Psixoloq Ruhiyyə Rüstəmova “Ekspress”ə bildirib ki, hazırda bütün dünyada uşaqlar arasında aqressiya geniş yayılıb: “Çox vaxt valideynlər uşaqlarda aqressiya gördükdə bunu hiperaktivlik, nevroz və fərqli xəstəliklərlə bağlayırlar. Lakin bunlar fərqli şeylərdir. Əslində uşaqlarda aqressiyanın səbəbi ailədə, ailə üzvləri arasında olan mübahisələr, valideynlərlə düzgün qurulmayan ünsiyyətdir. Uşaqlar böyüdükcə onların beyni inkişaf edir. Onlar formalaşdıqca ətrafda baş verən hadisələrə qarşı olan reaksiyaları artır. Hadisələr neqativdirsə, uşağın reaksiyası da buna uyğun olur”.\nRüstəmova uşaqlarda aqressiyanın əlamətlərini açıqlayıb: “Uşaqda əsəb davamlı şəkildə olur. Bir çox kiçik və yersiz hərəkətlərə, lazımsız xırdalıqlara belə kəskin reaksiyalar verir, çığırır, gecələr yuxu pozuntusu olur, bu hal aylarla davam edir. Bəzən təhlükəli hallar yaradırlar. Misal üçün, əllərində olan ağır əşyanı tullaya, harasa yumruq və ya təpik vura bilərlər. Başqa uşaqları vurur, onların üstünə çığırırlar. Qonaq gedərkən digər uşaqlarla ünsiyyət qurmurlar, kimisə vurur və ya tək oturub ağlamaq kimi reaksiyalar verirlər. Dostlarıyla düzgün münasibət qura bilmir, məktəbdə tez-tez dalaşır, dərsdən geri qalırlar. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu cür uşaqların valideyn diqqətinə çox ehtiyacı olur və bu cür davranış onlarda valideyn diqqətsizliyindən əmələ gəlir. Sevgi azlığından ünsiyyətə girə bilmir və ya hansısa başqa uşaqların irəli getdiyini, müəllimlər, sinif yoldaşları tərəfindən çox sevildiyini gördükdə bub tipli uşaqlar özünə qapana da bilirlər”.\nPsixoloq bildirib ki, ailədə mübahisəli halların çox olmasından başqa, internetdən çox istifadə, çox oyun oynamaq da uşaqlarda aqressiyanın formalaşmasına səbəb ola bilər: “İnternetdən çox istifadə edən uşaqlar özlərinə qapanaraq saatlarla vaxtını kompüter qarşısında və ya əlində mobil telefonla keçirirlər. Öz yaşlarına uyğun olmayan oyunlar oynayırlar ki, bu da aqressiv davranışa səbəb olur. Uşaqlar çox oyun oynadıqda, oyundan uzaq olduqları vaxtlarda belə fikirləri oyunda qalır, oyunda qalib gəlmək üçün aqressiv şəkildə mübarizə aparır. Uşağa əl qaldırmaq, məktəbdə yaxşı oxumursa, onun üzərinə çox getmək, hədsiz danlamaq, başqaları ilə müqayisə etmək özgüvən azlığına, aqressivliyə gətirib çıxarır”.\nPsixoloq uşaqlarda aqressivliyin aradan qaldırılmasının bir neçə yollarını bölüşüb: “Əgər uşağın aqressivliyini görürüksə, onun iki əlindən tutub sadəcə gözlərinin içərisinə baxaraq, sakit tonla ona “Mən səni çox sevirəm. Səni hər bir halınla çox sevirəm” deməlidir. Uşaq valideyni dinləmir, eşitmək istəmirsə, o anda yanında oturub sakitcə “Hər bir halda sənin yanındayam” enerjisini uşağa ötürmək olar. Uşaqlar aqressiv halda qışqıraraq öz fikirlərini söyləyirlərsə, nə istədiklərini bildirirlərsə, bu zaman çox sakit halda onları dinləyib və “Mən səni anladım, sənə kömək etməyə çalışacağam” sözlərilə onları sakitləşdirə bilərlər. Aqressiv uşaqların aqressiyaları bitdikdən sonra onlarla hər gün yatmazdan əvvəl gecə söhbət etmək lazımdır. Söhbət bundan ibarət ola bilər: “Nə üçün bu gününü sevdin? Bu gün sənin bəyəndiyin nə oldu? Bu gün razı olmadığın nələr baş verdi?” Səncə, bu halları biz necə aradan götürə bilərdik? Ünsiyyətdə aqressiv uşaqları günahlandırmaq, onları başqaları ilə müqayisə etmək, başqasının uşağına o, səndən daha yaxşıdır demək olmaz. Heç vaxt unutmayaq ki, uşaqlar həyatda onları əhatə edənlərə əsaslanıb formalaşırlar”.


Haqqı tapdalamaq olmaz.... » Azerbaycan dilinde tarix dersleri ve testler\nHaqqı tapdalamaq olmaz....\nAdministrator 31-03-2017, 22:35 Təhsil Nazirliyi oxunub 1 907\nSalam olsun bütün şərəfli peşənin sahiblərinə....\nƏziz həmkarlar! Bu yazını yazmağı özümə borc bilirəm. Bildiyiniz kimi Təhsil Nazirliyi artıq bir neçə ildir ki yeni dərslikləri tendr əsasında nəşiyyatlar arasında müsabiqə elan edir. Əvvəlcədən deyim ki, bunun özü birinci qüsurdur. Tendr müəllimlər arasında keçirilməlidir...ən yaxşı seçilmiş dərsliyin nəşri üçün isə ayrıca nəşriyyatlar arasında çap edilməsi üçün tendr keçirmək olar. Nazirlik bildirir ki, müsabiqə tam şəffav keçirilir.....bunun şəffav olmamasını göstərən bir neçə faktı yazım....\n1)\tŞəffaf olsaydı ilk olaraq qəbul olunmayan dərsliklərin keçməməsi haqqında rəylər dərhal verilərdi\n2)\tKeçməyən dərsliklərin müəlliflərinə apelyasiya hüququ verilərdi\n3)\tDərslik siyasəti qəbul olunub və orada qeyd olunub ki variativlik var (bu yeri gəlmişkən kurikulumun əsas prinsiplərindən biridir), ancaq bu yalnız sənəddə vardır\n4)\tEkspertiza bir neçə nəfər seçilmiş müəllim kolleqalarımızdır. Yəni yalnız onların düşüncə və baxışları əsasında dərslik qəbul olunur. İnciməsin ekspertlər, bunu doğru onlarda saya biləcəklərmi.\n5)\tEkspertlər gərək özləri bir neçə dərslik müəllifləri olsunlar ki, bu sahədə böyük təcrübələri olsun ki, yeni dərsliyi yalnız onların arzuları əsasında qəbul olunmasına hər kəs bəli desin\n6)\tİndi ekspertlər deyəcəklər ki, biz qərəzli olmamışıq təbii ki. Ancaq hörmətli ekspertlər unutmasınlar ki, dərslik yoxlanılması əvvəlcədən hazırlanmış qayda-qanunlar əsasında yoxlanılır (yəni onların baxışlarına görə deyil)\n7)\tTendr şərtləri var, Standartlar var....qəbul olunmuş dərsliklər bunu yerinə yetiribmi? Mən Ümumi tarixi deyəcəm, çünki bizdə bir qrup müəllimlər Ümumi tarix-10 sinif dərsliyi hazırladıq. Biz qaydalar çərçivəsində yazdıq. Ola bilər ekspertlərin baxışlarına uyğun gəlməsin...amma bunu qayda-qanunlarla sübut edə biləcəklərmi.....\n8)\tYeni nəşrə hazırlanan 10-cu sinif dərslik, inciməsinlər müəlliflər, hamısını tanıyıram....öz sözünü demiş həmkarlarımdır....ancaq qaydalar var....onlar bu qaydaları kobud sürətdə pozublar....Dərslik yalnız yeni ensiklopedik məlumatlardan ibarətdir.....\n9)\t10-sinif Ümumi tarix dərsliyinin təlim nəticələri və məzmun standartlarını kobud sürətdə pozmuşdur\n10)\t10-cu sinif Ümumi tarix dərsliyi ən qədim dövrlərdən 17-ci əsrə qədərki dövrü əhatə etməli olduğu halda, bu dərslik 1800-cü illərə kimi əhatə olunmuşdur.\n11)\tBu dərslikdə 11-ci sinifə aid edilməli olan mövzular salınmışdır (Yeni dövr fəsli)\n1. dərslikdə tarixi hadisələr nəzərdən keçirilib, tarixi proses isə səthi və ya ümumiyyətlə yanaşılmayıb.\n2.\tDərslik sırf ensiklopedik məlumatlardan ibarətdir. Bu məlumatları onsuz da qismən olsa belə aşağı siniflərdə şagirdlər öyrənib. Burada məntiq nədir? Eyni mövzular, eyni yanaşma.\n3.\tSosial-iqtisadi və mədəni həyat məkan baxımından qiymətləndirilməyib\n4.\tGeosiyasi dəyişikliklərin cəmiyyətə təsiri təhlil edilməyib....sadəcə sosial-iqtisadi vəziyyət haqqında bir neçə məlumatlar verilib\n5.\tTarixi şəxsiyyətlərə sanki yenidən qiymət verilir, o da ki eyni tematika sadəcə yeni maraqllı faktlarla zənginləşiblər\n6.\tƏnənəvi və sənaye cəmiyyət arasında əlaqə yaradılmalı halda burada sənaye cəmiyyəti dövrü özü nəzərdən keçirilir.\n7.\t4.1.1. Standartı nəzərdə tutur: Tarixi şəxsiyyətləri (II Ramzes, Hamurapi, II Kir, I Dara, İsgəndər, Yuli Sezar, Konstantin, Attila, Məhəmməd Peyğəmbər, Böyük Karl, Alp Arslan, Çingiz xan, II Mehmet Fateh, Əmir Teymur, Sultan Süleyman Qanuni, Şah İsmayıl, I Təhmasib, IV İvan) mənsub olduqları dövlətlərin mənafeyi baxımından qiymətləndirir. Buradakı şəxsiyyətlər sırasını gördükləri halda müəlliflər hansı məntiqlə 18 əsr şəxsiyyətlərini geniş işıqlandırmaları sual doğurur. Ayrıca hörmətli ekspertlər belə bir yanaşmaya necə qiymət veriblər maraqlıdır.\n8.\tÜmumiyyətlə 10-cu sinif dərsliyinin konsepsiyasi doğru deyil. Kurikulum standartları sadəcə sənəd üzərində qaldığı göz önündədir. Təhsil Nazirliyinin hazırladığı və Nazirlər Kabinetinin təsdiqlədiyi bir sənəd kobudcasına pozulub lakin tendr nəticəsində bu dərslik qalib olur.\n9.\tMüəlliflər maraqllı məlumatlarla dərslik yazıb. Bu inkar olunmur. Lakin bu cür yanaşma aşağı siniflərdə tələb olunurdu.\n10.\tDərslikdə müasir dərsliklərin quruluşu, təfəkkürə əsaslanan suallar azlıq təşkil edir. Xəritələr azdır, şəkillər azdır.....Standartların reallaşdırılmasına xidmət edən məqamlar olduqca azdır.\n11.\tYanaşma ənənəvi dərsliyinin yanaşmasıdır, sadəcə yeni məlumatlarla dərslik yüklənib.\n12.\tBu dərsliklə yanaşı tenderdə iştirak edən lakin qalib olmayan dərslikləri də ictimai müzakirəyə çıxarılmasına imkan yaradılmasını Təhsil Nazirliyindən rica edirəm.\n13.\tXalqın gözü tərəzidir\n14.\tBir sözlə artıq qəbul edilmiş bu dərsliyi tədris etmək məcburiyyətindəyik, ancaq hörmətli ekspertlər gələcəkdə dərslik yoxlayarkən məsləhət edirəm ki qayda qanunlarla, standartlarla və tendr şərtləri ilə əvvəlcədən tanış olsunlar. Standart "kağız parçası" deyil. Təlimlərdə təlimçilər bizə standartın müəllimlər üçün Konstitusiya olduğunu söyləyirdilər. Lakin indi bu Konstitusiyanı ekspert-təlimçilərimiz özləri pozmuşdur.\n15.\tBu mövzuda Təhsil Nazirliyinin debat təşkil etməsini təklif edirəm.\nBir sözlə təəsüflər olsun ki, bizdə qayda qanunlar çərçivəsində müsabiqə keçirilməsi hələ də reallaşmayıb.....haqqa girmək olmaz.....\nTəhsil Nazirliyi yeni müsabiqə elan edir.


Sevinc Babayevanın oğlunun şikayətinə baxılır | Bizimxeber\n16 Fevral 2017 / 15:33 / Baxış sayı: 758\nBakı Apellyasiya Məhkəməsində arvadını bıçaqlamaqda təqsirləndirilən keçmiş məhkumun barəsində olan hökmdən verilən apellyasiya şikayəti üzrə məhkəmə iclası keçirilir.\narxiv.bizimxeber.az APA-ya istinadən xəbər verir ki, hakim Abid Abdinbəyovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə təqsirləndirilən şəxsin anket məlumatları dəqiqləşdirilib. Məhkəmənin növbəti iclası fevralın 24-ə təyin edilib.\nA.Məmmədov məhkəmədə bildirib ki, hadisəni qısqanclıq zəminində törədib.\nA.Məmmədov Azərbaycan Beynəlxalq Universitetinin (ABU) sabiq rektoru Elşad Abdullayevin yaydığı videolarda keçmiş deputat Gülər Əhmədova ilə onun arasında vasitəçi kimi iştirak edən Sevinc Babayevanın oğludur. Həmin zaman S. Babayeva “İnterpol” xətti ilə axtarışa verilib. O, axtarışda olduğu vaxt Türkiyənin İstanbul şəhərində fəaliyyət göstərən hospitallardan birində ürək xəstəliyindən vəfat edib.\nBakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə A.Məmmədov 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Hökmdən narazı qalan məhkum apellyasiya şikayəti verib.


