardan və yüksək temperaturdan qoruyur. Şəhərin əsas su hövzələri (mənbəyi) Kiş və Gürcənçay çayları hesab olunur. Sovet dönəmlərində çoxları Şəkiyə məhz təbii bulaqlarının qoynunda dinlənmək məqsədi ilə gəlib.\nŞəkidə tarixi izləri 2700 il əvvələ gedən geniş qəsəbələr mövcud olub. Saklar Dərbənd keçidi ilə Qara Dənizin şimalına, Cənubi Qafqaza, oradan isə eramızadn əvvəl 7-ci əsrdə kiçik asiyaya köç etmiş İran tayfaları olub. Sasanilər dövründə onlar Cənubi Qafqazda geniş münbit torpaqlara sahib olub. Erkən saklar burada hələ Tunc dövründə məskunlaşıb.\nŞəki bizim eranın 1-ci əsrində Albaniya dövlətinin ən iri şəhərlərindən olub. Qədim albanların əsas məbədi məhz burada yerləşib. Ərəb istilası ərəfəsində Qafqaz Albaniyasının 11 inzibati vilayətindən biri Şəki əyaləti idi. Həmin dönəmlərdə Şəki mühüm iqtisadi-siyasi şəhərlərdən sayılıb. Ancaq ərəb istilası nəticəsində, Şəki üçüncü əmirliyin tərkibinə daxil edilib. Ərəb xilafəti zəifləyən vaxtlarda, vilayətlər qismən müstəqil olub. Şəki həmçinin müxtəlif illərdə Gürcüstan Krallığı, Atabəylər dövləti, və Monqol istilasından əvvəl Xarəzmşahlar dövlətinin tərkibində olub.\nHülakilər dövlətinin süqutundan sonra , 14-cü əsrin ilk yarısında Şəki Sidi Əhməd Orlatın başçılığı ilə müstəqillik əldə edib. Ancaq 1551-ci ildə Şah Təhmasip Şəkinin müstəqilliyinə son qoyaraq, onu Səfəvilər imperiyasının tərkibinə daxil edib. 1578-1603 və 1724-1735 illər ərzində Şəki Osmanlı hakimiyyətinin nəzarətinə keçib.\n1743-cü ildə əsası qoyulmuş Şəki xanlığı Qafqazın ən güclü feodal dövlətlərindən sayılıb.Xanlıq dövründə, yerli şəhər əhalisi ipəkçilik, sənətkarlıq və ticarətlə məşğul olub. Kiş çayında baş vermiş güclü daşqından sonra, Şəkinin bir hissəsi viranə qalıb, əhali isə indiki şəhər ərazisinə köçüb. 1805-ci ildə bağlanmış Kürəkçay müqaviləsindən sonra Şəki xanlığı Rusiya İmperiyasının vassalına çevrilib.\n1813-cü ildə bağlanmış Gülüstan müqaviləsindən sonra isə əyalət tamamilə Rusiyanın tərkibinə keçib və ardınca 1819-cu ildə Şəki xanlığı ləğv olunub, Xanlığın əvəzinə Şəki əyaləti yaradıldı. Şəki əyaləti 1840-cı ildə Şamaxı, Bakı, Şuşa, Lənkəran, Dərbənd, və Quba ilə birgə Kaspi vilayətinin tərkibinə keçib. Digər tərəfdən şəhərin adı dəyişdirilərək Nuxa qəzası adlandırılıb. 1846-cı ildə Kaspi vilayəti ləğv olunub və Nuxa Şamaxı quberniyasının rayon mərkəzinə çevrilib. 1859-cu ildə Şamaxıda baş vermiş zəlzələdən sonra, quberniya Bakı Quberniyası adlandırılıb. 19 fevral 1868-ci ildə Nuxa rayonu , Şuşa ilə birgə yeni yaradılmış Yelizavetpol quberniyasına daxil edilir. SSRİ qurulduqdan sonra, Nuxa rayonunun mərkəzi olub.\n1963-cü il yanvar ayının 4-də Nuxa rayonu ləğv edilərək ərazisi Vartaşen rayonuna verildi,və 1965-ci ildə respublika tabeçiliyində yenidən Nuxa şəhəri yaradıldı. Şəhərə əvvəlki adı 1968-ci ildə qaytarıldı.\nTarixi ərzində şəhər hərbi yürüşlər, müharibələr zamanı dəfələrlə dağıntılara məruz qalıb. Ona görə də, indiyə kimi qalmış qədim tarixi və memarlıq abidələri yalnız 16-19-cu əsrləri əhatə edir. Əsrlər boyu Şəki ipəkçilik mərkəzi kimi tanınıb.\n1772-ci ildə Kiş çayınin daşması nəticəsində çayın sol tərəfində yerləşən qədim Şəki şəhəri demək olar ki, tamamilə məhv olmuş, sağ qalan şəhər əhalisi indiki şəhərin yerləşdiyi ərazidə məskən salıb. Sonradan şəhər şəki xanlığının paytaxtına çevrilib. Həmin ərazi Nuxa kəndi yaxınlığında yerləşdiyindən, şəhər Nuxa adı ilə tanınmağa başlayıb. Yalnız 1968-ci ildə şəhərin qədim adı bərpa olunub.\nŞəkidə hazırda ipəkçilik kiçik miqyasda fəaliyyət göstərir, şəhərin iqtisadiyyatında əsasən kənd təsərrüfatı sektoru üstünlük təşkil edir, bölgədə tütünçülük, üzümçülük, maldarlıq, südçülük, taxılçılıq inkişaf edib. Şəkinin əsas istehsalat müəssissələri sırasında ipək zavodu, istilik elektrik stansiyası, kərpic zavodu, şərab zavodu, sosis fabriki, konserv zavodu, yüksək texnologiyalı süd emalı zavodunun sadalamaq olar.\nŞəhər həm azərbaycan həm də xarici turistlər üçün ölkənin əsas turizm hədəflərindən sayılır. Təkcə 2010-cu ildə, Şəkiyə dünyanın “dörd bucağından” 15 minə yaxın turist səfər edib.\nMərkəzi meydan, saraylar və qalalar\nŞəhərin mərkəzi meydanında Sovet dönəmindən qalmış 2 qüllə ucalır.