ئابووری - Mehr News Agency\nپێک هێنانی ٣٣ هەزار دەرفەتی کاروپیشە لە کوردستان لە ساڵی داهاتوو\nپارێزگاری کوردستان وتی: ساڵی داهاتوو ٣٣ هەزار دەرفەتی کاروپیشە لە کوردستان پێک دێت کە هەر لە ئەمڕۆوە هەموو دامودەزگاکان دەبێ بەرنامەی بۆ داڕێژن.\nلە دیداری ڕوستەم قاسمی و بەرهەم ساڵح؛\nهاوکاری بازرگانی و ئابووری ئێران و عێراق پەرەدەسێنێت\nسەرۆک کۆماری عێراق لە دیدار لە گەڵ وەزیری و ڕێگا و شارسازی ئێران، گەشەی هاوکاری بازرگانی و ئابووری نێوان دوو وڵاتی لێک دایەوە.\nئابووری سنووری گەشە پێدەدەین/ ئێران گرینگی بە وڵاتانی دراوسێ دەدات\nوەزیری ناوخۆی ئێران وتی: لە رێگای بەرنامەداڕشتنێکی یەکگرتوو دەتوانین رێژەی هەناردە کردن و ئاڵوگۆڕی ئابووری لە گەڵ دراوسێیەکان بەرز بکەینەوە و ئەم ستراتژیە دەتوانێ یارمەتیدەری ئابووری نەتەوەیی و دەسەڵاتی ناوچەیی بێت.\nلەم چەن ڕۆژەی دواییدا نرخی دۆلار لە بەرانبەر پارەی تورکیا زۆرتر بۆتەوە بۆیە کۆمەڵگای تورکیا داوای لە کار کشانەوەی ئەردۆغان و بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری دەکەن.\nبەڕێوەبەری ناوەندی فەڕەنسی لێکۆڵینەوە سەبارەت بە عێراق:\nتەنیا چینێکی کۆمەڵایەتی تایبەت لە هەرێمی کوردستاندا هەموو شتێکیان هەیە\nعادڵ باخەوان بەڕێوەبەری ناوەندی فەڕەنسی لێکۆڵینەوە سەبارەت بە عێراق سەبارەت بە کۆچی بەربڵاوی لاوانی هەرێمی کوردستان دەڵێت ئەم کۆچە بەربڵاوە بە هۆی ئەوەیە کە تەنیا چینێکی تایبەتی کۆمەڵگا دۆخی ئابووریان باشە.\nلە کۆبوونەوەی پسپۆریی ئابوور\nفەرمانی سەرۆک کۆماری ئێران بۆ کۆنترۆڵی بازاڕی دراو و هەڵاوسانی ئابووری\nسەرۆک کۆماری ئێران وتی: تیمی ئابووری دەوڵەت دەبێ بۆ کۆنترۆڵی بازاڕی دراو و هەڵاوسان، کردەوەی خێرا ئەنجام بدەن.\nکارخولقێنی بەناوبانگی کرماشانی کۆچی دوایی کرد\nموجتەبا شەمس نژاد چالاکی ئابووری بەناوبانگی کرماشانی و بنیاتنەری پیشەی چاپ و بەستەبەندی شەمس کۆچی دوایی کرد.\nبەرهەم ساڵح لە دیدار لە گەڵ وەزیری دەرەوەی ئێران جەختی کرد؛\nھێنانەدی ئاسایشی ناوچەکە و پەرەپێدانی ئابوری ئێران لە گەڵ ئێران\nسەرۆک بەرهەم پێشوازی لە وەزیری دەرەوەی ئێران کرد و رایگەیاند، پاراستنی سەقامگیری و سەروەری عێراق بنەمایەکی گرنگە بۆ بەرقەرارکردنی ئاشتی لە تەواوی ناوچەکەدا.\nپێکهاتەی سیاسی هەرێم بە شکستی ئابووری سەربەخۆ و فرۆشی نەوت لاواز بوو\nسیاسەتوانێکی ناسراوی کورد ڕایگەیاند کە شکستی سیاسەتی ئابووری سەربەخۆ و فرۆشی ڕاستەوخۆی نەوت و هەروەها بەڕێوە بردنی گشت پرسی بووە هۆی لاواز بوونەوەی پێکهاتەی سیاسی هەرێم.\nسەرکۆنسوڵی ئێران لە سلێمانی ڕایگەیاند:\nسەرکۆنسوڵی ئێران لە سلێمانی جەختی کردە سەر ئامادەیی کۆماری ئیسلامی بۆ گواستنەوەی ئەزموونی کشتوکاڵ بۆ هەرێم.\nڕوانگەی ئەمریکا لەسەر ئێران، بە گۆڕینی سەرۆک کۆمار ناگۆڕدرێت\nسەرۆکی مەجلیسی شوورای ئیسلامی وتی: ڕوانگەی ئەمریکا لە سەر ئێران بە گۆڕینی سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتە ناگۆڕدرێت، هەر بۆیە بۆ گۆڕینی ڕوانگەی ئەمریکا ئەبێ خۆمان بەهێز بکەینەوە.