Yurd sevgisi... | Şərq qapısı\nBizi Gərməçatağa səsləyən yaradılan şərait, yurd sevgisi idi\n“Ermənilərin kəndimizə etdiyi ilk həmlə indiki kimi yadımdadır. Gərməçatağı dövrəyə alan dağlar, dərələr heç vaxt eşitmədiyi top-tüfəng səsləri ilə lərzəyə gəldi, təbiətin ahəngi dəyişdi. Açığı, ilk vaxtlar onların bu işə qol qoyacağına inanmaq istəmirdik. Axı dünənə qədər qonşu bilib onlara evimizin qapılarını taybatay açmışdıq, süfrəmizin başında oturtmuşduq. Necə oldu ki, bizim bu qonaqpərvərliyimizin, insaniyyətimizin qarşısında onlar xain, dönük çıxdılar, – deyə düşünürdük. O vaxt çoxumuz cavan idik, gördüklərimizə inana bilmirdik. Ağsaqqallar, ağbirçəklər deyirdilər ki, bala, bu bədnamlıq onların xislətindədir. Azərbaycanlılara qarşı bəslədikləri kin-küdurət bir-iki günün söhbəti deyil. Çörəyi dizinin üstündə olanlardan heç nə gözləməyin. Düşmənçilik onların qanındadır... Uzun sözün qısası, ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində Naxçıvanın bütün sərhəd kəndləri kimi Gərməçataq da erməni işğalı təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı”.\nSoyuq bir yanvar günündə, isti ocağında halal süfrəsinin ətrafına toplaşdığımız gərməçataqlı Piri İsmayılov xatirələri ilə olub-keçənləri yada salır: “Yaşlı və orta nəslin nümayəndələri yaxşı bilirlər ki, həmin vaxt Naxçıvan çətin günlər yaşayırdı. Zülmət qaranlığa qərq olan yaşayış məntəqələri, ərzaq qıtlığı, sonu görünməyən çörək növbələri və üstəgəl, erməni quldurlarının sərhədyanı kəndlərə hücumu naxçıvanlılara məşəqqətli və məhrumiyyətli günlər gətirmişdi. Səhəri səngərdə qarşılayıb, axşamı da orada yola salırdıq. Naxçıvandan, eləcə də ölkəmizin digər yerlərindən olan ərlər-ərənlər döyüşlər zamanı dadımıza yetdi. “El bir olsa, dağ oynadar yerindən”, – deyib atalarımız. Əlimizdə ov tüfəngi olsa da, hamımızın qəlbində tükənməz Vətən sevgisi, torpaq təəssübkeşliyi, hünər, qorxmazlıq var idi. Ulularımızdan bizə miras qalan yurda bağlılıq, onu dərin məhəbbətlə sevmək bizim üçün ən güclü ordu, silah-sursat demək idi. Xalqımızın dahi oğlu Heydər Əliyev məhz belə çətin günlərdə köməyimizə gəldi. Naxçıvanı erməni işğalından qorudu, onu hifz etdi, yaşatdı. Yağı düşmənin arzusu, niyyəti puç oldu. Necə deyərlər, yolun altı ilə gələnlər üstü ilə qayıtmalı oldular…”\nPiri İsmayılov o dövrün şəraitsizliyi ucbatından məcbur olaraq bəzi ailələrin Gərməçataqdan getmək səbəblərini də açıqlayır: “Sovet hökuməti 70 il ömür sürdü, bu kənddə daşı daş üstünə qoymadı. İmperiyanın mərkəzindən bir xeyli uzaqda yerləşən dağ kəndinin problemləri aşıb daşsa da, bununla maraqlanan olmadı. İnsan yaşadığı yerdə, təbii ki, yaxşı şərait, gün-güzəran, övladı üçün yaxşı gələcək qurulmasını istəyər. Amma o vaxt bütün bunların hamısı, sadəcə, xəyal idi. Kəndin yayı başqa, qışı başqa cür çətin olurdu. Sizi inandırım, elə ki yer bir balaca ağardı, yollar tamamilə bağlanırdı. Rayonla, muxtar respublikanın digər yaşayış məntəqələri ilə əlaqə tamam kəsilirdi. Beləcə, bir neçə ailə ilə birgə kəndi tərk edib paytaxt Bakıda və ölkəmizin digər şəhərlərində yaşamağa məcbur olduq. Bizim üçün, həqiqətən, çətin idi, doğma od-ocaqdan uzaq düşmək, Gərməçataq həsrəti ilə yaşamaq... Amma kənddən çıxanda da qohum-qardaşa demişdim ki, bu gediş həmişəlik deyil. Bir gün qayıdacağıq. Vaxt deyə bilmərəm, amma bir gün mütləq... Pis- yaxşı kəndimizdən ayrı 10-12 il ömür yaşadıq. Artıq aradan illər keçmişdi. Və biz qohum-əqrəba ilə telefon danışıqlarımızdan, Bakıya gələn tanış naxçıvanlılardan eşidirik ki, blokada Naxçıvanı başdan-başa yenidən qurulur. Kəndlər, şəhərlər abadlaşır, insanların sosial qayğıları həll olunur, uşaqlarımızın gələcəyinə qayğı ilə yanaşılır. Özü də bu işlərə əvvəlcə ucqar dağ və sərhəd kəndlərindən başlanılmışdı. Bunun özü də dövlətimiz tərəfindən düşünülümüş, uzaq gələcəyə hesablanmış bir addım idi. Yəni kəndli görsün ki, iş, gün-güzəran, yaxşı şərait olan yerdə hər fəsil gözəldir. İnanın, Bakıda olarkən bu xəbərləri hər eşidəndə qəlbim dağa dönürdü. Doğma yurdumun belə günlərə qədəm qoyması ilə qürurlanırdım. Bir gün atam-anamla məsləhətləşdik və qərara gəldik ki, kəndə dönək. Bizi Gərməçatağa səsləyən yaradılan şərait, yurd sevgisi idi. İnsan belədir də, onun üçün doğulduğu, dünyaya göz açdığı torpağın əvəzi yoxdur. Qərara aldım ki, mənim övladlarım da burada böyüyüb təhsil almalı, Kərətəpənin, Qaraquzeyin arxasında, qalib Azərbaycan əsgərinin qarşısında məğlub simada dayanan düşmənini tanımalı, keçmişdən xəbərdar olmalıdır. Budur, həmin gün gəlib çatıb və biz artıq Gərməçatağa qayıtmışıq. Özü də bizdən başqa, daha 3 ailə kəndə köç edib.\nQalib Azərbaycan Ordusundan söz düşmüşkən, başında topa-topa ağ buludların dolaşdığı bu dağlarda cəsur Azərbaycan əsgəri igidliklə Vətənin keşiyini çəkir. Özü də əlində ən müasir atıcı silahla, qəlbində sonsuz yurd sevgisi ilə... Biz də tez-tez onlara baş çəkir, bayram və əlamətdar günlərdə əsgər və zabitlərin yanında oluruq, sovqatlar aparırıq. Xalq daim ordunun yanındadır. Bu oğullar bugünkü müstəqilliyin, inkişafın, sabitliyin keşiyində dayanıblar. Bu gün Vətən müharibəsində gücümüzü görən məğlub düşmən öz qınında gizlənibsə, mərmi səsi bu kəndə yaddırsa və biz 90-cı illərdəki kimi ah-vayla yaşamırıqsa, deməli, bunun bir səbəbi var: Qalib Azərbaycan Ordusu”.\nHaşiyə: Muxtar respublika rəhbərinin diqqət və qayğısı ilə döyüş və mənəvi-psixoloji hazırlığını hər gün artıran Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun Gərməçataq kəndində yerləşən hissə və bölmələri də ən yüksək məişət şəraitinə malikdir. Maddi-texniki təminatın artırılması, “Bir nəfər hamı üçün, hamı bir nəfər üçün!” şüarının əldə rəhbər tutulması buradakı şəxsi heyətin də nümunəvi xidmətinin əsasını təşkil edir.\nPiri İsmayılov deyir ki, artıq torpaq sahibi, məhsul yiyəsiyik. Kəndimizdə elə bir ailə yoxdur ki, onun öz təsərrüfatı olmasın, ailə təsərrüfatlarının da sayı getdikcə artır. Dövlət də bizim yanımızdadır. İstehsal etdiyimiz məhsulları Naxçıvan şəhərində və rayon mərkəzi Babək şəhərində təşkil olunan festival və yarmarkalarda sata bilirik. Gərməçataq balının, cəvizinin əvəzi yoxdur. Ötən illərlə bu günü müqayisə edəndə deyirəm ki, indi təsərrüfat qurmağa, sahibkar olmağa nə var ki...\nİllər öncə hansı ümidlə, hansı arzuyla buradan köç etmişdiksə, indi həmin şəraitin ən yaxşısı qapımızadək gəlib çıxıb. Bu gün Gərməçataqda sürətli internet şəbəkəsindən, teleötürücü qüllədən, “Naxtel” mobil operatorundan hər kəs istifadə edə bilir. Yeni iş yerləri açılıb. Hər kəs yaşadığı mənzili müasir layihə əsasında qurur-yaradır. Evlərdə daimi işıq, təbii qaz, isti su… İnsana bundan artıq nə lazımdır?\nHərdən ömür-gün yoldaşım Xeyrənsə xanıma deyirəm ki, indiki dövrdə siz qadınların da qayğısı azalıb. Yeri gəlmişkən, həyat yoldaşım kənd məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənnini tədris edir. Özüm isə 2017-ci ildə muxtar respublika rəhbərinin iştirakı ilə istifadəyə verilən kənd mərkəzində kitabxanaçı işləyirəm. Kəndə bir gözəllik gətirən bu tikililər başqa bir mövzudur. Onları görəndə gənclik illərimə qayıdıram, kədərlənirəm. Kaş bizim də uşaqlığımız müstəqillik illərinə təsadüf edəydi. Sevinirəm ki, artıq bizim uşaqlarımız müharibə, qorxu əhvali-ruhiyyəsində deyil. Onlar hər cür şəraitlə təmin edilmiş məktəb binasında yaxşı təhsil alaraq həkim, mühəndis, zabit, jurnalist, müəllim olmaq arzusundadırlar. Bunun qədir-qiymətini bilmək lazımdır. Heç uzağa getmirəm. Düşmənin Naxçıvanla sərhəddə yerləşən kəndlərində acınacaqlı vəziyyət hökm sürür. Tez-tez Naxçıvan televiziyasından izləyirik ki, müəllimlər əməkhaqlarını vaxtında ala bilmir, tədris ocaqlarında istilik yoxdur, valideynlər şəraitsizlik ucbatından uşaqlarını məktəbə göndərmir və sair və ilaxır. Güclü iqtisadiyyatı, qüdrətli ordusu olan Azərbaycan adlı məmləkətin vətəndaşı olduğumuz üçün qürur duyuruq. Bir valideyn kimi, bir gərməçataqlı kimi bu şəraiti yaradanlara minnətdaram.\nBir zamanlar şəraitsizlik ucbatından məcburiyyət qarşısında qalıb Gərməçatağı tərk edənlər bu gün doğma ata ocağını yenidən alovlandırıblar. Məncə, bu, İsmayılovların timsalında kəndə qayıdan hər 3 ailənin yazdığı kiçik bir hekayədir. Adı isə “Yurd sevgisi”dir...\nNəşr edilib : 26.01.2022 20:17


Валидејнләр үчүн - səhifə 11\nOn səkkiz aylıqla iki yaş arasında olan uşaq böyüklərin hərəkətlərini təkrarlamaqdan ləzzət alır. Uşağa ayaqyolu təlimlərini öyrətmək üçün bu məqamı gözləmək yaxşı olar.\nSual: Ayaqyolu qaydalarının nümayişi uşağa kömək edirmi\nSual: Ayaqyolu qaydalarını qızlar, yoxsa oğlanlar asan öyrənir\nSual: Nə üçün bəzi uşaqlar gecələr yataqlarını bulayırlar\nƏksər valideynlər hətta sidiyinə nəzarət edə bilən körpəni gecələr bələyirlər. Çünki onlar islanmış döşəyi dəyişməyə çətinlik çəkirlər.\nSual: Uşağı yuxudan oyatmaq üçün zəngli saatlardan istifadə etmək olarmı\nSual: Körpə öz nəcisinə əl vurmaq istəyirsə, ona mane olmaq lazımdırmı\nSual: Ayaqyolu qaydalarına riayət edən uşağın bəzən yenidən əvvəlki vəziyyətə qayıtmasının səbəbi nədir\nCavab: Körpənin sinirləri elə kamilləşməlidir ki, ifrazat yolunu açıb-örtən əzələlər körpənin meyli ilə fəaliyyət göstərsin. Bağırsaq əzələlərinin idarəsi bacarığı on səkkiz aylıqdan sonra başlanır. Buna görə də ayaqyolu qaydalarının təlimi on səkkiz aylıqdan sonra effektli olur.\nMənim fikrimcə, uşaq danışmağı öyrənənə qədər gözləmək lazımdır. Çünki o, narahat olduğunu başa sala bilməlidir. Siz hiss etməlisiniz ki, körpəniz narahatdır və ayaqyoluna getmək üçün sizin köməyinizə ehtiyac duyur. Əgər uşaq öz narahatlığını bircə kəlmə ilə ifadə edə bilirsə, demək ayaqyolu qaydalarının təliminə başlamaq olar.\nMüşahidələr göstərir ki, valideynin bu işə başladığı vaxtla uşağın hazırlığı arasında heç bir əlaqə yoxdur. Orta təbəqədən olan ailələr bu təlimə daha tez başlayırlar. Hansı ki, aşağı təbəqədən olanlar bu işə tələsmirlər. Amma hər iki təbəqəyə məxsus olan uşaqlar arasında hazırlıq üçün əhəmiyyətli fərq yoxdur.\nSual: Ayaqyolu qaydalarının nümayişi uşağa kömək edirmi?\nCavab: Ayaqyoluna getmək qaydalarının təlimində atanın xüsusi bir rolu olmasa da, körpə oğlan uşağı atanın ayaqyolundakı hərəkətlərini müəyyən çərçivədə müşahidə etsə yaxşıdır. Qız övladı isə anasını müşahidə edə bilər. Bir qrup uşaq ayaqyolunda müxalif cinsin üsullarından istifadə edir. Məsələn, körpə qızlar sidiyə ayaq üstə getməyə çalışırlar. Hansı ki, bu iş nəinki qızlar, hətta oğlanlar üçün zərərlidir. Oğlanlar ayaq üstə sidiyə getməyi üstünlük hesab etsələr də, bu formada ifrazat sidik zərrələrinin körpənin bütün bədəninə sıçramasına səbəb olur.\nKörpə qızlar yalnız oğlanlardan zəif görünməmək üçün bu üsula cəhd edirlər. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, körpədə müşahidə etdiyi hər bir səhnəni təkrarlamaq həvəsi var. Amma körpəni bu zərərli maraqlardan çəkindirmək lazımdır.\nSual: Ayaqyolu qaydalarını qızlar, yoxsa oğlanlar asan öyrənir?\nCavab: Müşahidələrdən məlum olur ki, qızlar ayaqyolundan istifadə qaydalarını daha tez mənimsəyirlər. Amma mən buna əmin deyiləm. Heç rədd etmək üçün də dəlilim yoxdur. Zənnimcə, qızların daha tez öyrənməsi bu işdə anaların aparıcı rolu ilə bağlıdır. Əgər əsas məsuliyyət ananın üzərindədirsə, təbii ki, qızlar daha tez öyrənəsidirlər.\nSual: Nə üçün bəzi uşaqlar gecələr yataqlarını bulayırlar?\nCavab: Ayaqyoluna getmək qaydalarının təlimi lazımınca baş tutarsa, körpə özünə gecələr də nəzarət edə bilər. Mənim təcrübələrimə əsasən valideynlərin təhriki ilə gündüzlər özlərini nizamlamağa məcbur olan körpələrin gecələr yerini islatmaq ehtimalı böyükdür. Amma ayaqyolu təliminə vaxtında başlasanız, bağırsağına nəzarət edə bilən körpə sidiyini də nizamlamağı bacaracaqdır.\nBu münasibəti düzgün hesab etmirəm. Gündüzlər sidiyini saxlaya bilən körpəni bələməklə onda belə bir qorxu yaradırlar ki, gecələr yatağını islada bilər.\nUnutmaq olmaz ki, bəzən uşağın öz yerini islatması əsəbi hallarla bağlı olur. Bəzən sidik kisəsi dolmuş uşaqlar xüsusi problemlərlə bağlı yuxudan dura bilmirlər. Bir qrup uşaq hətta səkkiz yaşınadək yerini isladır, sonra isə bu hal qəfildən yox olur. Bəzən bu məqsədlə həkimlər dərman pereparatlarını tövsiyə edirlər.\nSual: Uşağı yuxudan oyatmaq üçün zəngli saatlardan istifadə etmək olarmı?\nCavab: Mən bu növ vasitələrin qəti əleyhinəyəm. Bu vasitələr uşaq yerini islatmazdan qabaq onu oyatmalıdır. Körpə sidik kisəsindəki sıxıntını hiss edib yuxudan oyanmalı və ayaqyoluna getməlidir. Əslində bu xüsusi qurğular sidik kisəsindəki sıxıntını qabaqcadan hiss etməli və uşağı oyatmalıdır. Bir müddət bu qayda ilə oyanmış uşaq sonralar zəngsiz durmağa vərdiş etməlidir. Bu qurğular bəzən müvəffəqiyyətli nəticələr versə də, mənim fikrimcə, daxili qüvvələrin vasitəsi ilə oyanmaq daha yaxşıdır. Belə qurğular körpənin inkişaf imkanlarını məhdudlaşdırır.\nEləcə də uşağa ayaqyolu qaydalarını öyrədən avtomat qurğularla da müxalifəm. Bu qurğular uşağın şəxsiyyətini təsir altına salır. Bəzən bu qurğulardan istifadə edənlər yetkin yaşlarına çatdıqda cinsi zəiflikdən əziyyət çəkirlər. Onlar hər hansı daxili mexanizmi hərəkətə gətirmək üçün xarici təsirə möhtac olurlar. Körpəlikdə yalnız zəng səsi ilə sidik ifraz etməyi öyrənənlər cinsi münasibət yaratmaq üçün də xaricdən təsir gözləyirlər.\nSual: Körpə öz nəcisinə əl vurmaq istəyirsə, ona mane olmaq lazımdırmı?\nCavab: Bu hal, adətən, iki-üç yaşlı uşaqlar arasında müşahidə olunur. Uşaq bu yaşda olarkən diqqətli olur və hər şeyi yoxlamaq istəyir. Onu ifraz etdiyi nəcis də maraqlandırır. Nəcisin pisliyindən xəbərdar olmayan körpə ona toxunmaq istəyir. İlk dəfə ona mane olmaq lazım deyil. Amma körpənin nəcislə tanışlığından sonra bu işə son qoymaq lazımdır. Sizin, ifrazata ifrat iyrənc münasibətiniz normal hal deyil. Körpə öz nəcisindən o qədər iyrənə bilər ki, özünü yumaqdan çəkinər. Əksinə adi münasibət göstərsəniz uşağın öz nəcisi ilə oynamaq marağı da itər. Uşağın öz nəcisi ilə oynamasına xoş münasibət göstərmək isə qətiyyən yol verilməzdir.\nÜmumiyyətlə, ifrazata diqqət məsələsini çox böyütməyin. Sağlam psixikaya malik olan valideynlər uşaqların ayaqyolunda müvəffəqiyyətli davranışından xoşhal olurlar. Amma bəziləri, az qalır ki, uşağın şah əsərinin tamaşasına ətrafdakıları da dəvət etsin. Uşaq ətrafdakıların bu münasibətindən duruxur. O düşünür ki, əgər ifrazat bu qədər dəyərlidirsə, nə üçün onu ayaqyolunda qoyub gedirlər. Uşaq bədəninin hazırladığı ifrazatla fəxr edir və onu başqalarına göstərmək istəyir. Ona imkan vermək lazımdır ki, nəcisinə özü su töksün.\nSual: Ayaqyolu qaydalarına riayət edən uşağın bəzən yenidən əvvəlki vəziyyətə qayıtmasının səbəbi nədir?\nCavab: Uşağa ayaqyolu qaydalarını öyrətdiyiniz vaxt o gözlənilmədən əvvəlki vəziyyətinə qayıda bilər. Bu vaxtadək ifrazat məsələlərində azad olmuş körpə üçün birdən-birə qaydalara əməl etmək çətindir. Etiraf edək ki, heç kim öz azadlığından xoşluqla əl çəkmir. Uşaq, adətən, o vaxt ayaqyolu qaydalarından çəkinir ki, sizin sərt rəftarınız onu əsəbləşdirir. Belə də ola bilər ki, ayaqyolu qaydalarını öyrənmiş körpənin təzə bacısı və qardaşı dünyaya gələ. İşi çətinləşmiş valideyn birinci körpəsinin müstəqilliyində tələsə bilər. Amma gözlərinin qarşısında yeni çağanın necə məhəbbətlə bələndiyini görən uşaq məntiqi olaraq öyrəndiyi adətlərdən geri dönmək istəyir.


