کۆدی هەواڵ: 847\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 10:36 - 2021/01/25\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، لە دوو ئۆپەراسیۆنی بەربڵاوی سەربازیدا دەوڵەتی تورکیا لە ساڵەکانی 2018 و 2019دا دوو ناوچەی لەژێر کونترۆڵی کوردانی سووریا دەرهێنا تاکوو پەیوەندیی نێوان سێ ناوچەی کوردنشینی دیکە لەیەکتر ببڕێت.\nبەڵام تورکیا جارێکی دیکە هەوڵی لاوازتر کردنی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا دەدات و لە ساڵی 2019ەوە وێستگەی پۆمپاژی دابین کردنی ئاوی حەسەکە-ی کونترۆڵ کرد و چەندین جار ئاوی بەسەر یەک ملیۆن دانیشتووی ئەو شارە و شارەکانی دەوروبەریدا داخستووە.\nسارا کایالی کە شرۆڤەکارێکی ڕوانگەی مافی مرۆڤە بە دۆچیچەڤێلەی وتووە ئەم هەنگاوەی تورکیا کارەساتی مرۆیی لێکەوتۆتەوە.\nتورکیا و سەربزیوانی سەربەو وڵاتە کووترۆڵی وێستگەی ئاوی عەلوک-یان بەدەستەوە گرتووە و هێزە کوردەکانیش کونترۆڵی وێستگە کارەباییەکانیان بەدەستۆیە کە کارەبای پێویستی ئەو وێستگە ئاوییانە دابین دەکەن. ئەمەش بووەتە بیانوویێک بۆ تورکیا کە ئاوەی حەسەکە بەرنەداتەوە.\nدانیێل مویان، وتەبێژی نووسینگەی هاوئاهەنگی کاروباری مرۆیی نەتەوەیەکگرتووەکان ئاماژەی داوە بە پێداویستیی بەپەلەی خەڵکی ناوچەکە بە ئاو لەسەردەمی بڵاوبوونەوەی کۆرۆنادا و دەڵێت دابڕینی ئاو لەم کاتەدا کارەسات بەدوای خۆیدا دێنێت.\nئوودە تاها ئۆغڵۆ، شرۆڤەکاری پرسەکانی تورکیا دەڵێت دابڕینی ئاو بەسەر کوردانی سووریا لەلایەن تورکیاوە زۆر پێچەڵاوپێچە و ئەم بابەتە بەبێ دەستوەردانی نەتەوەیەکگرتووەکان چارەسەر نابێت.


خولی پلە دووەکانی ئیسپانیا - گرانادا vs ڕیاڵ ئۆڤیێدۆ - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nئۆساسونا vs. ئالباسێتی ڕایۆ ڤایۆکانۆ vs. ئاڵمێریا سپۆرتین گیخۆن vs. هێسکوا کادیز vs. کولچوراڵی لیۆنێسا بارسێلۆنا II vs. Lorca گرانادا vs. ڕیاڵ ئۆڤیێدۆ تێنریفی vs. نومانسیا ڕێوس دێپۆرتیو vs. ڕایۆ ڤایۆکانۆ ئالباسێتی vs. سێڤییا II ئاڵمێریا vs. ڕیاڵ ڤالادۆلاید\nگرانادا vs ڕیاڵ ئۆڤیێدۆ 2-0\nJoselu (G) 47' (دروستکرا لە لایەن: باینا)\n'54 بۆ Miguel Linares\n'76 بۆ Alberto\nخاڤی ڤاراس (ESP)\n'71 بۆ R. Manaj\n'54 بۆ D. Johannesson\n'84 بۆ P. Malong\nم. ساونێر (FRA)\n'64 بۆ Mossa\nماکدۆناڵد ماریگا (KEN)\n'54 بۆ N. Valentini\n'54 بۆ خ. فۆرلین\n'64 بۆ Saúl Berjón\n'71 بۆ Joselu\n'76 بۆ باینا\n'84 بۆ Montoro\n13 خاڤی ڤاراس گ\n2 چیکۆ 18'\n20 م. ساونێر\n9 R. Manaj بۆ Joselu 71'\n12 P. Malong بۆ Montoro 84'\n23 Alberto بۆ باینا 76'\n2 D. Johannesson بۆ N. Valentini 54'\n10 Miguel Linares بۆ خ. فۆرلین 54'\n15 ماکدۆناڵد ماریگا\n23 Mossa بۆ Saúl Berjón 64'\n28/04/18 SED هێسکوا 2 - 1 گرانادا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


خۆپیشاندانی بەربڵاوی خەڵکی کوردستانی سووریا دژی تورکیا - Mehr News Agency\n21 rêbendanê 2020 - 20:33\nNews Code 30633\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە هاوارنیووز، خەڵکی کوردستانی سووریا لە ناوچەکانی جەزیرە، قامیشلۆ، مەعبەدە، مالکیە، جل‌ئاغا و ... خۆپیشاندانێکی بەربڵاویان لە دژی سوپای تورکیا و ملیشیاکانی سوپای ئازادی سووریا بە بۆنەی دووهەمین ساڵوەگەری داگیرکرانی عەفرین بەڕێوە برد.\nبە گوێرەی ئەو هەواڵە شەمسەخان گەلوو ئەندامی کۆنگرەی ئێستار لە خۆپیشاندانەکەی قامیشلۆ لە گۆڕەپانی عوسمان سەبری، ڕایگەیاند: خەباتی خەڵکی باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا دژی داگیرکاری پەرەی سەندووە و لێرە کۆبووینەوەتەوە هەتا سڵاو بکەین لە سەرۆک ئۆجەلان و شەڕڤانان لە بەرەکانی شەڕ.\nڕاشیگەیاند: لە عەفرین هەر چلێکی زەیتوون دەکەینە بۆمبایەک و لە دژی ملیشیاکانی سەر بە دەوڵەتی تورکیای بە کار دێنین. بۆ ئەوەی دەوڵەتی تورکیا بۆ تاوانگەلی جەنگی سزا بدرێت، داوای پێداچوونەوە لە ڕێکخراوگەلی نێودەوڵەتی دەکەین.\nشایانی باسە لەو خۆپیشاندانانەدا بۆ درێژەی شەڕ و بەرەنگاربوونەوە لە پێناو ئازادکرانی عەفرین، سەریکانی و گرێ سپی، دروشمگەلێک لە دژی تورکیا و ملیشیاکانی سەر بە ئەنقەرە بەرز کرایەوە.