\nئێران پێوەندییە بازرگانییەکانی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ زیاتر دەکات\nسەرۆک کۆماری ئێران وتی: دامودەزگا پێوەندیدارەکان ناهەماهەنگی لە ڕەوتی ئیداری پێوەندییە بازرگانییەکان لەگەڵ دراوسێکان چارەسەر بکەن.\nدوای دیدار لەگەڵ سەرکونسوڵی ئێران؛\nپارێزگای سلێمانی داوای کردنەوەی هەموو ڕێڕەوە سنووەییەکان لەگەڵ ئێران دەکات\nپارێزگاری سلێمانی دوای دیدار لەگەڵ سەرکونسوڵی ئێران لە ئەو پارێزگایە، داوای لە وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان کرد سەرجەم ڕێڕەوە سنوورییەکان لەگەڵ ئێران بکرێتەوە.\nئەنجومەنی کاروباری نێودەوڵەتی ڕووسیا:\nپێوندی ئابووری کوردی سووریا لەگەڵ دیمەشق درێژەی هەیە\nناوەندی بیری ئەنجومەنی کاروباری دەرەوی ڕووسیا دەڵێت سەرەڕای دژایەتییە سیاسیەکان، پێوەندی ئابووری نێوان کوردی سووریا و دەوڵەتی ناوەندی ئەو وڵاتە نەبچڕاوە.\nدەوڵەتی کازمی هەوڵی باشی بۆ گەشەی پەیوەندییەکانی عێراق و ئێران داوە\nباڵوێزی ئێران لە بەغدا جەختی کرد کە دەوڵەتی مستەفا کازمی هەنگاوی باشی بۆ گەشەی پەیوەندییەکان لەگەڵ تاران هەڵناوە.\nلە دیدارێکی ڤیدیۆیی لە گەڵ نوێنەرانی مەجلیس:\nئایەتوڵڵا خامنەیی: دوژمن هەموو هێزی خۆی بۆ چۆک دادان بە ئێران چڕکردۆتەوە\nڕێبەری باڵای ئێران ئەمڕۆ یەکشەمە لە پەیوەندی ڤیدیۆیی لە گەڵ هۆڵی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی ئێران لە گەڵ نوێنەرانی خولی یازدەهەمی مەجلیس قسەی کرد.\nڕوونکردنەوەی ڕێککەوتنە ستراتێژیکەکەی ئێران و چین\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران سەبارەت بە ڕێککەوتنی هاوکاری گشتگیری ئێران و چین زانیاری وردی ڕوونکردەوە.\nباڵوێزی پێشووی ئێران لە عێراق روونی دەکاتەوە؛\nداهاتووی پەیوەندییە ئابوورییەکانی ئێران ، عێراق و سووریا\nسەرۆکی بنکەی پەیوەندیگەلی ئابووری ئێران لەگەڵ عێراق و سووریا بە ئاماژە بە بوونی سنوورگەلی دوور و درێژ، هاوبەشی ئایینی و ئیتنیکی و ڕوانگەی رێبەرانی عێراق هەمبەر بە ئێران، جەختی لە پاوەجێتی پەیوەندییەکا\nدوای ماوەیەک ڕاگیران;\nهەناردەی گازی ئێران بۆ تورکیا دەستی پێکردەوە\nوتەبێژی شەریکەی نیشتمانی گازی ئێران لە دەسپێکی دووبارەی هەناردەی گازی ئێران بۆ تورکیا هەوڵی دا.\nبەخێوکردنی کرمی ئاورێشم لە ئێران\nپارێزگای گوڵستان دووەمین جەمسەری بەخێو کردنی کرمی ئاورێشم لە وڵاتی ئێرانە کە پارچەی ئاورێشمی لێ بەرهەم دێت.\nگرینگترین تەوەرەکانی دانوستانی ئێران و تورکیا\nوەزیری دەرەوەی ئێران وتی: پێوەندی ئێران و تورکیا لە بوارە جیاوازەکان پێوەندی قوولیان هەیە و ئەو پێوەندییە پێویستی بە ڕاوێژی بەردەوام هەیە کە بە هۆی کۆرۆناوە ماوەیەکە ئەو ڕاوێژانە لە ئاستی باڵا ئەنجام نەدراوە.\nهۆشداریی ئەمریکا سەبارەت بە قەیرانی ئابووریی هەرێمی کوردستان\nڕاپۆرتی وەزارەتی بەرگری ئەمریکا نیشانی دەدات کە بەرپرسانی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە دابەزینی ئابووری ئەو ناوچە دوابەدوای دابەزینی نرخی نەوت و بڵاو بوونەوەی کۆرۆنا نیگەرانیان دەربڕیوە.