\nBir vaxtlar şəki xanlarının iqamətgahı olmuş Şəki xan Sarayı, hələ də şəhərin əsas gəzməli-görməli yeri sayılır. Bir mismardan istifadə olunmadan 1762-ci ildə inşa edilmiş bu unikal tikili, dövrünün ən möhtəşəm abidələrindən sayılır. Sarayın içində xanqlıq dövrünə aid əntiq əşyalar, müxtəlif divar rəsmləri göz oxşayır, dünyanın (nadir incilərindən) hesab olunur.\nNuxa kəndi yaxınlığında, Qafqazın cənub ətəyində yerləşən Şəki qalası Şəki xanlığının banisi HAcı Çələbi Xanın sifarişi ilə inşa edilib. Qalanın divarları 1200 metrə qədər uzanır, divarın qalınlığı 2 metrə yaxındır. Qalanın cənub və şimal tərəflərdən iki darvazası və mühafizəsi üçün nəzərdə tutulmuş çoxsaylı bürcləri vardır. Xanlığın çiçəklənən illərində, şəhərin divanxana məhkəməsi, həmçinin əsas dövlət və ticarət idarəsi qala hüdudlarında yerləşib., yaşayış sahəsi isə qala yaxınlığında olub. Tarixi abidə 1958 və 1963-cü illərdə genişmiqyaslı şəkildə restavrasiya olunub. Şəki qalası uzun müddət şəhəri yağı düşmənlərdən qoruyan qəhrəman oğulların istehkamı olub.Bu barədə bir çox tarix kitablarında geniş məlumatlar yer alır. Lev Tolstoyun məşhur Hacı Murad romanında hadisələr məhz şəki qalasında cərəyan edir.\nŞəki Tarix Muzeyi ölkənin ən zəngin tarixi muzeylərindən sayılır, Xanlıq dövrünə aid, qədim əşyaları, tarixi inciləri özündə birləşdirir.\n18-ci əsrin sonlarına kimi, Şəkidə 5 Karvansara (İsfahan, Təbriz, Ləzgi, Erməni və Təzə) fəaliyyət göstərsə də, günümüzə yalnız ikisi qalıb. Yuxarı və aşağı karvansaray 18-ci əsrdə inşa olunub . Birinci mərtəbədə tüccarlıq edib, ikinci mərtəbədə gecələyən tacirlər mallarını burada saxlayıb. Hər iki karvansarayda vaxtilə tacirlərin rahatlığı, onların və mallarının təhlükəsizliyi üçün hər cür şərait yaradılıb.\nQədim Qafqaz Albanlarının kilsələrinin yerləşdiyi bu şəhərdə, tarixi-dini müxtəliflik baxımından din yerli əhali arasında xüsusi önəm kəsb edir. Şəhərdə çoxlu sayda məscidlər və kilsələr yerləşir. Bəzi kilsələrin – misal üçün, Şəki yaxınlığında yerləşən Kiş Kilsəsi - 1500 ilə qədər yaşının olduğu deyilir. Xan məscidi, Ömər Əfəndi məscidi və Gileyli minarəti yerli müsəlmanların əsas ibadət yerləri sayılır.\n2700 illik böyük bir tarixi ehtiva edən Şəki şəhəri, geniş mədəni sərvətləri və abidələri ilə zəngindir. Şəhərin əsas özəlliklərindən biri əksər evlər qırmız dam örtüyünə malik olmasıdır. Şəkililər unikal yumor hissi və gülməli lətifələri ilə seçilir. Lətifə qəhrəmanı Hacı Dayı, demək olar ki, Şəkidəki bütün zarafatların əsas gülüş obyektidir.\nYəqin ki, Şəki mətbəxinin əsas özəlliyi dadlı şirniyyatların üstünlük təşkil etməsidir. Şəki paxlavanın bir növü olan Şəki Halvası ilə məşhurdur. Oxşar qəbildən şəki nabatını və şirin peşəvəngi adlarını sadalamaq olar.\nŞəki həmçinin girmabadam, zilviyə, piti ( saxsı qabda qaynadılan ət və kartof) kimi xörəkləri ilə də tanınıb.\nŞəkidə Azərbaycan dilinin özünəməxsus dialekti formalaşıb. Şəhərin özündə və rayonun müxtəlif kəndlərində sakinlər sözləri şirin intonasiyayla tələffüz edir.


Dil: Körpənin dilindən asılı olaraq fərqli ağlama? - Xəbər\nKörpənin dilinə görə fərqli ağlama?\nFransız-Alman araşdırması, körpələrin istər fransız, istərsə də alman olmasına baxmayaraq eyni şəkildə ağlamadıqlarını ortaya qoydu. Təəccüblü!\nDüşündünüz ki, yeni doğulmuş uşağın qışqırıqları bir-birinə oxşayır? Yaxşı yox! Bu, 2009-cu ildə Max-Planck İnstitutu və Parisdəki Ecole Normale Supérieure’nin idrak elmi laboratoriyasından olan Fransız-Alman tədqiqatçılarından ibarət bir qrup tərəfindən edilən təəccüblü bir araşdırmadır.\n20 saatdan çox ağlamağı təhlil etdikdən sonra 3 yaşdan 5 günə qədər olan 60 körpənin fransız və alman, körpələrin ana dilinin intonasiyasına görə ağladığı ortaya çıxır. Fransız yeni doğulmuş körpələrdə alman körpələrinin ağlaması azalan bir intonasiyanın ardınca artan səs var.\nYenidoğulmuşlar ana dilinin əsas xüsusiyyətlərini utero içərisində alırlar.\nKörpələrdə ağlamağın bu fərqini necə izah etmək olar?\nBu araşdırmanın müəlliflərinə görə, bir dilin fərqli intonasiyalarını körpənin ananın qarnında hiss etməsi və doğuşdan əvvəl yaxşı öyrənməsi. Eşitmə, fetusda inkişaf edən ilk sensor sistem olduğunu xatırladır.Hamiləlik dövründə körpənizlə danışmağın daha bir səbəbi.\nKörpəniz ağlayır? Onu sakitləşdirmək üçün məsləhətlərinizi paylaşın.\nCopyright © concretemeatpress.co.uk | Körpənin dilinə görə fərqli ağlama?...


