پرۆژەی گۆڕان …یان… تەفرە دان…..!….موزەفەر عبدوڵا – Denegkan\nپرۆژەی گۆڕان …یان… تەفرە دان…..!….موزەفەر عبدوڵا\nbydengekan\tDecember 29, 2008\tگشتی\nپرۆژەی گۆڕان …یان… تەفرە دان…..!\n(سەبارەت بە پرۆژە نوێ یەكەی تاڵەبانى بۆ جیاكرنەوەی دەسەڵاتی حزب لە حكومەت)\nماوەی چەند هەفتەیەكە جەلال تاڵەبانی ،سكرتیری گشتی یەكیتی نیشتمانی، كەوتۆتە جەولەی مەكوكی لە شارەكانی سلیمانی و كەركوك، چاوی بە بەرپرسانی جۆراوجۆر كەوتوە، بە تایبەتی بەرپرسانی خودی یەكیتی.هاوكات كۆبونەوەی بە مەكتەبی سیاسی و سەركردایەتی و زۆریك لە كادرانی یەكیتی كردوەو پرۆژەیەكی خستۆتە بەردەمیان بەناوی: پرۆژەی گۆران و نوی بوونەوە ،گوایە بۆ جیاكردنەوەی دەسەڵاتى حزبە لە حكومەت.بە قسەی هەندێك لە ئەندامانی سەركردایەتیان باسی ئەم پرۆژەیەی لەگەڵ بارزانیش كردوە. هەر لەم بارەیەشەوە دەزگای راگەیاندنە جۆراوجۆرەكانیان هان داوە كە تا ئەتوانن كیژەڵوكە بەرێ بخەن بۆ خۆڵ كردنە چاوی خەڵكی نارازی كوردستان ، بە تایبەتی گروپ و كوتلە نارازی یەكانی نیوان خۆیان .لەم بارەیەوە نەك هەر قەڵەم بەدەستە موچە خۆرەكانی سەر بە باڵی تاڵەبانی كەوتونەتە خۆڵەتەبانێ بەڵكو ئەم خۆڵەتەبانێ ساز كردنە قەڵەم بە دەستەكانی رەوتی بەناو چاكسازی و پاكسازی نەوشیروانیشی گرتۆتەوە .\nلیرەدا پیویست ناكات بۆ دەرخستنی ناوەرۆكی ئەم كەمپەینەی ئەمجارەی تاڵەبانی و یەكیتی ئاماژە بە چاوپیكەوتنی ئەندامانی سەركردایەتی و بنكردایەتی و نوسینی هیچ كەسیكیان و هیچ دەزگایەكی ڕاگەیاندنیان بكەین. بەڵكو تەنها لەم نوسینە كورتەدا ئەوەندە بەسە ناوەرۆكی بێ ناوەرۆكی ئەو پرۆژەیە دەرخەین ،هەرچەندە بە قسەی خودی ئەندامانی سەركردایەتیان، تاڵەبانی خۆی هیشتا پرۆژەكەی بە پوختی نەخستۆتە بەردەمیانەوە كەچی هەر لەئێستاوە هەمویان بە دەنگی دوری دەهۆڵەكە كەوتونە شایی و هەڵپەركێ.\nبەڵام بە پێچەوانەی شایی و هەڵپەركێی سەركردایەتی و بن كردایەتی و دەستەو كوتلە نارازی یەكانی ناو یەكیتی، خەڵكی نارازی كوردستان بە گشتی و ئەوانەی ژێر دەسەڵاتی یەكێتی بەتایبەتی، هیچ خۆشباوەری یەكیان بەم پرۆژانە نەماوەو لەم چەند ساڵەدا تاڵەبانی ئەوەندە پرۆژەی وای پێشنیاركردوە ، خەڵكی باش دەزانن كە ئەم پرۆژەیەش نەك هەر پرۆژەیەك نی یە بۆ گۆران بەڵكو پرۆژەیەكە بۆ تەفرەدان.وە خۆشبەختانە وەك ئاماژەم پێدا خەڵكی هیچ گومانییان نیە و، ئەوانەی كە هیشتا تەفرە دەخۆنو خۆشخەیاڵن بەو پرۆژانە دەستەو كوتلەو ئەندامە نارازی یەكانیانن ئیتر هەر لە رەگەوە بگرە تا ڕیشاڵیان.\nلیرەدا بە پیویستی دەزانم هەڵویستەیەك لەسەر ئەم بۆچونەی خۆم بكەم و بریك روونی كەمەوە بۆ ئەندام و لایەنگرانی نارازی یەكیتی كە تا ئیستا خۆشباوەرو خۆشخەیاڵ و تەفرەیان خواردوە بە سیاسەتەكانی تاڵەبانی و یەكیتی .\nكە دەڵیم ئەم پرۆژەیەش وەك هەموو پرۆژەكانی تر بۆ تەفرەدانە نەك بۆ گۆرانە، گرفتەكە ئەوەیە كە ئەحزابی سیاسی لە چەشنی یەكیتی و پارتی هەرگیز گۆران هەڵناگرن. چونكە بە كورتی ئەمانە حزبی سیاسی مۆدیرن نین بە هەموو پیوەرە سیاسی و كۆمەڵایەتی یە هاوچەرخەكان.هەی كاش ئەمرۆ ئیمە لە كوردستاندا یەكیتی و پارتیمان وەك دوو حزبی سۆسیال دیموكرات و لیبرالی ئەوروپا بدیتباو مامەڵەیان لەگەڵ كۆمەڵگا كردبا. تەنانەت ئەو قەوارە بەتاڵەی كە خۆیان ناویان نا پەرلەمان و حكومەت زۆری نەخایاند شەقیكیان تی هەڵداو پاش چەند ساڵ لە شەرو خوین رشتن ئینجا لەسەر دابەش كردنی كورسی یەكان ریككەوتن .بۆیە ئەمانە نەك حزبی سیاسی نین بەڵكو كۆمەڵی چەكداری ملیشیاین، هەروەك ملیشیاكانی زۆر ووڵاتی تر، بە تایبەتی ووڵاتانی ئەفریقیا.دەنا ئەگەر وا نەبونایە چۆن ئیستا دوای نزیك بە 18 ساڵ لە دامەزراندنی ئەو قەوارەیەی ناویان نا پەرلەمان و حكومەت ئیستا دین و پرۆژە دادەرێژن و پیشنیار دەكەن تا بریك دەسەڵاتی حزبەكانیان لە پەرلمان و حكومەت و بەناو دامەزراوەكانی جیا بكەنەوە بە ئومیدی ئەوەی بتوانن نارەزایەتی خەڵكی بریك كەم كەنەوە.بە راستی ئەمانە خۆیان چونكە كۆمەڵێ سەرۆك عەشیرەت و خیڵن _كە هەر لە نازناوەكانیان دا دیارە_و هەڵگری بیرو ئایدیۆلۆژی و سیاسەت و كەلتوری خیڵو عەشیرەتگەرین ،وە هەمیشە خەریكی زیندو كردنەوەی ئەوانەشن. بۆیە ناتوانن مامەڵە لەگەڵ كۆمەڵگای مەدەنی و دیاردەكانی كۆمەڵگایەكی مەدەنی وەك كوردستان بكەن.ریشەی مەسەلەكە لەوەدایە كە ئیتر ئەو سەردەمە بەسەر چوو كە ناسیونالیزم و حزبەكانی بتوانن هەڵسوكەوت و مامەلەَ بكەن لەگەڵ كۆمەڵگایەكی مەدەنی دا.دیارە ئەمە نەك هەر لە كوردستاندا وایە بەڵكو لە هەموو جهاندا هەر وایە، بە تایبەتی ووڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەراست. زەقترین نمونەیان فەلەستینە بزانە چۆن خەڵكی بەشمەینەتی فەلەسیتن بۆنەتە قوربانی رەوت و حزبە ناسیونالیستی و ئیسلامی یەكانی فەلەستین.تا ئەو جیگەیەی دەگەریتەوە بە ئەوروپاوە ئەوە ئاكامی رەوتی روو لە پیشی كۆمەڵگاو كیشەو ململانی بابەتی یەكانی هەلومەرجیكی دیاریكراوی سەردەمیك بوو ،تەنانەت ئەم رەوتی روو لە پیشییەی كۆمەڵگایە هەتا دەیەی یەكەمی سەدەی بیستیش ،لەو ووڵاتانەی كە هیشتا شیوە بەرهەم هینانی سەرمایەداری و سیستەمە سیاسی یەكەی نەببو بە باو ،و هیشتا دەرەبەگایەتی بوو، ئەوە واقعی بوو، وە بزوتنەوەی ناسیونالیستی هەڵگری پەیامیك بوو. بی گۆمان ئەویش بە ووتەی لینین بە رارایی.بەڵام لەگەڵ هەڵگیرسانی شەری یەكەمی جهانی و كۆتایی هاتنی و سەرلەنوێ دابەش بوونی جهان لە نیوان دەوڵەتە زلهیز و جەمسەرەكانی جهان ئیتر خۆری بزوتنەوەی ناسیونالیستی ئاوابوو،وە كۆتایی بە پەیامە ئابوری و سیاسی و كۆمەڵایەتی یە نوی یەكەی هات. هەر بۆیە بە بروای من داگیر كردنی ئەم ووڵاتانە لە لایەن ئیمپریالیزمی جهانی_وەك باڵاترین قۆناغی سەرمایەداری _ یەوەو كۆتایی هاتنی دوا ئەمپراتۆری دەرەبەگی ئیسلامی عوسمانی لە رۆژهەڵاتی ناوەراست، لەویوە ئیتر كۆتایی بە شۆرشە بۆرژوازی یە نیشتمانی یەكان لە ژیر ئاڵاو دروشمە نەتەوایەتی یەكان هاتو تەنانەت ئەوانەی كە پێیان وابوو و وایە،كە رووداوو و كۆدەتای ساڵی 1958ی عیراق لەسەر دەستی قاسم شۆرش بوو ئەوانە هەمویان ،تا كەڵە میژونوسەكانیشیان ، رواڵەتی رووداوەكانیان بینیوە. وە هەمویان لە چوارچیوەی دیدوبۆچونیكی سیاسی و ئایدیۆلۆژی كە لەو سەردەمە باو بوەو هەژمونی هەبوە كۆمەڵگاو دیاردەكانیان بینیوەو لێكداوەتوە.\nجا لەم كورتە لیك دانەوەیەوە بە مەنتقی دەگەین بەوەی كە ئیتر هەر كەسیك چاوەروانی ئەوە بیت یەكیتی و پارتی و هەموو حزبە وردو درشتەكانی بزوتنەوەی ناسیونالیستی گۆران لە خۆیان و لەناو كۆمەڵگا دەكەن _گۆران بەو چەمك و گوتانەی كە پیشكەوتنخوازانەو ئازادیخوازانە بیت_ ئەوە جگە لە خۆشخەیاڵی و خۆفریودان زیاتر هیچی بۆ نامێنێتەوە.هەڵبەت من مەبەستم ئەوە نی یە كە تاڵەبانی و سەرانی حزبە قەومی یەكان، خۆیان تەفرە دەدەن، نەخیر! ئەوان خۆیان تەفرە نادەن و هەر ئەوەن كە هەن. بەڵام بە ووتەی لینین بۆرژوازی لە هەموو جهان بە دوو شیوە دەسەڵات بە ریوە دەبات، بە شیوەی سەركوتگەری رەهاو و بە شیوەی پرو پاگەندەو تەفرە دان.هەڵبەت یەكیتی و پارتیش بە پلەیی یەكەم وەك ووتم مەبەستیان تەفرە دانی خەڵكی نارازی یە ،چونكە باش دەزانن ئەمرۆ خەڵكی كوردستان ،بە تایبەتی لە دوای رووخانی رژیمی بەعسەوە، چەند نارازین لە دەسەڵاتیان.دەنا تاڵەبانی و بارزانی كەمتر لە ریزە نارازیەكانی خۆیان دەترسن .چونكە كەس بە قەد تاڵەبانی نەوشیروان ناناسێ.ئەو ئەزانی كە نەوشیروان نەك لەمەی تاڵەبانی باشتر بۆ خەڵك ناكات، بەڵكو خراپتر دەكات. بی گومان ناكۆكی كوتلەكانی ناو یەكیتیش لەسەر ئەوە نیە كە خەڵك بی بەش و بی ماف و بەمەش نارازین.راستە دەیانەوی سود لە نارەزایەتی خەڵك وەرگرن بۆ مەبەستی سیاسی خۆیان هەروەك چۆن جوڵانەوەی قەومی و حزبەكانیان كەڵك وەردەگرن لە ستەمی قەومی، ئاواش ئەوان نارەزایەتی و شەریان لە ناو یەكیتی لەسەر ئەو پارەیەیە كە بە گەندەڵی و دزی و راوو رووت كۆ بۆتەوە .چونكە ئەو هەلومەرجەی ئەمرۆ لە كوردستاندا هەیە هیچ پەیوەندی یەكی مەنتقی نی یە بەو قانونمەندیانەوە كە لەسەر ئاستی جهان ئابوری سەرمایەداری و بازاری ئازاد بەریوە دەبن.وە ئەمە خودی سەرمایەداریكی كوردستان و هەر كەسیك كە بریك وشیاری هەبیت درك بەمە دەكات .لە واقعدا كەڵەكە بونی سەرمایەو، پارە ،بە وینەی شكڵیك لە دەركەوتەكانی سەرمایە لە پرۆسەیەكی ئاسایی و نۆرماڵی وەك ئەوەی كە لە زۆریك لە وولاتانی دونیا بە تایبەتی ئەوروپا بەریوە دەچیت شیوازی خۆی وەردەگریت .\nبۆیە دڵنیام كە خەڵكی نارازی كوردستان بەم پرۆژانە تەفرە ناخۆن.وە ئەمە لە خواست و داواكاری و دروشمی نارەزایەتی یەكانی خەڵكی كوردستان بە هەموو تویژەكانی یەوە دیارە.ئیتر هەر لە كریكاران و بیكارانەوە بگرە تا دەگاتە قوتابیان و لاوان و ژنان و دەستفرۆشان …هتد .\nبەڵام بە داخەوە گرفتی خەڵكی، وەك ووتم ، نە خۆشخەیاڵی و نە تەفرە خواردنی خەڵكە بە پرۆژەكانی تاڵەبانی و سیاسەتی ئەمانە، بەڵكو هەموو كیشەی خەڵكی لە نەبونی رابەرییەكی سیاسی _كۆمەڵایەتی بەرجەستەو ئامادەی خەڵكە.بۆیە بەدی هینان و فەراهەم كردنی ئەم رابەری یە بەرجەستەو بەردەستەی خەلكی یە،ئەركی كۆمۆنیستەكان و حزبی كۆمۆنیستی كریكاریە بۆ ریكخستن و رابەری كردن و ئاسۆدار كردنی بزوتنەوە نارەزایەتی یەكانی خەڵكی كوردستان و كۆتایی هینان بەو هەلومەرجە سیاسی و كەمەڵایەتی وئابوری یەی كە لە سایەی دەسەڵاتی ئەم دوو حزبەو هاوپەیمانە قومی و ئیسلامی یەكانیان هاتۆتە دی بۆ گۆرانی ریشەیی یەكجاری .\nكۆتایی دیسمبری 2008\nPrevious پیاسەیەك و تەنها بەس….شاخەوان سدیق\nNext لە ژێر سایەى دەسەڵاتە دۆزەخییەكاندا