Azərbaycana sərt qış gəlir - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Sosial / Azərbaycana sərt qış gəlir\nBunu oxu.az-a Ekoloji Proqnozlar Mərkəzinin prezidenti, ekoloq Telman Zeynalov deyib.\n“Günəş qeyri-adi və ləng yuxu dövrünə girir. Yeni günəş minimumu yeni kiçik buz dövrünün başlanmasına səbəb ola bilər. Bəşəriyyət XVII əsrdə belə qışla üzləşib”, – deyə ekoloq bildirib.\n“Günəş tacının qütblərində tüğyan edən qasırğalar zəifləyir, Günəşdəki reaktiv axıntılar yoxa çıxır. Bu onu göstərir ki, Günəşin daha az aktivlik dövrü başlayır. Bütün bunlar bu qışdan etibarən özünü göstərməyə başlayacaq”, – deyə ekspert bildirib.\nEkoloq Azərbaycan paytaxtında gözlənilən qış barəsində belə proqnoz verib: “110 illik meteoroloji müşahidələr onu göstərir ki, Bakıda qışda ən aşağı temperatur 1969-cu ildə qeydə alınıb – 10 dərəcə şaxta. Düzdür, 2012-ci ildə Bakıda 11 dərəcə şaxta olması barədə məlumatlar var, lakin rəsmi versiyaya görə, rekord göstərci 1969-cu ilə aiddir. Bu il isə 8-9 dərəcə şaxta gözlənilir. 2020-ci ildə Bakıda soyuq temperatur üzrə yeni rekord qeydə alınacaq”.\nÖncəki Elmira Axundova: “1-ci uşağa görə müavinət 100 manatdırsa, 2-ci uşağa görə 200, 3-cü uşağa görə 300 olsun”\nNövbəti “Ailə üzvləriniz “cinçıxarma”ya inanırsa…” – Psixoloq həyəcan təbili çaldı


Satılır 3 otaqlı 112 m2 yeni tikili Xırdalan\nElanın kodu: 530262\nBaxış sayı: 393 Yenilənmə tarixi: 21.08.2019\nXırdalan ş.-nin mərkəzində, H.Əliyev pr.-də əla təmirli, çıxarışlı, geniş və rahat mənzil. Daimi su, qaz, işıq, kombi sistemi. Mənzilin təmiri zamanı çok keyfiyyətli materiallardan istifadə edilib. Mətbəxdə və koridorda çox bahalı və keyfiyyətli mebel, şkaflar, yazı stolu quraşdırılıb. Koridorda güzgülü şkafın arxasında tutumlu qarderob otağı quraşdırılıb. 2 sanitar qovşağı var. Hər 3 otaqdan, eləcə də mətbəxdən prospektə baxan balkona çıxış var. 050-248-5666 Samir\nÜnvan: H. Aliyev pr.


Bakıda kriminal avtoritet qətlə yetirilib – Yenicag.Az\nAna Səhifə Kriminal Bakıda kriminal avtoritet qətlə yetirilib\nYeni Çağ Media Qrupu – May 23, 2017 - 19:30\n1952-ci il təvəllüdlü, öz dairəsində “Yaşka Bakinski” ləqəbi ilə məşhur olan kriminal avtoritet Baləhmədov Baləhməd Əliməmməd oğlu, dünən Qaradağ rayonunun Lökbatan qəsəbəsindəki şəxsi evində bıçaqlanıb.\nYenicag.az xəbər verir ki, bu barədə “Sputnik”ə Qaradağ Rayon Prokurorluğundan məlumat verilib.\n“Məni Yaşka Bakinski kimi tanıyırlar” – deyə Baləhmədov Ağayevə şərtlə deyib. Lakin Ağayev cavabında “Sən kimsən?” deyə bildirib. Bu “dikbaşlığa” görə, Baləhmədov Ağayevə bıçaq zərbəsi vurub. Ağayev Bakinskidən intiqam almaq qərarına gəlib. Haqq-hesab vaxtı mayın 22-də çatıb.\nQeyd edək ki, keçmişdə Baləhmədov həqiqətən də kriminal avtoritet olub. Lakin bir müddət keçəndən sonra o, “qanuni oğru” titulundan məhrum edilib.\n“Yaşka Bakinski” əvvəllər Verxneural həbsxanasında yatıb. 1988-ci ildə Vladimir mərkəzi həbsxanasına (xüsusi təhlükəli cinayətkarlar üçün həbsxana) köçürülüb. O, həmçinin cəzasını Tümen və Mahaçqala həbsxanalarında da çəkib. Bəzi məlumatlara görə, o, ilk dəfə həyat yoldaşının boğazını kəsdiyinə görə həbsxanaya düşüb.\nRusiya KİV-ləri “Yaşka Bakinskini” öldüyünü zənn etsələr də, dəqiq tarixini bilmirlərmiş. Lakin göründüyü kimi, Baləhmədov xəlvəti həyat yaşayırmış və mayın 22-də öldürülüb. Hüquq-mühafizə orqanlarının qeyd etdiyinə görə, patoloqoanatomlar qətlə yetirilmiş şəxsin çiynində 2 səkkizguşəli ulduz döymə və dizlərində də iki ulduz döymə aşkarlayıblar. İstintaq davam edir.


Kapital Bank - İstehlak krediti məhsulu üzrə satışlar | Muhasibat.Az\nKapital Bank-ın Pərakəndə Satış İdarəsinin Baş direktoru Ramil İmamov: “Bu gün istehlak krediti məhsulu üzrə satışlarımızın təxminən 25%-i onlayn formada həyata keçirilir”\nArtıq bir ildən çoxdur ki, bütün dünyada olduğu kimi ölkəmizdə də pandemiya şəraiti hökm sürür. Pandemiya ilə əlaqədar bir sıra sahələrdə müştərilərin təhlükəsiz və rahat şəraitdə xidmət almalarını təmin etmək məqsədilə onlara adət etdikləri formada bank xidmətlərinin göstərilməsində bir sıra çətinliklər yaranıb. Bu çətinliklərin aradan qaldırılaraq müştərilərə xidmət üçün zəruri dəyişiklikləri təmin etmək isə bankların qarşısında yeni hədəflər qoyur, xüsusən də bankçılıqda yeni dövrə keçidi sürətləndirir. Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank bu yeniliklərin həyata keçirilməsində də lider banklardan biri sayılır. Bu dövr ərzində həyata keçirilən və hazırda üzərində işlənən yeniliklər, istiqamətlər və hədəflər barədə məlumat almaq üçün Kapital Bank-ın Pərakəndə Satış İdarəsinin Baş direktoru Ramil İmamovdan müsahibə aldıq.\nRamil müəllim, Kapital Bank-ın yeni strateji dövrə qədəm qoyması barədə dəfələrlə məlumat verilib. İlk əvvəl növbəti strateji dövrdə əsas məqsədlər və prioritetlər barədə məlumat almaq istərdik.\nQeyd etdiyiniz kimi artıq bankımız daha bir strateji dövrü uğurla başa vuraraq yeni strateji planın icrasına başlayıb. Ötən dövr ərzində filialların transformasiyası həyata keçirilərək korporativ standartlara uyğun şərait yaradılıb və müasir tələblərə, müştəri istəklərinə cavab verən, bütün növ bank xidmətlərini operativ şəkildə göstərməyi bacaran, tam universal işçi heyəti formalaşdırılıb. Ümumi olaraq qeyd etmək istərdim ki, yeni strateji planımız kifayət qədər geniş və yüksək hədəflərlə əhatə olunub. Onlayn bank xidmətlərinin tətbiq olunma miqyasını genişləndirmək, müştərilərimizin ehtiyaclarına uyğun olaraq yeni məhsul və xidmətlərimizi onlara təqdim etmək, bunların bilavasitə nəticəsi kimi müştəri məmnuniyyətini yüksəltmək bu strateji dövrdə də prioritet məqsədlərimizdəndir.\nSon zamanlar müştərilərin bank xidmətlərindən onlayn şəkildə – məsafədən yararlanması üçün Kapital Bank bir sıra yeniliklərə imza atıb. Əldə edilən göstəricilər nə dərəcədə qənaətbəxşdir?\nKapital Bank müştəri məmnuniyyətini və keyfiyyətli bank xidməti göstərilməsini daim diqqət mərkəzində saxlayaraq, bank sektorunda yeniliklərin tətbiqinə hər zaman önəm verib. İnnovasiyaların tətbiq olunduğu bir dövrdə biz də öz növbəmizdə müştərilərimizi innovativ xidmətlər və yeniliklərlə sevindirməkdə davam edirik. Artıq müştərilərimiz evdən, işdən və yaxud olduğu məkandan ayrılmadan bankımızın bir çox məhsullarından onlayn yararlana bilirlər.\nPandemiyanın başladığı dövrdə bazarda ilk olaraq tərəfimizdən müştərilərə nağd pul krediti və BirKart-dan, həmçinin debet kart kimi qeyri-kredit məhsullarından onlayn şəkildə faydalanma imkanı yaratdıq. Artıq məmnuniyyət hissi ilə deyə bilərik ki, bu gün istehlak krediti məhsulu üzrə satışımızın təxminən 25%-ni müştərilərimiz bankın filiallarına gəlmədən, tam onlayn formada əldə edirlər. Məlumat üçün qeyd edim ki, nağd pul krediti məhsulu onlayn şəkildə rəsmiləşdirildikdən dərhal sonra müştərinin kartına mədaxil edilir və müştəri bankın istənilən bankomatından vəsaiti nağdlaşdıra, həmçinin vəsaitdən nağdsız və ya onlayn ödənişlərində istifadə edə bilir.\nBirKart məhsulunun onlayn satışı zamanı isə kart limiti müştərinin BirBank mobil tətbiqində aktivləşir və müştəri rəsmiləşmədən dərhal sonra BirKart-dan istifadə edə bilir. Həmçinin, müştərilərimiz debet kartını da onlayn formada sifarişini həyata keçirə bilirlər. Onlayn formada bank xidmətlərindən yararlanmaq üçün müştərinin internet çıxışını dəstəkləyən mobil telefonunun və yaxud kompüterinin olması kifayət edir. Müştəri kredit üçün müxtəlif kanallar vasitəsilə Kapital Bank-a müraciətini yönləndirə bilər və bank əməkdaşları tərəfindən dərhal operativ şəkildə onlarla əlaqə saxlanılır. Bu zaman müştərilər filiallarda növbə gözləməyəcəklər və dəyərli vaxtlarına qənaət etmiş olacaqlar. Bunu tətbiq etməklə məhsulların daha əlçatan olmasını, həmçinin xidmət səviyyəsini yüksəltmək kimi önəmli faktorları önə çəkmiş oluruq.\nOnlayn xidmətlərin inkişafı ilə bağlı hansı yeniliklər gözlənilir?\nBildiyiniz kimi, hazırda ölkə üzrə 2 milyondan artıq müştəri BirBank mobil tətbiqinin istifadəçisidir və biz də BirBank vasitəsilə onlayn xidmətlər üzrə daim yeniliklər təklif edirik. Qeyd edim ki, xidmətlərin fasiləsiz fəaliyyətini təmin etmək üçün və həmçinin xidmətalma imkanlarının artırılması istiqamətində daim təkmilləşmə işləri həyata keçirilir. Bu istiqamətdə təbii ki, əsas məqsədimiz müştərilərə daha çox məhsullardan faydalanma imkanlarını yaratmaq, xidmətalma prosesini daha da sadələşdirərək, vaxt itkisini minimuma endirməkdir. Hazırda əsas məqsdələrimizdən biri də BirBank tətbiqi üzərindən müştərinin özü tərəfindən həm kredit, həm də qeyri-kredit məhsullarını (cari hesabın açılması, depozit əməliyyatları və s.) rahat əldə etmə imkanlarını genişləndirməkdir.\nRamil müəllim, son zamanlar Kapital Bank müştərilərinin müraciətlərində hansı növ məhsullara tələbatın daha çox olduğu nəzərə çarpır?\nSon zamanlar müştərilərimizin müraciətləri sırasında şəxsi mənzil ehtiyaclarının ödənilməsi və yeni mənzil əldə etmək məqsədilə ipoteka kreditlərinə olan tələbatın artdığını qeyd etmək istərdim. Ötən il ərzində bu tələbatın qarşılanması üçün xeyli işlər görülüb və çox yaxşı nəticələr əldə etmişik. Belə ki, Kapital Bank bu məqsədlə ipoteka kreditləşməsinin əhatə dairəsini genişləndirib və kreditləşmə həcmini 2019-cu il ilə müqayisədə 3 dəfə artıraraq, 45 milyon manat səviyyəsinə çatdırıb. Ötən il üzrə həmçinin bank sektorunda ilk dəfə olaraq Kapital Bank tərəfindən daxili resurslar hesabına regionlarda güzəştli şərtlərlə ipoteka kreditlərin verilməsinə başlanıb.\nQeyd olunan məhsulun regionlarda mənzil bazarının aktivləşməsində dəstəyinin olması, əsas etibarilə sosial müştəri təbəqəsini əhatə etməsi və sərfəli şərtlərinin mövcudluğu müştərilər arasında yüksək marağa səbəb olub. Bu məhsul növü üzrə ötən il ərzində 363 ailə yararlanıb və mənzil sahibi olub. 2020-ci il üzrə digər ipoteka məhsulları üzrə statistik göstəricilərə nəzər salsaq, İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu, həmçinin MİDA vəsaiti hesabına 28 milyon manat, daxili resurslar hesabına isə planlaşdırıldığı kimi 10 milyon manat məbləğində ipoteka limiti rəsmiləşdirilib.\nDaxili ipoteka kreditləşməsi üzrə cari ildə müştəriləri hansı yeniliklər gözləyir, bankın bu sahə üzrə planları barədə məlumat verməyinizi xahiş edərdik.\nƏvvəlki illərdə olduğu kimi, bu ildə bankımız İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu, həmçinin MİDA vəsaiti hesabına kreditləşməni davam etdirir və cari ilin 3 ayı üzrə 13 milyon manat vəsait müştərilərin mənzil ehtiyaclarının qarşılanmasına yönləndirilib. İpoteka sahəsində qarşımıza qoyduğumuz əsas hədəflərdən biri daxili ipoteka məhsulu üzrə kreditləşmə həcmini 100 milyon manat səviyyəsinə çatdırmaqdır. Qeyd olunan məhsul növü üzrə satışın artırılması və kreditin müştərilər üçün daha əlçatan olması üçün məhsul şərtləri asanlaşdırılıb. Müştərilərimiz üçün sevindirici xəbər olaraq bildirək ki, yeni şərtlərə əsasən artıq onlar bu kredit növünü 10 il deyil, 20 il müddətinədək əldə edə bilərlər.\nMüddətin artması müştərilərə daha az aylıq ödəniş etməklə, daha böyük məbləğdə kredit əldə etməyə imkanı yaradır. Daxili İpoteka məhsulundan həm rəsmi iş yeri olan şəxslər, həm də biznes fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlar yararlana bilərlər. Müştərilərimizin bir daha nəzərinə çatdırmaq istərdim ki, daxili ipoteka kreditinin məbləği 30 000 – 250 000 manat aralığında dəyişir, illik faiz dərəcəsi isə 10%-dən başlayaraq müəyyən olunur.\nDaha bir mühüm yenilik ondan ibarətdir ki, artıq çıxarış sənədi olmayan mənzilləri də bankın daxili ipoteka məhsulu vasitəsilə əldə etmək mümkündür. Yeni şərtlərə əsasən müştərilər özlərinin və yaxud birinci dərəcəli qohumlarının mülklərini (mənzil, obyekt, qeyri-yaşayış sahəsi və s.) təminat qismində girov qoymaqla, çıxarış sənədi olmayan mənzili daxili ipoteka krediti vasitəsilə əldə edə bilərlər. Bir məlumatı da bildirim ki, daxili ipoteka məhsulu üçün müraciət edən müştərilərin əlavə vaxt itkisinin qarşısını almaq üçün əmlakın qiymətləndirilməsi, sığortalanma və digər proseslərin bank daxilində həyata keçirilməsi və kreditin sürətli şəkildə rəsmiləşdirilməsi üçün əlverişli şərait yaradılıb.\nArtan ipoteka kreditləşməsi tələbatını ödəmək və müştərilərə operativ xidmət göstərmək məqsədilə Kapital Bank tərəfindən ipoteka krediti verən xidmət nöqtələrinin sayı artırılaraq, regionlar üzrə 52, Naxçıvan Muxtar Respublikası üzrə 1, Bakı şəhəri üzrə 6, ümumilikdə isə 59 filiala çatdırılıb. Gələcəkdə yarana biləcək əlavə ehtiyacların ödənilməsi üçün bu sayın daha da artırılması planlaşdırılır. Həmçinin ipoteka kreditləşməsi üzrə müştərilərin müraciətlərinin operativ şəkildə qəbulu, təhlili və cavablandırılması filiallarla yanaşı müxtəlif onlayn kanallar – (+99451) 250 99 99 WhatsApp nömrəsi, 8196 qısa nömrəsi, 196 Məlumat Mərkəzi, bankın rəsmi internet səhifəsi (www.kapitalbank.az/loans) vasitəsilə də həyata keçirilir.\nBankımız bu sahədə görüləcək işlər sırasında həmçinin tikinti sektorunda fəaliyyət göstərən biznes subyektləri ilə əməkdaşlığı da genişləndirməyi planlaşdırır. Məlumat üçün qeyd edə bilərəm ki, mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənəd yəni, çıxarışı olan və eyni zamanda çıxarışı olmayan mənzil satan tikinti şirkətlərinin Kapital Bank-la əməkdaşlıq etməsi üçün cəlbedici fürsətlər mövcuddur. Hər kəsə məlumdur ki, tikinti sektorunda fəaliyyət göstərən biznes subyektlərinin təklif etdiyi mənzillərin daha tez satılmasının əsas amili kreditləşmədir. Belə ki, satışa çıxarılan mənzillərin tikinti şirkətinin daxili krediti hesabına deyil, ipoteka krediti hesabına tam dəyərinin ödənilməsi onlara nağd pul dövriyyəsinin axınını təmin edir.\nBu da öz növbəsində həmin şirkətlərə yeni yatırım üçün likvid vəsait formalaşdırılmasını yaradaraq, tikinti prosesini sürətləndirmələrinə və bizneslərini genişləndirmələrinə imkan yaradır. Kapital Bank ilə partnyor olan tikinti şirkətlərindən əldə ediləcək mənzillər üzrə kredit məbləği 500 000 manata kimi artırıla bilər. Qeyd etmək istərdim ki, hazırda bu yanaşma ilə 30-dan artıq tikinti şirkəti ilə əməkdaşlıq müqaviləsi bağlanılıb. Kapital Bank ipoteka istiqamətində də işi genişləndirməkdə maraqlıdır və tikinti şirkətləri ilə birgə əməkdaşlıq sayəsində müştərilərimizin mənzilə olan tələbatlarını ödəmək üçün sərfəli təkliflər təqdim ediləcək.\nÖlkənin ən böyük filial şəbəkəsinə malik olan Kapital Bank cari ildə başqa hansı yenilikləri müştərilərə təqdim edəcək?\nMikro biznes subyektlərinə hansı bank xidmətlərini göstərməyi planlaşdırırsınız?\nİstənilən Bank məhsulu hazırlanarkən və ya təkmilləşdirilərkən potensial müştərilər arasında sorğunun keçirilməsi və müştərilərin istəklərinin nəzərə alınması komandamızda artıq bir vərdişə çevrilib. Mikro kredit məhsulumuz da eyni inkişaf mərhələsini keçir. Müştəri araşdırmaları onu göstərir ki, mikro biznes subyektlərinin ehtiyac duyduqları bank məhsulları arasında kreditlər prioritet təşkil edir. Bu səbəbdən hazırda mikro kredit məhsulumuzun daha əlçatan, təhlil modelinin daha sürətli olması, kredit məhsullarının onlayn kanallar vasitəsilə əldə edilməsi, rahat geri ödəniş şərtlərinin mövcudluğunu nəzərdən keçiririk. Təqdim edəcəyimiz məhsul rəqabətə dayanıqlı olmaqla yanaşı, həm də müştərilərimizin istəklərini özündə cəmləyəcək. İndidən onu deyə bilərəm ki, sahibkar hesabı Kapital Bank-da olan mikro biznes subyektləri heç bir təminat, o cümlədən zamin təqdim etmədən, əlavə təhlillər olmadan, dərhal yerindəcə kredit ala biləcəklər.\nİstehlak krediti, Kapital Bank, Kredit


