هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران؛ کەس تاقەتی نییە – کوردستان و کورد\nهەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران؛ کەس تاقەتی نییە\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2021/03/29\nجۆری بابەت: بیروڕای ئازاد, لە مێدیاکانەوە\nهەڵبژاردنی ئەمساڵی سەرۆککۆماریی ئێران تاوەکو ئێستا یەکێک لە ساردوسڕترین هەڵبژاردنەکانی ئێران بووە لە مێژوودا، بەجۆرێک کە هەست ناکرێ کە کەمتر لە سێ مانگی دیکە هەڵبژاردن بەڕێوەدەچێت.\nکەسایەتییە سیاسییەکان پێگە و دۆخی خۆیان و، حیزب و باڵە سیاسییەکانی ناوخۆی ئێرانیش پێگەی کەسایەتییە دیارەکانیان و تەنانەت خۆیشیان بۆ هەڵبژاردن تاوتوێ دەکەن و هەڵدەسەنگێنن، بەڵام ساردوسڕی کەشی هەڵبژاردنی ئەمساڵ لەسەر ئەو هەوڵ و چالاکییانەش دیارە.\nتاوەکو ئەمڕۆ، 25ـی مارسی 2021، کە تەنیا 47 رۆژ بۆ ناو تۆمارکردن بۆ هەڵبژاردنی خولی سێزدەیەمی سەرۆککۆماریی ئێران ماوە، پێنج کەس بە فەرمی گوتوویانە خۆیان بەربژێر دەکەن. لە کاتێکدا دەبوو ئەوانەی دەیانەوێ خۆیان بەربژێر بکەن پلان و بەرنامەکانی خۆیان بخەنەڕوو، کەشی هەڵبژاردن گەرم دابنێنن و هەوڵ بۆ راکێشانی سەرنجی خەڵک بۆ لای خۆیان بدەن.\nهۆکاری ساردوسڕیی هەڵبژاردن بەشێکی بۆ بارودۆخی ئێران بەشێوەیەکی گشتی دەگەڕێتەوە. رەوشی خراپیی ئابووری، ناڕەزایەتیی خەڵک بەم دۆخە ئابوورییە، بەشداریی زۆر کەمیی خەڵک لە هەڵبژاردنی دوو ساڵ لەمەوبەری پەرلەمان، ناڕەزایەتی و خۆپێشاندانەکانی ساڵانی رابردوو، یەکلانەبوونەوەی دۆسیەی ئەتۆمی و چۆنییەتی مامەڵەکردنی ئێران لەگەڵ رێککەوتنەکە بەشێکی سەرەکی هۆکارەکانن.\nشێوازی سیاسەتکردن لە ئێرانیش هۆکارێکی دیکەیە، کە شێوازێکی شەرمنانەیە. ئەوانەی کە دەیانەوێ خۆیان بەربژێر بکەن، چاوەڕێن کەسان، گرووپ یان لایەنێک داوایان لێبکەن خۆیان بەربژێر بکەن، بەشێکی زۆری کەسایەتییە سیاسییە دیارەکانی ئێران نایشارنەوە کە ئامادەیی تەواویان هەیە خۆیان بەربژێر بکەن، بەڵام دەبێت لایەنێک داوایان لێبکات یان پشتگیرییان بکات کە ئەوەش بێ هۆکار نییە، زۆر لەو کەسایەتییانە دەیانهەوێ خۆیان بەربژێر بکەن، بەرپرسیارییەتی جۆراوجۆریان بووە، ئەمە وایکردووە لایەنە لاواز و بەهێزەکانیان بۆ خەڵکی دەنگدەر و رکابەرەکانیان دەرکەوێت، بابەتێک کە کاریگەریی لەسەر ژمارەی دەنگەکانیان دەبێت. بەشێکیش کەسانێکی کەمتر ناسراون، ئەوانیش بەبێ پشتیوانی لایەنێک توانای دەنگهێنانەوەیان زۆر کەم دەبێت. بۆیە هەر دوو گرووپ بە لانیکەمی ریسکەوە دەیانەوێ پێ لە گۆڕەپانی تاقیکردنەوەی هەڵبژاردن بنێن، بەڵام باڵە سیاسییەکانیش بۆ یەکلانەبوونەوەیان بۆچۆنییەتی بەشداریی لە هەڵبژاردن هەر یەکەیان کێشە و تایبەتمەندیی خۆیان هەیە.\nنەریتخوازان لە مێژە خۆیان بە براوەی هەڵبژاردنی 18ی حوزەیرانی 2021 دەزانن. ئەوەش لە چاوی حکومەتی حەسەن رووحانییەوە دەزانن، کە بە گرەوکردن لەسەر رێککەوتنی ئەتۆمی بۆ بووژانەوەی ئابووریی ئێران و باشتربوونی دۆخی ئێران لە ئاستی ناوخۆیی و نێودەوڵەتیدا، دەنگی میانەڕەو و ریفۆرمخوازانی سووتاندووە. هەڵبەت ئەگەر لەم پەیوەندییەدا گۆڕانکارییەک لە دوو مانگ و نیوی داهاتوودا روونەدات.\nئەم دڵنیاییە بۆ بردنەوە، نەریتخوازانی لەگەڵ کێشەی زۆربوونی ژمارەی بەربژێرەکان رووبەڕوو کردووەتەوە، بابەتێک کە لە هەڵبژاردنی سەرۆککۆماریی ساڵی 2013دا بووە هۆی دۆڕانی نەریتخوازەکان و بردنەوەی حەسەن رووحانی.\nنەریتخوازان لەگەڵ قەیرانی رێبەریدا بەرەوڕوون. ئەمە وایکردووە ئەوان ئێستا بۆ سەر سێ بەرەی سەرەکی و کۆمەڵێک کەسایەتی کەمتر ناسراو دابەش ببن. “ئەنجوومەنی وەحدەت (یەکێتیی)”، “هاوبەندی هێزەکانی شۆڕش” و “بەرەی پایەداری” کە هەر کامەیان چەندین کەسایەتییان بۆ سەرۆککۆماریی هەیە.\nجگە لە بەرەی پایەداری، لایەنە نەریتخوازەکانی دیکە دەڵێن، ئەگەر بێتو ئیبراهیم رەئیسی، سەرۆکی دەزگای داد، خۆی بەربژێر بکات، ئەوان بەربژێریان نابێت. کەسایەتییە نەریتخوازەکانیش گوتوویانە خۆیان بەربژێر ناکەن ئەگەر رەئیسی بێت.\nئیبراهیم رەئیسی بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆماریی ساڵی 2017ش بەربژێر بوو، بەڵام دەنگی نەهێنایەوە، خۆی گوتوویەتی خۆی بەربژێر ناکات. ئەو لەو کەسانەیە کە بۆ جێگرەوەی رێبەری ئێستای ئێران ناوی هەیە، بۆیە زەحمەتە دیسان خۆی بخاتەوە بەردەم دەنگی خەڵکەوە.\nریفۆمخوازان کێشەیان زۆرە. کێشەی گەورەیان ئەوەیە حکومەتی حەسەن رووحانی کە بە پشتگیری ریفۆرمخوازان دوو جار دەنگی هێنایەوە، حکومەتێکی سەرکەوتوو نەبووە و ئەمەش جەماوەری ریفۆمخوازانی لەم بەرەیە تەواو دڵسارد کردووەتەوە. هەر بۆیە هەندێ لە کەسایەتی و لایەنە ریفۆرمخوازەکان هەوڵ دەدەن وابنوێنن کە حکومەتی رووحانی پەیوەندیی بە ئەوانەوە نییە، بەڵام زەحمەتە کەس ئەمەیان لێ وەربگرێت. حەسەن رووحانی سەرمایەگوزاری لەسەر رێککەوتنی ئەتۆمی کردبوو، بەڵام چوونەدەری ئەمریکا لەو رێککەوتنە لە سەردەمی حکومەتی دۆناڵد ترەمپدا، حکومەتی رووحانی لەگەڵ کێشەی زۆر قورس بەرەوڕوو کرد.\nهەر ئەمەش بووەتە دەرفەتێک بۆ نەریتخوازان تاوەکو هەر دوو لایەنی نەریتخواز و ریفۆرمخوازان وەک تاوانباری رەوشی خراپی ئابووریی وڵات لە قەڵەم بدەن، لایەنگەلێک کە توانای بەڕێوەبردنی وڵاتیان نییە و تەنیا چاویان لە دەستی بێگانەیە.\nریفۆمخوازان کێشەی ئەنجوومەنی پاراستنی دەستووری ئێرانیشیان هەیە، کە شیاوبوونی بەربژێرەکانیان رەت بکاتەوە و رێگەی بەشداریی لە هەڵبژاردنیان لێ بگرێت. بۆیە حیزب و لایەنە ریفۆرمخوازەکان لە هەوڵدان کەسانێک بەربژێر بکەن کە بتوانن فیلتەری ئەنجوومەنی پاراستنی دەستوور تێپەڕ بکەن، بۆ نموونە محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوە، ئیسحاق جەهانگیری، جێگری سەرۆککۆمار و…\nکەسایەتییە ریفۆرمخوازەکان هەر کامەیان کێشە و کەموکوڕیی تایبەت بە خۆیانیان هەیە کە ئەگەری دەنگهێنانەوەیانی کەمتریش کردووەتەوە.\nهەڵبەت ریفۆرمخوازەکانیش دیسان کێشەی فرەدەنگی و فرەبەربژێرییان هەیە. بەشێک لە ریفۆرمخوازان لارییان لەوە نییە کە دیسان پشتگیری لە بەربژێرێکی میانەڕەو بکەنەوە، بۆ نموونە لە عەلی لاریجانی، سەرۆکی پێشووی پەرلەمانی ئێران، بەڵام بەشێکی دیکە جەخت لەسەر بەربژێرێک بە ناسنامە و پێشینەی روونی ریفۆرمخوازی دەکەنەوە، هەندێ حیزب لە بەرەی ریفۆمخوازان دەڵێن، بەربژێری تایبەت بە حیزبی خۆیان بەربژێر دەکەن. هەڵبەت ئەو کەسایەتییانەش هەن کە خۆیان بەشێوەی سەربەخۆ بەربژێر دەکەن.\nبۆیە کەشی هەڵبژاردنی ئێران، بە پێچەوانەی خولەکانی هەڵبژاردنی رابردوو، هێشتا کەشێکی تەمومژاوییە، گەرچی کاتێکی زۆر کەمیش بۆ هەڵبژاردن ماوە. ئەم تەمومژە و ریزبەندیی باڵ و لایەنە سیاسییەکان وادیارە تاوەکو دوای کۆتاییهاتنی ناوتۆمار کردن بەردەوام دەبێت.\nتاگی بابەت: ئیبراهیم ڕەئیسیهەڵبژاردنەکانی سەرۆک‌کۆماریڕێفۆرمخوازانی حکوومەتی\nئەو وانانەی قەت فێریان نابین


ڕەزا عەلامە زادە دەرهێنەری دێکۆمێنتاری "جەنایەتی پیرۆز": بڵاوکردنەوەی جینایەتی پیرۆز پارێزراوی گیانی بۆ من دروست کردووە\n٢٢ ژولیە ٢٠١٩ - ٣١ پوشپەڕ ١٣٩٨ - ٠٨:٠٢ تاران\n١٣٩٦/٠٥/٢٨ - ١٩-٠٨-٢٠١٧ - ١٨:١٧ تاران ٢١٧ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا:فیلمی دێکۆمێنتاری "جینایەتی پیرۆز" لە دەرهێنانی ڕەزا عەلامە زادە، باس لە تێرۆری کەسایەتییە سیاسییەکان، ڕەخنەگران و ڕۆشنبیران لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە لە وڵاتانی ئۆرووپا دەکات.\nلە ڕەوتی دادگای میکۆنووس،"جینایەتی پیرۆز" بە زمانی فارسی، ئینگلیسی و هولەندی لە بەرنامەی تەلەفزیونی، فێستیڤاڵە سینماییەکان و لە دادگاکان بۆ ڕوونتر کردنەوەی هێندێک بوار لە دۆسییەکان پیشان دەدرێت.\nئەو دێکۆمێنتارە سەرەڕای دانی ڕاپۆرت، بەڵگەنامە، وتووێژ لەگەڵ نزیکانی قوربانیان و کەسانێکی دیکە کە لەو ڕووداوە زیندووماون، لە خۆدەگرێت.\nلە دروست کردنی ئەو دێکۆمێنتاری"جینایەتی پیرۆز" ڕێكخراوی لێبوردنی، کۆمیتەی ئێرانی بەربەرەکانی لەگەڵ تێرۆریزم، پاریس و برلین، دادگای جینای برلین، ڕێکخراوی پشتیوانی لە پەناخوازەکان لە وڵاتی هولەند لەگەڵ دەرهێنەری ئەو دێکۆمێنتارە هاوکاریان کردووە.\nلە دروست کردنی ئەو دیکۆمێنتارییەدا، لە ئارشیڤی تەلەفەزیونەکانی وڵاتانی هولەند، فەرانسە، ئیتالیا، ئاڵمان، بریتانیا و سویس کەڵک وەرگیراوە.\nڕەزا عەلامە زادە، دێکۆمێنتارساز و دەرهێنەری دێکۆمێنتاری"جینایەتی پیرۆز" لە وتووێژێکدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، سەبارەت بە پاڵنەری دروست کردنی ئەو دێکۆمێنارییە دەڵێت: "ئەگەر ئێوە بەدواچوونی کارەکانی ئەو سەردەمە بکەن، من وەکوو دیکۆمێنتارسازێک لە هەمبەر ڕووداوە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان کە ڕوو دەدەن هەستیارم و نیسبەت بەو ڕووداوانە دەژکردەوەم نیشان داوە، هۆکاری پێشنیاری دروست کردنی ئەو دێکۆمێنارییەم بە تەلەفزیونی هولەند دابوو کە لە ناو لیستێک لە ماڵی یەکێک لە تێرۆریستەکان لە پەیوەندیی لەگەڵ تێرۆری میکۆنووس دۆزییەوە و وەکوو "لیستی مەرگ" ناسێندرا و کاتێک پولیس ئەو بەڵگانەی بڵاوکردەوە، ناوی من لەو لیستەدا بوو و ئەمەش بوو بە پاڵنەر بۆ من کە هەتا ئەو دێکۆمێنتارە دروست بکەم.\nدێکۆمێنتاری"جینایەتی پیرۆز" لە ساڵی ١٩٩٤ی زایینی دروست کراوە و ڕەزا عەلامە زادە ئامانجی لە دروست کردنی ئەو فیلمە" ئاشکرا کردنی نەخشەی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران بۆ ئەو جینایەتانەی کە ئەنجامی داوە" ڕادەگەیەنێت.\nناوبراوە هۆی هەڵبژاردنی ناوی"جینایەتی پیرۆز" بۆ ئەو دێکۆمێنتارە، بۆ ئاژانسی کوردپای بەم شێوەیە باس کرد: "هەوڵەکانی بەرپرسانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی لە لایەک جینایەت و لە لایەکی دیکە بۆ ئەوان ئەمە کارێکی پیرۆزە و ئەو کارە بە ئەرکێکی ئیسلامیی خۆیان دەزانن و بەو هۆکارەوە ئەو ناوەم بۆ ئەو دێکۆمێنتارییە هەڵبژارد.\nڕەزا عەلامە زادە لێکۆڵینەوە لەو بارەی ئەو پرسە و پەیدا کردنی بەڵگە بە شێوەی وێنەیی لە کێشە سەرەکییەکانی دروست کردنی ئەو دێکۆمێنتارییە دەزانێ و دەڵێت: من لەگەڵ تەلەفزیونی ئەو وڵاتانە کە ڕووداوەکان تێدا ڕووی دابوو، بە تایبەت وڵاتانی ئیتالیا، فەڕانسە، ئینگلستان پەیوەندییم گرت لە ئارشیڤەکانی ئەوان کەڵکم وەرگرت و بەدواچوونی ئارشیڤەکانی ئەوانم کرد و یەکێکی دیکە لە کێشەکان ئەوە بوو کە دۆزینەوەی کەرەستەی پێویست بۆ دروست کردنی ئەو دێکۆمێنتارە، کارێکی نهێنی و زۆر زەحمەت بوو، بەڵام بە خۆشییەوە توانیم دەستم بەو ئارشیڤانە بگات.\nڕەزا عەلامە زادە باس لە هەڕەشەکان سەبارەت بە دروست کردنی ئەو دێکۆمێنتارە دەکات و دەڵێت: کاتێک ئەو فیلمە دیکۆمێنتاریەم دروست کرد، پێش ئەوە بڵاو بکرێتەوە لەلایەن باڵوێزخانەی ئێران لەگەڵ بڵاوکردنەوەی ئەو دێکۆمێنتانە، پەیوەندییان لەگەڵ تەلەفزیونی هولەند گرتبوو و لە هەموو ڕێگایەکەوە هەوڵیان دابوو ئەو فیلمە دێکۆمێنتارییە بڵاو نەکرێتەوە، یەکەم ویستبوویان فیلمەکە بکڕن، بەڵام تەلەفزیونی هولەند ئەو داواکارییە ڕەت کردبووە و کەسێک شوناسی نادیار بوو، لەگەڵ بەشی بڵاوکردنەوەی بەڵگەنامەکانی تەلەفزیونی هولەند پەیوەندی گرتبوو و ڕاگەیاندبوو، لە ئەگەری بڵاوکردنەوەی ئەو بەڵگانە من دەکوژێت وداوای کردبوو ئەو کارە نەکەن، بەڵام من لە کۆبوونەوەیەکدا گوتم: ئەگەر بە ڕاستی دەتانەوەێ من گیانم بکەوێتە مەترسییەوە بڵاوی مەکەنەوە و ئەگەر بڵاو بکرێتەوە من ئەمنییەتی زۆرترم هەیە و بڵاوکردنەوەیی ئەو فیلمە گیانی من دەپارێزێت.\nدەرهێنەری دیکۆمێنتاری"جینایەتی پیرۆز" لە پەیوندیی لەگەڵ ئەو دێکۆمێنتارییە، لە سەر بیروڕای گشتی ئورووپا ڕایگەیاند: من وا دەزانم، ئەو فیلمە دێکۆمێنتارییە نەک تەنیا لە ئورووپا بەڵکوو لە سەر بیروڕای گشتی جیهان کاریگەری هەبوو و ئەو دێکۆمێنتارییە لە تەواوی بەرهەمەکانم کە دروستم کردووە، لایەنگری زیاتری هەبووە، ئەو فیلمە لە دادگاکان و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان پیشان دراوە، زۆربەی پارێزەرەکان بە تایبەتی لە ئامریکا بۆ سەلماندنی ئەو پرسە کە بریگرتەکانی ئەوان لە مەترسی دان و ئەو فیلمە دێکۆمێنتارییەیان هێناوە و لە دادگاکان پیشانیان داوە و لە هێندێک لە دادگاکان ئامادە بووم و کاریگەری لە سەر ئاشکرا کردنی بەشی پشت درگا داخراوەکانی ڕێژیم بۆ تێرۆریزم هەبوو، ئاشکرا کردووە.\nناوبراو لە وڵامی ئەو پرسیارەدا، کە ئایا حوکمی دادگای میکۆنووس ڕێگا بە دڕیژەی سیاسەتی تێرۆری دەوڵەتیی حکوومەتی ئێران لە وڵاتانی ئورووپا بەستووە، گوتی: بە بڕوای من بەڵێ حوکمی دادگای میکۆنووس ڕیگای لە دڕیژەی سیاسەتی تێرۆری حکوومەتی ئێران لە ئورووپا گرت، بە کردوە بەو شێوەیە نەمبینییەوە، من لە کۆتاییەکانی ئەو فیلمە دەڵێم کە ئەگەر دادگای میکۆنووس و دادگاکانی دیکە کە لە پرۆسەکەدا بوون، ئەگەر ئەوان بە ڕاشکاوی ڕابگەیەنن کە کۆماری ئیسلامیی چ ڕۆڵێکی لەو تێرۆرانەدا هەبووە، ئەو ڕیگایە، ڕێگای بە جینایەتی پیرۆز دەبەستێ و بە خۆشیەوە دادگای میکۆنووس ئەو کارەی لە پەیوەندیی لەگەڵ تێرۆری ڕێبەرانی بزووتنەوەی کورد ئەنجام دا.


ترامپ: سووریا، ئێران و ڕووسیا ئۆپراسیۆنی ئەدلەب ڕابگرن - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Dey ٦ ١٣:٤٤\nNews Code 30041\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، دۆناڵد ترامپ سەرۆک کۆماری ئەمریکا ڕۆژی پێنجشەممە لە پەیامێکی تویتەری لە هەوڵ بۆ بەلاڕێ بردنی بیری گشتی لە ڕەوتی لێپرسینەوەی خۆی پاگەندەی کرد: ڕووسیا، ئێران و سووریا خەریکن هەزاران کەسی بێ تاوان لە پارێزگای ئەدلەب دەکوژن.\nسەرۆک کۆماری ئەمریکا بە بێ ئاماژە بە پێشێل کرانی جاڕنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە هێرشی سوپای ئەو وڵاتە بۆ سەر بەشێک لە خاکی وڵاتێکی سەربەخۆ بە بێ مۆڵەتی دەوڵەتی یاسایی دیمەشق لە لایەن سەربازانی وڵاتەکەیەوە و تورکیا لە ئەو بارەوە پاگەندەی کرد: ئەو کارە مەکەن. تورکیا بە تەندی هەوڵ دەدات تا ئەو کوشتو بڕە ڕابگرێت.\nئەمە لە حاڵێکدایە کە هەر کات هێزەکانی سوپای سووریا لە شەڕی بێ ئامان لە گەڵ تیرۆریستەکانی ساختەی دەستی ڕۆژاوا دەگاتە سەرکەوتن، خاوەن تیرۆریستەکان بە بیانووی جیاواز بۆ پاڵپشتی لە ئەوان پەنا دەبەن بۆ ئامیرەکانی مافی مرۆڤ.


ڕێبه‌رانی ئه‌فه‌ریکایی به‌نیازن به گباگبۆی بڵێن واز له ده‌سه‌ڵات بهێنه\nلۆران گباگبۆی و هاوسه‌ره‌که‌ی، (ئه‌رشیفی وێنه)\nسێ له ڕێبه‌رانی خۆرئاوای ئه‌فه‌ریکا به‌ره‌و وڵاتی که‌ناری ددانه فیل ده‌ڕۆن بۆ ئه‌وه‌ی داوا له لۆران گباگبۆی بکه‌ن واز له ده‌سه‌ڵات بهێنێت.\nسه‌رۆکه‌کانی وڵاتانی خۆرئاوای ئه‌فه‌ریکا دوای کۆبوونه‌وه‌که‌ی ڕۆژی هه‌ینیـیان له نایجیریا ڕایانگه‌یاند که شـاندێـک ڕه‌وانه‌ی لای سه‌رۆک گباگبۆی ده‌که‌ن به‌و هیوایه‌ی ڕازی بکه‌ن که به شێوه‌یه‌کی ئاشـتیـیانه ده‌سـتبه‌رداری پـۆسته‌که‌ی ببێت.\nڕابه‌رانی ئه‌فه‌ریکایی گوتیشـیان ئه‌گه‌ر ناوبراو واز له ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆکایه‌تی نه‌هێنێت ئه‌وا وڵاتانی هاوسێی هیچ بژاره‌یه‌کیان به‌ده‌سـته‌وه نامێنێت جگه له‌وه‌ی په‌نا بۆ بژاره‌ی دیکه به‌رن، له‌وانه به‌کارهێنانی هێز بۆ پـیادکردنی ئه‌نجامه‌کانی هه‌ڵبژاردنه‌که‌ی وڵاتی که‌ناری ددانه فیل.\nئه‌وه‌ی شـایانی باسه یه‌کێتی ئه‌فه‌ریکا و نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و هه‌روه‌ها چه‌ندان وڵاتانی دیکه دانیان به‌وه‌دا ناوه که ئه‌لحه‌سه‌ن وتارا براوه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌که‌ی سه‌رۆکایه‌تی مانگی یازده‌ی وڵاتی که‌ناری ددانه فیل بووه.\nهاوکات لۆران گباگبۆی سه‌رۆکی ئێسـتا هه‌موو هه‌وڵێـکی بۆ وازهێنانی له ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆکایه‌تی ڕه‌تکردۆته‌وه.\nله لایه‌کی دیکه نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ده‌ڵێت به‌هۆی کاری توندوتیژی ئاکامی هه‌ڵبژاردنه‌کانه‌وه پـتر له 170 که‌س بوونه‌ته قوربانی.\nگوته‌بێژێـکی به‌ڕێز گباگبۆ ڕۆژی شه‌ممه گوتوویه‌تی هه‌ڕه‌شه‌ی به‌کارهێنانی هێز له دژی ناوبراو ناڕه‌وا و نایاسایی‌یه.