“كەسانی ناشایستە خۆیان خزاندووەتە ناو زیندانییانی سیاسییەوە” – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/29 - 11:20 PM\nلێپرسراوی بەشی کاروباری زیندانیانی سیاسی لە مەکتەبی خزمەتی پێشمەرگەو تێکۆشەرە دێرینەکان ڕایدەگەیەنێت، زیندانیانی سیاسی هەرێم 43% مووچەی زیندانییانی سیاسی عیراق وەردەگرن و بەردەوام لەهەوڵدان بۆئەوەی مووچەكانیان هاوتای عیراق بكرێت. وتیشی:”نزیكی 8 هەزار كەس بەناشایستە خۆی بەزیندانی سیاسی نووسیوە”. هاوكات جەختی لەوەشكردەوە، بەهیچ شێوەیەك مەترسی بڕینی مووچە یان كەمكردنەوەی مووچە لەسەر هەشت وەجبەی یەكەمی زیندانییانی سیاسی نابێت”.\nمام هەژار لێپرسراوی بەشی کاروباری زیندانیانی سیاسی لە مەکتەبی خزمەتی پێشمەرگەو تێکۆشەرە دێرینەکانلەم چاوپێكەوتنەیدا لەگەڵ (تۆڕی میدیایی خەڵك) باس لەهەوڵەكانی هاوتاكردنی مووچە و ئیمتیازاتەكانی زیندانییانی سیاسی هەرێم بە زیندانییانی سیاسی عیراق دەكات، هاوكات باس لەكەموكوڕییەكانیان و مەترسییەكانی بڕین و كەمكردنەوەی مووچەكانیان لەپاش چاكسازییەكەی حكومەتی هەرێم دەكات، لەلایەكی ترەوە ئاماژە بە خەوشی ناو لیستی زیندانییانی سیاسی و چەند پرسێكی تر دەكات.\nخەڵك: پاش تەواوبوونی شەڕی داعش و ڕاگەیاندنی كۆتاییهاتنی قەیرانی دارایی لە هەرێم، بەگشتی لەئێستادا دۆخی زیندانییانی سیاسی چۆنە؟\nمام هەژار: لەژێر پاساوی قەیرانی دارایی و شەڕی داعشدا، قوربانی یەكەم دوای پێشمەرگەكانی بەرەی پێشەوەی شەڕی تیرۆر زیندانییانی سیاسین، چونكە هەر لەسەرەتای شەڕی داعشەوە تائێستا و پێشتریش نادادپەروەرانە ڕووبەڕوویان وەستاونەتەوە، لە هەرێمی كوردستان 23 هەزار و 700 زیندانی سیاسی ناویان تۆماركراوە، بەڵام بەداخەوە تەنها 5 هەزار و 261 زیندانی سیاسی خاوەنی مووچەی مانگانەن، كە مووچەكەیان لە 43%ی مووچەی زیندانێكی سیاسییە كە لەسەر بەغدا ناوی تۆماركراوە، ئەمەش غەدرێكی گەورەیە لەو زیندانییە سیاسییانە.\nهاوكات 15 هەزار و 408 زیندانی سیاسی تر پشتڕاستكراونەتەوە، كە نزیكی هەشت هەزاریان پێناسی مووچەیان بۆ كراوە، بەڵام مووچەیان بۆ خەرجنەكراوە، ئەمەش هەرگیز لەهیچ شوێنێكی جیهان نەبووە كەسێك پێناسی مووچەی هەبێت و بەبیانووی قەیرانی داراییەوە مووچەیان پێنەدرێت، تەنانەت مووچەی ئەمانە ناگاتە داهاتی 10%ی ئەو داهاتەی كە لە تەنكەرە نەوتە قاچاغەكانەوە دەستدەكەوێت.\nخەڵك: تا چ ڕادەیەك جیاوازی حزبی لەنێوان زیندانییانی سیاسی دەكرێت؟\nمام هەژار: ڕاستە من كادری پێشكەوتووی یەكێتیم و ئەندام مەكتەبم، بەڵام كاتێك ناوی 15 هەزار و 408 زیندانی سیاسیم پێشكەش بەجێگری سەرۆكی حكومەت (هاوڕێی خۆشەویستم كاك قوباد تاڵەبانی كردووە) كە زەوییان پێشكەش بكرێت، حزبەكانم جیانەكردووەتەوە، بەڵكو لیستی ناوەكان زیندانییانی سیاسی هەموو حزبەكانی تێدایە، تەنانەت دەیان كادری حزبی تر سەردانی كردووم و هاوكاری و خزمەتمان كردوون.\nخەڵك: هەوڵەكانتان بۆ خزمەتكردنی زیاتری زیندانییانی سیاسی چۆن بووە؟\nمام هەژار: ئەو پێنج هەزار زیندانییە سیاسییەی مووچەیان هەیە، زەوییان پێدراوە، سنووری زەوییەكانیان بۆ جیاكراوەتەوە، بەڵام جوتیارەكانی ئەو ناوچەیە بەپشتبەستن بەهەندێك “چەكدار و پشتێن پان” هەموو ئەو زەوییانەیان كێڵا و تۆویانكردووە، بۆیە زیندانییانی سیاسی نەیاندەوێرا نزیكی زەوییەكانیان ببنەوە و نەشیاندەزانی كامەیە زەوییەكەیان، چونكە هەمووی كێڵدراوە، بۆ ئەم مەبەستە لەڕێگە سەلمە فاتیحەوە پەیوەندیمان بە پارێزگار و ئەنجومەنی پارێزگاوە كرد و قائیمقامیش لەڕێگەی بەشی یاساوە فۆڕمێكی بەجوتیارانی ئەو ناوچەیە پڕكردەوە كە جارێكی تر مافی ئەوەیان نییە ئەو زەوییانە بكێڵن.\nهاوكات ئەو زەوییانەی لە هەولێر بەسەر زیندانییە سیاسییەكاندا دابەشكراون، تەنها بەكارتێكی شارەوانی پێیاندراوە و تاپۆ نەكراون، كە ئەمە سێ بۆ چوار ساڵ تێپەڕیوە و هێشتا بۆیان تاپۆ نەكراوە، بۆیە دەبێت برادەرانی هەولێر هەر چاوەڕێبكەن و بڵێن:”ئەم نانە بۆ ئەو دۆشاوە”، بۆئەمانیش هەوڵمان هەبووە بەڵام ئەنجامی نەبووە.\nزۆر سوپاسم بۆ وەزیری كاروباری شەهیدانی كابینەی پێشووی حكومەتی هەرێم مەحمود حاجی ساڵح و بەڕێوەبەری گشتی كارگوزاری و خزمەتگوزاریی شەهیدان و ئەنفال و زیندانییانی سیاسی پارێزەر ئەحمەد مام ڕەسوڵ، بەهەموو لایەك هەوڵێكی باشیاندا بۆ ئەوەی 5 هەزار و 69 زەوی بۆ خێزانی ئەنفال دابینبكرێت، هاوكات بەبڕیاری جێگری سەرۆكی حكومەت و بەهەوڵی ئەو تێكۆشەرانە توانرا دوو هەزار 674 زەوی بۆ زیندانییانی سیاسی تر دابین بكرێت و بڕیاری بۆ دەربچێت، هەرچەندە ئەم بڕیارە جارێ جێبەجێنەكراوە، بەڵام دەرچوونی بڕیارەكە جێی دڵخۆشییە.\nخەڵك: تاچەند لیستی ناوی زیندانییانی سیاسی خاوێنە و دوورە لەناوی دووبارە و كەسانی ناشایستە؟\nمام هەژار: ئەو كۆمەڵە زیندانییە سیاسییەی سەرەتا (پێنج وەجبەی یەكەم) لەلیژنەی سەر بەدەزگای زیندانییانی سیاسی بەغداد ساغكراونەتەوە و لەگەڵ ڕێزمدا ئەمانە زیندانی سیاسی عەیارە 24ن و هەمووشیان كە زیاتر لە 5 هەزار كەسن، ناوەكانیان بڵاوكراونەتەوە و هەر كەسێك گومانی لەیەك كەسیان هەیە با ئاگادارمان بكاتەوە، هەروەها (وەجبەی شەش و حەوت و هەشت)یش بڕواناكەم ئەگەر كەسێك تێبینی لەسەریان هەبێت، چونكە ئەمانیش لیژنەی هاوبەشی هەرێم و بەغداد ساغیكردوونەتەوە، بەڵام لە (وەجبەی نۆ بۆ 17یان 18) دڵنیام زیاتر لە 8 هەزار ناوی نادروستە و زیندانی سیاسیی نییە، تەنانەت ڕەنگە ئەندامی كۆمكاری زیندانییانی سیاسی هەبێت پێی وابێت، 10 هەزاریشی زیندانی سیاسی نەبێت.\nخەڵك: كاتێك گومانتان لەم كەسانە هەیە، كەواتە بۆچی تۆماركراون؟\nمام هەژار: لەسەر بنەمای یاسا ئەم كەسانە تۆماركراون، بەجۆرێك بەپێی یاساكە هەر كەسێك دوو شاهیدی لەناو زیندان هەبێت یان چوار كەس لەدەرەوەی زیندان ئاگاداربووبێت و شاهیدی بۆ بدات، ئەوا بەزیندانی سیاسی دەنووسرێت، ئەمەش گرفتی دروستكردووە، چونكە چەند كەسێك پێكەوە ڕێكدەكەون بەدرۆ شاهیدی بۆ یەكتر دەدەن و بەدرۆ سوێند بە قورئان دەخۆن كە زیندانی سیاسی بوون، لەو كاتەشدا نە دادوەر و نە لیژنەكان تاوانبارن.\nلەلایەكی ترەوە هەر بەپێی یاسا هەندێك كەسی تر بەناوی ئەوەی چەكیان بۆ پێشمەرگە بردووە خۆیان خزاندووەتە ناو لیستی زیندانییانی سیاسییەوە، خەڵك هەیە قاچاغچی بووە و دەستگیركراوە، ئێستا دەڵێت من چەكم بۆ پێشمەرگە بردووە و بەخۆی دەڵێت زیندانی سیاسی.\nئەم جۆرە فرتوفێڵانە وای كردووە كەسانی ناشایستەی نا زیندانیی سیاسی خۆیان بخزێننە ناو لیستی زیندانییانی سیاسییەوە.\nخەڵك: ئەم كەسانە مووچە وەردەگرن؟\nمام هەژار: بەپێی پڕۆژە یاسای چاكسازی پێداچوونەوە بە فایلی هەموو ئەوانەدا دەكرێت و وردبینییان بۆ دەكرێت و بەپێی زانیارییەكانم هەتا پاكسازی لەم لیستەدا نەكرێت مووچە بۆ هیچ زیندانییەكی سیاسی نوێ نانووسرێت.\nخەڵك: زیادكردنی ناوی زیندانییانی سیاسی بە بەرنامە بووە، یان خۆڕسكانە خەڵك خۆی كردوویەتی؟\nمام هەژار: لە سلێمانی كۆمەڵێك خەڵك دروستببون كە تۆڕێك بوون و بەپارە سوێندیان بەقورئان دەخوارد و شاهیدییان دەدا، كە كەسێك زیندانی سیاسییە، ئەو كەسانەش دەستگیركران و بەڵێننامەیان پێ پڕكرایەوە، كە جارێكی تر نەچنەوە سەر ئەو كارە، بەگشتی بە بەرنامە نەبووە، بەڵكو خەڵك خۆی كردوویەتی.\nخەڵك: هەوڵەكان بۆ هاوتاكردنی مووچە و ئیمتیازەكانی زیندانییانی سیاسی هەرێم بە زیندانییانی سیاسی عیراق بەكوێ گەیشتووە؟\nمام هەژار: زیاتر لە سێ ساڵە هەوڵی دڵسۆزانە لەلایەن وەزارەتی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوان و بەڕێوەبەرایەتی زیندانییانی سیاسی و هەڤاڵی بەڕێزمان ئامانج ڕەحیم و ئەحمەدی مام ڕەسوڵ و مەحمود حاجی ساڵح دراوە، كە یاسای ژمارە 11ی ساڵی 2011ی پەرلەمانی كوردستان هەموار بكرێتەوە بەیاسای ژمارە 4ی ساڵی 2006 هەمواركراوی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەڕووی مووچە و زەوی و مینحە و پێشینەی خانو و خوێندن و گەشت و چارەسەری پزیشكی و زۆر بواری تر.\nدوا هەوڵیش ئەوەبوو، كە لیژنەیەكی زیندانیانی سیاسی بەنوێنەرایەتی هەموو حزبەكان، چاویان بەجێگری سەرۆكی حكومەت كەوتبوو، كە سەرەكیترین داواكارییان لێی ئەوەبوو، یاسای ژمارە 11ی ساڵی 2011ی پەرلەمانی كوردستان هەمواربكرێتەوە بەیاسای ژمارە 4ی ساڵی 2006 هەمواركراوی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق.\nهەوڵێكی تریان ئەوەیە، ئەگەر حكومەتی هەرێم ناتوانێت ئەو خاڵە جێبەجێ بكات، با بمانخەنە سەر حكومەتی عیراق و ساغیانبكەنەوە.\nكۆتا بەڵێن ئەوەیە كە قوباد تاڵەبانی وتویەتی:”بەڵێنتان پێدەدەم لەگەڵ سەرۆكی حكومەتی هەرێم زۆر بەوردی دیراسەی داواكارییەكانتان دەكەین و هەوڵی جێبەجێكردنیان دەدەین”.\nخەڵك: ئەگەر ئیمتیازەكانی زیندانییانی سیاسی هەرێم لەگەڵ زیندانییانی سیاسی عیراق هاوتای یەكتر بكرێنەوە، ئەو گۆڕانكارییانە چین كە ڕوودەدەن؟\nمام هەژار: زیندانییانی سیاسی لە هەرێم بەخششی 500 هەزار دینار وەردەگرن و بۆ هەر ساڵێك زیندانی 50 هەزاری دەچێتە سەر، بەڵام لەعیراق ملیۆنێك و 200 هەزار دینارە. بەپێی یاساكەی هەرێمی كوردستان ئەو بەخششە بۆ 10 ساڵە، بەڵام لە بەغدا بۆ 25 ساڵە و دەنگۆ هەیە بكرێت بە هەمیشەیی. لە هەرێم مووچەی خانەنیشینی و بەخششی زیندانی سیاسی بەجیا وەردەگیرێت، بەڵام لە بەغدا دەكرێت بە یەك و لەبانك وەریدەگیرێت. بەپێی یاسا دەبوو هەر زیندانێكی سیاسی كە زەوی وەرگرتووە بڕی 20 ملیۆن دینار وەربگرێت، بەڵام تائێستا 20 فلسیشمان وەرنەگرتووە، لەكاتێكدا لە بەغدا 30 ملیۆن دینارە. لە هەرێمی كوردستان تەنها یەك منداڵی زیندانی سیاسی بۆی هەیە لەسەر ئەركی حكومەت بخوێنێت، بەڵام لە عیراق هەموو منداڵەكانی لەسەر ئەركی حكومەت دەخوێنن. لەڕووی تەندروستییەوە هەموو چارەسەرێكی زیندانی سیاسی لەعیراق لەسەر ئەركی حكومەتە، بەڵام لێرە بەو جۆرە نییە. كۆمەڵێك جیاوازی تریش هەیە، كە ئەمانەی باسمكرد سەرەكیترینیان بوون.\nخەڵك: هەوڵێك بۆ پێداچوونەوەی لیستی ناوی زیندانییانی سیاسی هەرێم لەلایەن حكومەتی ناوەندییەوە هەبوو، ئەگەر ئەم هەوڵە سەربگرێت هەڵوێستی ئێوە چی دەبێت؟ ئایا ئەم هەنگاوە گونجاوە؟\nمام هەژار: كاتێك حكومەتی هەرێم و پەرلەمانی كوردستان خۆیان بڕیاری پاكسازییان داوە، پێویست ناكات “ئاردی خۆمان بدەینە دەست بێژینگی عیراق”، لەڕوانگەی تەعەسوبەوە ئەمە ناڵێم، بەڵام هەڤاڵانی خۆمان گۆشتیشمان بخۆن ئێسقانمان ناشكێنن، بۆیە من داوا دەكەم لەوەزیری شەهیدان و ئەنفالكراوان و لیژنەی تایبەت بە پاكسازی لە لیستی زیندانییانی سیاسی و شەهیدان، لیژنەی خۆماڵی ئەو پاكسازییە بگرنە ئەستۆی خۆیان.\nخەڵك: ئەگەر حكومەتی هەرێم چاكسازی بكات و پاكسازی لە لیستی ناوی زیندانییانی سیاسیدا بكات، هیچ مەترسییەك لەسەر كەمبوونەوەی مووچەی ئێوە دەبێت؟\nمام هەژار: بەهیچ شێوەیەك مەترسی بڕینی مووچە یان كەمكردنەوەی مووچە لەسەر هەشت وەجبەی یەكەمی زیندانییانی سیاسی نابێت و ئەو كەسانەشی كە دوای پاكسازی بڕیاری مووچە بۆ بڕینەوەیان بۆ دەدرێت، یەك دیناری ئەم چەند ساڵەی ڕابردوویان نافەوتێت و بەهەوڵی دڵسۆزان مینحە و زەویش وەردەگرن.\n2021/01/11 - 1:20 PM\nسەرۆكی دەستەی گەشت و گوزاری هەرێم ڕایدەگەیەنێت، بەردەوام كاردەكەن لەگەڵ كەرتی گشتی و تایبەت بۆ پێشبردنی ئەو كەرتە و پێشخستنی بەپێی خواستی بازاڕ، ڕێنماییەكانی گەشتو گوزاریش هەموار دەكەینەوە تاوەكو بەلایەنی كەم كەرتی تایبەت لە٥٠٪ی دەستی كاری ناوخۆیی بەكاربێنن و گەنجانی كورد بن لەم ڕێژەیەش دەبێ لە٢٥٪ كچان و ژنان بن.\nلەم دیمانەیەدا لەگەڵ (خەڵك) ئەمەل جەلال ڕایگەیاند، دەمارگیری كەسێك لەبازگەكان یان مامەڵەی نەشیاوی دوكاندارێك یاخوود فێڵكردن لەگەشتیار بەزیانی شوناسی گەلی كورد تەواو دەبێت.\nخەڵك؛ بۆ ئەمساڵ پلانتان چیە بۆ پەرەپێدانی گەشت و گوزار؟\nئەمەل جەلال؛ هاوكاری وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەكان نەبێت، دەستەی گەشت و گوزار بەتەنها ناتوانێ وەڵام دەرەوەی پێویستەكانی گەشت و گوزاربێت، بەردەوام كاردەكەین لەگەڵ كەرتی گشتی و تایبەت بۆ پێشبردنی ئەو كەرتە و پێشخستنی بەپێی خواستی بازاڕ، هەموو تاكێك لەكۆمەڵگاش بە مامەڵەی بەرامبەر گەشتیاران دەبێت ببن بەبەشێك لەم كارە لەگشت چین و توێژەكان و پێشوازییەكی شارستانیانە لە گەشتیاران بكەن.\nپلانمان هەیە ژمارەیەك لەدەرچووانی گەشت و گوزار ئامادە بكەین وەك ڕێبەری گەشتیاری\nخەڵك؛ چەند جۆرە بواری گەشتیاری هەن؟\nئەمەل جەلال؛ لەجیهاندا زیاتر لە ٧٠ جۆری گەشت و گوزار هەیە، بەڵام ئەوەی لەهەرێمی كوردستان زیاتر هەیە و كاری لەسەر كراوە زیاتر تەرفیهی بووە و كەمتر ئاوڕ لەجۆرەكانی تر دراوەتەوە، هەرچەندە جێگای دەست خۆشییە ژمارەیەك گروپی خۆڕسكی شاخەوانی و كاری دەستی و كارەكانی تر هەن بوون بەبەشێك لە كەرتەكە بۆ ڕاكێشانی گەشتیاران، بۆیە ئێمە ماستەرپلانێكی ١٠ ساڵەمان هەیە كاری لەسەر دەكەین بەپێی پێویستی بازاڕ دەبێت چاكسازی ڕیشەیی بكەین، بەنموونە لەگەڵ خوێندنی باڵا چی بكەین كەوا دەرچووانی گەشت و گوزار لەڕووی زمان و كوالێتی و مەعریفەی گەشت و گوزار شارەزابن، ئەوەی تێبینی دەكرێت زۆر لەكچان و كوڕان نابینرێن، ڕێبەری گەشتیاری هاوكاری بۆ گەشتیار بۆ پێدانی زانیاری كە ئێمە لەوە زۆر هەژارین و پێویستمان پێی هەیە، پلانیشمان هەیە ژمارەیەك لەدەرچووانی گەشت و گوزار ئامادە بكەین وەك ڕێبەری گەشتیاری و پسپۆڕی دروست بكرێت، هاوكات لەڕووی ئاوەدانكردنەوە و ئاسایش گرنگە كاربكرێت و بەشێوازێكی مەدەنی پێشوازی بكرێت لەگەشتیاران دوور لەدەمارگیری نەتەوەیی، بۆ ئەوەش خول دەكەینەوە.\nخەڵك؛ دەكرێت چۆن سوود وەربگیرێت لەگەشت و گوزار بۆ هەرێم؟\nئەمەل جەلال؛ كوردستان دەوڵەمەندە لەڕووی جۆرەكانی گەشتیاری ئایینی و چارەسەری و تەرفیهی بەتایبەت لەگەرمیان و دهۆك و شەقڵاوە چەندین سەرچاوەی ئاوی گەڕاو هەیە بۆ چارەسەر بەكاردێت، بۆئەمەش كاردەكەین وەك سەرچاوەی داهات لە گەشت و گوزار بەكاربێت، ناكرێت هاوڵاتی بەهۆی ڕاگەیاندنەوە بەلاڕێدا بڕوات كە ئێمە لەهەوڵ و ئامانجەكانمان پلانی ستراتیژیمان هەیە و بەوەی باوەڕمان پێی هەیە پانتایی كارەكانمان فروان دەبێت، ئێمەش كە باسمان لە رێبازە ئاینییەكان كردووە وەك سەرچاوەی گەشتیاری ئایینی بەكاربێنین، چونكە وڵاتانی ناوچەكە و دونیا داهات بەدەست دێنن لەم ڕێگاوە كەرنەڤاڵی ئایینی و كلتوری دەكەن، سەرنجی ئێمەش لەسەر ئەوەیە داهات زیادبكەین و هەوڵ بدەین دەستی كار زیاتر بكەین لەگەڵ كەرتی تایبەت، بەنموونە بوونی لالش سەرچاوەیەكی گرنگە بۆ هەرێمی كوردستان، بەڵام نەتوانراوە سوودی لێ وەربگیرێت بۆ خزمەتی خوشك و برا ئێزیدیەكان، كەوا شوێنی هەبێت گفتووگۆی ئایینەكان و مۆزەخانەی تایبەت بەخۆی و كۆنفڕانسی ساڵانە و میوانخانەی هەبێت، تاوەكو خەڵكانی ئەو ئایینە بانگهێشت بكرێن بۆی و ئەمەش ببێتە سەرچاوەی داهات كار بۆ هەرێمی كوردستان، بۆ رێباز و ئایینەكانی تریش هەمان ئامانجمان هەبووە و كاریشیمان كردوە.\nداوامان كردووە لەڕووی هونەر و فیلم و دراما شوێنەكانی كوردستان نیشان بدەن، داواش لەهونەرمەندان كراوە جوانی كوردستان بگوازنەوە\nخەڵك؛ چی دەكەن بۆ بواری هەلی كار بۆ كوڕان وكچان؟\nئەمەل جەلال؛ لەهەر وڵاتێك دەبێت لە٥٠٪ی دەستی كار ناوخۆیی بێت، بەڵام بەهۆی نەبوونی توانای مرۆیی ناتوانین ئەوە بكەین خولمان دەبێت تاوەكو ڕاهێنان بە كارمەندی ناوخۆیی بكەین و ڕێنماییەكانیش هەموار دەكەینەوە تاوەكو بەلایەنی كەم كەرتی تایبەت لە٥٠٪ی دەستی كاری ناوخۆیی بەكاربێنن و گەنجانی كورد بن لەم ڕێژەیەش دەبێ لە٢٥٪ كچان و ژنان بن، لەگەڵ ئەوەش دەبێت كچان و كوڕان زمانی بیانی بزانن هاوشێوەی وڵاتان، چونكە ئێستا لەزۆرێك لەشوێنەكان كاتێك دەچی هەست دەكەی لەهەرێمی كوردستان نییە، چونكە هیچ ئاماژەیەك نابینی بۆ پێشاندانی كلتوری ئێمە، لەڕووی هونەریشەوە داوامان كردووە لەڕووی هونەر و فیلم و دراما شوێنەكانی كوردستان نیشان بدەین، داواش لەهونەرمەندان كراوە جوانی كوردستان بگوازنەوە و هونەر بەهەموو جۆرەكانی بكەن بە بەشێك لە گەشت وگوزار، بۆ ئەمەش لەهەماهەنگین، لەهەمان كاتدا دەتوانین بە مامەڵە گەشتیارانی بیانی ڕابكێشین، چونكە دەمارگیری كەسێك لەبازگەكان یان ڕەفتاری نەشیاوی دوكاندارێك یاخوود فێڵكردن لەگەشتیار بەهۆی نەزانینی زمان لەزیادكرنی نرخ بەزیانی شوناسی گەلی كورد تەواو دەبێت، بەپێچەوانەوە دەبێت گەشتیار لەكاتی گەڕانەوەی هەست بەئاسایش و ئارامی بكات و بێڕێزی و توندووتیژیان بەرامبەر نەكرێت، بە ئەمە هاوڵاتیانی بیانی زیاتر ڕوو لەهەرێم بكەن و كۆمپانیا بیانییەكانیش ڕوو لەهەرێمی كوردستان بكەن.\nگەشتیارانی عەرەب بۆ بەسەربردنی كاتێكی خۆش و دوور لەفشاری سیاسی و توندوتیژی پێویستە هەست بەئارامی بكات\nخەڵك؛ هێرشكردنە سەر گەشتیاران، ئەو كەرتە بەرەو كوێ دەبات؟\nئەمەل جەلال؛ ژمارەیەكی زۆر لەگەشتیارانی عەرەب بۆ بەسەربردنی كاتێكی خۆش و دوور لەفشاری سیاسی و كۆمەڵایەتی و توندووتیژی پێویستە هەست بەئارامی بكات و چاوی تێربكات لەشتەجوانەكان دوور لەم ترس و دڵەڕاوكێیەی لەناوچەكانی خۆیان هەیە، هەر شتێكی نەخوازراو ڕووبدات ئەوا كاریگەری خراپی دەبێت وەك ئەوەی لەهەولێر و ئاكرێ لەلایەن چەند گەنجێك كرا خزمەت بە كەرتی گەشتیاری ناكات و كاریگەری خراپ جێدەهێڵێت، هەندێ كۆمپانیا و گروپ ڤیدیۆی ناڕاستیان بڵاوكردەوە لەسەر ئەم ڕووداوانە كەوا باس لەكوشتن دەكەن، ئەمەش پەرچەكرداری هەیە لەناوچەكانی تر بەرامبەر بە گەشتیارانی كورد.\nخەڵك؛ كاریگەرییەكانی سەر كەرتی گەشت و گوزار چین؟\nئەمەل جەلال؛ بابەتی كۆڕۆنا و قەیرانی سیاسی و دارایی كاریگەری لەسەر كەرتی گەشتیاری دەبێت، ئێمەش پێویستمان بەیاسایەكی تایبەت بەخۆمان دەبێت كە ڕاستەوخۆ سەر بەئەنجوومەنی وەزیران بین، بڕیاریشدراوە لە١٥٪ ی داهاتی گەشت و گوزار بۆ چالاككردن و نۆژەنكردنەوە و پڕۆژە بچووكەكانی كەرتی گەشتیاری بەكاربێنین، چونكە حكومەت لەدوای نەوت و گاز باسی گرنگی گەشت و گوزار و پیشەسازی كردووە.\n2021/01/04 - 12:00 PM\n2020/12/02 - 8:30 PM\nمامۆستایەکی زانكۆ پێشنیار دەکات حكومه‌تی هه‌رێم له ڕێگای زانكۆكانه‌وه ڕێگا خۆشبكات بۆ هێنان و دروستكردنی هه‌لی خوێندن بۆ وڵاتانی ئیقلیمی و خوارو و ناوه‌ڕاستی عیراق و فێرخوازانی هه‌رێمی كوردستان، نه‌وزاد مجید هه‌مه‌وه‌ندی، شارەزایی ئابووری و پسپۆڕی ژمێریاری و دارایی لەدیمانەیەکی لەگەڵ تۆڕی میدیایی (خەڵک) ڕایدەگەیەنێت، چەندین ملیۆن دۆلار لەڕێگای خوێندنەوە چووە بۆ وڵاتانی دەرەوە، ئەمەش زیانی بۆ ئابووری هەرێم هەبووە.\nخەڵک: وه‌به‌رهێنان له ڕێگای خوێندنی باڵا چیە؟\nنه‌وزاد مەجید هه‌مه‌وه‌ندی: له زمانی ئابووریدا هه‌موو هه‌نارده‌كردنێك له وڵاتان ده‌بێته بووژانه‌وه‌ی ئابووری و زیاتر پێشخستنی خودی وڵاته‌كه و زیاد كردنی هه‌لی كار، كه‌چی هه‌نارده‌كردن له كوردستان بووه به كه‌مبوونه‌وه‌ی سیوله و سستی ئابووری و هه‌ندێك جار زیانی مرۆیی و له‌ده‌ستدانی فكری نوێ و هێزی گه‌نج، سه‌ڕه‌ڕای ده‌وڵه‌مه‌ندی خاك و كادری ئه‌كادیمی باش كه‌چی تا ئێستا نه‌مانتوانیوه سیسته‌مێكی كوالێتی به‌رز و هه‌لی خوێندن بۆ فێرخوازانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه فه‌راهه‌م بكه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی فێرخوازه‌كانمان ناچار نه‌كه‌ین په‌نا به‌رنه به‌ر خوێندن له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵات.\nخەڵک: بەڵام دەوترێت خوێندن لەدەرەوە هێنانەوەی زانستی سەردەمە بۆ وڵات؟\nنه‌وزاد مەجید هه‌مه‌وه‌ندی: ڕاسته خوێندن له ده‌ره‌وه‌ی كوردستان و عیراق چه‌ند كاریگه‌ریەكی ئه‌رێنی بۆ خودی فێرخواز به‌شێوه‌ی ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ دروست ده‌كات، كه ڕه‌نگه زیاتر تیكه‌ڵبوون به كه‌لتوری جیاواز و ژیانی نه‌ته‌وه جیاوازه‌كان زۆرتر و زیاتر فێرخوازه‌كانمان شاره‌زاتر و چاوكراوه‌تر بكات له ڕووی زانستیشه‌وه به هه‌مان شێوه یان زیاتر. بەڵام وه‌ك ئاشكرایه هه‌ر خوێندکارێک له كوردستان كاتێك بۆ درێژه‌دان بۆ خوێندن ڕووده‌كاته هه‌ر وڵاتێكی دراوسێ یاخود هه‌ر وڵاتێكی تری ئه‌م دونیایه .\nپێویستی به خه‌رجیه‌كی زۆر ده‌بێت و ده‌بێته بارگرانیه‌كی هه‌ستپێنه‌كراو بۆ سه‌ر ئابووری كوردستان و كاریگه‌ریه‌كانی به شێوه‌ی پله‌به‌ندی ده‌خاته سه‌ر هه‌موو سێكته‌ره‌كانی گه‌شه‌سه‌ندنی بواری ئابووری.\nخەڵک: پێتان وایە دەبێ چی بکرێت؟\nنه‌وزاد مەجید هه‌مه‌وه‌ندی: پێویسته زه‌مینه‌سازی و ئاسانكاری بكرێت له بواری خویندن به‌تایبه‌تی خوێندنی باڵا، كه من پێم وایه زۆربه‌ی لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار كه‌مته‌رخه‌مه و درك به‌م به‌هه‌ده‌ردانه ناكه‌ن، كه له ڕێگای خوێندنه‌وه بڕێكی زۆری سه‌رمایه و سیوله‌ی ئه‌م وڵاته ده‌برێته ده‌ره‌وه‌ی كوردستان، ناكرێت هه‌ڵوه‌سته‌یه‌كی وردی دڵسۆزانه‌ی له‌سه‌ر نه‌كه‌ین و به ووردی به‌دوای چاره‌سه‌ری ئه‌م دۆخه‌دا نه‌گه‌ڕێین.\nخەڵک: هۆکار چیە خوێندکار پەنا بۆ دەرەوە دەبات؟\nنه‌وزاد مەجید هه‌مه‌وه‌ندی: چوونی ئه‌م هه‌موو فێرخوازه بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌شێكی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ دروستكردنی ئه‌م ئاسته‌نگه لاوه‌كیانه‌ی بۆ خودی فێرخوازان دروستی ده‌كه‌ن، تاوەكو نه‌توانێ به ئاسانی درێژه به‌خوێندن بدات له ناوخۆی كوردستان و زۆرجار ناهاوسه‌نگی ڕێژه‌ی كۆنمره‌كانی پۆلی دوانزه به‌رامبه‌ر به داواكارییه‌كانی خوێندکاران، بۆیە وا له خوێندكار ده‌كات بیرۆكه‌ی خوێندنی ده‌ره‌وه‌ی وڵات هه‌ڵبژێرێت، ڕه‌نگه توانا ئابووری خانه‌واده‌كه‌شی ئەوە نەبێت ئه‌م ئه‌ركه له ئه‌ستۆبگرێت، به‌ڵام زۆرجار له پێناوی دواڕۆژی ڕۆله‌كه‌یان دایك و باوك به‌ناچاری شان ده‌ده‌نه به‌ر ئه‌م ئه‌ركه قورسه و خه‌رجی خوێندنه‌كه له ئه‌ستۆ ده‌گرن .دوای ته‌واوكردنی خویندنیان زۆرجار هه‌ندێك له بواره‌كانی خوێندن توانای دۆزینه‌وه‌ی هه‌لی كاری بۆ ده‌ڕه‌خسێت، به‌ڵام زۆرینه‌یان دوای ته‌واوكردنی خوێندنه‌كه‌یان ته‌نها چاوه‌رٍێی دامه‌زراندنن له كه‌رتی گشتی کە ئه‌مه‌ش خۆی له خۆیدا گرانتركردنی بوودجه‌ی گشتیه .\nخەڵک: پێتان وایە ساڵانە چەند پارە بەهۆی خوێندن دەچێتە دەرەوەی وڵات؟\nنه‌وزاد مەجید هه‌مه‌وه‌ندی: به پێی به‌دواداچونێكم بۆ خه‌رجیه‌كانی به‌شێك له زانكۆكانی وڵاتانی توركیا و به‌ریتانیا، چوونه ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م هه‌موو پاره نه‌قدیه كاریگه‌ری ده‌بێت له‌سه‌ر ئابووری كوردستان و ناوچه‌كه، كه ئه‌مه ڕێژه‌یه‌كی كه‌می ژماره‌ی خوێندكارانه له كۆی ئه‌م وڵاتانه‌ی ده‌ره‌وه كه فێرخوازان په‌نای بۆ ده‌به‌ن .\nبەنموونە وڵاتی توركیا؛\nژماره‌ی خوێندکارانی كورد ته‌نها له وڵاتی توركیا له ساڵانی 2018 -2019 سه‌روی 6000 خوێندکاری تێپه‌راندوه، هه‌ر خوێندکارێک ئەگەر بۆ خوێندنی ماسته‌ر و دكتۆرا ڕووی له‌م وڵاته كردبێت له ماوه‌ی دووساڵی خوێندنی پێویستی به 20,000 هه‌زار تاوەكو 30,000 دۆلار بووه، وه بۆ به‌كالۆریۆس زۆر زیاتر به‌هۆی زیاتر مانه‌وه‌یان له وڵاته‌كه .\nبۆ نموونه :- ئه‌گه‌ر بۆ هه‌ر فێرخوازێكی خوێندنی ماسته‌ر بڕی 25,000 دۆلار وه‌ربگرین كه ژماره‌یان 3,000 خوێندکار ده‌بێت له كۆی ئه‌م شه‌ش هه‌زار خوێندکارە بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت له ماوه‌ی دووساڵی خوێندنی ماسته‌ر بڕی 75,000,000 دۆلار پاره‌ی نه‌قدی له كوردستانه‌وه چۆته وڵاتی توركیا .\nماسته‌ر: 3000 خوێندکار *25,000 $ = 75,000,000 دولار له‌ته‌نها ماوه‌ی دوو ساڵ پاره له كوردستان چووه بۆ وڵاتی توركیا\nهەروەها خوێندکاری دكتۆرا ژماره‌یان نزیك ده‌بیته‌وه له 500 قوتابی، كه هه‌ر خوێندکارێک بڕی 35,000 دۆلاری خه‌رجی ده‌بێت بۆ ته‌واو كردنی دكتۆراكه‌ی، كه‌واته بڕی 17,000,000 دۆلار پاره‌ی نه‌قدی له كوردستانه‌وه چوه بۆ وڵاتی توركیا .\nدكتورا 500 خوێندکار * 35000 دولار = 17,500,000 دولار له ماوه‌ی چوار ساڵی خوێندنی چۆته ئه‌م وڵاته .\nئه‌گه‌ر باس له ڕێژه‌ی خوێندکارانی به‌كالۆریۆس بكه‌ین كه هه‌میشه ڕێژه و ژماره‌ی فێرخوازه‌كانی زیاتر بووه له ڕێژه‌ی خوێندكارانی خوێندی باڵا به‌هۆی نزمی كۆنمره‌كانیانه‌وه له‌گه‌ڵ ئاره‌زووی خودی فێرخواز .\nبۆ نموونه:- خوێندکارانی به‌شه‌كانی ده‌رمانسازی و پزیشكی و به‌شه ئه‌ندازیاریه‌كان به نموونه وه‌ربگرین ڕێژه‌كه‌یان ده‌گاته 2500 خوێندکار كه بۆ هه‌ر خوێندکارێک 5000 دۆلار ته‌نها پاره‌ی خوێندنه‌كه‌یه‌تی و خه‌رجی ساڵێكی هه‌ر خوێندکارێک نزیك ده‌بێته‌وه له 5000 دۆلار به خه‌رجی كرێی خانوو و خواردن و كرێی كاره‌با و ئاوو هاتووچۆ وه ماوه‌ی خوێندنی به‌شه پزیشكیه‌كانیش شه‌ش ساڵه هه‌ربۆیه ئه‌گه‌ر كۆیان بكه‌ینه‌وه له ماوه‌ی ئه‌م شه‌ش ساڵه‌ی خوێندنیان بڕی 150,000,000 دۆلار پاره‌ی نه‌قدی (كاش) له كوردستانه‌وه چۆته وڵاتی توركیا . كه ڕه‌نگه خه‌رجیه‌كان له كه‌سێكه‌وه بۆ كه‌سێكیتر زۆر جیاوازبێت .\n2500 قوتابی * 5000 دۆلار خوێندن + خه‌رجی ساڵێكی 5000 دۆلار بیت * 6 ساڵ = 150,000,000 دۆلار له ماوه‌ی ئه‌م شه‌ش ساڵەی خوێندنی له‌م وڵاته خه‌رجی كردوه جگه له هه‌ندیك خه‌رجی زیاتر كه به‌پێی كه‌سه‌كه ده‌گۆڕێت\nكوی گشتی = 242,500,000 دۆلار پاره‌ی نه‌قد له كوردستانه‌وه چووه بۆ وڵاتی توركیا.\nهاوکات وڵاتی به‌ریتانیا به نموونه وه‌ربگرین :-\nبه پێی به‌دواداچونه‌كانم بۆ ئه‌م بابه‌ته ژماره‌ی خوێندکاران له‌م وڵاته له نێوان ساڵانی 2010 – 2020 نزیكه‌ی 2300 خوێندکاری تێپه‌راندوه.\nخه‌رجی خوێندنی به‌كالۆریۆس بۆ هه‌ر ساڵێك 10,000 دۆلار تاكو 22000 دۆلاره\nخه‌رجی خۆیندنی ته‌نها ساڵێكی خوێندنی ماسته‌ر له وڵاتی به‌ریتانیا 16,000 دۆلار تاكو 21,300 دۆلاره، دكتورا بۆ هه‌ر ساڵێك له نێوان 11,500 دۆلار تاكو 20,000 دۆلارە\n2300 قوتابی × 17,000 دۆلار خوێندنی یه‌ك سال × 4 سال = 156,400,000 ملیون دولار ته‌نها باره‌ی خوێندن 4 ساڵی خوێندن له كوردستانه‌وه چووه‌ته وولاتی به‌ریتانیا، كه كۆی گشتی خه‌رجی خوێندکاران له‌م دوو وڵاته ده‌كاته سه‌روی 290,900,000 دۆلار\nوه شایه‌نی باسه هه‌ندێك له خه‌رجی تر هه‌یه كه خویندكار پێویسته له‌پاڵ خه‌رجی زانكۆ ئه‌ركی ئه‌م خه‌رجیانه‌ش له ئه‌ستۆ بگرێت بۆ نموونه\nخه‌رجی ڕسوماتی ته‌ندروستی بۆ ماوه‌ی 9 مانگ 533 دۆلاره كه ئیجباریه هه‌ر ده‌بێت ئه‌نجامی بدات، خه‌رجی نیشته‌جێبوون له شارێك بۆ شارێكیتر گۆرانكاری به‌سه‌ر دادێت\nبۆ نموونه كه‌سێك سینگل واتا به‌ته‌نها بژیێت كرێی خانوه‌كه‌ی له 260 دۆلاره‌وه ده‌سپێده‌كات تاكو 1000 دۆلار به‌گوێره‌ی كه‌سه‌كه گۆرانكاری به‌سه‌ر دادێت. بۆ خێزانیش له 650 دۆلار تاكو 2100 دۆلار هه‌ڵده‌كشێت.\nخەڵک: کەواتە پێویستە چی بکرێت؟\nنه‌وزاد مەجید هه‌مه‌وه‌ندی: پێشنیار ده‌كه‌م حكومه‌تی هه‌رێم له ڕێگای زانكۆكانه‌وه ڕێگا خۆشبكات بۆ هێنان و دروستكردنی هه‌لی خوێندن بۆ وڵاتانی ئیقلیمی و خواروو ناوه‌ڕاستی عیراق و فێرخوازانی هه‌رێمی كوردستان، چونکە به هاتنی فێرخوازی بیانی هه‌م حكومه‌ت داهاتی زیاد ده‌بێت و هه‌م هه‌لی كار به‌ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو زیاد ده‌كات له هه‌مان كاتدا له بڕی ئه‌وه‌ی سیوله و پاره‌ی نقد بڕواته ده‌ره‌وه‌ی كوردستان به پێچه‌وانه‌وه سیوله و نقد له ناوخۆ زیاد ده‌كات .