SOCAR - Daxili Təqaüd Proqramı\nBANM təqaüd proqramı\nDaxili Təqaüd Proqramının nəticələri barədə\nDaxili Təqaüd Proqramının yekun nəticəsi barədə məlumat sizin şəxsi profilinizin "Status" bölməsində yerləşdirilmişdir.\nMüsabiqənin 2-ci turuna vəsiqə qazanan tələbələrin siyahısının müəyyən olunması məqsədilə 17.05.2019-cu il tarixində Daxili Təqaüd Proqramının Müsahibə Komissiyasının iclası keçirilmişdir. Komissiya iclasında a...\nTest mərhələsi barədə\nDaxili Təqaüd Proqramı üzrə test mərhələsi SOCAR-ın İnsan Resursları Departamenti tərəfindən keçiriləcəkdir. Namizədlər imtahan tarixləri və FİN nömrələri (testə başladığınız zaman tələb olunacaqdır) barədə ətraflı məlumatı şəxs...\nİlkin seçim mərhələsinin nəticələri barədə\nİlkin seçim mərhələsinin yekun nəticəsi barədə məlumat sizin şəxsi profilinizin "Status" bölməsinin "İlkin seçim" alt bölməsində yerləşdirilmişdir.\nMüraciət edənlərin nəzərinə!\nProfilinizdəki məlumatlar (ad, soyad, ata adı, seriya nömrəsi və s.) şəxsiyyət vəsiqəniz üzrə eyni olmalıdır. Əks təqdirdə məlumatların uyğunsuzluğu səbəbindən test imtahanına buraxılmaya bilərsiniz. QEYD: Test imtahanının tarixi və yeri b...\nÇatışmayan sənədlərinizi 10.04.2019-cu il tarixinədək təqdim edə bilərsiniz. Nəzərinizə çatdırmaq istərdik ki, çatışmayan sənəd(lər)i şəxsi profilinizdə “e-mail göndər” funksiyasından istifadə etməklə göndər...\nÜmumi məlumat Tələblər Qaydalar İxtisaslar


