بەدودا چوونێك بۆ كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لە دیدی كاك ئارامەوە – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » بەدودا چوونێك بۆ كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لە دیدی كاك ئارامەوە\nبەدودا چوونێك بۆ كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لە دیدی كاك ئارامەوە\nلە ژمارە(7747) هەینی و شەممە 21-22/12/ 2018 ی ڕۆژنامەی(كوردستانی) نوێی بەڕێزدا، نووسەر و وەرگێڕو ڕژنامەنووسی هاوڕێم، ئەردەڵان عەبدوڵا، وتارێكی بەنێونیشانی»كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لەدیدی كاك ئارام»ەوە بڵاو كردوە، سەرەتا دەمەوێت دەستخۆشی و پێزانینی خۆم بۆ هاوڕێی نووسەرم، بەڕێز ئەردەڵان عەبدوڵا دەرببڕم بۆ ئەو نووسینە جوان و بە پێزو لە سەرخۆو هێمنەی، كە توانیبووی بەووشەی جوان و سەلیقەی ئەدەبی نووسین شەهیدی مەزن كاك «ئارام» و بەندە بە سەر بكاتەوە، سەرتاپای نووسینە جوانەكەی كاك ئەردەڵانیش زیاتر لەوەو كتێبەی بەندەوە سەرچاوەی گرتبووكە ساڵی 2015 و لەیادی (379 ساڵەیی شەهید بوونی» شاسوار جەلال- ئارام» بەنێونیشانی( ئارام شەهیدێك لە بناری كەڵەوێ) دا بڵاوم كردبووە، كتێبەكەش زیاتر كتێبێكی دیكۆمێنتی و بەڵگەنامەیی و سێ بەرهەمی شەهید «ئارامی» لە دوو توێی خۆیدا كۆكردبووە، بەرهەمەكانیش، « یەك ژمارەی ڕۆژنامەی ئاڵای شۆڕش،كە لەلایەن شەهید»ئارام» ەوە بڵاوكرابووە، وەرگێڕانی نامیلكەی»یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بۆچی؟؟ نووسینی هەڤاڵ مام جەلال، هەروەها چاوپێكەوتنێكی ڕۆژنامەوانی لەگەڵ كاك ئارام, پێش ئەوەی كاك «ئارام» بچێتە شاخ و شەهید ببێت، لە لایەن شەهیدی نەمر «ئازادی مەلامحەمەد»ەوە، لەكاتی خۆشاردنەوەی شەهید ئارام لە ماڵی شەهید ئازاد، ساز درا بوو؟؟ ئەم بەڵگەنامانە دەمێ ساڵ بوو لەلای من پارێزرا بوون، حەزم كرد نەفەوتێن و كۆم كردنەوەو كردمنە ئەو كتێبەو بڵاوم كردنەوە، كاتێكیش ساڵی 2015 كتێبەكە بڵاو كرایەوە وەك كتێبێكی دیكۆمێنتی لە لایەن تێكۆشەران و خوێندەوارانەوە پێشوازییەكی زۆر باشی لێكرا، بۆ ئەوانەی گرنگی زۆر بە بابەتی بەڵگەنامەو ئەرشیفكردن دەدەن بەكەڵك و بەسوود بوو، هەرچەندە كتێبەكە هەندێك هەڵەی چاپی تێكەوتبوو، هەرچەندە پێشتر خۆشم زۆر بۆ تایپ كردن و لە چاپدانی بەرهەمەكە ئامادە نەكردبوو! چونكە بیست ڕۆژێكی مابوو بۆ یادی شەهیدی سەركردە كاك «ئارام» و زۆر حەزو خولیام بوو، بۆ یادی شەهیدی مەزن كاك «ئارام»ئەو بەرهەمە ئامادە بكەم و بڵاوی بكەمەوە، ئەوە بوو بەرهەمەكەم بەپەلە پڕوزێ تایپ كردوو لە سەر ئارامگای شەهید كاك» ئارام» لە گوندی (تەنگی سەر)ی دەڤەری قەرەداخ بڵاوم كردەوە؟؟ هەرلەم پێوەدانگەشەوە دەتوانم بڵێم: دەیان ووتارو لێكۆڵینەوەی دیكە لە سەر ژیان و نووسین و خەبات و تێكۆشانی كاك «ئارام» لە ڕۆژنامەو گۆڤارەكاندا لەلایەن نووسەران و شاعیران و تێكۆشەرانەوە نووسراون و بڵاوكراونەتەوە، هەر لە ساڵی 2015 دا، من زۆرێك لەو بەرهەمانەم لەگەڵ بەڕێز و تێكۆشەر» وەزیرە خان» خوشكی شەهید كاك «ئارام» كۆكردۆتەوە و لەلای» وەزیرەخان» پارێزراوە، بەڵام نەم زانی بۆ «وەزیرخان» لە چاپ و بڵاوكردنەوەی ساردبووەو تائێستاش ئەو بەرهەمانە ڕووناكی بڵاوكردنەوەیان نەدیووە..؟؟! بۆیە لێرەدا دەڵێم: هەرچیەك بكرێت بۆ شەهیدێكی مەزن و بیركەرەوەو هزرمەند، پێشمەرگەو تێكۆشەر، نووسەر، وەرگێڕ، ڕۆژنامە نووسی… وەك كاك «ئارام» وەك دڵۆپێك لە دەریا وایە؟ لێرەدا نامەوێت لە بابەتەكەی كاك ئەردەڵان دوور بكەومەوە، حەزدەكەم هەندێ سەرەقەڵم و باری سەرنج و ڕوونكردنەوە بۆ دەوڵەمەند كردنی نووسینەكەی كاك ئەردەڵان پێشكەش بكەم، ئەم نووسینەش ناچێتە قاڵبی وەڵام دانەوەو شەن و كەوكردن سەبارەت بە ووتارەكەی كاك ئەردەڵان، بەڵكو چۆن لە دەسپێكی ووتارەكەمەوە ئاماژەم بەجوانی ووتارەكەی ڕۆژنامەی» كوردستانی نوێ» داوە، ئەوەندەش دەڵێم نووسەران و تێكۆشەرانیش، دەیان ووتار و چیرۆكی ئەدەبی و سیاسیی و لێكۆڵینەوەی بە پێزیان لە سەرشەهیدی مەزن كاك» ئارام» نووسیوەو بڵاو كردۆتەوە، ئەم وتارەش یەكێك دەبێت لە پاڵ ئەو ووتارانەی كە بە جوانی و شكۆوە لە سەر كاك «ئارام» و ئەنێشەوخەونە جوانەكانی نووسراون.\nشەهید ئارام و خوێنكاران:\nشاسوار جەلال سەعید غەنی، ناسراو بە»ئارام» هەر لە سەرەتای لاوییەوە كە خوێندكار بووە، لەدوای ساڵانی شەستەكانی سەدەی ڕابردووە تێكەڵاو بە بزووتنەوەی خوێندكاری و قوتابیانی كوردستان بووە، چەكەرەو دەسپێك و گەشەی سیاسیی»شاسوار جەلال» بۆ سەردەمی ڕێكخراوی «یەكێتیی قوتابیانی كوردستان» دەگەڕێتەوە، بۆیە «ئارام» گەشەی سیاسی و هەنگاو نانی بۆ دنیای سیاسیەت و مەعریفەی سیاسیی و مەلەكردنی لە دەریای سیاسیی بۆ ئەو ڕۆڵە بەرچاوەی دەگەڕێتەوە كەتوانیوێتی توانا سیاسیەكانی لەم ڕێكخراوە خوێندكارییەدا پەرەپێبدا و لە دەستەی باڵای» مەكتەبی سكرتاریەتی یەكێتیی قوتابیانی كوردستان»دا هەڵبژێرێت و كاری جدی تێدا بكات كاك «ئارام» وەك ئەستێرەك لەنێو ڕێكخراوی خوێندكاراندا دەربكەوێت و بدرەوشێتەوە، زیاتروەك كەسایەتییەك بناسرێت ودەربكەوێت، ئەوە بوو ناوبانگی جوانی وەك ڕووناكبیرو سیاسییەك بۆخۆی مسۆگەر كرد؟. «ئارام» لەنێو خوێنكاراندا دەسپێكی سەركەوتن و دەركەوتنی بوو لە قۆناغی زانكۆدا، ئەوەبوو بووە سەركردەیەكی كارامەولێهاتوو هەڵكەوتووی سیاسیی پاك و بێخەوش و دڵسۆزێكی بەرەی چەپ؟؟ ئەم چەپ بوون و كاریگەرییەی لە خەباتی پراتیكی و سیاسیی و توێری و پارتیزانی» شاسوار جەلال، ئارام»دا، بەتەواوی و جدی بوون ڕەنگانەوەو ئامادەیی هەیە و نكوڵی لێناكرێت.؟ كەوا بوو متوربەكردن و گەشەكردنی سیاسیی و هزری «ئارام «بە بیروباوەڕیی چەپ و خەبات و تێكۆشان لە پێناوی ئامانجەكانی گەلەكەمان، سەرەتای دەسپێكی بۆ یەكێتیی قوتابیانی كوردستان و خوێندكاران، كە»شەهید ئارام» یەكێك بوو لە سەركردە تێكۆشەرودیارو دڵسۆزو خاوەن بیروباوەڕەكانی دەگەڕێتەوە؟\nئارام و تاراوگە یان دەرەوە:\nبینینی ژینگەو دنیای دەرەوە بۆ مرۆڤەكان كاریگەری بەرچاو ڕوونی زۆر لە سەر مرۆڤ دروست دەكات و دەبێتە هۆكاری گەشەی عەقڵ و هزری مرۆڤەكان، شەهید»ئارام» زۆر ئاشنا بوو بە بینینی دنیای دەرەوە و ژینگەی تاراوگە، لەوانەش»یەكێتیی سۆڤیەتی جاران»(روسیا)، كە لەوێ بەشداری كۆنگرەی قوتابیانی جیهان كردو بوو بە نوێنەری» یەكێتیی قوتابیانی كوردستان»و بەشداری كارای كرد لەو كۆنگرەو كەرنەڤاڵە خوێنكارییەی جیهانیەدا و ئاشنایەتی دیارو بەرچاوی زۆری هەبوو، كاك «ئارام»لە تێڕوانین و قوڵ بونەوە لە ئایدیۆلۆجیەتی چەپ و هزری پێشكەوتنخوازی و كەسایەتیە جیهانیەكان،»ئارام» لەم جیهان بینیەوە زیاتر بیرو هزری گەشەی سەندووەو پێشكەوتنی بەخۆوە گرت؟؟ بۆتە هەڵگری هزرو بیری پێشكەوتنخوازی و چۆتە بەرەی گەل وچینی كرێكارو چەوساوانەوەو هەمیشە داكۆكیكەرو لایەنگری سەرسەختی ئەوان بووەو ئەمەش لە هزی «ئارام» دا بەتەواوەتی ئامادەگی هەبووە، خوالێخۆشبوو، كاك (ئەمین)ی برا گەورەی كاك «ئارام» كە جگە لە برایەتییەكەی و لەیەك دایك و باوك بوون، وەك هاوڕێی نزیكی یەكتر بوون، كاریگەری زۆری لە سەر پەروەردەو هزری كاك ئارام چێ كردووەو كاتێكیش كاك( ئەمین)ی برای بەجێی دەهێڵێت و كۆچی هەتا هەتای دەكات؟! كاك «ئارام»وەك كاریگەری و تارمایی براكەی بە سەریەوە هاوسەرگیری لەگەڵ خێزانەكەی دەكات و باوەشی گەرم بۆ»لیدیا ئیڤانۆڤینا و سوارە»ی برازای لە»ڕووسیا» دەكاتەوەو بەتەنیا دەستبەرداریان نابێت و ئامێزی خۆشەویستیان بۆ دەكاتەوە؟! ئەوەندەی من لە هاوڕێكانی كاك (ئەمین) و كاك» ئارام»م لە ڕوسیا بیستبێت، ئەوان دەڵێن: كاك (ئەمین) پیاوێكی چەپ و خوێندەوارو ڕووناكبیر بوو، پێشبینی زۆری دەربارەی كاك»ئارام» كردووەو وتوویەتی: شاسواری برام كەسێكی هەڵكەوتوو سەركردەیەكی بوێرو بێوێنەی ئایندە دەبێت و زۆر جاریش پێشترلای «لیدیا»ی خێزانی باسی ئەم برایەی واتا:»ئارام» و دەركەوتنی وەك سەركردەو پیاوێكی بەدیمەن و بەهیبەت و ڕووناكبیری كردووە بۆ «لیدیا»ی خێزانی، بۆیە «لیدیا» ش كاتێك «شاسوارــ ئارام» دەبینێت لە ووڵاتێكی گەورەو خاوەن كەلتوورو كەڵە نووسەرانی ڕوسیادا، زۆر سەرسام دەبێت بە»ئارام» و كاتێكیش هاوسەرەكەی كۆچی دوایی دەكات، بڕیاردەدات ژیانی هاوسەرگیری لەگەڵ پێك بهێنێت و لەگەڵی دەگەڕێتەوە كوردستان و لە شاری سلێمانیی نشتەجێ دەبێت و هەمیشەش «لیدیا» دەڵێت: ڕووسیا» چۆن نیشتمانیی دایكەو یەكەم نیشتمانمە، كوردستان و سلێمانیش وەك ڕووسیا وایە بۆمن و هەست بەغەریبی و نامۆیی ناكەم و هەمیشە وەك ڕووسیاو مۆسكۆ خۆشمدەوێت و وادەزانم لەنێو ئامێزی كە سوكارم دا دەژیم؟؟\nتارمای سۆڤیەت و كەسێتی «لینین»و هزری چەپ بە سەر «ئارام» ەوە:\nسۆڤیەت خاوەنی شارستانیەكی لە مێژینەو فرە كلتووروئایین و نەتەوەی زۆرو خاكی جوگرافی بەرفراوانە، ئەدەبیات و هزمەندو كەسێتی سیاسیی و ئەدەبی گەورەی تێدا هەڵكەوتووە، كاتێك نێوی ئەدەب و ئەدیبان و سیاسییەكانی ڕووسیا دێت، ڕووبەرێكی جوگرافی مەزن لە خەیاڵ و ئەندێشەماندا خۆی بەدیار دەخاو دەنوێنێ، كاك «ئارام» لە گەشتەكانیدا بۆ ڕووسیا و بینینی كەسایەتی و كلتوورو خوێندنەوەكانی بۆ ئەم ووڵاتە كاریگەریەكی فرە لە خەون و خولیاو ئەندێشەكانی « كاك «ئارام» داگیردەكات و ڕەنگانەوەی مەزن لە كەسایەتی و بیركردنەوەی كاك»ئارام»دا داپێك دەهێنێت و بەرەو ئاراستەیەكی جیاوازتر لە خەڵكی ئاسایی دەبات، وەك دەردەكەوێت خوێندنەوەو بیركردنەوەی سەرسام بوون و قوڵبوونەوەی لە بابەت و مەسەلە فیكریەكان و بەتایبەتی ئەدەبیاتی سیاسیی» ڕووسی» و كەسێتی سیاسیی و دەركەوتووی وەك» لینین» و خوێندنەوەی چڕی بەرهەمەكانی ئەم پیاوە بلیمەتە زۆر كاریگەری قوڵ و ڕەنگدانەوەی لە دنیا بینین و نووسینەكانی كاك» ئارام»دا دروست و بەرجەستە كردووە، تارمای كەسێتی و تێكۆشان و خەبات و بیركردنەوەی و نووسینی» لینین» هەمیشە وەك باگراوەندو پاشخانێكی بەهێزو تۆكمە لە پشت كاك» ئارام»ەوە بوونی هەیەو وەستاوە، كە ئەم باگراوەندە سیاسییە لە نووسین و خەبات و تێكۆشانی دا بەتەواوەتی ڕەنگانەوەی دروستی هەیە و نكوڵی لێناكرێت؟؟ «لینین»لە ژیانی سیاسی و خەباتی نهێنی و ئاشكراو خۆشاردنەوەو گەشتكردن و ئاوەرەیی و دەركردنی ڕۆژنامەو شەڕی پارتیزانی (لینین)دا وێكچونێكی هاوبەش لە نێوان» لینین» وكاك»ئارام» هەیە یان دیارە؟؟ كاك ئارام»یش، لە خوێندنەوەی نووسەران و تێكۆشەراندا، ئەو تارماییەی» لینین» و ڕووسیا بەچڕی بە سەركاك» ئارام»ە وە بەقوڵی وێنا دەكرێت و وەك تابلۆیەكی ئاڵوواڵا دەبینرێت؟!.\nكاك «ئارام»و نێوەندی ڕۆژنامەگەری، ڕۆژنامەی(هاوكاری) بە نموونە:\nڕۆژنامەی مۆڵەت پێدراوی»هاوكاری»سەرەتای دەسپێكی ساڵی 1970 دامەزرا، كردنەوەی دەرگایەكی تری ئەزموونی ڕۆژنامەگەری بوو، بەڕووی كاك» ئارام»دا واڵا بوو، دەرگایەكی واڵاش بوو بۆ پێشكەش كردنی تواناو بەهرەو ئەزمۆنكردنی كاك»ئارام» بوو، لەنێوەندی نووسین و ڕۆژنامەگەری دا و بڵاوكردنەوەی نووسینەكانی بوو، لەم ڕۆژنامەیەدا، چ بە ناوی خۆی شاسوار چ بە ناوی نهێنی و خوازاوی و سوارە و… تا؟؟! كاك» ئارام» توانی بە هۆی گەشەو كامڵ بوونی هزرو بیروڕاكانی، نووسینەكانی لە ڕۆژنامەی(هاوكاری)دا بڵاوبكاتەوەو وەك ڕۆژنامەنووس و نووسەرێك لەم ڕۆژنامەیەدا دەست بەكاربێت هەم وەك فەرمانبەرێكی ڕۆژنامەوانی كاربكات.\nكاك «ئارام» وەك نووسەرو ڕۆژنامەوانێك لەو سەردەم ودەرفەت و كاتەی لەو دەزگایەدا دەست بەكاربوو، كەوتە بەرتاقیكردنەوەو ئەزمۆنێكی نوێوەو لەو ڕۆژنامەیەدا توانی هەندێ لەو خەون و ئەنێشە سیاسییەی كە هەی بوو لە ڕێگەی لاپەڕەكانی ئەم ڕۆژنامەیەوە بهێنێتە دی، سەبارەت بەخەبات و تێكۆشان و ئەزمۆنی خەباتی گەلانی جیهان و خواستیان بۆ سەربەخۆی و ئازادی و ڕزگاربوون لە دەوڵەتانی ئیستیعماری وئیستیتانی داگیركاری نووسین بنوسێت و بڵاویان بكاتەوە؟؟ ئەم نووسینانەش زیاتر ڕەنگدانەوەو بیركردنەوەی كاك «ئارام»ی دەردەخست و پیشانی دەدا لە ڕێگەی ئەم ڕۆژنامەیەوە كە لەكات و سەردەمی خۆی دا خوێنەرێكی باشی لە دەوری خۆی كۆكردبووە، كاك «ئارام» بەوتوانا فیكرییەی هەیبوو توانی بەپێی هەلوومەرج و دۆخەكە لەم ڕۆژنامەیەدا چەندین وتاری سیاسیی بڵاوبكاتەوە چ بە ناوی خۆی یاخوود بە ناوی خوازراوەوە؟؟ ئەوە بوو لەكاتی خۆیدا لە ساڵانی هەشتاكاندا، لەلایەن ناوەندی كۆمەڵەی ڕەنجدەرانی كوردستان»ەوە ئەو ووتارانە كەپڕبوون لە هەڵەو گۆڕینی نووسین كۆكرانەوەو كرانە كتێب و چاپكران.\nكۆمەڵەی ڕەنجدەرانی كوردستان، بوو بە ڕۆحی زیندووی كاك «ئارام»:\nكاتێك (كۆمەڵەی ماركسیی لینینیی كوردستان) دامەزرا لە نێوەندی ساڵاكانی حەفتادا، كاك»ئارام» هەرزوو وەك هەستكردن بە لێپرسراوێتی و ئەركی سەرشانی و بڕوا بوونی بە مەسەلەو كێشەی ڕەوای كورد و نەتەوەكەی، پەیوەندی كرد بە»كۆمەڵە»وە، بووە یەكێك لە ئەندامە چالاكەكانی ئەم ڕێكخراوە «چەپ»ە و توانی دەورێكی چالاك وبزوێنەر لە ناو كۆمەڵەدا بگیرێت و بە شداربێت لە خەبات و تێكۆشانی «كۆمەڵە»داو هەرزوو وەك تێكۆشەرێك جێگای تایبەتی بۆخۆی لەنێو هاوڕێكانیدا كردەوەو وەك كادرێكی ڕووناكبیرو بەتوانا دەركەوت و بووە جێگەی متمانەو بڕوای هاوڕێیانی»كۆمەڵە»و زوو ئەستێرەی بەختی درەوشایەوەو پلەی بەرز كرایەوە، وەك سەركردەیەكی خاكی دەركەوت و بووە خۆشەویستی هاوڕێیانی كۆمەڵە؟ كاك»ئارام» لەو هەلومەرجە سەختەی كە كوردستان و دەڤەرەكە پێیدا گوزەری دەكرد تا لە ناو شار خەباتی ئاشكراو نهێنی كرد، توانی تا دەستگیر كردنی زۆرینەی هاوڕێیانی ڕێكخستنە نهێنییەكانی «كۆمەڵە»وەك «خاڵە شاهەباب» و هاوڕێكانی ئەم كۆمەڵە لە بەریەك ترازان و دووكەرت بوون و پەرتەوازەیی بپارێزێ و لە ژێر یەك چەتر بەنێوی(كۆمیتەی (هەرێمەكان) كۆبكاتەوە و سەركردایەتی سیاسیی وچەكداریان بكات دەیان هاوڕێی»كۆمەڵە» لە گرتن و ڕەوەدونان و پەرتەوازە بوون بپارێزێ و چەندین گروپ و مەفرەزەی چەكداریان لێ دروست بكاو بیان نێرێتە گوندوو چیاكانی كوردستان بۆ ڕوو بەڕوو بوونەوەی ڕژێمی فاشستی و دیكتاتۆری بەعس، كە بە هەموو ئەو هۆكارانەی كە بە دەستی ئەم ڕژێمە تاوانبارەوە بوون بۆ لەنێوبردنی مرۆڤی كورد و كاولكردنی خاكی كوردستان كەم تەرخەمی نەكرد، كاك»ئارام» لەو هەلوومەرجە سەخت و دژوارەدا توانی بەشێوەیەكی سیاسییانەی تەندروست و واقیع بینانە ڕوو بەڕووی هەموو ئەگەرەكان و ململانێ ناوخۆی ودوژمنكارییە دەرەكییەكان ببێتەوەو «كۆمەڵە» لە سەر قاچەكانی خۆی بوەستێنێت و باش ئاراستەی بكات بەپێی دۆخ و هەلوومەرجە سیاسییەكە كە هاتبووە پێشەو و كوردستانی پێیدا گوزەری دەكرد، كاك»ئارام» بە پێی ڕووناكبیری و تواناو سەلیقەی سیاسیی و تێگەیشتن و هەڵسەنگاندن و خوێندنەوەی بۆ واقیعی كوردستان و عێراق وئەودەڤەرەی تێكەوتبوو، كوردیش تووشی شكست و نووچدانی گەورەی ساڵی1975 بوو بوو، كاك «ئارام» توانی باڵانسی ململانێ فیكریەكانی ناو»كۆمەڵ»ە ڕابگرێت و چارەسەری ڕیشەییان بۆ بدۆزێتەوەو گەشە بە خەباتی سیاسیی و چەكداری كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بدات و بەرەو هەڵكشان و گەشەكردن و بەرەو ئاقاری پێشكەوتنی سیاسیی و جەماوەری كۆمەڵانی خەڵكی كوردستانی بەرێت، چونكە شكست و نوچدانی ساڵی 1975 كاریگەری خراپ و بڕوانەبوونی لای كۆمەڵانی خەڵك بە شۆڕش و مەسەلە ڕەواكەی دروست كردبوو، قوڵبونەوەی یادەوەری لێڵ و تەماوی و ئازاری لە ناخی مرۆڤی كوردا چاندبوو، بەكوردی و كورتی، مرۆڤی كورد تووشی ڕشبینی و بێ هیوایی و بێ بڕوایی و یەئس بوو بوو.؟؟!! بە هۆی ئەم كەش و هەلومەرجەوە ڕژێمی بەعس فشارو قورسای چەكداری و زەبروزەنگی سیاسیی و توندەكانی كە پەیوەست بوو بەهێزوو توندوو تیژی بەرانبەر بەگەلی كورد ڕەنگدانەوەی قوڵ و كاریگەری لە سەر شۆڕش وخەڵك و جوڵانەوەكەی لە كوردستاندا هەبوو؟؟.\nكاك «ئارام» و ڕەخنەی بونیاتنەرانە:\nكاك»ئارام» وەك سەركردەیەكی زەحمەتكێشان و بەشمەینەتان و چینی كرێكار، بڕوای تەوای بە تێزی ڕەخنەو ڕەخنە لەخۆگرتن، وەك شێوازێكی پێشكەوتنخوازی و بونیاتنەرانە لە پێناوی گەشەكردن و پێشكەوتنی كۆمەڵەدا هەبوو؟ ئەم تێزەی زۆر لە بەرژەوەندی چینی كرێكارو زەحمەتكێشان بەكاردەهێناو بە كارێكی دروست و گونجاو سەیری دەكرد، ئەو وەك زۆرێك لە سەركردە كلاسیكییەكان بە شێوەیەكی چەق بەستوو دۆگما بیری نەدەكردەوە، بەڵكو بیرو باوەڕی ڕەخنەو ڕەخنەلە خۆگرتنی بە سەرچاوەی پێشكەوتن و گەشە كردن و هەنگاونانی بەرەو سەركەوتنی كۆمەڵە ئاراستە دەكرد، ڕەخنەكانی لە هەندێك سەركردەی كۆمەڵەو یەكێتیی و شۆڕشی ئەیلوول كەگەل و شۆڕشیان بە ئاراستەیەكی سیاسیی نا تەندروست وخراپدا بردو ڕەخنە كانی بەشێوەیەكی واقیع بینانانە ئاراستە دەكرد و سڵی لە ڕاستكردنەوەی چەوتی و كێشەكان نەدەكردەوە و بوێرانەو مەبدەئیانە كۆمەڵەی بەڕێكخراوێكی چینی كرێكارو زەحمەتكێشان لە ڕووی بیرو باوەڕەوە سەیر دەكرد، لە ڕێگەی نووسین و ڕەخنەكانیەوە دەیویست هەڵەكانی پێشتری كۆمەڵەو سەركردایەتییەكەی لە ڕوی تاكتیك و ستراتیژەوە ڕاست بكاتەوەو بیخاتە سەربناغە و كۆڵەكەیەكی پتەو.. بۆ ئەوەی سەركردایەتیەكەی لە كەسانی لە بارا نەبوو هەلپەرست تەتەڵە بكات، بۆیەچەكی ڕەخنەو ڕەخنە لە خۆگرتنی بە سەرچاوەی چەكی بیرووباوەڕو پێویست و گرنگ لەنێو كۆمەڵەدا دەزانی، زیاتر كۆمەڵەی لە تۆباویەت و خەیاڵ پەرستی دورخستەوە؟؟ ئەمەش لە كارە تەندروست و باشەكانی كاك»ئارام» بوو بۆ كۆمەڵەو شۆڕش؟! چونكە سازشكردن لەگەڵ دوژمنان و خۆفرۆشانی خاك و نەتەوەكەی بە هەڵەیەكی گەورە دەزانی بۆ كۆمەڵەو یەكێتی و شۆڕش؟ هەر بەهۆی سازشكردنەوە شۆڕش و یەكێتی باجی قورسی داوەو دەی ویست سازشكردن بە قازانج و بەرژەوەندی كۆمەڵەو شۆڕش بكاربهێنێت نەك دوژمنان، دەیویست سەركردایەتیەكی عاقڵمەندی نوێ بێتە پێشەو سەركردایەتی چینی كرێكارو زەحمەتكێشان بكات و بەشێوەیەكی نوێ بەرخوردان ئاراستەبكات، نەك سەركردایەتیەكی كلاسیك و شكست خواردو لاوازو سازشكار تا گەل تووشی قەیران و شكستی یەك بەدوای یەكدا بكات، وەك مێژوو ئەمەی ساخ كردۆتەوە؟\nڕووناكبیروو سیاسییەكی شاری:\nكاك»ئارام» لە شار گەورەبووە بۆتە كەسایەتییەكی ڕووناكبیروتێكۆشەرو لایەنگری چینی كرێكارو زەحمەتكێش، ئەو ژینگە شارییەش كاریگەری تەوای لە سەر ژیان و كردەوەكانی كاك»ئارام»پێكهێناوە، بەڵام بیركردنەوەو بیرووباوەڕەكەی واقیعیانەو تەندروست بوو، ئەو باش لە چینی كرێكارو زەحمەتكێشان و جوتیارو ژیانی گوند گەیشتبوو، ئەو لەئازارو خەونەكانیان بۆ دنیایەكی باشترو ڕزگار بونیان لە چەوسانەوەی چینایەتی و نەتەوایەتی خەبات و تێكۆشانی دەكردوو خەونەكانی ئەوانی بەخەونی هەمیشەیی خۆی دەزانی و خەباتی شاخ و شاری پێكەوە گرێداو، بووە خۆشەویستی لادێ و شار و وەك سەركردەیەكی خاكی و سادەو ساكار لە گوندەكاندا بووە سەركردەیەكی تەواو جیاواز لەوانەی پێشترو بووە خۆشەویستی هەمووان، بەهۆی سادەیی و لە خۆبوردن، باش بیركردنە وئەندێشەو تێگەیشتن لە ئازارو موعاناتی جوتیاران و گوند نشینان؟؟! هەرئەم سادەیی و ساكارییەی كاك»ئارام» وەك سەركردەیەكی ڕووناكبیر فرە بەهرەو تێگەیشتوو دەبینرا و ناسراوتربوو؟، هەر ئەم تێڕوانینە بوو كاك «ئارام»ی وەك لوتكەی چیاكان بەرز كردەوو بووە جێگەی ڕێزوو خۆشەویستی كۆمەڵانی خەڵك و كاتێك كە «ئارام» شەهید بوو دەیان منداڵی تازە لە دایك بوو ناونرا»ئارام» و دەیان شوێن و جێگە بە ناوی ئەم سەركردەوە ناونران و هەتا هەتایە ئەم نێوەی»ئارام» بووە ناوێكی نەمری و زیندووێتی هەمیشەی لە خەباتی چەكداری و سیاسیی گەلی كوردا.\nسەرنجەكان یا تێبینیەكان:\nكاك ئەردەڵان، لە ژێر ناونیشانی(چەند سەرنجێك) نووسیوێتی»دەبێت خوێنەر كەمێك بە ووردییەوە سەیری دەقەكان بكات، بزانێت ئەو دەستەواژەوچەمكانە لەو كاتەدا بەكارهاتوون، شتێكی ئاسایی بووە، بە بڕوای من باشتربوو كاك یوسف پەراوێز یان فەرهەنگی بۆ ئەو ووشانەبكردایەتەوە.» من لە هەندێ شوێندا پەراوێزم داناوە، یان ڕوونكردنەوەم كردووە، بەڵام وەك تێبینی بۆ فەرهەنگۆك زۆر ووشەو دەستەواژەی گران نەبوون تا خوێنەر ڕابگرێت و لە دەستەواژەو ووشەكان نەگات؟ چونكە زمانی كاك»ئارام» زۆر سادەو بێ گرێ و گۆڵە، خوێنەر بە ئاسانی لە مەبەست و نووسینەكەی دەگات و بەكورتی: زمانێكی سادەی بەكارهێناوە.\nلە پەرەگرافێكی تردا كاك ئەردەڵان دەڵێت:» لەڕوی فكریشەوە كاك ئارام لە تەواوی دەستنووسەكانیدا بە هیچ شێوەیەك باسی مافی ژنان و كێشەكەیان ناكات لە هەرێمی كوردستان، تەنانەت لە ناو ئەو نامیلكەیەشدا كە بە بەردی بناغەی یەكێتیی دادەنرێت» كاك»ئارام» زۆر بڕوای بەمافەكانی ژننان هەبووەو تێڕوانینی جوانی هەبووە، بەڵام ئەم نامیلكەیە هی كاك «ئارام « نیە بەڵكو هەڤاڵ مام جەلال بە زمانی عەرەبی نووسیوێتی و تەنیا كاك»ئارام» بۆ بەرچاو ڕوونی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان وەریگێڕاوە.. تا تێگەیشتن و تێڕوانینیان دەربارەی و هەلایسانەوەی شۆڕش و سەركردایەتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان هەبێت ؟ كاك ئەردەڵان لە شوێنێكی تردا دەڵێت:»بۆ نموونە لە بەرگی پێشەوە نوسراوە: ساخكردنەوەو نووسینی یوسف محەمەد بەرزنجی. ڕاستە ئەم كارە دەچێتە قاڵبی ساخكردنەوەوە، بەڵام ناچێتە قاڵبی نووسینەوە، چونكە ناوەرۆكی كتێبەكە لەلایەن كام ئارامەوە نووسراوە نەك كاك یوسف». ئەم سەرنجە ڕەنگە بۆ بەشێكی كتێبەكە لە شوێنی خۆیدابێت، بەڵام بۆ بەشەكەی تر دروست نەبێت، چونگە ئەو سێ بابەتە تەنیا هی كاك ئارامە كەمن وەك بەڵگەنامە ئامادەو ڕێكم خستووەو ساخمكردۆتەوە، بەڵام بە شێوەی ئامادەكرن و ساخ كردنەوە و نووسینیش ئەوناونیشانە هەر دروست دەردەكەوێت، بۆچاپی نوێ ئەگەری هەیە بیكەمە ئامادەكردن و ساخكردنەوە.؟دەربارەی پێكەوە بەستنی ووتارەكانی كاك ئارام بە شوێن یەكتریدا كاك ئەردەڵان دەڵێت:» هەروەها باشتر بوو هەموو ووتارەكان بە یەكەوە بنوسێت نەك وەك ڕۆژنامە مامەڵەیان لەگەڵدا بكات»من بۆیە ئەم بابەتانەی نێو ڕۆژنامەی «ئاڵای شۆڕش»م وەك ڕۆژنامەكە بڵاوكردەوە، بۆ ئەوەی ئەمانەتی نووسین و بەڵگەنامە بپارێزم و دەستكاری نەكەم، ڕاستە خوێنەر كەمێك ماندوو دەكات بۆ خوێندنەوە، بەڵام خۆ ئێستا زۆری ڕۆژنامەكان هەر لە سەر ئەم شێوەو چەمكە ڕۆژنامەكان و نووسینەكان بڵاو دەكەنەوە؟؟ هاوڕێی ڕۆژنامەنووس و نووسەرو وەرگێڕ كاك محەمەد كەریم، هەمان سەرنجی هەبوو بۆم، من هەمان وەڵامی پێشووم دایەوە؟ من گەر چاپی نوێم كردەوە ئەو سەرنجانە بەهەند و بەسود وەردەگرم و لەكتێبەكەدا گۆڕانكاری تێدا دەكەم، حەزدەكەم خوێنەر ئەوە بزانێت ئەو ووتارانەی كاك» ئارام» كە لە كتێبی» ئارام شەهیدێك لە بناری كەڵەوێ دا» بڵاو كراونەتەوە، پێشتر كە بڵاو كراونەتەوە زۆر دەسكاری كراون و جێگۆڕكێ لە ووشەو دەستەواژەكاندا كرا بوون؟! بەڵام لەم كتێبەدا بە بێ دەسكاری كردن وەك خۆی بڵاوم كردونەتەوەو هیچ مەبەستێكم لە بڵاوكردنەوەی كتێبەكە و ووتارەكانی نەبووەو تەنیا مەبەستم ئەوە بووە وەك ئەمانەتی ئەدەبی ڕاست و دروست بڵاوی بكەمەوەو پێشكەشی بكەم.\nــ ڕۆژنامەی كوردستانی نوێ، ژمارە(7747) هەینی و شەممە21ــ22/12/2018\nــ كتێبی( ئارام شەهیدێك لە بناری كەڵەوێ) دا، ساخكردنەوەو نووسینی یوسف محەمەد بەرزنجی ساڵی 2015


ڕیفراندۆم بۆچی ؟ ئەگەر و مەترسییەکانی ….ئومید ناسح جیهانی : چاوی گەل\nگوتەیەکی تاتاری هەیە دەڵێت ” تەنها ئەو کەسەی کە دایکی نییە دەزانێت بێ دایکی مانای چی، تەنها ئەو کەسەش کە دەوڵەتی نییە دەزانێت بێ دەوڵەتیی یانی چی؟”\nزاراوەی ڕیفراندۆم :\nزاراوەی ڕیفراندۆم لاتینی( Referendum ) بەواتای ( ئەو شتەی کە دەبێت بۆی بگەڕێیتەوە ) هاتووە . لە ڕێگەی ڕیفراندۆم دەتوانی ڕاستەوخۆ دەربارەی کێشە گرنگەکانی ووڵات ڕای هاونیشتیمانان وەربگریت ، و لە خواست و ئارەزوو و بۆچوونەکانیان ئاگادار بیت .\nڕیفراندۆم یان گشت پرسی لە یۆنانی کۆندا باوبووە و خەڵکی ئەو ووڵاتە هەر ماوە جارێک لە شوێنکدا کۆدەبوونەوە و لەمەڕ یاسا و ڕێساکانی ووڵات بڕیاریان دەردەکرد . پاشان ئەم شێوازە لە ووڵاتانی دیکەش پەرەی سەندو لە مەڕ کێشە گرنگەکانی ووڵات سوودیان لە ڕیفراندۆم و ڕاپرسی وەرگرت ، هەروەها بە مەبەستی سەربەخۆیش چەندین نەتەوە و هەرێم بە هۆکاری پێکەوەنەژیان و نەهێشتنی چەوساندنەوە لەم ڕێگەیەوە گەیشتنە سەربەخۆی و خاوەن دەوڵەت نەتەوە .\nمافی چارەی خۆنووسین :\nئەو مافە یاساییانە لە ( UN ) لە ( پڕانسیپەکانی نەتەوەکان ) دیاری کراوە . تیایدا هاتووە هەر نەتەوەیەک دەتوانی چارەنووسی ئابووری و سیاسی تەواوی خۆی دیاری بکا ، لە هەر دوو ماددەی ( 1) و ( 55 ) ی ( میثاق الامم المتحد ) هاتووە ، زۆرجاری تریش دووبارە کراوەتەوە و مافی بەرگری چەکداریشی داوە بە پێی ماددەی ( 1 ) پەرەگرافی ( 2 ) میثاقی دەوڵەتە یەکگرتوەکان ، هەروەها ماددەی ( 55 ) چەند جاریتر لە بڕیارەکانی ( UN ) دووپاتکراوەتەوە ، لە ساڵی 1960 جارێکی تر بڕیارێکی تری ( مافی چارەنووسی ) درا بە ژمارە ( 1514 ) خولی ( 15 ) .\nلە بنەچەدا بەم پاساوە یاساییانەی خوارەوە مافی چارەی خۆنووسین هاتووە :\n1 . پاراستنی ئاشتی .\n2 . قەڵاچۆی چەوساندنەوە .\n3 . پێکەوەنەژیانی چەند پێکهاتەیەک پێکەوە .\n4 . مافی مێژووییان لە سەر خاکی خۆیان .\n5 . نەبوونی ڕاپرسی کە پیشانی بدات کە بە پێکەوە ژیان ڕازی و قایلن .\n6 . یان پێشێل کردنی ڕێککەوتننامەیەکی نێوانیان .\nهەروەها ئەو مافە هەر میللەتێک دەگرێتەوە بەپێی ئەو مارجانەی دەوڵەتە یەکگرتووەکان دیاری کردووە :\n1 . بەگری یەک نەتەوەییان هەبێت وەکو زمان و مێژوو و خاک .\n2 . لە نێوان ئەو گەلە پەیوەست و ئیرادەی سیاسی هەبێت .\n3 . لە نێوان هەموو ئەوانە و هەرێمەکەیان پەیوەستی سیاسی بە کۆمەڵ هەبێت .\nکەواتا کورد بە پێی ئەو مەرج و بنەمایانەی دەوڵەتە یەکگرتووەکان دیاری کردووە ، و هەروەها بۆ وەرگرتنەوەی مافی ڕەوای خۆی و کۆتایی هێنان بە داگیرکار و دابەشکاری و چەوسانەوە و نکۆڵیکردن لە بوونی لە هەر پارچەیەک مافی ئەنجامدانی ڕیفراندۆم و مافی چارەی خۆنووسین و دروستکردنی دەوڵەت نەتەوەی هەیە .\nدوای ئەوەی ئیمپڕاتۆریەتی ماد لە ساڵی 553 ی پێش لەدایک بوونی حەزرەتی عیسا لەلایەن هەخامەنشینەکانەوە لە ناوچوو ، ئیدی کورد بەدرێژایی مێژوو داگیرکراو و دابەشکراو بووە ، و بە شێوەی ئەمارات و میرنشین و دەسەڵاتی ناوچەیی دەرکەوتووە ، و نەیتوانیوە ببێتە هێزێکی کاریگەر لە ناوچەکەدا ، بەڵکو هەمیشە پاشکۆ بووە ، و کوردستانیش گۆڕەپانی یەکلایکردنەوەی ململانێی هێزەکانی ناوچەکە بووە ، تا دەرکەوتنی هەردوو ئیمپڕاتۆریەتی سەفەوی شیعە مەزهەب و عوسمانی تورکی سوونە مەزهەب ، کورد نەیتوانی ببێتە هێزی سێیەم لە ناوچەکەدا . کوردستانیش ببووە شوێنی پێکدادانی ئەم دوو هێزە ، تا لە ساڵی ( 1514 لە دایک بوونی عیسا ) جەنگی چاڵدێران لە نێوان هەر دوو ئیمپڕاتۆریەتدا ڕوویدا ، و بە سەرکەوتنی عوسمانییەکان بە هاوکاری کورد کۆتایی هات ، ئیدی لەو ڕێکەوتەو ، دواتریش لە ڕێکەوتننامەی ئەماسیای نێوان هەر دوو ئیمپڕاتۆریەت لە 1555 عیسای دا ، بۆ یەکەمجار لە مێژوو دا کوردستان بوو بە دوو بەشی داگیرکراوەوە بەشێکیان بەر عوسمانی کەوتوو بەشکەی دیکەش بەر سەفەوی کەوت .\nکاتێکیدا لە 1914 عیسایدا ، جەنگی یەکەمی جیهان لە نێوان بەرەی ناوەند و هاوپەیمانان دا ڕوویدا ، و لە ساڵی 1918 دا کوتایی هات بە سەرکەوتنی هاوپەیمانەکان ، و ئیمپڕاتۆریەتی عوسمانیش هەڵوەشایەوە ، و تەواوی ناوچەکەش کەوتە دەست زلێهزەکانەوە . لە ساڵی 1923 عیسایدا دا ڕێککەوتننامەی( لۆزان ) لە نێوان زلهێزەکان و چەند ووڵاتێکی دیکەدا ئیمزاکرا ، کوردستان بۆ جاری دووەم لە دوو پارچەوە بوو بە پێنج پارچە ، بەشی خۆرهەڵاتی بەر ئێران کەوت کە لە ژێر دەسەڵاتی ئیمپریالیزمی بەریتانیادا بوو ، بەشی باکوری بەر یەکێتی سۆڤیەت کەوت ، دواتر بوو بە بەشێک لە تورکیا ، بەشی باشوری بەر عێراق کەوت کە کۆڵۆنیایی بەریتانیا بوو ، بەشی خۆرئاوای بەر سوریا کەوت کە کۆڵۆنیایی فەڕەنسا بوو ، بەشی چیاکانی قەوقاز بەر یەکێتی سۆڤیەت کەوت ، دوای هەڵوەشانەوەی یەکێتی سۆڤیەت و دروستبوونی ڕووسیا ، هەر ئەم بەشه وەکو گۆشتی خێر لە نێوان چەند ووڵاتێکدا دابەش و پارچە پارچە بوو . تەواوی ئەو نەخشەییەی کە لە لۆزان دا داڕێژرا دوای هەموو ئەو گۆڕانکاریانە وەکو خۆی مایەوە تا کۆتایی دەیەی یەکەمی سەدەی بیست و یەک .\nسەدەی بیستەم ، سەدەی دەوڵەت نەتەوە بوو تا ئەمڕۆش ئەم مۆدێلە سیاسیە مۆدێلی دەوڵەتدارییە . “مافی چارەی خۆنووسین ” سەرەکیترین مافی سیاسییە کە چەندین نەتەوە لەڕێگای ئەم مافەوە بون‌و دەبن بە‌خاوەنی دەوڵەتی سەربەخۆ.