هەرگیز چاکەیەکی خێر لە سەر ڕێگای حیزبی قازی و قاسملوو و شەڕەفکەندی سەوز نەبوویەوە! محەممەد سلێمانی – Giareng\nلە 10 یوونی , 2015\nحدکا لە هەموو کات و ساتێکی مێژووییدا، دەرگای بەسەر ڕۆلە لێقەوماوەکانی گەلی کورددا کراوە بووە و هاوکاری و یارمەتی گەورەی بە جووڵانەوەی بەشەکانیتری کوردستانکردوە. چوونکی بنەمای فیکری سیاسی و نەتەوەی حیزب لە سەر ئەو ئەساسە بیناکراوە و بە دڵنیایەوە بەردەوامدەبێت لەسەر درێژەپێدانی ئەو ڕێچکە نەتەوەیەی کە لە پێناویدا لە مێژوو ساڵە خەبات دەکات و خوێنی زۆری لەبەر ڕۆیشتووە و سێ دانە، لە دیارترین و کاریگەرترین ڕێبەرەکانی( قازی و قاسملوو و شەڕەفکەندی) لە پێناوی ئازادی سیاسی و نیشتیمانی گەلی کوردستاندا، گیانیان فیداکردوە. وەختێك حکوومەتی کوردستان لە ڕۆژهەڵات ڕاگەیاندرا و، پاشان بارزانیەکان بە سەرۆکایەتی سەرکردەی ناسراوی کورد خوالێخۆشبوو ” مەلا مستەفا” دەگەنە شاری مەهاباد، پێشەوای نەمر، وەك سەرۆکی حکوومەتی کوردستان زۆر بەگەرمی پێشوازیان لێدەکرێت و بەکردەوەش بارزانیەکان کرانە هاوبەشی دەسەڵات و وەك میوان سەیرنەکران و بەڵکوو حیسابی خانەخوێیان بۆکرا. بەڵام ” بەداخەوە هەرگیز ئەوەمان نەبینی لە بەر ڕێگای خەباتی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابووری حیزبی قازی و قاسملوو و شەڕەفکەندی سەوزبێتەوە ” و هەتا ئەگەر بۆ جارێکیش بێت هەست بە میوانی و خەدر لێکراوی خۆمان نەکەین لە کوردستاندا. ئەو رووداوانەی بەدوایاندا بەسەر حیزب و جووڵانەوەی سیاسی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا هاتوون، زادەی ئەو قۆناخە سیاسی و مێژوویەبوون کە بەداخەوە بە هۆی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆ تێکۆشەرانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دروستکران و هەر لە سەرەتاوە هەوڵی دوورخستنەوەی هێزەکانی ڕۆژهەڵاتیان لە سەر سنوورەکاندا. حیزبی دێـمۆكراتی کوردستانی ئێران بە ڕەزامەندی خۆی بۆ ئاگاداری بیروڕای خەڵکی کوردستان ، دەست بەرداری بناری قەندیل و کاروچالاکی سیاسی خۆی نەبووە. بەڵکوو بە هۆی ئەو فشار و زەختەوە بووە کە لە لایەن هێزە سیاسیەکانی باشووری کوردستان لەسەری بووە. ئێستا زۆر لە دڵسۆزانی چالاکبوونەوەی خەباتی سیاسی لەو بەشەی کوردستاندا، هاوکاری و پشتیووانی لە رەوتی چالاكبوونەوەی شۆڕش لەو بەشەی نیشتیمان دەکەن و فێعلن ڕێگەریەك بەدی دەکرێت لە بەردەم گەڕانەوەی هێزە کوردیەکان بۆ سەر سنوورەکانی نێوان ڕۆژهەڵات و باشوور. بەڵام ئەو جارەیان بە داخەوە ” پکک” هاتۆتە ” نێوانی تێکۆشەرانی حدکا و ڕێژیمی ئاخوندی ئێران ” لە سەر سنوورەکان و پێیان وایە بۆ گەڕانەوەی هێزی سیاسی ڕۆژهەڵات کە هەڵقوڵا و زادەی ئەوێن لە پکک ئیزن بخوازن، دەخوا رێگای گەڕانەوەیان بۆ دەکاتەوە یان بە پێچەوانەوە هەڵسوکەت دەکەن. زۆر لە سیاسیەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، گوومانی هەبوونی ڕێکكەوتنێکی سنوور پاراستن لە نێوان حکوومەتی ئێران و پارتی کرێکارانی کوردستان دەکەن. گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان خۆی بە هاوپشت و هاوخوێنی هەر چوار بەشی کوردستان دەزانێت و هیچ پارچەیەك بە نەیار و دژی خۆی و شۆڕشە رەواکەی سەیر ناکات، ئەوەی پکک کایش ئێستا دەیکات، بێگوومان زیانی زۆر بە بووژانەوەی شۆڕش لە کوردستان دەگەیەنێت و پێمان خۆشە ئەوانیش وەك کوردێك سەیری بزووتنەوەی سیاسی و نەتەوەی لە بەشەکانیتری کوردستان بکەن.\nبەداخەوە زۆر جار لە کوردستان بە شێوەی جۆر بەجۆر هەوڵی پەراوێزخستنی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێران بەسەر رووداوە سیاسیەکانی ئێران و کوردستاندراوە و هەتا لە زۆر قۆناخی دیاریکاروەدا، لە گەڵ گیروگرفتی گەورە بەرەوروو بۆتەوە. تازەترینیشیان کێچەڵفرۆشی پارتی کرێکارانی کوردستان بە حیزبی جێگای باوەڕو متمانەی کۆمەڵانی هەروای خەڵکی کوردستانبووە. حدکا لە سایەی هەبوونی سیاسەتێكی ڕاست و ئوسسوڵیەوە و ئاستی وریای و وشیاری سیاسی پێك هاتەی تەشکیلاتی حیزب، زۆر بەخێرای بەسەر قۆناخە سەختەکانی سەر ڕێگای خەبات و بەرخۆدانیدا زاڵبووە و هەتا ئێرەش هیچ کەندوکۆسپێك نەیتوانیوە لە رەوتی خەباتدا ، پێشی رەورەوی تێکۆشانی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران بگرێت. بەروەکەیتریشدا هێزێكی سیاسی وەك ” حدکا کە لە رووی ماددی و مەعنەویەوە پشت ئەستوور بێت بە هێزی لە بەبڕاننەهاتووی خەڵکەکەی خۆی و پەرێزی تێکۆشانی سیاسی پاك و خاوێن بێت و پەڵە و لەکەی ڕەش بە ناوچاونیەوە نە نیشتبێت، زۆر بەدژواری هەوڵەکانی پەراوێزخستنی بەسەر رووداوە سیاسی و کۆمەلایەتیەکانی وڵات، کە بە هۆی ڕێژیمی ئاخوندی ئێران و ژمارەیەك لە کەسەدیارەکانی نێو بزووتنەوەی نیشتیمانی کورد دەدرێت سەرکەوتووبێت ” .\nحیزبی دێمۆکڕات لە ماوەی خەباتی سیاسیدا، بۆجارێك لە جاران” بە لایەنگری و پشتیووانی لە سیاسەتی داگیرکەرانی کوردستان لە هەر بەشێکی کوردستاندا بوووبێت، لوولەی چەکەکانیان بەرەو سینگی خەبات گێڕانی کورد نەگرتووە و لەو ڕێگایەدا خوێنی ڕۆڵەی کوردیان بەدەستی نەڕژاوە و، حیزب و تەشکیلاتەکەی بە ئەزموون وەرگرتن لە شەڕی نێوخۆی و براکۆژیەوە، نەفرەت لە تێکەڵچوونی شەڕی چەکداری خۆبەخۆ دەکات.\nهێزێکی سیاسی و بەکرداری وەك حدکا، لە هەر قۆناخێکی دیاریکراوی سیاسیدا بووبێت، هەمیشە ڕەچاوی بنەمای فیکری سیاسی و نەتەوەی خۆیکردوە و بڕیار و قەرارەکانی بەجۆرێك بووە کە تێیدا زیان بە ئاستی بەرژەوەندی گشتی نەتەوەی نەگەیەنێت و، بەدڵنیایەوە هەر بەو بەرپرسیارەتیەش هەڵسووکەوتی لە گەڵ رووداوی نەخوازراوی ” کێلەشێن ” و دروستبوونی بارگرژی لە گەڵ پارتی کرێکارانی کوردستان کردوە و دەیکات. حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران بەمافی ڕەوای سیاسی و تەشکیلاتی خۆی دەزانێت، بۆ دەست پێکردنەوەی شۆڕش و خەباتی چەکداری لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا، ئیزن لە کەس وەرنەگرێ و مافی پکک نیە وەك هێزێك کە زادەی ڕۆژهەڵاتی کوردستانیە، گیروگرفت لە گەڵ هێزەکانی ئەوێدا دروست بکات و خۆی بکات بە پادشای سەرسنوورەکان و بکەوێتە نێوان کۆماری ئیسلامی و تێکۆشەرانی حیزبی دێمۆکراتەوە.


