ماستەر لە سۆسیۆلۆژیای ئایین و سیاسەت\nیەكێك لەو ڕەوتانەی كە لەم ساڵانەی كۆتاییدا ڕۆڵێكی كاریگەرییان لە سیاسەتی ناوچەكەدا بینییوە, ڕۆژ لە دوای ڕۆژ هەژمون و باڵادەستییان فراوانتر دەبێتەوە ڕەوتی سەلەفییەتە.\nلەم ڕاپۆرتەی خوارەوەدا تیشك دەخەینەسەر پێناسی ئەم ڕەوتە و ڕیشەناسی و ئەو گۆڕان و وەرچەرخانە فیكرییانەی كە ئەم ڕەوتە لە قۆناغە جیاوازەكانی مێژووی 1400 ساڵی جیهانی ئیسلامیدا بەخۆیەوە بینییویەتی, هەروەها كاریگەرییشی كردووەتەسەر فەلسەفە و دونیابینییە جیاوازەكانی تری فیكری ئیسلامی و زۆرجار لە ژێر هەژموونی سەلەفییەتدا ئەوانیش توشی لادان یان لاوازی و پاشەكشەی فیكری بوون.\nسەلەفییەت لە زاراوەناسی و واتادا\nسەلەفییەت لە مانا زاراوەكەیدا بەواتای لاسایكردنەوەی ڕەفتاری پێشینان و پەیوەستبوون پێوەیان. بەڵام لە واتا دینییەكەیدا ناوی گروپێكی ئیسلامییە كە پابەندنی بێ قەید و شەرتی پڕەنسیپە دینییەكان دەبن, خۆیان بە پێڕەوی سەلەفی ساڵح دەزانن و لە باوەڕ و كردار و هەڵسوكەوتدا هەوڵا بۆ لاسایكردنەوەی هەموو شێوە ژیانی پەیامبەر و یاران و هاوەڵان و پاشینان (صحابە و تابعین و تابعی تابعین)دەدەن. دەیانەوێت ئەو شێوە دونیابینییە لە خۆیاندا ڕەنگدانەوەی هەبێت.\nئەوان باوەڕیانوایە كە عەقیدەی ئیسلامی دەبێت بەوشێوەیە بەیانبكرێت كە لە سەردەمی پەیامبەر و سەحابە و تابعیندا جێبەجێكراوە, واتا دەبێت عەقیدەی ئیسلامی لە قورئان و سونەتەوە هەڵبهێنجین نەك پشت بە بەڵگەیەكی تر ببەسترێت. لە فەرهەنگی سەلەفییەتدا عەقڵ و لۆجیك و تەفسیر و تەئویل هیچ بەها و پێگەیەكیان نییە و مرۆڤ بەرەو گومڕایی دەبەن, باوەڕیان وایە خودا لە قورئاندا ڕەوان و ئاشكرا قسە دەكات پێچ و ئاڵۆزی لە كاریدا نییە تا ئێمە هەوڵبدەین مانا یان چواندن بۆ قسەكانی بهێنینەوە و ڕاڤە و شرۆڤەی بكەین.\nدەستپێكی بیری سەلەفییەت (احمدی كوڕی حەنبەل)\nسەلەفییەكان خۆیان بەپێڕەوی قوتابخانەی ئەهلی حەدیس و سونە و جەماعە دەزانن, كە لە سەردەمی خەلافەتی عەباسییەكاندا دوای كێشمەكێش و ململانێیەكی توند لەگەڵ پێڕەوانی موعتەزیلە و ئەهلی كەلام و شیعە و هەندێك لە پێڕەانی سوونە سەریانهەڵدا. دوای مردنی ئەحمەدی كوڕی حەنبەل لە ساڵی (780 – 855ز) كە دادەنرێت بەیەكەمین بونیادنەری ئەهلی حەدیس و گەڵاڵەكردنی بیرۆكە و تێگەیشتنی تایبەت بۆ بنەما دینییەكان لەدوای خۆی بەپێڕەوانییان دەگووت (حەنبەلییەكان), حەنبەلییەكان دەیانەوێت بنەما دینییەكان (اصل دین و فرع دین) و باوەڕ و عەقیدە و ئەحكامە ئیسلامییەكان هاوشێوەی ڕەفتار و هەڵسوكەوتی یار و یاوەرانی پەیامبەربێت. لەسەرەتاوە دوچاری دژایەتییەكی زۆربوون بەڵام دواتر بۆ ماوەیەكی زۆر دەسەڵاتی عەباسییەكان كەوتەژێر هەژموونی ئەمجۆرە تێگەیشتنەوە و دەستیكرد بە برەودانی.\nسەلەفییەكان خۆیان بەپێڕەوی قوتابخانەی ئەهلی حەدیس و سونە و جەماعە دەزانن, كە لە سەردەمی خەلافەتی عەباسییەكاندا دوای كێشمەكێش و ململانێیەكی توند لەگەڵ پێڕەوانی موعتەزیلە و ئەهلی كەلام و شیعە و هەندێك لە پێڕەانی سوونە سەریانهەڵدا\nئەبو حەسەن ئەشعەری (874 – 934ز) لە ژێر ناونیشانی (بونیادی قوتابخانەی ئەهلی حەدیس) بەتایبەت ئەحمەدی كوڕی حەنبەلی قوتابخانەیەكی بونیادنا, دەیوست چاكسازی و پاكسازییەك لە عەقیدەی ئەهلی حەدیسدا درووستبكات. چونكە باوەڕی وابوو ئەم قوتابخانەیە تێكەڵا بە خورافات و هەندێك زیادەڕەوی بووە, هەندێكیان دەیانگوت قورئان دێرینەیە و مرۆڤ ڕەفتارەكانی لەژێر كۆنتڕۆڵی خۆیدا نییە (هەڵبژاردن و كرداری بەدەستی خۆی نییە) و خودا خاوەنی دەست و پێ و چاوە و جەستەیان بۆ خوداوەند دادەنا. بە پەیدابوونی ئەم مەزهەبە دابڕانێكی گەورە لە نێوان ئەهلی حەدیسدا درووستبوو, بۆیە ئەشعەری كەوتە دژایەتی ئەم بۆچونانە و هەرزوو لەلایەن حەنەبەلییە توندڕەوەكانەوە بەرپەرچی درایەوە و هەندێك كاتیش ململانێیەكە دەكەوتە توندوتیژی و جەنگەوە و بەخوێنڕشتن دەگەشت, بەڵام چاكسازییەكانی تاماوەیەكی زۆر درێژەیانكێشا.\nدەركەوتنی ئیبن تەیمییەی حەرانی\nیەكێك لە خاڵەكانی وەرچەرخانی بیری سەلەفییەت پەیدابوونی ئیبن تەیمییە (1263 لەدایك بوە) یە, ئەو دوای ئەوەی لە جێگەی باوكی ڕۆشتە سەر كورسی خوێندن و فەتوا, بیروباوەڕگەلێكی لەمەڕ تەوحید و لایەنگیری بۆ ئەهلی حەدیس و پێڕەویكردن لە سەلەف و دژایەتی توندی بۆ گروپە فیكری و ئەهلی كەلام و مەزهەبە فیقهییەكانی تر دەربڕی. بەم بۆچونانەی لێكترازانێكی گەورەی لە جیهانی ئیسلامیدا درووستكرد, دواتر كۆمەڵێك لە قوتابی و لایەنگرانی ئەویان وەكو ڕابەرێكی گەورەی ئیسلامی ناساند و هەندێكیش بەتوندی دژی بۆچونەكانی وەستانەوە و باوەڕەكانی ئەویان بە بیدعەزانی و داوای سزادان و بەندكردنیان دەكرد.\nبەدرێژایی ئەم ماوەیە كە ئەهلی حەدیس لە لایەك و ئەشعەرییەكان لە لایەكیترەوە بوون, هەرگیز سەلەف و سەلەفییەت وەكو مەزهەب بوونی نەبوو, تائەوكاتەی ئیبن تەیمییە هۆگری خۆی بۆ سەلەف وەكو بنەمایەك بۆ قوتابخانەكەی دانەنا, بەڵام لەگەڵا ئەوەشدا چەمكی سەلەفی بەكارنەدەهێنا و ئەو بەزۆری دەیگووت ئێمە تابعی ئەهلی سونەت و جەماعەتین, كە لە سێ سەدەی سەرەتای ئیسلامدا ژیاون واتا لە 11 ی كۆچی تا 300 كۆچی.\nسەلەفییەت دوای ئیبن تەیمییە بونیادنانی لەلایەن محمد بن عبدالوهاب\nدوای مردنی ئیبن تەیمییە و هێرشێكی زۆری فەقیهەكانی زۆربەی مەزهەبەكان بۆ بۆچوونەكانی ئیبن تەیمییە لەو بانگەوازەی كە بۆ پێڕەوی لە ئەهلی حەدیس دەكرد ئەویش بەوشێوەیە تایبەتەی كە خۆی فۆڕمەلەی كردبوو ڕەونەقێكی ئەوتۆی بەدەست نەهێنا, بەتایبەتی دوای ئەوەی كە قوتابییەكانی وەكو ئیبن قەیم و ئەبو عبد للە زەهەبی و ئیبن كەسیر نەیانتوانی برەو بە میتۆدەكەی ئەو بدەن و پێڕەوكەرانی بەرەو لاوازی چوون.\nنزیكی چوار سەد ساڵا دوای ئیبن تەیمییە كەسێكیتر بەناوی محمد عبد الوەهاب (1703 – 1791ز)لەدایك بووی حیجاز بوو بە میراتگری فكری ئیبن تەیمییە. محمد عەبد وەهاب زیاتر كەسێكی كرداری بوو تا كەسایەتییەكی فیقهی و زانایی, بە پشتبەستن بە كۆمەڵێك ئایەت و حەدیس و فەتوای زانایانی پێش خۆی ڕێگای جیهاد و توندڕەوی و بەرەنگاریی هەڵبژارد. ئەو ڕێگای شمشێری گرتەبەر و لایەنگرانی بە موسڵمان و دژكارەكانی بە موشریك و لادەر و كافر ناوزەند كرد, لەگەڵیدا دەستیكرد بە پەلاماردانی قەبیلە و خێڵە دراوسێكانی.\nمحمد عبدالوەهاب سەرەنجام بە یاوەریی و كۆمەكی سەرۆك خێڵێك بەناوی (محمد الی سعود) دەوڵەتێكی بچوكی لە شاری دەرعیە لە شارەكانی نەجد بونیادنا و ئەحكامە شەرعییەكانی سەرچاوەگرتوو لە مەزهەبی (حەنبەلی و ئەهلی حەدیس) كرد بە یاسای وڵاتەكەی. ژیانی دابەشی دوو بەرەی تەوحید و شرك كرد و دەستیكرد بە خاپووركردنی هەموو شوێنەوار و قەبر و مەنزڵگا دینییەكان, وەكو كەسایەتییەكی ئایینی سیاسی دەسەڵاتی شەرع و حكومەتی گرتەدەست.\nدوای مردنی محمدعبدالوەهاب بۆماوەی نزیكەی 26 ساڵا بنەڕەتی ئەو دامەزراوەیەی كە بەیاوەری و كۆمەكی بنەماڵە و خێڵی ئالی سعود (محمد بن سعود و عبدالعزیزی كوڕی) بونیادی نا درێژەی كێشا, تەنانەت لە كۆمەڵێك ناوچەی ئیسلامیدا وەكو یەمەن و ئەفریقا و هند و عێراق برەوی سەند. بەڵام دوای ئەو مێژووە ناوی وەهابییەت وەكو گروپێكی بیدعەكار و تاوانبار و بێڕێزیكەر بە موقەدەساتی ئیسلامی ناوبانگی دەركرد, بۆیە سوڵتانی عوسمانی و شاهی ئێران بۆ سەركوتكردنی ئەو گروپە دەستیانكرد بە هێز جوڵاندن, سەرەنجام لە ساڵی 1818 محمد علی پاشا والی مصر پایتەختی دەوڵەتی دەرعەی داگیركرد و كۆتایی بە دەسەڵاتی ئایینی و سیاسی وەهابییەت هێنا و تێكیشكاندن. بەڵام دوای چەند ساڵێك وەهابییەكان كیانێكی تریان لە حیجار بونیادنا بەڵام ئەویش دوای كوشتنی (تركی بن عبداللە ئالی سعود) دوای دوو دەیە دوچاری لاوازی و هەڵوەشاندنەوە بوو.\nدروستبوونی دەوڵەتی سعودییە\nدوای جەنگی جیهانیی یەكەم و هەڵوەشاندنەوەی خەلافەتی عوسمانی (1921), جارێكیتر خانەوادەی ئالی سعوود دەرفەتەكەیان بەهەلزانی و لە كێشمەكێش و ململانێیەكی سیاسیدا توانییان تەواوی جەزیرە و ناوچەكە بخەنەژێر كۆنتڕۆڵی خۆیانەوە بە هەردوو شاری پیرۆزی (مەكە و مەدینە) شەوە, كیانێكی مەلەكی سیاسی ئایینی دابمەزرێنن لەسەر شەرعی حەنبەلی و بنەماڵەی میراتی ئالی سعوود كە تاوەكو ئێستا درێژەی هەیە.\nگەشەی سەلەفییەتی تەكفیری جیهادی دوای درووستبوونی دەوڵەتی سعوودی\nبە گەڕانەوە بۆ بنەما فیقهییەكانی ئیبن تەیمییە و دەقە دینییەكان, سەلەفییەتی جیهادی لەم چەند دەیەی دوایدا ڕەونەق و پەرەسندنێكی گەورەی بەخۆیەوە بینی. كاری تیرۆریستی و ترساندن و تۆقان و فەتوای كوشتنی و ئازاردانی نەیاران لە گرنگترین كارەكانییەتی. لەسەرەتاوە تاڵیبان و پاشان قاعیدە لە ئەفغانستان ئەنجامدانی چەندین چالاكی تیرۆرستی و لە بەناوبانگترینییان ڕوداوی 11ی سێپتەمبەری 2001 بە كێشانی دوو فڕۆكەی ڕفێندراو بە تاوەری بازرگانی نیویۆركدا ئەم قۆناغەی سەلەفییەت درووستبوو. لەپاش ئەوەش جۆرج بۆش (سەرۆكی ئەوكاتی ئەمریكا) جەنگی دژە تیرۆری ڕاگەیاند و لە ماوەی 3 ساڵدا هەردوو وڵاتی ئەفغانیستان و عێراقی بەو بیانوەوە داگیركرد. لەوكاتیشەوە تیرۆری سەلەفییەت بوە بە دیاردەیەكی جیهانی و تەنها لە ڕۆژهەڵاتی ئیسلامیدا قەتیسنەمایەوە.\nقۆناغی تیرۆر و پارتیزانی بەشانەی نوستووی ژێرزەمینی و پەلاماردان و تۆقان و ترساندن و تەقینەوە سەرنجی نەیارەكان بۆ خۆیان ڕادەكێشن و زۆرجار دامەزراوە حكومییەكان و دەزگاكانی پۆلیس و ئاسایش یان كەسایەتی دەكەن بە ئامانج, لە ئێستادا سنووری پەلامارەكانییان فراوانكردووەتەوە بۆ ڕۆژئاوا و وەكو خۆیان دەڵێن وڵاتی زاڵمان و فەسادان. بەزۆری قوربانییەكانی دەستی تیرۆری سەلەفییەت هاوڵاتی سیڤیلن و زۆربەی قوربانییەكان ژن و منداڵا و كەسانی بەتەمەن و ڕەشە خەڵكن. لە ئێستادا گروپی سەلەفی جیهادی داعش دەوڵەتێكی بەناوی (دەوڵەتی ئیسلامی لە شام و عێراق) لە ناو سنووری سوریا و عێراقدا دەمەزراندنەوە و لەسەر بنەمای شەرع خەلافەتەكەی بەڕێوە دەبات.\nگروپەكانی (تاڵیبان, قاعیدە, بەرەی نوسرە, بۆكۆحرام, داعش, .....) و ڕابەرەكانی (ئوسامە بن لادن, ئەیمەن زەواهری, ئەبو موسعەب زەرقاوی, ئەبو بەكر بەغدادی, ...) لە ناسراوترین كەسایەتییە سەلەفییە جیهادییەكانی دونیای مۆدێرنن.\nچوار قۆناغی بنەڕەتی ڕەوتی سەلەفیزم\nدەتوانین میّژووی سەلەفییەت لە چوار قۆناغی جیاوازدا كورتبكەینەوە كە لە سەرەتای درووستبوونییەوە تاوەكو ئەمڕۆ پێیدا تێپەڕیون. ئەوانش:\nیەكەم: قۆناغی تیۆری (ئەحمەدی كوڕی حەنبەل, ئیبن تەیمییە)\nدووەم: قۆناغی جەنگ و ڕوبەڕوبوونەوە (محمد بن عبدالوەهاب)\nسێیەم: قۆناغی دەوڵەتداری (دامەزراندنی دەوڵەتی سعوودیە لەژێر فەرمانڕەوایی بنەماڵەی ئالی سعوود)\nچوارەم: قۆناغی تیرۆر (پەلاماردانی نهێنی و ئاشكرای گروپە توندڕەوەكانی وەكو تاڵیبان و قاعیدە و بۆكۆحرام, بەتایبەت دوای 11ی سێپتەمبەری 2001)\nبنەما فیكرییەكانی سەلەفییەت\n1 – دەقی قورئان (وەكو سەرچاوەیەكی سەرەكی و قەتعی بۆ هەڵێنجانی ئەحكامە شەرعییەكان)\n2 – سونەت و حەدیس (گوفتار و كردار و ڕازیبوونەكانی پەیامبەری ئیسلام, ئەوان پشت بە هەردوو جۆری فەرموودەی متەواتر و ئەحاد دەبەستن لە فیقهدا)\n3 – گەڕانەوە بۆ كۆدەنگی (اجماعی زانایان) و قیاس.\n4 – پشتگیری ڕەفتار و كرداری صەحابە و تابعین و تابعی تابعین (سێ نەوەی دوای پەیامبەر 300ی كۆچی)\n5 – دژایەتی سەرسەختی داهێنان و تازەگەری (بیدعە), ئەوان لە عیبادەت و ئەحكام و فیقه و ئەخلاقدا بەتوندی تازەكردنەوە و ڕیفۆرم ڕەددەكەنەوە و بەسەرچاوەی گومڕایی و بەرەو بەجەهەنم چوونی دەزانن.\n6 – كاری سەرەكییان تەركیزكردنە لەسەر یەكتاپەرستی (توحید) ئەویش بەو شێوەیەی كە خۆیان چوارچێوەیان بۆدانەوە, ڕەدكردنەوەی هەمو ڕەهەندە فەلسەفی و رۆحیی و كۆمەڵایەتی و دەروونی و ئەدەبییەكانی یەكتاپەرستی.\n7 – لە فیقهدا وەستان لەسەر دەق و زارەوە, دووركەوتنەوە لە تەفسیر و تأویل و عەقڵ و مانا و هێما و هۆ و دۆخ.\n8 – زۆربەی بنەما فیقهییەكانیان لە ئیبن تەیمییەوە وەرگرتووە هەر لەبەر ئەوەشە نازناوی (شێخ اسلام)ی لێنراوە.\n9 – لەبواری سیاسەت و دەسەڵاتدا, باوەڕ بە جیهاد دژی كافران و گوێڕایەڵی فەرمانڕەوای زاڵم و نادادپەرەوەری وڵاتی موسڵمانان بە ئەركێكی ئایینی دەزانن و بەرەنگاریی بە كارێكی خراپ و گێرەشێوێنی و لێكترازانی ئومەتی دەبینن.\n10 – دژایەتی توندی نوێگەری و زانستە سروشتی و مرۆڤایەتییەكان, تۆمەتباركردنی ئەم زانستانە بە سەرچاوەی كفر و فیتنە و لاوازی ئیمان بەتایبەتی بابەتەكانی وەكو جوگرافیا, كۆمەڵناسی, فەلسەفە, فیزیا, بایۆلۆجی, ڕۆژنامەوانی, دەرونناسی.\n11 – دژایەتی توندی هەموو بیر و مەزهەبە فیكرییەكانی تر و تۆمەتباركردنیان بە موشریك و نەزان و بیدعەچی.\n12 – ڕۆژئاوا فۆبیا, ترس لە هەموو جوڵەیەكی دونیای ڕۆژئاوا و ناساندنی وەكو سەرەكیترین دوژمنی موسڵمانان و وڵاتی كافر و فەسادەكان.\n13 – جەختكردنەوە لە سیماگەرایی و ڕوكەشییەت تاكی موسڵمان مەرجی یەكەمی دەبێت سیما و جل و بەرگی وەكو هاوەڵانی پەیامبەر بێت لە پاشاندا ڕەفتارەكانی هەمان ڕەفتاری ئەوان بێت.