خانه ---> به شی کوردی ---> بابه ته كان ---> بانگه‌واز له فیکری ئیسلامی\n۱۳۸۵/۰۵/۰۳\tبابه ته كان نظر بگذارید :\n( ناسری سوبحانی )\nدیاره بانگه‌واز (دعوه) گه‌وره‌ترین ئه‌رک و به‌رپرسیاریه‌تێکه مرۆڤ دوا به دوای به‌رپرسیارێتیی تایبه‌تی به‌نده‌گی (عبودیه‌ت) ئه‌که‌وێته سه‌ر شانی، ئه‌رکێک و مه‌سئولیه‌تێک، که پێغه‌مبه‌ران ( درودی خوایان له‌سه‌ربێت) هه‌مووان بۆ ئه‌وه هاتوون، جاوه‌کو هه‌ر به‌رپرسیاریه‌تێکی تر و ئه‌رکێکی دیکه‌ی تر، مرۆڤ له پێشدا ئه‌وه نه‌زانێت، که هه‌قیقه‌تء ڕاستێتیی بانگه‌واز چیه، یا ریزبه‌ندیی قۆناغه‌کانیچۆنه‌و له چیه‌وه ده‌ست پێ بکاو ئه‌گه‌ر به‌هێزترین تواناو ئاماده‌باشی ببێت ناتوانێت کاری زۆر ئیجابی ئه‌نجام بدات، له‌م سۆنگه‌یه‌وه، گه‌ڕانه‌وه بۆ قورئانء ناسینی ڕاسته‌قانی بانگه‌وازو په‌ی بردن به قۆناغه‌کانی بانگه‌وازو ڕیزبه‌ندی قۆناغه‌کانی شتێکی ئیجگار پێویسته.\nبۆیه‌کا، له‌م سه‌روبه‌نده‌دا، دوان له‌مه‌ر ئه‌م بابه‌ته له‌جێی خۆیدایه.\nدیاره که (سوره‌ی فاتیحه) سه‌ردێر (متن) ی قورئانه و له هه‌رشتێکدا هه‌قی ئه‌وه‌ی هه‌یه که مرۆڤ بۆی بگه‌ڕێته‌وه، چونکه سروشتی سه‌ردێر و شرۆڤه (شرح) وایه که مرۆڤ له پێشدا سه‌ردێر (متن)ی شته‌که ده‌رک بکات دوایی شته‌کانی تری بۆ ڕێک ده‌بێت، ئه‌گه‌ر له‌شه‌رحه‌که‌یشه‌وه ده‌ست پێ بکات کاتی وا ئه‌بێ ناگات به بنجی داواکه (اێل مگلب).و لاباسێکی وه‌ک باسێکی بنچینه‌یی ته‌ماشابکات.\nسوره‌ی (فاتیحه) یه‌که‌مین ئایه‌تی (الحمدلله رب العالمین) به‌ڕامان به‌وه‌ی که (بسم الله الرحمن الرحیم) ئایه‌تێکی گشتگیره‌و حوکمی جیایه، یه‌که‌مین ئایه‌تء دوو ئایه‌تی دوای ئه‌م ئایه‌ته شتانێک روون ئه‌که‌نه‌وه که پێش له هه‌موو شتێک هه‌م مرۆڤ بۆ خۆیو بۆ په‌روه‌رده‌و (تزکیه)ی خۆی و هه‌م بۆ بانگه‌واز و په‌روه‌رده‌ی که‌سانی تر پێویسته پێش له هه‌موو شتێ ئه‌و ئه‌وه بزانێ دیاره وه‌ختێ که ئه‌فه‌رموێ [الحمد لله رب العالمین] به‌شی (رب العالمین) تا کۆتایی [مالک یوم الدین] ئه‌مه‌ی وه‌ک روونکردنه‌وه‌ی هۆکار و عیلله‌تێک بۆ حه‌مده‌که (الحمد) که ئه‌مه وه‌ختێ ئه‌فه‌رموێ (الحمدلله) پرسیار بکرێ بۆ؟ بۆچی هه‌قیقه‌تی حه‌مد و ستایش یا هه‌موو حه‌مد بۆ ئه‌وه؟ ئه‌فه‌رموێ چونکه (رب العالمین الرحمن الرحیم مالک یوم الدین] به ده‌سته‌واژه‌یه‌کی تر دیاره که حمد واته (الوێف بالجمیل) ئه‌بێ له پێشدا (جمیل)ه‌که بزانێ ئینجا ئه‌وکاته وه‌ێفی پێ ئه‌کات و نه‌یکات به سه‌نایه‌ک (پناء)و ته‌عبیر ئه‌کاته‌وه له‌و حاڵه‌ته‌ی که له‌دڵیدا قه‌رار ئه‌گرێ. سه‌باره‌ت به‌و خاوه‌ن (جمیل)ه‌ش که مانای ئه‌وه‌یه له پێشدا (العالمین الرحمن الرحیم مالک یوم الدین] سه‌رچاوه‌ی ئاراسته‌کان (توجهی) قه‌رار ئه‌گرێ که پێشتر خوا به مانه ئه‌ناسێت و ئه‌زانێ که خوا خاوه‌نء دارای ئه‌م ئاسمان و سیفاته‌یه ئینجا دوای ئه‌مه هه‌ڵوێستی سوپاس و حه‌مد ئه‌گرێت له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م هه‌قیقه‌تانه‌وه.\nکه‌وابوو له [رب العالمین] ئه‌بێ ده‌ست پێ بکرێت.\nگوزارشتی (رب) چه‌ند شتێ ده‌رده‌خات که ئه‌بنه بنه‌مای تێڕوانینی (مقێودات تێور) ئیسلامی، هه‌لبه‌ته له‌گه‌ڵ ئه‌و دوو ئایه‌ته‌که‌ی دواییدا، کاتێک که مرۆڤ په‌یوه‌ندیو وابه‌سته‌یی له‌گه‌ڵ خوادا په‌وه‌ندیی په‌روه‌رده‌کراوو په‌روه‌ردگارێتی ئه‌بێت لێره‌دا ئه‌مه ده‌رک ئه‌که‌ین که ئه‌م مرۆڤانه ئاتاجی هه‌یه و ئاماده‌شه (مستعد) بۆ په‌روه‌رده، چونکه ئه‌گه‌ر ئاتاجی نه‌بێ مانای نییه ئه‌و په‌روه‌ردگاری بێتء ئه‌گه‌ر ئاماده‌ش نه‌بێت بۆ په‌روه‌رده دیسان هه‌ر ناکرێت ئه‌و په‌روه‌ردگاربێت، په‌روه‌ردگارێتیی ئه‌وه ده‌خاته روو که ئاماده‌یه بۆ په‌روه‌رده‌و بێگومان ئه‌شکرێ ئه‌م په‌روه‌رده‌ییه بکرێ ئه‌وه‌یش ئه‌زانین که په‌روه‌رده ئه‌وه‌یه که له خوارترین پله‌وه به‌شێوه‌یه‌کی پله‌به‌ندیی ببڕێت ، تا ئه‌گاته پله‌ی (که‌مال) که ده‌گونجێ پێی بگات، لێره‌دا ئه‌مه‌مان زانی که مرۆڤ ئافه‌رینده (مخلوقه) و، ئاماده‌یه و ئاتاجی په‌روه‌رده‌شه، جا ئه‌گه‌ر زیاتر بیربکه‌ینه‌وه، هه‌ڵبه‌ت لێره‌دا یارمه‌تی وه‌رئه‌گرین له ئایه‌ته‌کانی تری قورئان و شتانیتر، هه‌روا بۆمان ده‌رئه‌که‌وێ ئاماده‌بوونه‌که‌شی چییه له چاره‌نوسی په‌روه‌رده‌دا جووله بکات و پێویسته به‌مه که په‌روه‌رده بکرێ.\nقورئان به‌یانی ئه‌وه ئه‌کات که مرۆڤ ئاوێته‌یه له روحێک وه‌ختێ ئه‌م رۆحه دێته ناو ئه‌م لاشه‌یه کاروکاردانه‌وه‌یه‌ک (کاریگه‌رییء کاریگه‌ربوون)ێک په‌یدا ئه‌بن و روو ئه‌ده‌ن که‌شتێک پێک دێت که بریتیه له گیان (رۆح) و زیاده‌یی کۆمه‌ڵه‌یه‌ک له ڕه‌وشتی به‌هێز (خێالی بالقوه) یان ده‌سه‌ڵات و ئاماده‌باشی که تێکڕای ئه‌و هێز و ئاماده‌گیانه پێیان ئه‌وترێت ده‌روون (نفس). که‌واته (نفس)بریتیه له رۆح له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه‌یه‌ک له (ێفاتی بالقوه). جائیستا ئه‌و ئاماده‌گیانه‌و ئه‌و(ێفاتی بالقوه) انه چین قورئان به‌یانی ئه‌کات که له دوو بوارداهه‌ن.\nیه‌که‌م: له‌بواری وه‌رگرتندا(اخژ)\nدووه‌م: له‌بواری دانه‌وه دا(عگاء)\nهه‌رچی سه‌باره‌ت به به‌شی یه‌که‌مه، هێزی زانیاری(علم) ده‌گرێته‌وه. به‌شی دووه‌میش هێزی ئیراده‌یه، که‌واته ته‌واوی ئاماده‌گیی مرۆڤ ئه‌بن به‌دوو به‌شه‌وه:\n-ئاماده‌یی(عیلم) و زانیاری.\n-ئاماده‌یی ئیراده و و یست\nهه‌لبه‌ت زانیاری به‌مانای تایبه‌تیی مرۆڤ ، نه‌به‌و مانایه‌ی که ده‌رک کردن له رێگای هه‌سته‌کان بێت که له‌ئاژه‌لیشدا هه‌یه دیاره که ئاماده‌گی و هێزی (علم) و زانیاری ئه‌میش بۆخۆی دابه‌ش ده‌بێت به‌سێ به‌ش:\n1-هێزی بینین (بێر).\n2-هێزی دڵ (قلب ، فۆاد)\n3-هێزی بیستن( سمع).\nهێزی بینین کاری ئه‌وه‌یه خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و شتانه بکات که هه‌سته‌کان په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵ ئه‌گرێت که پێی ئه‌وترێت جیهانی بینراو (خوێندنه‌وه‌ی نیشانه‌کانی گه‌ردوون و ده‌روون) که مه‌به‌ستی کاریشی به‌ده‌ستهێنانی ئه‌نجامێکه، لێره‌دا (زانیاری به ڕێچکه و یاسا دونیاییه‌کان) ده‌سه‌ڵات به‌سه‌ر جیهانی بینراو دا په‌یدا ئه‌کات که پێوانه‌یه‌ک له زانیاری (معلومات)ی ئه‌زموونی ئه‌یکه‌ن و له زانستی ئه‌زموونیی (تجریبی) دا روون ئه‌کرێت، یاسایه‌ک که له فیزیک و کیمیا و زینده‌وه‌ر زانی دا باسی لێوه ئه‌کرێ که ئه‌گه‌ر گوزارشتێ دێنێ به‌کار ببرێت گوزارشتی قورئانی بۆ زانستی ئه‌زمونی ئه‌وا زانستی بینین (علومی بێری) ڕاستتره.\nهه‌ڵبه‌ته ئه‌وان به‌جۆرێکیتر ده‌ستیان ئه‌که‌وێت و خێری لێ نابینن ئه‌وه‌ی که ئیماندارێک به ڕێنموونیی قورئان ده‌ستی ئه‌که‌وێ شتێکی تره و ئه‌بێته بینا بۆ ئه‌وه‌ی که دوایی ئاماژه‌ی پێ ده‌که‌ین.\nدوای کاری بینین (بێر) نۆره‌ی هێزی دڵه (قلب او فۆاد) که دێت و له‌به‌رهه‌مێ که بینین به ده‌ستی هێناوه سوودمه‌ند ببێت و ئه‌یکات به بناغه‌و پێشه‌کیه‌ک بۆ زانیاری (علم) سه‌رباری جیهانی بینراو جیهانی په‌نهان و ناوه جوانه‌کانی خوای باڵاده‌ست که له‌و ڕێوشوێن و یاسایانه له‌و جۆره که بۆی ده‌رکه‌وتووه، به‌وێنه‌یه‌ک به‌ڵگه‌ی سوودمه‌ند بوونن و لێره‌وه زات و سیفاتی خوا به‌پێی پێویست ئه‌ناسێ و پێ ئه‌زانێ دوای ئه‌وه له جیهانی په‌نهان( غیب) و هه‌ڵبه‌ته به ڕێنموونی خواو به‌کۆمه‌کی سروشی خوایی ئه‌وه‌ی که پێویسته بێت بۆ دروست بوونی بیروباوه‌ڕو ئه‌وه‌ش که پێویسته بێته جێنشینی (خیلافه‌ت) و به‌ندایه‌تیه‌ک که بۆی (خه‌لق) دروست بووه ئه‌نجامی بدات ئه‌و ئه‌ندازه وه‌رئه‌گرێ له باره‌ی دوامایی و فریشته و شتانی تر.\nدوای ئه‌وه‌ی بینین کاری خۆی کرد و دڵیش کاری خۆی کرد. به‌ومانایه‌ی بۆچوون و بینراوێک دروست بوو، بێ گومان بۆ ئه‌وه‌ی بینراوه‌که بگات به ئیمان، شتی تریش پێویسته که دوایی دێت وه‌ک ته‌زکیه‌ی ده‌روونی و ئامۆژگاریی به‌چاک.. دوای ئه‌وه که (بینین) و (دڵ) ڕاستیه‌کانیان به به‌رچاوه‌وه (نڤر) بینی به‌مه‌ی که ته‌نها ده‌رک کردنی ڕاستیه‌کان به‌س نیه نۆره‌ی هێزی بیستن (سمع)ه چونکه ئه‌مه ته‌نها زانینه ئه‌و هه‌قیقه‌ته هه‌یه‌ئه‌وه نیه و ئه‌و شته به‌تاڵء ئه‌وه‌ی تر نیه ، به‌ڵام خۆ ناکرێ ئه‌م مرۆڤه بێ بزاوت بێت، ته‌نها زانین ژیانی پێ دروست نابێت، دوای ئه‌وه‌ی ئه‌بێ له‌به‌رامبه‌ر هه‌ر راستیه‌کدا هه‌ڵوێستێک بگرێ، که باشه یه‌کتایی (وحدانیه) له (الوهیه)، تدا هه‌یه هه‌ڵوێست چیه له باره‌یه‌وه؟ دوامایی هه‌یه، لێپێچینه‌وه، به‌هه‌شت دۆزه‌خ هه‌یه، هه‌ڵوێست له به‌رامبه‌ر هه‌رکام له‌مانه چیه، لێره‌دا پێویستمان ئه‌بێ به به‌هاو یاسایه‌ک ، مرۆڤ خۆی ناتوانێ به‌ها و یاساکان بۆخۆی دابنێ و هیچ له جیهانی بینراودا نیه که چاو نه‌یانخوێنێته‌وه و شتێکیش نیه له جیهانی په‌نهاندا که دڵ به به‌ڵگه‌داریی پێیان بگات، چونکه بریارن و ئاشکرایه که بریاریش بوونێکی راستی نییه به‌ڵکو ئیعتیباریه.\nبۆیه‌کا شایانی ره‌ت کردنه‌وه و هه‌ڵوه‌شانه‌وه ئه‌بن که‌واته هێزی (بیستن)ی بۆ ئه‌مه پێدراوه. ئه‌و که‌سه‌ش که‌وا زانیاری ده‌وروبه‌ری هه‌یه و زانا و دانایه ئه‌زانێ چ هه‌ڵوێسته له به‌رامبه‌ر فڵانه ڕاستیدا گونجاوو سازو هاورێکه له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی بۆی دیاری ئه‌کات.\nکه‌وا ئه‌و هه‌نگاوه بنێ ئابه‌وێدا بڕۆ به‌وێدا مه‌ڕۆ ئه‌وه مه‌که… تاد، ئه‌وا بیستن بڕیاره‌که‌ی بۆ ئه‌نێرێ ئه‌میش وه‌ری ئه‌گرێ، هه‌روا ئه‌ویش یاساکه له‌سه‌ر ئه‌و بنچینه‌یه ئه‌نێرێ و ئه‌و ئه‌رکه‌که له‌سه‌ر ئه‌و ئه‌ساسه ئه‌دات به مرۆڤ که ئه‌م مرۆڤه به‌شێکه له‌و تاکه ده‌زگایه‌ی جیهانی بوونه. له‌م تاکه ده‌زگایه‌دا هه‌ربه‌شێک بۆخۆی ئه‌رکێکی تایبه‌تی خۆی هه‌یه که سازگاره له‌گه‌ڵ سروشت و دروست بوون و خۆیداو ئه‌بێ هاورێک بێت له‌گه‌ڵ ته‌واوی جموجۆڵی ئه‌ندامه‌کان دا که ئه‌مه‌ش شاره‌زایی ده‌وروبه‌ری ئه‌وێت هه‌ر لای خوای باڵاده‌سته که ئه‌و جموجۆڵه له‌گه‌ڵ سروشتی خۆیدا سازگاره و هاوڕێکه له‌گه‌ڵ گشت جموجۆڵی ئه‌ندامه‌کاندا، که‌وابوو بکرێء ئه‌وه‌ی که ناسازگاریشه نه‌کرێ پێویسته بڵێین ئه‌وه‌ش که سازگاره که‌چی که‌مێ ناسازگاری تێدایه، به‌ڵام زۆرینه بیکات باشه ئه‌گه‌ر نه‌یشیکات قه‌یناکا یا بۆ نموونه دژی ئه‌مه ناسازگاربوونه‌که‌ی تۆزێ زیاتره له سازگاربوونه‌که‌ی، به‌ڵام زۆر وایش نییه ئه‌وه بۆ نموونه (مکروه)، ئه‌وه ئه‌م لای بکات و ئه‌و لای بکات هه‌ر سازگارن زیان ناگه‌یه‌نێ و سه‌رپشکه تیایدا، لێره‌دا ئاماده‌باشی زانستء زانیاریی ته‌واوبوو ، دوای ئه‌وه‌ش ئاماده‌باشی ویست که ئه‌ویش سه‌رچاوه هه‌ر له دڵه‌وه ده‌گرنء، به شوێن ئه‌مانه‌دا دێت.\nمرۆڤ که ئه‌مانه‌ی خسته کار دیدو تێڕوانینی وه‌رگرت، دوای ئه‌ویش به‌هاو یاساکانی وه‌رگرت ڕێی هه‌ق و خێری له ڕێی ناهه‌ق و شه‌ڕ جیاکرده‌وه له‌سه‌ر دوو ڕیانی ڕێگه‌دا قه‌راری گرتووه، که ئێسته وه‌ختی جوڵاننه‌وه‌ی دێ، ده‌بێ به یه‌کێک له‌و دوو ڕێگه‌دا هه‌نگاو بنێت، که‌واته هێزی زانین خۆی له خۆیدا پاشگه‌زبوونه‌وه‌ی تێدانییه و بۆ ده‌سپێکردنی هه‌نگاوه‌کانیشی ده‌بێ هێزێکی تریش په‌یدا بکات، تا راستی یه‌کلاییه‌که بدات، ئه‌مه‌ش سه‌لماندنی ئه‌وه‌یه مرۆڤ سه‌رپشکه له ژیانیدا و به ساده‌یی یه‌کێ له‌م دووڕێ به‌هێز و توانستی هه‌ڵده‌بژێرێت، جا ئه‌م ئاماده‌باشیانه ئه‌گه‌ر به تێکڕایی و درێژی گشت ده‌روازه‌کانی ده‌روونپاکی و په‌روه‌رده‌یی تێدا جێی نه‌بێته‌وه، چونکه ئه‌م ویست و ئیراده‌یه بریتییه له دوو ئه‌گه‌ر یه‌کێ هه‌ڵبژێرێت، جا ئێسته ڕه‌نگه ئه‌گه‌ر دووڕیانه‌که یه‌کێ چاکه‌و یه‌کێ خراپه بووایه له‌و دونیا دا، ورده‌کاریی تێدا نه‌ده‌بوو که ئه‌مه هه‌ڵبژێرێت و ئه‌مه‌یان به‌ربدات، به‌ڵام ئه‌زانین چاکه‌کاریی و خراپه‌کاری زۆرن: ئیمانه، کوفره، ئیسلامه، فجووره، ته‌قوایه، سه‌بره، دڵه‌ڕاوکێیه، سه‌خاوه‌تمه‌ندی، ڕژدییه، ئازایییه، ترسنۆکییه.. هه‌روا ته‌واوی ده‌روازه‌کانی له‌ناوچون و ده‌ربازبوونه چونکه له ورده‌کارییدا چاکه و خراپه‌کانیان فڕه‌ن و ، ئه‌و ویسته‌ش یه‌کلاکه‌ره‌وه ده‌بێت وه‌ک هه‌ڵبژاردنی ئازاییء هێلانی ترسنۆکی، یا هه‌ڵبژاردنی سه‌برو ئارامی و به‌ردانی دڵه‌ڕاوکێ، هه‌ڵبژاردنی ئیمان و باوه‌ڕ و وازهێنانی کوفر..هتد. ئاوه‌هایه که هێزی ویستء ئیراده وابه‌سته ئه‌بێ به ته‌واوی جموجۆڵه‌کانی مرۆڤ له ژیاندا به گه‌وره‌و بچووکیانه‌وه، جا پشت به خوا له باسی ته‌زکیه‌ی ده‌روونیدا ئه‌مه جوانتر روون ئه‌که‌ینه‌وه له‌شوێنی خۆیدا، به‌ڵام ئێستا ده‌گوترێت ئه‌م مرۆڤه ئاماده‌گی بۆ په‌روه‌رده‌و، ئاتاجی به‌و هه‌یه مانای چییه؟ وه‌ڵام: ئا ئه‌م کۆمه‌ڵه ئاماده‌گییه هێزی زانینء هێزی ئیراده‌یه که ئه‌ویش به‌و هه‌موو هۆیه‌وه ئه‌وه‌یه که ئه‌م هێزانه له باری (به‌هێزیی)دا ده‌ربێنء ببنه (کرده‌یی) که به‌راستیش ده‌کرێت. به‌کرده‌یی جێگیر و نه‌بزوێت و به‌رده‌وام بێت و، حاڵه‌تی کۆسپ و ته‌گه‌ره‌یی نه‌بێتء، ببێ به به‌هره‌و مه‌له‌که وه‌ک له پێناسه‌کانی زانسته‌کاندا ئه‌وێژرێت بۆ نموونه: زانایه‌کی (نحوی) ئه‌وه‌نیه که ته‌واو مه‌سه‌له‌کانی ئه‌و عیلمه‌ی ئه‌زبه‌ر کردبێت و بیزانێ، به‌ڵکو ئه‌وه‌یه که زانستی (نحو) ی بووبێ به به‌هره بۆی، ئالێره‌دایه که ئاماده‌گیی ئه‌و نه‌ش و نمای کردووه و گه‌یشتۆته ته‌واوی پله‌ی نه‌شونما. ده‌ی له‌سه‌ر ئه‌م بناغه‌یه‌یه په‌روه‌رده‌و ده‌روون پاکی ئه‌م ئاماده‌گییه ئه‌وه‌یه مرۆڤ بگاته باری کرده‌یی، واته وای لێ بێت خوێندنه‌وه‌ی ئایه‌تی گه‌ردوونی و ده‌روونی ببێته به‌هره، به‌جۆرێ که هه‌ر کات بیه‌وێ بتوانێ خوێندنه‌وه‌ی بکات، به‌و جۆره که قورئان داوای ئه‌کات له مرۆڤ بۆ ئه‌وه‌ی بگات به شتانێ له جیهانی په‌نهان وای لێ بێت که هێزی دڵ ئیتر هه‌رکات گه‌ره‌کی بێت بتوانێ له به‌روبوومی (بینین) سوودمه‌ند بکات.\nبۆ زانیاری ئه‌ودیوی هێزی بیستن وای لێ بێت هه‌ر وه‌خت پێویستی بێت له سروش (وه‌حی) وه‌ری بگرێ و تێیبگات، ئا له‌و کاته‌دا ئه‌م هێزه به لقه‌کانیشیه‌وه (گۆشکراو) بووه هه‌ڵبه‌ته ئه‌وه‌ش پله و پایه‌ی زۆری هه‌یه، واته به‌هره‌که هێزی ئیراده‌یشی بگاته حاڵه‌تێ هه‌ر وه‌ختێ پێویستی بوو بتوانێ له دوو ئه‌گه‌ر یه‌کێکیان هه‌ڵبژێرێت، ئه‌وه‌ی هه‌قه بیکات و ئه‌وه‌ی خراپ و ناهه‌قه ده‌سی لێ هه‌ڵگرێ، ئا ئه‌مه مانای (په‌روه‌رده‌و ته‌زکیه)یه‌که مرۆڤ ئاماده‌باشی هه‌یه بۆی، تا ئێستا ئه‌مه‌مان زانی که مرۆڤ کۆمه‌ڵه‌یه‌که له ئاماده‌گییو پێویستی به په‌روه‌رده‌یه‌و ئاماده‌ی په‌روه‌رده‌یه ئه‌مه یه‌کێکه له بنچینه‌کانی تێڕوانین به‌رامبه‌ر به (خوا، گه‌ردوون، مرۆڤ، ژیان).\nئه‌گه‌ر جارێکیتر وردببینه‌وه له په‌روه‌ردگار(رب) دا شتێکیتریش ده‌رک ئه‌که‌ین، دیاره ئه‌م په‌روه‌ره‌ده‌یه و ته‌زکیه‌یه بۆ ئه‌م ئاماده‌گییه ته‌نها به‌وه‌ی که مرۆڤ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ خوای باڵاده‌ست دا ببێت به‌بێ هۆ ناکرێ، چونکه خوای باڵاده‌ست وای بڕیارداوه که بێجگه‌ی سه‌راسیمه (معجزات) گشت کارێکی له ڕێگای هۆکاره‌وه بکرێت نه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که ئه‌و ده‌سته‌وه‌سان بێت، له‌به‌ر ئه‌مه‌یه که سروشتی کاره‌که وایه، بۆ نموونه: تێرکردن که کردارێکی خوایی باڵاده‌سته شتێکه نیازی هه‌یه به خۆراک، نه‌له‌به‌رئه‌مه که خوا ده‌سته‌وه‌سان بێت، به‌ڵکو سروشتی خواردنه‌که تێرکردنه‌که وایه بێ خۆراک ناکرێ، ده‌ی هه‌ر ئه‌وه‌ی که خوا ئه‌مه‌شمان پێ فێرده‌کات که ئه‌بێ کۆمه‌ڵه‌یه‌ک تواناش ببێت بۆئه‌وه‌ی ئه‌م کۆمه‌ڵه ئاماده‌گییه بگه‌نه پله و پایه‌ی ده‌روونپاکیی و په‌روه‌رده‌یی که ئه‌ویش ئه‌م گه‌ردوونه‌یه، لێره‌دا ئه‌گه‌ین به‌وه‌ی که گه‌ردوونیش کۆمه‌ڵه‌یه‌که له تواناو ئیمکانیات له‌به‌رده‌ستی مرۆڤ دانراوه بۆ ئه‌وه‌ی که سوودی لێ بکات بۆ ته‌زکیه و په‌روه‌رده، جا ئه‌م ئیمکانیاته هه‌م بۆ ته‌زکیه و په‌روه‌رده هێزی زانینه‌و هه‌م بۆ ویست (إراده). سه‌باره‌ت به ئیمکانیاتی عیلم ئه‌وه‌یه که ئایه‌تی (گه‌ردوونی و ده‌روون) که ئه‌بێته به‌ڵگه بۆی که دڵ سه‌رپشکه. سروش (وه‌حی)ه‌که‌ش ئه‌ویش له‌سه‌رپشکی (بیستن)دایه، بێ گومان له (وه‌حی)ه‌که‌شدا ڕێنمایی زۆر هه‌یه بۆ (بینین) و (دڵ) که چۆن ده‌ستبکه‌ن به کارو بخوێننه‌وه. هه‌رچی ویست و (ئیراده)یشه، ئه‌و هه‌موو خۆشی و ناخۆشی جارێ له (وه‌حی) دا هه‌یه دوای ئه‌ویش ئه‌و هه‌موو ئاساره‌ی که له سلوکی ڕێی به‌ندایه‌تی و له‌لادان له ڕێی به‌ندایه‌تیدا په‌یدا ئه‌بن له ژیانی دونیادا، که ئه‌وانیش خۆیان پاڵنه‌ر بۆ مرۆڤ که به‌و لادا بڕوات و ڕێگرن له‌وه‌ی که به شێوازێکیتر که ئه‌مه به‌خششێکی خوایین له‌به‌رده‌ستی مرۆڤدان و ئه‌توانن سوودیان لێ بکات بۆ په‌روه‌رده و ته‌زکیه ی خۆی، ئا به‌و په‌روه‌رده‌ریه سه‌رپشک ئه‌بن له هێزی ئیراده‌دا، ئه‌وه‌تا له گه‌ردوونیشدا کۆمه‌ڵێک توانا له ژێر ویستی مرۆڤدا ئه‌بن که خوای گه‌وره بڕیاری داوه بۆی که به سوودی ته‌واو، له‌وانه په‌روه‌رده وته‌زکیه‌ی خۆی پێ بکات. لێره‌دا خوای گه‌وره به په‌روه‌ردگارێتی (ربوبیه) ناسرا، وه زانرا ئه‌ویش پایه‌یه‌کی تره له پایه‌کانی بینین و جیهانبینی ئیسلامی، که‌واته، له‌لایه‌ک مرۆڤ بۆخۆی ئاشکرابووه چیه‌و له‌لایه‌کی تریش خوای گه‌وره که به (ربوبیه) ناسرا، هه‌ڵبه‌ته ژیانه‌که‌ش چواره‌مینه که باس ئه‌کرێ ئه‌وه شتێکه که هه‌ر له نێوان ئه‌م سێ پایه‌یه‌دایه، چونکه ژیان بریتیه له‌وه‌ی که ئه‌م مرۆڤه به فرمانی خوا له‌و توانایه بۆ ته‌زکیه‌ی ده‌روون سوودمه‌ند ببێ که ژیانه‌که ئیماندارانه بێت یا به ویستی هه‌واو ئاره‌زوو له‌و تونایه به‌شێوه‌ی نادروست سوودبکا.\nئاماده‌باشی بکات و تێکیان بشکێنێ و نه‌یه‌ڵێت گه‌شه بکه‌ن، که‌وابوو ژیان شتێکی جیا له‌م سێیه نیه،\nدوایی له (الرحمن الرحیم)یشدا ئا به‌م شێوه‌یه‌و درێژتر ئه‌م بابه‌تانه ده‌رک ئه‌کرێت که دیاره میهره‌بانی و ڕه‌حمه‌ت دوو ڕواڵه‌تی هه‌یه، یه‌ک: دابین کردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کان، دوو: لادانی زه‌ره‌رو زیان، هیچیتر نیه که له ره‌حمه‌تدا جێی ببێته‌وه، جا وه‌ختێ سه‌ره‌نجی ئه‌مه ئه‌کرێت که خوای (الرحمن الرحیم)ه ئه‌ویش له په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ مرۆڤدا، لێره‌دا ئه‌مه‌ش ده‌رک ئه‌که‌ین که مرۆڤ هه‌م ئاماده‌یه بۆ وه‌رگرتنی نیشانه‌کانی میهرو ڕه‌حمه‌ت، هه‌میش پێویستی پێیه‌تی که نیشانه‌کانی ئه‌م نیعمه‌ته ماددی و مه‌عنه‌وییه‌کانن: چونکه ئه‌گه‌ر ئاماده نه‌بێ ئیتر ناکرێ ئه‌و به‌ڕاستی بۆ ئه‌و به میهر بێت ئیتر ئه‌گه‌ر ئاتاجیشی پێ نه‌بێت و به‌شی خۆی وه‌رگرتبێ و ته‌واو بووبێت، ئه‌مه که خوا (به‌خشنده)یه و (مهره‌بان)ه و مرۆڤ له‌گه‌ڵ خوا په‌یوه‌ندی هه‌یه ئه‌مه‌ش ئه‌وه روون ده‌کاته‌وه که ئه‌و مرۆڤه ئاماده‌یه بۆ وه‌رگرتنی ڕوواڵه‌ت و نیشانه‌کانی ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی. (الرحمن) سیفه‌ی موشه‌ببه‌هه‌یه له‌سه‌ر کێشی فعلان) که بۆ ده‌لاله‌ت و ماناداریی) له‌سه‌ر (إمتلاْ ) و پڕ بوون دێت، وه‌ک باری ده‌روونی: توڕه‌یی ( غچبان) و تینوێتی (عگشان)و (ریان)و…هتد. که (الرحمن) بۆ بێجگه‌ی خوا بڕیاربوایه به‌کار بهێنرێ ئه‌مانووت: پڕ له ره‌حمه‌ت، به‌ڵام له‌بۆ (خوا) ده‌سه‌واژه‌که خۆش نییه و بێ ئه‌ده‌بییه به‌رامبه‌ر خوا، به‌ڵکو بووترێت: هه‌موو زاتی ره‌حمه‌ته که‌بێ گومان ئه‌مه ئه‌خوازێ که ره‌حمه‌تیش هه‌ر لای ئه‌و بێت، به‌ڵام چونکه سیفه‌تی (مشبه)یه که یا له(فعلی لازم) دروست ئه‌کرێ یا له (متعدی منقول الی اللازم) ته‌عه‌ددی بۆ مه‌رحومینی تێدا نییه ئه‌گه‌ر هه‌ر (ره‌حمان) بوایه به‌ڵگه‌ی له‌سه‌ر ئه‌وه تێدا نه‌بوو که ڕواڵه‌ته‌کانی ره‌حمه‌تی به‌ر ئه‌که‌وێ، به‌ڵکو ئه‌وه کاری ڕه‌حیمیو دلۆڤانیه که لێره‌دا ده‌رده‌که‌وێت که هه‌ڵه‌یه‌ک بووه له‌مه که وێژراوه (رحیم) سیفه‌تی موشه‌ببه‌هه. ره‌حیم له‌و پێنج سیفه‌تانه‌یه که (ێیغه‌ی مبالغه)ن وه‌زنه‌کانیشی بریتین له (فعال ـ مفعول ـ مفعال ـ فعیل ـ فعل) که دووباره‌ی له‌وابه‌سته‌یی ڕه‌حمه‌ته‌که دایه که (ره‌حمانه) له زاتی خۆیدا، ڕه‌حیمیشه هه‌میشه ناو به‌ناو ره‌حمه‌ت و میهره‌بانی ئه‌به‌ستێته‌وه به‌مءبه‌و که ئه‌مه ئیتر (ێیغه المبالغه) یه و (ێفه المشبه) نیه هه‌تا ئێره مرۆڤ ناسراو گه‌ردوون ناسرا، زانیمان که خوای گه‌وره، په‌روه‌ردگاره و به‌خشنده(الرحمن) و میهره‌بانه(الرحیم) هه‌ڵبه‌ته به‌خشنده و میهره‌بانی درێژه و روونکردنه‌وه‌ی به‌شێکه له په‌روه‌ردگارێتی (الربوبیه) و [ مالک یوم الدین ]یش به هه‌مان شێوه.\nبه‌ڵام لێره‌دا. مرۆڤ پرسیارێکی بۆ په‌یدا ئه‌بێت که کۆمه‌ڵێک له ئاماده‌گیه‌کانم له‌وکاته‌وه خه‌لق کرام تێدایه، بۆ ئه‌وه‌ی (تزکی) بکه‌م، ئه‌وه‌ی سه‌رنج بکرێ ئه‌وه‌یه که (خه‌لق کرام بۆ ئه‌وه‌ی (تزکی) بکه‌م، و گه‌ردوونیش که پێداویستیه‌که‌یه له‌به‌ر ده‌ستاندایه بۆ من تاکو تزکیه‌ی خۆمی پێ بکه‌م.. ئه‌م پرسیاره بکات له خۆی ئه‌گه‌ر نه‌یکه‌م چی ئه‌بێت؟ دوای ئه‌مه چی روو ئه‌دات، توانام نییه ئه‌م کۆت و پابه‌ندییه بگرمه خۆم و خوا منی دروست کردووه بۆ ئه‌وه‌ی (تزکی) بکه‌م ئه‌و گه‌ردوونه‌شی دروست کردووه بۆ ئه‌وه‌ی ته‌زکیه‌ی خۆمی پێ بکه‌م ئه‌بێ بیکه‌م ته‌واو،بێ گومان دوایی ته‌واوی ئه‌مانه‌م لێ ئه‌پرسێته‌وه، ئایا کردووته یا نه؟ [ پم لتسئلن یومئژ عن النعیم ] که‌واته ناکرێ بڵێم توانام نییه‌و نامه‌وێ، به‌م شێوه‌یه ڕۆشن ئه‌بێته‌وه که بۆچی به‌شوێن (الرحمن الرحیم)دا (مالک یوم الدین) هاتووه، ئه‌وه‌نده‌ش ڕاسته‌و شتێکی حه‌تمیه، له پێشدا نافه‌رموێ (یوم الدین)ێک هه‌یه. جا خوا (مالک یوم الدین)ه له بنه‌ڕه‌تا، بێ گومان ئه‌مه جێی لێکۆڵینه‌وه و قسه نییه هه‌ر (…رب العالمین. الرحمن الرحیم) رۆشنی کردۆته‌وه که ئاشکرایه ئه‌بێ (یوم الدین)ێک ببێت و ئیتر ئه‌وه ماوه بزانێ که خوایه‌ک (رب العالمین. الرحمن الرحیم مالک یوم الدین) یشه. ده‌ی که ئه‌مه‌ی زانی خه‌م و وجوودی ئه‌بێ، هه‌ست و شعوری به‌رپرسیارێتی داگیری بکات که‌وابوو ده‌رچوونی نییه ، هیچ په‌ناگه‌یه‌ک نییه جگه له‌و نه‌بێ، خۆی ئاماده بکات که پێش له‌وه‌ی له‌و رۆژه‌دا وه‌ڵامی نه‌بێ، بیری وه‌ڵامدانه‌وه بکات، ئیمان به دوامایی (اخره)، نه عیلمء زانیاری به ئاخیره‌ت، دروست ئه‌بێ که ئه‌و هه‌ست به به‌رپرسیارییه وا هه‌موو بوونی داگیرکردووه ئیمان به ئاخیره‌ت لێره‌دا دروست ئه‌بێت جا ئیمان به ئاخیره‌تیش ئه‌و هه‌ستکردن به‌و به‌رپرسیاریه‌تییه‌یه که ئیتر ئاڕاسته‌ی ئه‌کات که ئه‌میش ده‌ره‌جاتی هه‌یه.\nخۆ ئه‌گه‌ر وانه‌بوو ئه‌وا عیلم به دوامایی یه که (جووله‌که و نه‌سارا)ش هه‌یانه و دیاره حاڵیان چۆنه!! پله‌یه‌ک له‌مه باشتر ئه‌وه‌یه که‌وای لێ بێت پێش ئه‌وه‌ی گوناهه‌که ته‌واو بکات له ناوه‌ڕاستی گوناهه‌که‌دا: بۆ نموونه: ئاره‌قی به‌ده‌مه‌وه‌یه نیوه‌ی خواردۆته‌وه ئیتر دادگایی خوایی له ڕۆژی دواییدا ئه‌که‌وێته‌وه یادی و ئیتر به‌رده‌وام نابێت و ته‌واوی ناکات و تۆبه ئه‌کات و ئه‌گه‌ڕێته‌وه، ده‌ی کاتێک ئیمان به‌ڕۆژی دوایی ئاوا هه‌ست کردن به به‌رپرسیاریه‌تی له مرۆڤدا دروست ئه‌کات یه‌کسه‌ر هه‌ڵوێست ئه‌گرێ که ئه‌ویش [ایاک نعبد وایاک نستعین] رووئه‌کاته خواو ئه‌ڵێ خوایه من چارێکم نیه جگه له‌وه‌ی که به ڕێگایه‌ک ڕاسته و راست که‌لک وه‌ربگرم له‌و (ئیمکانیات) و نیعمه‌تانه بۆ ته‌زکیه و په‌روه‌رده‌ی خۆم که دیاره ڕێگای جۆراوجۆر ئه‌کرێ بهێنرێته به‌ر چاو بۆ که‌لک وه‌رگرتن له‌و ناز و نیعمه‌تانه، به‌ڵام هه‌ریه‌ک ڕێگا سوود به‌خشه که به‌شێوه‌یه‌ک بێت بۆ هێنانه‌دی ته‌زکیه.\n(ایاک نعبد) که لێره‌ش گوزارشتی به‌ندایه‌تی و په‌رستش ده‌رئه‌که‌وێ به‌ندایه‌تی (عباده) گوێڕایه‌ڵی خوای باڵاده‌سته له شوێنکه‌وتنی ڕێگه و شه‌ریعه‌تێک که دای ئه‌نێ بۆ که‌لک وه‌رگرتن له‌و ناز و نیعمه‌تانه له خزمه‌تی ته‌زکیه‌ی ده‌رووندا، بۆ ئه‌مه‌ش ڕێگه‌یه‌ک لای خوا بڕیار ئه‌درێت و شه‌ریعه‌تێک ئه‌نێرێت که شوێنکه‌وتنی ئه‌و شه‌ریعه‌ته بۆ ته‌زکیه‌ی ده‌روون به‌که‌لک وه‌رگرتن له‌و نازو نیعمه‌تانه ئه‌بێته به‌نده‌گی (عیباده‌ت).\nیان لێره‌دا ئه‌وه‌ی که له ده‌ستی ئینسان دێت گه‌ڕانه به دوای هۆکاره‌کان (الاسباب) به‌ڵام بۆئه‌وه‌ی ته‌زکیه‌که بهێته دی و (مسبب) ڕووبدات ئه‌مه له ده‌ست ئێمه‌دا نییه، (وایاک نستعین) پشتبه‌ستن(التوکل) له‌سه‌ر خوای په‌روه‌ردگاره که ئه‌و شته‌ی بۆ بهێنێته‌دی (توحید الالوهیه) ئالێره‌دا ده‌رده‌که‌وێت که (توحید الالوهیه) واته یه‌کتاپه‌رستی دوای ئیمان به ئاخیره‌ته، به پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی که به‌داخه‌وه له کتێبه عه‌قائیدییه‌کاندا، یه‌که‌مجار باسی یه‌کتاپه‌رستی (التوحید) ده‌کرێت ئینجا ئاخیره‌ت و دوامایی، زۆر که‌میش گرنگی به ئاخیره‌ت ئه‌درێ بۆیه‌ش (کتێبه عه‌قائیدییه‌کان) مرۆڤیان دروست نه‌کردووه و کاریگه‌ری ئه‌وتۆیان له دڵی مرۆڤه‌کاندا نه‌بووه.\nهه‌ڵبه‌ته تێبینیه‌ک هه‌یه بۆ ڕۆژگارێک وه‌کو رۆژگاری خۆمان که (ئینکاری بوونی خوا) یه له‌لایه‌ن که‌سانێک ئه‌کرێت پێش له ئیمان به ئاخیره‌ت. لێره‌دا، (باسێک) به‌لام به‌ده‌ر له ئایه‌تی قورئانی ئه‌بێ ببێت له‌باره‌ی بوونی خواوه چونکه له‌م قوناغه دا باسی قورئان هه‌ر نابێ بکرێ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هێشتا لایه‌نه‌که‌ی به‌رامبه‌رت ئاماده نییه که به ئایات بانگی بکه‌ی باس له بوونی خوا بکرێت تا ئه‌گاته سنووری (شرک)و چه‌ند خوایی، بێ گومان (إله) ی تری هه‌ن، هه‌وا و ئاره‌زووه‌کانی خۆیء خه‌ڵکانی تر (آلهه)ن بۆی وه‌ختێک ئیمانی به خوا په‌یدا کرد بوو به (موشریک) جا ئه‌و وه‌خته به قورئان بانگی ئه‌که‌ی و به ئیمان به ئاخیره‌ت ده‌ست پێ ئه‌کات، جا ئه‌و بابه‌ته که ئیمان به ئاخیره‌ت له پێشه‌وه‌یه‌و له سووره‌ی فاتیحه‌دا زۆر ڕوونه..\nئایاتی زۆر هه‌ن باس له‌وه ئه‌که‌ن که له پێشدا ئیمان به ئاخیره‌ت بێت جا دوایی ئه‌وه ئه‌کرێ مرۆڤ به‌نده‌ی خوا بێت:\nله سوره‌ی (الفرقان) له سه‌ره‌تاوه بانگه‌واز به یه‌کتاپه‌رستی ئه‌کرێت، دوایی هه‌ڵوێستی. (موشریکه‌کان) له به‌رامبه‌ر ئه‌م بانگه‌وازه‌وه ئاشکرا ئه‌کرێ ئه‌مجاره به‌هانه گرتنیان له بانگخواز بۆ شت ئه‌خوات و ئه‌ڕواته بازار، دوایی ئه‌فه‌رموێ راستیه‌که، ئه‌وه‌یه ئه‌وانه نه ڕه‌خنه‌یان له بنچینه‌ی بابه‌ته‌که‌یه که یه‌کتایی خوایه له په‌رستن دا و ناراستیش ئه‌که‌ن له به‌هانه گرتن له تۆ به‌ڵکو [بل کژبوا بالساعه] ئا ئه‌وه بابه‌ته‌که‌یه.\nله سوره‌ی (ێ)دا له سه‌ره‌تاوه بانگه‌واز بۆ یه‌کتاپه‌رستی ئه‌کرێت و ئه‌فه‌رموێت له دوای چه‌ند ئایه‌تێک به‌م شێوه‌یه ره‌خنه ئه‌گرن [ءڕنزل علیه الژکر من بیننا] دوایی ئه‌فه‌رموێ ڕاستیه‌که‌ی ئه‌مه‌یه که ڕه‌خنه‌یان له تۆ نییه که خوا (إله) یه‌کێکه نه‌ک دووان به‌ڵکو [بل هم فی شک من ژکری] له بانگه‌وازه‌که‌دا دوایی ئه‌فه‌رموێ ئه‌ویش نییه: [بل لما یژوقوا عژاب] هێشتا تێیان هه‌ڵنه‌دراوه ئه‌گه‌ره‌کو تێیان هه‌ڵدرابایه ئاوا ناکه‌ن.\nله سوره‌ی (المۆمنون) ڕاشکاوانه‌تر باس ئه‌کات [ان الژین لا یۆمنون باڵاخره عن الێراگ لناکبون].\nله سوره‌ی (النحل) دوای ئه‌وه‌ی زۆرێک له ڕواڵه‌ته‌کانی په‌روه‌ردگارێتی ئاشکرا ئه‌کرێ وه‌ک [والڕنعام خلقها…] ئه‌نجامه‌که‌ی له دوایی دا ئه‌فه‌رموێ: [فإلهکم إله واحدٌ]، له دوایدا ئه‌فه‌رموێ ئه‌وان بۆچی په‌سندی ناکه‌ن به گوزارشتێکی تر ده‌فه‌رموێ: [فالژین لایۆمنون باڵاخره قلوبهم منکره وهم مستکبرون] چونکه هه‌ست به به‌رپرسیاریه‌تی ناکات و به‌رپرسیاریه‌ته‌که هه‌ڵناگرێ که به‌ندایه‌تی هه‌ڵگرتنی باره‌که‌یه ئه‌ویش ئیمان و بڕوا به ڕۆژی دوایی و هه‌ست کردن به پێویست بوونی هه‌ڵگرتنی ئه‌و باره‌یه.\nجا ئه‌مه باسێکی زۆر بنه‌ڕه‌تیه له بانگه‌واز و په‌روه‌رده و (ته‌زکیه) و پێ ڕاگه‌یاندندا، که بێجگه‌ی ئه‌مه شوێنه‌وارێک و قازانجێک ده‌ست ئه‌که‌وێ، به‌ڵام نه‌ئه‌وا که خوازراوه و ڕه‌نگه زۆر مرۆڤ ماندووبێت و ماوه‌یه‌کی درێژ خه‌ریکی باسی یه‌کتاپه‌رستی بکات. هێشتا ئه‌و بنه‌ڕه‌ته‌که‌ی وێرانه‌و ئه‌وه‌یشه که زۆرێک بوون هۆشیاری زۆریان له پرسه‌کانی یه‌کتاپه‌رستی دا بووه دوایی یه‌کسه‌ر تووشی لادانێکی گه‌وره ئه‌بن له ڕه‌وڕه‌وه‌ی دابه‌زینی قورئانیشدا له دوای سووره‌ی (فاتیحه) ئه‌مه هه‌ر زۆر ئاشکرا ده‌رئه‌که‌وێ دیاره سوره‌کانی (جزْ عم ، تبارک ، الژاریات) له‌گه‌ڵ سوره‌ی(ق) ئه‌وانه له‌و سه‌ره‌تاوه دابه‌زیوون، له‌گه‌ڵ چه‌ند سوره‌تێکی تردا، که بابه‌ته سه‌ره‌تاییه‌کان زۆر کورتن چونکه (بانگکراو) له‌سه‌ره‌تادا ئاماده‌یی هه‌ڵگرتنی بابه‌تی دوورودرێژ نییه، بۆیه‌کا ئه‌بێت بابه‌ته‌کانیش کورت کورت بن دوایی بابه‌ته دوورودرێژه‌کان قسه‌ی له‌سه‌ر بکرێت. (جزْ عم)ـه تێکرای باسی ئیمان به رۆژی دوایییه، هه‌موو سوره‌ته‌کانیش له مه‌ککه دابه‌زیوون بێجگه له سوره‌ی (النێر ـ البینه) ته‌نانه‌ت سوره‌ی (البینه)ش باسی ئیمان به ڕۆژی دوایی تێدایه، ته‌نانه‌ت له (جزْ عم) یه‌کجار وشه‌ی (إله) هاتووه ئه‌ویش له سوره‌ی(الناس) که دواتر هاتۆته خوارێ ئیتر وشه‌ی (إله)ی تێدا نییه، به‌شی (تبارک) هه‌ر باسی ئاخیره‌ته و دووجار ووشه‌ی (إله) ی تێدا هاتووه یه‌ک له سووره‌ی (نوح) [لاتژرن آلهتکم ولاتژرن وداً] ته‌نانه‌ت سوره‌که باسی به‌ندایه‌تی و خواپه‌رستییه، که‌وا دیاره دوای سوره‌کانی په‌یوه‌ست به ئاخیره‌ت وه‌ک (مبدڕ)ێک بووبێت بۆ گواستنه‌وه بۆ یه‌کتاپه‌رستی که بانگه‌واز بۆ به‌ندایه‌تی هه‌یه که هه‌ڵوێسته له‌به‌رامبه‌ر (الوهیه) به‌ڵام ئاشکرا کردنی (الوهیه) ی خوایی تێدانییه، به‌ڵام ئه‌و وشه‌ی (آلهه)یه‌ی تێدایه که دواتره، وه یه‌کێکیش له سوره‌ی (المزمل) که گرفتێک دروست ئه‌بێت که ئه‌وێژرێت: [رب المشرق والمغرب لااله الا هو فاتخژه وکیلا] هه‌ندێ ءوتویانه سێهه‌مین سوره‌یه که دوای (العلق) یان (ن) واته(القلم) هاتووه که لێره‌دا شتێک باسی لێوه بکه‌ین:\nئه‌م ڕێکخستنی دابه‌زینه شتێکی هه‌ڵێنجاندن (استنباگی)یه له ژماره‌یه‌ک له شوێنه‌که‌وتووانء ئه‌وانه‌شیان شووینیان هه‌ڵگرتوون (تابعین و تابعی تابعین) که گێڕاویانه‌ته‌وه، به‌ڵام یه‌کلاکه‌ره‌وه نیه، که هاوه‌ڵ و یاران شایه‌تی دابه‌زینی سروش بۆسه‌ر پێغه‌مبه‌ری خواوه نه‌بوونه. بۆ نموونه، وتوویانه سوره‌ی (ن) دووهه‌مین سوره‌یه که دابه‌زیووه(نازل) بووه، بۆ؟ چونکه ئایه‌تی [ماڕنت بنعمه ربک بمجنون] ی تێدایه، وه وتوویانه ئه‌مه که ڕه‌تی (نه‌فی) شتێتی لێ ئه‌کات، له حاڵێکدا ئه‌م سوره تێهه‌ڵچوونه له‌گه‌ڵ بێ باوه‌ڕان مه‌گه‌ر له کۆتایی دا نافه‌رموێت: [ویقولون انه لمجنون]، مه‌گه‌ر هه‌ر دوای ئه‌وه [ما ڕنت بنعمه ربک بمجنون] نافه‌رموێ: [فستبێر ویبێیرون] جه‌نگه له‌گه‌ڵ سه‌رکه‌شه‌کان (گغاه) و (زنیم)مه‌کان ئه‌مه ده‌ری ئه‌خات که (استنباگات)ێکی لاواز بووه که ئه‌م ڕێکخستنه‌ی کردووه، نموونه‌ی تر سووره‌ی (المزمل)له وشه‌ی (مزمل)و (المدپر) له وشه‌ی (مدپر) دا ئه‌م ڕێکخستنه دانراوه له‌و گێڕانه‌وه‌یه‌دا فه‌رمووی (زملونی)جارێکیش فه‌رموویه‌تی: (دپرونی) جا هاتووه [یاڕیها المزمل]، [یاڕیها المدپر] له حاڵێکدا ئه‌م سوره‌ی (مزمل)ـه له دوای قۆناغێکی زۆر له به‌سه‌رچوونی رۆژگاری پێغه‌مبه‌رایه‌تی (نبوه)وه نزیک له رۆژگاری (رساله) که ئاماده‌ی ئه‌کات بۆ هه‌ڵگرتنی به‌رپرسیاریه‌تی ترساندن(انژار)، [إنا سنلقی علیک قولا پقیلا]، [قُم فڕنژر]. سوره‌ی (مدپر)یش خاڵی ده‌ستپێکردنی پێغه‌مبه‌رایه‌تیه(رساله) که ئه‌بێ له دوایدا هاتبێ ئه‌م (تزمل) و (تدپر)ه ماددی نابێ ببێت و کامیان (ڕبلغ)تره ئه‌و (متدپر)بووه یان (متزمل)؟ هه‌قیقه‌ت ئه‌وه‌یه که ئه‌بێ له ئایه‌ته‌کانی خۆیاندا وورد بڕوانرێ که (تدپر) شتێکه و (تزمل) شتێکیتر [ یاڕیهاالمزمل ] ئه‌ی ئه‌وه‌ی که (متزمل)ی به خۆشگوزه‌رانیء ڕابواردن و شه‌وبێ خه‌م خه‌وتن و هه‌ڵنه‌گرتنی باری قوڕس و گرفتار بوون به ده‌ست داب و نه‌ریته‌وه. ئه‌وه‌ی که ئه‌بێ خه‌وت و خواردنت به‌پێی به‌رنامه بێت ئیتر باوی ئه‌مه نه‌ماوه. ئیتر[قم فڕنژر] هه‌تا نافه‌رموێ ئه‌بێ وه‌ختێ هه‌ڵئه‌ستی هه‌مووی قورئان خوێندن بێت یا نوێژبێت هه‌ر دانیشه (قم) جا پاشان ئه‌فه‌رموێ (ورتل) ئاخر ئه‌گه‌ر پێی فه‌رمووبایه(وقم ورتل) ئه‌بوایه پرایی هه‌ڵسانه‌وه‌که‌ی له خوێندنه‌وه‌و(ترتیل) بکردایه، به هه‌مان شێوه‌ش ئه‌گه‌ر بیوتایه (قم فرتل) هه‌روا ده‌بوو به‌ڵام وه‌ختێ ئه‌وترێت: بۆنموونه: (قم ورُد الباب) فه‌رمانه‌که خودی هه‌ڵسانه‌وه‌که‌ی به ته‌نیا مه‌به‌ست نییه، چونکه ده‌کرێ به دانیشتنه‌وه‌ش ده‌رگاکه دابخرێ. که‌واته ئه‌بێ هه‌سڵێو ده‌رگاکه‌ش پێوه‌بدا\nله‌به‌رئه‌وه (قم ورتل) یش هه‌روایه. جا دوایی باسی بێ باوه‌ڕان ئه‌کات، دیاره که له‌وانه نیه که له‌سه‌ره‌تاوه دابه‌زی بێت، به‌ڵکو دابه‌زینی دواتره.\nبه‌ش (جزْ )ی (الژاریات) یش له چه‌ند شوێنێکدا وشه‌ی (اله) هه‌یه له سوره‌ی (ق)و (الژاریات) دا، له سوره‌ی (گور)دا هه‌یه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر مرۆڤ که‌مێک وردبێته‌وه تیایدا بۆمان ده‌رده‌که‌وێت که باسی (اله) لێره‌دا له‌به‌رئه‌وه نیه ته‌وه‌ری باسه‌که‌ی (الوهیه)یه به‌ڵکو له په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئه‌و باسه‌دا که له پێشدا وتمان (توحید الالوهیه) دامه‌زراوه له‌سه‌ر ئیمان به ئاخیره‌ت، بۆ نموونه له سوره‌ی (ق) دا ئه‌فه‌رموی: [ڕلقیا فی جهنم کل کفار عنید] دیاره که (کفار) به‌و هه‌موو ئایه‌تانه‌ی که باسکرا له ئیمان به دوامایی و قودره‌ت و زیندووکردنه‌وه‌ی زه‌وی و ئافراندنی پێشینیان و زیندزوکردنه‌وه‌ی مردووان، ده‌فه‌رموێ: [ڕلقیا فی جهنم کل کفار عنید مناع للخیر معتد مریب الژی جعل مع الله الها آخر ] وختێکیش که باوه‌ری به دوامایی نه‌بوو بێ گومان کۆتایی کار ئه‌بێت بۆئه‌وه‌ی که (مع الله الها اخر) خوایه‌کی تریش قه‌رار بدات.\nجا مه‌به‌ست ئه‌وه‌یه که قورئانیش شه‌رحی سوره‌ی فاتیحه‌یه. سه‌رجه‌م (سوره)ی قورئانیش ڕێچکه‌ی دابه‌زینی ئاوابووه. یه‌که‌م سوره‌ی ئیمان به‌دوامایی دابه‌زیووه ئینجا دوای ئه‌وه ئیتر ده‌ستی پێ کردووه، سوره‌ی (حم ـ ه‌کان، یس، ێافات، ێ) ئائه‌وا له یه‌کتاپه‌رستیدا هاتوون، ئه‌م بابه‌ته‌ش بابه‌تێکی زۆر گرنگه و بێجگه له‌م ریزبه‌ندیه بانگه‌وازکردن زۆر گرفت و ئاریشه‌ی تێ ئه‌که‌وێت و زۆریش مانووبوون و که‌م به‌رهه‌م ده‌ست که‌وتن دێته ئاراوه.\nلێره‌دا، بابه‌تێکی ینچینه‌یی تر هه‌یه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که بانگخواز ئه‌بێ بانگه‌وازێکی تێروته‌سه‌ل بێتء بانگه‌وازێکی چڕو پڕ بێت، چونکه سوره‌ی فاتیحه یه‌که‌م جار دێت که ئه‌گه‌ر پێش له هه‌موو قورئان نه‌هاتبێ بێ گومان ئه‌بێ دوای ئه‌و پێنج ئایه‌ته‌که‌ی سوره‌ی (العلق) هاتبێ که ئه‌و زه‌مینه سازبووبێ بۆ وه‌رگرتنی فاتیحه‌که که سه‌ردێر و ناوه‌رۆکه‌و سروشتی (مه‌تن) و سه‌ردێریش وایه که ئه‌بێ له سه‌ره‌تاوه بێت یه‌که‌مجار (فاتیحه) دێت تێکڕایی له ئایین ڕوونده‌کاته‌وه، تا ئه‌و بانگکراوه بزانێ بۆچی بانگی ئه‌که‌یت جا دوای ئه‌وه‌ی که سه‌ردێڕه‌که‌ت به‌سه‌ردا خوێنده‌وه و به‌سه‌ردا دا، ئه‌مجاره ئه‌چیت له ده‌ستپێکه‌وه دێته‌وه به چڕوپڕی نهێنیه‌کی تریش که هه‌ر له سوره‌ی (فاتیحه) دا هه‌یه، ئه‌وه‌یه هه‌ر سوره‌تێک له قورئان بیگری ده‌رئه‌که‌وێت (متکلم). خوای په‌روه‌ردگاره هه‌تا سوره‌ی (الکوپر) به‌و هه‌موو کورتیه‌وه که هه‌یه‌تی له‌وێ جه‌لالی په‌روه‌ردگاریه‌ت ده‌رئه‌که‌وێت که ئه‌و (متکلم)ه که‌چی له فاتیحه دا ته‌نها سوره‌تێکه له قورئاندا که مرۆڤ تیایدا (متکلم) بێت [الحمد الله رب العالمین*الرحمن الرحیم* مالک یوم الدین* ایاک نعبد وایاک نستعین*اهدنا الێراگ المسقیم* ێراگ الژین انعمت علیهم غیر المغچوب علیهم والچالین ] چ نهێنییه‌ک هه‌یه لێره‌دا؟\nوا ئه‌زانم نهێنیه‌که ئه‌مه‌یه که ئه‌بێ مرۆڤ ببێته ئه‌هلی ئه‌م سوره‌یه ئه‌وسا شایانی ئه‌وه په‌یدا ئه‌کات که ببێ به (مخاگب)ی شه‌رحی قورئان. هه‌روه‌ختێ مرۆڤ وای لێهات به‌ڕاستی ئه‌مه به‌سه‌ر زمانیا تێپه‌ری. ئه‌وه وه‌خته‌ئیتر ئاماده‌یه که سوره‌ته‌کانی تری قورئان دابه‌زێت و خوای په‌روه‌ردگاریش ده‌ست پێ ئه‌کات به قسه‌کردن له‌گه‌ڵیدا\nقبلی کورد کییه؟\nبعدی بۆشه‌هیدی نه‌مر سید قطب\nشعری از مولانا ، زندگـــی زیبـاســـت ! - 432,678 بازدید\nنوگرا - 236,022 بازدید\nروش صحیح و علمی حفظ کردن - 125,734 بازدید\nحکم نوشیدن آبجو (بیره) در اسلام چیست ؟ - 113,670 بازدید\nعشق زن به غیر شوهر - 83,317 بازدید\nخلاصه زندگی حضرت عمر رضی الله تعالی عنه - 72,070 بازدید\nحکم بوسه کردن و ملاعبه در هنگام روزه - 69,903 بازدید\nنفخ شکم چیست؟ بررسی علل و راههای درمان آن - 55,098 بازدید