Min bir gecə: “Yeddi gecə” kitabından » Kaspi.azAzərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\n26 Sentyabr 2020, 12:00 2398\nQərb xalqlarının tarixində ən mühüm hadisə Şərqin kəşf edilməsidir. Əslində, buna Şərqdə yerləşən fars dövlətinin yunan tarixində rolunun şəkildə dərk edilməsi demək daha doğru olar. Bundan başqa, (nəhəng, sabit, durğun, möhtəşəm) Şərqin dərk edilməsində digər mühüm məqamlar da var, onlardan bir neçəsini qeyd edəcəm. Məncə, uşaqlıqdan bəri çox sevdiyim mövzuya müraciət etməkdə haqlıyam. Yəni "Min bir gecə kitabı”na və ya ingilis variantında oxuduğum kimi "The Arabian Nights”a (Ərəb gecələri – X.N.). Onun bu cür adlanması da əsrarəngiz təsir bağışlayır, amma "Min bir gecə” qədər gözəl deyil.\nMən Heredotun doqquz kitabını yada salmaq istərdim, onlarda uzaq Misirin kəşfi təsvir edilib. Mən "uzaq” deyirəm, çünki həmin dönəmdə məkan zamanla ölçülürdü, səyahətlər isə təhlükəli idi. Yunanlar üçün Misir dünyası nəhəng ölçülü və sirli idi.\nSonra "Şərq” və "Qərb” sözlərini nəzərdən keçirək – onlara təyinat vermək mümkündürmü, onlar real bir şeylərdirmi? Avqustin Blajennının (Avqustín Avrelius, 354-430. Qərb Xristianlığının böyük ilahiyyatçılarından və filosoflarından biri, Xristian kilsəsinin müqəddəs atası – X.N.) zaman haqqında dediklərini onlara aid etmək olar: "Zaman nədir? Bu sual məndən soruşulmadığı vaxt cavabı bilirəm, soruşulduqda isə bilmirəm”. Onların anlayışı ilə barışmağa çalışaq.\nİskəndərin mübarizələrinə, müharibələrinə müraciət edək – Fars diyarını fəth etmiş, Hindistanı əldə etməyə müvəffəq olmuş və güman edildiyinə görə Vavilonda vəfat etmiş İskəndər. Şərqlə bu ilk toqquşma İskəndərə o qədər güclü təsir göstərmişdi ki, o, farslara müraciət etmişdi. Farslar onu – hətta yuxuda belə qılıncdan və "İliada”dan ayrılmayan İskəndəri öz tarixlərinin bir hissəsi hesab edirlər. Biz irəlidə ona qayıdacağıq, amma indi ki, adı çəkildi, bir əfsanəni yada salmaq istədim, düşünürəm ki, sizə maraqlı olacaq.\nİskəndər otuz üç yaşında Vavilonda vəfat etmir. O, qoşunu tərk etdikdən sonra səhra və meşələrdə azır. Nəhayət gözünə işıq görünür, bu isə heç demə tonqal imiş. Tonqalın ətrafını sarı bənizli, çəpgöz döyüşçülər əhatə etmişdi. Onlar İskəndəri tanımasalar da, bu yad adamı qəbul edirlər. Həmin, əsgər hesab edilən şəxs tamamilə naməlum diyarda döyüşür. O, əsgərdir, müharibənin səbəblərinin ona dəxli yoxdur və o, hər zaman həyatla vidalaşmağa hazırdır. İllər ötür, çox şey onun yaddaşından silinir. Qoşuna pul ödəniləcək gün ona verilən pullardan biri diqqətini cəlb edir. Pulu ovcunda saxlayır və deyir: "Sən qocasan, bax bu isə Makedoniyalı İskəndər olduğum zaman Arbel yaxınlığındakı qələbənin şərəfinə zərb edilməsini əmr etdiyim pullardan biridir”. Keçmiş cəmi bircə anlıq ona geri qayıdır, sonra isə o, yenidən monqol və ya çin muzdlu əsgərinə çevrilir.\nBu, yadda saxladığım uydurma əhvalat ingilis şairi Robert Qreyvzə məxsusdur. Şərq və Qərb üzərində hakimiyyət İskəndərə əvvəlcədən əyan olmuşdu. İslam ölkələrində o, Qoşabuynuzlu İskəndər adıyla məşhurdur, həmin qoşa buynuz isə Şərq və Qərbə işarədir.\nNümunə üçün Şərq və Qərb arasındakı uzunmüddətli olduğu qədər həm də faciəli hesab edilən dialoqa müraciət edək. Uzaq ölkədə hazırlanan ipəyi əlini toxunduraraq yoxlayan Gənc Vergilini xatırlayaq. Bu, Çin ölkəsidir, onun uzaqda Şərqin ən ucqar sərhədlərində olduğu məlumdur, mehriban sakinləri isə say etibarı ilə həddən artıq çoxdur. Vergili "Georgiklər”də (Vergilinin didaktik poeması – X.N.) ona tanış olmayan ehramların, imperatorların, çayların, körpülərin, göllərin təsvir edildiyi həmin tikişsiz ipəyi yada salır.\nŞərqin digər kəşfi Plininin (Böyük Plini, e.23-79. Qədim roma yazıçısı və filosofu – X.N.) "Həqiqi tarix” möhtəşəm kitabıdır. Orada çinlilərdən bəhs edilir, Baktriya, Fars diyarı xatırlanır, Hindistandan, şah Pordan danışılır. Yuvenalın qırx il bundan əvvəl oxuduğum bir şeiri var, o, bir anda yaddaşımda təzələnir. Yuvenal uzaqlaşan yeri təyin etmək üçün deyir: "ultra Auroram et Gangem”, yəni "şəfəqin və Qanqın arxasınca”. Bu, kəlmələrdə Şərq bizim üçün ümumiləşib. Nə bilmək olar, Yuvenal da bunu bizim kimi duyubmu? Düşünürəm ki, bəli. Şərq həmişə Qərb insanı üçün cəlbedici olmuşdur.\nTarixin gedişini izləyərkən bizə qəribə hədiyyə bəxş edilir: Harun Ər-Rəşid – Saleh Harun silahdaşı Böyük Karla fil göndərir. Ola bilər ki, Bağdaddan Fransaya fil göndərmək olmaz, amma bu, mühüm deyil. Bu filə inanmaq çətin olmamalıdır. Fil bədheybətdir... O, franklara və Böyük Karla olduqca qəribə görünməli idi (Böyük Karlın "Roland haqqında nəğmə”ni oxuya bilməməsini düşünmək kədərlidir, çünki o, alman ləhcəsində danışırdı).\nFil Karla hədiyyə olaraq göndərilmişdi, "elefant” "fil” sözü də bizi Rolandın fil sümüyündən olan şeypuru – Olifanı çaldığını yada salmağa məcbur edir. Şeypurun bu cür adlanmasının səbəbi onun fil dişindən hazırlanması idi. İndi ki, biz etimologiya haqqında danışmağa başladıq, şahmatdakı fili bildirən ispan sözü "alfil”in ərəb dilində "fil” demək olduğunu, həm də marfil – fil sümüyü sözü ilə eyniköklü olmasını yada salmaq olar. Şərqə məxsus şahmat fiqurları arasında mənə üzərində adam əyləşmiş, başında qülləsi olan fil görmək nəsibolub. Qeyd edim ki, qülləyə görə bənzərlik olsa belə bu, top yox, fildir, yəni alfil.\nDöyüşçülər səlib yürüşlərindən müxtəlif hekayələrlə geri qayıdırdılar, məsələn, şirlər haqqındakı xatirələrlə. Biz Riçard the Lion-Hearted – Riçard şir ürəyi adlı məşhur səlibçini tanıyırıq. Gerbə həkk olunmuş şir şərq heyvanıdır. Siyahı sonsuz ola bilməz, amma Marko Polonu, onun "Şərqin kəşfi” kitabını (kitab uzun müddət ən böyük kəşf hesab edilmişdir) – genuyalıların venesiyalılar üzərində qələbə qazandıqları mübarizədən sonra yoldaşına nəticə etibarilə diktə etdiyi həmin kitabı da yada salaq. Kitabda Şərq tarixindən və sonralar Kolricin məşhur poemasında peyda olan Xubilay xandan bəhs edilir. (Xubilay xan – 1215-1294. Monqol imperiyasının beşinci xaqanı və Yuan sülaləsinin banisi – X.N.)\nXV əsrdə İskəndəriyyədə – Qoşabuynuzlu İskəndərin şəhərində silsilə nağıllar toplanmışdı. Təxmin etdiyiniz kimi bu nağılların qəribə tarixçəsi var. Əvvəlcə onlar Hindistanda, sonra Fars diyarında, sonra Kiçik Asiyada və nəhayət Qahirədə artıq ərəb dilində vərəq üzərinə köçürülmüş şəkildə bir yerə toplanmışdı. Bu, məhz "Min bir gecə nağılları kitabı” idi.\nMən ad üzərində dayanmaq istəyirəm. O, mənim nəzərimdə dünyadakı ən gözəl addır, mənim artıq qeyd etdiyim "Zamanla təcrübə” qədər gözəldir, həm də onlar olduqca bənzərdirlər.\n1754-cü ildə fransız şərqşünası Antuan Qallan tərəfindən Avropa dilinə tərcümə olunmuş ilk altı cildlik nəşr edildi. Romantizm cərəyanı zamanı Şərq bütünlüklə Avropa düşüncəsinə daxil oldu. Burada iki nəhəng adı xatırlamaq kifayətdir – şəxsiyyəti əsərlərini üstələyən Bayron və bütün hallarda nəhəngliyini qoruyub saxlayan Hüqo. Yeni tərcümələr meydana çıxır, bununla da Şərq yenidən kəşf edilir. Bu proses 1890-cı illərə qədər davam edir. Ən böyük rolu isə Kiplinq oynayır: "Kim Şərqin harayını eşitsə, həmin harayı əbədi yadda saxlayır”.\n"Min bir gecə” kitabının ilk dəfə tərcümə edildiyi zamana qayıdaq. Bu, bütün Avropa mədəniyyəti üçün olduqca mühüm hadisədir. 1754-cü ildə Fransa nəhəng əsrin Fransası idi. Burada ədəbi qanunları Bualo (Nikola Bualo, 1636-1711. Fransız şairi, tənqidçi, nəzəriyyəçi – X.N.) diktə edirdi. O, 1711-ci ildə vəfat etdiyi zaman bütün ritorikasının şərq axınının qorxusu qarşısında qalmasından şübhələnmirdi belə. Bualonun qayda və qadağaları ilə zəngin ritorikasını, düşüncə kultunu, Fenelonun dediyi "Ruhun təzahürləri arasında ən nadir görüləni düşüncədir” kəlamını yada salaq. Amma Bualo düşüncəni poeziyanın əsasına çevirmək istəyirdi.\nBiz kastil dili adlanan gözəl latın ləhcəsi ilə danışırıq, elə bu da Qərbin Şərqə nostalgiyasının, bağlılığın, bəzən hərbi düşüncənin təzahürüdür, axı Amerika Hindistanı fəth etmək cəhdi sayəsində kəşf edilmişdi. Biz Montesuma xalqını, Ataulluları, Katrielləri Hindistana gəlib çıxdıqlarını zənn edən ispanların yalnışı nəticəsində səhvən hind xalqı adlandırırıq. Bugünkü mühazirə də Şərqlə Qərb arasındakı dialoqun bir hissəsidir.\n"Qərb” sözünün mənşəyi məlumdur və indi bunu araşdırmağın mənası yoxdur. Bizim mədəniyyətin əsasının Yunanıstandan (Roma ellinizmin davamıdır) və şərq ölkəsi İsraildən qaynaqlandığı hesab olunur. Onlar bizim qərb mədəniyyəti adlandırdığımız anlayışı yaradıblar. Şərqin kəşfi barədə danışarkən əbədi ixtira olan müqəddəs yazını xatırlamaq lazımdır. Təsir qarşılıqlıdır, çünki Qərb də Şərqə təsir edir. Fransız yazıçısının "Avropanın çinlilər tərəfindən kəşfi” adlı kitabı mövcuddur və bu kəşf də mütləq baş verməli olan real hadisədir.\nŞərq Günəşin doğulduğu yerdir. Alman dilində Şərqin tərənnümü üçün sizə də ərz etmək istədiyim gözəl bir ad mövcuddur: "Morgenland” – "səhər yeri”. Qərbin təsviri "Abendland” – "axşam yeri”dir. Şpenqlerin "Der Untergang des Abendlandes”, yəni "Axşam yerinə geri dönüş” və ya daha nəsrvari tərcümə edilərsə, "Avropanın qürubu” kitabı çoxuna tanışdır. Düşünürəm ki, "oriente” (şərq) kimi gözəl sözün ilk hecasının "oro” (qızıl) sözündən ibarət olması xoşbəxt təsadüfdür. "Orient” sözündə biz "oro” sözünü hiss edirik, çünki sübh zamanı səma qızılı rəngə boyanır. Mən Dantenin sizə məlum olan "Dolce color d'oriental zaffiro” – "Şərq yaqutunun ürəkaçan rəngi” misrasını yenidən xatırlatmaq istərdim.\nOriental sözü iki mənalıdır: şərq ölkələrinin şərq yaqutu və qızılı rəngli şəfəq, Məhşərdə ilk səhərin qızılı rəngi.\nŞərq nədir? Onu coğrafi cəhətdən təyin etmək üçün biz olduqca maraqlı təzahürlə rastlaşırıq: Şərqin bir hissəsi Qərbdir, yunanlar və romalılar üçün Qərb hesab etdikləri isə (məsələn, Şimali Afrika) Şərqdir. Əlbəttə ki, Şərq həm də Misirdir, İsrail torpağıdır, Kiçik Asiya, Baktriya, Fars diyarı, Hindistandır. Bütün bu ölkələr nə qədər geniş əraziyə malik olsalar belə, aralarında ortaq cəhətlər o qədər azdır. Eynilə Tatarıstan, Çin, Yaponiya da bizim üçün Şərqdir. Düşünürəm ki, Şərq haqqında danışarkən biz hər şeydən əvvəl islam Şərqini nəzərdə tuturuq, coğrafi cəhətdən isə Hindistanın şimalını.\n"Min bir gecə” kitabından əldə edilən ilk təəssürat budur. Burada şərqi hiss etmək mümkündür, biz bunu İsraildə duya bilmərik, amma Qranada və ya Kordovada duyarıq. Mən orada Şərqin varlığını hiss etsəm belə, onu təyin edə bilmirəm, bu cür şəxsi duyğuları təyin etməyin gərəkli olub-olmadığı haqqında isə heç bir mülahizəm yoxdur. Bu sözdən yaranan assosiasiyaları "Min bir gecə” kitabına borcluyuq. O, bizim ağlımıza gələn ilk fikirdi, biz hələ ondan sonra Marko Polo, İohan ata (orta əsrlər avropa əfsanələrinin qəhrəmanı, Şərqdə xristianların mifik şahlığının banisi – X.N.), qızıl balıqlar olan qum çayları haqqında xatırlayırıq. İlk növbədə isə biz islam haqqında düşünürük.\nƏvvəlcə kitabın tarixini, sonra tərcümələrini nəzərdən keçirək. Kitabın mənşəyi aydın deyil. Yadıma uğursuz şəkildə qotik adlandırılan, çoxsaylı nəsillərin əməyi nəticəsində ərsəyə gələn kilsələr düşür. Amma əsaslı fərq var: sənətkarlar, kilsə inşaatçıları nə iş gördüklərini yaxşı başa düşürdülər. "Min bir gecə” isə əksinə sirli şəkildə yaranır. Bu – ən məşhur, mənə məlum olduğu qədərilə Qərbdə Şərqdən daha artıq dəyər verilən kitabın yaranmasında iştirak etdiyinə dair şübhə duymayan minlərlə müəllifin əsəridir.\n"Min bir gecə” kitabının iki ən məşhur tərcüməsinin müəllifləri Leyn və Bertonun heyranlıqla sitat gətirdikləri şərqşünas baron Hammer Purqştalın maraqlı qeydini nəzərinizə çatdırıram. O, gecə nağılçıları adı almış, peşəsi gecələr nağıl danışmaq olan şəxslərdən bəhs edir. O, gecə hekayələri adı altında yuxusuzluq yaratmaq məqsədilə insanları toplamaq adətini ilk dəfə düşünən şəxsin Makedoniyalı İskəndər olması barədə qədim fars mətnini misal gətirir. Çox güman ki, bunlar nağıllar idi. Düşünürəm ki, nağılların gözəlliyi nəsihətvari olmalarında deyil. Ezopu, eləcə də digər induz nağılçılarını heyvanları insan şəklində, onların komediya və faciələri ilə təsvir etmək imkanının olması cəlb edirdi. Nəsihət sonda əlavə edilrdi, ən əsası isə onda idi ki, canavar quzu ilə, öküz uzunqulaqla ya da şir bülbüllə söhbət edirdi.\nMakedoniyalı İskəndər bu adsız nağılçıları dinləyirdi. Bu cür peşə uzun müddət mövcud olmuşdur. Leyn "Müasir misirlilərin adət və ənənələri” kitabında qeyd edir ki, 1850-ci ilə qədər Qahirədə nağılçılar geniş yayılmışdılar. Onların sayı əlliyə qədər idi və əsasən də "Min bir gecə”dən hekayələr nəql edirdilər.\nBerton və ispancaya gözəl tərcümənin müəllifi Kansinos-Assensin gümanına görə hekayələrin Hindistanda yaranan bir qismi Fars diyarına gedib çıxır, Fars diyarında onlar dəyişilir, zənginləşdirlir və ərəbləşdirlir, nəhayət isə Misirə qədər yayılır. Bu, XV əsrdə baş verir. İlk kitab məhz o zaman tərtib edilir, ardınca digəri – fars dilində olan "Hazar afsana” – "Min nağıl” adlanan variant meydana gəlir.\nNağılların sayının əvvəlcə min, daha sonra min bir olmasının səbəbi nədir? Düşünürəm ki, burada iki səbəb var. Onlardan biri cüt rəqəmlərin bədbəxtlik gətirdiyi düşüncəsini özündə daşıyan mövhumatdır (bu kimi hallarda mövhumat böyük önəm kəsb edir). Tək rəqəm axtarmağa başladılar və uğurlu şəkildə "bir”i əlavə etdilər. Əgər toplu doqquz yüz doxsan doqquz gecədən ibarət olsaydı biz bir gecənin çatmadığını düşünərdik. Bu cür isə əksinə hiss edirik ki, bizə ucu-bucağı olmayan nəsnə bəxş edilir, hələ bir gecə də əlavə edilmişdir. Mətni oxuyaraq tərcümə edən fransız şərqşünas Qallandır. Biz mətnin, həmin mətndə isə Şərqin təsvirini görürük. Mətndə Şərq var, çünki biz oxuduqca özümüzü uzaq diyarda hiss edirik.\nTarixi silsilənin varlığı hər kəsə məlumdur, amma ondan əvvəl şərq araşdırmaları mövcuddur. Fars ədəbiyyatı və ya hind fəlsəfəsinin tarixi yoxdur, çin ədəbiyyatının tarixi də yoxdur, çünki bu xalq üçün hadisələrin axışı maraqlı deyil. Ədəbiyyatın və poeziyanın əbədi olduğu hesab edilir. Mən düşünürəm ki, mahiyyətcə onlar haqlıdırlar. Mənə belə gəlir ki, "Min bir gecə” adı (və ya Bertonun üstünlük verdiyi kimi "Book of the Thousand nights and a night” – "Min bir gecə kitabı”) bu gün səhər icad edilmiş olsaydı, möhtəşəm olardı. Əgər biz bu işi indi həyata keçirmiş olsaydıq, adın əsrarəngiz olmasına səbəb təkcə gözəl olması deyil (gözəl, yəni məsələn, Luqonesin "Bağda alaqaranlıq” əsəri kimi), həm də kitabı oxumaq istəyi yaratmasıdır.\nİnsan "Min bir gecə”nin içərisində itib-batmaq istəyir, o bilir ki, bu kitaba köklənərək öz zavallı taleyini unuda, tam şəkildə arxetip-nümunələrlə (arxetip – folklor və ədəbi əsərlərdə tez-tez təkrarlanan obrazlar, süjetlər, motivlər – X.N) zəngin, eyni zamanda individuallıqla dolu dünyaya qədəm basa bilər.\n"Min bir gecə” adında kitabın sonsuz olduğuna işarə edən olduqca mühüm əlamətlər yer alıb. Görünür, sonsuzluq haqqındakı fikir gerçəkdir, ərəblər deyir ki, "Min bir gecə”ni heç kim axıra qədər oxuya bilməz.\nMənim evimdə Bertonun tərcüməsində on yeddi cildlik var. Bilirəm ki, heç vaxt onların hamısını oxuya bilməyəcəm, amma onlarda məni gözləyən gecələrin yer aldığını; həyatımın bədbəxtlik içərisində keçə biləcəyini, amma onda Şərqin "Min bir gecə”sinin əbədiyyət həqiqətinin birləşdiyi on yeddi cildliyin olduğunu bilirəm.\nMövcud olmayan, həqiqi olmayan Şərqi necə tanımaq olar? Mən "Şərq” və "Qərb” anlayışlarının ümumiləşdirmə olduğunu, eyni zamanda heç kəsin özünü şərqli olaraq hiss etmədiyini qeyd etmişdim. Mən belə hesab edirəm ki, insan özünün fars, indus, malayziyalı hiss edə bilər, amma şərqli əsla. Bu, heç kimin özünü latın amerikalı hiss etməməsinə bənzəyir: biz özümüzü ancaq argentinalı, uruqvaylı kimi hiss edirik. Buna baxmayaraq, belə bir anlayış mövcuddur. Bəs kitab nədən bəhs edir? Hadisələr hər şeydən əvvəl ifratçılıq dünyasında personajların ya olduqca xoşbəxt və ya olduqca bədbəxt, olduqca zəngin və ya olduqca yoxsul olması ideyası üzərində, etdikləri əməllərin izahını vermək məcburiyyəti olmayan, necə deyərlər, Tanrılar kimi məsuliyyətsiz padşahların dünyasında qurulub.\nBundan başqa xəzinə ideyasına üz tutaq. Hər bir yoxsul onu tapa bilər. Ovsun ideyası da olduqca vacibdir. Ovsun nədir? Ovsun fərqli səpgidə yaranan səbəbdir. Belə düşünək ki, bizə məlum olan səbəb əlaqəsindən başqa digəri də mövcuddur. Bu əlaqə təsadüfdən, üzükdən, çıraqdan asılı ola bilər. Biz üzüyü və ya çırağı itirsək, cin peyda olacaq. Cin – kölədir, eyni zamanda isə bizim iradəmizlə fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, hər şeyə qadirdir. O, hər an peyda ola bilər.\nBalıqçı və cin haqqındakı hekayəni yada salaq. Balıqçının dörd uşağı var, özü isə yoxsuldur. O, hər səhər torunu dənizə atır. Naməlum, adını bilmədiyimiz dəniz bizi anlaşılmaz dünyaya aparır. Balıqçının işi dənizə yaxınlaşıb toru atmaqdır. Bir dəfə səhər onu atır, üç dəfə çəkir: ölü uzunqulaq, tısbağa balaları, lazımsız əşyalar çıxarır. O, toru yenidən atır (hər dəfə də şeir deyir), tor olduqca ağırlaşır. Balıqçı düşünür ki, onun içi balıqla doludur, lakin çıxardığı ancaq Süleymanın möhürü həkk olunmuş, sarı misdən düzəldilmiş səhəng olur. Balıqçı səhəngi götürdükdə onun içərisindən qatı duman qalxır. Balıqçı səhəngi satmaq barədə düşünür, bu arada isə duman səmaya çatır və qatılaşaraq cinə çevrilir.\nCinlər kimdir? Bu varlıqlar Adəmdən əvvəl yaranmışlar, onlar nəhəng olmalarına baxmayaraq, insana tabedirlər. Müsəlmanlar hesab edir ki, bütün məkanlar cinlərlə doludur, onlar gözə görünmür və hər yerdə mövcuddurlar.\nCin deyir: "Allaha və onun peyğəmbəri Süleymana salam olsun!”. Balıqçı cindən soruşur ki, o niyə çoxdan vəfat etmiş Süleymanın adını çəkir, indi Allahın peyğəmbəri Məhəmməddir. Bir də onun nə üçün səhəngə salındığını xəbər alır. O, cavab verir ki, Süleymanın əleyhinə çıxmış cinlərdən biridir, Süleyman isə buna görə onu səhəngə salmış, möhür vuraraq dənizin dibinə atmışdır. Dörd yüz il keçir və cin dünyanın bütün qızılını onu azad edən şəxsə verəcəyinə and içir. Amma azadlıq gəlib çıxmırdı. Növbəti andı onu azad edəcək şəxsə heyvanların və quşların dilini öyrədəcəyi barədə olur. Əsrlər ötür, vədlər çoxalırdı. Nəhayət o, xilaskarını öldürəcəyinə dair and içir. "Andı yerinə yetirməyin vaxtı gəldi. Ölümə hazırlaş, mənim xilaskarım!”. Bu qəzəb qəribə şəkildə cini insana bənzədir, özü də cazibədar insana.\nQorxuya düşmüş balıqçı Özünü elə aparır ki, guya nağıla inanmır və soruşur: "sən başı səmaya, ayaqları yerə toxunan canlı bu qədər kiçik ölçülü qaba necə sığışmısan?”\nCin cavab verir: "İnamsız insan! İndi əmin olarsan”. O, kiçilir və səhəngin içində gizlənir, balıqçı isə səhəngin ağzını bağlayır və cini hədələyir.\nTarix davam edir, indi isə qəhrəman balıqçı yox, padşah, sonra Qara adaların hökmdarıdır ,yekunda isə "Min bir gecə” üçün xarakterik olan hadisə baş verir – süjet xətləri əlaqələnir. Burada çin kürələrini və ya rus "matroşka”larını xatırlamaq olar. "Don Kixot”da biz buna bənzər hadisəyə rast gəlirik, amma "Min bir gecə”dəki səviyyədə deyil. Bundan başqa, bütün əsər sizə məlum olan əsas hadisənin çərçivəsinə sığışıb. Bu, arvadı xəyanət edən, xəyanətdən qaçmaq üçün hər gecə yeni qadına sahib olmaq, ertəsi səhər isə onu öldürmək qərarına gələn sultanın hekayəsidir. Bu vəziyyət Şəhrizad sultanı yekunlaşmayan hekayələrlə dayandıraraq digərlərini xilas etmək qərarına gələnə qədər davam edir. Min bir gecə bu cür keçir və bir gün o, sultana oğlunu göstərir.\nHekayə içində hekayə yüngül başgicəllənmə ilə müşayiət olunan qəribə sonsuzluq hissini yaradır. Çox sonralar yazan müəlliflər də buna bənzər effektlər əldə ediblər. Luis Kerrolun "Alisa” və ya yuxu daxilində yuxunun çoxalaraq şaxələndiyi "Silvi və Bruno” romanı bu qəbildəndir.\nYuxuların mövzusu "Min bir gecə”də sevilənlərdən biridir. Məsələn, iki yuxugörənin əsrarəngiz hekayəsi. Hansısa Qahirə sakini bir dəfə yuxuda ona İsfahana gedərək xəzinə tapmağı əmr edən səs eşidir. O, uzun və təhlükəli səyahətə çıxır, İsfahanda yorğun halda dincəlmək üçün məscidin həyətində əyləşir. Onun heç ağlına da gəlməzdi ki, oğruların arasına düşüb. Onların hamısını nəzarət altına götürürlər və qazi onu bu şəhərə gətirən səbəbin nə olduğunu soruşur. Misirli danışır. Qazi var gücü ilə qəhqəhə çəkib deyir: "Ay düşüncəsiz sadəlövh! Mən üç dəfə yuxuda Qahirədə bağında qum saatı, bulaq və əncir ağacı olan olan ev görmüşəm, bulağın yaxınlığında isə xəzinə basdırılıb. Mən bu yalana bircə dəfə də inanmadım. Bu pulu götür, get, bir də İsfahana gəlmə. O, Qahirəyə geri qayıdır: qazinin yuxusunda o, öz evini tanımışdı. O, bulağın yaxınlığında qazmağa başlayır və xəzinəni tapır”.\n"Min bir gecə”də Qərbin əks-sədası eşidilir. Biz burada Odisseyin macərası ilə rastlaşırıq, amma Odissey Dənizçi-Sindibad adlanır. Bəzi macəralar olduqca oxşardır. "Min bir gecə” nəsillərin əməyi nəticəsində ərsəyə gəlmişdir, bu insanlar bitib-tükənməyən, bir çox dəyişikliklərə məruz qalan kitabı bizə miras qoymuş xeyirxahlarımızdır. Mənim dəyişikliklər barədə qeyd etməyimin səbəbi Qallan tərəfindən nəşr edilən ilk mətnin olduqca sadə olmasıdır və görünür bu, daha cəlbedicidir, oxucunu yormur. Kapitan Bertonun da qeyd etdiyi kimi, birinci mətn olmasaydı sonrakı variantların yaranması da mümkün olmayacaqdı.\nQallan ilk cildi 1754-cü ildə yayımlamışdır. Kitab narahatlıq yaratsa da, XIV Lüdovikin uzaqgörən Fransasını ovsunlamağı bacarmışdır. Romantizm barədə danışılan zaman daha əvvəlki dövrü nəzərdə tuturlar. Biz romantik cərəyanın öz başlanğıcını kiminsə Normandiyada və ya Parisdə "Min bir gecə”ni oxuduğu zamandan götürdüyünü deyə bilərik. O, Bualonun təlimatlar dünyasından qoparaq romantik azadlıq aləminə daxil olmuşdur.\nSonra fransız Lesajın hiyləgər romanının kəşfi, 1750-ci ildə Persi tərəfindən şotland və ingilis balladalarının nəşri kimi hadisələr baş verir. 1798-ci ildə isə Marko Polonun himayədarı xan Xubilayı yuxuda görmüş Kolricin yaradıcılığı ilə İngiltərədə romantizm dövrü başlayır. Biz burada dünyanın nə qədər qeyri-adi, hadisələrin isə necə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu görürük.\nSonra digər tərcümələr meydana çıxdı. Leynin tərcüməsi müsəlmanların ensiklopediyası ilə "təchiz edilmişdir”. Bertonun antropoloji və ədəbsiz tərcüməsi XIV əsr leksikası ilə, arxaizm və neologizmlərlə zəngin, gözəllikdən məhrum olmayan, amma bəzən oxunuş üçün çətin hesab edilən ingilis dilində qələmə alınmışdır. Sonra doktor Mardryusun hər bir mənada azad versiyası və Littmanın alman dilinə orijinalı hərfbəhərf qorusa da, cazibədən məhrum tərcüməsi peyda olur. İndi xoşbəxtlikdən bizdə, mənim müəllimim Rafael Kansinos-Assensin yaratdığı ispan variantı da var. Kitab Meksikada çap edilib, yəqin ki, bu tərcümə ən yaxşısıdır, çünki burada həm də çox saylı şərhlər də mövcuddur.\n"Min bir gecə”nin ən məşhur nağılı orijinal variantlarda tapılmayıb. Bu, "Ələddin və sehrli çıraq”dır. Nağıl Qallanın toplusunda var, Berton isə onu uğursuzcasına ərəb və fars mətnlərində axtarıb. O, Qallanın nağılı saxtlaşdırdığından şübhələnirdi. "Saxtalaşdırmaq” sözü mənə ədalətsiz və qəddar təsiri bağışlayır. Qallanın da gecə nağılçıları kimi nağıl quraşdırmaq hüququ vardı. Onun bu qədər nağılı tərcümə edərkən özünün də nağıl yaratmaq istəyini və bu istəyi həyata keçirdiyini ehtimal edə bilmərikmi?\nHekayə Qallanın nağılı ilə yekunlaşmır. De Kuinsi (Tomas de Kuinsi – 1785-1859. İngilis yazıçısı – X.N.) öz tərcümeyi-halında yazır ki, onun üçün "Min bir gecə”də bir nağıl digərlərindən daha üstündür, bu da Ələddinin nağılıdır. O, Çinə gələn Məğribli ovsunçudan bəhs edir, səfərinin səbəbi sehrli çırağı tapa biləcək yeganə şəxsin orada yaşadığından xəbərdar olmasıdır. Qallan bizə deyir ki, ovsunçu münəccimdir və ulduzlar ona gəncin axtarışı üçün Çinə getməyi hökm edir. Möhtəşəm yaradıcı hafizəsi olan De Kuinsi bunu tamam başqa tərzdə xatırlayır. Onun versiyasına görə ovsunçu qulağını yerə dayayıb insanların saysız-hesabsız addım səslərini eşidir. Bu addımlar arasında o, çırağı axtarıb tapacaq oğlanın addım səslərini müəyyən edəcəkdir. De Kuinsi deyir ki, bu onu dünyanın uyğunluqla, sehrli güzgülərlə dolu olması, kiçik hadisələrin özündə böyük işarələr gəzdirməsi düşüncəsinə gətirdi. Məğribli ovsunçunun qulağını torpağa dayayaraq Ələddinin addımlarını müəyyən etməsi heç bir mətndə yoxdur. De Kuinsinin danışdığı bu fikir uydurmadır. "Min bir gecə”nin əbədi yolu davam edir. De Kuinsi XIX əsrin əvvəli və ya XVIII əsrin sonunu özünəməxsus şəkildə yada salır. "Gecələr” davamlı olaraq yeni tərcüməçilər meydana çıxarır, hər bir tərcüməçi isə öz variantını ortaya qoyur. Biz "Min bir gecə” adı altında çox sayda kitab barədə danışa bilərik. Bunlara Qallan və Madrüsün fransız dilində olan iki kitabını, Berton, Leyn və Peynin müəllifliyi ilə ingilis dilində üç kitabını, Henninq, Littman və Vaylemin alman dilində qələmə aldıqları üç kitabı, Kansinos Assensin müəllifliyi ilə ispan dilində nəşr edilmiş kitabı misal göstərə bilərik. Bütün bu kitablar fərqlidir, çünki "Min bir gecə” şaxələnir və yenidən doğulur. Möhtəşəm Stivensonun möhtəşəm "Yeni min bir gecə”sində libasını dəyişərək vəzirin müşayiəti ilə şəhəri gözdən keçirən və müxtəlif macəralarla rastlaşan şahzadə mövzusu yenidən yaranır. Bohemiyadan olan Florizel adlı şahzadə və onun Londonda birlikdə səyahət etdiyi yol yoldaşı polkovnik Ceraldini Stivensonun tapıntısıdı. Amma bu, həqiqi London deyil, çünki o, Bağdada bənzəyir, amma həqiqi Bağdada deyil, "Min bir gecə”dən tanıdığımız Bağdada.\nƏsərləri bizi xoşbəxt edən daha bir müəllif var, bu, Stivensonun varisi Çestertondur. Əgər Çesterton Stivensonu oxumasaydı, Braun atanın və Cümə axşamı adlanan şəxsin macəralarının baş verdiyi fantastik London mövcud olmazdı. Stivenson isə "Min bir gecə”ni oxumasaydı, "Yeni min bir gecə”ni yazmazdı. Bu kitab o qədər nəhəngdir ki, onu oxumağa ehtiyac yoxdur, o, bizim hafizəmizə həkk olunub və bugünkü dünənin bir hissəsi kimi peyda olur.