📅 09-03-2011 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 21 2017 5:27PM\n👁 ئەم بابەتە 5,819 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✖ 56% ✍ هـ.ب. 21-1-2017 17:27:27\n📕 ئاڵەکۆک؛ بەسەرهاتەکانی سیاسی ژیانم پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 4 2018 9:18PM\n👁 ئەم بابەتە 1,922 جار بینراوە\nغەنی بلووریان سوید - 1997 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 4-12-2018 21:18:25\n👁 ئەم بابەتە 17,133 جار بینراوە\n📷 خوێندکارانی شاری مەهاباد لە باکۆ 1946 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 5 2015 11:42PM\n👁 ئەم بابەتە 8,662 جار بینراوە\nڕیزی یەکەم (ئەوانەی بەپێوە ڕاوەستاون)، لە لای چەپە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 96% ✍ س.ئـ. 5-11-2015 23:42:18\n📕 سەدەی کارەسات گفتوگۆ لەگەڵ غەنی بلووریان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن May 9 2015 10:46AM\n👁 ئەم بابەتە 9,854 جار بینراوە\nئامادەکردنی: برایم فەڕشی لە بڵاوکراوەکانی بنکەی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ م.ب. 9-5-2015 10:46:02\n📷 سەلاح بەدرەددین، شادڕەوان مامە غەنی بلوریان و شادڕەوان کاک حەمەدەمینی سیراجی وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 27 2016 4:57PM\n👁 ئەم بابەتە 2,810 جار بینراوە\nپراگ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ هـ.ب. 27-11-2016 16:57:59\n📕 غەنی بلوریان ژیان و تێکۆشانی سیاسی 1924-2011 لێکۆلینەوەیەکی مێژووییە پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 24 2015 11:02AM\nهۆشمەند عەلی مەحمود ئیسماعیل عەبدولڕەحمان سەعید [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 98% ✍ هـ.ب. 24-11-2015 11:02:14\n📷 فەهد گردەوانی و غەنی بلوریان وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 12 2018 12:22PM\nفەهد گردەوانی و غەنی بلوریان [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 72% ✍ ز.س. 12-11-2018 12:22:31\n📷 ماڵی مامە غەنی بلوریان لە شاری پڕاگ و هەندێک لە میوانەکانی وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 9 2012 10:09PM\n👁 ئەم بابەتە 10,695 جار بینراوە\nئەم وێنەیە مێژووییە لە تەموزی ساڵی 1989 لە شاری پڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ هـ.ب. 9-4-2012 22:09:12\n📷 هێمن، غەنی بلوریان، دوکتور قاسملوو، قادر دەباغی، ؟، مەلا ئەحمەدی فەرهەنگ و خەجیجی حەمەدە وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 14 2013 2:42PM\nمەهاباد. 1979-03-02 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 14-9-2013 14:42:11


سەرۆكی دەزگای مین پێشوازی لە وەفدێكی رێكخراوی نێودەوڵەتی (MAG) دەكات\nئەمڕۆ بەرێز جەبار مستەفا وەك سەرۆكی نوێی دەزگای گشتی كاروباری مین دەست بەكار دەبێـت\nسەرۆكی دەزگای مین بەشداری مەراسیمی دانانی بەردی بناغەی بنكەی بوژاندنەوەی جەستەیی لە هەولێر دەكات\n19\_12\_2019پێنج شەم/ هەولێر\nبەرێز سیراج بارزانی سەرۆكی دەزگای گشتی كاروباری مین بە یاوەری بەرێزان عوبێد ئەحمەد و نیازی خالید بەرێوەبەرانی گشتی بەشداری لە مەراسیمی دانانی بنكەی بوژاندنەوەی جەستەیی لە شاری هەولێر كرد.\nبنكەی بوژاندنەوەی جەستەی هەولێر سەربەكۆمیتەی نێونەتەوەی خاچی سورە، رۆڵێكی بەرچاوی لە رابردوو بینیووە لە لە هەرێمی كوردستان لە پێشكەش كردنی خزمەتگوزاری بە خاوەن پێداویستی تایبەت لەگەڵ مەشق و راهێنان پێكردن.\nجێگەی ئاماژەیە باڵەخانەی بنكەی بوژاندنەوەی جەستەی هەولێر لەسەر روبەری 14،630م2بونیاد نراوە بە گوژمەی پێنج ملیۆن دۆلاری ئەمەریكی چاوەڕواندەكرێت لە 22مانگی داتوو تەواو بكرێت.بەمەش سەرجەم كاروباری پەلی دەستكرد وبوژاندنەوەی جەستەیی و ئەوانەی پەلیان بەهەرهۆكارێك بووبێت لەدەست داوە یاخود كێشەی ئێسك و ماسولكەو دەماریان هەیە خزمەتگوزاریان لەو بوارانە پێشكەش دەكات.\nدەزگای مین چەندین زەوی پاككراو لە مین و تەقەمەنی و رادەستی...\nدەزگای گشتی كاروباری مین رێنمایی ژمارە(2)تایبەت بە ئۆتۆمبێ...\nسەرۆكی دەزگا سەردانی ئەنجومەنی شوڕای هەرێم دەكات...


خوێندنەوەیەک بۆ ئیشقی سافی ھیرانی شاعیر.\nشاعیری (تەسەوف و خواپەرستی) و (خۆشەویستی و ئیشق)ی دولبەر دەست و پەنجەیەکی دیار و درەوشاوەیە لە نێو ئەدەبی کلاسیکی کوردی و ناکرێ کە باس لە شیعری کلاسیکی بکرێ کەسێکی وەک ڕەوانشاد سافی ھیرانی لە یاد بکرێ، تەنانەت لە نێو ھونەری میلۆدی کوردیشدا وشەکانی دەبریسکێنەوە، بیر و ھزرێکی بەرفرە و دەوڵەمەندی ئەوین و ئیشق و سوتان و پوکانەوە بۆ دولبەرەکەی، وشەکانی لە نێو ئاوازی کوردیدا ڕەنگینتر بە دەردەکەون و ئەم بوارەی دەوڵەمەند کردووە، بیری و خەیاڵی ئێمەی ھەمیشە بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە بێ ئەوەی ھەست بە خۆمان بکەین، (ئەی موتریبی حەریفە)ی ڕەوانشاد تایەر تۆفیق لە خەیاڵدانی سافی ھیرانییەوە ھەڵقوڵابێ ئەوا ئێمەین لە سەر زارمان ھەردەم دەیڵێینەوە یادی خاڵە تایەر دەکەینەوە وەلێ لە بەر ئاشنا نەبوونمان یان بێ پەرواییمان کەمتر کاکی ھیرانی بە ھزرماندا دێتەوە، یان کە پەرچەم و ئەگریجە خاوەکەی عەلی مەردانی ڕەوانشاد جۆش و خرۆشمان دەدا و بە دوژمنی دینی دەزانین، ئەوە شیخی سەنعانی کوردە کە بە پاکی و جوانی و بەرائەتەوە لە وەسف و پیاھەڵدانی دولبەرەکەیەتی ، سەرباری ئەو تەکییە و موریدچاکییەی خواپەرستی قایلە بەو ڕێچکە باوەی دژ بە دینەکە چونکێ دولبەرەکەیشی لا شیرین و خۆشەویستە، قایلە بەوەی ئەو پەرچەمە بە سەر کوڵمەکانیدا پەخش بێت و پۆپەشمینێک بێت بە سەر گەردنیدا شۆڕبێتەوە، ئەوەیە ئەو حاڵەتە ھۆگرییەی ھیرانی کە لە نێو زیکر و تەھلیلە و خوداپەرستییەوە حاڵگرتوو بێ، کەچی نەیتوانیوە لەوەسفی دولبەرەکەی دا کەمتەرخەم بێت و وەک خۆی وەسفی نەکات، بە جوانی و روونی دەقاودەقی وەک خۆی لە ئەندێشە و نوسینەکانیا وێنای کردووە.\nئەگەر بە وردی دیقەتی دەقەکانی شاعیر بدەین دەزانین ئایین و خۆشەویستی و ئیشقی یارەکەی وەک دوو ھێڵی شەمەندەفەر ھاوتەریب بوون و لە تای یەک تەرازوودا ڕایگرتوون و یەکسانی کردووە. وەک بۆماوەییش ( میرات مانەوە ) لە رووی کۆمەڵایەتی و ئەو ڕێچکە و تەریقەتەوە لە نێو کوڕ و کوڕەزاکانیدا ڕەنگی داوەتەوە کە تەنھا کەسێک جێنشینی گرتووە و درێژەی بەو تەریقەتە ئاینییەی دەدات. کە لای مورید و دەروێشانی ( کاکی ھیرانی ) لە شای ئێران بە ھەیبەتتر و قیمەتدارتر بووە لایان، ئەمڕۆیش ئەو ڕێگای ون نەکراوە.\nئیشق و ئەوین و دلگیرۆدەیی شۆخەژن لە دڵی شاعیردا دەردێکی کاریگەر بووە دەکارێ بڵێین ئالوودە و نەخۆشی ئاشقەکەی بووە، لە دەقە شیعرییەکانی بە جوانی ڕەنگی داوەتەوە، نمونەیش بۆ ئەم برینداری و نەخۆشییەی ئەم بەیتە لە غەزەلی / ١ کە دەڵێ :\nڕۆژی عەیدان عادەتە دەستی حەنایی کا ، مەگەر\nسا کە وابێ ، دێ بە خوێنم پەنجەکەی ڕەنگین دەکا\nتەماشا چۆن لە گەرمەی خۆشی و کەیفسازی تەواوی خەڵکی موسڵمان کە جەژن دەگێڕن و شایی و لۆغانیانە و یارەکەیشی دەستی خەنەبەندان دەکا، پێشوەخی گەرەکمە ئەوە بێژم کە خەنەبەدان و خەنە گرتنە دەست دەلالەتی ڕەوینەوەی خەم و خەفەت و کۆست کەوتنە و ھاتنی ڕۆژی جۆش و خرۆشییە، دەڵێ کە لە چەژندا عادەت بێ دەست و پێ و پەنجەکان خەناوی بکات، کە ئەو بێ ئاگا بێ و لە من و دڵی بۆم نەبێ و نەزانێ من چەند دڵبرینم و خوێنم لێ دەچۆڕێ بۆ بە خەنە دەست و پێی جوان دەکا با بێت و بە خوێنی برین و ئازار و نەخۆشی من کە تووشم بووە بۆ ئەو، با دەست و پێ و پەنجەکانی خەنەیی بکا... ئەوەمان تەنھا وەک نمونەیەک ھێنایەوە کە ئیشق لای سافی بۆتە نەخۆشی و خوێنچۆڕاندن.\nئەگەر ئێمەی تەمەنداران کەمتر دیدی بدەینێ ئەوا لە گۆرانییە پڕ سۆزدارییەکانی خۆشەویستیدا دیارە کە گەنجانی ئەمڕۆ جۆش و خرۆشێکی دیکەیان بە وشە و بیر و ئەندێشەکانی شاعیر داوە ئەوە لای ھێمن حوسێن بەدی دەکرێ کاتێ میلۆدییەکەی مەردان ئەگریجەی یارەکەی ھیرانی ئاویتەی چایخانەیەکی پڕ ئیشق دەکا لە تەک دۆمینەکردن و نێرگەلەوە بە یادی عەلی مەردان بیرو خەیاڵەکانی شاعیر دەڵێنەوە، سۆزێکی جوانتر و سەردەمیانەتری پێ دەبەخشێ، ئەمەیش ئەوە بە گوێماندا دەچرپێنێ کە دەقەکانی شاعیر بۆ زەمەنێکی قەتیس کراو نەبووە و نییە و نەوە دوای نەوە نوێ دەبێتەوە، لە دەنگی ڕەوانشادان عەلی مەردان و خارە تایەرەوە بۆ عەدنان کەریم و ھێمن حوسێن زۆرێکی تر لە ھونەرمەندانی دەنگخۆش. ئەوە ئەگەر پاکی و جوانی ئیشق بۆ دولبەر نەبێ وا بەردەوامی نابێ، ئا ئەوەیە خەسلەتی جوانی ئاشقان.\nلێرەدا بۆ چوونێک زێتر ساغ دەبێتەوە کە دەگوترێ : (( خۆشەویستی کار و کردە و فەرمانی دڵە ، لە قوڵایی دڵی مرۆڤەکانەوە چەکەرە دەکا بە ھۆی ھەر یەکێ لە ھۆکارەکانەوە سەر ھەڵدەدات، جا دیار بێ یان نادیار بێ ، ئەم حاڵەتە قەتیس کراو نییە لە نێو ڕەگەزێکی نێر یان مێ، دەکرێ لە ژنەوە یا کچەوە بۆ پیاو بێ کە لای کۆمەڵی کوردی پێچەوانەکەی باوترە، ئیدی ئەم جۆرە بەر لە ھاوژینی بوون بێ یان پاش ھاوژین بوون، کە ژیان لێرەدا دەبێتە ھاوتەریب و پێکەوە سوتماکی یەک دەبن)). دەکارێ بێژین سافی خۆشەویستی بۆ نادیار نەبووە بۆ کەسێکی دیار بووە و دەستنیشانی دەکات کە سەرپۆش بە سەر نەبووە و لەو سەردەمەیش ڕەنگە نەنگ بووبێ کاری لەو شێوە بۆیە بە دوژمنی دینی زانیوە کەچی لە ھیچ شوێنێکی ئەم دەقە پاشگەز نییە لە خۆشەویستەکەی بەڵکو بە تەشویقترەوە باس لە خۆشەویستی دەکات. کە لە دوا بەیتە بۆ ئەو یارە دوور لە دینەی دەڵێ:\n(سافی) کە لە خاکی دەری تۆ دوورە بە قوربان\nسەگ مەرگی نەبێ، ھێندە چلۆن قابیلی ژینە ...\nکەواتە سافی بۆ ئیشقێکی دیار و کچێکی شۆخ و نازداری نوسیوە و دیاری کردووە، گەرچی ئەگریجەکەی دوژمنی دینە وەلێ ھەر پێی قایلە و بێ وی ژینی قابیل نییە.\nئەوەی ڕەوانشاد عەلادین سجادی باسی کردووە لە پێشەکی دیوانەکەیدا لە بارەی شەیدایی بە جوانی سروشت و دەنگی باڵندەکان ، بە پێی دیدگای سەردەمی پێشوو و تا ئەندازەیەکیش باوەڕبوونی ھەندی دیدی نوێخوازی و بوونیادگەرایی ئەوە جاڕ دەدرێ کە ترس لە سروشت گوازراوەتەوە بۆ ترس لە ژن، کەسایەتی ژن لە ئەفسانە و چیرۆک و سەربوردە کۆنەکانەوە سەرچاوەی ئەم بیرکردنەوەی گرتووە، مێژووی مرۆڤایەتی خۆی لە خۆیدا نوێنەرایەتییەکی ڕوون و دیار و ئاشکرای ئەم پەیوەندییە پڕ مەترسییە دەخاتە ڕوو، ئەز لێرەدا بە دیوێکی دیکەدا وەک خویندنەوەی ئەوی دی تێڕوانین و دید و بۆچوونەکە ھەڵاوێرد دەکەم، سروشت ئەو دیمەنە ڕەنگین و جوانەیە مەگەر تەنھا شاعیر بە ھەستە ناسکەکانی بتوانێ باسی بکات، لەوێوە درک بە دیوە شاراوەکانی سروشت دەکات دەزانێ ئەو گوڵە پێویستی بە خوێندنێکە جوانتر و لاف و گەزافی فانتازیانەتر بنوێنێ ، سافی ھەستی بەوە کردووە بۆیە جێ بایخ بووە، دەنگی کەوی تێکەڵ باخچە و باغی ئیرەمی تەکیەکەی کردووە، لە تەک حەوز و ئاوەکەیدا جوانی زێتری خوڵقاندووە، لە سروشت بە خەسڵەتە جوانەکەیەوە فرە حاڵی بووە و لە مانا و مەغزا و چێژەکانی تێگەیشتووە، دونیای خۆی جوانتر و قەشەنگتر و ڕەونەقدارتر کردووە ئاوێتە بوون و شوبھاندنی دوو دونیا بە یەک نیگا ئەوە کارامەیی و سەلیقەیی زەمانی خۆی بووە، لێ ئاوا شاعیر ژن و سروشت لەم گۆشە نیگایەوە یەک ڕەنگ دەکا.\nئەگەرچی سافی ھیرانی ھەندێ دەقی ھاوشێوەی شاعیرانی دیکە داڕشتووە وەلێ زیرەکانە و ئەندازیارانە بیناسازی و تەلاری وشە ریزبەندی پێکاوە و باڵەخانەی دەقی بونیادناوە، ناکرێ بە وردی لە سەر تەواوی ئەو دەقانە ھەڵوێستە بکەین و شرۆڤە و شیکاری ورد بخەینە ڕوو، لێ خوێنەر بۆ خۆی ھەستی پێ دەکات و ھەندێ جار ئەو شاعیرانەمان بە بیر دەھێنێتەوە، ئەوە جگە لەو چوار خشتەکی و پێنج خشتەکیانەی لە سەر دەقی شاعیرانی دیکەی نوسیون، دەکارێ بڵێین وەرگیراو ( ئیقتیباس) و لاسایی کردنەوەی ریتم و وشە و فۆرمی شاعیرانی وەک : نالی ، سالم ، کوردی ، ئەحمەد موختار بەگی جاف و حاجی قادری کۆیی بە بیر و ئەندێشماندا دێنێتەوە و پەنجەکانیان بەدی دەکەین، ئەگەر خوێنەر بە وردی دیوانەکەی ھەوداھەودا بکا ئەم بۆ چوونەی لە لا گەڵالە دەبێت، کەچی بە داخەوە ئەگەر لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا جۆرێک لەو لاسایی کردنەوە و ریتمە لە دەقی شاعیراندا بە دی بکرێ ، ئەوا پەنجەی تۆمەت و تاوانی بۆ درێژ دەکرێت، وەرگرتنی دەقاودەقی دەقەکان خۆی لە خۆیدا تاوانە یا وەرگرتن لە زمانێکی دیکەوە تەنھا وەرگێڕانەکە بێت و بیکاتە داھێنانی خۆی ئەوانە دەچنە خانەی تاوانەوە، بەڵام سافی ھیرانی زیرەکانە لەو بوارە توانیویەتی یاری بە وشە و بیرەکانی خۆی بکا و لێی دەرباز ببێ.\nئەوەی ئێمە لە دیوانە شیعرییەی بەردەستماندا سەرنج و تیبینیمان کردووە، زۆربەی دەقە شیعرییەکانی شاعیر لە چوارچێوەی ئیشق و ئەوینداریدایە، کەمتر لایەنی تەسەوف و خودا پەرستی بەدی دەکرێت و بەرچاو دەکەون، جا نازانین بشێ ھۆکارەکە ئەوە بێت ئێمە لەم دوور دەستییەوە ھەر ئەوەمان بەر دید کەوتبێ یاخود بۆ خۆیش لە بنەرەتدا ھەروایە، ئێمەیش لەم پەراگەندی و ئاوارەیی و دوور دەستییەوە ھەر ھێندە دەکەونە بەر دەست و پێمان نەنگییە ئەو شیعرە جوان و بە سەلیقەیی نوسینە ئاوڕی کەم لێ بدرێتەوە و زێتر شی نەکرێتەوە ، ھەر چەندە ئێمە شیکاری وردی دانە بە دانەی دەقی شیعریمان نەکردووە، ئەوە جگە لەوەی زەمەنێکی زۆرتری گەرەکە ھاوکات پێویستی بە سەرچاوەی شیکاری و شرۆڤەی زانستیانە و ئەکادیمیانەی فیکری و فەلسەفی و دەروونی ھەیە، کە بە داخەوە ئێمە لەم رووە وە ھەژارین و ئاشنا نەبوونی زمانەکەیش کارێکی وای کردووە لەو سەرچاوە بەھێز و دەوڵەمەندانەی وڵاتی ئەڵمانیا بێ بەش بین، ھەوڵ دەدەین لە داھاتوودا لە بری ئەم شرۆڤە سەرپێیە خوێندنەوەی وردی دەقە شیعرییەکانی بکەین، ئەگەر تەمەن ڕێ بدات و کۆسپ و تەگەرە ڕێمان لێ نەگرن.\nلێرەوە دەمانەوێ ڕووی نوسین و قسەمان بکەینە ئەو قوتابییە ژیر و چالاکانەی کۆلیژە ئەدەبییەکانی کوردستان و دەرەوەی کوردستان لە پاڵ شاعیرانی دیکەی کلاسیکی کوردی بایەخ بە شیعرەکانی سافی بدرێ ناکرێ شاعیرێکی واھەست ناسک نادیدە بکرێ، دەرگای توێژینەوە زانستییەکانیان بۆ کاکی ھیرانی و دەقەکانی واڵا بکەن، یا دەکرێ نامەکانی ماستەر و دکتۆرا ئەم شاعیرەیش بگرێتەوە و زێتر بایەخدار بکرێ، ئەنجامدانی کاری وەھا پێمان وابێ زیاتر شۆڕبوونەوەمان بە مێژووی ئەدەبیات و شیعری کلاسیکی کوردی جاڕ دەدا.\nبە ھیواین توانیبێتمان ئەگەرچی نوسینێکی کورت و سەرپێی بوو بێت گەڕانێکمان بە ھزری سافیدا کردبێت، دەکارێ ڕەخنەگران زیاتر و زیاتر و بە دیدی بەرفراوانتر و بە سەرچاوەی فەراھەمکراوی بەردەستەوە ڕۆشنایی باشتر تیشکی جوانتر بخەنە سەر دەقە شیعرییەکانی..\nدیوانی سافی (مستەفا ھیرانی ١٨٧٦ - ١٩٤١) چاپ و بڵاوکردنەوە، سەقز، فەرھەنگسەرای ھونەر و ئەندێشە، کەڕەتی چاپ - یەکەم بەھاری ٢٧١٦ ی کوردی.