یەکەم گردبوونەوەی تاڵیبان بۆ سەرکەوتن\nی مانگی ده ٠٣, ٢٠٢١\nوێنەیەکی گردبوونەوەکەی ئەمڕۆ یەکشەممەی تاڵیبان\nلایەنگران و گەورە کەسایەتییەکانی تاڵیبان یەکەم گردبوونەوەی خۆیان کردووە لە دەرەوەی شاری کابوڵ، پایتەختی ئەفغانستان.\nئەم گردبوونەوەیەی ئەمڕۆ یەکشەممە وەک نیشاندانێکی هێزی تاڵیبان بووە لە کاتێکدا هەروادێ و فەرمانڕەوایەتی خۆی لە ئەفغانستاندا جێگیر دەکات.\nهێشتا هیچ حکومەتێکی بیانی دانینەناوە بە فەرمانڕەوایەتی ئەم ڕێکخراوە ئیسلامییە توندڕەوەدا، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا کە 7 هەفتەیە تاڵیبان فەرمانڕەوای ئەفغانستانە، بەرەنگاری و سەختییەکی ئەوتۆ ڕووبەڕووی تاڵیبان نەبۆتەوە.\nئەو خۆپیشاندانی ناڕەزایی دەربڕینانەی بەرامبەر تاڵیبان دەکران و زۆربەشیان ژنانی وڵاتەکە ڕێبەرایەتییان دەکرد، بەرەو کەمبوونەوە چووە پاش ئەوەی تاڵیبان بە فرمانێک تەواوی خۆپیشاندانی بێ مۆڵەتی قەدەغەکرد.\nلە گردبوونەوەکەی ئەمڕۆ یەکشەممەدا لە شارۆچکەیەکی دەرەوەی کابوڵدا نزیکەی 1500 کوڕ و پیاو بەشداربوون.\nخەلیل هەقانی، وەزیری نوێی کاروباری پەنابەران لە حکومەتەکەی تاڵیباندا دەڵێت "ئەمە ئەو ڕۆژەیە چاوەڕوانمان دەکرد."\nئەمەریکا لە ساڵی 2011وە خەلیل هەقانی بە تێرۆریست ناساندووە و پاداشتی 5 ملیۆن دۆلاریشی داناوە بۆ دەستگیرکردنی یان لەناوبردنی. خەلیل یەکێکە لە ڕێبەرە باڵاکانی تۆڕی میلیشیایی هەقانی کە جەلالەدینی برای دایمەزراند.\nهەقانی دەڵێت "ئامانجی خۆمانمان پێکا و ئەوەی پێویستە پاراستنیەتی و وڵاتەکەشمان ئایندەیەکی گەشی هەیە و ئامۆژگاریشم بۆ جیهان ئەوەیە کە ئەفغانستان بۆ ئەفغانییەکان جێبهێڵن."\nئەمەریکا و ئەوروپا و زلهێزەکانی تریش، یارمەتیدەر و پشتیوانکاری حکومەتی ڕووخاوی ئەفغانستان بوون و ئێستاش ئاگاهیدەدەن و دەڵێن داننانێن بە حکومەتی تاڵیباندا کە بە گشتی توندڕەوان پێکیانهێناوە و ژن تیایدا بەشدار نییە و دەشڵێن هەر ئەمەش هەڵوێستیان دەبێت تا ئەو کاتەی دەبێتە حکومەتێکی بنکە فراوان.


