بازاڕی چەکە کۆکوژەکانی جیهان کوێیە؟\n10:44 - 13/08/2019\nبازاڕی چەکە کۆکوژەکانی جیهان کوێیە؟\nدەستەواژەی (چەکی کۆکوژ) بۆ وەسفکردنی چەند جۆرە چەکێک بەکاردەهێنرێت کە لە دوو خەسڵەتدا هاوبەشن، توانایەکی فراوانی وێرانکاریان هەیە، لەگەڵ کاریگەرییە هەڕەمەکییەکانی، بەتایبەت لە سەر هاوڵاتیانی مەدەنی.\nچەکی کۆکوژ بۆ سێ جۆری سەرەکی پۆلێن دەکرێت: چەکی ئەتۆمی، چەکی کیمیایی و چەکی بایۆلۆجی. بەشێک لە پسپۆڕان هەندێک لە مادە تیشکدەرەکانیش دەخە لیستەکەوە. وێڕای تەکنەلۆژیای موشەکیی و سیستمەکانی ئاراستەکردنی وەک فڕۆکە و موشەکی بالیستی.\nمێژووی پیشەسازیی چەکی ئەتۆمی، لە قۆرخکارییەوە بۆ بڵاوبوونەوە\nلە سەرەتای سەردەمی ئەتۆمیدا ئەمریکا دەیویست چەکە نوێیەکەی بۆخۆی قۆرخ بکات، بەڵام هەرزوو نهێنی و تەکنەلۆژیای دروستکردنی چەکی ئەتۆمی بڵاوبووەوە، نەک تەنها بۆ وڵاتانی دیکەی جیهان، بەڵکو بۆ بازاڕی ڕەشیش، بەجۆرێک هەر کەسێک پارەی پێبێت و ڕێگاکە بزانێت، چی ویست دەتوانێت بیکڕێت.\nتەمموزی ١٩٤٥ ئەمریکا یەکەم بۆمبی ئەتۆمی تاقیکردەوە، لە مانگگی ئابی هەمان ساڵدا دوو بۆمبی ئەتۆمی بەسەر هەردوو شاری هێرۆشیما و ناگازاکی ژاپۆندا بەردایەوە. دوای چوار ساڵ یەکێتی سۆڤیەت یەکەم تاقیکردنەوەی ئەتۆمی ئەنجامدا، ساڵی ١٩٥٢ بەریتانیاش بە کاروانەکە گەیشت، فەرەنسا ١٩٦٠ و چینیش لە ساڵی ١٩٦٤دا دەستیان بەو تەکنەلۆژیایە گەیشت.\nبۆ ڕێگرتن لە فراوانبوونی لیستی وڵاتە ئەتۆمییەکان، ئەمریکا و ئەو وڵاتانەی هەمان تێڕوانینیان هەبوو لە ساڵانی ١٩٦٨ و ١٩٩٦دا دەستیان کرد بە دانوستان لەسەر دوو پەیماننامە، پەیماننامەی سنوردارکردنی چەکی ئەتۆمی و پەیماننامەی قەدەغەکردنی ئەنجامدانی تاقیکردنەوەی ئەتۆمی ناسراو بە (CTBT).\nعێراقی سەردەمی سەدام حسێنیش لە ساڵی ١٩٩١و بەر لە جەنگی کەنداو بەنهێنی دەستی دایە پرۆگرامی ئەتۆمی\nهیندستان و ئیسرائیل سەرەڕای ئەوەی خاوەنی چەکی ئەتۆمی بوون، پەیماننامەی قەدەغەکردنی بڵاوبوونەوەی ئەو چەکەیان واژۆ نەکرد. عێراقی سەردەمی سەدام حسێنیش لە ساڵی ١٩٩١و بەر لە جەنگی کەنداو بەنهێنی دەستی دایە پرۆگرامی ئەتۆمی. کانونی دووەمی ٢٠٠٣ کۆریای باکوور لە پەیماننامەی قەدەغەکردنی بڵاوبوونەوەی چەکی ئەتۆمی کشایەوە و لەو کاتەوە چەندین تاقیکردنەوەی ئەتۆمی ئەنجامداوە. ئێران و لیبیاش بە نهێنی چالاکی ئەتۆمیان دەستپێکرد و گومان دەکرێت سوریاش خەریک بووبێت.\nلەکاتی ئەنجامدانی پەیماننەی قەدەغەکردنی بڵاوبوونەوەی چەکی ئەتۆمی دا، پاشخانی چەکە ئەتۆمییەکانی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت دەیان هەزاری تێپەڕاندبوو. لەسەرەتای حەفتاکانی سەدەی بیستەمدا سەرکردەکانی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت لەسەر چەندین پەیماننامە و دەستپێشخەری دوو قۆڵی لە دانوستاندابوون، کە بوونە هۆی سنوردارکردنی جبەخانە ئەتۆمییەکانیان، دواتریش هۆکاربوون بۆ کەمکردنەوەی چەکە ئەتۆمییەکانیان. ئەمڕۆ ئەمریکا و ڕووسیا نزیکەی ١٤٠٠ کڵاوەی ئەتۆمیی ستراتیییان لەسەر سەدان موشەک و فرۆکە جێگیرکردووە و لە پەرەپێدانی سیستمەکانی ئاراستەکردنی ئەو موشەکە ئەتۆمیانە بەردەوامن.\nبە گشتی وڵاتە ئەتۆمییەکانی جیهان نزیکەی ١٤ هەزار کڵاوەی ئەتۆمییان هەیە، ٩٠%یان لە ئەمریکا و ڕووسیان\nبە گشتی وڵاتە ئەتۆمییەکانی جیهان نزیکەی ١٤ هەزار کڵاوەی ئەتۆمییان هەیە، ٩٠%یان لە ئەمریکا و ڕووسیان. بە پێی هەریەک لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا و پەیمانگای نێودەوڵەتی ستۆکهۆڵم بۆ توێژینەی ئاشتی و یەکێتی سنوردارکردنی بڵاوبوونەوەی چەک، ٩٥٠٠ کڵاوەی ئەتۆمی خراونەتە خزمەتی سەربازییەوە، واتە ئامادەن بۆ بەکارهێنان.\nهەریەک لە چین و هیندستان و پاکستانیش لە هەوڵدان بۆ ئەوەی موشەکی بالیستی نوێ و موشەکی کروز و سیستمی ئەتۆمی دەریایی بخەنە خزمەتی سەربازییەوە. لەگەڵ ئەوەشدا پاکستان ڕێگرییەکانی بەردەم بەکارهێنانی چەکە ئەتۆمییەکانی لە ڕێی پەرەپێدانی توانی چەکە ئەتۆمییە تاکتیکییەکانی بۆ ڕووبەڕوبوونەوەی هەڕەشە سەربازییەکانی هیندستانی بەرتەسک کردووەتەوە. هاوکات کۆریای باکوور لە هەوڵە ئەتۆمییەکانی بەردەوامە و لە بەڵێنەکانی بۆ دەستبەرداربوونی لە چەکە ئەتۆمییەکانی پاشگەزبووەوە\nئەزموونێکی ڕاستەقینە..کڕینی کڵاوەی ئەتۆمی لە بازاڕی ڕەشی بولگاریا\nلە بازاڕی ڕەشی بولگاریادا هەموو شتێک دەکڕدرێت، مادەی هۆشبەر، سێکس، چەکی ئاسایی و تەنانەت کڵاوەی ئەتۆمیش. تا ئەو ئاستەی بە بڕوای (ماتیۆ بۆرنواسەر) ڕۆژنامەنووسی ئەمریکی، ئەم ناوچەیەی باشووری خۆرهەڵاتی ئەوروپا کە لە بەری خۆرئاواوە بەسەر دەریای ڕەشدا دەڕوانێت، بە هەموو ئابڕوچوونەکانی چەکە گەورەکانی جیهانەوە گرێ دەدرێت.\nئیڤانۆڤ پێشترعەقیدێکی دەزگای هەواڵگری بووە و دواتر بووەتە خاوەنکار، بارودۆخ گەیاندییە ئەوەی لە کەرتی بیناسازی عەرەبستانی سعودیدا کاربکات\nلەلایەکی دیکەوە ڕۆژنامەنووسێکی فەرەنسی کڵاوەیەکی ئەتۆمی لە بازاڕی ڕەشی بولگاریادا کڕی، چەند ڕۆژنامەنووسێکی ئەمریکی کە لە ماڵپەڕی (VICE) کاریان دەکرد بۆ ئەنجامدانی توێژینەوەیەک چوونە سۆفیا و لەڕێی برۆنواسەرەوە توانیان چاوپێکەوتن لەگەڵ ئیڤانۆڤ دا بکەن، ئیڤانۆڤ پێشترعەقیدێکی دەزگای هەواڵگری بووە و دواتر بووەتە خاوەنکار، بارودۆخ گەیاندییە ئەوەی لە کەرتی بیناسازی عەرەبستانی سعودیدا کاربکات.\nلەڕێی مامەڵە بازرگانییەکانیەوە ئیڤانۆڤ (ناوێکی خواستراوە) چاوی بە ئوسامە بن لادن سەرۆکی ڕێکخراوی قاعیدە کەوت، بن لادن دەیویست لە پاشماوە ئەتۆمییەکانەوە بۆمبی ئەتۆمی دروست بکات و گرنگی پێدەدا، ئیڤانۆڤ پیشنیازی بۆکرد و پێی گوت: "بۆچی شتێکی ڕاستەقینە بەدەستناهێنیت: کڵاوەیەکی ئەتۆمی؟"\nتیمە ڕۆژنامەوانییەکە لە شاری سلیڤنی خۆرهەڵاتی بولگارییەوە دەستیان بە توێژینەوە کرد، گرنگترین شت ئەوە بوو کە کۆگایەکی گەورەی پاشماوەی سەربازیی تیدایە. ئیتر زانیان کە ئیڤانۆڤ لە هاوینەهەواری سانی بیچە کە ٣٥ کیلۆمەتر لە باکووری بۆرگاسەوە دوورە.\nبۆ پیاوێکی وەک ئیڤانۆڤ هیچ جیاوازییەک لە نێوان پرۆژەکانی بیناسازی و کڵاوەی ئەتۆمیدا نییە، لەبەرئەوەی هەردووکیان بازرگانین. وەک چۆن هەلی وەبەرهێنان لە سعودیە و کوەیت بدەستدەهێنێت، زۆر بە ئاسانی لەلایەن یاریدەدەرێکی ئوسامە بن لادنەوە داوای لێکرا پاشماوەی ئەتۆمییان بۆ بکڕێت\nبۆ پیاوێکی وەک ئیڤانۆڤ هیچ جیاوازییەک لە نێوان پرۆژەکانی بیناسازی و کڵاوەی ئەتۆمیدا نییە، لەبەرئەوەی هەردووکیان بازرگانین. وەک چۆن هەلی وەبەرهێنان لە سعودیە و کوەیت بدەستدەهێنێت، زۆر بە ئاسانی لەلایەن یاریدەدەرێکی ئوسامە بن لادنەوە داوای لێکرا پاشماوەی ئەتۆمییان بۆ بکڕێت. ئەو یەکتربینینە بە دەنگ و ڕەنگ تۆمارکراوە، هەرچەندە ئیڤانۆڤ داوایکرد دەموچاوی نیشان نەدرێت و تەڵخ بکرێت، بەڵام زۆر ئاسایی وەک چۆن باسی پرۆژەی باڵەخانە زەبەلاحەکانی دەکرد ئاواش باسی کڵاوەی ئەتۆمی دەکرد.\nبەر لە ٣٠ ساڵ.. چۆن ئەمریکا لە گەیشتن بە چەکی ئەتۆمی هاوکاریی ئێرانی کرد؟\n"کارێکی گران نییە، ئەگەر ٣٠ ملیۆن دۆلارت پێبێت، دەتوانیت بچیتە بازاڕی ڕەشی ئاسیای ناوەڕاست و پەیوەندی بە زانایەکە ئەتۆمی توڕەی ڕووسیەوە بکەیت، جانتایەکی چەکی ئەتۆمیت دەداتێ"، چەند ساڵێک لەمەوبەر ئەیمەن زەواهیری سەرۆکی ئێستای ڕێکخراوی قاعیدە، ئەم قسەیەی بە ڕۆژنامەنووسێکی پاکستانی گوت. ئەوەی لەم لێدوانەدا مایەی سەرنجە ئەوەیە زەواهیری ئاماژە بە ناوچەی دەریای ڕەش دەکات، ناوچەیەک کە جێی گەڕانە بەدوای ئەم مادە زۆر مەترسیدارانەدا، ئەوەش بووە هۆکاری تیشک خستنە سەر باندەکانی تاوانی ڕێکخراو کە دەستیان لە بازرگانی چەکی ئەتۆمیدا هەیە.\nدەریای ڕەش سەنتەری بازاڕی ڕەشی چەکی ئەتۆمییە لە جیهاندا\nدەریای ڕەش ڕێگایەکی ستراتیژییە و ڕیڕەوەکانی خۆرهەڵات و خۆرئاوا و باکوور و باشوور پێکەوە دەبەستێتەوە، ئازادانە خەڵک و ئایدیۆلۆجیا و کاڵای لە ئاسیاوە بۆ ئەوروپا و لە خاکی یەکێتی سۆڤیەتی جارانەوە بۆ خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقا پێدا دەگوازرێتەوە، سەنتەری بازاڕی ڕەشی چەکی ئەتۆمییە لە جیهاندا.\nبە لەبەرچاوگرتنی ئەو ڕووداوانەی کە لە ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی لەسەر بە قاچاغبردنی ئەو چەکە تۆمارکراون و وڵاتانی ئەندام لەو ئاژانسە پشتڕاستیانکردووەتەوە، لەگەڵ ئەو داتایانەی لە زانکۆی سالزبۆرگ تۆمارکراون و چەندین پسپۆڕی ئەکادیمی سەربەخۆ لێکۆڵینەوەیان تێدا کردووە، وێنە تاریکەکەی پرۆسەکانی بە قاچاغبردنی چەکی ئەتۆمی لە ناوچەی دەریای ڕەشدا ڕووناک دەبێتەوە.\nجگە لە یەک حاڵەت سەرجەم ڕووداوەکانی بە قاچاغبردنی چەکی ئەتۆمی سەرچاوەکانیان ڕووسیا بووە\nڕاپۆرتەکانی ئەو دوو دامەزراوەیە جەختیان لەوە کردەوە، جگە لە یەک حاڵەت سەرجەم ڕووداوەکانی بە قاچاغبردنی چەکی ئەتۆمی سەرچاوەکانیان یان تۆمەتباری سەرەکی ڕووسیا بووە. باشترین شوێنیش کە ئەو چەکانەی بۆ براوە تورکیایە، چونکە فرۆشیارەکان دەتوانن لەم وڵاتە کڕیاری تامەزرۆیان دەستبکەوێت.\nپاشاکانی بە قاچاغبردن..بازاڕی ڕەشی چەک و کەرەستەی ئەتۆمی\nماتڤینیکۆ زانای فیزیای ناوکیی ڕووسیا دەڵێت: "ئەمڕۆ لە وڵاتەکەماندا هەموو شتێک دەکڕدرێت، تەنانەت چەک و کەرەستەی ئەتۆمیش"، لەبەر دوو هۆکار: بوژانەوەی بازاڕی ڕەشی یۆرانیۆم و پلۆتۆنیۆم، لەگەڵ لە خشتەبردنی زانا ئەتۆمییەکانی یەکێتی سۆڤیەتی جاران تا توانا ئەتۆمیەکانی خۆیان بفرۆشن.\nئەمەش چەند فاکتەرێکی هەیە: قەیرانی توندی ئابووریی، بەربڵاوی تاوان، بەربڵاوی گەندەڵی، زانا ئەتۆمییەکان موچەیەکی کەمیان پێدەدرا، بوونی کەلێنی ئەمنی لە پاراستنی پێگەکانی هەڵگرتنی چەکە ئەتۆمییەکان و هتد...\nئەوەی وا لە ڕووسیا دەکات ببێتە یەکەم سەرچاوەی مەزەندەکراوی بەقاچاغبردنی چەکی ئەتۆمی ئەوەیە کە خاوەنی گەورەترین جبەخانەی ئەتۆمییە لە جیهاندا\nئەوەی وا لە ڕووسیا دەکات ببێتە یەکەم سەرچاوەی مەزەندەکراوی بەقاچاغبردنی چەکی ئەتۆمی ئەوەیە کە خاوەنی گەورەترین جبەخانەی ئەتۆمییە لە جیهاندا (١١ هەزار کڵاوەی ئەتۆمی هەیە). بە قاچاغبردن تەنها چەکی کۆکوژی نەگرتووەتەوە، بەڵکو بەپێی ئامارە فەرمییەکان زیاتر لە دوو ملیۆن پارچە چەک لە ڕووسیا تۆمارنەکراون. تەنانەت هەندێک لە پسپۆڕان دەڵین ژمارەی ڕاستەقینەی چەکە تۆمارنەکراوی ڕووسیا دەگاتە نزیکەی ١٠ ملیۆن پارچە و ساڵانە بە ڕێژەی ١٠% چەکە دزراوەکان زیاد دەکات.\nداهاتی ئەو چەکانەی لە ڕووسیا بە قاچاغ دەفرۆشرێن ڕێژەی ٥% تا ١٥%ی کۆی داهاتی چەکی فرۆشراوی ڕووسیا پێکدەهێنێت. لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٠دا کاتێک داهاتی فرۆشتنی چەکی ڕووسیا گەیشتە سێ ملیار و ٨٠٠ ملیۆن دۆلار، داهاتی چەکە قاچاغەکانی ڕووسیا ٣٨٠ ملیۆن دۆلار بوو. لەو کاتەوە ئەو تێڕوانینەوە دروستبوو کە داهاتی چەکە بە قاچاغفرۆشراوەکانی ڕووسیا لەو ڕێژەیە زیاترە و چەکەکان بەو وڵاتانەدا بڵاوبووەتەوە کە پەیماننامەی قەدەغەکردنی چەکی ئەتۆمییان واژۆکردووە یان شەڕیان تێدابووە.\nلە دوای ڕووسیا، یەکێکی تر لە گەورەترین سەرچاوەکانی بە قاچاغبردنی چەکی ئەتۆمی، پاکستان و ئەو وڵاتانەی دیکەیە کە وێستگەی پیتاندنی یۆرانیۆمیان تێدایە، وڵاتانی پێشووی ناو یەکێتی سۆڤیەتی جاران یەک لەسەر سێی ئەو وێستگانە لەخۆدەگرن کە بە یۆرانیۆمی پیتێنراو لە ئاستێکی باڵادا کاردەکەن.\nیەکێتی سۆڤیەت بەر لە هەڵوەشانەوەی لە ١٩٩١دا ٢٧ هەزار بۆمبی ئەتۆمی و بڕێکی زۆر پلۆتۆنیۆم و یۆرانیۆمی هەبوو کە دەکرا سێ هێندە بۆمبی ئەتۆمییان لێ دروستبکرێت. کۆمارەکانی یەکێتی سۆڤیەتی جاران (ئۆکرانیا، بیلاڕووسیا، کازاخستان) ئەو بۆمبە ئەتۆمیانەیان دایەوە بە ڕووسیا کە لە وڵاتەکانیان هەڵگیرابوون، بەڵام ئەم وڵاتانە ئێستاش هێندەیان پلۆتۆنیۆم و یۆرانیۆم هەیە کە دەتوانن بۆمبی ئەتۆمی دروستبکەن.\nئۆکرانیا و کازاخستانیش وێستگەی بەرهەمهێنانی وزەی ئەتۆمییان هەیە، ڕاستە کە ناتوانرێت بەرهەمە لاوەکییەکانی ئەو وێستگانە لە دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمیدا بەکاربهێنرێن، بەڵام جێی سەرنجی ئەو کەسانەیە کە بەدوای چەکی ئەتۆمیدا دەگەڕێن. پاکستان کە خاوەنی ٩٠ بۆ ١٠٠ کڵاوەی ئەتۆمییە، سەرقاڵی پەرەپێدانی پیشەسازی دروستکردنی پلۆتۆنیۆمیشە. ئەوەی مایەی نیگەرانییە لاوازی سیستمە ئەمنییەکەی و زیادبوونی ئەو کەسانەیە کە چاویان بڕیوەتە ئەو سامانە سەربازییە.\nداعش لە ٢٠١٥دا ئەو ئەگەرەی خستە ڕوو کە دەتوانێت لەماوەی ساڵێکدا بۆمبی ئەتۆمی لە پاکستان بکڕێت\nدەوڵەتی ئیسلامی (داعش) لە ٢٠١٥دا ئەو ئەگەرەی خستە ڕوو کە دەتوانێت لەماوەی ساڵێکدا بۆمبی ئەتۆمی لە پاکستان بکڕێت، لەو کاتەدا داعش پارەیەکی زۆری لە فرۆشتنی نەوتی عێراق و سوریاوە دەستدەکەوت.\nلە دوای سوریا و مۆڵدۆڤا..پەلهاویشتنی داعش بە کوێ دەگات؟\nساڵی ٢٠١٥ لە پرۆسەیەکی هاوبەشی نێوان پۆلیسی مۆڵدۆڤا و نوسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی سێ کەس دەستگیرکران کە دەیانویست مادەی تیشکدەر بە ئەفسەرێکی پۆلیس بفرۆشن، کە وای نیشاندابوو سەر بە داعشە. قاچاغچییەکان مادەی سیزیۆمی تیشکدەریان دابووە ئەفسەرەکە، مادەیەکە چەند هاوتایەکی لە دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمیدا بەکاردەهێنرێت. فرۆشیارەکە شانازی بەوەوە کردبوو کە بڕیکی باش هاوتای سیزیۆم-١٣٧ ی هەیە و ئامادەیی نیشاندابوو بە داعشی بفرۆشێت.\nرۆژانێک کە داعش لە لوتکەی دەسەڵاتیدابوو دەستی بەسەر ناوچەیەکدا گرتبوو کە دوو سەرچاوەی مادە تیشکدەرەکانی تێدابوو ئەوانیش پاشکۆی تویژینەوە زانستییەکان و ئامیرە پزیشکییەکان. بە تایبەت ئەو ئامێرانەی مادەی کۆبەڵت-٦٠ی تیشکدەری گامایان تێدایە.\nلەبەرئەوە لە ساڵی ٢٠١٣دا کاتێک بارهەڵگرێک بە کەرەستەی پزیشکییەوە لە مەکسیک دزرا کە کۆبەڵت-٦٠یان تێدابوو، دەزگای هەواڵگری ئەمریکا نیگەران بوو و ترسی لەوە هەبوو دواتر ئەو مادیە لە دروستکردنی چەکی ئەتۆمیدا بەکاربهێنرێت.\nکۆبەڵت-٦٠ مادەیەکی تیشکدەرە، ئەگەر بۆ ماوەی چەند خولەکێک یان چەند سەعاتێک تیشکەکەی بەر هەرکەسێک بکەوێت دوور نییە ببێتە هۆی مردنی\nچەند سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوی هەواڵ بە بەڵگەوە ئەوەیان بڵاوکردەوە کە پێدەچێت ڕێکخراوی داعش لە کۆگا نهێنی یان چۆڵکراوە کیمیاییەکانی عێراق و سوریادا مادەی کیمیایی دەستکەوتبێت. بەڵام ڕێکخراوەکە نەیتوانی لە پرۆگرامی چەکە کیمیاییەکانیدا سوود لە کەسانی شارەزا وەربگرێت.\nکانونی دووەمی ٢٠١٥ کەسێک بەناوی ئەبو مالیک لە هێرشێکی ئاسمانی هاوپەیماناندا کوژرا، ئەبو مالیک ئەندازیاری چەکی کیمیایی بوو و ئەندامی داعش بوو، پێشتر لە بەرنامە کیمیاییەکەی عێراقدا کاری کردبوو. بە گوتەی فەرماندەیی ناوەندی هێزەکانی ئەمریکا: "مەشقپێکردن و پسپۆڕییەکەی ئەبو مالیک توانایەکی زۆری بەو گروپە تیرۆریستییە دابوو لە گەیشتن بە چەکی کیمیایی".\nلاوازی ئاسایش و بێویژدانی..هاوکێشە نمونەییەکەی بە قاچاغبردن\nئەمریکا بە پاسەوان و بەربەستی کۆنکرێتی و کامیرای چاودێری و ئامێری هەستیار و سکانەری تایبەت چەکە ئەتۆمییەکانی دەپارێزێت. زۆربەی وڵاتە ئەتۆمییەکانی دیکەش هەمان ئەو ڕێوشوێنانە دەگرنە بەر.\nلەبەرئەوەی کۆگاکانی هەڵگرتنی چەکە ئەتۆمییەکان لەژێر چاودێرییەکی توندان، یان دەبێت وابێت، هەلی دەستخستنی بۆمبی ئەتۆمی لەڕێی بەدەستهێنانی هێزەوە کارێکی زۆر ئەستەمە. بەڵام هەلی ڕاستەقینە لە کۆگاکانی پلۆتۆنیۆم و یۆرانیۆمی پیتێنراودایە. هەردووکیان لە دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمی سەرەتاییدا بەکاردەهێنرێن.\nلە ٣٠ وڵاتی جیهاندا نزیکەی دوو هەزار تەن (دوو ملیۆن کیلۆگرام) لەم مادانە لەناو سەدان کۆگادا لە نێوان سیستمێکی ئەمنی توند یان زۆر فشەڵ و لاوازدا هەڵگیراون\nئێستا لە ٣٠ وڵاتی جیهاندا نزیکەی دوو هەزار تەن (دوو ملیۆن کیلۆگرام) لەم مادانە لەناو سەدان کۆگادا لە نێوان سیستمێکی ئەمنی توند یان زۆر فشەڵ و لاوازدا هەڵگیراون.\nکاتێک مادەی تیشکدەر و نەبوونی ئاسایش پێکەوە یەکدەگرن و دەبنە هەویرێک ، ئەگەری ئەوەی ئەو مادانە بکەونە دەست خەڵکانی هەڵەوە زۆر زیاد دەکات. هاوکێشەکە بە وێرانبوونی متمانەی زانایان و کارمەندانی وێستگە ئەتۆمییەکان کۆتایی دێت. ئەی ئەگەر وەک لە ڕووسیا ڕوودەدات، ڕێوشوێنە ئەمنییەکان ساختە بن و پاسەوانەکانی دامەزراوە ئەتۆمییەکان چەند مانگێک موچەیان نەدرابێتێ چی ڕوودەدات؟\nهەنگاوەکانی پرۆسەی بە قاچاغبردنی چەکی ئەتۆمی چین؟\nهەر پرۆسەیەکی بە قاچاغبردن پێویستی بە سێ هەنگاو و بنەمای سەرەکییە:\nشێوازی دەستکەوتنی کاڵاکە، کەرەستەی پەیوەندیکردن بە کڕیارەکانەوە، لەگەڵ ڕێگەیەک بۆ گواستنەوەی کاڵای قاچاغ.\nلە زۆربەی حاڵەتە ئاشکرابووەکانی بە قاچاغبردنی مادە و بۆمبە ئەتۆمییەکاندا فەرمانبەرانی وێستگە ئەتۆمییەکان خۆیان مادە ئەتۆمییەکانیان دزیوە (ئەمە هەنگاوی یەکەمە). بەڵام زۆربەی کات دزییەکە ئاشکرا دەبوو، لەبەرئەوەی فەرمانبەرەکان هەمان ئەزموون و پسۆڕیی قاچاغچییەکانیان نییە و کڕیاریشیان نییە (ئەمەش هەنگاوی دووەمە)، ڕێگاکانی گواستنەوەی ئەو مادانەش شارەزا نین کە دزیویانە (هەنگاوی سییەم).\nبەڵام دوای چەند ساڵێک ئەم شێوازە گۆڕانکاریی بەسەردا هات، ساڵی ٢٠٠٦ لە جۆرجیا ڕووداوێک ڕوویدا، ڕووداوەکە بە شێوازە کلاسیکییەکە دەستیپێکرد، پۆلیس بە هەوڵێکی فرۆشتنی یۆرانیۆمی پیتێنراوی زانی، تیمێکی کاری پێکهێنا و ئەندامانی پۆلیس وەک کڕیار خۆیان نیشاندا و ویستیان فرۆشیارەکان بخەڵەتێنن.\nئەم ڕووداوە بووە وانەیەک کە چیتر قاچاغچییەکان نابنە پارویەکی چەور بۆ ئەندامانی ئەو هێزە ئەمنیانەی لە جلوبەرگی کڕیاردا کاردەکەن\nبەڵام لە کاتی تەواوکردنی گرێبەستەکەدا فرۆشیارە ڕووسەکان نەچوون و لەجێی خۆیان نوێنەرێکیان بە نمونەیەک لە یۆرانیۆمەکەوە ناردبوو، ئەندامانی تیمەکە بە بیانوی ئەوەی بۆ دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمی ناشێت، یۆرانیۆمەکەیان نەکڕیبوو. ڕاستە دواتر نوێنەری قاچاغچییەکان دەستگیرکرا، بەڵام ئەمە بووە وانەیەک کە چیتر قاچاغچییەکان نابنە پارویەکی چەور بۆ ئەندامانی ئەو هێزە ئەمنیانەی لە جلوبەرگی کریاردا کاردەکەن.\nسەدان هەوڵی بە قاچاغبردنی دۆکیومێنتکراو\nئەوە یەکەمجار نەبوو لە مۆڵدۆڤا خەڵکانێک لەسەر بازرگانیکردن بە مادەی تیشکدەرەوە دەستگیربکرێن، لە کانونی یەکەمی ٢٠١٤دا شەش کەسی دیکە لە کاتی فرۆشتنی یۆرانیۆم- ٢٣٨، کە بەربڵاوترین هاوتاکانی یۆرانیۆمە، لەو وڵاتەی خۆرهەڵاتی ئەوروپا و نێوان ئۆکرانیاو ڕۆمانیا دەستگیرکران.\nلە نەوەدەکانی سەدەی ڕابردووشدا دەسەڵاتدارانی ئەمریکا چەندین هەوڵی ڕێکخراوی قاعیدەیان بۆ گەیشتن بە چەکی ئەتۆمی ئاشکرا کرد\nلە نەوەدەکانی سەدەی ڕابردووشدا دەسەڵاتدارانی ئەمریکا چەندین هەوڵی ڕێکخراوی قاعیدەیان بۆ گەیشتن بە چەکی ئەتۆمی ئاشکرا کرد. دەسەڵاتدارانی ڕووسیاش دەڵێن لە سەدەی ڕابردوودا سەدان هەوڵی بەقاچاغبردنی مادەی تیشکدەریان پوچەڵکردووەتەوە.\nلە نێوان ساڵانی ١٩٩٣ و ٢٠١٤دا ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم، دوو هەزار و ٧٣٤ هەوڵی بازارگانیکردنی نایاسایی بە مادە تیشکدەرەکانەوە بە دۆکیومێنت کردووە. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٣ و ٢٠٠٦دا ئاژانسەکە هۆشداری لەبارەی ١٠٠ حاڵەتی بە قاچاغبردنی چەک و مادەی تیشکدەری ئەتۆمی داوە، ١٨ حاڵەتیان بەقاچاغبردنی یۆرانیۆمی پیتێنراو بووە لە ئاستی باڵادا، کە پێکهاتەی سەرەکییە لە دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمیدا و مەترسیدارترین بەرهەمی بازاڕی ڕەشی چەکە ئەتۆمییەکانە.