Oyanıb otağımda gördüyün qadınla evləndim – HEKAYƏ\n08:30 15 Oktyabr 2015 371 dəfə oxunub\nKulis Svetlana Turanın tərcüməsində Sergey Dovlatovun “Polkovnik deyir ki, sevirəm” hekayəsini təqdim edir.\n- Bizim dünya absurddur, – mən arvadıma deyirəm, – insanın düşməni isə onun ailəsidir!\nMən zarafat etsəm də, arvadım hirslənir.\n- Sənin düşmənlərin ucuz portveyn və süni sarışınlardır!\n- Deməli, – deyirəm, – mən əsl xristianam. Axı İsa bizə düşmənlərimizi sevməyi öyrədirdi...\nBu söhbətlər düz iyirmi ildir ki, davam edir. Nə az, nə çox, düz iyirmi il...\nMən Amerikaya boşanmaq arzusu ilə gəlmişdim. Boşanma qərarımın yeganə səbəbi arvadımın son dərəcə sakit olmasıydı. Onun sakitliyi sərhəd tanımırdı.\nTəəccüblüdür ki, bir insanın daxilində sakitlik və antipatiya kimi hislər bir-birilə necə yola gedə bilər...\nBiz altmış üçüncü ildə tanış olmuşduq. Bu, belə baş vermişdi.\nMənim ayrıca giriş qapısı olan otağım vardı. Pəncərələrim isə zibilxanaya açılırdı. Az qala, hər axşam dostlarım mənim otağımda yığışırdı.\nBir dəfə gecənin bir aləmində yuxudan ayıldım. Masanın üstündə çirkli qab-qacaq və çevrilmiş kreslonu gördüm. Həmin axşam baş verənləri həsrətlə xatırladım. Yadımdadır ki, vodka dalınca düz üç dəfə qaçmışdıq. Kimsə belə dedi: “Gəlin Yeliseyevskiyə gedək! Ora üç yüz metr yol var, geriyə də, demək olar, elə həmin qədər...”\nMən səliqəsizlik hökm sürən otaqda səhər yeməyi haqqında düşünməyə başladım.\nBirdən hiss etdim – mən tək deyiləm. Soyuducu ilə radionun arasında duran divanın üstündə kimsə yatıb. Qurcalanma və nəfəs səsi gəlir. Mən soruşdum:\n- Tutaq ki, Lena, – sakit bir qadın səsi qəflətən cavab verdi.\nMəni fikir apardı. Lena adına o qədər tez-tez rast gəlinmir. Bizim tanışlar arasında Tamaralar və Larisalar üstünlük təşkil edirdi. Mən soruşdum:\n- Sizin statusunuz nədir? Daha aydın desək, sizin sosium er aktum nədir?\nFasilə yarandı. Sonra sakit qadın səsi dilləndi:\n- Məni Qureviç burda unudub...\nQureviç mənim kitab bazarından tanışım idi. Təxminən iki il sonra onu türməyə basdılar.\n- Necə yəni unudub?\n- Qureviç o qədər içdi ki, taksi çağırdı...\nMən nələrisə xatırlamağa başladım.\n- Sizin əyninizdə qəhvəyi don vardı?\n- Ümumiyyətlə, hə. Yaşıl rəngdə. Onu Qureviç cırdı. Mən kiminsə idman geyimində yatmışam.\n- Mənim əsgərlikdən qalma idman paltarımda. Necə deyərlər, tutyamdır. Gedəndə onu çıxarın.\n- Burda hansısa bir orden var...\n- Bu, – mən deyirəm, – idman nişanıdır.\n- Adama batır... Mənə yatmağa imkan verməyib...\n- Onu, – deyirəm, – başa düşmək olar...\nAxır ki, bu qadını xatırlaya bildim. Arıq, solğun bənizli, monqollarınkına bənzəyən gözləri ilə.\nBu vaxt hava artıq işıqlaşmışdı.\n- Üzünüzü çevirin, – Lena xahiş etdi.\nSir-sifətimi qəzetlə örtdüm. Elə həmin an akustika dəyişildi. Xanım-qız qapıya sarı yönəldi. Səsindən belə başa düşdüm ki, mənim velvet çəkələyimi geyinib.\nYorğanın altından çıxdım. Səhərim qəribə və sirli şəkildə açılırdı.\nSonra dəhlizdə narahatlıq verən bir toqquşma... Mənim elə də nazik olmayan baldırlarıma bürünmüş dəsmal. Onun dizlərinəcən sallanan hərbi idman paltarı...\nYollarımızı asanlıqla ayırdıq. Mən hamama girdim. Duşdan sonra mənim həyatıma müəyyən qədər aydınlıq gəlir.\nÜç dəqiqə sonra ordan çıxanda kofe, peçenye, cem artıq masanın üstündədir. Hələ bir öz yağında konservləşdirilmiş balıq da var...\nLena artıq geyinib. Paltarın boyun hissəsindəki antik üslubda kəsik – Fima Qureviçin cilovlanmayan hissiyyatının nəticəsi – ona yaraşır.\n- Doğrudan da, – mən deyirəm, – yaşıldır...\nBiz mənasız şeylərdən danışa-danışa səhər yeməyini yeyirdik. Hər şey yaxşı, rahat və hətta xoşagələn idi. Bütün bunlar azacıq da olsa, ümumi dəliliyə bənzəsə də...\nLena əşyalarını topladı, tuflilərini geyindi və dedi:\n- Mən getdim.\n- Gözəl səhərə görə çox sağ olun.\n- Təxminən altıda burdayam.\n- Yaxşı, – mən deyirəm...\nBelə bir əhvalat yadıma düşür. Bir tanışla hamamdan qayıdırdıq. Polis bizi saxlayır. Biz rahatsız olur və soruşuruq:\n- Yadınızda deyil ki, Axmatovanın “Təsbeh”i nə vaxt çap olunub?\n- Min doqquz yüz on dördüncü ildə. “Qiperborey” nəşriyyatı, Sankt-Peterburq.\n- Minnətdaram. Gedə bilərsiniz.\n- Haraya istəsəniz, – deyə cavab verir. – Azadsınız...\nMəni həmin vaxt adi bir şeylə dəliliyin qarışığı təəccübləndirmişdi.\n- Təxminən altıda, – deyir, – burdayam...