عەبدوڵڵا گویل - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە عەبدوڵڵا گولەوە)\nعەبدوڵڵا گول، لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٠ ھاتۆتە دنیاوە، و سەرۆک کۆماری تورکیایە لە ٢٨ی ئابی ٢٠٠٧ەوە، و یەکێکە لە کەسایەتییە سیاسیەە دیارەکانی جیھان و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست.\n١١ەمین سەرۆک کۆماری تورکیا\n٢٨ی ئابی ٢٠٠٧ – ٢٨ی ئابی ٢٠١٤\nئەحمەد نەجدەت سیزەر\n١٤ی ئازاری ٢٠٠٣ – ٢٨ی ئابی ٢٠٠٧\n١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٢ – ١٤ی ئازاری ٢٠٠٣\n٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٠\nزانکۆی ئەستەنبوڵ، کۆلێژی ئابووری\n٣ مێژووی سیاسی\nعەبودڵڵا گول لە شاری قەیسەری لە دایکبووە، باوکی ئەحمەد حەمدی گول ئیشی کردووە لە کارگەی فڕۆکە لە قەیسەڕی، و ئەم شارەش لەو شارانەیە کە ناودارە بە پابەندبوون بە ئیسلام و خوو نەڕێتی ڕۆژھەڵات، و یەکێک بووە لە گرنگترین ناوەندی ڕۆشنبیری ئیسلام لە ڕۆژانی دەوڵەتی سەلجوقییەوە ١٠٧١-١٢٩٩ز.\nدوای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی لە خوێندنگەی غازی پاشا و ناوەندی لە خوێندنگەی پێشەوا و خەتیبەکان، دەرچوو لە کۆلێژی ئابووری زانکۆی ئەستەنبوڵ ساڵی ١٩٧٢، پاشان پلەی ماستەری بە دەست ھێنا، و لە ساڵانی ١٩٧٦-١٩٧٨ سەردانی لەندەنی کرد بۆ کۆکردنەوەی بابەتە زانستییە پێویستەکانی بۆ نامەی دکتۆراکەی، ئەمەش وایکرد کە ئینگلیزی بە باشی بزانێت، و دکتۆرای بە دەست ھێنا لە بابەتی پێشکەوتنی پەیوەندییە ئابووریەکان.\nعەبدوڵڵا گول لەگەڵ دیمتری مێدڤیدیڤ (سەرۆکی ڕووسیا)\nو دوای گەڕانەوەی لە ئینگلتەرا و بە دەستھێنانی پلەی دکتۆرا، وەک مامۆستای ئابووری لە بەشی ئەندازەی پیشەسازی دانرا لە زانکۆی سەکاریا لە باکووری تورکیا لەسەر دەریای ڕەش، بەڵام لە ١٩٨٠دا دەستگیر کرا لەلایەن پۆلیسی سەربازییەوە، بە پێی زانیارییەکانی ژێنەراڵ کەنعان ئیفرن و بە تۆمەتی ئەوەی سەر بە کۆمەڵەی سنجقە، و لە ڕۆژانی سەرەتاییدا بوو لە ژیانی ھاوسەرییدا، چەند مانگێک لە بەندیخانەی متریسی ناوداری ئەستەنبوڵ مایەوە.\nلە ساڵانی ١٩٨٣-١٩٩١ ئیشی کرد لە بانکی گەشەپێدانی ئیسلامی لە جددە وەک شارەزای ئابووری، ئەمەش وایلێکرد زانیاری لە بارەی عەرەبیەوە ھەبێت، و لە ساڵی ١٩٩١ پلەی مامۆستای یاریدەدەری بە دەستھێنا لە ئابووری نێودەوڵەتیدا.\nھەر لە ھەمان ساڵدا وەک نوێنەری پارتی ڕەفا ھەڵبژێردرا لە ناوچەی سەکاریا.\nو لە ١٩٩١ تا ١٩٩٥ ئەندامی لیژنەی پلان دانان و دارایی بوو و لە ١٩٩٥ تا ٢٠٠١ ئەندامی لیژنەی دەرەوەی پەرلەمان بوو.\nدوای ھەڵوەشاندنەوەی پارتی ڕەفا ساڵی ١٩٩٩ بوو بە ئەندامی پارتی فەزیلەت و دوای قەدەغەکردنی پارتی فەزیڵەتی تورکی ساڵی ٢٠٠٠، لەگەڵ ھاوڕێکەی ڕەجەب تەییب ئەردۆغان پارتی داد و گەشەپێدانیان دامەزراند و چوونە پەرلەمانەوە لە ژێر ئاڵای پارتە نوێکەیان ساڵی ٢٠٠١ و جارێکی تر ھەڵبژێردرایەوە ساڵی ٢٠٠٧ دوای ئەزمەی دەستووری تایبەت بە ھەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار کە پاڵێورا بوو بۆ ئەو پایەیە بەڵام لەلایەن سوپای تورکی و پارتە عەلمانیەکانەوە ڕەت دەکرایەوە، و لە کۆتاییدا ھەڵبژێردرا بە سەرۆکی تورکیا لە ٢٨ی ئابی ٢٠٠٧ لە سێیەم خولی دەنگدانەکان و دوای ئەوەی نیوەی دەنگەکانی پەرلەمانی بە دەستھێنا وەک ئەوەی لە دەستووردا ھاتووە.\nئەتوانرێت بووترێت عەبدوڵڵا گول لەسەر بیری ئەربەکان گەورەبوو، و کوڕێکی گەنجی ووشیار بوو کاتێک ئەربەکان ھەڵمەتەکەی دەست پێکرد بۆ پاراستنی پێناسەی ڕۆژھەڵاتی ئیسلامی تورکیا لە ساڵی ١٩٦٩ز، لەبەرئەوە ھەر لە سەرەتاوە گوڵ چووە ناو پارتی ڕەفاوە، لەبەرئەوەی ڕەفای بەو پارتە ئبینی کە خەونی پێوە ئبینی و ئەربکانیش بە و سەرکردەیە.\nھەروەھا کۆمەڵێک شاعیر و ئەدیب کاریگەرییان ھەبووە لەسەری لەوانە؛ جەمیل مریتش و شاعیری کۆچکردوو نەجیب فازڵ کە لەسەر دەستیا نەوە موسڵمانەکانی تورکیا پێ گەیشتن و ھەروەھا کاریگەر بووە بە زۆر کەسایەتی ئەکادیمی لەوانە؛ دکتۆر نەوززەت ئالجین تاش کە پلەی دکتۆرای پێ بەخشی لە ئابووریدا و ھەروەھا پیاوی ئابووری سەباحەددین زەعیم.\nلە قۆناغە زووەکانی لاوێتیدا پەیوەندی کرد بە یانەی بیری ڕۆژھەڵاتی گەورە و ھەروەھا ئەندامی یەکێتی قوتابیانی تورک بوو، و وئەندامی پەرلەمانی پارتی ڕەفا بوو لە شاری قەیسەڕی ١٩٩١ و پاشان پەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوەی پارتی ڕەفا بوو ساڵی ١٩٩٣، و لە ١٩٩٥-٢٠٠١ ئەندامی لیژنەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی پەرلەمانی تورکی بوو، و مەدالیای شەرەفی پێ بەخشرا وەک ئەندامی ھەمیشەیی کۆڕی ئەوروپی، و ھەروەا نوێنەرایەتی تورکیای کردووە لە پەرلەمانی دەوڵەتە ئەندامەکان پەیمانی ناتۆ، ھەموو کات پاڵپشتی دەوڵەت موسڵمانەکانی کردووە وەک جەزائیر و بۆسنە و چیچان.\nو یەکێک بوو لە کەسە نزیکەکان لە نەجمەدین ئەربکانەوە و وەزیری دەوڵەت بوو بۆ کارووباری دەرەوە و کێشەکانی جیھانی ئیسلامی، و قسەکەری فەڕمی حکومەتی ئیئتلافی بوو کە لە ساڵانی ١٩٩٦-١٩٩٧ پێکھات.\nھەروەھا ڕیزگرتنی لە مامۆستاکەی قوتان و ئەربەکانی سەرکردەی لە جیاوازی ڕادا، ڕێگەی لێ نەگرت لەوەی لەگەڵ ئەردۆغاندا بزوتنەوەیکی نوێخوازی ناو ڕێڕەوە ئیسلامییەکانی تورکیا دابمەزرێنن و پارتی داد و گەشەپێدانیان دامەزراند کە گەورەترین و جەماوەرییترین پارتی سیاسی تورکیایە.\nناوچەیی تورکیا، بەرنامەی بیلا حدود، کەناڵی جەزیرە، ١٢ تشرینی دووەم ٢٠٠٥ز.\nعەبدوڵڵا گول ..ترکیا و پارتی داد و گەشەپێدان، بەرنامەی دیداری تایبەت، کەناڵی جەزیرە، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٢.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=عەبدوڵڵا_گویل&oldid=770157»\nدواجار لە ٢٠:٥٢ی ٣٠ی ئازاری ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٥٢ی ٣٠ی ئازاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