جینۆسایدكردنی بارزانییه‌كان ئه‌نفالكردنی كوردستان - د.محه‌مه‌د خدر مه‌ولود\n1/8/2020 - 14:27\n37 ساڵ به‌ر له‌رۆژێكی وه‌كو ئه‌مرۆ وله 31-7-1983دا بارزانییه‌كان له قوشته‌په جینۆسایدكران . ئه‌و رۆژه كه لای ئه‌نجامده‌رانی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی ، رۆژی پیرۆزی شۆفینیانه‌ی كوده‌تاچیانه وله‌كه‌لتووره‌كه‌یاندا به هێمای (17-31ی ته‌مموز) ئاماژه‌ی پێده‌درێت ،پرۆسه كه كارێكی نه‌خشه بۆدارێژرابوو.\nئه‌م پرۆسه به‌دناوه قێزه‌ونه وه‌حشیگه‌راییه به نه‌خشه و پلانی وورد وله فه‌رهه‌نگ و هزری نامه‌ردانه‌و دیكتاتۆریانه‌ی به‌غدا دا به‌سێ قۆناغ وله ماوه‌ی (10- 12 رۆژ) دا پیاده‌كرا . سه‌ره‌نجام هه‌شت هه‌زار (8 هه‌زار پیاووخوورتی بارزانییان ) جینۆسایدكران .\nپرۆسه‌ی به‌دناوی ( جینۆسایدكردنی بارزانییه‌كان) له كۆمه‌ڵگا زۆره ملێیه‌كانی سنووری پارێزگای هه‌ولێروده‌وروبه‌ری كه له (قوشته‌په ،به‌حركه ،هه‌ریر، دیانا ) ئه‌نجامدرا، له‌مێژووی كاره‌ساتباری نامرۆڤانه وهۆلۆكۆست وئه‌نفال وجینۆساید كردنی كوردستاندا له‌سه‌رده‌می جه‌مسه‌رگیری رۆژهه‌ڵات و رۆژئاوادا له‌م دووروانگه‌یه‌ی خواره‌وه‌دا پێگه‌وبه‌هاو تایبه‌تمه‌ندیه‌تی خۆی هه‌یه :\nیه‌كه‌م : هه‌ڵقه‌ناندن وڕاگوێزانی بارزانییه‌كان به‌خاووخێزانه‌وه له‌زێد و ئاوایی وشارو شاره‌دێییه‌كانی خۆیان وراگواستنی زۆره‌ملێییان بۆ كۆمه‌ڵگا زۆره ملێییه‌كانی (قوشته‌په ، به‌حركه ، هه‌ریر و باتاس ، دیانا ) له دوای ساڵی 1975 و نسكۆی شۆڕشی ئه‌یلوولدا روویدا خودی پرۆسه‌ی راگوستنه‌كه له‌گه‌ڵ وێرانكردن وسووتماك كردنی ده‌فه‌ری بارزان ، له یاسایی نێوده‌وڵه‌تی تایبه‌ت به جینۆساید به یه‌كه‌مین پرۆسه‌ی جینۆسایدكردن هه‌ژمارده‌كرێت .\nدواتر ره‌شبگیری پیاوو زه‌لام و نێرینه‌ی خوورت وجیاكردنه‌وه‌یان له خێزان وخوشك و كچ و ئافره‌ت و ژن و ماڵو منداڵیان له كۆمه‌ڵگه زۆره ملێییه‌كاندا له شه‌وانی ( 31ی ته‌مووز تا 11ی ئاپی سالی 1983 ) دابه پرۆسه‌ی دووه‌می جینۆسایدكردن هه‌ژمارده‌كرێت .\nدووه‌م : ئه‌م پرۆسه‌یه و سه‌ركه‌وتنی به‌گوێره‌ی ئه‌و به‌رنامه‌یه‌ی كه ئه‌نفالچی و جینۆسایدچییه‌كانی به‌غدا دایانڕشت بوو ، بووه ده‌سپێك و سه‌ره‌تایه‌ك بۆ دارشتنی پلانێكی گه‌وره ی گشتگیربه‌مه‌به‌ستی پاكتاوكردن وئه‌نفالكردن وكیمابارانكردنی\nته‌واوی كوردستان .\nپرۆسه‌كه هه‌روا كه‌وته‌وه ، دوای جینۆسایدكردنی بارزانییه‌كان ، بۆردوومان و جینۆسایدكردنی كۆمه‌ڵگای ( زێوه ) له‌ودیووی سنوور له 9-6-1985 ده‌ستی پێكرد ودرێژه‌ی كێشا، له‌دۆڵی خۆشناوه‌تی وشێخ وه‌سان وبالیسانه‌وه تا كیمیا بارانی هه‌له‌بجه‌و ئه‌نفالكردن به هه‌ر( 8) قۆناغه‌كه‌ی و ته‌واو بوونی به پرۆسه‌ی ( خاتیمه الاه‌نفال ) دا .\nئه‌وانه ، ئه‌و زنجیره تاوانه نامرۆڤانه وه‌حشیگه‌رییانه‌ن له‌دوای جینۆسایدی بارزانییه‌كانی قوشته‌په‌وه له مێژووی تازه‌دا بوونه‌ته په‌ڵه‌یه‌كی دیكه‌ی قێزه‌ونی ڕه‌شی چڵكنن به نێوچه‌وانی به‌غداوه لكاون .\nله یادی 37 ساڵه‌ی جینۆسایدكردنی بارزانییه‌كان چی بكه‌ین باشه ..؟ بۆله‌مه‌ودوا\nچۆن مامه‌له له‌گه‌ڵ ئه‌م كه‌یسه و ته‌واوی كه‌یسه زۆرو زه‌وه‌نده‌كانی دیكه‌ی ئه‌نفالدا بكه‌ین ..؟\nئایا هه‌ر ساڵانه‌و مانگانه و رۆژانه داوای قه‌ره‌بووی یاسایی و ماددی له حكومه‌تی به‌غداوه بكه‌ین ..؟ به حكومه‌تی ئێستای كازمیه‌وه‌ش ..؟ ئایا هه‌ر چاوه‌ڕوانی قسه‌و به‌ڵێنی بێ كرداری به‌غدابین تا ئه‌م كه‌یسه تۆز لێنیشتوانه‌ی سه‌ر ره‌فه‌كانی به‌غدا ده‌جولێندرێن ..؟\nئه‌ی ئێمه ،له كوردستاندا به حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وخه‌ڵكه تێكۆشه‌ره قوربانی ده‌ره‌كه‌یه‌وه ، به كه‌سوكاره سه‌ربه‌زه‌كانی ئه‌نفالكراواوجینۆسایدكراوه‌كان هه‌ر تاڵاو و مه‌رگه‌مووش بچێژین یا ده‌بێ زیاتر به ئاراسته‌ی نێو ده‌وڵه‌تی و كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی كه‌یسه‌كان بجولێنین ..؟\nئه‌ی وا باشتر نییه ، كه وه‌فدێ له به‌غداوه دێ ، یا له‌ده‌ره‌وه دێ ، له هه‌ر ئاستێ دابێ له گه‌ڵ تاجه‌گوڵینه‌ی سه‌رمێز، سه‌به‌ته‌یه‌كی قوربانی پڕواوپڕله ئێسك و پرووسك و جه‌مه‌دانی وكه‌لوپه‌ل و ناسنامه‌ی ئه‌نفال و جینۆساید كراوانیشیان له‌به‌ده‌م دابێ و وه‌ك مۆنۆمێنتێكی بچووكراوه‌ی هێماو ره‌مز به‌خشی له‌بیر نه‌كراو\nوابێت ، تا چاو وگوێچكه‌یان پڕكه‌ین له‌وێنه قێزه ونه ناشیرینه وه‌حشیگه‌راییه‌كانی به‌غدا بۆ مافه یاسییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانمان رایانچڵه‌كێنین .