ANF | ناسنامه‌ی شه‌هیدێكی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ڕاگه‌یه‌نرا\nلە مەڕاسیمێکی سه‌ربازیدا کۆمەڵەی جەوانانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ناسنامەی شەهیدێکی خۆی ڕاگه‌یاند.\nهه‌ینی, 24 May 2019, 15:43\nبە ئامادەبوونی ئەندامانی کۆردیناسیۆنی کۆمەڵەی جەوانانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان (کەجەرە) و بەڕێوەبەرانی بزووتنه‌وه‌ی ئاپۆیی له ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە مەڕاسیمێکی سه‌ربازیدا شەهیدبوونی ئەندامێکی کۆمەڵەی جەوانان بە ناوی دەروێش تۆڵهەڵدان ڕاگەیه‌نرا. کۆمەڵەی جه‌وانان پەیمانی سەرکەوتنی شۆڕش لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە خانه‌واده‌ی شەهیدان و گەلی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دا.\nلەو مەڕاسیمەدا ئەندامی کۆردیناسیۆنی کەجەرە ڕۆهات ڕوار پەیامی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی ڕۆژهەڵاتی کوردستانی پێشکەش کرد. لە سەرەتای قسەکانیدا باسی چۆنیەتی شەهیدبوونی هه‌ڤاڵ دەروێش توڵهەڵدانی كرد و گوتی، «هەڤاڵانی هێژا ئەمڕۆ بۆ ڕێزگرتن لە شەهید دەروێش تۆڵهەڵدان کۆبووینەتەوە. بەدرێژایی مێژووی تێکۆشانی ئازادیخوازی گەلی کورد هەزاران هەڤاڵ شەهید بوون. زۆرێک لە هەڤاڵانمان لە ئەنجامی ڕووداو و کارەساتی سروشتی جوگرافیای کوردستاندا شەهیدبوون. لە بەهاری ئەمساڵ لە ڕۆژی ٢٤ی نیساندا هەڤاڵ دەروێش تۆڵهەڵدان بۆ ڕاپەڕاندنی ئەرکی شۆرشگێری پێویستبوو له ڕووبارێک بپه‌ڕێتێه‌وه، لە ئەنجامدا هەڤاڵ دەروێش دەکەوێتە ناو ئەو ڕووبارە و شەهید دەبێت. ئەو شەهادەته بۆ ئێمە وەک بزووتنه‌وه‌ی ئاپۆیی له ڕۆژهەڵاتی کوردستان شەهادەتێکی گرانە. لە هەمان کاتیشدا شەهیدبوونی هەڤاڵ دەروێش بۆ ئێمە به‌هادار و واتاداره.»\nڕۆهات ڕوار ئاماژەی بە کەسایەتیی شەهید كرد و گوتی، «هەڤاڵ دەروێش لە تەمەنی گەنجێتیدا دوای ئەوەی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی گەلی کورد و فکری ڕێبەر ئاپۆی ناسی، دەستی بە خەبات و تێکۆشان کرد. هەڤاڵ دەروێش کاتێک کە فکری ڕێبەر ئاپۆ دەناسێت، سەرلەنوێ بۆ ئەوەی کەسایەتی خۆی بدۆزێتەوە و خەیاڵەکانی به‌دیبێنێت، بەجۆش و خرۆشێکی مەزنەوە هاته نێو تێکۆشانی ئازادیی کوردستان. هەڤاڵ دەروێش لە ژیانی تێکۆشەریی خۆیدا هەمیشە پێداگری لەسەر ئامانجی شۆڕش دەکرد و هەتا دوا هەناسەکانی ژیانیشی بەو پەڕی بریاردارییەوە ئەرکەکانی ڕادەپەڕاند. قۆناغێک شەهید دەروێش لەناو فێرگەکانی شۆڕشدا، له پەروەردە دابوو. لەسەر بنه‌مای پێشخستنی شۆڕشی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئازادکردنی هەموو گەلانی بندەست خۆی ئامادە دەکرد. هەڤاڵی شەهید هەرچەندە ماوەیه‌كی زۆر کورت لەناو تێکۆشاندا بوو، بەڵام توانی لە کورتترین ماوەدا پەرە بە توانستی فکری و فیزیکی خۆی بدات و ببێتە پێشەنگی تێکۆشان.»\n«هەر شەهیدبوونێک پێداگرترمان»\nلە بەشێكی دیکەی قسەکانیدا ئەو ئەندامەی کۆردیناسیۆنی کەجەرە تیشکی خسته‌سەر فەلسەفەی شەهیدان لەناو بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی گەلی کورد و گوتی، «ئێمە تەنها وەک لەدەستدانێک سه‌یری شەهیدبوونی هەڤاڵ دەروێش ناکەین. لە مێژووی بزووتنه‌وه‌ی ئاپۆیی و تێکۆشانی ئازادیخوازی گەلی کورددا ئەوە نیشاندراوە كه ئەگەر به‌دروستی سه‌یری شەهیدبوونی هەر هەڤاڵێک بكرێت، ئەوا ئەو شەهادەته پێوانێک لە ناو تێکۆشاندا دروست دەکات. هەڤاڵ دەروێش لە تێکۆشانیدا وەک گەنجێکی بوێر لە دژی زهنیەتی پیاوسالاری و پیرسالاری دەوەستایەوە. وەک گەنجێکی دلێر ڕق و کینەی لە بەرامبەر دەسەڵاتە داگیرکەرەکانی کوردستان هەبوو. شەهیدبوونی هەڤاڵ دەروێش ئاستی پێداگری و پێوانی لە ناو ئێمەدا بەرزکردەوە.»\n«شەهادەتی هەڤاڵ دەروێش بۆ ئێمە وەک بزووتنه‌وه‌ی جەوانانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان به‌ها و واتایەکی تایبەتی هەیە. شەهیدبوونی ئەو هەڤاڵەمان وامان لێ دەکات کە هەتا كۆتایی پێداگری لەسەر ئامانجی تێکۆشانەکانمان بکەین و بڕیار بدەین کە به هێزێکی مەزنەوە لەسەر خەیاڵ و داخوازیی شەهید دەروێش تێکۆشان بکەین و سور بین لەسەر ئەنجامدانی شۆڕش لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان.»\nڕوار گوتی، «زۆر بە ڕاشکاوی ده‌توانم ئەوە بڵێم کە ئێمە شەهیدبوونی هەڤاڵ دەروێش وەک لەدەستدانی هەڤاڵێک نابینین، به‌ڵكوو زۆر بەڕوونی دەڵێین شەهیدبوونی هەڤاڵ دەروێش بۆ ئێمە بناغەی شۆرش و سەرکەوتنە. لەسەر ئەو بنه‌مایه ئەو پێوانەی کە هەڤاڵ دەروێش بۆ ئێمەی دانا ئێمە هەوڵدەدەین ئاستی کەسایەتی خۆمان بۆ ئەو ئاستە بەرز بکەینەوە و بەرەو سەرکەوتن بڕۆین.»\nلە کۆتایی قسەکانیدا ڕۆهات ڕوار پرسە و سەرەخۆشی خۆی و بزووتنه‌وه‌ی ئازادیی ڕۆژهەڵاتی کوردستانی ڕاگه‌یاند و گوتی، «به‌ناوی کۆمەڵه‌ی جەوانانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و بزووتنه‌وه‌ی ئازادیی کوردستان سەرخۆشی خۆمان لە سەرۆک ئاپۆ و خانه‌واده‌ی شەهید دەروێش و گەلی وڵاتپارێز و هەموو هەڤاڵان دەکەین. جارێکی دیکە بڕیار و پەیمانی خۆمان بە سەرۆک ئاپۆ و خانه‌واده‌ی شەهید دەروێش و گەلی کوردی وڵاتپارێز و هەموو ئەو هەڤاڵانەی لە تێکۆشاندان نوێ دەکەینەوە و دەڵێین، شەهید نامرێت و شەهیدان سەرمەشقی کاروانی تێکۆشانی شۆڕشگێرانن.»


نووسینگه‌ى پارێزگارى هه‌ولێر رایگەیاند، کێشەى نەبوونى ئاوى خواردنەوەى بەشێک لە دانیشتوانى پارێزگاکە بەهۆى هاتنى شەپۆلى بارانەوە بووە و دواى چه‌ند كاتژمێرێكى تر پڕۆژه‌كان به‌كارده‌خرێنه‌وه و ئاو ده‌گاته‌وه ماڵه‌كانى هاوڵاتییان.\nبەپێی رونکردنەوەیەکى نوسینگەکە کە دەست "ناس کورد" کەوتووە، له‌ڕێگه‌ى ژوورى عه‌مه‌لیاتى پارێزگاى هه‌ولێر كه له سه‌رجه‌م لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان پێكهێنراوه بۆ چاره‌سه‌ركردن و ده‌ستنیشانكردنى گرفتەکانى كه‌م ئاوى، ئێستا له قۆناغى كۆتاى و زاڵبووندان به‌سه‌ر ئه‌و قه‌یرانانه‌ى كه له‌ماوه‌ى ئه‌مساڵدا به‌هۆى ووشكه‌ساڵى ڕووبه‌ڕووى بوونه‌وه.\nماوه‌ى چەند ڕۆژێکە گۆڕانى كه‌ش و هه‌وا و هاتنى شەپۆڵێكى باران كه بووه هۆى شێلوبوونى و هێنانى قوڕ و لیتەیه‌كى زۆر بۆ نێو ئاوی زێى گه‌وره و وه‌ستانى پڕۆژه‌كانى ئیفراز (یه‌ك، دوو، سێ) كه ئاوى پارێزگاى هه‌ولێر دابین ده‌كات، بەمەش بۆماوه‌یه‌ك بەشێکی زۆرى دانیشتووانی شاره‌كه‌مان بێ ئاوی خواردنەوە ماونه‌وه.\nبه‌پێویستى ده‌زانین بۆ هه‌موو لایه‌ك ڕوونبكه‌ینه‌وه ئه‌وه‌ى ڕوویداوه ته‌نها هۆكاره‌كه‌ى گۆڕانكارى بووه له كه‌ش و هه‌وا و به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌ى گه‌رمى و ئەو بارانەى كه لە ناوچە سنووری و شاخاویەكان باریوه و له‌گه‌ڵیدا به‌ڕاده‌یه‌كى زۆر قوڕ و لیته‌ى خستۆته ناو ئاوی زێی گەورە كه ڕاده‌ى شێلوبوونى ئاوى گەیانده (18,000) ھەزار، كه بەپێ ستاندار تواناى كاركردنى پڕۆژه‌كانى ئیفراز (یه‌ك، دوو، سێ) تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ى دەتوانێت کاربکات کە شێلویی ئاو بگاته (1500) ئینجا دەتوانێ ئاو بگه‌ینرێته ھاووڵاتیان، به‌رزبوونه‌وه‌ى ئاستى شێلوى ئاو به‌و ڕاده زۆره مەترسیه‌كی زۆرى خسته سه‌ر پڕۆژه‌كانى ئاوى (شه‌قڵاوه - پیرمام) و ئاوی ئیفراز (یه‌ك، دوو، سێ) كه ئه‌گه‌ر به‌رده‌وامبا له‌كاركردن بۆى هه‌بوو به‌یه‌كجار له‌كار بكه‌وێت، بۆیه به ناچارى بۆ ماوه‌یه‌ك پڕۆژه‌كانى ئاو گیرایه‌وه تا شێلوبوونى ئاوه‌كه دابه‌زێت، ئه‌و حاڵه‌ته‌ش كه‌حاڵه‌تێكى سروشتیه و له‌ده‌ست مرۆڤ به‌ده‌ره، له‌وه‌رزى زستانیش ڕووده‌دات به‌ڵام زیاتر له‌وه‌رزى هاویندا هاوڵاتییان هه‌ستى پێده‌كه‌ن، چونكه به‌ڕێژه‌یه‌كى زیاتر پێویستیان به به‌كارهێنانى ئاو هه‌یه و ئاستى ئاوى ڕووباره‌كانیش كه‌متره، ئێستاش هاوڵاتییان دڵنیاده‌كه‌ینه‌وه، كه دواى چه‌ند كاتژمێرێكى تر پڕۆژه‌كانى ئیفراز (یه‌ك، دوو، سێ) به‌كارده‌خرێته‌وه و ئاو ده‌گاته‌وه ماڵه‌كانى هاوڵاتییان. هه‌روه‌ها ته‌واوى گرفت و كێشانى پڕۆژه‌ى ئاوی (قەندیل)یش چاره‌سه‌ركراوه و پڕۆژه‌كه ده‌كه‌وێته‌وه‌كار.\nلێره‌شه‌وه به‌پێویستى ده‌زانین سوپاسى ده‌زگاى خێرخوازى بارزانى و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ئاو و ئاوه‌ڕۆكانى هه‌ولێر و دەوروبەر و سۆران و تیمى شاره‌وانییه‌كان بكه‌ین، كه له‌ماوه‌ى ڕابردوودا به‌هۆى كه‌م ئاوى له‌ڕێگه‌ى ته‌نكه‌ر ئاوى ماڵانیان له‌گه‌ڕه‌كه‌كان دابینكردووه، جارێكى تر هاوڵاتییانى شارى هه‌ولێر دڵنیاده‌كه‌ینه‌وه له چوارچێوه‌ى به‌رنامه و پلانه‌كانى پارێزگاى هه‌ولێر بۆ ڕووبه‌رووبوونه‌وه‌ى قه‌یران و كێشه و گرفته‌كانى ووشكه‌ساڵى، له‌ڕێگه‌ى ژوورى عه‌مه‌لیاتى پارێزگاى هه‌ولێر كه له سه‌رجه‌م لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان پێكهێنراوه بۆ چاره‌سه‌ركردن و ده‌ستنیشانكردنى گرفتەکانى كه‌م ئاوى، ئێستا له قۆناغى كۆتاى و زاڵبوونداین به‌سه‌ر ئه‌و قه‌یرانانه‌ى كه له‌ماوه‌ى ئه‌مساڵدا به‌هۆى ووشكه‌ساڵى ڕووبه‌ڕووى بووینه‌وه.\nنووسینگه‌ى پارێزگارى هه‌ولێر 2021.8.6\nبەوێنە؛ لە هەولێر کچێک لەلایەن برایەکیەوە کوژرا\n2021.08.21 - 22:31\nکێشەیەکی دیکە بۆ ئاوی هەولێر دروست بوو.. ئیفراز یەک و دوو وەستان\n2021.08.20 - 17:25\nپرۆفیسۆرێک لە هەولێر بە کۆرۆنا کۆچى دوایی کرد\n2021.08.19 - 14:49\nدوایین زانیاری لەسەر وادەی هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق\n2021.08.21 - 11:20


زەریف: سێ وڵاتەکەی ئەورووپا نەبنە ھاوتاوانی دوژمنانی بەرجام - SAHAR KURDISH (Sorani)\nزەریف: سێ وڵاتەکەی ئەورووپا نەبنە ھاوتاوانی دوژمنانی بەرجام\nحوزه‌یران 19, 2020 10:20 Asia/Tehran\nوەزیری کاروباری دەرەوەی ئێران لە پەیامێکی توییتێری دا داوای لە ئەنجومەنی بڕیاردەرانی ئاژانسی نێونەتەوەیی وزەی ناڤۆکی کرد کە نەھێڵن دوژمنانی بەرجام بەرژەوەندییە باڵاکانی ئێران بخەنە مەترسییەوەو ئەو سێ وڵاتە ئەورووپییەش خۆیان نەکەن بە ھاوتاوانیان.\nبە پێی ڕاپۆرتی ئیرنا،«موحەممەد جەواد زەریف» وەزیری کاروباری دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران شەوی ھەینی لە پەیامێکی توییتێڕی دا نووسی: ئەنجومەنی بڕیاردەرانی ئاژانسی نێونەتەوەیی وزەی ناڤۆکی نابێ بھێڵن دوژمنانی بەرجام بەرژەوەندییە باڵاکانی ئێران بخەنە مەترسییەوەو ئینجا سێ وڵاتەکەی ئەورووپا واتە فەرەنساو ئاڵمانیا و بریتانیاش کە لە ئێستادا لە ڕاپەڕاندنی بەڵێنەکانی ھاوپەیوەند بە بەرجامیان شکستیان ھێناوە، با خۆیان نەکەن بە ھاوتاوانی دوژمنان.\nزەریف بە دەربڕینی ئەمەی کە کۆماری ئیسلامیی ئێران ھیچی بۆ شاردنەوە نییە وتیشی: ئەو پشکنینانەی لە ماوەی پێنج ساڵی ڕابردوو لە ئێران کراوە زیاتر لە تەواوی پشکنینەکانی مێژووی ئاژانسی نێونەتەوەیی وزەی ناڤۆکییە.\nسێ وڵاتی ئەورووپیی فەرەنساو ئاڵمانیاو بریتانیا کە لە واژۆکەرانی ڕێککەوتنی بەرجامن، بەرنووسی بڕیارنامەیەکیان بۆ خستنەبەر دەستی ئەنجومەنی بڕیاردەرانی ئاژانس ئامادە کردووە کە تیای دا داوای خۆیان وتەنی «ھاوکاریی تۆکمەوتەواوی ئێران لەگەڵ ئاژانس»یان کردووە.\nئێران بەتوندی ڕەخنەی لەم ھەنگاوە گرتووەو ڕایگەیاندوە کە، ئەم داخوازییە بە پێی بانگەشەکانی ڕژێمی زایونی و لە ئەنجامی گوشارەکانی ئەمریکا ھاتووەتە ئاراوە کە سەرباری کشانەوەی لە بەرجام، بە تەمایە بایکۆتی چەکەمەنیانەی کۆماری ئیسلامیی ئێران دوای کۆتایی ھاتنی ماوەکەی درێژ کاتەوە.


بورهان شێخ ڕەئوف: ئاگربەسێکى مێژووی لە ئەفغانستان. – WTARIKURD\nبورهان شێخ ڕەئوف: ئاگربەسێکى مێژووی لە ئەفغانستان.\nدواجار ڕۆژى 29 شوباتى 2020 لە دەوحەى پایتەختى قەتەر سەرکردەکانى بزوتنەوەى تالیبان و نوێنەرى ولایەتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا ئاگربەستێکى مێژوویى گرنگیان واژۆکرد، بۆ کۆتایى هێنان بە جەنگێک کە نۆزدە ساڵە درێژەى هەیە، دەروازەیەک دەکاتەوە بۆ دانوستانى ئاشتى بێگومان پڕ لە دڕک وداڵە.\nئەگەر سەرۆک ترەمپ هەرلە سەرەتاى دەست بەکاربوونى و پێشتریش لە هەڵمەتەکانى بانگەشە بەڵێنى ئەوەى دابوو، کە کێشەکانى وڵاتەکەى لە گەڵ کوریاى باکور، کۆتایى هێنانى بە شەڕ لە ئەفغانستان، کۆتاى هێنان بە ڕێککەوتننامەى ( 5+1) لە گەڵ ئێران، کشانەوە لە ڕێککەوتننامەى پاریس، ئەوا هەموو ئەوانە بوونە کردار.\nهەر لەو سۆنگەشەوەیە ڕۆژى دواى ئەو لێکتێگەیشتنە واتە 1/3 / 2020 ڕوو لە ئەفغانیەکان سەرۆک ترەمپ وتی: ئەم هەلەى ئاشتى لە دەست مەدەن ئەگەر بزوتنەوەى تالیبان و حکومەتى ئەفغانستان پابەندبن و لە ئاستى بەرپرسیارێتى دابن ئەوا هەنگاو دەنێین بۆ پێشەوە بەرەو کۆتایى هێنان بە جەنگ و گێڕانەوەى سەربازەکانمان بۆ نیشتمانى خۆمان.\nلەلاى خۆشیانەوە بزوتنەوەى تالیبان لە هەمان ڕۆژدا فەرمانیان بە هێزەکانیان دا، کە پابەندى ئاگربەستەکە بن و هیچ هێرشێک ئەنجام نەدەن تاوەکو لە گەڵ دیبلۆماسیە ئەمریکیەکاندا ڕێککەوتنەکە واژۆ دەکرێت، هەروەها زەبیحوڵا موجاهید وتەبێژى تالیبان ڕایگەیاند، کە هەر ئەمڕۆ فەرمان بۆ هەموو جەنگاوەرانى بزوتنەوەکەى دەرچووە، کە خۆ بپارێزن لە هەر هێرش و پەلامارێک لە پێناوى بەدیهاتنى ئاشتى و بەختەوەرى نەتەوەکەماند. خوازیارى ئەوەبوو، کە ئەمریکیەکانیش پابەند بن بە بەڵێنەکانى کاتى وتووێژو ڕێککەوتنەکە. لەلایەکى ترەوە نیگەرانى بزوتنەوەکەى پیشاندا لە هەمبەر فڕینى فڕۆکەکانى ئەمریکا و هاوپەیمانەکانى بەسەرناوچەکانى بندەسەڵاتى تالیبان.\nزەمینە لەبارە بۆ ئاشتى؟\nلە بارودۆخێکدا کە ئەمریکا بەرەو هەڵبژاردنى سەرۆکایەتى دەڕوات لە کۆتایى ئەمساڵدا، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکى ئێستا بە نیازى خۆ کاندیدکردنەوەیە بۆ خولى دووەمى سەرۆکایەتى ئەمریکا، بۆیە ئەم مەسەلەیە گرنگە بۆ هەڵمەتى بانگەشەو ڕاکێشانى دەنگى دەنگدەرێکى بێشومار.\nلە هەمان کاتیشدا ئەفغانیەکان هەرچەندە میللەتێکى جەنگاوەرو کۆڵنەدەرن، وڵاتەکەیان گۆڕستانى داگیراکەران و ئیمپراتۆریەتەکان بووە بە درێژایى مێژوو، بەڵام لە ئێستادا ماندوو شەکەتى شەڕى درێژخایەنن هەروەکو کەسى دووەم لە بزوتنەوەى تالیبان سیراجەدین حەقانى لە وتارێکى گرنگ و پڕبایەخدا بۆ ئەم قۆناغە لە ڕۆژنامەى نیورک تایمز دا بە ڕاشکاوى دەڵێت: هەمووان ماندوو بووین لە جەنگ.\nکێ سەرکەوت لە جەنگى ئەفغانستان؟\nبێگومان هەمووان سەرکەوتن لەم شەڕە درێژخایەنەدا ئاشتى بۆخۆى جوانترین دیارىیە بۆ هەمووان بۆ ئەمریکیەکان بۆ ئەفغانیەکان بۆ تالیبان، قازانجیان بەدەستهێنانى ئاشتى بوو، چونکە شەڕ سەد ساڵى تریش بەردەوام بووایە هیچ سوودێکى بۆ کەسیان نەدەبوو.\nکێ دۆڕا، کێ زیانمەند بوو لەم جەنگە؟\nزەرەر مەندى یەکەم و دۆڕاوى یەکەم ڕێکخراوى تیرۆریستى ئەلقاعیدەیە، کە هەر خۆى هۆکارى هەموو ئەو شەڕو ماڵوێرانیە بوو، کە بەسەر ئەفغانستاندا هات، ئەو وڵاتەى کردبووە بنکەى سەرەکى کارە تیرۆریستیەکان و لەوێوە پەلامارو نەخشەى دەکێشا، هەرجارەى بەناو و پاساوێکەوە.\nئەوەى لە ڕێککەوتنامەکەى نێوان ئەمریکاو بزوتنەوەى تالیباندا هاتووە بڕینى هەموو پەیوەندى و هەماهەنگیەکە لە گەڵ ڕێکخراوە تیرۆریستیەکانى وەکو ئەلقاعیدەو داعش هەموو ڕێکخراوە تیرۆریستیەکانى تریش. نەک هەر بەڵێن، بەڵکو کارکردنى جدى بۆ ئەوەى خاکى ئەفغانستان نەبێتە بنکەو گۆڕپانى هیچ نەخشەو پلان و پیلانێکى تیرۆریستى دژ بە هیچ وڵاتێکى تر.\nجگە لە ڕێکخراوە تیرۆریستیەکان، کە زەرەرمەندن وڵاتانى ئیقلیمیش بەشى خۆیان زیانیان لەم پرۆسەى ئاشتیە بەردەکەوێت بە تایبەتى ئێران، کە دیبلۆماسیەتى ئەمریکا دۆسیەى ئەفغانستانى بەزیرەکان لە دەست دەرهێنان.\nلە کۆتاییدا وتوێژو ڕێککەوتن گەلێک باشترە لە جەنگ و ماڵوێرانى ئەگەر چى کاتى زۆریش ببات، بە تایبەتى بۆ شەڕێک لە نۆزدە ساڵى ڕابردوودا بە گوێرەى ئامارەکانى نەتەوە یەکگرتووەکان لە نێوان 32 بۆ 60 هەزار ئەفغانى سڤیل و 1900 سەربازى ئەمریکى کوژراون.\nبورهان شێخ رەئوف: ستراتیژیەتى نوێى ئەمریکا لە خۆرهەڵاتى ناوەڕاست. - 2021-08-01\nبورهان شێخ رەئوف: نۆکەندى ئەستەنبوڵ و مەترسیەکانى ڕوسیا. - 2021-07-28\nبورهان شێخ رەئوف: کازمى لە واشنتۆن، دیالۆگى ئیستراتیجى ئەمریکا و عێراق. - 2021-07-27\nئامانج نەقشبەندی: کۆمەڵێک 30 ساڵ و، هەندێک بەراورد.\nهوشيار جمال: وجه الشبه لاقامة الدولة بین الكرد والیهود.