2nd conf history Kurd – SUE Conferences\nArchive by Category "2nd conf history Kurd"\nمێژووى هەولێر لە نووسینەکانى مەلا عەبدولڵاى فەرهادى\nدەستنووسى (موجز تأریخ أربیل) بە نموونە\nد. دڵشاد محمود عبدالرحمن\nزانکۆى سەڵاحەددین/ هەولێر– کۆلێجى ئاداب\nکلیلەکانى توێژینەوە: مێژوو، مێژوونووسین، فەرهادى، دەستنووس، هەولێر.\nگرنگیی توێژینەوە: شاری هەولێر بە درێژایی مێژوو و قۆناغە جیاوازەكانی، كەسایەتی و كەڵەپیاوی گەورەی تێدا هەڵكەوتووە، كە شوێن پەنجەی دیاریان لەسەر كایە سیاسی و نەتەوایەتی و كۆمەڵایەتی و رۆشنبیری و ئایینییەكانی داناوە. ئەو كەسایەتییانە ئەستێرەگەلی گەشاوەن لە ئاسمانی مێژووی كوردایەتی بە تایبەتی و ناوچەكە بەگشتی. مەلا عەبدولڵای فەرهادی یەكێك بووە لەو كەڵەپیاوانەی بواری ئایینی كوردستانی باشوور و رۆڵ و هەوڵ و كۆششەكانی ئەو دیار و بەرچاون، كە هەموو ژیانی خۆی بۆ زانست و فێركردن و وانەوتنەوە و نووسین وخوێندنەوە تەرخانكردبوو. لەو ئاكامەشدا شاكاری دیاری لەسەر مێژووی شاری هەولێر و زانستە ئایینییەكان تۆماركردووە. لەبەر ئەمەش بە پێویستمان زانی ناونیشانی ئەم لێكۆڵینەوەیە تایبەت بكەین بە هەوڵ و كۆششەكانی ناوبراو.\nئەم لێكۆڵینەوەیە كە لە ژێر ناونیشانی “مێژووى هەولێر لە نووسینەکانى مەلا عەبدولڵاى فەرهادى دەستنووسى (موجز تأریخ أربیل) بە نموونە”یە، هەوڵێكی زانستییە بۆ زەقكردنەوەی مێژووی هەوڵ و كۆششی كەسایەتییەكی ناوداری ئایینیی شاری هەولێر كە مەلا عەبدولڵای فەرهادییە و ساغكردنەوەی دەستنووسێكی مێژوویی بەهاداری ناوبراو بەناوی (موجز تاریخ اربیل).\nپێكهاتەی توێژینەوە: توێژینەوەكە دوو تەوەری سەرەكی لەخۆ دەگرێت؛ تەوەری یەكەمیان كە سێ باس لەخۆ دەگرێت تایبەت كراوە بۆ باسی (ژیان و پێگەیشتن و چالاكییە زانستی و رۆشنبیرییەكانی فەرهادی)، كە بە شێوەیەكی ورد و زانستییانەی هەوڵدراوە زانیارییە مێژووییەكان شی بكرێنەوە و پەنجە لەسەر گرنگترین وێستگەی ژیان و چالاكییە زانستی و رۆشنبیرییەكانی ناوبراو دابندرێت، هەروەها ئاماژە بە نووسین و بەرهەكەكانی بكرێت لە بڵاوكراوە و دەستنووسەكان. تەوەری دووەم كە لە سێ باس پێكدێت، تەرخانكراوە بۆ باسی (مێژووی هەولێر لە نووسینەكانی فەرهادی). لە میانەیدا، بە تایبەتی ئاماژە بە كتێبی (موجز تأریخ أربیل) كراوە و زانستییانە شەنوكەوی دەستنووسەكە كراوە، لە باسی دووەمیشدا باس لە نووسینەكانی دیكەی مەلا عەبدولڵای فەرهادی كراوە سەبارەت بە مێژووی شاری هەولێر. باسی سێیەم و كۆتایییش، تایبەتكراوە بۆ (رێبازى فەرهادى لە نووسینەوەى مێژوودا). لەم باسەدا بە پوختی رێبازی فەرهادی لە نووسینەوەی مێژوودا روونكراوەتەوە و سەرنج خراوەتە سەر لایەنە بەهێز و لاوازەكانی ئەو رێبازە مێژووییەی گرتوویەتیەبەر بۆ نووسینەوەی بەرهەمە مێژووییەكانی.\nرێبازی توێژینەوە: تویژەر بۆ گەیشتن بە دەرەنجامێكی باشتر و زانستییانەتر هەردوو رێبازی گێڕانەوەی مێژوویی و رێبازی راڤەكاری پەیڕەو كردووە لە نووسینی توێژینەوەكەدا. چونكە بابەتە مێژووییەكان پێویستیان بە پاشخان هەیە بۆ تێگەیشتن و لێكدانەوەیان و هەڵوەستە لەسەركردنیان.\nسەرچاوەكانی توێژینەوە: بۆ ئامادەكردنی ئەم توێژینەوەیە پشت بە چەند سەرچاوەیەكی زانستی و جێی باوەڕ بەستراوە. هەر لە بەڵگەنامە و دەستنووس و كتێب وتار و چاوپێكەوتن و توێژینەوەكان.\nالجمهورية العراقية، وزارة الداخلية، مديرية الاحوال المدنية العامة, البطاقة الشخصية, رقم (942912)، دائرة أربيل، السجل (18), الصحيفة (3592), 24-6-1980.\nالجمهورية العراقية، وزارة الداخلية، مديرية الاحوال المدنية العامة, شهادة الجنسية العراقية, رقم المحفظة (49141)، رقم الشهادة (51713), 26-10-1981.\nفرهادي, عبدالله, بغية الحكام في تنظيم القسام, (غير مطبوع).\nفرهادي, عبدالله, قدسية المسجد, ( غير مطبوع).\nفرهادي, عبدالله, ٲزاهير في رياض الاداب وجواهر بلاغة العرب, ( غير مطبوع).\nفرهادي, عبدالله, مناهل الحكمة, ( غير مطبوع).\nفرهادي, عبدالله, موجز تاريخ اربيل, ( غير مطبوع).\nفرهادي, عبدالله, نزاهة القران الكريم من الشعر, ( غير مطبوع).\nفرهادي, عبدالله, صفحات الأیام، (غیر مطبوع).\nابن المستوفی، (1980)، تاريخ إربل, حققه وعلق عليه: سامي بن السيد خماس الصقار, وزارة الثقافة والاعلام, بغداد.\nباقر و حميد, طه وعبدالعزيز، (1980), طرق البحث العلمي في التاريخ والآثار, الطبعة الاولى, دار الكتب للطباعة والنشر, الموصل.\nالبحركي, طاهر ملا عبد الله, (2015), حياة الأمجاد من العلماء الأكراد ، الطبعة الأولى، الناشر: دار ابن حزم، بيروت.\nالبرواري, محمد زكي حسين أحمد, (1999), إسهامات علماء كوردستان العراق في الثقافة الإسلامية ، الناشر: مطبعة وزارة التربية، أربيل.\nعثمان, حسن، (1993), منهج البحث التاريخي, دار المعارف, القاهرة.\nفرهادي, عبدالله, (2001), الاكليل في محاسن أربيل وشفاء العليل وسقاء الغليل من تراث مآثر علماء وأدباء أربيل, الطبعة الاولى, مطبعة جامعة صلاح الدين, أربيل.\nفرهادي, عبدالله, (1952), لمعة البيان في التجويد.\nفرهادي, عبدالله, (1956), ايقاع الخلاف ودرء الإعتساف.\nفرهادي, عبدالله, (2000), أحسن الصياغة في حلية البلاغة.\nفرهادي, عبدالله, (1957), الحج المبرور.\nفرهادي, عبدالله, (2001), الاكليل في محاسن اربيل، تاريخ العلماء.\nفرهادي, عبدالله, (1957), منافع الصوم ومضار الخمر.\nفرهادي, عبدالله, (1985), حديقة الازهار في مولد المختار.\nفرهادي, عبدالله, (2000), وجها لوجه مع رسول الله- صلي الله عليه وسلم.\nفرهادي, عبدالله, (2004), تبصرة المبتدئ، نظم المقاصد النووية.\nمشيحا زخا، (2005)، كرونولوجيا أربيل، ترجمة وتعليق: عبد الاحد نباتي، دار ئاراس، اربيل.\n(لێكۆڵينه‌وه‌يه‌كه له بارودۆخى ئاوه‌دانى و ئابوورى و كۆمه‌ڵايه‌تى)\nد.كامران محمد حاجى\nبه‌شى مێژوو-كۆليژى ئاداب-زانكۆى سه‌لاحه‌ددين\nكليلى توێژينه‌وه: شارى هه‌ولێر، گه‌ڕيده‌كان، قه‌ڵا، مناره، جوله‌كه‌كانى هه‌ولێر.\nبايه‌خى گه‌شتنامه‌كان و ئه‌و سه‌رنج و تێبينيانه‌ى گه‌ڕيده‌كان تۆماريان كردووه، كه‌ره‌سته‌يه‌كى گرنگن بۆ رووناكى خستنه سه‌ر لايه‌نه شاراوه‌كانى مێژووى كورد. به‌تايبه‌ت له‌باره‌ى ئه‌و ماوه مێژووييانه‌ى كه زانيارييان له‌باره‌وه كه‌مه. بۆيه ده‌كرێ تێبينى و سه‌رنجى گه‌ڕيده‌كان، دواى وردبينيكردنيان، ببنه كه‌ره‌سته‌يه‌كى باش بۆ ئه‌نجامدانى توێژينه‌وه.\nهه‌ر له سۆنگه‌ى بايه‌خى گه‌شتنامه‌كانه‌وه بوو، ئه‌م بابه‌ته‌مان به‌ناونيشانى(شارى هه‌ولێر له‌يادداشتى گه‌ڕيده ئه‌وروپاييه‌كاندا له‌سه‌ده‌ى نۆزده‌هه‌مدا/ لێكۆڵينه‌وه‌يه‌كه له بارودۆخى ئاوه‌دانى و ئابوورى و كۆمه‌ڵايه‌تى) وه‌كو بابه‌تى توێژينه‌وه هه‌ڵبژارد. دواى نووسينى پێشه‌كييه‌ك بۆ بابه‌تى توێژينه‌وه‌كه، توێژينه‌وه‌كه‌مان بۆ سه‌ر سێ ته‌وه‌رى سه‌ره‌كى دابه‌ش كردووه. له‌ته‌وه‌رى يه‌كه‌مدا تيشكمان خستۆته سه‌ر سه‌رنج و زانيارييه‌كانى گه‌ڕيده‌كان له‌باره‌ى بارودۆخى ئاوه‌دانى شارى هه‌ولێر. لە تەوەری دووەمیشدا سه‌رنج خراوەتە سەر بارودۆخى ئابووری شارەكە، لێرەشدا تێبینی و زانیارییەكانی گەڕیدەكانمان خستۆتە روو كە لەبارەی سێكتەرەكانی كشتوكاڵ، بازرگانى، پيشه‌گه‌ريى و پیشەكانی تردا نووسیویانە. هەرچی تەوەری سێیەمە، ئەوا تەرخانكراوە بۆ خستنەڕووی بارودۆخی كۆمەڵایەتی شاری هه‌ولێر، لێرەدا زانیاری و تێبینییەكانی گەڕیدەكانمان لەبارەی ژماره و پێكهاتەی دانیشتوان، گوزەرانی خەڵك، هه‌لومه‌رجى ته‌ندروستى و ئاستى رۆشنبيرى ، داب و نەریتە باوەكان و هيتر خستۆتە ڕوو.\nيه‌كه‌م/ به‌ڵگه‌نامه‌ى بڵاوكراوه:\n-مراد، د.خلیل علي، 2015، دفتر تحریر مفصل وإجمال ولایة اربیل، 949ه/1542م، مطبعة حاج هاشم، اربيل.\n-ئاشنا، ئومێد (وه‌رگێڕ) ، 1998، گه‌شته‌كه‌ى فره‌يزه‌ر بۆ كوردستان و ميسۆپۆتاميا ساڵى 1834 ، چاپى يه‌كه‌م ، چاپخانه‌ى تيشك ، سلێمانى.\n– رێتۆرێ، ژاك، 2008، گه‌شتنامه‌ى مسيۆنێرێك بۆ ناوچه‌كانى كه‌ركوك و سليمانى ساڵى1878 ، وه‌رگێڕانى: د.نه‌جاتى عه‌بدوڵڵا ، چاپى يه‌كه‌م ، چاپخانه‌ى شڤان ، سلێمانى.\n-ريچ، كلوديوس جه‌يمس، 2012، گه‌ششتنامه‌ى ريچ بۆ كوردستان 1820 ، وه‌رگێڕانى: محه‌مه‌د حه‌مه باقى، چاپى چواره‌م ، چاپخانه‌ى خانى ، دهۆك.\n-عه‌بدولڵا، نه‌جاتى(وه‌رگێڕ) ،2015، سه‌فه‌رنامه‌ى وليه‌م هيوود بۆ كوردستان ساڵى1817، چاپخانه‌ى حاجى هاشم ، هه‌ولێر.\n– عه‌بدولڵا، د.نه‌جاتى(وه‌رگێڕ) ، 2009، گه‌شتنامه‌ى پۆژۆلا بۆ كوردستان ساڵى 1837 ، چاپخانه‌ى حاجى هاشم ، هه‌ولێر.\n-الأمين، محمود حسين(المترجم)، 1968، رحلة نيبور الى العراق في القرن الثامن عشر، بغداد.\n_اوليفييه، 1988، رحلة اوليفييه الى العراق1794-1796، 1988، ترجمة:يوسف حبي، مطبعة المجمع العلمي العراقي، بغداد.\n-بكنغهام، جمس، 1969، رحلتي الى العراق سنة 1816، ترجمة:سليم طه التكريتي، مطبعة اسعد، بغداد.\n-ريفادينيرا، ادولفو، 2009، من سيلان الى دمشق ، ترجمة: صالح علماني ، الطبعة الاولى ، دار اامدى للثقافة و النشر ، بيروت.\n-حداد، بطرس(المترجم) ، 2011، رحلة دوبريه الى العراق(1807-1808م) ، بيت الوراق للطباعة و النشر ، بغداد.\n-المحامي، عباس العزاوي(المترجم) ، رحلة المنشيء البغدادي ، شركة التجارة و الطباعة المحدودة ، بغداد.\n– Geary, Grattan, 1878, Through Asiatic Turkey. Narrative of a Journey from Bombay to the Bosphorus,Vol. II, Gilbest and Rivington, London.\n– Southgate, Horatio, 1840, Narrative of a tour through Armenia Kurdistan, Persia, and Mesopotamia, vol.II, brand bury and Evans, London.\n– Rassam, Hormuzd, 1897, Asshur and the land of Nimrod , Eaton and Mains , New York.\n– Benjamin, J. J., 1863, Eight Years in Asia And Africa from 1846-1855,Hanover.\n– Fletcher, J. P., 1850, Notes from Nineveh and Travels in Mesopotamia, and Assyria, and Syria, Philadelphia.\n-kinneir, John Macdonald, 1813, A Geographical Memoir of the Persian Empire, Accompanied by a Map ,John Murray , London.\n-Newman John. P, 1876, The Thrones and Palaces of Palaces of Babylon and Nineveh a Thousand Miles on Horseback, New York.\n-Locher, A., 1889, With Star and Crescent, Aetna Publishing Company, Philadelphia.\n– Hillel, Rabbi David D’ Betii, 1832, The Travels of Rabbi David D’ Betii Hillel, from Jerusalem, Through Arabia, Koordistan, Part of Persia, And India, To Madras, Madras.\n– Ward, William Hayes, 1886, Report on the Wolfe Expedition to Babylonia 1884-1885, London.\n– Ainsowrth, William, 1868, Report of a Journey from Bagdad to Constantinople via Kurdistan (1837) , In: Francis Rawdon –_Chesney, Narrative of the Euphrates Expedition carried on by order of the British Government During the years 1835, 1836, and 1837, Spotts Wood and Co., London.\n-Tyler W. S., , without date, Memoir of Rev.Henry Lobdell, Late Missionary of the American Board at Mosul, Boston.\n– Nijeholt, Chevalier Lycklama, Voyage en Russie , au Caucase et en Perse , dans la Mésopotamie, le Kurdistan , la Syrie , la Palestine et la Turquie , exécute pendant les années . 1865 . 1866 , 1867 et 1868 , Vol: IV , Paris.\n-Gardanne, 1809, Journal D’un Voyage dans la Turquie-D ‘Asie et la Perse fait en 1807-1808, Paris, 1809.\n-Hoefer, M. Fred, 1878, Chaldee, Assyrie, Medie, Babylonie, Mesopotamie, Phenicie, Palmyrene, Paris.\n– Coste, P. X. Coste, 1878, Mémoires d’un Artiste, Notes et Souvenirs de Voyages (1817-1877), Marseille.\n-Oppert, Jules, 1863, Expédition Scientifique En Mésopotamie Exécutée par Ordre du Gouvernement de 1851-1854, Tome: I, Paris.\n-Rousseau, Description du Pachalik de Bagdad, Paris, withoute date.\nأ-به زمانى كوردى:\n-قادر، مه‌هدى محه‌مه‌د، 2008، هه‌ولێر له نێوان ساڵانى1914-1930، ده‌زگاى به‌درخان، هه‌ولێر.\n-عه‌بدوڵڵا، د.نه‌جاتى، بيبلۆگرافياى كوردناسى/كورد و كوردستان له سه‌رچاوه ئينگليزييه‌كاندا، چاپى يه‌كه‌م، چاپخانه‌ى حاجى هاشم، هه‌ولێر.\n– عه‌بدوڵڵا، د.نه‌جاتى، 2009، بيبلۆگرافياى كوردناسى كورد و كوردستان له سه‌رچاوه فڕه‌نسييه‌كاندا ، چاپى يه‌كه‌م ، چاپخانه‌ى حاجى هاشم ، هه‌ولێر.\nب-به زمانى عاره‌بى:\n-براور، اريك، 2009، يهود كردستان، ترجمة:شاخوان كركوكي و عبدالرزاق بوتان ،دار آراس ، اربيل.\n-حسين، محسن محمد، 2014، اربيل في العهد الأتابگي، اربيل.\n-مجموعة من اساتذة الجامعة، 2012، أربيل/ دراسة تأريخية، الطبعة الاولى، مطبعة آراس، اربيل.\n–Cyprus and Asiatic Turkey A Handy General Description of our Eastern Protectorate from the English Cyclopedia, 1878, London.\n-Dikson, E. D., 1894, The Outbreak of Cholera in Mesopotamia and Syria in 1889, 1890 and 1891, In: Transections of the Epidemiological Society of London, vol.xiii, Press, London.\n– Wilson, Charles, 1895, Handbook for Travellers in Asia Minor, Transcaucasia, Persia, John Murray, London.\n-Cuinet, Vital, 1891, La Turquie D, Asie; Géographie Administrative Statistique Descriptive et Raisonnée de Chaque Province de L’ Asie Mineure, Tome Deuxième Ernest Leroux, Paris.\nه-به‌زمانى ئه‌ڵمانى :\n-Petermann, A., Mittheilungen uus Justus Pertees’ & EO & Repiischer Anstalt ober Wichita N’eue Erforschungen aus dem Gesmmtgebiete der Géographie, Berlin.\n-Ritter, Carl, 1840, Die Erdkunde im Verhaltniss zur Natur, Berlin.\nو-به زمانى ئيتاڵى:\n-P. M. Giuseppe Campanile, 1818, Storia Della Regone Del Kurdistan e Delle Sette Di Religione Ivi Esistenti, Napoli.\n-هه‌روتى، د.سه‌عدى عوسمان ، 2018، لاپه‌ڕه پڕشنگداره‌كانى مێژووى هه‌ولێر له‌سه‌رده‌مى عوسمانيدا، مجلة قه‌ڵاى زانست العلمية، المجلد(3)، العدد(4)، خريف.\n-قادر، د.جبار ، 2018، اربيل في السالنامات العثمانية، مجلة الأكاديمية الكردية، عدد(26)، اربيل.\nج-به زمانى ئينگليزى:\n_ Perkins, Justin, 1850, Journal of a tour from Oroomiah to Mosul, through Kurdish Mountains, and a visit to the Ruins of Nineveh, In: Journal of the American Oriental Society, Second Volume, May 24, New York.\n– Jewish Intelligence, and monthly account of the proceedings of the London Society for Promoting Christianity amongst the Jews, vol:XIV,1848, London.\n–Missionary Herald, vol:xlvii, Boston,1851.\n– Shiel J., 1838, Notes on a Journey from Tabriz, through Kurdistan, via Van, Bitlis, Seert, and Erbil, to Suleymanyeh in July and August, 1836, In:The Journal of the Royal Geographical Society of London”Magazine”, vol: Eight, Clowes and sons, London.\nد- به‌زمانى فڕه‌نسى:\n– Cle’ment, A., 1866, ”Excursion dans le Kurdistan Ottoman méridional; de Kerkouk a’ Rawanduz en 1856”, In: Mémoire de la Société de Géographie de Genève, Genève.\n(بە بەراورد لەگەڵ سەرچاوە رەسەنەکان)\nم.ی. لەنجە طلعت عبيد\nزانکۆی سەلاحەددین- کۆلێژی ئاداب- بەشی مێژوو\nزۆرن ئەو سەرچاوەو ژێدەرانەی لەکۆن ونوێدا باسیان لەشاری ئیربل ودەوروبەری کردووە کەم وزۆر؛ ئەم شارە دێرینە پشکی بایەخدانی بەرکەوتووە.یەکێک لەو سەرچاوانەش ئینسۆکلۆپیدیای ئیسلامیە، لەمادە سەرەکیەکانی (ئیربل)ە، دیارە ئەم ئینسۆکلۆپیدیایەش لە گرنگترین وفراوانترین سەرچاوەکانی هاوچەرخە کە تایبەتە بە هەرچی پەیوەستە بە موسڵمانان لە مێژوو وجوگرافیا وکەسایەتی ولایەنە جۆراوجۆرەکانی شارستانی..هتد. کە کۆمەڵێک لە رۆژهەڵاتناسان کاری زانستیان لە ئامادەکردنیدا ئەنجامداوە بەهۆی گرنگی وبایەخەکەیەوە وەرگێردراوەتە سەر چەندین زمانی زیندوی جیهان. هەر لەم پێوەندگەیەوە ئەم بابەتە هەلبژێردراوە.\nئەم توێژینەوەیە هەوڵێکە بۆ مەبەستی خستنەرووی ئەو سەرنج وتێبینیانەی کە لەمیانەی باسکردنی مادەی ئیربل بەرچاو کەوتون، لەلایەکی تر زانیارییەکان بەراورد کراون لەگەڵ زانیاری سەرچاوە رەسەنەکان بەگشتی و هاوسەردەم بەتایبەت.\nدابەشکاری توێژینەوەکە لە پێشەکییەک ودەروازەک لەگەڵ سێ تەوەرە پێکهاتووە وێرای ئەنجامەکان. لە پێشەکیەکەیدا باس لەگرنگی بابەتەکەو هۆکاری هەلبژاردنی کراوە، لەگەڵ دەروازیەک کەتیایدا سەرقەڵەمێک لە ناساندنی ئەم ئینسۆکلۆپیدیایە باسکراوە. تەوەرەی یەکەمی تایبەت کراوە بە مێژووی سیاسی و بنەچەی ناوی شارەکە، دووەمیشی تیشک خراوەتەسەر رەهەندە شارستانیەتەکانی ئەم شارە، هەرچی تەوەرەی سێیەم وکۆتاییە تایبەت کراوە بە هەڵسەنگاندنی رێبازی (میتۆد)نوسین وجۆری سەرچاوەکان وشێوازی خستنەرووی بابەتەکان لەلایەن رۆژهەڵاتناسان ونوسەرانی ئەم مادەیە لەکۆتایشدا گرنگترین ئەنجامەکانی بەخاڵ خراوەتەروو.\nابن الاثير، أبو الحسن علي بن أبي الكرم محمد بن عبد الكريم (ت630هـ /1232م)، 1415هـ: الكامل في التاريخ، تحقيق: عبد الله القاضي، بيروت، دار الكتب العلمية.\nابن تغري بردي، جمال الدين أبو المحاسن يوسف بن تغري بردي الظاهري (ت 874هـ/ 1469م)، النجوم الزاهرة في ملوك مصر والقاهرة، وزارة الثقافة والإرشاد القومي، مصر، دار الكتب.\nابن خلدون, ولي الدين أبو زيد عبد الرحمن بن محمد بن محمد الحضرمي الإشبيلي (ت808هـ /1405م)، 1408 هـ /1988م: تاريخ ابن خلدون المسمى (ديوان المبتدأ والخبر في تاريخ العرب والبربر ومن عاصرهم من ذوي الشأن الأكبر)، تحقيق: خليل شحادة، بيروت، دار الفكر.\nرشيدالدين فضل الله همداني, فضل الله بن عماد الدولة ابي الخير بن موفق الدولة (ت7018 ھ /1318م)، 2000م: جامع التواريخ، نقله الى العربية، محمد صادق نشأت واخرون، تحقيق: يحيى الخشاب، وزارة الثقافة والارشاد القومي، القاهرة، مطبعة عيسى البابي الحلبي.\nابن العماد الحنبلي، عبدالحي بن أحمد بن محمد ابن العماد العَكري(ت 1089هـ/1678م)، 1406 هـ – 1986م: شذرات الذهب في أخبار من ذهب، تحقق: محمود الأرناؤوط ، بيروت، دار ابن كثير.\nالذهبي، شمس الدين أبو عبد الله محمد بن أحمد بن عثمان بن قَايْماز (ت 748هـ/ 1347م)، 1996م:العبر في خبر من غبر، تحقيق: أبو هاجر محمد السعيد بن بسيوني زغلول، بيروت.، دار الكتب العلمية\nابن العبري، أبو الفرج يوحنا بن هارون بن توما الملطي، (ت 685هـ/ 1286م)، 1992 م: تاريخ مختصر الدول، تحقيق: أنطون صالحاني اليسوعي، بيروت، دار الشرق.\nابن العديم، كمال الدين عمر بن احمد بن هبةالله بن ابي جرادة العقيلي،(ت 660ه)، 1999م: زبدة الحلب في تاريخ حلب، وضع حواشيه: خليل المنصور، بيروت ، دار الكتب العلمية.\nابو الفداء، الملك المؤيد عماد الدين إسماعيل بن علي بن محمود بن محمد ابن عمر بن شاهنشاه بن أيوب(ت732هـ /1331م): 1840م، تقويم البدان ، اعتنى بتصحيحه وطبعه: البارون ماك كوكين ديسلان، باريس، دار الطباعة السلطانية.\nالمختصر في أخبار البشر، المطبعة الحسينية، مصر.\nابن الفوطي، كمال الدين أبي الفضل عبد الرزاق بن أحمد الشيباني البغدادي(ت 723هـ/1322م)، 1424هـ – 2003م: الحوادث الجامعة والتجارب النافعة في المائة السابعة، تحقيق: مهدي النجم، بيروت ، دار الكتب العلمية.\nالقزويني، ابوعبدالله زكريا بن محمد بن محمود (ت 682/ 1283م)،٢٠١١ : اثار البلاد وأخبار العباد، ط2، بيروت، دار صادر.\nابن كثير، أبو الفداء إسماعيل بن عمر بن كثير القرشي البصري (ت774هـ /1372م)، 1408، هـ/ 1988م: البداية والنهاية، تحقيق: علي شيري، القاهرة ، دار إحياء التراث العربي.\nابن الوردي، عمر بن مظفر بن عمر بن محمد ابن أبي الفوارس الكندي (ت:749هـ /1348م)، 1417هـ – 1996م: تاريخ ابن الوردي، لبنان ، دار الكتب العلمية.\nاليونيني، قطب الدين أبو الفتح موسى بن محمد (726هـ /1222م)، 1992م: ذيل مرآة الزمان، تحقيق: وزارة التحقيقات الحكمية والأمور الثقافية للحكومة الهندية، القاهرة ، دار الكتاب الإسلامي.\nياقوت الحموي، شهاب الدين أبو عبد الله ياقوت بن عبد الله الرومي (ت 626هـ/1228م)، 1995م : معجم البلدان، بيروت ، دار صادر.\nاحمد عبدالعزيزمحمود،2006م: الامارة الهذبانية الكردية، اربيل ، مكتبة التفسسير.\nاميد ابراهيم جوزةلي،2019م: تاريخ الترك والتركمان في اربل- اربيل، اريبل، مكتبة التفسير.\nزرار صديق توفيق،2007م: القبائل والزعامات القبلية الكردية في العصر الوسيط، مطبعة ئاراس،اربيل.\nطه باقر،1973م: مقدمة في تاريخ الحضارات القديمة، بغداد.\nفهمي محمود،1999م: تاريخ اليونان, مطبعة غد،د.م.\nمحسن محمد حسين،2014م: اربيل في العهد الأتابكي، اربيل ، مكتبة التفسسير.\n١-سەلام عەبدولکەریم،٢٠١٣ز: لە بارەی رۆژهەڵاتناسییەوە، سلێمانی.\n2- محه‌مه‌د ئه‌مین عه‌لی عه‌بدوڵڵا ،2010ز: شه‌ڕی گۆگامێلا ئه‌ربیلا، توێژینه‌وه‌یه‌كی مێژووییه له‌هۆكار وده‌ره‌نجامه‌كانی، سلێمانی.\nJoel Thomas Walker,2006 : The Legend of Mar Qardagh , ( University of California Press .\nڕۆڵی ئافرەتانی هەولــێـر لە ئەنجومەنی یاسادانانی ناوچەی ئۆتۆنۆمی كوردستان لەژێر ڕۆشنای ڕۆژنامە و گۆڤارە كوردیەكان لەماوەی 1975-1991ز\nم . نجم الدین عبدالله اسماعیل\nبەشی مێژوو – کۆلێژی ئاداب – زانکۆی سەڵاحەدین – هەولێر\nئەم بابەتە بریتییە لە توێژینەوەیەكی مێژوویی دەرباری ڕۆڵی ئافرەتانی هەولــێـر لە ئەنجومەنی یاسادانانی ناوچەی ئۆتۆنۆمی كوردستان لەژێر ڕۆشنای ڕۆژنامە و گۆڤارە كوردیەكان لەماوەی 1975-1991ز كە تیایدا هەوڵدراوە ڕۆڵ وپێگەیی ئافرەتانی هەولێرلەم ئەنجومەنە ولێژنەكانی بەشێوەیەكی زانستی بخرێتەڕوو . ئەم توێژینەوەیە پێكهاتووە لە پێشەكیەك وسێ تەوەر.\nلەم توێژینەوەیەدا هەوڵدراوە تیشك بخرێتە سەر ڕۆڵی ئافرەتانی شاری هەولێر وەك چینێكی زیندووی ناوكۆمەڵگای كوردستان لەناو ئەنجومەنی یاسادانان و كاریگەریان لەسەر بارودۆخی سیاسی وكۆمەڵایەتی وڕۆشنبیری وتەندروستی لەژێر ڕۆشنای ڕۆژنامە و گۆڤارە كوردیەكان لەماوەی 1975-1991ز. سەرباری ئەوەی لەوماوەیەدا حكومەتی عێراق چاودێرێەكی توندی خستبوە سەر هەموو بوارەكان ،هەر چەندە ئەو دام ودەزگايانە ئافرەتانی هەولێر لەناوى كاریان دەكرد سەر بەحكومەت بوو ، بەڵام زۆربەی دەسەڵاتەكان لەژێر دەستى حزبی بەعسی عەرەبی ئیشتراكی دا بوو ، لەگەڵ ئەوەشدا ئافرەتانی هەولێر بەپێی تواناو دەسەڵاتەكانیان توانیان ڕۆڵی سیاسی وكۆمەڵایەتی و ڕێكخراوەیی و ڕۆشنبیری خۆیان بگێرن ، ئەو ڕۆلانەی ئافرەتانی هەولێر ئەرێنی بوو لەلایەك بەهۆی ئەندامیەتیان لە لیژنەكان ، لەلایەكی تریش لەڕێگەی ئەو نووسین و بابەتە سیاسی وكۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیریانەی كەلەگۆڤارو ڕۆژنامەكوردیەكان بڵاویان دەكردەوە.\nیەكەم : بڵاوكراوە حكومیەكان\nالجمهورية العراقیة ، وزارة التربیة،المدیریة التخطيط التربوي ، قسم الاحصا‌ء ، التقریر السنوات 1974-1991.\nالجمهورية العراقية ، وزارة الصحة ، المديرية التخطيط ، قسم الاحصا‌ء ، التقرير السنوات 1974-1991 لمنطقة الحكم الذاتي.\nدووەم : كتیب\n” بەزمانی عەرەبی “\nجبار قادر ،طارق جامباز ، قرارات مجلس قيادة الثورة المنحل الخاصة بالكورد والكوردستان ،مطبعة الحاج هاشم ،أربيل ،2013.\nشكیب عقراوی ، سنوات المحنة في كردستان (اهم الحوادث السیاسية والعسكریة في كردستان والعراق من 1958 الی 1980)، مطبعة منارە ، اربیل ،2007.\nفاتح رسول ، صفحات من تاريخ كفاح الشعب الكردي (أحداث و وثائق 1982-1990) ، ت : كمال غةمبار ،ج3، مطبعة شظان ، السليمانية ، 2006.\nفاضل الزهاوی ،حرب الخلیج وانتفاضە كردستان العراق ،مطبعة رون ، السلیمانیة ،2004.\nمارتن فان برونیسن ،الاغا والشیخ والدولة ،البنی الاجتماعیة و السیاسة لكوردستان ،ت : امجد حسین، ، مطبعة اراس ، اربیل ،2007.\n-” بەزمانی كوردی “\n-ئیسماعیل تەنیا،ڕابەری ڕۆژنامەگەری كوردی(ئازاری 1975-1993) ، بەڕێوەبەرایەتی چاپخانەی -ڕۆشنبییری ،هەولێر ،2013.\nئەمین قادر مینە ، تەرحیل تەعریب تەبعیس ، چ2، سەنتەری سترانیجی كوردستان ، ،سلێمانی ، 1999.\nجەمال خەزنەدار،ئینسكۆپیدیای ڕۆژنامەگەری كوردی 1898-2010، لەبڵاوكراوەكانی سەندیكاری ڕۆژنامەنووسانی كوردستان گۆڤاری ڕۆژنامەنووس(4) ،هەولێر ، 2011.\nحەسەن بارام ،فەرهەنگی ڕۆژنامەگەری كوردستان وعێراق 1816-2000، چاپخانەی ڕەهەند ،سلێمانی ،2012.\nڕێبوار ڕەمەزان عەبدولا، بارۆڤی لەناوبردنی بارزانیەكان، چاپخانەی دەزگای ئاراس، هەولێر،2010.\nسامیە شاكر سادق (مەشخەڵ) ، سێ بێ (بەستەپیازە – بەغدا – بەرلین ) ، بێ ناوی چاپخانە، 2019 ، هەولێر .\nسەنگەر زرار ، بیبلۆگرافیای بڵاوكراوە وەرزشیەكان (1985-2012) ، چاپخانەی ڕۆشنبییری ،هەولێر ،2012.\nعومەر هەمزە ساڵح ، جیۆساید وتاوانەكانی ڕژێمی بەعس دژی بارزانیەكان (1975-1991) لەزمانی شایەتحاڵەكان وبەڵگەنامەكان،ج1 چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر،2017.\nقارەمان حەیدەر ڕەحمان ،بزووتنەوەی ڕۆشنبیری كوردی لەشاری هەولێر 1975-1991، چاپخانەی ڕۆژهەلات ، هەولێر ،2016،\nكامەران بابان زادە : رێككەوتنامەی جەزائیر و رەهەندەكانی لەسەر كێشەی كورد لە كوردستانی باشور، چاپخانەی سەردەم ، سلێمانی ، 2014.\nمستەفا نەریمان ،بیبلۆگرافیای ڕۆژنامەی هاوكاری ،بەشی یەكەم 1970-1974، چاپخانەی دار الحریە ، بەغداد، 1989 .\nمیدڵ ئیست وۆچ ، جینۆساید لەعێراق و پەلاماری ئەنفال بۆ سەر كورد ، و: سیامەندی موفتی زادە ، چاپخانەی خاك ، سلێمانی ،1999.\nنەجمەددین عەبدولڵا ئیسماعیل ،هەولێر لەنێوان ساڵانی 1970-1979،چاپخانەی ڕۆژهەلات ، هەولێر ،2016.\nسييەم / نامەو تیزە زانكۆییەكان\nئارام ئەبوبەكر حەمەد ئەمین ، بارودۆخی سیاسیی پارێزگای هەولێر 1979-1991، ،ماستەرنامە (بلاونەكراوە) ، كۆلێژی ئەدەبیات ،بەشی مێژوو ، زانكۆی سەڵاحەددین –هەولێر ،2016.\nدحام لقمان اسماعیل ، ڕەوشی ئابووری وكۆمەڵایەتی باشووری كوردستان لەڕوانگەی ڕۆژنامەوانی كوردی ئاشكرا لەعێراق 1980-1988 ، ،ماستەرنامە (بلاونەكراوە) ، كۆلێژی ئەدەبیات ،بەشی مێژوو ، زانكۆی سەڵاحەددین –هەولێر ،2015.\nرێبوار خالد مصطفی ، پارێزگای سلێمانی (1968-1988) ،توێژینەوەیەكی مێژووی ئابووری ،ماستەرنامە (بلاونەكراوە) ، كۆلێژی ئەدەبیات ،بەشی مێژوو ، زانكۆی سەڵاحەددین –هەولێر ،2014.\nنەوشیروان شەریف سەعید ،ئەزموونی ئۆتۆۆمی لەباشووری كوردستان لە11ی ئاداری 1974-11ی ئاداری 1991، ماستەرنامە (بلاونەكراوە) ، كۆلێژی ئەدەبیات ،بەشی مێژوو ، زانكۆی سەڵاحەددین –هەولێر ،2017.\nچوارەم : ڕۆژنامە وگۆڤارەكان\nژمارە(1) ،9ی تشرینی دووەمی 1976؛ ژمارەی (2)ی ، 23ی تشرینی دووەمی 1976 ؛ -ژمارەی (54)ی شوباتی 1985دا ؛ ژ68، 4ی كانونی دووەمی 1986 ؛ ژ150، 22ی ئابی 1990.\n-ڕۆژنامەی الانفال :\nژ(1) ، 12ی نیسانی 2006 .\n-ڕۆژنامەی بیری نوێ :\nژ(1) ژ1975؛ ژ (23) 1977.\n-ڕۆژنامەی كاروانی وەرزش :\nژمارە (1) ی 30ی تەمووزی 1985 .\n– ڕۆژنامەی هاوكاری :\n(ژ1، هەینی 9ی كانوونی دووەم 1970؛ ژمارەی (22)ی ساڵی دووەمی لە26ی حوزەیرانی 1971 ؛ ژمارەی (225) یەوە 5ی تەمووزی 1971 ؛ ژ628، 11ی ئاداری 1982 ؛ ژمارەی (909) 28ی ئەیلولی 1987 ؛ ژ582، 9ی 1990.\nأ-گۆڤاری ئۆتۆنۆمی (الحكم الذاتي)\nبەرێوەبەری پەروەردەی هەولێر بۆ ئۆتۆنۆمی دەدوێ ، ، ژ(2) ساڵی چوارەم 1979.\nدەستەی نووسەران ، ڕێرەوی ئۆتۆنۆمی ، ژ(2-3) ، نیسانی 1976.\nدەستەی نووسەران ، پەرەسەندنی ئابووری وكۆمەڵایەتی لەكوردستان دوای ڕاگەیاندنی ئۆتۆنۆمی ، ژ(2-3) ساڵی 1976.\nدیمانە لەگەڵ بەرێوەبەری گشتی مافوری دەستكرد لەهەولێر ، ژ (7) ساڵی یەكەم ،هەولێر ، تشرینی دووەم 1976.\nڕیپۆرتاژ، دەنگ وباسی ئۆتۆنۆمی ، ژ (2) ، ساڵی چوارەم 1979.\nڕیپۆرتاژ، دەنگو باسی ئۆتۆنۆمی ، ژ(2) ،ساڵی سێیەم 1978.\nڕیپۆرتاژ، شارەوانی هەولێر تەنیا بەژمارە دەدوێ ، ژ(7) ، تشرینی دووەم 1976.\nڕیپۆرتاژ، لەگەڵ بەرێوەبەری ڕۆشنبیری جەماوەر لەپارێزگادا ، ژ(7) ، تشرینی دووەم 1976.\nسامیە شاكر ،باری ئافرەت لە ناوچەی ئۆتۆنۆمیدا ، ژ(4)1977.\n………. ، جیهان لەساڵی 2000هەمدا ، ژ(1)1979.\n………. ، دەوری ئافرەت وهاوبەش كردنی لەبنیات نانی سۆشیالیستی دا ، ژ(2)1978.\n………. ،واتەی ساڵی جیهانی منداڵان وپێداویستیەكانی پەروەردەكردنی منداڵانی كوردستان ، ژ (3)1979.\n………. ، واقعی منداڵ لە كوردستاندا ، ژ(5)1978.\nموسی عبدالصمد ، كاركردن لەپێناو داپۆشتنی كوردستان بەڕاژەی فێركردنەوە ، ژ(6) ئەیلولی 1976.\nنافیعە عثمان ابوبكر ، ئافرەت نیوەی كۆمەڵە ، ژ(1)1979.\n………. ، بەبۆنەی ساڵی منداڵی جیهانیەوە ، ژ(2)1979.\n………. ،پەژارە وتێكۆشانی ئافرەت لەجیهاندا، ژ(5)1979.\n………. ،چالاكیەكانی نووسینگەی ئافرەتانی ناوچەی ئۆتۆنۆمی ، ژ(5)1978.\n…………… ئافرةتى كورد لەسایەی شۆڕش وئۆتۆنۆمی ،ژ(1) ساڵی هەشتەم ،1984\nنزار جرجیس علی ، باری ڕۆشنبیری ناوچەی كوردستان وئاسۆی پەرەپێدانی ، ساڵی دووەم 1977.\nووتار ، دانیشتنی نائاسایی یەكەم ، ژ(1) ساڵی 1978 .\nب-گۆڤاری بیری نوێ :\nووتار ،ياسايي ئؤتؤنؤمى بؤ كوردستان ، ژمارە(1) كانونی دووەمی .1976\nج- گۆڤاری بەیان :\nووتار، ئەندامانى ئةنجومةنى ياسادانانى ئؤتؤنؤمى كوردستان ،ژمارە (44) ی ئەيلولي 1979.\nد-گۆڤاری المراَء( ئافرەتی كورد):\nووتار ، ئافرةتانى كوردستان ، ژ1، 1980 .\nهه-گۆڤاری تەندروستی و كۆمەڵ:\nدیدار لەگەڵ دكتۆر صادق حمید علوش، ژ(6) ،ئاداری 1988.\nو-گۆڤاری دەنگی پێشمەرگە\nووتار ،سياسةتى حكومەت بەرامبەر كورد ، ژ125 ، ئابی 2008.\nووتار ، ڕێكەوتنامەی جەزائیر و كاریگەری لەسەر كوردستان ،، ژ125 ، ئابی 2008.\nح-گۆڤاری ڕۆشنبیری نوێ:\nووتار ،ڕۆڵی فۆلكلۆری كودی لەدیاری كردنی ڕووادوی مێژوویدا ، ژمارە (127) زستانی 1991 .\nخ-گۆڤاری نووسەری نوێ :\nسامية شاكر ، شيعرى (ڕاژەی من) ، ژمارە(3) ،1978 .\nڕۆڵی ئافرەتان لەڕۆژنامەدا ،ژ(5)،1981.\nط-گۆڤاری نووسەری كورد 1979:\nووتار ، بەهاری كوردستان ،ژ(5)،1980.\nڕوداوە سیاسیەكانی سەردەمی پاشایەتی لە شاری هەولێر لە گۆڤاری هەولێردا\nنشمیل صابر عبدالله\nبه‌شی مێژوو ، كۆلێژی ئاداب، زانكۆی سه‌لاحه‌دین، هه‌رێمی كوردستان ، عێراق\nڕوداوە سیاسییەكانی شاری هەولێر لە سەردەمى پاشايەتى لە عێراق(١٩٢١ ـ ١٩٥٨) بەشێكی گرنگ لە مێژووی هاوچەرخى ئەو شارە پێك دەهێنێت، بووە بە بابەتێكی سەرەكی زۆربەی گۆڤار و ڕۆژنامە و سەرچاوە مێژووییەكان چ ئەوانەى لە كاتى رودانى روداوەكان دەدەچوون چ ئەوانەى دواتر دەرچوون.\nگۆڤاری هەولێر يەكێكە لەو گۆڤارانەى كە هەر چەندە دواى تەواو بوونى ئەو سەردەمە دەرچووە بەلام روداوە سياسييەكانى سەردەمى پاشايەتى بە يەكێك لە بابەتە گرنگەكانى ژمارەكانى دادەندرێت گرنگى بەم ماوە مێژووييە داوە، لە رووى سیاسی وئابوری وكۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری وهونەرى ، رووداوەكانيش بە شێوەی توێژینەوە یاخود ووتاريانلە چوارچێوەى ياداشتەكان و يان چاوپێكەوتنەكان يان لە وەسفى كەسايەتيەكان خراونەتە روو.\nئەم توێژینەوەیە لە دوو تەوەرە پێك دێت، تەوەرەی یەكەم، تەرخانكراوە بۆ ناساندنى ژمارەكانى گۆڤارەكە و نوسەرەكانى هەر ژمارەيەك و بابەتەكانى بلاوكراونەتەوە بە شێوەی ریزبەندی ژمارەكانى دەرچوون، تەوەرەی دووەم تايبەتە بە روداوە سياسييەكان كە لە چوارچێوەى كەسايەتيەكان و خودى روداوەكان و ياداشتەكان باسى لێوەكراوە، دواتر دەرئەنجامى توێژينەوەكە بە شێوەى خال دياركراوە وبە لیستی سەرچاوەكان كۆتایی دێت.\nدەربارەى گرفت و ئاستەنگەكانى ئەو توێژينەوەيە، وەك زۆربەى توێژينەوەكانى تايبەت بەمێژووى هەولێر نەبوونى ئەرشيفەكى تايبەت بە مێژووى ئەو شارە و كەمى ياداشتەكانى كەسايەتيەكانى شارەكە كە ئاگادارى رووداوەكانن گرفتى نوسينى ئەوتوێژينەوەيە، هەروەها ژمارەيەك لەو كەسايەتيانەش كە بيرەوەرييەكان نوسيوەتەوە بەڵام بە پێى پێويست بايەخيان بە روداوەكان نەداوە .\nلەم توێژينەوەيە چەندين جگەلەگۆڤارى هەولێر ، چەند سەرچاوەو گۆڤار و ڕۆژنامە بەكار هاتووە كە باس لە ڕووداو و ژيانى سياسى شارەكە و ڕۆڵى كەسايەتيە سياسيەكانى دەكات، كە زياتر پەيوەندييان بە رودوەكان هەبووە. هەر چەندە كارێكى لەمجۆرە بێ كەم وكورى نابێت بەلام هيوادارين بە چاوێكى زانستى وەربگيرێت .\nـ بەزمانى كوردى .\nـ ئازاد عوبێد ساڵح، ڕۆڵى سياسى و كارگێرى و ڕوناكبيرى مەعروف جياوك، چاپخانەى حاجى هاشم، لە بلاوكراوەكانى ئەكاديمياى كوردى، هەولێر، ٢٠١٢.\nـ ئەحمەد حەمەدەمين ئۆمەر،ئەندامە كوردەكانى ئەنجومەنى نوێنەرانى عيراقى لە رۆژگارى پاشايەتيدا ١٩٢٥ ـ١٩٥٨ ، كۆمەلگاى چاپەمەنى شەهاب، هەولێر، ٢٠٠٧ .\nـ ئيسماعيل شكور رسول، معروف جياوك ١٨٨٥ ١٩٥٨، هەولێر، ٢٠٠٧.\nـ بورهان حاتەم گۆمەتاڵى، ساڵح حەيدەرى ١٩٢٢ـ ٢٠٠١ / رۆڵى سياسيي وروناكبيريى، چاپخانەى رۆژهەلات،هەولێر،٢٠١٢.\nـ ب.هه‌وراز، راپه‌رینی جوتیارانی ده‌شتی هه‌ولێر، كوردستانی عێراق،1997.\nـ پارتى ديموكراتى كوردستان، هەڵوێستى حزبە سياسيەكانى عێراق لەمەر كێشەى كورد ١٩٤٦ ـ ١٩٧٠، چ(١)، بڵاو كراوەكانى مەكتەبى ناوەندى ديراسات و توێژينەوە، ١٩٩٧.\nـ حەمە ساڵح فەرهادى، كسپەى دەروون، چاپخانەى ڕۆژهەلات، هەولێر، ٢٠١٢.\nـ رەشاد مەلا يەحيا، ژان و ژيانى جوتيارانى دەشتى هەولێر ڕاپەرينى١٩٥٣،چ(١)،چاپخانەى گەنج، سلێمانى، ٢٠٠٦.\nـ سالار سيامەند عبدللە، ڕاپەرينى جوتيارانى دەشتى هەولێر١٩٥٣،كەركوك،٢٠٠٦.\nـ سەيد مولود بێخاڵى،هەولێرم واديوەو بيستووە،هەولێر،٢٠٠٥.\nـ شوان محمدامين تەها، هەولێر لە نێوان ساڵانى١٩٥٨-١٩٦٧،چ(١)، هەولێر،٢٠١٤.\nـ عباس سلێمان سمايل، مێژووى دەشتى هەولێر، هەولێر،٢٠٠٤.\nـ فاخر عالى خان ئاودەلى، ڕۆڵى زانايانى ئايينى لە ژيانى سياسى هەولێر ١٩٤٥-١٩٧٠،چ(١)،چاپخانەى هێڤى،٢٠١٤.\nـ كەمال مەزهەر ئەحمەد، چەند لاپەڕەيەك لە مێژووى گەلى كورد،بەرگ(٢)،ئا: عبداللە زەنگەنە،چ(١)، چاپخانەى وەزارەتى پەروەردە، هەولێر،٢٠٠١.\nـ محەمەد مەلا قادر، سەربوردەى نەمران،چ(١)، چاپخانەى حاجى هاشم، هەولێر،٢٠١٤.\nـ م.ر. هاوار، شێخ محمودى قارەمان و دەوڵەتەكەى خوارووى كوردستان،بەرگ(١)،لەندەن،١٩٩٠.\nـ مەهدى محەمەد قادر، پێشهاتە سياسيەكانى كوردستانى عێراق ١٩٤٥-١٩٥٨، سلێمانى،٢٠٠٥.\nـ ــــــــــــــــــ، هەولێر لە نێوان ساڵانى ١٩١٤ ـ ١٩٣٠، چاپخانەى رۆژهەلات، هەولێر ، ٢٠٠٨.\nـ ــــــــــــــــــ، هەولێر لە ساڵانى ١٩٢٦ ـ ١٩٣٩، چاپخانەى حاجى هاشم، هەولێر،٢٠١٣.\nـ نەوشيروان مستەفا ئەمين، كوردستانى عێراق، سەردەمى قەلەم و موراجاعات ١٩٢٨ ـ١٩٣١، سلێمانى، ١٩٩٩.\nـ بە زمانى عەرەبى.\n– اسماعيل شكر رسول، أربيل ـ دراسة تاريخية في دورها الفكري والسياسي ١٩٣٩-١٩٥٨، ط(٢)، السليمانيە،٢٠٠٥.\nـ أ. شاميلوف، حول مسألة الاقطاع بين الكرد، ت: كمال مظهراحمد، بغداد، 1987.\n– احمد باش أعيان، انقلاب ١٤ تموز١٩٥٨في العراق خلفياتە و ذيولە مع موجز من العهد القاسمى١٩٥٨ -١٩٦٣، دارالحكمە، لندن،٢٠١٣.\n– برند فليث شرويدر، حرب العراق١٩٤١ ت: فاروق الحريرى، بغداد،١٩٨٢.\n– حامد محمود عيسى، المشكلة الكرد في الشرق الاوسط منذ بدايتها حتى سنة ١٩٩١، ط1،مكتبة مدبولى، القاهرە،١٩٩٢.\n– زبير بلال اسماعيل، تاريخ اربيل، مطبعة الثقافە، هولير،١٩٨٦.\nـ سليمان التكريتي، الوصي عبدالاله بن علي ١٩٣٩ ـ ١٩٥٣، تحقيق: عبدالرزاق الحسني، ط(١)،لبنان، ١٩٨٩.\n– شاخوان عبداللە صاب، رفيق حلمي ـ دراسة تاريخية في نشاطه السياسي والثقافي، من منشورات بنكەى زين، السليمانية،٢٠٠٧.\nعادل غفورى خليل، أحزاب المعارضة العلنية في العراق 1946-1954، ط(١)، دار الشؤون الثقافية العامة، بغداد،1984.\n– عبدالرزاق الحسنى، تاريخ الوزارات العراقيه، ط (٧)، منشورات دار الشؤون الثقافية العامة ،بغداد،١٩٨٨، ج(٥).\n– عثمان كمال حداد، حركة رشيد عالي الطيلانى١٩٤١، المكتبة العصرية – صيدا، ب.ت.\n-عثمان علي، الحركة الكوردية المعاصرة ١٨٣٣-١٩٤٦، ط (٢)،من منشورات المهد العالمي للفكر الاسلامي، الاردن،٢٠٠٨.\n– عمر محمد محمد، القضيە الكوردية في سياسة الحكومات العراقية ١٩٣٢-١٩٤٥، السليمانية،٢٠٠٩.\n– كمال مظهراحمد، صفحات من تاريخ العراق المعاصر ـ دراسة تحليلية، بغداد،١٩٨٧.\n– محمد على الصويركي، معجم اعلام الكرد، بنكەى زين، السليمانية،٢٠٠٦.\n– ميفان عارف عبدالرحمن بادي، الحركة القومية الكوردية التحريرية في كوردستان العراق ١٩٥٨-١٩٦٣، مطبعة وزارە التربيە، أربيل،٢٠٠٥.\n– نجاة ياسين نجار، نواب اربيل و دورهم في العهد الملكي، ط (١)،مطبعە ماردين،أربيل،٢٠١٣.\nـ نصير سعيد الكاظمي، الحزب الشيوعي والمسألة الزراعية في العراق، مركزدراسات وابحاث و الاشتراكية في العالم العربى، دمشق،1986.\nدووەم : ياداشتەكان .\nـ بە زمانى كوردى .\nـ مستەفا نەريمان، بيرەوەريەكانى ژيانم،دار الحريە،بەغداد،١٩٩٤.\nـ مسعود محمد، گەشتى ژيانم،ستۆكهۆڵم، ١٩٩٢.\nـ مه‌لا عه‌ولای حاجی سمایل، سه‌ربرده‌ی ژیانی سیاسیم، به‌غدا،1990، به‌رگ(١).\n– علي جودت الأيوبي، ذكريات، بيروت، مطابع الوفاء،١٩٦٧.\n-عبداللە فرهادي، الأكليل في محاسن أربيل، ط (١)، هولير،٢٠٠١.\nسێيەم: گۆڤار و ڕۆژنامەكان.\nـ بە زمانى كوردى.\n– لە يادى ڕاپەرينەكەى دەشتى دزەيى دا، گۆڤارى “بيرى نوێ”،ژ(٤٦)، ٨/٥/١٩٧٣.\n– تارق جامباز، حزبى هيوا لە ليواى هەولێر، گۆڤارى “ياسا پارێزى”،ژ(١٤)،هەولێر،٢٠٠٥.\n– ئازاد عوبێد، سەربردەى ژيان و كەسايەتى مەعروف جياوك، رۆژنامەى بەدرخان، ژ(١١١)،شوبات٢٠٠٩.\n– ڕاپەرينى جوتيارانى دەشتى هەولێر، ڕۆژنامەى “ڕێگاى كوردستان”،ژ(٤٦)،هەولێر،١٩٩٢.\n– تارق جامباز، مەعروف جياوك كوردێكى مافپارێز و برادەرێكى نزيكى نورى سەعيد و ڕەشيد عالى گەيلانى بوو، گۆڤارى “هەولێر”، ژ١٠، بەهارى٢٠٠١.\n– تارق جامباز، پاش ١٣ساڵ مەعروف جياوك، گۆڤارى”هەولێر”، ژ١١، هاوينى٢٠٠١.\n– ـــــــــــــــ، شێخەشەل ئەو كەسايەتييە هەولێرييەى بوێر ژياوەو بەكەسەرەوە مرد، گۆڤارى”هەولێر”، ژ١٧، هاوينى٢٠٠٦.\n– جەلال خدر، لە يادى خوالێخوشبوو ماموستا جەودەت ئەحمەدناجى،گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٤،بەهارى٢٠٠٢.\n– جەمال ئيسماعيل، ماموستا نەژاد عەبدوڵڵا مشتێك لە سەربردەكانى دەگێرێتەوە،گۆڤارى”هەولێر” ، ژ١٣، كۆتايى٢٠٠١.\n– سەيد بەرزۆ، خانەوادەى هەولێر، گۆڤارى”هەولێر”، ژ١٧، هاوينى٢٠٠٦.\n– عبداللە حداد، مەلا عەلى فەندى هەولێر و كۆمەلەى تەعالى، گۆڤارى”هەولێر”، ژ٦، بەهارى٢٠٠٧.\n– عەباس هورموزيار،ڕاپەرينى جوتيارانى دەشتى هەولێر،گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٢،پاييزى٢٠٠١.\n– عوسمان مام يەحيا، لە ئەرشيفى جوانە مەرگ بەكر دلێر،گۆڤارى”هەولێر”،ژ٩،زستانى٢٠٠١.\n– عبدالرحمان مەلاسەعيد، بنەمالەى موفتى و مەلافەندى،گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٤،بەهارى٢٠٠٢.\n– فەرهاد عەونى، چەند لايەنێكى كوردايەتى لە ژيانى عيزەدين،گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٠،بەهارى٢٠٠١.\n– فوئاد سديق، يانەى سەركەوتن و باربووكردنى لە لايەن بنەماڵە هەولێرييەكان،گۆڤارى”هەولێر”،ژ١، زستانى١٩٩٨.\n– فەيسەل دەباغ، چلەى ماتەمينى مەلافەندى لە ڕۆژنامەى(فتى العراق)ى موسليدا، گۆڤارى “هەولێر”، ژ٦،بەهارى٢٠٠٧.\n– كەريم شارەزا، لە ناودارانى پارێزگاى هەولێرجەميلاغاى حەوێزى، گۆڤارى”هەولێر”،ژ٥،زستانى٢٠٠٠.\n– ــــــــــــــــ، مەعروف جياوك، گۆڤارى”هەولێر”، ژ٢،بەهارى١٩٩٩.\n– ــــــــــــــــ، زاناى گەورەو ناودارى كورد مەلافەندى،ژ٣،هاوينى١٩٩٩.\n– ــــــــــــــــ، بزوتنەوى ڕەشيد عالى گەيلانى لە بەغداو هەرايەكەى شێخ حەسەن ئەفەندى لە شارى هەولێردا،ژ٢،بەهارى١٩٩٩.\n– ــــــــــــــــ، بنەماڵە ناسراوەكانى قەڵاتى هەولێر، گۆڤارى”هەولێر”،ژ٣،هاوينى١٩٩٩.\n– ــــــــــــــــ، چەند بيرەوەرييەكانى ڕۆژگارم لەگەڵ شێخەشەل، گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٧،هاوينى٢٠٠٦.\n– محەمەد خدر مولود، ئەگەر ڕێكبكەوێت حەزدەكەم لە هەولێر، گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٣،كۆتايى٢٠٠١.\n– مسعود پەرێشان، برايمە فەندى، گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٥،هاوينى٢٠٠٢.\n– نەژاد بەرزنجيل، سەرە قەڵەمێك بۆ خولێخۆشبوو شێخەشەل، گۆڤارى”هەولێر”،ژ١٧هاوينى٢٠٠٦.\nـ بە زمانى عەرەبى .\n– عبدالفتاح يحيي البوتاني، اضاءة جديدە على حركە فلاحى سهل اربيل في ٢٢ نيسان ١٩٥٣، مجلە”گولان”،ع(٢٠٤)،٢٠٠٠.