NRT TV | کوردستان | وەزارەتی بازرگانی ڕێژه‌ی وه‌رگرتنی گه‌نمی جوتیارانی هه‌رێمی كوردستانی دیاریكرد\nکلینتۆن بە کارێکی ئابڕوبەرانەی دیکە تۆمەتبار دەکرێت\nتەندروستیی جیهانی کاتی بەردەستبوونی چارەسەری کۆرۆنا ئاشکرادەکات\nوەزارەتی بازرگانی ڕێژه‌ی وه‌رگرتنی گه‌نمی جوتیارانی هه‌رێمی كوردستانی دیاریكرد\n6013 جار خوێندراوەتەوە\nزیاتر لە ٣٠ ساڵە خالید تاھیر لە سنوری پارێزگای ھەولێر بە کشتوکاڵەوە سەرقاڵە، ھاوشێوەی جوتیارانی دیکە لەڕێگای سایلۆی ھەولێرەوە، گەنمی ساڵەکانی ٢٠١٤ و ٢٠١٥ و ٢٠١٦ی ڕادەستی حکومەتی عێراقی کردووە، بەڵام تائێستا پارەی گەنمەکەی وەرنەگرتووە.\nھەرچەندە تاوەکو ئێستا وەرزی دروێنە بۆ گەنم دەستی پێنەکردووە، تاوەکو دوورینەوە بۆ گەنمەکەی بکات، بەڵام لەئێستاوە بیرلەوەدەکاتەوە، کە تەواوی گەنمەکەی لەلایان حکومەتەوە وەرناگیرێت و ھیچ ڕێگایەکی دیکەش لە ناوخۆ نیە بۆ فرۆشتن و ساغکردنەوەی.\nبۆ ئەمساڵ وەزارەتی بازرگانی عێراق ڕێژەی وەرگرتنی گەنمی جووتیارانی ھەرێمی کوردستانی دیاریکرد و لە تەواوی ھەرێم ٣٤٠ ھەزار تۆن گەنم لەلایەن حکومەتی ناوەندییەوە وەردەگیرێت، کە ئەوەش دەکاتە ڕێژەی لە ٣٠%ی کۆی بەرھەمی گەنمی ھەرێمی کوردستان، بەو پێیەش لە ٧٠%ی ئەو گەنمەی جوتیاران بەرھەمیان ھێناوە ھیچ ڕێگەیەک نییە بۆ ساغکردنەوەی.\nئەوەش لەکاتێکدایە، پارێزگاکانی تری باشوور و ناوەڕاستی عێڕاق، بەبێ ئاماژەپێکردن بۆ ڕێژەیەکی دیاریکراو، جووتیارەکانی ڕێگایان پێدراوە تەواوی بەرھەمی گەنمەکەیان ڕادەستی حکومەت بکەن، ئەمەش نیگەرانی جووتیاران و بەرپرسانی ھەرێمی کوردستانی لێکەوتووەتەوە.\nنرخی گەنمەکانیش بە پێی پلەی باشی گەنمەکان گۆڕانکاریان بەسەردادێت، لە ئەمساڵدا بۆ یەک تەن لە گەنمی پلە یەک ٥٦٠ ھەزار دینار دانراوە، بۆ گەنمی پلە دووش ٤٨٠ ھەزار دینارە، ھەرچی گەنمی پلە سێشە ٤٢٠ ھەزار دیناری بۆ دانراوە.\nبڕیارە پلانی وەرگرتنی بەرووبوومە دانەوێڵەییەکان بۆ سایلۆکانی ھەرێم، لە ١٦ی مانگی داھاتوو تاوەکو کۆتایی مانگی ھەشت دەستپێبکات، ساڵانەش لەوادەی ڕادەستکردنی گەنمەکانیش جەنجاڵییەکی زۆر لە سایلۆکان دووبارە دەبنەوە و بەشێک لە جووتیارەکانیش بێ بەش دەبن لەڕادەستکردنی گەنمەکانیان.


رۆمانی پۆستمۆدێڕن - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در سه شنبه, 26 تیر 1397 17:49\nهەروەها دەکرێ ئەم کتێبە سەرچاوێکی باشبێ بۆ رەخنەگران و قوتابیانی زانکۆ و خوێنەرانی رۆمان بە تایبەتی و کتێبخانەی کوردی بەگشتی، چۆن لەم چەند ساڵەی دواییدا خوێنەر بەلێشاو خووی داوەتە ڕۆمان خوێندنەوە، بەبێ ئەوەی ئاگاداری بنچینەی هونەری ڕۆمان و ڕۆمانی پۆست مۆدێرن بن.\nرۆمانی پۆست مۆدێرن ناونیشانی لێکۆڵینەوەیەکە کە ( باهۆز مستەفا) لەسەر ژانری رۆمان نووسیویەتی، لە لێکۆڵینەوەکە تیشکخراوەتە سەر مێژووی رۆماننووسین لە جیهان بە گشتی و لە کوردستان بەتایبەتی، هەروەها بەشێکی تایبەتکردووە بە چەمک و زاراوەکانی مۆدێرنە و پۆست مۆدێرنە، جیاوازی و شێوازی نووسینی رۆمانی مۆدێرنە و پۆست مۆدێرنەی دیاریکردووە و دەستنیشانی بنەماکانی هەردوو جۆری کردووە بە هێنانەوەی نموونەی کوردی و تورکی و جیهانی. نزیکەی پەنجا سەرچاوەی کوردی و ئەڵمانی بەکارهێناوە. دەستخۆشی لە نووسەری ئەم کتێبە دەکەم. هەروەها دەکرێ ئەم کتێبە سەرچاوێکی باشبێ بۆ رەخنەگران و قوتابیانی زانکۆ و خوێنەرانی رۆمان بە تایبەتی و کتێبخانەی کوردی بەگشتی، چۆن لەم چەند ساڵەی دواییدا خوێنەر بەلێشاو خووی داوەتە ڕۆمان خوێندنەوە، بەبێ ئەوەی ئاگاداری بنچینەی هونەری ڕۆمان و ڕۆمانی پۆست مۆدێرن بن.


“كۆرۆنا بەرەو كۆتاییە” – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەری گشتی دەزگای تەندروستی پێشمەرگە بۆ بەشی كوردی دەنگی ئەمریكا دەڵێت: تائێستا هیچ كەیسێكمان بە پشتڕاستكردنەوە نییە كە ئەنفلۆنزای باڵندەبێت و پشكنینەكان نێگەتیڤ دەرچوون.\nشەماڵ جەبار یاوەر ئاماژە بەوەشدەكات، ژمارەی تووشبووانی كۆرۆنا لەهەرێمی كوردستان ڕووی لەكەمیكردووە بەجۆرێك دۆخەكە لەكۆنترۆڵدایەو پێشبینی دەكەم بتوانین لەمانگی سێ-دا نزیك بینەوە لەسفر.\nلەبارەی ڕاگرتنی پرۆسەی خوێندن بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە شەماڵ جەبار دەڵێت، لەئێستادا پێویستی داخستنی خوێندنگاكان نەماوەو ناكرێت پرۆسەی خوێندن ڕابگیرێت.\nدەربارەی ئەگەری بوونی چەند ئەنفلۆنزایەك لەوەرزی زستان و مەترسییەكانیان ناوبراو ئاماژەی بەوە كردووە، كێشەی ڤایرۆس ئەوەیە ئەگەر دوو ڤایرۆس لەجەستەیەكدا یەكبگرن لەوانەیە گۆڕانكاری واتە بازدان ڕووبدات وەكو ئەوەی لەبەریتانیا بینیمان ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە، هەندێك پێی دەڵێن كۆڤید 20، بۆچوونی زانستی ئێمە ئەوەیە كە ئاساییە بازدان چەند هەفتەجارێك لەڤایرۆس ڕووبدات ئێمە هیوادارین ئەوە لەهەرێمی كوردستان و لەعێراق بڵاونەبێتەوە لەبەرئەوەی لەمكاتەدا كە وەرزی زستانە و پەتای وەرزی هەیە تووشی كێشەی گەورەمان دەكات.


له‌شـكری ئه‌مریكا ده‌ڵێت هێشـتا ڕێبه‌ری ئه‌لقاعیده له عێراق ده‌سـتگیر نه‌كراوه\nی مانگی پـێنج ٠٩, ٢٠٠٨\nكاربه‌ده‌سـتانی له‌شـكری ئه‌مریكا له عێراق ده‌ڵێن هێشـتا ڕێبه‌ری ئه‌لقاعیده له عێراق ده‌سـتگیر نه‌كراوه.\nئه‌وان ئه‌و هه‌واڵه‌یان ڕه‌تكرده‌وه كه له‌سه‌ر زمانی عه‌بدولكه‌ریم خه‌ڵه‌فی ده‌مڕاستی وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراقه‌وه له كه‌ناڵی ته‌له‌فیزیۆنی ده‌وڵه‌ته‌وه ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه بڵاوكرایه‌وه و تیایدا گوتبووی ئه‌بو ئه‌یوب ئه‌لمیسری له هێرشێـكدا له شـاری موسڵ ده‌ستگیركرا.\nشـایانی باسه ئه‌بو ئه‌یوب ئه‌لمیسری كه به ئه‌بو حه‌مزه ئه‌لموهاجریش ناو ده‌برێت، سه‌ركردایه‌تی ئه‌لقاعیده له عێراق ده‌كات له پاش كوژرانی میلیتانی ئوردنی ئه‌بو موصعه‌ب ئه‌لزه‌رقاوی له هێرشێـكی ئاسـمانی ئه‌مریكا له سـاڵی 2006.\nسـاڵی ڕابردووش هێزه‌كانی عێراق گوتیان ئه‌لمیسری له شه‌ڕێـكدا كوژراوه، به‌ڵام ئه‌لقاعیده له عێراق ئه‌و هه‌واڵه‌ی ڕه‌تكرده‌وه و تۆماركراوێـكی ده‌نگی ئه‌و میلیتانه به ڕه‌چه‌ڵه‌ك میسریه‌ی بڵاوكرده‌وه.


نامەیەك لە ئەمینداری گشتی یەكێتی جیهانیی زانایانی موسڵمانان بۆ ژیرمەندانی جیهان\nد.عەلی قەرەداغی 04/11/2020 - 09:29 وتار\nنامەیەك لە ئەمینداری گشتی یەكێتی جیهانیی زانایانی موسڵمانان پرۆفیسۆر عەلی قەرەداغییەوە بۆ ژیرمەندانی جیهان:\nبسم الله الرحمن الرحیم (تَعالَوْا إلى كَلِمةٍٍ سَواءٍ بَينَنَا وَبَينَكُم) آل عمران 64 ، وەرن بەدەم پرەنسیپە مرۆیی و رەوشتییە هاوبەشەكانەوە، وەرن بۆ گفتوگۆ و رەتكردنەوەی دەمارگیریی و رقلێبوونەوەو سوكایەتیكردن بە هەر كەسێكیتر.\nسەرۆكی فەرەنسا ماكرۆن و گەلی شارستانیی وڵاتی فەرەنسا، سەرۆكانی جیهان، سیاسەتەمەدار و بیرمەندان و راگەیەندكاران، سڵاوێكی جوان وچاك و پڕ لە ئاشتیتان لەسەر بێت...\nپێمخۆشە بە ناوی خۆم و بەناوی یەكێتی جیهانیی زانایانی موسڵمان ئەم (10) دە راستییە بخەمە بەرچاوتان:\n1- سەرجەم تاوانەكان –لەنێویشیاندا تیرۆر- هیچ ئاینێكیان نیە، رەوا نیەو نابێت بدرێنە پاڵ ئاینە ئاسمانییەكان، چونكە ئاینەكان بۆ ئەوە هاتوون ئاسایش و ئارامیی گشتگیر دەستەبەر بكەن.\n2- نابێت هەڵسوكەوتی كەسانێكی تاوانبار كە لە هەندێ لە خەڵكانی دیندارەوە دەردەچن گشتاندنیان بۆ بكرێ، بدرێن بەسەر هەموو پەیڕەوانی ئەو ئاینەدا، چونكە یەكێك لە رێسا ئاینی و سروشتییەكان ئەوەیە كە (لا تَزِرُ وازِرەٌ وِزرَ أُخْری) الانعام 164، ئەم ئایەتە بەم مانایە پێنج جار لە قورئاندا دووبارە بووەتەوە.\n3- بەڵگەنەویستە ئیسلام پێش چواردە سەدە رایگەیاندووە كە مرۆڤ لە ئاین و لە بیروباوەڕیدا ئازادە، ئەم راستییە لە چەندین ئایەتی قورئانی پیرۆزدا هاتووە، لەوانە خوای گەورە دەفەرموێ: (فَمَنْ شَاءَ فَلْيؤمِنْ وَمنْ شَاءَ فَليَكفُر) الكهف 29، هەروەها دەفەرموێ (لا إكْرَاه فی الدِّیِن) البقرە 256، تەنانەت ئازادیی ناوبردووە بە رووناكیی، خەفەكردن و سەركوتكردنی ناوبردووە بە تاریكی و كۆت و بەندكردن، خوای گەورە وەسفی پێغەمبەرەكەی "صلى الله عليه وسلم" دەكات بە (وَيَضَعُ عَنْهم إصْرَهُم والأغلالَ التي كَانت عَليْهم) الأعراف 157 واتە: هەرجۆرە ئەركێكی زەحمەت و قورسی لەسەرشانیان هەڵگرتووە، هەر كۆت و بەندێ كە بەسەریاندا سەپێنراوە نەیهێشتووە، چونكە ئاینی ئیسلام بەدڵنیایی ئاینی كەرامەت و رێز و پارێزەری مافەكانی مرۆڤە، ئیسلام یەكەمینە لە دانانی دەستوری مافەكانی هاوڵاتیبوونی جولەكە و كەسانیتریش لە دانیشتوانی مەدینە، كە ئەویش بەناوی (دەستوری مەدینە)یە.\n4- تكاتان لێدەكەین وەرن لێمان تێبگەن، لە ئاینەكەمان تێبگەن، شارەزاو ئاشنا ببن و جیاوازی بخەن لە نێوان ئەو ئازادییانەدا كە مافی هەمووانە، لەوانەش مافی رەخنەگرتن و ئاراستەكردنی رەخنە، وە نێوان بێڕێزی و سوكایەتیكردن و لاقرتیكردن بە پیرۆزییە ئاینییەكان. كەواتە بڵاوكردنەوەی وێنەی بێڕێزیی خودی سوكایەتیكردن و بێڕێزییە چونكە راستەقینە نین، دەست هەڵبەستن، رەخنەی زانستی نین. ناچنە ریزی ئازادییەكانەوە.\n5- قورئانی پیرۆز پڕە لەو باس و خواسانە كە بێباوەڕان و هاوەڵگەران دەربارەی خوای باڵادەست و پێغەمبەران وتوویانەو كردوویانە. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هەر باسەكەیانی هێناوەو لە گفتوگۆیەكی هێمنانەو ئامانجداردا مشتومڕی لەسەر كردوون، ئەمەش بە ئاستێكە كە فەرمانی بە پێغەمبەر "صلى الله عليه وسلم" كردووە بەوانە بڵێ كە راجیاواز و ناكۆكن لەگەڵیدا، پێیان بفەرموێ: (وإنَّا أوْ إياكم لعلى هُدىً أوفي ضلالٍ مُبين * قُلْ لا تُسألونَ عمَّا أجرمنا ولا نُسأل عمَّا تَعملوُن) سبأ 24-25 ، ئا بەمشێوازە مەزنە گفتوگۆی لەگەڵ بێباوەڕاندا كردووە، حوكمی نەداون كە لەسەر ناڕەوان، بەڵكو بانگیكردوون تا بگەنە راستی و حەقیقەت، ئینجا با لایەنی بەرانبەریش بە چاوی تاوانبار سەیری موسڵمانان بكات هەر داوای گفتوگۆیان لێدەكات، وێڕای هەموو ئەو هەڵوێستەی ئەوان هەر لایەنی بەرانبەری بە شتێك وەسف نەكردووە كە رێز و كەرامەتیان زامدار بكات.\n6- گومانی تێدانیە كێشەی ئەمڕۆ لەوەدا نیە كە ئێمە ململانێمان لەگەڵ بەهاكانی ئازادیی كۆماریدا هەبێت، كێشەمان لەگەڵ هاندانی بێڕێزیی و لاقرتیكردن و بەكەم سەیركردنە دژ بە پیرۆزێكی زۆر زۆر مەزنی موسڵمانان.\n7- لەڕاستیدا كێشە هزرییەكان بە هزرێكی قووڵ و تێگەیشتنێكی ورد و شێوازێكی پێشكەوتوو، بە كرداری ئامانجداری هێمن و لە كەش و هەوایەكی ئارامدا چارەسەر دەبن، بەدڵنیایی كە بە وروژانی هەستەكان و گوتاریی جەماوەریی چارەسەرنابن، چونكە ئەوەندەی تر گڕ بەردەدەنە سۆزی و هەستی مرۆڤەكان ئەوكات خزمەت بە تیرۆری راستڕەو دەكەن، هەروەها خزمەت بەو تیرۆرە دەكات كە بە ناڕەوا و بە بێبنەما دەدرێتە پاڵ ئیسلام.\n8- هەمووان باش دەزانن ئەو ژمارەیە لە مسوڵمانان كە بە دەستی قاعیدەو داعش كوژراون و لێیشیان سوتاندوون چەندین ئەوەندە زۆرترن لەو غەیرە موسڵمانانە كە بوونەتە قوربانی، بەڵكو زۆر كەس گومان دەبەن كە چەندین دەزگای هەواڵگریی و بیانی و هەرێمیی بەشدارن لە دروستكردنیاندا، تەواوی دامەزراوەو یەكێتییە فەرمی و نا فەرمییەكان لە زانایان و موسڵمانان، لە ناو جیهانی ئیسلامیی و لەناو ئەوروپا و وڵاتانی تریشدا ناڕەزایەتی خۆیان دەربڕیوە بە تاوانەكانیان، بە جەنگی هزریی و كرداریی بەرەنگاریان بوونەتەوە، كەواتە بۆ دەبێت ئیسلام و سەراپای موسڵمانان تۆمەتبار بكرێن بە تیرۆر؟!!\n9- بەدڵنیایی پێغەمبەری مەزن موحەممەد "صلى الله عليه وسلم" كە هەندێ كەس دەیانەوێت بێڕێزی بەرانبەری بكەن، هەندێكیتریش هانی ئەو بێڕێزییە دەدەن، ئەوا بە هەموو واتایەكی راستگۆیانە ئەو مەزنە پێغەمبەری زانستە، فەرماندانیش بە خوێندنەوەیەكی گشتگیرانە بۆ گەردوون و مرۆڤ و پەڕاوەكان لە یەكەم ئایەتی قورئاندا هاتووە كە دەفەرموێ (اِقرَأ بِاسْمِ ربِّكَ الذَّي خَلَقَ) العلق 1 ،، بەڕاستی ئەو مەزنە پێغەمبەری بەزەییە بۆ جیهانیان، خاوەنی رەوشتێكی مەزنە، تەنانەت بە دانپێدانانی زۆرێك لە كەسە بەویژدانە فەرنسییەكان و هیتریش، ئەوەتا مایكل هارت ناوی (موحەممەد)ی لە سەری سەرەوەی لیستی سەد مەزنەكەی جیهاندا داناوە) ئەو پێغەمبەرە "صلى الله عليه وسلم" كە نزیكەی دوو ملیار كەس لە جیهاندا باوەڕیان پێی هەیە، كەواتە چ بەرژەوەندییەك لە بڵاوكردنەوەی وێنەی بێڕێزیی و سوك سەیركردن و بێشەرمیدا هەیە؟؟!!! چ بەرژەوەندییەك هەیە لە وروژاندنی سۆز و هەستی گەنجان و خەڵكی گشتی لە جیهاندا دژ بە فەرەنسا؟؟ ئەی بۆ رێز لە یاسای ساڵی 1905ز ناگیرێ كە دەڵێ: نابێت سیاسەت دەست بكێشێتە ناو ئاین؟ ئەی بۆچی لەنێو بەهاكانی كۆماری فەرەنسادا گومان لەسەر رووداوی هۆڵۆكۆست دروست نابێت؟ لە كاتێكدا كە ئێمە دژ بە سوتاندنی هەر كەسێكین؟ بۆچی بێڕێزیی كردن دژ بە رەنگ و بە رەگەز تاوانە، بەڵام بێڕێزیی بەرانبەر بە ئاین و هێما كاریزماكانی بە تاوان دانانرێ، یان بۆ ئەو دووفاقییە قەدەغە ناكرێ؟ گومانی تێدانیە كە رەواجدان بە رقلێبوونەوەو دەمارگیریی و زیندووكردنەوەو فووپێداكردنی كە دووبەرەكی و لێكدووركەوتنەوە دەنێتەوە ناچێتە بازنەی ئازادی كەسێتییەوە، چونكە ئاسەواری مەترسیداری لەسەر هەمووان هەیە، كەواتە كاتێك ئازادی دەگاتە سنورێك كە ئازادیی و مافی كەسانیتر پێشێل دەكات ئیتر دەبێت لەو سنورەدا بوەستێنرێ، كەرامەت و هەستەكانی زامدار دەكات و مافی بەرانبەر زەوت دەكات، لە ئیسلامیشدا هەستێك نیە بەرادەی هەستی خۆشویستنی موسڵمانان بۆ پێغەمبەرەكەیان موحەممەد "صلى الله عليه وسلم"بەهێز بێت، بەڵكو بەرانبەر بە هەموو پێغەمبەران، موسڵمانان پێغەمبەریان لە خودی خۆیان خۆشتر دەوێت، بەهەمانشێوە موسڵمانان هەموو پێغەمبەرانیان خۆشدەوێ لەسەرووی هەمووشیانەوە ئیبراهیم و موسا و عیسا -سڵاوی خوای گەورەیان لەسەر بێت-، هیچ جیاوازییەك لەنێوانیاندا ناكەن، خوای گەورە دەفەرموێ (آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إليهِ مِن ربِّه والمؤمنون كُلٌ آمنَ باللهِ وَملائكِتَهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لا نُفَرِّقُ بينَ أحدٍ مِنْ رُسُلِهِ) البقرة 285.\n10- ئێمە داوای گفتوگۆ دەكەین، پاشان داوای گفتوگۆیەكی بونیاتنەر دەكەین، ئینجا داوای گفتوگۆی ژیرمەندان و دانایان دەكەین، ئەویش بە گوتەی حەكیمانەو دانایانەو و بە باشترین شێوە، ئەمەش تاكە رێگاچارەیە بۆ چارەسەركردنی هەموو كێشە ئاینی و هزریی و مرۆییەكان. ئەگەرنا ئەوا ئەوەی لە بەرانبەر گفتوگۆوەیە، وێرانكاریی و كاولكاریی و ململانێ و دووبەرەكیی دێتەگۆڕێ، شەڕیش خۆی مەڵاسداوە كە دەرئەنجام وادەكات هەر هەمووان زیانمەند و دۆڕاوبن تیایدا، هەموومان لەبەرچاوماندایە كە ئەوروپا لە ماوەی نیوەی یەكەمی سەدەی بیستەمدا خۆی خستەناو دوو جەنگی جیهانییەوە، دەیان ملیۆن لە مرۆڤەكان بوونە قوربانی، ئەوروپا وێران بوو، هەموویشی بەهۆی ستەم و شۆفینیزم و نازیزم و ململانێ ماددییەكانەوە. دڵنیابن كە ئیسلام ئاینی بەزەییە بۆ جیهانیان، ئاینی ئارامی و ئاسایشە، هەرگیز رەوا نیە وەسفبكرێ بە شۆفینیزم و تیرۆر، چونكە ئەوە گوتەیەكی ناڕەواو دەمهەڵبەستە، هەركەس كەمێك شارەزا بێت بە قورئان دەزانێت كە ئەو تۆمەتە لە رووی زانستییەوە ریسوایەو بێبنەمایە، ئیسلام ئاینی سروشتی پاكە (التي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا) الروم 30. لەبەرئەوە وێڕای ئەو هەموو هەڕەشانە كە بەرۆكیان گرتووە هەر بەردەوام لە بڵاوبوونەوەدایە.\nلە كۆتاییدا پێمخۆشە جەخت بكەم لەسەر ئەم چەند خاڵەی خوارەوە:\n* ئێمەی موسڵمان ناتوانین مەسیحییەت و عەلمانییەت بەوە دابنێین كە هۆكاری پشتەوەی توندڕەویی ئەو دوو ئافرەتە بن كە دوو ئافرەتی موسڵمانیان لەژێر بورجی ئیڤڵ دا زامدار كرد، هاوكات دەیانقیڕاند و جنێویان بە عەرەب دەدا، بەهەمانشێوەش رەتیدەكەینەوە ئیسلام بەوە دابنرێ كە لە پشتەوەی ئەو تاوانەوە بێت ئەو گەنجە هەرزەكارە دژ بە مامۆستاكەی Jean-Michel Blanqu ئەنجامیدا.\n* هەرچەندە ئەمە پاساو نیە بۆ تیرۆر، بەڵام پێویستە لێكۆڵینەوە لە هۆكارەكانی بكرێ، چونكە زۆرجار دەوڵەتانی ئەندام لە رێكخراوی ئاسایش و هاریكاری لە ئەوروپا ناڕەزاییان دەربڕیوە بەرانبەر بە هەموو شێوەكانی تیرۆر و رووكارەكانی، لە دژی وەستاونەتەوە ئەویش لە رێگای دامەزراوەو و یاسای نێودەوڵەتی بۆ مافەكانی مرۆڤ و لە بازنەی رێزگرتن لە پابەندبوون بە رێكخراوەی ئاسایش و هاریكاری ئەوروپا، هەر لە مانگی كانونی یەكەمی ساڵی 2001ز وە دەوڵەتە بەشداربووەكان دانیان بەوەداناوە كە ناكرێ كارەكەی تەنها پشتبەستن بێت بە پرۆسەی سەربازیی و ئاسایشیی بۆ سنوردانان بەپێی توانا لە هەڕەشەكانی تیرۆر لەسەر مەودایەكی دوور، هەربۆیە بە پشتبەستن بە پلانی بوخارست بۆ رێكخراوی ئاسایش و هاریكاری ئەوروپا لەپێناو بەگژداچوونەوەی تیرۆردا، هەموو دەوڵەتان جەختیان لەوە كردەوە كە پێویستە چارەسەر دابنرێ بۆ (سەرجەم فاكتەرە كۆمەڵایەتی و ئابووری و سیاسییەكان، لەنێویشیاندا حەز و مەیلی جیابوونەوەو توندڕەویی)، كە زەمینەی لەبار خۆشدەكەن بۆ رێكخراوە تیرۆریستییەكان بۆ مەبەستی جەمسەرگیریی و (بەدەستهێنانی پشتگیریی و هاوكاری).\n* جارێكیتر دووپاتیدەكەینەوە ئەو ئاراستەو بۆچوونە كە ئیسلام دەبەستێتەوە بە قەیرانێك لە قەیرانەكانەوە و وەسفكردنی ئاینی ئیسلام یان هەر ئاینێكی ئاسمانی تر بەوەی كە تیرۆریستە، ئەوا ئەم كارە ناشیرینكردنی ئەو ئاینەیە، سیاسەتێكی خراپەو دەبێتە هۆی پشتگیریكردن لە توندڕەوان لەناو كۆمەڵگادا. لەڕاستیدا ترساندنی خەڵكی لە مزگەوتەكان و بەپەلە داخستنیان كێشەكە چارەسەر ناكات... لێپێچینەوە لە پیاوی موسڵمان لەسەر ریش و لە ئافرەتی موسڵمان لەسەر باڵاپۆشیی، هەروەها لەدەستدانی هاوتایی كۆمەڵایەتی و باڵادەستبوونی پێوەری دوالیزمەو دووفاقی نابنە هۆی چارەسەركردنی كێشەكە...\n* ئێمە لەگەڵتاندا بەدوای چارەسەری كێشەكاندا دەگەڕێین، قسەی راشكاو و راست و رەوانیشمان لەسەر ئاینەكەمان بونیاتنراوە، كە بانگەشە بۆ خۆشویستنی هەر چاكەیەك بۆ سەراپای مرۆڤایەتی دەكات، ئێمە لە بەرانبەر روودانی هەر تاوانێكەوە كە روودەدات، ئیتر بەرانبەر موسڵمان بكرێ یان غەیرە موسڵمان هەر یەك هەڵوێستی نەگۆڕمان هەیە، پێغەمبەرمان "صلى الله عليه وسلم" ژیانی خۆی لە خەباتی بەرگریكردن لەپێناو مافە سەرەكییەكانی مرۆڤایەتی بەسەربرد...، ئەوەی كە راستییە دەبێ هەمووان داكۆكی لەسەربكەین و لەپێناویدا بكۆشین ئەوەیە كە دەبێ مرۆڤ ئازاد بێت لە هەڵبژاردنی باوەڕی ئاینی خۆیدا، هیچ مرۆڤێك ناچارنەكرێ لەسەر گۆڕینی ئاینەكەی، هەر مرۆڤێكیش بۆی هەیە باوەڕی ئاینی خۆی بگۆڕێ بۆ هەر باوەڕێكی تر كە خۆی بیەوێ. هەڵوێستمان نەگۆڕە كە هەموو دەستدرێژییە دڕندەییەكان رەتدەكەینەوە، هەر جۆرە كردەیەكی كوشتن بە قێزەون دەزانین، ئیتر ئاینی تاوانبار یان قوربانییەكە هەر ئاینێك ببێ، من داوا لە موسڵمانان دەكەم دان بەخۆیاندا بگرن، ژیرانە هەڵسوكەوت لەگەڵ رووداوەكاندا بكەن، تاوانی تاوانباران و دەستدرێژیكردن لەسەر ئەو دوو ئافرەتە موسڵمانە نەبەسترێتەوە بە تانەدان و لەكەداركردنی هیچ ئاینێك، چونكە ئەمە چارەسەر نیە بەڵكو زیاتر دەبێتە هۆی دروستبوونی كەش و هەوای گرژی لە نێوان تاكەكانی كۆمەڵگای فەرەنسیدا، دەبێتە هۆی زیاتركردنی رقلێبوونەوەو دەمارگیریی.\nسەرۆك ماكرۆن: ئەو قسانەی ئەمڕۆ لە كەناڵی ئەلجەزیرە كردت، ئەگەر لە یەكەم گوتارتدا بتكردایە ئەوا رەنگدانەوەی جۆراوجۆری دەبوو، ئێمەش هیواخوازین لێت كە داوای لێبوردن بكەیت و پۆزش بۆ پێغەمبەرەكەمان و بۆ موسڵمانان بێنیتەوە. ئەمەش هەڵوێستێكی جوامێرانەو ئازایەتییە بۆ بەڕێزتان تۆمار دەكرێ.\nلە كۆتاییدا دەڵێین ئێمە لەوپەڕی ئامادەباشیداین بۆ قووڵكردنەوەی گیانی لێبوردەیی و ئاشتەوایی لە نێوان موسڵمانانی فەرەنسا و نێوان ئەوانیتردا...خۆشحاڵ دەبین گفتوگۆیەكی بونیاتنەر لە نێوان موسڵمانان و حكومەتی فەرەنسادا دەست پێبكات، بە مەبەستی گەیشتن بە قووڵكردنەوەی ئاشتەوایی خانەوادەیی و كۆمەڵگایی كە بە خۆشی و ئاسودەیی دەگەڕێتەوە سەر گەلی فەرەنسی.\nلەڕاستیدا ناكرێ مافە شایستە گەورەكان دوابخرێن، ئێستە ئەركی سەرشانی ژیرمەندانی كۆمەڵگای نێودەوڵەتیی و حەكیمانیەتی لە سیاسەتمەداران و رۆشنبیران و راگەیەندكاران و رابەرە ئاینییەكان و كەسانی كارا و چالاك لە دامەزراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی، بچنە ژێر بەرپرسێتی و هەوڵبدەن بۆ داڕشتنی پلانی كردەیی و كارا بۆ بوارەكانی پەروەردە، رۆشنبیریی، ئاینیی، سیاسی، كۆمەڵایەتیی، ئابووریی و ئاسایشیی، هاوكات سنور دابنێن بۆ هەرجۆرە توندڕەوییەك لە هەر لایەنێكەوە رووبدات...\nپ. د. عەلی محێ الدین قەرەداغی\nئەمینداری گشتی یەكێتی جیهانیی زانایانی موسڵمان\nسەرۆكی رابیتەی خێرخوازی