\nئەم قورسایی و کاریگەرییە گەورەیەی دەوڵەتی نەتەوەیی لە‌سەدەی بیستەمدا و نەبوونی دەوڵەت نەتەوەیی کوردی بۆتە هۆی پاشەکشێیەکی گەورەی شارستانیەت و کلتوری کورد لە ناو مێژووی جیهان دا،\nلە دوای ڕاپەڕینەکەی باشوری کوردستانەوە وەکو موزایەدەکی سیاسی بەردەوام باس لە دەوڵەتی کوردی دەکرێت ، بەڵام کاری پێویست نەکراوە بە ئاڕاستەی دامەزراندی دەزگای نیشتیمانی و هێزی یەکگرتووی پێشمەرگە و ئابوری سەربەخۆ و دامەزراندی دەزگای گەورەی ئەکادیمی و ستراتیجی و پێشخستنی کەرتی پەروەردە و تەندروستی و کشتوکاڵ و پیشەسازی کە ئەمانە بنەمای سەرەکی دامەزراندی دەوڵەتن ، بیست و پێنج ساڵە ئەمانە نەکراوە . واتا کاری پێویست نەکراوە بۆ پێشخستن و پتەوکردنی بنەماکانی دەوڵەت لە ڕووی ئابوری و سیاسی و سەربازی و دبلۆماسی و ئاشتی کۆمەڵایەتی .\nلە هەموو ئەو ووڵاتانەی بانگەشەی دیموکراسی و دەستاو دەستکردنی دەسەڵات دەکەن ، حوکمەت دوو ئەرکی سەرەکی هەیە ، یەکەم : دابینکردنی ئارامی و ئاسایشە بۆ هاونیشتیمانیان . دووەم : دابینکردنی پڕۆژە خزمەت گوزارییەکان لە هەموو ڕوویەکی کارگێڕی و ئابووری و تەندروستی و پەروەردە و کشتوکاڵی و پیشەسازی ….تاد . بەڵام کوردستان لەم خولەی خوکمداری پارتەکاندا ، بە تایبەتی پارتی و یەکێتی ، لەم دوو ڕووەوە بە تەواوەتی لە پاشەکشێدایە ، لە ڕووی ئاسایش و ئارامییەوە ، چەندین دیاردەی تیرۆر ڕوویداوە ، ئازادی سیاسی و ڕۆژنامەوانی لە دۆخێکی خراپدایە بە هۆی پەکخستنی پەڕلەمانەوە ، هیچ چاودێرییەک بەسەر حکومەتەوە نەماوە . هەروەها ئاشتی کۆمەڵایەتی لە مەترسیدایە بە هۆی دەرکەوتنی چەند ڕووداوێکی نەخوازراوەوە ، زیندوبوونەوەی چەندین کێشەی دوژمنایەتی و عەشایەرییەوە . لە ڕووی خزمەتگوزارییەوە لەم خولەدا بە هۆی شکستی بانگەشەی ئابووری سەربەخۆوە ، کەمترین پڕۆژەی خزمەتگوزاری ستراتیجی جێبەجێکراوە و تەواوی خزمەتگوزارییەکانی دیکەش وەستاوە ، مووچەی فەرمانبەرانیش ڕووبەڕووی قەیرانێکی گەورە بووەتەوە ، حوکمەتیش کەوتۆتە ژێر قەرزێکی زەبەلاحی ناوخۆی و دەرەکییەوە ، بەهۆی نەبوونی پلانی ستراتیجی لە بواری کشتوکاڵی و پیشەسازی و نەبوونی بەرهەمی ناوخۆییەوە ، هاونیشتیمانیان لە دۆخێکی سەختدا ژیان دەگوزەرێنن .\nبەهۆی ئەوەی حوکمەت لەم خولەدا لەم دوو ڕووەوە کارێکی ئەوتۆی جێبەجێنەکردووە کە جێگەی باس بێت ، ئیدی دەبێت پارتە دەسەڵاتدارەکان بیانوو و پاساوێکیان هەبێت بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن ، ئەوە ڕیفراندۆمیان خستە پێش هەڵبژاردنی پەڕلەمان و سەرۆکایەتی هەرێمەوە ، تا وەکو بانگەشەی هەڵبژاردن لە بەرژەوەندی حیزبی و بنەماڵەدا بەکاریبهێنن . واتا ئامانجی ڕیفراندۆم سەربەخۆی نیە ، بەڵکو بەکارهێنانی هەست و شعور و موقەدەسات و چارەنووسی گەل لە پێناو بەرژەوەندی تەسکی حیزبی و خێڵەکی و بنەماڵە دایە .\nیەکێک دیکە لە ئامانجە سەرەکییەکانی ڕیفراندۆم مانەوە دەسەڵاتی مەسعود بارزانییە ، کاتێک لە23 حوزەیرانی 2013 دا دەسەڵاتەکەی بارزانی درێژکرایەوە لەلایەن پارتی و یەکێتیەوە ، پاساوی ئەم درێژکردنەوەیە دروست بوونی بۆشایی یاسایی بوو لە هەرێم دا ، پاشان کە لە 2015 دا پارتی دووبارە داوای درێژکردنەوەی دەسەڵاتەکەی بارزانی دەکرد ، بیانوو و پاساوی ئەم دووبارە درێژکردنەوەیە شەڕی داعش بوو ، کە دەبێت کەسێک سەرکردایەتی ئەم جەنگە بکات ، ئەویش بارزانی بێ بەدیلە !!. ئەم ڕیفراندۆمەش بیانوو و پاساوێکی دیکەیە بۆ مانەوەی دەسەڵاتەکەی بارزانی ، چونکە دواتر پارتی دەڵێت ئێمە ڕیفراندۆممان ئەنجام داوە ، پێویستە کەسێک هەبێت سەرکردایەتی ئەم ڕیفراندۆمە بکات ، تا دەمانگەیەنێتە سەربەخۆی ، ئەویش بارزانی بێ بەدیلە !! .\nڕیفراندۆم لە باری سەرکەوتن یا شکست دا لە بەرژەوەندی پارتی دایە ، گەر سەرکەوتن بەدەست بێنێت وەکو موزایەدەیەکی سیاسی و نەتەوەیی بەکاریدێنێت بۆ بە جێگەیاندنی پڕۆژە حیزبییەکانی ، بەوەی ئەوە پارتییە پاڵەوانی نەتەوایەتیە و کار بۆ مەسەلە نەتەوایەتییەکان و سەربەخۆی دەکات . ئەگەریش ڕیفراندۆم شکست بخوات ئەوە ئۆباڵی شکستەکە دەخاتە ئەستۆی نەیارە سیاسییەکانی ، کە بانگەشەی ئەم شکستەیان کردووە و دەستی دەرەکییان لە پشتەوەیە .\nلە ڕیفراندۆمی ساڵی 2005 دا لە 98 ٪ لە سەدا نەوەد و هەشتی خەڵک دەنگیان دا بۆ جیابوونەوەی باشوری کوردستان لە عێراق . جیابوونەوە لە پێکەوە لکانێکی ئیمپریالیزمی و کۆتایی هێنان بە داگیرکاری و دابەشکاری لە پارچەیەکی ووڵات ، بەڵام سەرانی کورد بە تایبەتی سەرانی پارتی و یەکێتی وویست و ئیرادەی نەتەوەیان کردە قوربانی بەرژەوەندی حیزبایەتی و بە بەغدادیان گووت گەرچی میللەت جیابوونەوەی دەوێت . بەڵام ئێمە لەگەڵ یەکپارچەی عێراقداین ، لەو کاتەدا عێراقی دوای سەدام عێراقێکی داڕووخاو و لاواز بوو ، کورد هێزێکی کاریگەر بوو لە عێراق دا ، ئەمریکا و هاوپەیمانەکانیش و لایەنی نێودەوڵەتی گوێیان لە داوە ڕەواکانی کورد دەگرت ، هەژموون و هێزی ئێرانیش بەم ڕەنگەی ئێستا نەبوو لە ناوچەکەدا کە بۆتە جەمسەرێک لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا ، تورکیاش ڕۆڵ و کاریگەری ئەوتۆی نەبوو لە عێراق دا . بەڵام ئێستا هاوکێشەکان بە تەواوەتی گۆڕاوە و ووڵاتیش لە سایەی حوکمێکی شکست خواردوو دا دووچاری چەندین قەیرانی گەورەی ئابووری و سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئاسایشی و سەربازی و پەروەردەیی بووە ، ئەو ڕاستییە دەسەلمێنێت کە ڕیفراندۆم تەنیا موزایەدەیەکی سیاسی حیزبی و بنەماڵەییە و هیچی دیکە . چونکە سەرەڕای خیانەت و گەندەڵی ، سایکۆلۆژیایی سەرکردەکان بەو ڕەنگەیه کە ئارەزوویانە حاکمی سیاسی یان میر یان والی وویلایەتێکی سەر بە تورک یا فارس بن ، کە ئێستا لەسەر ئەرزی واقیع زۆنی زەرد و سەوز بە پێی نەخشەی عوسمانی و سەفەوی کۆن دابەشبووە .\nهەندێک لە پارتەکان پێیان وایە کاراکردنەوەی پەڕلەمان وەکو عاساکەی عیسایە بۆ سەرکەوتنی ڕیفراندۆم و دامەزراندنی دەوڵەت ، بەڵام لەبەر ئەوەی پەڕلەمان سواو و ئیفلیج و دەستەمۆکراوە ، و خاوەنی هیچ بنەمایەکی دەوڵەتداریش نین ، و ووڵات لە چەندین قەیرانی سەختدایە ، و متمانەش لە نێوان خەڵک و پارتەکان نەماوە ، کاراکردنەوەی پەڕلەمانیش هیچ لە بارودۆخەکە ناگۆڕێت و تەنیا یاسایەکی کار پێنەکردە بۆ ڕیفراندۆم دەردەکرێت . چونکە بارودۆخەکە خراپە ئابوری و سیاسییەکە وەکو خۆی دەمێنێتەوە . بەڵام دەتوانین بڵێین پێش ئەنجامدانی ڕیفراندۆم بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی زامنی پاراستنی هێز و پێگەی کوردە لە خۆرهەڵاتی ناویندا ئەگەرچی هەندێک لە پارتەکان لەسەر هێڵی خیانەتن ، لە کۆنگرە دا یەکێتیەکی نەتەوەیی دروست بکرێت ، و بناغەی ستراتیجیەتێکی نەتەوەیی و سیاسی و ئابوری و ژینگەی و سەربازی و کلتوری دابڕێژێت ، و ئامادەکاری تەواو بکرێت بۆ ڕووبەڕوو بوونەوەی هەر ئەگەر و مەترسی و پێشهاتێک .\nهەروەها ئەم جۆرە مامەڵەیەی کۆمەڵ و گۆڕان و یەکگرتووش لەگەڵ ڕیفراندۆم و مەسەلە نەتەوایەتیەکان دا ، مامەڵەیەکی نادروست و نەتەوەیی و ناتەندروستە . چونکە کورد خاوەن کێشەیەکی نەتەوەییە پیرۆزە ، بەم جۆرە مامەڵەکردنە شکۆی نەتەوە و کێشەکەی بێ نرخ و کاریگەر دەبێت و ئاسۆی داهاتووی کورد تاریک و نادیار دەبێت .\nئەگەر و مەترسییەکانی ڕیفراندۆم :\nڕیفراندۆم لەوەها بارودۆخێکدا کە ئاماژەمان پێکرد چەند مەترسییەکی هەیە :\nیەکەم . ڕیفراندۆم دەبێتە هۆی دابەشکاری باشوری کوردستان . ئەگەر ڕیفراندۆم لە ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی ، ( مادەی 140 ) نەکرێت ، ئەوە باشوری کوردستان دەبێتە چەند پارچەیەک . گەر ڕیفراندۆم لەو ناوچانەشدا ئەنجامبدرێت سەرکەوتوو نابێت . چونکە ڕێژەی کورد لە هەندێ ناوچەدا ناگاتە نیوەی دانیشتوان ، لە هەندێ ناوچەشدا کەمێک لە نیوە زیاترە ، واتا کۆی ڕێژەی کوردیش لەو ناوچەیەدا دەنگ نادات ئیدی لە ژێر کاریگەری مەزهەبی دا بێت ، یان لە ژێر هەر فشارێکی دیکەدا بێت ، ئەگەر کۆی ڕێژەی کوردیش لەو ناوچانەدا دەنگ بدات ، هەر سەرکەوتوو نابێت چونکە ڕیفراندۆم دەنگی بەڵێی لە نیوە زیاتری پێویستە ، ئەمە جگە لەوەی حوکمێکی جوانی کوردی لەو ناوچانەدا پێشکەش نەکراوە ، و تورکمان و عارەب هەرگیز ئامادەنین دەنگ بە بەڵێ بدەن بۆ گەڕانەوەی ئەو ناوچانە بۆ سەر کوردستان . هەروەها قەزای شەنگال دوای خیانەتی پارتی بەشێکی زۆری لە ژێر دەسەڵاتی پەکەکە و هێزەکانی نزیک لە پەکەکەن ، ئایا پەکەکە و ئێزدییەکان ڕازین ڕیفرانۆم لەو ناوچانەدا بکرێت و دواجاریش بخرێنەوە سەر باشوری کوردستان ؟ ئەمە جگە لەوەی ڕۆژ بە ڕۆژ پانتایی دەنگی نەخێر و ناڕازی لە هەر چوار پارێزگاکەی هەرێمی کوردستان دا فراوانتر دەبێت . واتا ڕیفراندۆم لەو ناوچانەدا بە هەر بارێکدا بێت دەبێتە هۆی دابەشکاری باشوری کوردستان ، کوردستانی گەورە لە پێنج پارچەوە دەکاتە شەش ، حەوت پارچە . لەبەرئەوە باشترین ڕێگە ئەوەیە ئەو ناوچانە کە ئێستا لە ڕووی سەربازی و سیاسی و کارگێڕییەوە کۆنتڕۆڵکراوە بە هیچ جۆر و نرخێک پاشەکشێی لێنەکرێت . هەوڵبدرێت هێزی بەرگری لەو ناوچانەدا دروست بکرێت ، و پاڵپشتیەکی نێودەوڵەتیش بۆ کێشەی کورد پەیدا بکرێت ، و لە ڕێگەی یەکێتی نەتەوەییەوە ئامادەکاری بکرێت بۆ پارستنی ئەو ناوچانە لە هەموو ڕوویەکەوە بە تایبەتی لەڕووی نەتەوەیی و سەربازییەوە .\nدووەم . ووڵاتانی دراوسێ فشارێکی زۆر دەخەنە سەر باشوری کوردستان تا ڕادەی جەنگ ، بەهۆی ئەوەی بەشێکی گەورەی کۆمەڵگا کراوە بە مووچە خۆری بێ بەرهەم و کۆی کۆمەڵگاش بووە بە کۆمەڵگایەکی بەرخۆر و بەکاربەر ، ئەوە بەمەبەستی شکست پێهێنانی ڕیفراندۆم ووڵاتانی تورکیا و ئێران فشارێکی گەورەی ئابوری دەخەنە سەر باشور ، لە لایەکی دیکەوە بۆ ئەوەی ڕایفراندۆمی باشور نەبێتە هۆی بەهێزبوونی جوڵانەوە و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی خۆرهەڵات و باکور و خۆرئاوا ، تورکیا و ئێران هەموو ڕێگەیەک دەگرنەبەر بۆ شکست پێهێنانی گشتپرسی باشور . بەڵام گەر ئێستاش کار لەسەر پتەوکردنی بنەماکانی دەوڵەتداری بکرێت و بتوانین ووجودی خۆمان بپارێزین ، بە ئیرادە و بەرخۆدان دەتوانین ڕووبەڕووی هەموو مەترسییەکان ببینەوە .\nسێیەم . بانگەشەکارانی ڕیفراندۆم دەڵێن : ڕیفراندۆم وەکو کارتێکی فشار لە دژی بەغداد بەکاردەهێنین ، بۆ بەدەستهێنانی زیاتری مافەکانی کورد . بەڵام بە بڕوای ئێمە بە هۆی ئەوەی سەرانی کورد ناتوانن ڕیفراندۆم بکەنە بنەمای سەربەخۆی ، ئەوە بەغداد و شیعە فشاری زیاتر دەخەنە سەر باشور ، گاڵتەجاڕی بە هەست و شعوری میللەت و سەرانی کورد دەکەن ، و جگە لە فشاری ئابووری بە هۆی بڕینی مووچەوە ، فشاری سیاسی و یاسایی و کارگێڕ و بازرگانی و سەربازیش دژی باشور بەکاردەهێنن ، لە ڕێگەی تورکیا و ئێرانەوە سنورەکان لە کوردستان دادەخەن و بواری ئاسمانی و فڕۆکەوانیش پەکدەخەن ، و تەنانەت ئەو پۆستانەش کە پارتەکان وەریانگرتوە بۆ بەرژەوەندی حیزبی ، ئەوانش ناداتەوە بە کورد ، ئیدی بەغداد چۆنی بوێت ئاوا مامەڵە دەکات و سەرانی کوردیش دەبنە ڕێوی دەرەوە و شێری ماڵەوە .\nچوارەم . هەندێ لە پارتەکان و میللەت بە گشتی بۆ ئەنجامدانی چاکسازی و گۆڕینی دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە هەموو ڕێگەیەکی مەدەنیانەیان تاقیکردەوە ، هەر لە ئەنجامدانی هەڵبژاردن و خۆپیشاندان و ڕێپێوان و مانگرتن و بایکۆت و یاداشت نووسین و ئۆپۆزیسیۆن بوون و چوونە دەسەڵات و ڕێکەوتن و دروستکردنی هاوپەیمانیەت و تەواوی ڕێگاکانی دیکە ، بەڵام بەهۆی ڕاگ داکوتانی دیکتاتۆری و خیانەت ، ئەم ڕێگەیانە شتێکی ئەوتۆی لێ سەوز نەبوو ، خەڵکیش بە ئەزموونکردنی ئەم حوکمدارییە گەندەڵە و فاشلە ترسی گەورەی هەیە لە دروستبوونی کۆمارێکی ویراسی دیکتاتۆری . لەبەرئەوە بۆ گۆڕینی دەسەڵات جەنگی ناوخۆی ڕوو دەدات ، ئابوری سەربەخۆ قەیرانی گەورەی ئابوری بە دواوە بوو ، دەوڵەتی کوردییش لە سایەی ئەم دەسەڵاتەدا کاولکاری لێدەکەوێتەوە .\nپێنجەم : لە ئەگەری بوونی فشاری دەرەکی و ململانێی ناوخۆیدا ، خراپبوونی زیاتری بارودۆخی ئابووری و سەختتربوونی قەیرانەکان و دەرکەوتنی گروپی مافیایی گەورەی گەندەڵی و بازرگانی ناشەرعی لێدەکەوێتەوە . واتا بڵاوبوونەوەی گران و هەژارییەکی سەخت ، لەسەر ئابوورییەکی مایە پووچ و بێ بەرهەمی ناوخۆیی . چونکە هەستنەکردن بە بەرپرسیارێتی و گەندەڵی و کۆکردنەوەی سەرمایە لە ناو هەموو چین و توێژەکاندا بڵاووبۆتەوە ، دەسەڵاتی کوردی لە ماوەی حوکمڕانیەکەیدا ڕۆڵی گەورەی خراپی بینی لە نابووتکردن و داماڵینی تاک و کۆمەڵگا لە هەموو بەها ئەخلاقییەکان ، هەر ئەوەندەی مەترسییەک هەبوو لەسەر بارودۆخەکە ئیدی بازرگان و چینی خاوەن سەرمایە دەست دەکەن بە شاردنەوەی کەلوپەل و خواردن و پێداویستییەکانی ژیان و هەڵگرتنی بۆ ڕۆژ و بازاڕی ڕەش ، کە لە ئێستاوە ئەم دیاردەیە دەستی پێکردووە . واتا گەر سەرکردەکانمان خەونیان مانەوە بێت لە دەسەڵات بە هەر ڕێگە و بیانوویەکی ناشەرعی ، ئەوە سەرمایەدارەکانیش دورن لە هەموو بەهایەکی ئەخلاقی و مرۆڤی و نەتەوەیی . لە کاتێکدا دەبێت ئێمە بۆ ڕزگاری نەتەوەکەمان تێکۆشان و ئینتیما و دڵسۆزییەکی ئیسڕائیلیانەمان هەبێت بۆ نەتەوە و نیشتیمانمان ، ئەوە بوو لە شەڕی عەرەب – ئیسڕائیلدا بازرگانە جوولەکەکان بەپێی بەردەوام بوونی شەڕەکە و سەختی جەنگەکە و بەرژەوەندی خەڵکە کە نرخی کەل وپەل و خواردن و پێداویستییەکانی ڕۆژانەیان کەمدەکردەوە تا ئاستی دابینکردنی پێداویستییەکان بێ بەرامبەر بۆ خەڵکەکەیان .\nڕۆشنبیر و نووسەران و ڕەخنەگران و خوێندەواران کاتێک هەست بە مەترسییەک دەکەن ، یان پێشبینییەک دەکەن ، وەڕاست وەرگەڕانی پێشبینییەکە خۆشحاڵیان ناکات ، بەڵکو تەمەنا دەکەن پێشبینییەکەیان وەڕاست نەگەڕێت و میللەت سەرکەتوو و پارێزراو بێت .\nلە کۆتایی دا دەڵێین ، کاتێک مام جەلال ووتی : دەوڵەتی کوردی خەونی شاعیرانەیە . مەبەست لەوە نەبوو کە ئەم خەونە هەرگیز نایەتە دی ، و کورد شایستەی دەوڵەت نیە . بەڵکو تاڵەبانی ئیرادە و توانا و ئامانج و لێهاتوویی خۆی و تەواوی سەرکردەکانی دیکەی باشوری باش دەزانی ، کە ئەو ئیرادەیەیان نیە کورد بگەیەننە سەربەخۆی سیاسی و ئابوری و ئاواکردنی دەوڵەتێکی دیموکراتی .