یادگارییەك لەگەڵ شەهیدی سەركردە فەڕەنسۆ هەریری\n19 ساڵ بەر لە ئێستا و لە رۆژێكی وەك ئەمڕۆدا، سەركردەی گەورەی كورد و والیی شاری هەولێر، فەڕەنسۆ هەریری، شەهید كرا. هەزاران سڵاو لە گیانی پاكی ئەم سەركردە گەورەیە و سەرجەم شەهیدانی رێگەی رزگاریی كوردستان.\nئه‌و سه‌رکرده خاکه‌ڕا و ساده و به‌توانایه، که ئاره‌زووێکی وه‌رزشیی جوانی تێدابوو ئاشنایه‌تییه‌کی باشی له‌گه‌ڵ وه‌رزشوانان هه‌بوو، ئه‌ڵبه‌ه یادگاریی جوانیشی لای وه‌رزشوانان جێهێشتووه. من، به‌ختی ناسین و نزیکبوونه‌وه‌ی ئەم سەركردە ماندوونەناسەم پێبڕابوو، چه‌ندین یادگاریی خۆشم هەیە و هەمیشە وەك برایەكی گەورە و پاڵپشت و پەناگەیەك بۆ سەرجەم راگەیاندنكار و وەرزشدۆستان دەمبینی، بەتایبەتیش بۆ من لەسەردەمانی تەلەفزیۆنی گوڵان و شیڕاتۆندا.\nلێرەدا، دەمەوێ تەنیا یادگارییەك لەگەڵ ئەم سەركردە مەزنە بخەمەڕوو، كاتێك من بەرپرسی پەخشی گوڵان بووم، لە ساڵی 1994 كاتێك یارییەكانی مۆندیالی تۆپی پێی جیهان لە ئەمەریكا بەڕێوە دەچوو و، زۆربەی یارییەكانیش لە كاتی درەنگانی شەو و بەرەبەیان بەڕێوە دەچوون، شه‌هید فڕەنسۆ لە هاوینەهەواری پیرمامەوە بە تەلەفۆن تەكلیفێكی لێ كردم كە ئەگەر بە ئەرك نەبێت شەوانە لە سەعات 3 بەدواوە تەلەفۆنی بۆ بكەم و خەبەری بكەمەوە بۆ ئەوەی یارییەكانی مۆندیال ببینێت، چونكە ئەو عەشقێكی گەورەی بۆ وەرزش و یارییەكانی تۆپی پێ، بەتایبەتیش یارییەكانی مۆندیال، هەبوو. پێشی گوتم كە دەبێت سەرجەم یارییەكان لە تەلەفزیۆنی گوڵان بگوازینەوە، تەنانەت ئەگەر لە بەرەبەیانیش بەڕێوە بچن. من ئەو كات پێمگوت كە گواستنەوەی یارییەكان لەو كاتانەدا بێ سوودە، چونكە ئەو كات كارەبای نیشتمانی لە دوای سەعات 12ی شەوەوە دەپچڕا و، بێگومان مۆلیدەش وەك ئێستا نەبوو و تەنیا چەند ماڵێكی كەم لە شاری هەولێر هەیانبوو و مۆلیدە گشتییەكانیش لە دوای نیوەی شەوەوە كارەبایان نەدەدایەوە.\nبەبیرم دێت كە تەنیا نیو كاتژمێر دوای ئەم قسەی نێوانمان، دووبارە شه‌هید فەڕەنسۆ تەلەفۆنی بۆ كردمەوە و پێیگوتم كە بە جەلال پەرێشان رابگەیەنم، كە ئەو كات بێژەری یارییەكانی مۆندیال بوو، وەك ئاگادارییەك بڵاوی بكاتەوە كە ئیتر فەرمانی كردووە تا ئەو كاتەی یارییەكانی مۆندیال تەواو دەبێت سەرجەم مۆلیدە گشتییەكان لە شاری هەولێر تا تەواوبوونی یارییەكانی مۆندیال هەڵبكەن و، بۆ ئەوەی وەرزشوانان لە بینینی یارییەكانی مۆندیال بێبەش نەبن. بڕیاریشی دابوو كە تەواوی ئەم ماوەیە لەسەر ئەستۆی شەخسی خۆی بڕی گازی زیاتر بە مۆلیدەكان بدات، لەبەرامبەر هەڵكردنیان بۆ بینینی یارییەكانی مۆندیال.\nئەم بڕیارەی بووە جێگەی خۆشحاڵیی سەرجەم دانیشتووانی شاری هەولێر، بەتایبەتیش توێژی وەرزشدۆستان كە ئارەزوویان بوو یارییەكانی مۆندیالی ئەو كات بیبینن.\nئەمە تەنها نموونەیەكی بچووكە لە دڵسۆزییەكانی شەهیدی سەركردە، فەڕەنسۆ هه‌ریری بۆ خەڵكی شاری هەولێر و ئەو خەباتە گەورەیەی لە ماوەی ژیانیدا پێشكەش بە كوردستانی كرد. ئەم یادگارییە هەرگیز لەبیرناكرێ و هەمیشە لە یادم دەزرینگێتەوە، بێگومان چەندان یادگاری تری جوان و خۆشم لەگەڵ ئەم شەهیدە سەركردەیه هەیە و، بۆ بەرچاوڕونییەك تەنیا ویستم ئەمەیان بخەمەڕوو.\nهەزاران سڵاو لە گیانی پاكی شەهیدی سەركردە فڕەنسۆ هەریری و سەرجەم شەهیدانی كورد و كوردستان و رووڕەشی و سەرشۆڕیش بۆ تیرۆر و تیرۆریستان.


بەرزو بەڕێز بێت یادی هاوڕێ ئێحسان فەتاحیان پێشمەرگەی فیداکارو سیمای خۆڕاگری نێو زیندانەکانی رژیمی کۆماری ئیسلامی - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک Uncategorized @ku بەرزو بەڕێز بێت یادی هاوڕێ ئێحسان فەتاحیان پێشمەرگەی فیداکارو سیمای خۆڕاگری نێو...\nبەرزو بەڕێز بێت یادی هاوڕێ ئێحسان فەتاحیان پێشمەرگەی فیداکارو سیمای خۆڕاگری نێو زیندانەکانی رژیمی کۆماری ئیسلامی\nدوایین تیشکی هەتاوی ئێواران ئاماژە بەو رێگایە دەکات کە دەمەوێت بینووسم. خشەخشی گەڵاکان لە ژێر هەنگاوەکانمدا دەڵێن، لێگەڕێ با بکەوێتە خوارەوە، ئەوە ئەو کاتەیە کە رێگای ئازادی دەدۆزمەوە. قەت لە مردن نەترساوم، تەنانەت ئێستاش کە لە نزیکمەوەیەء زۆر بە گەرمی هەستی پێ دەکەم، بۆنی دەکەمء دەیناسمەوە، چونکە ئاشنای دێرینی منە.\nلە شاری کرماشان ژیانم دەسپێکرد، ئەو شوێنەی کە بە گەورەیی لەسەر زمانی هاونیشتمانەکانمە، ئەو شوێنەی کە لانکەی شارستانیەتە، لەوێدا هەستم بە ستەم لە بەرانبەر منی تاکء کۆمەڵگای مرۆڤایەتیدا کرد. بۆ بەرپرچدانەوە بەو ستەمانە هەزاران رێچکە بە بیرمدا هات، بەڵام ئەوندە رەوشەکەیان ئاستەنگ کردبوو بۆ دۆزینەوەی شۆناسی خۆم کە لێی بێبەری کرابووم، منی بۆ دەرەوەی سنوورە دەستکردەکان راکێشاو بووم بە پێشمەرگەی کۆمەڵە.\nهاوڕێ ئێحسان فەتاحیان ساڵی 1361ی هەتاوی لە کۆشی بنەماڵەیەکی مامناوەندی لە شاری کرماشان لە دایک بوو. دەورەی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی هەر لەو شارە تەواو کردوو توانی تا دووهەمی دەبیرستان درێژە بە خوێندن بدا. بەڵام هاوڕێ ئێحسان لەوە زیاتر نەیتوانی درێژە بو خوێندن بداتء بۆ ماوەیەک بوو بە شوفێر و خەریکی کارکردن بوو. هاوڕێ ئێحسان فەتاحیان سەر بەو نەسڵە لە تێکۆشەرانء خەباتکارانی لاوی کوردستان بوو کە هەستی بە کێشەو ناعەداڵەتیەکانی کۆمەڵگا کردبوو وە بەردەوام بیری لە چارەسەر کردنی ئەو کێشانە دەکردەوە، کە هۆکارەکەشی بە کردەوەی نادرووستی رژیمی کۆماری ئیسلامی دەزانی. هەر بۆیە بۆ درێژەدان بە خەباتی نەپساوەی گەلی کوردء بەشداری لە بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی کوردستانء هەر وەها بۆ بەرپرچدانەوەی سیاسەتە دژە ئینسانیەکانی رژیمی کۆماری ئیسلامی رێبازی کۆمەڵەی هەڵبژاردوو هەموو ئاواتء هیواکانی بە کۆمەڵەوە گرێدا. هاوڕێ ئێحسان لە 26ی رێبەندانی ساڵی 1385ی هەتاوی دوای تێپەڕکردنی سەرکەوتووانەی دەورەی سیاسی نیزامی فێرگەی پێشمەرگایەتی کۆمەڵە رەسمەن بە ریزەکانی کۆمەڵە پەیوەست بوو. ئەم هاوڕێ خۆشەویستەمان تەمەنێکی کەمی پێشمەرگایەتی پڕ لە ئەزموونی تێپەڕکردوو لەو ماوەیەدا سیمایەکی خۆشەویستء لەبەردڵان بوو. هاوڕێیەکی خۆشەویست بوو کە بە هۆی ورەی بەرزو هەڵسووکەوتی شۆڕشگێڕانەیەوە، لە ناو دڵی هاوڕێیانیدا جێگەی رێز بوو. هاوڕێ ئێحسان لە ژیاننامەکەیدا کە بۆ هاوڕێیانی کۆمەڵە نوسیبووی، راشکاوانە رایگەیاندبوو کە بڕوای قووڵی بە خەبات هەیە، بۆیە دەیەوێت لە رێگەی تێکۆشان لە ریزەکانی کۆمەڵەدا، خزمەتێک بە هەژارانی کوردستانء نەتەوەی کورد بکات. بەڵێ ئەمە هەستء بڕوای لاوێکی تازە پێگەیشتووی کوردستان لە کرماشانە، کە بڕیاریدا بە ئەو پەڕی فیداکاریەوە بۆ بەرگری لە مافەکانی خەڵکی کوردستان بەرانبەر زوڵمء زۆرداری رژیمی دژە ئازادی کۆماری ئیسلامی رابوەستێت. هاوڕێ ئێحسانی فەتاحیان کە لە لایەن کۆمەڵەوە بۆ مەئمووریەتێکی تەشکیلاتی نێردراو بووەوە لە رێکەوتی 25ی پووشپەڕی ساڵی 1387ی هەتاوی لە شاری کامیاران لە لایەن هێزەکانی ئیتلاعاتی رژیم دەستبەسەر کراو روانەی زیندانی ئەو شارە کرا. ئێحسان سەرەتا بۆ ماوەی سێ مانگ لە ژێر سەختترین ئەشکەنجەی هێزەکانی رژیم لە ژووری تاکەکەسیدا راگیرا، بەڵام بەکرێگیراوانی رژیمی کۆماری ئیسلامی نەیانتوانی ورەی خەباتکارانەی ئەو هاوڕێ تیکۆشەرء خۆڕاگرە بە چۆک دابدەن. سەرەتا لە لایەن لقی یەکی دادگای ئینقلابی شاری سنە بە سەرۆکایەتی بابایی بە 10 ساڵ زیندانء دوورخستنەوە بۆ زیندانی شاری رامهۆرمۆز لە ئۆستانی خوزستان، مەحکووم کرا. رژیمی کۆماری ئیسلامی نیگەرانء سەرشۆڕ لەوەیکە هاوڕێ ئێحسان نهێنیەکانی تەشکیلاتی کۆمەڵەی نەدرکاند، ئەمجارەیان کەوتنە خۆ تا بەهەر شێوەیەک بووە تۆڵەی رقءقینی خۆیان لەم تێکۆشەرەی رێبازی کۆمەڵەء بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی کوردستان بکەنەوە. دیسانەوە گوشارو ئەشکەنجە بۆ سەر هاوڕێ ئێحسان لە زیندان دەستی پێکردەوەو جەلادانی رژیم هەموو هەوڵەکانی خۆیان بۆ بە چۆک دادانی هاوڕێ ئێحسان خستە گەڕ، بەڵام ئەم هەوڵانە بێ ئاکام مایەوەو دیسانەوە ئێحسانی خۆڕاگرء قاییم وەک قەڵای راوەستاء بە ورەی بەرزی خۆی وەک هەموو مەیدانەکانی دیکەی خەبات دژی سەرەڕۆییء دیکتاتۆری، پاشەکشەی بە هێزەکانی رژیم کرد. بەڵام دەزگای قەزایی رژیم بە بێ لە بەرچاو گرتنی یاسا ئینسانیەکانء بە لە ژێر پێ خستنی هەموو بنەماکانی رێزگرتن لە مرۆڤ ، هاوڕێ ئێحسانی بە ئێعدام مەحکووم کرد. زیندان بۆ هاوڕێ ئێحسان ئەو مەیدانە بووکە ئەم هاوڕێ تێکۆشەرەمان زۆر بە خێراییء بە ئەوپەڕی بڕوا بە خۆبوونء بڕوا بە رزگاری بەشمەینەتانء سەرکەوتنی بزوتنەوەی رزگاریخوازانەی کوردستان توانی ورەی خەباتکارانە خۆی، بەسەر دوژمندا بسەپێنێت. هاوڕێ ئێحسان پێش ئێعدامکردنی نامەیەکی نووسی کە لەوێدا باس لەوە دەکات کە، ئەگەر دەسەڵاتداران و زۆروێژان پێیان وایە بە لە سێدارەدانم دەتوانن پرسی کورد بسڕنەوە دەبێ بڵێم خەیاڵتان خاوە. نە مەرگی من نە هەزاران وەک من ئەم برینەتان ساڕێژ ناکات و دڵنیا بن ئەم ئاگرە، بڵێسەدارتر دەبێت. راستە دەڵێن هەر مردنێک ئاماژەیە بۆ ژیانێکی دیکە. مەرگی ئیحسانیش ژیانێکی تازەی بە بزاڤی گەلەکەمان بەخشی. بە داخەوە سەرلە بەیانی رۆژی چوارشەممە 20ی خەزەڵوەری ساڵی 1388ی هەتاوی، زیندانی ناوەندی شاری سنە بوو بە شاهێدی جینایەتێکی گەورەء دژە مرۆیی لە لایەن رژیمی کۆماری ئیسلامیء خوڵقاندنی حەماسەیەکی گەورە لە لایەن سیمای خۆڕاگرو پێشمەرگەی فیداکارء جەسووری کۆمەڵە. ئیحسان فەتاحیان مێژوویەکی پڕشنگداری بۆ خۆیء بۆ کۆمەڵەء هەر وەها بزوتنەوەی رزگاریخوازانەی کوردستان تۆمار کردوو بە مەرگی سوورو سەربەرزانە، سەری بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی کوردستان بەرز راگرت. رژیمی کۆماری ئیسلامی توانی ئەو هاوڕێ خۆشەویستء تێکۆشەرە لە ئێمەء بنەماڵەکەیء هەموو خەڵکی کوردستان بسێنێتەوە، بەڵام بۆ جارێکی دیکە ئەو ئاواتەی لە گۆڕنا کە تەسلیم بوونء سەردانەواندن لە سیمای پێشمەرگەی کۆمەڵەدا ببینێتەوە.\nبە درێژەدان بە رێگای هاوڕێ ئێحسانی فەتاحیان رێز لە یادی ئازیزء هەمیشە زیندووی دەگرێن\nبابەتی پێشوودیمانەی تەلەفزیۆنی روناهی لەگەڵ هاوڕێ عومەر ئێلخانیزادە سكرتێری گشتیی كۆمەڵە\nبابەتی دواتردیداری کەناڵی نەورۆز لەگەڵ هاوڕێ عومەر ئیلخانیزادە سکرتێری گشتیی کۆمەڵە


تشرینی یه‌كه‌م 2018 – پەڕە 2 – basknet.org\nئەرشیفی مانگانە: تشرینی یه‌كه‌م 2018\nئەنجومەنی دادوەریی ئەنجامی هەڵبژاردنی پەسەندکرد\nئەنجومەنی دادوەریی هەرێمی کوردستان ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانی پەسەندکرد، ئەوە دوا بڕیارە لەبارەی ئەنجامەکان و شایەنی تانەلێدان نییە. سەرچاوەیەک لە ئەنجومەنی کۆمسیارانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن ڕاگەیاند “ئەمڕۆ ئەنجومەنی دادوەریی ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانی پەسەندکردووە”. ئاماژەی بەوەش کرد “ئەنجومەنی دادوەری بەو تانانەدا چووەتەوە کە لەبارەی ئەنجامی هەڵبژاردنەکانەوە ئاراستەی کرابوون و …\nنرخی دیاروەكان لە بازارەكانی هەرێمی كوردستان 100 دۆلار 120 هەزار و 600 دینارە. 100 یۆرۆ 136 هەزار دینارە. 100 پاوەن 153 هەزار دینارە. 100 لیرە 22 هەزار دینارە. 100 هەزار تمەن 8 هەزار و 500 دینارە.\nچین بڕیاری دا به ڕاگرتنی كڕينی نەوتی ئێرانی بۆ مانگی داهاتوو\nئاژانسی ڕۆیتەرز، دوو گەورەترین كۆمپانیای حكومی بواری نەوت لە چین بڕیاریان دا بە ڕاگرتنی كرێنی نەوتی ئێرانی بۆ مانگی داهاتوو. هەردوو كۆمپانیای نەوتی نیشتیمانی چینی و سینوبیك بەشێوەیەكی لەناكاو بڕیاریاندا بە ڕاگرتنی كڕینی نەوتی ئێرانی ئەمەش بووە گەورەرترین زەبری ئابوری لە یەكێك لەهاوپەیمانەكنی ئێرانە كە بەری دەكەوێت. وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا …\nئەندامی پێشووی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق فەرمانی گرتن بۆ خۆی و مێردەکەی دەرچووە\nبەھۆی بەکارهێنانى چەکی بێ ڕەسید فەرمانی گرتن بۆ خۆی و مێردەکەی دەرچووە ، وته‌بێژی پۆلیسی سلێمانی هه‌واڵه‌كه پشت راست ده‌كاته‌وه. ( سەرکەوت ئەحمەد )وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند: لەسەر سکاڵای ھاوڵاتییەکی سلێمانی، دادگای سلێمانی بە مادەی (٤٥٩)ی یاسای سزادانی عێراقی، بڕیاری گرتنی بۆ ئەمیرە کەریم حەمەلاو، ئەندامی پێشووی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق …\nفازڵ نەبی: هەرێم نەوتەكەی خۆی دەفرۆشێت\nفازڵ نەبی، بریكاری پێشووی وەزارەتی دارایی عیراق، رایگەیاندووە: ئەگەر هاتوو بودجەی 2019ی عیراق بەم شێوەیەی ئێستا پەسەند بكرێت، دەستپێكێكی خراپی حكومەتی نوێی بەغدا دەبێت لە مامەڵەكردن لەگەڵ هەرێمدا. بەڵام دڵنیاییشی داوە لەوەی کە “لەحاڵەتی تێپەڕاندنی بودجە بەم شێوەیەی ئێستا، مەترسییەكی گەورە لەسەر مووچەی فەرمانبەران و بڕینی مووچە روونادات، چونكە حكومەتی …\nیەكێتی وەزارەتی كۆچ و كۆچبەران وەردەگرێت\nد.جوان ئیحسان، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتی لەئەنجومەنی نوێنەران رایگەیاندووە: یەكلاییكردنەوەی پشكی یەكێتی لە كابینە وەزارییەكەی عادل عەبدولمەهدی، بۆ دوای 2018/11/6 دواخراوە. ناوبراو وتيشي: “وەكو یەكێتی لەنێو ئەو وەزارەتانەی كە متمانەیان پێنەدراوە، وەزارتێك وەردەگرین، كە بێگومان خزمەتگوزاریی دەبێت، یان وەزارەتی دادە یاخود كۆچ و كۆچبەران . روونیشیکردووەتەوە کە ئەوەی بەپلەی یەكەم یەكلایی …\nهیچ بڕیارێك نەدراوە بۆ داواكردنی لیستی مووچە\nلە میدیاكان وا بڵاوكراوەتەوە وەزارەتی دارایی و ئابوری داوای لیستی مووچەی مانگەكانی 8 و 9 و 10 و 11 و 12ی كردووە و دەیەوێت مووچەی سێ مانگی كۆتایی ساڵ پاشەكەوت بكات. لەوبارەdەوە دواڕۆژ لەزاری سەرچاوەیەكی بەرپرس لە حكومەتی هەرێمەوە بڵاویكردۆتەوە، “تاوەكو ئێستا هیچ بڕیارێك نەدراوە بۆ داواكردنی لیستی مووچەو هیچ …\nفڕۆکەخانەی نوێی ئیستانبوڵ کرایەوە\nرێوڕەسمی کردنەوەی فڕۆکەخانەی نوێی ئیستانبوڵ بە بەشداری سەرکۆماری تورکیا، رەجەب تەیب ئەردۆغان بەڕێوەچوو. لە ساڵیادی دامەزراندنی کۆماری تورکیادا، بە بەشداری بەرپرسانی باڵای زیاد لە ٥٠ وڵات، سەرکۆماری تورکیا ئەردۆغان بەڕێورەسمێک فڕۆکەخانەی نوێی ئیستانبوڵ کردەوە\nیه‌كه‌م به‌فری ئه‌مساڵ له‌م ناوچه‌یه‌ی كوردستان باری\nیه‌كه‌م به‌فری ئه‌مساڵ له چیای سیپانی شاری وانی باكووری كوردستان كه یه‌كێكه له به‌رزترین چیاكانی سنوره‌كه، باری. له كۆتایی هه‌فته‌ی رابردووه‌وه شه‌پۆلێكی باران و سه‌رماوسۆڵه كه ناوچه‌كه‌ی گرتووه‌ته‌وه، به‌رگی سپیی كرد به به‌ری به‌رزاییه‌كانی شاری واندا. به‌رزاییه‌كانی ناوچه‌كه سپی ده‌كه‌نه‌وه و به‌تایبه‌ت چیای سیپان كه چوار هه‌زار و 58 مه‌تر …\nپەڕە 2 of 30«12345\t»\t102030...کۆتا »