📊 ئێران؛ 50 پسپۆڕی ئابووری هۆشداری داڕمانی ئابووری دەدەن Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Oct 9 2018 9:21AM\n50 پسپۆری ئابووری ئێران، زەنگی مەترسی لێدەدەن و هۆ [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ H.B. 9-10-2018 9:21:23\n👁 Bu başlık 1,700 defa görüntülendi\n✌ حسێن ماهر - حسێن دۆشکا Şehitler\n📅 Da eklendi Oct 10 2018 9:00AM\nحسێن ماهر کەبەهۆی بەکارهێنانی چەکی دۆشکاوە نازناوی [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 80% ✍ H.B. 10-10-2018 9:00:11\n📝 راگەیاندنی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەنگۆی رێگیری لە کۆسرەت رەسوڵ لە چوونی بۆ هەولێر رەتدەکاتەوە Belgeler\n📅 Da eklendi Oct 9 2018 11:04PM\n👁 Bu başlık 1,556 defa görüntülendi\nلە دوێنیەوە، لە کۆمەڵێک ماڵپەرو پەیچی سوشیالمیدیای [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ H.B. 9-10-2018 23:04:38\n📊 زیاتر 51 لەسەدی ئێعدامەکانی جیهان لە ئێراندا ڕوو دەدات Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Oct 9 2018 1:55PM\n👁 Bu başlık 1,555 defa görüntülendi\nلە مانگی ژانوویە هەتا مانگی سێپتامبری ساڵی 2018ی ز [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ H.B. 9-10-2018 13:55:40\n📝 گەریلاکانی هەپەگە و یەژاستار لە چەلێی سەربە جولەمێرگ چالاکییان ئەنجامدا، لەو چالاکییەدا شەش سەربازی سوپای تورک کوژران 09-10-2018 Belgeler\n📅 Da eklendi Oct 9 2018 1:51PM\n👁 Bu başlık 2,363 defa görüntülendi\nئەمڕۆ، ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل-هە [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ H.B. 9-10-2018 13:51:12\n👁 Bu başlık 5,756 defa görüntülendi\n📝 وەزارەتی پەروەردە بڕیاردەدات بەتێکەڵکردنی خوێندکارانی پەنابەری سوری لە خوێندنگا بنەڕەتییەکانی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی خوێندنی 2018-2019 Belgeler\n📅 Da eklendi Oct 9 2018 4:25PM\n👁 Bu başlık 2,858 defa görüntülendi\n09-10-2018 [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ H.B. 9-10-2018 16:25:24


ڤیان جاف، پشکۆی شۆڕشێک بەسەر زەمەنێکی سەهۆڵبەنداندا – کوردی – RojNews.News\n01/02/2021 - 7:21:41 am\nشەهید ڤیان جاف\nلە گۆڕەپانی شەڕدا جەنگاوەرێکی ئازا و لە ناو کۆمەڵگا و گەلەکەیدا سیاسەتمەدار و پێشەنگێکی شۆڕشگێڕبوو، جارێک پشکۆ ئاسا و جارێک لە بەرگی ئاگردا، لە زەمەنێکی سەهۆڵبەنداندا وەک بورکانێک ڕاپەڕی بەڕوویی سیاسەت و پیلانگێڕییەکانی دوژمنانی ئازادیی، ژن و گەلی کورددا.\nلەیلا والی حسێن، ناسراو بە “ڤیان سۆران یان ڤیان جاف” لە ساڵی ١٩٨١ لە شاری سلێمانی لە دایکبووە، هەر لەم شارەدا قۆناغەکانی سەرەتایی و ناوەندی خوێندووە و یەکێک بووە لەخوێندکارە زیرەک و هەڵکەوتووەکانی قوتابخانە و هەمیشە نموونە بووە بۆ هاوڕێکانی، هەر لەمنداڵییەوە هەستی بەزوڵم و ستەمی سیستمی کۆمەڵایەتی کردووە و پێی پەسەند نەکراوە، هەربۆیە هەمیشە ڕووبەڕووی ئەو ئەقڵییەتە کۆنەپارێزە بووەتەوە کە ژنی کۆتگیر و بێ ئیرادە کردووە.\nخوێندن ناتوانێت پەی بە خەیاڵ و خەونە ئازادیی بەخشەکانی ببات، ئیدی لەمیانەی لێگەڕینە قووڵەکانی بۆ ترووسکاییەکانی ئازادی، لە بەهاری ساڵی ١٩٩٧دا بەشداری لە شۆڕشی ڕزگاریخوازی نەتەوەیی کورد دەکات بە ڕێبەرایەتی پەکەکە و لە ماوەیەکی کورتدا لە میانەی پەروەردە و خۆپەروەردەکردندا، درک بە ڕاستینەی کۆمەڵگا و کەسێتی ژن دەکات و بە جۆشێکی مەزنەوە بەشداری ژیانی شۆڕشگێڕیی دەبێت.\nلە ژیانی شۆڕشگێڕانەیدا بە ورەبەرزییەوە شێلگیرانە هەنگاوەکانی سەرەتای لە گۆڕەپانی شەڕدا هەڵدێنێت و دەچێتە ڕیزەکانی گەریلا و وەک شەڕڤان و فەرماندارێکی هەڵکەوتوو بەشداری چالاکانە لە چەندین چالاکی گەریلاییدا دەکات.\nتێکڕای ژیان و تێکۆشانی ڤیان جاف، جەختکردنەوەبووە لەسەر یەکپارچەیی کوردستان و شۆڕشی ئازادیخوازانەی گەلی کورد بە پێشەنگایەتی ژن، دوای قاڵبوونەوەی لەناو فکر و فەلسەفەی ڕێبەر ئۆجالان و ئاشنابوونی بە تێزەکانی دەربارەی ژن و شۆڕش و کۆمەڵگا، بینینی ڕێبەر ئۆجالان دەبێت بە یەکێک لە خەیاڵە گەورەکانی.\nبەهۆی لێهاتووییەوە لە کۆتایی ساڵی ١٩٩٧دا لەلایەن هەڤاڵانییەوە دەپاڵێورێت بۆ بەڕێکردنی بەرەو گۆڕەپانی سەرۆکایەتی (عەبدوڵا ئۆجالان) لە دۆڵی بیقاع، بۆ بەشداریکردن لە پەروەردەکانی ڕیبەر ئۆجالان، بەڵام بەهۆی بارودۆخی دژواری ئەوکاتەوە ئەو دەرفەتەی بۆ ناڕەخسێت.\nگرنگترین وێستگەکانی ژیانی شۆڕشگێڕیی ڤیان جاف\nلە پێناو بە گوڕکردن و برەودان بە تێکۆشانی ئازادی لە باشووری کوردستاندا ڕۆڵێکی مێژوویی و گرنگی بینی لەو تێکۆشانەدا، لە یەکەمین کۆنگرەی پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان- پەچەدەکە، لە ساڵی ٢٠٠٢دا خاوەن ڕۆڵێکی بەرچاو دەبێت لە پێشخستنی خەباتی ڕێکخستنی و ڕاگەیاندنی و بوارەکانی دیکەی تێکۆشانی ‘پەچەدەکە’ دا، هەر لەو ساڵەدا لەچوارەمین کۆنگرەی بزاڤی ژناندا دەبێتە ئەندامی ئەنجوومەنی بەڕێوبەرایەتی پارتی ژنی ئازاد (PJA) و ڕۆڵێکی کاریگەری لەتێکۆشانی تەڤگەری ئازادیی ژندا دەگێڕێت\nلە ساڵی ٢٠٠٣دا وەک ئەندامی دەستەی گشتی، بەشداری لە دامەزراندنی “کۆنگرەی گەل”دا کرد، لەسەر داوای هەڤاڵانی وەک ئەندامێکی دەستەی دامەزرێنەر و سەرلەنوێ بونیادنانەوەی پەکەکەدا، ڕۆڵی کاریگەری لە دامەزراندنی پەکەکەی نوێدا گێڕاو و دواتر لەسەر بنەمای پێشنیار و پێداگری خۆی چووە ڕیزەکانی هێزی پاراستنی گەل، وەک فەرماندەیەکی یەکینەکانی ژنی ئازاد، لەناوچەی هەفتانینی بادیناندا.\nچالاکییە گیانبازییەکەی ڤیان جاف\nڤیان جاف وەک ژنە شۆڕشگێڕێك و لەهەمان کاتدا وەک کوردێك، هەرگیز پیلانگێڕی نێودەوڵەتی ١٥ی شوباتی ١٩٩٩ی هەزمنەکرد و نەیتوانی وەک ڕووداوێکی ئاسایی یان قەدەرێک بیبینێت، هەمیشە لە تێکۆشاندا بوو بۆ شەمەزارکردن و هەڵوەشاندنەوەی ئەو ئەو پیلانگێڕییە شوومە.\nدوجار لەیلا والی حسێن، ناسراو بە ڤیان جاف، لە شەوی ١ لەسەر ٢ی مانگی ٢ی ٢٠٠٦ لە هەشتەمین ساڵیادی پیلانگێڕیی نێودەوڵەتی، لە ناوچەی هەفتانین لەژێر دروشمی “سەرلەنوێ واتادان بە وتەکانمان” ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا و بە چالاکییە گیانبازییەکەی خۆی، عەشقی خۆی بۆ ئازادیی و ژیانێکی بەکەرامەت و پەیوەستبوونی بە ڕێبەر ئۆجالان و ژنانی کورد و تەواوی گەلی کوردستان سەلماند.\nپێش ئەنجامدانی چالاکییەکەی لەنامەکەیدا دەڵێت:”هەرگیز نەمدەتوانی هەشتەمین ساڵوەگەڕی پیلانگێڕیی ١٥ی شوبات پەسەند بکەم، بۆیە پێویست بوو وەک بورکانێک ڕووبەڕووی سیاسەت و پیلانگێڕییەکانی دوژمنانی ئازادیی ژن و گەلی کوردستان ببمەوە”.


به‌ڕێوه‌به‌ری به‌نداوی دوكان ڕونكردنه‌وه له‌باره‌ی زیادبونی ئاستی ئاوی به‌نداوه‌كه‌و به‌ردانه‌وه‌ی به‌ڕوی زێیه‌كه‌دا ده‌دات، ڕاشیده‌گه‌یه‌نێت، "ئه‌گه‌ر پێویستبكات ئاستی ئاوی به‌نداوه‌كه زیاتر ده‌كرێت".\nئه‌ندازیار محه‌مه‌د تاهیر به‌ڕێوه‌به‌ری به‌نداوی دوكان بهSNNی ڕاگه‌یاند، "ئه‌و ئاوه‌ی كه له‌ئاستی ئاوی به‌نداوه‌كه به‌رده‌درێته‌وه، هه‌موی ناچێته‌سه‌ر ته‌واوی شه‌قامه‌كانی قه‌زای دوكان، به‌ڵكو ئاو ده‌چێته سه‌رشه‌قامه‌كه كه ئاسته‌كه‌ی نزمه".\nوتیشی:"ئێستا بۆ وه‌رزی به‌هار دره‌نگه‌و ڕه‌نگه زۆر مه‌ترسی دروستبونه‌وه‌ی زریان و لافاو نه‌مابێت".\nڕاشیگه‌یاند، "له‌دوو مانگی ڕابردودا نوسراومان بۆ پارێزگاری سلێمانی و قائیمقامی دوكان و به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌كانی (ته‌قته‌ق، ئاشتی و پردێ) كردوه‌و ئاگادارمان كردونه‌ته‌وه كه ئه‌گه‌ر حه‌وزی ماسیان هه‌یه به‌رهه‌مه‌كه‌ی ساغ بكه‌نه‌وه‌و له‌وه زیاتر به‌رهه‌مهێنان نه‌كه‌ن، ئه‌وانه‌شی غه‌ساله‌ی چه‌وو لمیان هه‌یه ئامێره‌كانیان له‌ئاستی ئاوه‌كه دوربخه‌نه‌وه تا زیانیان به‌رنه‌كه‌وێت".\nئه‌وه‌شی وت:"به‌وپێیه‌ی ئاوه‌كه شوێنی خۆیه‌تی هه‌ركات زیادبكات زیادده‌كات و چه‌ند ناوچه‌یه‌كیش هه‌ن كه قه‌ده‌غه‌كراوبون".\nزیاتر له‌وباره‌یه‌وه وتی:"پێشتر فه‌رمانمان هه‌بوه له‌یه‌ك چركه‌دا ڕاسته‌وخۆ 900 مه‌تر چوارگۆشه ئاو له‌ئاستی به‌نداوه‌كه به‌ربدرێته‌وه، به‌ڵام ئێمه ئه‌وه‌مان به‌چه‌ند قۆناغێك كرد بۆ ئه‌وه‌ی هاوڵاتیان زه‌ره‌رمه‌ندنه‌بن، ئێستاش ئاوه‌كه بۆ هه‌زار مه‌تر موكه‌عه‌ب له‌چركه‌یه‌كدا زیادكراوه".\nبه‌ڕێوه‌به‌ری به‌نداوی دوكان ئه‌وه‌شی ئاشكراكرد، "ده‌توانین پێنج هه‌زار مه‌تر چوارگۆشه له‌یه‌ك چركه‌دا به‌ربده‌ینه‌وه، بۆیه هه‌ركات پێویستبكات ئاوی زیاتر له‌ئاستی به‌نداوه‌كه به‌رده‌درێته‌وه".\n4 مانگ پێشتر - Apr 16 2019 2:35PM