مردنی جووتیار موحسێن لەرووداوەکانی گارە و وردبوونەوەیەک لەبارەی دانپێدانانی ناچاری لەنێو پەکەکەدا - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nروونکردنەوە: پەکەکە لەرۆژی 29ی چلەی 2020 جوتیار موحسێنی لەئامێدی دەستگیر کرد و بە وەشانی بەیانیەیەک تاوانباری کرد کە سیخۆڕی بۆ دەزگای هەواڵگری تورکیا کردووە. جووتیار موحسێن لەهێرشەکانی سوپای تورکیا بۆسەر گارە لەگەڵ چەندین کەسی دیکە کوژرا. واز لە ناسینەوەی بکوژەکە بێنین (پەکەکە یا بوردمانی تورکیا)، دەستگیری و دانپێدانانی زۆرەملێ ناوبرا، ناوەڕۆکی تێرۆریستی پەکەکە پیشان دەدات. یۆرگۆن و. ئەندامی پێشووی ئەپەگە نووسراوی خوارەوەی داوە بە چاودێر کە بڵاوی بکاتەوە.\nپەکەکە لەکوردستانی ئێراق بۆ گەیشتن بە ئارمانجە پیسەکانی هەر کارێک دەکات. ئارمانجی کۆتایی ئەم گرووپەش لەناوبردنی خەڵکی کورد بەدروشمی خەڵک خەڵەتێنەر وەک دێمۆکراسی و ئازادی و یەکسانی رەگەزی و …. . لەم پێناوەدا هەرجۆرە تاوانێک وەک رفاندنی منداڵان و گەنجان، دەستدرێژی، داگیرکردن، باجگرتن و قاچاخی مادە هۆشبەرەکان لەکارنامەیدا تۆمار کراوە. پەکەکە هەرکات لەناوخۆ و دەرەوەی پێکهاتەی خۆی، رووبەڕووی دژایەتی و رەخنە بۆتەوە بە هەموو توانا هەوڵی لەناوبردنی دژبەرانی داوە. یەکێک لەم کەسانە کە دژی هزری داگیرکردنی هەرێمی کوردستان لەلایەن پەکەکەوە بوو جووتیار مۆحسێن بوو لەگوندی سیارە سەر بە پارێزگای دهۆک.\nشایانی باسە ناوچە شاخاوەیەکانی هەرێمی کوردستان ساڵانێک کە لەلایەن پەکەکە و باڵەکانیەوە داگیرکراوە و ئەو ناوچانەی کە گوند یا شوێنی داهاتی خەڵک بووە لەلایەن پەکەکە و بوردمانی سوپای تورکیاوە خاپوور کراوە. دژبەرانی بوونی پەکەکەش دەبنە ئارمانجی تێرۆر و تۆمەت. تاوانی سیخۆڕی بۆ تورکیا لەدژی جووتیار و دەستبەسەکردنی لەلایەن پەکەکەوە لەم پێناوەدا بوو. ئەمە لەکاتێکدا کە پەکەکە بەسوودترین بەکرێگیراوی تورکیایە لەناوچەکە و بوونی ئەم گرووپە لەسوریا و ئێراق زەمینەی داگیرکردنیانی لەلایەن تورکیاوە رەخساندووە.\nساڵی رابردوو، جووتیاری بە تۆمەتی سیخۆڕی کردن بۆ تورکیا لەکەناڵە تەلەڤیزیۆنیەکانی پەکەکە ناچار کرد کە دانپێدابنێت. ئەو تاوانبار بوو کە زەمینەی هێرشی رێک و پێکی فڕۆکەکانی تورکیا بۆ سەر پێگەکانی پەکەکە رەخساندووە. هەڵبەت زۆرێک لەکارناسان ئەم تۆمەتە رەت دەکەنەوە. رفاندنی مرۆڤەکان کاری رۆژانەی پەکەکەیە.رفاندنی فەرمانبەران، سەربازەکان و جووتیار و … یەکێک لەم بەرنامە سەقامگیرانەی پەکەکە لەم ساڵانەدایە.\nجووتیار بێ دادگایی و بەڵگە تاوانبارکرا بە سیخۆڕی بۆ تورکیا؛ لەکاتێکدا کە هیچ بەڵگەیەک جگە لە دانپێدانە ناچاریەکان لەدژی نەبوون. بەڵام لەهێرشەکانی تورکیا بۆ گارە جووتیاریش لەگەڵ چوواردە دیلی دیکە لەئەشکەوتێک لەگارە زۆر دڵتەزێن کوژارن و ئەوڕۆ لاشەی جووتیار گەڕێندرایەوە کوردستانی ئێراق. پەکەکە بێ داداگایی و هەڵبەت مافی دەستبەسەرکردنی هاوڵاتی ئێراقی، جووتیار ولەئەنجامدا بووە هۆی مردنی. بۆ پەکەکە سزای شەش ساڵ گرتن بۆ ئەندامانی خۆی سەرکۆنە دەکات بەڵام زەمینەی مردنی جووتیاری رەخساند؟ بەرپرسی مردنی جووتیار کێیە؟ پەکەکە کە ساڵانێکە بەرپرسی مردنی منداڵانەی کوردە یا دەوڵەتی تورکیا کە وەک ئامراز لە پەکەکە کەڵک وەردەگرێت؟\nمرگ جوتیار محسن در حوادث گاره و تأملی بر اعتراف‌گیری اجباری پ.ک.ک


دکتۆر محەمەدئەمین عەلی: نەوەى نۆێ و هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى. بەشى سێیەم. – WTARIKURD\nدکتۆر محەمەدئەمین عەلی: نەوەى نۆێ و هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى. بەشى سێیەم.\nنەوەى نۆێ “و”هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى” فۆرمێکى حەقیقى فریادڕەس یاخود فورمێکى نوێى حیزبی دەسەڵات پەرست.\nوەک پێشتر ئاماژەم پێدا بەشێکى بەرچاو لەبەناو فریادڕەسەکانى کوردستان لەفەزایەکى فیکرى و سیاسى بەتاڵ و نادیاردا دەخوڵێنەوە، لەناوەرۆکدا فۆرمێکى حیزبى دەسەڵاتپەرستن بە ئیمتیاز نەک فۆرمێکى فیکرى و مەعریفى چارەسەر، وەک هەردوو حیزبى دەسەڵاتدار”پارتى دیموکراتى کوردستان و یەکێتى نیشتمانى کوردستان “تاکە خولیاو ئامانجیان گەیشتن بەدەسەڵات و قۆرغکردنێتى بۆیە دوژمنێکى سەختى ” یاساو سیستم “ن، هەرچەند بنەماى ” یاساو سیستم ” بنەمایەکى سەرەکی و گرنگە، بەڵام لەپاڵ بنەماى ” یاساو سیستم ” بوونى بنەماکانى تر پێویستن.\nئەگەر هەمان پرسیارى پێشوو لەخۆمان بکەینەوە: ئایا بنەماکانى ” فریادڕەسى ڕاستەقینە” بۆ ئەم بارودۆخە ناهەموارەى ئێستاى کوردستان کەدەرچەى حکومڕانى بەرپرسە شۆڕشگێڕەکانى خۆمانە چییە؟ هەڵبەتە لەوەڵامدا بنەماى” تەمەن ” یەکیک دەبێت لەبنەما سەرەکیەکانى “فریادڕەسى حەقیقى” نەک تاکە بنەما.\nئەگەر بنەماى” تەمەن” بنەمایەکى گرنگى” فریادڕەسى حەقیقى “بێت، ئایا “نەوەى نۆێ” و ” هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى” و ” پارتى دیموکراتى کوردستان ” و “یەکێتى نیشتمانى کوردستان ” و ” دوکانە سیاسیەکانى دى ” و “حیزبە ئیسلامیەکان ” و ” بزوتنەوەى گۆڕان ” دەکەونە چ خانەو ئاستێکى “تەمەنەوە”! بۆ تێگەیشتنى زیاتر لەزاراوەى “تەمەن” دەبێ بزانین ” کات ” چییە؟.\nکات: چونەپێشى دۆخێکى دیارینەکراوى بەردەوام و نەگەڕاوەیە بۆ بوون و ڕووداوەکان، لەڕابردووەوە تائێستا بۆ داهاتوو، بڕێکى پێکهاتەیى پێوانەیى جۆاروجۆرە بەکاردەهێندرێت بۆ ڕێزبەندى وبەراوردى ماوەى ڕووداوەکان.\nبمانەوەى و نەمانەوێ ” کات ” (Time ) دۆخێکى دیاری نەکراوى بەردەوامە، نەدەوەستێت نەبەرەو دواوە دەگەڕێتەوە، بەڵکو لەگۆڕانکارى وبەرەوپێشچوونى بەردەوامدایە هەربۆیە دەسەڵات و حکومڕانى حکومڕان و دەسەڵاتدارەکان بەبەرەو پێشچوونى” کات ” بەرەونەمان دەچن، چ خۆیان وەک مرۆڤ یاخود پرۆسەى حکومڕانى وەک دەسەڵات لە گۆڕانکارى بەردەوام و نەماندایە، جاجۆرى ئەو گۆڕانکاریە باش بێت یاخراپ ئەوە مرۆڤەکان و جۆرى ڕووداوەکان دیاری دەکەن بەپێى دیدو بۆچوونى سەدەو ڕۆژگار.\nتەمەن: پەیوەستە بە” کات ” ـەوە بەواتاى بوون بۆ کاتێکى دیاریکراو، ” تەمەن ” بەتەنیا یەکەى بوون و مانەوەى گیانلەبەر نییە، بەڵکو یەکەى بوون و مانەوەى بێ گیان و پرۆسەکانى ژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگاو نیشتمانە بەگشت چەمکەکانى ترى وەک ڕەوشت و بەهاکان، ئەتوانم بڵیم یەکەى بوون و مانەوەى خودى پرۆسەى ژیان و ژین و ژینگەیە لەگشت کۆمەڵەى گەردونى (multiverse or meta-universe)بەم گەردونەى خۆمان تێیدادەژین بە ” بۆشایى، کات، بابەت، ووزە، یاساى جەستەیى نەگۆر و ئەوانەى دى کەباس دەکرێن ” هەریەک لەمانە تەمنێکى تایبەتى دیاریکراوى خۆى هەیە بەحکومڕانى و دەسەڵاتى مرۆڤە جیاوازەکانەوە.\nدەسەڵات و حکومڕانى مرۆڤ چەندە پتەو بەهیز بێت ئەگەر پشت بە”یاساو سیستم”نەبەستێت دواى بەسەربردنى ماوەى بوونى خۆى واتا تەمەنى تایبەتى خۆى لە ناودەچێت و هیچ پاشکۆیەکى ئەرینى لەدووى بەجێناهێڵێت، بەداخەوە دواجار دەبێت بەمێژوو، ئەوەى دەمێنێتەوە بۆ نەوەى نوێ و داهاتووى تازە لەدایک بوو “سیستم و یاساى” ژیان و ژین و ژینگەی کۆمەڵگاو نیشتمانە، نەک دەمووچاو و ڕەچەڵەکى تاکە سەرکردەى دەسەڵاتدارى نیشتمان و بنەماڵەو خێڵ، ئەگەر هەچ دەسەڵاتێکى حکومڕانی و سیاسى ئەم ڕاستیە لەبیربکات ماناى ئەوەیە گەمژەیە نەلە ژین، نەلە ژیان، نەلە ژینگە گەیشتووە.\nئەو ئادەمیزادەى لەژین و ژیان ژینگەى کۆمەڵگاو نیشتمانەکەى نەگات ناتوانێت وەک مرۆڤێکى ئاسایى چێژ لەبوونى خۆى ببینێت تادواجار سوودى بۆ خۆی و مرۆڤایەتى هەبێت، بەهەمان شێوە ئەو دەسەڵاتدارەى وەک مرۆڤێکى ئاسایى چێژ لەبوون و ژیانى خۆى نەبینێت بەهیج شێوەیەک سوودى بۆ خۆی و مرۆڤایەتى و نەتەوەکەى نابیت، ئەگەر نەتوانێت ژیانێکى شەرەفمەندى پرئاسوودە و خۆشى بۆ خۆیى و کۆمەڵگاکەى دابین بکات دواجار ناتوانێت وەک مرۆڤێکى تەندروست حکومڕانى و دەوڵەتدارى بکات.\nئەمە یەکێکە لەهەرە هۆکارە سەرەکیەکانى نوشستى سیاسى و حکومڕانى ئەم کۆمەڵگایە ” کۆمەڵگاى کوردى” سەرکردە سیاسى و حکومڕانەکانى لەژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگاو نیشتمان نەگەیشتوون، هیچ باکگراوندێکى فیکرى و مەعریفى سادەیان نەبووە لەسەر “کات” و”تەمەن ” و “دەسەڵات “، ئەتوانین بڵیین دەسەڵات پەرستێکى عیارە بیست و چوار بوون، تەنیا بۆ ساتێک چێژیان لەژیانى مرۆڤایەتى خۆیان نەبینیووە وەک بونەوەرێکى تەندروست تادواجار سوودیان بۆ کۆمەڵگاو خاک و نیشتمان هەبێت، هەموو هەوڵێکیان بۆ تێرکردنى خۆشى و ئارەزووە ئاژەڵیە سەرەتاییەکانى خۆیان و بازنە تەسکەکەى چواردەوریان بووە، بۆیە هەردەم دوژمنێکى سەرسەختى ” یاساو سیستم ” بوون و دواجار خولقێنەرێکى باشى کۆمەڵگاى ستەمکار.\nزۆر لەمێژەوە درکم بەوە کردووە بەپێشکەوتنى زانست و شارستانى مرۆڤ وەبە بەرەوپێشچوونى “کات” و “تەمەن” واتا سەدەو ڕۆژگار ، تێگەیشتن و ئیدراکى فیکرى و مەعریفى و زانستى ئادەمیزاد لەپەرەسەندنی بەردەوامدایە، لەسەر ئەم بنەمایە پێناسەکان وەک هەموو چەمکەکانى ترى ژیان و ژین و ژینگە لەپرۆسەى تازەگەى بەردەوامدان و چیدى مانا کۆنەکانى خۆیان نابەخشن، بۆیە سەرلەنوێ پێناسەکردنەوەى گشت چەمکەکانى ژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگا و نیشتمان پێویستیەکى بەردەوامى حاشا هەڵنەگرى ڕۆژگارە، تا دواجار بتوانین لەگەڵ گەشەى شارستانى مرۆڤایەتى جیهان بژین، سەرلەنۆێ پێناسەکردنەوەى چەمکەکانى ژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگا و نیشتمان پێویستى بەئەزموونى مرۆڤ هەیە، ئەو ئەزموونەى بەبەرەوپێشچوونى کات واتا ” تەمەن “دروست دەبێت، بەتایبەتى ئەزموونى مرۆڤى زاناى خاوەن فیکرو مەعریفە.\nوەک ڕاستیەکى بەڵگەنەویست ” ئەزموون “ى مرۆڤ پەیوەستەبە” کات “و” تەمەن “ەوە ، تا تەمەنى مرۆڤ زیاتر بێت بەئەزموونتر دەبێت، لەگەڵ ئەوەش ئەبێ ئەو ڕاستیە لەبیرنەکەین فیکر و زانست و مەعریفەى مرۆڤ ” کات ” و “تەمەن” دەبەزێنێت، بەڵام بەشێوەیەکى ڕێژەیى، واتا “تەمەن” بەتەنیا یەکلایکەرەوەى هاوکێشەکەکان نییە، بەڵکو” ئەزموون”ى مرۆڤ لەپاڵ بوونى “فیکر و زانست و مەعریفە” یەکلایکەرەوەى هاوکێشەکانى ژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگاو نیشتمانە.\nواتا مەرج نییە مرۆڤى کەم “تەمەن ” ئەگەر بەگەنج ناوى بنێین فریادڕەسى ڕاستەقینە بێت بۆ ئەم بارودخە ناهەموارە پڕقەیراناویەى کوردستان، بەتایبەتى ئەگەر عەقڵیەتى جەهل و گومان بەرهەمبێنێت نەک فیکر و زانست و مەعریفە.\nفریادڕەسى ڕاستەقینە ئەو مرۆڤەیە بەدەر لە” تەمەن ” عەقڵیەتى “فیکرو زانست و مەعریفە” بەرهەم بێنێت نەک جەهل و گومان، بەڵام لەژێرچەترى سەروەرى ” یاساو سیستم “.\nکۆمەڵگاو ژینگەکەى موڵکى گشت ئادەمیزادو گیان لەبەرەکانە بەبێ جیاوازى ” جۆر ” ، ” تەمەن “، “ڕەگەز ” ، ” ئاین ” ، ” ڕەنگى پێست ” ، ” زانست و مەعریفە ” ، ” دیدوبۆچوون ” بە ” باش وخراپ” ەوە، بەڵام ئەوە ” یاساو سیستم ” ـە ئەم هەموو جیاکاریانە لەیەک قاڵبى شارستانى و مرۆڤایەتى کۆدەکاتەوە بێ ئەوەى ئەرک و مافى هیچ لایەنیک پێشێل بکات.