:: AM:10:58:15/09/2021 \nبه‌رپرسی لقی 16ـی پارتی دیموكراتی كوردستان ڕای دەگەیەنێت، لەلایەن چەند كەس و میدیایەك، قسەكانی منیان شێواندووە و هەمیشە ئامانجی پارتی ئاشتی و دووركەوتنەوە لە شەڕە.\nئەمڕۆ چوارشەم 15ـی ئەیلوول، بڵند ئیسماعیل بەرپرسی لقی 16ـی پارتی دیموكراتی كوردستان، له روونكردنه‌وه‌یه‌كدا كه كۆپییه‌كی بۆ بە "وشە" ناردووه رای گه‌یاند، ژمارەیەك لە میدیاكان و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، ناوەڕۆكی قسەیەكی منیان دەستكاری كردووە و شێواندوویانە، بە جۆرێك بڵاویان كردووەتەوە كە خوێنەر وا تێبگات مەبەست لەو قسانە ئەوەیە كە ئەگەر پارتی لە هەڵبژاردندا یەكەم نەبێت، شەڕی ناوخۆ دروست دەبێت.\nزیاتر گوتی، پارتی هەمیشە باوەشی بۆ لایەنەكانی تر كراوەیە و لە ماف و دەستكەوتی خۆی دەبەخشێتە ئەوانی تر، بۆ ئەوەی هەموو بەیەكەوە شان بدەنەبەر بەرپرسیاریەتی و پێكەوە وڵاتەكە بەڕێوە ببەن.\nباسی لەوەش كردووه، پێشتر كە حزبی تر هێزیان لە بەرژەوەندیی خۆیان دەبینی، هەمیشە بیریان لە شەڕ و نانەوەی ناكۆكی و پاوانخوازی دەكردەوە، بەڵام 25 ساڵە كە پارتی بووەتە حزبی ژمارە یەك، شەڕی ناوخۆ لەسەر دەستی سەرۆك بارزانی حەرام كراوە، چارەگە سەدەیەكە خەمی پارتی، بریتییە لە ئاشتی و ئاوەدانی و یەكڕیزی، بۆ ئەوەی ئەو ئاشتییەش بەردەوام بێت، پێویستە هەر پارتی بە حزبی ژمارە یەكی كوردستان بمێنێتەوە.\nڕوونی كردەوە، دڵنیان خەڵكی كوردستان پارسەنگی هێز لەلای پارتی دەهێڵنەوە و ئەوانەی خەون بە گێڕانەوەی پارسەنگی هێز دەبینن، لە دوای 10ی ئۆكتۆبەردا بۆیان دەردەكەوێت كە نەك نەگەیشتوونەتەوە بە پارتی، بەڵكو سەتان هەنگاوی تر لە پاشیان داوە.\n"من بە ڕوونی گوتوومە بۆ ئەوەی لایەنەكانی تر شەڕ هەڵنەگیرسێنن و جارێكی تر خەون بەوە نەبینن حاكمی تاك و تەنیای ئەم هەرێمی كوردستانە بن، پێویستە خەڵكی كوردستان دەنگ بە پارتی بدەن و بیكەنەوە بە حزبی یەكەم، چونكە پارتی حزبێكە لە پێناوی كوردستاندا سازش لە مافەكانی خۆی دەكات و شەڕ و ئاژاوەی حەرام كردووە، بەڵام زۆر لایەنی تر هەن لە پێناو مەرامی خۆیان، دەست لە هیچ ئاژاوەیەك ناپارێزن"، بڵند ئیسماعیل له روونكردنه‌وه‌كه‌دا وا ده‌ڵێ.


کۆماری کرواتیای بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا\nئەم کۆمارە، کە یەکێکە لەو ناوچە دێرینەکانی نیمچە دوورگەی بەڵکان و کیشوەری ئەوروپا یەکەم نەتەوە دێرینەکانی ئەوروپا لەوێ نیشتەجێ بوون وەکو نەتەوە ئیلیرییەکان و نەتەوەی سەڵت، و میراتگیری ئەوان نەتەوەی بۆشناک بووە کە یەکێکە لە نەتەوەکانی لقی سڵاڤی باشووریی.\nنەتەوەی گووتییەکان نەتەوەیەکی دێرینی کوردستانی بوون واتاێکی دێرینی کوردستانین.\nناوی فەرمی: ئەم کۆمارە لە ئێستەدا وەکو هەرێمێکی فیدڕاڵی بوونی نییە، بەڵکو لە نێوان ساڵانی (1996_1991) وەکو کۆمارێکی کۆمەڵگەی کرواتی لە بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا بوونی هەبووە ، کە لە ئێستەدا بەشێکە لە فیدڕاسیۆنی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا سەر بە وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا.\nژمارەی دانیشتوان: 500.000 کەس.\nڕووبەر: 11.023 کیلۆ مەتر چوار گۆشە.\nدابەشی کارگێری: لە 4 کانتۆن (پارێزگا) پێکهاتووە ، کە دابەش بە سەر 22 شارۆچکە (قەزا).\nنەتەوە: کروات %69.3 ، بۆشناک %24.7، سڕب%4.3 ، نەتەوەکانی تر.%1.7\nشارە گرنگەکانی: ئۆراشجی ، شیرۆکی بریجیگ ، لیڤنۆ.\nشوێنی جوگرافی کۆماری کرواتیای بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا: ئەم هەرێمە نافەرمییە کە دوو بەش پێکاتووە.\nبەشە بچووکەی دەکەوێتە باکووری خۆرهەڵاتی وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا، کە لە باکوور و خۆرئاواوە بە وڵاتی کرواتیا، و لە باشوورەوە بە کۆماری فیدڕاڵی سرپسکا (سڕبیا) ی وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا، و لە خۆهەڵاتەوە بە ناوچەی ئۆتۆنۆمی برچکۆی وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا دەورە دراوە.\nبەشە گەورەکەی دەکەوێتە باشوور و باشووری خۆرئاوای وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا، کە لە باکوورەوە بە کانتۆن (پارێزگا) ی یوناسانای وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا، و لە خۆرئاواوە بە وڵاتی کرواتیا و دەریای ئادریاتیکی، و لە باشوورەوە بە وڵاتی کرواتیا و کۆماری فیدڕاڵی سرپسکا (سڕبیا) ی وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا، و لە خۆرهەڵاتەوە بە هەر دوو کانتۆن (پارێزگا) ی ساراجیڤۆ و کانتۆن (پارێزگا) ی ناوەندی بۆسنیای وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا و کۆماری فیدڕاڵی سرپسکا (سڕبیا) ی وڵاتی بۆسنیا و هێرزەگۆڤینا.\nمێژووەکەی: ئەم کۆمارە، کە یەکێکە لەو ناوچە دێرینەکانی نیمچە دوورگەی بەڵکان و کیشوەری ئەوروپا یەکەم نەتەوە دێرینەکانی ئەوروپا لەوێ نیشتەجێ بوون وەکو نەتەوە ئیلیرییەکان و نەتەوەی سەڵت، و میراتگیری ئەوان نەتەوەی بۆشناک بووە کە یەکێکە لە نەتەوەکانی لقی سڵاڤی باشوورییە و هەروەها نەتەوەی کروات کە بە بنچینە کوردن نەوەی گووتییەکانی خۆرهەڵات (نەتەوەی گووتییەکان نەتەوەیەکی دێرینی کوردستانی بوون واتاێکی دێرینی کوردستانین) لە سەدەی سێی زانییەوە لەو نیشتەجێ بوون.\nلە ساڵی (229پ.ز) کێشە کەوتە نێوان ئیلیرییەکان و کۆماری ڕۆما، ئەوە بوو لە لایەن سوپای کۆماری ڕۆما داگیر کرا و بووە بەشێک لێی، دواتر بووە بەشێک ئیمپراتۆرریای یەکگرتووی ڕۆما تا ساڵی (395ز) و دواتر بووە بەشێک لە ئیمپراتۆرریای ڕۆمای خۆرئاوا و لە ساڵی (445ز) لە لایەن گووتییەکانی خۆرهەڵات داگیر کرا و دواتر لە ساڵی (489ز) بووە بەشێک لە شانشینی گووتییەکانی خۆرهەڵات (گووتییەکان نەتەوەیەکی دێرینی کوردستانی بوون واتاێکی دێرینی کوردستانین، یەکێکن لەو نەتەوانەی کە نەتەوەی ئێستەی کوردیان لێ پێکهاتووە) و دواتر لە ساڵی (533ز) لە لایەن سوپای ئیمپراتۆریای بێزنتییەکان (ئیمپراتۆرریای ڕۆمای خۆرهەڵات) بە سەرکردایەتی ئیمپراتۆر جوستینیانی یەکەم (565_527ز) ئیمپراتۆری ئیمپراتۆریای بێزنتییەکان (ئیمپراتۆرریای ڕۆمای خۆرهەڵات) داگیر کرا و بووە بەشێک لێی تا ساڵی (958ز) و لەو ساڵدا میرنشینی بۆسنیا دامەزرا تا ساڵی (1154ز) بەردەوام بوو و دواتر بووە گۆڕا بۆ میرنشینی کچانی بۆسنیا کە سەر بە شانشینی هەنگاریا (مەجەر) بوو تا ساڵی (1377ز) و لەو ساڵدا شانشینی بۆسنیا دامەزرا و تا ساڵی (1463ز) بەردەوام بوو، کە لەو ساڵدا لە لایەن دەوڵەتی عوسمانییەکانەوە داگیر کرا و کرایە دوو بەش کە بەشێکیان خرایە سەر ئەیالەتی رومیلی و بەشێکی تریان کرایە ئەیالەتی بۆسنیا و تا ساڵی (1867ز)، هەر لەو ساڵدا هەر دوو بەشی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا کرایە یەک و ویلایەتی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا لێ پێکهات، تا ساڵی (1878ز)، و لەو ساڵدا بە پێی پەیماننامەی بەرلینی ساڵی (1878ز) دەوڵەتی عوسمانییەکان ویلایەتی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا بۆ ئیمپراتۆریای نەمسا_مەجەر (هەنگاریا) و لە ساڵی (1908ز) بە فەرمی کرایە بەشێک ئیمپراتۆریای نەمسا_مەجەر (هەنگاریا).\nلە ڕێکەوتی (28_6/یونیو_1914) کاتێک جێنشینی تەختی ئیمپراتۆریای نەمسا_مەجەر (هەنگاریا) لەگەڵ هاوسەرەکەی لە میانەی سەردانی شاری ساراجیڤۆ لەلایەن قوتابێکی سڕبی بە ناوی (گاڤلریلۆ پرینسپ) کە ئەندامی گروپی لەپی ڕەشی سڕبی کۆژرا ئەوە بووە هۆکاری ڕاستەوخۆی جەنگی یەکەمی جیهانی کە لە نێوان ساڵانی (1918_1914ز) دا بەرپا بوو لە نێوان دەوڵەتانی ناوەند (ئیمپراتۆریای ئەڵمانیا و ئیمپراتۆریای نەمسا_مەجەر(هەنگاریا) و شانشینی بولگاریا و دەوڵەتی خەلافەتی عوسمانییەکان ) و ده‌وڵه‌تانی هاوپه‌یمانان (ئیمپراتۆریای به‌ریتانیای مەزن و کۆماری فه‌ره‌نسا و دواتر ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) بەرپا ، کە دەوڵەتانی هاوپەیمانان لەو جەنگە سەرکەوتن و دەوڵەتانی ناوەند شکستیان هێنا.\nوڵاتی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا لە ساڵی (1918ز) بووە بەشێک لە شانشینی یەکگرتووی یوگۆسلاڤیا (سڕبیا و کرواتیا و سلۆڤێنیا) و تا ساڵی (1941ز) چونکە لەو ساڵدا شانشینی یەکگرتووی یوگۆسلاڤیا (سڕبیا و کرواتیا و سلۆڤێنیا) کەوتە دەست هێزەکانی سوپای دەوڵەتی ئەڵمانیای نازی لە کاتی جەنگی دووەمی جیهانی کە لە نێوان ساڵانی (1945_1939ز) دا بووە، ئەو جەنگە لە نێوان دەوڵەتانی تەوەر (ئیمپراتۆریای ئەڵمانیای نازی و شانشینی ئیتاڵیا و ئیمپراتۆریای یابان و شانشینی ڕۆمانیا و شانشینی بولگاریا و شانشینی هەنگاریا یان شانشینی مەجەر) و ده‌وڵه‌تانی هاوپه‌یمانان (ئیمپراتۆریای به‌ریتانیای مەزن و کۆماری سێیەمی فه‌ره‌نسا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و وڵاتی ئوسترالیا و دەوڵەتانی تر) بەرپا بوو، ئەوە بوو لە ناوچە داگیر کراوەکانی شانشینی یەکگرتووی یوگۆسلاڤیا بزوونتەوەی ڕزگاریخوازی بە سەرۆکایەتی ژەنەڕاڵ جۆزیف برۆز تیتۆ (1980_1953ز) دووەم سەرۆکی کۆماری فیدڕاڵی سۆسیالیستی یوگۆسلاڤیا بە ڕەگەز کرواتی لە دژی داگیری دەوڵەتی ئەڵمانیای نازی هەڵیگرسا بوو.\nلە ساڵی (1945ز) لە دەر ئەنجام دا هێزەکانی دەوڵەتانی تەوەر لە بەرامبەر بە هێزەکانی ده‌وڵه‌تانی هاوپه‌یمانان شکستیان هێنا و یوگۆسلاڤیاش ڕزگار کرا و کۆماری فیدڕاڵی سۆسیالیستی یوگۆسلاڤیا دامەزرا کە کۆماری سۆسیالیستی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا یەکێک بوو لە کۆمارەکانی تا ساڵی (1992ز).\nلە ڕێکەوتی (1_4/ئەپرێل_1992) جەنگی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا لە نێوان هێزەکانی سوپای هاوپەیمانانی (کۆماری سۆسیالیستی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا و کۆماری سۆسیالیستی کرواتیا و کۆماری کرواتیای بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا) و هێزەکانی سوپای هاوپەیمانانی (کۆماری فیدڕاڵی سۆسیالیستی یوگۆسلاڤیا و کۆماری فیدڕاڵی سرپسکا (سڕبیا) ی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا و کۆماری سرپسکای کراجینای سڕبی کرواتیا و هەرێمی خۆرئاوای سەربەخۆیی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا) بەرپا بوو لە میانەی جەنگی ناوخۆیی یوگۆسلاڤیا دا بوو کە لە ڕێکەوتی (21_3/ئازار_1991) لە نێوان کۆماری فیدڕاڵی سۆسیالیستی یوگۆسلاڤیا و هاوپەیمانەکانی لەگەڵ کۆمارە فیدڕاڵییەکانی و سوپای ئازادیخوازی کۆسۆڤۆ بەرپا بوو کە سەر ئەنجام سەربەخۆیی کۆمارەکانی وەکو سلۆڤینیا و کرواتیا و باکووری باکووری مەکدۆنیا لە ساڵی (1991ز) و کۆماری کرواتیای بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا لە ڕێکەوتی (18_11/تشرینی دووەم_1991) کۆمەڵگەی کرواتی وڵاتی بۆسنیا ڕاگەێنرا و هەروەها لە ڕێکەوتی (18_10/تشرینی یەکەم_1992) لەگەڵ هێزەکانی سوپای بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا کەوتە جەنگە و هەروەها بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا لە ساڵی (1992ز) سەربەخۆیی ڕاگەیاند و جارێکی لە ڕێکەوتی (28_8/ ئاگوستۆس_1993) دووبارە سەربەخۆیی کۆماری کرواتیای بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا دووپات کرایەوە و دواتر لە ڕ ێکەوتی (23_2/شوبات_1994) کۆماری کرواتیای بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا و کۆماری بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا کۆتایی پێهات و بە یەکەوە بەڕەنگاری هێزە سڕبییەکان هاتن و لە ڕێکەوتی (18_3/ئایار_1994) ڕێکەوتننامەی واشنتۆن لە نێواندا واژۆ کرا ، هەروەها لە ڕێکەوتی (14_12/کانوونی یەکەم_1995) ڕێککەوتننامەی دایتۆن یان ڕێکەوتننامەی ئاشتی دایتۆن واژۆ کرا لە نێوان سەرۆکی کۆماری فیدڕاڵی یوگۆسلاڤیا (کۆماری یەکگرتوویی سڕبیا و مۆنتینیگرۆ) و سەرۆکی کۆماری کرواتیا فرانژۆ تۆدمان و سەرۆکی کۆماری بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا کە لە ڕێکەوتی (4_11/تشرینی دووەم_1995) دەستکرا بە دانوستاندەکانی ئەو ڕێکەوتننامەیە لە شاری دایتۆی سەر بە ویلایەتی ئۆهایۆی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ کۆتایی هێنان بە جەنگی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا بە ناوبژیوانی هەر یەکێکە لە وڵاتانی وەکو ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کۆماری فەرەنسا و کۆماری فیدڕاڵی ئەڵمانیا و شانشینی یەکگرتوو (بەریتانیا) و فیدڕاسیۆنی ڕووسیای فیدڕاڵ و یەکێتی ئەوروپا) بۆ کۆتایی هاتنی جەنگی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا.\nبە پێی ئەو ڕێکەوتننامەیە وڵاتی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا بۆ سێ ناوچەی فیدڕاڵی دابەش کرا کە وەکو کۆماری فیدڕاڵی سرپسکا (سڕبیا) و فیدراسیۆنی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا کە دواتر لە ڕێکەوتی (14_8/ ئاگوستۆس_1996) کۆماری کرواتیای بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا کۆتایی پێهات بە چوار کانتۆن (پارێزگا) بووە بەشێک لە فیدراسیۆنی بۆسنیا و هێزرەگۆڤینا و ناوچەی سێیەم بریتی بوو لە ناوچەی ئۆتۆنۆمی برچکۆ.\nهەروەها لە ڕێکەوتی (12_11/تشرینی دووەم_2001) بە جەنگی کۆسۆڤۆ کۆتایی بە جەنگی ناوخۆیی یوگۆسلاڤیا هات و هەروەها لە ڕێکەوتی (3_6/یونو_2006) بە ڕاگەیاندنی کۆماری مۆنتینیگرۆ کۆتایی بە کۆماری فیدڕاڵی یوگۆسلاڤیا (کۆماری یەکگرتوویی سڕبیا و مۆنتینیگرۆ) هات و ناوی یوگۆسلاڤیا و کۆمارە فیدڕاڵییەکەی بووە بە ڕابردوو و بۆ ماوەی دوو ساڵ کۆماری سڕبیا لەگەڵ هەر دوو هەرێمی ڤۆدجڤۆدینا لە باکوور و هەرێمی کۆسۆڤۆ لە باشوور مایەوە کە لە ژێر سەرپەرشتی نەتەوە یەکگرتووەکاندا بوو مایەوە بە هۆی جەنگی ئازاد کردنی هەرێمی کۆسۆڤۆ لە ژێر چنگی داگیرکاری کۆماری سڕبیا ، و دواتر لە ڕێکەوتی (17_2/شوبات_2008) هەرێمی کۆسۆڤۆش بە ناوی کۆماری کۆسۆڤۆ سەربەخۆیی ڕاگەیاند و لە کۆماری سڕبیا جیا بووە و هەرچەندە بە ماوەیەکی زۆر کۆماری سڕبیا دانی نەنا بە سەربرخۆیی کۆماری کۆسۆڤۆ ، بەڵام تەنها هەرێمی ڤۆدجڤۆدینا لە باکوور ماوەتەوە لەگەڵ کۆماری سڕبیای ئێستە.\n1- نۆیل باربەر: فەرمانڕەوایانی قۆچی زێرین لە سوڵتان سلێمانی قانوونییەوە تا ئەتا تورک-وە: رێبوار کەریم وەلی-هەولێر2001ز.\n2- یاسین سابرساڵح: ئینسایکڵۆپیدیای گشتی-سلێمانی2005ز.\n3- عه‌لی که‌ندی: فه‌رهه‌نگی ڕووداوه‌کانی کوردستان و وڵاتانی جیهان-هه‌ولێر2005ز.\n4- پ . د. جڤری برۆن: پوختەی مێژووی ئەوروپا- وە: نیهاد جەلال حبیب اللە-سلێمانی2009ز.\n5- بێهنام محەممەد پەنا: نهێنیەکانی شارستانیەتی رۆمای کۆن-وە: رەحمان ئەمیری-هەولێر2011ز.\n6- د . عەبدوڵیەمیر محمەمەد ئەمین و محمەمەد توفیق حوسێن: شارستانیەتی ئەوروپا لە سەدەکانی ناوەڕاستدا-وە: مەستەفا سەعید عەلی-سلێمانی2011ز.\n7- د . عەبدولقادر ئەحمەد یوسف: مێژووی خاچەکانی ناوەڕاست لە ئەوروپا-وە: شاناز رەمز-سلێمانی2012ز.\n8- ویل دورانت: مێژووی شارستانییەت/ بەرگی شەشەم - وە: عەبدوڵڵا ڕەسووڵی_سلێمانی 2014ز.\n9- ویل دورانت: مێژووی شارستانییەت/ بەرگی حەوتەم - وە: عەبدوڵڵا ڕەسووڵی_سلێمانی 2014ز.\n10- ویل دورانت: مێژووی شارستانییەت/ بەرگی هەشتەم -وە: عەبدوڵڵا ڕەسووڵی_سلێمانی 2014ز.\n11- ویل دورانت: مێژووی شارستانییەت/بەرگی نۆیەم - وە: عەبدوڵڵا ڕەسووڵی_سلێمانی 2014ز.\n12- ویل دورانت: مێژووی شارستانییەت/ بەرگی دەیەم- وە: عەبدوڵڵا ڕەسووڵی_سلێمانی 2014ز.\n13- ویل دورانت:مێژووی شارستانییەت/ بەرگی پانزدەم - وە: عەبدوڵڵا ڕەسووڵی_سلێمانی 2014ز.\n14- د . موفید زەیدی:ئینسایکلۆپیدیای مێژووی ئیسلام/ سەردەمی عوسمانییەکان-وە:بەختیار عەزیز ئەحمەد-سلێمانی2015ز.\n15- د . محەمەد تەقوش:عوسمانییەکان/ لە دامەزراندنی دەوڵەتەوە تا کودەتا بە سەر خەلافەتەدا-وە: نەریمان خۆشناو و مەستەفا سەید مینە-هەولێر2015ز.\n16- کارڵ برۆکلمان: مێژووی گەلانی موسڵمان-وە: عومەر عەلی غەفوور-تاران2017ز.