Bakı-Tiflis-Qarsa qarşı İvanişvili təhdidi davam edir\nGürcüstanın baş naziri dəmiryoluna qarşı yeni cəfəng iddialar səsləndirir Gürcüstanın yeni hökumətinin Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu ilə bağlı mövqeyi bu sahədə ciddi problemlərin üzə çıxa biləcəyindən xəbər verir. Məsələ burasındadır ki, qonşu ölkənin yeni hökuməti artıq reallaşması başa çatmaq üzrə olan bu layihənin həyata keçməsini indi özü üçün iqtisadi təhdid sayır. Hər halda Gürcüstanın baş naziri Bidzina İvanişvilinin son açıqlamaları bu qənaətə gəlməyə əsas verir.\nO qeyd edib ki, bu dəmiryolunun tikintisi ilə artıq mövcud olan mərkəzi dəmiryol magistralı zərər çəkməməlidir: "Bu gün mövcud olan dəmir yolları 180 kilometrlik Qars-Axalkalaki dəmir yolundan daha çoxdur. Onun layihə gücü, tutumu 25 tonadək təşkil edir və bəzi dəyişikliklər təqdirində 40 tona qədər artırıla bilər. Dəmir yolunun işləməyə başlayacağı birinci mərhələdə köhnə dəmir yolunda mal dövriyyəsinin aşağı düşmə təhlükəsi var".\nBaş nazir deyib ki, yeni dəmir yolunun tikintisi yüklərin axınına səbəb ola bilər və Gürcüstan limanlarının bir hissəsi bu qədər yükü qəbul edə biməz: "Ona görə mən hesab edirəm ki, bunu qonşularımızla, xüsusilə də Azərbaycanla danışıqlar, məsləhətləşmələr yolu ilə həll edə bilərik. Birinci mərhələdə, yeni dəmir yolu işləməyə başlayanda bildiyim qədər ticarət dövriyyəsi beş milyon dollar olacaq. Yeni çəkilən yola görə mövcud yolun ziyan çəkməməlidir". İvanişvili ümidvar olduğunu bildirib ki, sonda sözügedən problem tənzimlənəcək. Lakin ekspertlər hesab edir ki, məsələni indi gündəmə gətirməklə və maneələr yaratmaqla İvanişvili Bakı-Tiflis-Qarsa qarış olan erməni lobbisinin və Rusiyanın maraqlarına xidmət edir. Bu vəziyyət isə Bakı və Tiflis arasında münasibətlərə ciddi təhdid yaradır.\nBununla yanaşı o qeyd edib ki, dekabrın 26-da Azərbaycana nəzərdə tutulan səfəri zamanı Qars-Axalkalaki-Tiflis-Bakı layihəsini müzakirə etmək niyyətində deyil: "Bu məsələ üzərində qrup işləyir və bu, kifayətdir. Mən Bakı səfəri zamanı məsələni müzakirə etmək fikrində deyiləm".\nBundan əvvəl İvanişvili "Rezonansi" qəzetinə müsahibəsində bildirmişdi ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu magistralının tikintisi bir sıra suallar doğurur. Azərbaycanın Nəqliyyat Nazirliyi Bidzina İvanişvilinin "Rezonansi" qəzetinə müsahibəsində Qars-Axalkalaki dəmiryol magistralı layihəsinin effektivliyi və lazımlığı barəsində öz şübhəsini bildirməsi ilə əlaqədar bəyanatla çıxış edib. Nəqliyyat Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Namiq Həsənov bildirib ki, şübhəsiz ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu layihəsi regional və qlobal xarakteri daşıyır. Qars-Axalkalaki dəmiryol magistralı bu layihənin seqmentlərindən biridir: "Bu layihənin həyata keçirilməsinin hüquqi əsası dövlət başçılarının üçtərəfli bəyanatları və Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə hökumətləri arasında əldə edilən razılaşma müqaviləsidir. Bu müqaviləyə uyğun olaraq tərəflər (Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə) layihənin həyata keçirilməsi barəsində öz üzərinə öhdəliklər götürüblər. Bildiyiniz kimi, bu müqavilə əsasında Azərbaycan hökuməti Gürcüstan tərəfinə layihənin Gürcüstan hissəsinə 775 milyon ABŞ dolları məbləğində güzəstli kredit ayırıb". Onun sözlərinə görə, regionun əksər ölkələri, o cümlədən Orta Asiya və Avropa ölkələri bu layihəyə böyük maraq göstərib və onun reallaşmasını dəstəkləyib: "Azərbaycan əmindir ki, bu layihənin regionda və regiondan kənar böyük strateji, iqtisadi əhəmiyyəti var. Həmçinin onu da qeyd etmək lazımdır ki, onun icrasından sonra bu layihə regionda təhlükəsizlik sisteminin bir hissəsi olacaq. Azərbaycan həmişə öz üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirib və yerinə yetirir. Eyni zamanda müqaviləyə əsasən bu münasibəti öz tərəfdaşlarından da gözləyir".\nÖz növbəsində Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvili bildirib ki, sözügedən dəmir yolu magistralının inşasından imtina Gürcüstanı Avropadan uzaqlaşdırar və Rusiyadan asılı vəziyyətə sala bilər. Onu da bildirək ki, Bakı-Tiflis-Qars Çindən Avropaya qədər blok qatarlarda konteyner daşımaları təşkil etməyə imkan yaradacaq. Layihənin təşəbbüskarı Qazaxıstandır. Astana bu təşəbbüsə Azərbaycanı, Gürcüstanı və Türkiyəni də qoşmaq istəyir və bölgə ölkələrinin bununla bağlı anlaşma imzalamasına çalışır. Təşəbbüsə görə, yüklər Qazaxıstanda yerləşən Dostık/Altınkol stansiyasından, yəni Qazaxıstan-Çin sərhədindən qəbul edilərək Jezkazqan - Beyneu xəttindən keçməklə Aktauya gətirilməsi planlaşdırılır. Daha sonra yük qatarları bərəyə yerləşdirilərək Bakıya gətiriləcək, buradan isə qatarlar yenidən quruya çıxaraq Bakı-Tiflis-Qars xətti ilə Türkiyə dəmir yolları şəbəkəsinə çıxacaq. Buradan isə Bosfor boğazının altındakı tuneldən keçməklə Avropa sərhədlərinə qədər gedəcək. Ümumilikdə marşrutun uzunluğu 4192 km olacaq.\nLayihə blok qatarların hərəkətini müəyyən qrafikə salmağı və fasiləsizliyini təmin etməyi nəzərdə tutur. Hazırda bu yüklər pərakəndə şəkildə daşınır və yük axınının fasiləsizliyi zəif təmin edilib. Yüklər təkərli avtonəqliyyatdan RO-RO tipli gəmilərə, yaxud bərələrə yüklənir. Layihə isə onların konteynerlərlə blok qatarlara yüklənməsini, həmçinin bərələrə konteynerlərin deyil, vaqonların yerləşdirilməsini nəzərdə tutur. Ekspertlərin fikrincə, bu, yüklərin limanları keçmə müddətini xeyli qısaldacaq.


Türkiyə və Avropa Birliyi anlaşa bilmir\nAvropa Birliyi və Türkiyə arasında viza və 3 milyard avro yardım anlaşması baş tutmur\nTürkiyə ilə Avropa Birliyi arasında qaçqınlar üçün ayrılması nəzərdə tutulan 3 milyard avroluq yardım anlaşması pozula bilər. Türkiyə mediasının yazdığına görə, bu barədə Britaniya mətbuatı yazıb. Məlum olub ki, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 3 milyard avroluq yardımın Türkiyə hökumət qurumlarına verilməsini tələb edib.\nXəbərdə deyilir ki, Türkiyə hökuməti bu pulla 2,7 milyon suriyalı qaçqın üçün məktəb, xəstəxana, yeni qaçqın düşərgələri tikdirmək istəyir. Avropa Komissiyası isə daxili qaydalara əsasən bu vəsaitin BMT və digər beynəlxalq qurumlar xətti ilə xərcələnməsini istəyir. Artıq BMT Qida Proqramı, Beynəlxalq Qaçqınlar Təşkilatı və Danimarka Qaçqınlar Şurası kimi qurumlara 190 milyon avro yardım ayrılıb. Bu ayın sonuna qədər isə 1 milyard avroya qədər yardım ayrılması nəzərdə tutulur.\nTürkiyə prezidenti AB-nin bu addımını sərt şəkildə tənqid edib. Sitat: “3 milyon qaçqına bu millət baxır. Bizə dedilər ki, ildə 3 milyard avro verəcəyik. Amma bu günə qədər verdilərmi? Yox. Hələ də meydanda topu fırladırlar, verəcəksinizsə, verin”.\nAncaq bu, son zamanlar münasibətlərində soyuqluq olan Avropa ilə Ankara arasında yeganə anlaşılmazlıq deyil. Məlum olub ki, iyunda imzalanması gözlənilən vizaların ləğv olunması razılaşması da təxirə düşə bilər. BBC-yə açıqlamasında Türkiyənin Avropa Birliyi naziri Volkan Bozkır deyib ki, viza anlaşmasının qəbul olunacağına ümidini günü-gündən itirir.\nƏsas problem isə terrorla mübarizə qanunudur. Məsələ ondadır ki, AB Türkiyədən əsas 5 tələbindən (ümumilikdə 72 kriteriya var) biri də terrorla mübarizə qanunvericiliyini dəyişməsi, daha dəqiqi, terror tərifinin daha dar bir çərçivəyə alınmasıdır.\nQeyd edək ki, Avropa Birliyinin Türkiyədən düzəliş tələb etdiyi 5 sahə korrupsiya ilə mübarizə, məlumatların mühafizəsi, bütün AB üzvü ölkələrlə ədliyyə sahəsində əməkdaşlıq, AB polis qurumu olan “Europol”la əməkdaşlıq, terrorla mübarizə qanununun yenidən nəzərdən keçirilməsi, terror tərifinin daraldılmasıdır.\nTürkiyə hökuməti hazırda ölkədə terrorla mübarizənin davam etdiyi və xüsusən də PKK ilə mübarizədə qanunların verdiyi imkanların məhdudlaşdırılması qeyri-mümkün hesab edir. Məsələ ondadır ki, AB Türkiyənin qanunvcericilikdə terrorçu tərifinin yalnız terror törədən və ya bu cinayətin təşkilində iştirak edənlərə və bu cür birbaşa əlaqəsi olanlara aid edilməsini istəyir. Türkiyə qanunvericiliyi isə birbaşa terrorda iştirak edənlərlə yanaşı, terrora dəstək verən, Türkiyənin ərazi bütövlüyünə, dövlət quruluşuna qarşı çıxışlar edən. Terroru dəstəkləyən şəxslərin də terrorçu kimi cəzalandırılmasını tələb edir. AB-nin terrorla mübarizə qanunvericiliyinin dəyişdirilməsi hazırda terrora qarşı mübarizə aparan Türkiyə hakimiyyəti üçün mümkün görünmür. Bu səbəbdən də hələlik bu istiqamətdə tərəflərdən birinin güzəştə getməyəcəyi təqdirdə anlaşmanın əldə olunması mümkün görünmür.\nXatırladaq ki, martda əldə olunmuş anlaşmaya əsasən Türkiyə vətəndaşlarının Avropa Birliyi (şengen) ölkələrinə vizasız səfərlərini həyata keçirməsi üçün Türkiyə hökuməti AB-nin 72 şərtini yerinə gətirib. Bir qədər əvvəl bu şərtlər yerinə yetirilsə də, AB xüsusi olaraq 5 şərt tələb edir. Görünən odur ki. indi nə AB, nə də Ankara terror tərifi mövzusunda güzəştə getməyəcək. Bu isə ən yaxşı halda müzakirələrin uzanmasına səbəb olacaq. Həm yardımların hansı təşkilatlar tərəfindən xərclənməsi, həm də viza mövzusu belə görünür, Ankara ilə Brüsselin arasını vuracaq. Üstəlik, Türkiyədə siyasi vəziyyət gərginləşdikcə AB ilə münasibətlərə də təsir edəcək. Avropa isə Türkiyədə olan 2,7 milyon qaçqının Avropaya üz tutmasından narahatdır. Bu səbəbdən də AB Türkiyə ilə müzakirələri uzatmağa çalışacaq.