\nڕۆژێک لەلاى کاک نەوشیروان مێگفى بووم، یەکێک لەئامادەبووان پێى وابوو کەسانێک بوون بەگۆڕان وەک مرۆڤ باش نین! پێى وابوو ئەمە بۆ داهاتووى بزوتنەوەکە باش نییە، وەک پرسیار ووتى بۆ بەمە ڕازیبین؟.\nلەوەڵامدا: ووتى بمانەوى و نەمانەوى گشت حیزب و گروپ و کۆمەڵەو بزوتنەوەکانى جیهان بچوککراوەى کۆمەڵگان، کۆمەڵگا موڵکى کەس نییە، موڵکى هەمووانە بەباش و خراپ و گەنج و پیرەوە، ئەم بزوتنەوەى ئێمەش بچوککراوەى کۆمەڵگا گەورەکەیە، موڵکى هەمووانە بەبێ جیاوازى، واتا موڵکى هەمووانە بەجیاوازى” تەمەن “،”ڕەگەز”، “ئاین “،”ڕەنگى پێست”،” زانست ومەعریفە “،” دیدوبۆچوون ” بە ” باش و خراپ” وە ، بەڵام ئەوە ” یاساو سیستم “ـە ڕێکخەر و بڕیاردەرو چارەسەرى چاک و خراپ و گشت کێشەکانى کۆمەڵگاو حیزب و بزوتنەوە و ڕێکخراوە مرۆییە جیاوازەکان، نەک ئێمە لێرەوە بەویژدان و مەزەنەى عەقڵى خۆمان بڕیار لەباش و خراپ و گشت کێشەکان بدەین.\nمن پێم وابوو پەروەردەکردنى کۆمەڵگا ڕۆلێکى باش و گرنگ دەبینێت لەدروستکردنى کەسایەتی دادپەروەرى مرۆڤدۆستى بوێر، بەڵام ئەوە “یاساو سیستم”ـە دواجار بڕیار لەمرۆڤەکان دەدات و دەیان بەستێتەوە بەبەهاکانەوە، باشترین نموونەش وڵاتانى ئەسکەندەناڤى ئەوروپیە، بەڵام کاک نەوشیروان بەتەنیا لەگەڵ سەروەرى” یاساو سیستم “بوو نەک پەروەردەکردنى کۆمەڵگا، هەڵبەتە وەک خۆى ئاماژەى پێدا ئەزموونى ڕێکخراوە دیموکراتیەکانى یەکێتى نیشتمانى کوردستان ببورن کاک مەلا بەختیار و دروستبوونى لەشکرێک لەمشەخۆرى خاوەن مووچەبەرزى هەلپەرستى ڕاپۆرت نووسى حیزبى دژە مرۆڤ و سەرکردەپەرستى بێمواراڵ ببوە ئەزمونیکى تاڵ سەبارەت بەخراپ پەروەردەکردنى کۆمەڵگاو شێوانى ڕایەڵەکانى لەلایەن حیزبەوە.\nبەگەرانەوە بۆ ئەزموونى زۆریک لەوڵاتە پێشکەوتووەکانى جیهان بۆمان دەردەکەوێت بنەماى “تەمەن” زۆر گرنگەلایان، بەڵام پێچەوانەى ئێمە “ئەزموون” ى بەتەمەنەکان لاى ئەوان گرنگترە لە”ئەزموون”ى گەنجەکان.\n“ئەنجومەنى پیرانى وڵاتەیەکگرتووەکانى ئەمریکا” کەبەئەنجومەنى باڵا یاخو ژوورى سەرەوەى کۆنگرێسى وڵاتەیەکگرتووەکانى ئەمریکا ناسراوە، ماوەى یاسایى کارکردن و مانەوەى شەش ساڵە، توانایەکى بێهاوتای هەیە لەئامۆژگارى و ڕەزامەندى وەک پەسەندکردنى ڕێککەوتنامە، دووپات کردنەوەى سکرتێرى نهێنى کابینە، دادگاى باڵا، دادگاى فیدراڵ، بەرپرسیارى جێبەجێکارى بەڕێوەبەرى فیدراڵى و بالۆیزو… هتد، نابێت پاڵێوراو بۆ ئەم ئەنجومەنە “تەمەن” ى لەسى ساڵ کەمتر بێت، لەگەڵ ئەوەش یەکلایکەرەوەى گشت هاوکێشەکان نییە، بەڵکو لەگەڵ “ئەنجومەنى نوێنەرانى وڵاتەیەکگرتووەکانى ئەمەریکا” کەبەئەنجومەنى نزم یاخود ژوورى خوارەوە ناسراوە کۆنگریس پێک دەهێنن بۆ یەکلایکردنەوەى گشت چەمکەکانى ژیان و ژین و ژینکەى وڵات.\nئەگەر ئەمە مانایەکى هەبێت ماناى ئەوەیە هەرچەند ” تەمەن”ى مرۆڤ گرنگە بۆ وەرگرتنى “ئەزموون” لەگشت بوارەکانى ژیان، بەڵام بەتەنیا یەکلایکەرەوەى چەمکەکان نییە، کۆمەڵگا کۆمەڵگاى هەمووانە بەگەنج و پیرەوە، لەپاڵ چەترى سەروەرى “یاساو سیستم” و “فیکرو زانست و مەعریفە” ، “ئەزموون” ڕۆڵێکى گرنگ دەبینیت لەیەکلایکردنەوەى چەمکانى ژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگاو نیشتمان.\nبۆ میژوو لەشەڕى براگوژى نێوان یەکێتى نیشتمانى کوردستان و پەکەکە نەخۆشخانەی شۆڕش ببوە ناوەندیک بۆ چارەسەرکردنى پێشمەرگەکانى یەکێتى نیشتمانى کوردستان و پەکەکە بەبێ جیاوازى، بەردەوام بریندارێکى زۆرى یەکێتیمان بۆ دەهات، کاتێک کاک کۆسرەت سەردانى نەخۆشخانەکەى کرد بەرپرسێکى سەربازى یەکێتى پێى گووت کاک کۆسرەت چەکدارەکانى پەکەکە هەموویان منداڵن، بەڵام پێشمەرگەکانى ئێمە هیچن وەک پێشسمەرگەى جاران نەماون و شەریان پێناکرێت!.\nلەوەڵامدا کۆسرەت ڕەسول بەتووڕییەوە پێى گوت ئەو منداڵانەى تۆ باسیان دەکەیت منداڵ نین، ئەوانە کەسانى دڵسۆزن بۆ حیزبەکەیان، بڕوایان بەخۆیان و دۆزەڕەواکەیان هەیە، ئەو کاتەى ئێمە لەشاخ بووین لەهەمان تەمەنى ئەمانەدا بووین لەبەر ئەوەى دڵسۆزى کوردستان بووین بەلامانەوە گرنگ نەبوو شەهید ببین یان نا، ئەوسا خاوەنى هیچ بەرژەوەندیەکى تایبەت نەبووین تا بترسین لەدەستى بدەین، من لەگەڵ چەند پێشمەرگەیەکى گەنج و لاو توانیم بگەمە نزیک شارى موسل و زەرەرێکى زۆر بەحیزبى بەعس و دەزگاکانى بگەیەنم لەکاتێکدا ئەو دەسەڵاتە خاوەنى لەشکرێکى بەهێزى پرچەک بوو، ئەوە خەتاى پێشمەرگە نییە! شەڕى پێناکرێت! ئەوە خەتاى ئێوەیە، ئێوەى بەرپرسى پێشمەرگە ئاگاتان لەهیچ نەماوە، شەو ڕۆژ لەیانەکان کەوتوون تەنیاو تەنیا خەریکى بەرژەوەندى خۆتان و خیزانەکانتانن، ئاگاتان لە پێشمەرگەى ئاسایى نەماوە، خەتاکە خەتاى ئێوەیە ناویرن شەڕ بکەن نەک پێشمەرگەى ئاسایى فەقیرو هەژار.\nئەگەر بەووردى سەیرێکى ئەم تێکستەى سەرەوە بکەین بۆمان دەردەکەوێت بنەماى ” تەمەن” لە هەندیک شوێن و کاتى جیاواز کاریگەرى هەبووە بەتایبەتى لەخەباتى چەکدارى نەتەوەیى، بەبڕواى زۆرێک لەزانایانى زانستى کۆمەڵایەتى تا مرۆڤ بکەوێتە تەمەنەوە ترسنۆکتر دەبێت، بەڵام هەموو مرۆڤێک نا. بەڵکو ئەو مرۆڤانەى لەژیان و ژین و ژینگەى مرۆڤایەتى نەگەیشتوون، ئەو مرۆڤانەى ئامادەن لەپێناو پاراستنى بەرژەوەندی خودو کەسەنزیکەکان پاشەکشێ و سازش لەبیروباوەڕى مرۆڤایەتى خۆیان بکەن یاخود بەتەواوى پەشیمان ببنەوە، حەزى دەسەڵاتدارەکان بۆ بوون بەدیکتاتۆر سەلمێنەرى ئەم ڕاستیەن، هەڵبەتە ئەم مرۆڤانە کاتێک دەسەڵاتیان لاوز دەبێت ئامادەن ببنە کۆیلەى ئادەمیزادێکى سەروخۆى خۆیان بەمەرجیک بەرژەوەندیى پارێزراوبێت.\nوەک پێشتر ئاماژەم پێدا هەموو مرۆڤێک ئامادە نییە پاشەکشێ لەبیروباوەرە و بۆچوونە مرۆڤایەتیەکانى بکات چونکە ئەمەیان پەیوەستە بەڕاستگۆیى و ئاستى زانستى و فیکرى و مەعریفى یەوە، پەیوەستە بەخۆشەویستى و پابەندبوونى بە ژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگاو نیشتمان، پەیوەستە بەخۆشەویستى و پابەندبوون بەمافەکانى مرۆڤ، پەیوەستە بەپابەندبوون بەبنەماکانى ترى وەک “یاساو سیستم ” و “زانست و فیکرو مەعریفە”.. باشترین نموونە شۆڕشگێڕەکانى ڕابردوو لەکاتى خۆیدا کە لە شاخ بوون چارەسەرو یەکلایکەرەوەى کێشەکان بوون، بەڵام لەبەر نەبوونى بنەماکانى ترى وەک ” یاساو سیستم ” و “زانست و فیکرو مەعریفە” و “راستگۆیى و خۆشەویستى و پابەندبوون بەمافەکانى مرۆڤ و خۆشەویستى و پابەندبوونە بەژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵگاو نیشتمان ” ئێستا بەشێکى بەرچاویان بوون بەکێشە بۆ ژیان و ژین و ژینکەى کوردستان و بوون بەمافیا بەسەر خەڵک و نیشتمانەوە.\nدوا پرسیار سەبارەت بەبنەماى ” تەمەن، ئایا بەناو فریادڕەسەکانى کوردستان لەنەوەى”نەوەى نۆێ ” و ” هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى ” و ” پارتى دیموکراتى کوردستان و یەکێتى نیشتمانى کوردستان ” و ” دوکانە سیاسیەکانى دى ” و “حیزبە ئیسلامیەکان ” و “بزوتنەوەى گۆڕان ” دەکەونە چ خانەو ئاستێکى “تەمەنەوە” !؟ ئایا بنەماى “تەمەن” لایان گرنگە یان تەنیاوتەنیا بۆ هەڵخەڵەتاندنى نەوەى نوێى کوردستانە؟.\nئەوەى بەدیدەکرێت لەناو هەردوو حیزبى دەسەڵات یەکێتى و پارتى بنەماى ” تەمەن ” تا ئەو ئاستە گرنگە کەنەوەى بەرپرسە شۆڕشگێرەکانى ڕابردوو بگرێتەوە، واتا لەخوار ئەوانەوە نەوەى نوێ و تازەپێگەیشتوو هیچ بنەمایەکى ڕاستى نییە، تەنیا بۆ گەوجاندن و هەڵخەڵەتاندنى کۆمەڵانى خەڵک و خودى ئەندامانى حیزبەکەیە چونکە کەس لەناو یەکێتى پارتى خاوەنى شوناسى مرۆڤایەتى و بیروبۆچوونى تایبەتى خۆى، مرۆڤەکان لەناو ئەم دووحیزبە تەقلیدیە کۆنە بەسەرچووە شوناسى مرۆڤایەتى خۆیان لەدەستداوە.\nبەداخەوە نەوەى نۆێ یەکێتى نیشتمانى و پارتى دیموکراتى کوردستان کەلەبنەڕەتدا نەوەى بەشێک لەشۆڕشگێڕەکانى ڕابردوون پشکى شێریان لەقەیرانى ژیان و ئابوورى و داروخانى فیکرى و زانستى و مەعریفى کوردستان بەردەکەوێت، ئەو نەوە نۆێ یە نەک ڕوئیایەکى ڕوون ئاشکراى نییە بۆ ژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵانى خەڵک و نیشتمان، بەڵکۆ بوون بەخولقێنەرى گشت کێشەکانى کوردستان.\nنەوەى نوێ و گەنج لەلاى” هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى ” هەمان هاوکێشەى نەوەى نوێى یەکێتى و پارتی یە لەبنەڕەتدا بڕوایان بەگەنج نییە، باشترین نموونە کاتێک دکتۆر بەرهەم لەناو یەکێتى نیشتمانى کوردستان و پۆستە حکومیەکانى عیراق و کوردستاندا بوو بەهیچ شێوەیەک بڕواى بەنەوەى نوێ و گەنج نەبوو، بۆیە نەمان دى هیچ بوارێک بۆ گەنجان بڕەخسێنێت لەدامەزراوە حکومیەکان بێجگە لەو کەسانەى لەڕێکخستنەکانى یەکێتیەوە بەسەریا فەرز دەکران، ئیستاشى لەگەڵدا بێت نەوەى نوێى بەرپرسەکانى یەکێتى نیشتمانى کوردستان و ئەندامە تایبەتەکانى یەکێتى تا ئەم دواییە لەزانکۆى ئەمریکى مامەڵەى دارایى تایبەتیان لەگەڵ دەکرێت وەک ئەوەى نەوەى نوێى کۆمەڵانى خەڵکى کوردستان و بەشەکانى دى عیراق هاوڵاتى دەرەجە دووبن، ئەمە بۆچوونى ” هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى” ە بۆ نەوەى نوێى کوردستان و عیراق، ئەبێ ئینتمایەکى تایبەتى هەبێت ئەگینا هاوڵاتى دەرەجە دووە!، ئەوەى لاى دکتۆر بەرهەم سالح وە گرنگە وەرگرتنى پۆستێکى هەستیارە لەعیراق یاخود کوردستان.\nنەوەى نوێ و گەنج لەلاى “نەوەى نۆێ “ى شاسوار عبدالوحد ڕوون و ئاشکرا نییە ئایا بنەماکەى تەنیا “تەمەن”ە یاخود ” زانست و فیکرو مەعریفە”یە ، ئەوەندەى ئاگاداربین بەم دواییە کەوتۆتە نزیکردنەوەى نەوەى نوێ و گەنج لەدەورى خۆى، بەڵام پرسیارەکە لێرەدا ئەوەیە ئایا ئەو گەنجانەى دەورى خۆى هیچ دەسەڵاتێکى ڕاستەقینەیان هەیە یاخود دەسەڵاتێکى ڕووکەش؟ ئایا ئامانج لێى کۆکردنەوەى دەنگى گەنجى ناڕازییە یاخود بەڕاستى دەیەوێت ببێت بەفریادڕەسى حەقیقى؟.\nئەگەر بەووردى سەیرى ئەداى بەڕێوەبردنى کاروپرۆژەکانى شاسوار عبدالواحد بکەین لەڕابردوودا بۆمان دەردەکەوێت تەنیا خۆى خاوەى بڕیار بووە! هەرچى بەڕێوەبەرو فەرمانبەرى باڵایە خاوەنى هیچ جۆرە دەسەڵاتێکى یەکلاییکەرەوە نەبووە، لاى ئەو بەڕێزە بۆچوونى بەرامبەر بەڕووکەش بوونى هەیە، بەڵام ئەوەى لەو قاڵبە کۆنکرێتەیەى بۆى داناوە دەربچێت ئایندەى دەرکردنە.\nلەئێستادا زوو زوو لەملاولەولا بەو شێوازە ئەمریکییە دەردەکەوێت کەستیف جوبز بەرهەمەکانى ئاى فۆن دەخاتە ڕوو، بەڵام ئەم بەڕێزە خۆى بەتەنیا دەردەکەوێت لەکاتێکدا ستیف جوبز زۆربەى کەسە هەستیارەکانى دەوروبەرى دەخاتە ڕوو لەپێشکەشکردنەکەدا، ئەگەر ئەمە مانایەکى هەبێت ماناى ئەوەیە نەوەى نوێى گەنج و لاو تائەم ساتە لەلاى حیزبى” نەوەى نوێ “ى شاسوار عبدالواحد وونە.\nبۆئەوەى لەهاوسەنگى بابەتەکە دەرنەچم نازانم لەداهاتوودا “نەوەى نۆێ “ى شاسوار عبدالوحد بەهەمان عەقڵیەتى ئێستا کاردەکات یاخود وەک خۆى ئیدعا دەکات لەداهاتوودا گەنج و لاو خاوەنى بڕیارو شوناسى فیکرى و مەعریفى مرۆڤایەتى خۆى دەبێت، هەڵبەتە تەنیا کات پەیوەستە بە وەڵامدانەوەى ئەم پرسیارە هەستیارە، بەڵام ئەبێ ئەو ڕاستیەشمان لەبیر نەچێت کۆمەڵگا کۆمەڵگاى هەمووانە تەنیا بەگەنج ناڕوات بەڕێوە وەک وتمان بنەماى “زانست و مەعریفە” لەگەڵ “ئەزموون”ى مرۆڤەکان گەرەنتین بۆ بەڕێوەبردنێکى زانستى دادپەروەر.