نهێنی شێوازی ئەشكەنجەدانی دەزگای هەواڵگری ئەمریكا ئاشكرا دەكرێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\nنهێنی شێوازی ئەشكەنجەدانی دەزگای هەواڵگری ئەمریكا ئاشكرا دەكرێت\n2018/11/15 - 8:40 AM\nنهێنی پڕۆژەیەكی دەزگای هەواڵگری ئەمریكی CIA ئاشكرادەكرێت كە لە بری ئەشكەنجە دەرمانی بەكارهێناوە بۆ وەرگرتنی زانیاری لە تۆمەتبارەكان.\nئاژانسی ئانادۆڵ بڵاویكردەوە، پڕۆژەی “Project Medication”كە دەزگای هەواڵگری ئەمریكی CIA خاوەندارێتی دەكات، لەلایەن رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی ئەمریكاوە لەچوارچێوەی یاسای “مافی بەدەستهێنانی زانیاری” بەبڕیاری دادگا ئاشكرا كراوە.\nراپۆرتەكە لەژێر ناونیشانی “بۆچوونەكانی وەزیری تەندروستی لەسەر بابەتی بەرنامەی لێپێچینەوە و دەستبەسەركردن و دەستگیركردنی ئۆفیسی خزمەتگوزاریی تەندروستییەوە” لەلایەن بەرپرسێكی باڵای تەندروستیی CIA ئامادەكراوە و بڵاوكراوەتەوە.\nلە راپۆرتەكەدا ئاماژە بۆ ئەوە كراوە، دامەزراوەكە ساڵی 2002 لە گرتووخانە نهێنییەكانی دەرەوەی ئەمریكادا لەجێی ئەشكەنجە، داوای لە خزمەتگوزارییە تەندروستییەكان كردووە دەرمان بەكاربهێنن بۆ دانپێدادانی گومانلێكراوان بەڕاستییەكاندا.\nراپۆرتەكە باس لەوەش دەكات، CIA دەرمانێكی بەكارهێناوە كە لە ساڵانی 1950 بۆ 60ەكاندا بە “MK-ULTRA” ناسراوە بۆ ئەو كەسانە بەكارهاتووە لەبەر ئەشكەنجەكاندا خۆڕاگربوون، لەئاست دەرمانەكەشدا خۆڕاگربوون.\nراپۆرتەكە ئاشكرای كردووە، دەرمانەكە لەسەر 149 كەس تاقیكراوەتەوە و مادەی كاریگەر كە لە دەرمانەكەدا بەكارهێنراوە،“midazolam” بووە.\nدرۆر لادین پارێزەری سەندیكای ئازادییە شارستانییەكانی ئەمریكا لەوبارەوە ئاشكرایدەكات، كاریگەرترین بەشی راپۆرتەكە ئەوەیە پزیشكەكانی CIA بەخواستی خۆیان بەشدارییان لە شێوازی ئەشكەنجەكاندا كردووە، ئەمەش لەكاتێكدایە كە ساڵانێكی زۆر شێوازەكانی ئەشكەنجەكانی CIA لەئەمریكا جێگای مشتومڕ بوون.\nبەپێی زانیارییەكان باراك ئۆباما سەرۆكی پێشووی ئەمریكا دوای ماوەیەكی كەم لە وەرگرتنی دەسەڵات، لە ساڵی 2009دا بەبڕیارێكی سەرۆكایەتی شێوازەكانی ئەشكەنجەی بۆ دانپێدانانی گومانلێكراو و تۆمەتباران قەدەغەكرد.\nداعش هێرشەكانی بەشێوازێكی نوێ دەستپێدەكاتەوە\n2019/01/23 - 9:39 AM\nوەزیری وزەی ئیسرائیل هەڕەشەی لە نێوبردنی دەسەڵاتی بەشار ئەسەد سەرۆكی سوریای كرد لە حاڵی بەردەوامبوونی لە پشتیوانی بوونی سەربازی ئێران لە وڵاتەكەیدا.\nیۆڤاڵ شێنتز وەزیری وزەی ئیسرائیل رایگەیاند، لە حاڵى رێدان بە هێرشی هێزە ئێرانییەكان بۆ سەر خاكی ئیسرائیل دەسەڵاتی بەشار ئەسەد دەكەوێتە مەترسییەوە، “چونكە ئێمە ناتوانین لەرەوشێكدا بژین بەردەوام لە سوریاوە هێرشبكرێتەسەرمان”.\nلەم هەفتەیەدا سوپای ئیسرائیل گەورەترین هێرشی موشەكی كردە سەر پێگەكانی سوپای پاسدارانی ئێران لە سوریا و بەمهۆیەوە شەڕێكی قورسی راگەیاندن لە نێوان تاران و تەلئەبیب سەری هەڵداوە و هەڕەشەی بەرپاكردنی شەڕی گەورە لە دژی یەكدی دەكەن.\n2019/01/23 - 9:38 AM\nنوێنەری سوریا لە نەتەوە یەكگرتووەكان داوای لە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی كرد هەنگاوبنێت بۆ راگرتنی هێرشەكانی ئیسرائیل بۆ سەر خاكی سوریا.\nبەشار جەعفەری هۆشداریشی دایە كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لە حاڵی وەڵامنەدانەوەی داواكارییەكانی سوریا، ئەوا دیمەشق بە مافی خۆی دەزانێت وەڵامی هێرشەكانی ئیسرائیل بداتەوە.\nئاشكراشیكرد “رەنگە سوریا هێرش بكاتە سەر فڕۆكەخانەی تەلئەبیب”.\nلەماوەی رابردوودا سوپای ئیسرائیل لە رێگای موشەك و فڕۆكەی شەڕكەرەوە چەندین جار بۆردومانی پێگەكانی ئێران و سوریای لە نێو خاكی سوریادا كردووە.\n2019/01/22 - 10:04 PM\nروانگەی سوريا بۆ مافەكانی مرۆڤ ئاشكرایدەكات، لە هێرشەكەی بەرەبەیانی رۆژی دووشەممەی رابردووی ئیسرائیل بۆ سەر بنكەكانی سوپای پاسداران لە نزیك دیمەشق، 12 پاسدار كوژراون.\nرامی عەبدولڕەحمان لێپرسراوی روانگەی سوريا بۆ مافەكانی مرۆڤ رایگەیاند، بەهۆی هێرشەكەی رۆژی دووشەممەی رابردووی ئیسرائیل بۆ سەر بنكەكانی سوپای پاسداران لە سوریا، 21 كەس كوژراون، كە 12 كەسیان سەر بە سوپای پاسدارانی ئێران بوون.\nرامی عەبدولڕەحمان وتیشی، شەش سەربازی سوپای سوریا بەهۆی ئەو هێرشەی ئیسڕائیلەوە كوژراون و زیانێكی زۆریش بەر بنكە و دامەزراوە سەربازییەكانی ئێران كەوتووە.\nجێی ئاماژەیە، دوابەداوی هێرشە مووشەكییەكە سوپای ئیسڕائیل رایگەیاندبوو، هێرشەكە وەڵامدانەوەیەك بووە بۆ مووشەكبارانكردنی بەرزاییەكانی جۆلان لەلایەن سوپای پاسدارانی ئێرانەوە.


گه‌نده‌ڵی سیاسی و رێكاری یاسایی\nbioclavid alkohol link bioclavid pris\nپارێزه‌ر/ لوقمان مسته‌فا\nگه‌نده‌ڵی سیاسی به مانا فراوانه‌كه‌ی، بریتیه له‌خراپ به‌كارھێنانی ئۆفیسه گشتیه‌كان، داموده‌زگا (حكومیه‌كان) له پێناو ده‌ستكه‌وته نھێنی و نایاسایی و تایبه‌ته‌كاندا. ھه‌مو فۆرمه‌كانی حكومه‌ت ئه‌گه‌ری كه‌وتنه ژێر كاریگه‌ری گه‌نده‌ڵی سیاسیان تێدا ھه‌یه. شێوازه‌كانی گه‌نده‌ڵی له‌یه‌كتر جیاوازن، به‌ڵام باوترینیان بریتین له دانی مافی پێشینه له ئه‌نجامدان و به‌ده‌ستھێنانی خزمه‌تی گشتی و به‌رتیل و به‌كارھێنانی ھه‌ڕه‌شه له‌به‌ده‌ستھێنانی خزمه‌ته گشتیه‌كان به‌كارھێنانی كاریگه‌ری و بردنی ماڵی حكومه‌ت له‌لایه‌ن فه‌رمانبه‌ره‌وه و به‌كارھێنانی واسته وكاری نایاسایی.\nدیارده‌ی گه‌نده‌ڵی، دیارده‌یه‌كی به‌ربڵاوه و زۆربه‌ی زۆری گه‌لانی جیهان به ده‌ستییه‌وه ده‌ناڵێنن، چونكه ئه‌م دیارده‌یه ته‌نیا كاردانه‌وه‌ی بۆ سه‌ر باری ئابوری وڵات نییه، به‌ڵكو مه‌ترسییه‌كی زۆری بۆ سه‌ر سیستمی دیموكراسیی ئه‌و وڵاته هه‌یه. هه‌ر له كۆنه‌وه پێناسه‌ی گه‌نده‌ڵی وا كراوه كه مانای به‌كارهێنانی موڵك و سه‌روه‌تی ده‌وڵه‌ته بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی تایبه‌تیی تاكه‌كه‌سی.\nبه داخه‌وه ئه‌مڕۆ له كوردستانیش ئه‌م دیارده‌یه به زه‌قی ده‌بینرێت، به‌ڵام لێره‌دا یه‌ك جیاوازیی هه‌یه له‌گه‌ڵ ئه‌و گه‌نده‌ڵییانه‌ی كه له وڵاتانی دیكه‌ی رۆژئاوادا روده‌دات، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه كه له وڵاتانی دیموكراسی و پێشكه‌وتو، ده‌سته‌ڵاتی دادوه‌ری رۆڵێكی باش له نه‌هێشتنی ئه‌م دیارده‌یه ده‌بینێت و به هیچ شێوه‌یه‌ك سه‌یری روی ئه‌و كه‌سانه ناكه‌ن كه گه‌نده‌ڵی ئه‌نجام ده‌ده‌ن و به لایه‌نه‌وه گرنگ نییه ئه‌و كه‌سه خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات بێت یاخود سیاسی یا پۆستێكی پله‌به‌رزی له حكومه‌تدا هه‌بێت. به لای ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌رییه‌وه ئه‌وه گرنگه ئه‌و گه‌نده‌ڵكاره بهێنێته به‌رده‌م دادگا و لیكۆڵینه‌وه‌ی خۆی له‌گه‌ڵدا بكات و به سزای خۆی بگه‌یه‌نێت. نمونه‌ی ئه‌مه‌یش له‌وڵاتێكی وه‌ك ئیتاڵیا بینراوه كه چه‌ندین جار ده‌سته‌ی دادوه‌ریی نه‌هێشتنی گه‌نده‌ڵی، له دادگای ئه‌و وڵاته‌دا، (سیلڤیۆ بێرلسكۆنی)ی سه‌رۆك وه‌زیرانی وڵاته‌كه‌ی به تۆمه‌تی ئه‌نجامدانی كاری گه‌نده‌ڵی، راكێشاوه‌ته به‌رده‌م دادگا كه چه‌ندین دۆسیه‌ی سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته‌ی له لای دادگا هه‌یه.كه هه‌ندێكیان هه‌ڵسوكه‌وتی كه‌سیه‌و پێگه‌كه‌ی به‌كار هێناوه بۆ په‌یوه‌ندی ناشه‌رعی و سۆزداری له‌گه‌ڵ كیژۆڵه‌ی خوارته‌مه‌نی یاسایی .\nله لایه‌كی دیكه‌وه، درانه دادگای سه‌رۆكی پێشوی فه‌ڕه‌نسا (جاك شیراك)ـی ته‌مه‌ن 76 ساڵان، به تۆمه‌تی به‌كارهێنانی سامانی ده‌وڵه‌ت بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆی، له‌و كاته‌یدا كه سه‌رۆكی شاره‌وانیی پاریسی پایته‌خت بو له سه‌ره‌تایی حه‌فتاكاندا، ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی زۆری له جیهاندا لێ كه‌وه‌ته‌وه. بێگومان ئه‌و وڵاتانه‌ی كه گه‌نده‌ڵیان تێدا روده‌دات، پێویستییه‌كی زۆریان به‌وه هه‌یه ده‌سه‌ڵاتێكی یاسادانانی تێدا دابمه‌زرێنرێت، كه له چه‌ند دادوه‌رێكی پسپۆڕ و خاوه‌ن ویژدان و چاونه‌ترس پێكبهێنرێت و له‌گه‌ڵ رودانی هه‌ر گه‌نده‌ڵییه‌ك، به بێ روانینی پۆستی گه‌نده‌ڵكاره‌كه، رایكێشنه به‌رده‌م دادگا و سزای یاسایی خۆی بده‌ن.\nلێره‌دا واته له هه‌رێمه‌كه‌ی له‌مه‌ڕ خۆمان، ده‌بێت ده‌قێكی یاساییمان هه‌بێت بۆ ده‌ركردنی یاسایی چاودێریكردنی كارگێڕی، چونكه ناتوانرێت دژایه‌تیی ئه‌و گه‌نده‌ڵییه بكرێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆربه‌ی كاته‌كان پێوه‌ندییه‌كی به‌هێز له نێوان گه‌نده‌ڵكاری كارگێڕی و گه‌نده‌ڵكاری داراییدا هه‌یه، بۆیه ده‌بێت له ده‌وڵه‌تدا ده‌سته‌ی چاودێریكردنی دارایی و كارگێڕی بونیان هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی بتوانرێت به‌سه‌ر نه‌هێشتنی هه‌ردو گه‌نده‌ڵیدا زاڵ بن.\nگه‌نده‌ڵی به‌ره‌نگاریه‌كی زۆر ترسناك ده‌خاته به‌رده‌می پێشكه‌وتنی هه‌ر وڵاتێك. له بواری سیاسه‌تدا، ده‌بێته ھۆی لاوازكردنی دیموكراسی و ئه‌نجامدانی حكومڕانیه‌تیه‌كی باش له‌رێگه‌ی بنكۆڵكردنی (روخاندنی) پرۆسه فه‌رمیه‌كان. گه‌نده‌ڵیكردن له ھه‌ڵبژاردنه‌كان و ده‌سته و دامه‌زراوه‌كانی یاسادانان ده‌بێته‌ھۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی لێپێچینه‌وه و كه‌مكردنه‌وه‌ی رێژه‌ی نوێنه‌رایه‌تیكردن له پرۆسه‌ی بڕیار دروستكردندا؛ گه‌نده‌ڵی له ده‌سه‌ڵاتی دادگه‌ری ده‌بێته ھۆی له‌كارخستنی سه‌روه‌ری یاسا؛ گه‌نده‌ڵی له به‌ڕێوه‌بردنی خزمه‌تگوزاریه گشتیه‌كاندا ده‌بێته ھۆی پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاریه‌كان به شێوه‌یه‌كی نا یه‌كسان. به شێوه‌یه‌كی زیاتر گشتیتر، گه‌نده‌ڵی ده‌بێته ھۆی به‌ره به‌ره تێكشكانی توانا دامه‌زراوه‌ییه‌كانی حكومه‌ت له كاتێكدا كه رێوشوێنه‌كان به ھه‌ند وه‌رناگیرێن، سه‌رچاوه‌كان ھه‌ڵده‌ڵوشرێن، و كارمه‌ندان و فه‌رمانبه‌ران داده‌مه‌زرێنرێن و پله‌یان به‌رزده‌كرێته‌وه به بێ ره‌چاوكردنی ئاستی كاركردنیان. له ھه‌مان كاتیشدا، گه‌نده‌ڵی ده‌بێته ھۆی بێھێزكردنی ره‌وایه‌تی (شرعیه) حكومه‌ت و ھه‌ندێك به‌ھای دیموكراتیانه‌ی وه‌ك باوه‌ڕی(راستگۆیی) و لێبورده‌یی.\nگه‌نده‌ڵی له زۆر له وڵاتان به‌ربڵاوه، و بریتیه له سه‌ره‌كیترین زیانبه‌خش بۆ سه‌لامه‌تی ھاوڵاتیانی ئه‌و وڵاتانه. گه‌نده‌ڵكاری سیاسی مانای وایه سیاسه‌ته‌كانی حكومه‌ت له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌وانه‌ده‌بێت كه به‌رتیل ده‌به‌خشن نه‌وه‌ك بۆ جه‌ماوه‌ری گشتی. نمونه‌یه‌كی تر ئه‌وه‌یه كه چۆن سیاسه‌تمه‌داران ئه‌و یاسایانه داده‌ڕێژن كه پارێزگاریده‌كه‌ن له كۆمپانیا گه‌وره‌كان و زیانیش به پڕۆژه بازرگانیه بچوكه‌كان ده‌گه‌یه‌نن. ئه‌م سیاسیانه‌ش كه (پاڵپشتیكاری بازرگانین) زۆر به ئاسانی ده‌گۆڕێن بۆ پاڵپشتیكاری ئه‌و كۆمپانیا گه‌ورانه‌ی كه به رێژه‌یه‌كی زۆر له ھه‌ڵمه‌ته‌كه‌ی ھه‌ڵبژاردنی ئه‌واندا به پاره به‌شداریانكردوه.\nگه‌نده‌ڵی؛ واته، خراپ به كارهێنانی پێگه یان ده‌سه‌ڵاتی 'گشتی' بۆ به‌رژه‌وه‌ندی 'تایبه‌تی'. گه‌نده‌ڵی به‌گوێره‌ی یاسا و رێكاره كارپێكراوه‌كان قه‌ده‌غه‌یه.\nگه‌نده‌ڵی 'یاسایی'! جۆرێكی تره له گه‌نده‌ڵی، زیاتر له‌وه‌ی به‌كارهێنانی پێگه‌و ده‌سه‌ڵاتی گشتی بێت به پێچه‌وانه‌ی یاسا، بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی، دۆخێكه كه گه‌نده‌ڵی به یاسا رێكخراوه. گه‌نده‌ڵی یاسایی ئاماژه‌یه بۆ پرۆسه‌یه‌ك كه سه‌رتاپای گه‌نده‌ڵه و ئیتر گه‌نده‌ڵكاران به گوێره‌ی یاسا، بێ سڵه‌مینه‌وه له لێپێچینه‌وه‌ی یاسایی، پێگه و ده‌سه‌ڵات به‌كاردێنن بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی و كه‌سی.\nنمونه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ره‌های سه‌رۆكی وڵات و رێكخراو هه‌ر سه‌رۆك به‌ش و داموده‌زگایه‌ك بێت، پاڵپشت به‌و یاسایه‌ی كه رێی پێداوه هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات، ته‌خشان و په‌خشانی داهاتی وڵات ده‌كات بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی و كه‌سی و حیزبی، هه‌رخودی یاساكه وه‌ك ده‌ق به‌كاردێنێت بۆ ده‌م كوتكردنی سه‌رجه‌م نه‌یاره‌كانی ، لێره‌دا یاسا ده‌وری مه‌قاشێك ده‌بێنێت ته‌نها ده‌ست وپه‌نجه‌ی میره‌كان له‌سوتان ده‌پارێزێت.\nبۆیه ده‌بێت سه‌رله‌به‌ری ئه‌و یاسایانه هه‌موار بكرێته‌وه كه ده‌ست و په‌نجه‌ی نه‌رم كردوه له‌گه‌ڵ خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتداو به‌رژه‌وه‌ندی گشتی ده‌كات به‌قوربانی به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی.\nده‌بێت لیژنه‌ی یاسایی په‌رله‌مانی كوردستان پرۆژه یاسایه‌كی تۆكمه گه‌ڵاڵه بكه‌ن به‌مه‌به‌ستی به گژداچونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی به‌گشتی و گه‌نده‌ڵی سیاسی به‌تایبه‌تی، بۆ ئه‌وه‌ی دادگاكان بتوانن بێ سڵیمینه‌وه‌و ترس و دودڵی و پاڵپشت به‌و ده‌قه یاساییانه بتوانن به‌رپرسه باڵاكانی ئه‌م وڵاته كه تێوه‌ده‌گلێن له‌گه‌نده‌ڵی راپێچی دادگایان بكه‌ن و رێكاری یاساییان له‌به‌رانبه‌ردا بگیرێته‌به‌ر.


عێراق.. ڕاگه‌یه‌ندراوێكی باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریكا له‌سه‌ر خامنه‌یی، شیعه‌كان توڕده‌كات\nلایه‌نه شیعه‌كان له عێراق ناڕه‌زاییان له هه‌مبه‌ر بڵاوكردنه‌وه‌ی ڕاگه‌یه‌ندراوێك له باره‌ی سه‌روه‌ت و سامانی ڕێبه‌ری باڵای كۆماری ئیسلامیی ئێران، له‌لایه‌ن هه‌ڵسوڕێنه‌ری باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریكا له به‌غدا نیشاندا.\nله‌وباره‌یه‌وه عه‌ممار حه‌كیم سه‌رۆكی هاوپه‌یمانی ره‌وتی حیكمه، به‌یاننامه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه و تیادا رایگه‌یاندووه: به‌كارهێنانی عێراق وه‌ك خاڵێك بۆ هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی ڕاگه‌یاندن یان بازرگانی یان سیاسی، پێشێلكارییه‌كی ڕوونی سه‌ره‌وه‌ری نیشتمانی وڵاتمانه.\nلای خۆیه‌وه فالح خه‌ز عه‌لی ئه‌ندامی فراكسیۆنی به‌در له ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، ده‌ڵێت: ده‌بێت سنوورێك بۆ كاره گه‌مژییه‌كانی ئه‌مریكا له عێراق دابندرێت.\nفالح خه‌زعه‌لی له به‌یاننامه‌یه‌كدا وتویه‌تی:ئه‌و پۆسته‌ی له باره‌ی سه‌روه‌ت و سامانه‌كه‌ی عه‌لی خامنه‌یی بڵاوكراوه‌ته‌وه، سووكایه‌تی و گاڵته‌كردنه به مه‌رجه‌عه باڵاكان، بۆیه ده‌بێت سنوورێك بۆ كاره گه‌مژه‌ییه‌كانی ئه‌مریكا له عێراق دابندرێت.\nپێشتریش هاوپه‌یمانی فه‌تح له عێراق كه هادی عامری سه‌ركرده‌ی رێكخراوی به‌در سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات، داوای له حكوومه‌تی فیدراڵ كرد له هه‌مبه‌ر بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌مان پۆست، یاداشتانه‌مه‌یه‌كی ناڕه‌زایی به هه‌ڵسوڕێنه‌ری كاروباری باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریكا له به‌غدا بدات.\nپێنجشه‌ممه‌ی رابردوو باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریكا له به‌غدا له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تیی فه‌یسبووك پۆستێكی له‌باره‌ی سه‌روه‌ت و سامانی خامنه‌یی بڵاوكرده‌وه و رایگه‌یاندبوو له ئێستادا سه‌روه‌ت و سامانی ناوبراو به 200 ملیار دۆلار ده‌خه‌مڵێندرێت.