\nMənimsə altının yarısına görüşüm təyin olunub. Özü də qadınla deyil, Brodski ilə. Sonra isə kiminsə müdafiəsinə həsr olunmuş qonaqlığa gedəcəkdim.\nZəng edib görüşün vaxtını dəyişirəm. Qonaqlığı qulaqardına vururam. Evə taksi ilə tələsirəm. Fikirləşirəm ki, gərək, qapı üçün ikinci açar sifariş edəm.\nGözləyirəm. Təxminən altıda gəlir. Torbasını açır, içində konservlər, yumurta və hek balığı.\n- Siz, – deyir, – hələlik öz işlərinizlə məşğul olun. Mənsə hər şeyi hazırlayaram.\nBirdən ağlıma qəfil bir fikir gəldi. Bəlkə, məni kiminləsə səhv salır? Hansısa yaxın və dəyərli tanışı ilə? Bəlkə, dəliliyin lap dibinə yuvarlanıb?..\nŞam etdik. Mən yazılarımın arxasına keçdim. Lena qabları yudu. Televizoru qoşdu.\nTelevizorum düz iki il idi ki, işləmirdi. İndi isə birdən-birə, təzəymiş kimi, işlədi...\nMən hansısa dəyişikliklərin olduğunu müşahidə etdim. Əlüzyuyanın üstündə bəzi xarici kremlər əmələ gəldi. Dolabımda zamş parçadan olan nəsə asıldı. Soyuducunun yanında bej rəngli çəkmələr öz yerini tutdu. Hətta mənzildəki havanın ətri də dəyişdi...\nAxşam oldu. Lena soruşdu:\n- Çay istəyirsiz, yoxsa qəhvə?\nÇayı pryaniklərlə içdik. Pryanik yemədiyim otuz il olardı...\nBaxıram ki, artıq gecə saat birdir. Deyəsən, yatmaq vaxtıdır. Lena deyir:\n- Mətbəxə keçərdiniz.\nOturub siqaret çəkirəm. Ötüb keçmiş çərşənbə axşamının qəzetini oxuyuram. Otağa girib görürəm ki, yatıb. Elə həmin divandaca. Ancaq idman paltarı əvəzində əynində çəhrayı nəsə var.\nYerimə uzanıb dinşəyirəm. Cınqırı da çıxmır. Heç olmasa, işvə-nazla yuxuda tərpənəydi...\nOn dəqiqəyə yaxın gözləyib, sonra mən də yatdım.\nErtəsi gün yenə eyni şey. Bir az utancaqlıq, duş, südlü qəhvə...\n- Bu dəfə, – deyir, – bir az gec gələcəm. On birdən sonra. Odur ki narahat olmayın...\nMən redaksiyaya getdim. Oradan da jurnalistlər birliyinin barına. Bir isveçli qızla tanış oldum. O, məni mehmanxanaya dəvət edirdi. Elə hey deyirdi:\n- Kazak, mənə rus arağı süz!..\nDostlar gizlin keçirilən konsertə gedirdilər. Avanqardçı ifa edəcəkdi. Özü də kifayət qədər qeyri-adi avanqardçı, belə demək mümkünsə. Violonçeldə uzanmış şəkildə çalır... Bir sözlə, ağlı başdan alacaq şeylər çox. Mənsə evə tələsirəm. Öz dəlixanama gecikirəm.\nO gələn kimi deyirəm:\n- Lena, gəlin danışaq. Mənə elə gəlir ki, biz bəzi şeyləri aydınlaşdırmalıyıq. Anlaşılmaz bir şey baş verir. Mənim incə məqamlara toxunacaq bir neçə sualım var. İcazə verərdiniz soruşum?\n- Sizi dinləyirəm, – deyir.\nÜzü isə daş kimi sakitdir.\n- Sizin yaşamağa yeriniz yoxdur?\nQız bir az incidi. Daha doğrusu, bir az təəccübləndi:\n- Niyə yoxdur ki? Mənim Daçnaya tərəfdə mənzilim var. Nə olub ki?\n- Əslində, heç bir şey... Mənə elə gəldi ki... Mən elə düşündüm ki... O zaman daha bir sual. Sırf dostyana... Min dəfə üzr istəyirəm... Bəlkə, mən sizin xoşunuza gəlirəm?\nOrtaya sükut çökdü. Hiss edirəm ki, qızarıram. Nəhayət, o dillənir:\n- Sizə qarşı heç bir pretenziyam yoxdur.\nElə beləcə də dedi – pretenziyası yoxmuş.\nOrtaya daha ağır sükut çökdü. Mənim üçün. Onsuz da, o, tamam sakit idi. Baxışı isə soyuq və möhkəmdi, lap çamadanın küncü kimi.\nBu an məni fikir apardı. Bəlkə, onun sakitliyi, hətta cinsi fərqi də vecinə almayacaq dərəcədə böyük idi? Kişiyə olan bioloji meyldən də üstün idi? Həmişəlik yaşayış yeri fikrindən də daha üstün idi?\n- Bir də son sual. Ancaq hirslənməyin. Əgər haqlı deyiləmsə, unudun getsin... Sözün qısası, bir fikir var... Siz təsadüfən Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin işçisi deyilsiniz ki?\nOla bilər də, düşünürəm. Hər halda, mən gözə dəyən, özünü cilovlaya bilməyən bir adamam. Kifayət qədər çox içirəm. Artıq-əskik danışıram. “Alman dalğası” mənim adımı çəkib... Bəlkə, bu qadını yeni başlayan dissidentin yanına nəzarət etsin deyə qoyublar?\nElə fikirləşirəm ki, indi haray-həşir salacaq. Mən haqlıyamsa, onda lap çox haray-həşir salacaq...\n- Xeyr, mən qadın salonunda işləyirəm...\n- Başqa sualınız yoxdursa, gəlin çay içək.\nBax beləcə hər şey başladı. Gündüzlər mən az-maz iş tapmaqdan ötrü ora-bura qaçırdım. Geriyə əhvalsız, alçaldılmış və hirsli qayıdırdım. Lena soruşurdu:\n- Çay içərsiniz, yoxsa qəhvə?\nBiz, demək olar ki, danışmırdıq. Yalnız kiçik məişət məlumatlarını bir-birimizə deyirdik. Misal üçün, o deyirdi:\n- Sizə Beskin adlı kimsə zəng etmişdi...