کوردیپێدیا - پەیامی پیرۆزبایی مەسعود بارزانی بەبۆنەی جەژنی لەدایکبوونی حەزرەتی عیسا مەسیح\n📝 پەیامی پیرۆزبایی مەسعود بارزانی بەبۆنەی جەژنی لەدایکبوونی حەزرەتی عیسا مەسیح | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپەیامی پیرۆزبایی مەسعود بارزانی بەبۆنەی جەژنی لەدایکبوونی حەزرەتی عیسا مەسی...\nبەبۆنەی سەری ساڵی تازەی زایینی و جەژنی لەدایکبوونی حەزرەتی عیسا مەسیح درودی خوای لەسەر بێت گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی خوشک و برایانی کریستیان لە کوردستان و عێراق و جیهان دەکەم و هیوای شادی و بەختەوەرییان بۆ دەخوازم.\nلەم بۆنەیەدا جەخت لەسەر قووڵترکردنی فەرهەنگی پێکەوەژیان و برایەتیی نێوان پێکهاتەکانی کوردستان دەکەم و ئومێدی ئەوەیش دەخوازم خوشک و برا کریستیانەکانمان هەموو جەژن و بۆنە و خۆشییەکانیان لە ئارامی و تەباییدا بەڕێ بکەن و، ئاشتی و برایەتیش باڵ بەسەر ناوچەکەماندا بکێشێت.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Dec 24 2019 2:53PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 24 2019 4:57PM باشترکراوە


په‌یامێك له سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانه‌وه\n2019-07-20 [10:00 AM]\nبه‌ڕێز نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان له په‌یامێكدا ده‌ستخۆشی له هێزی ئاسایش و دژه‌تیرۆری هه‌رێمی كوردستان كرد بۆ ده‌ستگیركردنی تاوانباری سه‌ره‌كی و هاوكارى كاره تیرۆرستییه‌كه‌ی ڕۆژی 17/7/2019ی ته‌قه‌كردن له ڕێستورانتێكی هه‌ولێر، ئه‌مه ده‌قه‌كه‌یه‌تی:\nئه‌مڕۆ هێزی ئاسایش و دژه‌تێرۆری كوردستان سه‌ركه‌وتووانه توانیيان تاوانباری سه‌ره‌كی و هاوكارێكی كاره تيرۆریستیيه‌كه‌ى ڕۆژی ١٧ی ته‌ممووزی ٢٠١٩ی ته‌قه‌كردن له ڕیستۆرانتێكی هه‌ولێر ده‌ستگیر بكه‌ن كه جێگه‌ی داخ بوو له‌و ڕووداوه تيرۆرستييه‌دا دیپلۆماتێكی توركیا و دوو هاووڵاتیی هه‌رێمی كوردستان گیانیان له‌ده‌ست دا.\nسه‌ركه‌وتنی هێزی ئاسایش و دژه‌تێرۆر له ئه‌ركی سه‌ره‌كیی خۆیاندا، دڵسۆزیی ئه‌م هێزانه بۆ كار و پاراستنی هه‌رێمی كوردستان و هاووڵاتیان ده‌سه‌له‌مێنێت. دیاره پاش ڕووداوێكی وا ناخۆش و ترسنۆكانه، جه‌ختی سه‌ره‌كيی ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێم له‌سه‌ر ده‌ستگیركردنی تاوانباران و هاوكاره‌كانیان بووه و ده‌بێت. ده‌ستكه‌وتی سه‌ركه‌وتووانه‌ی هێزی ئاسایش و دژه‌تێرۆر له‌وه‌دا بووه كه هه‌میشه توانیویانه هه‌وڵی تیرۆریستان پووچه‌ڵ بكه‌نه‌وه و نه‌هێڵن زیان به خه‌ڵكی هه‌رێم و میوانانی بگات.\nتا ئێستا به‌وپه‌ڕی توانای خۆیانه‌وه هه‌رێمى كوردستان و هاووڵاتیانیان پاراستووه، له داهاتووشدا هه‌روه‌ك له‌وه‌وپێش له كاری جدديی خۆیان به‌رده‌وام ده‌بن بۆ زامنكردنی ئارامی و ئاسایش له هه‌رێمی كوردستان، ده‌ستگیركراوان و هاوكارانيشيان به‌پێی یاسا مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌كرێت.\nسه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان\nئەم هەواڵە 4801جار خوێندراوەتەوە


په‌نتاگۆن: تۆڕی ملیتانی حه‌قانی ده‌ستی هه‌بووه له هێرشه‌کانی ئه‌فغانستاندا\nپه‌نتاگۆن له ڕۆژی دووشه‌ممه ڕایگه‌یاند واپێده‌چێت تۆڕی ملیتانی حه‌قانی بنکه له پاکستان ده‌ستی له هێرشه ڕێکخراوه‌کانی سه‌رانسه‌ری ئه‌فغانستاندا هه‌بوبێت. له‌و هێرشانه‌دا چوار که‌سی مه‌ده‌نی و 11 که‌سی هێزی ئاسایشی ئه‌فغانی و 36 له یاخیبووان کوژران.\nدووانیوه‌ڕۆی ڕۆژی یه‌کشه‌ممه شه‌ڕوپێکدادان له پایته‌ختی ئه‌فغانستان و سێ هه‌ڕێمی ڕۆژهه‌ڵاتی وڵاته‌که ده‌ستی پێکرد. پاش 18 کاتژمێر و سه‌رله‌به‌یانی ڕۆژی دووشه‌ممه کۆتایی پێ هات، کاتێک هێزه‌کانی ئه‌فغانی به پشتیوانی هه‌لیکۆپته‌ره‌کانی هێزی ناتۆ هێرشیان کرده سه‌ر باڵه‌خانه‌یه‌ک له کابول که ملیتانه‌کان له‌وێ خۆیان حه‌شار دابوو.\nتالیبان به‌رپرسیارێتی ئه‌و هێرشانه‌ی گرته ئه‌ستۆ که کرانه سه‌ر باڵیۆزخانه‌کان، باڵه‌خانه‌کانی حکومه‌ت و بنکه‌ی هێزه‌کانی ناتۆ. به‌ڵام وه‌زیری ناوخۆی ئه‌فغانستان بیسمیللا موحه‌مه‌دی و په‌نتاگۆنیش تۆڕی حه‌قانی سه‌ر به ئه‌لقاعیده‌یان به ئه‌نجامدانی هێرشه‌کان تاوانبار کردووه.\nوته‌بێژی هێزه‌کانی ناتۆ ژه‌نه‌ڕاڵ کارستن جه‌یکه‌بسۆن ده‌ڵێت له‌و هێرشانه‌دا هه‌مان تاکتیک به‌کار هاتبوو. ده‌شڵێت هێرشه‌کان بۆ شکستپێدانی له‌شکی ئه‌فغانی نه‌بوو به‌ڵکو هه‌وڵێک بوو بۆ نه‌هێشتی متمانه‌ی خه‌ڵکی.\nژه‌نه‌ڕاڵ جه‌یکه‌بسۆن و سه‌رۆک حامید کارزای په‌سنی توانایی هێزه‌کانی ئه‌فغانستانیان دا بۆ به‌رگری کردن له وڵاته‌که‌یان.\nشایانی باسه ئه‌م هێرشانه هاوکاته له‌گه‌ڵ زیاد بوونی گرژی و ئاڵۆزییه‌کانی نێوان هێزه‌کانی هاوپه‌یمانان و هێزی ئه‌فغانی له‌سه‌ر چه‌ند ڕووداوێک له ناویاندا سوتانی قورئان به‌بێمه‌به‌ست و هێرشێکی سه‌ربازیكی ئه‌مه‌ریکای که بوو به‌هۆی کوشتنی 17 گوندنشینی ئه‌فغانی.


24/7/2020 - 13:43\nیه‌ك به‌رمیل خاوی برێنت له بازاڕه نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا به ٤٣ دۆلار و ٢٧ سه‌نت مامه‌ڵه‌ی پێوه كرا.\nدوێنێ نرخی یه‌ك به‌رمیل خاوی برێنت گه‌یشته ٤٤ دۆلار و ٧٧ سه‌نت و به ٤٣ دۆلار و ٣١ سه‌نت رۆژه‌كه‌ی ته‌واو كرد. ئه‌مڕۆش له كاتژمێر ٠٩:١٠دا به به‌راورد به كاتی داخستن به رێژه‌ی له سه‌دا ٠،١ نزمبوونه‌وه‌ی به‌خۆیه‌وه دیت و به ٤٣ دۆلار و ٢٧ سه‌نت مامه‌ڵه‌ی پێوه كرا.\nهه‌ر له‌و كاته‌دا یه‌ك به‌رمیل نه‌وتی خاوی جۆری رۆژئاوای تێكساس به ٤١ دۆلار و ٣ سه‌نت فرۆشرا.\nدوێنێ ده‌رخسته‌ی نێوده‌وڵه‌تی دۆلار بۆ ٩٤،٥٩ دابه‌زی و ئه‌مه‌ش كه زۆرترین نزمبوونه‌وه‌ی به خۆیه‌وه بینی له ٢٠١٨ه‌وه بووه هۆی زیادبوونی داواكاری له‌سه‌ر نه‌وت له‌لایه‌ن وڵاتانی به‌كارهێنه‌ره‌وه و به‌مه‌ش نرخی نه‌وت به‌رز بووه‌وه.\nهه‌روه‌ها ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ كه ژماره‌ی تووشبووان به‌و ڤایرۆسه له‌سه‌ر ئاستی جیهان ١٥ ملیۆن و ٥٠٠ هه‌زار كه‌سی تێپه‌ڕاندووه، كاریگه‌ری نه‌رێنی كردووه‌ته سه‌ر به‌كارهێنانی نه‌وت له بازاڕه جیهانییه‌كاندا.\nئاماژه به‌وه ده‌كرێت كه ره‌نگه لەڕووی تەکنیکییەوە خاوی برێنت لەنێوان ٤٣ دۆلار و ٤٤ سه‌نت بۆ ٤٣ دۆلار و ٦٣ سه‌نت بەرهەڵستی بنوێنێت و، نرخه‌كه‌ی له‌نێوان ٤٣ دۆلار و ٢٣ سه‌نت بۆ ٤٣ دۆلار و ٦ سه‌نت بمێنێته‌وه.


بۆچی کۆچ نەکەن!؟ ... بەهرۆز جەعفەر\n**Category: بەهرۆز جەعفەر**\n**Read Time: **1 min****\n**Published: **18 **November** 2021****\nلە دوو هەفتەی پێشوو، پرسی «کۆچ» مان بەست بە گەمەیەکی هەرێمایەتی بۆ گرانبونی نرخی نەوت و گازی سروشتی لەسەر ئەوروپا لەم زستانەدا، دواتر بینیمان نرخی نەوت بەرزبۆیەوەو، بە پێی خەمڵاندنەکان نرخی نەوت ئەچێتە سەروو (١٠٠$). بەڵام مادام چەند بەرپرسێکی گەندەڵ و خیانەتکار کۆچ و کۆچبەری بە «ناڕەسەن» ناوزەند ئەکەن، ئەم چەند دێڕەی خوارەوە بە زەرورەت ئەزانم؛\nتەنها داهاتی سێ وەزیری یەکلەدوای یەکی تەندروستی لە حکومەتی هەرێم خۆی لەسەرووی دوو ملیار دۆلار ئەدات، ئەو سێ وەزیرە دوو ملیار دۆلار لەسەر گەلی کوردو داهاتی کوردستان کەوتون، زیاتر لە (٨) باڵەخانەی پزیشکیان هەیەو، لەگەڵ چەندین باڵەخانەی دیکەشدا دەست و گیرفانیان تێکەڵە، ئەوە جگە لەوەی هەمویان کۆمپانیای دەرمانیان هەیەو لەگەڵ چەندین کۆمپانیای دیکەی دەرمانیشدا دەست و گیرفانیان تێکەڵە، ئینجا هەرئەو سیانە کە وازیان هێناوە هێشتا وەزیری سێبەرن، هێشتا دەیان دەڵاڵ و دەسیسەیان لەو کەرتە هەستیارەدا هەیە. ئینجا ئەوە باسی بەڕێوەبەرە گشتییەکان ناکەین کە وەک ئەوان و بە شوێن پێی ئەواندا ڕێ ئەکەن. سەیری شارێکی وەک چەمچەماڵ (٣٠٠) سێ سەت هەزار دانیشتوی هەیە، گەورەترین قەزایە لە هەرێمی کوردستاندا، پایتەختی شەهیدان و ئەنفالە تا ئێستا نەخۆشخانەی نییە!. خانویەکەو خێرخوازێک دروستی کردوەو نەخۆشی بۆ ئەبەن و وەک گەراج لە ئیسعافدا باری ئەکەن بۆ سلێمانی!. ئەوەش سلێمانی! لە هەر شوێنێکی ئەڵمانیا ئیتر دۆسلدۆرف یان بەرلین، هامبۆرگ یان هانۆڤەر یەک سیستەمی تەندروستی و یەک چارەسەریی هەیە، ئەوەی بۆ سەرۆک ئەکرێت هەر ئەوەیە بۆ کەسێکی لیبی و عێراقی ئەکرێت کە چوار ڕۆژە بوەتە خاوەنی ناسنامەی ئەو وڵاتە.\nئەوەتەی مێژوو هەیە کۆچ هەیە، هەر شوێنێک ئەمان و زەمان بوبێت مرۆڤ ڕووی لەوێ کردوە. کێ هەیە بە بێ هۆ نیشتیمانی خۆی چۆڵ بکات!؟. کێ هەیە دایک و باوکی خۆی جێبهێڵێت و خۆی بە قەدەرێکی نادیار بسپێرێت!؟. دەیان هەزار کەس لە شەڕی ناوخۆی کوردستانەوە کۆچیان کرد، دواتریش دەیان هەزار گەنجی دیکەش چونە دەرەوە، ئێستا دەرگا بکەنەوە لە هەرێمی کوردستاندا خەڵکێکی ئەوتۆ نامێنێتەوە، ئەوەی دەوڵەمەندە هەر ڕا-ڕایەو سترێسی هەیە، ئەوەی نە-داراو هەژاریشە هەر ترسی هەیە!. ئەوەی بەرپرس و سێبەرەکانی بەرپرسانە پەیتا-پەیتا خەریکی دەرهێنانی پاسپۆرتی دۆمینیکاو کڕینی موڵکن لە ئەوروپا…\nنا یەکسانی و نا-دادییەکە لە هەرێمی کوردستان کەم نییە!. کابرایەک لەبەرئەوەی نە خوێنەوارو عەشایەرە لە سنوری کێڵگەیەکی گازیی هەرێمی کوردستاندا، لەماوەی ئەم حەوت ساڵە چەندین تەندەری وەرگرتوە، تەنها ئاژەڵە کێوییەکانی و باخەکەی سەروو (٣٠٠)سێ سەت دەفتەر دۆلاری تێچوە، یەک ئەسپ (١٨) دەفتەر دۆلار ئەکڕێت، دەیان چەکداری لە دەوری خۆی داناوە، بایی دەیان دەفتەر دۆلار ئۆتۆمبیلی گرانبەهای ڕیز کردوە!. ئێمەش کە خاوەنی ئەو تێزەین هەرێمی کوردستان بخەینە سەر نەخشەی ووزەی جیهان و، ئاژانسی لێکۆڵینەوەی زانستیمان سەرپێخستوەو، لۆبی بۆ پرسی کورد بکەین و، کۆنفڕانسی گەورە -گەورە بەڕێوەبەرین، هەمومان دکتۆراو ماستەرمان لە زانکۆ باشەکانی دونیا خوێندوە، حکومەتی هەرێم و ئەزمونە کوردییەکە سودی یەک فلتەری جگەرەی بۆمان نەبوە، زیاتر لە (٣٠٧) پرۆژەو پەیپەری زانستیمان سەبارەت بە پرسە ستراتیجیەکان داوەتە دامەزراوەکانی کوردستان، (٣٠٧) دینار یان دۆلاریان پێ نەداوین!. پارتنەرشیپمان لەگەڵ بەشێکی دونیا هەیە بەڵام لەگەڵ هەرێمەکەی خۆمان نا!. نایشارمەوە لەناو ناوەندی سیاسیی و حکومی و ئەمنی کوردیدا، لەناو دەوروبەری بەرپرسانی باڵای ئەم هەرێمەدا نەک بێ باکی لە بەرانبەر خاک و تاکی هەرێم، بەڵکو بە ئاسانی ئەوە ئەبینم کە دژی پرسی کوردن، ئەیانەوێت ئەم دۆخە خراپتر بکەن، هەرکەسێک قسەیەک بۆ باشترکردنی ئەم فۆڕمەی ئێستا بکات ئەوان بە هەزار دەست کاری خراپی لەسەر ئەکەن!.\nبۆجی گەنج کۆچ نەکات چاوەکەم!. سێ دەیەیە دونیا هاتوە هاوکاری کورد ئەکات بۆ ئەوەی لە شوێنی خۆیدا شت بێت! کورد نابێت و نایەوێ ببێت بە شت!. دوو گەڕەکە ناوی نراوە هەرێمی کوردستان، سەدان کەس لەم حکومەتەدا پۆستی باڵایان وەرگرتوە، وەزیرن، سەرۆکی زانکۆن، لە هەر وڵاتێکی ئەوروپی بونایە ئەو ئیشەشیان پێ ڕانەدەبینرا کە بەیانیان و ئێواران دەرگای زانکۆیەک یان وەزارەتێک بکەنەوەو دابخەن!. ئاخەر خۆ ئەبێت تەماشا بکەن بە خەرجکردنی ملیارەها دیناری مانگانە بۆ حیزب و بۆ میدیا هێشتا (٣٠٪) ی خەڵک بەشداری دەنگدانی کردوەو (١٠٪) یش دەنگەکانی سوتاندوە، بەهەموو حیزبەکان نوێنەری (٢٠٪) ی خەڵکی کوردستانن!.\nهێشتا! ئێمە سوپاسگوزارین، کە بە خوتوخۆڕایی بێ ئەوەی حکومەت قسەشمان لەگەڵ بکات خزمەتی کوردستان بکەین، بەبێ هیچ ماف و ئیمتیازێک، بەڵام ئەو دیاردانەی سەرەوە ڕۆژانە ئازاری ڕۆح و هەناومان ئەدات!.\nلەگەڵ هەموو ئەمانەشدا، من نەک ڕێگەیەک چەندین ڕێگەی ئاسانم هەیە لە هەر وڵاتێکی ئەوروپی و ئەمریکیدا بژیم، کۆچیش ناکەم. بێلایەنانە کاری خۆم ئەکەم، خۆشم ڕادەست نەکردوەو ناکەم. خاوەندارێتی لە دادگەری و پرسە نیشتیمانیەکان بۆ پێشخستن و پاراستنی کوردستان ئەکەم. لەڕاستییدا ئێمە خاوەنی ڕاستەقینەی کوردستانین، کە زۆربەمان بچینە دەرەوە، ئەوا ئەهریمەنەکان ئەبن بە زۆرینە لەناوەوەی کوردستان. کێشەکە لێرەیە، کەواتە چارەسەرەکەش لێرەیە لە کوردستان.