Literature of Genre\nپلانی ههفتانهی وتنهوهی بابهتهكانی كۆرسهكه بابهت وانه بابهتی ههفتهی یهكهم زاراوةى ذانةر لة زمانةكانى (ئةوروثي ، عةرةبى، كوردى) 1 بابهتی ههفتهی دووهم ثيَناسة و ضةمكى ذانرة ئةدةبييةكان 2 بابهتی ههفتهی سێیهم را و بؤضوونى فةيلةسوفان ئهفلاتون – ئهرستۆ 3 بابهتی ههفتهی ضوارةم كلاسيكةكان 4 بابهتی ههفتهی ثيَنجةم رؤمانسييةكان 5 بابهتی ههفتهی شةشةم قوتابخانةى شيكردنةوةى دةروونيى 6 بابهتی ههفتهی حةوتةم كؤمةلَناساني ئةدةب 7 بابهتی ههفتهی هةشتةم فؤرماليستة رووسةكان 8 بابهتی ههفتهی نؤيةم ميخائيل باختين 9 بابهتی ههفتهی دةيةم نؤثراث فراي 10 بابهتی ههفتهی يازدةم جيرار جينيَت 11 بابهتی ههفتهی دوازدةم هؤكارةكانى بايةخدان بةخوێندنى ذانرة ئةدةبييةكان 12 بابهتی ههفتهی سيَزدةم هؤكارةكانى بايةخدان بة ديراسةكردني ذانرة ئةدةبييةكان 13 بابهتی ههفتهی ضواردةم بنةماكاني دابةشكردنى ئةدةب بؤ ذانرةكان 14 بابهتی ههفتهی ثازدةم بنةماهونةرييةكاني دابةشكردنى ئةدةب بؤ ذانرةكان 15 بابهتی ههفتهی شازدةم جياوازي نيَوان شيعر و ثةخشان 16 بابهتی ههفتهی حةظدةم ذانرةكانى ئةدةب – ذانرة سادةكان 17 بابهتی ههفتهی هةذدةم شيعري طؤراني و شيعري داستاني و شيعري شانؤيي 18 بابهتی ههفتهی نؤزدةم شيعري فيَركردن 19 بابهتی ههفتهی بيستةم بنهماى هونهرى كورتيلهچيرۆك،كورتهيهلهميژووى سهرههلدانى. 20 بابهتی ههفتهی بيست و يةكةم بنهماى هونهرى كورتهچيرۆك ،كورتهيهلهمێژووى سهرههڵدانى 21 بابهتی ههفتهی بيست و دووةم بنهماى هونهرى رۆمان وكورتهيهك لهمێژووى سهرههڵدانى 22 بابهتی ههفتهی بيست و سيَيةم بنهماى هونهرى نۆفلێت وكورتهيهك لهمێژووى سهرههڵدانى 23 بابهتی ههفتهی بيست و ضوارةم ذانرة ئاويَتةكان (رؤمانة شيعر) 24 بابهتی ههفتهی بيست و ثيَنجةم جياوازى نيوان شيعر و رۆمان 25 بابهتی ههفتهی بيست و شةشةم ياداشتنامة و نامةى ئةدةبيي 26 بابهتی ههفتهی بيست و حةوتةم وتار ، دواندةري، ذياننامة 27 بابهتی ههفتهی بيست و هةشتةم ضيرؤكة شيعر 28\nHis Kۆrsی Khoێndnی Qۆnagی Dwohmی Bhishی Kurdish finished ژanry Iەdەbay Dhkhoێndrێt .oanەaەky گrnگە, گrnگaaەkەhy to ەoەda Dەbanێtەoە Kە Lە and Anە Tazەkany Bەhy Kordiaە and Hەmowoy Sێ Saڵێkە Dەkhoێnrێt, Khoێndran Bۆ Ihohی him Katie Behrچao Khotinی Tێksth Jia Jیakan Bێihohی Naonیhanی ژanrhech Bzanێt, Bhetwanێt Tێksthech Bnasێthuh and Bzanێt ئهو تككسته بۆ كامه انانری ئهدهبی دهگهێتهتهوه.\nIەmە Lە to Aaەk, Lە to Aaەky Trەoە Khoێndkar Lە Bnەڕەtda Manay and Hەy (ژanr) Nazanێt and ەoanەaە Bۆ Aەkەmjar Bێt Bibistێt, his Sohrhtada Zaraoho چhmkی ژanrی Ihdhbی Dhkhrێth Rowe, Doatr him ROWE Mێژoo, Har to Hsohrdhmی Ihvڵatun and Ihrhustۆ Nzیkhی چoarshd Saڵێk him پێh Zaییn, Ke Thnha Sێ ژanrی Ihdhbی his Iaradapoo, Bhڵam him Sohrdhmh Jیawazhecanda ژanrی Ihdhbی گhishh and پhrhshendnی it Khۆیhoh me, saw Vhیlhsovhecan and Karیگhrی Bnیatگhrhecan and Vۆrmalیsthecan by Hardwo Ihlgahی Zmanhuanییh E, Doatr یhech by یhech ژanrh Ihdhbییhecan him ROWE Pinhmaی Honehrی and Taیbhtmhendی and Nmowonhی Zیndwoی Harیhech him ژanrh Ihdhbییhecan by Khoێndran Iashena Dhechیn ..\nFaculty: Faculty of Education ( FEDU )\nDepartment: Department of Kurdish Language (DKUR)\nCourse title: Literature of Genre\nCourse code: LIG8117\nLecturer: Azad Mohammed Saeed