\nلێرەدا نامەوێ باسى حیزبە ئیسلامییەکانى کوردستان بکەم، چونکە ئەوان ئەجیندایەکى ئیقلیمی بەهێزیان هەیەو لەزۆر پرسەى هەستیارى ناوخۆیى سەربەخۆنین و دواجار کەوتوونەتە ژێر کاریگەرى گروپە ئیسلامیەکانى ترەوە، کارکردنى نەوەى نوێ و گەنج لەناو ئەم حیزبە ئیسلامیانە پەیوەستە بەپەیوەندییە دەرەکیەکانەوە نەک پەیوەندیە ناوخۆییەکان.\nئەگەرخۆێندنەوەیەکى هاوسەنگ بکەین بۆ بزوتنەوەى گۆڕان بەتایبەتى ئەو کاتەى خرابووە دەرەوەى بازنەى دەسەڵاتى حەقیقى لەلایەن هەردوو حیزبى دەسەڵات پارتى دیموکراتى کوردستان و یەکێتى نیشتمانى کوردستان ئەداى حکومڕانى هەڵبەزوداەزێکى بەرچاوى بەخۆوە بینى، بزوتنەوەکە ئەوکات زۆر شەرمنانە مامەڵەى لەگەڵ هەندێک ڕەهەندو چەمکى ڕۆژانە دەکرد.\nکاتێک کۆمەڵانى خەڵک لەسەر شەقام بوون بۆ داواکردنى مافەکانیان بزوتنەوەکە نەیتوانى دەستبەردارى ئەو دەسەڵاتە ڕووکەشە بێت و بێتە دەرەوەى پرۆسەى حکومڕانى لەحکومەتى هەرێمى کوردستان، بەڵام سەرەڕاى ئەو پاشەکشێ و هەڵبەزو دابەزە لە ئەداى سیاسى و حکومڕانى توانیى ژمارەیەکى بەرچاو لەنەوەى نۆێى گەنج و لاو بخاتە ڕیزەکانى پێشەوەى بزوتنەوەکە لەگەڵ پارستنى شوناسى فیکرى و مەعریفى ئەو گەنجانە وەک مرۆڤ.\nبەداخەوە بزوتنەوەکە وەک حیزبەکانى ترکەسانێکیان دانا بۆ ئەو پۆستانە کەتەنیا ڕۆژێک لەژیانیاندا ممارەسەى وەزیفیان نەکردبوو لەدەزگا حکومى و ناحکومیەکان، تەنیاو تەنیا تینوى دەسەڵات بوون، باشترین نموونە وەزیرى دارایى بزوتنەوەکە کەدواتر ڕێڕەوى خەباتى خۆى گۆڕى.\nئەوەندەى من ئاگاداربم ئێستا لەناو بزوتنەوەکە هەولێک لەئارادایە بۆ ڕاستکردنەوەى ئامانجى بزوتنەوەکە کەخۆى لەژیان و ژین و ژینگەى کۆمەڵانى خەڵک و نیشتمان دەبینێتەوە نەک تەنیا وەرگرتنى دەسەڵات.\nئەوە هەر باسى “دوکانە سیاسیەکان”ى ترناکەم کە لەفەزایەکى فیکرى و سیاسى بەتاڵ و نادیاردا دەخوڵێنەوە چونکە هەموو خەڵکى کوردستان دەزانن ئەمانە لەناوەرۆکدا فۆرمێکى حیزبى دەسەڵاتپەرستن بەئیمتیاز نەک فۆرمێکى فیکرى و مەعریفى چارەسەر بۆ ئەم بارودۆخە ناهەمووارەى کوردستان.\nلەبەر ئەوەى کۆمەڵگاو ژینگەکەى موڵکى گشت ئادەمیزاد و گیانلەبەرەکانە بەجیاوازى ” جۆر ” ، ” تەمەن “، “ڕەگەز ” ، ” ئاین ” ، ” ڕەنگى پێست ” ، ” زانست ومەعریفە “، دیدوبۆچوون” بە ” باش و خراپ” ەوە، بۆیە فریادڕەسى ڕاستەقینە بۆ ئەم بارودۆخە ناهەمووارەى کوردستان ئەو مرۆڤەیە بەدەر لە” تەمەن ” عەقڵیەتى فیکرو زانست و مەعریفە بەرهەم بێنێت نەک جەهل و گومان، بەڵام لەژێرچەترى سەروەرى ” یاساو سیستم “چونکە ئەوە ” یاساو سیستم ” ە هەموو جیاکاریەکان لەیەک قاڵبى شارستانى و مرۆڤایەتى کۆدەکاتەوە بێ ئەوەى ئەرک و مافى هیچ لایەنیک پێشێل بکات.\nئەگەر بنەماى “نەوەى نۆێ “و”هاوپەیمانى بۆ دیموکراسى و دادپەروەرى”و بەناو فریادڕەسەکانى ترى کوردستان “تەمەن” بێت ، ئەبێ ئەوە بزانین مەرج نییە مرۆڤى کەم ” تەمەن ” ئەگەر بەگەنج ناوى بنێین فریادڕەسى ڕاستەقینە بێت بۆ ئەم بارودخە ناهەموارە پڕقەیراناویەى کوردستان، بەتایبەتى ئەگەر عەقڵیەتى جەهل و گومان بەرهەمبێنێت نەک فیکر و زانست و مەعریفە.\nعەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا: نەک جێی گومانن، زەڕڕەیەک متمانەشتان نەماوە؟


ئیسرائیل پڕۆژەیەكی كۆنی خۆی بۆ ناوچەكە نوێ دەكاتەوە\nحەشدی شەعبی: هیچ بارەگایەکی سوپای پاسداران لە ئامرلی بوونی نیە\nوێب تیڤی ژیان؛ داوا دەکرێت پرۆسەی پێوەری ئاوی ماڵان بوەستێندرێت\n11.07.2019 07:39 PM\nسعودیە ئەمڕۆ بۆ یەكەمین جار ودوای ٧١ ساڵ لە دامەزراندی ئیسرائیل بە فەرمی ئاسمانی خۆی بە ڕووی فڕۆكە ئیسرائیلیەكاندا كردەوە، بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەی جیرۆلیزمی ئیسرائیل نەخشەی هێڵی شەمەندەفەری تەلئەبیب. - قودس حیجاز ( مەككە و مەدینە) تەواو بووە، لە چوارچێوەی پرۆژەی ئابوری نیۆمی سعودیەدا دەخرێتە بواری جێبەجێكردنەوە\nپرۆژەی هێڵی شەمەندەفەری قودس - حیجاز\nپرۆژەی هێڵی شەمەندە فەری قودس حیجاز دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی عوسمانیەكان. و ساڵی ١٩٠٠ لەسەردەمی سوڵتان عەبدولحمیدی دووەمدا دەستی پێكرد و لە ساڵی ١٩٠٨ تەواو بوو و كە هێڵی شەمەندە فەرەكە لە شارەكانی یافا و عكا و قودسەوە دەستی پێدەكرد تا مەككە و مەدینە.\nئەم هێڵی شەمەندەفەرە درێژیەكەی ١٣٥٠ كیلۆمەتر بوو بە تێچووی ٣.٥ ملیۆن لیرەی توركی بنیات نرا، بە گەورەترین پرۆژەی ئابوری عوسمانیەكان دادەنرێت و وڵاتانی ئیسرائیلی ئێستا و فەلەستین و لوبنان و ئەردەن و سوریا و سعودیە و توركیای پێكەوە دەبەستەوە، بەڵام ئەم هێڵە لە كاتی شۆڕشی وڵاتانی عەڕەبیدا لەسەردەمی جەنگی جیهانی یەكەمدا تێكدرا و هێڵی دووەمیش لە سەردەمی شەڕی عەرەب ئیسرائیلدا لە ١٩٤٨ تێكدرا.\nپرۆژەكەی ئێستا چۆنە لە كوێوە دەست پێدەكات؟\nبنیاتنانەوەی هێڵی شەمەندەفەری حیجاز خەونێكی ئیسرائیلیە بۆ یەكەمینجار ساڵی ١٩٩١ شەمعۆن پێرێز، سەرۆك وەزیرانی ئەوكاتی ئیسرائیل، لە كۆنگرەی ئاشتی مەدریدا خستیەڕوو وەك هەوڵێك بۆ بەستنەوەی ئیسرائیل بە وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامیەوە.\nپرۆژەكە لەساڵی ٢٠١٦ یسرائیل كاتزی وەزیری هاتوچۆی ئەوكاتی ئیسرائیل كە ئێستا وەزیری دەرەوەی ئیسرائیلە وسیاسیەكی توندڕەوە بە شێوەیەكی چڕوپڕ كاری لەسەر ئەنجامدانی پرۆژەكە كرد و توانی سعودیەكان ڕازی بكات و هێڵی شەمەندەفەری تەلئەبیب مەككە و مەدینە بوو بەشێك لەپرۆژەی ستراتیژی نیۆمی سعودیە.\nلە دوای دەستپێكردنی پرۆژەی ڕێكەوتنی سەدەوە ئەم پرۆژەی هێڵی شەمەندەفەرە گرنگیەكی زۆری پێ دەدرێت، چونكە تاكە ڕێگایە بتوانێت ئیسرائیل بە وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامیەوە ببەستێتەوە و هۆكارێكیشە بۆ ئاسایكردنەوەی پەیوەندیە سیاسی و ئابوری و بازرگانیەكانیان.\nبەڵام بۆ ئیسرائیلیەكان پرۆژەكە گرنگیەكی زۆر زیاترە لە ڕوانگەی ستراتیژیەوە چونكە هەنگاوی یەكەم و دەستپێك دەبێت بۆ بەدیهێنانی خەونی دەوڵەتی ئیسرائیلی گەورە كە ناوچە و وڵاتانی نێوان ڕوباری فورات و نیل سنورەكەیەتی.\nڕەنگە بەلای زۆرینەمانەوە بنیاتنانی دەوڵەتێكی لەو شێوە بۆ ئیسرائیل خەیاڵ و خەون بێت، بەڵام جولەكەكان (هرتزلی) بەوەناسراون هەمیشە خەونەكانیان كردوە بە ڕاستی بەپلان و ستراتیژ و ئارامگرتن، بۆنمونە دوای ٣١ساڵ لە وەعدی بەلفۆر ئیسرائیلیان دامەزراند و دوای ٧٠ساڵ قودسیان. گێڕایەوە بۆ سەر ئیسرائیل، ئەوەی بۆ ئەوان گرنگە بە دیهێنانی ئامانجە گرنگ نیە چۆن و بۆچی و كێ بە دیدەهینێت، نەوە دوای نەوە لە پیناو ئامانجەكانیاندا تێدەكۆشن.\nبەریتانیا لە کەنداو بەرژەوەندییەکانی خۆی دەپارێزێت


هەشت راستی دەربارەی خۆشەویستی کە هەرگیز نەتبیستوە\n11:11 - 08/07/2020\nبە پێی توێژینەوەیەک کاتێک دەکەویتە خۆشەویستی کەسێکەوە بەراستی، کەمتر هەست بە نیگەرانی و سترێس دەکەیت، باشتر لە جاران دەردەکەویت و زیاتر هێمنیت، گۆڤاری time چەند راستیەکی دەربارەی خۆشەویستی بڵاوکردوەتەوە کە رەنگە تا ئێستا نەتبیستبێت.\nیەکەم: خۆشەویستی ئازاری هەیە بەهەمان شێوەی ئازاری جەستە\nلە توێژینەوەیەکدا دەرکەوتوە دڵشکان هاوشێوەی ئازاری شکانی بەشێکی جەستە بەئازارە، چونکە مێشک توشی فشارێکی دەرونی زۆر دەبێت و بەهۆییەوە ئاماژەی ئەوەت دەداتێ کە هەست بە ئازار دەکەیت.\nدوەم: لەبری ئەوەی خۆشەویستی پێشوت لەبیربکەیت، بیریلێبکەرەوە\nرەنگە زۆرجار وابیربکەیتەوە بۆئەوەی خۆشەویستی پیشوت لەمێشکت دەربکەیت پێویستە بیریلێنەکەیتەوە، بەڵام لەڕاستیدا بەوشێوەیە نیە، بیریلێبکەرەوە و تەواوی رەفتارەکانی بهێنەرەوە مێشکی خۆت، کاتێک بەردەوام بیریلێدەکەیتەوە و هەمان زانیاری لە مێشکت دوبارە دەبێتەوە مێشک ماندودەبێت و وادەکات زو لە مێشکتی دەربکەیت.\nسێیەم: هاوسەرگیری کێشەکان چارەسەر ناکات\nزۆر کات کە دو خۆشەویست پێکەوە ناگونجێن پێیان وایە دەتوانن بە هاوسەرگیری کۆتایی بەو کێشانە بێت، بەڵام دەرکەوتوە ئەو خۆشەویستانەی لەماوەی پەیوەندی خۆشەویستی بەیەکەوە ناگونجێن دواتر دڵخۆشنابن لەگەڵ یەکتر.\nچوارەم: گۆڕانکاری جدی لەدوای جیابونەوە واتلێدەکات زو خۆشەویستەکەت لەبیربکەیت\nئەگەر لەدوای جیابونەوە بەهەمان شێوازی ژیانی پێشوت بژیت ناتوانیت ئەو کەسە لەبیربکەیت کە لێی جیابویتەتەوە، بەڵام ئەگەر شێوازی ژیانت بگۆڕیت دەتوانیت زو لەبیریبکەیت.\nپێنجەم: خۆشەویستی راستەقینە بێ مەرج نییە\nلەڕاستیدا خۆشەویستی راستەقینە بونی هەیە، بەڵام بەو واتایە نایەت هەمو رەفتارێکی خۆشەویستەکەت وەکو خۆی قبوڵ بکەیت و هیچ مەرجێکت بۆی نەبێت، دەکرێت هەندێک کاتیش ناکۆکی روبدات و ئەمە زۆر ئاساییە.\nشەشەم: دەتوانیت وابکەیت بەرامبەرەکەت بکەیتە داوی خۆشەویستی خۆتەوە\nلە توێژینەوەیەک دەرکەوتوە بە چەند رێگەیەک دەتوانیت بەرامبەرەکەت بکەیتە داوی خۆشەویستی خۆتەوە، یەکێک لە رێگەکان ئەوەیە بۆ چەند خولەکێک تەماشای چاوی یەکتر بکەن.\nحەوتەم: خۆشەویستی دەبێتە هۆی ئالودەبون\nدەرکەوتوە خۆشەویستی هەمان کاریگەری ماددەی کۆکاینی لەسەر مرۆڤ هەیە.\nهەشتەم: خۆشەویستی تەمەن درێژ دەکات\nپزیشکان ئاماژە بەوەدەکەن بەسەربردنی کات لەگەڵ ئەو کەسەی خۆشتدەوێت مەترسی مردنی پێشوەخت بەرێژەی %50 کەمدەکاتەوە.\nبۆ گەنجان.. ئەم چەند یاسایەی بەکارهێنانی پارە جێبەجێبکە بۆئەوەی پەشیمان نەبیتەوە\nچەند یاسایەکی ئەتەکیەت هەمو خانمێکی مۆدێرن پێویستە بیزانێت\nهەرگیز هاوسەرگیری لەگەڵ ئەمجۆرە پیاوانە ئەنجام مەدە


هەمەڕەنگ :: پێش 4 هەفتە  :: 9594 جار بینراوە\nدونیا جه‌هانبه‌خت كچه مۆدێلى شۆخوشه‌نگى ئێران له ئێستادا له‌گه‌ڵ راپه‌رى ناسراوی ئێرانی ئه‌میر تەتەلوو، له په‌یوه‌ندی خۆشه‌ویستیدایه و به‌رده‌وام گرته‌ی ڤیدیۆی خۆیان به‌یه‌كه‌وه بڵاوده‌كه‌نه‌وه.\nدونیا له ئێستادا په‌یوه‌ندى خۆشه‌ویستى له‌گه‌ڵ كوڕه هونه‌رمه‌ندى فارس ئه‌میر تەتەلوو داناوه، كه یه‌كێكه له كوڕه هونه‌رمه‌نده دیاره‌كانى فاس، هه‌ربۆیه زۆرینه‌ى هه‌واداره‌كانى ئه‌م خانمه نمایشكاره شۆكبوونى خۆیان به‌م په‌یوه‌ندییه‌ى دونیا و تەتەلوو ده‌ربڕیووه، چونكه زۆرترین جیاوازى له‌نێوان ئه‌م دوو كه‌سایه‌تیه‌دا هه‌یه و له رابووردووشدا شه‌ڕێكى به‌رده‌وام له سۆشیاڵ میدیا له‌نێوانیاندا هه‌بووه.\nدونیا پێشتر هه‌میشه له ڤیدیۆكانیدا ده‌گریا و خۆی به ئاشقێكی خیانه‌تلێكراو ده‌رده‌خست، ته‌نانه‌ت له یه‌كێك له ڤیدیۆكانیشیدا هه‌وڵی خۆكوشتنی دا، ئه‌و گرته‌یه هه‌رایه‌كی زۆری نایه‌وه دواییش به‌هۆی وێنه سه‌رنجڕاكێشه‌كانی، ناوبانگێكی زۆری په‌یداكرد له ئێستاشدا زیاتر له حه‌وت ملیۆن فۆڵۆوه‌رزى هه‌یه له تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تى ئینستگرام.\nدونیا جه‌هانبه‌خت له ساڵی 1989 له شاری تاران له‌دایكبووه، له ئێستادا له ئه‌مریكا ده‌ژى و ئه‌میر تەتەلووش له ساڵی 1983 له تارن له‌دایكبووه و بورای میوزیكی به ستایلی راپ ده‌ستپێكردووه، تائێستا چه‌ندین جار به‌هۆی گۆرانییه‌كانی ده‌ستگیركراوه.


