Pandemiya dövründə məktəblər | Femme.az\nBaş səhifə Sağlamlıq Pandemiya dövründə məktəblər\nPandemiya dövründə məktəblərin açılması, insanların sıx olduğu mühitlərdə daha çox vaxt keçirmək asanlıqla yayılan və insandan insana keçən virus və bakteriyaların artmasına səbəb olur. 15 sentyabrdan etibarən həm əyani, həm də distant təhsil sisteminə keçdiyimizdən valideynlər arasında virus qorxusu olsa da, mütəxəssislər bu müddətdə immunitet sistemini möhkəm saxlamağın vacibliyini vurğulayır. Uşaqların immuniteti gücləndirmək üçün məsləhətləri təqdim edirik.\nDigər meyvələrə nisbətən C vitamini baxımından olduqca yüksək olan kivi, bədən müdafiə sistemində rol oynayan antioksidantlarla zəngin bir meyvədir. Buna görə immuniteti gücləndirib bədənin mikroblara qarşı müdafiə sistemini artırır. Eyni zamanda C vitamini bədəndə dəmir mineralının udmasını artırır. Dəmir çatışmazlığı problemi olan uşaqlarda kivinin üzərinə bəkməz yaxaraq yemək, bəkməzdə olan dəmiri artıraraq uşaqlara iki qat immunitet qazandırır. Çünki bəkməzin tərkibində dəmir üçün də C vitamini lazımdır.\nYumurta ana südündən sonra gələn, bədənin ehtiyac duyduğu ən yaxşı protein mənbəyidir. Bu xüsusiyyətiylə uşaqların qidalanmasında əvəzolunmaz bir qidadır. Eyni zamanda çox yaxşı bir dəmir mənbəyi olan yumurta A, D, E və B12 vitaminləri ilə zəngindir. Bu sayədə uşağınızın zəka inkişafını dəstəkləyir və tərkibindəki keyfiyyətli protein sayəsində sağlam böyüməsinə və beyin quruluşunu qorumasına köməçi olur. Soyutma, omlet, hər gün bir ədəd yumurtanı övladınızın ən sevdiyi şəkildə uşağınıza yedirə bilərsiniz.\nməktəbə gedən uşaqlar\nƏvvəlki məqaləİnsanları bir-birilərinə aşiq edən 36 sual\nİmmunitet sistemini gücləndirən mükəmməl bitki Çörəkotu\nBoyun və dekolte (sinə) hissə biz xanımların yaşlanmağını ən tez gözə çarpan hissələrdir. Bu hissələrin yaşlanmasının qarşısını almaq üçün müxtəlif vasitələr mövcuddur. Amma biz sizə...\nTez-tez insanlar arasında “immunitetim aşağı düşüb, tez-tez xəstələnirəm” fikrini və ya “immunitetin güclü olsa, xəstələnməzsən” məsləhətini eşidirik. Bəs nədir bu sirli immunitet? İmmunitet müхtəlif yоluхucu...


Sentyabrın 15-də Milli Məclisin 2017-ci ilin payız sessiyası dövründə iqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin ilk iclası keçirilib.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, komitə sədri Ziyad Səmədzadə gündəlikdəki 20 məsələ barədə məlumat verib.\nÖtən gün “Əsrin müqaviləsi”nin müddətinin uzadılmasına dair imzalanan Sazişdən danışan Ziyad Səmədzadə bildirib ki, bu saziş Azərbaycan üçün çox əhəmiyyətlidir. Bundan sonra da Azərbaycan iqtisadiyyatı həm neft, həm də dayanıqlı iqtisadiyyat hesabına daha da inkişaf edəcək.\nİclasda iqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin 2017-ci ilin yaz sessiyası ərzində gördüyü işlərdən və 2017-ci ilin payız sessiyası üçün nəzərdə tutulmuş qanunvericilik işləri planı barədə danışılıb.\nKomitə sədri qeyd edib ki, bu ilin yaz sessiyası çox məhsuldar keçib. Yaz sessiyasında 17 iclas keçirilib, 122 məsələ, o cümlədən 120 qanun layihəsinə dəyişiklik edilib. Z.Səmədzadə bildirib ki, bu payız sessiyası da məhsuldar olacaq.\nİclasda Xəqani Sərxan oğlu Abdullayevin Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin üzvlüyündən azad edilməsi məsələsi müzakirə edilib.\nDeputatlar, həmçinin “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Qazaxıstan Respublikası Hökuməti arasında beynəlxalq avtomobil əlaqələri haqqında” Sazişin təsdiq edilməsi barədə, “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Qazaxıstan Respublikası Hökuməti arasında ikiqat vergiyə cəlb etməyə yol verilməməsi, gəlir və əmlak vergilərinin ödənilməsindən yayınma hallarının qarşısının alınması haqqında” 1996-cı il 16 sentyabr tarixli Sazişə əlavə və dəyişikliklərin edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Qazaxıstan Respublikası Hökuməti arasında” Protokolun təsdiq edilməsi haqqında, “GUAM üzvü olan dövlətlərin dövlət sərhədlərindən keçirilən mallar və nəqliyyat vasitələri haqqında gömrük prosedurlarının müəyyən nəticələrinin qarşılıqlı tanınması barədə GUAM üzvü olan dövlətlərin gömrük qurumları arasında” Protokolun təsdiq edilməsi haqqında”, “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Cibuti Respublikası Hökuməti arasında hava əlaqəsi haqqında” Sazişin təsdiq edilməsi barədə, “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyası ilə Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi arasında aviasiya hadisələrinin araşdırılması və qarşısının alınması sahəsində qarşılıqlı fəaliyyət haqqında” Sazişin təsdiq edilməsi barədə, “Qaçaqmalçılıq və gömrük qaydalarının pozulmasına dair İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının məlumat bazasının yaradılması və fəaliyyəti barədə” Sazişin təsdiq edilməsi haqqında qanun layihələrinə baxıblar.\nHəmçinin “Hesablama Palatası haqqında” Qanunda dəyişikliklər edilməsi barədə layihə müzakirə edilib. Qanun layihəsində “Hesablama Palatası haqqında” qanunun Hesablama Palatasının əsas funksiyalarını nəzərdə tutan 2-ci maddəsinin 11-ci abzasına dəyişiklik təklif olunur. Dəyişikliyə əsasən, dövlət əmlakının idarə edilməsinə, onun barəsində Sərəncam verilməsinə, dövlət büdcəsinin icra olunmasına, dövlət əmlakının özəlləşdirilməsindən əldə edilən vəsaitlərin dövlət büdcəsinə daxil olmasına, hüquqi şəxslərə və bələdiyyələrə dövlət büdcəsindən vəsaitlər ayrıldıqda, həmin vəsaitlərin təyinatı üzrə istifadə edilməsinə nəzarətin həyata keçirilməsi zamanı inzibati xəta və ya cinayət əlamətləri olan hüquqpozmalar aşkar etdikdə təxirə salınmadan müvafiq materialları müvafiq olaraq müvafiq icra hakimiyyəti orqanına və ya Baş Prokurorluğa göndərməlidir.\nMüzakirə olunan bütün məsələlər Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə olunub.\nDariqa Nazarbayeva: Azərbaycanın və Qazaxıstanın parlamentləri arasında möhkəm əlaqələr mövcuddur02:09 15.09.2017\nMilli Məclisin nümayəndə heyəti Sankt-Peterburqda səfərdə olacaq02:09 15.09.2017\nMilli Məclisin nümayəndə heyəti Parlamentlərarası İttifaqın Assambleyasında fəaliyyətini davam etdirib02:09 15.09.2017\nValentina Matviyenko: Rusiya ilə Azərbaycan strateji tərəfdaşlardır02:09 15.09.2017\nMilli Məclisin komitə iclasında Gənclər Fondunun 2018-ci il ərzindəki fəaliyyəti haqqında hesabat dinlənilib02:09 15.09.2017\nMilli Məclisin mədəniyyət komitəsinin iclası keçirilib02:09 15.09.2017


“Bloomberg” Cahangir Hacıyevin fırıldaqları barədə yeni detallardan yazıb – sensasion məlumatlar » Qlobal.Az\n“Bloomberg” Cahangir Hacıyevin fırıldaqları barədə yeni detallardan yazıb – sensasion məlumatlar\nAzərbaycan Beynəlxalq Bankının İdarə Heyətinin keçmiş sədri (2001-2015) Cahangir Hacıyev 2016-cı ilin oktyabrında Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qərarı ilə 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.\nOnun Londonda yaşayan xanımı Zamirə Hacıyeva haqqında Qərb, xüsusən Britaniya mətbuatında çox yazılıb. "Bloomberg” Xəbər Agentliyi bu məsələni yenidən gündəmə gətirib.\nAgentliyin hazırladığı son dərəcə iri həcmli məqalədə qeyd olunur ki, Cahangir Hacıyev Kanar Adalarına aid olan Gernesi adasında qeydiyyatdan keçmiş (bu ada vergi baxımından cənnət hesab olunur. E.H.) təşkilatı üzərindən Kipr adasından tutmuş Böyük Britaniyaya məxsus Channel adalarına qədər, hər yerdə fəaliyyət göstərən və kimlərinsə adına yazılmış şirkətlərə Azərbaycandan on milyon dollarlarla vəsait ötürüb. Böyük Britaniya məhkəməsinin irəli sürdüyü ittihamlar arasında bu məqam da var.\n2008-ci ildə illik gəliri 70.650 dollar olan Cahangir Hacıyev istintaqın məlumatına görə, İngiltərənin kənd təsərrüfatı üçün yararlı yerlərində 4 geniş torpaq sahəsinə sahib olub. Ona məxsus "Gulfstream” təyyarəsinin dəyəri isə 42.5 milyon dollardır. "Qolf-klub” da ona məxsusdur. Londondan kənarda yerləşir, dəyəri 13 milyon dollardır. Sardina adasında isə onun villası var. Cahangir Hacıyevin xanımı Zamirə isə "Harrods” kimi bahalı mağazalarda 20 milyon dollar xərcləyib...\nBritaniya istintaq qrupu əmindir ki, Cahangir Hacıyevin varidatı bir vaxt 100 milyon dollardan çox olub. 2018-ci ildə Zamirə Hacıyevanın nəzarətində olan hesablar Britaniya istintaq orqanlarının qərarı ilə dondurulub. Onlar Zamirə Hacıyevadan sərvətinin mənbələrini açıqlamağı tələb edirlər.\nAgentlik bildirir ki, hər il Britaniyada 128 milyard dollar çirkli pul yuyulur. Hökumət bu kimi cinayətlərin üstünü açmaqda qərarlıdır. Hacıyevaların işi də həmin anti-korrupsiya qərarından qaynaqlanır. Britaniya istintaq orqanları əmindir ki, Cahangir Hacıyev öz rəsmi gəlirləri hesabına əlində olan obyektlərin ən ucuzunu belə ala bilməzdi...\nAgentlik qeyd edir ki, Cahangir Hacıyevə məxsus şirkətlərin idarə olunmasında "Werner Capital” önəmli rol oynayıb. Bu şirkətin rəhbəri Tomas Mateos Wernerdir. O bir vaxtlar şəxsi bank olan "HSBC Holdings Plc” də çalışıb. Bu şirkət rusdilli aləmin varlıları ilə işləməyə üstünlük verirmiş.\nŞəxsi olan və Sürixdə yerləşən "EFG International AG” bank və Cənubi Afrikaya məxsus "Investec Ltd” şirkətinin adı da Cahangir Hacıyevilə bağlı araşdırmalar zamanı üzə çıxıb. Onun həyata keçirdiyi maliyyə əməliyyatlarında bu şirkətlərin də adları keçir.\nCahangir Hacıyev ilk dəfə öz məsləhətçisinə 5 milyon dollar verib. Bu pul müqabilində "Costa Smerralda”da (İtaliya) ona villa alınıb. Ortada olan alış-verişdə Cahangir Hacıyevin qızı Leyla Mahmudovanın da adı hallanır. "Bloomberg” yazır ki, orada adətən milyarderlər toplaşırdılar. Xüsusən rus milyarderlər orada daha çox idi. İş o yerə çatmışdı ki, orada ruslar üçün ortodoks kilsəsi tikdilər ki, onlar mənəvi tələblərini ödəmək üçün oraya üz tutsunlar...\nAgentlik bildirir ki, keçmiş hökumət üzvü -59 yaşlı Xəqani Bəşirovun da adı bu işdə hallanır. Onun Fransa pasportu var. Lüksenburqda qalır, Londonda ofisi var. O, 2010-cu ildə Azərbaycan Beynəlxalq Bankı ilə əlaqəli bir işdə 109 milyon dollar ödəyə bilmədiyinə görə həbs olunsa da, 5 ay sonra azadlığa çıxdı.\nCənab Bəşirov da Azərbaycandan 10 milyonlarla dollar vəsaitin çıxarılmasında iştirak edib.\nXəbərdə vurğulanır ki, Zamirə Hacıyeva haqqında Britaniyada cinayət işi açılmayıb, ancaq Azərbaycan tərəfi onu maliyyə fırıldaqlarında ittiham edir və Britaniyadan geri istəyir. Britaniya tərəfi isə sentyabr ayında Bakının bu tələbinə "yox” cavabı verib.\n"Bloomberg” bu işlə bağlı ən xırda detallara qədər yazıb. Biz isə oxucu üçün maraqlı ola biləcək məqamlara diqqət çəkməklə kifayətləndik.


Azərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV Xurmanın daim qəbulu insanın immun sisteminə müsbət təsir edir\nİqtisadiyyat Nazirliyinin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, istehlakçı olaraq hər kəs xurma alarkən bir sıra xüsusiyyətlərə diqqət yetməlidir. Xurma seçərkən birinci növbədə onun xarici görünüşünə diqqət edilməlidir. Yaxşı yetişmiş xurma tünd qəhvəyi rəngdə olur. Xurmanın rəngi açıqdırsa, demək o yaxşı yetişməyib. Belə xurmanı almaq olmaz.\nDiabet və göz fəsadları10:11 10.11.2017\nDST siqaretçəkmənin ağır fəsadlarını xatırladıb10:11 10.11.2017\nBoğuluram, xilas edin!10:11 10.11.2017\nTürk qəhvəsi faydalıdır10:11 10.11.2017\nÖmrü qısaldan dörd məhsul10:11 10.11.2017


İran Almaniyadan təyyarə alır XEBEROXU.AZ - En son xeberler Azerbaycan xeberleri 2019 xəbərlər bugün 2018 xeber az 2019 xeberler bugun 2019 En son xeber 2019 Новости сегодня: самые свежие и последние новости России и мира\nİran Almaniyadan təyyarə alır\nİran Almaniya şirkətindən uçuşa nəzarət təyyarəsinin satın alınması ilə əlaqədar 9,9 milyon dollar dəyərində müqavilə imzalayıb.\nXeberOxu.Az-ın məlumatına görə, bunu İranın Aeroportlar və Hava Nəqliyyatı Şirkətinin icra direktoru Siyavuş Əmir Mokri deyib.\nS.Əmir Mokrinin sözlərinə görə, Almaniya şirkəti ABŞ-ın İran əleyhinə tətbiq etdiyi sanksiyalara görə elan edib ki, hər bir satıcı şirkəti bu təyyarəni istehsalçı şirkətdən sifarişlə satın ala bilər.\nƏmir Mokri əlavə edib ki, hazırda təyyarənin təmin olunması üçün üçüncü şirkətlə müzakirələr aparılmaqdadır və nəticə də əldə olunub.\nQeyd edək ki, ABŞ 2018-ci il noyabr ayında İrana qarşı sanksiyalar tətbiq edib və sanksiyalar siyahısını bir neçə dəfə genişləndirib.\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 60\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 72\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 90\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 138\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 183\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 132\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 273\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 330\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 417\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 579\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 669\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 675\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1305\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1668\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1584\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1578\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1716\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1770\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1803\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1878\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 1962\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 2160\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 2511\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 2730\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 2805\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 2955\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 2859\nXarici İqtisadiyyat Baxiş sayı 3099


REKORD.AZ | İDMAN - XƏBƏR SAYTI Qvardiola tarixə düşdü...\nQvardiola tarixə düşdü\nTarix: 13.01.18 12:01 Yazar: Oxunub: 67 dəfə\nİngiltərənin “Mançester Siti” klubunun baş məşqçisi Pep Qvardiola Premyer Liqada dekabr ayının ən yaxşı məşqçisi seçilib.\nRekord.az xəbər verir ki, geridə qalan ayda komandasını 7 oyuna çıxaran təcrübəli mütəxəssis bu oyunların 6-da qələbəyə sevinib. “Şəhərlilər” sadəcə, bir oyunda heç-heçəyə razılaşıblar. Bu isə Qvardiolanın ayın ən yaxşı məşqçisi seçilməsinə səbəb olub.\nPremyer Liqada dekabr ayın ən yaxşısı futbolçusu isə “Tottenhem”in hücumçusu Harri Keyn seçilib. “Bornmut”un formasını geyinən Jermeyn Defonun “Kristal Pelas”ın qapısından keçirdiyi top isə öyən ayın ən yaxşı qolu olub.