خودا گه‌ردوونی دروست نه‌کردوه!\nگه‌وره زانای به‌ریتانی ستیڤن هۆکینگ له وه‌ڵامێکی فیزیاویدا ڕایده‌گه‌ینێ که خودا گه‌ردوونی دروست نه‌کردوه.\nله کتێبێکدا که نۆی ساپته‌مبه‌ری ئه‌مساڵ بڵاو ده‌بێته‌وه به‌ناوی( دیزاینی گه‌وره) زانای به‌ریتانی دووری ده‌خاته‌وه که خودا گه‌ردوونی دروستکردبێت.\nستیڤن هۆکینگی 69 ساڵه له کتێبێکدا که به هاوکاری زانایه‌کی ئه‌مریکی به چاپیان گه‌یانده‌وه، ڕوونی ده‌کاته‌وه که خودا هیچ ڕۆڵێکی نیه له دروستکردنی گه‌ردووندا.\nله وتارێکدا که ڕۆژنامه‌ی تایمزی به‌ریتانی رۆژی پینج شه‌ممه‌ی ڕابوردوو بڵای کردۆته‌وه زانای ناوبراو ده‌ڵێ زانستی فیزیای نوێ هیچ بوارێک ناهێڵێته‌وه بۆ باوه‌ڕکردن به‌وه‌ی که خوایه‌ک گه‌ردوونی دروستکردبێت.\nوه ستیڤن هۆکینگ ده‌ڵێ چۆن چارلز داروین و تیۆره‌که‌ی جێگایان به خواد چۆڵکرد ده‌رباره‌ی زانستی زینده‌وه‌رزانی، ئێستاش چه‌ند تیۆرێکی تازه هه‌ر بۆچونێک به درۆ ده‌خه‌نه‌وه ده‌رباره‌ی بوونی خوایه‌ک که گه‌ردوونی دروستکردبێت.\nهۆکینگ له کتێبه‌که‌یدا (دیزاینی گه‌وره) که چاپخانه‌ی یۆرکا چه‌ند بڕگه‌ی لێ بڵاو کردۆته‌وه هه‌وڵ ده‌دات وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره بداته‌وه ئایه گه‌ردوون پێوستی به خوایه‌ک هه‌بووه بۆ دروست بوون؟ ئه‌و به‌دڵنیایه‌وه ده‌ڵێ نه‌خێر. وه ئه‌وه‌ی به ته‌قینه‌وه گه‌وره‌که ناسراوه ته‌نها ئه‌نجامی حه‌تمی یاساکانی فیزیا بووه.\nهۆکینگ ده‌ڵێ یاسایه‌کی وه‌ک یاسای کێشکردن توانیوه‌تی له هیچه‌وه گه‌ردوون دروستبکات، وه دروستکردنێکی ڕه‌مه‌کی ئاوها هۆکار بووه که شتێک هه‌بێ له بڕی ئه‌وه‌ی شتێک نه‌بێت وه‌ک بوونی ئیمه‌وه و بوونی گه‌ردوون، وه ده‌ڵێ که گه‌ردوون پێوستی به تروسکه‌یه‌کی خوا نه بووه بۆ دروست بوون.\nئه‌و کتێبه که به هاوکاری نیلۆد ملودیناوی ئه‌مریکی گه‌یانراوه‌ته چاب و ده‌کردن بڕیاره پێش هاتنی پاپای فاتیکان بۆ به‌ریتانیا بڵاو بکرێته‌وه، وه‌ک ده‌ڵێن کتێبه‌که تیۆریه‌کی ته‌واو و هه‌مه‌لایه‌نه‌ی زانستیه و بڵاو بوونه‌وه‌ی ده‌کاته ئه‌وه‌ی که جێگایه نه هێڵێته‌وه بۆ خودا ده‌رباره‌ی ئه‌فراندن و دروستکردنی گه‌ردوون.\nهۆکینگ له کتێبه‌که‌دا ده‌ڵێ لێدانی یه‌که‌م له باوه‌ڕبوون ساڵی 1992 هات که زاناکان دڵنیا بوون که هه‌ستاره‌یه‌ک هه‌یه به ده‌وری ئه‌ستێره‌یه‌کدا به پێچه‌وانه‌ی خۆر ده‌سوڕێته‌وه، وه ده‌ڵێ ته‌نها ڕیکه‌وته‌کانی باری هه‌ستێره‌کانی کۆمه‌ڵه‌یه‌کی یه‌ک خۆری و خۆشبه‌ختی ئێمه‌یه که مه‌ودایه‌کی دروست هه‌یه له نێوان ڕۆژ و زه‌ویدا که ئه‌مه‌ش وای کردوه خه‌ڵکانێک وا بڕوا بکه‌ن که ئامانج له‌م دۆخ و دیزاینه ڕازیکردنی مرۆڤه.\nوه پرۆفیسۆر هۆکینگ پێی وایه گه‌ردوونی تر هه‌ن، که به فره گه‌ردوون ناویان ده‌بات نه‌ک ته‌نها هه‌ستاره گه‌لی ده‌روه‌ی کۆمه‌ڵه‌ی خۆر، وه ده‌ڵێ ئه‌گه‌ر نیه‌تی خواوه‌ند دروستکردنی نه‌ژادی به‌شه‌ر بێت مانای وایه ئه‌و گه‌ردوون و هه‌ستاره‌نای تر زیاده‌ن به‌و واتایه‌ش پێویست نین، ئه‌ی بۆ هه‌ن؟\nوه له وه‌ڵامێکدا ده‌رباره‌ی تیۆره‌تازه‌که‌ی، هۆکینگ ئاماژه‌یدا که ناوی تێۆری ئێمه(M) و ده‌ڵێ 11 دووری کات و شوێنی هه‌یه که بریتیه له له‌رینه گۆڕاوه‌کان و ئۆتۆمه بنه‌ڕه‌تیه‌کان و تارماییه دوره‌کان و سێ خاڵی دووریی و چه‌ند ته‌نێکی تری که سته‌مه بیهێنینه پێش چاومان و مه‌ودایه‌کی فراوان داگیرده‌که‌ن له بۆشاییدا.\nلای خۆیه‌وه زانای به‌ریتانی ئاته‌ئیستی بواری زینده‌وه‌ر زانی که به‌ناوبه‌نگه به کتێبه‌که‌ی( وه‌همی خوا) خۆشحاڵی خۆی ده‌ربڕی به تیۆره‌که‌ی هۆکینگ و وتی ئا ئه‌مه‌یه داروینیزمی تایبه‌ت به خودی سه‌راپای سروشت نه‌ک ته‌نها بونه‌وه‌ره زیندوه‌کان که له دووتۆیدا زینده‌وه‌ریش ده‌ژێ، ڕێک ئه‌وه‌یه که هۆکینگ ده‌یڵێ، من زۆر گرنگی ناده‌م به زانستی فیزیا به‌ڵام هه‌میشه ئه‌و شته‌م به فه‌رز وه‌رگرتووه که ئه‌و ده‌یڵێ.\nسه‌رچاوه: ئیلاف ، بی بی سی به عه‌ره‌بی ، سی ئێن ئێن.


لەوە ساناتر نییە دەست بدەیتە قەڵەم و بەیانێک بنووسیت،بۆ من5 دەقە لە کاتەکەم دەگرێت،دەمتوانی ئەمجارەش بینووسم و 5 دەقە دوای دەرچوونی بەیانەکە بڵاوی بکەمەوە،ئاخر بە بەیان بوایە ئێستا کۆفی عەنان فێری کوردی ببوو،جۆرج بۆشیش لەدوای خانە نشینی لە کوردستان نیشتەجێ دەبوو.\nلە دوای جەنگی جیهانی دووەم،لە دوای هێرۆشیما و ناکازاکی،هەڵەبجە جەرگبڕترین تاوانە،ڕاستە ئەنفال لە هەڵەبجە گەورەترە،وەلێ هەڵەبجە بووە ناسنامەی کورد و دۆزەکەمانی بە جیهان ناساند،وەلێ ئەنفال بووە جینۆساید.\nنە هیرۆشیما و نە ناکازاکی جینۆساید نین ،وەلێ هۆلۆکۆست و دارفۆر بە جینۆساید هاتۆتە ژماردن.\nسێ تاوان "جینۆساید و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی و تاوانی جەنگ" بە تاوانە گەورەکان دێنە ژماردن ،ئەو تاوانانەی نە زەمەن کۆنیان دەکات و لەبیریان دەکات و تاوانکارانی دەتوانن خۆ لە دەست دادوەری بپارێزن،نە جێگاش دەتوانێت بەئاشکرا داڵدەی بکەرانی بدات و لە دادگاییکردن بیان پارێزێت.\nتاوانی کیمیابارانی هەڵەبجە،خودی کیمیابارانەکە ،بە هۆی ئەوەی لەو چرکە ساتە شار بووە بەشێک لە بەرەی شەڕی ئێران-عێراق،کێشەکەشی بووە کێشەیەکی نێو دەوڵەتی،بۆیە ئەو تاوانە بە تاوانی جەنگ و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی دێتە ژماردن.\nدەکرێت و ڕەوایە داوا بکەین16-3 بکرێتەڕۆژی قەدەغەکردنی چەکی کیمیاوی لە جیهاندا ،چۆن ڕۆژی لێدانی هیرۆشیما کرا بە ڕۆژی قەدەغەکردنی چەکی ئەتۆمی.\nچۆن هەڵەبجە چووە پەرتووکی گینسەوە لە تایبەت بە چەکی کیمیاوی و یەکەم شارە لە مێژووی مرۆڤایەتی زۆرترین قوربانی ئەو چەکەی دابێت.\nوەلێ داوا بکەین کیمیابارانکردنی هەڵەبجە ببێتەجینۆساید ،بە بڕوای من لە گەڵ پێوەرەکانی جیتۆساید نایاتەوە و هەوڵێکی نەزۆکە،باشترە ئەو پرسیارە بکەین بۆ نەبووە جینۆساید؟،کێن مسەببەکان؟،هۆکارەکان چین؟،من لە داهاتوودا وەڵامی ئەو پرسیارەتان بۆ دەدەمەوە ئەگەر سەریشم لە پێناوی گۆڕەکەی عومەری خاوەر دانابێت.\nوەلێ دەشێت مامەڵەی بەعس لە گەڵ خەڵکی هەڵەبجە"ئەنفالکردن و ناردنیان بۆ نگرە سەلمان،کۆکردنەوەیان لە ئۆردوگاکان.."کار لە سەریان بکرێت بۆ بەجینۆساید ناسینی.\nئەگەر ئێوە ناوێرن بڵێن ئەوانەی هەڵەبجەیان کرد بە کەربەلا ،ئەوانن ناهێڵن کیمیابارانکردنی هەڵەبجە ببێت بە جینۆساید،ئەوا من بە دەنگێکی بەرز دەیڵێم.\nخەڵکی هەڵەبجە ئامادەم یەک ملیۆن بەیانتان بۆ بنووسم،یەک ملیۆن ئیمزاتان بۆ کۆبکەمەوە،بەڵام ڕاستی تاڵە،جینۆساید نە بە ئیمزاو نە قسەی خۆش و نە بە سینگ کوتان نایات.


چالاکوانانی سوریا: هێزەکانی سوریای دیموکرات 9 گوندی دیکە لە داعش ڕزگاردەکەن\nچالاکوانانی سوریا دەڵێن هێزەکانی سوریای دیموکرات لە باشوری بەنداوی تشرین 9 گوند و 3 کێڵگەیان لە داعش ڕزگارکردووە.\nکۆمەڵەی سوریا بۆ چاودێری مافەکانی مرۆڤ کە پەیوەندی بە تۆڕێـکی گەورەی چالاکوانان لە سوریا هەیە، ئەمڕۆ سێشەممە ڕایگەیاند هێزەکانی سوریا دیموکرات توانیویانە لە دوری نزیکەی 10 کیلۆمەتر لە باشوری بەنداوەکە لە دیوی ڕۆژهەڵاتی ڕووباری فورات ئەو گوندانە ڕزگاربکەن، لەوانە خەشخاش ئەلکەبیر، نقوت، بئر ئەلئەعما، ئەبو ئەلسەفا، ڕمیلە، خەربەت جەمیل.\nدەشڵێت بەمەش هێزەکانی سوریای دیموکرات توانیویانە 23 گوند و کێڵگە لە داعش ڕزگاربکەن، لەوەتای لە 24 ی ئەم مانگی پـێنجەوە دەسـتیان بە ئۆپەراسیۆنەکانی باکوری ڕەققە کردووە بە پاڵپشـتی هێزی ئاسمانی نێودەوڵەتی بە ڕابەرایەتی ئەمەریکا.\nکۆمەڵەکە ئاماژە بۆ ئەوەش دەکات لەم میحورە 15 تەرمی چەکداری داعش کەوتوونەتە دەسـتی هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە و بەمەش کۆی تەرمەکانی داعش کە لەم شەڕانەی دوایی کەوتوونەتە دەسـتی هێزەکانی سوریای دیموکرات گەیشتووەتە 79 تەرم لەوانە 24 تەرمیان هی چەکدارانی منداڵی داعشە ئەوانەی بە ئەشبال ئەلخەلافە ناودێریان دەکەن. هەروەها تەرمی سەرکردەیەکی داعشی تێدایە کە ڕەگەزنامەی فەڕەنسی هەیە.


سه‌ما و سه‌ماکه‌ر [ره‌قێ و راقیێه] ئه‌و دوو ووشه یه له‌ناو کۆمه‌ڵگای کورده‌واری دا به چاوی سووک سه‌یرده‌کرێت . لۆ ئه‌وه‌ی له هونه‌ر جیا بکرێته‌وه ووشەی [قه‌حپه‌ی] ده‌خه‌نه پشتی یان پێشی سەماکەر[راقیێە] که . ئه‌وه دواکه‌وتوویی فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌بی کوردی یه ، بگره هه‌تا دواکەوتوویی باری کۆمه‌ڵایه‌تی یه‌که‌ش نیشان دەدات . له زه‌مانی پێش ئاینی ئیسلام و دوای ئاینی ئیسلامیش سه‌ماکه‌ر هه‌بوون و له به‌رده‌م خه‌لیفه‌ی موسڵمانان سه‌مایان کردووه و جارجاره [پاشا وسەرکردە ]کان بۆ خۆشی دانیشتنیان بانگی کوڕ و کچیان کردووه بۆیان بڕه‌قێن[سەمابکەن] . له‌ناو کورد دا هیچ راقیێه‌یه‌کی شێوه‌ی [سامیه جه‌مال و فیفی عه‌بده و دینا و نه‌جوا فوئاد] و سەدانی تر ، له شاشه‌ی سینه‌ما یا ته‌له‌فزیون به‌دیار نه‌که‌وتوون ، ئه‌گه‌ریش له باڕ و مه‌لها‌کان بوونی یان هه‌بووبێت ئه‌وه نادیاربوون یان ناوی خۆیان گۆڕی وه و هه‌ویه‌ی کوردبوونی خۆیان سڕیته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی عائیله‌که‌ی خێزانه‌که‌ی له‌که‌دار نه‌کات و به‌قه‌ولی دواکه‌وتووی کوردی دا [شه‌ڕه‌ف] یا [ئابروو]یان نه‌چێت .\nله تورکیا ئه‌و هونه‌ره زۆره و که‌سیش شه‌رم دایناگرێت ره‌قێ بکات و هه‌ندێک جار له باڕه‌کانیش له‌به‌رده‌م گۆرانی بێژان به نیمچه ڕووتی سه‌ما ده‌که‌ن . ئه‌و له‌ش ولاره جوانه‌ی سه‌ماکه‌ر خه‌ڵکی که‌یف خۆش ده‌کات و ئه‌وه‌ندی سه‌یری هونه‌ری و له‌شی سه‌ماکه‌ر ده‌کرێت ، سه‌یری گۆرانی بێژه‌که ناکرێت . جاره‌کیان له کاروانسه‌رای دیاربه‌کر به شه‌که‌تی و ماندوویی له‌گه‌ڵ شوفێری ته‌کسی نێوان دیاربه‌کر و سلوپی له چێشتخانه‌که‌ی دانیشتین دیاره سه‌رمێزه‌که‌یان پڕکردین له گوڵ بۆ ئه‌وه‌ی بناسرێنه‌وه که غه‌ریبین و میوانین ئه‌گه‌رچی من له دیاربه‌کری ده‌ڵاڵ و مه‌هابادی خۆشه‌ویست و قامێشڵۆی ره‌نگین خۆم به غه‌ریب نایه‌ته به‌رچاو . ئه‌و شوفێره کورده‌ی سلوپی له‌به‌ر ترسی ڕێگا و ناخۆشی مایه‌وه و منیش به هۆی خۆشه‌ویستیم بۆ ماندووبوونی داوام لێکرد له‌سه‌ر حیسابی من بخواته‌وه و بخوا و 50 دۆلاریشم وه‌کو دیاری دا پێی تاوه‌کو بۆ منداڵه‌که‌ی به‌ناوی من ده‌ستێک جلوبه‌رگی بۆ بکڕێت . هه‌تا ئه‌مڕۆ ئه‌وه بووه کۆمه‌ڵێک ساڵ په‌یوه‌ندی مان ماوه و چه‌ند جاره‌کیش سه‌ری هه‌ولێری داوه و چوبووه سه‌ردانی دایه‌وخوشکان . که گۆرانی بێژ و سه‌ماکه‌ر نزیکمان بوونه‌وه به ژنه‌سه‌ماکه‌ره‌که‌م گووت بێته‌وه لامان حه‌ز ده‌که‌م تۆزێک قسان بکه‌ین ، به‌ڵام بیرنه‌کاته‌وه بۆ ڕابواردن . سه‌یری به قسه‌که‌م هات ، که شوفێره‌که کردی یه تورکی دیاره نیوه‌ی شه‌و ده‌ستی هه‌ڵده‌گرت له سه‌ماکردن و ده‌سته‌خوشکه‌کی تری هاته سه‌ر شانۆ له‌گه‌ڵ یه‌کێکی تر . شوفێره‌که ده‌یزانی بیر له‌وه ناکه‌مه‌وه شوێن بۆ ئه‌و ژنه‌ش بگرم ، ئه‌گه‌رنا ئه‌و حه‌زی ده‌کرد له‌گه‌ڵ رووس و تورک و بولگاری ڕابووێریت به‌ڵام که‌زانی من حه‌زم له کڕینی ڕابواردن نی یه ئه‌ویش هه‌تا ڕۆیشتنی من به‌ته‌نها بوو جا نازانم شه‌و چووه کوێ . ژنه که هات و به جله‌کی تر دانیشت و زانی من موشته‌ری چه‌ور نیم داوای شه‌ربه‌تی کرد گه‌لێکم گووت کۆکتێله‌ک نۆش بکات ، داواکه‌ی قه‌بووڵ نه‌بوو ، له‌باری هونه‌ری ره‌قێ قسه‌مان ده‌کرد . من حه‌زم ده‌کرد بزانم ناسنامه‌ی چی یه . ئه‌وه تاقه خواستی من بوو . له پڕ گووتی ئه‌ز کرمانجم ژ باژیری [وان]م یان ناوچه‌یه‌کی سه‌ر به وان شوفێر به تورکی گووتی مه‌ڵی کرمانج کرمانج به ڕووتی سه‌ما ناکه‌ن . به‌ڵام من لێنه‌گه‌ڕام و به سه‌بری به‌و کوردی یه‌ی ده‌مزانی قسه‌مان ده‌کرد و خانمیش به کرمانجی وه‌ڵام و په‌یڤی ده‌درکاند . له مێژبوو هاتبووه دیاربه‌کر و نیشته‌جێ ئه‌و شاره بوبوو به هێواشی له شوفێری گه‌یاند ئه‌و یه‌که‌م و دوا سه‌ماکه‌ری کرمانج نی یه له تورکیا به‌ڵکو له ئه‌سته‌مبۆڵ و ئه‌نتاڵیا و ئه‌نقه‌ره و ئه‌زمیر و شوێنه‌کانی تر به‌ناو وناوبانگی تورکیا گه‌لێک زۆرن . له‌به‌ر خاتری من به کرمانجی قسه‌ی کرد ئه‌گه‌رنا تورکی یه‌که‌ی بۆ ئاسانتر بوو ، سه‌ره‌تا شوفێره‌که نه‌یده‌زانی کرمانجه ، تورکی یه‌که‌ی زۆر چاک بوو . شوفێری پیاو له‌به‌ر عه‌یبه‌ی حه‌زی نه‌ده‌کرد بزانی کرمانج ره‌قێ ده‌که‌ن . ئێستاکه‌ش نه‌مزانی ناوی ته‌واوی ئه‌و خوشکه چی یه چونکه ناوه‌کی تورکیانی و ئه‌وڕوپی به ئیمه گووت . که زانیمان ناوی خۆی یا ناوی راسته‌قینه‌ی خۆی نی یه .\nمه‌به‌ستم له‌و نموونه‌یه ئه‌وه‌یه که پیاوی کورد زۆر به زه‌حمه‌ت بۆی هه‌زم ده‌کرێت ژنی یا خوشکی یا دایکی راقێه بن. جاران له کورده‌واری گۆرانی گوتنیش بۆ ژن به چاوی سوک سه‌یر ده‌کرا .\nخه‌ڵکی تورکیا سه‌دا نه‌وه‌د و زیاتر له‌سه‌ر دینی ئیسلامن ، به‌ڵام ره‌قسیان بۆ حه‌رام نی یه و له ته‌له‌فزیونی ده‌ره‌قسن . گه‌لێک فلیمی کۆنیان هه‌یه ئه‌و هونه‌ره نیشان ده‌دات . ئیبراهیم تاتلساس له که‌ناڵه ته‌له‌فزیونه‌که‌ی گه‌لێک جار گۆرانی ده‌ڵێت و راقیسه‌ش بۆی باده‌ده‌ن . هه‌ندیک جاریش شایی بۆ ده‌که‌ن .\nنازانم [ئیبۆفه‌ندی] که‌سی کوردی به‌ناوبانگ کردی یه له‌و هونه‌ره یان هه‌ر تورکان ده‌هینیته سه‌ر شانۆ .\nمیسری یه‌کان گه‌لێک پێشکه‌وتوون له‌و هونه‌ره له زۆربه‌ی فلیم و ته‌مسیلیه‌کانیان ره‌قێ هه‌یه . هونه‌رمه‌نده‌کانی به‌ناوبانگ سه‌مای خۆیان به نیمچه ڕووتی و نیـمچه جلوبه‌رگی ته‌نک له فلیمه‌کان ده‌ره‌قسن و ده‌بێت سه‌ماکردن بزانن . هونه‌رمه‌نده پیاوه‌کانیش هه‌ر ده‌ره‌قسن و شاره‌زای یان هه‌یه له و بواره دا . هه‌ریه‌کێکیان ده‌بینیت باده‌ده‌ن و چاکیش ئه‌زمونیان هه‌یه .\nنازانم له هونه‌ره‌جوانه‌کان یان له‌به‌شی ته‌مسیل [کچه‌کان و کوڕه‌کان]مان فێره سه‌ماکردن ده‌کرێن یان تابۆیه و به عه‌یب له قه‌ڵه‌م ده‌درێت . ئێستاکه کاتی ئه‌وه هاتووه ئه‌و هونه‌ره به چاوی سووک سه‌یر نه‌کرێت و ڕێگا له‌و کارمامزانه نه‌گیرێت ئه‌گه‌ر بێت و حه‌ز و ئاره‌زوویان ئه‌و هونه‌ره بێت و ده‌بێت وه‌کو جۆرێک له هونه‌ره‌کان سه‌یر بکرێت .\nبه‌کوردی و کورتی سه‌مای ڕۆژهه‌ڵاتی [رقێه شرقیه] جۆره سه‌مایه‌که له ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵات و باکووری ئه‌فریقا [لیبیا و مه‌غریب و جه‌زائیر و تونس و مۆریتانیا] هه‌یه .\nشاره‌زایان له‌و بواره‌وه مێژووی سه‌ما [ره‌قێ] ده‌گه‌ڕێننه‌وه بۆ هه‌زاران ساڵانی پێش له‌دایک بوونی مه‌سیح ، گوایه له وڵاتی نێوان دووڕووبار [بلاد مابین النهرین] سه‌ری هه‌ڵداوه و په‌یوه‌ندی به په‌رستنی خوایی هه‌بووه . هه‌ندیک جاریش باس له‌وه ده‌کرێت گوایه دایک له‌کاتی منداڵ بووندا له چوارده‌وره‌ی خۆی سوڕاوه‌ته‌وه و لاسایی ئه‌وه کراوه‌ته‌وه و بووه به سه‌ما . ئه‌و سه‌مایه به‌وه به‌ناوبانگه که له‌ش ولاری ژن به‌دیار ده‌خات و به نیمچه ڕووتی له‌سه‌ر شانۆ یا له ئاهه‌نگ و له باڕ و مه‌لهه‌کان سه‌ماکه‌ر خۆی نیشان ده‌دات و هونه‌ره‌که‌ی پیشان ده‌دات . سه‌ماکه‌ر ده‌بێت له‌گه‌ڵ ده‌نگی یان سه‌دای مۆسیقا له‌ش ولاری بجولێنیته‌وه ، هونه‌ری سه‌ماکه‌ر له‌وه‌وه به‌دیار ده‌که‌وێت که له‌گه‌ڵ سه‌دای مۆسیقا و ئاواز و ده‌نگی گۆڕانی بێژه‌که سه‌ما بکات و ئه‌ندامانی له‌شی بجولینیته‌وه . سه‌ماکه‌ر شان و سینگ و زگ[سگ] و سمت و نێک و ڕانی ده‌جولێنیته‌وه و هه‌ندێک جار خشڵ و پوله‌که‌ی ته‌نه‌که و بازنه‌یی به ناو قه‌د و قاچ و سینگ و پێش و پاشی له‌شی شۆڕده‌کاته‌وه و ده‌یجولێنیته‌وه و ئه‌ویش ڕێک ده‌خات له‌گه‌ڵ ده‌نگی مۆسیقا و گۆرانی بێژه‌که . سه‌ماکه‌ر هه‌ندێک جار شیر و دار و په‌ڕۆکی ئاوڕیشم یا ده‌سماڵی ته‌نک و قوماش به‌کار ده‌هینێت و شاره‌زایی سه‌ماکه‌ره‌که ده‌رده‌که‌وێت له هونه‌ری به‌کار هێنانی ئه‌مانه . ئه‌وانه‌ی شاره‌زایی یان له‌و بواره هه‌یه ده‌توانن زیاتر گرنگی به‌و باسه بده‌ن و به شێوه‌یه‌کی ئه‌کادیمیانه زانیاری بخه‌نه به‌رچاوی خوێنده‌واری کورد .\n4\_12\_2010 - ستۆکهۆڵم\nماڵپه‌ڕی فه‌هد گرده‌وانی