Stellarium, OpenGL ilə real vaxtda real göylər göstərən pulsuz GPL proqramdır. Stellarium ilə, həqiqətən, gözləriniz, dürbünlər və ya kiçik bir teleskopla nə görə bilərsiniz. Stellarium planetariyalarda da istifadə olunur. Xüsusiyyətlər: Səma Adı və...\n19 Apr 18 Ilə Təhsil və elm software, Elm software\niNMR 6.1.5 Yenil?nib\nİNMR ənənəvi NMR proqramından (və on dəfə də çox) gözlənilən hər şeyi, həqiqi Mac tətbiqindən gözlədiyiniz şeyləri edə bilər. Təmiz interfeys yüksək istifadəçi məmnuniyyəti və məhsuldarlığı üçün sirrdir. iNMR davamlı olaraq yenilənir və müştərilərin...\n6 Mar 18 Ilə Təhsil və elm software, Elm software\nSkim 1.4.32 Yenil?nib\nSkim bir PDF oxuyucusu və OS X üçün nota takeridir. PDF-də elmi məqalələri oxumağa və əlavə etməyə kömək etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur, lakin hər hansı bir PDF faylını izləmək üçün də yaxşıdır. / strong>: Yeni funksiyalar Split PDF...\nTeXShop 3.97 Yenil?nib\nTeXShop, Mac OS X üçün TeX previewer, Kakaoda yazılmışdır. Pdf OS X-də doğma bir fayl formatı olduğundan, TeXShop "pdftex" və "pdflatex" istifadə edir, "tex" və "lateks" yazı tiplərinə; TeX standart teTeX dağılımında bu proqramlar dvi çıxışı əvəzinə pdf...\nBOINC 7.8.6 Yenil?nib\nBOINC, könüllü kompüter resurslarından istifadə edərək paylanmış hesablamalar üçün bir proqram platformadır. BOINC-dən bir çox fərqli layihə istifadə edə bilər. Layihələr müstəqildir; hər biri öz serverlərini və məlumat bazalarını idarə edir. İştirakçılar...\nMacVector 16.0.6 Yenil?nib\nMacVector, ardıcıllığı düzəldən, primer dizaynı, internet məlumat bazasının axtarışı, protein təhlili, ardıcıl təsdiqləmə, çoxlu ardıcıllıq hizalama, filogenetik rekonstruksiya, bölgə analizini kodlaşdırma və digər müxtəlif funksiyaları təmin edən geniş...\nMoodle 3.4.1 Yenil?nib\n6 Mar 18 Ilə Təhsil və elm software, Müəllimlər üçün alətlər


Gürcüstanı bürüyən yanğınlarla bağlı maraqlı iddialar » Kaspi.azAzərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\nGürcüstanı bürüyən yanğınlarla bağlı maraqlı iddialar\nDate: 07 Sentyabr 2017, 10:30, Oxunma sayı: 250\nQonşu ölkə avqustun sonlarında başlayan meşə yanğınlarını hələ də ram edə bilmir\nGürcüstanda avqustun sonlarından başlayan yanğınlar səngimir. Ötən gün isə yanğın Tbilisiyə də gəlib çıxıb – pampaslar (paytaxtın tarixi məhəlləsində yerləşən yer belə adlanır) yanmağa başlayıb. Yalnız vertolyotların köməyi ilə yanğını söndürmək mümkün olub. Acarıstanda, Kaxetiyada, yüksək dağ əraziləri Tuşetidə isə meşələr yanmaqdadır. Həmin yerlərə relyef problemli olduğundan texnika qaldırmaq mümkün deyil. Faktiki olaraq yanğınsöndürənlər yalın əllərlə odun öhdəsindən gəlməyə çalışırlar. Ölkənin müxtəlif bölgələrini əhatə edən təbii fəlakətlə mübarizəyə könüllülərdən başqa müxtəlif qurumların təxminən 2 min əməkdaşı cəlb edilib. Ən kritik anlarda məsələyə ordu birləşmələri və polis cəlb edilir. Yanğınların söndürülməsi üçün gürcü pravoslav kilsəsi də öz köməyini əsirgəmir – dualar vasitəsilə. Gürcülər zarafatla qeyd edilər ki, onların duaları küləyi gücləndirib. Bu da vəziyyəti daha da ağırlaşdırıb.\nOdla total mübarizə həm də seçki dövrünə təsadüf edib. Oktyabrda ölkədə yerli idarəetmə orqanlarına seçkilər keçiriləcək. Müxalif "Vahid Mili Hərəkat” hakimiyyəti qeyri-effektiv fəaliyyət göstərməkdə, təbii katalikizmlərə hazır olmamaqda, vəsaitləri boş-boşuna sərf etməkdə günahlandırır. Yanğınların baş vermə arealları onun Rusiya tərəfindən törədilə bilmə ehtimallarını gücləndirib. Müxalifətyönlü "Vahid Milli Hərəkat”dan olan deputatların fikrincə, yanğın söndürüldükdən sonra tədqiqat aparılmalı, yanğının baş vermə səbəbləri ilə yanaşı, ölkə rəhbərliyinin hadisəyə reaksiyası da araşdırılmalıdır. Jurnalistlərin yanğının süni şəkildə başlamasının mümkünlüyü barədə suallarını cavablandıran daxili işlər naziri Georgi Mqebrişvili bildirib ki, istintaq aparılır və bütün versiyalar nəzərdən keçirilir. "Mən bir polis kimi heç bir şeyi istisna etmirəm və biz bütün versiyalar üzərində işləyirik”, - deyə Mqebrişvili qeyd edib. "Vahid Milli Hərəkat”dan ayrılan "Avropa Gürcüstanı” hədəf kimi ölkənin qeyri-formal lideri Bidzina İvanişvilini seçib. Onların qənaətincə, İvanişvilinin 10 ədəddən ibarət vertolyot parkı fəaliyyətsizdir. Bu qədər texnika olduğu halda, texniki kömək üçün qonşu dövlətlərə müraciət edilir. İvanişvilinin arxasında durduğu hakim "Gürcü arzusu” "avropalılara” boş-boş iddialar irəli sürməməyi, əvəzində oliqarxın nə qədər vertolyotları olduğunu, ən əsası, onların yanğını söndürməyə yararlı olub-olmadığını araşdırmağa çağırıb. Onlar M.Saakaşvilinin lideri olduğu partiyaya xatırladıblar ki, əvvəlki hakimiyyət dövründə də yanğınlar baş verirdi və "Gürcü arzusu”na "Vahid Milli Hərəkat”dan hansısa bir texnika miras qalmayıb. O ki qaldı təxribatlara – Tbilisi merliyinə namizəd, baş nazirin müavini Kaxa Kaladze bildirib ki, bu miqyasda və həcmdə yanğın baş verirsə, təxribat versiyası dərhal ortaya çıxır. Lakin o, əlavə edib ki, bunu təsdiq edən hər hansı bir fakt mövcud deyil. Yandırılma faktını daxili işlər naziri Georgi Mqebriaşvili də istisna etməyib. Onun sözlərinə görə, vəziyyət sabitləşdikdən sonra yanğının baş vermə səbəbləri sırasında bu versiya da araşdırılacaq. Saakaşvili tərəfdarlarının Rusiya ünvanına səsləndirdikləri ittihamlar ekspert dairələrində əsas müzakirə mövzusudur. Məsələn, "Arsenali” hərbi jurnalının baş redaktoru İrakli Aladaşvili yazır ki, meşələri dronlar vasitəsilə yandıra bilərlər: "Gecələr pilotsuz qurğuları aşkar etmək çətindir, miniatür kvadrokopterləri isə ümumiyyətlə görmək mümkün deyil”.


Pomidor Maksimka: çeşidin xüsusiyyətləri və təsviri, bağbanların fotoşəkilləri ilə rəyi - Həm də - 2021\nMaksimka pomidor növünün təsviri, becərilməsi və baxımı\nPomidorlar uzun müddət bağbanlar arasında ən populyar bitkilər siyahısının başındadır. Bütün dünyada yetişdiricilərin əməyi sayəsində növlərin sayı hər il artır. Pomidor Maksimka, Rus yetişdirilməsinin başqa bir yeniliyi oldu. Yaradanlar böyük şirkətlər idi - "R.K. Bekov", "Poisk" və "VNIIO".\nBitki haqqında ümumi məlumat\nMaksimka pomidor sortu Dövlət Reyestrində qeydiyyata alınmışdır və Mərkəzi və Mərkəzi Qara Yer bölgələrində açıq torpaq üçün tövsiyə olunur. Bağbanların rəyləri, istixana və film sığınacaqlarından istifadə edilmək şərti ilə daha az uyğun iqlimi və torpağı olan yerlərdə becərmə ehtimalını təsdiqləyir. Pomidorun görünüşünün təsviri və texniki xüsusiyyətləri:\nErkən yetişmiş, giləmeyvələri 75-80 gündə yığa bilərsiniz.\nYaşıl yarpaqlar orta ölçülüdür.\nÇiçəklənmə ara tiplidir.\nİlk çiçəklənmə 6-7 yarpaq üzərində əmələ gəlir.\nPeduncle ilə ifadə yoxdur.\nGecədir, boyu 60 santimetrdən çox deyil.\nTorpağın hektarına 459 sentnerə qədər yaxşı məhsul.\nBazarda satılan meyvə məhsulunun% 92-nə qədər.\nBir çox gecə kölgəsi xəstəliklərinə qarşı hərtərəfli müqavimət.\nUzunmüddətli saxlama və daşınma üçün uygundur.\nÇeşidin fərqli bir xüsusiyyəti meyvələrin ultra erkən yetişməsidir. Giləmeyvə xüsusiyyətləri və texniki məlumatları:\nKiçik, 100 qrama qədər.\nDüz yuvarlaq forma.\nYetişmədən əvvəl açıq yaşıl rəng.\nYetkin olduqda narıncı-qırmızı rəng.\nYuvaların sayı 4 ədəddən çoxdur.\nÇatlamağa meylli deyil.\nVacib! Meyvənin tərkibində şirənin tərkibində quru maddənin% 7.9-dan çoxu yoxdur.\nMaksimka çeşidi yaxşı zövqə malikdir. Meyvələr təzə istehlak üçün uyğundur. Salatlara əlavə olunur, öz istehlakı üçün istifadə olunur, pizza və digər yeməklərin tərkib hissəsi kimi əlavə olunur. Pomidor bütün meyvəli konservləşdirmə, qıvrım və turşu üçün uygundur.\nÇeşid üçün fidan əkmə üsulu üstünlük təşkil edir. Toxum əkilməsi baharın ortalarında başlayır. Toxum yetişdirmək üçün gecə ailəsi üçün universal torpaq ilə ayrı qablara ehtiyacınız olacaq. Fidanlar istilik şəraitinin qorunması, işıqlandırma və suvarma tələb olunur. Termofilik bitki ən az 20 dərəcə hava istiliyində yaxşı böyüyür və ən az 16 saat gün işığı tələb edir.\nVacib! Nəql etməzdən əvvəl fidanlar sərtləşmə tələb edir.\nAşağı böyüyən bitki sıx bir əkin ilə uğurla meyvə verir, hər kvadrat metr ərazidə 5 pomidor. Əlavə becərmə, əkinçilik texnologiyasının sadə qaydalarına riayət edilməsinə qədər azalır: suvarma, gevşetmə və qidalanma, alaq otlarının təmizlənməsi.\nYaxşı gün! Bu yay Maksimka pomidor əkdi. Çeşit kolun kiçik bir hündürlüyü ilə xarakterizə olunur, sıx bir şəkildə əkilə bilər. Meyvələr çox tez, 80 gündə yetişir. Giləmeyvə keyfiyyəti əladır. Kiçik, lakin çox şirin pomidorlar təzə istehlak və kıvırma üçün uygundur. Mən məsləhət görürəm!\nYaroslav Khanov, 63 yaş\nGünortanız Xeyir! Fərqli pomidor sortları əkdim, Maximka pomidorlarını vurğulamaq istəyirəm. Baxımı çox asandır, xəstəliklərə davamlı və məhsuldar. Meyvələr konservləşdirmək, duzlamaq üçün uygundur, tez-tez salat əlavə edir. Uzun müddət saxlanılır, məsləhət görürəm!\nAnna Genrixova, 54 yaş\nVideoya baxın: Rusiya Azərbaycandan pomidor və alma idxalına qadağa qoydu (Iyun 2021).\nPayıza qulluq və qış buzulnik bitkiləri üçün hazırlıq, budama və əkin\nBir armud fidanı niyə zəif böyüyür və kök salır, nə etmək lazımdır\nFoxy Chick toyuq cinsinin xüsusiyyətləri və təsviri, saxlanması və yetişdirilməsi qaydaları\nUralskaya krasavitsa qırmızı qarağat çeşidinin xüsusiyyətləri və təsviri\nƏn yaxşı Milad tərifləri və tətil menyusunda neçə məhsul olmalıdır\nDekorativ Allium soğan növləri və növləri, açıq sahədə əkin və qulluq\nVəhşi keçilərin yaşadıqları yer və həyat tərzinin təsviri və xüsusiyyətləri\nCopyright 2021 \_ Bağbanlar üçün bağçılıq haqqında \_ Maksimka pomidor növünün təsviri, becərilməsi və baxımı