Buda gəlinin yanindan yəni gərdəkdən bəyin qacmasının səbəbləri... » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nSəs ver: Toy gecəsinin şəffaf şəraitdə keçirilməsi üçün müasir texnikaya müraciət edək, yoxsa dədə-baba qaydasında havaya yaylım atəşi açaq? İntim adət-ənənlərimiz haqda bir-iki kəlmə...\nƏslində ölkəmizin bəzi bölgələrində yaşadılan bu adət heç bir normaya sığmır. İstər namus və iffətə söykənən milli kökümüz, istər əxlaq və paklıq üzərində qurulan dinimiz, istərsə də inkişafa doğru irəliləyən müasir dünyagörüşümüz bu cür biədəb vərdişə müsbət yanaşmır. O zaman zifaf gecəsinin naməhrəmliyinə xələl gətirən adətin kökü nəyə dayanır? Bu sualın izahını verən tapılarsa, bəlkə də evlənməkdən utanan onlarla gənci razı salmaq olar... NoName


Nikola Teslanın gündəliyi: Budapeşt - Ens.az - 4 dildə xəbərlər və ensiklopediya\nDərc edildi:\t 10 mart 2018, 15.25 Baxış sayı: 1079\nAmerika telefon şirkəti əslində Edisonun şirkətinin (söhbət Edisonun Kontinental şirkətindən gedir) bir hissəsi idi, Budapeşt Praqa şöbəsi tərəfindən idarə olunan əraziyə aid idi. Bu şöbəyə isə Ferents Puşkarın doğma qardaşı Tivador rəhbərlik edirdi. Biz Praqada olarkən dayım məni onunla tanış etmişdi. Buna görə də əslində Budapeştdəki iş mənim Edisonun şirkətində işləməyimin başlanğıcı idi.\nMən çox həyəcanlı idim. Karyeranın başlanğıcı! Özümü pis göstərə bilmərəm. Mənə cavabdeh olan Payanı pis vəziyyətdə qoymaq olmaq. Bu iş üçün biliyim çatacaqmı? Təcrübəni qısa zamanda almaq mümkündürmü?\nPaya öz evlərində qalmağı mənə təklif etdi, lakin mən imtina etdim, çünki heç kimi narahat etmək istəmirdim. Bundan başqa Paya ilə yaşasam boşuna çoxlu vaxt itirməli olacağam. Müştərək nahar və şam yeməkləri mənim üçün əzaba çevrilə bilərdi, çünki mən tək və tez yeməyə üstünlük verirəm, Payanın evində isə bütün etiket qaydalarına əməl olunurdu. Bundan başqa Paya söhbət həvəskarı idi. Qonaqlar ev sahibinin sözünü yarımçıq kəsərək gedə bilməzdi. Üstəlik bacıoğlu dayıya münasibətdə belə hərəkətə yol verə bilməzdi. Buna görə də mən ünsiyyətimizi ayda bir dəfə bazar günlərində olan ziyarətlə məhdudlaşdırdım. Zənnimcə bu qohumluq hisslərini bildirmək və nəzakət qaydalarına riayət etmək üçün kifayət edirdi. Öz etirazımı ev işləri üçün sakitliyin lazım olması ilə əsaslandırdım. Paya təkid etmədi, çünki məni sadəcə nəzakət xətrinə dəvət etdi.\nİki otaqdan ibarət mənzili tapmaq üçün mənə Qratsda birlikdə təhsil aldığım Antal Siqeti kömək etdi. Antal mənim təqibimdə iştirak etməyən bir neçə “ağ qoyun”lardan biri idi. Antalın atası Budapeştdə məşhur arxitekt idi, lakin Antal onun yolu ilə getmədi, mənim kimi elektrotexnik oldu. Mən Antalla görüşməyimə çox sevindim, o Budapeştə öyrəşmək üçün mənə kömək etdi və onunla məni maraqlandıran məsələləri müzakirə etmək mümkün idi. Texniki məsələləri Antal mənim kimi bilirdi. O layiqli həmsöhbət, yaxşı və qayğıkeş dost idi. Antalın fahişəxanalara gedərkən yoldaş olmağımı istəməsi bizim münasibətlərimizi bir az pozurdu. O inanılmaz dərəcədə qadın sevən idi və mənim qadınlarla qətiyyən maraqlanmamağıma inana bilmirdi. Antal hesab edirdi ki, mən sadəcə olaraq utanıram. Nə edək – nöqsansız insan olmur. Amma növbəti dəfə mən xəstələnəndə Antal mənə qayğı göstərdi, sanki mən onun çoxsaylı dostlarından biri deyil, doğma qardaşı idim.\nŞirkətdə xidmət çox da çətin olmadı. İşin sürəti təsəvvür etdiyim kimi deyildi. “Feri (Ferençin qısaldılmış adı) yaxşı ödəyir, lakin o öz puluna səni necə lazımdır işləməyə məcbur edəcək”, - mənə Paya dedi və nə düşünəcəyimi bilmədim. Əslində mənim evdə işlərim və Antalla birlikdə Budapeştdə gəzmək üçün vaxtım qalırdı. Bu gəzintilər təkcə istirahət deyildi, həm də işlərin davamı idi, çünki biz əsasən elektrotexnika haqqında söhbət edirdik. O vaxt mənim ideyalarımı tənqid edə biləcək rəqibə ehtiyacım var idi. Vaxt keçdikcə mən özüm özümə rəqiblik etmək bacarığımı inkişaf etdirdim. Bunun üçün vəziyyət və ya problemə bir neçə nəzər nöqteyindən baxmağı bacarmaq lazımdır.\nBudapeştdə mən özümün ilk əsl və bütöv ixtiramı etdim, yəni başqasının ixtirasını yaxşılaşdırmadım, hər şeyi özüm düşündüm. Mən telefon gücləndiricisini, dünyada ilk reproduktor yaratdım. Qürurumun həddi-hüdudu yox idi. Gücləndirici üzərində işləyərkən yenidən gücümü səhv dəyərləndirdim, “mükafat”ım xəstəlik oldu. İki həftə yarım çarpayıda vaxtını keçirdim. Mən qorxurdum ki, Puşkaş məni qovacaq, lakin məni ziyarət edən Antal dedi ki, bütün şirkət mənim ixtirama heyrandır və mən qovulmaqdan qorxmadan nə qədər istəsəm xəstələnə bilərəm. “Belə dahi mühəndisi Puşkaş təkcə əlləri ilə deyil, dişləri ilə də saxlayacaq”, - Antal dedi.\nBir az irəliyə gedərək deyim ki, telefon stansiyası inşa ediləndən və açılandan sonra Amerikan telefon şirkətində mənim üçün yer tapılmadı və mən Parisə köçməli oldum. Lakin buna görə çox üzülmürdüm, çünki xəstələndikdən sonra mənim Budapeştə olan münasibətim dəyişdi. Daha əvvəl mənim üçün maraqlı olan şəhər məni qıcıqlandırmağa başladı – mən hər gün daha çox qıcıqlanırdım. Ola bilsin buna həmin ilin qışı səbəbkar idi, o vaxt havalar gah soyuyurdu, gah isti olurdu. Temperaturun daim dəyişməsi mənə depressiv təsir göstərirdi. Düşüncələrimə köklənərək mən pəncərəyə baxaraq havanın necə olmasını öyrənməyi unudurdum və buna görə də evdən lazımi formada geyinərək çıxmırdı – ya çox isti, ya da lazım olduğundan yüngül. Bunun nəticəsində bütün qış boyu məni soyuqdəymə izləyirdi, lakin o işimə mane olmurdu. Xəstəliyimlə müqayisədə soyuqdəymə boş məsələ idi, zəhlətökən olsa da əhəmiyyətli deyildi.\nABŞ-da deyildiyi kimi telefon gücləndiricisi mənim nüfuzumu yaratdı. Onun haqqında xəbər bütün Avropaya yayıldı. Mənimlə tanış olmaq üçün professor Kvinke (Söhbət məşhur həkim Henrix İreneus Kvinkenin böyük qardaşı, alman fiziki Georq German Kvinkedən (1834-1924) gedir Georq Kvinke 1875-ci ildən başlayaraq Almaniyanın ən qədim ali təhsil müəssisələrindən olan Heydelberq Universitetində fikiza professoru vəzifəsində işləyirdi) Heydelberqdən Budapeştə gəldi. O fizikanın müxtəlif istiqamətləri, həmçinin akustika ilə məşğul olurdu. Kvinke mənə öz laboratoriyasında işləməyi təklif etdi, lakin mən onun təklifini rədd etdim. Akustika məni cəlb etmirdi. Mən elektrotexnika ilə maraqlanırdım və elmi praktika ilə birləşdirirdim, mən əllə toxunula bilən bir şey ixtira etmək istəyirdim. Kvinke isə praktiklikdən çox nəzəriyyəçi idi. Mən onun məqalələrini “Annalen”-də (Söhbət 1799-cu ildən dərc olunan alman elmi jurnalı olan “Annalen der Physik” (“Annalen der Chemie und Physik) jurnalından gedir) oxuyurdum.\nİxtira etmək! İxtira etmək! İxtira etmək! Bax bunu mən istəyirdim! Yenə də mən nəzəriyyəçidən çox praktikəm. “Sırf” nəzəriyyə məni cəlb etmir. Mən mütləq onu praktikada reallaşdırmalıyam. Mən ancaq nəzəriyyə ilə məşğul olsaydım, onda bu işi tez atardım. Nəzəriyyə - alətdir, praktika – yəni ixtira isə mənim həyatımın mənası idi. Mənim üçün insanların xeyrinə yeni bir şey yaratmaqdan başqa heç nə bu qədər zövq verə bilməzdi. Bəziləri üçün patenti birinci əldə etmək vacib olsa da, mənim üçün ixtiramın geniş istifadəsi və bəşəriyyətə lazım olması vacib idi. Pul heç vaxt mənim stimulum deyildi. Onlar məni ancaq ehtiyaclarımı qarşılamaq və araşdırmalarımı davam etdirmək üçün vasitə kimi maraqlandırırdı. Mən pul haqqında fikirləşməyi xoşlamıram. Elm, ixtira – bax bu məni düşündürür. Birisi mənim araşdırmalarımı maliyyələşdirirsə, mən özümü həqiqətən xoşbəxt hiss edirəm, çünki mən bir işə bütün vaxtımı ayıra bilirəm, xırdalıqlara varmadan vacib işlə məşğul ola bilirəm. Mən çox vaxt təəssüflənirəm ki, vaxtında Rusiyanı deyil, Birləşmiş Ştatlara üstünlük verdim. O vaxt bu ölkələr arasında prinsipial fərq yox idi, lakin indi Sovet İttifaqı bütün dünyadan əsaslı olaraq fərqlənir. Qəzetdə onu çirkabla ləkələsələr də, orada olanlar onun haqqında heyrətamiz şeylər danışır. Məni hər şeydən əvvəl sovet elmi sistemi cəlb edir. Alimlərə şərait yaradılır. Onları lazımi hər şeylə təmin edirlər. Onlara yaxşı məvacib verirlər. Onların beyinləri məişət qayğılarından azaddır. Onlar yanlız öz işləri ilə məşğuldur. Onların pulu bir vaxt qurtaracağından narahat deyillər. Səni dövlət, istəniləan an fikrini dəyişə biləcək varlı bir şəxs deyil, sosialist hökuməti maliyyələşdirirsə, onda bu etibarlıdır. Çox vaxt 15-20 yaş cavan olsaydım Sovet İttifaqına köçərdim deyə fikirləşirəm. Mənim belə imkanım olub, indi də var, lakin həyatımda köklü dəyişikliklər etmək üçün qocalmışam. Bundan başqa mənim əsas naliyyətim ola biləcək elmi işimi yarımçıq qoya bilmərəm. İndi həyatım qismən Sovet İttifaqının alimlərinin həyatına bənzəyir. Mənim cari araşdırmalarımı dövlət maliyyələşdirir, lakin mən rahat deyiləm, çünki mənə lazım olan müstəqillik, istəyiyim müstəqillik yoxdur. Ven mənə hansı istiqamətdə işləməyimi diktə edir. O başa düşmür və ya başa düşmək istəmir ki, bizim işlərdə sıçrayış etmək olmaz, müəyyən olunmuş addımlarla hərəkət etmək lazımdır. O tezliklə sınaqları başlamaq istəyir. O Bostondan San-Fransiskoya hansısa hərbi gəmini daşımaq istəyir. Onu anlamaq olar, bu miqyasda olan sınaqlar hər zaman effektivdir. Lakin hələ biz 1 kibriti belə bir metr məsafəyə daşıya bilməmişiksə, necə insanlarla dolu bir gəmini daşımağı arzu edə bilərik? Biz kibriti belə daşımazdan əvvəl yüksək həcmdə işlər görməliyik. Lakin Ven Hərbi Nazirliyi heyran etmək üçün tələsir. O böyük miqsaylı iş istəyir – gəl kiçik quraşdırma əvəzinə böyüyünü edək, axı pulumuz var və s. Mən ona deyirdim ki, bəzən o mənə Edisonu xatırladır. O da düşünməyi deyil, sınaqları sevirdi. Mən ona öz səsucaldanımı nümunə gətirdim. Mənə qədər səsin ötürülməsini güclü maqnitlər vasitəsilə gücləndirməyə cəhd etmişdilər, lakin onları düzgün yerləşdirmirdilər. Səhv bunda idi. Mən əvvəlcə problem barədə hərtərəfli düşündüm, sonra isə maqnitləri düzgün yerləşdirdim və əmin oldum ki, səsucaldan işləyir. Mən maqnitlərin yerini dəyişərək sınaqlar aparmadım. Mən düşündüm və düzgün qərar verdim. Bizim cari sınaqlarımızda əsas problem əşyaların elektromaqnit sahələrinin vasitəsilə yerinin dəyişdirilməsi deyil, onun dəqiqliyi və təhlükəsizliyidir. Aparılmış zehni işlərin nəticəsində mən tamamilə əminəm ki, belə yerdəyişmə mümkündür. Bu prinsipə əməl etsək: “Gəlin onlara sübut edək ki, bu mümkündür”, sınağın nümayişini 5-6 ay hazırlamaq lazımdır. Lakin “xam” sınağı nümayiş etdirməyin nə mənası var? Effekt göstərmək üçün? Axı biz illüziyaçı deyil, alimik. Əşyanı geriyə qaytarmaq imkanı olmadan naməlum yerə göndərməyin nə mənası var? Bu mənlik deyil. Teslanın üslubu – düşünülmüş və qüsursuz hazırlanmış sınaqdır. Mən Veni başa düşürəm. O qorxur ki, istənilən an mən ölə bilərəm və nailiyyətlərimi natamam olsa belə nümayiş etdirmək istəyir. Ven etiraf etmir, lakin mən əminəm ki, oxşar araşdırmalar başqası tərəfindən də aparılır. Venin informasiyanı bölüşdürdüyü Consonun (Duqald Kaleb Cekson (1865-1951) – amerikalı fizik. 1907-1935-ci illər ərzində Massaçusets Texnoloji İnstitutunun elektrotexnika fakültəsinə rəhbərlik edib ) rəhbərliyi altında oxşar işlərin aparılmasından şübhələnirəm. Eyni zamanda iki skripkada ifa etmək – Venin xarakteridir. Qoy lap üçündə ifa etsin, öz işidir, amma məni rahat buraxsın. Mənə xoşdur ki, mənim adım hansısa çəkiyə malikdir. Lakin bu məni həmçinin ehtiyatsız hərəkətlərdən qoruyur. Mən bu qoca vaxtında öz nüfuzuma xələl gətirə bilmərəm.\nXatirələri yazmaq iş görməkdən daha çətindir. İstənilən halda mənim üçün. İşləyəndə mən gördüyüm işi və hansı istiqamətdə irəlilədiyimi dəqqi təsəvvür edə bilirəm, burada isə birdən fikrin yayınır və özündən asılı olmayaraq Venə və bizim cari işlərə keçirsən. Vərəqləri cırmayacam, artıq yazmışam, amma irəlidə davamlı olmağa və nizamı pozmamağa çalışacam.\nBeləliklə - Budapeşt. Telefon stansiyasının inşası bitdəndə mən ümid edirdim ki, məni işdə saxlayacaqlar. Mən avadanlığın xidmətini elmi işlə birləşdirmək istəyirdim. O vaxtlar telefon avadanlığı sadə idi və daim nəzarətə ehtiyacı var idi, buna görə də əlavə işçi mütləq lazım idi. Həmçinin mən Antalın (Puşkaşın məni təkcə əlləri ilə deyil, dişləri ilə də saxlayacağı barədə) sözlərini unutmurdum. Lakin Puşkaş gördüyüm işlərə görə təşəkkür etdi, mənə premiya verdi və dedi ki, şirkətin artıq mənim xidmətlərimə ehtiyacı yoxdur. Mənə yaxşı rəy verilməsini ondan xahiş etdim. Puşkaş hər hansı bir yerin fikrimdə olub-olmamasını soruşdu, mən yox cavabı verdim və onda o mənə Edisonun Kontinental şirkətinin Paris şöbəsinə getməyimi təklif etdi, orada mühəndis-elektriklər tələb olunurdu.\nParis! O zaman bu söz mənim üçün musiqi, sehrli tilsim kimi səsləndi! Mən tarix və mədəniyyət beşiyi Parisdə olmaq arzusunda idim və mənə orda işləməyi təklif edirlər. Bəs harada? Edisonun şirkətində, o mənim o zaman kumirim idi. Fransizlar biz serblər üçün azadlığın təcəssümü idi. Fransızlar avstriyalılardan fərqli olaraq başqa xalqlara zülm vermidi (Burada Nikola Tesla yanılırdı – XVI əsrdən XX əsrə qədər kolonial ölkə olub, buna görə də fransızlar başqa xalqlara zülm verirdi).\nMəsələ elə Budapeştdə həll olundu. Puşkaş Parisə teleqram vurdu və növbəti gün müsbət cavab aldı. Vidalaşarkən ailə dostu hüquqları olduğu üçün himayəkarcasına əli ilə çiynimə vurdu (bunun üçün barmaqları üzərində dayanmalı oldu) və dedi: Siz bütün ömür boyu məni minnətdarlıqla yada salacaqsınız”. Mən Puşkaşı tez-tez yada salıram, amma başqa hisslərlə. Kaş o mənim taleyimdə iştirak etməzdi və mənə rəy yazmaqla məhdudlaşardı. Lakin o vaxt mən xoşbəxtlikdən özümdə deyildim.\nŞəhərlərin də insanlar kimi xarakteri var. Mən buna əminəm və məni dəli hesab etmək lazım deyil. Şəhərin xarakteri ondan məskunlaşan insanların xarakterindən formalaşır. Nyu-York quru və işgüzardır. Paris bir az mühakiməsizdir. Budapşet – kinsizdir. Budapeştdə olan sevgimə baxmayaraq mən buradan tezliklə köçməyə can atıram, bu şəhər vida zamanı əvvəl yazdığım özünəməxsus hədiyyə verdi. Antalla gəzinti zamanı beynimdə dəyişən cərəyanın mühərrikinin sxemi yarandı. O zaman keçirdiyim hissləri izah etmək mümkün deyil. Bu mənim beynimin işinin nəticəsi deyil, yuxarıdan göndərilmiş əsl hədiyyə, vəhy idi. Bu dünyanı tərk etməzdən əvvəl eyni hissləri yenidən yaşamaq istərdim. Hazırda üzərində işlədiyim quraşdırmanın ətraflı sxemini görmək əla olardı. Lakin mən bilirəm ki, onu görməyəcəm. Vəhy hər zaman düşündüyüm, amma üzərində işləmədiyim şeylər haqqında olurdu. Onlar hədiyyə kimi hər zaman gözlənilməz olurdu.\nAntal mənə qəfil vəhy gəldiyinə inanmadı. O düşündü ki, mən onunla zarafat etmək üçün qəsdən “tamaşa” qurdum. Oyunlar və zarafatlar mənlik deyildi, belə oyunu isə ümumiyyətlə düşünə bilməzdim. Özümü göstərməyi də bacarmıram. Anam atamla mənə açıqürəkli və dürüst olmağı öyrədiblər. Əslində uşaqlığı bir dünyada – sözün qızıldan dəyərli olan dürüst, yetkin həyatı isə fərqli – hər addımda müqavilələr və vədlərin pozulduğu, ətrafda hər kəsin aldatdığı şərəfsiz dünyada keçirmişəm.\nBudapeşt barədə hekayəmi mən artıq bitirdim, Paris barədə başqa vaxt yazacağam, buna görə də indi vədlərin pozulması və aldatma barədə söhbət açaraq mətləbdən bir az kənara çıxacağam.\n1888-ci ildə mən Ventinqauzla ( Corc Ventinqauz (1846-1914) – amerikalı sahibkar, mühəndis və ixtiraçı. Zavodları Pitsburq şəhərində yerləşən “Ventinqauz Elektrik” şirkətinin təsisçisi) müqavilə bağladım. O dəyişən cərəyanla bağlı bütün patentləri aldı və mənə Pitsburqda onun üçün işləməyimi təklif etdi. Vestinqauz təkcə biznesmen deyil, həm də mühəndis, ixtiraçı idi, bu da məni ona yaxınlaşdırdı. Mənim şəxsi motivim də var idi – “Vestinqauz Elektrik” şirkəti “Edison elektrik kompani” şirkətinin əsas rəqibi idi və mən də Edisonla bu yolla hesablaşmaq istəyirdim. Mən razılaşdım, amma bir şərt qoydum – patentlər üçün vəd verilmiş ödənişlərdən başqa mən şirkət tərəfindən istehsal olunmuş iki fazalı dəyişən cərəyanla işləyən mühərrik və generatorların hər at gücünə görə 2.5 dollar əldə etmək istəyirdim. Pul mənə sınaqlar, o vaxtlar düşünməyə başladığım “Dünya sistemi”nin yaradılması üçün lazım idi.\nBelə bir əfsanə yayılıb ki, Vestinqauz Teslaya patentlər üçün dərhal milyon dollar ödəyib. Bu əfsanəyə ikinci qoşulub – guya Vestinqauzdan aldığı milyonun 500min dollarını Obadii Brauna verib. O da 1887-ci ildə “Tesla ark layt kompani” şirkətini yaratmağa kömək edib (daha sonra bu barədə söhbət gedəcək). Əslində isə belə bir hadisə baş verməyib. Milyon dollar o vaxt üçün çox böyük məbləğ olub, bu qədər heç ən dahi panetlərə görə də heç kim ödəməzdi. Müqayisə üçün: ixtisaslaşmış və təcrübəli mühəndis o vaxt həftədə 20 dollar, ildə 1000 dollar qazanırdı. Əslində isə Vestinqauzun təklifi daha az idi. O Teslaya patentləri ilə tanışlıq üçün 5000 dollar, 10000 dərhal və altı aydan bir üç dəfə 20000 dollar və “Vestinqauz Elektrik” şirkətinin 200 aksiyasını təklif etdi. Tesla əlavə olaraq onun patenti ilə istehsal olunmuş hər maşından hər at gücünə görə 2.5 dollar tələb etdi. Patentlər üçün Vestinqauzun guya ödədiyi milyon haqqında əfsanə ilk dəfə 1896-cı ildə New York Post-un jurnalisti Alfred Tomson dərc etdi. Bundan sonra bu əfsanəyə müxtəlif əlavələr olundu. Obadii Brauna verilmiş 500 min dollar versiyasından başqa belə bir versiya möcvuddur ki, guya Tesla bu məbləği Nikola Paşiçə (1845-1926) təsis etdiyi Xalq radikal partiyasının ehtiyacları üçün verib və məhz buna görə də Paşiç Serbiyanın baş naziri kimi 1892-ci ildə Teslanı III dərəcəli Müqəddəs Save ordeni ilə təltif edib. Əslində isə Tesla ordeni elmi xidmətlərinin etirafı əlaməti olaraq əldə etmişdi.\nVestinqauz razılaşdı, lakin onun şirkətinin başqaları ilə birləşməsindən sonra mənim yanıma gələrək dedi ki, səhmdarlar müqaviləmizə xitam verilməsini istəyirlər, çünki şirkət belə böyük məbləğin ödənilməsini etmək iqtidarında deyil. Mənim mövqeyim möhkəm idi, çünki məhkəmə mənim tərəfimdə olacaqdı, buna görə də hiyləgər Vestinqauz məndə insanlığımdan istifadə etmək istədi, dedi ki, mən razı olmasam şirkəti müflis olacaq. Mən Vestinqauz kimi biznes partnyorundan məhrum olmaq istəmirdim və daha çox şirkətin müflisləşməsinin səbəbkarı olmaq istəməzdim, bunun nəticəsində minlərlə insan işsiz qalardı, Vestinqauzun özü ilə kasıba çevrilərdi. O belə deyirdi: “Mən kasıb olacağam. Sahib olduğum hər şeyi itirəcəyəm və heç vaxt yeni işə başlaya bilməyəcəm”. Vestinqauz mənimlə özünü necə aparacağını bilirdi və öz istədiyinə nail oldu. Mənə çatacaq ödənişlərdən imtina etdim. Lakin mən sonra bildim ki, Vestinqauz maliyyə işlərindən anlamadığım üçün məni aldatdı. Müflisləşmədən söhbət belə gedə bilməzdi. Şirkətin işləri o qədər yaxşı deyildi, lakin müflisləşmə təhlükəsi yox idi. Vestinqauz mərhəmət və şəfqət hissimi oyadaraq həyasızcasına məni aldatdı. O və digər səhmdarlar sadəcə olaraq belə böyük məbləğlə vidalaşmaq istəmirdilər. Vestinqauz özünü zorla alicənab kimi göstərən çox şərəfsiz insandır. Müharibə dövründə o rusları çox pis vəziyyətdə qoyub (söhbət Birinci Dünya Müharibəsindən gedir). Rus hökumətindən orduya tüfəngin istehsalı üçün böyük sifariş qəbul etdi, lakin onda bir hissəsini çatdırdı, özü də onun tüfənglərinin keyfiyyəti çox pis idi. Rus tədarük komitəsində tərcüməçi işləyən yerlim Yordan Jarkoviç mənə rusların Vestinqauzdan müqavilənin icra olunmasını tələb etsələr də istədiklərinə nail olmamaqları barədə danışırdı (Birinci Dünya Müharibəsi dövründə Amerika Birləşmiş Ştatlarında rus hərbi sifarişlərinə nəzarət edən şirkət idi).\nƏvvəlki hissə: Nikola Teslanın gündəliyi: Praqa\nNövbəti hissə: Nikola Teslanın gündəliyi: Paris və Strasburq\nNikola Teslanın gündəliyi kitab Budapeşt Edison Vestinqauz Kontinental şirkəti