سه‌رنجی سه‌ره‌تای سووره‌تی (البقرة) بده.\nسوێند به‌و قورئانه‌ی که هه‌موو فه‌رمانێکی له شوێنی خۆیایه‌تی...\nبه‌ڕاستی تۆ ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) له فرستاده و پێغه‌مبه‌رانیت...\nله‌سه‌ر ڕێگه‌و ڕێبازێکی ڕاست و دروستیت.\nئه‌م قورئانه له‌لایه‌ن زاتێکی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و میهره‌بانه‌وه دابه‌زیووه و ڕه‌وانه کراوه...


ئەندامێکى لیژنەى تەندروستى و ژینگە لەپەرلەمانى عێراق ڕایگەیاند، بەپێى یاسا ئەگەر هەر هاوڵاتیەک لەپێدانى ڤاکسینى دژە کۆرۆنا زیانى بەربکەوێت ئەوا مافى قەرەبووکردنەوەى هەیە، دەشڵێت "لەئایندەیەکى نزیکدا 16 ملیۆن بەش لەڤاکسینى ئیستیرازینیکا دەگاتە عێراق".\nحسێن خەڵاتى، ئەندامى لیژنەى تەندروستى و ژینگە لەپەرلەمانى عێراق (15ى شوباتى 2021) لەلێدوانێکیدا بۆ ڕۆژنامەى سەباحى فەرمى کە "ناس کورد " بەدواداچوونى بۆ کردووە ئاماژەى بەوە کرد، لیژنەیەکى زانستى کە لەوەزارەتەکانى تەندروستى و دەستەى نیشتیمانى پێکهاتووە بۆ دیاریکردنى دەرمان و ڤاکسینەکان مۆڵەتى بەهێنانى سێ جۆرە ڤاکسین داوە و بۆ چوارەمیش سەرقاڵى تاوتوێ کردنیەتى.\nڕوونیشى کردەوە، یەکەم ڤاکسین کە مۆڵەتى پێدراوە هاوردەى عێراق بکرێت سینۆڤارمى چیینە کەبۆ کوتینى لە 50 هەزار کەس بەبێ بەرامبەر دەستى پێکردووە و بەپێى گرێبەستەکەش دواتر دوو ملیۆن بەشى تر لەو ڤاکسینە دەگاتە عێراق.\nبەوتەى ئەو پەرلەمانتارە، جۆرى دووەمى ڤاکسینەکە، ئیسترازینیکای بەریتانییە بەپێى گرێبەستەکە لەم هەفتەیەدا 16 ملیۆن بەش دەگات، ڤاکسینى سیێەمیش ڤاکسینەکەى کۆمپانیاى فایزەرى ئەمەریکى - ئەڵمانییە.\nخەڵاتى باسى لەوەش کردووە، کۆمپانیاى فایزەر داواى لەوەزارەتى تەندروستى کردووە، لەپەرلەمانەوە چوارچێوەیەکى یاسایى بدرێتە بەرهەمەکانى و وەک دەزانرێت هەموو کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکانى ڤاکسین داواى ئەوە دەکەن، بەڵام هەندێکجار بەبڕیارێکى وەزارەت کارەکە کۆتایى دێت و هەندێکیشیان بەبڕیارى سەرۆک وەزیران، بەڵام فایزەر داواى ڕەزامەندى پەرلەمان دەکات و وەزارەتیش داواکەى خستووەتەڕوو.\nوەزیرى تەندروستى ئەو بڕە ڤاکسینە ئاشکرا دەکات کە سبەینێ دەگاتە هەرێم\n2021.03.24 - 16:25\nناوی ئەو دوو کەسە ئاشکرا کرا کە دەستکارى ڕێککەوتنى هەرێم و بەغدایان کردووە\n2021.03.24 - 11:54


مەسیحییەكانی سنوری زاخۆ قوربانییەکی لەشكركێشییەكانی سوپای توركیا\nلەشكركێشییەكانی توركیا بۆ سەر هەرێمی كوردستان‌و شەڕ كردنی لەگەڵ گەریلاكانی پەكەكە لەسەر سنوری نێوان عێراق‌و توركیا، دانیشتوانی دەیان گوندی سەر بەسنوری قەزای زاخۆی ناچار كردوە ماڵ‌و حال‌و كێڵگەكانیان جێبهێڵن‌و ئاوارە بن، كە بەشێكی سەرەكی هاولاتیانی مەسیحین.\nماوەیەكی زۆرە گوندەكانی سەر سنوری عێراق‌و توركیا بەتایبەتی ناوچەكانی سنوری قەزاكانی زاخۆوو ئامێدی لەپارێزگای دهۆك، بەهۆی شەڕو پێكدادانی بەردەوامی نێوان سوپای توركیا‌و پەكەكەو بۆردومان‌و تۆپباران‌و لەشكركێشییەوە بۆ سەر هەرێمی كوردستان ژیانیان هەراسان‌و تاڵ كراوە، بەتایبەتی ئەو مەسیحییانەی زیاتر لەسەد ساڵە پەت پەتییان پێدەكرێ‌و لەلایەن دەوڵەتی عوسمانی‌و توركیاوە جینۆسایدو قەتل‌و عام دەكرێن.\nئەم هاوینە كە سوپای توركیا ئۆپەراسیۆنی "چنگی پڵنگ"ی لەناوچەی حەفتانین دەستپێكرد، گوندی مەسیحییە كلدان‌و ئاشورییەكان لەو سنورەدا دیسان بونە گۆڕەپانی شەڕ‌و پێكدادانی نەبڕاوەی نێوان هێزە بەجەنگ هاتوەكان‌و ئەم پێكهاتەیەی كوردستان جارێكیتر بونەوە قوربانی.\nمەسیحییەكان كە ساڵەهای ساڵە لەم دەڤەرەدا دەژین‌و بەهۆی جوانی‌و دڵڕفێنی سروشتی ئەو ناوچەیەوە لەبەهەشتی سەر رووی زەمین دەچێت‌و ساڵانە گەشتیارێكی زۆر روویان تێدەكرد بۆ بەسەربردنی كاتێكی خۆش‌و پشوودان، بەتایبەتی لەوەرزی بەهارو هاویندا، ئەمسال شەڕ رێگەی نەدا لەو دەڤەرەدا پێشوازی لەهیچ گەشتیارێك بكرێت، كە سەرچاوەیەكی سەرەكی داهاتی مەسیحییەكانە.\nئەو گوندانەی كە شوێنی پێكەوە ژیانی ئاشتیانەو زێدی پێكهاتەیەكی گرنگی كوردستان بوون، كراونەتە ناوچەیەكی سەربازی قەدەغەكراو، بەپێچەوانەی ساڵانی رابردوەوە كە شەڕ تەنها بۆردومانی چیا دووردەستەكانی دەگرتەوە، ئەمساڵا لەشكركێشییەكانی سوپای توركیا قوڵایی ناو خاكی هەرێمی كوردستانی گرتەوە‌و زۆربەی گوندەكانی سەر سنووری نێوان عێراق‌و توركیا لەلایەن هێزەكانی توركیاوە كرانە ئامانج‌و تۆبباران‌و بۆردومان كران یان داگیر كران.\nئەم گوندانە لەساڵانی پێشوودا وەك ناوچەیەكی گەشتیاریی سەرنجڕاكێش عێراقییەكان سەردانیان دەكرد. ئەمە لەكاتێكدایە كە بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە، داهاتی گەشتیاریی لەو ناوچەیەدا خۆی لەخۆیدا لەپاشەكشەدا بووە‌و ئەمەش ئەوەندەی تر دۆخی ئەوانی قورس‌و گرانتر كردووە.\nمەسیحییەكان بەهۆی ئەم بارە نالەبارەوە ئاوارە بوون‌و زۆربەیان گوندی بیرسفییان كردوەتە پەناگەی خۆیان، كە دەكەوێتە دووری 16 كیلۆمەتر لەباكوری قەزای زاخۆوەو زۆربەی دانیشتوانەكەی مەسیحیین. کە ساڵانێکی زۆرە لەگەڵ پێکهاتەکانی تردا بەئاشتی پێکەوە دەژین.\nمەسیحییەكان كە پێكهاتەیەكی سەرەكی كوردستان‌و عێراقن، بەشێوەیەكی نەخوازراو زێدو گوندەكانیان لەناحیەی دەركار بووە بەمەیدانی شەڕێك كە كۆتایی نایە، هەربۆیە بەدرێژایی ساڵانی رابردوو لەكۆڕەوێكی بەردەوامدا بوون‌و ترس لەتۆپباران‌و بۆردومان كاریگەری سایكۆلۆجی‌و مادی‌و مەعنەوی لەسەر ژیانی ئەوان هەبووە.\nمەسیحییەكان لەسایەی ئەم دۆخەدا بیر لەكۆچ‌و بەجێهێشتنی کوردستان‌و عێراق دەكەنەوە، كە ئەمە زۆرجار وەك پیلانێك شرۆڤە دەكرێت لەدژی ئەوان‌و بۆ بەتاڵكردنەوەی عێراق‌و ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە لەبوونی ئەوان. بەمەرجێك ئاسوری‌و سریان‌و کلدانەکان رەگ‌و ریشەیان لەم ناوچەیەدا دەگەڕێتەوە بۆ سەدان‌و هەزاران ساڵ لەمەوبەرو لەدروستكردنی مێژوو كلتورو رۆشنبیری ئەم ناوچەیەدا چالاكانە بەشدار بوون‌و كوردستان‌و عێراق‌و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەوان‌و بەفرە رەنگی‌و هەمەچەشنی ئایینی‌و پێكەوە ژیانی ئاشتیانەوە جوان بووە.


به تۆمه‌تی نایاساییبوونی بڕیاری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركووك، ئه‌نجومه‌نه‌كه سكاڵایه‌كی له دادگای فیدڕاڵیی عێراق تۆمار كرد و ئه‌ندامێكی لیستی برایه‌تیش ده‌ڵێ، بڕیاری په‌رله‌مان پێچه‌وانه‌ی ده‌ستووره و چاوه‌ڕێی بڕیاری دادگا ده‌كه‌ن.\nدلشاد پیرۆت ئه‌ندامی لیستی برایه‌تیی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركووك به ماڵپه‌ڕی فه‌رمی راگه‌یاندووه: "ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركووك له شاری به‌غدا سكاڵای له‌سه‌ر په‌رله‌مانی عێراق تۆمار كردووه له‌باره‌ی ده‌ركردنی بڕیاری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی عێراق، كه به ھیچ شێوه‌یه‌ك ئێمه وه‌ك ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركووك و لیستی برایه‌تی ڕازی نین به‌و بڕیاره‌ی په‌رله‌مان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ش په‌نامان بۆ دادگا بردووه."\nئه‌ندامه‌كه‌ی لیستی برایه‌تی ده‌شڵێ: "بڕیاری په‌رله‌مان بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان پێچه‌وانه‌ی ده‌ستووری عێراقه، چونكه هیچ بڕیارێك هێزی ئه‌وه‌ی تێدا نییه یاسایه‌ك ڕه‌ت بكاته‌وه و به‌پێی یاسا ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان پێكهاتوون و به یاساش كار ده‌كه‌ن."\nله‌باره‌ی هه‌مواری یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانه‌وه، دلشاد پیرۆت ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد: "ئێمه‌ش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌داین پارێزگار له‌نێو خه‌ڵكدا هه‌ڵبژێردرێت و ڕاسته‌وخۆ هاووڵاتییان ده‌نگ بۆ دیاریكردنی پارێزگار بده‌ن، چونكه كێشه‌ی دانانی پارێزگاره‌كان چاره‌سه‌ر ده‌كرێت و هه‌نگاوێكی باشه، دانیشتووانی هه‌ر پارێزگایه‌ك پارێزگار بۆخۆیان هه‌ڵبژێرن."


دەستكەوتەكانی ژنانی باشوری كوردستان لەنیوان ساڵانی 1992-2014\nدەستكەوتەكانی ژنانی باشوری كوردستان لەنیوان ساڵانی 1992-2014   16/2/2017\nلەدوو توێی 264 لاپەڕەدا كتێبی دەستكەوتەكانی ژنانی باشووری كوردستان لەنیوان ساڵانی 1992- 2014 كەوتە بەردیدەی خوێنەرانی.\nئەم كتێبە پرۆژەی دیكۆمێنتكردنی جوڵانەوەی ژنانی باشووری كوردستانە‌و تابان گەرمیانی نوسیوێتی، نوسەر كتێبەكەی كردووە بەچەند بەشێكەوە‌و هەر بەشە‌و تایبەت كردووە بە قۆناغێكی جوڵاندنەوەی ژنانەوە وەك (ژن لەپەرلەمانی كوردستاندا. ژنان لەئەنجومەنی نوێنەران، ژنە وەزیرەكان لەكابینەكانی حكومەتی عێراق، ژنان لەئەنجومەنی پارێزگاكان، ژنی میدیا، شەڵتەرەكانی داڵدەدانی ژنان، ژنان لەبواری هونەر لەكوردستاندا، كافتریا‌و بازاڕەكانی ژنان). هەروەها لەكتێبەكەدا بەشێك تایبەت كراوە بۆ وێنەی بەشێك لەو پەیكەرانەی كە وەك سیمبول بۆ ژنە ناودارەكانی كوردستان دانراون.\nلەبەشێكی پێشەكی كتێبەكەدا نوسەر دەڵێت: یەكێك لەو فاكتەرانەی كە هانیدام بۆ كۆكردنەوە‌و نوسینەوەی بەشێكی گرنگی ئەو دەستكەوتانەی كە ژنانی كورد، لەدوای ساڵی 1991زاینییەوە، لەباشوری كوردستان بەدەستیانهێناوە‌و تۆماركردن‌و یاداشتكردنیان لەم كتێبەدا، ئەوەیە كە جارێكی تر بەبیانووی جۆراو جۆر وەك رابردوو ستەم لەمێژووی ژن نەكرێت، بەتایبەتی كە ژن لەهەموو قۆناغەكاندا خاوەنی خەرمانێك لەداهێنان‌و پێشەنگی‌و هەڵوێستی نیشتمانی‌و خەباتی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و پێشمەرگایەتی قوربانیدان‌و هتد... بووە، ئەمەش لەسەرجەم شۆڕش‌و بزوتنەوەكانی نەتەوەكەماندا، لەگەڵ ئەوەشدا دەبینین كە لەڕووی مێژووییەوە لەگێڕانەوە‌و نوسینەوەی دیرۆك‌و سەروەرییەكانی نەتەوەكەماندا ستەمێكی زۆر لەژن كراوە، سەرنجمانداوە كە بەردەوام ژن لەرووداوە گرنگ‌و نیشتمانی‌و جۆرا‌و جۆرەكاندا كە پێگەو رۆڵی تیایاندا هەبووە، یان ئەوەتا باس نەكراوە یان ئەگەر ناویشی برابێت زۆر لاوەكییانە بووە‌و لەپەراوێزی رووداوەكاندا ئاماژەی پێدراوە\nلەبەشێكی تری پێشەكی كتێبەكەیدا نوسەر نوسیویەتی:ئەوەی لەدووتوێی ئەم كتێبەدا یاداشتم كردوون بەشێكی گرنگی ئەو دەستكەوتە گرنگانەن كە بەدەست هاتوون، ئەو دەستكەوتانەی بەلای منەوە نە كەمن‌و نە زۆریش، بەڵام لەكۆتایدا دەستكەوتن‌و من هاتوم گرنگترین دەستكەوتی ژنانی باشورم لەمێژووی دوای ساڵی 1991 تا ساڵی 2014 هەڵبژاردووە، جگە لەچەندان دەستكەوتی تری ژن كە ئاماژەیان بۆ نەكردوون وەك پرسی بەشداری ژن لەكاری سیاسی لەناو پارتە سیاسییەكاندا چ وەك ئەندام‌و چ وەك گەیشتن بە پۆستی باڵا لەناو حزبەكاندا، هەروەها بوارە هونەرییەكانی وەك بواری شێوەكاری‌و پێكەرتاشی‌و بوونی چەندان ژنی هونەرمەند لەبواری شانۆ‌و فلیمسازی‌و هونەری‌و گۆرانی وتن‌و میوزیك‌و سەما‌و هەڵپەڕكێ‌و... هتد، هەروەها ئەو پۆستانەی كە ژنان هەیانە لەناو زانكۆكان‌و پەیمانگا وەك راگری كۆلێژ‌و سەرۆك بەش‌و مامۆستا‌و وانە بێژ‌و..هتد، هەروەها بوونی چەندان ژنی تریش وەك راوێژكاری جۆرا‌و جۆر لەناو وەزارەتەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان، وە بوونی چەندان تیپی وەرزشی بەهەموو شێوازەكانییەوە، هەروەها بەشداریی ژن لەدەزگا‌و كەناڵەكانی میدیای بینرا‌و وەك بێژەر‌و ئامادەكار‌و هەواڵساز‌و وێنەگرو كامێرامان‌و لەسەروشیانەوە بەڕێوەبەری دەزگا كە تیایاندا كەسایەتی ژنی دیار‌و ناسرا‌و هەڵكەوتون، هەموو ئەم لایەنانەش كە تیایاندا ژنی دەركەوتوو بەتوانامان هەیە‌و لەم كتێبەی ئێمەدا باس نەكراون هەرگیز بەو ماناییە كە ئەمانە دەستكەوت نەبن، من بەهیوام لەدەرفەتی تردا ئەو بوار‌و مەیدانانەش بەسەر بكەمەوە لەم پرۆژەیەدا ئیشیان لەسەر بكەم.