ئەندامانی پەرلەمانی ئێران، پرۆژە پێشنیاری ڕووبەڕووبوونەوەی کردەوەکانی ئیسرائیلیان پەسەند کرد.\nلە هێرشێکی ئاسمانیدا ٧ چەکداری سەر بە ئێران کوژران\nلە هێرشێکی فڕۆکە جەنگییە نەناسراوەکان، لە ڕۆژهەڵاتی سوریا ٧ چەکداری سەر بە ئێران کوژران.\nسزای نەبەستنی کەمامە لە عێراق ٥٠ هەزار دینارە\nشانەی قەیرانەکانی عێراق سزای هەر شۆفێرێکی گشتی و تایبەت دەدات ئەگەر کەمامە بەکارنەهێنێت لەکاتی شۆفێریکردن.\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق ڕایگەیاند، کە لەماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا ٣ هەزار و ١٠٧ پشکنین ئەنجامدراوە، لە ئەنجامدا ١٤٤ توشبووی کۆرۆنا تۆمارکراون، لەگەڵ دوو حاڵەتی گیانلەدەستدان، لە بەرامبەریشدا ٩٢ کەس چاکبوونەتەوە.\nسەرۆک وەزیرانی عێراق، داوا لە وەزیری ناوخۆ دەکات کار بۆ ئاشکراکردنی چارەنووسی خۆپیشاندەرە ڕفێنراو و بێسەروشوێنەکان بکات.\nبە گوێرەی ئاماری وەزارەتی تەندروستی ئێران، تووشبوون بە کۆرۆنا ١٢٠ هەزار کەسی تێپەڕاندووە و لە ٢٤ کاتژمێری ڕابردوو ٥١ کەس بەو ڤایرۆسە گیانیان لەدەستداوە.\nقەتەر هەنگاوەکانی خۆپارێزی دژ بە ڤایرۆسی کۆرۆنا توندتر دەکاتەوە و سزای سێ ساڵ زیندانی یان ٥٥ هەزار دۆلار بەسەر هەرکەسێکدا دەسەپێنێت کە دەمامک نەبەستبێت.\nدیالە، پارێزەرێک تیرۆرکرا\nچەند چەکدارێکی نەناسراو، لە سنووری پارێزگای دیالە دەستڕێژی گولـلەیان لە پارێزەرێک کرد و تیرۆریان کرد، دواتر بۆ جێگایەکی نادیار هەڵهاتن.\nلە عێراق ٦٧ توشبووی کۆرۆنا تۆمارکران\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق ڕایگەیاند، کە لەماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا ٣ هەزار و ١٠٠ پشکنین ئەنجامدراوە، لە ئەنجامدا ٦٧ توشبووی کۆرۆنا تۆمارکراون، لەگەڵ چوار حاڵەتی گیانلەدەستدان، لە بەرامبەریشدا ٦١ کەس چاکبوونەتەوە.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری پێشوی بانكی بازرگانی عێراق سزادرا\nبه‌تۆمه‌تی به هه‌ده‌ردانی ٣٠ ملیۆن دۆلار، به‌ڕێوه‌به‌ری پێشوی بانكی بازرگانی عێراق بە حه‌وت ساڵ زیندانی سزادرا.\nفڕۆکە جەنگییەکانی سوپای ئیسرائیل، پێگەکانی هێزەکانی ئێرانیان لە نزیک شاری حەڵەبی سوریا کردەوەتە ئامانج.\nسوپای عێراق و بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دیالە ئۆپراسیۆنێکی سەربازییان بۆسەر چەتەکانی داعش لە شارۆچکەی بەهرز دەستپێکرد.\nبە گوێرەی وەزارەتی تەندروستی ئێران، ئاماری گیانلەدەستدان بە کۆرۆنا لە چاو ڕۆژانی ڕابردوو کەمیکردووە و لە ٢٤ کاتژمێری ڕابردوو ٣٥ کەس بە کۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە.\nتوشبوویەکی دیکەی کۆرۆنا لە عێراق گیانیلەدەستدا، بەوەش ژمارەی گیانلەدەستدان لە عێراق گەیشتە ١١٨ کەس.\nهەریەک لە سەرۆک کۆماری دەوڵەتی تورک و سەرۆک وەزیرانی عێراق گفتوگۆیان لەبارەی پرسی ئاو دۆخی سنورەکانەوە گفتوگۆیان کرد، بڕیاریشە ئەردۆغان بۆ گفتوگۆی زیاتر لەسەر ئەو پرسانە سەردانی عێراق بکات.\nلە ٢٤ کاتژمێردا ٩ چەکداری حەشدی شەعبی کوژراون و برینداربوون\nلە ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا لەچەند هێرشێکی چەتەکانی داعشدا ٩ چەکداری حەشدی شەعبی کوژراون و برینداربوون و هاوڵاتییەکیش کوژرا، سەرجەم هێرشەکانیش لەلایەن داعشەوە بووە.\nپەرلەمانتارێک: وەزارەتی دەرەوە دراوەتە پارتی و کاندیدەکەش یەکلاکراوەتەوە\nپەرلەمانتارێکی پارتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئاشکرایدەکات، وەزارەتی دەرەوەی عێراق دراوەتە پارتی و کاندیدەکەشی یەکلاکراوەتەوە.\nتورکیا، ٤٨ کەس بەهۆی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستدا\nلە ماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا لە تورکیا هەزار و ٧٠٨ کەس توشی کۆرۆنا بوون، هەروەها ٤٨ کەس بەهۆی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە.\nسوپای عێراق ڕایگەیاند، کە لە بۆردوومانی فڕۆکەکانی هاوپەیماناندا لە سنووری پارێزگای نه‌ینه‌وا حەوت چەتەی داعش کوژراوە.\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق ڕایگەیاند، کە لەماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا ٢ هەزار و ٩٢١ پشکنین ئەنجامدراوە، لە ئەنجامدا ٥٠ توشبووی کۆرۆنا تۆمارکراون، لەگەڵ دوو حاڵەتی گیانلەدەستدان، لە بەرامبەریشدا ٦١ کەس چاکبوونەتەوە.\nڕفێندراوێك لە دیالە ئازادكرا\nسوپای عێراق ڕایگەیاند، کە هێزە ئەمنییەکان لە دیالە هەڵمەتێکی گەڕانیان ئەنجامداوە و توانیویانە ڕفێندراوێک ئازاد بکەن و دەست بەسەر چەندین چەک و بۆمبدا بگرن.\nخانەوادەی عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد و زیندانیانی دیکە بۆ ئەوەی بچنە ئیمڕالی لەگەڵ پارێزەرانیان سەردانی داواکاری گشتی بۆرسەیان کرد.\nبەهۆی تەقینەوەی بۆمبێکی چێندراوەوە لە باکوری بەغدا، ئەفسەرێکی سوپای عێراق بە پلەی ڕائید و سەربازێکی سەر بە سوپا کوژران.\nپۆتن بانگهێشتی کازمی دەکات بۆ مۆسکۆ\nسەرۆکی ڕوسیا بانگهێشتنامەیەکی فەرمیی ئاڕاستەی مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق دەکات بۆ مۆسکۆ و پاڵپشتی مۆسکۆش لە ئەنجومەنی ئاسایش بۆ عێراق دووپاتدەکاتەوە\nتورکیا، مردن بە کۆرۆنا چوار هەزار کەسی تێپەڕاند\nلە ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا، ٥٥ کەسی دیکە لە تورکیا بەهۆی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە.


Download Ta Reza Hay - تە رێزا هەی for Android\nTa Reza Hay - تە رێزا هەی\nDownload Ta Reza Hay - تە رێزا هەی\nRated 4.67/5 (6) — Free Android application by 0.98\nHow to download Ta Reza Hay - تە رێزا هەی for Android\nTa Reza Hay - تە رێزا هەی for Android has been downloaded by 100+ users and rated with an average rating of 4.67 from 6 reviewers. To download and install Ta Reza Hay - تە رێزا هەی.apk / com.mustafaazad.tarezahay.apk on your device, you can use any of the download methods provided below. If you like this free app, feel free to share it with your friends.\nEnter "Ta Reza Hay - تە رێزا هەی" into the search field.\nFollow the onscreen instructions and "Ta Reza Hay - تە رێزا هەی" will be installed on your device from Google Play.\nWarning Downloading Ta Reza Hay - تە رێزا هەی APK might result in charges if you are using mobile data to download this free app. To avoid any additional charges while downloading Ta Reza Hay - تە رێزا هەی or any other Andoid apps, always download via Wi-Fi network if possible.\nHave you seen these applicatons? If you liked Ta Reza Hay - تە رێزا هەی, you might want to check these applicatons too!\nL-ReZa — WEBSE NETWORKFree App\nArt (Yasmina Reza) — L.A. Theatre Works$0.74\nReza Yazdani — AfraPRGFree App\nAssociate Professor Reza — AppsInv MobileFree App\nUyun Akhbar Al Reza (a.s.) — ya-mahdi.netFree App


بەرزترین نرخی کۆمپیوتەری Mac Pro دەگات بە 52,599$ – کەی ئای تی ئێن\nبەکارهێنەرانی Huawei و Honor دەتوانن وەشانی تاقیکاری EMUI 9ـی بنیادنراو لەسەر Android Pie تاقیبکەنەوە\nئەپڵ 10, كانونی یه‌كه‌م 2019\nئەمڕۆ کۆمپانیای ئەپڵ کۆمپیوتەری Mac Pro و مۆنیتەری Pro Display XDR بەردەست کردن بۆ کڕین، هیچ گومانمان لەوە نییە کە زۆرێک لە بەکارهێنەرانی ئەپڵ چاوەڕێی بەرهەمێکی وا ناکەن، نەوەک لەبەر توانستیان، بەڵکو لەبەر نرخە بەرزەکەیان.\nنرخی Mac Pro لە 5,999$ ـەوە دەست پێدەکات، بەو نرخە دەتوانیت کۆمپیوتەرەکە بە هەبوونی پڕۆسێسەری 8 ناوەکی Intel Xeon و گرافیکی AMD Radeon Pro 580X و ڕامی 32 گێگابایت و بیرگەی 256 گێگابایت لە جۆری SSD بەدەست بهێنیت. بەڵام ئەمە بەرزترین نرخی نییە و دەتوانیت بە نرخی زۆر زیاتر تایبەتمەندی زۆر بەرزتر بەدەست بهێنیت.\nبەرزترین نرخی کۆمپیوتەرەکە دەگات بە 52,599$، بێگومان بە هۆی تایبەتمەندییە ئێجگار بەرزەکانی. دەتوانیت ئەم تایبەتمەندییانە بەم نرخە ئێجگار بەرزە بەدەست بهێنیت:\nپڕۆسێسەر: جۆری Intel Xeon W بە هەبوونی 28 ناوک و خێرایی 2.5 گێگاهێرتز و 56 دەزوولە و تایبەتمەندی Turbo Boost بە بەرزترین خێرایی 4.4 گێگاهێرتز.\nڕام: فراوانی 1.5 تێرابایت بە خێرایی 2933 مێگاهێرتز.\nبیرگە: فراوانی 4 تێرابایت لە جۆری SSD. (ئەپڵ دەڵێت لە داهاتوودا بژاردەی بیرگەی 8 تێرابایتیش زیاد دەکرێت، بێگومان چاوەڕێ دەکرێت نرخی کۆمپیوتەرەکە زۆر بەرزتر ببێتەوە).\nگرافیک: 2 دانە کارتی گرافیکی AMD Radeon Pro Vega II Duo، هەر دانەیەکیان خاوەن ڕامێکی 32 گێگابایتین.\nڕاگر بۆ کۆمپیوتەرەکە.\nتەختەکلیل و ماوسی Magic.\nهەروەها بژاردەیەکی دیکە لە مۆنیتەری Pro Display XDR بەردەستە کە بەرزترین نرخی مۆنیتەرەکەیە و نرخی دەگات بە 5,999$، تەنها جیاوازی ئەوەیە کە شووشەی ڕوونمای ئەم بژاردەیە لە جۆری nano-texture ـە. بژاردەی نرخ بەرزتر لە ڕاگر (ستاند) ـەکەی بەردەست نییە و نرخی هەر 999$ ـە (سوپاس بۆ خوا!).\nهێشتا بڕی 52,599$ بە مۆنیتەرەکەشەوە نییە، بەڵکو بۆ بەدەستهێنانی مۆنیتەرەکە، پێویستە بڕی 6,998$ ـی دیکە بدەیت، بەمەش کۆتا نرخ 59,597$ دەبێت.\nبەڵام پەندێک هەیە دەڵێت؛ هەر شتە و بە نرخی خۆی. بێگومان، هیچ نەبێت تا ڕادەیەک ئەم نرخە بەرزە شایەنی ئەم تایبەتمەندییە ئێجگار بەرزانەی کۆمپیوتەری Mac Pro ـە.\nتاگەکان Apple ئەپڵ Mac Pro Mac Pro 2019 Pro Display XDR کۆمپیوتەر ماک پڕۆ


پەیوەندی بەکچێکەوە هەیە و وەعدی پێ داوە مارەی بکات ، بەڵام دایکی کوڕەکە ڕازی نی یە لەم حاڵەتەدا کوڕەکە چ بکات ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nگەنجان و لاوانعیشق و خۆشەویستىپەیوەندی بەکچێکەوە هەیە و وەعدی پێ داوە مارەی بکات ، بەڵام دایکی کوڕەکە ڕازی نی یە لەم حاڵەتەدا کوڕەکە چ بکات ؟\nپەیوەندی بەکچێکەوە هەیە و وەعدی پێ داوە مارەی بکات ، بەڵام دایکی کوڕەکە ڕازی نی یە لەم حاڵەتەدا کوڕەکە چ بکات ؟\nمن حەوت ساڵ پەیوەندیم لەگەڵ کچێکدا هەبوو و پاشان وازمان لەیەک هێنا ؛ چونکە پەیوەندیەکەمان حەڕام بوو ، بەڵام بەمەبەستی مارە کردن بوو لەنزیک ترین فرسەتدا ، جا فرەسەتمات بۆ ڕێک کەوت وکاتێ بۆ دایکم باس کرد دایکم ڕازی نەبوو وڕەتیکردەوە ؛ چونکە کچێکی تری بۆم دەست نیشان کردبوو ، جا دوای ئەوەی زۆر داوام لەدایکم کرد گوتی تۆ ئازادی ، بەڵام وانابینم ئەو کچە گونجاو بێت بۆ تۆ ، ئەمە لەکاتێکدایە ئەو کچە لەماوەی چوار ساڵدا هەر کەسێک چووەتە داوای لەبەر من ڕەتی کردۆتەوە ، چارەسەرێکی بنچینەیم پێ پیشان بدەن کە خودا ڕازی بکات ؟\nکارێکی زۆر هەڵەیە کاتێک کچان وکوڕان پەیوەندی حەڕام لەگەڵ یەک دەبەستن ، وبەردەوام دەبن تاوەکو زۆر هۆگری یەکتر دەبن ، جا هەندێ جار گونجاون بۆ یەکتر وهەندێ جاریش نەگونجاون ، پاشان کێشەکە دەتەقێتەوە کاتێ کە کەس وکاری کوڕەکە یاخود کچەکە دەبنە ڕێگر لەبەردەمیان دوای ئەو هەموو ساڵە لەهۆگری یەک بوون .\nپاشان هۆکاری کێشەکە کەم تەرخەمیه ودوور نەکەوتنەوەیە لەحەڕام .\nزەواجێک کەبونیات نرابێت لەسەر پەیوەندی پێش وەختە وحەڕام زۆر جار سەر کەوتوو نابێت وبەتەڵاق کۆتایی دێت .\nوە ئەوەی پێی دەوترێت (زەواجی تەقلیدی) کە دایکت دیاری دەکات زیاتر تر سەرکەوتوو ترە ، هەروەک لێکۆڵینەوەکان ئاماژەیان پێداوە .\nپاشان ڕێگریەکی تر هەیە لێرەدا ئەویش ڕازی نەبوونی دایکتە .\nناگونجێ بڵێین ئەو کچە مارە بکە ، کەڕەنگە سەرەنجامەکەی تێک چوونی پەیوەندی تۆ بێت لەگەڵ دایکتدا ، جا ئەو ناخۆشیە ڕەنگە چەندین ساڵ بەردەوام بێت وپاشان دایکت بەئەمری واقع ڕازی دەبێت ، جا لەماوەی ئەو ساڵانەدا ڕەنگە هەست بەوە بکەیت کەتۆ خۆت توشی موشکیلەیەک کردووە کەناتوانی تەحەمولی بکەیت لەکاتێکدا دەتوانی خۆت توشی ئەو کێشەیە نەکەیت .\nحەتمەن لەڕوی شەرعەوە ژن هێنانی کوڕ بەبێ ڕازی بوونی کەس وکاری زەواجێکی سەحیح ودروستە ، هیچ تاوانێکی تێدا نی یە ، بەڵام واقع پێمان دەڵێت : ئەو زەواجە زۆر جار سەرکەوتوو نابێت ، بەڵکو ئەو کێشانە ئارامی ماڵ تێک دەدەن ، وتوشی تەنگە تاوی دەکەن ، وپەیوەندی دۆستایەتی نێوان کەس وکار دەشێوێنن .\nجا ئامۆژگاریمان بۆت ئەوەیە بەردەوام هەوڵی ڕازی کردنی دایکت بدە تاوەکو بەتەواوی ڕازی دەبێت ، گەر گەشتە ئەو ئاستە ، ئەوا هیچ ڕێگریەک نی یە ئەو کچە مارە بکەیت کە حەزت لێیەتی وخۆت دەس نیشانت کردووە .\nبێگومان بۆ ئێمە گونجاو نی یە بڵێین : ئەو کچە شیاوە بۆ تۆ یاخود بەپێچەوانەوە ، ئەو بابەتە خۆت دیاری دەکەیت وخۆت باشتری لێ دەزانی ، حەتمەن ئەوەش دەبێ دوای بیر کردنەوەیەکی قوڵ بێت وهەروەها پرس کردن بەکەسانی نزیکی دڵسۆزت .\nلەکۆتایدا گەر سەرکەوتوو نەبوویت لەڕازی کردنی دایکتدا :\nئەوا باشتر وایە واز لەو کچە بێنیت و ئەو کچە مارەکەیت کە دایکت بەدڵیەتی و دیاری کردووە (حەتمەن ئەمە گەر ئەو کچەت بەدڵ بوو) ویاخود بەدوای کچێکی تردا بگەڕێ ئەوانەی کەگونجاون لەگەڵت ، لەگەڵ ئەوەی ئێمە دەزانین زەحمەتە دوای ئەو هەموو ساڵە و وەعد بەیەک دانە واز لەو کچە بێنیت ؛ حەتمەن ئەوە لەپیاوەتی ومروئەتەوە نی یە .\nبەڵام گەر لەپیاوەتی ومڕوئەتەوە نەبێت واز لەو کچە بێنی دوای ئەو هەموو چاوەڕوانیەتان ، لەهەمان کاتدا کارێکی گونجاو نی یە لەڕووی شەرعەوە دایکت غەم بار کەیت وبێبەشی بکەیت لە خۆشیەی کە ئومێدی بەتۆ هەبووە دوای ئەو هەموو ساڵ و تەمەنە ، جا کاتێک ویستوویەتی هاوبەشی تۆبێت لەو خۆشیەدا وخۆی بۆتی دەس نیشان کردووە ، حەتمەن ئەمەیان زیاتر توشی ئیحڕاجی دەبیت ، ونزیکترە لەوەی کە ڕێگری لێ بکرێت .\nڕەفیقەکەم ئافرەتێکى مارە کردوە ئێستا بۆى دەرکەوتوە پێشتر پەیوەندى لەگەڵ کەسی تر هەبووە ئایا دروستە تەڵاقی بدات؟ ڕزگاربوون لە عەشق و خۆشەویستى کچ خوشكێكم بە مۆبایل زۆر قسە دەكات لەگەڵ كەسی بەرامبەر بەبێ ئاگاداری ماڵەوه ئەگەر پیاوێك لەگەڵ ئافرەتێكى بێگانەدا نامەگۆڕینەوە لەنێوانیاندا هەبێت، پاشان ببن بەخۆشەویستى یەكتر، ئایا ئەم كارە حەرامە؟ ئەو هۆكارانە چین كە گەنجان دوور دەخاتەوە لەتاوانی عیشق و خۆشەویستی\nسەردان: ٢,٣٤٣ بەش: عیشق و خۆشەویستى\nپرسیاری دواترئایا ئەو خۆشەویستی و دڵدارییەى کە بە زەواج کۆتایی پێ بێت هەر حەرامە ؟پرسیاری پێشترئایا بابەتی چێژ وەرگرتن و خۆشی لەئیسلامدا حەڕامە ؟ وە ئایا بۆچوونی ئیسلام چی یە لەم بارەیەوە ؟


کوردیپێدیا - أبو تينة\n🏰 أبو تينة | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🇸🇦 عربي\n2. 👁 أبو كبرة\n3. 👁 أخشي نزلة