Bədii təsvir əlvanlığı (Aytək Abdullayeva)\nBƏDİİ TƏSVİR ƏLVANLIĞI\nMüasir Azərbaycan poeziyasında bir-birinə bənzəməyən poetik nəfəsinin, fərdi üslubunun özünəməxsusluğu ilə seçilən şairlərimiz az deyil. Lakin, nədənsə ədəbi tənqiddə bu fərdi üslublar barədə nadir hallarda danışılır, bəzən isə ötəri qeydlərlə məsələ bitmiş hesab edilir. Hər bir şairin müasir poeziyada mövqeyini müəyyənləşdirmək, onun şerimizə gətirdiyi yeniliklərdən söz açmaq nəinki lazımdır, hətta zəruridir. Çünki bununla şairin, poetik fərdiyyətin nəyə qadir olduğu, özünəməxsusluğu daha bariz nəzərə çarpır. Bu baxımdan istedadlı şairimiz Məmməd Arazın poeziyası hər tərəfli araşdırmalara layiqdir. Sizə təqdim etdiyimiz bu yazıda da məqsəd Məmməd Arazın şerlərində diqqəti cəlb edən, onun bir şair kimi poetik uğurlarını təmin edən bədii təsvir vasitələrindən söz açmaqdır.\nMəmməd Araz poeziyasını zənginləşdirən mühüm xüsusiyyət, ilk növbədə, təsvir və tərənnümdə məcaza üstünlük verilməsidir. Şairin elə şeri olmaz ki, bir obyekt nəyəsə oxşadılmasın, nə iləsə müqayisə edilməsin. Məsələn:\nDünən əl çalındı bir sənətkara,\nBir kürsü qulunun rəngi dəyişdi.\nElə bil səhnədə çox sıralara\nMatəm buludundan su çilənmişdi.\nBelə nümunələrin sayını artırmaq da olar. Göründüyü kimi, belə bənzətmələr vasitəsilə müəllif çatdırmaq istədiyi fikrin, təsvirin təsirli çıxmasına imkan yaradır.\nÇox vaxt müəllif bənzətmələrin daha mükəmməl növünü yaradır. Burada artıq bənzəmə qoşmalarına, əlavə sözə ehtiyac qalmır. Bənzəyənlə bənzədilən birbaşa qarşılaşdırılır, bənzəyənin üstünlüklərini daha qabarıq nəzərə çatdırır. Məsələn, aşağıdakı nümunələrə diqqət yetirək:\n... Yel əsdi, yarpaqlar suya töküldü,\nGöy çitə tünd sarı güllər tikildi.\n... Ağıllı başların qəzəbi – kibrit,\nDünyamız bir taya quru küləşdi.\nŞerdəki emosionallığın qüvvətləndirilməsində, təsvirin bu və ya digər cəhətinin oxucuya daha qabarıq çatdırılmasında istiarələr böyük rol oynayır. Istiarələrdə bənzədilənin yalnız bir əlaməti saxlandığına görə təsvir olunan cansız əşya və ya obyekt çox vaxt insana və ya hər hansı bir başqa canlıya məxsus keyfiyyəti özünə götürür. Məsələn:\nDağlar da diksinir bu əhvalımdan,\nXəzrini vağzala qaçırdır Xəzər.\nÇinarlar, qovaqlar evlər dalından\nBoylanıb, aramla əl eləyirlər.\n... Ocaq cırtıldayır, közü dərində...\nAxıdır gözünün yaşını çırpı.\n... Dalımca su səpir yoxsa buludlar?\nNümunələrdə “diksinmək”, “qaçırtmaq”, “boylanmaq”, “əl eləmək”, “göz yaşı axıtmaq”, “su səpmək” kimi insana məxsus hərəkətləri, xüsusiyyətləri görürük, lakin insanın özünü görmürük, çünki bu xüsusiyyətlər təbiətin bu və ya digər hadisəsinə şamil edilir, hər hansı cansız əşyanın simasında özünü göstərir.\nMüəllif insandan, ümumiyyətlə, canlıdan danışanda da onu təbiətlə müqayisə edir, insanın hər hansı bir xüsusiyyətini təbiət hadisəsi ilə, cansız əşya ilə bir sıraya qoyur. Məsələn:\nO tutuldu, o qaraldı, doluxsundu;\nElə bil ki, su sənəyi dolu sındı;\nSu alışdı, su danışdı saxsılara,\nSaxsılar da haray saldı ağ sulara...\nDediklərimiz onu təsdiq edir ki, şair təbiətə əsl övlad münasibəti bəsləyir, onun hər ağrı-acısını öz ürəyi ilə yaşayır, onu insan simasında canlandıraraq bizə daha da sevdirir. O biri tərəfdən, insanın özünü təbiət kimi qələmə verir, lakin bununla onu heç də süstləşdirmir, əksinə, təbiətlə doğmalığını nəzərə çatdırır, həm də sənətkarlıqla, ustalıqla zövq oxşayan lövhələr yaradır.\nBədii təyinlər də istedadlı şairin qələmindən tez-tez çıxır.\nDalımca tarlalar, düzənlər axır,\nYol payı gətirir Mil bacım demə.\nBəstəkar qardaşım Kür yola çıxıb,\nNəğmə bağışlayıb – bir dərə nəğmə.\nBəndin hər misrası məcazın müxtəlif növlərinə misal ola bilər. Müəllif Kürü qardaş, Mili bacı adlandırır, özünün təbiətə doğma münasibətinin ifadəsinə nail olur, insanların da təbiətin bir övladı olduğunu nəzərə çatdırır.\nBədii təyinlərdən tərənnüm daha çox qida alır. Aşağıdakı şer parçası kimi nümunələr istənilən qədərdir – Məmməd Araz poeziyasında yeganə hal deyil:\nDağların pələngi, şiri də sənsən,\nŞairi də sənsən, şeri də sənsən.\nVarı, bərəkəti, xeyri də sənsən –\nÇoban salamat qal, sağ salamt qal.\nBu bənddə bədii təyinlər çobanı vəsf edir. Aşağıdakı nümunələrdə isə şair bədii təyinlər vasitəsilə çayı, bulağı əzizləyir.\nBu dağlarda hər çay igid,\nhər bulaq gəlin...\n... Mələyə-mələyə quzu bulaqlar\nDaşların dibində yetim qaldılar.\nMəmməd Araz şerlərindəki bədii təsvirlərin əksəriyyəti yenidir, lakin klassik poetik ənənələrlə bağlı nümunələr də az deyil. Məsələn:\nBu görüş nə acı qismətmiş bizə,\nElə bil bir kədər gölünə düşdük, -\nbeytindəki “acı qismət”, “kədər gölü” söz birləşmələri belələrindəndir.\nSənətkar öz fikirlərinin təsir gücünü artırmaq məqsədilə bəzən qəsdən onları üstüörtülü şəkildə çatdırmağa cəhd edir və qüvvətli rəmzlər yaradır. Rəmzlərin bir qismi asan başa düşülür və adı çəkilən kimi sözün arxasında nəyin nəzərdə tutulduğu təsəvvürümüzdə canlanır. Məsələn: “Təbriz” Azərbaycanın cənubunun, “yeni dünya” Amerikanın rəmzi kimi dilimizdə vətəndaşlıq hüququ qazanmışdır.\nSənətkarın yaratdığı bir sıra rəmzlər yalnız kontekst daxilində başa düşülür, yəni şeri oxumadan “bu söz nəyin rəmzidir” sualına biz cavab verə bilmərik, lakin onun mənasını əsərin süjeti daxilində, digər surətlərin əhatəsində həmin andaca başa düşürük. Məsələn, aşağıdakı şer parçasına diqqət edək:\nSənin şənliyinə o tac gəlmədi,\nSənin şənliyinə o tay gəlmədi.\nƏgər şeri axıracan oxumayıb, “Şəhriyar” adına rast gəlməsək, söhbətin hansı tacdan getdiyini anlaya bilmərik. “O tay” məfhumu yadımıza bir qədər Arazı, cənublu qardaşlarımızı salır, lakin Azərbaycan poeziyasının tacı ustad Şəhriyarın adını gördükdə qəti fikrə gələ bilirik, “rəmzin” sirrin açırıq.\nŞifahi xalq ədəbiyyatında və klassik poeziyada geniş işlənən məcaz növlərindən biri də şişirtmədir. Şişirtmədə də haqqında danışılan obyekt, hadisə başqa bir obyektlə, hadisə ilə müqayisə edilir, ona oxşadılır. Lakin bənzətmədə, istiarədə oxşarlıq inandırıcı olur, şişirtmədə isə, adından da göründüyü kimi, bənzəyənlə bənzədilən arasında göylə yer arası qədər fərq var, ümumiyyətlə, hökmün özü uydurma kimi səslənir. Elə ona görə də əsl sənətkarlar öz şerlərində şişirtmədən bol-bol yox, yalnız yeri gələndə, bədii situasiya özü onu tələb edəndə istifadə edirlər. Məmməd Araz şerlərində şişirtmənin mövqeyi məhz bu cürdür: nə az, nə çox. Lakin belə təsvirlərin öz incəlikləri var: onun vasitəsilə əsərdə təsvir olunan kədərinmi, sevincinmi və ya hər hansı başqa bir halın, hadisənin böyüklüyü haqqında oxucuda təsəvvür yaranır. Məsələn, Məmməd Araz yaradıcılığından gətirilən aşağıdakı nümunələr dediklərimizi təsdiq edır:\nBabamın gur səsi vardı.\nElə bərkdən danışardı –\nAz qalırdı taxçadakı\nYarpaqlar da tab\nSanki çırağı söndürməsi, gülüşün yarpaqları ağacdan yerə tökməsi inandırıcı deyil, lakin insan səsinin gücünü göstərmək, həm də bir qədər yumor çaları yaratmaq üçün belə şişirtmə yerinə düşür. Aşağıdakı beytdə də şişirtmə məcaziliklə, yumorla yoğrulmuşdur:\nSən çənə tərpətsən tilsimlər sınar.\nQaşqabaq sallasan tufan qopardı.\nMəmməd Araz şişirtmələri sənətkarlıqla kəşf edib işlətdiyi kimi, litota-kiçiltmələri də vaxtında, lazımı yerində yaradır.\nQarışqayla keçmək olar sel qabağından,\nSözü bütün tay-tuş olsa sözü bütünlə.\nBurada şair bir-birini başa düşən, anlayan insanların dostluğunun, möhkəmliyinin, qırılmazlığının ifadəsi üçün litota yaradır. Kiçikliyin rəmzi olan “qarışqa” ilə böyüklüyün, nəhayətsizliyin rəmzi “sel” i qarşılaşdıraraq, təzad vasitəsilə bəhs etdiyi dostluğun gücünü göstərir.\nMəmməd Araz şerlərinin emosiyaca zəngin çıxmasında müəllifin yaratdığı bədii təkrir, bədii sual və bədii nidalar xüsusi rol oynayır. Bədii təkririn şifahi və klassik poeziyamızda möhkəm ənənəsi var. Şairin yaradıcılığı hər iki ənənəyə bağlı olduğundan onun şerlərində klassik ədəbiyyatdan gələn ifadə tərzinə də rast gəlirik. Məsələn, aşağıdakı şer parçasında “oxu” sözü hər misranın əvvəlində təkrar olunaraq anafora təşkil edir:\nOxu, bir aram-aram,\nOxu, bir həzin-həzin.\nOxu, çöllər uyusun,\nOxu, dağlar titrəsin...\nAraz yadıma düşüb...\nSaza müraciətlə yazılmış bu misraları oxuyarkən yadımıza başqa müraciət – tara müraciət düşür: Azərbaycan sovet ədəbiyyatının klassiki Müşfiqin “Tar” şerindəki “Oxu tar, oxu tar, səni kim unudar?!” kimi məşhur misralarını xatırlayırıq. Məmməd Araz ənənələrlə bağlı olduğu qədər də novator şairdir. Onun heç kimə bənzəməyən, şerimizlə yeni səslənən bədii təkrirləri də çoxdur. Aşağıdakı misal bədii təkririn şerdəki fikri daha təsirli çatdırmaq imkanını göstərir:\nTəbrik yağdırırdı məktəblər ona –\nTəbrik yağdırırdı məktublar ona -\nBənddə həm nanforaya, həm də epiforaya nümunə var. Bu təkrirlər sözlərin sadəcə təkrarı deyil. Onların vasitəsilə müəllif, şerini həm formaca zənginləşdirir, səslənməsini musiqiləşdirir, həm də məzmununun kəsərini artırır. Belə ki, “Şəhriyar gəlmədi” şerindən seçilən bu nümunələr Cənubi Azərbaycanda isə hər bir azərbaycanlının öz doğma dilində yazıb-oxumağa imkanı olduğunu təkrirlə nəzərə çatdırır.\nM. Araz şerlərinin kəsərinin, hiss-həyəcan duyumunun bir sirri də bədii sual və bədii nidalardır. Bəzən onlar, aşağıdakı şerdə olduğu kimi, çulğalaşır:\nBir ildən sonramı başlayar\nBəs varmı görəsən\n“Var!” deyirəm öz-özümə.\nBəs biz nəyik!\nFikirlərin düzülüşü çox maraqlıdır, müəllif şeri sual-cavab şəklində quraraq qoyduğu suallara özü cavab verir. Şerdəki nida və suallar cavabları inandırıcı, fikirləri qüvvətli edir.\nBədii nida çox halda şairin dadına çatır. Bir kəsə kinayə edəndə də, kimdənsə, nədənsə incikliyini bildirəndə də bədii nida köməyinə gedir:\nSevincə bax, qeyrətə bax!\nBunu yazan xilqətə bax!\nŞAİRİN yaratdığı bədii nidalar sevinci, kədəri, nisgili, bəşəriyyətin sabahı üçün narahatlığı, həyəcanı və bu kimi psixoloji ovqatları bildirməkdə mühüm rol oynayır.\nMəmməd Araz poeziyasının gözəlliyi, bənzərsizliyi onun dilinin gözəlliyi, orijinallığı ilə qırılmaz surətdə bağlıdır. Sözlərin məcaziliyi, əsərin təsir gücünü qat-qat yüksəldən bədii sual və nidalar, bədii təkrirlər, sözlərin yanaşı işlənmə variantlarının müxtəlifliyi – hamısı şerlərin dilinə ayrı bir məlahət, məna duyumuna ayrı bir çalar gətirir.\nŞerin axıcılığını, qulağa yatımlığınını təmin edən vasitələrdən biri alliterasiyadır ki, bu üsuldan şair öz şerlərində - bu və ya digər təbiət hadisəsinin təsvirində, daxili hiss və həyəcanın, müəyyən bir mənzərədən aldığı təəssüratın bildirilməsində geniş istifadə edir.\n“Muğanın şikayəti” şerindən gətirilən bu misralarda şair “göz” sözünü ustalıqla işlədir.\nGözündə gözü qalan\nBulaq da gileylənir...\n“Gözündə göz izi var” xalq ifadəsini xatırladan “gözündə gözü qalmaq” birləşməsinə üstəlik “gileylənmək” sözü də qoşulur və səs vahidliyi yaranır. Bulağın ceyranın qara gözlərinin həsrətilə çağlanması fikrinə belə zərif don geyindirilir.\nBurda hər zirvəni zirvə qoruyur,\nQartal gözləriylə baxır qayalar.\nBir gündə neçə yol bir qartal boyu\nAlçalır qayalar, qalxır qayalar.\nGördüyümüz kimi, bu nümunədə də: “burda”, “baxır”, “bir”, “qartal”, “qayalar”, “qalxır” sözləri elə işlədilir ki, bir-birinin ardınca gəlib, səs birliyi yaradır.\nŞair xalqın dilində daşlaşmış birləşmələrdən də istifadə edib qüvvətli alliterasiyalar yaradır. Məsələn, “bomboz bozarmaq”, “par-par parıldamaq” ifadələriylə yanaşı “b” və “p” səsləri ilə başlanan sözlərin işlədilməsi nəticəsində aşağıdakı beytlər uğurlu çıxmışdır:\nSəhər-səhər göy bulaqlar bomboz bozarar,\nGöy yarpaqlar boğularlar boz civiltidən.\nEyfel qülləsindən Parisə baxdım,\nPar-par parıldayan Pari, Paridir.\nMəmməd Araz tam mənada, söz ustadıdır. O, sözlərdən elə bədii füqurlar yaradır ki, sənətkarlıq istedadına heyran olmaya bilmirsən. Məsələn, bəzən təyinlə təyin olunan elə bir beytdə yerlərini dəyişə bilirlər:\nDoğar ürəkli ağıl,\nAğıllı ürək onu,\nBəzən bu gün itirər,\nTapar gələcək onu.\n“Ağıllı ürək”, “ürək ağıl” söz birləşmələri bəşəriyyətin nadir xüsusiyyəti olan istedadı doğuran ağılla humanizmin, rasional idrakla hissi idrakın vəhdəti kimi hikmətin ifadəsini çox gözəl verir.\nYazılı poeziyamızın ilk məlum nümayəndəsi İzəddin Həsənoğlunun məşhur qəzəlindən bir beyti xatırlayaq:\nApardı könlümü bir xoş qəməryüz canfəza dilbər,\nNə dilbər, dilbəri-şahid, nə şahid, şahidi-sərvər.\nQəzəlin sonrakı beytlərinin ikinci misrasında da bu cür forma, yəni izafətin ikinci tərəfinin sonrakı izafətin birinci tərəfi yerində çıxış etməsi saxlanılır. Məmməd Araz da öz yaradıcılığında bu cür söz düzümündən bəhrələnmişdir. Məsələn, aşağıdakı nümunədə birinci təyini söz birləşməsinin ikinci tərəfi sonrakı təyini söz birləşməsinin birinci tərəfi yerində işlənir.\nO işıqlar biləcəkmi:\nMəmməd Araz poeziyası tez yadda qalan, dillər əzbəri olan hikmətli sözlər, aforizmlərlə boldur. Belə ifadələr həyatdakı bu və ya digər hadisəni başa düşməkdə, ömrün enişli-yoxuşlu dolanbaclarından baş çıxarmaqda insana kömək əli uzadır, dan ulduzu kimi parlayıb yol göstərir:\n... Ana yurdum, hər daşına üz qoyum,\nHər dərəndə çaldığım saz yaşayır...\n... Mən torpağı bölünməyə öyrəncəliyəm,\nHeç qazanan görməmişəm bölənləri də.\nÇəkdiyimiz nümunələrin hamısı Azərbaycan sovet poeziyasının görkəmli nümayəndəsi Məmməd Araz şerlərinin aktuallığını, bədii gözəlliyini, idraki əhəmiyyətini bir daha təsdiq edir. Bunlar onu göstərir ki, istedadlı şair, publisist Məmməd Araz Azərbaycan şifahi və klassik ədəbiyyatının ən yaxşı mütərəqqi keyfiyyətlərindən bəhrələnərək yeni şer yolunu düzgün seçmiş, ənənə ilə yeniliyin dialektik vəhdətini yaradıcılığında əks etdirmişdir.