خوێنه‌ر و كتێب: دیدگای دوو کەلتووری جیاواز بەرانبەر هەڵەکردن » DidiMn\nسەرەتا / خوێنەر و کتێب/کتێب / خوێنه‌ر و كتێب: دیدگای دوو کەلتووری جیاواز بەرانبەر هەڵەکردن\nبه‌رگی ڕۆمانی پاسه‌وانانی خودا\nكتێب: پاسه‌وانانی خودا\nنووسه‌ر: عه‌تا موحه‌مه‌د\nخوێنه‌ر: دره‌و مه‌هدی\nلە ڕۆمانی پاسەوانانی خودای عەتا موحەممەددا، بە گەیشتن بە لاپەڕە 115ی ڕۆمانەکە لە خوێندنەوەدا، وتارێکی پڕ زانیاری لەبارەی چەمکی هەڵەوە دەخوێنیتەوە.\nنووسەر ئەم بەشەی تایبەت کردووە بە گوزارشتکردن لە چەمکی هەڵە و خستنەڕووی دیدگای دوو کۆمەڵگەی [ڕۆژهەڵاتی و ڕۆژئاوایی] دەربارەی دەرفەتدان بە هەڵەکردن.\nلە سەرەتای ئەم بەشەدا عەتا موحەممەد ئەوە بە خوێنەران دەڵێت: کە چەندە گرنگە لە ڕاستی تێبگەین، هێندەش گرنگە لە هەڵە تێبگەین.\nدواتر عەتا ڕۆڵ و مانای چەمکی هەڵەمان لە بازنەکانی ”ئاین، سیاسەت، پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و تا دوایی“ بۆ ڕوون دەکاتەوە، دەنووسێت: ”دەکرێت هەڵە لە ڕێگەی ئایینەوە مانای گوناه بدات، لە سیاسەتدا خیانەت بێت، لە پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانیشدا لادان و تاوان بێت، لە جێگەیەکی تردا مانای شێواندن بدات.“ (ل 115. ڕۆمانی پاسەوانانی خودا، ن: عەتا موحەممەد).\nتەرخانکردنی بەشێکی تایبەت بە گوزارشتکردن لە چەمکی هەڵە لە لایەن نووسەرەوە، خاڵی نییە لە تێگەیشتنی ناوبراو لەو حەقیقەتەی کە بنچینەی دروستبوونی مرۆڤ لە قەدەغەشکێنییەکی هەڵەکردندا (چیرۆکی ئادەم و حەوا) دروست بووە.\nلێرەوە دەگەینە ئەو بڕوایەی مادام هەڵە پێکهێنەرێکی سەرەکیی ژیانی مرۆڤە. هەر بۆیە مرۆڤیش لە کەوندا بووەتە بوونەوەرێکی بارگاوی بە هەڵەکردن. هەر وەک نووسەریش ئاماژەی پێ دەکات کە: ”بە گەڕانەوەمان بۆ چیرۆکی ئادەم و حەوا دەتوانین ئەو تایبەتمەندییەی مرۆڤ بدۆزینەوە کە بوونەوەرێکی هەڵەکەرە.“ (ل 115. ڕۆمانی پاسەوانانی خودا، ن: عەتا موحەممەد).\nخستنەڕووی دوو دیدگای جیاوازی هەردوو کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی و ڕۆژئاوایی بەرانبەر بە دەرفەتدانیان بە هەڵەکردن، لە ڕۆمانەکەدا بەم شێوەیە هاتووە: نووسەر لە ڕۆمانەکەدا سەرگوزشتەی دوو کەسمان بۆ دەگێڕێتەوە کە هەر یەکێکیان هەڵەیەک دەکەن لە کۆمەڵگەی عەرەبی و کۆمەڵگەی پرتوگالیدا.\nدوو کەسەکە پیاوێکی تەمەن 60ساڵان کە پیشەی هەڵەچنە لە چاپخانەیەکی شاری لیشبۆنەی پایتەختی پرتوگالدا، هەروەها وەرگێڕێکی عەرەب لە یەکێک لە وڵاتە عەرەبییەکاندا. ئەم دوانە هەڵەکانیان ئەوەیە کە هەریەکێکیان دەستکاریی کۆتایی ڕۆمانێک دەکەن لە وڵاتەکانی خۆیاندا.\nجێگەی ئاماژەیە، هەڵەچنە پرتوگالییەکە دوای هەڵەکردنەکەی لە کارەکەی دەرناکرێت و دەرفەتی نووسینەوەی مێژوویەکی پێ دەدەن بە ئاڕاستەی ئەو چارەنووسەی کە بە دەستکاریی کۆتایی ڕۆمانە مێژووییەکەوە دەربارەی گەمارۆی شاری لیشبۆنەی پایتەخت هاتووەتە ئاراوە.\nلە بەرانبەردا، وەرگێڕە عەرەبەکە بە هۆی هەڵەکردنەکەیەوە بە دەستکاریی کۆتایی ڕۆمانە وەرگێڕدراوەکەی دەربارەی ڕۆشنبیر و دونیای ڕۆشنبیری لە کۆمەڵگەی عەرەبیدا لە کارەکەی دەردەکرێت و تووشی نەخۆشیی دەروونی دەبێت.\nAta Mhamad, Xwenar u Kteb, Xwenar w Kteb,


مێرکڵ: پێویستە ئەردۆغان پەنابەران بەکارنەهێنێت بۆ دەربڕینی بێزاریی خۆی\nڕاوێژکاری ئەڵمانیا ئانگێلا مێرکڵ وتی لەوە تێدەگەم ئەردۆغان پێشبینی ئەوە دەکات کۆمەکییەکی زیاتر بکرێت لەلایەن ئەوروپاوە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ قەیرانی پەنابەراندا، بەڵام نابێت پەنابەران بەکاربهێنێت بۆ دەربڕینی بێزاریی خۆی.\nزیاتر لە 10 هەزار کۆچبەر کە زۆرینەیان خەڵکی سوریا و وڵاتانی دیکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفغانستانن گەیشتنە سنووری وشکانی نێوان تورکیا و یۆنان و بولگاریا، ئەمەش دوای ئەوەی ڕۆژی پێنجشەممە ئەنکەرە وتی چیتر ڕێگری لە کۆچبەران ناکات بەرەو ئەوروپا بڕۆن.\nمێرکڵ بە ڕۆژنامەنووسانی وت " تێدەگەم تورکیا ڕووبەڕووی ڕەوشێکی قورس بۆتەوە لە ئیدلب، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بۆ من جێی قبوڵکردن نیە ئەردۆگان و حکومەتەکەی لەجیاتی ئەوەی بێزارییەکەیان لەڕێی گفتوگۆکردنەوە لەگەڵ یەکێتی ئەوروپا دەرببڕن دەچن لەڕێی بەکارهێنانی پەنابەرانەوە دەریدەبڕن. بە بۆچوونی من ئەمە ڕێگە ڕاستەکە نیە."\nمێرکڵ ئاماژەشی بەوەدا دەبێت دانوستانەکانی نێوان یەکێتی ئەوروپا و تورکیا سەبارەت بە ڕێکەوتنەکەیان لەبارەی پەنابەرانەوە دەست پێبکەنەوە.\nلەلایەکی دیکەوە سەرۆکی کۆمسیۆنی ئەوروپا ئۆرسۆلا ڤۆن دەیر لیین وتی جێی قبوڵکردن نیە ئەنکەرە ڕێگە بە کۆچبەران و پەنابەران بدات بە تورکیادا بپەڕنەوە و بێنە ئەوروپاوە.\nڤۆن دەیر لیین لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا وتی " دان بەوەدا دەنێم تورکیا لە ڕەوشێکی سەختتدایە لەڕووی مامەڵەکردن لەگەڵ کۆچبەران و پەنابەراندا، بەڵام ئەوەی ئێستا دەیبینین ناکرێت وەڵامدانەوە یاخود چارەسەر بێت."


دژکردەوەی نوێنەرانی کۆنگرەی ئەمریکا بە هێرشی مووشەکیی سپای پاسداران بۆسەر هەرێمی کوردستان – کوردستان و کورد\nدژکردەوەی نوێنەرانی کۆنگرەی ئەمریکا بە هێرشی مووشەکیی سپای پاسداران بۆسەر هەرێمی کوردستان\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2022/03/15\nیاسادانەرانی ئەمریکا لە دژکردەوە بە هێرشی مووشەکیی سپای پاسدارانی ڕێژیمی ئێران، خوازیاری هاتنەدەرەوەی ئەمریکا لە وتووێژەکانی ڤییەن بوون.\nهێرشی مووشەکیی سپای پاسدارانی ڕێژیمی ئێران بۆسەر کۆنسوڵخانەی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان، دژکردەوەی هەر دوو حیزبی دێموکرات و کۆماریخوازی لێکەوتەوە و نوێنەرانی کۆنگرەی ئەمریکا داویان کردووە هەرچی زووتر وتووێژە ناوکییەکانی ڤییەن لەگەڵ ئێران بۆ بووژانەوەی بەرجام ڕاگرن.\nبەپێی راپۆرتی ماڵپەری “ئەلگماینێر” ڕۆژی دووشەممە “لیز چینی”، نوێنەری کۆماریخوازی کۆنگرەی ئەمریکا لە دژکردەوە بەو هێرشەی سپای پاسداران بۆسەر هەولێر جەختی لە سەر ئەوە کردەوە کە دەوڵەتی بایدن دەبێ بە زووترین کات کۆتایی بە وتووێژەکانی ڤییەن بهێنێ و سەبارەت بەو هێرشە دەبێ جیددی بێ و نابێ بۆ بەهێزکردنی ڕێژیمی ئێران کە هەڕەشەیەکە بۆسەر ئەمنییەت و ئاسایشی جیهانی، دیسان بچیتەوە نێو بەرجامێکی شکست خواردوو.\nهەر لەو پێوەندییەدا “جاش گاتهایمی” نوێنەری دێموکراتەکان هۆشداری دا ئەگەر درێژە بە وتووێژەکان بدەین، نابێ ئەوەمان لە بیر بچێ کە لە ئەگەری لابردنی گەمارۆکان لەسەر ڕێژیمی تیرۆریستیی ئێران، ئەو پارەیە لە کوێ خەرج دەکرێ و ئێمە هەڵسوکەوتە تێکدەرانەکەی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست قەبووڵ ناکەین، و دەدبێ هەوڵ بدەین کە نەهێڵین ڕێژیمی ئێران کە گەورەترین پشتیوانیی تێرۆریزمە لە جیهاندا، دەستی بە چەکی ناوکیی ڕابگا.\nتاگی بابەت: ئەمریکاسپای پاسدارانهەرێمی کوردستان


خۆشەویستی‌و خەشمی سلێمانی ئاشەگوواوی‌و چوارباخ بەنموونە\nکاوە شێخ عەبدولآ\nسلێمانی یەکێک لە تایبەتمەندییە جوانەکانی ئەوەیە ناوی گەڕەک و کۆڵانەکانی زۆر ناسک و خۆشن بۆ نموونە کە دەڵێی سەرچنار، خێرا دیمەنێکی جوان و فێنکایی دێتە بەرچاوت. ئەوە تووی مەلیک و باخی بەختیاری و بۆخۆی نەشئەبەخشن.\nدڵنیام تۆش وەکو من نەتزانیوە کە ناوی (گەڕەکی چوارباخ) حەفتا ساڵێک لەمەوبەر ناوچەیەک بووە ناوی (ئاشە گوواوی) بووە! بەڵام لە سەرەتای چلەکانی سەدەی ڕابردوو کاتێ دەیانەوێ مزگەوت و خانەقایەکی تیا بکەنەوە، ئێ خۆ ناکرێ مزگەوت ناوی مزگەوتی ئاشەگوواوی بێ. مەلای مزگەوت دەچێتە کن مەئموورانی شارەوانی و داوا دەکات ناوەکەی بگۆڕن بە شتێ کە بۆ مزگەوت و خواپەرستی بگونجێ. ئیتر لە ساڵی 1945ـەوە چوارباخ جێی ئاشە گوواوی دەگرێتەوە و هەرگیز ئەو ناوە نەبیسترایەوە.\nجا خەسڵەت و سیفەتی دانیشتووانی شارەکە خۆی، زۆر ئەوەی تێدا زاڵە هەر کەسایەتییەک یان گروپێکی سیاسی یان هونەریی کە دڵخوازی خۆیانبێ زۆر بەرزی دەکەنەوە تا ئاستێکی باڵا، بەڵام کە هەستیانکرد پێچەوانەی حەزو ویستیان دەجووڵێتەوە لێی ڕەنجان و دڵیان لێی شکا، ئیتر هەرگیز ناچێتەوە جێگەی جارانی، بە کورتی بیانەوێ گوواو دەکەن بە باخ ، دڵیان لە باخ بڕەنجێ، بۆ هەمیشە دەیکەنەوە بە ئاشە گوواوی!


خانمانی ئەمریکا لەهەموو کات زیاتر مەی دەخۆنەوە\nی مانگی ده ٠٥, ٢٠٢٠\nڕاپۆرتێکی ناوەندی ڕێگری لەنەخۆشیەکان و چارەسەری لەم مانگەدا بڵاوکرایەوە دەڵێت، ژمارەی گیان لەدەستدانەکان لەوڵاتیەکگرتوەکانی ئەمریکادا بەهۆی مەی خواردنەوە لەهەڵکشاندایە.\nتوێژینەوەکە بۆیدەرکەوتوە لەکاتێکدا ژمارەی گیان لەدەستدانی پیاوان ساڵانە بەرزترە لە ئافرەتان بەڵام ڕێژەی مردنی ئافرەتان بەرزبۆتەوە.\nپێدەچێت خانمان زیاتر ڕووبکەنە مەی خواردنەوە، بەتایبەتی لەکاتی ڕاگرتنی هاتووچۆ لەسەروەختی پەتای کۆرۆنادا. زۆرینەیان ئەرکی ناو ماڵیان هەیە و چاودێریی منداڵ و بەرپرسیارێتی کاریش لەکاتێکدا لەماڵەوەن.\nلیندسی رۆدریگەز بە تۆڕی هەواڵی (ئێن بی سی) ووتوە "دروستکردنی مندڵان زیاتر پەیوەندی بەمەیخواردنەوە هەیە".\nهەروەها ڕۆدریگەز سەرپەرشتیاری توێژینەوەکە دەربارەی پەتای کۆرۆنا و خواردنەوەی زیاتری ئەلکهول و مەی لە گۆڤاری Addictive Behaviors (ڕەفتارەکانی ئالوودەبوون) ووتیشی "سەبارەت بەئافرەتان لەئەمساڵدا لەنێوان مانگی 3 و 4دا کاتێک هاتووچۆ قەدەغەکراوە زیاتر خواردویانەتەوە ".\nهەورەها توێژینەوەیەکی جیاواز لە JAMA Network بڵاوکراوەتەوە دەڵێت "لەکاتێکدا خواردنەوەی مەی لە ئەمریکادا بەرێژەی 14% لەساڵانی 2019 بۆ 2020 بەرزبۆتەوە، خواردنەوەی مەی لای ئافرەتان بەڕێژەی 41% هەڵکشاوە.\nناتالی کرۆفۆرد یاریدەدەری پرۆفیسۆر لەبواری بەروەردە و ڕەفتاری کۆمەڵایەتی و تەندروستی لە کۆلیجی ڕۆڵینز بۆ تەندروستی گشتی لە زانکۆی ئیمۆری بە هەواڵی (بی بی سی) ووتوە "گوونجاندن لە گەڵ مەیدا زۆر ئاسانە" ئاماژەی بەوەشدا کە "لەکاتێکی کەمدا ئەو سیستەمە لەگەڵ فشارەکانی ژیاندا دەگوونچێت، بەڵام دواتر دەبێتە ئالوودەبوون".\nهەندێک کۆمپانیا ئافرەتان بەتایبەتی دەکات بە ئامانج بەریکلامکردن بۆ مەی وئەو بوتڵانەی بەڕەنگی گووڵن بەکاردێنێت، بەجۆرێک هانیان دەدات کە خواردنەوەی دەبێتە مایەی خۆشمەستیی و بەتواناتر بوونی کەسایەتی.\nزۆر خواردنەوەی مەی لەوانەیە ببێتە هۆی کێشەی زۆر و گرفتی درێژخایان، لەوانە بەمۆم بوونی جگەر و ژەهراوی بوون بە مەی.\nئایا ڤایرۆسی کۆرۆنا دەتوانیت لە 2 مەتر زیاتر لە هەوادا دورکەوێتەوە؟\nواشنتن – ئایا ڤایرۆسی کۆرۆنا لەهەوادا دەتوانێت لە 2 مەتر زیاتر دوورکەوێتەوە؟، ئەمە ئەو پرسیارەیە زۆر کەس دەیکات، بەڵام توێژینەوەکان دەردەخات ئەو ئەگەر هەیە، بەڵام هێشتا ڕوون نیە تاچەند کاریگەری هەیە.\nکاتێک مرۆڤ دەکۆکێت، دەپژمێت, گۆرانی دەڵێت، قسە دەکات، هاوار دەکات تەنانەت کاتی هەناسەدانیش وردیلەی دڵۆپی شل بەهەوادا بڵاو دەکاتەوە، ئەگەری هەیە ئەو وردیلانە ڤایرۆسی کۆرۆنا بۆ مەودای دوورتر لە 2مەتر بڵاوکەنەوە.\nئامۆژگاریاکان دەڵین بەلانی‌کەمەوە ئەگەر2 مەتر دوور بن، ئەو وردیلە گەورانە دەکەونە سەر زەوی و دور ناڕۆن.\nبەڵام زاناکان دەڵێن هەندێک وردیلەی بچووک هەیە بە (تۆزی هەوا) ناو دەبرێت لەوانەیە بۆ چەن کاتژمێرێک لەهەوادا بمێنێتەوە، لەوانەیە لەژورێکدا بڵاوبێتەوە و ئەگەر گۆڕانکاری لەهەوای ژوورەکەدا نەبێت ئەوا کۆدەبنەوە، ئەمەش ئەگەری گواستنەوەی هەیە بۆ مرۆڤی تەندروست ئەگەر لەگەڵ هەناسەداندا هاڵیمژێت.\nلینسی مار توێژەرەوە لە گواستنەوەی نەخۆشیەکان لەهەوادا لەزانکۆی تەکنەلۆجی ڤیرجینیا لە بترسبیرگ لە ڤیرجینیا دەڵێت " 2 مەتر بۆ هەوا مەودایەکی زۆر نیە، ئەگەر لەوە دورتریش بکەویتەوە زۆر باشترە".\nهەندێک زانا دەڵین بەڵگەی ڕوون هەیە دەربارەی پەتاکە کە دەبێت ڕێوشوێنی خۆپارێزی بگیرێتە بەر، سەرباری ئامۆژگاریەکان، جەختیش دەکەنەوە سیستەمی گۆڕینی هەوا و پاکردنەوەی لەناو ماڵدا و شوێنی کار دەبێت هەبێت. دەشڵێن کاتێک لەگەڵ کەسانی‌دیکە کۆدەبیتەوە باشترە لەهەوای دەرەوە بێت و لەشوێنی داخراودا نەبێت.\nبەرپرسان لە زیمبابۆی بەکتریا بەهۆکاری مرداربوونەوەی بەکۆمەڵی فیل دادەنێن\nبەرپرسانی بەڕێوەبەرایەتی باخچەکانی زیمبابۆی دەڵێن ئەوان گومانیان هەیە نەخۆشیەکی بەکتریا بەناوی بەژەهراوی بوونی خوێن و پژانی هۆکاری دوا مرداربوونەوەی بەکۆمەڵی 34 فیلە لە باکۆری ڕۆژئاوای وڵات .\nمرداربوونەوەی فیلەکان لەکۆتایی مانگی 8ی ڕابردوودا بەماوەیەکی کەم دوبارە بوویەوە دوای مرداربوونەوەی سەدان فیل لە بۆتسوانای دراوسێ بەشێوەیەکی تەمومژاوی. دەسەڵات هۆکارەکەی گەڕاندەوە بۆ ئەوژەهرانەی بەهۆی جۆرێک بەکتریاوە بەرهەم دێت.\nبەرێوەبەری بەرێوبەرایەتی باخچەکانی ژیانی کێوی لە زیمبابۆی فۆلتن مانگوانا ووتی ڕۆژی 3 شەممەی ڕابردوو 34 فیلیان دۆزیوەتەوە مرداربوونەتەوە، پێشبینی دەکرێت ژمارەی زیاتر تۆمار بکرێت.\nدەشڵێت زۆرینەی فیلەکان لەسەر سک کەوتوون، واتە کتووپڕ مرداربوونتەوە، پشکنین دەریخستوە فیلەکان هەوکردنی جگەر و چەند ئەندامیکیان هەبوە، بو دڵنیابوون نموونەی هەوکردنەکان بۆ بریتانیا و ئەفریکای باشور نێردراوە".\nلەنێوان مانگی 4 و 6ی ڕابردوودا زیاتر لە 330 فیل مردابوونەوە و بەرپرسانی گیاندارانی کێوی ئەوکات هۆکارەکەیان نەدەزانی، جەستەکان دۆزرانەوە بێئەوەی زیان بەدانەکانیان کەوتبێ، واتە ئەگەری ڕاوکردنی نایاسایی‌یان بەدوور دانرا.\nدکتۆر مادی ڕۆبن گەورە پزیشکی ئاژەڵان لە بەڕێوبەرایەتی ژیانی کێوی و باخچەکانی نیشتمانی لەبۆتسوانا لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ووتی بەکتریای ڕەنگ شین هۆکاری مرداربوونەوەیانە. ئەوبەکتریایە لەڕێگای ئاوەوە دەگوازرێتەوە و ژەهری کووشندە بەرهەم دێنێت و کاریگەری لەسەر سیستەمی هەستەدەماری فیل هەیە.\nشارەزایان دەڵین ژمارەی فیل لەئێستادا لە زیمبابۆی دەگاتە 90 هەزار.\nتوێژەرەوان دەڵێن فیلەکان لە بۆتسوانا و چەند بەشێکی زیمبابۆی ژمارەیان لەئاستێکی باشدایە – دەگاتە نیوەی ژمارەی گشتی فیل لەئەفریکادا کە بە 400 هەزار مەزەندە دەکرێت. بەڵام لەچەند جێگایەکی‌کە بەتایبەتی لە دارستانەکاندا ژمارەی فیلەکان لەکەمبوونەوەدایە.\nبەرنامەی زانست و تەکنەلۆجیا 05-10-2020


ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی قه‌رزی نیشته‌جێبوون ده‌داته‌وه\nله كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانیدا، چه‌ند ته‌وه‌رێكی گرنگ باس ده‌كرێت و یه‌كێك له‌وانه‌ش دانه‌وه‌ی قه‌رزی نیشته‌جێبوون له‌سه‌ر هاووڵاتییان ده‌بێت.\nئه‌مڕۆ سێشه‌م ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی كۆ ده‌بێته‌وه، یه‌كێك له ته‌وه‌ره گرنگه‌كانیش كه باسی لێ ده‌كات ڕاگرتن و درێژكردنه‌وه‌ی ماوه‌ی قه‌رزی نیشته‌جێبوونه‌وه له‌سه‌ر هاووڵاتییان.\nبه‌رزان محه‌مه‌د جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی، ئه‌مڕۆ سێشه‌م 12ی شوبات به "وشه"ی راگه‌یاند، ئه‌مڕۆ ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی 52یه‌مین كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی ئه‌نجام ده‌دات و یه‌كێك له ته‌وه‌ره‌كانیش تایبه‌ته به قه‌رزی نیشته‌جێبوون و له به‌رژه‌وه‌ندی هاووڵاتییان ده‌بێت.\nئه‌وه‌شی گوت: ته‌وه‌ری یه‌كه‌م تایبه‌ته به پرسی قه‌رزی نیشته‌جێبوون له‌سه‌ر هاووڵاتییان, ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی به كۆی ده‌نگ راسپارده‌یه‌ك ده‌داته وه‌زاره‌تی دارایی و داوا ده‌كات ئه‌و هاووڵاتییانه‌ی وه‌رزی نیشتجێبوونیان له‌سه‌ره له‌و دۆخه‌ی ئێسته رابگیرێت و پاره‌كه‌یان لێ وه‌رنه‌گیرێته‌وه.\nزیاتر گوتی: ئه‌وانه‌ی مامه‌ڵه‌ی یاساییان له‌گه‌ڵ كراوه به‌هۆی نه‌دانه‌وه‌ی ئه‌و قه‌رزه مامه‌ڵه یاساییه‌كه رابگیرێت له‌گه‌ڵیان، هه‌روه‌ها دانه‌وه‌ی قه‌رزه‌كه بۆ ئه‌و هاووڵاتییانه‌ی له سه‌نته‌ری شاردان بكرێته 15 ساڵ و ئه‌وانه‌ی له شاره‌دێ و شارۆكه‌كاندان بكرێته 20 و بۆ هاووڵاتییانی هه‌ڵه‌بجه‌ش بكرێته 20 ساڵ.\nته‌وه‌ره‌كانی تری كۆبوونه‌وه‌كه‌ی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی، تایبه‌ته به مووچه‌خۆران و پاشه‌كه‌وتی مووچه كه له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌كرێت.


سیاسەتی چەوتی حکومەتی ناوەندی ئێران کوردەکان زیاتر بەرەو سەربەخۆی خوازی هان دەدا، ئەلبورز ڕۆئین تەن – Peshmergekan\nجیاخوازی یا سەربەخۆی خوازی چەمکێکە کە بەدرێژای مێژووی هاوچەرخ وەک بیانوویەک بۆ سەرکوت و پێشێل کردنی مافەکانی نەتەوەی کورد بەکارهێنراوە.\nتەنانەت لە زۆر مافی سەرەتای بێ بەش کراون چونکە هەر مافێکی سەرەتای بە بەستێنێک بۆ گەیشتن بەو ئامانجە دەزانن لێرەدایە کە بۆ پێشی گرتن بە ڕزگار بوونی کوردستان و کورد چەمکی داگیرکەری دەوڵەتەکانی ناوەند لە سەر کوردستان مانا پەیدا دەکات. هەر بۆیەش دەسهەڵاتی خۆی لە سەر بنەمای هێز و بە تێڕوانینی ئەمنیەتی لە سەر کوردستان بەرقەرار کردوە. بەو شێوەیە پێشی بە گەشەی ئابوری و کەلتوری و کوردستانیش دەگیردرێت چونکە مەبەستی حکومەتی ناوەندی داگیرکردن و پێشی گرتن بە ئازادی گەل و خاکی کوردستانە نەک بەڕێوەبردن یا باشتر کردن یا بەرەو پێشبردن.\nهەر بۆیەش لە مێژوو و بیرەوەریمان لە گەڵ دەوڵەتی ناوەندی جیا لە خوێن و ستەم شتێکی تر جێگەی نابێتەوە.\nلە هەمووی سەرنج ڕاکێشتر ئەوەیە کورد زۆر جار بە مافی زۆر کەم لە پێناو نەمانی شەڕ و نەهامەتی و گەیشتن بە کەمترین مافەکانی خۆی ئامادە بوە لە چوارچێوەی ئەو سنورانە داوا بکات.\nواتە کورد بازی داوە بە سەر ویستی مافی جیاخوازی لە پێناو دروست کردنی کۆمەڵگایەکی پێشکەوتوو کە نەک لەلایەن دەوڵەتی ناوەندەوە پێشوازی لێ نەکراوە بەڵکو\nهەر بەرەو ڕووی هەمان هەڵسوکەوتی دژبەرانەو داگیرکەرانە بوتەوە.\nتەنانەت ئاستی دژایەتی مافی کوردان تەنیا بۆ دەسهەڵاتدارانی تاران نەماوە بەڵکو بە دەگمەن هەڵکەوتووە دێموکرات خوازترینیشیان دان بە کەمترین مافی ڕەوای کورد دا بنێن بەڵکو ئەوانیش لە ترسی داڕوخانی یەکێتی دەسکردی بە جەبر و زۆر هەر وەک داگیرکەران بیردەکەنەوە جیاوازێکیان نیە.\nدوای ئەو هەموو ساڵە ئێستا لە هەموو کاتێک زیاتر ئەو پرسیارە دێتە پێش کە تا کەی بەردەوام بین لە سەر داوای مافەکانمان لە چوارچێوەی ئەو سنورە دەسکردە کە تەعبیر لە گەوهەری نەتەوەیی ئێمە ناکات.\nیا بۆچی لە کاتێک دا کورد هەمیشە ئـامادە بوە بۆ دانوستان و چارەسەری بەڵام هەر بە خوێن و خەنجەر وەڵادراوەتەوە بەردەوام بێت لەسەرداخوازی بۆ چارە سەری و دانوستاندن.\nیا چەند جار ئامادە بین بۆ سەلماندنی نیەت پاکی لە سەر مێز دابنشین ئەوان تیرۆرمان بکەن؟\nیا تا کەی ئامادە بین ئێمە بۆ بەرچاو گرتنی حەساسیەتی ئەوان بە دڵیش نەبێت بە گوتار لە ڕەواترین مافی خۆمان دەست هەڵگرین ئەوان تەنانەت ئامادە نەبن بۆ چارەسەری دانوستاندنیشمان لە گەڵ بکەن.\nهاتنە پێشی هەمووی ئەو پرسیارانە لە ناخی خوێندنەوەی مێژووی دانیشتنەکانی سەرۆک عەشیرەتەکان و نوێنەرانی کورد و ڕێبەرانی وەک سمکۆ و پێشەوا هەیئەتی کورد و قاسلموو خۆی دەنوێنێ وەڵامەکانیشی لە لای جیلی نوێ بە ئیدی بەسە دەست پێکات.\nناڵێم ئەوانەی پێش ئێمە هەڵە بوون بەڵکو بناغەی ئەو ئیدی بەسەی جیلی نوێ بەرهەمی خەبات و تێکۆشانی ئەوان و سەردەمی ئێستای گەشەی بواری جیا جیای دۆزی کوردە.\nهەر بۆیەش کاتی ئەوە هاتوە لە بەر سێبەری قورسی ئەو مێژووە ستراتیژی نوێی گەل و خەبات و تێکۆشان لە داخوازی لە چوارچێوەی سنوری دەسکرد بگۆڕین بۆ داخوازی گەل جا هەرچی بێت واتە بڕیار دان لە سەر چارەنوسی خۆمان بکەینە مانشێتی داخوازیەکانمان. بۆسەلماندی ئەو داخوازە ڕەوایەش مێژووی ستەمی چەندین ساڵە بە بەڵگە بهێنینەوە کە پڕە لە داستانی داپڵوسین و قڕکردن و ژینوساید و زیندان و گولە و تفەنگ .\nواتە سیاسەتی چەوت و دژبەرانەی ناوەندی تاران زیاتر لە هەموو بیانویەک ئێمە هان دەدات کە ئیتر سەربەخۆی خواز بین یا لانی کەم داوای دەستە بەر کردنی مافی بڕیار دان لە چارەنوسی خۆمان بکەین.\nپێم وایە لێرەدا هێزی ڕاسان و داینەمۆی شۆڕش واتە حدکا دەبێت بۆ ئاراستە کردن و بەرجەستە کردنی ئەو داوایە ڕۆلێکی کاریگەر بگرێت چونکە داینەمۆ بوون و قوربانی و خەباتی نزیکەی یەک سەدەی ڕابردوو ئەو ئەرکەش لە ئەستۆی ئەو هێزە دادەنێت.\nبێ گومان باش دەزانم بۆ ئەوەی ئەو داوایە لە دروشمێکی زەرق و بەرق دار بگوڕێت بۆ ستراتیژێکی بەرنامە داڕێژاو سەرەتا پێویستە زەمینەی تیئوری ئەو چەندە لەبەر ڕۆشنایی نەهامەتیەکانی مێژووی ڕابردوومان دابڕێژت و بکرێتە ئامانجی شۆڕش و دواتر بۆ جێبەجێ کردن و پڕاکتیزە کردنی ڕاسان بگەینینە بە لوتکەی بەهێزی بەڵام تەنیا هێنانە بەر باسی ئەو بابەتە ئەو چەندە بە دوژمن نیشان دەدات کە بە هەڵگرتنی وانەی مێژوو درێژە بە خەباتمان دەدەین هەر بۆیەش هەڵگرتنی ئەو هەنگاوە لە کۆنگرەی داهاتوی حدکا وەک هەنگاوێکی مێژووی سەیر دەکرێت کە ئەگەر لە کۆنگرەش دا نەبێتە بڕیار بەڵام هەیئەتێک لە کۆمسیونی سیاسی لە داهاتوو بۆ تەرخان بکرێت.


*ژان ده‌یانگرێت كه هه‌واڵ له‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی دوولایه‌ن ده‌بێت. ژان ده‌یانگرێت كه ته‌نانه‌ت حزبه‌كه‌شیان لایه‌نێكی ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه بێت. چونكه ئاره‌زوویان له ناكۆكی‌و دووبه‌ره‌كییه، له‌وه‌دا ده‌بنه ئه‌ستێره كه ده‌ركه‌ون‌و قسه بكه‌ن‌و توانج تێگرن كه ئاشتی‌و لێكگه‌یشتن هه‌بێ ئه‌وا ناویان نایه‌و ره‌سمیان له شاشه‌كانه‌وه ده‌رناكه‌وێت.\n*ده‌رس وه‌رناگرێت ئه‌م عه‌بادییه، ده‌ره‌نجامه‌كانی له هه‌ڵبژاردن پێیان گوت به شه‌ڕكردنی دژی كورد‌و قسه به كه‌ركوك ده‌نگی زیاد ناكا‌و كورسی باڵا ناكات، به‌ڵام هه‌ر كه لێی ده‌قه‌ومێ كه‌ركوك ده‌کاته هه‌ره‌شه. ئه‌رێ كه‌سێك نییه پێ بڵێ كاكه هه‌ر كه‌ركوك سه‌ری پێشینانی خۆی خوارد.\nمالكی‌و جه‌عفه‌ری‌و پێش ئه‌وانیش سه‌ددام ده‌رسیان وه‌رگرتووه. تۆش هه‌ر وه‌ری ده‌گریت.


ئەوەی دەمانەوێت داخستنی بەردەوامی پەڕلەمانە نەك هەموو شوێنێك … زاهیر باهیر – Dengekan\nئەوەی دەمانەوێت داخستنی بەردەوامی پەڕلەمانە نەك هەموو شوێنێك … زاهیر باهیر\nbyZahir Bahir\tMarch 24, 2020\tGeneral, Opinion\nترسی من ڤایرۆسی کۆرۆنا نییە ، چونکە ئەم قۆناغەش وەکو هەموو قۆناغە ناڕەحەتەکانی دیکە تێدەپەڕێت و ژیان ئاسایی دەبیتەوە. ترسی من دەستنانە بیناقاقەمانە لە لایەن حکومەت و دەوڵەتەوە، دواچۆڕی ئازدیی تاکایەتی و پەیوەوندییە کۆمەڵایەتییەکانمانە ، کۆتاییهێنانی خۆپیشاندان و ناڕەزاییەکانمانە، درێژەکردنەوەی کاتی سەر کار و خراپکردنی زیاتری بەند و مەرجەکانی سەر کارمانە، لێدانی لانی کەم دوو ساڵی تری بزوتنەوەکەمانە، و زۆری تر لەمانە.\nلە بریتانیا تەنها یەك هەنگاومان ماوە بۆ قەدەغەکردنی تەواوی هاتووچۆ. دوێنی شەو، 23/03 پەڕلەمانتارە بەڕیزەکانمان بە ڕاست و چەپ و میانڕە و کۆنەپارێز و لیبراڵەوە … بڕیاری تێپەڕاندنی یاسای ڤایرۆسی کۆرۆنایان بۆ ئەنجوومەنی کۆمۆن، دا ، کە یاسایەکی وەکو ئینگلیز دەلێت دراکۆنیان، بەمەش دوا بزماریان لە کفنی ئازادیی تاك و کۆەمەڵ دا. هەموو پاوەرێك درا بە پۆلیس و گەر پێویستیش بکات [ کە بەڕای من بە زووترین کات ئەوەش دەکەن] دەیەها هەزار سەرباز بکێشنە ناو شارەکانەوە بە تایبەت لەندەن. لە ئەمڕۆوە ئیتر تۆ تەنها لە ڕۆژێکدا یەکجار دەتوانیت بچیتە دەرەوە ئەویش بۆ وەرزش یاخود بۆ بازاڕییکردن، تەنها بۆت هەیە لەگەڵ یەکێك، کە لە ماڵەکەدا بەیەکەوە دەژین، ئەویش بەو مەرجەی ماوەیەك [ مەسافیەك] لە نێونتانا هەبێت . گەر وانەکەیت بە ئاسانی پۆلیس دەتگرێت و سزاشت بۆ دەبڕێتەوە. هەمو دوکان و بازاڕێك جگە لە سوپەر مارکێت و دەرمانخانە کردنەوەیان قەدەخەیە و کردنەوەی هەر دوکانێکی دیکەی هەژاران، دەسگێڕەکانی سەر عەرەبانەکان، هەر هەمووی قەدەخەیە و دووبارە پۆلیس دەتوانێت پێت دابخات و سزاشت بدات.\nئەم بڕیارەش بۆ 2 ساڵە و هەموو 6 مانگ جارێك حکومەت پێیدا دەچێتەوە. دوو ساڵیش عەیامێکە، تەمەنێکی درێژە لە تەمەنی چاوەڕوانی هەژاران و ئەوانەی کە پڕن لە دەسەڵات و دەوڵەت و زۆرداریی و نادادپەروەری و نایەکسانیی.\nئامۆژگاری دەوڵەتیش بە تەنها ” لە ماڵەوە بمێنەرەوە” ئەمە لە کاتێکدا کە سەرەکوەزیران ئەوەی پشتڕاستکردەوە ” … هیچ دەزگەیەکی تەندروستی لە جیهانا نییە کە پیایدا بگات، لێرە قەرەوێڵەی تەواو بۆ ئەوانەی کە لەحاڵەتی زۆر خراپدان نییە، ماشێنی پاککردنەوە و ژیانەوەی سییەکان کافی نییە، ژمارەی دکتۆر و نێرس و … تد کەمن و بە گوێرەی پێویست، نییە ”\nسەرەكوەزیران ڕاستدەکات، ئەمڕۆ لە هەموو خەستەخانەکانی بریتانیا بۆ 61 ملیۆن کەس تەنها 8175 لەو ماشینە هەیە، کە لە کاتێکدا 30 هەزار پێویستە. لە ئێستادا تەنها 5000 داواکراوە و ئەویش لە 2 هەفتەی دیکەدا گوایە ئامادە دەبێت.\nئەوەی کە دوێنی شەو دیمانەی کەنالی 4 ی تی ڤی لەندەنی لە هەواڵەکانی کاهژێری 7 دا، بینبێت کە لەگەڵ وەزیری تەندروستی و دکتۆر و نێرس کرا و دواتر ڕاپۆرتی خەستانەیەكیش خوێنرایەوە لەسەر ئەوەی کە لێرە هیچ ئامادەکارییەك نەکراوە. تەنانەت بڕێك لە دکتۆر و نێرسەکان لەسەر حسابی خۆیان پیداویستی خۆپاراستنیان کڕیوە. ئەو کاتە بۆت دەردەکەوێت کە حکومەت و چەندێك مشورخۆری هاووڵاتییەکانێتی. ئەمانە لە لایەکەوە منی گریان و لەلایەکیشەوە ڕقی ئەستور کردم.\nلەگەڵ هەموو ئەمانەدا پەڕلەمانتارێکی گەواد [ بە مانا کوردییەکەی نا] نایەتە جواب لێیی و بڵێت ئاخر قوربان بۆچی؟!! ئەوە ئێوەن کە 10 ساڵی ڕەبەقە لەسەر حوکمن واتان لێکردوە؟ پەنجە بکات بە چاویدا بڵێت مردنی هەر کەسێك لەم خەڵکە، جەنابت و حیزبەکەت و هاوڕێ دەوڵەمەند و ساماندارەکانت ئایا بەرپرس نین لێێ؟ لە لایەکی تریشەوە خەڵکی ئەم وڵاتە جوڵەیەك ناکەن و لەبەردەمی ڕەحمەتی دەوڵەت و حکومەتدا دانیشتون ئەوەندەی جگەرە و بیرە و جنس و فوتبۆڵیان هەبێت، ئیدی نان هەیە یا نییە، جار بەجەهەنەم ، ئازادیی قەدەخە دەکرێت یا ناکرێت ؟ جا چییە؟ پەیوەندی بە منەوە چییە؟ خۆ من سیاسەت ناکەم و داخڵ بە سیاسەتیش نابم؟\nخەڵکی کەمتر تێدەفکرن کە ئەمە سەرنجامێکی زۆر خراپ و ساڵانێکی ڕەش دەهێنێت. پاش ساڵێکی دیکە سەرمایەداریی هەڵدەسێتەوەو ئەوەی کە نەیتوانیوە لەم ماوەیەدا بیکات ، دەیکات. لە کێشە داراییەکەی 2008 دا سەرمایەداری و دەوڵەتەکانی زۆر بە چاکی و باشی بۆ قازانجی خۆیان قۆستیانەوە . من لێرەدا هەر یەك دوو نموونەیەك دێنمەوە. یەکەم: ناساندنی پلانی ” زیڕۆ کۆنتراك’ واتە کارکردن بێ عەقدە هەر وەکو مەیانی کارکردنەکەی سلێمانی 60 و سەرەتای 70 کان کە بەنا و مقاویل دەهاتن کرێکاریان لەوێوە دەبرد. بەڵام لە ئێستادا مەیانەکە گۆڕاوە بە تێکستی تەلەفونی و پێتدەڵێت “وەرە بۆ کار، یاخود ئەمڕۆ مەیە ، یا چی تر پێویستمان پێت نەماوە”. دووەم: بە پاساوی دەسستگرتنەوە و بوونمان لە قەیراند، هەندێك لە بیمەکان بڕان و ئەوەشی کە ماوەتەوە بەدەستهێنانیان زۆر گرانە و کەمتریشە لە جاران. لە ناساندنی ئەمەشدا تا ئێستا چەندەها کەس خۆی کوشتووە لەبەر ئەوەی لیژنەی پزیشکی بڕیاری داوە ئەم کەسانە شایانی پێدانی ئەو بیمەیە نین ، ئیدی بیمەکە نەخۆشی یا پەککەوتەیی یاخود بێ کاریی، هەر کامیا بێت.\nسێیەم: سڕکردنی موچەی هەموو کرێکاران و کارگەران و فەرمانبەرانی کەرتی دەوڵەتیی بە دکتۆر و نێرسەکانیشەوە کە ئێستا لە لایەن حکومەتەوە بە ” پاڵەوان” دەناسرێن و سوپاسیان دەکەن. بە نیسبەت کەری تایبەتیشەوە پارەیەکی کەم بە درێژکردنەوەی وەختی سەر کار و هەلومەرجی خراپی سەرکار .\nئەوەی سەرەوە تەنها 3 خاڵن لە دەیەها خاڵی هێڕشی دەوڵەت و سەرمایەداران بۆ سەرمان. بۆیە لەم قەیرانەی ئێستاشدا من بەش بەحاڵی خۆم چاوەڕوانی خرپترکردنی بارودۆخی ژیانمان دەکەم لەبری باشتری لە هەموو ڕوویەکەوە.\nبە گوێرەی ئەزموون و خۆشم و خوێندنەوە و تێفکرینی زۆرم، گەیشتومەتە ئەو بەرەنجامەی گەشەکردنی سەرمایەداری و پێشکەوتنی تەکنەلۆجیا و زیادبوونی ژمارەی کرێکاران نەك هەر بزوتنەوەکە ناباتە پێشەوە بەڵکو دوایشی دەخات ، ئەمە لە ئێستادا ئاوایە. هەر ئەمەشە کە دەبینیت ڕاپەڕین و ناڕەزایی و هەوڵی شۆڕش لە وڵاتانی دواکەوتوی پیشەسازیدا زۆر ترن تاکو ئەم وڵاتانە. گەر یەكێك پێم بڵێ ئەی ئەوە نییە لە فەرەنسا هەیە کە وڵاتێکی پیشەسازیی پێشکەوتووە؟ لە وەڵامدا دەلێم کە نەریت و خو و مێژوی شۆڕشگێرانەیە کە بەرگریی و بەگژاچونەوە دروستدەکات، نەك بەپیشەسازیکردنی وڵات و پێشەوەچوونی تەکنەلۆجیا. خۆشبەختانە ئەوە لە یۆنان و فەرەنسادا هەبوو ، بەڵام حکومەتی چەپی Alexis Tsipras ئەوەی لە یۆنانا نەهێڵاو ، جەنگی کۆرۆناش ڕەنگە کۆتایی بەوەی فەرەنساش بهێنێت. هیوادارم ئاوا نەبێت.\nPrevious ئەولەویاتەكانى سیگمۆند فرۆید … وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: صباحی مەلاعەوڵا\nNext حكومه‌تی ڕۆژ!! … شاخه‌وان سه‌نگاوی\nرۆشنبیری کورد لە نێوان گۆڕینی دنیا و خەونی دەسەڵاتدارێتیدا … نووسینی: ستیڤان شەمزینی\nململانێی، روسیا، ئەمریکا، ئیران و تورکیا لە کۆتایی ٢٠١٧ دا! … ئاشتی ئیبراهیم ئەفەندی\nپەرلەمانی ئەوروپا داوای لێکۆڵێنەوەی نێودەولەتی دەکات لەسەر بەکارهێنانی چەکی کیمیایی لە دارفۆر\nکتێب/ ئاوڕدانەوەیەک لە ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵاتناسی.. نووسینی: ئەمجەد شاکەلی\nشۆڕشی مردوەکان.. شیعر/ کاوە عوسمان عومەر\nدوو هۆنراوە … نەوزاد بەندی


ANF | فێستیڤاڵی کچە خوێندکارانى قۆناغی ئامادەیى کەرکوک بەڕێوەچوو\nسێشه‌ممه, 12 Mar 2019, 11:40\nفێستیڤاڵی کلتوری و هونەریی ساڵانەی قوتابخانەی ئامادەیی شنەی کچان لە کەرکوک کرایەوە. فێستیڤاڵەکە لە بەشی زانستی و ئەندازیاری و وەرزشی و هونەری پێکهاتبوو و تیایدا فێستیڤاڵەکەدا کەلوپەلی کۆن و کولتوری کوردەواری و کەرەستەی دروستکراوی دەستی نمایش کران.\nبەرێوەبەری خۆیندنی کوردی لە کەرکوک و ژمارەیەکی زۆر لە مامۆستایان و بەڕێوەبەرانی قوتابخانەکان ئامادەی فێستیڤاڵەکە بوون.\nدانیا نەوزاد کچێکی بەشدار بووی ڤستیڤاڵەکەیە، کە بە جلوبەرگی گەریلاوە بەشداریى لە فێستیڤاڵەکەدا کردووە و بە بە ئاژانسی هەواڵی فورات (ANF)ی ڕاگەیاند: "ئێمە هەستاین بە کردنەوەی فێستیڤالێک لە شاری کەرکوک، کە ساڵانە ئەنجامی دەدەین. هەر قوتابییەک بە شێوەیەک بە کارێکی تایبەتی خۆی بەشداری فێستیڤاڵەکە بووە. سوپاسی زۆری مامۆستاکانمان دەکەم کە پشتگیرییەکی زۆرمانیان کردووە ".\nلانە نەوزاد کچێکی تری بەشداربووی فێستیڤاڵەکەیە و بە ئاژانسی هەواڵێ فوراتی (ANF)ی ڕاگەیاند: "من بە کاری ئەندازیاری بەشداربی فێستیڤاڵەکەم کردووە، چونکە ئەو بەشەی کە من تیایدا دەخوێنم نزیکە لە بەشی ئەندازیاری. ئاواتی خۆیشم ئەندازیاریی مەدەنییە، بۆیە نموونەی پرۆژەیەکی خانوو و بینام دروستکردووە بۆ نمایش کردنی پێشەنگاکە، لە پرۆژەکەم شارێکی پێشکەوتووم دروستکردووە، کە باخچە و قوتابخانەی تێدایە، بەلام لە شارەکانی ئێمە ئەمجورە پرۆژانە کەمە ".