Home›وەرزش›جیهانی›نەیمار پارەیەکی خەیاڵی لە پێناو بەرشەلۆنە رەتدەکاتەوە\nنەیماری ئەستێرەی یانەی پاریس سانجێرمان، پێداگرە لە پەیوەندیکردن بە یانەی بەرشەلۆنەی ئیسپانی لە وەرزی داهاتوو، ئەو یاریزانە بڕی 100 ملیۆن یۆرۆ پاداشتی یانەکەی رەتدەکاتەوەو نایەوێت گرێبەستەکەی نوێ بکاتەوە.\nلە ژمارەی ئەمڕۆیدا رۆژنامەی مۆندۆ دیپۆرتیڤۆی ئیسپانی بڵاویکردووەتەوە، نەیمار ئۆفەرێکی نوێی بۆ نوێکردنەوەی گرێبەستەکەی لەگەڵ پاریس سانجێڕمان کە بڕی 100 ملیۆن یۆرۆ پاداشتە، رەتکردووەتەوە و ئامادە نەبووە نوێی بکاتەوە.\nرۆژنامەکە دەڵێت” ئەو یاریزانە ئەگەر بەرشەلۆنە بیگەڕێنێتەوە، ئامادەیە مووچەی ساڵانەی کەمبکاتەوە، ئەمەش لە پێنا و بەدەستهێنانی دووبارە خەونەکەی و پۆشینی درێسی یانەی بەرشەلۆنە”.\nنەیمار لە هاوینی رابردوو هەموو هەوڵێکی بۆ گەڕانەوە بۆ یانەی بەرشەلۆنە دا، بەڵام بەهۆی زۆری داواکارییەکانی یانەی پاریس سانجێرمان لە یانەی بەرشەلۆنە، گرێبەستەکە ئەنجام نەدرا و یانە پاریسیەکە داوای 200 ملیۆن یۆرۆی لە یانەی بەرشەلۆنە دەکرد، ئەوانیش ئامادە نەبوون ئەو بڕە پارە بۆ گەڕانەوەی نەیمار سەرف بکەن.\nنەیمار لە هاوینی ساڵی 2017 بە گرێبەستێکی چاوەڕوان نەکراودا بە بڕی 220 ملیۆن یۆرۆ بەرشەلۆنەی بەرەو پاریس سانجێرمان جێهێشت، دواتر لە رێگەی هاوڕێکانیەوە پەشیمانبوونەوەی خۆی راگەیاندبوو.


ئۆلاند: كۆبانی سونبولی خۆڕاگریە و توركیەش باجی بێ هەڵوێستی خۆی دەداتە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / جیهان / ئۆلاند: كۆبانی سونبولی خۆڕاگریە و توركیەش باجی بێ هەڵوێستی خۆی دەداتە\nئۆلاند: كۆبانی سونبولی خۆڕاگریە و توركیەش باجی بێ هەڵوێستی خۆی دەداتە\nسێ شه‌ممه 14 تشرینی یه‌كه‌م 2014\tجیهان, هەواڵ 85 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nفرانسوا ئۆلاند سەرۆك كۆماری فەرانسە نیگەرانی قووڵی وڵاتەكەی ئاراستەی دەسەڵاتدارانی توركیە دەكات بەهۆی بێهەڵویستیان لەبەرامبەر رووداوەكانی كۆبانی، ئاماژە بەوەش دەكات كە توركە بەو بێهەڵوێستییە وێنەی ناشرین دەبێت لە ئاستی نێودەوڵەتی و باسی لەوەش كرد كە كۆبانی سەنبۆلی بەرزی خۆڕاگریە.\nفڕانسۆ ئۆلاند سەرۆكۆماری فەڕەنسا لە رێوڕەسمی كردنەوەی پیشانگای “مەغریبی سەردەم” لە پاریس لە وتارێكدا وتی پێوسیتە  تەواوی وڵاتان یارمەتی ئۆپۆزسیۆنی سوریە بدەن، بە تایبەتی شاری كۆبانێ.\nئۆلاند داوای ئەوەشی كرد لەو وڵاتانەی لە هاوپەیمانیی دژی داعشدا نین، بەڵام پێگەیان هەیە یارمەتی لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریە بدەن. و وتی” پێویستە بە هەموو جۆرێك یارمەتی ئەو ئۆپۆزسیۆنانە بدرێ كە بەرەنگاری تیرۆریستان دەبنەوە.\nناوبراو رەخنەی توند لە توركیا گرتووە و بە رۆژنامەنووسانی راگەیاندووە كە فەرەنسا نیگەرانی قوڵی خۆی ئاراستەی دەسەڵاتدارانی توركیە دەكات لەسەر ئەو بێهەڵویستی لەبەرامبەر كۆشتارگەكانی كۆبانی كە لەسەردەستی تیرۆرستانی داعش دەكرێت.\nلەو رووەوە ئاماژە بەوەش دەكات، كە لە سەرئاستی نێودەوڵەتی باجی ئەو بێ هەڵوێستییەی دەدات و وێنەی ناشرین دەبێت.\nئاماژەی بەوەش كردوە كە توركیە نابێت پرسی كۆبانی وەك پرسێكی ناوخۆی تەماشا بكات بەڵكو دەبێت وەك پرسێكی ناوچەیی و نێودەوڵەتی سەیری بكات.


ئه‌وه‌ی شایانی باسه له‌شی مرۆڤ پێویستی به كۆمه‌ڵێك كانزا و ڤیتامینات هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌كانی رۆژانه‌ی به باشی پێ ئه‌نجام بدات . زۆربه‌ی زۆری ئه‌و پێداویستیانه ڕۆژانه مرۆڤ له میوه‌و سه‌وزه‌كان ، گۆشت ، هێلكه ، شیره‌مه‌نییه‌كان، ماسی وئاوه‌وه ده‌ستیانی ده‌كه‌وێت بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ماره‌كان و ماسولكه‌كان فرمانه‌كانیان بخه‌نه گه‌ڕ و هاوكات په‌ستانی خوێن هاوسه‌نگ بكه‌ن یان به باشی ڕای بگرن. یه‌كێك له‌و كانزایانه كالیسیۆمه له ساڵی ١٨٠٨ ه‌وه باسی لێوه‌كراوه وپاشتر چه‌ندین توێژینه‌وه‌ی له‌سه‌ركراوه وئیمڕۆ بایه‌خێكی گرنگی له ته‌ندروستی تاك و زانستی پزیشكیدا هه‌یه .\nبه دڵنیاییه‌وه ده‌یه‌ژم نزمی یان كه‌می كالیسیۆم له خوێندا ده‌بێته هۆی گیروگرفتی گه‌وره بۆ له‌ش. هه‌ندێكجار (ده‌رمان) میزاوه‌ره‌كان كانزاكان وڕێژه‌یه‌كی به‌رز كالیسیۆم له‌گه‌ڵ میزكردندا ده‌كه‌نه ده‌ره‌وه‌ی له‌ش به تایبه‌تی كاتێك پێكان ده‌په‌نمێت، له‌به‌رئه‌وه گه‌ر بێت و ڕێژه‌كه زۆر نزم ببێته‌وه ئه‌وا ده‌بێت سه‌ردانی پزیشك بكرێت بۆ ئامۆژگاری وچاره‌سه‌ر. هه‌ندێكجاری دی پاش سكچوون وڕشانه‌وه‌ی زۆرڕێژه‌یه‌كی به‌رزی كالیسیۆم له نێوله‌شدا ده‌كرێته ده‌ره‌وه ده‌بێته هۆی گیروگرفت بۆ نه‌خۆش به‌تایبه‌تی ریتمی دڵ. له له‌شی مرۆڤی كامڵ دا نزیكه‌ی ١٥٠-٢٥٠ گم كالیسیۆم هه‌یه كه ده‌كاته له ٥ %ی كانزاكانی نێوله‌شی مرۆڤ، له ٩٠%ی كالیسیۆم له گه‌ڵ خۆراكدا هه‌رس ده‌كرێت، نزیكه‌ی ١٠-١١ملگم له ١٠٠ملیلیترله نێو خوێندا هه‌یه . گه‌وره ساڵێك نزیكه‌ی ١٢٠٠ گم كالیسیۆم له له‌شیدایه، له ٩٨-٩٩% ی له نێو ئێسقان ودداندایه. جگه له تێستی خوێن، گه‌ر رێژه‌ی كالیسیۆم فره‌كه‌م ببێته‌وه ئه‌وا هێڵكاری دڵ ده‌ستنیشانی ده‌كات، له‌وانه‌یه هه‌ندێك له گۆڕانكارییه‌كانی نێو هێڵكاری دڵ ببێته هۆی گیروگرفتی دڵ ومردن. كالیسیۆم ده‌مانپارێزێت له :- خه‌ڵه‌فاوی، حه‌ساسیه‌ت و هه‌وكردن به تایبه‌تی له ڤایرۆسه‌كان. له‌م حاڵه‌تانه‌دا باشتر وایه تێستی خۆمان بكه‌ین بۆ كۆنترۆلی كالیسیۆم : ١-له كاتی خواردنی خۆراكی خراپدا .\n٢-هه‌ست به ماندووبوون .\n٣-گێژبوون وهه‌ست كردن به بوورانه‌وه .\n٤- قه‌بزی .\n٥-گرژبوونه‌وه‌ی ماسولكه‌كان ( پوزه‌كان) .\n٦-مێرووله‌كردن و سڕبوونی قاچه‌كان .\nبه‌رزبوونه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن . كالیسیۆم ده‌بێته هۆی فراوانبوونی تیره‌ی بۆریه‌كانی خوێن، به‌ڵام كاتێك كه رێژه‌كه‌ی كه‌م ده‌بێته‌وه ئه‌وسا دیواری بۆریه‌كان ده‌چنه‌وه یه‌ك و تیره‌ی بۆریه‌كان كه‌م ده‌بنه‌وه و ئه‌وسا په‌ستانی خوێن به‌رزده‌بێته‌وه .\nپسپۆڕه سوێدییه‌كان پێداویستی ڕۆژانه‌ی رێژه‌ی كالیسیۆم یان به‌م شێوه‌یه داناوه :\nمنداڵی ته‌مه‌ن ٦ - ١١ مانگی ڕۆژا‌نه پێویستی به ٥٤٠ ملیگرام هه‌یه .\nمنداڵی ته‌مه‌ن ١ - ٥ ساڵان ڕۆژانه پێویستی به ٦٠٠ ملیگرام هه‌یه .\nمنداڵی ته‌مه‌ن ٦ - ٩ ساڵان ڕۆژانه پێویستی به ٧٠٠ ملیگرام هه‌یه .\nمنداڵ، لاوان ته‌مه‌ن ١٠ - ١٧ ساڵان ڕۆژانه پێویستی به ٩٠٠ ملیگرام هه‌یه .\nگه‌وره‌ساڵان ڕۆژانه پێویستی به ٨٠٠ ملیگرام هه‌یه .\nئافره‌تی دووگیان و شیرده‌ر ڕۆژانه پێویستی به ٩٠٠ ملیگرام هه‌یه .\nئه‌و توێژینه‌وانه‌ی كه له‌سه‌ر ده‌مارو ماسولكه‌كراون ده‌یسه‌لمێنن كه كالیسیۆم و زینك مه‌ترسی تووشبوونی ژن به‌جه‌ڵته‌ی مێشك كه‌م ده‌كاته‌وه. هه‌ركاتێك كالیسیۆم نزمبووه‌وه ئه‌وسا ماسوكه‌كانی دڵ به ناڕه‌حه‌تی كارده‌كه‌ن وپۆمپه‌ی دڵ به باشی كارناكات ،ژماره‌ی لێدانی دڵ تێك ده‌چێت، مرۆڤ هه‌ست به بوورانه‌وه ده‌كات . كاتێك كالیسیۆم كه‌مده‌بێته‌وه ئه‌وسا ده‌بێته هۆی گرژبوون وئازاری ماسولكه‌كانی پوز. كه‌می كالیسیۆم ده‌بێته هۆی هه‌ست كردن به ماندووبوون، بێتاقه‌تی وبێزه‌وقی، ئه‌و كاته مرۆڤ وا هه‌ست ده‌كات تازه له‌خه‌وهه‌ستاوه،هه‌رچه‌نده مرۆڤ باش نووستووه به‌ڵام خه‌واڵووه‌و ده‌یه‌وێت جارێكی دی بخه‌وێته‌وه له به‌رئه‌وه‌ی هه‌ست ناكات تێر خه‌وبووبێت وهه‌ست به شه‌كه‌تی ده‌كات، گه‌ربه‌رده‌وام نزم بێته‌وه ئه‌وا ئه‌نجامی خراپی ده‌بێت . كالیسیۆم به ڕێژه‌یه‌كی باش له نێو دانه‌وێله‌كان، شیر و شیره‌مه‌نییه‌كان، په‌تاته، فاسۆلیا، میوه‌و سه‌وزه، مۆز و قه‌یسی وشك وباده‌مدا هه‌یه. هاوكات له شێوه‌ی حه‌ب وده‌رزیشدا هه‌یه، له كاتی پێویستدا ده‌درێت به نه‌خۆش. گه‌ر رۆژانه زێده‌تر له ١،٥ گم كالیسیۆم وه‌ربگیرێت ئه‌وا مرۆڤ تووشی ئازاری گه‌ده وسكچوون ده‌بێت .\nله‌ساڵی ١٩٨٨دا زانكۆی دێترۆیتی ئه‌مێریكا توێژینه‌وه‌یه‌كی ئه‌نجامداوه تیایدا ئاماژه‌ی پێ ده‌كه‌ن كه: به بێ جیاوازی نه‌خۆشی له ٧٠%ی ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی ده‌گه‌نه نێو به‌شی وردی بوژانه‌وه رێژه‌ی كالیسیۆمیان كه‌مه. له‌به‌رئه‌وه‌یه رێژه‌ی مردن به هۆی كه‌می كالیسیۆمه‌وه به‌رێژه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رزتره به به‌راورد له گه‌ڵ ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی رێژه‌ی كالیسیۆمی نێو خوێنیان ئاسایی بووه . ئه‌نجامی توێژینه‌وه كلینیكیه‌كانی چین ئاماژه‌ی پێده‌كه‌ن كه ئه‌و كۆرۆنادارانه‌ی نیشانه‌ی ژاراویبوونی (septic) خوێنیان تێدا ده‌ركه‌وتووه ئه‌ندامانی نێوجه‌سته‌یان زیانی گه‌وره‌یان پێكه‌وتووه(جگه له سییه‌كان كۆرۆنا كۆئه‌ندامی ده‌مارو هه‌رس، جگه‌ر، دڵ، گورچیله وپێست ده‌پێكێت) وله نزیكه‌ی ٤ هه‌فته‌دا كۆچی دووایی ده‌كه‌ن. هاوكات له ٤،١% ی كۆرۆناداره‌كان به هۆی كه‌می كالیسیۆمه‌وه ده‌مرن. به‌ڵام ئه‌و كۆرۆنادارانه‌ی باری ته‌ندروستییان ناجێگیربووه رێژه‌ی مردنیان به هۆی كه‌می كالیسیۆمه‌وه گه‌یشتۆته له ٤٠% . هه‌ندێكجار كه‌می كالیسیۆم له گه‌ڵ نه‌خۆشی پاراسایرۆید (Parathyroid Disease) دا تێكه‌ڵ ده‌بێت .\nهیوادارم خۆتان بپارێزن بۆ ئه‌وه‌ی تووشی ڤایرۆسه‌كه نه‌بن، چونكه كه‌س نازانێت پاشتر چی به‌سه‌ر له‌شماندا ده‌هێنێت، به‌ته‌مای كوتان مه‌بن، دووربكه‌ونه‌وه له‌به‌كارهێنانی ده‌رمان، هه‌وڵبده‌ن به‌رگری له‌ش وته‌ندروستیتان له سه‌ر سه‌وزه‌كان، وه‌رزش، ئاو، پێكه‌نین وئیراده‌ی ده‌روونی بنیات بنێن وبه‌هێزی بكه‌ن، چونكه نیشانه‌ی لاوه‌كییان نییه.\n128 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Monday, July 13, 2020


كۆڕۆنا. زه‌نگێك مرۆڤایه‌تی له خه‌وێكی قووڵ وه ئاگاهێنایه‌وه – كولتور مه‌گه‌زین\nكۆڕۆنا. زه‌نگێك مرۆڤایه‌تی له خه‌وێكی قووڵ وه ئاگاهێنایه‌وه\nهۆشه‌نگ قادر – ته‌وه‌ره‌ی كۆرنۆنا ٢٠٢٠\nBy كولتور مه‌گه‌زین\t Last updated ئازار 19, 2020\nمارتین ڕوست له‌به‌رده‌م دادگای سۆڤیه‌تی به‌تۆمه‌تی به‌زینی سنووری ئاسمانی سۆڤیه‌تی - له ٢٨ مای ١٩٧٨ به‌زاند. Vor Gericht musste sich Mathias Rust wegen Verletzung der sowjetischen Staatsgrenze, Verstoßes gegen die internationalen Flugregeln und schweren Rowdytums verantworten Quelle: picture alliance / AFP/mk\nپشیله شێره له به‌رامبه‌ر مشك\nبه‌ڵام مشكه له به‌رامبه‌ر پڵنگ\nكاتێك له ساڵی 1978 گه‌نجێكی ئه‌ڵمانی له‌به‌ره‌به‌یاندا فڕۆكه ئاسایه‌كه‌ی خۆی سنووری هێڵی ئاسمانی ئه‌و كاته‌ی یه‌كیه‌تی سۆفیه‌تی بڕی و چه‌نده‌ها كاژێر به‌ناو ئاسمانی سۆڤیه‌ت به ئاره‌زووی خۆی سوڕایه‌وه بێئه‌وه‌ی سیسته‌می ئاسمانی سۆڤیه‌تی پێشكه‌وتوی ئه‌وكات زه‌فه‌ری پێببات و ئاشكرای بكات. ئه‌مه ئه‌و كاته بوو كه سۆڤیه‌ت ئه‌و كات له گه‌ڵ ڕۆژئاوادا باسی جه‌نگی ئه‌ستێره‌كانی ده‌كرد، كه‌چی ئه‌و گه‌نجه گاڵته‌ی به هه‌موو ئه‌و سیسته‌مه زه‌به‌لاحه فشۆڵه‌ی ئه‌و كاته‌ی كۆمۆنیزمی سۆڤیه‌ت كرد، كه به یه‌كێك له سیسته‌مه به‌رگریه زیندوه‌كانی ئه‌و كاته‌ی جیهان داده‌نرا. ئه‌م هه‌واڵه ڕووسیای توشی گومان كرد، كه چۆن ده‌بێت شته‌كی وه‌ها ڕوویدابێت، هه‌ربۆیه به ناچاری سه‌رۆك داوای كۆبونه‌وه‌ی به په‌له‌ی ئه‌وانه‌ی كرد كه و لێپرسراو بوون له  سیسته‌می به‌رگری ئاسمانی سۆڤیه‌تی. به ڕاستی ئابڕووچونێكی گه‌وره بوو بۆ ئه‌و كاته‌ی سۆڤیه‌ت و ته‌نانه‌ت به شكستێكی گه‌وره‌ش له قه‌ڵه‌مدرا، و دواجارله ڕۆژنامه و میدیای جیهانیشدا هه‌ڵایه‌كی گه‌وره‌ی به دوای خۆیدا هێنا.\nمارتین ڕوست له‌به‌رده‌م دادگای سۆڤیه‌تی به‌تۆمه‌تی به‌زینی سنووری ئاسمانی سۆڤیه‌تی – له ٢٨ مای ١٩٧٨ به‌زاند.\nQuelle: picture alliance / AFP/mk\n كه‌ره‌نتینه‌بوون یه‌كسابوونه‌وه‌ی پرسی وجودیانه‌ی ڕۆحی…\nئێستاش ڤایرۆسی كۆڕۆنا هه‌مان یاری گه‌نجه ئه‌ڵمانیه‌كه دووباره ده‌كاته‌وه، به‌وه‌ی له ڕۆژێكی ساردی زستانی وڵاتی چیندا ڤایرۆسێك سه‌رجه‌م سیسته‌می ته‌ندروستی و زانستی چینی و ته‌نانه‌ت ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانیشی فشۆڵ كرده‌وه.\nكۆرۆنا هه‌مووانی له خه‌وێكی قووڵی غه‌فڵه‌ت وه‌ئاگاهێنایه‌وه، به‌وه‌ی سه‌رباری ئه‌و بودجه زه‌به‌لاحه‌ی كه ساڵانه له‌م بواره خه‌رجده‌كرێت، كۆی گشتی پێشكه‌وتنی پزیشكی خسته ژێر گومان و چاودێریه‌وه . سه‌ره‌ڕای ئه‌و پێشكه‌وتنه زه‌به‌لاحه‌ی له بواری پزیشكی و زانستیدا به‌دیهاتووه كه ته‌نانه‌ت زۆرجاریش هه‌واڵی دڵنیایی و به‌خته‌وه‌ریمان ده‌داتێ، ئێستا مرۆڤایه‌تی دۆشداماو ده‌سته‌پاچه ماوه‌ته‌وه.\nسیسته‌می پزیشكی خۆی وه‌ك هێركولیس (هه‌رقل) ی پاڵه‌وانی بێوێنه‌ی ئه‌فسوناوی نیشانده‌دا، كه‌چی ئێستا زۆر داماوه به‌رامبه‌ر پێشهاتی نوێ و ڤایرۆسی نوی كه به ئاره‌زووی خۆی یاریمان پێده‌كات. بێمانترین شت له‌م دۆخه‌دا ئه‌وه‌یه لێگه‌رێن با سروشت كاری خۆی بكات ڕاوه‌ستین و چاوه‌ڕێ بكه‌ین تا گه‌رمای هاوین دێت و به‌ڵكو ڤایرۆسه‌كه به گه‌رما له‌ناو بچێ و مایه پووچ بێت. زۆر جێگه‌ی شه‌رمه‌زاریه ڕۆژئاوا حه‌سره‌ت به ئه‌فریقیا بخوازێ كه ڤایرۆسه‌كه له‌به‌ر گه‌رما نایگرێته‌وه. كۆرۆنا به زه‌رده‌خه‌نه‌وه ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێت كه (خلق الانسان ضعیفا) به‌مانای هێشتا مرۆڤ لاوازه به‌رامبه‌ر به سروشت.