25/05/2020 865 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلیژنەی چاودێریی حكومی لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق هۆكاری رەوانەكردنی عەلی عەبدولئەمیر عەلاوی وەزیری دارایی عێراق بۆ وڵاتی سعودییە ئاشكرادەكات.\nمحەمەد بەلداوی ئەندامی لیژنەكە لەلێدوانێكدا وتی: دەبوو سەردانەكە وەزیری دەرەوە بیكردایە، بەڵام بەهۆی نەبوونی وەزیری دەرەوە سەردانەكە بە وەزیری دارایی سپێردرا، بەوپێیەش عەلاوی لەهەمان كاتدا یاریدەدەری سەرۆك وەزیرانە باشترین كەسایەتی بوو بۆ ئەو سەردانە دەستنیشان بكرێت.\nبەلداوی لەبەشێكی تری لێدوانەكەیدا دەڵێت: لەسەردانەكەدا باس لە تەوەری ئابووری و نەوتی گرنگ كراون لەوانە بەرزكردنەوەی نرخی نەوت بەهەماهەنگی نێوان بەغدا و ریاز، ئەوە سەرباری باسكردن لە گەڕان بەدوای ئاسۆی ئابووری لەنێوان هەردوو وڵاتدا.\nبەقسەی ئەندامەكەی لیژنەی چاودێری حكومەت لە پەرلەمان، مستەفا كازمی سەرۆك وەزیران دەیەوێت لەڕێگای بەرزكردنەوەی نرخی نەوت و كاراكردنی ڕێكەوتە ئابوورییەكان هەر جۆرە پشتیوانییەكی وڵاتانی كەنداو بۆ حكومەتەكەی بقۆزێتەوە.\nهەر لەو چوارچێوەیدا رۆژی شەممە عەبدولئەمیر عەلاوی وەزیری دارایی لەتویتێكدا دەستبەرداربوونی عێراقی لەغاز و كارەبای ئێران راگەیاند.\nعەلاوی لە تویتەكەیدا نووسی: وەك جێبەجێكردنێك بۆ بڕیاری وەزارەتی گەنجینەی ئەمەریكا، بریارماندا پابەندی درێژنەكردنەوەی ئەو بەخشینە بین، كە بە عێراق دراوە لە سزا سەپێنراوەكان بۆ هاوردەكردنی غاز و كارەبا لەئێرانەوە.\nئەو تویتە دوای چەند كاتژمێرێك دێت لە راگەیاندنی وەزیری دارایی عێراق بەوەی لەگەڵ سعودییە ڕێككەوتوون بۆ ئەوەی كارەبای عێراق و سعودییە بەیەكەوە ببەسترێتەوە .


فڕۆکه جه‌نگیـیه‌کانی تورکیا ناوچه‌کانی ده‌وروبه‌ری قه‌ندیل بۆردومان ده‌که‌ن\nسه‌ره‌ڕای ماوه‌یه‌ک له بێ ده‌نگی باڵه فڕه جه‌نگیـیه‌کانی تورکیا دیسانه‌وه گونده‌کانی بناری قه‌ندیلیان بۆردومان کرده‌وه و شوانێـک به خه‌ستی برینداربووه و به ده‌یان سه‌ر مه‌ڕیش به‌رکه‌وتوون، جگه له‌وه‌ی زیان به ماڵی گونده‌کان که‌وتووه و به ده‌یان ماڵیش جارێـکی تر ماڵ و حاڵی خۆیان جێـهێشـتووه.\nبه‌پـێی لێـدوانی به‌رپـرسه ناوخۆیـیه‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم، شه‌وی ڕابردوو زیاتر له شه‌ش فڕۆکه‌ی جه‌نگی تورکیا ناوچه چیاکانی بناری قه‌ندیلیان بۆردومان کرده‌وه و گونده‌کانی شه‌هید هارون و سووره دێ و کۆنتان و ماره دوو و ڕزگه و به‌ستی گرتۆته‌وه. به‌و هۆکاره‌شه‌وه به ده‌یان خێزان له‌م زسـتانه‌دا ماڵ و حاڵیان جێـهێشـتووه و جارێـکی تر ئاواره بوونه‌ته‌وه.\nئه‌م بۆردومانه‌ی سوپای تورکیا پاش ئه‌و ده‌نگۆیانه دێن که ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌که‌ن سه‌رکرده‌کانی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردسـتان و په‌که‌که و تورکیا له دانوسـتاندان و گوته‌بێژی که‌جه‌که ڕۆژ وڵات سه‌باره‌ت به‌و دانوسـتاندانه ده‌ڵێت ئه‌و ده‌نگۆیانه هه‌مووی درۆن.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 1:33 خوله‌كه.


ده‌قی راگەیەندراوی جڤاتی نیشتمانی بزوتنەوەی گۆڕان\nئه‌مڕۆ جڤاتی نیشتمانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان كۆبووه‌وه‌و دوای كۆبوونه‌وه‌كه راگه‌یه‌ندراوێكی بڵاوكرده‌وه:\nئەمڕۆ جڤاتی نیشتمانی بزوتنەوەی گۆڕان كۆبونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجامدا. لە كۆبونەوەكەدا هەلومەرجی سیاسی كوردستان‌و قەیرانی دارایی‌و نیگەرانیی هاوڵاتیانی كوردستان تاوتوێكران. جڤاتی نیشتمانی جەختی لەسەر باشكردنی ژیان‌و بژێوی هاوڵاتیان كردەوەو دوای تاوتوێكردنی راپۆرتی جڤاتی گشتی بڕیاریدا ئەم راگەیەنراوە بخاتە بەردەم رای گشتی‌و هێزو لایەنە سیاسییەكانی كوردستان.\nبزوتنەوەی گۆڕان گفتوگۆكردنی نێوان هێزو لایەنە سیاسییەكانی كوردستان بە بژاردەیەكی گونجاو دەزانێ بۆ چارەسەری قەیرانەكانی هەرێمی كوردستان لە رێگەی:\nیەكەم: هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری پاشەكەوتی موچە، كە حكومەتی هەرێم بە نایاسایی بەسەر خەڵكی كوردستاندا سەپاندویەتی.\nدوەم: دەستەبەركردنی شەفافیەت لە داهاتی نەوت‌و غازو داهاتە ناوخۆییەكانی تر لە رێگای جێبەجێكردنی یاسای ژمارە (٢) ی ساڵی (٢٠١٥)ی پەرلەمانی كوردستان تایبەت بە سندوقی كوردستان بۆ داهاتە نەوتی‌و گازییەكانی كوردستان‌و یاسا كارپێكراوەكانی وەزارەت‌و دەستەكانی هەرێمی كوردستان. ئەمەش بۆ ئەوەی بتوانرێ پارەی كۆمپانیاو كاسبكاران بدرێتەوەو پارەی پرۆژە پەكخراوەكان خەرج بكرێ‌و خزمەتگوزاری لە هەمو كەرتەكاندا چاكبكرێت.\nسێیەم: راگەیاندن‌و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان ئامانجی هەمو خەڵكی كوردستان‌و بزوتنەوەی گۆڕانە. ریفراندۆم ئامرازێكە پێش راگەیاندنی سەربەخۆیی ئەنجام دەدرێ. بەڵام بڕیاری ئەنجامدانی ریفراندۆم لە (٢٥/٩/٢٠١٧) لە دەرەوەی زەمینەسازی یاسایی‌و هەلومەرجی لەباری سیاسی‌و ئابوری‌و ئەمنی‌و كۆمەڵایەتی دراوە، بە تایبەتی كێشەی ناوچە كوردستانییە دابڕێنراوەكان. بۆیە پێویستە ئەم پرسە بۆ كات‌و هەلومەرجێكی لەبار دوابخرێ‌و بخرێتەوە بەردەم پەرلەمانی كوردستان.\nچوارەم: پەرلەمانی كوردستان، دوای رێكەوتنی سیاسی نێوان هێزو لایەنە سیاسییەكان، ئاسایی بكرێتەوەو درێژە بە كاری یاسادانان‌و چاودێری بكات‌و بەردەوام بێت لە هەمواركردنی یاسای سەرۆكایەتی هەرێم بۆ چەسپاندنی سیستمی پەرلەمانی دیموكراسی لە كوردستان.\nپێنجەم: هەڵبژاردنە گشتییەكان لە وادەی یاسایی دیاریكراوی خۆیاندا ئەنجام بدرێن.\n1242 جار خوێندراوەتەوە


Aras Welcomes you: چاوه‌ڕوانی\nژوانێكی دانابوو له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌كیدا، وه‌ك پیشه‌ی هه‌موو جارێكی ٥ خوله‌ك پێش ژوان گه‌یشته جێ. هاوڕێكه‌ی دواكه‌وت ئه‌میش پیشی ده‌خوارده‌وه و، بیری له چاوه‌ڕوانی ده‌كرده‌وه. له‌م ساتانه‌دا شوفێرێك خه‌ریك بوو ئوتۆمبێله‌كه‌ی بخاته شوێنێكی به‌تاڵه‌وه له‌به‌رده‌م ئه‌م دا..\nئه‌میش به چاو ده‌یڕوانییه كابرای شۆفێر، كه به زه‌حمه‌ت جێی ئۆتۆمبێله‌كه‌ی كرده‌وه.. پاشان شۆفێر دابه‌زی و ڕووی تێكرد و وتی:\n- پیاو چاوه‌ڕوانی تۆ بێت بێ شێو سه‌ر ده‌نێته‌وه!\n+ بۆ، چی بووه براده‌ر؟\n- ئه‌ی من چاوه‌ڕێ بووم ده‌ستێكم بۆ بجووڵێنی، ئیشاره‌تێكم بۆ بكه‌ی، خۆ چاوت لێ نه‌ئه‌تروكانم...\n+ هاهاها.. براده‌ر تۆ چاوڕوانی من بوویتایه ده‌وه‌ستایت، خۆ ١ چركه ئارامت نه‌گرتووه و نه‌وه‌ستاویت، تاكوو من ئیشاره‌تت بۆ بكه‌م...\nكابرا ڕۆیشت و ئه‌می له گێژاوی چاوه‌ڕوانیدا جێهێشت.\nدوایی ڕووداوه‌كه‌ی بۆ هاوڕێكه‌ی گێڕایه‌وه، وتی:"ئه‌زانی ئێمه ژیانمان هه‌ر چاوه‌ڕوانی بووه؟، ناخۆشترین چاوه‌ڕوانیش ئه‌وه‌یه كه چاوه‌ڕێی كه‌سێك بیت كارێكت بۆبكا".\nTags: چیرۆك , لێدوان و بۆچوون , ورتەورت\n7/19/2005 12:16:00 AM


سەرۆك فەڕەنسا رەگەزنامەی بەخشییە ئەو كۆچبەرەی منداڵێكی لەمردن رزگاركرد : چاوی گەل\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : مارس - 28 - 2018\nئیمانوێل ماكرۆن، سەرۆكی فەڕەنسا رەگەزنامەی بەخشییە كۆچبەرێكی نایاسایی كە لەو وڵاتەدا بووە، بەهۆی ئەوەی منداڵێكی لە مردن رزگاركرد.\nئیمانۆئێل ماكرۆن ئەمڕۆ دووشەممە لە كۆشكی سەرۆكایەتی فەڕەنسا (ئیلیزێ) پـێشوازی كرد لە مامادۆ گاسامای، تەمەن 22 ساڵ، كە شەممەی رابردوو توانی منداڵێك لە مردن رزگاربكات، كە نزیك بووی لەوەی لە ئاپارتمانێك بكەوێتە خوارەوە.\nمامادۆ گاسامای هاوشێوەی سپایدەرمان بەسەر بینایەكی پاریسی پایتەخت سەركەوت و توانی منداڵێك ڕزگاربكات لەوەی لە نهۆمی چوارەمی بیناكەوە بەرببێتەوە، بەهۆیەوە ماكرۆن مەدالیای ئازایەتی بە مامادۆ بەخشی و پـێی وت، “بوویتە نمونە بۆ ملیۆنان كەس، بۆیە شتێكی سروشتیـیە نیشتمان لە بەرامبەرتدا بەوەفابێت”، هاوكات پـێشنیاریشی بۆ كرد بچێتە ڕیزەكانی تیمی ئاگركوژێنەوەی فەڕەنسا.\nئیمانوێل ماكرۆن، سەرۆكی فەڕەنسا ئاماژەی بەوەشكرد، “ئیدی بە شێوەیەكی یاسایی لە فەڕەنسا دەبێت و ئەگەر خوازیاربێت ئەوا لە ئەمڕۆوە دەستدەكرێت بە ڕێوشوێنەكانی پـێویست بۆ ئەوەی رەگەزنامەی پـێببەخشرێت”.\nماكرۆن لەسەر تویتەرەكەی پارچە ڤیدیۆیەكی چاوپـێكەوتنەكەی لەگەڵ مامادۆ بڵاوكردەوە و لەسەری نووسیویەتی، ” ئازایەتی لەو جۆرەی مامادۆ هەموو ڕۆژێك پـێویستمان پێی دەبێت.”\nڤیدیۆی ڕزگاركردنی مامادۆ بۆ ئەو منداڵە لە میدیا و تۆڕە كۆمەڵایەتیـیەكان بڵاوبوویەوە و دەستخۆشیـیەكی زۆری لێكرا كە ئازایانە بەبێ گوێدانە ژیانی خۆی بەهانای ئەو منداڵە چووە.\nلە لایەكی دیكە خانم ئان هیدێلغو، سەرۆكی شارەوانی پاریس لەسەر تویتەرەكەی نووسیویەتی، پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ مامادۆ كردووە و زۆر سوپاسی كردووە بۆ ئازایەتیـیەی نواندویەتی لە ڕزگاركردنی ژیانی ئەو منداڵە.\nهەروەها نووسیویەتی، مامادۆ بۆی باسكردووە كە ئاواتەخوازە ژیانی لە فەڕەنسا بەسەربەرێت، بۆیە ئەویش بەڵێنی پـێداوە وەك شاری پاریس بەهەموو شێوەیەكی بۆ ئەم مەبەستە پشتیوانی لێبكەن.


چی دەزانیت دەربارەی بەرگری لەشت؟ سیستەمی بەرگری چیە؟ | به‌شی یه‌كه‌م - Zhyar Webiste\nسەرەکیتوێژینەوەچی دەزانیت دەربارەی بەرگری لەشت؟ سیستەمی بەرگری چیە؟ | به‌شی یه‌كه‌م\nچی دەزانیت دەربارەی بەرگری لەشت؟ سیستەمی بەرگری چیە؟ | به‌شی یه‌كه‌م\nئینستتیوتی ژیار 2 هەفتە لەمەو پێش هیچ لێدوانێك نیەتایبەتمەند\nکۆمەڵێك خانەو ئەندامن کە بەیەکەوە کاردەکەن دژی نەخۆشی و هەر تەنێکی بێگانە کە دێتە ناو لەشمانەوە.\nبەرگری لەش هێرش دەکاتە سەر میکڕۆبەکان و بە تەندروست دەمانهێڵێتەوە.\n*بەشەکانی سیستمی بەرگری چین؟\nزۆربەی خانەو ئەندامەکان، خڕۆکە سپیەکان پڕۆتین(دژەتەن)و پێکهاتە کیمیاییەکان بەیەکەوە کاردەکەن بۆ ئەوەی لەش بپارێزن.\nخڕۆکە سپیەکانی لەش ڕۆڵێکی زۆر گرنگ دەگێڕن لە سیستەمی بەرگریدا، ڕووی دەرەوەو ناوەوەی لەش یەکەم بەربەستن دژی نەخۆشخەرەکان، لەوانەش پێست و هەموو ئەو لینجە پەردانەی کە ڕووی ئەندامەکانی ناوەوەی داپۆشیوە، دەبنە بەربەستێکی میکانیکی.\nزۆر شت هەن کە پاڵپشتی ئەو دیوارە پارێزەرە دەکەن ئەوانیش؛ ئەو دژە بەکتریایانەی کە لەش خۆی دروستی دەکات وەکو: ئەنزیمەکانی ناو لیك، ناو گوێ، وە فرمێسك کە دیوارە خانەی بەکتریا تێکدەشکێنێت، وە هەندێك پێکهاتەی شێوە موویی کە پێی دەگوترێ گەندە موو هەن لە ڕێڕەوی هەواو ناو گوێچکەو کونی لووت، کە ئەو نەخۆشخەرانەی بەهۆی هەناسە دانەوە بە لینجە ماددەی ناو بۆڕی هەواوە لکاون بەهۆی ئەو گەندە مووانەوە دەکرێنە دەرەوە لە شێوەی کۆکەو پژمە، وە زۆربەی نەخۆشخەرەکانیش بەهۆی ترشی گەدەوە دەوەستێنرێت و لەناو دەبررێ، وە هەروەها چەندین بەکتریای سوودبەخش هەن کە لەسەر پێستی مرۆڤ و زۆربەی لینجە پەردەکانی ناو لەشدا دەژین، ئەوانیش یارمەتی پاراستنی لەش دەدەن.\nسیستەمی بەرگری لە ئەندامەکان پێکدێت کە کۆنتڕۆڵی بەرهەمهێنان و پێگەیشتنی خانەکانی بەرگری دەکەن، کە لیمفە خانەکان دەگرێتەوە، مۆخی ئێسك، سایمۆسە ڕژێن، ئەمانە پێیان دەگوترێت: ئەندامە لیمفۆیدیە سەرەتاییەکان.\nئەندامە لیمفۆیدیە لاوەکیەکانیش ئەو شوێنەیە کە خانەکانی بەرگری ئیشی ڕاستەقینەی خۆیان تێدا ئەنجام دەدەن، ئەوانیش گرێی لیمفی، سپڵ، ئاڵووەکان و هەندێك شانەی تایبەتمەند لە لینجە پەردەکانی ڕیخۆڵەدا دەگرێتەوە.\n*مۆخی ئێسك: شانەی ئیسفنجیە لەناو ئێسکدایە، زۆربەی خانەکانی بەرگری لەوێدا بەرهەمدەهێنرێن و دواتر دەگوازرێنەوە بۆ جۆگەی خوێن و دواتر بۆ شانەو ئەندامەکان، کە لەوێدا خانەکان پێدەگەن و تایبەتمەندی وەردەگرن، لە کۆرپەییدا، زیاتر مۆخی ئێسکی سوور هەیە کە دەبێت بە چەوریە شانە، بەڵام لە پێگەیشتواندا، مۆخی ئێسکی سوور تەنها لە هەندێك ئێسکی وەکو: ئێسکی پەراسوو و کۆڵە سنگ و ئێسکی حەوزدا هەیە.\n*سایمۆسە ڕژێن: بەتەواوی گەشەکردووە لە منداڵدا، لە هەرزەکاریەوە بە هێواشی دەگۆڕێت بۆ چەوریە شانە، ئەمە دەکەوێتە پشت کۆڵە سنگ لەسەرووی دڵەوەیە، خانە بەرگریەکانی وەکو خانە لیمفۆیدی تی، لەوێدا بەتەواوی گەشە دەکات دوای ئەوەی کە لە مۆخی ئێسکدا بەرهەمدەهێنرێت، لەمنداڵدا ئەم ڕژێنە دوو هۆڕمۆن بەرهەم دەهێنێت ئەوانیش، سایمۆسین و سایمۆپۆیتین کە پێگەیشتنی خانەکانی بەرگری لە گرێی لیمفیدا رێکدەخەن.\n*گرێی لیمفی: لیمفە گرێکان و لوولەکان گرنگن بۆ بەردەوامی ئاڵوگۆڕکردنی ماددەکان لەنێوان شانەکان و خوێندا، لیمفە گرێکان وەکو وێستگەیەکی پاڵاوتنی زیندەیی کاردەکەن، ئەوان چەندین بەرگریە خانەیان تێدایە کە نەخۆشخەرەکان دەگرن و بەرهەمهێنانی دژە تەنی تایبەت لە خوێندا چالاك دەکەن، ئەگەر لیمفە گرێکان ئاوسان و ئازاریان هەبوو یان ڕەق بوون، ئەوە دەکرێ نیشانەی کاردانەوەی چالاکی بەرگری بێت، بۆ نمونە لە کاتی توشبوون بە نەخۆشیەك، یان لە هەندێ باری دەگمەندا، گۆڕانی گەورە لە خانەکانی لەشدا ئەوە دەردەخات.\n*سپڵ: دەکەوێتە لای چەپی بەشی سەرەوەی سك، لە ژێر ناو پەنچك، لە کۆرپەی ناو سکدا سپڵ بەشێوەیەکی سەرەکی خوێن و بەرگریە خانەکان دروست دەکات، لە دوای لەدایکبوونی کۆرپەوە ئەم ئەندامە بەشێوەیەکی سەرەکی بەرپرسە لە لابردنی خانەکانی خوێن و فرمانی تایبەتی بەرگری، وەکو بەشێك لە بەرگری سپڵ چەند فرمانێکی هەیە ئەوانیش:\n٠ خانە بەرگریە جیاوازەکان کۆدەکاتەوە کە دەچنە ناو خوێنەوە بۆ ئەوەی بگات بە ئەندامەکان.\n٠ بەرپرسە لە لابردنی خڕۆکە سوورەکانی خوێن.\n٠ پەڕەکانی خوێن کە بەرپرسن لە مەیینی خوێن، لە سپڵدا کۆدەکرێنەوە وە لەوێشدا لادەبرێن.\nکەواتە هەمیشە زۆربەی خوێن بەناو شانەکانی سپڵدا دەڕوات. لەهەمان کاتدا ئەم شانە زۆر نەرمە، لە برینە سەختەکاندا، لە ڕووداوێکدا بۆ نمونە، سپڵ بەئاسانی دەتەقێت، وە دەبێت نەشتەرگەری بکرێت، لەبەرئەوەی ئەگەر وا نەبێت مەترسی خوێنبەربوون تا ئاستی مردن دەچێت، ئەگەر خوێنبەربوونەکە نەوەستێنرێ، دەبێ سپڵ لاببرێ. ئەندامە بەرگریەکانی تر زۆربەی ئەرکەکانی ئەو دەگرنە دەست.\n*ئاڵووەکان: ئاڵووەکانیش بەهەمان شێوە ئەندامێکی سیستەمی بەرگرین، بەهۆی شوێنە تایبەتیەکەیان لە گەروو و مەڵاشوودا، وە دەتوانن ڕاستەوخۆ سیستەمی بەرگری چالاك بکەن، بەشێوەیەکی سەرەکی شانەکەی لە خانە لیمفیەکان پێکهاتووە، قوڕگە ئاڵووەکان لە سەرووی بنمیچی گەرووەوە، زمانە ئاڵووش لە بنکی زماندایە، وە چەند لیمفە شانەیەکی تریش کە لە لایەکانی گەروودایە، ئەم لیمفە شانانە دەتوانن جێی فرمانەکانی قوڕگە ئاڵووەکان بگرنەوە، ئەگەر ئەوان لابران.\n*شانە لیمفیەکان لە ڕیخۆلەو لە لینجە ماددەکاتی تری لەشی مرۆڤدا: ڕیخۆڵە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە دژی نەخۆشخەرەکان نیوەی ئەو خانانەی کە دژە تەن بەرهەمدەهێنن لە دیواری ڕیخۆڵەدان، بەتایبەتی لە بەشی کۆتایی ڕیخۆڵە باریکەو ڕیخۆڵە کوێرەدان، ڕیخۆڵە ئەستوورەش بەکتریای تێدایە کە تایبەتن بە لەش، کە پێی دەگوترێت فلۆرای گەدە، ئەم بەکتریایانە ڕێگری لە هاتنە ژوورەوەی نەخۆشخەرەکان دەکەن، سیستەمی بەرگری ڕیخۆڵە ئەستوورە ڕێگە بەو بەکتریایانەی فلۆرای گەدە دەدات.\nبەشەکانی تری لەشیش کە ئەگەری هەیە نەخۆشخەرەکان پێیدا تێپەرببن، ئەویش شانە لیمفیەکانی لە لینجە پەردەدا تێدایە، وە شانە لیمفیەکان لە زۆر شوێنی تری جەستەدا هەن کە ئەگەری تێپەڕبوونی نەخۆشخەرەکان هەیە پێیدا، ئەوانیش بۆ نمونە؛ ڕێڕەوی هەوا کە شانە لیمفیەکان لە بۆڕی هەوادا جێگیرن، هەروەها لە لینجە پەردەی..\nنوسینی: کازیوە ئه‌حمه‌د عه‌لی (جێگری بەرپرسی گروپی تەندروستکارانی خۆبەخشی ژیار لە پشدەر)\nئینستتیوتی ژیار July 26, 2020\nئه‌ندازيار عوسمان 21 کاژێر لەمەو پێش\nئینستتیوتی ژیار 23 کاژێر لەمەو پێش August 7, 2020\nیادەوەری و پەند | بەشی حەڤدەیه‌م\nئه‌ندازيار عوسمان 3 رۆژ لەمەو پێش\nیادەوەری و پەند | بەشی شانزەیه‌م\nسەردانیکەرانی ئەمرۆ : 269\nسەردانیکەرانی ئەم مانگە : 2954\nسەردانیکەرانی ئەم ساڵ : 32302\nکۆی گشتی سەردانی : 32302\nبینین ئەمڕۆ : 1223\nکۆی گشتی بینین : 104662\nچەند کەس لەسەر هێڵە : 3