ساڵانە گروپی دڵخۆشی کۆمەڵایەتی سەروە ڕێکخراوی بەناو نەتەوە یەکگرتووەکان تۆمارێک لە لیستی نێوی وەڵاتانی دڵخۆش و شاد بڵاو دەکاتەوە. لەم پێوەندیەدا هەڵسەنگاندنی وورد بۆ چۆنیەتی ژیان دەکرێ وچەند خاڵ وبنەما دەکەنە پێوەر بۆ شادبوون ودڵخۆشی خەڵکی وەڵاتان. هیوا وهومێد بە ژیانێکی ساغلەم ،ئازاد بوون لە بڕیاڕدان ، پشتیوانی کۆمەڵایەتی، دڵ ئاوەڵەیی ،داهاتی تاک ، مافی وەک یەک ،لەو بابەتانەن کە دەکرێنە بنچینە بۆ ژینێکی بەکەیف و خۆشی وهیوا بەژیان. لەدوایین ڕاپۆرتی ئەو گروپەدا کە لەکۆتایی ساڵی 2018 ئەنجام درا وبڵاو کرایەوە ، خەڵکی ئێران بە یەکێک لەدڵ ناخۆشترین وپڕئازارترین خەڵکانی دنیا دەست نیشان کران و وەک وەڵات لەپلەبەندی 165 وەڵاتدا، لە ڕیزی 106 مین جێی گرت.\nجوگرافی و دیموگرافی ئێران کە هەڵکەوتەێیکی تایبەتی هەیە ولەباری ئابووریشەوە بە ناووچەێیکی دەوڵەمەند ئەژمار دەکرێ وخاوەنی چەندین سەرچاوەی ژێر زەویە ولەبواری کەشاوەرزیش نموونەی وەڵاتانە وهێزی مرۆیشی لەرابردوودا هاووتای کیشوەرەکانی هەرێ پێشکەوتووی جیهان بوو، ئێستا بەهۆی حاکمیەت ودەسەڵاتێکی توتالیتێر ودیکتاتۆر ودواکەوتوو ، چەرخی پێشکەوتنی ڕاوەستاوە وبەردەوام شارستانی و پێشکەوتنی ئەم وەڵاتە دەگەڕێتەوە بۆ دواوە و لەجێی خۆیدا دەسوڕێتەوە. ئێرانێک کەلە ڕابردوودا لەباری پێشکەوتن ودڵخۆشی هاووتای وەڵاتانی ڕۆژئاوا بوو ، ئێستا لەگەڵ وەڵاتانی دواکەتوو هاووشان بووە وخەڵکەکەی بەیەکێک لە دڵناخۆشترین خەڵکی جیهان ئەژمار دەکرێن.\nلەگەڵ ئەوەی کە هەرچی ئێمکاناتە بۆ ژیانێکی مرۆڤانە تایبەت وتەرخان کراوە وهەموو ڕۆژێک داهێنانێک بۆ دڵخۆشی وژیانێکی مودێڕن دەکرێت ،بەڵام ئێرانیەکان بەجێگەی بەهرەوەرگرتن وخۆشگوزەرانی و ڕۆشتنی پێ بەپێ لەگەڵ ڕەوتی ژیانێکی نوێ ،خەڵکەکەی لە سەدا ،هەشتای خەریکی زگ هەڵگڵۆفینن وئاواتیانە نانی شەویان دەست بکەوێت، یان بە بیانوێیک نەخرێنە زیندان وتەجاوەزیان پێ نەکرێت، یان لەبەرانبەر ئازاد کردنیاندا داوای زەمانەتی میلیار تمەنیان لێنەکەن ولەبەر بێ حیجابی ولەبەر کردنی جل وبەرگ سزای جەستەی نەدرێن. ئەم هۆیانە کاریگەری گەورەی لەسەر ڕۆح وڕوانینی تاکی ئێرانی داناوە و نەبوونی ئاسایشی گشتی، بۆتە هۆی ئەوە کە خەڵک تووشی دڵەڕاوکێ ببن وزۆرێکیان خەو وخوارنیان تێک بچێ ولەئاکامدا لەگەڵ بارێکی ئاڵۆزی دەروونی ڕووبەڕوو ببن وخۆکوشتن بە ڕێگەی ڕزگاری بزانن. شادی ودڵخۆشی خانەوادە نەماوە و ئەو سەرلەهەندایەکێیەی کەلەڕابردوودا بوو ئێستا بۆتە خەیاڵ وخۆزیەی گەڕانەوەی. لەکۆمەڵگاێیک کە ئازادی سیاسی وهتد.... بوونی نەبێ وڕەخنەگر بە دژمنی خودا بزاندرێ وقەڵەمی ئازاد بە خەنجێر حیساب بکرێت ، دەبێ چ وەچە و جیلێک پەروەردە بن تا بتوانن ،بەدڵخۆشی وڕۆحێکی مێهربانەوە لەگەڵ یەک بژین.. چینەکانی کۆمەڵگە کە خەباتیان بۆ ئازادی وماف ،لەتای تەرازووی جینایەت وتاوان دابنرێ و ئافرەتان لە بێمافی دا بهێڵرێنەوە وکویلەی فکری وجەستەیی بە عاقڵ و گوێ ڕایەڵ بژمێرن ، بێگومان دەبێتە تراژیدیا وقەیرانێکی بێ چارەسەر.\nلەگەڵ هەموو ئەم زیانانە وگرفتار بوونی خەڵک بەدەست ئەهریمەنی دەسەڵاتی سیاسی ئاخوندی ، ئێران خاوەنی پێکهاتەێیکی گەنجە ولەهەر گۆڕانکارێیکدا کە ڕیشەی ڕژیمی ئێستا لەبن بێنێ، دەتوانێ بگەڕێتەوە سەر سکەو ڕێگەی پێشکەوتن وشادی. لەئەگەری گۆڕانکاری و ڕمانی کۆشکی زۆرداری ڕژیمی دیکتاتۆری ئێران ،کە چاوەڕوان کراوە وگەلانی ئازادە وشۆڕشگێران چرکەژمێری بۆ دەکەن ، دڵخۆشی وشادبوون وژیانێکی سەردەمیانە ومودێڕن دەگەڕێتەوە بۆ خەڵکی کوردستان وهەموو ئەو ئێرانیانەی کە ستەمی ڕژیم ، شکۆفەی هیوای هەڵوەراندوون و دەست بەئەژنۆ ، ڕۆژەکانی تەمەن و بێ هیوای دەژمێرن ، دەتوانن لە ماوەێیکی کورتدا ژیان و دڵخۆشی بگەڕێننەوە جێگەی خۆی و شکۆش بگەڕێننەوە بۆ وەڵات کە ساڵیانێکە وەیشوومەی مەرگ بینەقاقای گرتووە..\nڕێکه‌وت: 2019-05-03 21:44:58


سەرۆك بارزانی پێشوازی لە نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتیی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان لە عێراق دەكات\nمەترسیەكانی هزری تیرۆر لەسەر ئاساییشی عێراق و ناوچەكە خرایە بەر باس\nسەرۆك بارزانی له دیدارێكی له‌گه‌ڵ نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتیی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان لە عێراق، پشتیوانیی خۆی بۆ بەڕێز عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی عێراق نیشان دا و بە سیاسییەكی كراوە و لایەنگری دیالۆگی وەسف كرد.\nڕۆژی پێنجشەممە 27ـی 12ـی 2018 لە سەلاحەددین پێشوازی لە خاتوو جێنین هێنیس پلاسخەرد نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتیی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان لە عێراق و شاندێكی یاوەری كرد.\nلە دیدارەكەدا سەرۆك بارزانی پیرۆزبایی دەستبەكاربوونی خاتوو جێنین هێنیس پلاسخەردی وەك نوێنەری تازەی سكرتێری گشتیی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان لە عێراق كرد و هیوای سەركەوتنی بۆ خواست.\nهەر لەو دیدارەدا شەڕی دژی تیرۆر و مەترسیەكانی هزری تیرۆر لەسەر ئاساییشی عێراق و ناوچەكە خرایە بەر باس و گفتوگۆ و سەرۆك بارزانی ئەوەی بە شاندی میوان ڕاگەیاند كە ڕاستە داعش لە ڕووی سەربازییەوە شكاوە بەڵام هۆكارەكانی سەرهەڵدانی تیرۆر پێویستە نەهێڵدرێن ئەگینا مەترسیی تیرۆر بە شێوەیەكی تر سەرهەڵدەداتەوە و بە پێویستیشی زانی كە شەڕی فكری و كۆمەڵایەتی و ئابووریی تیرۆر بكرێت.\nلە بەشێكی تری ئەو كۆبوونەوەیەدا ڕۆشنایی خرایە سەر پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و بەغدا و سەردانی مانگی نۆڤەمبەری ڕابردووی سەرۆك بارزانی بۆ بەغدا و سەرۆك بارزانی پشتیوانیی خۆی بۆ بەڕێز عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی عێراق نیشان دا و بە سیاسییەكی كراوە و لایەنگری دیالۆگی وەسف كرد كە بە باشی لە دۆزی ڕەوای گەلی كوردستانیش دەگات و ئەوەیشی خستە ڕوو كە كوردستان هەمیشە ڕێگەی لێكتێگەییشتن و دیالۆگی بۆ چارەسەركردنی كێشەكان گرتۆتە بەر.\nپڕۆسەی سیاسیی هەرێم و بارودۆخی كەركووك تەوەرێكی دیكەی ئەو دانیشتنە بوو.


➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: May 25 2017 9:31AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: May 26 2017 11:59PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 8,638 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 28 KB May 25 2017 9:36AM م. ب.


2018-06-21 [03:29 AM]\nدوای راگەیاندنی دەرئەنجامەکانی هەڵبژاردنی ۱۲ی٥ی۲٠۱۸ی ئەنجوومەنی نوێنەران، هەڵوێست و رای جیا جیا بڵاوکرانەوە. ئێمە لە پارتی دیموکراتی کوردستان، رامانگەیاند، بۆ رەواندنەوەی گومان و نیگەرانیەکان، پێویستە رێگا و رێککارە یاسایی و دەستووریەکان بگیرێنەبەر، لەدوای ئەوەی ئەنجوومەنی نوێنەران سەرەتا بە بڕیار و دواتریش بە یاسای، ئەژمارکردنەوەی دەنگەکانی سپارد بە ئەنجوومەنی دادوەری، تائێرە بۆ دەرخستنی راستیەکان و رەواندنەوەی گومانەکان و پاراستنی سەقامگیری، بەشێوەیەکی گشتی، بەمافی هەموو لایەکمان زانی.\nئەم هەواڵە 12901جار خوێندراوەتەوە


ماڵئاوا دانا جه‌لال.. ماڵئاوا رۆڵه‌ى ئه‌ڵوه‌ند\nبۆچوون / بیروڕا :: 01/05/2018\nكه ئه‌م دێڕانه ده‌نووسم ته‌نیا یه‌ك خۆزگه ده‌خوازم ئه‌ویش ئه‌وه‌یه دانا خۆى بێت و هه‌واڵى كۆچى دوایى به‌درۆبخاته‌وه. دانا-ى عاشقى شۆڕش و مرۆڤ. دانا-ى یاخى له زۆردارى و سته‌م. دانا-ى گه‌ڕاو له‌نێو پاشماوه‌ى مه‌رگدا، كه فاشیه‌ت هه‌موو شتێكى وێران كرد، به‌دواى ژیانێكى باشتر بۆ خه‌ڵك و نیشتمان. دانا-ى شۆڕشگێڕ كه ئازاره‌كانى خه‌ڵكى له‌سه‌ر داس هه‌ڵده‌كۆڵى و چاوه‌ڕێى باسك و بازووه‌كان بوو بۆ ئه‌وه‌ى كه‌لـله‌سه‌رى جه‌لاده‌كان و خائینه‌كان و نیشتمانفرۆشه‌كان بپه‌ڕێنێت. دانا-ى خه‌ونى جوان له واقیعێكى ناشیریندا.\nله رێى ئازادیدا به‌ره‌و كامه‌رانیى مرۆڤ و پچڕاندنى كۆتوبه‌ند و ته‌وق-ه‌كانى، تێكۆشه‌ران رێده‌كه‌ن و مۆمیان به‌ده‌سته‌وه‌یه بۆ رووناككردنه‌وه‌ى رێگاى به‌رده‌م ملیۆنه‌ها كه‌سانى شه‌كه‌ت و ماندوو و برسى و ئه‌وانه‌ى به دواى كامه‌رانیدا وێڵن، به‌ڵام دانا به‌مه‌یش رازیى نه‌بوو و هه‌رده‌بوو خۆى مۆم-ه‌كه بێت، بۆیه له‌و ڕێبازه‌دا توایه‌وه و رێبازه‌كه‌یش له‌ودا توایه‌وه.\nدانا، نه‌مده‌زانى كه دڵه‌كه‌ت لاوازه و واز له خۆت و له ئێمه‌یش ده‌هێنێت له كاتێكدا كه منداڵانى (رۆژئاڤا) چاوه‌ڕێى زۆرت لێده‌كه‌ن. نه‌مده‌زانى ئه‌و دڵه‌ت كه سه‌رلێژ بوو له خۆشه‌ویستى بۆ خه‌ڵك و رق له زۆردار و سته‌مكاران، به ناچاریى ئه‌و گۆڕه‌پانى خه‌بات و تێكۆشانه جێدێڵێت كه وه‌ك تێكۆشه‌رێك خه‌باتت تێدا ده‌كرد و سازش و خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دانت نه‌ده‌زانى. ئایا ئه‌و خاچه‌ى كه به شانته‌وه هه‌ڵتگرتووه، دڵى ماندوو كردوویت، ئه‌ودڵه‌ت كه له دڵى منداڵێك ده‌چێت له‌ناو داروپه‌ردووى هه‌ڵه‌بجه و عه‌فرین-دا بۆ دایك و باوكى بگه‌ڕێت؟ ئایا دڵت منداڵێك ماندووى كردووه كه له ئامێزت گرتووه و بۆنى خه‌رده‌ل و سیانیدى لێدێت؟ ئایا دڵه‌كه‌ت پیره‌مێردێك ماندووى كردووه كه به‌هۆى ره‌شه‌با و ماندوو بوونه‌وه له‌نێو چیاكاندا رێگه‌ى لێتێكچووه و هه‌ڵدێراوه بۆ دۆڵه‌كان؟ ده‌پرسم و ده‌پرسم و چاوه‌ڕێى وه‌ڵامدانه‌وه‌ت لێده‌كه‌م، بیكه به‌خاترى ئاسمان له‌گه‌ڵمدا رژد مه‌به و وه‌ڵامم بده‌ره‌وه.\nئه‌مڕۆ ده‌بینم رووبارى ئه‌ڵوه‌ند خه‌م ده‌ڕێژێته ئاوه‌كه‌یه‌وه و به فرمێسكه‌كانى خۆى ئاوه‌كه‌ى ده‌شواته‌وه. ئه‌مڕۆ ده‌بینم كۆڵانه‌كانى خانه‌قین ئه‌و منداڵه‌یان بیردێته‌وه كه به‌گه‌وره‌یى پیاوێك لێوه‌ى ده‌ڕوات و له‌گه‌ڵ خۆیدا خه‌ونه مه‌زنه‌كانى به‌ره‌و رووناكى و رۆشنایى هه‌ڵده‌گرێت. ئه‌مڕۆ شه‌قام و كۆڵانه‌كانى به‌غدا كارى نهێنیى ئه‌ویان بیرده‌كه‌وێته‌وه. ئه‌مڕۆ چیاكانى كوردستان و گونده‌كانى، تۆ له‌ده‌ستده‌ده‌ن و لێیان ون ده‌بیت. ئه‌م كۆچه زووه‌ت بۆ؟ كه ناپاكانى دۆز و مه‌سه‌له‌كه‌ت دڵخۆش ده‌كات. بۆچى له‌م كاته‌دا ده‌ڕۆیت كه هێشتا له نیوه‌ى رێگه‌كه‌داین؟\nله نووسینێكتدا بڵاوتكردووه‌ته‌وه و وه‌ك پیشه‌ى خۆت چاوێرێكى به ئاگاى پرسى خه‌ڵك و نیشتمانیت، وتووته ده‌نگ به حزبى شیوعى عێراق ده‌ده‌یت، به‌ڵام وێنه‌ى هاوڕێیان بڵاوناكه‌یته‌وه هه‌تا ئه‌وكاته‌ى به‌ڵێن نه‌ده‌ن كه مووچه‌كه‌یان له په‌رله‌مان نابێت له دوو ملیۆن دینار زیاتر بێت... ئه‌م ئاواته‌ى تۆ ده‌گه‌یه‌نمه هاوڕێكانت و وه‌ك خۆت چاوه‌ڕێى ئه‌وه ده‌كه‌م جێبه‌جێ بكرێت. ئه‌ى شیوعییه مه‌رد و پۆڵا و پته‌وه‌كه. چه‌ند جوانیت كه خه‌ون به نیشتمانێكى بێ چه‌وساندنه‌وه و بێ جه‌ور و بێ زۆردارییه‌وه ده‌بینیت. چه‌ند جوانیت كه تۆ ئه‌م هه‌موو رقه پیرۆزه‌ت هه‌ڵگرتووه به‌رامبه‌ر ملهوڕ و چه‌وسێنه‌ران.\nئه‌گه‌ر دانا هه‌ر به‌ڕاست مردووه، به ئاوى ئه‌ڵوه‌ند بیشۆن و به گه‌ڵاى دارگوێز و داربه‌ڕووى كورد كفنى بكه‌ن و له رۆژئاڤا نوێژى له‌سه‌ر بكه‌ن و له به‌غدا پرسه‌ى بۆ بگێڕن و له خانه‌قین بینێژن.\nماڵئاوا دانا.. ماڵئاوا ئه‌ى پیاوه بێگه‌رده‌كه.. ماڵئاوا ئه‌ى جوامێره‌كه.. ماڵئاوا ئه‌ى به‌جه‌رگه‌كه.. ماڵئاوا ئه‌ى شیوعیه ره‌سه‌ن و خانه‌دانه‌كه.\nزه‌كى ره‌زا:: 01/05/2018\nمسته‌فا ئیبراهیم:: 24 کاتژمێر پێش ئێستا