(ئه‌وه‌ى نه‌وه‌ى یه‌كه‌م به‌ده‌ستى ده‌هێنێت، نه‌وه‌ى سێیه‌م ته‌فرو توناى ده‌كات و له ناوى ده‌بات) په‌ندێكى یابانى.\nئه‌مه چ له‌عه‌نتێكه به‌رۆكى ئه‌م بزوتنه‌وه‌ى گرتوه؟ ئه‌وه‌ى هه‌ڵده‌سى و داده‌نیشێ بۆ پاكردنه‌وه‌ى خۆى ره‌جمێكى ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه ده‌كات؟ وه‌كو ئه‌وه‌ى هه‌مو سه‌رچاوه‌ى خراپى و گه‌نده‌ڵى ئه‌م هه‌رێمه به په‌نجه‌ره‌كانى گۆڕان تێپه‌ڕیوه.\nئه‌م بزوتنه‌وه‌یه تاقه كیانێكى سیاسییه له‌دواى دروست بونیه‌وه، هه‌موان هێرشیان كرده سه‌رى هه‌ر له ئه‌ندامه درێژكراوه‌كانى په‌كه‌كه له هه‌رێم بۆ نه‌وه‌ى نوێ بۆ ئیسلامیه‌كان ئه‌مه جگه له هێرشى به‌رده‌وامى پارتى و یه‌كیه‌تى. ئه‌م خۆ خاڵیكردنه‌وه‌یه له فەشل و شكستى خۆیان ده‌رده‌كه‌ى به گۆڕان ده‌رێژن. چ كیانێكى سیاسى له‌م ده ساڵه‌ى دوایی جگه له گۆڕان، به‌رده‌وام هێرشی كراوه‌ته سه‌رى،باره‌گاكانى سوتا بێت، لایه‌نگرانى سزاى سیاسى درابێت، ده‌نگه‌كانى دزرا بێت، رێگرى لێكراوه به شێوه‌یه‌كى ئاسایی سیاسه‌ت بكات. ته‌ماعى دنیا خرابێته پێش ئه‌ندامه‌كانى به‌مه‌به‌ستى كڕینه‌وه.\nچیتان ده‌وێت له گۆڕان؟ تاكو ئۆپۆزسیۆنى سه‌ره‌كى و راسته‌قینه بو، هه‌موتان له ناوه‌راستى رێگاكه به‌جێتان هێشت، به‌رده‌وام ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه‌تان به سه‌رچاوه‌ى تێكچوى دۆخه‌كه‌و و دروستكردنى ئاژاوه تۆمه‌تبار ده‌كرد.كاتێك ئه‌ندامه‌كانى به سێ مانگ و چوار مانگ موچه‌یان نه‌بو،كاتێك ژوره‌كان پاره‌ى ئاوكڕینشیان نه‌بو ده‌تانوت سیاسه‌ت به گیرفانى به‌تاڵ ناكرێت.\nهه‌م پارتى و هه‌م یه‌كیه‌تى بۆ یه‌كجار له مێژوى خۆیان جورئه‌ت بده‌نه خۆیان و بێ ته‌زویر له‌گه‌ڵ گۆڕان بكه‌ونه كێبركێ له هه‌ڵبژاردنه‌كان، ئه‌وكات كورد وته‌نى (... ره‌ش و سپى ده‌ردةكه‌وێت)\nكاتێك ئه‌م حزبه بیرێك له دۆخى خۆى ده‌كاته‌وه‌و ده‌یه‌وێت هه‌ناسه‌یه‌ك به‌خۆیدا بێنێته‌وه‌و به ئاشكرا رایگه‌یاندوه ده‌چێته حكومه‌ته‌وه، هه‌مو به پیاوى پارتیتان تۆمه‌تبار كرد .هێز نه‌ما له گۆڕه‌پانه‌كه رێكکه‌وتنى له‌گه‌ڵ نه‌كات (جگه له پارتى)، هه‌مو پشتیان تێكرد. دواجار له‌گه‌ڵ پارتى رێكکه‌وتن ده‌كات ئه‌مه‌ش هه‌نگاوێكى زۆر ئاساییه له سیاسه‌ت هه‌مو به سیخوڕى پارتیتان تاوانبار كرد.\nگۆڕان به ئاشكرا باسى كردوه له‌گه‌ڵ پارتى رێكه‌وتوه له‌سه‌ر كۆمه‌ڵه بنه‌مایه‌ك،و ماوه‌یه‌ك بۆ جێبه‌جێكردنى ئه‌و بنه‌مایانه دیارى كراوه، ئه‌گه‌ر پارتى پێوه‌ى پابه‌ند نه‌بو، ده‌توانێ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى رێكه‌وتنه‌كه رابگه‌یه‌نێت، دنیا ئاخریش نابێت.\nیه‌كیه‌تى نیشتمانیش به شاهیدى گه‌وره‌و بچوك ده‌زانێت ئه‌وه یه‌كیه‌تیه نه‌یویست له‌گه‌ڵ گۆڕان هێزێكى گه‌وره دروست بكه‌ن بتوانێت به‌رامبه‌ر پارتى بوه‌ستێته‌وه.\nئه‌وه‌ى ده‌ڵێت گۆڕان فریادڕه‌سى پارتى بو له‌م ماوه‌یه، بیر بچوكه، ئاخر پارتى له 1946 ته‌نها یه‌ك بنه‌ماڵه حكومى ده‌كات\nكێشه‌ى یه‌كیه‌تى ئه‌وه‌یه ناتوانێ قه‌ناعه‌ت به خۆى بكات كه خه‌ڵكى سنورى پارێزگاى سلێمانى ئه‌ویان به‌جێهیشتوه، ئه‌گه‌ر گۆڕانیش نه‌بێت زه‌حمه‌ته ئه‌و حزبه جارێكى تر رۆژانى زێڕینى له‌م ناوچه‌یه دوباره بكاته‌وه، یه‌كیه‌تى با مێژوى پارتى و شوعیه‌كانى ئه‌م شاره بخوێنێته‌وه (بێگومان ئه‌مه بۆ گۆڕانیش راسته، پێویسته به وردى كار له‌سه‌رى بكات) سه‌رده‌مانێك له‌م شاره پارتى یاخود شوعی نه‌بویتایه عه‌یبێكى گه‌وره بو، به‌ڵام دواجار ئه‌م شاره بۆ یه‌كجارى ئه‌وانى به‌جێهێشت.\nواز له گۆڕان بێنن، ئه‌و رێگایه‌كى هه‌ڵبژاردوه‌و ته‌حەمولى هه‌مو ئه‌نجامه‌كانى ده‌كات، جارێك زوه ببیته فاڵچى و جادوگه‌ر چوار ساڵى داهاتوى دیارى بكه‌یت، ئه‌وه‌ى ده‌ڵێت گۆڕان فریادڕه‌سى پارتى بو له‌م ماوه‌یه، بیر بچوكه، ئاخر پارتى له 1946 ته‌نها یه‌ك بنه‌ماڵه حكومى ده‌كات، به‌رده‌وام ژماره یه‌كى گۆرپانه‌كه بوه واتا 63 ساڵ ( تا هه‌ڵبژاردنى 2009 كه گۆڕان به‌شدارى كرد) بێ بونى گۆڕان له گۆڕه‌پانه‌كه، ئه‌رێ به‌راست پارتى پێویستى به گۆڕان بو، بۆ ئه‌وه‌ى به ژماره یه‌ك بمێنێـته‌وه؟ ئایا پارتى حزبێكه پێویستى به میكیاجكردنى دۆخى كوردستان هه‌یه بۆ پیشاندانى فره حزبى و فره ره‌نگى؟ئایا پێش گۆڕان كێ به ده‌په‌نجه هه‌مو شتێكى بۆ مۆر كرد؟ هه‌م پارتى و هه‌م یه‌كیه‌تى بۆ یه‌كجار له مێژوى خۆیان جورئه‌ت بده‌نه خۆیان و بێ ته‌زویر له‌گه‌ڵ گۆڕان بكه‌ونه كێبركێ له هه‌ڵبژاردنه‌كان، ئه‌وكات كورد وته‌نى (... ره‌ش و سپى ده‌ردةكه‌وێت).\nواز له گۆڕان بێنن ئه‌گه‌ر وه‌كو ئێوه سیاسه‌ت بكات، دڵنیابن ئه‌م شاره ئه‌ویش جێده‌هێڵێت، پێویست ناكات هه‌رچى ده‌مامك ره‌ش و میكزەمینییەوە بێژماره‌كان هه‌یه ره‌وانه‌ى گرده‌كه‌ى بكه‌ن.\nله كۆتایدا شه‌هیدكردنى كاكه (رێبه‌ند فه‌رهاد) زیاتر گۆرانخوازن له ده‌ورى یه‌ك كۆده‌كاته‌وه له‌سه‌ر كاركردنى پێكه‌وه‌یی،هه‌زاران درود بۆ گیانى پاكى.


پێشەنگی لە کار بۆ گەنجان لە هەرێمی کوردستانی عێراق گرنگ\nوەك بەشێك لە ئەم دەستپێشخەرییە، رێکخراوی یونیدۆ (١٢٠) کاتژمێر راهێنانی راهێنەرانی لەبارەی پەرەپێدانی پێشەنگی لە کار رێك خست بۆ ١٥ مامۆستا و ٢ کارمەندی قوتابخانە ئامادەییە پیشەییەکانی پارێزگای دهۆك، لە ٢٠ی ئەیلول بۆ ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠. مەبەست لە ئەم راهێنانە بریتی بوو لە ئامادەکردنی مامۆستایان بۆ ئەوەی یارمەتی خوێندکاران بدەن لە پەیداکردنی ئەو رێچکانەی دەیانگەیەنێت بە کار. راهێنانەکە چەند خولێکی لەخۆ گرتبوو لەسەر چەند بابەتێکی وەك پێشەنگی لە کار، پلاندنانی کار و پرۆژە و، سەرکردایەتیکردن و بنەماکانی فێرکردن.\nلە ساڵەکانی ٢٠١٨ و ٢٠١٩دا، رێکخراوی یونیدۆ و وەزارەتی پەروەردە بەرنامەی پەیڕەوی پێشەنگی کاریان لە ١٠ قوتابخانەی ئامادەیی پیشەیی لە هەولێر تاقی کردەوە. پرۆژەکە ئەم بەرنامەیەی پێشکەش بە ١،٥٥٠ خوێندکاری پۆلی ١٠ و ١١ لە ئامادەییە پیشەییەکان کرد.\nدەستپێشخەریی بەرنامەی پەیڕەوی پێشەنگی کاری رێکخراوی یونیدۆ بە تایبەت بۆ بوژاندنەوەی باری ئابوریی کۆمەڵگای خۆجێی و بۆ وەڵامدانەوەی ئاسته نگه ئاڵۆزەکانی بەردەم ئاسایشی مرۆیی لە ژینگەیەکی دوای ململانێ داڕێژراوە. وەك جێگرەوەیەکی کرداری بۆ خوێندنی زانکۆیی، ئەم دەستپێشخەرییە دەیەوێت ئەو بۆشاییە پڕ بکاتەوە کە لە نێوان پەروەردە و پیشەسازیدا هەیە. حکومەتی فیدراڵی نەمسا و حکومەتی یابان پاڵپشتی ئەم دەستپێشخەرییە دەکەن.\nوەك نوێنەری وەزارەتی پەروەردە لە دهۆك، بەڕێز شەزری خەلیل، رۆڵی سەرۆکی بەشی پلاندانان لە بەرنامەی دهۆك دەبینێت. خەلیل روونی دەکاتەوە کە، "پێویست بەوە دەکات قوتابخانە ئامادەییە پیشەسازییەکان پێش بخرێن و بە پشتیوانیکردن بە پرۆژەی بچوك پاڵپشتیی خوێندکارەکانیان بکرێت. ئەمە پێویستییەکی بنەڕەتییە بۆ پەرەپێدانی ئابوریی ناخۆیی."\nروونی کردەوە کە سیستمی قوتابخانە بە گشتی تەنها ژمارەیەکی کەم لەو خوێندکارە زیرکانە دەبینێت کە ساڵانە خوێندن تەواو دەکەن و پشتیوانیی حکومەت بۆ قوتابخانە پیشەییەکان و خوێندکارەکانیان بە شێوەیەکی ئاسایی لە نزمترین ئاستدا بووە.\nخەلیل رایدەگەیەنێت، "پێویستییەکی بەپەلە و بنەڕەتی هەیە بە چڕکردنەوە و پێشخستنی پەیڕەوی خوێندن بۆ ئەوەی توانای تەکنیکیی خوێندکاران بنیات بنێت. بەوەی کە بەرنامەی پەیڕەوی پێشەنگ لە کار (ECP) ئێستا بەشێکە لە پەیڕەوی ئەم قوتابخانە پیشەییانە، بە دڵنیاییەوە دەبێتە هێنانەکایەی گۆڕانکارییەکی ئەرێنی."\nبەڕێز بژار م. صالح، کە مامۆستای زانستەکانی کۆمپیوتەرە لە قوتابخانەی پیشەیی دهۆك، بەشداری کردووە لە بەرنامەی راهێنانی راهێنەران لە ئەم پاییزەدا. ئەو بەرنامەی پەیڕەوی پێشەنگی کار بە بناغەیەك دادەنێت بۆ سەرکەوتنی خوێندکارانی ئامادەیی پیشەیی دهۆك، ئەمەیش رەنگدانەوەی ویستی وەزارەتی پەروەردەیە لەوەی کە پەیڕەوی خوێندنی پیشەیی پێویست بە چاکسازی دەکات.\nهەروەها رایدەگەیەنێت، "لە ئێستادا کەرتی پەروەردە زۆر چالاك و کارامە نییە. خوێندکاران پتر لە فێربوون و پێشخستنی تواناکانیان بەدوای بڕوانامەوەن. گەنجان بە کەمی پشتیوانی و رێنمایی دەکرێن، ئەمەیش سەرباری ئەوەی کە دەرفەتەکانی کار بە رێژەیەکی و کەم و سنوردار دەست دەکەون."\nصالح لە ئەزموونی خۆی لەو راهێنانەدا دەڵێت، "وەك مامۆستایەکی جیاواز دەچمەوە قوتابخانە و، خولی راهێنان ئەنجام دەدەم و زیاتر جەخت دەخەمە سەر وانە کردارییەکان."


هه‌ژار زه‌هاوی ده‌ڵێت ده‌توانین بڵێن ده‌ف سـمبوڵی ئامێری میوزیكی كوردیـیه\nی مانگی ده ٢٩, ٢٠٠٧\nهونه‌رمه‌ندی به توانای كورد هه‌ژار زه‌هاوی له خێزانێـكی ئاشـنا به میوزیكی شـاری خانه‌قینه‌وه هاتووه. هه‌ر له ته‌مه‌نی 3 سـاڵیـیه‌وه له لایه‌ن باپـیریـیه‌وه فێری لـێـدانی ده‌ف كراوه، ئه‌و ئامێره‌ی كه دواتر بووه هاوڕێی هه‌میشه‌یی.\nهه‌ژار زه‌هاوی له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو توانا و شـاره‌زایـیه‌یدا چووه میوزیكی به شـێوه‌یه‌كی ئه‌كادیمی خوێندووه و بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له ئه‌تنۆمیوزیكۆلۆجیدا ethnomusicology له زانكۆیه‌كی له‌نده‌ن به‌ده‌ستیهێناوه.\nئێسـتا هه‌ژار زه‌هاوی میوزیـكژه‌ن له‌سه‌ر ئاستی جیهانیدا ناسراوه و له چه‌ندین ڤیسـتڤاڵی میوزیكی جیهانیدا به‌شـداری كردووه، وه له‌م دوایـیه‌دا سه‌ردانی ئه‌مریكا كرد و له چه‌ند كۆنسـێرتێـكدا به‌شـداری كرد، وه له په‌راوێزی ئه‌م سه‌ردانه‌شیدا، ڕۆژێـك بووه میوانی ده‌نگی ئه‌مریكا، وه به هه‌لمان زانی له نزیكه‌وه گفتوگۆیه‌كی له‌گه‌ڵدا سـازبكه‌ین.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی گفتوگۆكه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیه‌ی سه‌ره‌وه، ماوه‌كه‌ی 20 خوله‌كه.


ئۆپۆزسیۆن و هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره … به‌ختیار شاره‌زوری – Denegkan\nئۆپۆزسیۆن و هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره … به‌ختیار شاره‌زوری\nbyبەختیار شارەزوری\tApril 9, 2013\tگشتی\nمه‌سعود محه‌مه‌د وه‌ك چاودێرێكی سیاسی و خاوه‌نی ئیمتیازی سایتی ستانده‌ر بابه‌تێكی ڕێنمایی بڵاو كردوه‌ته‌وه له سایتی ستانده‌ر ئه‌مه لینكه‌كه‌یه‌تی :\nتا ئێستا ده‌ستوری هه‌رێم نه‌خراوه‌ته ده‌نگدانه‌وه و ڕه‌شنوسه وه ئه‌م سستمه سه‌رۆكایه‌تیه و به پێ‌ی ئه‌م سستمه سه‌رۆك ده‌سه‌ڵاتی له گه‌له‌وه وه‌رگرتوه خاوه‌نی كۆمه‌ڵێك ده‌سه‌ڵاتی ڕه‌هایه وه‌ك له ماده‌كانی (60,65) ی ده‌ستوردا ده‌رده‌كه‌وێت كه ئێسته یه‌كێك له ستراتیژو داواكاریه‌كانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان گۆڕینی سستمی سه‌رۆكایه‌تیه به په‌رله‌مانی تا سه‌رۆك نه‌بێته خاوه‌نی زۆرێك له ده‌سه‌ڵاته‌كان.\nبۆ ئه‌م پرسه‌ش بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان هه‌م له ناوخۆی خۆی و هه‌م له‌سه‌ر ئاستی به‌ره‌ی ئۆپۆزسێون گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ بڕیاری به كۆمه‌ڵ و پرسی ناوخۆی گۆڕان و ئۆپۆزسیۆن و ڕای كه‌سانی شاره‌زا و كه‌سانی بێ لایه‌ن كه ئه‌مه‌ش له قسه‌كانی نه‌وشیروان مسته‌فادا ده‌رده‌كه‌وێت (من ڕای شه‌خصیم نیه ) ئه‌مه‌ش ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نێ كه هه‌م گۆڕان و هه‌م ئۆپۆزسیۆن بۆ پرسێكی گرنگ به تایبه‌ت گۆڕینی سستم كار له‌سه‌ر ڕای گشتی و پرسی گشتی ده‌كات .\nئه‌گه‌ر له كوردستان سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم به ماناكه‌ی خۆی له‌سه‌ر ئاستی كردار بونی نه‌بێت و ده‌سكاری كردنی مادده‌ی یه‌كی ده‌ستور و ئۆپۆزسیۆن به‌شدار بێت له ده‌زگاكانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا ئه‌وا بۆ خۆی دوركه‌وتنه‌وه و خلیسكانه به‌ره‌و ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆكایه‌تی و كه‌مكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی په‌رله‌مان , ئه‌وا ئه‌و كات ئه‌م كاره‌ی ئۆپوزسیۆن لادانه له‌و دروشمانه‌ی كه هه‌ڵگرێتی .\nئه‌نجومه‌نی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم دروست بكرێ ئه‌وكات پارتی و یه‌كێتی ده‌یخه‌نه ده‌نگدانه‌وه و گه‌ر له به‌رژه‌وه‌ندی خۆیاندا نه‌بێت ئه‌وا به زۆرینه په‌سه‌ندی ناكه‌ن ئه‌گه‌ر بڕیارێكی وا هه‌بێت ئه‌وا ده‌بێت به سازان بێت نه‌ك له په‌رله‌مانه‌وه هه‌موشمان ئه‌و راسته ده‌زانین كه ده‌سه‌ڵاته‌كانی (پارتی و یه‌كێتی ) ده‌سه‌ڵاتی سازان و ڕای گشتی نیه له‌سه‌ر پرسه نیشتمانیه‌كان ئه‌و یاسایانه‌ی ڕه‌هه‌ندی نیشتمانیان هه‌یه واتا پارتی و یه‌كێتی هیچ دڵنیاییه‌كیان نیه بۆ سازاندن .\nله خڵی سێیه‌مدا ده‌ڵێت جێگری سه‌رۆكی هه‌رێم له ئۆپۆزسیۆن بێت و جێگری كاك مه‌سعود له لیسته‌كه‌ی خۆیان بێت …من نازانم ناو هێنانی كاك مه‌سعود به چی هۆیه‌ك هاتوه واتا به‌رپرسیاریه‌تی له ده‌سه‌ڵاتدا چی بێت كه دیاری نه‌كراوه تا بوترێ كاك مه‌سعود وه‌ك چی ..؟ به‌ڵام جێگری سه‌رۆكی هه‌رێم ئه‌وه سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌توانێت دیاری بكات به پێ‌ی ده‌ستور(مادده‌ی 60/دووه‌م ) خۆ ئه‌گه‌ر له ئۆپۆزسیۆنیش بێت ده‌پرسین جێگری سه‌رۆكی هه‌رێم كه له لیستی هاو په‌یمانی و خۆیان بووه ده‌سه‌ڵاته‌كانی چی بووه تا ئۆپۆزسیۆن ئه‌و پۆسته وه‌ربگرێ .. ئه‌ی ئه‌گه‌ر له ئۆپۆزسیۆن بێت چۆن مامه‌ڵه له گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاته‌كانیدا ده‌كرێ ..؟ ئایا نابێته پۆستێكی بێ ده‌سه‌ڵات و كارتۆنی وه‌ك پێشتر هه‌بوه ..؟\nله خاڵی چواردا پێشنیاری واز هێنانی ئه‌نجومه‌نی هه‌رێم و سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كرێت له پۆستی حیزبی كه ئه‌مه‌ش پێویستی به خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م چوار ساڵه‌ی پێشو هه‌یه كه ئایا سه‌ره‌تایه‌ك هه‌یه كه بتوانرێ پشتی پێ ببه‌سترێ بۆ ئه‌م پێشنیاره ..؟\nواز هێنان له ڕیكه‌وتنه‌كان به تایبه‌ت ڕێكه‌وتنانه‌مه‌ی ستراتیژی كه ڕێكه‌وتنێك نیه له‌سه‌ر به‌یه‌ك ئیداره‌یی كردنی هه‌رێم هێنده‌ی ڕێكه‌وتنێكی بازرگانیه كه واز هێنان لێ ی بۆ هه‌ردوو حیزب ئه‌سته‌مه چونكه پێویستی به ده‌رك كردن به قۆناغی نوێ و پاشخانی ئاماده‌گیه كه تا ئێستا ئه‌مه بونی نیه .\nبونی ئۆپۆزسیۆن وه‌ك به‌دیلی حیزبه‌كانی ناو ده‌سه‌ڵات و هه‌م وه‌ك چاوی چاودێری یه‌كێكه له بنه‌ماكانی دیموكراتیه‌ت و ده‌ستاو ده‌ستكردنی ده‌سه‌ڵات و گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕای تاك به‌سه‌نته‌ركردنی ده‌نگ و ڕای تاك پێشنیار بۆ وون بونی ئۆپۆزسیۆن كوشتنی رۆحی بزاوت و جوڵه‌ی گستیه و رۆشتنه به‌ره‌و دۆخێكی چه‌ق به‌ستوی كۆنكرێتی خو ئه‌گه‌ر واش بێت ببنه یه‌ك حیزب كه بۆ ده‌وڵه‌ت بون باش بێت ئه‌وا تا ئێستا له ڕوی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌ییه‌وه سه‌رتایی ترین ئاماده‌گی نیه بۆ ده‌وڵه‌ت بوون كه به‌ڕای من پێویسته ده‌نگی ناڕه‌زایه‌تی گه‌وره‌تر و كه‌مپێنی زیاتر هه‌بێت بۆ فراوانكردنی ئۆپۆزسیۆن و ڕێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و میدیاكان و ئه‌كتیڤ كردنی چاوه‌كانی چاودێری و لادان له یاساكان محكوم بكه‌ین نه‌ك ته‌سلیم بوون , چونكه قۆناغی نوێ و سه‌ره‌تاكانی له‌سه‌ر بنه‌مانی دیموكراتیه‌ت دروست ده‌بێت .\nPrevious من ( دەقی تەمەن ) …. – بەشی سێیەم\nNext دیمانە لەگەڵ فاروقی مەلا گەورە


كۆمپانیای نەوتی ڤەنزوێلا ئەژمارەكەی بۆ ڕوسیا گواستەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/02/10 - 11:36 PM\nكۆمپانیای نەوتی حكومی ڤەنزوێلا (PDVSA)، ئەژمارەكانی بانكی بۆ پڕۆژەكانی نەوتی گواستەوە بۆسەر ئەژماری بانكی كۆمپانیای گازپڕۆمی ڕوسیایی.\nئاژانسی ڕۆیتەرز ئاشكرای كردووە، كە كۆمپانیای نەوتی حكومی ڤەنزوێلا لەدوای ئەو سزایانەی ئەمریكا بەسەر ئەژماری بانكییەكەیدا سەپاندوویەتی، داھاتی فرۆشی نەوتەكەی بۆسەر ئەژماری بانكی كۆمپانیای گازپڕۆم لە ڕوسیا گواستووەتەوە.\nكۆمپانیا ڤەنزوێلاییەكە داوای لە كۆمپانیاكانی شیفرۆن و ئیكنۆر و تۆتاڵ كردووە، كە بڕیاربدەن لەسەر درێژەدان بە پڕۆژە ھاوبەشەكانیان لەگەڵیاندا.\nپێشتر نوێنەرەكەی ڤەنزوێلا لە كۆبوونەوەیەكی رێكخراوی ئۆپیكدا دووپاتی كردبووەوە كە لەلایەن ئەمریكاوە دووچاری كۆمەڵێك سزای نایاسایی بوونەتەوە كە گوشاری ئابوورییان بۆ دروست دەكات.