پشیلەیەکی سپی لە رۆمانێکی سوور.\nلەوانەیە ناونیشانەکەی سەرنجت رابکێشێ و ناچارت بکات و خۆت بخەیتە باوەشیی و ئەویش بە ئارامی دەستت بگرێت و بە نێو شەقامی پەیڤ ودێرەکانی رۆمانەکە گوزەرت پێ بکات و ئاشنای ھەموو ئەو شتانەت بکات کە دەتەویت ببینی، یاخود ھەموو ھەستەکانت بخاتە کار و لە گەڵ کارەکتەرەکانی نێو رۆمانەکە بتکاتە ھاوڕێ . خوێنەردەبێ ژیرانەو لێزانانە شرۆڤەی ھەڵس و کەوت و ڕەفتار ودەروونی کەسایەتیەکانی نێو رۆمانەکە بکات و لێیان تێ بگات ، گوێ لە ترپەی دڵ وھەناسەو ئاخ و کەسەرەکانی بگریت و لە جیھانی خەون و فانتازیا و ھیوا و حەزەکانیان ئاشنا بێت.خوێنەریش ئازادەو تام و چێژ لە چی وەردەگرێت ، لەوانەیە تاکە رستەیەک بێت ، ھەلوێستی پاڵەوانێک ، وەسفی شوێنێک ،جوانی ئافرەتێک، ئاشکرابوونی تاوانێک ، سزادانی بکوژێک ، بە یەکگەیشتنی دوو عاشق، دڵسۆزی و وەفای گیاندارێک ...ھتد. بۆیە ھەلوێستی خوێنەر زۆر گرینکەو ئەویش ئازادە چۆن دەڕوانێتە پێکھاتە و کارەکتەرەکانی رۆمانەکە و زمان و شێوازو فۆرم و لایەنە ھونەریەکانی تر ، بۆیە ئەوانەی خوێنەری راستەقینەی رۆمانن و دەزانن تام و چێژ و سوود لە چی وەردەگرن و چۆن مانا شاراوەکانی دەق دەدۆزنەوەو لە ئیستاتیکای دەقەکە دەگەن. منیش لەم نووسینەدا لە گۆشە نیگایەکی بچووک ، لە دەرگای ئەم رۆمانە گەورەیە دەدەم و تیشکی دەخەمە سەر.\nرۆمانی (بڕوانە فورات خوێناویە)ی یاشار کەمالی ڕۆماننووسە. خودی ناونیشانەکە پێت دەڵێت (من رۆمانێکی سوورم) و ھەموو لاپەڕەکان سوورن و خوێنیان لێ دەچۆرێ ، دێرەکان رەشن لە تاوان و پەڕەگرافەکانیش پڕن لە جەستەی مرۆڤی بێتاوان و ناوەڕۆکی رۆمانەکەش تەژی لە دەیان وێنەی گرتن و کوشتن و کۆمەڵکوژی مرۆڤەکان و سوتانی ماڵ و رەزو باخ و کاوڵکردنی خاک و نیشتمان دەگێرێتەوە.ئیدی نەک ھەر زەویەکەی بگڕە ھەواو ئاسمانی وڵاتەکەش بۆنی مەڕگ و خوێنی لێ دێت.خوێنێک سەرچاوێکی دێرین و زەنگینی ھەیە لە زوڵم و ستەمی داگیرکەر و دەسەڵاتە خۆسەپێنەکەی تورکەکان ، کە چۆن نەتەوەکانی تری ، وەک کوردو ئەرمەن و یۆنان و چەرکەسی وئاین و مەزھەبەکانی تری خاوەن ماڵ و ژێر دەستە دەچەوسێنەوەو لە ناویان دەبەن . مێژووی خوێناوی ئەم وڵاتە بۆچەندین سەدە سەرچاوەی گرتووە.تا نھۆشی ئازادی زمان و کەلتورو بۆ نەتەوەیەکی وەک کورد تاوان و قەدەغەیە. بۆیە کە مانگە شەو دیار بوو پێویست بە ئەنگوست ناکات . خاوەن بەرھەمەکەش بوێرانە پەنجە دەخاتە سەر رووداوو کارەساتە تراژیدیاکان و بە جوانی باسیان دەکات ، وەک زنجیرەیەک دراما نیشانمان دەدات. ئەگەر چی مێژووی ئێمە پڕە لە شەرو خوێن و ماڵوێرانی . بۆیە لە گەڵ ھەر رووداو و دیمەنێکی خوێناوی وقیزوەن و ترسناکی ئەم رۆمانە مرۆڤ تەزووی بە جەستەی دادێت وتووشی شۆکی دەکات. لەوانەیە من وەک خوێنەرێک ئەم وێنەیەم لە ھزردا ڕەش نەبێتەوە ، کاتێک کۆمەڵە سەربازێک لەیەکێک لە چیایەکان لە نێو بەفردا بە پێوە رەقدەبنەوە!\nلەنێو خودی رۆمانەکە ئەوەی منی پێ سەرسام بووم و چێژم لێ بینی بوونی پشیلەیەک بوو . لە نێو رۆمانێکی سوور ئەو پشیلەیە لە زێدی باب و باپیرانی دەمێنێتەوەو دەست بەرداری نابێت ، یاخود رونتر بڵێین دەستی زوڵم و ستەمی دەسەڵات نایگاتێ ، وەکو ئەوانی تر لەناوی بەرن.ئیدی لە نێو دورگەکە بەتەنیا دەمێنێتەوە و لە دوای دەبێتە ھۆگری (ڤاسیلی ئات ئۆینان ئۆغلۆ)و ئەوەندە ئاشنای دەبێت بۆ ساتێک لێ دوورناکەوێتەوە ، ئەویش وەکو تاکە مرۆڤێکی دوڕگەکە بریاری مانەوە دەدات." مرۆڤ چۆن دەتوانێ خاکێک کە تیایدا ھاتۆتە دنیا ،تیایدا گەورە بووەو بۆتە پارچەیەک لە گیانی و ھەروەھا دەریاو ماڵ و باخ و باخچەودارە زەیتوون و خۆخ و گێلاسەکان کە بە دەستی خۆی چاندوونیەتی ئاوا جێبێڵێ و بڕوا؟(١)".\nبە ھاتنی پشیلەیەک بۆ نێو ژیانی ، ڤاسیلی خۆشحاڵدەکات . بۆیە لە یەکەم ناسینی دا خۆزگەی ئەو دەخوازێت زووتر ئەوی دۆزیبایەوە .وەکو ھاوڕێیەک روو دەکاتە پشیلەکە" ھاوڕێ ، من خەڵکی ئەم دوورگەیەم .لێرەدا ھاتوومەتە دنیا ، لێرە گەورەبووم . تۆش ھی ئێرەی . چەند رۆژە ھەردووکمان لێرەین ، بۆچی تا ئێستا نەھاتویتەلام؟ (٢)".\nلە نێو دوورگەیەکی چۆل و پڕترس و دڵەڕاوکێ و خەم و خەفەت. ژیان لە گەل زێدی خۆی و خەون و یادگارییە شیرینەکان و رۆژانی بەسەرچوو، پڕ لە دانانی نەخشەو پیلانی خراب دەگوزەرێنێت .ناحەقیش نەبوو ئەو لە دوورگەیەکی چۆل دەژیا."ھەموان دوورگەیان جێھیڵا بوو جگە لەم ڤاسیلەداماوەو ئەم پشیلە بێچارەیە نەبێ.... (٣)".\nخۆی و پشیلەکە وەک ھاوڕێیەکی ھەمیشەیی بەیەکەوەن و خواردنیان راوکردنی ماسی و زەیتوون و پاشماوەی ئەو خۆراکانەی کە لە ماڵە چۆڵکراوەکانی دوورگەکە بە جێماوون.لەوانەیە ھۆیە سەرەکیەکەی ئەو پشیلەیە کەھۆگری ڤاسیلی بووە ئەوە بووبێت کە خۆراکی پێبەخشیووە، بۆیە ئەوەندە لێی نزیک دەبێتەوەو دەچێتە باوەشی و بەردەوام خۆی بەقاچەکانی ڤاسیلی ھەڵدەسویی و گاڵتەی لە گەڵ دەکات و شەوانیش لە گەڵی دەخەوێت.لێرەدا ھەمان پشیلەکەی (بورھان جاھید)ی شاعیرم دێتە بەرچاو کاتێ لە زیندان دەبێت پشیلەیەکی برسی و داماو خۆی لێ نزیک دەکاتەوە ئەویش کەسەیری داماویی ئەو پشیلەیەدەکات و دەبێتە ئیلھامی شیعرێکی جوان . لەم دیمەنە سەرەنجراکێشەدا شیعرێکی ناسک و پڕمانا دێنێتە بەرھەم و تام و چێژێکی خۆشیش بە دڵ و دەروونی شاعیر دەبەخشێت.پشیلەکەی ڤاسیلیش دەبێتە سیمبولێک بۆ ئاوەدانی دوورگە، وەک تاقە گیاندارێک دەست بەرداری نیشتمانی خۆی نابێت و پشیلەیەک وەفا و ئاوەدانی وئاشتی و خۆشەویستی ژیانی دەوێت ، لەوە دەچێ ھەمان ئەو خۆشەویستە گەورەییە بێت کە پشیلەکانی وڵاتی ئێمە لە دوای ئەنفال تاکە زیندەوەر بوون لە گوند و ئاوەدانیەکان دەمان و چۆلیان نەدەکرد تا دوواھەناسە لە کەلاوەو خانووە رووخاوەکان دەژیان و یاخود بە ھۆی برسیەتی گیانیان دەسپارد.\nلەم پشیلەیەی نێو ئەو رۆمانەدا ، ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت ، ئاخر دەبێ سپلەیی پشیلە لە چی دابێت ، لە لای خۆمان بە درێژای مێژوو ئەم گیاندارەمان خستۆتە خانەی فرامۆشی ولیستی رەشەوە وبە سپلە ناومان بردووە.باش دەزانیین چەندین مرۆڤی تەنھا و گۆشەگیری دونیا سەبرو ئارامیان بە پشیلەو سەگ دێت و لە گەڵی دەژن.پشیلەکەی دوورگەش بەرگەی ھەموو ئازارو ئەشکەنجەو برسیەتی و تەنیایی دەگرێت ، بەڵام ئەنجامەکەی لە زێدە خۆشەویستەکەی خۆیان جارێکی تر دەست بە ژیانێکی نوێ دەکەنەوەو دەبنە ھۆگری ئەو نیشتمانەی تیدا لە دایک بوون.\n(عەزیز نەسین) لە کتێبی (گیانەوەران بە کەم مەگرن (٤) چەندین چیرۆکی جوان و نایاب تەژی لە پەندو رووداوی دگمەن لە سەر باڵندەو سەگ و ورچ و ئەسپی خستۆتە روو.لە سەر پشیلەش چاوت بە چیرۆکی (پشیلەی رێبواروپشیلە بۆ ئادەمیزاد یا ئادەمیزاد بۆ پشیلە؟، پشیلەی ھونەرمەند ، پشیلەی زیندانی سیاسی ، ئەو پشیلەی ئێرەیی بە کەروێشک برد، ئەو پشیلانەی دوورگەیان لە مشکان رزگار کرد، داوی پشیلە بۆمار، ئەو پشیلەی بکوژەکەی پێوە کردولە گەڵ چەندان چیرۆکی تری سەیرو سەمەرە.ھەموو ئەو چیرۆکانە پەیوەندی پتەوەی نێوان (مرۆڤ و گیانەوەر) دەردەخەن کە تیدا وەفاو دڵسۆزی و خۆشەویستی وچاکەو گوێڕایەڵی دەخەنەروو، ھەندێکیان لە کاری نایاب و پەڕجوو ، کاری وادەکەن کە مرۆڤ بە ئاسانی باوەڕ ناکات .ھەروەک قورئان و پێغەمبەر(د.خ) ھانمان دەدات خۆشەویستی و ڕێز بنوێنین بەرامبەرگیانداران و لە بەرامبەر ئەمەش خێروپاداشت وردەگرین.بۆیە ئەو گیانەوەرانەش کەم نین کە لە خزمەتی مرۆڤ دان وخۆشەویستی و چاکەو وەفایان بە مرۆڤ بەخشیووە.\n١- یاشار کەمال ، ڕۆمانی (بڕوانە فورات خوێناویە)، وەرگێڕانی رێباز مستەفا،چاپخانەی رۆژھەڵات ، ھەولێر ٢٠٠٨، ل ١٤٢.\n٢- سەرچاوەی پێشوو ،١٧٤.\n٣- سەرچاوەی پێشوو ،١٨٠.\n٤- عەزیز نەسین، گیانەوەران بەکەم مەگرن ، وەرگێرانی غەریب پشدەری، دەزگای توێژینەوە وبڵاوکردنەوەی موکریانی ، ھەولێر، ٢٠١١.


شانزەی سێ چیمدی ؟ … فەتاح حەسەن – Denegkan\nشانزەی سێ چیمدی ؟ … فەتاح حەسەن\nbydengekan\tMarch 13, 2013\tئەدەب\nمامۆستا ( فەخرەدین ) ێك، دەناسم\nبیست و پێنج ساڵە، رەشپۆشە\nبۆ مناڵەکانی و ژنەکەی.\nکیمیاباران، روی نەدابوو\nلە ژێر زەمین\nخاولی تەڕم، دابەش دەکرد\nخۆت لەبیر نەکەی، حەو برا.\nبە بەر ماڵی ( عومەری خاوەر ) دا، رۆشتم\nئەی نازانم !\nبۆ نەمردم ؟\nقرخە و لرخە\nلە تەك، قاقا و پێکەنیندا\nتێکەڵ، بە رشانەوە دەبوو.\nبە، رەشبەڵەك، هەڵدەپەڕین.\nکە، سەرچۆپی، مەرگ دەگرن.\nکۆرپەیەك، پەیتا، پەیتا\nدایکە مردووەکەی دەمژی.\nپەلی، باوکە نابیناکەی\nناو بە ناوێك\nهاواری، لە، دایکی دەکرد\nدایك و کچێك\nبە کەمامەی ( خەڵوز ) ەوە\nدەستیان، لە ملی یەك نابوو.\nسەر ( قسن )* ەکەی، عەبابەیلێ\nوەکو (شوباط ) ، نەیان دەگماند.\nدوو سێ، بیست و پێنجی، چوار ئەسپی\nبە، تەنها، یەك وشەی دەووت\nروو لە ئاسمان\nچەند ساڵێك بوو\nبیرێك ( پاکلەمە )* نەکرابوو.\nبە، جام ، ئاوم، لێدەرهینا.\nلە پاڵ، درەختێکی، وشك هەڵاتوو\nلە ژێر ، گوانی، مانگایەکدا\nدەنوکی تێنەدەژەنی !\nلە ( سازان ) بوو\nخۆشی، خۆشی، کە بارانە\nهۆوو .. تێزابە\nلە ( هاوار ) بوو\nژنێکی، لە دۆڵیکەوە، سەر خست.\nژنە، زوو .. زوو\nئەی، نەعلەکەم !\nهەر، لە ( هاوار )\nخوێندکارێکی، خۆم، بوو، وتی\n( کە، گوناحە، مامۆستا فەتاح ، تێکچووە )\nپاکلەمە ،.کردارێکە، ساڵی جارێك یا دوو جار، ئەنجام دەدرێت، لە سەرەتای بەهاردا، یا ناوەندی هاویندا ( کاتێك ئاستی، ئاوی بیر، روو لە کەمبوون دەکات، بەهۆی، خڵتە و لم و چەو، بیرهەڵکەن، بە چەند پێ یەك، بیرەکە قووڵتر دەکات، تا ئاوی بیرەکە زیاد بکات)\nPrevious ٨ی مارس ڕۆژی خه‌بات و ناڕه‌زایه‌تی ژنان، له سویسرا به‌رز ڕاگیرا\nNext یادی 25 ساڵەی هەڵەبجەو ئەنفال لە تۆرنتۆ