هێزی نەرم و ماناکانی - بەشی یەکەم\nپەیڕەو ئەنوەر 17, 12, 2018\nسۆفت پاوەر/ هێزی نەرم چییە؟\nلە دوای کۆتاییهاتنی جەنگی ساردەوە، سۆفت پاوەر یان هێزی نەرم، بووە بە چەمکێکی سەرەکی و پڕبایەخ لە سیاسەتی دەرەوەی زۆربەی وڵاتاندا، بەتایبەت هێزە نێودەوڵەتی و هەرێمییەکان و ئەو هێزانەی کە هەوڵ دەدەن هێژموونی سیاسی، ئابووری، سەربازی، کەلتووری و ئایدیۆلۆژیی خۆیان بەبێ بەکارهێنانی سەرباز و هێز و بە تێچوویەکی کەم بەسەر ئەکتەرەکانی تردا بسەپێنن.\nهێزی نەرم وەک چەمک، بۆ یەکەم جار لە لایەن "جۆزێف نای"، پڕۆفیسۆر و هەڵگری بڕوانامەی دکتۆرا لە زانستە سیاسییەکان لە کتێبی Bound to Lead لە ساڵی ١٩٩٠ لە دوای کۆتاییهاتنی جەنگی ساردەوە بەکار هێنراوە و پاشان ئەم چەمکە بووە بە زاراوەیەکی گرنگ و بایەخدار لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا.\n"جۆزێف نای" پێی وایە هێزی نەرم واتە: "توانای دەوڵەتێک بۆ باوەڕهێنانی ئەکتەرەکانی تر بۆ ئەنجامدانی کارێک لەو شتەی کە دەوڵەتەکە دەیەوێت، بەبێ بەکارهێنانی هێز و زۆرلێکردن." واتە چۆن وا لە دەوڵەتێک یان ئەکتەرێکی نێودەوڵەتی دەکەیت، بەپێی خواست و ویستەکانی تۆ بجووڵێتەوە و کار بکات بەڵام لە ڕێگەی سەرنجڕاکێشان و باوەڕپێکردنییەوە نەک هێز و سەپاندن و زۆرەملێوە. ڕەگەز و سەرچاوەکانی هێزی نەرم زیاتر شاراوە و هەستپێنەکراوە وەک: کەلتوور، مێژوو، شێوازی ژیان، ئایدیۆلۆژی، سینەما، بەرهەمی ئابووری، هونەر و دراما و زانکۆ و ناوەندە ئه‌كادیمییەکان، وەرزش و دیپلۆماسییەت و میدیا و جۆری خواردن و بیرکردنەوەی کۆمەڵایەتی، بەها سیاسییەکانی وەک دیموکراسی، مافەکانی مرۆڤ، مافی کەمینەکان، کۆمەڵگەی مەدەنی و هتد."\nهێزی نەرم بەگشتی واتە بەدیهێنانی ئامانجەکان و توانای بەدەستهێنانی ئەوەی دەتەوێت لە ڕێگەی سەرنجڕاکێشان و ئامرازە شارستانی و کەلتوورییەکان لە بری سەپاندنی زۆرەملێ و زۆرلێکردن و پێدانی پارە. هێزی نەرم ئاماژەیە بۆ سەرمایە مەعنەوی و ڕۆحییەکانی میللەتێک لە چوارچێوەی بەها و بیروباوەڕ و شێوەی ژیان و مێژووی شارستانێتی و ڕێزگرتن لە بەهاکانی مرۆڤ و مافەکانی مرۆڤ و کەلتوور و ئەدەب و هونەر و یارمەتییە ئابووری و کۆمەڵایەتی و مرۆیییەکان؛ بە جۆرێک میللەتان و نەتەوەکانی تر بەو بەهایانە سەرسام بکەیت و، تا دواجار ڕێزی لێ بگرن و تەنانەت ببێتە هۆی چاولێکردن و بەدواکەوتنی. دیپلۆماسیی گشتی، مەعریفەناسی و زانست، سینەما و دراما و هونەر بەگشتی و وەرزش و ڕاگەیاندن و ستایلی جلوبەرگ و جۆری خواردن، ڕەگەزە سەرەکییەکانی هێزی نەرمن.\nجۆزێف نای كێیە؟\nجۆزێف نای لە ساڵی ١٩٣٧ لەدایک بووە و، ئەفسەری سەربازی بووە بە پلەی "ئەدمیڕاڵ". یاریدەدەری وەزیری بەرگریی ئەمریکا بووە لە سەردەمی کلینتۆن و، سەرۆکی ئەنجومەنی هەواڵگریی نیشتمانیی ئەمریکایش بووە. ڕاگری "زانکۆی هارڤارد"ی ئەمریکییش بووە.\nلە ساڵی ١٩٩٠، چەمکی هێزی نەرمی بۆ یەکەم جار لە دووتوێی ڕاپۆرتێکدا بەکار هێنا و دواتر کۆی سەرنج و بیر و ڕاکانی لە دووتوێی کتێبێکدا لە ساڵی ٢٠٠٤دا جارێکی تر داڕشتەوە و ڕێک خستەوە لەژێرناوی "هێزی نەرم: ئامرازەکانی سەرکەوتن لە سیاسەتی جیهانیدا".\nجۆزێف نای و هاوڕێکەی، ڕۆبێرت کۆهین، قوتابخانەی ڕیاڵیستیی نوێ لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا دادەمەزرێنن و بە پشتبەستن بە باكگراوندە ئەکادیمی و تێزەکەی، پێی وا بووە کە هیچ کاتێک بەتەنیا هێزی ڕەق (هێزی سەربازی، گوشاری ئابووری و هەڕەشەی دیپلۆماسی)، لە یەکلاکردنەوەی ململانێ سیاسییەکان و تێکشکاندنی نەیارەکاندا بەتەواوەتی سەرکەوتوو نابێت. جۆزێف نای پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە لە ڕێگەی بەکارهێنانی هێزی ڕەقەوە، زلهێزەکان و وڵاتە گەورەکان دەتوانن ئامانجەکانیان بپێکن، بەڵام لەوانەیە ببێتە هۆی مەترسی و ڕیسک بۆ سەر ئامانج و خواستە سیاسی، ئابووری و کەلتوورییەکانیان.\nهێزی نەرم، هەوڵ دەدات بگات بە هەمان ئەو ئامانجەی كە هێزی ڕەق هەوڵی بۆ دەدات و دەیەوێت بەدەستی بێنێت. هێزی نەرم، پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە بنەماکانی هێزی ڕەقەوە نییە؛ واتە هێزی نەرم هیچ پەیوەندییەکی بە قەبارە و شێوەی جیۆپۆلیتیکی دەوڵەت و هێز و قەبارە و پەیکەری سەربازی و ئابوورییەكەی و ئایدیۆلۆژییه‌كەیەوە نییە. دەكرێت وڵاتێك پلە یەك بێت لە: تەمەنی هاووڵاتیانی، ڕاددە و ڕێژەی داهاتی تاك و كرێ و خانەنشینی، ئاستی بەرزی خوێندن و زانکۆکانی و ئاستی خزمەتگوزاریی تەندروستی، كە دەبێتە هۆی ناو و ناوبانگێكی باش و، بە چاوی ڕێز لە لایەن وڵاتانی ترەوە تەماشا بكرێت و دواجاریش ئەم تایبەتمەندییانە وەک هێزی نەرم بۆ وڵاتەکەی بەکار بهێنێت.\nهێزی نەرم لە بەرامبەر هێزی ڕەقدا\nجۆزێف نای لە کتێبەکەیدا (Bound to Lead) باسی چەندین جۆر هێزی کردووە، بەتایبەت هێزی ڕەق، هێزی نەرم و هێزی زیرەک؛ لەگەڵ ئەوەیشدا جیاوازی و بەراوردی لە نێوان هێزی ڕەق و نەرمدا کردووە. هێزی ڕەق لە دیدی جۆزێف نایدا "بریتییە لەوەی کە هێزێک یان دەوڵەتێک وا لە دەوڵەت یان هیزێکی تر بکات، ئەو کردارە بکات کە تۆ وەک دەوڵەتی یەکەم دەتەوێت و مەبەستتە." جۆزێف نای پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە زۆرلێکردن و ڕازیکردن (Coercion and inducement) دوو سەرچاوەی سەرەکیی هێزی ڕەقن لە جیهاندا. نای بەردەوام دەبێت لەسەر ئاڕگیۆمێنتەکەی و دەڵێت: "کاتێک دەوڵەتی A لە ڕێگەی زۆرلێکردنەوە باوەڕ بە دەوڵەتی B دەهێنێت بۆ ئەنجامدانی ئەو کردارەی کە دەوڵەتی A دەیەوێت، ئەوا پڕۆسەکە دەبێت به بەکارهێنانی هێزی ڕەق. لە کاتێکدا هێزی نەرم بریتییە لە توانا و بەکارهێنانی ماتەوزە بۆ بەدەستهێنانی ئەو کردار، یان شتەی کە تۆ دەتەوێت، بەڵام لە ڕێگەی سەرنجڕاکێشانەوە نەک لە ڕێگەی زۆرلێکردن و ڕازیکردنی بەزۆرەوە. لەم دۆخەدا دەوڵەتی A، بەبێ ناچارکردن و بەکارهێنانی هیچ ئامرازێکی زۆرلێکردن، سەرنجی دەوڵەتیB بۆ خۆی ڕادەکێشێت و، وا لە دەوڵەتی بەرامبەر دەکات ئەو کارە یان ڕەفتارەی بۆ بکات کە خۆی دەیەوێت."\nلێرەوە جیاوازیی سەرەکی و بنچینەییی نێوان هێزی نەرم و هێزی ڕەق دەردەکەوێت، بەتایبەت لە ڕووی شێوازی بەکارهێنان و پیادەکردن و سەرچاوە و ڕەگەزەکانیان. لە لایەکی تریشه‌وه هێزی ڕەق بەتەنیا مەسەلەی بەکارهێنانی سەرباز و سوپا و تانک و چەکی قوڕس نییە، بەڵکوو چەندین فۆڕم و شێوازی جیاجیای هەیە کە زۆر جار دەوڵەتانی دونیا لە بەرامبەر ڕکابەر، یان نەیارەکانیان بەکاری دەهێنن بە ئامانجی بەدیهێنانی بەرژەوەندی و ئامانجەکانیان و گۆڕینی ڕەفتاری دوژمن و سنووردارکردنی هێز و تواناکانیان. گوشاری سیاسی و ئابووری و هەڕەشەی دیپلۆماسی، سێ لە گرنگترین پایەکانی هێزی ڕەقن. ئەگەرچی بەشێک لە توێژەران و تیۆریستانی زانستی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان جیاوازیی نێوان هێزی ڕەق و هێزی نەرم بەوە دەکەن، کە هێزی نەرم زیاتر ڕێژەیی و شاراوەیە و ناتوانرێت بەئاسانی بەربەستی بۆ دروست بکرێت بە هۆی ئاڵۆزی و فراوانی ڕەگەزەکانییەوە، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی هەر دوو هێزەکە بۆ یەک ئامانج بەکار دەهێنرێن و ئەکتەرە سیاسییەکانی دونیا هەر دوو جۆری هێزەکە بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بەکار دەهێنن.\nهێزی زیرەک و هێزی تیژ\nلە پاڵ هەر یەک لە هێزی ڕەق و هێزی نەرمدا دوو جۆر هێزی تریشمان هەن کە بریتین لە هێزی زیرەک (Smart Power) و هێزی تیژ (Sharp Power). هێزی زیرەک گوزارشتە لە تێکەڵکردنی ڕەگەز و پایەکانی هەر یەک لە هێزی ڕەق و هێزی نەرم؛ واتە کاتێک بنەماکانی هێزی ڕەق و هێزی نەرم تێکەڵ بەیەک دەکرێن، هێزی زیرەکی لێ لەدایک دەبێت و لە ڕووی شێوازی پیادەکردنیشەوە بە هەمان سیسته‌می دوو جۆرەکەی تری هێز کار دەکەن و بەکار دەهێنرێن بۆ گەیشتن بە ئامانجەکان و بەدەستهێنان و پاراستنی بەرژەوەندییەکان. هێزی تیژ کە فۆڕمێکی نوێی هێزە و لە پاڵ هەر سێ جۆرەکەی تری هێز هاتۆتە نێو ئەدەبیاتی سیاسی و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، لە ڕێكه‌وتی ٨/١/٢٠١٨دا ماڵپەڕی "زە ستڕاتیژیست" بابەتێکی پڕۆفیسۆر جۆزێف نای بڵاو دەکاتەوە لەژێر ناوی "هێزی نەرم و تیژی چین" و، نای پێی وایە کە هێزی نه‌رم پێویستی بە سەرلەنوێ بیرلێکردنەوە هەیە، چونکە ئەو مانایانەی کە لە دوای جەنگی ساردەوە بۆ ئەم چەمکە بەکار هاتووە، لە سات و کاتی ئێستادا چیتر ناتوانێت گوزارشتێکی ورد لە چەمکەکە بکات و لە هەمان کاتدا کاریگەریی دەسەڵاتە تۆتالیتارە نوێیەکان بە هێزی تیژ وێنا دەکات و ناو دەبات، سەرەڕای ئەوەی "هێزی تیژ" بە پشتبەستن بە گورزوەشاندن، لاوازکردن و گوشار پێناسە دەکات، کە دواجار هەموویان بەیەکەوە دەبنە هۆی پتەوکردن و ڕێکخستن بۆ خۆقایمکردن. ئەگەرچی هێزی نه‌رم خرۆشانی کەلتووری و بەهاکان بەیەکەوە بۆ بەهێزکردنی تواناکانی وڵات بەکار دێنێت، لە هەمان کاتدا هێزی تیژ بۆ سەپاندنی بەها ئەخلاقییەکان لە ناوخۆ و دەستکاریکردنی ڕاسازییش لە دەرەوەدا، یارمەتیی ڕژێمە دەسەڵاتخوازەکان دەدات.\nئەگەر دەستەواژەی هێزی تیژ وەک هێما و کورتکراوەیەک بۆ جەنگی زانیاری بەکار بێنین، جیاوازییەکەی لەگەڵ هێزی نه‌رمدا ئاشکرا دەبێت. هێزی تیژ جۆرێکە لە هێزی ڕه‌ق. زانیارییەکان شی دەکاتەوە، کەچی زانیاری خۆی پڕۆسەیەکی هەستپێنەکراوە. بەڵام هەستپێنەکراوی، تایبەتمەندییەکانی هێزی نه‌رم لە یەکتر جیا ناکاتەوە. بۆ نموونە: هەڕەشە گوتراوەکان هەم هەستپێنەکراو و هەمیش زۆرلێکەرە. جۆزێف نای بەردەوام دەبێت و دەڵێت: "کاتێک لە ساڵی ١٩٩٠دا چەمکی "هێزی نه‌رم"م ناساند؛ ئاماژەم بەوە کرد کە ئەم هێزە، تایبەتمەندە بە خۆبەخشی و بێئاڕاستەیی و ناڕاستەوخۆیی. لە کاتێکدا هێزی ڕه‌ق تیشک دەخاتە سەر هەڕەشە و ڕازیکردن. ئەگەر کەسێک بە دەمانچەیەک ڕووبەڕووت وەستایەوە و داوای پارەکەی لێ کردی و دەستی بەسەر جزدانەکەتدا گرت، لەو کاتەدا ئەوەی تۆ بیری لێ دەکەیتەوە و دەتەوێت، هیچ نرخێکی نییە. ئەوە هێزی ڕه‌قە. ئەگەر ڕازیی کردی کەوا پارەکەی پێ بدەی و گۆڕانکاریی لەوە دروست کرد کە تۆ بڕوات پێیەتی و دەتەوێت، ئەوا هێزی نه‌رمە.\nڕاستی و کراوەیی، هێڵی جیاکەرەوەی نێوان هێزی نه‌رم و هێزی تیژە لە دیپلۆماسیی گشتیدا. کاتێک ئاژانسی فەرمیی هەواڵی چین، "شینخوا"، پەخشی خۆی بەئاشکرا لە وڵاتانی تر دەست پێ دەکات، ئەوا بە تەکنیکەکانی هێزی نه‌رم هەژمار دەکرێت و، دەبێت قبووڵیشی بکەین. لە هەمان کاتدا، ڕادیۆی نێودەوڵەتیی چین کە بە شێوەیەکی نهێنی کۆمەک بە (٣٣) ڕادیۆی تر لە (١٤) وڵاتی جیاوازدا دەکات، ئەمە تێپەڕاندنی سنوورەکانی هێزی تیژە و، دەبێت وەک شکاندنی سنوورەکانی خۆبەخشی بیخەینە ڕوو.\nتەکنیکەکانی دیپلۆماسییەتی گشتی کە بە شێوەیەکی فراوان لە پڕۆپاگەندەدا دەبینرێت، ناتوانێت هێزی نه‌رم بەرهەم بێنێت. لە سەردەمی زانیاریدا سەرچاوە زۆر دەگمەنەکان، سەرنجدان و ڕاستگۆیین. لەبەر ئەوەیە ئاڵوگۆڕی بەرنامە وەک بەشێک لە بەرهەمهێنانی هێزی نه‌رم، کە دەبێتە هۆی گەشەپێدانی گەیاندن و پەیوەندییە کەسییەکان لە نێوان قوتابیان و سەرکردە گەنجەکان، زۆر جار کاریگەرترە لە پەخش و پرۆپاگەندە فەرمییەکان.\nویلایەتە یەکگرتووەکان دەمێکە بەرنامەی لەم شێوەیەی تەرخان کردووە، کە ڕێگە بە سەرکردە بیانییە گەنجەکان دەدات سه‌ردانی ئه‌و وڵاته بكه‌ن. لە ئێستادا چین هەمان بەرنامە بەسەرکەوتوویی جێبەجێ دەکات. ئەمە بەکارهێنانێکی زیرەکانەی هێزی نه‌رمە. بەڵام کاتێک ڤیزا/ مۆڵەتی هاتنەژوورەوەی وڵات بۆ زۆرلێکردن و سنووردارکردنی ڕەخنە و هاندانی خۆقایمکردن بەکار بهێنرێت، ئەوا بێ گومان بەرنامەکانی ئاڵوگۆڕکردن دەگۆڕێن و، دەبن بە هێزی تیژ.\nهێزی نه‌رم، كه زۆر جار بۆ کێبڕکێ بەکار دەهێنرێت، ڕەنگە دەرەنجامەکەی سفر بێت، بەڵام دەیشکرێت بڕێک لە لایەنی ئەرێنییشی هەبێت. بۆ نموونە، ئەگەر چین و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، خوازیار بن لە ململانێ دوور بکەونەوە و، ئەو بەرنامانە ئاڵوگۆڕ بکەن وەک ڕێگه‌یەک بۆ سەرنجڕاکێشانی چین لە لایەن ئەمریکاوە و بەپێچەوانەیشه‌وه، ئەوا هەر دوو لا سوودمەند دەبن. هه‌روه‌ها لە پرسە نێونەتەوەیییەکانی وەک گۆڕانی کەشوهەوایش، هەر دوو وڵات سوود لە هاریکارییەکانی یەکتر وەردەگرن. هێزی نه‌رم دەتوانێت پردی متمانە بونیاد بنێت و تۆڕێک دروست بکات کە ببێتە مایەی هاریکاریی گونجاو بۆ لایەنەکان، بەڵام هێزی تیژ زیاتر ڕووبەڕووبوونەوە و کارکردنە لە پشتی پەردە و ژوورە داخراوەکان لە بەرامبەر یەکتردا.\nلە کاتێکدا هەڵەیە ئەگەر ڕێگری لە هەوڵەکانی هێزی نه‌رمی چین بکرێت تەنیا لەبەر ئەوەی هەندێک جار دەبێت بە هێزی تیژ، لەگەڵ ئەوەیشدا گرنگە بەوریایییەوە چاودێریی دابەشبوونی هێڵەکە بکرێت. نموونەیەک لەسەر "هانبان"، "وەک دەزگه‌یەکی فەرمی، (٥٠٠) پەیمانگه‌ی کۆنفۆشیۆسی بەڕێوە دەبات و (١٠٠٠) پۆل لە زانکۆ و قوتابخانەکان لە سەرتاسەری جیهاندا لەخۆ دەگرێت کە چین بۆ فێربوونی زمانی چینی و بڵاوکردنەوەی کەلتووری چینی پاڵپشتییان دەکات"، دەبێت ڕێگری لە سنووردارکردنی ئەو ئازادییە ئەکادیمییە بکرێت کە بۆتە هۆی داخستنی بەشێک لەو پەیمانگه کۆنفۆشیۆسییانە. لێرەوە هێزی تیژ دەبێت بە یەکێک لە جۆره‌کانی هێز لە پاڵ سێ جۆرەکەی تردا و "چین"یش وەک ئەکتەر و جەمسەر دەستپێشخەری دەکات و پەنای بۆ دەبات و بەکاری دێنێت.\nLatest from پەیڕەو ئەنوەر


یه‌كه‌مین فێرگه‌ی فۆتۆی ڕۆژنامه‌وانی له كوردستان كرایه‌وه » DidiMn\nیه‌كه‌مین فێرگه‌ی فۆتۆی ڕۆژنامه‌وانی له كوردستان كرایه‌وه\nدیدی من – ژیوار جەوهەر (ژیوار نازەنین)\nبه‌رواری ٢\_٦\_٢٠١٦، له ھەولێرـی پایته‌خه‌تی هه‌رێمی كوردستان، به ئاماده‌بوونی ژماره‌یه‌كی زۆر له ئه‌كادیمی، ڕۆژنامه‌نووس و فۆتۆگرافه‌ر، یه‌كه‌مین فێرگه‌ی فۆتۆی ڕۆژنامه‌وانی به ناوی فره‌یمینگ كرایه‌وه.\nسه‌فین حامید، به‌ڕێوه‌به‌ری فێرگه‌ی فره‌یمینگ و فۆتۆگرافه‌ر له ئاژانسی جیهانیی فرانس پرێس، بۆ دیدی من گوتی: “پاش ئه‌وه‌ی هه‌ستمان كرد له كوردستان له بواری فۆتۆی ڕۆژنامه‌وانیدا بۆشایییه‌ک هه‌یه و زۆربه‌ی ئه‌و فۆتۆگرافه‌رانه‌ی له بواره‌كه‌دا كار ده‌كه‌ن به شێوه‌یه‌كی خۆڕسكی خۆیان پێ گه‌یاندووه، بۆیە بیرمان له دروست كردنی فێرگه‌یه‌كی له‌م شێوه‌یه كرده‌وه.”\nھەروەھا سه‌باره‌ت به چۆنیه‌تی كاركردن فێرگەکەش، ڕایگەیاند کە ئه‌وان له ڕێگه‌ی ماڵپەڕەکەیانەوە، كه له ئێستادا له‌ژێر دیزاییندایه، جۆری كۆرس، ناوی مامۆستا و به‌رواری ده‌ستپێكردنی كۆرسەكان و مه‌رجه‌كانی ڕاده‌گەێنن. كۆرسه‌كانیان دوو جۆر ئاستیان ده‌بێ: یه‌كێكیان بۆ ئه‌وانه‌ی له سه‌ره‌تادان و ده‌یانه‌وێت بێنه ناو بواره‌كه‌وه، هه‌روه‌ها جۆرێكی دیكه‌ش بۆ ئه‌و فۆتۆگرافه‌رانه‌ی ئه‌زموونیان هه‌یه و میدیاكارن.\nفۆتۆگرافه‌ر یونس محەمەد، خاوه‌ن خه‌ڵا‌تی نێوده‌وڵه‌تیی فۆتۆی ڕۆژنامه‌وانی ده‌یز جاپان بۆ ساڵی ٢٠١٦، كه ئاماده‌ی ڕێوه‌ڕه‌سمی كردنه‌وه‌ی فێرگه فۆتۆگرافییه‌كه بوو، دەربارەی کردنەوەی ئەم فێرگەیە، بۆ دیدی من گوتی:”من ئه‌م فێرگه‌یه به هه‌نگاوێكی زۆر باش ده‌زانم، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زۆربه‌ی وێنه‌گره‌كانمان به شێوازێكی خۆرسک ڕاهاتوونه و له ڕووی زانستییه‌وه زانیاری ته‌واویان نییه، بۆیه من هیوادارم ئه‌م فێرگه‌یه بتوانێت ئه‌و بۆشایییه‌ی هه‌یه له‌م بوارەدا، پڕ بكاته‌وه. من له نزیكه‌وه ئاگەدارم كه به‌رنامه و پرۆژه‌ی باش له پلاندا هه‌یه و به ڕێکوپێكی پاڵپشتیی ناوه‌نده زانتسییه‌كانی وه‌رگرتووه بۆ ئه‌وه‌ی به‌سه‌ركه‌وتویی كاره‌كان به‌رێوه ببات. خۆم وه‌ک فۆتۆگرافەر به هه‌موو توانامه‌وه پاڵپشتی له‌و فێرگه‌یه ده‌كه‌م.”\nفێرگەی فرەیمینگ، له ئێستادا ته‌نها له شاری هه‌ولێر نووسینگەی كراوه‌ته‌وه و پلانیان هه‌یه له داهاتووشدا له سلێمانی و دھۆک و شاره‌كانی دیكه‌ی هه‌رێمی كوردستان لق بكه‌نه‌وه.\nجێگەی باسە، ئه‌م فێرگه‌یه به هاوكاریی میدیای ئه‌كادیمیی ئه‌ڵمانی (ئێم ئای سی تی) كراوه‌ته‌وه.\nFraming, Photography, ZhiwarNazanin,


باشترین جۆری گۆشتی سوور – knwe.org\nسەرەکی » زانست » باشترین جۆری گۆشتی سوور\nباشترین جۆری گۆشتی سوور\nزانایانی زانكۆی ماكماسته‌ری كه‌نده‌دا ئاشكرایانكرد : هه‌ندێك جۆری گۆشتی سوور باشن بۆ كاری دڵ و شاده‌ماره‌كان.\nئه‌و زانایانه له‌توێژینه‌وه‌یه‌كیاندا كه نزیكه‌ی 218 هه‌زار كه‌س به‌شدارییان تێدا كرد و كران به‌پێنج گروپه‌وه به پێی سیستمی خۆراكیان، دواتر ئه‌نجامه‌كان به‌راورد كران به‌پێی خشته‌یه‌ك كه ئاماژه‌ی ده‌دا به مادده‌كان و هه‌ریه‌كه‌یان له‌ژه‌مه‌كانی ڕۆژانه‌یاندا وه‌ریانده‌گرت.\nبه‌پێی توێژه‌ره‌وه‌كان، سیستمی خۆراكیی دروست 18 خاڵ یان زیاتری به‌ده‌ستهێنا، له‌كاتێكدا سیستمه خۆراكییه خراپه‌كان وه‌ك پارێزی خۆراكیی كه ته‌نها پشتیان به پرۆتینی ئاژه‌ڵی به‌ستبوو ته‌نها 11 خاڵ یان كه‌متریان به ده‌ستهێنا.\nپاشان به‌رواردێكیان كرد له‌نێوان جۆری سیستمه خۆراكییه‌كان‌و په‌یوه‌ندیان به‌نه‌خۆشیی دڵ و شاده‌ماره‌كان، دواتر زاناكان ئه‌و ده‌ره‌نجامه‌یان ده‌ستگیر بوو كه به‌ر له تاقیكردنه‌وه‌كانیان پێشبینیان كردبوو ، به شێوه‌یه‌ك خۆراكه‌كانی وه‌ك سه‌وزه‌و چه‌ره‌س و پاقله‌مه‌نیه‌كان و شیر‌و ماسیی پشكی هه‌بوو له كه‌مكردنه‌وه‌ی مه‌ترسی مردنی پێشوه‌خته به‌هۆی نه‌خۆشییه‌كانی دڵه‌وه ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌و توێژینه‌وه‌یه‌دا نوێ بوو ئه‌وه بوو كه گۆشتی سووری تازه و نه‌برژاو بوو، كه ده‌ركه‌وت به سوده و دڵ و شاده‌ماره‌كان له نه‌خۆشیی مه‌ترسیدار و كوشنده ده‌پارێزێت.\nسه‌رچاوه: الصحة والحیاة


ھێزی پێشمەرگە ئاگاداری جموجۆڵی ھێزە عێراقییەکانه و لە ئامادەباشیدایە\nھێزی پێشمەرگە ئاگاداری جموجۆڵی ھێزە عێراقییەکانه و لە ئامادەباشیدایە\nگوتەبێژی وەزارەتی پێشمەرگەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان گوتی، وێڕای ئه‌وه‌ی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌رگای گفتوگۆی كراوه‌یه، هاوكات ھێزی پێشمەرگە ئاگاداری جموجۆڵی ھێزە عێراقییەکانیشە و لە ئامادەباشیی تەواودایە بۆ بەرپەچدانەوەی ھەر ھێرشێک.\nلە ماوەی رابردوودا چەندین کۆبوونەوە لەسەر ئاستی باڵا لە نێوان وەزارەتی پێشمەرگە و وەزارەتی بەرگریی عێراق كراون، بەڵام دواجار نەگەیشتوونەته ئەوەی ھیچ رێککەوتنێک لەنێوان ھەردوولادا بکرێت. دوێنێ چوارشه‌ممه، وه‌زاره‌تی كاروباری پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێمی كوردستان ڕوونكردنه‌وه‌ی دا له‌باره‌ی به‌یانێكی فه‌رمانده‌ییی ئۆپه‌رسیۆنه هاوبه‌شه‌كانی عێراق و به دوور له ڕاستی وه‌سفی كرد.\nعەمید (ھەڵگورد حیکمەت) بۆ ماڵپەری فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستانی راگەیاند "ئێمە وەکو وەزارەتی پێشمەرگە ئاگاداری ھەموو جموجۆڵێکی حەشدی شەعبی و ھێزە عێراقییەکانین و، ھێزی پێشمەرگە لە ئامادەباشیی تەواودایە، بۆ وەڵامدانەوەی ھەر ھێرشێکی بکرێتە سەر خاکی کوردستان.''\nگوتیشی، ''حکوومەتی عێراق دەیەوێت بەھێز ھەوڵی سڕینەوەی کورد لە ھەرێمی کوردستان بدات، چونکە ھەندێک پێشنیازی نادەستووری دەکات بۆ ئەوەی رێککەوتن نەکرێت، بەڵام حکوومەتی ھەرێم داوای ئاشتی دەکات و ھێزی پێشمەرگەش ھەموو ھەوڵێک دەدات بۆ بەرگریکردن لە خاکی کوردستان.''\nهه‌ر له ڕوونكردنه‌وه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌دا هاتووه، كه ''هێزه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له شوێنه‌كانی خۆیان ماون و بۆ به‌رگریكردن له ژیان و به‌رژه‌وه‌ندییه ده‌ستووری و شه‌رعییه‌كانی هاووڵاتیانی كوردستان، درێغی ناكه‌ن. جارێكی دیكه‌ش دووپاتی ده‌كه‌ینه‌وه كه تاكه ڕێگه‌ی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان، گفتوگۆی سیاسیی بونیاتنه‌ره نه‌ك زمانی درۆ و هه‌ڕه‌شه و به‌ڵێنه به‌تاڵه‌كان.''\n(هه‌ڵگورد حیکمەت) جه‌خت ده‌كاته‌وه له‌وه‌ی، ''حکوومەتی ھەرێم و وەزارەتی پێشمەرگە لەگەڵ ئەوەدان کێشەکان لە رێگەی دیالۆگ و رێککەوتنی سیاسییه‌وه چارە بکرێن، ھەرگیز لەگەڵ ئەوەدا نین شەڕ دروست بێت و خوێن بڕژێت، دەرگای گفتوگۆ کراوەیە و دایناخەین.''