\n- Sizin paltar yumaq üçün məcununuz haradadır?..\nMənim işlərim onu maraqlandırmırdı. Heç mən də ona sual vermirdim. Dəlilik gündəlik, adi, rutin şəkillər alırdı.\nRejimim bir qədər dəyişmişdi. Pərəstişkar xanımlar getdikcə daha da gec-gec zəng edirdilər. Dəstəkdə sakit qadın səsi eşidəndən sonra niyə zəng etsinlər axı?!\nBiz bir-birimizi qətiyyən tanımayan iki adam olaraq qalırdıq.\nLena inanılmaz dərəcədə susqun və sakit idi. Bu, nə xarab olmuş ruporun ağır sükutu idi, nə də tank əleyhinə basdırılmış minanın heybətli sükutu. Bu, ağac yarpaqlarının xışıltısını etinasızlıqla dinləyən bir kötüyün susqun sakitliyi idi...\nBir həftə ötdü. Bir şənbə səhəri mən daha dözə bilmədim. Mən dedim... Yox, bağırdım:\n- Lena! Məni dinləyin! İcazə verin, tam olaraq səmimi olum. Biz sizinlə sanki evlilik münasibətlərindəyik... Amma evliliyin əsas elementi olmadan... Bizim hətta ev qayğılarımız var... Siz paltar yuyursunuz... Mənə bunların nə demək olduğunu izah edin. Az qalıram dəli olum...\nLena başını qaldırıb mənə sakit, mehriban bir nəzər salaraq dedi:\n- Mən sizə mane oluram? İstəyirsiniz ki, gedim?\n- Nə istədiyimi heç bilmirəm! Mən başa düşmək istəyirəm... Sevgini başa düşürəm. Eyş-işrəti başa düşürəm. Hər şeyi anlayıram... Təkcə bu normal hala salınmış dəlilikdən savayı... Əgər dövlət təhlükəsizliyindən olsaydınız, onda hər şey yaxşı olardı... Mən hətta sevinərdim də... Bunda məntiq olardı... Belə isə...\nBir az susduqdan sonra Lena dedi:\n- Getməyimi istəyirsinizsə, deyin.\nSonra isə qıyıq monqolsayağı gözlərini aşağı salaraq:\n- Əgər sizə BU lazımdırsa, buyurun.\nKirpiklər daha da aşağı endi. Səs lap astadan gəldi. Mən eşitdim:\n- Yəni intim yaxınlıq.\n- Yox, əşşi, – deyirəm, – nəyə lazımdır ki?..\nFikirləşirəm ki, mənim bu cür sakitliyi belə kobudcasına pozmağa cəsarətim çatarmı yəni?!\nDaha iki həftə keçdi. Məni xilas edən vodka oldu. Hansısa redaksiyada şənlənirdim. Evə gecə saat birdə qayıtdım və heç bilmirəm, necə daha düzgün ifadə edim, özümü unutdum... Əl qoydum... Gələcək məhbus Qureviçin yanlış yolu ilə getdim...\nAtdığım daş okeanın dibinə endi...\nBu, sevgi deyildi. Heç ani zəiflik də deyildi. Bu, xaosdan müdafiə olunmaq cəhdi idi.\nBiz heç “sən”ə də keçmədik.\nBir il sonra isə qızımız Katya doğuldu. Beləcə, tanış olduq...\nBir ər olaraq mən çox şübhə doğuran tapıntı idim. Daimi işim illərlə olmamışdı. İşdən qovulmuş matadorun sönük görünüşünə sahib idim.\nHekayələrimi çap etmirdilər. Getdikcə daha qəzəbli və daha ehtiyatsız olurdum. Yetmişinci ilin yayında əlyazmalarım Qərbə yollandı.\nƏcnəbi tanışlarım yarandı. Onlarla lap gec saatlaradək birlikdə otururduq. Arağı böyük həvəslə içib içalat kolbasasından dişləm alırdıq.\nKommunal qonşum Tixomirov təhdidlə mırıldanırdı:\n- Tanışlarınıza bir baxın! Lap Sinyavski ilə Danielə bənzəyirlər...\nElə həmin ilin payızında adım yenidən xarici radiolarda çəkilmişdi.\nHekayələrim Lenanın diqqətini çəkmirdi. Onu bu cür fəaliyyət növü, ümumiyyətlə, maraqlandırmırdı. Lenanın bu məhdudluğu mənə onun bitib-tükənməz sakitliyinin bir hissəsi kimi görünürdü.\nHəyatımda bu yolla iki çarpışan təbiət qüvvəsi hökm sürürdü. Sol tərəfdə yenicə başlayan nonkonformizm okeanında qasırğa qopur, sağ tərəfdə isə meşşan firavanlığının sakit səthi uzanıb gedirdi.\nMən də bu iki okean arasında ensiz torpaq yolla büdrəyə-büdrəyə beləcə dolaşırdım.\nHəmin vaxt Lena işlədiyi bərbərxanadan çıxdı. “Sovetskiy pisatel” nəşriyyatına korrektor kimi işə düzəldi. Bu mənim üçün sürpriz idi. Heç bilməzdim ki, belə savadlıdır. Onun haqqında çox şeyləri bilmədiyim kimi. Heç indi də bilmirəm...\nBir il sonra onun hökumət orqanları ilə münaqişəsi yarandı. Məsələ belə idi.\nNəşriyyat Axmatovanın bir kitabını defisit sayda buraxmışdı. İşçilərin payına çox az miqdarda kitab düşürdü. Bəzilərinə kitabdan, ümumiyyətlə, verilməmişdi. Eləcə də mənim arvadıma.\nLena nəşriyyat direktorunun qəbuluna getdi. Ona öz narazılığını bildirdi. Kondraşev cavabında səsini qısaraq belə dedi:\n- Siz qəliz siyasi mənanı tutmursuz. Tirajın böyük hissəsi xaricə göndərilib. Biz burjua təbliğatının ağzını yummağa məcburuq.\n- Elə isə mənim də ağzımı yumun, – Lena xahiş etdi...\nBeləcə, aramızda, bir növ, dissident anlaşılması yarandı.\nİllər ötürdü. Qızımız böyüyürdü. O mənim yapon radiomu nəzərdə tutaraq deyirdi:\n- Sənin “bibisi”nin yerini dəyişib pəncərə altlığının üstünə qoymuşam...