Prezident İlham Əliyevin Xocasən qəsəbəsində şəhid ailələri və müharibə əlillərinə mənzillərin və avtomobillərin təqdim olunması mərasimində çıxış etmişdir | ARAN qəzeti\nPrezident İlham Əliyevin Xocasən qəsəbəsində şəhid ailələri və müharibə əlillərinə mənzillərin və avtomobillərin təqdim olunması mərasimində çıxış etmişdir\nŞəhid ailələrinə və müharibə iştirakçılarına qayğı dövlətimizin diqqət mərkəzindədir.Son illər ərzində bu sahədə çox böyük işlər görülmüşdür. 10 min şəhid ailəsi və müharibə əlili dövlət tərəfindən mənzillərlə, fərdi evlərlə təmin olunub və bu proses davam edir. 2020-ci ildə Azərbaycan bu istiqamətdə ən böyük göstəricilərə nail olub – 1572 şəhid ailəsi və Qarabağ qazisi evlərlə, mənzillərlə təmin olunub. Bu il 3 minədək şəhid ailəsi, müharibə əlili evlərlə, mənzillərlə təmin ediləcək və bu yaşayış kompleksini də nəzərə almaq şərti ilə artıq bu kateqoriyadan olan 1300-dən çox ailə mənzillərlə təmin olunub. Bununla bərabər, uzun illərdir ki, Qarabağ qaziləri fərdi avtomobillərlə də təmin olunur, ümumilikdə 7200 avtomobil verilib. Mövcud istiqamət üzrə Azərbaycanda aparılan siyasət ən humanist, ən ədalətli və vicdanlı siyasətdir. Vətən uğrunda öz canlarını fəda etmiş qəhrəman övladlarımızın ailə üzvləri dövlət tərəfindən qayğı ilə əhatə olunur. Öz sağlamlığını itirmiş, yaralanmış qazilər bütün dövlət orqanları tərəfindən daim qayğı ilə əhatə olunmalıdır və bu təmin olunur. Azərbaycanda bu sahədə tətbiq olunan prinsiplər öz unikallığı ilə seçilir. Çünki bir çox ölkələrdə müharibələr, münaqişələr olub, ancaq müharibələrdə həyatını itirmiş insanların yaxınlarına bu dərəcədə diqqət göstərilmir. Ermənistan da itkilər verib və İkinci Qarabağ müharibəsində bizdən haradasa 2-3 dəfə çox itki verib. Ancaq orada müharibədə ölənlərin ailəsinin birinə bir mənzil və avtomobil verilmir.\nİkinci Qarabağ müharibəsində əlil olmuş şəxslərə dövlət daim qayğı, diqqət göstərir. Qazilərimizin məşğulluq məsələləri həll olunur və bu məsələdə özəl sektor fəal iştirak edir. Təsadüfi deyil ki, özəl sektorun inkişafı, sahibkarlıqla məşğul olanların fəaliyyəti üçün dövlət çox böyük işlər görüb. İndi də özəl sektor, sahibkarlar öz sosial məsuliyyətini göstərməlidirlər və göstərirlər. Məşğulluq marafonuna 200-dən çox sahibkar qoşulub və 160 qazi artıq işlə təmin olunub. Hər il özünüməşğulluqla məşğul olmaq istəyənlər üçün dövlət tərəfindən vasitələr təqdim olunur. Cari ildə nəzərdə tutulub ki, 16 min insan özünüməşğulluq proqramına cəlb olunacaq, dövlət tərəfindən onlara vasitələr veriləcək və beləliklə, onlar öz gələcək maddi imkanlarını özləri təmin edəcəklər. Özünüməşğulluq proqramına cəlb olunan 16 min nəfər arasında artıq 5 mindən çox şəhid ailələrinin üzvləri və müharibə əlilləri vardır.\nBiz Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrinin şəhidlərinin qısasını döyüş meydanında aldıq və bununla fəxr edə bilərik. Öz yaxınlarını itirmiş insanlar bununla təsəlli tapa bilərlər. Çünki onların qəhrəmanlığı, onların şücaəti və fədakarlığı torpaqlarımızın azad olunmasına xidmət etdi. Məhz onların qanı bahasına biz torpaqları almışıq, geri qaytarmışıq. Bizim şəhidlərimiz haqq yolunda, Vətən uğrunda həlak olublar. Onların qəhrəmanlığı nəticəsində bu gün bizim bayrağımız azad edilmiş torpaqlarda ucaldılır. Onların qəhrəmanlığı nəticəsində xalqımız, dövlətimiz müzəffər dövlət, müzəffər xalq kimi yaşayır və bundan sonra əbədi yaşayacaq.\nAzərbaycanüç minə yaxın şəhid verib. Onların hər birinin həyatı çox qiymətlidir. Müharibədə itkilərimiz daha da çox ola bilərdi. Çünki, birincisi əks-hücum əməliyyatı keçirən tərəf adətən, bir qayda olaraq, daha çox itki verir – müdafiə olunan tərəfdən ən yaxşı halda üç-dörd dəfə çox. Digər tərəfdən, azad edilmiş torpaqların relyefi bizim üçün çox əlverişsiz idi. Qarşı tərəf üçün əlverişli idi. Onlar bütün strateji yüksəkliklərə sahib idilər. Əlbəttə ki, 30 il ərzində onların qurduqları istehkamlar, 6 müdafiə xətti və mühəndislik işləri onlara böyük üstünlük verirdi. Onlar hesab edirdilər ki, bu müdafiə xəttini, bu istehkamları, bu dağları biz heç vaxt keçə bilmərik. Amma onlar yanıldılar, böyük yanlışlığa, səhvə yol verdilər. Bizi qələbəyə aparan təkcə hərbçilərimizin peşəkarlığı, qəhrəmanlığı, hərbi texnikamız yox, bizi qələbəyə aparan Vətən sevgisi idi. Ən başlıca faktor, amil isə Vətən sevgisi idi.\nErmənistan bu günə qədər öz itkiləri haqqında məlumat vermir. Müstəqil ekspertlərdə olan məlumatlara əsasən, onların itkiləri ən azı 7-8 mindir. Bunu həm əməliyyatların gedişatı göstərir, eyni zamanda, videotəqdimatlar, ermənilərin məhv edilmiş, qənimət kimi götürülmüş hərbi texnikası göstərir. Biz 336 düşmən tankını ya məhv etmişik, ya da qənimət kimi götürmüşük. Biz yüzlərlə zirehli texnikanı, yüzlərlə hava hücumuna qarşı müdafiə sistemlərini məhv etmişik. Böyük sayda artilleriya qurğularını məhv etmişik. Hər bir artilleriya qurğusu yanında ən azı 3-4 nəfər olur.\nBu gün dünyanın aparıcı ölkələrinin hərbi məktəblərində İkinci Qarabağ müharibəsi öyrənilir. Azərbaycana bir çox yerlərdən təcrübəmizi öyrənmək üçün müraciətlər olunur. Bu şanlı Qələbə Azərbaycan xalqının tarixində əbədi qalacaq. Bəlkə də tarixdə buna oxşar parlaq və tam qələbə heç vaxt olmamışdır. Biz hazırlaşırdıq, tədbirləri görürdük, bütün addımları vaxtında atırdıq. Bütün gücləri bir amal uğrunda səfərbər etmişdik ki, torpaqlarımızı işğalçılardan azad edək. Həm hərbçilərimizin peşəkarlığı, qəhrəmanlığı, texniki təchizat, həm də vətənpərvərlik hissi – bütün bu amillər, xalq-iqtidar birliyi, ölkəmizdə mövcud olan sabitlik və xoş ovqat qələbəyə gətirən amillər olmuşdur.\nErmənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi öz həllini tapıb. Bu münaqişə həll olunub. Bunu da həll edən tərəf Azərbaycan dövlətidir. Biz bunu birtərəfli qaydada həll etmişik. Biz öz sərhədlərimizə çıxmışıq, Ermənistan-Azərbaycan sərhədini nəzarətə almışıq. Biz artıq quruculuq işlərinə başlamışıq. Azərbaycan ərazisində Dağlıq Qarabağ adlı ərazi vahidi yoxdur. Dağlıq Qarabağ yoxdur, Qarabağ var. İyulun 7-də imzalanmış Fərman əsasında Qarabağ iqtisadi zonası yaradıldı. Bütün Qarabağa aid olan rayonlar orada birləşib.\nŞərqi Zəngəzur iqtisadi zonası yaradılıb. İndi Ermənistanda bu məsələ ilə bağlı isterikaya qapılırlar. Buna ehtiyac yoxdur, Şərqi Zəngəzur bizim tarixi torpağımızdır, Qərbi Zəngəzur bizim tarixi torpağımızdır. Biz tarixi unuda bilmərik, kiminsə siyasi maraqlarının girovuna çevirə bilmərik. Tarixi sənədlər, xəritələr göstərir sovet hökuməti Zəngəzuru nə vaxt Azərbaycandan qoparıb Ermənistana verib. Bu, yaxın tarixdir – 101 il bundan əvvəl. Biz həqiqəti deyirik. Bizim dədə-baba torpağımızdır: bütün Zəngəzur – Şərqi və Qərbi Zəngəzur. İndi Ermənistanda ərazi iddiası ilə çıxış etdiyimizi deyirlər: Əgər Şərqi Zəngəzur varsa, deməli, Qərbi Zəngəzur da var. Bəli, Qərbi Zəngəzur bizim dədə-baba torpağımızdır, biz oraya qayıtmalıyıq, qayıdacağıq və qayıdırıq. Heç kim bizi dayandıra bilməz.\nKommunikasiyalar açılandan sonra Azərbaycan əhalisi öz dədə-baba torpaqlarına qayıdacaq. Üçtərəfli 10 noyabr Bəyanatında göstərilir: Bütün qaçqınlar öz doğma torpaqlarına qayıtmalıdırlar. Bizim doğma torpağımız Zəngəzurdur, bizim doğma torpağımız Göyçə mahalıdır, İrəvandır. Biz buralara mütləq qayıdacağıq.\nAzərbaycan tərəfi bu istiqamətdə işlərin başlanmasına hazırdır. Ancaq Ermənistan tərəfindən buna rəsmi reaksiya yoxdur. Müharibə ərəfəsində və müharibə dövründə Ermənistan tərəfi böyük səhvlər buraxıb, hərbi cinayətlər törədib. Sülh müqaviləsi ilə bağlı olan təklifimiz yeni real vəziyyətə əsaslanır. Hesab edirik ki, məsələ həll olunub, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi olmalıdır. Bir-birinin ərazi bütövlüyünün tanınması olmalıdır, sərhədlərin tanınması olmalıdır, delimitasiya işlərinə start verilməlidir.\nBiz indiyədək Vətənin bir çox parçasıdır. İndi istər hərbi cəhətdən, istərsə də iqtisadi baxımdan xeyli inkişaf edən Azərbaycanla artıq dünyanın bir çox ölkəsi hesablaşır. Biz regionda söz sahibinə çevrilmişik. Bu da bizə haqq işimizi davam etdirməyə, nə vaxtsa itirdiyimiz doğma torpaqlara qayıtmağa böyük inam yaradır. Bu inam da bizə Vətən müharibəsində qazandığımız Şanlı Qələbə yaratdı. Biz müharibədə qarı düşməni məğlub etdik. Bu bir daha göstərir ki, bizim tutduğumuz yol haqq, ədalət yoludur. Biz heç vaxt bu yoldan dönməyəcəyik. Çünki bu yol işıqlı gələcəyə, xoş firavana aparır. Bizim də firavan, rahat yaşamağa mənəvi haqqımız var.\nƏvvəlki məqalə“Sağlamlıq Xəmsə”si layihəsi çərçivəsində təxminən 3000 nəfərə tibbi xidmət göstərilib\nNövbəti məqalədəAzərbaycanın Qoşulmama Hərəkatının nüfuzunu artıran mühüm beynəlxalq təşəbbüslər göstərib


Onların ümumi vəzifəsi var; dövlət sevgisi ilə bütünləşmək.\nOnların ümumi vəzifəsi var; Vətənə xidmət və dövlət sevgisi ilə bütünləşmək. Bəzən bu bütünlük yaxınlarının hansısa işinin yarımçıq qalması ilə nəticələnsə də, onların yalnız bir seçimi olur: əmrə tabe olmaq!\nHərbi qulluqçuları deyirik... Onların əksəriyyəti valideyndirlər. Təyinatlarından asılı olaraq müxtəlif yerlərə göndərilirlər. Bu da hərbçi övladlarının dəfələrlə məktəb dəyişməsi ilə nəticələnir. Bəs bu yerdəyişmə uşaqlara necə təsir edir?\nPsixoloq Afaq Əmirli "MediaPost”a açıqlamasında deyib ki, yerdəyişməyə münasibət uşağın xarakterindən, temperamentindən asılıdır.\nOnun sözlərinə görə, bəzi uşaqlar üçün öyrəşdikləri mühiti dəyişmək psixoloji cəhətdən çətin olur: "Bu, adətən, daha həssas, həyəcana və təşvişə meyilli uşaqlarda müşahidə edilir. Bəzən onların bir müəllimə öyrəşməsi üçün bir il, ya da illər lazım gəlir. Birinci sinfə gedən şagird tədris ilinin sonunda müəlliminə öyrəşməyə başlayır. Yaxud da əksinə, sinif yoldaşları ilə dil tapmaqda çətinlik çəkirlər. Təbii ki, bu cür uşaqlara yerdəyişmə mənfi təsir göstərir. Amma elə uşaqlar var ki, onlar daha möhkəm xarakterə malikdirlər. Onlar üçün yeni ünsiyyət qurmaq, tanışlıq yaratmaq daha maraqlı gəlir. Həmişə yeni münasibətlərə həvəslidirlər. Bu, onlara mənfi təsir göstərmir”.\nPsixoloq kiçik yaşlı uşaqların tez-tez yerdəyişməsini məqbul saymır: "Həyatı tam dərk etməyən azyaşlıların tez-tez yerdəyişməsi arzuolunan deyil. Çünki uşaqlarda müəyyən bağlılıq hissi formalaşmalıdır. Yaşadığı yerdə olduğu mühitə bağlılıq hissinin yaranması onlarda müəyyən bir stabilik yaradır.\nOna görə də onların öz yaratdıqları münasibətlərdə və məşğul olduqları işdə stabilliyin yaranması üçün ətraf mühitdə də stabillik olmalıdır. Amma valideynin işi tez-tez mühit dəyişməkdən keçirsə, onda bu cür valideynlərə məsləhət görə bilərik ki, uşaqları ilə daha çox ünsiyyətdə olsunlar.\nHəyəcanını, təşvişini necə dəf edə biləcəklərini, yeni tanışlıqda düzgün ünsiyyət qurmaq bacarıqlarını inkişaf etdirmək üzərində işləmək lazımdır. Ona görə də biz məsələyə fərdi baxmalıyıq”.


“Tez ol, telefonu ver, yoxsa…” – Azərbaycanda dəhşətli namus qətli – Turkustan.info\n12 May 2019 20:46 Turkustan.info\nTurkustan.info Virtualaz.org-a istinadən bildirir ki, qətl hadisəsi ötən il iyulun 3-də Xaçmaz rayonunun Xudat şəhərində baş verib. Vüsalə Mirzəyeva həyat yoldaşı Maarif Osmanovla ailə münaqişəsi zəminində mübahisə edib. Ər-arvad arasındakı insident qansız ötüşməyib. Dava-dalaş zamanı V.Mirzəyeva bıçaqla ərinin döş qəfəsindən zərbə endirib. Ağır dərəcəli bədən xəsarəti almış yaralı xəstəxanaya aparılarkən yolda ölüb.


Şimal-qərb keçidinə tarixi səyahət\nİki cənubi afrikalı tibb işçisi qayıqla riskli 4000 km-lik Arktik şimal-qərb keçidindən səyahətin məşqini edərkən tibbi ləvazimatları kürəyə dəyişir. Əgər 14 nəfərlik komanda Kanadanın şimalından Alyaskaya səyahəti başa vurarsa, onlar tarix yazacaq. Çünki buna qədər buzlu sularda avarçəkmə cəhdləri uğursuzluqla nəticələnib.\nŞimal-qərb keçidini avarçəkənli qayıqla keçmək üçün bir neçə dəfə cəhd göstərilsə də, heç biri alınmayıb.\nİki Cənubi afrikalı həkimin də daxil olduğu 14 nəfərlik bir komanda gələn ilə planlaşdırılan cəhdləri ilə tarix yazmaq üçün məşqlər edir.\n"Oradakı keçidi heç kim fəth etməyib. Okean sizə keçməyə imkan verir. Və burada çox əhəmiyyətli bir fərq var. Bəxtimiz gətirsə, Şimal-Qərb keçidindən keçərək, Kanadanın sağ üst küncündəki Pond körfəzindən Alyaskanın sol üst küncünə - Barrov nöqtəsi adlanan yerə keçəcəyik" - deyə, şimal-qərb keçidinin ekspedisiya rəhbəri Leven Braun bildirib.\nKeçmiş onilliklərdə buzlu Arktika sularında səyahət etmək yalnız böyük gəmilər sayəsində mümkün idi.\nYay buzlarının azalması komandanın keçiddə avar çəkməsinə imkan verəcək\n... amma səyahət yenə də fiziki və zehni bir problem olacaq.\n"Orada, elementlərdə, mahiyyətcə öz başımıza olacağıq və düşünürəm ki, müəyyən bir müddətdən sonra təkrarlanan avarçəkmə - açmaq və qapamaq, bu, həftələrlə davam edəcək. Zehnimdəki təzyiq ən böyük problem ola bilər. Buna qalib gəlməliyəm, buna görə əsas qorxum özümlə qarşılaşma olacaq” – deyə, Cənubi Afrikadan olan həkim Daniel Lobcoyt bildirib.\nSəfər boyunca qrup iqlim dəyişikliyi və vəhşi təbiətə dair məlumat toplamaq üçün elmi vasitələrdən istifadə edəcək.\n"Biz Şimal-Qərb keçidindən keçən ilk müasir ekspedisiya olacağımıza və ətraf mühitlə, iqlimlə nələrin baş verdiyini vurğulayacağımıza ümid edirik. Bu, illər öncə mümkün olmayan bir ekspedisiya növüdür" - deyə, Şimal-Qərb keçidinin ekspedisiya rəhbəri Leven Braun qeyd edib.\nKeçiddə qayıqla səyahətin uğursuz cəhdlərinin tarixçəsinə baxmayaraq, komanda qış buzları qayıtmadan öncə iki ay ərzində səfəri bitirməyə ümid edir.\n"Bundan əvvəl də 2013-cü ildə Şimal-qərb keçidində avarçəkmə cəhdləri olmuşdu, ancaq buz tutduqları üçün uğursuz oldular. Buna görə ümid edirəm ki, buzlar işimizi bitirməyimiz üçün kifayət qədər geri qalacaq və ilk növbədə ön sıralarda olacağıq - deyə, ekspedisiya üzvü Daniel Kritzinger bildirib.\nYeri gəlmişkən, komanda hazırlıqlarına kömək etmək üçün başqa bir ekspedisiyaya başlayacaq.\nKomanda iyun ayında Britaniyanın Nyukasl ərazisindən Orkney adalarına yola çıxacaq. Bu, Arktik Şimal-Qərb keçidindən daha uzundur.