Hinterkayfek cinayəti — Vikipediya\nMəqaləni səsli dinlə\nBaş vermiş cinayətdən beş gün sonra fermanın görünüşü.\n31 mart, 1922\nHinterkayfek cinayəti (alm. Hinterkaifeck) – Almaniyanın Bavariya əyalətinin İnqoldştat və Şkorbenhauzen şəhərləri arasında yerləşən Qruber ailəsinə məxsus fermada gerçəkləşdirilmiş cinayət hadisəsi. Hinterkayfek ferması Münhen şəhərinin şimalında, təxminən 70 km məsafədə yerləşir. Cinayət 1922-ci ilin 31 mart axşamı mülk sahibi Qruberlər evdə olarkən baş vermiş və ailənin altı üzvü balta ilə qətlə yetirilmişdir. Bu günə qədər hadisənin kim tərəfindən törədildiyi məlum deyil. Hadisə nəticəsində ferma sahibi 63 yaşlı Andres Qruber və onun 72 yaşlı həyat yoldaşı Kazilla; dul qızları 35 yaşlı Viktoriya Qabriel; Viktoriyanın övladları, 7 yaşlı Kazilla, 2 yaşlı Yozef və ailənin xidmətçisi 44 yaşlı Maria Baumgartner öldürülmüşdür. Hinterkayfek adlı yer adı hadisəyə qədər Bavariya əyalətində mövcud olmamışdır. Kayfek adı fermadan bir kilometr məsafədə yerləşən məzradan götürülmüşdür.\nCinayət[redaktə | mənbəni redaktə et]\nFerma yaxınlığında Qruberlər ailəsinin xatirəsinə qoyulmuş və üzərində cinayət qurbanlarının adları yazılmış lövhə.\nCinayətdən bir necə gün öncə ferma sahibi Andres Qruber qar üzərində meşə tərəfindən evinə doğru gələn ayaq izlərinin olduğunu qonşularına bildirmişdi. Fermerin aşkarladığı izlər geri qayıtmamışdı. Qonşuların dediklərinə görə Qruber onlara hadisədən əvvəl evinin damından tam anlaşılmayan səslərin gəldiyini və fermanın yaxınlığındakı ərazidən qəzet tapdığını demişdi. Cinayət öncəsi baş vermiş hadisələrdən biri də fermanın açarlarının itməsi ilə bağlıdır. Ailə açarların itməsinə görə polisə müraciət etmir. Altı ay əvvəl ailənin işə götürdüyü xidmətçi qadın evin lənətlənmiş olduğunu əsas gətirərək işdən çıxır. Yeni xidmətçi və hadisə gecəsi öldürülən Maria Baumgartner isə işə başladığı ilk gün (cinayət gecəsi) öldürülür.\nHadisənin 31 mart cümə günü baş verməsi də tam dəqiqləşdirlə bilməmişdir. İlk öncə yaşlı cütlüyün, daha sonra ailənin dul qızı və övladlarının öldürüldüyü ehtimal edilir. Öldürülən insanların cəsədləri evin arxasında yerləşən axıra yığılmışdır. Cinayətkarın yatan iki yaşlı Yozefi öldürdüyü, sonra xidmətçinin otağına istiqamətləndiyi ehtimal edilir.\nFerma sakinlərinin ərazidə görünməməsindən şübhələnən qonşular ailəni axtarmağa başlayır. Poçtalyon şənbə günü məktub gətirərkən poçt qutusunda ötən şənbədən qalan məktubun götürülmədiyini görür. Qonşuların ailənin başına bir hadisənin gəlməsindən narahat olmasının bir digər səbəbi isə 7 yaşlı Kazillanın bir necə gün məktəbə gəlməməsi olmuşdur.\nFermanın yerləşdiyi ərazinin xəritəsi.\nMüfəttiş Corc Reinqruber və Münhen Polis Departamentindən olan həmkarı hadisədən sonrakı bir il ərzində 100-dən çox şübhəli şəxsi dindirməsinə baxmayaraq heç nə əldə olunmamışdır. Cinayətlə bağlı sonuncu şübhəlidən ifadə 1986-cı ildə alınmışdır. 2007-ci ildə Polis Akademiyasından (alm. Polizeifachhochschule) olan bir qrup tələbə cinayəti yenidən araşdırmağa başlasa da, hadisənin üzərindən uzun müddət keçməsi, dəlillərin azlığı və hadisə şahidlərinin hər birinin öldürülməsi kimi faktlar səbəbindən araşdırmanı qısa zamanda yekunlaşdırmalı olmuşdular.\nTələbələr apardıqları araşdırmalarda öz fərziyyələrində ən çox şübhələndikləri şəxsi müəyyənləşdirdiklərini desələr də, öldürülmüş şəxslərin sağ qalan qohumlarına mənəvi zərbə vurmamaq naminə ad açıqlamaqdan imtina etmişdilər.\nPolis cinayətin tamah məqsədli törədildiyini ehtimal edirdi və bu məqsədlə fermanın yaxınlığındakı yoldan müntəzəm istifadə edən çoxlu sayda yerli və gəlmə sakinlərinin ifadəsini almışdır. Əsas iddialardan biri evdə külli miqdarda pulun olması ilə bağlı idi. İddianı yalanlayan faktlardan biri cinayətin baş verdiyi təxmin edilən gecədən sonra evdə yaşam hərəkətlərinin müşahidə edilməsidir. Belə ki, qonşular 31 mart gecəsindən sonra buxarıdan çıxan tüstünü gördüklərini bildirmişdilər.\nBundan əlavə fermanın arxa tərəfində saxlanılan heyvanlar yemlənmiş və cinayətdən sonra mətbəxdə yemək yeyilmişdi. Araşdırmalarda mətbəxdə yeməyin cinayətlərdən sonra bir necə dəfə yeyildiyi müəyyənləşdirilir. Bununla da polis cinayətin pul məsələsi ilə bağlı törədilə biləcəyi ehtimalını istisna edir. Ətraf ərazilərdə mülklərə pul və qiymətli əşyalar üçün girən oğrular qısa zamanda oradan uzaqlaşmağa çalışırdılar.\nQrublerlər ailəsinin dul qızları Viktoriyanın əri Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Fransada olan cəbhədə həlak olmuşdur. Hadisənin maraqlı tərəflərindən biri isə dul qadının ərinin cəsədi heç bir zaman tapılmamışdır. Döyüşçü yoldaşları əsgərin öldüyünü gördüklərini bildirmiş və onun ölümü bu şəkildə təsdiqlənmişdir. Cinayəti sonrası Con Aoumiller tərəfindən aparılan ekspertiza nəticəsində ailə üzvlərinin balta ilə öldürüldüyünü az yaşlı Kazillanın balta zərbəsindən sonra belə bir necə saat yaşadığı müəyyənləşdirilir. Uzun illər ərzində aparılan araşdırmalar cinayətin və cinayətkarın aydınlaşdırılmasına köməklik etmir və zamanla hadisə arxivləşdirilir. Cinayətin qurbanları olan Qrumberlər ailəsinin cəsədləri yandırılaraq Vaidhofendə bir məzarda basdırıldı. Hadisədən bir il sonra 1923-cü ildə ferma dağıdılır və bu gün fermanın olduğu ərazidə xatirə türbəsi yerləşməkdədir.\n↑ "Projektabschlussbericht zum Thema: Hinterkaifeck Ein Mordfall und kein Ende" (alman). Fachhochschule für öffentliche Verwaltung und Rechtspflege in Bayern. səh. 172f. İstifadə tarixi: 21 October 2013.\nDas Geheimnis des Hagelstadter Sterbebildchens, In: Mittelbayerische Zeitung (MZ) vom 9. Mai 2006 Arxivləşdirilib 2009-11-23 at the Wayback Machine (PDF; 46 kB)\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinterkayfek_cinayəti&oldid=6114454"\n1922-ci il cinayətləri\n1922-ci ildə Almaniya\nBu səhifə sonuncu dəfə 27 avqust 2021 11:13 tarixində redaktə edilib.