حورمەت… پشکۆ ناکام – Dengekan\nbyPishko Nakam\tDecember 5, 2016\tGeneral\n….هەر هاوار هاوارییانە، پارە یۆخ..بەلوعەی بودجە لە بە بەغاوە گیراوەتەوە..نەوت لە کەرامەتی ئینسان هەرزانتر ئەفرۆشرێت..داعش گیرفانی بڕیوین.. جگەلەوەی مووچە نیە باسیشی بکەیت وەک مەکرەمەیەکی دەسەڵاتی کوردی بە سەوز و زەردییەوە شەق ئەخۆیت و بەدەردەکەی مامۆستیانی ناڕازیت ئەبەن، لە پاڵ ئەو هەموو پاڕانەوە و فرمێسکی تیمساحاوییەوە بۆ بێ داهاتی، ئەبینین لەولاوە سەرۆکی بنەماڵە و فەرهادی عاشقی کورسیە’ شیرین’ەکە، چوار هەزار عەرەبی عەشایەری لە سەر بنەمای برایەتی !کورد و عەرەبەوە بە مووچەی نیو ملیۆن دینار بۆ هەر یەکێکیان دائەمەزرێنێت، کەسیش نوتق ناکات بڵێ کە ئێوە بنەماڵە و حکومەتە برازاکەی ، دەوڵەت نەماوە بە ناوی کوردەوە پارەی لێوەرنەگرن و کەسیش نازانێت شنەی شەماڵی کام قاسە وونی ئەکات بە کام پارە و بودجە و داهات ئەو مووچەیە دابین کراوە ؟ لە هەموویشی هەزەلی تر ئەوەیە لەسەر میلاکی وەزارەتی پێشمەرگە ئەو برا عەرەبانەمان گیرفانیان گەرم ئەکرێتەوە ، پێشمەرگەی قوڕبەسەری خۆشمان تا معاشێک وەرئەگرێت :ئاشتی هەورامی ئەڵێت چەق.. جگە لەوەش سوپایەکی گەورە و زەبەلاحیان بە ناوی’ زێرەڤان’ یەوە دروست کردوە کە ڕێک کۆپی (حەرەس جەمهوریەکەی) بەعسە، بە مەرجێک فاشیل و ترسنۆک ترین هێزە کە تا ئێستا لە کوردا دروست بوبێت، ڕاکردنی نەجمە و ئەستێرە بەشانەکانیان لە ‘ شەنگار’ شایەتی بودەڵەیی ئەو هێزەیە کە بە نەزەرییەی ‘ شەڕ ڕاکردنیشی تیایە’ ناوی دەرکردوە، ئەی یەپارە و داهاتی ئەو هێزە بێ هێزە چۆن و لەکام داهات مسوگەر ئەکرێت؟ کە چەکی تازە و جل و بەرگ و ئالیاتێکی زۆر و زەبەندیشیان لەبەر دەستایە جگە لە ڕەسم گرتنی جەبهە خەلفیەکانی پشتەوەی شەڕ نەبێت لە هیچ کونێکی ترەوە دەرناکەون!..\nئەی پارە و موچەو نەسرییەی ئەو هەموو ئەو هەموو بەر پرسە لە ژماردن نەهاتوانەی کە هی وایان هەیە کاروانی سەیارەکانی حیمایاکانی لە کەژاوەی دەرزەنێک بوک زیاترە، مەکتەب سیاسی، سەرکردایەتی، ئەندامی بنەماڵە، لق ، مەڵبەند، ئەنجومەن، ناوچە، کۆمیتە، بەڕیۆەبەرەکانی پۆلیس بە هەموو بەشەکانیەوە، بە بەشی تێهەڵانی خەڵکیشەوە، ئاسایش و پراستن و زانیاری سکرتاریەت و دژە تیرۆر و کۆشک و تەلارەکانی خانەوادەی سەرۆکەکان ووەزیر و معاون و کوڕە باشەکانی حاشیەو..هتد…تا فەوجە تایبەتیەکانی بەرپرسە تایبەتیەکان ..کەس نیە بپرسێت بڵێ پارە بۆ ئەو هەموو لەشکر و هێزە چەکدارانەی حیزب بەردەوام هەبێت ،بێ پارەیی و قەیران یەک ڕۆژ ئەوان ناگرێتەوە،بەڵام مامۆستا و موچەخۆرێک چوار هەفتە بە چارەکە معاشێک بڵێ مەمنون کە ئەو چارەکەش بە چارەکە ساڵێک وەرئەگرێت..بۆ ئەو قەیرانە کۆمەڵێکی لە نیعمەتی ژیان بێ بەش نەکردوە و لە ما باقی خەڵکیش ژیانی لێ کردون بە دۆزەخ ..! سوسیال-دیموکراتی بەرپرسی وامان هەیە پارەی سەفەر و میهرەجان و کۆنفراس و مایک و دەعوەتەکانی ڕەنگە بەشی موچەی سەدان مامۆستا و فەرمانبەر بکات، ئەو مەسئولەی ووتبوی: هیچ قاتێک دوو جار لەبەر ناکەمەوە، ئەبێ بزانێ خێزانی وا هەیە دوو مانگ جارێک پڕ بەسکی خۆیان تێر ناخۆن. …\nئەو هەموو چەکانە ئەدرێن بە هەرێم و لە هەولێر’ خەشنۆش’ ئەکرێت، ئەو هەموو پارەیەی بەناوی پێشمەرگە و شەڕی داعش و ئەملا و لاوە، جگە لە ڕژێمەکەی هەولێر بۆ خەڵک و پێشمەرگە وەک جنۆکە وایە ناوی هەیە و دیار نیە ، ئەو هەموو قسەیە بە بەغا ئەڵێن و لە هەولێرەوە وەک جامانەکانیان چاو ‘سوور’ ئەکەنەوە، بەڵام کە ئەچن بۆ ئەوێ وەک مجەور و ئەوقاف یەکسەر دەست پان ئەکەنەوە، لە ئەمریکاوە و بە تەیارەی تایبەت بە حکومەت ئەکتەری جل تەنک دەعوەت ئەکرێت و کەسیش نەیزانی هاتنی ئەو ئەکتەرە بە زەوقە چ کاریگەرییەکی هەبوو لەسەر قەیرانی بێ پارەیی لە هەرێم ! ئاخۆ ئەو خوشکەدەرەش چارەکێکی بەخشیشەکەی خۆی وەرگرت یان سیستەمی پاشەکەوت کردن ئەوی نەگرتەوە و هەمووی وەرگرت ؟ کوڕی سەرۆکی بنەماڵە کە فڕی بەسەر میدیاوە نیە کەناڵێکی تەلەفزیۆنی دائەنێ کە هەقه ناوی’ ئەستەمبوڵ 24′ بوایە، بەکام پارە و کام داهات ئەوەی کردوە؟ جگە لە برازاکەی کە ئەویش ئیمپراتۆریەتێکی میدیایی بۆ خۆی داناوە، ئەی پارە و موچە و داهات بۆ لەوان نابڕێت ؟ئەوترێت گوایە ئەو دوو ئامۆزایەی بنەماڵە لە ڕقی یەکتری کەناڵیان داناوە، وەزع وابڕوات ئەوەنەی تر قوڕ ئەکرێت بەسەرمانا، ئەوان کە بە قسەی خۆیان عەشیرەتێکی هەزار کەسین و لە ڕقی یەکتر کەناڵ دانێن، ها کا بوین بە ساحێبی پێنج سەد کەناڵی تەلەفزیۆنی سەر بە بنەماڵە، ئەی ئەگەر دزینی داهات و قوتی خەڵک نەبێت چۆن ئاوا یاری بە پارەوە ئەکەن ،، ئەوە بۆ قەیرانی دارایی و هەرزان بونی نەوت و شەڕی داعش بنەماڵەی دەسەڵاتدار لە هەرێم ناگرێتەوە و هەر خەریکی جرت و فرتی خۆیانن ؟\nدەسەڵاتی کوردی و ڕژێمەکەی هەولێر ئەبێت زۆر زۆر مەمنونی ئەو خەڵکە بن کە تەنهابە هاتنە سەر شەقام ناڕەزایی خۆی دەرئەبڕێت، دەنا قەوارە و قورسایی و کاریگەریی نا عەدالەتیەکانی مەسروفات و داهات و دەغیلەی نێوان حیزب و خەڵک لە ئاستێکایە کە ئەبوایە ئەو دەربڕینی ناڕەزایەتیە زۆر توند و فروان تر بوایە و هیچ لێبوردنێکی لە خۆ نەگرتایە، بەڵام دیارە ئەو ڕۆژەش یەت ..سبەی بۆ ئەوەی چاوەڕوانی ئەکات، نزیکە….\nمن بەش بەحاڵی بە دووری نازانم دامەزراندنی ئەو عەشیرەتە عەرەبانە سەرەتایەک نەبێت بۆ مسۆگەر کردنی چەن هەزار دەنگێک لە هەڵبژاردنەکانی ئایندەیا، قەیچێکە، کە مردوو دەنگ بات بۆ زیندو نەیکات، هەمووی بڕیارێک و گۆڕینی چەن هەزار دەفتەر نفوسێکە، کەی لەو هەرێمەی ئێمە و لە سایەی سەری ئەو دەسەڵاتەوە ئەوە کارێکی زەحمەتە….\n…..بەڕاستی لەوەتەی کورد هەیە و پێی ئەوترێت میللەت، تا ئیستا لە لایەن هیچ کەس و تاقم و ستەم کارێکی ناوخۆیی و دەرەکییەوە ئە ئاوا سوکایەتی و بێ حورمەتی پێ نەکراوە….بەڵام هەمیشە دەسەڵاتی دوور لە حورمەتی نیشتمانی و ئینسانی ئەڕوات و میللەت بە حورمەتی خۆیەوە ماوەتەوە و ئەمێنێت،،،،،،،،\nPrevious بوژانەوەی ‘ناسیۆنالیزمی نوێ’ لەجیهاندا … نەوزاد جەمال\nNext سینەماکارانی کورد لە سێیەمین فیستیڤاڵی فیلمی کوردی “یۆتۆبۆری” رێزیان لێگیرا\nوەرزە سەوزەکانی ئەوین.. وەرزی هەشتەم\_ شیعری: ستیڤان شەمزینی\nپێشـەکیی تێـزی دکتـۆرایەکەم “وامزانی ڕادیـۆیـە!”.. فازیل شـەوڕۆ\nئەمەریکا تورکیای لە رۆژئاوا و باشوری کوردستان جێگیرکردووە! – نوسینی/ فەردا چەتین- لە تورکیەوە: ڕێبوار هەمەوەندی\nچه‌ند شیعرێکی چاڕڵز بۆگۆفسكی.. و: نه‌ژاد عزیز سورمێ


kurdiu 8 23/09/2020 - 18:35 هەواڵ/كوردستانی\nوتەبێژی پارتی دیموكراتی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، دوای كۆتایی هاتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا كۆنگرە دەبەستین، چونكە دواكەوتووین لە كۆنگرە .\nئه‌مڕۆ چوار شه‌ممه 23 ی ئه‌یلولی 2020 مەحمود محەمەد، وتەبێژی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ماڵپەڕی فەرمی حزبەكەی ڕایگەیاندووە، كۆنگرەی داهاتووی پارتی باسی لێوە كراوە، بڕیاریشی لەسەر دراوە، چونكە كاتی هاتووە، ئێمە دواكەوتووین لە كۆنگرە، بەڵام بارودۆخی سیاسی و سەربازی تەحكومی كردووە، كە نەتوانراوە كۆنگرەكە ئەنجام بدەین.\nوتەبێژه‌كه‌ی پارتی دواكه‌وتنی كۆنگره‌ی حزبه‌كه‌یان ده‌خاته ئه‌ستۆی ڤایرۆسی كۆڕۆنا و له‌و باره‌یه‌وه وتی، ئەگەر پەتای كۆرۆنا نەبایە ئێستا كۆنگرە كۆتاییشی پێهاتبوو، لەم دۆخەدا بەستنی كۆنگرە كارێكی ئاسان نیە، بەڵام ئێستاش ئەو لێژنەی دامەزراوە بۆ دراسەكردنی كۆنگرە، ئەو بابەتانەی چ لە پەیڕەو و پرۆگرام، دراسەی ئەو بابەتانە دەكرێت، ئامادەكارییەكان بەردەوامن، كەی ئەم پەتایە ڕێگەی پێداین، ئەو كات بە دڵنیایەوە، پارتی دیموكراتی كوردستان كۆنگرەی خۆی ئەنجام دەدات.\nمەحمود محەمەد له‌باره‌ی گۆڕانكارییەكان لەناو پارتیئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، لە هەر كۆنگرەیەك هەندێك گۆڕانكاری دەكات، لە دوای كۆنگرەش بە هەمان شێوە گۆڕانكاری دەكات، بە بەردەوامیش لەگەڵ پێویستی شوێنی جوگرافیای لقەكان و ناوچەكان گۆڕانكاری كردووە، ئەو بەرنامەیە هەبووە، كەی پێویست بێت گۆڕانكاری ئەنجام دەدرێت.


وتار/ 16/08/2021 177 جار بینراوە\nبە ڕەهایی: “نەخێر” دۆخی ئەفگانستان لە عێراق بەرجەستە نابێت.\n٥- هەریەکە لە تاڵیبان و ئەلقاعیدەو داعش هەمویان یەک دیدگاو تێڕوانینی سووننی- ڕادیکاڵی - نەصی- ئوسوڵی- توندڕەوانەیان هەیە، هەمووشیان پاڵپشتی بێ چەندوچونی پاکستانیان هەیە، پاکستان دەوڵەتێکی موخابەراتی بەهێزەو خاوەنی چەکی ئەتۆمییە!. بەشی زۆری پاکستان سەربە بزوتنەوەی تاڵیبانن. تەنها جیاوازییەکە ئەوەیە تاڵیبان تەواوی هەوڵەکانی لە ئەفگانستاندا چڕکردۆتەوەو چاوی لەسەر ئەفگانستانە، بەڵام داعش و ئەلقاعیدە ئەڕواننە نیوەی کیشوەری ئاسیاو لە زۆربەی وڵاتاندا چالاکیان هەیەو پەیامێکی جیهانییان هەیە.. زۆربەی سەرکردەکانی تاڵیبان کوڕی شەرعی ئەلقاعیدەن. سەرکردەیەکی وەک “ سیراج الدین حقانی” لە مەترسیدارترین ئەو کەسانەبوە کە هێرشی بۆ سەر ئەمریکاو ناتۆ ئەنجامداوە، لە لیستی داواکراواندا بوە لە لایەن (FBI)ەوە. کەواتە ئەگەر مەترسییەک ڕووبدات پێش کورد هەڕەشەی گەورە ئەکەوێتە سەر ئەمریکاو خۆرئاوا بەگشتی، چونکە تیرۆریزم دیاردەیەکی جیهانییەو یەکێکە لە تۆپیکە سەرەکییەکانی ناو زانستی پەیوەندییە-نێودەوڵەتییەکان.\nئەوەی لە ئەفگانستان بوە هۆی خێرا داڕمان و پوکانەوەی حکومەت و سوپای ووڵاتەکە، ئەوەی وایکرد پەیتاپەیتا تاڵیبان لە شاخەکان بێنە خوارەوەو سوپای ئەفگانیش کلیلی شارەکانیان ڕادەست بکەن و هەڵبێن هوکارە سەرەکییەکەی گەندەڵی و بندیوار بو، بە پێی حکومەتی وڵاتەکەو ئەمریکا حکومەت (٣٠٠٠٠٠) سێ سەت هەزار چەکداری هەیە، بەڵام دەرکەوت چەکداری ڕاستەقینە لە ئەفگانستان (٥٠٠٠٠) پەنجا هەزار کەسێکن!. ئەمەش واتا جوگرافیایەکی زۆر و شەڕکەرێکی کەم!. سەرباری ئەوەش گەندەڵی و بێ باری سەرکردەکانی حکومەت لە ساڵانی ڕابردودا وای کردبو کە چ ئەمریکاو چ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی گەیشتبون بەو باوەرەی ئەم سوپاو حکومەتی ئەفگانستانە بەس ئەزانن پارە لە ئەمریکا بکێشنەوە، ئەو چەکانەی ئەمریکا پێی ئەدان فەرماندەکانیان یان لەبازاڕی ڕەشدا ئەیانفرۆشتەوە یان لە ململانێی نێوخۆییدا بەکاریان ئەهێنا!.. جگەلەمە هۆکارە سەرەکییەکە خودی ئەمریکا بو کە مەگەر بیست ساڵی دیکە بزانین چی لە پشت ئەوەوە وەستاوە ئەمریکا ئاوا ئەفگانستان دوای زیاتر لە (٢٠) ساڵ ڕادەستی تاڵیبان بکاتەوە!. ئەمریکا پێش ئەوەی ئەمە بکات دوو ساڵە تەرویج بۆ تاڵیبان ئەکات و بە فەرمی دانوستانیان لەگەڵ ئەکات و…تادوایی. جگە لەوەی دەیان هۆکارو نیشانە هەن کە پەیوەندی نێوان ئەمریکاو بزوتنەوەی تاڵیبان بە بەهێزی نیشان ئەدەن ( مەلا عەبدولغەنی برادەر،سەرۆکی ئێستای مەکتەبی سیاسی تاڵیبان ساڵی ٢٠١٠ لەلایەن پاکستانەوە دەستگیرکرا ساڵی (٢٠١٨) بە فشاری ئەمریکا لە زیندان ئازادیان کرد- لە دوایین کاریدا مەلا عەبدولغەنی سەرپەرشتی گفتوگۆکانی تاڵیبانی لەگەڵ ئەمریکا کرد کە لە قەتەر بەڕێوە چوو، بەدوایدا کشانەوەی ئەمریکا لە ئەفگانستان هات).


بریکارى وەزارەتى پلاندانانى هەرێم رایگەیاند، ئەم هەفتەیە وەزارەتەکانى دارایی و پلاندانان دوایین رەشنوسى پڕۆژەى بودجە ئامادە دەکەن و رادەستى حکومەتى دەکەن بەمەبەستى پەسەندکردنى.\nزاگرۆس فەتاح لە لێدوانێکیدا بۆ تەلەفزیۆنى زمانحاڵى پارتى ئاماژەى بەوەکرد، ئێستا رەشنوسێکى پڕۆژەى ئامادەیە و ئەم هەفتەیە پلاندانان و دارایی دوا رەشنوس دەخەنە بەردەم ئەنجومەنى وەزیران بەمەبەستى پەسەندکردنى.\nوتیشى دواى پەسەندکردنى پڕۆژەکە رەوانەى پەرلەمانى کوردستان دەکرێت بەمەبەستى گفتوگۆکردن لەسەرى.\nپێشتر محەمەد سەعدالدین، بڕیاردەری لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی کوردستان (یەکشەممە 2ی ئایاری 2021) بە "ناس کورد"ی ڕاگەیاند "پڕۆژەکە لەسەر بنەمای ڕێککەوتن لەگەڵ بەغدا و ناردنی پشکی هەرێم داڕێژراوە و چاوەڕوان دەکەین بەمنزیکانە بگاتە پەرلەمانی کوردستان بەمەبەستی پەسەندکردنی."\nحکومەتى هەرێم کۆدەبێتەوە.. ’’دوا ژمارەکانی بودجە’’ تاوتوێدەکات\n2021.04.28 - 11:05


ئۆپه‌راسیۆن، ئاشتی بۆ توركیا به‌رهه‌مناهێنێت \nهێرشی سه‌ربازی له‌ده‌ره‌وه‌ی سنووری توركیا دژی چه‌كدارانی په‌كه‌كه بۆ ماوه‌ی یه‌ك ساڵی دیكه درێژكرده‌وه، ئه‌مه‌ش چواره‌مین جاره ئه‌م بڕیاره درێژده‌كرێته‌وه به‌پاساوی له‌ناوبردنی بنكه‌كانی په‌كه‌كه.\nله‌و شه‌ڕه‌ی كه‌ماوه‌ی 26 ساڵه له‌نێوان هێزه‌كانی سوپای توركیا و چه‌كدارانی په‌كه‌كه‌دا به‌رده‌وامه، تائیستا زیاتر له‌بیست جار هێزه‌كانی توركیا سنووره‌كانی هه‌رێمی كوردستانیان به‌زاندووه، جگه له‌هێرشه به‌رده‌وامه‌كانی فڕۆكه جه‌نگییه‌كان و تۆپبارانكردن، كه‌بووه هۆكاری لێكه‌وتنی زه‌ره‌رێكی گه‌وره‌ی ماددی و گیانی و ژینگه‌یی بۆ هه‌رێمی كوردستان، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش له‌جیاتی لاوازكردنی په‌كه‌كه، به‌هێزتربووه، ئه‌مه‌ش به‌واتای ئه‌وه دێت كه‌كێشه‌ی كورد به‌رێگه‌ی سه‌ربازی چاره‌سه‌ر نابێت، كه‌خودی عه‌بدوڵڵا گول سه‌رۆك كۆماری توركیا له‌وته‌ی ئه‌م دواییه‌ی خۆیدا له‌به‌رده‌م په‌رله‌مانی توركیا ئاماژه‌ی به‌و راستییه كرد كه ئه‌م كێشه‌یه ته‌نیا لایه‌نه سه‌ربازییه‌كه ناگرێته‌وه، به‌ڵكو لایه‌نی كللتوری و سیاسی و كۆمه‌لایه‌تی و ئابووریش ده‌گرێته‌وه‌و له‌م روانگه‌یه‌وه داوای چاره‌سه‌رێكی گونجاو بۆ ئه‌و كێشه‌یه ده‌كات.\nئه‌م بڕیاره‌ی له‌شكركێشی بۆ ناو خاكی هه‌رێمی كوردستان به‌پاساوی هێرش بۆ سه‌ر بنكه‌كانی په‌كه‌كه، له‌كاتێكدایه كه‌ئاگر بڕه‌كه‌ی په‌كه‌كه به‌رده‌وامه‌و ئاماده‌یی خۆیان راگه‌یاندووه كه‌ئه‌گه‌ر گۆڕانكاری ئیجابی له‌هه‌ڵویستی حكومه‌تدا ببینین، ئه‌و ئاگربڕه كاتیه ده‌كه‌ینه ئاگربڕێكی به‌رده‌وام، بۆیه ئه‌م بڕیاره‌ی حكومه‌تی توركیا له‌كاتێكی وادا، ناكه‌وێته خزمه‌تی پرۆسه‌ی ئاشتییه‌وه، به‌ڵكو ده‌بێته هۆكارێك بۆئه‌وه‌ی جارێكی دیكه شه‌ڕو پێكدادان له‌نێوان چه‌كدارانی په‌كه‌كه‌و هێزه‌كانی توركیا ده‌ستپێبكاته‌وه‌و توندوتیژی شوێنی هه‌وڵه‌كانی ئاشتی بگرێته‌وه. جێی سه‌رنجیشه حكومه‌تی توركیا تائیستا هیچ هه‌ڵوێستێكی ئیجابی نه‌بووه به‌رامبه‌ر به‌و هه‌ڵویسته‌ی په‌كه‌كه، به‌ڵكو له‌رۆژی 16/10/2010 سه‌رۆك وه‌زیرانی توركیا ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان له‌لێدوانێكیدا به‌توندی دژایه‌تی خۆی به‌رامبه‌ر به‌و كه‌سانه ده‌ربڕی كه‌باس له‌ئاشتی ده‌كه‌ن و وتی: چ ئاشتییه‌كه كه‌ئێوه باسی لێده‌كه‌ن؟ ئه‌مانه درۆ ده‌كه‌ن، ئاشتی له‌قاموسیاندا نییه و ئه‌گه‌ر راست ده‌كه‌ن با چه‌كه‌كانیان دابنێن و خۆیان راده‌ست بكه‌ن و رایگه‌یاند: BDP نوێنه‌ری هاوولاتییه كورده‌كانم نین و ئه‌و ده‌نگانه‌ی كه به‌ده‌ستی ده‌خه‌ن له‌ژێر گوشاری چه‌كدایه به‌ده‌ستی ده‌خه‌ن، بۆیه ئه‌و ده‌نگانه‌ی كه‌باس له‌ئاشتی ده‌كه‌ن، هه‌مووی درۆن، ئه‌م قسانه‌ی ئه‌ردۆگان نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه كه‌حكومه‌تی توركیا هیچ پرۆژیه‌كی تازه‌ی بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد به‌ده‌سته‌وه نییه، به‌ڵكو له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و سیاسه‌ته كلاسیكییانه‌ی ده‌وڵه‌تی توركیاو له‌گه‌ڵ بارودۆخی ئێستادا كه‌هاتۆته ئاراوه جموجۆڵ و ره‌فتاربه‌رامبه‌ر به‌كورد جموجۆڵ ده‌كات و ره‌فتار.\nده‌رباره‌ی بڕیاری درێژكردنه‌وه‌ی واده‌ی ئه‌نجامدانی ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازییه‌كان له‌ده‌ره‌وه‌ی سنوور، سه‌ڵاحه‌دین ده‌مرتاش سه‌رۆكی پارتی ئاشتی و دیموكراسی، وتی: پرسیار ده‌كه‌م له‌كاتێكدا كه په‌كه‌كه ئاگربڕی راگه‌یاندووه، چ پێویستییه‌ك به‌ئه‌نجامدانی ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازییه‌كان له‌ده‌ره‌وه‌ی سنوور هه‌یه؟ به‌تایبه‌ت له‌كاتێكدا كه‌په‌كه‌كه ئاماده‌یی خۆی رایگه‌یاندووه بۆ گۆڕینی ئه‌م ئاگربڕه كاتییه به‌ئاگربڕێكی به‌رده‌وام، له‌كاتێكی وادا ئه‌گه‌ر حكومه‌ت سووربێت له‌سه‌ر هێرشبرن بۆ سه‌ر په‌كه‌كه، ئه‌مه به‌واتای ئه‌وه دێت كه حكومه‌ت به‌نیازی تێكشكاندنی بڕیاری ئاگربڕه‌كه‌یه‌و ئاشتی له‌ئه‌جێندایدا نییه، ئه‌م بریاری ئاگربڕه وا به‌ئاسانی نه‌هاتۆته كایه‌وه، به‌ڵكو به‌هه‌وڵ و تێكۆشانی زۆر لایه‌ن بووه، ئه‌وه‌ی ده‌كه‌وێته سه‌ر شانی حكومه‌ت، ئه‌وه‌یه كه‌ئه‌م ده‌رفه‌ته له‌ده‌ست نه‌دات و گوێ له‌ده‌نگه‌كانی ئاشتیخوازان بگرێت، كه‌داوای كۆتاییهێنان به‌م شه‌ره ده‌كه‌ن، بۆیه له‌جیاتی بڕیاری به‌زاندنی سنووره‌كان و ئه‌نجامدانی ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازییه‌كان، پێویسته حكومه‌ت بیر له‌داڕشتنی ده‌ستوورو یاسای نوێ بكاته‌وه‌و هه‌نگاوی پراكتیكی بنێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد، بۆیه ئه‌م هه‌ڵویسته‌ی حكومه‌ت ترس و دوودڵییه‌كی خستۆته ناو هاوولاتیانه‌وه.\nله‌و باره‌یه‌شه‌وه رۆژنامه‌نووس محه‌مه‌د عه‌لی بیراند له‌سه‌ر جموجۆڵه‌كانی حكومه‌ت و هه‌ڵویسته‌كه‌ی بۆ له‌ناوبردنی په‌كه‌كه و بڕیاری له‌شكركێشی بۆ سه‌ر خاكی هه‌رێمی كوردستان ده‌ڵێت: ئه‌گه‌ر ئێمه بێین بیر له‌له‌ناوبردنی په‌كه‌كه بكه‌ینه‌وه به‌هه‌وڵی دیبلۆماسی، له‌م لاوله‌ولاو به‌سه‌ردانی به‌غدا و دیمه‌شق و واشنتۆن و به‌بڕیاری ئه‌نجامدانی ئۆپه‌راسیۆنی سه‌ربازی له‌ده‌ره‌وه‌ی سنوور، ئه‌مه شتێكی مه‌حاڵه جگه له‌خۆ هه‌ڵخه‌ڵه‌تان هیچی دیكه نییه چونكه ئه‌م شێوازه بیست و شه‌ش ساڵه ئێمه به‌كاری ده‌هێنین هیچ سوودێكی نه‌بووه ، به‌ڵكو په‌كه‌كه به‌هێزتر بووه، له‌به‌رئه‌وه‌ی په‌كه‌كه هێزی خۆی له‌هاوولاتیانی كورد وه‌رده‌گرێت، تاكه رێگه بۆ له‌ناوبردنی په‌كه‌كه ئه‌وه‌یه كه‌ئێمه هه‌نگاوی بوێرانه ده‌رباره‌ی كێشه‌ی كورد بنێین.\nهه‌روه‌ها رۆژنامه‌نوس عه‌مره ئۆسلۆ له‌رۆژنامه‌ی ته‌ره‌ف و مامۆستا له‌زانكۆی یه‌دی ته‌په، وتی: ئه‌نجامدانی ئۆپه‌راسیۆنی سه‌ربازیی له‌ده‌ره‌وه‌ی سنوور هیچ سوودێكی نییه، چونكه له‌ناو خودی خاكی توركیادا چه‌ندین كه‌مپی سه‌ربازی په‌كه‌كه هه‌ن كه سێ له‌وانه ته‌نیا ده تا پانزه كیلۆمه‌تر له‌ناوه‌ندی شاری هه‌كارییه‌وه دورن، بۆیه پێش ئه‌وه‌ی ئۆپه‌راسۆنی سه‌ربازی له‌ده‌ره‌وه‌ی سنوور ئه‌نجام بده‌ین، پێویسته ئه‌م كه‌مپانه له‌ناوبه‌رین كه شتێكی ئاسانیش نییه، چونكه رێژه‌یه‌كی زۆر به‌رز له‌خه‌ڵكی هه‌كاری پرۆسه‌ی ریفراندۆمیان بایكۆت كردبوو و ته‌نها له‌ناوبردنی كه‌مپه سه‌ربازییه‌كان كێشه‌كه چاره‌سه‌ر ناكات ، به‌ڵكو پێویسته حكومه‌ت هه‌نگاوێكی وه‌ها بنێت كه په‌كه‌كه هێزه چه‌كدارییه‌كانی خۆی له‌ناو توركیادا پاشه‌كێشی بكات بۆ ده‌ره‌وه‌ی سنوور ته‌نها به‌م شێوازه رێگه خۆش ده‌كرێت بۆ ئاشتی.\nگومانی تێدا نیه كه‌ئه‌م هه‌ڵویسته‌ی ئیستای حكومه‌ت له‌خزمه‌تی ئاشتیدا نییه‌و كێشه‌ی كورد به‌دانیشتنه داخراوه‌كان و نهێنی په‌رله‌مان چاره‌سه‌ر نابێت، به‌ڵكو به‌گفتوگۆیه‌كی ئازادانه‌و كراوانه كه‌هه‌ركه‌سێك بتوانێت بیروڕای خۆی ده‌ربری ده‌رباره‌ی چاره‌سه‌ركردنی ئه‌م كێشه‌یه. ئه‌وه‌ی ئیستا به‌دیار ده‌كه‌وێت له‌هه‌ڵویستی حكومه‌تی توركیا ئه‌مه نییه ، به‌ڵكو له‌جیاتی ئه‌وه حكومه‌ت كه‌وتۆته ناو جموجۆلێكی چڕ بۆ له‌ناوبردنی په‌كه‌كه كه ئه‌مه كارێكی زۆر زه‌حمه‌ت و به‌په‌راوێز كردنی په‌كه‌كه كێشه‌كه چاره‌سه‌ر نابێت .