\nKasıb dolanırdıq, tez-tez mübahisə edirdik. Mən özümdən çıxırdım, arvadımsa susurdu.\nSusmaq böyük gücdür. Ona, eynən bakterioloji silah kimi, qadağa qoymaq lazımdır.\nMən elə hey heç bir perspektivin olmamasından şikayətlənirdim. Lena deyirdi:\n- İki min hekayə yaz. Onlardan, heç olmasa, birini çap edəcəklər...\nFikirləşirdim ki, bu nə danışır?! Bir hekayədən mənə nə olacaq?!\nHətta inciyirdim də.\nBizim fərqli miqyas və ölçülərimiz vardı. Mən vurğunu birin üstünə qoyurdum. Lena isə çoxluğun.\nO, haqlı idi. Yalnız çoxluqla qalib gəlmək olar. Bütün dünya tarixi buna sübutdur...\nArvadım haqqında o qədər az şey bilirdim ki, hər dəfə təəccüblənirdim. Onun sakitliyinin hər pozulma anına mat qalırdım.\nBir dəfə o, ev idarəsində alçaldıldığı üçün ağlamağa başladı. Sözün düzü, mən hətta sevindim də. Deməli, nə isə onun hislərini oyatmağa qadirdir...\nAmma bu, nadir hallarda baş verirdi. Əksər vaxtı o, təmkinli olurdu...\nYetmişinci illərdə emiqrasiya başladı. Yaxın dostlarımız gedirdi. Bu mövzuya dair bitib-tükənməyən söhbətlər edirdik. Mən elə hey deyirdim:\n- Mən orda nə edəcəyəm?! Öz evindən qaçmaq mənasızdır! Əgər ədəbiyyat qəbahətli işdirsə, onda yerimiz həbsxanadır...\nLena susurdu. Elə bil əvvəlkindən də susqun olmuşdu.\nGünlər sonsuz, darıxdırıcı qonaqlıqlar, tez-tez baş verən ötürmələr, gecə söhbətlərində uzanıb gedirdi...\nO fevral gününü yaxşı xatırlayıram. Lena işdən gəlib dedi:\n- Bəsdir... Gedirik... Bezmişəm...\nMən etiraz etməyə cəhd etdim. Vətən, Allah haqqında, yüksək sosial təzyiqin üstünlükləri, dil və rəng ahəngi barədə danışırdım. Hətta tozağacının da adını çəkdim, bunu heç vaxt özümə bağışlamaram...\nAmma Lena artıq kiməsə zəng etmək üçün aralandı.\nMən hirsləndim və bir aylığa Puşkin qoruğuna yollandım. Qayıdan kimi Lena mənə imzalamağım üçün hansısa kağızlar uzadır. Soruşuram:\n- Hə, – deyir, – hər şey həll olunub. Sənədlərim əlimdədir. Əminəm ki, bizi buraxacaqlar. Bu, yaxın iki həftə ərzində baş verə bilər.\nÖzümü itirdim. Heç bilməzdim ki, bu belə tez baş verəcək. Daha doğrusu, elə fikirləşirdim ki, Lena getməyim üçün məni dilə tutacaq.\nAxı sovet rejiminə nifrət edən mən idim. Axı məhz mənim hekayələrimi çap etmirdilər. Axı məhz mən, az qala, dissident idim...\nDüz son günədək mən sanki donub qalmışdım. Lazımi hərəkətləri mexaniki şəkildə icra edirdim. Qonaqları qarşılayır və yola salırdım.\nGetmək günü gəlib çıxdı. Hava limanında camaat toplaşmışdı. Əsasən, içməyi xoşlayan dostlarım...\nBiz sağollaşdıq. Lena çox soyuqqanlı görünürdü. Qohumlarımdan kimsə ona qara-bozumtul tülkü xəzini bağışladı. Sonra hələ uzun müddət üstümə dişlərini qıcayan tülkü sifəti yuxuma girirdi...\nQızımın ayağında ucu qasid çəkmələrinin ucuna bənzəyən qəribə ayaqqabılar vardı. Özünü itirmiş görünürdü. Həmin il çox yaraşıqsız idi.\nSonra avtobusa mindilər.\nBiz təyyarənin nə vaxt qalxacağını gözləyirdik. Amma qalxan təyyarələr çox olduğundan onlardan hansının bizimki olduğunu bilmək çətin idi...\nHava limanından evə gedən vaxt artıq darıxmağa başladım. Taksidə arağı elə şüşədən başıma çəkirdim. Sürücü deyirdi:\n- Başınızı aşağı əyin.\n- Onda gəlmir axı...\nO vaxtdan bütün həyatım dəyişdi. Canıma narahatlıq hissi düşdü. Ancaq emiqrasiya haqqında düşünürdüm. İçirdim və düşünürdüm.\nLena bizə açıqcalar göndərirdi. Onlar şifrələnmiş məlumatlara oxşayırdılar:\n“Roma böyük, qəşəng şəhərdir. Gündüz bura isti olur. Axşamlar musiqi çalınır. Katya salamatdır. Qiymətlər nisbətən aşağıdır...”\nAçıqcalar sakitlik saçırdı. Anam onları dəfələrlə oxuyurdu. Elə hey çalışırdı ki, onlarda hansısa hisləri tapa bilsin. Mən ki bilirdim, mənası yoxdur...\nSonrakı hadisələri punktirlə sadalayıram.\nTüfeylilikdə və qumarxana saxlamaqda günahlandırılma... Ölkəni tərk etməmək barədə imza... Müstəntiq Mixalev... Polis idarəsində səbəbsiz döyülmələr... “Alman dalğası” verilişləri silsiləsi... Həbs və Tolmaçyov küçəsində məhkəmə... Kalyayev həbsxanasında doqquz sutka... Qəfil azad olunma... Viza və qeydiyyat idarəsi...\nİdarənin polkovniki mənə mədəni şəkildə və dostyana dedi:\n- Siz getməlisiniz. Arvadınız gedib, siz də gərək çoxdan...\nZiddiyyət hissindən irəli gələrək etiraz etdim:\n- Bizim nikahımız yoxdur.\n- Bu formal bir şeydir, – deyə polkovnik gülümsədi. – Biz isə formalist deyilik. Siz onları sevirsiniz, elə?