07:43 - 02/03/2021 292 جار خوێندراوەتەوە\nژووری ئۆپه‌راسیۆنی پارێزگای هه‌ولێر، لە چوارچێوەی رێكارەكانی بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنای گۆڕدراو، چواردە بڕیاری دەركرد.\nبەپێی بڕیارەكان، پرسەدانان لە(کۆڵان-هۆڵ-ماڵ-ژێرخێوەت-باخچە) و مەراسیمی سەرقەبران بەهەموو شێوەیەک قەدەغەیە.\nهەروەها، هۆڵه‌كانی سینەما لەگشت مۆڵ و بازاڕەکان بەتەواوی دادەخرێن.\nڕاگه‌یەندراوێك له ژووری ئۆپه‌راسیۆنی پارێزگای هه‌ولێر\nچەند بڕیارێکی نوێ درا\nیەکەم/ هەموو ئەو شوێنانەی کە کراوەن، (مۆڵ، مارکێت، شوێنە بازرگانییەکان)، دامەزراو و فەرمانگە حکومی و ئەهلیەکان، ناوەندەکانی خوێندن و شوێنە گشتییەکان، پێویستە تەواوی مەرجە تەندروستییەکان و ڕێکارەکانی خۆپارێزی جێبەجێبکەن لەبەستنی (دەمامک) و دووری مەودای نێوان هاوڵاتییان و دروست نەکردنی قەرەباڵغی، بەپێچەوانەوە هه‌رشوێنێك پابەند نەبێت ڕێکاری یاسایی لەبەرامبەردا دەگیرێتەبەر.\nدووەم/ یاد و بۆنە نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانییەکانی ئادار به‌رز و پیرۆز راده‌گیرین به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچ گردبوونه‌وه و كۆبوونه‌وه‌یه‌كی جەماوەری بەم بۆنانەوە ئه‌نجام بدرێت و هەموو جۆرە کۆڕ و کۆبوونەوە و گردبوونەوە و کۆنفرانس و بۆنەیەکی ئاینی و کۆمەڵایەتی قەدەغەیە.\nسێیەم/ کافتریا و یانە و چێشتخانەکان، دەبێت خزمەتگوزارییەکانیان لەدەرەوە و لەباخچەکان پێشکەش بە میوانانیان بکەن، ئەوانەشی کە باخچەیان نییە، پێویستە لە ژوورەوە ژمارەی میوانەکانیان سنووردار بکەن و پەنچەرە ودرەگاکان کراوە بن بۆئەوەی هەواگۆڕکێ هەبێت و ڕەچاووی دووری مەودای نێوان مێزەکان بکرێت.\nچوارەم/ ئەم شوێنانە لەکاتژمێر (12)ی شەو تاوه‌كو (6)ی به‌یانی دادەخرێن: (یانەکانی شه‌وانه، كافتریا، یانه‌كانی مه‌ی خواردنه‌وه (باڕ)، بەهیچ شێوەیەکیش ڕێگە پێدراو نین خزمەتگوزاری نێرگەلە کێشان پێشکەشبکەن.\n) پێنجەم/ پرسەدانان لە(کۆڵان-هۆڵ-ماڵ-ژێرخێوەت-باخچە) و مەراسیمی سەرقەبران بەهەموو شێوەیەک قەدەغەیە.\nحەوتەم/ بووک گواستنەوە و ئاهەنگەکانی تری نیشان و لەدایک بوون لەهۆڵەکان لەقەرەباڵغی سنووردار دەکرێت بەمشێوەیەی لای خوارەوە:- - هۆڵ ڕووبەری (500)م2، نابێت لە (60) کەس زیاتری تێیدا ئامادەبێت. - هۆڵ ڕووبەری (1000)م2، نابێت لە (120) کەس زیاتری تێدا ئامادەبێت. هەر خاوەن هۆڵ و سەرپەرشتیارێک سەرپێچی لەو بڕیارە بکات، هۆڵەکەی دادەخرێت.\nهەشتەم/ بازگەکانی پارێزگای هەولێر، لەگەڵ پارێزگاکانی تری عێراق دادەخرێت لەڕۆژانی (پێنج شەمە، هەینی، شەمە) لە 5 تاوەکو 7/ 3/ 2021، جگە لە هاتووچۆی شاندە فەرمیەکانی حکومی و دیبلۆماسی و هاوپەیمانان و ئاژانسەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان و ڕێکخراوەکان.\nنۆیەم/ هاتووچۆ و چالاکی لە کەمپەکانی پارێزگای هەولێر سنووردار دەکرێن، تەنها ڕێگە بەو ڕێکخراو و لایەنانە دەدرێت کە هاوکاری و پێداویستی ڕۆژانە دابین دەکەن ئەویش بەنووسراوی پارێزگای هەولێر/ بەڕێوەبەرایەتی کۆچ و کۆچبەران و وەڵامدانەوەی قەیرانەکان، ڕێگەیان پێدەدرێت بەپابەندبوون بە ڕێنماییە تەندروستییەکان.\nدەیه‌م/ داوا لەمامۆستایان و پیاوانی ئاینی و یەکێتی زانایانی ئاینیی پیرۆزی ئیسلام دەکەین، هەروەک چۆن لە ڕابردوودا هاوکارمان بوونە، بەهەمانشێوە هاوکارمانبن بۆ هۆشیارکردنەوەی نوێژخوێنان کەپابەندی ڕێنماییە تەندروستییەکانبن و بەهیچ شێوەیەک ڕێگە بە نوێژخوێنان نەدەن بەبێ بەستنی (دەمامک) بڕۆنە ناو مزگەوت و شوێنە ئاینییەکان و بردنی منداڵان بۆ ناو مزگەوت قەدەغە بکەن.\nیازدە‌یه‌م/ داوا لەسەرجەم مامۆستایان و قوتابیان و خوێندکارانی ئازیزی سنووری پارێزگاکەمان و کەس و کارەکانیان دەکەین، بۆ پاراستنی سەلامەتی و تەندروستی خێزانەکانیان، لەکاتی چوونی ڕۆڵەکانییان بۆ قوتابخانە و خوێندنگاکان ڕێنماییە تەندروستییەکان و ڕێکارەکانی خۆپارێزی جێبەجێبکەن و (دەمامک) ببەستن.\nدوازدەیەم/ داوا لەهاوڵاتییانی سنووری پارێزگای هەولێر دەکەین، لەپێناو سەلامەتی خۆیان و ئازیزانیان لەم قۆناغەدا بەوپەڕی هەستکردن بە بەرپرسیاریەتی پابەندی ڕێنماییە تەندروستییەکان و ڕێکارەکانی خۆپارێزی لە کۆرۆنا بن و (دەمامک)ببەستن.\nچواردەیەم/ سەرجەم فەرمانبەرانی یەکە کارگێڕییەکانی سنووری پارێزگای هەولێر، دەبێت پابەندی تەواوی ڕێنماییەکان بن و ئەو بڕیارانە گشت قەزا و ناحییەکانی سنووری پارێزگای هەولێر دەگرێتەوە. ئەم بڕیارانە لەکاتژمێر (12)ی ئەمشەو (2 ) لەسەر(3)ی 2021، دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە. ژووری ئۆپەراسیۆنی پارێزگای هەولێر 2021.3.2


ئەنجوومەنی ئاسایش پلاندانه‌رانی هه‌ڵکوتانه سه‌ر بینای پارێزگای هه‌ولێر ئاشکرا ده‌کات\nئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان دانپێدانانی گرووپێکی سەر بە داعش ئاشكرا ده‌كات، له ڕاگەیەنراوێکی ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان که کۆپیه‌کی ده‌ست جه‌ماوه‌رنیوز که‌وتووه تێدا هاتووە، پیلاندانەر و جێبەجێکارانی ئەم گرووپە تیرۆریستییە لە پێنج ئەندامی سەرەکی پێکهاتوون.\nده‌قی ڕاگه‌یه‌نراوی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێمی کوردستان\nدوای پەلامارە تیرۆریستیەکەی سەر باڵەخانەی پارێزگای هەولێر لە رێکەوتی23_7_2018 دەستبەجێ هێزەکانی ئاسایش بەرەنگاری تیرۆریستان بوونەوە و لە ئۆپەراسیۆنێکدا هەرسێ تیرۆریستی هێرشبەر کوژران، تیمەکانی چاودێری و بەدواداچوونیش دەستیان بە لێکۆڵینەوە کرد و سەرئەنجام ئەندامانی تری گروپەکە دەستگیرکران.\nبەپێی دانپێدانانەکانیان کە لەگەڵ ئەم راگەیاندراوەدا بڵاوکراوەتەوە، هاوکار و هاندەری پێشوەختەی ئەم گروپە (اسماعیل نجم الدین اسماعیل) ناسراو بە "مەلا ئیسماعیل سوسەیی" بووە کە لە ساڵی 2014ــەوە پەیوەندی کردووە بە داعشەوە و دووجار بەیعەتی داوە، تۆماری دەنگی بۆ سەرکردەی داعش ناردووە و ئامادەیی خۆی بۆ هەموو کارێک دەربڕیووە، هەروەها زانیاری سیخوڕی لەسەر هێزەکانی پێشمەرگە داوەتە داعش.\nدوایین کاری تیرۆریست (ئیسماعیل سوسەیی) دابینکردنی چەک و پارە و پێداویستی بووە بۆ گروپی ئەنجامدەری کردە تیرۆریستیەکەی سەر باڵەخانەی پارێزگای هەولێر، بەڵام ئیسماعیل سوسەیی لە رێکەوتی 3/7/2018 بە بڕیاری دادوەر و لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێرەوە، بە بەڵگەی داعشبوونی دەستگیرکرا و دەست بەسەر چەک و جبەخانەکەیدا گیرا.\nئەم گروپە لە رێگەی چەند کەسێکی توندڕەوەوە و لەژێر پەردەی ئاینی پیرۆزی ئیسلامدا، پەرەیان بە بیری توندڕۆیی داوە، پیلانی کردەی تیرۆریستیان داناوە. یەکێک لە ئەندامانی گروپەکە تیرۆریست (محمد شیرزاد)ــە و لە 2015 بە بەڵگەی داعشبوونی بۆ ماوەی ساڵێک بە بڕیاری دادگا حوکم دراوە، بەڵام دوای ئازادبوونی دووبارە پەیوەندی بە داعشەوە کردوەتەوە و لەو کردە تیرۆریستیەدا بەشدار بووە، کە بووە هۆی شەهیدبوونی کارمەندێکی پارێزگا و برینداربوونی چەند کارمەندێکی هێزە ئەمنیەکان. سوپاسی هاوکاری هاوڵاتیانی خۆشەویست دەکەین، لە هاوکاری بەردەوامیان بۆ دەزگا ئەمنیەکان، هەموو لایەکیش دڵنیا دەکەینەوە، دەزگاکانمان بەردەوام دەبن لە بەگژداچوونەوەی تیرۆر و تیرۆریستان، بۆ سەلامەتی و پارێزراوی سەر و ماڵی هاوڵاتیان.\nئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان.


ئیلام پارێزگایەکی دەوڵەمەند و خەڵکێکی هەژار و بێکار – کوردستان و کورد\nئیلام پارێزگایەکی دەوڵەمەند و خەڵکێکی هەژار و بێکار\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2022/01/10\nئیلام بە یەکێک لە دەوڵەمەندترین پارێزگاکانی کوردستان و ئێران ئەژمار دەکرێت و هاوکات ڕێژەی هەژاری و بێکاریی خەڵکی لەو پارێزگایە لە پلەی یەکەمەکانی ئامارەکاندایە.\nڕۆژی یەک‌شەممە، ١٩ی بەفرانباری ١٤٠٠ی هەتاوی، گۆڤاری ڕەخنەی ئەندێشەیی کە بنکەی سەرەکی لە شاری کرماشانە، لە لاپەڕەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی خۆی و لە پۆستێکی ڕەخنەییدا لەژێر ناوی “بێ‌سەروبەری ئابووری”، وێڕای ئاماژەدان بە ئامارە چەواشەکارانەکانی ناوەندی ئاماری ڕێژیمی ئێران لەسەر ڕێژەی هەژاری و بێکاریی ئەو پارێزگایە، نووسیویەتی: بەپێی ئەو ڕێژەیەی کە شوکروڵا شێرخانی، بەرپرسی ناوەندی ئاماری ئێران ڕایگەیاندووە، ڕێژەی بێکاری لە ئیلام ١٠ هەزار و چوارسەد کەسە، بەڵام پارێزگاری ئیلام ڕێژەی بێکاری، زیاتر لە ٢٤ هەزار کەس ڕاگەیاندووە.\nبەپێی قسەکانی پارێزگاری ئیلام، ٢٤ لەسەدی خەڵکی ئیلام بێکارن؛ بەڵام لە ڕاستیدا و بەپێی لێدوانەکانی خەڵکی خۆجێیی پارێزگای ئیلام زیاتر لە ٤٥ لەسەدی خەڵک بێکارن.\nلە بەشێکی تری ڕەخنەکانی ئەو گۆڤارەدا هاتووە: وێڕای ئەو کانگا پیشەسازییانەی کە گرێدراوی نەوت و گازن و سەرچاوەکانی تر، زیاتر ١١ لەسەدی سەرچاوەی گازی و زیاتر ٧ لەسەد سەرچاوەی نەوتیی ولاتی ئێران لە پاڕێزگای ئیلامە، ئێستە پرسیارەکە ئەوەیە؛ ئایا ئیلام لە کوێی هاوکێشە ئابوورییەکاندایە.\nلە بەشی کۆتاییی ڕەخنەکەشدا ئاماژە بە کۆمەڵێک سەرچاوەی تری داهاتی پارێزگای ئیلام کراوە و کۆمەڵیک پرسیار ڕوو بۆ ڕای گشتیی خەڵک ورووژێندراوە و نووسراوە؛ ئایا پرسی ئابووری لە ئیلام تەنیا گاز و نەوتە؟ ئەی کشتوکاڵ و پیشەسازییەکانی تر جێگەیان هەیە؟ دەرفەتی سنووریی پارێزگا بۆچی نەیتوانیوە ئەو پارێزگایە لە پارێزگایەکی بێ‌بەرهەم ڕزگار بکات و بیکاتە پارێزگایەکی گەشەکردووە؟\nتاگی بابەت: ئیلامکوردستان


بەهۆی پابەندنەبوون بە مەرجەكانی كاركردن و سیستمی تەندروستییەوە، دەرمانخانەیەک لە شاری سلێمانی داخرا.\nبەپێی راگەیەندراوێک کە وێنەیەکی بۆ لڤین نێردراوە، ئاریان عومەر سەرۆكی لیژنەی هاوبەشی تەندروستی سلێمانی رایگەیاندووە، "بەهۆی پابەندنەبوونی بە مەرج و رێنماییەكان و كارنەكردن بە سیستمی تەندروستی، دەرمانخانەی هایما لە گەڕەكی سەروەری شاری سلێمانی داخراوە.\nناوبراو ئاماژەی بەوەش کردووە، لەكاتی سەردان و پشكنینی لیژنەی هاوبەشی تەندروستی بۆ دەرمانخانەی هایما، دەركەوتووە بڕێكی زۆر دەرمانی ماوەبەسەرچوو لە شوێنەكەیدا هەیە و خاوەنەكەشی پسپۆڕی لەبواری دەرمانسازیدا نییە كە مەترسی پێدانی دەرمانی هەڵە بە نەخۆشی لێدەكرێت و پێچەوانەی رێنماییەكانی كاركردنە لە دەرمانخانەكاندا.\nئاریان عومەر ئەوەشی خستووەتەڕوو، خاوەنی دەرمانخانەکە بەنیازبووە دەرمانە بەسەرچووەكان بەسەر هاووڵاتیانی شاری سلێمانی و گەڕەكەكەدا ساغ بكاتەوە بەبێ رەچاوكردنی زیانی دەرمانەكە بۆسەر تەندروستی نەخۆشەكان.\nسەرۆكی لیژنەی هاوبەشی تەندروستی سلێمانی داواشی لە هاووڵاتیان کردووە، لەكاتی كڕینی دەرمان سەرنج بدەن لە بەرواری دروستكردن و بەسەرچوونەكەی و لەكاتی هەبوونی دەرمانی بەسەرچوودا لیژنە هاوبەشەكانی لێ ئاگادار بكەنەوە.


ڕه‌گوڕیشه‌ی چیرۆکی ئه‌فسانه‌یی(ئاده‌م و حه‌وا) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌بۆ یه‌هودیه‌ت و مه‌سیحیه‌ت و چه‌ند سه‌ده‌یه‌ک به‌ر له‌سه‌رهه‌ڵدانی ئیسلام ئه‌م ئه‌فسانه‌یه‌له‌ته‌ورات و ئینجیلدا تۆمار کراوه‌و ئیماندارانی ئه‌و دوو دیانه‌ته‌ش په‌یڕه‌ویان لێ کردووه.\nدواتر (موحه‌ممه‌د)، به‌خاتری ئه‌وه‌ی پێی نه‌گوترێت؛ ئه‌وه‌ی تۆ ده‌یڵێیت هه‌موی له‌ته‌وڕات و ئینجیلدا هه‌یه‌و دینه‌که‌ی تۆش کۆپیه‌که‌له‌وه‌ی ئه‌وان و هیچی نوێترت نه‌هێناوه، کۆپیه‌کی ئاره‌زومه‌ندانه‌ی له‌تێکسته‌کانی ئه‌و دوو دینه‌وه‌بۆ خۆی بردوه‌و هه‌ندێک ده‌ستکاری نابه‌ڵه‌دانه‌ی تێدا کردوه.\nده‌ستکاری (نابه‌ڵه‌دانه‌ی) موحه‌ممه‌د، ئه‌گه‌ر به‌مه‌به‌ست بووبێت، هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌ی کردووه! وه‌ئه‌گه‌ر له‌بێ ئاگایشیه‌وه‌بوو بێت ئه‌وا خراپتر! چونکه‌له‌هه‌ردوو باره‌که‌دا یه‌ک ڕاستی ده‌سه‌لمێت؛ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌که‌ئیسلام دینێکی نوێ نیه! به‌ڵکو هه‌رته‌قه‌یه‌کی مه‌زهه‌بیانه‌یه‌و تێکه‌ڵه‌یه‌که‌له‌بنه‌ما روشدیه‌کانی هه‌ردوو دیانه‌تی یه‌هودی و مه‌سیحیه‌ت، ته‌نانه‌ت هه‌ندێک ڕێوڕه‌سمه‌کلتوریه‌کانی مه‌ککه‌و مه‌دینه‌و بتپه‌رستانی قوڕه‌یشه‌کانیشی تێئاخنراوه...!\nحه‌زئه‌که‌م به‌زمانێکی ساده‌هه‌ندێک مشتومڕ له‌سه‌ر چیرۆکی (ئاده‌م) بهێنمه‌ئاراوه، تا که‌مێک دید وهزری خوێنه‌ر به(نالۆژیکیه‌تی) داڕشتنی ئه‌م چیرۆکه‌ئاشنا بکه‌م که‌موحه‌ممه‌د دایڕشتۆته‌وه...! بێگومان‌زۆر که‌سی دیکه‌ش به‌شێوازی جیاجیا له‌م چیرۆکه‌یان کۆڵیوه‌ته‌وه‌و پرسیاری گه‌وره‌و وروژێنه‌ریان دروست کردووه...!\nهه‌وڵده‌ده‌م وه‌ک چیرۆک ئه‌م ئه‌فسانه‌یه‌وه‌ک خۆی بنوسمه‌وه‌و دواتر پرسیاره‌کان بکه‌م تا ساناتر په‌نجه‌بخه‌مه‌سه‌ر گرێکان و وێنه‌که‌ش ڕوونتر بخه‌مه‌به‌رچاوی خوێنه‌ر.\n1- قورئان له‌ئایه‌تی 30 سوره‌تی البقره‌دا ده‌ڵێت: (خودا) به‌مه‌لایکه‌ته‌کانی گوت؛ خه‌لیفه‌یه‌ک بۆ خۆم له‌سه‌ر زه‌وی داده‌نێم! مه‌لایکه‌ته‌کانیش گوتیان: که‌سێک دروست ده‌که‌یت که‌فه‌ساد و کوشتار و خراپه‌کاری له‌سه‌ر زه‌وی بڵاو بکاته‌وه، له‌کاتێکدا ئێمه‌هه‌میشه‌سوپاسگوزاری تۆین وستایشت ده‌که‌ین!\n(خودا)ش ده‌ڵێ؛ ئه<span style=" line-height:\nڕێکه‌وتی بڵاوکردنه‌وه 2013-03-04 20:34:00\nبه‌شی ( خوداکان ) ئاماده‌کرد ( خوداکان )\nڕه‌گوڕیشه‌ی, چیرۆکی, ئه‌فسانه‌یی‌ئاده‌م, و, حه‌وا, ده‌گه‌ڕێته‌وه‌بۆ, یه‌هودیه‌ت, و, مه‌سیحیه‌ت, و, چه‌ند, سه‌ده‌یه‌ک, به‌ر, له‌سه‌رهه�خوداکانمه‌زن, مه‌ردان, چیرۆکی, ئاده‌م, و, حه‌وا, وه‌ک, ئه‌فسانه‌ش, هه‌ر, کاوازو, له‌نگه Tags