فڕه‌نسا له دانوستانی ناوكی ره‌شبینه و ده‌ڵێ پێناچێ هیچ ده‌ره‌نجامێكی هه‌بێت\n:: PM:01:35:15/01/2022 \nفڕه‌نسا كه یه‌كێكه له ئه‌ندامانی هه‌میشه‌یی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، به توندی ره‌خنه له دانوستانی ناوكی ده‌گرێت و ره‌شبینه له‌وه‌ی به هیچ ده‌ره‌نجامێك بگات.\nجۆن ئێف لۆدریان وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی فڕه‌نسا رای گه‌یاند، دانوستانه‌كانی بووژانه‌وه‌ی رێككه‌وتنی ناوكی كه له ڤیه‌ننا به‌ڕێوه ده‌چێت، ئه‌وه‌نده به سستی به‌ره‌وپێش ده‌چێت، له‌وانه‌یه هه‌رگیز به هیچ ده‌ره‌نجامێك نه‌گات.\nئه‌و له پرێس كۆنفرانسێكدا كه له‌گه‌ڵ جوزێپ پورێل به‌رپرسی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی ئه‌وروپا قسه‌ی ده‌كرد و ئاماژه‌ی دا، ئه‌گه‌ر لایه‌نی ئێرانی به‌راستی ده‌یه‌وێ به ده‌ره‌نجامێك بگات، ده‌بێت هه‌نگاوی پراكتیكی بنێت و دڵنیایه ئه‌مه‌ریكاش نه‌رمی ده‌نوێنێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌مه روو نه‌دات، ئه‌وا به دڵنیاییه‌وه له پرسی په‌ره‌پێدانی ته‌كنه‌لۆجیای ناوكی، ته‌نگژه‌یه‌كی نوێ دێته كایه‌وه.\nبه پێچه‌وانه‌ی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی فڕه‌نسا، لێپرسراوه‌كه‌ی یه‌كێتی ئه‌وروپا، گه‌شبینانه‌تر باسی له ره‌وتی دانوستانه‌كان كرد و گوتی، له هه‌فته‌كانی داهاتوودا له‌وانه‌یه به ده‌ره‌نجامێك بگات.\nئه‌و قسانه دوای ئه‌وه دێت كه پێنجشه‌می رابردوو، ئه‌نتۆنی بلینكن وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا هۆشداری دابوو له‌وه‌ی ته‌نیا چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك ده‌رفه‌ت بۆ رێككه‌وتن ماوه و ئه‌گه‌ر ئه‌مه روو نه‌دات، ئه‌وا ئه‌مه‌ریكا بژاده‌ی تری ده‌بێت.\nله ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته‌دا بۆ دووه‌م جار لۆدریان ره‌شبینی خۆی ده‌ربڕیوه.\nره‌نگه كه‌م وڵات هه‌بێت هێنده‌ی فڕه‌نسا له پرسی به ئه‌نجامگه‌یشتنی دانوستانی ناوكی ره‌شبین بێت، له ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته‌دا بۆ دووه‌م جار لۆدریان ره‌شبینی خۆی ده‌ربڕیوه.\nبەگوێرەی رادیۆ فەردا، له ساڵی 2018دا دۆناڵد تره‌مپ له رێككه‌وتنی ناوكی هاته ده‌ره‌وه و ئێرانی به‌وه تۆمه‌تبار كرد، رێككه‌وتنه‌كه‌ی جێبه‌جێ نه‌كردووه و هه‌ر به‌هۆی فریودانی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی، ده‌یه‌وێت په‌ره به به‌رنامه‌ی ناوكی و چه‌كی بالیستیكی بدات.\nتره‌مپ سزای قورسی به‌سه‌ر ئێراندا سه‌پاند و ئێرانیش زیاتر په‌ره‌ی به پێشێلكارییه‌كان داوه و پیتاندنی یورانیۆمی به رێژه‌یه‌كی زۆر به‌رز كردووه‌ته‌وه.\nهه‌شت گه‌ڕی دانوستان له نێوان ئێران و وڵاتان به‌ڕێوه چووه، به‌ڵام هێشتا هیچ ده‌ره‌نجامێكی ئه‌رێنی نه‌بووه.


میدیاى تورکیا کوژرانى میلیشیا هاوپه‌یمانه‌کانى ئه‌ردۆغان بڵاوده‌کاته‌وه\nمیدیاى تورکیا رایگه‌یاند که تائێستا ١٥١ چه‌کدارى سوپاى نیشتمانى سوریا(میلیشیا ئیسلامییه‌کانى نزیک تورکیا) کوژراون و ٥٥٩ چه‌کدارى دیکه‌ش بریندارن.\nئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه ٧ى تشرینى دووه‌مى ٢٠١٩ ئاژانسى ئه‌نادۆڵى نزیک له حکومه‌تى تورکیا ژماره‌ى کوژراو و بریندارانى له‌شکرکێشى "کانى ئاشتی" له‌زارى فه‌رمانده‌کانى سوپاى نیشتمانى سوریا بڵاوکرده‌وه که ١٥١ کوژراو و ٥٥٩ بریندارن.\nسوپاى نیشتمانى سوریا پێک دێت له‌و گروپه چه‌کداره توندڕه‌وانه‌ى که حکومه‌ته‌که‌ى ئه‌ردۆغان هاوکارى سه‌ربازى و لۆجستى و داراییان ده‌کات و پشکى شێریان هه‌بوو له له شکرکێشییه‌که‌ى تورکیا دژى هێزه‌کانى سوریاى دیموکرات (هه‌سه‌ده).\nله داگیرکارییه‌که‌ى تورکیا له باکورى سوریا ئه‌م گروپه له‌به‌ره‌کانى پیشه‌وه ده‌جه‌نگن و مافه‌کانى مرۆڤ به‌ئاشکرا پێشێل ده‌که‌ن، جگه له‌وه‌ى چه‌ندین تاوانى جه‌نگیان ئه‌نجامداوه که دیارترینیان شه‌هیدکردنى هه‌ڤرین خه‌له‌ف، هاوسه‌رۆکى پارتى ئاینده‌ى سوریا بوو به‌شێوه‌یه‌کى دڕندانه.\nمانگى ڕابردوو ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان سه‌رۆک کۆمارى تورکیا به "موجاهید" ناوى بردوون.\nهێزه‌کانى سوریاى دیموکرات له‌ماوه‌ى چه‌دن رۆژى رابردوودا ئه‌وه‌یان راگه‌یاند که هێزه میلیشیا ئیسلامییه‌کانى هاوپه‌یمانى تورکیا له له‌شکرکێشیه‌که‌یاندا بۆ سه‌ر رۆژئاوا زیاتر له 400 که‌سیان لێ کوژراوه‌و نزیکه‌ى هه‌زار که‌سى دیکه‌یان برینداربوون.


خانه‌واده‌ی داعشه‌كانى له مووسڵ كوژران چییان لێ دێ؟\nبه‌شێكی زۆر له‌و چه‌كدارانه‌ی گرووپی تیرۆریستیی داعش، خێزاندار بوون و منداڵیان هه‌بووه، دوای كوژران یان بزربوونی خۆیان، چی له خانه‌وه‌ده‌كه‌یان ده‌كرێ، ئایا ئه‌وانیش به هه‌مان مامه‌ڵه و دادگایی بۆ مێرده‌كانیان كراوه، له‌گه‌ڵیان ده‌جوڵێنه‌وه؟\nدوای ڕووخانی داعش به شێوه‌یه‌كی ته‌واو وه‌ك ده‌سه‌ڵات له عێراقدا، ئه‌وه پرسیارێكی ڕژده، ئایا چۆن مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌و خانه‌وادانه ده‌كرێ، زۆربه‌یان له ناو كه‌مپه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی مووسڵ گیر كراون و بۆیان نییه بێنه ده‌ره‌وه، به‌شێكیشیان پێشتر هه‌ڵاتوون و له ئوردن و وڵاتانی تر نیشته‌جێ بوون.\nدایكی حه‌موودی (62 ساڵ) له گه‌ڕه‌كی مه‌یدانی مووسڵ، هه‌فته‌ی پێشوو له‌گه‌ڵ 21 كه‌سی تر له خانه‌واده‌كه‌ی كه ته‌نیا ژن و منداڵن هاتوونه‌ته ده‌ر و پیاوه‌كانیشیان هه‌موویان كوژراون، ئاماژه به‌وه ده‌كات، مێرده‌كه‌ی ئه‌ندامی ڕێكخراوی داعش بووه و له دوا شه‌ڕدا كوژراوه.\nئه‌مه یه‌كێكه له‌و ژنانه‌ی له كه‌مپه‌كه‌دان و هیوادارن مۆڵه‌تیان پێ بدرێ بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر ماڵی خۆیان، به‌ڵام ئه‌و هاووڵاتییانه‌ی له‌ده‌ست داعش ماوه‌ی دوو ساڵه له شوێنه‌كانیان هه‌ڵكه‌ندراون، واده‌ی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌یان داوه و پێیان گوتوون، جارێكی تر مووسڵ شوێنی توندڕه‌وه‌كان نابێته‌وه.\nده‌ركردنی خانه‌واده‌ی ئه‌و داعشانه له ناو مووسڵ و بردنیان بۆ ئه‌و كه‌مپانه‌ی نزیك به‌رته‌ڵه، به بڕیارێكی پێشتری حكوومه‌تی عێراق بووه و وه‌ك نه‌فیكردن مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا كراوه.


ئه‌مڕۆ پشووی تیپه‌كان بوو - خشته‌ی یارییه‌كانی ڕۆژی چوار شه‌ممه‌ی خولی بژارده‌ی باله‌ی یانه‌كانی عێراق\nبه پێی خشته‌ی یارییه‌كانی خولی بژارده‌ی باله‌ی یانه‌كانی عێراق كه حه‌وت تیپی باله‌ی یانه‌كانی كوردستان و عێراق تێیدا به‌شداره و سه‌رجه‌م یارییه‌كانی له شاری هه‌ولێر و له نێو هۆڵی كۆلێژی په‌روه‌رده‌ی زانكۆی سه‌لاَحه‌دین ئه‌نجام ده‌درێت ، ئه‌مڕۆ سێ شه‌ممه 28 / 1 / 2020 پشووی سه‌رجه‌م تیپه‌كان بوو .\nئه‌مه‌و بڕیاره ڕۆژی چوار شه‌ممه 29 / 1 / 2020 یارییه‌كانی چواره‌م ڕۆژی خوله‌كه ئه‌نجام بدرێت كه تێیدا و كاتژمێر 12:00 ی پاش نیوه‌ڕۆ تیپی باله‌ی یانه‌كانی ده‌غاره و به‌حری به یه‌ك ده‌گه‌ن .\nهه‌روه‌ك دووه‌م یاری ئه‌و ڕۆژه له كاتژمێر 2:00 ئه‌نجام ده‌درێت و هه‌ردوو تیپی باله‌ی یانه‌كانی هه‌ولێر و غاز جنوب ڕوبه‌ڕوی یه‌ك ده‌بنه‌وه .\nدواجار و دوا یاری له نێوان یانه‌كانی جه‌یش و پێشمه‌رگه‌ی سلێمانی ده‌بێت و ئه‌و یارییه‌ش له كاتژمێر 6:00 ی ئێواره ده‌بێت .\nئه‌م بابه‌ته 8504 جار خوێنراوه‌ته‌وه


لێپرسراوی مەڵبەندی حەمرینی یەکێتیی: بارودۆخی خورماتوو زۆر باشتر بووە |\nHome چاوپێکەوتن لێپرسراوی مەڵبەندی حەمرینی یەکێتیی: بارودۆخی خورماتوو زۆر باشتر بووە\nلێپرسراوی مەڵبەندی حەمرینی یەکێتیی: بارودۆخی خورماتوو زۆر باشتر بووە\non: تشرینی دووه‌م 29, 2017 In: چاوپێکەوتن, سەرەکیNo Comments\nداوای لیژنەمان لە سەرۆککۆمار و نوێنەرانی کورد کردووە\nمەلا کەریم شکور، لێپرسراوی مەڵبەندی حەمرینی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان، ئاماژە بەوە دەدات، دوای هاتنی هێزێکی سواتی عێراق بۆ خورماتوو ڕووداوەکان کەم بوونەوە و دەڵێت، ״بارودۆخی خورماتوو زۆر باش بووە و ئەوەی هەیە هەندێ خەڵک لەناو حەشد بە شەخسی دەیکەن.״\nدوای ئەنجامدانی ڕیفراندۆم و هێرشی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بۆ سەر کەرکوک و خورماتوو- ناوچە جێناکۆکەکان، هەندێ ڕووداوی نەخوازراو لە خورماتوو ڕوویان دا و ژمارەیەک هاووڵاتیی کوردی خورماتوو ئاوارە بوون.\nمەلا کەریم شکور، لە چاوپێکەوتنێکی ״ئاژانس״دا باس لەوە دەکات، داوای لیژنەیان لە سەرۆککۆمار و نوێنەرانی کورد کردووە بۆ خەمڵاندنی زیانەکان و لێپێچینەوە لە هۆکاری ڕووداوەکان ״ئەوانیش بەڵێنی کارکردنیان لەو ڕووەوە داوە.״\nئاژانس: سەرەتا لەوەوە دەست پێ دەكەین، بارودۆخی خورماتوو لە ئێستادا چۆنە؟\nمەلا كەریم شكور: هەندێ کردەوە بەردەوامن بەتایبەت تەقاندنەوەی خانوو، ئەوانەش هەندێ کەسی ناو حەشد بە شەخسی دەیکەن، بەڵام هێزێكی سوات هاتووەتە شارەكەوە و هەوڵی داوە ڕێگری بكات لە تاڵانكردن و ئەو ڕووداوانەی ڕوو دەدەن لە شارۆچکەکە و تا ڕادەیەکی زۆر کۆنتڕۆڵی کردووە و ئێستا بارودۆخی خورماتوو زۆر باشتر بووە لە پێشتر.\nئاژانس: دوای ڕووداوەکان هیچ قەرەبوو و لیژنەیەک پێک هاتووە؟\nمەلا کەریم شکور: تا ئێستا پێک نەهاتووە، بەڵام داوامان لە نوێنەرانی کورد و سەرۆککۆمار کردووە لیژنە پێک بهێنن هەم بۆ قەبڵاندنی زیانەکان و قەرەبووکردنەوەی خەڵک هەم بۆ لێپێچینەوە لەو ڕووداوانەی ڕوویان دا و بەڵێنیان داوە کاری لەسەر بکەن.\nئاژانس: چەند هێز لە خورماتوودا هەیە، ئایا حەشدی شەعبی لە خورماتوودا ماوە؟\nمەلا كەریم شكور: پۆلیسی ئیتحادی و هێزی سوات و ئەمنی حەشد و حەشدی توركومانی تێدایە.\nئاژانس: چیتان كردووە بۆ گەڕانەوەی ئاوارەكانی خورماتوو؟\nمەلا كەریم شكور: بۆ گەڕانەوەی ئاوارەكان پێویستە حكومەتی هەرێم و حكومەتی ناوەندی ڕێك بكەون، گەڕانەوەی ئاوارەكان پێویستیی بە هەوڵی جددییە لە ئاستی باڵادا.\nئاژانس: باس لەوە دەكرێت زیانێكی زۆری ماڵی و گیانی بە هاووڵاتییانی كوردی خورماتوو كەوتووە لە لایەن حەشدی شەعبییەوە، ئەوە وایە؟\nمەلا كەریم شكور: زەرەری گیانی تەنها هەشت شەهید هەبووە بە پێشمەرگە و هاووڵاتییەوە لە یەكەم ڕۆژی شەڕەكەدا، بەڵام زیانە ماڵییەكان زۆرە، زیاتر لە دوو هەزار ماڵ سووتێنراون و تاڵان كراون، زیاتر لە 60 ماڵ تەقێنراوەتەوە، بازاڕێكی گەورەی كوردەكان تاڵان كراوە و سووتێنراوە و چەندین كارگەی چەو و لم تاڵان كراون و سووتێنراون.\nئاژانس: ئەو تاوانانەتان دیكۆمێنت كردووە، هیچ ڕێكخراو و لایەنێكی نێودەوڵەتیتان لێ ئاگادر كردووەتەوە؟\nمەلا كەریم شكور: بەڵێ دیكۆمێنتمان كردوون و كوراسەیەكمان چاپ كردووە كە وێنە و ئاماری تێدایە و بە ڤیدۆش تۆمارمان كردووە، باڵیۆزی وڵاتان و ڕێكخرواە نێودەوڵەتییەكانمان لێ ئاگادرا كردووەتەوە.\nئاژانس: ئایا حەشدی شەعبی ڕێگرە لە گەڕانەوەی ئاوارەكان یان ئاوارەكان خۆیان ناگەڕێنەوە؟\nمەلا كەریم شكور: لە كۆتایی 2015دا چەندین شەڕ ڕووی داوە لە نێوان كورد و توركوماندا، بۆیە ئەمەش ڕقێكی درووست كردووە لە ناخی توركومانەكاندا بەرامبەر بە كورد، ئەوەش وای كردووە كورد نەتوانێت بگەڕێتەوە.\nئاژانس: پێشتر كورد زۆربەی پۆستە ئیدارییەكانی خورماتووی بە دەستەوە بوو، هێزی ئاسایش و پێشمەرگە لە قەزاكەدا بوون، ئایا جارێكی تر كورد ئەو دەسەڵاتەی دەكەوێتەوە دەست؟\nمەلا كەریم شكور: نەخێر، كورد جارێكی تر نابێتەوە بە خاوەن دەسەڵات لە خورماتوو، ئێستا حەشد دەیانەوێت پۆستی قایمقام وەربگرن، لە ڕووی یاساییەوە كاریان بۆ كردووە و فشارەكانیان دەست پێ كردووە.\nئاژانس: حكومەتی هەرێم و سەركردایەتیی سیاسیی كورد هەڵوێستی چۆن بووە بەرامبەر هاوكاریكردنی ئاوارەكانی خورماتوو؟\nمەلا كەریم شكور: بەداخەوە لە هەڵوێستیان ڕازی نین، حكومەتی هەرێم ڕاگەیەندراوێكیشی لەسەر ئەو كارەساتە گەورەیە دەرنەكردووە.\nبودجەی مووچەی فەرمانبەران بە سیستمی بایۆمەتری زیادی کردووە\nعێراق پاسەوانی سنوور لە هەرێم وەردەگرێتەوە\nوه‌به‌رهێنان له که‌رتێکی هه‌ستیاردا\nخەلیل سەرکانی: له ماوه‌ی 100 ڕۆژی یه‌كه‌مدا هیچ دیار نه‌بێت قسه‌ی خۆمان ده‌بێت\nلە كوێی گۆڕانكارییەكانداین؟