"Lotu Quli" Rusiyaya təhvil verilir: Azərbaycan imtina etdi |\n“Lotu Quli” Rusiyaya təhvil verilir: Azərbaycan imtina etdi\nNoyabr 6, 2018 | Baxış sayı: 2570\nBir müddət əvvəl Türkiyədə həbs olunan, kriminal aləmdə “Lotu Quli” ləqəbi ilə tanınan Nadir Səlifovun müqəddəratı bəlli olub. Bizimxeber.az xəbər verir ki, yenicag.az-ın əldə etdiyi özəl məlumata görə, Səlifovun Rusiyaya təhvil veriləcəyi dəqiqləşib.\nQarşıdakı günlərdə onun ekstradisiyası rəsmiləşəcək. Qeyd edək ki, oktyabrın əvvəlində İstanbul Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat nəticəsində saxlanılan Nadir Səlifovun üzərindən Azərbaycan pasportu çıxıb. Bu səbəbdən “Lotu Quli”nin əvvəlcə ölkəmizə təhvil veriləcəyi gözlənilsə də, Azərbaycan tərəfi bundan imtina edib.\nXatırladaq ki, Nadir Səlifov Moskvada adam oğurluğu və hədə-qorxu ilə insanlardan pul almaqda təqsirli bilinir. O, qiyabi olaraq Rusiya Federasiyası Cinayət Məcəlləsinin 126 və 163-cü maddələri ilə ittiham olunur. Bu ittihamlarla Rusiya “Lotu Quli” barəsində beynəlxalq axtarış elan etmişdi.\n« Enerji içkilərinə aksiz vergisi tətbiq olunsa… (Əvvəlki)\n(Sonraki) İcra başçısı Xaləddin İsgəndərovun kadrını işdən çıxartdı »


Eyni vaxtda 3 qadınla evləndi - VİDEO - maraqli xeberler maraqli videolar\nHindistanın Madhya Pradeş ştatının sakini eyni vaxtda 3 gəlinlə toy edib.\nPublika.az xəbər verir ki, bu barədə "Times of India" məlumat yayıb.\nO, evləndiyi xanımlarla təxminən 15 il birlikdə yaşayıb.\n42 yaşlı Samrata Muryanın 3 sevgilisi ilə evləndiyi toy mərasimi 6 uşağın iştirakıyla baş tutub. İcma adətlərinə görə, toy 3 gün davam edib. Qadınların ən kiçiyinin 30, böyüyünün isə 35 yaşı olub.\nHindistanda çoxarvadlılığın rəsmi qadağasına baxmayaraq, bəzi kənd və icmalarda kişilər hələ də iki və ya daha çox qadınla evlənirlər. Murya hələ 2003-cü ildə gəlinlərdən biri ilə nişanlanıb.\nYeni evlənənlərin dediyinə görə, onlar cəmiyyətdə tanınmaq və məbədi ziyarət etmək, digər dini tədbirlərdə iştirak etmək icazəsi almaq üçün evlənməyə qərar veriblər.\nMaraqlı Baxılıb: 1142 Tarix: 06 may 2022


Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 1941-1945-ci illər müharibəsinin Qələbə ilə başa çatmasının 49-cu ildönümü münasibətilə Şəhidlər Xiyabanında müharibə veteranları ilə görüşdə çıxışı - 9 may 1994-cü il\n9 May Qələbə günü ümumxalq bayramıdır. Azərbaycan xalqı, ölkəmizin vətəndaşları da bu qələbənin əldə olunmasında fəal iştirak edib, şəhidlər verib, canlarını qurban veriblər. Bu müharibənin başa çatmasından 49 il keçir. İndi də müharibə içərisindəyik. Bugünkü müharibəni görəndə gərək, o müharibəni də yada salasan, biləsən ki, o, bütün dünya xalqlarına nə qədər bədbəxtlik, əzab-əziyyət gətirib. O müharibənin vurduğu yaralar indi də sağalmayıb. Bəlkə də o yaralar sizin hər birinizdə qalır, izləri var. Ona görə də ötən müharibəni, onun iştirakçılarını, o qələbənin mahiyyətini unutmaq tarix qarşısında cinayətdir.\n600 mindən çox azərbaycanlının iştirak etdiyi, 300 mindən çox həmyerlimizin həlak olduğu bu müharibəni unutmaq mümkündürmü? İndi Azərbaycanda elə bir ailə tapmazsan ki, o müharibə ilə əlaqədar olmasın, itkisi olmasın. Məgər bunu unutmaq olarmı? Kim unudursa, böyük səhv edir. İllər, on illər, yüz illər keçəcək, amma bu müharibə unudulmayacaqdır. Çünki bu müharibə bütün dünyaya böyük dəhşətlər gətirib. O vaxt təkcə Sovetlər İttifaqında 27 milyon insan həlak olubsa, bütün dünyada bundan iki dəfə çox adam qırılıb...\nDünən gecə biz də, Ermənistan tərəfi də atəşin dayandırılması barədə əmr vermişik. Lakin bu səhər cəbhədən mənə məlumat verdilər ki, Ermənistan tərəfi yenə də atəşi kəsmir. Müharibə dəhşətli hadisədir. İndiki müharibəni qurtarmaq üçün gərək keçmiş müharibənin dəhşətlərindən ibrət götürəsən.


2021-03-25 08:10:27 | SİYASƏT\n"Erməni əsirlərinə qarşı pis rəftarın iddia edildiyi hesabat qərəzlidir"\nAzərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Səbinə Əliyeva “Human Rights Watch” təşkilatının 19 mart 2021-ci il tarixli hesabatında Ermənistan əsirlərinə qarşı pis rəftara dair iddialarına münasibət bildirib.\nMünaqişələr, onların nəticələri, müharibə əsirləri, iddia edilən beynəlxalq humanitar hüququn pozulması və s. kimi həssas mövzulara dair hər hansı bir hesabatda obyektivlik prinsipinə riayət olunmalı və birtərəfli mövqedən yayınmaq üçün yalnız yoxlanılmış faktlardan və əsaslandırılmış arqumentlərdən çıxış edilməlidir. Müstəqil beynəlxalq və yerli insan hüquqları qurumları kimi etibarlı mənbələr tərəfindən təqdim olunan materiallara və faktlara da istinad edilməlidir. Təəssüf ki, HRW hesabatında bu prinsipləri görmürük. Əksinə, yenə də bu baxımdan ikilistandartlara, həqiqətin və danılmaz faktların təhrif olunmasına şahid oluruq.\nHRW təşkilatından onlara qarşı birbaşa şahidi olduqları pis rəftarla bağlı ətraflı məlumat verə biləcək keçmiş azərbaycanlı müharibə əsirlərini, o cümlədən birgə tutulduqları və ya eyni kameralarda saxlanıldıqları digər müharibə əsirləri barədə də araşdırma etməsini və onlardan müsahibə almasını gözləyirik. Ən azından öz hesabatlarını yaymazdan öncə, HRW Ermənistan əsirliyindəsaxlanılan Azərbaycanın müharibə əsirləri və girovlarına qarşı rəftar barədə Azərbaycan Ombudsmanının hesabatı ilə tanış ola bilərdi.\nAzərbaycan Ombudsmanının hesabatında azad olunmuş əsir və girovlara qarşı rəftar haqqında onların öz ifadələri yer alıb. Məsələn, Ombudsmanın şəxsən apardığı söhbət zamanı müharibə əsirlərindən biri iti metal çubuqla vurulduğunu, digəri isə elektrik cərəyanı verilməsinə məruz qaldığını, digər biri isə dəfələrlə siqaret alışqanı ilə yandırıldığını söyləyib.\nOmbudsmanla təkbətək görüş zamanı azad edilən əsirlərdən olan hərbi qulluqçu döyüş əməliyyatları zamanı iriçaplı silahdan atılan atəş nəticəsində sol ayağından və sağ gözündən ağır yaralandığını bildirmişdir (güllə gözünün aşağı hissəsinə girərək ağız boşluğundan çıxıb). Həmin gecə damağındakı damarda qanaxma olduğu üçün erməni həkim ağrıkəsici və ya digər anestezik vasitələrdən istifadə etmədən təxminən 3 saat ərzində onun damağına tikişlər qoyub. Bundan əlavə, xəstəxanada tibb bacıları ona alkoqol şprisi vuraraq dediklərini təkrarlamasını tələb ediblər, lakin əsir onların dediyini etmədikdə, daha çox işgəncə və digər pis rəftara məruz qalmaqda davam edib.\nƏsirlikdə olan zaman onlara ailə üzvləri və yaxınları ilə ünsiyyət qurmaq üçün heç bir fürsət yaradılmayıb. Yuxarıda qeyd olunanlar HRWtəşkilatının nəzərinə çatdırmaq istədiyimiz hallardan sadəcə bir neçəsidir. Daha ətraflı məlumatı Azərbaycan Ombudsmanının Ermənistan əsirliyində olan Azərbaycan əsirlərinə qarşı pis rəftara dair son hesabatında tapmaq mümkündür. Erməni əsgərləri tərəfindən Azərbaycan əsirlərinə qarşı işgəncə və pis rəftarın danılmaz faktlarını göstərən videoların keçidləri də hesabatda öz əksini tapıb.\nEyni zamanda bildirilməlidir ki, Azərbaycan tərəfindən 10 noyabr 2020-ci il tarixli birgə Bəyanata tam riayət edilməklə bütün erməni hərbi əsirlər Ermənistana geri qaytarılıb. Həm birinci, həm də ikinci Qarabağ Müharibəsi zamanı ölkəmizin haqq səsinə, Azərbaycanın mülki əhalisinə qarşı Ermənistan silahlı qüvvələrinin törətiyi müharibə cinayətləri barədə dəfələrlə edilən çağırışlarına aşkar biganəlik nümayiş etdirilib. Qeyd olunanlar və Ermənistanın siyasi və hərbi rəhbərliyinin ölkəmizin beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərini 30 ilə yaxın işğal altında saxlayaraq, bir milyon insanı didərgin salaraq, döyüş əməliyyatları zamanı istifadəsi qadağan olunmuş silahlar ilə mülki şəxsləri hədəf alaraq, o cümlədən işğal altında olan ərazilərdə basdırılmış minaların xəritələrini açıqlamaqdan imtina etdərək və Azərbaycan əsirlərinə işgəncə verərək törətdiyi cinayətlərə göz yummaq ədalət anlayışına heç də uyğun deyil.\nOmbudsmanın Azərbaycan əsirlərinə qarşı pis rəftarla bağlı məruzəsində Ermənistan tərəfindən girov götürülmüş üç azərbaycanlı mülki şəxsin məsələsi də əks olunur. Onlardan biri - Həsən Həsənov işgəncələrə məruz qalıb və vəhşicəsinə öldürülüb. Digər ikisi - Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev 6 il ərzində müxtəlif fiziki zorakılığa məruz qalıblar ki, bu barədə dəfələrlə Ombudsman müvafiq beynəlxalq təşkilatlar qarşısında məsələ qaldırıb. Bu şəxslərazad edildikdən sonra Azərbaycan Ombudsmanının onların hər biri ilə görüşü və verdikləri ifadələr haqqında ətraflı məlumat hesabatda yer alıb.\nErmənistan tərəfindən fərqli olaraq, Azərbaycan Ombudsmanı geri qaytarılmadan öncə Ermənistan əsirləri ilə görüşüb və onların saxlanma şəraitlərini araşdırıb. Onların ailə üzvləri və ya qohumları ilə telefon əlaqəsi təmin edilib. Ombudsman onlara öz dillərində olan Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasını təqdim edib və hüquqlarını izah edib. Bununla bağlı Azərbaycan Ombudsmanının sözügedən hesabatında və rəsmi internet səhifəsindədaha çox məlumat əldə etmək mümkündür.