\n- Onları, yəni kimi?\n- Arvadınızla qızınızı... Əlbəttə, sevirsiniz...\nBeləcə, arvadım və qızıma olan sevgim fakta çevrildi. Buna DİN polkovniki şəxsən şahidlik etdi...\nMən səmti tapmağa çalışırdım. Dünyada iki həqiqi qütb vardı. Aydın, doğma, boğucu – BURA və bilinməyən, yarımfantastik – ORA. Bura – dostlar və düşmənlər arasında əzablı həyatın sonu görünməyən açıqlığı. Ora – sadəcə, arvadım, onun dəyişməz sakitliyinin bapbalaca adası.\nBütün ümidlərim oradadır. Polkovniki nəyə görə bezdirdiyimi heç özüm də bilmirəm...\nAltı həftə sonra biz Avstriyada idik. Vyana Leninqradın rayonlarından birini xatırladırdı. Haradasa Fontanka ilə Sadovaya arasında.\nŞəhər mənzərəsinin yeganə ciddi detalı çay idi. Həmin çayın üç, ya dörd gündən sonra Dunay olduğunu öyrəndim.\nBozumtul küçə fonunda fahişələr seçilirdilər. Onlar əcnəbi filmlərin qadın qəhrəmanlarına bənzəyirdilər.\nBiz “Admiral” mehmanxanasına yerləşdik. Anam bütün günü Soljenitsini oxuyurdu. Mən emiqrant qəzet və jurnalları üçün nə isə yazırdım. Daha çox özümün, əslində, mövcud olmayan dissident qəhrəmanlıqlarımdan yazırdım.\nHəmin vaxt Lena artıq Amerikaya köçmüşdü. Onun məktubları getdikcə daha da lakonikləşirdi:\n“Makinaçı işləyirəm. Katya məktəbə gedir. Rayonumuz nisbətən təhlükəsizdir. Evin yiyəsi yaraşıqlı, yaşlı amerikalıdır. Adı Əndrü Kovalenkodur...”\nAvstriyada yaya qədər yaşadıq. Vyana Leninqrad və Amerika arasında aralıq mərhələ idi. Ola bilsin, bu məsafəni ancaq iki tullanışa qət etmək olar.\nNəhayət, biz Amerikaya getmək üçün sənədləri aldıq. Okean üzərində keçirdiyimiz yeddi saat mənə əbədiyyət kimi göründü. Bu cür məkanda maraqlı şey çox azdır.\nTəyyarə Amerika ərazisi hesab olunurdu. Bələdçi qadınlar özlərini sərbəst aparırdılar.\nKennedi adına hava limanında dostlarımız bizi gözləyirdilər. Məşhur fotoqraf Kulakov arvadı və oğlu ilə gəlmişdi. Onlar elə salamlaşan kimi Amerikanı asıb-kəsməyə başladılar.\n- Özünə “Toyota” al, a kişi, – Kulakov deyirdi. – Ya da ondan da yaxşısı – “Folksvagen”. Amerikanın maşınlarını apar tulla!..\n- Bəs Lena ilə Katya hanı?\nKulakov mənə kağız uzatdı:\n“Rahatca yerləşin. Biz Sağlamlıq klubundayıq. Saat səkkiz üçün qayıdarıq. Yemək soyuducudadır. Lena”.\nBiz evə yollandıq – Flaşinqə. Bizi əhatə edən üfüqi mənzərə Moskva vağzalının astarını xatırladırdı. Göydələnlər görünmürdü.\nAnam pəncərədn baxıb dedi:\n- Küçə tamam boşdur...\n- Bu küçə deyil, – Kulakov etiraz etdi, – bu hayveydir.\n- Hayvey nə deməkdir? – anam soruşdu.\n- Geniş yol, – mən dedim.\nLena çox da hündür olmayan kərpic evin birinci mərtəbəsində qalırdı. Kulakov çamadanı içəri aparmağa kömək etdi. Sonra da dedi:\n- İstirahət eləyin. Avropada artıq gecədir. Sabahsa sizə zəng vuraram...\nSonra çıxıb getdi.\nƏlbəttə, heç gözləmirdim ki, məni amerikalı yazıçılardan ibarət heyət qarşılayacaq. Amma Lena hava limanına, mənim fikrimcə, gələ bilərdi...\nBiz boş mənzildə idik. Döşəmənin üstündə iki döşək vardı. Hər tərəfə paltar səpələnmişdi.\nAnam soyuducuya baxıb dedi:\n- Pendirləri, demək olar, bizimki kimidir...\nBirdən canımı dəhşətli yorğunluq aldı. Adyalın üstünə uzanıb siqaret çəkməyə başladım. Gerçəkliyin konturları yayılırdı.\nMən kiməm və haradanam? Bizimlə nə baş verir? Bütün bunlar nə ilə bitəcək?..\nYeni həyat əhəmiyyətli dəyişikliklər üçün çox adi görünürdü.\nBir də düşündüm:\n“İnsanlar arasında yaxınlıq necə əmələ gəlir? İnsanlara doğmalıq hiss etmək üçün nə lazımdır?..”\nSəhər tezdən yuxudan ayıldım. Pəncərənin arxasında bir budaq yellənirdi. Yanımda kimsə vardı.\n- Lena, – sakit qadın səsi cavab verdi.\n- Necə də kökəlmisən! Gərək səhərlər qaçasan.\n- Qaçmaq üçün yerim, – deyirəm, – demək olar, yoxdur... Burda qalmağa üstünlük verərdim. Ümidvaram, bu mümkündür?..\n- Əlbəttə. Əgər bizi sevirsənsə...\n- Polkovnik deyir ki, sevirəm.\n- Sevirsənsə, qal. Biz etiraz etmirik...\n- Sevginin nə dəxli var? – mən dedim.\nSonra da əlavə etdim:\n- Sevgi yeniyetmələr üçündür... Burda söhbət artıq sevgi yox, taledən gedir... Yeri gəlmişkən, Katya hanı?\n- Nənəsinin yanında, həsirin üstündə uzanıb...\nSonra Lena dedi:\n- Üzünü çevir.\nMən üz-gözümü amerikan qəzeti ilə örtdüm.\nLena ayağa qalxdı, əyninə xalatını keçirdi və soruşdu:\n- Çay içərsən, yoxsa qəhvə?\nElə bu an Katya peyda oldu. Amma bu, tamam başqa mövzudur...