519 منداڵ روبەڕوی مەترسی بونەتەوەیونیسێف ئیدانەی کوشتنی منداڵێکی تەمەن 12 ساڵ لە شەنگال دەکات\n519 منداڵ روبەڕوی مەترسی بونەتەوە\nیونیسێف ئیدانەی کوشتنی منداڵێکی تەمەن 12 ساڵ لە شەنگال دەکات\nشنگال/ 15ی حوزەیرانی 2022/ شوێنی بۆردومانی بارەگای ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەری شنگال لەلایەن فڕۆكەكانی توركیاوە. فۆتۆ: زێندەین عامر عیدۆ\nرێكخراوی یونیسێف ئیدانەی کوشتنی منداڵێکی تەمەن 12 ساڵ لە شەنگال دەکات و داوا لە هەموو لایەنەکان دەکات منداڵان لە توندوتیژی بپارێزن، ئەوەش لە راگەیەنراوێكدا كە 15ی حوزەیرانی 2022 بڵاوكراوەتەوە.\nلە راگەیەنراوەكەدا كە لە ماڵپەڕەكەیاندا بڵاوكراوەتەوە تیایدا لەگەڵ ئیدانەكردنی كوشتنی ئەو منداڵە لە قەزای شنگال لە پارێزگای نەینەوا، جەختیشدەكاتەوە لەوەی "یونیسێف ئیدانەی هەموو کردەوەیەکی توندوتیژی بەرامبەر بە منداڵان دەکات... نابێت هیچ منداڵێک ببێتە قوربانی، شایەتحاڵ و ترس لە توندوتیژی".\nیونیسێف داوا لە هەموو لایەنەکان دەکات کە ئەرکەکانیان بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان بەجێبهێنن بۆ پاراستنی منداڵان و بەبێ دواکەوتن، "هەموو منداڵانی عیراق شایەنی ئەوەن ژیانی خۆیان بژین بەبێ هەڕەشەی بەردەوامی توندوتیژی".\nدواینوەڕۆی 15ی حوزەیران منداڵێكی تەمەن 12 ساڵ لە ئەنجامی بۆردومانی فڕۆكەی توركیا بۆ سەر بارەگای ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەری شنگال لە ناحیەی سنونێ كوژرا، كاتێك لە بەردەم دوكانەكەیدا بوو كە نزیكە لەو بارەگایەی بۆردومانكرا.\nلەگەڵ كوژرانی ئەو منداڵە، سێ ئەندامی یەكینەكانی بەرخودانی شنگال (یەبەشە) كە لە ناوبارەگاكەدا بون كوژران.\nیەبەشە هێزێكی چەكدارە و ئەندامەكانیان زۆربەیان ئێزیدین و بە نزیك لە پارتی كرێكارانی كوردستان (پەكەكە) ناودەبرێت. زیاتر فەرمان لە ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەری شنگال وەردەگرن.\nیونیسێف هەروەها دەڵێت بەکارهێنانی تەقەمەنی لە شوێنی نیشتەجێبونی هاوڵاتیان بەردەوام مەترسییە لەسەر ژیانی منداڵان و داوادەكات بەكارهێنانی تەقەمەنی بوەستێنرێت.\nلە ماوەی پێنج ساڵی رابردودا لانیکەم 519 منداڵ لە عیراق و لە ئەنجامی ململانێیەكان روبەڕوی مەترسی بونەتەوە، ئەوەش بەهۆی تەقەمەنییەوە، بەپێی ئاماری یونیسێف.\nیونیسێف داوا لە هەموو لایەنەکان دەکات سەلامەتی و خۆشگوزەرانی منداڵان و گەنجان مسۆگەر بکەن.\nچوار كەس گیانیانلەدەستدا\nوردەكاری بۆردومانكردنی بارەگایەكی ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەری شنگال


راپۆرتی تایبەت/ پتر لە ٤٠ هاووڵاتی و چالاکی کورد لە دەستبەسەرگەی ئیتلاعاتی سنە دەستبەسەرن | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانئازادیئازادیی ڕاده‌ربڕین\tراپۆرتی تایبەت/ پتر لە ٤٠ هاووڵاتی و چالاکی کورد لە دەستبەسەرگەی ئیتلاعاتی سنە دەستبەسەرن\nراپۆرتی تایبەت/ پتر لە ٤٠ هاووڵاتی و چالاکی کورد لە دەستبەسەرگەی ئیتلاعاتی سنە دەستبەسەرن\nby KHRN 30 ئاب 2019\nلە ماوەی چەند مانگی رابردوودا، پتر لە ٤٠ هاووڵاتی کورد لەلایەن وەزارەتی ئیتلاعاتی كۆماری ئیسلامی ئێرانه‌وه لە شارەکانی سنە، کامێران، مەریوان، سەقز، بانە و دیواندەرە بە هۆکاری سیاسی یان بە هۆی بوونی بیروباوەری جیا دەستبەسەر کراون. هێشتا هەر هەموویان لە دەستبەسەرگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنەدان و لێپێچینەوەیان لەگەڵدا دەکرێت.\nبە پێی بەداواداچوونەکانی تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان، ئەو هاووڵاتییە کوردانە خراونەتە ژێر فشارەوە تا ناچار بە دانپێدانانی زۆرەمڵێ بکرێن.\nپێشتر تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان لە راپۆرتێکی شیکاریدا باسی لەوە کردبوو، دەستبەسەرکردنی هاووڵاتییانی کورد لە پاییزی ساڵی رابردووە دوای گۆڕانی بەڕێوەبەری گشتی ئیدارەی ئیتلاعاتی کەوتۆتە قۆناغێکی نوێوە. هەروەها ئەم گۆڕانکارییانە لە ئاستی بەڕێوەبەردا هەندێک ناوەندی ئەمنی و سەربازی لە پارێزگای کوردستان و هەروەها هەندێک لە شارەکانی پارێزگاکانی ئازەربایجانی رۆژئاوا و کرماشانی گرتۆتەوە.\nلە چوارچێوەی ئەم سیاسەتە نوێیەدا، وەزارەتی ئیتلاعات و ئیتلاعاتی سپای پاسداران دەستیان کردووە بە میلیتاریزەکردنی کوێستانەکانی کوردستان، دەستبەسەرکردنی هاووڵاتیان، نانەوەی كه‌شی ترس و دڵه‌ڕاوكێ لە شارەکانی کوردستان، لەمپەر خستنەسەر هاتووچۆی هێزە کوردستانییەکان.\nبە پێی ئەو زانیارییانەی لەلایەن تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان کۆکراونەتەوە، لە ئێستادا ٢٢ هاووڵاتی و چالاکی کورد بە تۆمەتی هاوکاریکردنی حیزبە کوردییەکان لە دەستبەسەرگەی ئیدارەی ئیتلاعات دەستبەسەرن. دەگوترێ ئەو پۆلە لە هاووڵاتیان کەوتوونەتە ژێر فشارەوە بۆ ئەوەی هاوکاری هێزە ئەمنییەکانی بکەن دژ بە حیزبە کوردستانییەکان.\nجگە لەوە، داوا لە دەستبەسەرکراوان دەکرێت دژ بە حیزبە کوردییەکان وتووێژی ڤیدیۆیی زۆره‌ملی بکەن و هاوکاری هێزە ئەمنییەکان بکەن بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه هێزی حیزبه كوردییه‌كان له ناوچه جوارجۆره‌كانی كوردستان .\nناوی ٢٢ هاووڵاتی و چالاکی کورد لە دەستبەسەرگەی ئیتلاعاتی سنە وێرای رێکەوتی دەستبەسەرکردنیان لە خوارەوە بڵاودەکرێتەوە:\nئەکبەر گەوێڵی چالاکی مەدەنی ٢٩ی گەلاوێژی ساڵی ١٣٩٨ هەتاوی/ ٢٠١٩.٠٨.٢٠\nمنت رەحمانی و سیروان ئیبراهیمی لە ئەندامانی ئەنجومەنی فەرهەنگی ـ کۆمەڵایەتی نۆژین، پێنجی پوشپەڕی ١٣٩٨ی هەتاوی/ ٢٠١٩.٠٦.٢٦\nئارمان قۆیتاسی (هونەرمەند)، بورهان کەمانگەر (چالاکی مەدەنی)، سیروان مورادی (شاعیر و هونەرمەند)، رەفیق کاکی (چالاکی مەدەنی)، محەمەد خاتری، سەرکەوت گودەرزی، ١٥ و ١٦ی گەلاوێژ/ ٢٠١٩.٠٨.٠٦ و ٢٠١٩.٠٨.٠٧\nعەلی رەزایی و ئومێد ساڵحی خەڵکی ئاوایی گوێزە کوێرە، فاتێح هوشمەند (چالاکی بواری ژینگە) خەڵکی ئاوایی ینگیجە، گۆران قوربانی (چالاکی بواری ژینگە)، یادگار دڵجو، شاهۆ ئەختەر کاوان، حەمدی ئەختەر کاوان، خالید سووری و عەبدوڵلا وەیسی، ٢٣ی پوشپەڕ ١٢٩٨ی هەتاوی/ ٢٠١٩.٠٧.١٤\nپەروین ئەدوایی (چالاکی مەدەنی) پێنجی گەلاوێژی ١٣٨٩ی هەتاوی/ ٢٠١٩.٠٧.٢٧\nئارام نیک پەی و عەبدوڵلا بشتام خەڵکی ئاوایی نێی مەریوان ٢٧ی گەلاوێژی ١٣٨٩ی هەتاوی/ ٢٠١٩.٠٨.١٨\nهەندێک لەم کەسانە تەنیا توانیویانە لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا بنەماڵەکانیان ئاگادار بکەنەوە لە چ شوێنێک دەستبەسەرن و هەروەها ئێستا لێپێچینەوەیان لەگەڵدا دەکرێت. بەڵام تا ئێستا رێگەیان پێ نەدراوە چاویان بە بنەماڵەکانیان بکەوێت.\nتۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان زانیویەتی لە ئێستادا زیاتر لە ٢٠ هاووڵاتی کوردی سوننە بە هۆی چالاکی مەزهەبییەوە لە شارە جۆراوجۆرەکانی کوردستان دەستبەسەر کراون و پتر لە سێ مانگە لە ژوورە تاکەکەسییەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە لێپێچینەوەیان لەگەڵدا دەکرێت. بازجووەکانی ئیدارەی ئیتلاعات ئەو کەسانەیان خستۆتە ژێر فشارەوە تا ناچار بکرێن مل بە وتووێژی تەلەفیزیۆنی بدەن. سەرجەم دەستبەسەرکراوان مافی چاوپێکەوتنی بنەماڵەیان لێ زەوتکراوە و تەنیا توانیویانە لە رێگەی پەیوەندی تەلەفونییەوە شوێنی دەستبەسەربوونیان بە کەس و کاریان رابگەیێنن.\nلە مانگەکانی رابردوو لانیکەم ٢٠ چالاکی بواری ژینگە و لە ئەندامانی لقی کوردستانی “حیزبی یەکگرتوویی نەتەوەیی” لەلایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی شارەکانی سنە، کامیاران و مەریوان دەستبەسەر کراون.\nئەگەرچی هەندێک لەم هاووڵاتییانە پاش چەندین مانگ لێپێچینەوە بە دانانی بارمتە لە زیندان ئازاد کران، بەڵام هێشتا حوسێن کەمانگەر، خالید زەمانی و باسام مورادی هەورها لە زیندانی کامیاراندا دەستبەسەرن و چارەنوسشیان یەکلایی نەبۆتەوە.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ئایا نەوەی نوێ بە واتای بیری نوێ دێت! (بەشی چوار(کۆتایی)\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۹/۱۷/۱۳۹۳ ۰۸:۱۵:۰۰ قبل‌ازظهر


بەشی ژنان لە ژیان\nتوندوتیژی و ستەم لەژن، خۆ هەر لێدان و کۆتان و، گێچەڵپێکردن و، لاقە و دەسدرێژی نیە؛توندوتیژیزۆر شت دەگرێتەوە، هەندێکیان ڕوون و دیارە، هەندێکیشیان شاراوە و بنپەردە؛توندوتیژی تەمەن نازانێت؛ کیژۆڵە و کچ و ژن، ئافرەت بە گشتی ڕەنگە لە هەر تەمەنێکدا بێ، بکەوێتە بەر توندوتیژی؛ تاوێ خۆی زڵم لە خۆی دەکات، جارێ برا و، باوک و بگرە دایک ستەمی لێ دەکەن؛ کە شوویشی کرد دوور نیە مێردەکەی بیچەوسێنێتەوە؛ هەیە بە منداڵی بەشوو دەدرێت؛ هەشە گەورەبەگچکەی پێ دەکرێت؛ هەیە لاقە دەکرێ.\nلێدان و کوتان، ئەشکەنجە و شینومۆرکردنەوەی جەستەو ڕاکێشانی پرچ و قژ، خەرجی‌لێگرتنەوە، ئەمانە هەمووی هەر زڵمێکە و لە ئافرەت دەکرێت؛ هەتا منداڵە، دەکرێتە قوربان براکەی! هەیە لەبەر دڵپیسی، لە خوێندن دایان‌بڕیوە؛ کە بیشچێتە ناو کۆمەڵگا، وەها دەیخەنە بەر زەڕەبین، ژینی لێ حەرام دەکەن!\nناوێرێ بە ئیسراحەت بازاڕودووکانێ بکا و، دوو پێداویستی بۆ خۆی بکڕێت؛ کە بازاڕکردنێکی پێ ڕەوا نەبینن، وەرە دیار ئەوەی بیەوێ خۆشەویستیەک بکا، یان بە مەیل و بە دڵی خۆی، هاوسەر و هاودەمێک بۆ خۆی هەڵبژێرێت! لە هەموو خراپتر، گەربێتو جیا ببێتەوە یان داوای تەڵاق بکا، ئەوە عەیب و شوورەییەکی زۆر گەورەیە!\nتۆ سەیر ئەو ناووناتۆرە ناشیرینانەی لە ئافرەتی دەنێن: قەیرەکچ؛زایفە؛داماو!\nپیاو، کە جنێویش دەدەن بەر دەبنە گیان ژن و خوشک و دایکی یەکدی! خۆیان گوتەنی "جنێوی نامووسی".\nئافرەت هەتا کچە، کەس حیسابی بۆ ناکات؛ کە شوویشی کرد و، بوو بە دایکی منداڵانیش، هێشتایش هەر پەراوێز دەخرێ، بۆ هیچ بابەتێکی گرنگ، ڕاوێژی پێ ناکەن! ئیتر وردەوردە وای لێ دەکەن متمانە و بڕوای بە خۆی نەمێنێت و، بە خۆیدا نەپەرمێتەوە.\nکە دەچێتە بازاڕ، ناچارە دایمەن خۆی لە نێرەوز و نێرینە لا بدات و، خۆی لێیان بدزێتەوە، نەکا گێچەڵی پێ بکەن و، تەعلیقی لێ بدەن و دەستی بۆ ببەن و، تەنانەت بیڕفێنن و، لاقەی بکەن.\nئافرەت بە دڵێکی پاکەوە خۆشەویستی دەکا، بەڵام دایمە دەترسێ نەکا دوایی لێی ببێت بە کێشە و، کوڕە خۆشەویستەکەی جارانی لێی ببێتە بەڵا و، وێنە و نهێنیەکی لێ بدرکێنێت؛ هەیە بەو شتانە،کوڕ،کچە خۆشەویستەکەی جارانی دەترسێنێت و هەڕەشەی لێ دەکات و، ملکەچی هەموو داواکاریەکی نابەجێی دەکا.\nپیاو چاوەڕێیە کەینێ ئاڵۆشی جووڵا، ئافرەت تێری بکا؛ کەچی پاش تێربوونەکەی ئافرەتەکە سەرکۆنە دەکا و، بە سووک و بێئابڕووی دەزانێت!\nکە ئافرەتمان لە سێ بواری کابانیو منداڵ‌بەخێوکردنو سەرجێییکردنداقەتیس کردەوە، بێجگە لەوەی زڵمێکی گەورەیە، کۆمەڵگاشمان لەو هەموو توانستەی تری ئافرەت بێبەش کردووە.\nزۆر ژن کەزبڵی ماڵەوەش دەنێتە دەرەوە، دەستێک بە خۆیدا دێنێت تاوەکو جوانتر بنوێنێت،ئەوە خۆی لە خۆیدا توندوتێژیەکە لە ژن دەکرێت؛ کە ژن، تاکە هێزی خۆی لە جوانی و لەدۆزینەوەی مێرد و شوودا ببینێتەوە،توندوتیژی زۆر دەمێکە قەوماوە.\nکە بۆوەرگرتنی ژنان لە ئیش‌وکار، جوانی و گفتولفتی خۆشبکرێتە پێوەر و پێودانگنەک شارەزایی، ئەوا توندوتێژیلە ژن بەردەوامە؛کە بەرزبوونەوەی پلە و پایەی ژن، بە سەرجێییکردنەوە بەند بێت، ئەوە ئەوپەڕیتوندوتیژیە.\nکە پەرلەمان و،دادگا و، و زانکۆ و شوێنە هەستیارەکانی کۆمەڵگامان لە ژن بەتاڵ کرد، شەقام پڕ دەکەین لەو ئافرەتانەی لە خۆڕازاندنەوە نەبێ هیچی تر شک نابەن؛ ئاقیبەتیش یان دەبن بە کابانی ماڵەوە یا بە شەقامەکاندا دەسووڕێنەوە؛ تاڵتر لە هەمووشی ئەوەیە کە پەروەردەکردنی نەوەی نۆێ دەدەینە دەستی ئەو ژنانەوە واخۆیان پەروەردە نەکراون!ئەوەیە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە بازنەیەکی بەتاڵی بێبەرهەمدا دەخولێتەوە و لێی نابێتەوە.