IFOCOP ilə məşq edərək Johanna yeni işi, satış köməkçisi üçün əsas bacarıqları qazanmaqla yanaşı, həm də (və hər şeydən əvvəl) müstəqil olmaqdan daha çox işləmək arzusunu reallaşdırmaq üçün çox az şey qazandı: özü və öhdəsinə götürmə qabiliyyəti. TAQUET-də gənc bir qadınla görüş!\nVal D'Oise (95) yaxınlığında, bu gün, alternativ ritmi ilə bir illik məşq vaxtı IFOCOP-un yanından keçən 32 yaşındakı dinamik gənc qadın Johanna'yı tapırıq. Ticarət köməkçisi təlimini bitirdikdən bəri, bu il bir neçə ildir başında asılı qalan layihəni həyata keçirməsinə imkan verəcək peşəkar yenidən hazırlıq yoluna qədəm qoyduğuna görə çox xoşbəxtdir: onsuz da özün olmaq liberal məşq sayəsində boss.\nAncaq əvvəldən başlayaq. Əvvəllər estetika sahəsində çalışan və eyni zamanda kiçik uşaqlar üçün animator kimi bir təcrübəyə sahib olan Johanna təcrübələrini çoxaltdı və hər dəfə eyni nəticələrə gəldi: insanla təmas, mübadilə, peşəkar inkişafının əsas elementidir. Ancaq yenə də hiss edəcək bir yer tapmalıdır ...\nSatış köməkçisi: sizə qanad verən təlim İyul 10th, 2021Tranquillus\nREAD Pulsuz: Çox yönlü və səmərəli marketinq aləti olan SEMrush-a giriş\nəvvəlkiKollektiv müqavilənin səssizliyində satış nümayəndələri şərti işdən çıxma müavinətindən faydalanırmı?\naşağıdakıQismən fəaliyyət: həssas insanlar üçün tətbiq olunan müavinətin bir faiz dərəcəsinin təxirə salınması


azfreespeech Üç qurum birlikdə ev kitabxanalarının yaradılması layihəsinə başlayır – azfreespeech\nCeyhun Musaoğlu: “Məqsədimiz yazarların kitablarının satılmasına, daxildə və xaricdə yayılmasına, oxunmasına və bu yolla ev kitabxanalarının yaradılmasına nail olmaqdır”\nBir neçə dövlət qurumu ədəbiyyatın cəmiyyyətin inkişafına, cəmiyyətin isə ədəbiyyatın populyarlaşmasına nail olması məqsədi ilə yeni layihəyə başlayır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondunun mətbuat katibi Ceyhun Musaoğlu müsahibə verərək, bu layihənin mahiyətinə aydınlıq gətirib. Trend həmin müsahibəni diqqətinizə çatdırır.\n– Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondu ədəbiyyata xidmət edən növbəti layihəyə başlayır. Mətbautda xəbərlər yayılsa da, layihənin mahiyyəti haqqında ətraflı bilgilər yoxdur. Mümkünsə, layihə barədə geniş məlumat verərdiniz.\n– Geniş məlumat verə bilməyəcəm, ona görə ki, layihəyə hələ yeni başlayırıq. Növbəti mərhələlərdə nəticələr barədə ətraflı danışmaq olar. Ancaq ümumi açıqlama vermək mümkündür. Öncə onu deyim ki, layihənin ideya müəllifi bu dəfə də Dövlət müşaviri, akademik Kamal Abdullayevdir. Ədəbiyyata xidməti özünə meyar seçən Kamal Abdullayev bizimlə söhbətlərində tez-tez vurğulayırdı ki, yazıçı öz kitabını satmaq problemi ilə qarşılaşmamalıdır. Yazıçı əsərini yazmalı, onun nəşri və satışını nəşriyyatlar öz üzərinə götürməlidir. Təəssüf ki, bizdə hələ bu sistem tam oturuşmayıb. Ona görə belə qərara gəldi ki, geniş oxucu kütləsi olan, sevilən yazarların kitablarını özümüz alaq və onların yayılmasını təşkil edək. Kamal müəllimin bir fikrini də xatırlatmaq yerinə düşərdi: “Əsas oxucunu formalaşdırmaqdır, yazıçını yox”. Məhz bu məntiqdən çıxış edərək, həyata keçirəcəyimiz layihə ilə həm yazıçıların kitablarını alacağıq, həm də bu kitabların gənclər, yeniyetmələr, məktəblilər arasında oxunmasına, bu vasitə ilə ev kitabxanalarının zəngimləşdirilməsinə nail olacağıq. Bununla da ədəbiyyatın təbliği, inkişafı, gənc yazarların daha böyük oxucu kütləsi arasında tanıdılması istiqamətində mühüm işlər görülmüş olacaq. Bir sözlə, məqsədimiz yazarların kitablarının satılmasına, daxildə və xaricdə yayılmasına, oxunmasına və bu yolla ev kitabxanalarının yaradılmasına nail olmaqdır.\n– Layihənin adı nədir?\n– Müzakirələr əsasında belə qərara gəldik ki, layihənin adı “Ev kitabxanası” olsun. Artıq iki müəllifin – Qan Turalının “Doqquz hekayə”, Şəhriyar Del Geraninin “Darıxmağın adı” kitablarını satın almışıq. Növbədə Aydın Talıbzadənin kitabıdır. Onu da xüsusilə qeyd edim ki, layihə çərçivəsində Millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşavirliyi xidmətinin təşəbbüsü ilə Azərbaycanda elm və ədəbiyyat adamlarının yeni çap olunan kitabları Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondu, Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi və Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu tərəfindən alınacaq.\n– Belə başa düşdüm ki, adını çəkdiyiniz qurumlar aldıqları kitabları pulsuz paylayacaqlar.\n– Siz layihənin ümumi mahiyyətindən danışırsız. Layihə çərçivəsində təkcə kitabların kimlərəsə hədiyyə edilməsi həyata keçirilməyəcək, ədəbiyyatın təbliğatı, oxumaq vərdişlərinin aşılanması, yazarların tanınması, oxucu ilə müəllif təmaslarının qurulması, kitab bayramlarının, sərgilərinin keçirilməsi, əsərlərin xaricdə təqdimatı kimi, müxtəlif səpkili işlər həyata keçirəcəyik. Bilik Fondunun və Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin könüllüləri də bu fəaliyyətə cəlb olunacaq. Kitablar Bilik Fondunun hər bir rayonda fəaliyyət göstərən nümayəndələri vasitəsilə regionlarımıza çatdıracaq, Multikulturalizm Mərkəzi isə hazırda formalaşdırmaqda olduğu kitabxanasını zənginləşdirəcək, Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu bu fəaliyyəti ilə xüsusən qələm adamlarına dəstək olacaqdır.\nBilik Fondunun “Qardaşlaşmış məktəblər” layihəsi var. Öncə bu layihədə iştirak edən məktəblilərin ev kitabxanalarını yaradacağıq. Həmin kitablar onlara hədiyyə olunacaq və mütamadi olaraq, ev kitabxanalarının monitorinqi keçiriləcək. Təsəvvür edin ki, məktəblinin özünün kitabxanası olacaq, məncə bu, çox gözəl hadisədir. Bununla yanaşı, yazarların bölgələrdə mütamadi görüşləri təşkil olunacaq. Ev kitabxanalarının formalaşmasında məktəblilərin də rəyi nəzərə alınacaq. Elmlə maralananlara daha çox elmi, fəlsəfə ilə maralananlara fəlsəfi, şeirlə maralananlara şeir kitabları veriləcək.\n– Layihə neçə aylıq nəzərdə tutulub.\n– Belə layihələrin müddəti olmur. Biz istəyirik ki, proses davam etsin. Gördüyümüz iş mətbuat tərəfindən nə qədər geniş təbliğ olunsa, cəmiyyətin maariflənməsi prosesi bir o qədər yüksək sürət götürər. Yəqin xatırlayırsınız ki, sovet dövründə hər evdə uzağı bir kitabxana olardı, həmin kitablar da daha çox valideynlərə məxsus idi. Biz məhz uşaqlara məxsus kitabxanalar yaratmaq istəyirik. Kitab toplamaq hər bir yeniyetmənin, məktəblinin hobbisinə çevrilməlidir. Məhz bu ənənə formalaşana qədər bizim layihə davam edəcək.


Konteynerləri gəmiyə “yükləyən” ilk adam | DƏNİZ XƏBƏR\nKonteynerləri gəmiyə “yükləyən” ilk adam\nXX əsrin otuzuncu illərində sadə nəqliyyat daşımaları şirkətinin sahibi olan amerikalı Malkon Persel Maklinin ağlına yeni ideya gəldi: ədədlə sayılan malları xüsusi bir qabda daşımaq.\nƏslən ABŞ-ın Şimali Korolina ştatından olan iş adamının bu ideyası sonralar konteyner daşımalarının əsasını qoydu. Amma,İkinci Dünya müharibəsinin başlanması, maliyyə vəsaitinin azlığı və digər gəmiçilik şirkətləri sahiblərinin onun ideyasına şübhə ilə yanaşmaları “Dəniz-quru” şirkətinin prezidentinin arzusunu bir müddət ertələdi.\nMüharibə bitdi, dünyada iqtisadi fəallıq artdı. Bütün sahələrdə olduğu kimi, yük daşımalarında da canlanma müşahidə edildi…\nİnadkar Malkon Persel də öz ideyasını gerçəkləşdirmək üçün 1956-cı ildə Nyu-York limanında şəxsi gəmisinə 56 konteyner yükləyərək təyinat limanına – Hyustona çatdırır. Bu qabların yüklənməsi üçün gəmidə Perselin cizgiləri əsasında yenidənqurma işləri görülür.\nMalkon Persel Maklin\nPerselin yükdaşımaya yeni yanaşması işbazlar tərəfindən böyük maraqla qarşılanır. Həmin dövrdə modal yükdaşımaların (yükü bir nəqliyyat vasitəsindən digərinə qoymaq) artması yeni – konteyner növünü daha əhəmiyyətli edir.\nBundan başqa, Malkon Persel bu tip yüklərin saxlanılması üçün xüsusi avtomobil dayanacağı da qurur. Bir neçə il sonra onun ixtiyarında bütün Amerika üzrə yükləmə-boşaltma şəbəkəsi var idi.\nDaşımanın bu növünə tez bir zamanda bütün dünyada tələbat artdı. Digər daşımalarla müqayisədə onun üstünlükləri çox idi. Rahat və təhlükəsiz olduğu qədər də iqtisadi cəhətdən sərfəli idi.\nSağlığında 27 min konteyneri və 36 konteynerdaşıyan gəmisi olan bir şirkətin sahibi Malkon Persel tarixə həm də daşımalarda konteyner üsulunu ilk dəfə tətbiq edən bir insan kimi düşüb.\nMusa Əliyev – ASCO-nun İctimaiyyətlə əlaqələr departamentinin mütəxəssisi\nPrevious articleHava dəyişəcək – XƏBƏRDARLIQ\nNext articleABŞ-ın yeni nəsil nüvə sualtı qayığının parametrləri açıqlandı


Yanan binanın mehkemesinden: "Sifarişi reisiden alırdım" - Azadliq Xeber\nYanan binanın mehkemesinden: "Sifarişi reisiden alırdım"\nYanan binanın məhkəməsindən: "Sifarişi rəisidən alırdım"\n15.11.2016 / 13:15 xeber –\nXətai rayonu ərazisindəki 9 mərtəbəli yaşayış binasında baş verən yanğın hadisəsi ilə bağlı təqsirləndirilən Fərid Sadıqov, Zaur Əşrəfov və Nüsrət Muxtarovun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi davam edib.\nLent.az-ın məlumatına görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Eldar İsmayılovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə Xətai rayon icra başçısının müavini olmuş Qafur Rəhmanov şahid qismində ifadə verib. O, ifadəsində bildirib ki, əvvəllər Mənzil Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin (MKTB) rəhbəri olub:\n"Yanğın baş verən binada üzləmə işləri aparılarkən mən ərazidə təmizlik işlərinə nəzarət etmişəm. Yanan bina balansımızda deyildi, Bakı Şəhər Departamentinin balansında idi. Binanın fasadlanması işləri Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sifarişi ilə aparılırdı Bina yanandan sonra vətəndaşları qəbul edildi. Orda idim. Mənzilləri tam yanan və qismən zərər görənlər qəbula gəlirdi. Mənzilləri tam yananlara birdəfəlik maddi yardım verildi". Prosesdə TNH şirkətinin əməkdaşı olmuş Oruc İsmayılov şahid qismində dindirilib. O, bildirib ki, şirkətdə qeyri-rəsmi olaraq çalışıb:\n"Zığ yolunda üzlənən binalara lazım olan materialları mən aparırdım. Sifarişi sahə rəisindən alırdım. Mühasibatlıqdan pulu alıb, bazara gedirdim. Nə lazımdısa onu alırdım". Məhkəmədə sənədlərin tədqiqi mərhələsinə keçilib. Proses noyabrın 22-də davam edəcək.\nQeyd edək ki, hadisə keçən il aprelin 10-da Xətai rayonu, Zığ yolu küçəsi 16 saylı ünvanda baş verib. Həmin ünvanda “TNH” şirkəti tərəfindən fasadında “poliuretan” materialla üzləmə işləri aparılan doqquzmərtəbəli yaşayış binasında ağır nəticələrə səbəb olan yanğın qeydə alınıb. Fakt üzrə Baş Prokurorluğun Ağır cinayətlərə dair İşlər üzrə İstintaq İdarəsində Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlanıb. Cinayət işi üzrə aparılan baxış, axtarış, götürmə istintaq hərəkətləri ilə “TNH” şirkətinin fəaliyyətinə, istehsal etdiyi “poliuretan” məmulatının keyfiyyət və istehsal texnologiyasına dair zəruri materiallar, həmçinin iş üçün əhəmiyyət kəsb edən digər sənədlər müvafiq qaydada maddi sübut kimi götürülüb. Ağırlaşdırıcı hallarda vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edərək yanğın təhlükəsizliyi qaydalarını kobud surətdə pozaraq Xətai rayonu ərazisində yerləşən qeyd edilən yaşayış binasına və bina sakinlərinə külli miqdarda maddi ziyan vurulmasına səbəb olan əməllərinə görə “TNH” şirkətinin fəaliyyətinə və görülən işlərə faktiki rəhbərliyi həyata keçirən Fərid Sadıqov, şirkətin direktoru Zaur Əşrəfov, şirkət direktorunun tikinti işləri üzrə müavini Nüsrət Muxtarov Cinayət Məcəlləsinin 225.2-ci (ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə və digər ağır nəticələrə səbəb olan yanğın təhlükəsizliyi qaydalarını pozma) və 308.2-ci (vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə ağır nəticələrə səbəb olduqda) maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilərək barələrində Nəsimi Rayon Məhkəməsinin qərarları ilə 4 ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçilib. Təqsirləndirilən şəxslərdən Nüsrət Muxtarov Bakı İstintaq Təcridxanasında dünyasını dəyişib.