قائیمقامییەتی سلێمانی هۆشیاری دەداتە هاوڵاتیان\nلیژنەی بەدواداچوونی شەمعەكانی سەر بەلیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامییەتی سلێمانی سەردانی شەمعەكانی ئاوی سنوری شاری سلێمانی دەكەن و رێنمایی پێویستیان پێ دەدەن، و سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكانیش ئاگاداری هاوڵاتیان دەكاتەوە كە تەنها ئاوی ئەوتەنكەرانە بەكاربهێنن كە رەنگیان سپییەو ژمارەی پەیوەندی لایەنی پەیوەندیداری لەسەر نوسراوە.\nگۆران قادر سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامییەتی سلێمانی رایگەیاند، لیژنەی چاودێریكرنی شەمعەكانی ئاو رۆژانە سەردانی شەمعەكان دەكەن پشكنینی تاقیگەیی بۆ ئاوی شەمعەكان ئەنجام ئەدەن و رێنمایی پێویستیان پێ دەدەن و ئاگاداریان ئەكەنەوە كە پابەندی مەرج و رێنماییەكان بن.\nگۆران قادر لە بارەی جۆری شەمعەكان راشیگەیاند: لە سنوری شاری سلێمانی دوو جۆر شەمعەی ئاو هەیە و جۆرێكیان خاوەنی مۆڵەتی فەرمین و ئاوەكەیان گونجاوە بۆ خواردنەوە، جۆرەكەی تریان بەهیچ جۆرێك شیاوی خواردنەوە نییەو تەنها رێگەدەدرێت بۆ ئاودێری و كشتوكاڵ بەكاربهێنرێت.\nسەرۆكی لیژنەكان هۆشداری دەداتە هاوڵاتیان و رایدەگەیەنێت: داوا لە هاوڵاتیانی شاری سلێمانی دەكەین تەنها ئاوی ئەو تەنكەرانە بۆ خورادنەوە بەكاربهێنن كە رەنگی سپییەو ژمارەی تەلەفۆنی لایەنی پەیوەندیداریان لەسەرە و ئاوی خواردنەوە لەو شەمعانە وەردەگرن كە مۆڵەتی فەرمیان هەیە.\nناوبراو ئەوەشی خستە روو، كە قائیمقامی سلێمانی لە ماوەی رابردوودا ئەو لیژنەیەی پێكهێناوە كە تایبەتە بە چاودێریكردنی شەمعەكان و مەبەستیش لێی پاراستنی تەندروستی و سەلامەتی هاوڵاتیانە.


چالاکان لەسەر تەقینەوەی کۆیە و تیرۆریستەکان چ دەڵێن؟ | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome کوردستان باشوور چالاکان لەسەر تەقینەوەی کۆیە و تیرۆریستەکان چ دەڵێن؟\nچالاکان لەسەر تەقینەوەی کۆیە و تیرۆریستەکان چ دەڵێن؟\nدوابەدوای تەقینەوەکەی شەوی یەلدا، لێپرسروانی (حدک) لە یەکەم لێدوان و هەڵوێستدا رژیمی ئیسلامیی ئێرانیان وەکوو ئەنجامدەری ئەو کردەوە تیرۆریستییە لە قەڵەم دا.\nبەپێی دوایین بەیاننامەی رەسمیی (حدک)، ٥ پێشمەرگەی ئەو حیزبە و هەروەها ٢ کارمەندی ئاسایشی حکوومەتی هەرێم لەو کردەوە تیرۆریستییەدا شەهید بوون.\nرۆژی رابردوو، بەرێوەبەرایەتیی ئاسایشی هەرێمی کوردستان، هەواڵی دەستبەسەری کردنی دوو کەسی وەکوو تێوەگلاوی ئەو کردەوە تیرۆریستییە راگەیاند.\nبەپێی ئەو هەواڵانەی کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوبونوەتەوە، شەپۆل زارعی خەڵكی سەردەش و عەبدولواحید محەمەدی خەلكی پیرانشار ئەو دووکەسەن کە ئاسایشی هەرێمی کوردستان وەکوو تۆمەتباری تەقینەوەکەی بەردەم قەڵای حدک دەستبەسەر کراون.\nشەپۆل زارعی وەکوو، کە ئەندامی دانیشتووی (حدک) و بەرپرسی کۆمیتەی یەکیەتیی لاوان لە ناوچەی پشدەر و بیتوێنی هەریمی کوردستان بووە، دوای تەقینەوەکە چەندین پۆستی لە فەیسبووکی خۆی وەکوو هاوخەمی بۆ شەهیدەکان دەربڕیوە.\nئاسایشی هەرێمی کوردستان رایگەیاندووە: “بەڵگەی پێوستیان لەبەر دەستە کە ئەو دوو کەسە دەستبەسەر کراوە، لە تەقینەوەکەی بەردەم قەڵای دیمۆکراتەوە گلاون، بەڵام تۆمەتباری سەرەکیی ئەو کردەوە تیرۆریستییە هەڵاتووە”.\nهەڵاتنی ئەو تیرۆریستە، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لەمەڕ خۆبواردنی دەزگای ئاسایش لە ناوبردن و ئاماژە نەکردن بە کەسێتیی ئەو تیرۆریستە، باس و لێکدانەوەی جیاوازی لێکەوتۆتەوە.\nچالاکێکی سیاسیی کورد، لە ستاتووسێکدا نووسیویەتی: پێشتر ئەگەر کەسێک کە خیانەتێکی بکردایە و هەڵبەهاتبایە وێنەکەیان بڵاو دەکردەوە کە خەڵک زانیاری لەسەر کۆ بکەنەوە و لە ئاکامدا بیگرن، ئێستا وێنەی دوو منداڵ بڵاو دەکەنەوە کە گیراون و داوای زانیاری دەکەن، بەڵام ئەوەی کە بە قسەی خۆیان تاوانباری سەرەکی بووە و هەڵهاتووە، نە ناوی دەبەن و نە وێنەی بڵاو دەکەنەوە!”.\nقەرەنی قادری شرۆڤەکار و چاوەدێری سیاسیی کورد لەو پەیوەندییەدا نووسیویەتی: “ناسنامە و زانیاری كەسێتی ئەنجامدەری تاوانەكەیان دۆزیوەتەوە و دەستیان گرتووە بەسەر كەلوپەلی تایبەت بە تۆمەتبارەکە، كە هەڵهاتووە و هەوڵەكان چڕكراونەوە بۆ دەستگیركردنی”.\nکەوایە بۆچی ناوی کورتکراوی ئەنجامدەری تاوانەکەش وەکوو هیی دوو کەسەکە نەنووسراوە، بە تایبەت کاتێک ئەوەندە دڵنیا بن کە دەست بەسەر کەلوپەلی تایبەت بە تۆمەتبارەکەدا گیراوە؟\nئاسایش دەڵێت: “گۆیا هەڵهاتوو”، دەبێ چۆن هەڵاتبێت، بۆ کوێ هەڵاتووە؟ ئایا دەرفەتی هەڵاتنی بۆ خۆی ڕەخساندووە یان بۆیان چێ کردووە؟\nژمارەی ئەو تاوانبارە سەرەکییانە زۆرن کە بۆی دەردەچن و وەبەر تەڵەی هێزە ئەمنییەکان “ناکەون”، بە تایبەت ئەگەر نێردراو و تێرکراوی کۆماری ئیسلامی بن!\nبە گشتی هەم یەکێتی و هەمیش کۆماری ئیسلامی لە یەک خانەدا یەکدەگرنەوە. ئەویش ترس سازکردن لای دیموکرات و ئاگادارکردنەوەیە کە لە هەولێر نزیک نەبنەوە”.\nبەشێک لە بەکارهێنەرانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەزگای ئاسایش بەوە تۆمەتبار دەکەن کە تۆمەتباری سەرەکیی لە بەرژەوەندیی دەزگای ئسایشی یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستاندا رێگەی دەربازبوونی پێدراوە”.\nئەوان دەڵێن: ” ئەو تاوانە لە ژێر دەسەڵاتی سەوز دا کراوە بۆیە گومانەکان زیاتر دەبن، کاتێک رێکەوتنێک هەیە بۆ ئاڵوگۆڕی زیندانی لە نێوان ئێران و باشووردا و ساڵی رابردووش بە ئاشکرا جێ بەجێ کرا. ئەمە شتێکە بە ئاشکرا هەیە و جێبەجێ دەکرێت، ئەی نهێنیەکان چۆن بن؟”.\nیەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان یەکەم رۆژی پاش تەقینەوەکە لە بەیاننامەیەکدا ئەو کردەوە تیرۆریستییەی مەحکووم کرد، بەڵام لە کاتێکدا حدک داوای لە هەموو حیزبەکانی کوردستان کرد کە بۆ چاوپێکەوتن بە بەڵگەکان کە دەیسەلمێنێ رژیمی ئێران ئەو کارە تیرۆریستییەی کردووە، سێ حیزبی یەکیەتی، گۆڕانو کۆەـەڵی ئسیلامی لە چوون بۆ کۆبوونەوەی حیزبەکان خۆیان بوارد.\nحیزبی دیمۆکرات، بە ئاشکرا تیرۆر کردنی بەشیک لە ئەندامانی خۆی لە دەیەی ٩٠ی زایینی‌دا دەخاتە ئەستۆی یەکیەتیی نیشتمانی و بزووتنەوەی ئیسلامی، کە بە گوتەی ئەندامانی حیزبی دیمۆکرات لەژێر کاریگەریی دەزگای ئیتلاعات و سوپای پاسدارانی رژیمی ئیسلامیی ئێراندا دەستیان بۆ تیرۆر کردنی ئەندامانی دیمۆکرات بردووە.\nحدک رایگەیاندووە، ئەوەی گرینگە، ئەو کردەوە تیرۆریستییە لەلایەن سوپای پاسدارانی رژیمی تارانەوە پلانی بۆ داڕێژراوەو ئامانجیش تەنیا شەهیدکردنی ژمارەیەکی بەرچاو لە تێکۆشەرانی حیزبەکەی بووە.\nزۆرێک لە چالاکان لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووک، نیگەرانیی ئەوەیان دەربڕیوە کە بە سەرنجدان بە هەڕەشەی بەرپرسانی رژیمی ئێران، کردەوەی تیرۆریستیی بەردەم قەڵای (حدک) سەرەتای قۆناغێکی نویێ تیرۆری چالاکانی سیاسیی رۆژهەڵاتیی دانیشتووی باشوور لەلایەن رژیمی ئێرانەوە بێت.\nئەوان رایدەگەیەنن، مێژووی تیرۆرەکان و خۆ بواردن لە ئاشکرا کردنی ناسنامەی تیرۆریستان و هەروەها مێژووی دەربازکردنی تیرۆریستەکان لەلایەن هەندێک کەس و لایەنەوە، هاوشێوەی ئەو کردەوە تیرۆریستییەیەی رژیمی ئێرانە کە شەوی یەلدا لەبەر دەم قەڵای حدک رووی دا.\nچالاکان دەڵێن: هەتا کات زیاتر تێپەڕ بێ، شک و گومانەکانیش زیاتر دەبن، کە بیانەوێت بە جۆرێک تاوانباری سەرەکی بشارنەوە یا درزێک بۆ ون کردنی ببیننەوە”.\nئیستا ئەو پرسیارە دێتە ئاراوە کە ئاخۆ حدک لە ژێر فشاری رای گشتیدا ناچار بە ئاشکرا کردنی ناسنامە و دەستەکانی پشت پردە و چۆنیەتیی ئەنجامدەرانی ئەو کردەوە تیرۆریستییە بۆ رای گشتی دەبێت، یان وەکوو مێژووی تیرۆرەکانی دەیەی ٩٠ی زۆربەیان بە شاراوەیی دەمێنەوە.\nPrevious articleئامریکا باس لە خولێکی نوێی هێرشەکان بۆ ئازادکردنی موسڵ بە بەشداریی ڕاستەوخۆی هێزەکانی ئەمریکا دەکات\nNext articleخامنەیی بەردەوامە لە گۆڕینی بەرپرسانی سەربازی لە ئێران/ فەرماندەی ئیتلاعاتی سپا، گۆڕدار


ئه‌رێ پاپا پرسیارێك!؟ – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/گۆشەی ئازاد/ئه‌رێ پاپا پرسیارێك!؟\nته‌شریفتان هێنا بۆ ئه‌م ئاو و خاكه، بۆ خاكی كورد و عه‌ره‌ب و ئه‌رمه‌ن و ئاشوور و سریان و كه‌لدان و توركمان، بۆ خاكی موسڵمان و ئێزدی و كاكه‌یی و یه‌هودی و كریستیان، بەخێربێن، پا و قه‌ده‌متان به سه‌ر سه‌ر و سه‌ر چاو، ڕێزی بێ پایان. ئێمه هه‌میشه قه‌دری میوان ده‌گرین… بەڵام!، به‌ر له قه‌داسه‌تی جه‌نابتان میوانێكیتر لێره بوو. ئه‌گه‌ر له بیرتان مابێت ٣٠ ساڵ به‌رله‌وه‌ی كه قه‌داسه‌تی جه‌نابت ته‌شریف بفه‌رموون، هاوكیشێكی جه‌نابتان كه مام ‘بووش’یان پێده‌گوت، به بێ ئه‌وه‌ی له دەرگا بدات، به تۆماهۆك و فڕۆكه و تۆپه‌وه خۆی كرد به ژووردا. هه‌روه‌ك جه‌نابتان ئه‌ویش له هه‌مان رۆژ و به‌رواردا هاتبوو، پێنج رۆژ زووتر یان ده‌رنگ جیاوازییه‌كی وه‌های نییه. وه‌ك ئێوه، ئه‌ویش هه‌ر له شاری ئۆره‌وه ده‌ستی پێكرد. به‌ڵام نه به ویرد و ئایینه‌وه، به‌ڵكو به شه‌ڕوشوره‌وه. چی هه‌بوو ته‌ختی كرد. ده‌یگوت به دوای بۆمبی ئه‌تۆمدا ده‌گه‌ڕێم، له بۆمبی ئه‌تۆم خراپتری پێكرد. وه‌ك بڵێی ئه‌مه‌مان به‌س نه‌بوو، كوڕه‌كه‌ی له‌و خراپتری كرد، سه‌د ڕه‌حمه‌ت له بابی. كه‌می مابوو بڵێی ئه‌مه شه‌ڕی خاچپه‌رستانه. پێم وابێ وتیشی.\nكه بینیتم له موسڵ ئاوا له په‌نای كه‌لاوه خاپووره‌كان دوعا ده‌خوێنیت، ترسام. ترسام له‌وه‌ی ئه‌و ئه‌ركه‌ی كه ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێره ده‌یده‌ن به وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئایینی، ده‌سه‌ڵاتدارانی لای ئێوه‌ش هه‌مان ڕۆڵیان به قه‌داسه‌تی جه‌نابت دابێت. چونكه ده‌تناسم، بینیم چۆن له كاتی داگیركردنی عه‌فریندا، له سه‌ر ناوی ترامپ و پۆتین مه‌دالیای “فریشته‌ی ئاشتی”تان خەڵاتی ئه‌ردۆغان کرد.\nترسام بووش و بلێر و ترامپ ئێوه‌یان بۆ ئه‌م ئه‌رکە ناردبێت: “ئێمه كۆمەڵکوژمان کردن، تۆش بڕۆ فاتیحا‌یه‌ك به سه‌ریاندا بخوێنه، به سه‌ر موسڵ و نه‌ینه‌وا و حه‌له‌بدا، به سه‌ر عه‌فرین و سه‌رێكانی و شه‌نگالدا”. فاتیحایه‌ك دوای ٣٠ ساڵ له شه‌ڕ و وێرانكاریی. ئه‌وه‌نده‌ی له بیرم بێت كاتی خۆی لای ئێوه‌ش شه‌ڕێك هه‌بوو، ئه‌ویش هه‌ر سی ساڵی خایاندبوو. با باسی هه‌ولێر نه‌كه‌م، ئاخر قه‌سابی عه‌فرین هه‌فته‌یه‌ك پێش ئه‌وه‌ی قه‌داسه‌تی جه‌نابتان قه‌ده‌م ڕه‌نجه فه‌رموون، بە فەرمانی ئەردۆغان، له‌سه‌ر هه‌مان فه‌رشی سوور بە هەمان وەفدەوە پێشوازی لێکرا! ناتانەوێت ئایینێکیش لە شەنگال بەڕێوەببەن؟ یان چاوەروان دەمێنن خاوەنی مەدالیای “فریشتەی ئاشتی” هاوشێوەی عەفرین سورەتی “فەتحی” بۆ بخوێنێت، ئەمجا قوددوسی بەڕێزتان تەشریف ببەن و فاتیحای کۆتایی بە سەریاندا بخوێنن؟.\nبا كاتتان نه‌گرم، ڕاستی، پرسیارێك!!!؟\nئێوه له‌وپه‌ڕی دونیاوه هاتن بوونه میوان، سێ ڕۆژ هه‌موو خه‌ڵكی ئه‌م ئاو و خاكه له خزمه‌تی قه‌داسه‌تی ئێوه‌دا بوون. ئه‌ركمانه، منه‌تی ناوێت. خۆشه‌ویستی میوان لای ئێمه هه‌موو شتێكه. ئه‌گه‌ر له بیرتان مابێت ٢٣ ساڵ له‌مه‌وپێش میوانێك لێره‌وە بۆ لای ئێوه هاتبوو. ئه‌ویش رۆڵه‌یه‌كی ئه‌م ئاو و خاكه بوو. ناوی ئۆجا‌لان بوو. له ده‌ستی فیرعه‌ونه‌كانه‌وه په‌نای هێنابووه به‌ر ماڵه‌كه‌ی ئێوه. ئه‌ویش وه‌ك ئێوه كۆتری ئاشتی به‌ده‌سته‌وه بوو. په‌یامی بۆ قه‌داسه‌تی ئێوه‌ش ناردبوو. ئه‌و په‌یامه‌تان هاته به‌ر گوێ؟ ئه‌ی وڵامتان چی بوو؟ ئاخۆ له بیرته چیتان به‌سه‌ر هێنا؟ ناردتانه ئه‌فریقیا، له‌وێ له خاچتاندا و ته‌سلیمی فیرعه‌ونه‌كانتان كرده‌وه. كه لێره بووی هیچ ئه‌وت وه‌بیرهات؟ هیچ گوتت ئه‌و ٢٣ ساڵه ئۆجا‌لان له ژوورێكی تاریكه و تا ئێستاش دڵی بۆ ئازادیی و ئاشتی لێده‌دات؟ ئه‌ی ناته‌وێ په‌یامێك بۆ ئه‌ویش بنێری؟ یان هاتبووی ئۆجالانمان له‌بیر ببه‌یته‌وه؟هەرگیز…!!.\nپاپا مه‌ڕۆ، ئێره ماڵی خۆته، ماڵی پێغه‌مبه‌رانه. لێره بمێنه‌وه، عیسا لێره‌یه، ئه‌وه‌تا له ئیمرالی له خاچیان داوه. له ناو هه‌مان ئه‌و ئاوه‌ی كه ‘یونس’یان فڕێدایە ناوی. سه‌ردانێكی چیاكانی كوردستان بكه، پڕن له مه‌ریه‌م، به خوێنی گه‌شیان ئازادی ده‌ئافرێنن. موساش هه‌ر لێره‌یه، قه‌ومه ئینكاره‌كه‌ی نابینی!؟ به‌ڵام ئه‌و سه‌بری ئه‌ییوبیشی پێیه و پێکەوەژیانی مه‌دینه بۆنیاد دەنێت.\nئه‌گه‌ریش ده‌ڕۆیت، به‌خه‌یر بچیت. سڵاومان بگه‌ینه عه‌زیز پاوڵ و گالیله و ئه‌دۆرنۆ. گرامسچی له بیرت نه‌چێت.\nئه‌گه‌ر جارێكی دی ته‌شریفت هێنا بۆ ئه‌م ئاو و خاكه، له ‘ئور’ـەوە نا، له ئورفاوه وه‌ره، له ماڵی ئیبراهیمه‌وه وه‌ره و ببه میوانی ئۆجا‌لان. خه‌مت نه‌بێ، ناونیشانه‌كه ڕاسته. شه‌رم مه‌كه، ئه‌و لێبورده‌یە.