عیماد عه‌لی: وه‌ڵامێك بۆ وه‌ڵامه‌كه‌ی به‌ڕێز مه‌لا به‌ختیار. – WTARIKURD\nبه‌ڕیز كاك مه‌لا به‌ختیار به ناوی روانگه‌و ره‌خنه‌وه وه‌ڵامێكی كورتی بۆ نوسینه‌كه‌ی پێشومی داوه‌ته‌وه، هه‌رچه‌ند كاك به‌ختیار به‌وه ناسراوه كه یادكردنه‌وه‌ی به‌هێزه و تا ئێستاش ورده‌كاری ژیان و سیاسه‌ت و هه‌ڵوێسته‌كانی زه‌مانی زووی خۆی له‌بیره‌و به دانپێدانانی خۆیشی بێت هیچی له‌بیر نه‌چۆته‌وه، به‌لام به‌داخه‌وه وادیاره سه‌رقاڵبونی فكری و رۆشنبیری و سیاسیی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر بیره‌وه‌ریه‌كانی هه‌بووه و (قرتكێك) له‌و مێژووه‌ی له‌بیر كردووه. منیش به باشم زانی به‌كورته وه‌ڵامێك بۆ خۆی و بۆ روانگه و ره‌خنه‌ی سایتی چاودێر بنوسم:\n1- كاك به‌ختیار؛ ئه‌و هه‌وڵه‌ی بۆ یه‌كخستنی چه‌په‌كان درا له‌كاتێكی دیاریكراودا بوو، واته پێش زه‌مه‌نی ده‌ركه‌وتنی چێژی پۆست و ده‌سه‌ڵات بوو، وه‌كو وتم به‌دوور له ستراتیج و كاری دوورمه‌وداش بوو، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر راشكاو بین یه‌كگرتن له گه‌ڵ زه‌حمه‌تكێشان له‌به‌ر هۆكاری دیكه‌ی دوور له‌و مه‌به‌سته بوو، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زه‌حمه‌تكێشان نه به چه‌پی عه‌یار بیستوچوار و نه‌ش به ئۆپۆزسیۆن ناسرابوو. ته‌نانه‌ت ده‌كرێت بڵێین هه‌ر چه‌پێتیی نه‌مابوو و ئۆپۆزسیۆنبونیشی له‌هیچ كون و كه‌له‌به‌رێك دیار نه‌بوو، حزبێك بوو ته‌نانه‌ت شانازیی به‌وه ده‌كرد كه یه‌كه‌م جار ئه‌و بووه ئاڵای كوردستانی كردۆته هێمای خۆی و ململانێی نێوخۆیی و سه‌ركردایه‌تی قه‌ت ئه‌وه‌ی ده‌رنه‌خست كه فڕی به چه‌پێتێه‌وه بێت، ململانێ و كێشه و بێشه‌كانی ناو زه‌حمه‌تكێشانی ئه‌و كاته‌ی كه هه‌موومان لێ بووین سه‌لمێنه‌ری ئه‌وه‌ن كه روحیه‌تی ئۆپۆزسیۆن بونی تێدا نه‌بوو، لێره‌دا جیگه‌ی باسكردنی هه‌موو شتێك نابێته‌وه.\n2- به‌ڕێز كاك به‌ختیار، ئه‌وه‌ی راستی بێت ئه‌و كاته هیچ مه‌ترسیه‌ك له‌سه‌ر دیموكراتی نه‌بوو، تازه هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان كرابوو و هه‌نگاوی یه‌كه‌می دیموكراتی جێی خۆی قایم ده‌كرد، به‌ڵكو هاوپه‌یمانی یه‌كێتی و زه‌حمه‌تكێشان بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان رێگه خۆشكه‌ربوو بۆ ئه‌و جموجموڵه‌ی یه‌كگرتن، به‌ڵام جگه له تموحی ده‌سه‌ڵاتداری هیچ هۆكارێكی دیكه له پشت ئه‌و یه‌كگرتنه نه‌بوو، ته‌نانه‌ت شه‌ڕی بزوتنه‌وه‌ش به چه‌ندین مانگ دوای به یه‌كێتیبونی ئێوه هه‌ڵگیرسا، كه له‌و كاته‌دا كه‌س نه‌یزانی وای لێدێت، ئه‌گه‌ر ئه‌وه به هۆكار و فشار بزانرێت له‌سه‌ر ره‌وتی دیموكراسی، كه ئه‌مه‌ش وانیه.\n3- كاك به‌ختیار ده‌ڵێت (كاك عیماد له‌و سه‌رده‌مه خۆی له‌گه‌ڵ یه‌كگرتن بووه) منیش ده‌لێم، به‌ڵگه راستی ده‌رده‌خات، من قه‌ت له‌گه‌ڵ یه‌كگرتن نه‌بووم كاك به‌ختیار گیان؛ براده‌رانی ئاڵای شۆرشی خۆت نه‌ك ئاڵای شۆرش – كۆنفراسیش؛ باش ده‌زانن ئه‌وانه‌ی لێم نزیك بوون چی ئه‌وانه‌ی له ژیاندان یان گیانیان له‌ده‌ستداوه، له‌كاتی گواستننه‌وه‌ی ته‌رمی به‌غه‌در شه‌هیدكراوانی ئاڵای شۆرش بۆ مه‌زارگه‌ی پیرۆزی خۆیان، له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته تۆ له‌سه‌ر مه‌زارگه‌كه‌یان چیت وت و دواتریش من له‌گه‌ڵ هاورێیان رام چی بو و چیم وت و هه‌ر له دوای ئه‌وه‌ش و له‌كاتی ده‌نگۆی یه‌كگرتنه‌كه رام چیبوو، به‌كورتیه‌كه‌ی به‌ڵگه‌ی یه‌كلاییكه‌ره‌وه‌ش بۆ قسه‌كانم ئه‌وه‌یه، كه ئه‌وكاته كه‌س رێگه‌ی لێنه‌گرتم ببم به یه‌كێتی، ئه‌ی بۆچی له ئه‌و هه‌موو خه‌ڵكه‌ی زه‌حمه‌تكێشانه خانه‌قینیه‌كان به‌ته‌نها كاك عه‌دنان عه‌زیز و من نه‌بووین به یه‌كێتی؟ با ئه‌وه‌ش بڵێم ئه‌و به‌یاننامه‌یه‌ی پێش یه‌كگرتن به‌ناوی زه‌حمه‌تكێشان – ره‌وتی یه‌كگرتن ده‌ركرا، ده‌نگۆی ئه‌وه‌ش بڵاو بووه‌وه كه جه‌نابی كاك مه‌لا به‌ختیار ئیمزای نه‌كردووه و رای له‌سه‌ر نه‌بووه و ته‌نها عیماد ئه‌حمه‌د بووه كه پێشتر ژێربه‌ژێر وه‌كو پیشه‌ی هه‌میشه‌یی خۆی رێككه‌وتنی كردوه و، له بنه‌ڕه‌تدا ئه‌و یه‌كێتی بووه و هه‌ر ئه‌و پرۆسه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتی باس كردووه و به‌و شێوه‌یه هاتۆته ئاراوه. ئه‌گه‌ر ئه‌و پیاسه‌یه‌ی سه‌ربانه‌كه‌ی لقی زه‌حمه‌تكێشانی سلێمانی له عه‌قاری له‌بیرت چوبێت كه ته‌نانه‌ت له‌وكاته‌دا دیاریه‌كی زۆر بچوكت ( شه‌ست دیناری سویسه‌ر)ی ئه‌وسا بوو به بۆنه‌ی تازه هاوسه‌رگیریمه‌وه پێت به‌خشیم، نیشانه‌ی ورده‌كاری ئه‌وچركه‌ساته‌یه، به‌وردی و ته‌نانه‌ت ئگه‌ر پێویست بكات وشه‌كانیشت پێ ده‌ڵێم كه رات چیبو له‌سه‌ر یه‌كگرتنه‌كه، وه‌كو له نوسینی پێشتردا به‌گشتی باسم كرد


هەڵۆ ئیبراهیم ئەحمەد: ئەکەن سواڵی نەوت لە بەغدا و ئێران، ئەی بۆ کەس ناڵێ کوا نەوتی نۆکان؟ | wtarikurd\nنوسینی : وتاریکورد | 20.02.2017 10:23 PM | بەشی: فرە بابەت | بێ کۆمێنتە\nئەم قەیرانە داراییە دەستکردە، ژیانی زۆرینەی خەڵکی کوردستانی گەیاندوەتە ئاستی هەژاری و برسییەتی، ڕاستە تاوانباری یەکەم حکومەتی شکستخواردوی هەرێمە، بەڵام یەکێتیی نیشتیمانی کوردستانیش بەو هەموو دەسەڵاتە سیاسی و ئابووریەوە کە لە ناوچەی خۆیدا هەیەتی، لە بەر ئەم هۆکارانە، تاوانی بەشێکی ئەم وەزعەی ئەکەوێتە ئەستۆ.\nیەکەم، ئیفلیجبوونی ناوەندی بڕیار لە ناو یەکێیتیدا، کە مەکتەبی سیاسیە.\nدووەم، دەستگرتنی باڵی دارایی یەکێیتی، کە نۆکانە، بەسەر زۆربەی جەمکەکانی ئابووری، بازرگانی، ووزەو… هتد، لە زۆنی ڕەنگاوڕەنگدا.\nسێیەم، قۆرخکردنی هەندێک بواری ئابووری ناوچەکە لەلایەن ژمارەیەک لە بەرپرسانی یەکێیتیەوە. لێرەدا ئەمەوێت تەنها باسی نۆکان بکەم.\nچەند ساڵێک لەمەوبەر، سەردانی خوالێخۆشبوو دکتۆر کەمال فوادم کرد، کە یەکێک بوو لەو کەسایەتیە دەگمەنانەی زۆر بوێر و دەستپاک و خاوەن هەڵوێست بوون لە ناو مەکتەبی سیاسی یەکێیەتیدا. کاک کەمال چەند مانگێک بوو بەرپرسیاریەتی دۆسییەی نۆکانی پێ درابوو. لێم پرسی: کاک کەمال، زانیاریم هەیە کە نۆکان گەندەڵیەکی زۆری تێدایە، هیچت بەرچاو کەوتووە؟”. کاک کەمال هەناسەیەکی قووڵی هەڵکێشا و ووتی: باوەڕکە ئەگەر ساڵێکی کەش خەریکی فایەلەکانی دلێری سەید مەجید بم، هێشتا سەری لێ دەرناکەم!”\nنۆکان، کە دەسەڵاتێکی ڕەهای هەیە لەم ناوچەیەدا وە لە هەموو یاسایەک بەدەرە، ملیاردەها دۆلاری کۆ کردۆتەوە لە پرۆژەی خانوو، کشتووکال، بازرگانی جگەرە، وەرگرتنی تەندەری حکومەت، ووزەو… هتد، هەروەها خاوەنی هەزاران دۆنم زەویە کە بەنرخێکی یەکجار کەم، یاخوود بێ بەرابمەر دەستی کەوتووە.\nبیرۆکەی دامەزراندنی نۆکان ئەوەبووە کە بتوانی هێزی پێشمەرگە، خانەوادەی شەهیدان و دامودەستگاکانی یەکیێتی بژیێنێ، بەڵام ئەوەتا ئەبینین ئەم لایەنانە حاڵیان چۆنە لەم بارودەخەدا. سەرەڕای ئەو هەموو دەسەڵات و پارەیە، تا ئێستا نۆکان بیری لە یەک پرۆژەش نەکردۆتەوە کە بۆ بەرژەوەندی خەڵکی دەڤەری دەسەڵاتی یەکێیتی سوودێکی هەبێت، تەنها و تەنها بیری لە سەرکووتکردنی بازاری کراوەو بازرگانی ئازاد کردۆتەوە بۆ بەرژەوەندی تەسکی خۆی.\nهەروەها نۆکان هۆکاری یەکێکە لە گەورەترین کێشەکانی ناو یەکێیتی، هەموو باڵەکانی یەکێیتی ئەزانن سەرچاوەی دارایی لای کێیە، بەڵام کەس جورئەت ناکات ناوی بهێنی! دواتر یەکتر تۆمەتبار ئەکەن بەوەی لایەنێک دەستی بەسەر سەروەتوسامانی یەکێیتیدا گرتووە. هۆکاری ئەوەش کە کەس ناوێرێ ناوی دلێری سەید مەجید بهێنێ ئەوەیە کە ناوبراو ئەتوانێ بوودجەی ئەو کەس و لایەنانە ببڕێ. زۆرجار رووی داوە کە دلێر ـ مووچە، نەسریە یان پارەی سەفەری ئەندامێکی سەرکردایەتی بڕیوە لەبەر هۆکارێکی سیاسی یان شەخسی.\nلە کاتێکدا کە سەرکردایەتی یەکێیتی سەرقاڵی باڵباڵێنن، نزیکەی 70 ٪ ی موڵکی نۆکان لەسەر دلێر و کەسانی دەوروبەری تاپۆ کراون. نۆکان تەنها لە بەریتانیا زیاد لە 100 ملیون دۆلاری داوە بە باڵەخانە و موڵك، ئەویش لەسەر خەڵکانی نزیکی دلێر تاپۆ کراون.\nئەو مافیایەی نۆکان کە دلێری سەید مەجید ڕابەرایەتیان ئەکات، مووچەیەکی ئاساییان هەبوو کە دەستیان بەکار کرد، بەڵام ئەمرۆ ئەو کەسانە بێزیان نایەت بە ملیۆنەها دۆلار بڵێن پارە (بۆ نمونە شێخ ئەحمەدی نۆکان). بۆچی ئەبێ منێکی هیچکارە ئەم هەموو ڕاستیانە بزانم، بەڵام مەکتەبی سیاسی ی.ن.ک. لە گوێی گایا نووستبێت؟\nیەکێک لە پرۆژەکانی نۆکان، پاڵاوگەی بازیانە، کە دلێر لە 49٪ی فرۆشتوە بە کۆمپانیای قەیوان. ئەم پاڵاوگەیە رۆژانە نزیکەی 600 هەزار لیتر نەوتی سپی (کیرۆسین) بەرهەم دێنێت، جگە لە بەرهەمی تر. بەڵام، لەبەر ئەوەی نۆکان و قەیوان قەرزێکی چەند سەد ملیۆنیان داوە بە وەزارەتەکەی ئاشتی هەورامی (بۆ؟) ئێستا نەوت وەرئەگرن لە جیاتی ئەو قەرزە، ئەیپاڵێون، ئەیفرۆشن و قازانجەکەی ئەچێتە گیرفانی نۆکان و قەیوانەوە! کە نەوتی سپی و گازۆیل و بەنزین هەیە لە بازیان، وە لەژێر دەسەڵاتی خۆتاندایە، عەیب نیە سواڵ ئەکەن لە بەغدا و ئێران؟\nباشە چی رووئەدات ئەگەر نەوتی بازیان کە موڵکی خەڵکە، لەم باروودۆخە ئابووریە وێرانەدا، بۆ چەند مانگێکیش بێت بەبێ بەرامبەر بدرێتەوە بە خەڵک؟ بۆچی بەنزین و گازۆیلەکەی نۆکان بەبێ قازانج نافرۆشنەوە بە خەڵک؟ ئەگەر ئەوەشتان بەلاوە زۆرە، لانی کەم بەبێ بەرامبەر بیدەن بە بنەماڵەی شەهیدان و پێشمەرگەکانی یەکێیتی. ئایا ئەوەندە زەحمەتە بۆتان لە نێوان خەڵک و جەردەکانی نۆکاندا هەڵبژێرن؟\nپشتیوان ئه‌حمه‌د: ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی هه‌رێم تێكشكاوه!


ئافرەتێکی عێراقی لە رێگای نایاسایی ئەوروپا گیانی لەدەستدا\nتەرمی ئافرەتێکی کۆچبەری عێراقی لە سنووری پۆڵەندا – بیلارووس دۆزرایەوە\nبەشار عەزیز 09:02 2021/09/20\nژمارەیەک کۆچبەر لەگەڵ پۆلیسی پاسەوانی پۆڵەندا\nعێراق کۆچبەر بیلارووس پۆڵەندا لیتوانیا\nتەرمی ئافرەتێکی کۆچبەری عێراقی لەسەر سنووری نێوان پۆڵەندا - بیلارووس دۆزرایەوە، کە لەگەڵ هاوسەر و سێ منداڵەکەی بە مەبەستی گەیشتن بە وڵاتانی ئەوروپا ئەو رێگەیان گرتوەتەبەر.\nپاسەوانی سنووری پۆڵەندی رایگەیاند، رۆژی یەکشەممە 19ی ئەیلوول تەرمی 8 کۆچبەریان لەسەر سنووریان لەگەڵ بیلارووس دۆزیوەتەوە، یەکێک لە تەرمەکان ئافرەتێکی عێراقییە، ئەوەش دوای هەفتەیەک لە سەپاندنی باری نا ئاسایی لەسەر سنوور لەلایەن حکومەتی پۆڵەندا.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی بڵاوکراونەتەوە، هەزاران کۆچبەر لەسەر سنووری نێوان بیلارووس و پۆڵەندا گیریان خواردووە کە ویستوویانە خۆیان بگەیەننە ئەوروپا لە رێی لیتوانیا و پۆڵەندا. بەهۆی توندکردنی سنوورەکانیش کۆچبەران کەوتوونەتە دۆخێکی خراپەوە، بە گشتی هەشت تەرمی کۆچبەران لەو سنوورانە دۆزراونەتەوە کە لەنێویاندا تەرمی ئافرەتێکی عێراقی هەیە.\nپۆلیسی بیلارووسیا ئاماژەی بەوەشکردووە، شوێنەوار بە تەرمەکەوە دیارە کە لەلایەن پاسەوانی سنووری پۆڵەندا راکێشراوە. هاوسەرەکەشی رایگەیاندووە: پاسەوانی سنووری پۆڵەندا ئەوانی بە رووتی و بە فشار و هەڕەشە راکێشاوە بەرەو سنووری بیلارووسیا.\nوەک بڵاوکراوەتەوە، ئافرەتەکە دایکی سێ منداڵە کە تەمەنیان لە نێوان 5 بۆ 7 ساڵانە و لە ژیاندا ماون و ئێستا لەسەر سنووری بیلارووسیان.