زێندایا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nخانمەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکیداڕێژە:SHORTDESC:خانمەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکی\nزێندایا لە پریمیەری ٢٠١٩ی فیلمی\nسپایدەرمان: دوور لە نیشتمان\nزێندایا ماریی ستۆرمەر کۆڵمان\n(١٩٩٦-0٩-0١) ١ی ئەیلوولی ١٩٩٦ (تەمەن ٢٥ )\nئەوکلاند، کالیفۆرنیا، ئەمریکا\nزێندایا ماریی ستۆرمەر کۆڵمان (/zɛnˈdeɪ.ə/؛ لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ١٩٩٦) خانمەئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکییە. سەرەتا بە کاری مۆدێلی منداڵ و سەماکەری پاڵپشت دەستیپێکردووە، دواتر بەھۆی ڕۆڵی ڕۆکی بلوو لە سیتکەمی کەناڵی دیزنی بەناوی شەیک ئت ئەپ (٢٠١٠–٢٠١٣) ناوبانگی دەرکرد.\nلە ٢٠١٣دا، زێندایا بەشداربووی وەرزی شانزەھەمی زنجیرەی پێشبڕکێی سەما لەگەڵ ئەستێرەکان (Dancing with the Stars). لە ٢٠١٥ەوە تا ٢٠١٦، بەرھەمھێنەر ڕۆڵگێڕی کەی. سی. کووپەر بووە لە سیتکەمی کەی. سی. ئەندەرکەڤەر، و لە ٢٠١٩دا، دەستیکرد بە نواندنی ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە درامای یوفۆریای کەناڵی ئێچ بی ئۆ، کە بەھۆیەوە ستایشێکی باشی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا و پاڵێورا بۆ خەڵاتی ھەڵبژاردەی ڕەخنەگران. نواندنەکانی لە فیلمدا بریتین لە چەند دانەیەکی پاڵپشت لە فیلنی موزیکاڵ و درامای گەورەترین ئاھەنگێڕ (The Greatest Showman) (٢٠١٧) و فیلمە سوپەرھیرۆکانی سپایدەرمان: گەڕانەوە بۆ نیشتمان (٢٠١٧) و سپایدەرمان: دوور لە نیشتمان (٢٠١٩).\nزێندایا بە تۆمارکردنی گۆرانی و بڵاوکردنەوەیان لەلایەن خۆیەوە دەستی بە پیشەی مۆسیقا کردووە و دواتریش بڵاوکردنەوەی تاکەگۆرانییەکانی Swag It Out و Watch Me لە ٢٠١١، کە لەگەڵ بێڵا تۆرن وتوویەتی. لە ٢٠١٢دا، گرێبەستی لەگەڵ ھاڵیوود ڕیکۆردس کردووە و دواتر یەکەم تاکەگۆرانی بە ناوی Replay بڵاوکردووەتەوە، کە گەیشتووەتە پلەی ٤٠ەم لە لیستی بیلبۆرد ھۆت ١٠٠ لە ئەمریکا. لە ٢٠١٣، ئەلبومەکەی کە بە ناوی خۆیەوە بوو بە پلەی ٥١ەم دەرچوو لیستی بیلبۆرد ٢٠٠. گۆرانیی Rewrite the Starsی ساوندتراکی گەورەترین ئاھەنگێڕ (The Greatest Showman) وەک تاکەگۆرانییەک لە ساڵی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە. تاکەگۆرانییەکە گەیشتە تۆپ ٢٠ی بەریتانیا و لیستە نێودەوڵەتییەکانی ئوسترالیا و پلەی پلاتینۆمی پێدرا لە ئەمریکا و بەریتانیا و دەبڵ پلاتینۆم لە ئوسترالیا.\nزێندایا لە ١ی ئەیلوولی ١٩٩٦ لە ئەوکلاند، کالیفۆرنیا لەدایکبوون، تاکە منداڵی کلەیر ماری (ستۆرمەر) و کازێمبێ ئاجامو (لەدایکبوو بە ناوی ساموێڵ دەیڤد کۆڵمان)ە. ناوبراو پێنج زڕ خوشکی گەورەتری ھەیە کە ھی باوکیین. باوکی ئەفریقی-ئەمریکییە، و ڕەگی ئارکانساسیشی تێدایە، لەکاتێکدا دایکی لە ئەڵمانی و سکۆتلەندییە. زێندایا، کە ناوەکە لە ناوی تێندایی زمانی شۆنایییەوە ھاتووە، بە مانای «سوپاسکردن» دێت، وەک شانۆڤانێک لە شانۆیی شکسپیری کالیفۆرنیا لە ئۆریندا، کالیفۆرنیا گەورەبووە. ئەو ھەروەھا لە پڕۆگرانی مۆسیقیی شانۆکەدا مەشقیکردووە. ناوبراو لە چەندان بەرھەمھێنانی شانۆییدا دەرکەوتووە لەکاتی وانس وتنەوە لە قوتابخانەی ئەوکلاندی ھونەر، وەک ڕۆڵی لیتڵ تی مون لە جارێک لەسەر ئەم دوورگەیە (Once in fhis Island) و لە پلەیھاوسی بێرکلی و نواندنی بۆ ڕۆڵی نێر کردووە بە ڕۆڵی جۆوی لە کارۆلاین، یان گۆڕین (Caroline, or Change) لە TheaterWorksی پالۆ ئالتۆ.\nلە تەمەنی ھەشت ساڵیدا، زێندایا چووە گروپێکی سەماکردنەوە بەناوی Future Shock Oakland کە لە بواری ھیپ ھۆپ و سەمای ھولا بوو، زێندایا بۆ ماوەی سێ ساڵ ئەندام بووە.\nناوبراو لە پڕۆگرامی مۆسیقیی CalShakes و مۆسیقیی شانۆیی ئەمریکی خوێندوویەتی. ئەو شانۆییانەی کە تێیدا ناوی ھێنراوە بریتین لە ڕیچاری سێھەم، دوانزەھەم شەو، بەو شێوەیەی حەزت لێیەی ویلیام شێکسپیر.\n^ ئ ا Takeda, Allison (June 9, 2015). "Zendaya Gets to the Heart of Her Family Tree for Immigrant Heritage Month". Us Weekly. Archived from the original on July 1, 2016. Retrieved July 9, 2020.\n^ ئ ا Kim, Kristen Yoonsoo (December 2015). "REAL GOOD - The multitalented teenager began her career as a Disney star. But don't expect Zendaya to have a Miley moment anytime soon". Complex magazine (Canada). Archived from the original on September 14, 2016. Retrieved July 9, 2020.\n^ "Who and what Bay Area celebs are named after". SFGate.com. November 2, 2018. Archived from the original on June 18, 2019. Retrieved June 18, 2019.\n^ Field, Genevieve (February 6, 2016). "The Unstoppable Zendaya". Glamour. Archived from the original on August 3, 2017. Retrieved August 2, 2017.\n^ Cohen, Bethany (June 13, 2014). "Zendaya: A Rising Star". AXS. Archived from the original on August 3, 2017. Retrieved August 2, 2017.\n^ name Cover Girl Interview July 8, 2011 November 10, 2013 لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "About Zendaya". Zendaya.com. Archived from the original on March 19, 2011. Retrieved February 9, 2011. ١٩ی ئازاری ٢٠١١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "Zendaya's Flashback Friday (Video)". Zendaya.com. January 27, 2012. Archived from the original on August 8, 2016. Retrieved June 21, 2016. ٨ی ئابی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ Sampson, Mike (March 2016). "Singer Zendaya Lands Lead Role in Marvel's 'Spider-Man' Movie". Screen Crush. Archived from the original on August 6, 2019. Retrieved April 17, 2020.\nکۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە زێندایا تێدایە.\nزێندایا لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=زێندایا&oldid=899969»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٥٠ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


به‌ڕێز ملادینۆڤ له‌مباره‌وه وتی "ئه‌م بڕیاره مێژووییه به‌تایبه‌تی هانده‌رێكه بۆ عیراق له‌شه‌ڕه‌كه‌ی دژی تیرۆر و خه‌ڵكه‌چه‌كداره‌كانی وه‌ك داعش (ده‌وه‌ڵه‌تی ئیسلامی له عیراق و شام) و ئه‌و خه‌ڵكه بیانییانه‌ش كه‌په‌یوندییان پێوه ده‌كه‌ن".\nوێڕای هۆشداریدانیی سه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه پێویسته پێشپێگرتن و له‌ناوبردنی هه‌ره‌شه‌كان به‌گوێره‌ی مافه‌كانی مرۆڤ و یاساورێسایه مرۆییه‌كان و په‌یمانی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بن، هه‌روه‌ها وتیشی "تیرۆر پێویسته به‌شێوه‌یه‌ك بنبڕبكرێت كه نه‌بێته هۆی په‌ڕگیریی زیاتر و مردنی هاوڵاتییانی مه‌ده‌نی".\nبه‌ئاماژه‌كردنی به برگه‌ی ١٦ی ئه‌و مادده‌یه، به‌ڕێز ملادینۆڤ وتی "من به‌توندی هانی حكومه‌تی عیراق ده‌ده‌م بۆ به‌شداریپێكردنی كۆمه‌ڵگا ناوخۆییه په‌یوه‌ندداره‌كان و كاركه‌ره ناحكومییه‌كان له گه‌شه‌دان به ستراتیژییه‌كان بۆ روبه‌روبوونه‌وه‌ی توندوتیژیی په‌ڕگیرانه كه ببێته مایه‌ی بره‌ودان به ئه‌نجامدانی كاری تیرۆریستی له‌گه‌ڵ تاوتوێكردنی ئه‌و هه‌لومه‌رجانه‌ی كه ده‌بنه هۆی بڵاوبوونه‌وه‌ی په‌ڕگیریی پڕ توندوتیژی".\nئه‌و زیاتر وتیشی "نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان به چڕی له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عیراق و هاوبه‌شكاره نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی كار ده‌كات بۆ گرتنه‌به‌ری به‌رنامه و شێوازی وا كه له روبه‌روبوونه‌وه‌ی تیرۆر و پاراستنی قوربانییه‌كانی یارمه‌تیی عیراق بده‌ن به جێبه‌جێكردنی ته‌واوی پابه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی عیراق".


قەسرێ، لە ئێوارە كۆڕێكدا گرنگی ئەدەب لە پاراستنی نەتەوەدا خرایە ڕوو | ROJnews\nقەسرێ، لە ئێوارە كۆڕێكدا گرنگی ئەدەب لە پاراستنی نەتەوەدا خرایە ڕوو\nسێشەممە, 9 يول 2019 - 21:13\nناوەندی ڕۆشنبیریی قەسرێ هەستا بە سازدانی ئێوارە كۆڕێك بۆ ڕۆماننووس و وەرگێڕ فەرهاد چۆمانی، كە باسی لە ئەزمونی وەرگێران و نوسینی خۆی كرد و تێیدا تیشكی خستە سەر گرنگی ئەدەب وەك هۆكارێك بۆ پاراستنی شوناسی نەتەوە.\nلەدرێژەی كارو چالاكیەكانیدا، كاتژمێر 5:00ی سەر لە ئێوارەی ئەمڕۆ ناوەندی ڕۆشنبیری قەسرێ بە بەشداری بەشێكی زۆر لە توێژەكانی قەسرێ لە شارەدێی قەسرێی سەر بە شارۆچكەی چۆمان ئێوارە كۆڕێكیان رێكخست بۆ ڕۆماننوس و وەرگێڕ فەرهاد چۆمانی.\nفەرهاد چۆمانی سەرەتا باسی گرنگی ئەدەبی كرد كە چەندە گرنگە بۆ كۆمەڵگەو بۆ مرۆڤایەتی كە بەرپرسیارەتی بەرامبەر زمان و فەرهەنگی هەر نەتەوە و گەلێكە، بەتایبەت بۆ ئێمەی كورد ئەدەب زۆرگرنگە، چونكە ئێمە میللەتێكین بەردەوام فشارمان لەسەربووە، كە هەوڵدراوە پارچە پارچە كراوین و هەوڵ بۆ لەناو بردنی زمان و ئەدەب و فەرهەنگی كوردی دراوە.\nفەرهاد دواتر باسی لە ئەزمونی نوسین و وەرگێرانی خۆی كرد و وتی، وەرگێڕان و نوسین بەرپرسیارەتیەكی گەورەیە بۆ هەركەسێك كە دەست بۆ ئەو بوارە ببات، چونكە كەسانێك هەن كتێب وەردەگێڕن یان ئەنوسن، وەك پێویست نەیانتوانیوە ئەو بەرپرسیارەتیە هەڵگرن، كە زمانیان بە ئاراستەیەك بردووە خوێنەر یان ئەدەب دۆستیان ترساندووە لەكتێب و نوسەران.\nدوای باسكردنی یەك بەیەكی بەرهەمەكانی خۆی فەرهاد چۆمانی باسی لە هەردوو كتێبەكانی سەحەرو دەورانكرد و وتی، ئەدەب بۆ سیاسیەكان زۆرگرنگە، كە بتوانن خەباتی گەلەكەیان و تێكۆشانەكان لەچوارچێوەی ئەدەبدا یاداشتبكەن، سەیركەن ئێستا لە باكور ئەو مۆدێلە جوانەی سیاسەتكردن هەیە كە دەمیرتاش وێنای دەكات لە زیندانەوە ئێش و ئازارەكانی گەلەكەی بە رۆماندەگێڕیتەوە و لەچوارچێوەی چیرۆكەكان باسیاندەكات و چیرۆك چیرۆك لە زیندانەوە ئازاددەبن بەڕوی خوێنەرانیان.\nباسی ئەوەشی كرد، كە لە هەرێمی كوردستان ئەگەر ئەدەب دۆست لێی بدرێت یان دەستگیربكرێت یان بكوژرێت، لە لایەن سیاسیەكانەوە، ئەوا لە باكور سیاسیەكان ئەدەب ئەنوسنەوە.\n17 أكت - 14:35\n16 أكت - 11:28


قازی مەحەمەد ، تەنیا بە یۆگێرتەی سەرگنمێ . – Horam\nبە بۆنەو ٧٥ مین ساڵرۆ شەهید کەردەو قازی مەحەمەد- پێشەوا\nجە ڕوێ پسۆ ئارۆی یو جە ڕابەرە نامدارەکا نەتەوەکەیما ، پێشەوا قازی مەحەمەد جە لاو دەسەڵاتدارا ئێرانی جە٣١-٣-١٩٤٧ قەنارە دریا . سەڕەڕاو ئانەیە کە ئی ڕوە پەێ نەتەوەو کوردی ، ڕوێ ناوەش و ویرنەکریان . چانەی ناوەشتەر ئانەن کە جە دماو ٧٥ ساڵا کورد ، بە تایبەت لایەنە سیاسیەکێ نەتاوانشا مووچیاریەکا پێشەوای بارا یاگی . پێشەوا قازی ،وەلێ جە قەنارەدایش دوێ مووچیاریە بە قیمەتێش پەی نەتەوە کوردی جیا ئاستێ . یۆ ئانە کە تا یۆگێرتەیما نەبۆ ، هەرگیز سەر مەگنمی . دوەم ئانە ، هیچ وەخت داگیرکارێ یاگێ باوەڕی نیەنی .\nبە پێچەوانەو مووچیاریەکا قازی مەحەمەدی ، لایانە سیاسیەکی کوردی جە خرابتەرین ئاژەو سیاسی وێشانە ژیوا . گەر نەیارەکا کوردستانی تاواشا وەڵات و کوردا چوار پارچە کەرا . چانەی خراپتەر لایانە سیاسیەکێ بە تایبەت دەسەڵاتدارا پانیشتوو کوردستانی نە ئانە کۆمەڵگاشا پارچە پارچە کەرد پەێ هەر چوار پارچەو کوردستانی بییە با یاگی بێ باوەڕی و بی هیوائیی .بە تایبەت پەێ جوانا کوردی . جە وەختێنە ٧٥ مین ساڵرۆ شەهید بیەو قازی مەحەمەدی یاد کەرمێوە کە لایانێ کوردی پسۆ پارتی بە ڕابەری مەسعوود بارزانی پەێ جە بەین بەردەو دەسکەوتەکا کوردی شان بە شانوو دەۆڵەتوو تورکیەی هێزی نیزامی وێشا پەێ سەروو باڕەگاکا گریڵای و هێزی دیپڵۆماسی وێشا جە بەغدادەنە پەێ رێکەوتەی چەنی حەشدی شەعبی ڕیکوستێنێ .\nپسۆ پڵاتفۆرموو هۆرام-ی سەرەڕاو یاد کەردەیۆ ٧٥ مین ساڵرۆ شەهید بیەو پێشەوا قازی مەحەمەدی . پەێ سەروستەو ئاواتەکا کۆماروو کوردستانی ، پسۆ یۆ گێرتەی نەتەوەیی و وشک کەردە دەسوو داگیرکارا جە کوردستانەنە ، پەیمان تازە کەرمێوە کە بە ڕیکوستەو گەلەکەیما سەروو ئەساس و باوڕ بە وێ بیەی درێژە بە کۆشیای وێما دەیمێ . هەر پاسە ئا کە س و لایانا کە پەێ قازانجوو تاکە کەسی و خانەوادەیی پاڵشا دان نەیارا کوردستانیوە، بە نەیارا ڕاو و ئامانجەکا پێشەوای نەمری زانمێ و بە گرد شێوە کردەوە نا ئینسانی و نەتەوەئیەکاشا شەرمەزار کەرمێ .


هۆكاره‌كانی زیادبوونی كێش\nزیادبوونی كێش یه‌كێكه له‌و گرفتانه‌ی زۆر كه‌س به ده‌ستیه‌وه ده‌ناڵێنن و چه‌ندین هۆكاری جیاواز به‌كارده‌هێنن بۆ ئه‌وه‌ی كێشیان داببه‌زێت، پێش ئه‌وه‌ی بگه‌یته ئه‌و دۆخه‌ی كێشت داببه‌زێنیت باشتر وایه هۆكاره‌كانی بزانیت.\nیه‌كێك له هۆكاره سه‌ره‌كیه‌كانی زیاد بوونی كێش نه‌خه‌وتنه به بڕی پێویست به‌و جۆره جه‌سته وه‌ك كاردانه‌وه‌یه‌ك بۆ ئه‌م دۆخه بڕێكی زۆر له هۆرمۆنی كۆرتیزۆڵ ده‌رده‌دات و به‌هۆیه‌وه مرۆڤ په‌نا بۆ خواردنی بڕێكی زۆر له خۆراك ده‌دات.\nته‌نها كه‌مخه‌وی زیانی نییه به‌ڵكو نوستن بۆ زیاتر له 10 كاتژمێر هه‌مان كاریگه‌ری خراپی ده‌بێت و باشتر وایه هه‌موو كه‌سێك 7 بۆ 9 كاتژمێر بخه‌وێت.\n2- نه‌خواردنی نانی به‌یانیان:\nبۆ ئه‌وه‌ی خاوه‌نی جه‌سته‌یه‌كی به‌هێز و ته‌ندروست بیت ئه‌وه باشتر وایه ژه‌می به‌یانیان له‌بیر نه‌كه‌یت و باشت وایه بڕه‌كه‌ی 600 كالۆری بێت كه پێكهاتبێت له چه‌وری و كاربۆهیدرات و پرۆتین و بڕێك شیرینی.\n3-دانیشتن بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر:\nدانیشتن له شوێنی كاره‌كه‌ت به‌تایبه‌ت دوای خواردنی خۆراك واده‌كات چه‌وری زیادده له له‌شتدا كۆببێته‌وه و باشتر وایه دووربكه‌ویته‌وه له دانیشتن بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر و له ماوه‌ی كاركردندا بجوڵێیت.\n4-نه‌خواردنه‌وه‌ی بڕی پێویست له ئاو:\nخواردنه‌وه‌ی ئاو یارمه‌تی چالاككردنی جه‌سته ده‌دات و هه‌ستكردن به‌تێربوون زیاد ده‌كات و له‌ش له ژه‌هر پاكده‌كاته‌وه،بۆ ئه‌وه‌ی گرفتی كێشی زیاده‌ت توش نه‌بێت باشتر وایه بڕی پێویست له ئاو بخۆیته‌وه.


کۆمپانیای شڤان بۆ بەڵێندەرایەتی گشتی و وەبەرهێنانی گەشتیاری\n Call Us: (053) 321-0124\nپرۆژەی شاری گەشتیاری ساکۆ / هۆتێل تایتانیک\nپرۆژەی نیشتەجی بوونی ئارۆ سیتی\nدروست کردنی بینای ئاسیا ئۆیڵ\nپرۆژەی لازۆ مۆڵ\nپرۆژەی بازاڕی هاوڵاتی\nپرۆژەی بازاڕی گەڕەکی قەرەتۆغان\nدروست کردنی باخچە لە قەڵادزی\nپرۆژەی هەڵکەندنی بیری قوڵ لە حاجیاوا\nدروست کردنی چەند گەڕەکیک لە بازیان\nپڕۆژەی ئارۆ سیتی\nشوێنی پرۆژە سلێمانی\nبۆ بەڵێندەرایەتی گشتی و وەبەرهێنانی گەشتیاری\nبینای ئاسیا ئۆیڵ\nپرۆژەی بازاڕی قەرەتۆغان\nکۆمپانیای شـڤـان لە بەرواری 7/6/2000 بە هاوبەشی لەلایەن هەردوو برا سۆران محمد امین و فاضل محمد امین ەوە بەسەرمایەی 000 000 1 یەک ملیۆن دیناری عێراقی چاپی سویسری لەژێر ناوی (کۆمپانیای شڤان بۆ بەڵێندەرایەتی\nلە ماوەیەکی کەمدا کار و چالاکیەکانی کۆمپانیا فراوانتربوو، بۆیە لە بەرواری 1/9/2002 ناوی کۆمپانیا هەموارکرا بۆ (کۆمپانیای بۆ بەڵێندەرایەتی گشتی بەرپرسێتی سنوردار/ کۆمپانیای تایبەت). وە سەرمایەکەی بۆ 000 500 1 یەک ملیۆن و پێنچ سەد هەزار دیناری عێراقی چاپی سویسری بەرز کرایەوە.\nسەرکەوتنی کۆمپانیا لە کارەکانیدا و فراوانبوونی سنووری جوگرافی کارەکانی و زیاد بوونی پێداویستیەکانی، وایانکرد کە کۆمپانیای دووەمی شڤان لەژێر ناوی (کۆمپانیای شڤان بۆ بازرگانی گشتی و گواستنەوە بەرپرسێتی سنوردار/ کۆمپانیای تایبەت) لە بەرواری 24/8/2009 دا، دابمەزرێندرێت. درێژەی بابەت\nبەشێ لە پرۆژەکانمان\nشاری گەشتیاری ساكۆ / هۆتێل تایتانیك\nپرۆژەی نیشتەجێبوونی ئارۆ سیتی\nپرۆژەی بازاڕی لازۆ\nپرۆژەی دروست كردنی بازاڕی هاوڵاتی\nپرۆژەی دروست كردنی بازاڕی قەرەتۆغان\nپرۆژەی دروست كردنی باخچە لە قەڵادزێ\nپرۆژەی هەڵكەندنی بیری قوڵ لە حاجیاوا


ئەمەریکا رەتی کردەوە لەعیراق بکشئتەوە\n2020-09-23 [09:31 AM]\nرۆبەرت فۆرد لەگوتارێکدا کە بۆ رۆژنامەی شەرق ئەوسەت ئاشکرایکردووە، ئەمریکا لە عێراق بەتەواوی ناکشێتەوەو راھێنان بە ھێزەکانی عێراق دەکەن لە نێو بنکە سەربازییەکان و پاڵپشتی لۆجیستی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەمریکاش دەکەن لە باکووری رۆژھەڵاتی سووریا.\nفۆرد دەڵێت:" کشانەوەی تەواوی ئەمریکا لە عێراق ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان و جێبەجێکردنیان لە سووریا زەحمەت دەکات."\nجەیمس جێفری، نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا لە ھاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دژی داعش و نوێنەری ئەمریکا بۆ کاروباری سووریا، رۆژی سێشەممە لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان و مەسرور بارزانی ، سەرۆکی حکومەت کۆبووەوە، بەپێی راگەیێندراوی کۆبوونەوەکان "پشتگیریی ئەمریکای بۆ کورد و پێشمەرگە دووپاتکردووەتەوە". جێفری لە کۆبوونەوەکاندا ئاماژەی بە پێگەی "گرنگ و ستراتیجی"ـی ھەرێمی کوردستان لە رۆژھەڵاتی ناوەڕاست کردووە.\nبەپێی راگەیێندراوی حکومەت لەبارەی کۆبوونەوەکە، گفتوگۆ لەبارەی گۆڕانکاری و پێشھاتەکانی عێراق و سووریا، گرنگیی ھاوکاریکردنی ھێزی پێشمەرگە و سوپای عێراق بۆ رووبەڕووبوونەوەی ھەڕەشەکانی داعش کراوە.\nفۆرد لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا دەنووسێت: "هەردوو وەزارەتەکانی بەرگری و دەرەوەی ئەمریکا رەتی دەکەنەوە هێزەکانی ئەمریکا لە باکووری رۆژهەڵاتی سووریا بکشێنەوە، ئەوەش بۆ گوشار خستنەسەر رووسیا،خودی ترەمپیش لاری نییە لە مانەوە لە سووریا، چونکە هیچ کوژراوی نییە لە ریزی سەربازان و خەرجی و بودجەی مانەوەی هێزەکانیشی کەمە".\nفۆرد پێیوایە هێشتا ئەرکی ئەمریکا لە سووریا ئامانجەکەی گوشار خستنە سەر ئەسەدە بۆ سازشی گەورەی سیاسی لە دانوستاندنەکانی جنێڤ، لەگەڵ ناچارکردنی ئێران بۆ ئەوەی لە سووریا بکشێتەوە، لەکاتێکدا جەیمس جێفری نێردەی ئەمریکا بۆ کاروباری سووریا، سەرەتای ئەم هەفتەیە جارێکی دیکە هەوڵی دا رێککەوتن لەنێوان لایەنە سیاسییە کوردییەکان بکرێت، بە ئامانجی گوشاری سیاسی لەسەر دیمەشق.\nفۆرد لە کۆتایی وتارەکەیدا دەڵێت:"واشنتن هەوڵدەدات بە سەرکردەکانی کورد لە سووریا بڵێت هێزەکانی لە داهاتوودا تاوەکو ئەو کاتەی رژێمی سووریا دەڕووخێت ، دەمێننەوە، ئەوەش پەیامێکی جیاوازە لەگەڵ ئەوەی لە واشنتن بە ئەمریکییەکان دەگوترێت لەبارەی کۆتاییهێنان بە شەڕەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست."\nئەم هەواڵە 12301جار خوێندراوەتەوە