وتەبێژی حوسییەکان: فڕۆکەیەکی ئەمریکامان خستە خوارەوە\nهۆشداری بە ئەمریکا دەدەن\n09:51 چوار شه‌ممه 21 ئاب 2019\nوتەبێژی حوسییەکانی یەمەن ڕایگەیاند، فڕۆکەیەکی ئەمریکی-یان لە جۆری Mq9 لە پارێزگای زوومار خستووەتە خوارەوە و هۆشدار بە ئەمریکاش دەدەن لە بەزاندنی سنوری وڵاتەکەیان، ئەمریکاش هەواڵەکە ڕەتناکاتەوە.\nئەمڕۆ چوارشەممە 21ی ئابی 2019 وتەبێژی حوسییەکانی یەمەن بە کەناڵی مەسیری ڕاگەیاندووە:” هێزەکانیان لە پارێزگای زووماری باشوری خۆرئاوای پایتەختی یەمەن، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی ئەمریکیان خستووەتە خوارەوە، کە لە جۆری MQ9 بووە”.\nوتەبێژی حوسییەکانی یەمەن، ئاماژەی بەوەشکردووە، بە مووشەکێکی دژە فڕۆکە، فڕۆکە ئەمریکییەکەیان خستووەتەخوارەوە، بەرهەمی ناوخۆیی وڵاتەکەیان بووە، نەوەک دەرەکی.\nهاوکات فەرماندەیی هێزی ناوەندی ئەمریکا هەواڵەکەی ڕەتنەکردووەتەوە و لە ڕاگەیەندراوێکدا ڕایگەیاندووە: ” ئێمە لە میدیاکاناوە بیستومانە کە فڕۆکەیەکی Mq9ی ئەمریکی لە یەمەن خراوەتە خوارەوە، لەئێستادا هیچ ڕوونکردنەوەیەکی دیکەمان لەوبارەیەوە نییە”.\nهەروەها وتەبێژەکەی حوسییەکانی یەمەن هۆشداری بە ئەمریکا داوە و جەختیکردووەتەوە، پێویستە بیرکردنەوەکان بۆ بەزاندنی سنوری ئاسمانی یەمەن بگۆڕدرێن و نوێ بکرێنەوە، چونکە چیتر وەک ڕابردوو ئاسمانی یەمەن بەڕووی سنور بەزێنەرەکاندا کراوە نییە.\nسوپای ئەمریکا لە ماوەی ڕابردووشدا ڕایگەیاند، چەکدارە حوسییەکانی یەمەن، بە هاوکاری ئێران تەقەیان لە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی ئەمریکی کردووە.\n17:48 یه‌ك شه‌ممه 17 تشرینی دووه‌م 2019\nنەتەوەیەکگرتووەکان: هێزە ئەمنییەکانى عێراق بەردەوامن لە تەقەکردن لە خۆپیشاندەران\n09:00 پێنج شه‌ممه 07 تشرینی دووه‌م 2019\n"مرۆڤى عاقڵ به‌خۆپیشاندان وڵاته‌كه‌ى خۆى تێكنادات"\n09:05 چوار شه‌ممه 30 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nڤیدیۆ..شەوى ملیۆنى بەغدا؛ خۆپیشاندەران بڕیارى قەدەغەى هاتوچۆیان شکاند\n20:46 هه‌ینی 25 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nکۆمسیۆنى باڵاى مافى مرۆڤى عێراق: 21 کەس لە خۆپیشاندانەکانى عێراق کوژراون


کامیان رووبەڕووی بایرن میونشن دەبنەوە؟\n15/8/2020 03:02 PM\nلە دواهەمین یاریی قۆناغی چارەكی كۆتایی خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا ئەمشەو یانەی مانچستەر سیتی و یانەی لیۆنی فەرەنسی ڕوبەڕوی یەكتر دەبنەوە لە پێناو ئەوەی یەكێكیان بگاتە قۆناغی نیوەی كۆتایی و لەوێشدا بەرامبەر یانەی بایرن میونشن یاریی دەكەن.\nمان سیتی بە راهێنەرایەتی گواردیۆلا و بە ورەیەكی بەرزەوە بۆ ئەم یارییە ئامادەن، دوای ئەوەی توانیان لە قۆناغی دوەمی پاڵەوانێتیەكە یانەی ریال مەدریدی ئیسپانی بكەنە دەرەوەی پاڵەوانێتیەكە و هەردو یارییەكەیان بە ئەنجامی 2-1 گۆڵ لێبردنەوە، گواردیۆلاش دەڵێت "ئێمە توانیمان پادشای چامپیۆنس لیگ بكەینە دەرەوە، كە ئەمەش هێزێكی باشمان پێدەبەخشێت".\nگواردیۆلا دەیەوێت بە بردنەوەی لەم یارییەدا بۆ یەكەمین جار لە مێژودا یانەی مانچستەر سیتی بگەیەنێتە قۆناغی نیوەی كۆتایی چامپیۆنس لیگ، پێشتر ئەو ڕاهێنەرە لەگەڵ بەرشەلۆنە لە ساڵانی 2009 و 2011 نازناوی چامپیۆنس لیگی بەدەستهێناوە.\nلەو كاتەی گواردیۆلا ڕاهێنەری یانەی بایرن میونشن بو سێ جار لە قۆناغی پێشكۆتایی ماڵئاوای لە پاڵەوانێتیەكە كرد، لەگەڵ یانەی مانچستەر سیتی تا ئێستا نەیتوانیوە بگاتە قۆناغی نیوەی كۆتایی .\nبۆ ئەم یارییە گواردیۆلا پشت بە تواناكانی گابرێل جیسۆس و ڕەحیم ستێرلینگ دەبەستێت، چونكە ئەگوێرۆ پێكانی هەیە و ناتوانێت بەشداری ئەم یارییە بكات.\nدوای چەندین ساڵ یانەی لیۆنیش دەجەنگێت لە پێناو ئەوەی بگاتەوە قۆناغی پێش كۆتایی خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا، چونكە ئەو یانەیە لە وەرزی 2009 بو 2010ەوە نەگیشتۆتە ئەم قۆناغە، كە ئەو كات ڕوبەڕوی یانەی بایرن میونشن بۆوە و هەردو یارییەكەی لە لیۆن بردەوە و گەیشتە یاریی كۆتایی، بەڵام لە كۆتایدا بە ئینتەر میلانی ئیتاڵی دۆڕا.\nلیۆن لە یارییەكانی ئەم وەرزەی چامپیۆنس لیگ ئەنجامێكی چاوەڕواننەكراوی تۆماركرد و لە قۆناغی 16ی ئەو پاڵەوانێتیەدا یانەی یۆڤانتۆسی ئیتاڵی كردە دەرەوەی پاڵەوانێتیەكە و ڕوناڵدۆیان بێبەشكرد لە گەیشتن بە لەشبۆنە.\nرۆدی گارسیا بۆ ئەم یارییە پشت بە توااكانی ممفیس دیپای یاریزانی هەڵبژاردەی هۆڵەندا دەبەستێت، كە گۆڵێكی لە یانەی یۆڤانتۆس تۆماركرد و بوە هۆكاری دەركردنی ئەو یانە ئیتاڵیە لە پاڵەوانێتیەكە، هەروەها موسا دێمبڵی یەكێكی دیكەیە لەو یاریزانانەی كە لە لایەن گارسیاوە بە شێوەیەكی سەرەكی پشتی پێبدەبسرێت.


تورکیا لەسەر عەفرین یاریزانێک بۆ هەتا هەتایە لە یاریکردن دوور دەخاتەوە\nBy کارۆخ ڕواندزی on 2018/01/31 تورکیا, تۆپ, کوردستان\nفیدڕاسیۆنی تۆپی پێی تورکیا، یاریزانێکی لەسەر پشتگیری کردنی عەفرین و ئیدانەکردنی لەشکرکێشییەکەی تورکیا بۆ سەر عەفرین بۆ هەتا هەتایە لە یاریکردن دوور خستەوە و بە بڕە پارەیەکی یەکجار زۆر سزای یاریزانەکەی دا.\nلیژنەی سزاکانی سەر بە فیدڕاسیۆنی تۆپی پێی تورکیا، (دەنیز ناکی) یاریزانی یانەی ئامەد سپۆری بۆ هەتا هەتایە دوور خستەوە و بە بری 70 هەزار دۆلاریش غەرامەی کرد، تاوانی دەنیز ناکی کە یاریزانێکی کوردە و هەڵگری پاسپۆرتی ئەڵمانییە، ئەوەیە کە لە پەیجی خۆی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بە ئاشکرا پشتگیری خەڵکی عەفرینی کردوە لە بەرانبەر هێرشەکانی سوپای تورکیا و لەشکر کێشییەکەی تورکیای مەحکوم کردوە، هەروەها بەپێی بڕیارەکە یاریزانەکە بە بڵاوکردنەوەی بیری شۆفێنی و توندڕەوی تاوانبار کراوە.\nدەنیز ناکی، کە تەمەنی 28 ساڵە مانگی ڕابردوو، لە شوێنی نیشتەجێ بوونی لە کۆلۆن، ڕووبەڕووی هێرشێکی چەکداری بووەوە و لە مردن ڕزگاری بووە، هەروەها ئەو یاریزانە بەوە ناسراوە کە هەمیشە هەڵویستی مەردانەی سەبارەت بە کێشەی کورد هەیە و ئازایانەش هەستەکانی خۆی دەردەبڕێت.


حەماس وەكوو ڕێكخراوێكی زیندوو: شرۆڤەیەك بۆ هەلًَكشان و داكشانی پێوەندییەكانی حەماس و كۆماری ئیسلامی\nزایینی: ٠٩-٠٦-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٣/٢٠ - ١٢:٣٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nو: سەلام ئیسماعیلپوور\nنوێنەرانی كۆنگرێسی ئەمریكا كاتێك كە لە ڕۆژەكانی كۆتایی ساڵی ٢٠١٤دا باسیان لە نزیكایەتیی قەتەر و توركیە لەگەڵ ڕێكخراوی حەماس كرد، لەوانەیە لە تێكچوونی پێوەندییەكانی نێوان ئێران و ئەو ڕێكخراوە ئاگادار بووبن. گڵۆڵەی ئەو پێوەندییانە بۆ جاری یەكەم و لە ژێر كاریگەریی ئاڵوگۆڕەكانی ناوچەدا كەوتە سەرەولێژی. حەماس مەودای نێوان ساڵەكانی ٢٠٠٦ تا ٢٠١٢ بە سەردەمی زێڕینی پێوەندییەكانی خۆی لەگەڵ ئێران دەزانێت. لە ماوەی ئەو ساڵانەدا ئێران هەموو پێداویستییە ماڵی و لۆجستیكییەكانی حەماسی دابین دەكرد. بە میلیۆنان دۆلار داهاتی فرۆشی نەوتی ئێران لەم ساڵانەدا دەدرایە ئەو ڕێكخراوە تیرۆریستییە. بەڵام لە ساڵانی ڕابردوودا ئێران و حەماس چەندین جار تووشی لێكتۆران و ئاشتەوایی بوونە كە ئەو هەڵكشان و داكشانی پێوەندییانە، زیاتر بە هۆی پرسەكانی ناوچەوە بووە.\nلەم وتارەدا هەوڵ دەدەین ئاماژە بە بەشێك لە هەڵكشان و داكشانی پێوەندییەكانی نێوان ئێران و حەماس و هۆكارەكانی ئەو مەسەلەیە بكەین. لە كۆتاییدا بانگەشەی ئەوە دەكرێت كە بەشداریی حەماس لە كایە ناوچەییەكاندا، زیندوویەتیی ئەو ڕێكخراوەیە دەگەیەنێت.\nبیست و چوار كۆنگرێسمانی ئەمریكایی لە دێسامبری ٢٠١٤دا بە نووسینی نامەیەك بۆ دەیوید كۆهێن، جێگری وەزارەتی خەزانەداریی ئەمریكا داوایان كرد چالاكییەكانی قەتەر و توركیە بۆ پشتیوانی لە حەماس بخرێتە ژێر چاوەدێری. ئەوان لەو باوەڕەدا بوون كە ئەو دوو وڵاتە جێگای نەریتیی ئێرانیان لە پاڵپشتیكردنی حەماسدا گرتۆتەوە. ئەو نامەیە ئەگەرچی باسی لە هێندێك وردەكاریی تایبەت بە یارمەتییە چند میلیۆن دۆلارییەكانی قەتەر و توركیە بۆ حەماس دەكرد، بەڵام هاوكات نیشاندەری تێكچوونی پێوندییەكانی نێوان ئەو ڕێكخراوە تیرۆریستییە و كۆماری ئیسلامی بوو. ئەو پێوندییە ساڵێك پێشتر لەو نامەیەش، هەوراز و نشێوی بە خۆیەوە دیتبوو. نزیك بە ساڵێك پێشتر، ڕۆژنامەی "القدس العربی" چاپی لەندەن باسی لەوە كردبوو كە ئێران پێشی بە سەردانی خالید مەشعەل، سەرۆكی لقی سیاسیی حەماس بۆ تاران گرتووە.\nبڵاوبوونەوەی هەواڵێكی دیكە هەشت مانگ پاش ئەو ڕاپۆرتە و چوار مانگ پێشتر لە نامەی كۆنگرێسمانە ئەمریكاییەكان، بۆ جارێكی دیكە پێوەندیی ئێران و حەماسی بردە ژێر پرسیار. موحسین ڕەزایی (سكرتێری كۆڕی لێكدانەوەی مەسڵەحەتی ڕێژیم) لە وتووێژێكدا لەگەڵ كەناڵی "العالم" ڕایگەیاند تەكنۆلۆژیی مووشەكیی ئێران كەوتۆتە بەر دەستی حەماس. بەو شێوەیە بۆ جارێكی دیكە سەرنجەكان بۆ لای پێوەندیی گەرموگوڕ و نەریتیی ئێران و ڕێكخراوی تیرۆریستیی حەماس ڕاكێشران. ئەوە بۆ یەكەم جار نەبوو كە پێوەندیی ئێران و حەماس زۆرێك لە چاوەدێرانی سیاسی و شارەزایانی پرسەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی تووشی سەرسووڕمان دەكرد. لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا حەماس و كۆماری ئیسلامی بە هۆی كاریگەریی پرسەكانی ناوچە، لێك نزیك بوونەتەوە یان لێك دوور كەوتوونەتەوە.\nهۆكارەكانی هەوراز و نشیوی پێوەندییەكان\nبابەتی زۆر و جۆراوجۆر و هێندێك جار پێكەوە پێوەندیدار، لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا بوونەتە هۆی دووركەوتنەوەی حەماس لە ئێران. بۆ نموونە:\nیەكەم، قەیرانی سووریە و پشتیوانیی حەماس لە ئۆپۆزیسیۆن: بە دەستپێكردنی كوشتوبڕی خەڵكی سووریە و بە تایبەتی كۆمەڵكوژیی خێوەتگەی یەرمووك لە باشووری دیمەشق لە لایەن ڕێژیمی بەشار ئەسەدەوە، دەفتەری سیاسیی حەماس كە ناوەندەكەی لە دیمەشق بوو، گوازرایەوە بۆ قەتەر و پێوەندیی ئەو ڕێكخراوەیە لەگەڵ ڕێژیمی بەشار ئەسەد پچڕا.\nدووەم، پشتیوانیی حەماس لە هاوپەیمانیی عەرەبی لە شەڕی دژ بە حووسییەكاندا: ڕێبەرانی حەماس لە پێوەندی لەگەڵ پرسی یەمەندا هەمیشە ڕایانگەیاندووە كە دژایەتیی دەستێوەردانی دژ عەرەبی (واتە لە لایەن ئێرانەوە) لە یەمەندا دەكەن و پشتیوانی لە عەبدڕەببە مەنسوور هادی، سەرۆك كۆماری ئەو وڵاتە دەكەن. لە گۆڕەپانی سیاسیی دووجەمسەریی یەمەندا، ئەوە بە واتای پشتیوانی لە هاوپەیمانیی عەرەبی بە ڕێبەرایەتیی عەرەبستان، لە بەرانبەر ئێراندایە.\nسێهەم، نزیكبوونی حەماسی ئیخوانی لە توركیەی ئیخوانی: بە سەرنجدان بەوەی كە حەماس و حیزبی دەسەڵاتداری توركیە هەر دووكیان لە ڕیزی بزووتنەوەی ئیخوانیدان، لێكنزیكبوونی ئەو دوانە تا ڕادەیەك بە ئاشكرا دەبینرێت، بەڵام دووربوونەوەی هەڵوێستەكانی ئێران و توركیە لە یەكتر، لە پێوەندی لەگەڵ پرسەكانی ناوچە و بە تایبەتی سووریەدا، بوو بە هۆی دووركەوتنەوەی ئەو ڕێكخراوەیە لە ئێران.\nچوارەم: نزیكایەتیی زیاتر لە ڕابردووی حەماس لە عەرەبستان: چاوپێكەوتنی ساڵی ڕابردووی خالید مەشعەل و مەلیك سەلمان، شای عەرەبستان دەرخەری كۆتایی هاتنی سەردەمێكی ساردوسڕیی سێ ساڵە و دەستپێكردنی سەردەمێك لە پێوەندیی نزیكی نێوان حەماس و عەرەبستانە. ئەو چاوپێكەوتنە تەنیا چەند ڕۆژ پاش ڕێككەوتنی ناوكیی نێوان ئێران و وڵاتانی ڕۆژئاوایی و هەروەها تێكچوونی پێوەندییەكانی ئێران و عەرەبستان، زۆر گرینگ بوو.\nپێنجەم، زاڵبوونی لایەنی ئایینی (سوننە) و نەتەوایەتی (عەرەب) بە سەر پێوەندییە سیاسییەكاندا.\nشەشەم، دانوستانەكانی ساڵی ڕابردووی حەماس و ئیسراییل و هەڵوێستی نەرمئاژۆیانەتری ڕێبەرانی ئەو ڕێكخراوەیە بەرانبەر بە ئەو وڵاتە. بۆ نموونە دەربڕینەكانی ماوەیەك لەمەوپێشی مەحموود ئەلزەهار، یەكێك لە ڕێبەرانی حماس لەمەڕ ئەوەیكە ئەو ڕێكخراوەیە نایهەوێ لەگەڵ ئیسراییل بە شەڕ بێت.\nحەوتەم، پێكهێنانی ڕێكخراوی جێگرەوە لە لایەن ئێرانەوە: هاوكات لەگەڵ تێكچوونی پێوەندییەكانی نێوان كۆماری ئیسلامی و حەماس، ڕێژیمی ئێران بۆ پاراستنی دەسەڵاتی خۆی لە فەلەستین، دەستبەجێ هەوڵی دا لە ئەگەری لەدەستچوونی تەواوی ئەو ڕێكخراوانەدا، ڕێكخراوی هاوتەریبی حەماس و جهادی ئیسلامیی فەلەستین (ڕێكخراوی ئەنسارولجابرین) پێك بهێنێ. ئەو مەسەلەیە بوو بە هۆی دووركەوتنەوەی هەرچی زیاتری حەماس لە ئێران، بە جۆرێك كە تەنانەت بوو بە هۆی دەستبەسەرداگرتنی سندووقی خێرخوازیی ئێران كە لە كەرتی غەزە لە ژێر دەستی ئەو ڕێكخراوەیەدا بوو. ئەو دەستبەسەرداگرتنە لە لایەن وزارەتێكی ژێر كۆنترۆڵی حەماسەوە بە ڕێوە چوو.\nهەڵبەت لەم نێوانەدا لە لایەن شرۆڤەكارانەوە هێندێك هۆكاری دیكەش بۆ ساردوسڕیی پێوەندییەكانی ئێران و حەماس لەم ساڵانەی دواییدا باس دەكرێن. بۆ نموونە، خۆئامادەكردنی ئێران بۆ گەیشتن بە ڕێككەوتنی ناوكی لەگەڵ ڕۆژئاوا و هەروەها كەمبوونەوەی داهات و سەرچاوە ماڵییەكانی ئەو وڵاتە، بەڵام بە باوەڕی نووسەری ئەم دێڕانە، ئەو هۆكارانە ناتوانن ڕاستەقینە بن، چوونكە هاوكات ئێران لە ساڵانی ڕابردوودا پشتیوانیی ماڵی و لۆجستیكیی لە چەندین ڕێكخراوی تیرۆریستیی هاوشێوە لە لەوبنان و هێندێك وڵاتی دیكەی ناوچەدا (وەكوو یەمەن) كردووە.\nبە كورتی دەتوانین ئاماژە بە دوو خاڵی سەرەكی بكەین كە یارمەتیدەر بوونە بۆ ئەوەی كە حەماس لە ساڵانی ڕابردوودا لە نێو گێژاوی ڕووداوەكان و ئاڵوگۆڕەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بۆ جارێكی دیكە و جاربەجار لە ئامێزی ئێران نزیك ببێتەوە، ئەگەرچی ئەو نزیكبوونەوانە بە كاتی و زووتێپەڕ دێنە پێش چاو. بۆ نموونە:\n١ـ ڕووخانی حكوومەتی مۆرسی و ئیخوانولموسلمین لە میسر.\n٢ـ واژۆكرانی بەیاننامەی ئەنجومەنی هاریكاریی كەنداو لە لایەن قەتەرەوە لەمەڕ پشتیوانی نەكردن لە بزووتنەوەی ئیخوانولموسلمین كە حەماسیش بەشێكە لەو بزووتنەوەیە.\nحەماس وەكوو ڕێكخراوێكی زیندوو\nخێرایی ئاڵوگۆڕەكان لە پێوەندییەكانی نێوان ئێران و حەماسدا بە ڕادەی خێرایی ئاڵوگۆڕەكانی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بووە. ئاڵوگۆڕەكانی ئەو ڕێكخراوە هاوكات لەگەڵ شەپۆلی ئاڵوگۆڕەكانی ناوچە، نیشانەی زیندوویەتیی ڕێكخراو یان بزووتنەوەن. حەماس بەو ئاڵوگۆڕانە زیندوویەتیی خۆی دەردەخات.\nحەماس پێشتر لە لایەن وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و یەكێتیی ئورووپاوە بە ڕێكخراوێكی تیرۆریستی دەهاتە ئەژمار، بەڵام بەشداریی چالاكانەی ئەو ڕێكخراوەیە لە ئاڵوگۆڕە خێراكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بوو بە هۆی ئەوەی كە تەنیا چەند ڕۆژ پاش بڵاوبوونەوەی نامەی نوێەرانی كۆنگرێسی ئەمریكاوە، یەكێتیی ئورووپا لە هەنگاوێكی كتوپڕ و چاوەڕواننەكراودا ڕابگەیەنێت كە حەماسی لە لیستی ڕێكخراوە تیرۆریستییەكان هێناوەتە دەرەوە.\nحەماس كاتێك كە پاش كۆمەڵكوژییەكەی خێوەتگەی یەرمووك كۆتایی بە پێوەندییەكانی خۆی لەگەڵ ڕێژیمی سووریە هێنا، زۆر باش دەیزانی كە ئەوە بە واتای خەوشهەڵگرتنی جیددیی پێوەندییەكانی ئەو ڕێكخراوەیە لەگەڵ ئێرانیش دەبێت، بەڵام بەو شێوەیە دەری خست كە خەڵكەكەی لە هەموو شتێك بۆی گرینگترن.\nحەماس وەكوو بزووتنەوەیەكی عەرەبی بەو شێوەیە دەری خستووە كە لە چاویلكەی ناسیۆنالیزمی عەرەبییەوە سەیری هێندێك لە پرسەكانی ناوچە دەكات. بۆ نموونە لە مەسەلەی یەمەندا دژ بە هەر چەشنە دەستێوەردانێكی "ناعەرەبی" وەستایەوە و بەو گرتنی ئەو هەڵوێستە هێندەی دیكەش لە ئێران دوور كەوتەوە.\nحەماس بە نزیكبوونەوە لە جەمسەری عەرەبستان لە ناوچەدا و گۆڕینی دەربڕینی خۆی لە بەرانبەر ئیسراییلدا، پێداگریی لە سەر حەزی خۆی بۆ بەشداریكردن لە كایە ناوچەییەكان و شوێندانەربوون لە ئاڵوگۆڕەكاندا كردەوە و بەو شێوەیە زیندوویەتیی خۆی پشتڕاست كردەوە.\nپێداگری لە سەر زیندوویەتی و پراگماتیست بوونی حەماس بە واتای پەسەندكردنی هەڵسوكەوت و سیاسەتی ئەو ڕێكخراوە و پاڵپشتیكردن لە داخوازییەكانی نیە، بەڵكوو تەنیا بۆ پێداگری لە سەر پێویستبوونی وەها مەیل و زیندووبیەتییەك لە نێو هەر ڕێكخراو و بزووتنەوەیەكدایە.\nهاوكات بە واتای وەبیرهێنانەوەی ئەو ڕاستییەشە كە پێوەندییەكان دەكرێ درێژخایەن نەبن و هەر جۆرە ئاڵوگۆڕێك لە ئاستی ناوچەیی و جیهانیدا دەتوانێ ئاڵوگۆڕ بە سەر ئەو پێوەندییانەدا بهێنێت. "زیندوویەتیی" هەر بزووتنەوەیەك بە واتای بوونی بزووتنەوەیە دەبێت و ئەوە تاقە ڕاستییەكە كە دابڕاو و سەربەخۆ لە هەر فاكتەرێكی جیهانی و ناوچەییە.