Səs ver: Qoç: Əgər bir "qoç" un eşqiysən səni hər kəs sevə bilər amma bil ki səni hər kəs bir "qoç" kimi sevə bilməz! Çünki onun eşqi özünə xas olar. Buğa: "Buğa" olaraq doğulmuş birinin ağlındakini etmədən imtina etməsini gözləyən çox gözləyər. Əkizlər: Bəzi şeylər bir "əkizlər"in içinə doğular və ağlına gələn başına gəlir hər zaman. Xərçəng: Birinin həyatında ya ən qiymətli olmaq istər bir "xərçəng" və ya heç olmaq istəməz. Şir: Asan anlaşılsaydı "Şir" hər kəslə eyni olardı. Sirr hər zaman yaxşıdır. Qız: Hər şeyi buraxar da bir "qız" özü olmağı buraxmaz. Bu səbəbdən hər şeyi İstə ondan amma bir başqa insan olmasını istəmə. Tərəzi: "Edə bilməzsən" desən bir "tərəzi" ye inadına edər. Həm də elə bir edər ki gözünə soxa soxa! Sırf sən qıcıq ol deyə. Əqrəb: Özünü sevdirən, almənisi tavan etmiş, əsəbi olduqda çəkilməyən, mərhəmətli, xasiyyətsiz, asılılıq edən, olmazsa olmaz insanlardır.\nOğlaq: Bir "oğlaq"ın çox darıxması qədər təhlükəli bir şey yoxdur. Darıxdıqca sinirləri gərilər, sinirləri gərginləşdikcə darıxdığı insanla döyüş edər. Dolça: "Dolça"ya deyilən tək bir yalan bütün doğruları aparar. "Dolça" bir anda soyuyar özünə yalan söyləyən adamdan. Balıq: Həyatı boyunca əsla sıradan bir həyat yaşamayacaq bir "balıq" çünki orjinal və fərqli olmaq onun ruhunda var. Dəyişməz. loading... NoName


Elan kodu: 623601\nBileceride 4 otaqli ev satilir .6 daş kursulu qoşa dasla tikilib.hamam tualet ayri 1 sot heyet sahesi var ev 132 kvdi kombi sistemi isti pol su qaz isiq daimidi azadliq metrosuna mektebe xestexanaya yaxndi.5 metr mesafede market var.ana yoldan 150 metr iceride\n.evde cuzi temir isleri qalib temir edilir. qiymet 65 min manat .real alicilara endirim.olacaq\nTeze almiwam.rengini beyenmirem\nCay evleri plastation klublar ucun divanlar\nEndirim olundu 250 man(Ehmedli).Matrasli taxt ve tumba,yenidir.Baza yoxdur.Dinara.*Gül\n1.90 x 0.90 x 0.60 dərinliyi olan bir il qabaq alınmış asılqanlı dolablar satılır. Demək olar ki, istifadə olunmayıb tam yeni kimidi. Şirkət bağlandığı üçün satılır. 200 manata Türk materialından yığılmış dolablardı.\nArqon və qaynaq qaynağı üçün\nArqon və qaynaq qaynağı üçün. Sovet mali, ( bilmirəm qaznan iştəyir ya yox). ВДУЧ-16 aparati. Bir aparatda iki növ qayna q (2 aparat bırındə). 220 V. Təzədı sovet malı, inert qazlar mühitində bütün polad növlərinin\nTaxt matrasla 150 azn unvan yeni gunesli*simuzer\nSvarka qaynaq aparati losad 500\nSvarka qaynaq aparati losad 500.guc 350 amper.yeni ve keyfiyyetli.zavod malidir.yenidir\nfabrik istehsali mebellerin anbar qiymetlerile Purjun blok\nBirbasa anbardan satisla. unvan Nerimanov Qobustan Plaza E.Recebli 1/4 www.stilmBirbasa anbardan satisla. unvan Nerimanov Qobustan Plaza E.Recebli 1/4 .still.azebel.az.still.az\nev alqi satqisi turlar avia biletler bakida kiraye evler kurslar yüklerin daşınması kiraye evler 100 150 manat avto hisseler tecili satilan evler 2020 seyf qapi sebet.az turlar.az kondisioner ustasi otbaglayan press press utusu press aparat yeni tikili cadir


Erməni vaxtı ilə işləyən İsveçrə saatı - ARAŞDIRMA\n17:47 12 Sentyabr 2020\nSual yaranır – beynəlxalq təşkilatların baş verənlərə münasibəti necədir? Məsələn, dünyanın ən ali beynəlxalq təşkilatı olan BMT Yaxın Şərqdəki anoloji hadisəyə biganə qalmır – Baş Assambleyanın İnsan Haqları üzrə Şurası (UNHRC) İsrailin işğal olunmuş ərəb ərazilərində həyata keçirdiyi məskinlaşdırmanı fələstinli əhalinin hüquqlarının pozulması kimi qiymətləndirir.\nİşğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarındakı təbii ehtiyatların miyqasını anlamaq üçün, bu rəqəmə diqqət edin – işğal altında 160 müxtəlif qiymətli metal yatağı qalıb. Söhbət Kəlbəcər, Laçın, Zəngilan, Tərtərdəki qızıl, gümüş, civə, mis, qurğuşun, daş kömür, rəngli, dekorativ daşlar və digər yataqlardan gedir.\nBəs rəsmi Bernin öz vətəndaşının qanunsuz fəaliyyətinə münasibəti necədir? Hələ 2015-ci ildə – Bakıda V.Sirmakesə qarşı cinayət işi qaldırılan zaman azərbaycanlı jurnalistlər bununla bağlı İsveçrənin Federal Xarici İşlər Departamentinə sorğu ünvanlamışdı. Berndən gələn cavabdakı sinizmə fikir verin: “İsveçrə heç zaman Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü şübhə altına almayıb. Amma İsveçrə hökumətinin ölkəmizdəki investorların Dağlıq Qarabağ regionunda iqtisadi fəaliyyətinə mane olmaq üçün heç bir hüquqi əsası yoxdur”.\nBəlkə, İsveçrəni vətəndaşı Sirmakesin Azərbaycan torpaqlarındakı cinayətkar fəaliyyətinə göz yummağa vadar edən məqam elə budur?\nQarabağa İsveçrə Münaqişə


Şubanı dağlarının "mühasirəsi"ndə: Qobu və qobulular... - modern.az\n4 Noyabr 2009, 10:40 | REPORTAJ\nABŞERONUN FƏRQLİ DANIŞIQ LƏHCƏSİ İLƏ TANINAN KƏNDİNDƏN REPORTAJ Mən aşığam Qobuda, Qobustanda, Qobuda. Dönəydim sal daşlara, Qalaydım o Qobuda. Yolum Qobuyaydı, Bakının 10 kilometrliyində yerləşən Abşeron rayonunun qədim kəndinə. “Bakı kəndləri” silsiləsindən növbəti yazımı buradan hazırlayacaqdım. Yola düşməzdən əvvəl kəndin tarixi, adət-ənənələri haqda bir az bilgi topladım ki, işim asan olsun. Qobunun tarixi Tarixçi Sara Aşurbəyli tədqiqatlarında yazıb ki, Qobu kəndi təxminən 700 il əvvəl yaranıb. Bu yaşayış məskəninin adı “çökəklik, müvəqqəti su axarı olan dərə, düzən” mənalarını verir. Qobu hər tərəfdən Şubanı dağları ilə əhatə olunub. Qobuluları Abşeronun başqa kəndlərinin əhalisindən fərqləndirən bir sıra xüsiyyətlər var. Əsas fərqli xüsusiyyət isə danışıq ləhcəsindəki fərqdir, həmin ləhcə Abşeronda yalnız qobululara məxsusdur. Məsələn qobulular “gələcəyəm” sözünü “gələtdi”, “gedəcəyəm”i “gedətdi”, “biləcəyim”i “bilətdi” kimi işlədirlər. Yəni bu kəndin sakinlərinin ləhcəsində işlədilən fellər “ətdi, itdi, atdı, utdu” sonluğu ilə bitir. Bu isə bir qədər şirin və baməzə alınır. Qobunun əhalisi hazırda 10 min nəfərə yaxındır. Yerli əhalinin bir hissəsi vaxtilə Quba, Şamaxı və Gədəbəydən gələnlərdi. Onları 1937-ci ildə Qobu ərazisinə sürgün ediblər. Qobulular əsasən əkinçilik, maldarlıq, dəvəçiliklə məşğul olurlar. Hazırda Azərbaycanda ən böyük dəvəçilik təsərrüfatı da Qobuda yerləşir. Hazırda kənd əhalisinin bir qismi neft sənayesində çalışır. Adət-ənənələr Qobu ağsaqqalları mənimlə söhbət zamanı bildirdilər ki, kənddə milli adət-ənənələr qorunub saxlanılır. Məsələn, toy mərasimində kişilər və qadınlar ayrı-ayrılıqda otururlar. Qobulular süfrələrində bozbaş, düşbərə, qutab, buğlama, saciçi kimi milli xörəklərə, eyni zamanda ağartıdan hazırlanan yeməklərə üstünlük verirlər. Ağbirçəklərdən öyrəndim ki, Qobu sakinləri Novruz bayramında elə bir büsat, elə bir məclis qururlar ki, onun iştirakçısı olan adam özünü qədim zamanlarda hiss edir. Belə ki, Qobuda hər bir gəlin bayram günündə ata evindən pay gözləyər. Hətta gəlinin 100 yaşı olsa belə. Qobu camaatı üçün dəvəsiz Novruz olmur. At, eşşək minmək, xoruz döyüşdürmək də öz yerində. Hər kəs bu adətlərə əməl etməlidir. Bir adət də var: Novruz bayramında qızlar gəlinlər ağbirçəklərin məclisinə gedib, onlardan xeyir-dua alar. Bayram günündə hər kəsin evində süfrə açılır. Bundan başqa, kəndin mərkəzində ləziz xörəklər bişirilir. Adətə görə, bu xörəkdən hamı yeməlidir. Sonra da böyüklü-kiçikli - hər kəs tonqal ətrafında qol götürüb oynamalıdır. Cavanlar bayram günü meydana çıxıb öz gücünü göstərməlidirlər. Heç kəs bu adətlərə xələl gətirə bilməz. Beləcə, qobulular milli adət-ənənələri yaşadıb bir nəsildən o biri nəsilə ötürür və milli özünəməxsusluqların sıradan çıxmasına imkan vermirlər. Qobuda bir qayda da var, qəbirləri hasarlamaq olmaz. Onu da Qobu bələdiyyəsi tətbiq edib. Kənd öz ənciri ilə də məşhurdur.\n1918-ci ilin yayında Bakı uğrunda həlledici döyüşlərə hazırlaşan Qafqaz İslam Ordusu bir müddət Qobu kəndində təlim keçib. O zaman Ordu komandanı Nuru Paşa Qobu sakini Kərbəlayi Qasımın evini özünə qərargah seçib. Deyilənə görə, Nuru Paşa və Qafqaz İslam Ordusunun bir neçə yüksək rütbəli zabiti evin ikinci mərtəbəsində yaşayıblar. Kərbəlayi Qasımın böyük ailəsi isə müvəqqəti olaraq, birinci mərtəbədə məskunlaşıb. İngilislərin hədəfindən yayınmaq üçün gecələr evdə lampa yandırmaq qadağan olunubmuş. Nuru Paşa və silahdaşları Qobuda olduqları vaxt evin gəlinlərindən biri uşaq dünyaya gətirir. Nuru Paşa birinci mərtəbədəki səs-küyün səbəbini öyrənəndə dərhal heç vaxt yandırmadığı lampalardan birini aşağı göndərir. Evin sahibinin bu mənzərədən bərk təəccübləndiyini görən zabit Nuru Paşanın arzusunu dilə gətirir: "Paşam dedi ki, qoy, cocuk gözünü işıqlı dünyaya açsın". İndi Qobuda elə bir adam tapılmaz ki, Kərbəlayi Qasımın evini tanımasın və bu evin Bakının tarixində necə önəmli rol oynadığını bilməsin. Qoçular Bütün Bakı kəndləri kimi Qobuda da məşhur qoçular olub. 1918-ci ildə kənd erməni-daşnak qüvvələriin köməyə çağırdığı ingilislərin hücumuna məruz qalıb. Həmin vaxtlarda xilaskar türk ordusu gələnə kimi Məşədi Hilal İsmayıl oğlu, Qoçu Adilin rəhbərliyi altında kəndin say-seçmə kişiləri daşnak-bolşevik, ingilis quldurlarının qabağını ala biliblər. Deyilənə görə, Qoçu Adilin qəhrəmanlığından xəbərdar olan Nuru Paşa hətta ona silah da bağışlayıb. Qobulular Bu kənddən bir çox üləmalar, dərvişlər, ruhanilər, ziyalılar, alimlər çıxıb. Şeyx Əbdülhüseyn, Şeyx Əliməmməd, Şeyx Məmmədkərim, Molla Murad, Molla İmanqulu, Mirzə Abdulla, Mirzə Hacı, Mirzə Cəbrayıl, Mirzə Mirzəbala, Yusif Bayramov, xalq rəssamı Qəzənfər Xalıqov kimi tanınmışlar Qobuda doğulub, boya-başa çatıblar. Qobuda Böyük Vətən Müharibəsində iştirak edən 400-dən artıq müharibə iştirakçısının xatirəsinə abidə qoyulub. Müharibədə iştirak edənlərdən 4 kişi 1 qadın sağ qalıb. Qarabağ savaşında isə Qobu kəndindən 170 nəfər iştirak edib, 7 qobulu şəhid, 6-sı əlil olub. Abidələr Kənddə tarixi memarlıq abidəsi kimi tanınan hamam var. Deyilənə görə bu hamam XIX əsrdə kəndin xeyriyyəçisi Mirzə Abdulla tərəfindən tikilib. Kənd sakinləri hamamın dağılıb getməsindən narahatdırlar. Onların sözlərinə görə, XIX əsrdə tikilmiş hamam tarixi abidə kimi qorunmalıdır, amma aidiyyatı qurumlar buna biganə yanaşır. Tarixi abidə kimi qorunan sofu Həmid piri, Qırxqızlar piri, Nişangah qala da maraq doğurur. Deyirlər dağın ətəyində yerləşən Qırxqızlar pirindən hər cümə günü su çıxır. Kənddə qədimi qəbirstanlıq var ki, oradan aparılan bəzi daşlar indi İçərişəhərdəki karvansarada saxlanılır. Daşların üstündəki yazılar isə şikəstə xətlə yazılıb. Zooloji Park da burada yaradılacaq Qeyd edim ki, Azərbaycanda yeni yaradılacaq Zooloji Park məhz Qobu kəndində yerləşdiriləcək. Parkın ərazisi 230 hektar nəzərdə tutulub. Hazırda Zooloji Parkın yaradılması üçün seçilmiş ərazinin istifadəsinin yararlılıq dərəcəsinin öyrənilir. Ərazidə çalışan mütəxəssislərdən öyrəndim ki,Zooloji Park forma və məzmununa görə dünyada analoqu olmayan bir layihədir və burada tək Azərbaycanın deyil, digər qitələrin də bitki və heyvanat aləmilə tanış olmaq mümkün olacaq. Parkda tikiləcək binaların üzərində Qobustan qayaüstü rəsmləri, paleontoloji materiallar, orta əsr miniatür sənəti və Azərbaycanın heyvanat aləminin tarixi inkişaf dövrü nümayiş etdiriləcək. Dünya təcrübəsinə əsasən, Zooloji Park bioloji müxtəlifliyin, xüsusən nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsi qarşısında olan fauna növlərinin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qobunun şan-şöhrətli xalçası Sovet dövründə kənddə Quşçuluq fabriki olub. Sakinlər deyirlər ki, fabrik 1992-ci ildə ləğv edilib. Qobu xalçası öz çeşidinə və öz toxunuşuna görə həmişə Azərbaycanda tanınıb. Burada xalçanı dəvə yunundan hazırlanan, təbii otlarla rənglənən iplərlə toxuyurmuşlar. Vaxtilə Qobu xalçası hətta xaricə də satılırmış. Hazırda da qobulular bu sənətlə məşğul olurlar. Kənddəki Xalçaçılıq fabrik təmirə dayandırılıb. Fabrikin işçiləri bildirdilər ki, təmir başa çatdıqdan sonra burada 200-ə yaxın işçi çalışa biləcək. Qobuda 3 məktəb, 2 uşaq bağçası var. Kənddə 45 çarpayılıq xəstəxana da fəaliyyət göstərir. Problemlər Qobunun mərkəzləşmiş kanalizasiya sistemi yoxdur, ancaq yağış sularının axıdılması üçün 16 km beton kanal çəkilib. Yaşayış məntəqəsində 16 işıq transformatoru qoyulub. Qobulular dedilər ki, onların əsas problemi təbii qazın olmamasıdır. Çünki kəndin 30-35%-nə təbii qaz verilir. Qeyd edim ki, kəndin daxili yolları ilə hərəkət edən avtobus marşrutu açılıb. Bələdiyyə sədri Mübariz Bayramov dedi ki, Qobuda bütün ailələr torpaqla təmin edilib: “Bölgü zamanı yerli sakinlərə həmişə güzəşt edilib. İmkansız ailələrin torpaq sahəsilə təminatı onlara lap asan başa gəlib”. Qobuda bir dənə də olsun istirahət park yoxdur. Sakinlər isə bunu istəyirlər. Hazırda kənddə yeni tikililər inşa edilir. Bunlar mədəniyyət kompleksi, musiqi məktəbi, idman kompleksi, məsciddir.