لەبارەی ڕەخنەی هونەر – كولتور مه‌گه‌زین\nBy نه‌به‌ز سه‌مه‌د\t On حوزەیران 6, 2017\nDie vier Hexen oder Die vier nackten Frauen sind der erste datierte Kupferstich Dürers. 1497 (nicht 1491 – dass die hintere 1 eine 7 ist, ergibt der Vergleich mit anderen Ziffern Dürers) sticht er mit 26 Jahren das Blatt\nDie vier Hexen oder Die vier nackten Frauen sind der erste datierte Kupferstich Dürers.1497\nڕەخنەی هونەر چییە؟ بۆچی ڕەخنەی هونەری و ئەدەبی، هێنانەگۆڕێی پرسیار چ لە دامەزراوە ئەکادیمییەکان و چ لە ناوەندی ڕۆشنبیری و هونەری کوردیدا دەگمەنە؟ لە ڕاستیدا بەشێوەیەکی گشتی هەڵوێستی ڕەخنەیی لەلای کوردان وەک تێکدەر، لادەر و وەک دوژمنکاری سەیر دەکرێت. واتا بەگشتی ڕەخنە لەلای کورد واتایەکی نێگەتیڤی وەرگرتووە. ئاخر ئێمە بەگشتی ترادیسیۆنێکی هونەریمان هەیە بەئاگاییەوە، ڕاستەوخۆ هەوڵدەدا بۆ ڕەزامەندی گشتی ئیش بکات. بۆیە ناتوانێ لەتەک هزرێکی ڕەخنەیی پەیوەندی چێ بکات. ئاخر ئەگەر تۆ هۆشێکی ڕەخنەیی ئازادت نەبێت، ئەوا چۆن دەتوانی ڕەخنەییانە لە هونەر بڕوانیت؟ هۆشی ڕەخنەیی هۆشێکی ناسکە، چێژڤانە، ڕاهێنان پێکراوە و لەنێو جیهانی جوانیدا: لەنێو هونەردا قووڵبۆتەوە. بۆیە ئەم کەسە دەتوانێ لەنێو هۆشسامبوونەوە بە جوانی گۆڕان بە دیدێکی ڕەخنەیی بدات و ئەوجا کارا ببێت. ئەوسا ڕەخنەگر لە خۆشەویستییەوە بۆ ئیشە هونەرییەکە دێت ڕەخنەییانە لێی دەڕوانێت، نەک لە ڕک و کینەوە یان لەبەر دۆستایەتی لەگەڵ هونەرمەندەکە!\nلە ڕەخنەی هونەردا سێ توخم هەن کە گەرەکە ڕەخنەگر لە کاتی ئاخاوتن یان نووسین سەبارەت بە ئیشی هونەری ڕەچاویان بکات. ئەم سێ توخمە بریتین لە:\n١. وەسف و ڕوونکردنەوە (Describing)،\n٢. ڕاڤەکردن (Interpreting)،\n٣. بڕیاردان (Judgment). لە خوارەوە دەمەوێ ئەم سێ توخمەی ڕەخنەی هونەر شرۆڤە بکەم.\nیەکەم، وەسفکردنی ئیشی هونەری: وەسفکردن و ڕوونکردنەوەی ئیشە هونەرییەکان ڕەخنەن، نەک تەنیا پێشمەرجی ڕەخنە. ئاخر ڕەنگە خوێنەرەکانت، گوێگرەکانت هەرگیز ئەو ئیشە هونەرییەیان نەبینیبێ کە تۆ لەبارەیەوە دەئاخڤی یان دەنووسی، بۆیە گەرەکە تۆ وەک ڕەخنەگر ڕوونکردنەوە سەبارەت بە ئیشە هونەرییەکە بدەیت و وەسفی بکەیت. ئەرکی سەرەکی وەسفکردن پیشاندانی دیاردان و فێنۆمێنی ئیشە هونەرییەکەیە. لێرەدا دوو سەرچاوەی سەرەکی بۆ زانیاری وەسفی سەبارەت بە ئیشەکە هەن:\nA. زانیاریی ناوەکی: ئەمەیان پەیوەستە بە دەتوانرێ چی لەنێو ئیشە هونەرییەکەدا ببینرێت. ئەمەش سێ کاتیگۆری لەخۆدەگرێت:\n* بابەتی ئیشەکە (subject matter): ناوی ئیشەکە دەگرێتەوە لەگەڵ چ شتێک، شوێنێک، فیگورێک، ڕووداوێک یان خەڵکێک لەنێو ئیشە هونەرییەکەدا دەناسرێتەوە.\n* میدیۆم: واتا ماتڕیال و کەرەسەی ئیشە هونەرییەکە، بە چ کەرەسە و ماتریالێک ئیشەکە دروستکراوە.\n* فۆڕم: هونەرمەند بە چ فۆڕمێک، چۆن شێوەی بە بابەتی ئیشەکە داوە لە ڕێگەی کەرەسەی ئیشەکەوە.\nB. زانیاریی دەرەکی: زانیاریی دەرەکی ئەمانە لەخۆدەگرێت، زانیاری سەبارەت بە کات و سەردەمی ئەفراندنی ئیشەکە، دۆخی جڤاکی و ڕۆشنبیریی سەردەمی ئیشەکە، واتا هۆشی سەردەم. هەروەها ئیشی هونەری دیکە لەلایەن هەمان هونەرمەند یان هونەرمەندانی دیکەوە. وەسفکردنی گەلەرییەکە، تۆنی گشتی پێشانگاکە، ناونیشانی ئیشەکان، قەبارەیان، کەرەسەکانیان، زانیاری بیۆگرافی هونەرمەندەکە.\nدووەم، ڕاڤەکردنی ئیشە هونەرییەکە: ڕاڤەکردن لەسەر بنەمای دوو جۆر زانیاری دەبێت: بەڵگەی ناوەکی و دەرەکی. ناوەکی پەیوەندی بە خودی ئیشە هونەرییەکەوە هەیە. دەرەکی پەیوەستە بە زانیاری پەیوەندیدار کە لەنێو ئیشە هونەرییەکەدا نین، وەک ئیشەکانی دیکەی هەمان هونەرمەند، بیۆگرافییەکەی، هەروەها جێندەر، تەمەن، نەژادی هونەرمەندەکە، لەگەڵ کەشی جڤاکی، سیاسی، ئاینی، هەروەها کات و شوێنی چێکردنی ئیشەکە.\nیەکەم پێشدانراوی بنەڕەتی ڕاڤەکردنی ئیشی هونەری ئەوەیە کە ئیشەکە سەبارەت بە شتێکە. کاتێک تۆ ڕاڤە دەکەیت، ئەوا تێگەیشتنی خۆت بۆ ئیشەکە دەردەبریت بەڕێی چۆنیەتی نووسینەکەت و دابینکردنی بەڵگە بۆ تێگەیشتنەکەت. بە تێگەیشتنێک هەموو هونەرێک سەبارەت بە هونەرەکانی دیکەیە، واتا کاریگەرە بە هونەرەکانی دیکە و لەگەڵیاندا لە دانوستان و دیالۆگدایە. لە هەمان کاتدا، هەموو هونەرێک کاریگەرە بەو کولتوورەی کە هونەرمەند تێیدا دەژی. ئامانجی ڕاڤەکردن واتادارکردنی هونەر و ئیشە هونەرییەکەیە بۆ خوێنەر لە ڕێگەی خودی ئیشە هونەرییەکەوە، ئیشەکانی دیکەی هونەرمەندەکەوە، یان سەرجەم هونەر و کولتوورەوە. چەندین جۆری ڕاڤەکردنمان بۆ ئیشە هونەرییەکان هەیە: دەروونشرۆڤەیی، نوێمارکسیست، فێمێنیست، مۆدێرنیست، پۆستمۆدێرنیست، … هتد.\nسێیەم، بڕیاردان بەسەر ئیشی هونەریدا: بڕیاری بەرپرسانە بەسەر ئیشەکەدا، هەروەها هەڵسەنگاندن و نرخاندنێکی ڕوون سەبارەت بە نرخ و بەهای ئیشە هونەرییەکە و ئۆبژێکتی هونەر لە خۆدەگرێت لەگەڵ هۆکارەکانی ئەم هەڵسەنگاندن و نرخاندنە بۆ ئیشەکە لەسەر بنەمای پێوەری شیاو.\nچەند جۆر پێوەر بۆ بڕیاردان بەسەر ئیشی هونەریدا هەن: ڕیالیزم، فۆرمالیزم، ئێکسپرێشنیزم، ئینسترومێنتالیزم … هتد یان ئاوێتەی پێوەرەکان، واتا زیاد لە پێوەرێک بۆ بڕیاربەسەردادانی ئیشی هونەری بەکاربهێنیت. بۆ نموونە، ئەگەر ئیشەکە بەڕوونی سیاسی بوو، ئەوا دەتوانرێ پێوەری ئینسترومێنتاڵیزمی بۆ بەکاربهێنرێت، ئەگەر فۆرمال بوو، ئەوا پێوەری فۆرمالیزمی بۆ بەکاربهێنرێ … هتد. هەروەها دەکرێ پێوەری جیاواز لە لایەن ڕەخنەگرانی جیاوازەوە بۆ هەمان ئیشی هونەری بەکاربهێنرێت. بۆ نموونە، ئیشەکانی جاکسۆن پۆڵۆک لەلایەن گرینبێرگ بە پێوەری فۆرمالیزم هەڵدەسەنگێندرێن و بڕیاریان بەسەردا دەدرێ، بەڵام لەلایەن ڕۆسنبێرگەوە بە پێوەری ئێکزیستێنسیالیزم دەخوێندرێنەوە و بڕیاریان بەسەردا دەدرێت.\nکاتێک تۆ وەک ڕەخنەگر بڕیار بەسەر ئیشێکی هونەریدا دەدەی، ئەوا تۆ ئامۆژگاری بە هونەرمەند نادەیت، بەڵکو بۆ خوێنەران و گوێگرانی روون دەکەیەوە بۆچی تۆ شتێک وەک باش یان خراپ دەبینی و لەسەر چ بنەمایەک ئەو بڕیارەت داوە. بۆیە ڕەخنە واتا پتر خستنە سەر دانوستاندن و دیالۆگی هونەر نەک کۆتایی پێهێنانی. تۆ دەتەوێ بەڕێی بەشداریتەوە درێژە بە دانوستان و دیالۆگی هونەری بدەیت.\nدیداری له‌نده‌ن – به‌ختیار عه‌لی: هیچ مرۆڤێك نییه خاوه‌نی ته‌نها یه‌ك ژیان بێت\nزانکۆى سلێمانى وا مامەڵەیان لەگەڵ کردم کە بمەوێ خۆم بتەقێنمەوە


باژاڕۆکا گوڵمەرز - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nGolmarz - شھرک گلمرز - Şehrek gulmerz\nپۆتانەکان: 37°35′55.5″N 45°07′00.5″E / 37.598750°N 45.116806°E / 37.598750; 45.116806پۆتانەکان: 37°35′55.5″N 45°07′00.5″E / 37.598750°N 45.116806°E / 37.598750; 45.116806\nباژاڕۆکا گوڵمەرز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باشقەڵا، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nباژاڕۆکا گوڵمەرز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی بوربور.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٨٣) کەس و (١٣١) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=باژاڕۆکا_گوڵمەرز&oldid=908729»


هەولێر.. بەهۆی پێوەدانی مار ئەفەسەرێکی وەزارەتی پێشمەرگە گیانیلەدەستدا\nلە سنووری ناحیەی هەریری سەربە پارێزگای هەولێر ئەفسەرێکی وەزارەتی پێشمەرگە، بەهۆی پێوەدانی مار گیانیلەدەستدا.\nمحەمەد ئامۆکەیی، بەرپرسی ڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستی شەقڵاوە، بە تۆڕی میدیایی ئێستای ووت، “کەمێک لەمەوبەر کەسێک گەیەندرایە بەشی فریاکەوتنی نەخۆشخانەی هەریر، دیاربوو ڕووداوەکە، بەهۆی پێوەدانی مار بوو، بۆیە دەستبەجێ تیمی تەندروستی چارەسەری پێویستیان بۆ ئەنجامدا”.\nئاماژەی بەوەشكرد، “بەڵام بەهۆی زۆری ژەهری مارەكە لە کاتی ڕەوانەکردنی بۆ نەخۆشخانەی شەقڵاوە ئەفسەرەكە گیانیلەدەستدا”.\nباسی لەوەشكرد، “ئەفسەرەکە ناوی ڕۆستەم سۆفی-یە و پلەی موقەدەمە لە فەرماندەیی سپیلکی سەر بەوەزارەتی پێشمەرگە، خێزاندارە و دانیشتوی ناحیەی هەریرە”.\nهەروەها لە ئێستادا تەرمەکەی ڕەوانەی پزیشکی دادی هەولێر کراوە.\nحکومەتی هەرێم کۆتایی بە دەستوخەتی "تێکەڵی" دکتۆرەکان دەهێنێت\nدهۆک.. لە ماڵێکدا زیاتر لە دووملیۆن دۆلار و چوار کیلۆ ئاڵتون دزرا\nهاوسەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بەبۆنەی جەژنی قوربانەوە پەیامێكی بڵاوكردەوە و دەڵێت، ئومێدەوارم ئەم جەژنە بکەینە دەرفەتێک بۆ پێداچوونەوە…\nڕۆژهەڵاتی کوردستان: بە دەستڕێژی هێزە ئەمنییەکانی ئێران دوو برا کوژران\nڕێکخراوی هەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ، ئەمڕۆ پێنجشەممە 25ی شوبات ئاشکرایکرد کە بەهۆی دەستڕێژی گولەی سوپای پاسدارانی ئێرانەوە لە…\nوەزارەتی ناوخۆی هەرێم لەبارەی فەوجەكەی سەربە حەشدی شەعبی-یەوە ڕوونكردنەوە دەدات\nوەزارەتی ناوخۆی هەرێم كوردستان ڕایگەیاندووە، “دەستەی حەشدی شەعبی دووپاتی کردەوە، كە هیچ هێزێكی سەر بە حەشدی شەعبی بۆ…


ئەفسانە دەربارەی داگیرکاريی جوەکان* – Denegkan\nئەفسانە دەربارەی داگیرکاريی جوەکان*\nbyسەرکەوت\tFebruary 15, 2012\tمێژوو\nله سویدیەوە: سه‌رکه‌وت جه‌لال\nلە پانزەی دوانزەدا لە رۆژنامەی ئينگلیزی سەرتۆر (خاڵی نەگەڕانەوە)دا ئەم دەقە بڵاوکرایەوە.\nبەرپرسی ئەم رۆژنامەیەی سەرتۆر ئافرەتێکی رۆژنامەنوسە و دایکی چوار منداڵە. لە دایکبووی بەریتانیایە، دایک و باوکی پەنابەری جون، خەلکی بەغدا بوون. لەو ١٥٥٠٠ جولەکانەن کە پێش نزیکەی 60 ساڵ لە عیراق دەژیان، لەوانە ئیستا لە ١٠ کەس کەمتر لەوێ دەژین…..\nPrevious ساڵێک دوای ١٧ شوبات … عەبدوڵا مەحمود\nNext پژمه‌كه‌ی چێرڤیاكۆڤ


سێ کەس لە خۆپێشاندەرانی کرماشان حوکمی ١٧ ساڵ و ٦ مانگ بەندکرانیان بەسەردا سەپا\n22:45 - 13 February 2020\nهەنگاو: سێ هاووڵاتیی خەڵکی کرماشان کە لە خۆپێشاندانەکانی مانگی خەزەڵوەری ئەو شارە دەستبەسەر کرابوو، لەلایەن دەزگای دادوەریی حکوومەتی ئێرانەوە حوکمی بەندکرانیان بە سەردا سەپا.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی دووشەممە ٢١ی ڕیبەندانی ٢٧١٩(١٠ی فێوریەی ٢٠٢٠)، دانیشتنی دادگای سێ کەس کە دەستبەسەر کراوانی مانگی خەزەڵوەری کرماشان بە ناوەکانی سوحبەتوڵڵا ئومیدی، خەلیل ئەسەدی بوژانی و مێهدی ئەبدالی بەڕێوە چووە و سەرجەم حوکمی ١٧ ساڵ و ٦ مانگ بەندکرانیان بە سەردا سەپاوە.\nبە پێی ئەو حوکمە کە لەلایەن لقی سێهەمی دادگای شۆڕشی کرماشان بە سەرۆکایەتی دادوەر ”ئەسەدی“ بەڕێوە چوو، سوحبەتوڵڵا ئومیدی بە تۆمەتی ”ئەندامەتی لە یەکێک لە حیزبە کوردستانییەکانی دژبەری ئێران“ حوکمی ٥ ساڵ بەندکران و بە تۆمەتی ”کۆبوونەوەی نایاسایی“ حوکمی ٥ ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپاوە و کە بە پێی یاسای کۆکردنەوەی حوکمەکان یەکێکیان جێبەجێ دەکرێت.\nهەروەها خەلیل ئەسدی بوژانی، بە تۆمەتی ”ئەندامەتی لە حیزبە کوردستانییەکانی دژبەری ئێران“ حوکمی ٣ ساڵ بەندکران و بە تۆمەتی ”کۆبوونەوەی نایاسایی و هەوڵدان دژی ئاسایشی وڵات“ حوکمی ٣ ساڵ و ٦ مانگ بەندکرانی بە سەردا سەپاوە و بە پێی یاسای کۆکردنەوەی حوکمەکان زیاترین حوکمی ناوبراو جێبەجێ دەکرێت.\nمێهدی ئەبدالی هاووڵاتییەکی دیکەی خەڵکی کرماشانە کە لەلایەن هەمان دادگا حوکمی ١ ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپاوە.\nئەو سێ هاووڵاتییە کوردە لە خۆپێشاندانەکانی خەزەڵوەری ئەمساڵی کرماشان دەستبەسەر کرابوون و سوحبەتوڵڵا ئومیدی گولەیەک بەر باسکی کەوتبوو.\nهەروەها، هەنگاو پێشتر ڕایگەیاندبوو کە مێهدی ئەبدالی لەکاتی دەستبەسەر کران سێ گوللە بەر سک و پشتی کەوتووە.


توركیا گەورەترین بەندیخانەی ڕۆژنامەنووسان‌و كارگەی درۆسازی-یە\nتوركیا هەر تەنیا گەورەترین بەندیخانەی ڕۆژنامەنووسان نییە لەجیهاندا، كە بەدیكۆمێنتكراوەكانی ڕێكخراوی پەیامنێرانی بێ سنوور رایانگەیاندووە، بەڵكو بەپێی ڕاپۆرتێكی ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرز، ئەو وڵاتە سەرچاوەیەكی هەواڵە درۆیینەكانیش پلەی یەكەمی لە جیهاندا گرتووە.\nئاژانسەكە لەراپۆرتێكدا دڵنیایكردووەتەوە، كە نیوەی دانیشتوانی توركیا بەرێژەی (49%) رۆژانە هەواڵی درۆیینە دەبیستن، بە بەراورد بەوڵاتی وەك ئەڵمانیا، كە رۆژانە بەرێژەی (9%) گوێبیستی هەواڵی درۆینە دەبن، ، كە لێكۆڵینەوەیەكی "ڕۆیتەرز" دەڵێت: (38%)ی توركەكان باوەڕ بەڕاستی و دروستی هەواڵەكان دەكەن.\nلەو وڵاتە زۆرترین ژمارەی ڕۆژنامەنووسانی بەندكراویش هەیە، كە لەڕووی ژمارەی ڕۆژنامەنووسی بەندكراواوە ئەنقەرە وڵاتی "چین" یشی تێپەڕاندووە، كە توركیا لە نێوان 180 دەوڵەتدا پلەی 157 گرتووە لەپێنوێنی ئازادی ڕۆژنامەگەریدا.\nبۆ نموونە ڕۆژنامەیەكی نزیك لە حكومەت چیرۆكی ژنێكی بەساڵاچووی لەچەكبەسەری گێراوەتەوە، كە وتوویەتی لەلایەن هەندێك گێرەشێوێنەوە لەیەكێك لە گەڕەكەكانی ئەستەمبول هێرشی كراوەتەسەر، چیرۆكەكە زۆر وردەكاری سەیر و سەمەری دیكەشی لە خۆگرتبوو ، كەچی ئەو وێنانەی "رەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆك كۆماری توركیا" بەڵێنی دا لەو بارەوە بڵاویانبكاتەوە، كە گوایە هی ڕووداوی ژنە لەچك بەسەرەكەن ، چەند مانگێكی خایاند تاوەكو لەڕۆژنامەكان بڵاوبووەوە، وێنەكانیش بە هیچ شێوەیەك هاوتەریب و سازاو نەبوون لەگەڵ وردەكاری ڕووداوە باسكراوەكە.\nتۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی توركیاش زۆر چیرۆكی لەم بابەتەیان بڵاوكردووەتەوەو لەوانەش پیاداهەڵدانی چالاكوانی سیاسی ئەمریكی "نەوام چۆمسكی" بەسەر ئەردۆغانی سەرۆكی توركیا ، كەچی ئەو فەیلەسوفە ئەردۆغانی بە "دیكتاتۆر" وەسف كردبوو، بەوەش تۆمەتباری كردووە خاوەن پێودانگی دووسەرەیە لەمامەڵەكردن لەگەڵ تیرۆردا.\nهەروەها چیرۆك و وێنەی لاشەی موسولمانانی بۆرما، كە لاشەكانان سەرئاوی ڕووباری میانمار كەوتوون بڵاوكرانەوە، گرتە ڤیدیۆیەكی فڕۆكەیەكی توركیش بڵاوكراوەتەوە، كە پێگەیەكی كوردی لە سوریا بۆمباران دەكات، هەموو ئەو هەواڵانە لەكۆلكەیەكی هاوبەشدا یەكدەگرنەوە، كە ساختەكارن.\nمارك لۆینی پەیامنێری "بی بی سی" لە ئەستەمبوڵ دەڵێت: لە دەوڵەتێكی وەك توركیا "بیردۆزەی پلانگێڕی" بازاڕی گەرمە ، سەخت و دژوارە "ڕاستی و خەیاڵ" لێكجیابكەینەوە ، چونكە زانیارییەكان بە مەبەستی زیاتر سەرنجڕاكێشانی جەماوەر بەكاردەهێندرێن.\nلە ساڵی 2016 ڕۆژنامەنووسێكی گەنج بەناوی"محەمەد ئاتاكان فۆكا" پێگەیەكی ئەلەكترۆنی بەناوی "تیت دۆت ئۆرۆغ"وە دانا ، وشە‌ی "تیت" یش بە توركی واتای "دڵنیابوونەوە"یە ، ئەركی پێگەكە دڵنیایی بوونە لە ڕاستی و دروستی ئەو هەواڵانەی لەسەر تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاودەكرێنەوه.\nفۆكا دەڵێت: لەو پێگەیەدا زۆر توانستی بەهرەمەندانە و لێهاتووانەی ڕۆژنامەوانی و تەكنەلۆژی ژمارەیی بەكاردێنن بۆ دەرخستنی چیرۆكە ساختەكارەكان، كە ڕۆژانە دەگەنە 30 چیرۆك.\nئەو وتیشی: "ئێمە پێویستیمان بەوەیە خەڵك فێربكەین و چاویان بكەینەوە و ئامرازی تایبەت بەو كارەشیان بخەینە بەردەست، تاوەكو خودی خۆیان بتوانن لە ڕاستی و دروستی ئەو هەواڵەكان دڵنیابنەوە".\nڕۆژنامەنووسەكە هەروەها وتی: بەوەی لەماوەی دووساڵی ڕابردوودا لە ساختەكاری 526 چیرۆك دڵنیابووینەوە، كە زۆرینەیان چیرۆكی سیاسین ، وێنەی بڵاوكراوەش هەن، كە دەستكاریكراون و فۆتۆشۆپن یان دەنگۆی درۆینە هەن لەسەر تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاوكراونەوە.\nنەك هەر ئەوەندەش ، بگرە دەكرێت پڕۆسەی بەدواداچوونی ڕاستییەكانیش وەك ئامرازێك بۆ دەستكەوت‌و ئامانجی سیاسی بەكاربێن لە توركیادا ، بۆ نموونە یەكێك لە پێگەكانی وردبینیكردنی هەواڵەكان، كە ژنە نووسەرێك بەڕێوەی دەبات ستوونێكە لەڕۆژنامەی "سەباح" سەر بە حكومەت ، كەچی لە جیاتی ئەو مێردەكەی بەرێوەی دەبات، جا لە بری دەرخستنی ڕاستی و دروستی هەواڵ و وێنەكان پاڵپشتی هەڵوێستەكانی حكومەت دەكات و كاریش لەسەر ئەوە دەكات متمانەداری بەرهەڵستكاران لەكەدار بكات.\nفۆكا دەشڵێت: "ئازادی ڕادەربرین لە توركیادا نییە ، هەتا پێگەكانی بەدواداچوونی ڕاستییەكانیش بۆ ڕیكلامكردن بەكاردێن‌و چەكێكی دیكەن بەدەست حكومەتەوە".