ده م كوتيك بؤ سكرتيري كومه ل و”حمه” ي مه لاصالح و هاوشيوه كانيان ..به‌شی دووه‌م – بنیان جهاد علیه دین سکولاریسم و مذاهب مختلف آن\nده م كوتيك بؤ سكرتيري كومه ل و”حمه” ي مه لاصالح و هاوشيوه كانيان ..به‌شی دووه‌م\nبرگه ي سي يه م : هه لگه راوه كاني كوردوستان كين .؟!\nئه وانه ي سه ره وه كه باس كران بيناسه يه كي گشتي هه لگه راوه كان بوو له گه ل سزايان له ئيسلامدا به لام خو نه مان ووت ئه وانه كين .؟ واته : ئه و خه لكه ي تووشي ئه م كوفره گه ورانه بوون كه دينياني به تال كردؤته وه كين.؟ يان كي ئه گريته وه و انسان به چي “عقيده و گوفتار وكرداريك” ئه چيته خانه ي خه لكاني هه لگه راوه و سزاي ( مورته دد ) ده يگريته وه و واجب ده بيت له ئاستيدا ..!\nدياره له م چه ند لاپه ره يه دا ناتوانين هه موو ئه و كوفرانه بژميررين به لام به كورتي باسي هه نديكيان ده كه م .. دوواتريش له سه رهه ندي بنه ما سه ره كيه كان ده دويين وبالله التوفيق :\nئيمه خه لكي كوردوستانمان به گشتي لا موسولمانه و براو خوشكمانن مه گه ر ئه وانه ي كه دينيكي تريان هه يه وه كوو كلدؤ ئاشووري و شه يتان په رست و .. هتد . كه واته بنه ما له وخه لكه ي دينيكي تري نيه ئيسلامه وهه لسوكه وتي موسولمانيان له گه ل ئه كه ين نه ك وه كوو هه ندي وه چه ي خه واريج بليين هه موو كافرن تا ئيسلاميان لي به دي ده كه ين .. به لكو ده ليين هه موومان به لاوه موسولمانه تا پيچه وانه ي ئيسلاميان لي به دي ئه كه ين .. بويه هه ركه سيك له وانه ي به موسولمانيان ئه زانين ئه گه ر ( شه ريك بو الله قرار بدا له په روه ردگاريتي داو له په رستراويتي داو له ناوه جوانه كان و صيفه ته به رزه كانيدا.. يان له نيوان خوي و په روه ردگار دا واسطه يه ك دابنيت له قبريك له مردويه ك له داريك له به رديك، يان هاوار بكاته غه يري په روه ردگار له شتانيكدا كه له ده سه لاتي په روه ردگاره وكاري به شه ر نه بيت، يان قيني بيت له حوكميك له حوكمه كاني اسلام ،يان شه رع و ياسايه ك به باشتر بزانيت له شرع و منهاجي په روه ردگار، يان ره ددي قه زاوه تيكي په روه ردگار يان بيغه مبه ره كه ي بكاته وه , يان دژوين به الله بدات, يان سوكايه تي به پيغه مبه ره كه ي بكات , يان حه لاليكي ديارو زه قي اسلام حه رام بكات يان حراميكي حلال بكات ، يان حوكمي گرته ده ست وبه اسلام حوكمي نه كرد، يان كيشه به ريته لاي طاغوت بو چاره سه ركردني، يان كه سيك بليت حوكمي گه ل سه رووي هه موو حوكميكه و گه ل سه رچاوه ي برياردان و تشريعه ، يان كافران سه ربخات به سه ر ئوممه تي اسلامدا وكه واسوري به له شكريان بيت ، يان كه سيك ئيماني هه بيت به هه ندي له اسلام و به هه نديكي ايماني نه بيت يان كافر به كافر نه زانيت و… هتد) كه له كتيبه كاني عقيده پره له و جوره شتانه .. هه ركه سيك تووشي يه كيك له مانه بيت به لامانه وه له دين ده چووه وهه لگه راوه ته وه وله بازنه ي ئيسلام ده رجووه .. بؤ دابه زاندني ئه و حوكمه گشتيه بؤ سه ر تاكيكيش پاش ره چاوو كردني مه رج و به ربه سته كاني “ته كفيير” به بي يه ك و دوو حوكمي كفري ئه ده ين و مامه له ي هه لگه راوه ي له گه ل ده که ين..!!\nزوريك له م كوفرو رووخينه رانه ي دين كه له سه ره وه باس كراوون به زه قي له كوردوستاندا خه لك تووشي ئه بيت و بگره بانگه شه ي بو ئه كات و خوينيشي له پيناودا ئه رزينيت ..!\nئه م “نواقض” انه يش واته : ئه م هؤكارانه ي ده بيته به تالبوونه وه ي ئيسلام به كتاب و سوننه ت و اجماعي موسولمانان ئه وه ي تووشي بيت ده بيته هه لگه راوه .. هه ندي قسه ي زانايانتان بؤ باس ده كه ين:\nامامي شافعي رحمه الله تعالى ئه فه رمي:\n“لله أسماء وصفات لا يسع أحداً ردها، ومن خالف بعد ثبوت الحجة عليه فقد كفر، و أما قبل قيام الحجة فإنه يعذر بالجهل، لأن علم ذلك لا يدرك بالعقل، ولا الرؤية والفكر .!\nواته : په روه ردگار هه ندي ناوو سيفه تي هه ن بؤ هيچ كه س نييه ره تي بكات وه .. هه ركه سيكيش سه رپيچي كرد دوواي ئيقامه حوججه “به رپا كردني به لگه له سه ري” ئه وه كافر بووه به لام پيش ئيقامه حجة و گه ياندني ده قه كان له قورئان و سوننه ت پيي ئه وه عوزري به نه فامي و نه زاني بؤ ده هينريته وه جونكه زانيني ئه و ناوه پيرؤزانه و ئه و سيفه ته به رزانه كاري عه قل نيه و به عه قل په يي بي نابريت هه روه ها به ديدو بيرو بؤ چوونيش چونكه كاروباريكي “غيب”ييه ..\nابن تيمية رحمه الله ئه فه رمي : ” والإنسان متى حلّل الحرام المجمع عليه، أو حرّم الحلال المجمع عليه، أو بدّل الشرع المجمع عليه كان كافراً مرتداً باتفاق الفقهاء..\nواته: انسان هركاتي حه لاليكي حرام كرد كه تيكراي موسولمانان له سه ري كؤك بوون يان حراميكي حه لال كرد كه موسولمانان هه موو به حه راميان ده زاني ئه وه بي گومان كافريكي هه لگه راوه ئه بيت به يه ك ده نكي شه رعزانان ..!\nابن القيم رحمه الله ئه فه رمي له باره ي ( ولا تجهروا له بالقول كجهر بعضكم لبعض أن تحبط اعمالكم وانتم لا تشعرون) : فإذا كان رفع أصواتهم فوق صوته سبباً لحبوط أعمالهم فكيف تقديم آرائهم وعقولهم وأذواقهم، وسياستهم ومعارفهم على ما جاء به ورفعها عليه، أليس هذا أولى أن يكون مُحبطاً لأعمالهم .؟!\nواته : ئه گه ربيت وده نگ به رز كردنه وه به سه ر ده نگي پيغه مبه ردا صلى الله عليه وسلم هوكاري پوجه ل بوونه وه ي كرده وه كانيان بيت ئه ي ئه بي پيش خستني راو بو چوون و حه زوو سه ليقه كانيان و سياسه تيان و زانسته كانيان به سه ر ئه وه ي پيغه مبه ر صلى الله عليه وسلم هيناويه تي له لايه ن په روه ردگاره وه يان به زياتريان زاني و به رزيان كرده وه به سه ري دا ئه بيت چون بيت ؟ ئايا ئه مه شياوتر نيه كه بووچه لكه ره وه ي هه موو كارو كرده واكانيان بيت .؟!\nابو يعلى رحمه الله ئه فه رمي : ومن اعتقد تحليل ما حرم الله ورسوله بالنص الصريح، أو أجمع المسلمون على تحريمه فهو كافر باجماع المسلمين ..!\nواته هه ركه سيك باوه ري به حه لال كردني ئه وه هه بيت كه “الله” يان پيغه مبه ره كه ي صلى الله عليه وسلم حه رامي كردوه يان ئه وه ي موسولمانان له سه ري يه ك ده نگن له سه ر حرام بووني ئه وه له دين ده رچووه به ئيجماعي موسولمانان ..\nابن أبي العز رافه كاري “العقيدة الطحاوية” ده فه رمي : “إن اعتقد أن الحكم بما أنزل الله غير واجب، وأنه مخير فيه، أو استهان به مع تيقنه أنه حكم الله، فهذا كفر أكبر..\nواته : ئه گه ر باوه ري وابو كه حوكم به وه ي په روه ردگار نازلي كردوه واجب نيه وه سه رپشكه تيي دا جي به جي بكات يان نا يان سوكايه تي پي بكاو به كه م بيگريت له گه ل دلنيا بووني كه ئه وه حوكم و فه رماني په روه ردگاره ده ي ئه وه كوفري هه ره گه وره يه و خاوه نه كه ي له دين بي ده رده جيت ..!\nابن كثير عليه رحمة الله ئه فه رمويت : فمن ترك الشرع المحكم المنزل على محمد بن عبد الله خاتم الأنبياء، وتحاكم إلى غيره من الشرائع المنسوخة كفر، فكيف بمن تحاكم إلى الياسا [قانون التتار] وقدمها عليه؟ من فعل ذلك كَفَر بإجماع المسلمين.\nواته : هه ركه سيك واز له و شه رعه ي دابه زينراوه ته سه ر محمد كوري عبد الله ي دووا پيغه مبه ر وپه ناي برد بو لاي ئه و شه ريعه تانه ي تر كه سرراونه ته وه – وه كو شريعة ي موسى يان عيسى يان هه رپيغه مبه ريكي تر عليهم السلام- ئه وا كافر بووه چ جاي ئه وه ي كيشه به ريت و به نابه ريت بو ياسا ” ياسقه كه ي ته تار” و ئه و ياسايه ي به لاوه باشتر بيت و پيشي بخات به سه ريا ؟ ئه وه ي ئه وه بكات ئه وه كافر بووه به تيكراي ده نكي موسولمانان .!\nپرسيار : ئايا ئيستا له كوردوستاندا اسلام فه رمانره وايه وشه رعي په روه ردگار كاري پي ئه كريت ؟\nئايا به سه دان حه لال حه رام نه كراوه و به پيچه وانه شه وه سه دان حه رام حه لال كراوه ؟\nئه ي ئه وخه لكه ي ريگه يه كي تري هه لبژاردووه به ناوي ” سوشياليست ونيشتيماني و ديمكراتي و ماركسيزم و ره گز په رستي و..هتد ) ئايا ئه مانه نيشاه ي ئه وه نيه كه رازي نين به اسلام بويه په رچه مي تريان قوت كردوته وه و به رنامه ي تريان هه لبژاردووه .. ؟\nئايا په رله مانيك نيه كه كاري شه رع و ياسا دانانه بو خه لكي..؟ ئايا ده ستووريك نيه كه سه رچاوه ي ده سه لاته و سه رتا پا دزي ئيسلامه .؟!\nئه ي ئه وانه ي به زه قي و ئاشكرا به رگري له و نوسه رانه ئه كه ن كه سوكايه تي به پيغه مبه ر صلى الله عليه وسلم ئه كه ن وپاره و پوول يان ئه ده ني وكتيبه كانيان بوچاب ئه كه ن وپشتيوانيان لي ئه كه ن ئايا ئه مانه دژايه تي دين ناكه ن .؟\nيان به شانازيه وه نالين ئيمه هاو په يماني ئه مريكاين .؟ و ده يان موسولماني كوردو عه ره ب يان نه داوه ته ئه و بي باوه رانه و ته سليميان كردوون.. ؟\nئه م كارانه كي پيي هه لساوه .؟ كي ئه نجامي ئه دات .. خو ئه و فيليپيني و بنغاليانه نين كه ئيستا له كوردوستاندا كريكارن .. هه رئه و په رله مانه كافره وئه وحكومه ته كافره وئه و حزبه علمانيه كافرانه نين .؟\nبه كورتي : هه رچي حيزب و لايه ني عه لماني هه يه هه موو به كؤمه ليكي هه لگه راوه ده ژميررين له ئيسلامدا .. با وه كوو تا ئيواره يش نويژ بخوينن ورؤژوو بگرن وسه ريان له سوجدا بيت چونكه له دين ده رچووني له و ده رگاي نويژ و رؤژووه وه نيه .. به لكو له ده يان ده رگاي تره وه يه بويه نويژو روژوو سوجده هيچ سوديكيان پي ناگه يه نيت مادام هه موو ده روازه كاني كفرو شيرك نه گرن و به رائه تي لي نه كه ن ..!\nامامي نووي رحمه الله ئه فه رمي :\nثمّ ينظر في ردّته.. فإذا كان كفره بجحود فرض أو عبادة من عبادات الإسلام كالصلاة والصيام، والزكاة، والحج مع اعترافه بالشهادتين وصحة الإسلام، لم يصحّ إسلامه حتى يأتي بالشهادتين ويرجع عمّا اعتقده، ويعترف بما جحده من الصلاة، والصيام، والزكاة والحج، فلم تزل عنه الردة إلا أن يأتي بالشهادتين مع العودة عن إنكار ما أنكره، ولا يكتفي بإحداهما.\nهه ركه سيكيش هه موو ئه و حيزبه عه لمانيانه به كافر نه زانيت ئه وه له كه ره كه ي “جحا” بي عه قل تره وسه رلووتي خوي نابينيت و شايه ني ئه وه نيه قسه ي له گه لا بكه ي .!! هه رچه نده ريشي دريژ بيت و جامانه كه ي قوت بيت و ئيدديعاي علم بكات چونكه له حه قيقه تي ئيسلام حالي نه بووه و نازانيت به چي موسولمانه كان له دين ده رده چن ..!\nئاده ي به قادر عزيز بلين : رازيت به شرع .؟ رازيت به قضاوه ت و حوكمي پيغه مبه ر صلى الله عليه وسلم ؟ بنه ماكاني اسلامت قبوله .؟\nبلين : ئاده ي حمه ي حاجي محمود كه “أهْوَن” تريني ئه و خه لكه بي باوه ره يه : ئايا رات جونه ده رباره ي حوكمي زناي ژني ميرد دار ؟ يان بريني ده ستي دز .؟ يان سزاي هه لگه راوه له ئيسلامدا ؟ بزانن چي وه لامتان ئه داته وه .. ئه گه ريش نه ليت خراپه به لام زمان حالي سوشيال ديمكراتي هه لبژاردووه كه هه رجي بنه ماكانيه تي هه يه بي باوه ري وئيلحاديه .. به قسه ي باوه ربكه ين يان به “قسه و فيعلي” .؟\nئه وه ئيتر حيزبه كاني تر با بوه ستيت كه ئه م له چاويانا عه شايه ره و زور رؤچوو نيه له كوفرو بي باوه ريدا ..\nته نانه ت به زور خه لكي به ناو ئيسلاميش بلين به تايبه تي له يه كگرتووي نائيسلامي بلين : ئه و حوكمه ي (بني قُرَيْظَة) ت به لاوه چون بوو كه پيغه مبه رصلى الله عليه وسلم داي به سه رياندا وزياتر له ۶۰۰ يهودي سه ربري وكچه كاني به (سه بايا) گرت و دابه شي كردن .؟\nيان بلي ئه ي رات به رامبه ر “قصة العرنيين” چونه كه پيغه مبه ر صلى الله عليه وسلم ئه و ۶-۷ نه فه ره ي گرت و ده ست و قاچي برين و چاوي هه لكولين و له به رخوره وه داينان و هيوايان هه بو له توونيه تيدا زماني به خوين و خولي خوي دا ئه هينا و كه س بوي نه بوو جامي ئاويان بداتي تا مردار بوونه و به ره و دؤزه خ رؤشتن.؟!\nخو هه ركه سي بليت : شتيكي باش نه بووه ئه وه ته نها به وقسه يه كافر ده بيت و له بازنه ي اسلام ده رئه چيت ئه گه ر عومه ري كوري خطابيش بيت ..!\nفَلاَ وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّموكَ فِيما شَجَر بَيْنَهُمْ ثم لا يجدوا في أنفسهم حرجاً مما قضيت ويسلِّموا تسليماً..\nخاليكي زورگرنگ هه يه خه لكيك خراپ ليي حالي بووه ئه ويش ئه وه يه وا ئه زانن شرع شه رمي له كه س هه يه .. مادام فلان كه سه ئيتر هه رجي بكات و كوفريش توش بيت قه يناكه و جيي پاساوه ..! ئه وه بؤچوونيكي زور غه له ته و دووره له حه قيقه تي شه رع و ئه و دينه ي “الله” جل جلاله نازلي كردوته سه ر پيغه مبه ران به گشتي عليهم السلام .. په روه ردگار به خوشه ويست ترين كه سي .. به باشترين دروست كراوي خؤي كه مُحَمَّده صلى الله عليه وسلم ئه فه رمويت :\nوَلَقَدْ أُوْحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ\nواته : به راستي كه بؤ تؤيش و ئه وانه ي پيش تؤش له پيغه مبه ران وه حي نيردرابووكه ئه گه ر هاوه ل بؤ په روه ردگار بريار بده يت وتووشي شيرک بيت ئه وا هه موو كارو كردوه وه كانت بووچه ل ده بيته وه وده چيته ريزي خه سارؤمه ندانه وه .!!\nشيرك و كوفر موسولمانينه سلي له كه س نيه و شه رم له كه س ناكات هه ركه س تووشي بوو له دين ده رده جي .. به ره چاوو كردني ئه و بنه ما وريسايانه ي شه رع بؤي دياري كردووه ..\nباشان نمونه ي زوريشمان هه يه .. بَلْعام بن باعوراء له پياوچاكاني بني اسرائيل بوو .. دوعاي قبول بوو لاي په روه ردگار به لام به كافري روشت ..!\nيان مه گه ر جند صحابه يه ك له ته مه ني خوي داو ده يان هه زار كه سيش پيش وه فاتي پيغه مبه ر صلى الله عليه وسلم و دوواي وه فاتي هه لنه گه رانه وه و أبو بكر ته فروتوناي نه كردن .؟\nخه لكي له رابردودا چي كردوه حسيب نيه .. ئيستا چي ئه كات و له سه رچي ئه مريت ئه وه كرنگه .. العبرة بالخواتيم .. يان الاعمال بخواتيمها وه كو له فه رمووده كاندا هاتووه ..\nهه روه ها پيغه مبه ر صلى الله عليه وسلم ده فه رمي : ان احدكم ليعمل بعمل اهل الجنة حتى ما يكون بينه وبينها الا ذراع فيسبق عليه الكتاب فيعمل بعمل اهل النار فيدخلها .. هه روه ها به پيچه وانه شه وه : وان احدكم ليعمل بعمل اهل النار حتى ما يكون بينه وبينها الا ذراع فيسبق عليه الكتاب فيعمل بعمل اهل الجنة فيدخلها ..!\nبويه انسان هه رچي كردووه له وه و پيش حيساب ناكريت تا له سه ري نه روات و بمريت ..\nبراكانم ئه مرو فيتنة يه كي زور گه وره هه يه له کوردوستاندا .. شه وه زه نگيكي تاريكه كه م جار راستيه كان وه كو خوي ده بينرين و كوفريش له جل و به ركي خؤي دا به دي ده کريت.. بويه هه ميشه ئه بيت موسولمان ئه و دوعايه ي پيغه مبه ربليته وه صلى الله عليه وسلم : يا مقلب القلوب ثبت قلبي على دينك ..\nپيغه مبه رصلى الله عليه وسلم ده فه رمويت :\nبَادِرُوا بِالأَعْمَالِ فِتَنا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ. يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيْهَا مُؤْمِنا وَيُمْسِي كَافِرا. أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنا وَيُصْبِحُ كَافِرا. يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا.\nواته : فريا بكه ون تا ئه توانن كاري باش ئه نجام بده ن پيش ئه وه ي فيتنة بيت و وه كو شه وه زه نگي تاريك ده رگاتان پي بگريت ونه توانن دينداري خوتان بكه ن .. له و فتنة و روژگارانه دا موسولمان به ياني له خه و هه لده ستي موسولمانه به لام به كافري شه و ئه كاته وه ..( يان فه رموي : شه و ئه كاته وه به موسولماني به لام كه به ياني به سه ردا ديت كافره ).. دينه كه ي خوي به شتيكي دنيايي كه م ئه فروشيت ..\nنعوذ بالله .. جا ئايا ئه ي موسولمانان ماناي ئه م حديثه ئيستا نابينن ؟ ئايا به و شيوه يه نييه كه فه رموويه تي .؟!چه نده ها به چكه موسولمان نه بوونه سوته مه ني ئه و كؤمه ل و لايه نه هه لگه راوانه له به رمعاشيك يان پارچه زه وييه ك يا پوست و مقاميك ودينه كه ي خؤيان فرؤشت..؟\nمه گه ر نابينن ئيستا خه لكي ره ش و رووتي عيراق له به ر چه ند گه لايه ك ده بنه سه ربازي حكومه ته كه ي ماليكي بي باوه ر وخيرا خيرايش به ره و دؤزه خ ده چن .؟!\nئه ي نابينن ئيستا به ناوو موسولمانه كاني ناو په رله مان چون سواري خليسكانه ي “مداهنة” بوون وبه هه مووشيوه يه ك و به پي كوي دانه سنوور وريساكاني شه رع تيكه لاوي ئه و ناوه نده شيركيه بوون بو چه ند ده فته ردولاريك و گرتني چه ند كورسي و پله وپايه يه ك خه ريكه به يه ك جاري خواحافيزي له ديني ئيسلام ده كه ن .؟\nفتنة له مه فتنة تر چي ئه يشه رعينن بو موسولمان كه ده نگ بده ن به قادر عزيز و حزبه كه ي .؟ گوراني به سه روبالياندا ده لين ..! له وانه ي رابورد ده ليين :\nكه واته : هه رحيزب ولايه نيكي عه لماني بو خوي كومه ليكي هه لگه راوه ن له دين به بي هيچ گومانيك .. وا زوريش له لايه نه به ناو ئيسلاميه كان خه ريكن به شوين ئه واندا ده رؤن به داخه وه .. په روه ردگار عاقيبه تي هه موومان به خير بگيري .!\nباسي دووهه م :\nبراكانم : ئاگادارن كه ماوه يه كه ليره و له وي كه سيك له و به ناو ماموستاو مه لايانه له مينبه ره جياجياكانه وه قوت ده بنه وه و به خه يالي خؤيان به لگه له سه ر مه شروعييه ت و ره وايي ئه و هاوپه يمانيتيه ي ليستي ( خزمه ت گوزاري و چاكسازي ) و به شداري هه لبژاردن و ده نگ دان پي يان ديننه وه .. بي گومان به لگه كانيان له مالي جالجالؤكه سست ترو لاواز تره به لاي خه لكي شاره زا له دين وزاناکانه وه كه ئيمه خزمه ت کارو شاگرد يانين .. به لام خو خه لكي ساده ي موسولمان و عه وامه كه ئه وه نازانيت بويه پيويسته به بي وه لام نه روات و خه لكيشيان پي نه خله تيت و عه يبو عاريان ده رخه ين و نه فامي و نه زانيشيان بؤ خه لك ئاشكرا بيت .. ره حمه ت له وه ي فه رمووي ئه گه ر جاهل ده مي بووه ستايه خيلاف كه م ده بوويه وه .. پيم خوش بوو ئه گه ر بارودوخ باش بووايه به رووبه روو وه له به رچاوي خه لكه وه به ر په رچمان بدابانه وه په رده مان له سه ر راستي وحه قيقه تي ئه وخه لکه گومرايانه لادايه .. به لام “مالا يدرك جله لايترك كله ” بويه له م برگانه دا وه لاميان ده ده ينه وه “مستعينا بالله” :\nبرگه ي يه كه م : “حمه” ي ماموستا “مه لا صالح رحمه الله تعالى” .


خەندان تورکیا: خوشکێکی ئەبوبەکر بەغدادی دەستگیرکرا هەواڵی کوردستان\nتورکیا: خوشکێکی ئەبوبەکر بەغدادی دەستگیرکرا\n2019/11/05 | 09:12\nهەواڵی کوردستان - خەندان-بەرپرسانی تورکیا رایانگەیاند، هێزەکانیان توانیویانە خوشکێکی ئەبوبەکر بەغدادی لە ئۆپەراسیۆنێکدا دەستگیربکەن. هێزەکانی تورکیا توانیویانە خوشکێکی ئەبوبەکر بەغدادی، خەلیفەی داعش لە ئۆپەراسیۆنێکدا دەستگیر بکەن\nمیدیاکانی تورکیا لە زاری بەرپرسانی وڵاتەکەوە بڵاویانکردەوە، دوێنێ دوشەممە هێزەکانی تورکیا توانیویانە خوشکێکی ئەبوبەکر بەغدادی، خەلیفەی داعش لەئۆپەراسیۆنێکدا دەستگیربکەن. خوشکەکەی بەغدادی ناوی رەسمیە عەواد-ە و تەمەنی 65 ساڵە\nئاماژە بەوەشکراوە، خوشکەکەی بەغدادی ناوی رەسمیە عەواد-ە، کە تەمەنی 65 ساڵە و لەلایەن هێزەکانی تورکیاوە "لە نزیک شارۆچکەی عەزاز لە باکوری سوریا دەستگیرکراوە".ئەبوبەکر بەغدادی، خەلیفەی داعش بەرەبەیانی رۆژی 27ی ئۆکتۆبەری ئەمساڵ لە ئۆپەراسیۆنێکی هاوبەشی هێزەکانی ئەمریکا و شەڕڤانانی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لە سوریا کوژرا\nئەبوبەکر بەغدادی، خەلیفەی داعش بەرەبەیانی رۆژی 27ی ئۆکتۆبەری ئەمساڵ لە ئۆپەراسیۆنێکی هاوبەشی هێزەکانی ئەمریکا و شەڕڤانانی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لە سوریا کوژرا، دواتریش هەریەکە لە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا و مەزڵوم کۆبانێ، فەرماندەی هەسەدە کوشتنی خەلیفەکەی داعشیان پشتڕاستکردەوە.بەغدادی جگە لەو خوشکە پێنج براو هەروەها چەند خوشکێکی دیکەی هەن\nبەپێی راپۆرتێکی نیویۆرک تایمز، بەغدادی جگە لەو خوشکە پێنج براو هەروەها چەند خوشکێکی دیکەی هەن، بەڵام دیارنییە چەند لە خوشک و براکانی بەغدادی ئێستا لە ژیاندا ماون.ئەبوبەکر بەغدادی ناوی تەواوی ئیبراهیم عەواد ئیبراهیم عەلی بەدری سامەڕائییە\nئەبوبەکر بەغدادی ناوی تەواوی ئیبراهیم عەواد ئیبراهیم عەلی بەدری سامەڕائییە، سەرۆکی رێکخراوی داعشە لە سوریا و عیراق، ساڵی 1971 لە نزیک قەزای سامەڕای سەر پارێزگای سەلاحەدین لە دایک بوە.لە 2014دا و دوای کۆنتڕۆڵکردنی موسڵ و زۆربەی ناوچە سوننەنشینەکانی دیکەی عێراق و روبەرێکی فراوان لە سوریا، بەغدادی خەلافەتی داعشی راگەیاند\nلە 2014دا و دوای کۆنتڕۆڵکردنی موسڵ و زۆربەی ناوچە سوننەنشینەکانی دیکەی عێراق و روبەرێکی فراوان لە سوریا، بەغدادی خەلافەتی داعشی راگەیاند، ئەمریکا بڕی 25 ملیۆن دۆلاری بۆ هەرکەسێک تەرخانکردبوە کە شوێنی راستەقینەی بەغدادی ئاشکرا بکات یان بیکوژێت.ئەبوبەکر بەغدادی سەرکردەی رێکخراوێک بو کە بوەتەھۆی کوژرانی دەیان هەزار کەس و سەدان هەزار کەسی دیکەش بەهۆی هێرشی ئەو رێکخراوەوە لە عێراق و سوریا ئاوارە و بێماڵ بون، هاوکات دەیانی شاری مێژویی و ئاینی لە عێراق و سوریا خاپوربون.\n⋙ بەرپاکرانی گردبوونەوەی دژی ئەمریکی لە قامیشلیی سووریا\n⋙ عەسائیبی ئەھلی حەق: پارێزرانی دەستەڵاتی عێراق تەنیا بە کشانەوەی ھێزەکانی بیانی مسۆگەر دەبێ\n⋙ ١١ ناوچەی پیشەسازی لە ھەرێمی کوردستان دروست دەکرێت\n⋙ یٔەنجومەنی وەزیران چەند پەیڕەوێکی یاسای چاکسازی پەسەند کرد\n⋙ ژیان تاھر: پاکسازی لە لیستی شەھیدان و زیندانیانی سیاسی دەستی پێ کردووە