UNEC kollektivi Qarabağ müharibəsində şəhid olan UNEC məzunu Qaratel Hacımahmudovanın məzarını ziyarət ediblər.\nMühəndislik fakültəsinin dekan vəzifəsini icra edən dosent Elçin Səmədov, Mühəndislik və tətbiqi elmlər kafedrasının müdiri professor Rövnəq Rzayev və tələbələr “Sənaye malları əmtəəşünaslığı” ixtisası üzrə məzun olmuş şəhid Qaratel Hacımahmudovanın Şəhidlər xiyabanında məzarını ziyarət etmiş, məzarı önünə gül dəstələri düzərək, əziz xatirəsini yad ediblər.\nSonra UNEC kollektivi şəhidin ailəsinə baş çəkib. Qaratelin bacısı Mənşurə xanım, qardaşı Hümbət müəllim şəhid haqqında xatirələrini bölüşüblər. Həmişə yüksək vətənpərvərliyi və cəsarətilə seçilən Qaratelin keçən əsrin 80-ci illərinin sonlarından Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü başlayan vaxtlardan özünə yer tapa bilmədiyi, işğalçılardan qisasın alınması, torpaqlarımızın qaytarılması arzusu ilə yaşadığı qeyd olundu. Baş verən hadisələrə etiraz səsini qaldıran Qaratelin tez-tez meydanlara üz tutduğu, Azərbaycanın haqq səsini bütün dünyaya ucaltmaq istəyi xüsusilə vurğulandı. 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələrinə də şəhərin meydanlarında kəskin etirazını bildirməyə özündə cəsarət tapan Qaratelin, sovet ordusunun əsgəri qarşısında Azərbaycan bayrağına böyük məhəbbətini bildirdiyinə görə kobud rəftar nəticəsində xəsarət aldığı bildirildi.\n1991-ci ildə Qaratelin doğulub boya-başa çatdığı Qazax rayonunun Aşağı Əskipara kəndinin erməni quldurlarının hücumlarına məruz qaldığını bildirən ailə üzvləri, onun haqsızlıqlara dözməyərək Aşağı Əskipara kəndində yaranan könüllü özünümüdafiə dəstəsinin tərkibində cəbhəyə yollandığını diqqətə çatdırdılar. Aşağı Əskipara kəndi güclü hücuma məruz qalanda belə, Qaratelin kənddən çıxmadığı, silahdaşları ilə birgə səngərlərdə yaxşı silahlanmış ermənilərə qarşı mərdliklə vuruşduğu qeyd olundu. Bildirildi ki, 14 iyun 1992-ci ildə Aşağı Əskipara kəndi düşmənin ağır hücumuna məruz qalaraq işğal olunanda, Qaratel düşmənlə son nəfəsinədək döyüşdü və düşmənin əlinə sağ keçməmək üçün üzərində gəzdirdiyi zəhəri içərək, özünü güllə ilə vurub. 26 iyun 1992-ci il tarixdə ermənilər tərəfindən başına pul mükafatı qoyulan, lakin şəxsiyyətini müəyyənləşdirə bilmədikləri Qaratel Hacımahmudovanın cəsədi başqa adla döyüşçü yoldaşlarının cəsədləri ilə birlikdə geri alındığı qeyd olundu.\nDosent Elçin Səmədov və professor Rövnəq Rzayev “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edilmiş Qaratelin doğmalarına şəhid məzun haqqında qiymətli xatirələrini bölüşdüklərinə görə təşəkkürlərini bildirərək, azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaq Qaratel kimi igid övladlarının, mərd qızlarının keçdikləri həyat yolunun müasir gənclərimiz üçün örnək olduğunu, Vətən Müharibəsində iştirak etmiş əsgər və zabitlərimizin şücaəti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin ordu quruculuğunda apardığı davamlı islahatların nəticəsi olaraq işğal olunmuş ərazilərimizin qaytarılması Azərbaycanın azadlığı və müstəqilliyi yolunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin qanlarının yerdə qalmadıqlarını bir daha sübut etdi.\nHərbi Liseydə UNEC-in şəhid məzunlarının xatirəsi anılıb


Hacı İbrahimin utopik “Xəzər adaları”nın yeni mülkiyyətçisi açıqlandı » GundemXeber İnformasiya Portalı\nGundemxeber.biz » Ölkə » Cəmiyyət » Hacı İbrahimin utopik “Xəzər adaları”nın yeni mülkiyyətçisi açıqlandı\nTarix: 16-07-2019, 12:34 Bölmə :Cəmiyyət Baxış: 79\nHacı İbrahim utopik layihəyə dövlət tərəfindən qoyulan qiyməti də açıqlayıb: “Mənim Azərbaycan Beynəlxalq Banka olan borcum buna görə bağlanıldı. Əmlakın dəyəri 720 milyon manat qiymətləndirildi. Banka olan borcumun faiz hissəsi məndən tutulmadığı üçün, əmlakın dəyəri 570 milyon manat oldu. Buna görə, mənə 150 milyonu qaytarmalı idilər. Mən də dedim ki, istəmirəm, dövlətə bağışlayıram. Bütün borclarım bağlandı. İndi mənim bir manat da olsun borcum yoxdur. Nə alacağım var, nə də verəcəyim! Mən bütün kreditlərimi 100 faiz ödəməli oldum”.\nPrezident İlham Əliyev “Azərbaycan Sənaye ...\n“Xəzər adaları” Hacı İbrahimdən alındı ...\nHacı İbrahim Nehrəmlinin icraçısı olduğu «Xəzər ...


Saleh Rüstəmovla bağlı ictimai kampaniya: QHT və media nümayəndələri prezidentə müraciət etdi » Civil Azerbaijan - İnformasiya portalı\nTarix: 19-11-2021, 18:23\nBir sıra qeyri-hökumət təşkilatlarının, hüquq- müdafiə qruplarının və media orqanlarının rəhbərləri Gədəbəy rayonunun keçmiş icra başçısı, Birinci Qarabağ Müharibəsi veteranı Saleh Rüstəmovun azad edilməsi xahişilə Azərbaycan prezidentinə müraciət ediblər.\nCivilazerbaijan.com bildirir ki, onlar Rüstəmovun Azərabaycanın müstəqilliyi uğrunda hərəkatda, ölkənin ərazi bütövlüyünün qorunmasındakı xidmətlərini, 1992-ci ildə Başkənd əməliyyatında və Gədəbəy rayonunun sərhədyanı kəndlərinin müdafuəsində müstəsna rolunu qeyd edirlər. Həbsdən azad olunması tələbilə 10 gündən artıq davam edən aclıq nəticəsində Rüstəmovun səhhətində ciddi problemlər yaranıb.\n“Proseslərin bu cür gedişi onun həyatının real təhlükə altında olduğunu və həyatını itirəcəyi ehtimalını artırır”, - müraciətdə qeyd olunur.\nOnlar həmçinin qeyd edirlər ki, Rüstəmovun oğlu 20 ildir böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkir.\nMüraciət müəllifləri prezidentdən Rüstəmovun cəzasının qalan hissəsini çəkməkdən azad olunmasını xahiş edirlər.\nMüraciəti hüquq müdafiəçiləri Novella Cəfəroğlu, Səidə Qocamanlı, Səadət Bənənyarlı, Əvəz Həsənov, Mehriban Zeynalova, Çingiz Qənizadə, media ictimaiyyətinin nümayəndələri Mehman Əliyev, Qulu Məhərrəmli, Arif Əliyev və digərləri (21 nəfər) imzalayıblar.\n*Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının tərəfdarı Saleh Rüstəmov 2018-ci ilin mayında həbs edilib və " Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının qanunsuz maliyyələşdirilməsi" adlanan iş üzrə 7 il 3 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Hüquq müdafiəçiləri onu siyasi məhbus kimi tanıyıblar. Sonradan ali məhkəmə cəza müddətini 2 ay azaldıb. Azadlığa buraxılması tələbilə noyabrın 6-dan müddətsiz aclıq edir.


Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 11 iyun tarixli 728 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Elmi dərəcələr verilməsi qaydası haqqında Əsasnamə”yə müvafiq olaraq fəlsəfə doktoru imtahanlarının verilməsi iddiaçının dissertasiya müdafiəsinə buraxılması üçün mütləq şərtdir və dissertasiyanın ilkin müzakirəsinədək verilir. Həmin Əsasnamənin tələblərinin icrası məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən təsdiq edilmiş “Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”nda xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanının Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən keçirilməsi təsbit edilmişdir. Bununla yanaşı iddiaçılar tərəfindən dil bilikləri üzrə ümumavropa çərçivə sənədinin (The Common European Framework of Reference for Languages - CEFR) B2 və ya daha yüksək səviyyəsinə müvafiq beynəlxalq dil sertifikatı (IELTS, TOEFL, TestDaF, DELF, DALF, STANAG) təqdim edildiyi halda həmin sertifikatların qüvvədə olduğu müddətdə onların xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanından azad olunduqları nəzərdə tutulmuşdur. Beynəlxalq dil sertifikatlarının imtahan nəticələrinin keçid balına ekvivalentliyi Komissiya tərəfindən müəyyən edilir.\nXarici dil üzrə doktoranturaya (dissertanturaya) qəbul imtahanının və xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanının qanunvericiliklə müəyyən edilən iki müxtəlif imtahan mərhələsi olduğu, imtahanların eyni məzmun və strukturda keçirildiyi əsas tutularaq xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanının keçid balı müəyyən edilərkən doktoranturaya (dissertanturaya) qəbul zamanı xarici dil imtahanının keçid balı nəzərə alınmışdır. Buna müvafiq olaraq, doktoranturaya (dissertanturaya) qəbul zamanı Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən keçirilən xarici dil imtahanının keçid balının 25 olduğu əsas götürülərək xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanının keçid balının 35 müəyyən edilməsi məqsədəuyğun hesab edilmişdir. Doktoranturaya (dissertanturaya) qəbul zamanı 35 və daha yüksək bal toplamış iddiaçıların həmin imtahanı verdikləri tarixdən beş il müddətində dissertasiyalarını ilkin müzakirəyə təqdim etdikləri təqdirdə xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanından azad olunduqları Komissiya tərəfindən “Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”nda müəyyən edilmişdir.\nXarici dildən fəlsəfə doktoru imtahanını verməmiş, xüsusi karantin rejiminin tətbiq edildiyi dövrə qədər imtahanın nəticəsinin etibarlılıq müddəti başa çatmış, doktoranturaya (dissertanturaya) qəbul zamanı Dövlət İmtahan Mərkəzində xarici dil imtahanından 35‑dən az bal toplamış doktorantlar (dissertantlar) dissertasiyalarını ilkin müzakirəyə təqdim edənədək xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanını öz istəklərinə uyğun olaraq Dövlət İmtahan Mərkəzində verməklə müvafiq şəhadətnamə əldə edə və ya xarici dil üzrə B2 və ya daha yüksək səviyyəli beynəlxalq dil sertifikatını təqdim edə bilərlər.\nXüsusi karantin rejiminin tətbiq edildiyi dövrə qədər fəlsəfə doktoru imtahanları nəticələrinin etibarlılıq müddəti başa çatmamış iddiaçılara münasibətdə Komissiyanın Rəyasət Heyətinin müvafiq qərarına əsasən fəlsəfə doktoru imtahanlarının nəticələrinin etibarlılıq müddəti xüsusi karantin rejimi bitdikdən sonra həmin rejimin qüvvədə olma müddəti qədər uzadılacaqdır.


Dollara tələb IV rübdə arta bilər\nEkspert: Bunun manatın məzənnəsinə təsiri Mərkəzi Bankın mövqeyindən asılı olacaq\nİyulun 19-dan ABŞ dolları ilə manat arasındakı orta çəkili məzənnə aşağı düşsə də, banklarda dolların satış qiymətində enmə baş vermir.\nHəmin tarixə qədər 1,7022 olan dollar/manat məzənnəsi çərşənbə axşamı 1,701 manata enib. Mərkəzi Bankın rəsmi məzənnəsində manatın dollara nisbətən güclənməsinə rəğmən valyuta bazarında dollar ucuzlaşmır, əksinə bir qədər də bahalaşıb.\nReal bazar kursu təklif edən banklarda artıq 100 dollar almaq üçün 170 manatdan çox vəsait ödəmək lazımdı.\nİqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov qeyd edir ki, Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarının artması və eləcə də manat bazasının müqayisəli çoxalması da bazara hələlik birbaşa təsir göstərməyib. “Baş bankın həm valyuta ehtiyatalarında, həm də pul bazasında artım müşahidə edilib. Belə ki, bankın valyuta ehtiyatları 4,964 milyard dollar, pul bazası isə 8,274 milyard manata çatıb”, - deyən Bayramov bildirir ki, bu göstəricilər fonunda ən çox verilən sual manatın məzənnəsinin necə olması ilə bağlıdır: “Əvvəllər də qeyd etdiyimiz kimi, manat bazası milli valyutanın məzənnəsin təsir göstərən əsas faktor olsa da, idxalın azalması, dollarlaşma səviyyəsi və neftin satışından daxil olmalar məzənnəyə təsir göstərməkdədir. İdxalın azalması və neftin bir barellinin qiymətinin 50 dollar ətrafında dəyişməsi tədiyyə balansına birbaşa təsir göstərir. 2017-ci ilin ikinci yarısında manatın məzənnəsinin müəyyənləşdirilməsində Mərkəzi Bankın mövqeyi yenə də aparıcı olacaq. Mərkəzi Bank son aylar rəsmi məzənnəni çox cüzi dəyişməklə həmçinin cəmiyyətə kursun volatilliyi ilə bağlı mesaj verməyə çalışır. Aydındır ki, hərraca çıxarılan dolların əksər hallarda hammısı satılmadığı üçün bazar qaydaları üçün milli valyutanın kursu yüksəlməlidir. Amma hiss olunur ki, Mərkəzi Bank manatın kəskin möhkəmlənməsində də maraqlı görsənmir. Bu baxımdan, növbəti dövr üçün məzənnənin necə dəyişəcəyini proqnozlaşdıran zaman dollara tələbin necə dəyişəcəyinə diqqət yetirmək lazımdır”.\nBayramov qeyd edir ki, ilin sonunadək avqustun ikinci yarısı və sentyabrın birinci yarısı və eləcə də dekbar aylarında dollara tələbin yüksələcəyi gözlənilir. Onun fikrincə, sentyabrda tədris ilinin başlanması ilə bağlı olaraq idxal artır: “Eyni zamanda, yeni mövsümün başlaması ərzaq idxalını da artırmış olur. Hərraclarda satılan dolların təxminən 90 faizinin idxal üçün istifadə edildiyini nəzərə alsaq bu zaman xarici valyutaya tələbin artması qaçılmazdır. Ənənəvi olaraq dekabrda dollar tələb yüksəlir. Bu idxalın və eləcə də bayramlar ilə bağlı olaraq səfərlərin sayının artması və o cümlədən dövlət və özəl müəssisələrin xarici borc öhdəlikləri ilə bağlıdır. Sözügedən aylarda dollara tələbin yüksəlməsinin məzənnəyə necə təsir etməsi isə birbaşa Mərkəzi Bankın mövqeyindən asılı olacaq”.