پوران دره‌خشه‌نده له‌سه‌ر پرسه‌كانی منداڵان وردبوونه‌وه‌ی تایبه‌تی هه‌یه\n31/7/2018 09:23 AM\nپوران دره‌خشه‌نده، خانمه ده‌رهێنه‌ری ناسراوی سینه‌مای كوردستان به له‌به‌رچاوگرتنی هۆگری و كه‌ڵكه‌ڵه‌ی خۆی، به وردبوونه‌وه له‌سه‌ر پرسه‌كانی تایبه‌تی منداڵان و مێرمنداڵان، هه‌وڵده‌دات ده‌لاقه‌یه‌كی نوێ بۆ نزیكبوونه‌وه به‌وان په‌یدابكات.\nپووران دره‌خشه‌نده له زومره‌ی یه‌كه‌مین ئافره‌تانی سینه‌ماكاری سینه‌مای دوای شۆڕشی گه‌لانی ئێران ناوزه‌دكراوه كه كه‌ڵكه‌له‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و فه‌رهه‌نگی ئه‌و له بیرو هزری هونه‌ری و سینه‌ماییه‌كه‌ی پڕره‌نگتره‌و له چێكردنی به‌ڵگه‌فیلمه‌وه هاتوه‌ته نێو بواری ئاماده‌كردنی فیلمی سینه‌مایی.\nدره‌خشه‌نده كه 11 فیلمی بڵیندی سینه‌مایی درامی و چه‌ندین كورته‌فیلم و به‌ڵگه‌فیلمی له كارنامه‌ی هونه‌ری خۆیدا هه‌یه، زیاتر له‌هه‌ر شتێك له‌به‌ر ئه‌و هۆگری و كه‌ڵكه‌ڵه‌یه‌ی كه به پرس و بابه‌ته‌كانی منداڵان و مێرمنداڵان و چین و توێژه لاوازه‌كان و كه‌مئه‌ندامانی خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت له كۆمه‌ڵگادا هه‌یه، جێگای سه‌رنجه‌و زۆربه‌ی رێكخراوه‌كان و داموده‌زگاكانی په‌یوه‌ندیداریش له‌به‌ر چالاكییه‌كانی رێزیان له‌و گرتووه. كێشه‌و گیروگرفته‌كانی بنه‌ماڵه‌كان و گه‌نج و لاوان به‌شێكی تر له‌و ئارێشه‌و ناكۆكیانه‌یه كه دره‌خشه‌نده وه‌كو مه‌به‌ست و ناوه‌ڕۆكی سه‌ره‌كی فیلمه‌كانی له‌وانه كه‌ڵك وه‌رده‌گرێت. ته‌ڵاق و جیابوونه‌وه، گیرۆده‌بوون به ماده هۆشبه‌ره‌كان، بێكاری و نه‌خۆشی ئایدز، به‌شێك له كێشه‌و گیروگرفته‌كانی كۆمه‌ڵگای ئێران بووه‌و هه‌یه كه پوران دره‌خشه‌نده به‌باشی ئه‌وانه‌ی ناسیوه‌و كردوویه‌تی به چیرۆك و فیلمی سینه‌مایی.\nپوران دره‌خشه‌نده ده‌رهێنه‌ر، سیناریۆنووس و به‌رهه‌مهێنه‌ری ته‌له‌فزیۆن و سینه‌ما، ساڵی 1951ی زایینی له شاری كرماشان هاته دونیا. ده‌رچووی به‌شی سینه‌ما له لقی ده‌رهێنان له قوتابخانه‌ی باڵای ته‌له‌فزیۆن و سینه‌ما له ساڵی 1975 و خاوه‌نی له‌وحه‌ی شانازیی پله یه‌كی هونه‌ری هاوسه‌نگی بڕوانامه‌ی دكتۆڕا له وه‌زاره‌تی فه‌رهه‌نگ و ئیرشادی ئیسلامیی ئێرانه.\nدره‌خشه‌نده ده‌رهێنانی به‌ڵگه‌فیلمه‌كانی وه‌كو؛ "پیشه ده‌ستییه‌كانی ئێران"، "موسیقای ناوچه‌كانی ئێران"، "تاعون" (له ساڵی 1975 سه‌باره‌ت به نه‌خۆشی تاعوونی ساڵی 1949ی زایینی له كوردستان)، "چوارشه‌مه‌ی كۆتایی" (له ساڵی 1976 سه‌باره‌ت به چوارشه‌مه سووری)، "كانییه‌كانی ئاوی كانزایی رێگای هه‌راز" (له ساڵی 1979ی زایینی)، "ته‌وژم، به‌ڕماڵ، راخه‌ری نوێژ" (له ساڵی 1979ی زایینی)، "چه‌رخه‌كان ده‌سووڕێن" (له ساڵه‌كانی 1960 و 1961ی زایینی سه‌باره‌ت به بابه‌ته‌كانی هه‌ڵاوسانی ئابووری و داخرانی كارگه‌كان به‌تایبه‌ت ئێران ناسیۆناڵ)، "كۆڵانی بستراو"، "بڵوغ" و "شه‌وكه‌ران" (له ساڵه‌كانی 1970 تا 1972ی زایینی سه‌باره‌ت به دیارده‌ی گیرۆده‌بوون به ماده هۆشبه‌ره‌كان له ئافره‌تان، پیاوان و منداڵان له ئێران و پرسی قاچاخكردنی ماده سڕه‌كه‌ره‌كان و رێگاكانی به‌رگریكردن لێی)، "به‌بری دۆڵی ئه‌وین"، "كانییه‌كانی دۆڵی سه‌نگستان"، "شه‌وبۆ له رۆژئاوا تا رۆژئاوا"، "ره‌سوڵ هێركووڵی بچكۆله"، "ملوانكه‌یه‌ك له قاسیده‌ك بۆ خۆشك" و "6 بووك بۆ ئامینه"ی له‌ئه‌ستۆدا بووه.\nدره‌خشه‌نده چالاكی سینه‌مایی خۆی وه‌كو یه‌كه‌مین سینه‌ماكاری ئافره‌ت له‌دوای شۆڕشی ئێران به فیلمی سینه‌مایی "په‌یوه‌ندی" له ساڵی 1985ی زایینی ده‌ستپێكردو پاشان "باڵنده‌ی چكۆله‌ی به‌خته‌وه‌ری" (له ساڵی 1987ی زایینی)، "تێپه‌ڕین له ته‌پوتۆز" (له ساڵی 1987ی زایینی)، "كاتی له‌ده‌ستچوو" (له ساڵی 1989ی زایینی)، "ئه‌وینی بێ سنوور" (له ساڵی 1997ی زایینی)، "مۆمێك له بادا" (له ساڵی 2001ی زایینی)، "خه‌ونی خوساو" (له ساڵی 2005ی زایینی)، "منداڵانی ئه‌به‌دی" (له ساڵی 2006ی زایینی)، "بیست" (له ساڵی 2007ی زایینی وه‌كو به‌رهه‌مهێنه‌ر)، "فیلمی ته‌له‌فزیۆنی پیشه‌ییه‌كان" (له ساڵی 2008ی زایینی)، "ئه‌و خه‌ونانه‌ی كه درێژه‌یان هه‌یه" (له ساڵی 2009ی زایینی)، "فیلمی ته‌له‌فزیۆنی گوڵبه‌هار" (له ساڵی 2011ی زایینی وه‌كو به‌رهه‌مهێنه‌ر)، "بێده‌نگ! ... كچه‌كان هاوار ناكه‌ن" (له ساڵی 2012ی زایینی) و "له‌ژێرمیچی دووكه‌ڵاویدا" (له ساڵی 2016ی زایینی) له كارنامه‌ی سینه‌مایی خۆیدا تۆماركردووه.\nپوران دره‌خشه‌نده ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نه‌كانی سینه‌ماكارانی ئافره‌تی ئه‌مه‌ریكا (WIF)ده‌رهێنه‌ره سه‌ربه‌خۆكانی ئه‌مریكا (IFP) و هه‌روه‌ها ناوه‌ندی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی یونێسكۆ (CIFEJ)یه.\nئه‌و له ماوه‌ی ساڵانی كارو چالاكی خۆیدا چه‌ندین شانازی زۆری به‌ده‌ستهێناوه له‌وانه؛ خه‌ڵاتی "په‌پوله‌ی زێڕین"ی باشترین ده‌رهێنانی فیلمی بڵێند له بیست و یه‌كه‌مین خولی فێستیڤاڵی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵان، خه‌ڵاتی "مه‌شغه‌ڵی زێڕین" له دووهه‌مین فێستیڤاڵی فیلمی نابه‌رپرسیاره‌كان له كۆریای باشوور بۆ فیلمی "باڵنده‌ی چكۆله‌ی به‌خته‌وه‌ری"، "دیپلۆمای شانازی" له سێهه‌مین فێستیڤاڵی فیلمی "ئافره‌تان"ی ئه‌رژه‌نتین بۆ فیلمه‌كانی "باڵنده‌ی چكۆله‌ی به‌خته‌وه‌ری" و "كاتی له‌ده‌ستچوو"، "له‌وحه‌ی زێڕینی باشترین فیلم و دیپلۆمای شانازی" باشترین ده‌رهێنان له شه‌شه‌مین فێستیڤاڵی فیلمی فه‌جر بۆ فیلمی "باڵنده‌ی چكۆله‌ی به‌خته‌وه‌ری" له ساڵی 1987ی زایینی و ته‌ندیسی باشترین فیلم له روانگه‌ی بینه‌ران بۆ "بێده‌نگ! ... كچه‌كان هاوار ناكه‌ن" له سی و یه‌كه‌مین خولی فێستیڤاڵی فیلمی فه‌جر.\nدره‌خشه‌نده له ده‌گمه‌ن سینه‌ماكارانی ئافره‌ته كه له ده‌یه‌ی 1980ی زایینی هاته ئه‌م بواره‌و ره‌نگدانه‌وه‌ی پرس و بابه‌ته‌كانی منداڵان و مێرمنداڵان تایبه‌ت به تێڕوانینی تێكه‌ڵاو به هه‌ست ره‌نگه بتوانرێ خاڵێكی دیارو به‌رچاوی داهێنانی هاوبه‌شی فیلمه‌كانی بزانرێت. زیاتر له‌هه‌ر شتێك كه‌ڵكه‌ڵه‌ی پرس و بابه‌ته‌كانی منداڵان و مێرمنداڵان له‌لایه‌نه جۆراوجۆره‌كانه‌وه‌و له‌ریزی خاڵی داهێنه‌رانه‌ی هاوبه‌شی به‌رهه‌مه‌كانی ئه‌و دێته ئه‌ژماردن. ئه‌و له زومره‌ی ئه‌و ده‌گمه‌ن ده‌رهێنه‌رانه‌یه كه له‌گه‌ڵ هه‌بوونی هه‌موو پشتگوێخستنه‌كان و سه‌رنجنه‌دان و به‌ربه‌سته‌كان بۆ ژانری منداڵ و مێرمنداڵ؛ هێشتا هه‌ر له‌م بواره‌دا چالاكی ده‌كات.\nدره‌خشه‌نده به وردبوونه‌وه له‌سه‌ر پرس و بابه‌ته‌كانی تایبه‌تی منداڵان و مێرمنداڵان هه‌وڵده‌دات ده‌لاقه‌یه‌كی نوێ بۆ نزیكبوونه‌وه به‌م چینه خه‌سارپێگه‌یشتووه‌ی كۆمه‌ڵگا په‌یدابكات كه به هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌م سینه‌ماكاره، بۆ خۆیان به چه‌شنێك تایبه‌تتریش ده‌بن. ئه‌و له ئه‌ژمارێكی به‌رچاوی به‌رهه‌مه‌كانیدا باسی كه‌ندو كۆسپه‌كان و گیروگرفته‌كانی ئه‌و منداڵان و مێرمنداڵانه ده‌كات كه له ئێش و ئازاری زه‌ین و مێشك و جه‌سته‌یان ره‌نج ده‌به‌ن.\nسی و یه‌كه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران ICFF به ده‌بیری و به‌رپرسایه‌تی "عه‌لیڕه‌زا ره‌زاداد" له رۆژانی 8 تا 14ی مانگی خه‌رمانانی 1397ی هه‌تاوی رێكه‌وتی 30ی ئۆگۆست تا 5ی سێپته‌مبری 2018ی زایینی له دوو به‌شی نه‌ته‌وه‌یی و نێونه‌ته‌وه‌ییدا له شاری مێژوویی ئیسفه‌هان له وڵاتی ئێران به‌ڕێوه‌ده‌چێت.


وەک نەریت کەمینەکان لەگەڵ حکومەتن نەک یٔۆپۆزسێۆن کە ھێشتا روون نییە کەی دەگەنە دەسەڵات؟ لەگەڵ سیاسەتی رەسمیین نەک میزاجی رای گشتی کە دەشێ بگۆڕێت . لەگەڵ حکومەتی مەرکەزین کە بریاری جەوھەری و یەکلاکەرەوە لای یٔەوە، نەک لەگەڵ حکومەتە لۆکاڵی و کەنارەکان. چونکە بەمە خۆیان لە کەوتن و غلۆربوونەوە دەپارێزن و لە بەڵای ناگەھانی زۆرینەی ژمارەیی پارێزراو دەبن.\nقبتییەکان لەگەڵ قاھیرەی پادشایی، یٔینجا قاھیرەی عەسکەری ناسر و موبارەک و یٔێستاش سیسین.\nمەسیحییەکانی عێراق لەگەڵ بەغدابوون بە ھەموو جۆرەکانی بەغداوە . یٔێزدی خۆیان لە یٔێمە بە کوردتر دەزانن بەڵام وەک کەمینەی یٔاینی لەناو کوردی سوننە و عێراقی شیعەدا حەز ناکەن بخرێنە بەردەم یٔانە پانەوە و پێیان خۆشە یٔارامی و جێگیری سیاسیی فەرھەنگی کوردانەیان بپارێزێ بێ داعش و بێ ھاڕینی توندی ناسیونالیستی و بێ مەزھەبێتی حوکم.\nتورکمانی عێراق دوای سەد ساڵ دوورەپەرێزی و سیاسەتی موحافەزەکاری ، تازە بە تازە مامەڵە لەگەڵ کورد دەکەن زەحمەتە لەمەشدا بچنە ناو وردەکاری سیاسەتی کوردییەوە و بەلای دۆستەکانی تورکیا داینەشکێنن.\nبۆیە خۆپارێزی کەمینەکان لەناو سیاسەتی کوردستانیدا دەبێ شتێکی چاوەڕوان کراوبێت. یٔەوان لەھەموو حاڵێکا لەگەڵ زۆرینەی یٔیستقرار دەبن.\nبەڵام یٔەوەی جێی لۆمەیە لەدوا ھەڵوێستەکانی کەمینەکانی کوردستاندا بەکارھێنانیانە وەکو دەسکەلا لەدژی زۆرینە: زۆرینەی خەڵکی، زۆرینەی کتلە سیاسییەکان و زۆرینەی سەنگی نوێنەرەکانی گەل لە ناو پەرلەماندا.\nدەبێ کەمینەکان خۆیان کۆتای خۆیان وەک سەنگی زێرین، نەک وەک دەنگی زۆر و بۆر، بپارێزن و لە ھەموو شتێکا بەکاری نەھێنن. یٔەمە وا دەکات دەنگیان سواو بێ و سەنگی زۆر بەکارھێنراویان ژەنگ ھەڵبێنێ. دەنگی زێرینی کۆتا یٔەمانەتێکی کەمینەکانە لای نوێنەرەکانیان و ھی یٔەوەنییە سیاسەتی نزمی پێوەبکرێت. ھەتا یٔەگەر کورسی کەمینەکان بارمەتی حزبی زۆرینەش بێت و فرەیی کەمینەکان بەم یاسای ھەڵبژاردنە زەردھەڵگەڕابێ.\nچارەسەری یٔەم دەرکەوتە تازەیەی دەنگی کەمینە وەک کەمینی راوکردنی زۆرینە بەکارھاتووە، بە دەستکاری یاسای ھەڵبژاردن و یاساکانی پەرلەمان دەبێت کە کۆتای کەمینەکانی خستۆتە بەر رەشەبای ململانێی سیاسی ناو زۆرینەکانەوە.\nلەوەش گرنگتر حزب و لایەنە سیاسییەکانی تریش یٔەلتەرناتیفیان ھەبێ بۆ کەیسی کەمینەکان تا ھەم فرەیی نوێنەرایەتی کەمینەکان لەگەڵ ناوەرۆکی کۆتای کەمینەکان جووت بێت و ھەمیش کەمینەکان لەدەست بارمەتیی سیاسیی کتلەی زۆرینە دەربازیان بێت.\nبەغدا 400 ملیار دینارەكەی خستەسەر هەژماری حكومەتی هەرێم\nنەوەی شەهیدان و تێكۆشەرانی دێرین ئومێدەوارن یەكێتی لە نوێبوونەوە بەردەوام بێت\nمامۆستایانی كەركوك بە گرنگییەوە دەرواننە نوێبوونەوەی یەكێتی\nبۆرسەی ئێران بەڕێژەیەكی بەرچاو بەربۆتەوە\nتووشبویەکی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە شاری سلێمانی باری تەندروستی ناجێگیرە\nپەیامی د.بەشیر حەداد، بەبۆنەی ساڵڕۆژی دامەزراندنی یەکێتی نیشتمانی کوردستان\nئەنجامدەرانی دوو تاوانەكەی كەركوك دەستگیركران\nگەلی كوردستان وردەكاری بڕیاری پەروەردە لەبارەی پۆلی 12 ئاشكرادەكات\nلایەنە تەندروستیەكان هۆشداری دەدەن لە پەرەسەندنی ڤایرۆسی كۆرۆنا\nبروسكەی پیرۆزبایی سەرۆكی پارتی گەشەپێدانی توركمانی بەبۆنەی ساڵیادی دامەزراندنی ی.ن.ك\nبزوتنەوەی چاكسازیی پیرۆزبایی لە یەكێتی نیشتمانی دەكات\nپەیامی پیرۆزبایی یەکێتیی دیموکراتی کوردستان بۆ یادی چل و پێنجەمین ساڵیادی دامەزراندنی ی.ن.ك\nپیرۆزبایی حزبی شیوعی کوردستان بەبۆنەی یادی 45 ساڵەی دامەزراندنی ی.ن.ك