KİTAY KORONAVİRUSU - Mediada yazılanlar doğrudu, yoxsa yalan? | TurpKimi.com\nKİTAY KORONAVİRUSU - Mediada yazılanlar doğrudu, yoxsa yalan?\nKoronavirus bioloji silahdı, yoxsa epidemiya?\n05.02.2020 21:17 4 dəq oxuma\nÇində daha əvvəl məlum olmayan virusun yeni növünün yayılması xəbəri bütün dünyanı bürüyüb və bununla bağlı mediada minlərlə məqalə tapmaq mümkündür. Yaranmış ajiotajdan dolayı artıq Kitay koronavirusu haqda müxtəlif miflər də yaranmağa başlayıb. Hətta yayılan miflərə inananlar da var.\nTurpKimi.com mövzu haqda xarici mediada virusla bağlı dərc edilən doğru və yanlışları sizə təqdim edir:\nKoronavirus həm insanlara, həm də heyvanlara yoluxan spesifik viruslar ailəsidir. Virus taca (karona) bənzəyən tüklü hissəciklərdən ibarət olduğu üçün adını ordan qazanmışdır. Koronavirus adətən, mədə-bağırsaq traktına, tənəffüs və sinir sisteminə təsir edir. Virusun yaratdığı xəstəliklər çox vaxt yüngül formada keçir. Ancaq bəzi növləri ciddi fəsadlar yarada bilir.\nKoronaviruslar daha çox yayıla bilmək üçün sürətlə mutasiya olurlar. Əvvəlcə heyvanlar xəstələnir, sonra viruslar mutasiyaya uğrayaraq insanlara və yenidən heyvanlara keçirlər.\nMİF 1 – KORONAVİRUS BİOLOJİ SİLAHDI\nXarici mediada yazılanlara görə, virus Çində süni şəkildə və silah yolu ilə yayılıb. Həqiqətən də, Vuhan Virusologiya İnstitutu 2018-ci ilin yanvar ayında açılıb. Laboratoriya ən yüksək təhlükəsizlik xidməti ilə təmin edilib. Orda Ebola kimi ölümcül xəstəliklərə səbəb olan ən təhlükəli kimroorqanizmlər üzərində təcrübələr aparılır.\nLakin virusun məhz həmin laboratoriyadan kənara sızmasına dair heç bir dəlil yoxdur. Virusun daşıyıcıları müxtəlif vəhşi heyvanlar və ya yarasalar da ola bilər.\nMİF 2 – ÇİNDƏ EPİDEMİYA\nDüzdü, hazırda Çində koronavirus sürətlə yayılmaqdadır. Lakin bu göstəricilər epidemiya kimi təqdim edilə bilməz.\nEpidemiya – yoluxucu xəstəliyin müəyyən zaman və məkan daxilində insanlar arasında yayılmasıdır. Ancaq bu anlayış sakinlərin 5 faizdən çoxu xəstə olduqda tətbiq olunur. Çində isə bu göstərici 1 faizdən azdır. Bundan başqa, ÜST (Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı) keçirdiyi sonuncu iclasında koronavirusun yeni növünü qlobal təhlükə kimi qəbul etməyib. Ona görə də koronavirus haqda epidemiya kimi danışmaq düzgün deyil.\nBu təlaş içərisində ən çox pul qazanan tibb işçiləridi. Məsələn, sözügedən virusdan qorunmaq və immuniteti gücləndirmək üçün xüsusi dərman və peyvəndlər təklif edirlər. Lakin rəsmi olaraq bildirilib ki, dünyada koronavirusun yeni növünə qarşı peyvənd (vaksin) yoxdur.\nBir sözlə, vahiməyə düşməyin, apteklərə qaçmayın. Təbii yolla sağlamlığınızın keşiyində durun: düzgün qidalanın, fikizi cəhətdən aktiv olun, yaxşı yatıb orqanizminizi möhkəmləndirin.\nMİF 3 – ÇİNDƏ BÜTÜN ŞƏHƏRLƏR BAĞLANIR!\nBu, doğru deyil. Hazırda virusun yayıldığı Vuhan şəhərinə və həmin əyalətdə olan bir neçə yaşayış məntəqəsinə gediş-gəliş bağlıdı. Digər şəhərlədə isə vəziyyət çox yaxşıdı. Amma böyük ticarət mərkəzləri, kinoteatrlar və ictimai yerlər bağlanıb. Həmin şəhərlər avtomobillə gediş-gəliş üçün açıqdır. Odur ki, Çində şəhərləri bağlamaq mümkün deyil.\nBəs şəkillərdə olan boş şəhərlər? Bu cür şəkillər virus yayılmazdan əvvəl də var idi. Çünki Çində bir çox yerlər ruhlar şəhəridir. Bunun üçün “Google”da axtarış verib həmin şəkilləri tapa və hansı tarixdə çəkildiyini öz gözlərinizlə görüb əmin ola bilərsiniz.\nMİF 4 – VİRUSDAN MİNLƏRLƏ İNSAN ÖLÜB\nÇinin səlahiyyətli nümayəndələri və ÜST-ün verdiyi məlumata görə, bütün xəbərlər yalnız rəsmi mənbələrdə dərc edilir. Lakin son vaxtlar Çinin sosial şəbəkələrində çoxlu sayda saxta məlumatlar yayılıb. Belə ki, yayılan saxta məlumatlara görə xəstəxanalarda tibb bacısı və ya həkim işləyən şəxslər iddia edir ki, ölənlərin sayı onlarla deyil, artıq yüz minlərlədir. Belə məlumatlar təkzib olunsa da, sürətlə yayılaraq insanlar arasında çaxnaşma yaradır.\nRəsmi mənbələr bildirir ki, virusla bağlı dərc edilən məlumatlar şəffafdır. Bundan sonrasına hər kəs özü qərar versin: inansınlar, və ya yox! Unutmayın ki, ajiotaj yaratmaq kimlərəsə fayda verir. Yaxşı pul qazanmaq da olur.\nMİF 5 – SPİRTLİ İÇKİ KORONAVİRUSDAN QORUYUR\nSpirtli içki koronavirusdan qorumur. Bu, içki içmək üçün yeni səbəbdən başqa bir şey deyildir. Belə bir mif spirtin virusu məhv etməsiylə bağlı yayılan xəbərlərdən sonra yarandı. Bəli, bu belədir, laborantlar dezinfeksiya etmək üçün əllərini spirtlə silirlər, amma əlləri, mədə-bağırsağı deyil…\nVirusa yoluxmamaq üçün adi elementar gigiyena qaydalarına əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislər tövsiyyə edir ki, yumağa şərait olmadıqda əlləri dezinfeksiyaedici vasitələrlə təmizləmək olar.\nMİF 6 – KORONAVİRUS BAĞLAMA İLƏ YAYILIR\nPoçt müəssisələri koronavirusun bağlamalar vasitəsiylə yayılmasına dair heç bir dəlilin olmadığını iddia edir və yalan məlumatlar yayamamağı xahiş edirlər. ÜST malların sərhəddən və beynəlxalq ticarətdən keçməsinə heç bir qadağa qoymur.\nBu səbəbdən şirkətlər yalnız rəsmi məlumatlara etibar etməyə və saxta məlumatlar yaymamağa çağırır.