لە ڕۆژێکی وەک ئەمرۆدا – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/پرسی رۆژ/لە ڕۆژێکی وەک ئەمرۆدا\nئاب 30, 2021\tپرسی رۆژ کۆمێنت بنوسە\nمێژوونووس و رووناکبیری ناسراوی کورد مامۆستا ساڵح قەفتان لە ساڵی 1885 لە شاری سلێمانی لەدایکبووەو هەر لەو شارە قوتابخانەی روشدییەی عەسکەری خوێندووە، ئامادەیی سەربازیی لە بەغداو کۆلیجی سەربازی سوڵتانی لە ئەستەنبوڵ تەواو کردووە.\nلە سوپایی عوسمانی دا بووە بەئەفسەر لە سەردەمی پێکهاتنی حکومەتی شێخ مەحمود دا مامۆستای جوگرافیا و مێژوو بووە لە قوتابخانەی مەحمودییە، دواتر بووە بە بەڕێوەبەری قوتابخانەی فەیسەڵییە و پاشتریش بەڕێوەبەری ناوەندی سلێمانی.. هەتا ساڵی (1935) لەسەر هەڵوێستی کوردانەی خانەنشین کراوە.\nساڵح قەفتان یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی رۆژنامەی بانگی کوردستان و ساڵی (1937) یش رۆژنامەی زبان-ی لە سلێمانی دەرکردووە.\nلە ساڵی (1938)یش دا گۆڤاری زانستی لە سلێمانی بڵاوکردەوەو لە گۆڤاری گەلاوێژ و رۆژنامەی ژیان و رووناکی و بڵاوکراوەکانی ئەو سەردەمەدا گەلێک نووسین و وتاری نووسیوە و بڵاوی کردۆتەوە.\nساڵح قەفتان بایەخێکی تایبەتی داوە بەنووسین و لێکۆڵینەوەی مێژووییو یەکێکە لە مێژوونووسە گەورەکانی کورد.\nلەپاش خۆی چوار کتێبی بەنرخی بۆ بەجێ هێشتووین کە بریتین لە:\n1- پەندی تەئریخی.\n2- بەراوردێکی تەئریخی و ئەهەمیەتی زمان\n3- نەتەوەی کورد تورکمان نیە\n4- مێژووی گەلی کورد لە کۆنەوە تا ئەمڕۆ.\nرۆژی (30)ی ئاب-ی ساڵی 1968 مێژوونووس و رووناکبیری ناسراوی کورد مامۆستا ساڵح قەفتان، لە تەمەنی (83) ساڵی دا کۆچیدوایی کرد.


عه‌بدوللا ئۆجالان په‌كه‌كه ژ رێیا كورداتیێ دوور كر - دارکا مازی\nعه‌بدوللا ئۆجالان په‌كه‌كه ژ رێیا كورداتیێ دوور كر\nیالچین کوچوک – بەشی سێیەمین\nئا راست یالچین کوچوک ل سالا ١٩٨٩ان دە چاڤ ب عەبدوڵا ئۆجالان رێبەرێ زیندانی کرییێ پارتا کارکەرێن کوردستانێ PKK دکە ڤە، لێ بەلێ د ڤێ دەمێ دە تێکلیەکە کوور دناڤبەرا واندە نەبوو، لێ بەلێ کوچوک پاش دیتنا ئۆجالان د رۆژنامەیا PKK ئا ب ناڤێ “یەنی ئۆلکە” یانی “ولاتێ نوو” دەست ب پارڤە کرنا ھزر و نڤیسینێن خوە دکە تاکو بکارە باندۆرا خوە لسەر سەرکرداتی و ئالیگرێن PKK درست بکە، ھنەک ژ قادرۆیێن کەڤن یێن PKK دبێژن کو د ڤێ دەمێ دە تێکلیا دناڤبەرا ئۆجالان و کوچوک ب تەنێ ب رێیا تەلەفۆنێ بوویە ئەڤ ڤێ یەکێ ددە دیار کرن کو ئەڤ تێکلیە د وێ ئاستێ دە نەبوو کو یالچین کوچوک بکارە وەکە ئەو پێ ھاتیە ئەرکدار کرن کارێ خوە ئەنجام بدە و ئارمانجا خوە بجی بینە ژبەر ڤێ یەکێ یالچین کوچوک پێویستی ب تێکەلیەکە کوورتر بوو لەوما نەچار دبە بچە ئەورۆپایێ و ل ور بخەبتە.\nیالچین کوچوک د قۆناخێن ھەری دژوار و پر زەھمەت دا کو گرتنا نڤیسکار و رەخنەگرێن دەولەتێ تێدا گھابوو ئاستەکە ھەری بلند، ترکیێ بجی نەھێلا، ل سالا ١٩٩٣ان دە ژنەک کو خوەدی “کەرخانەیەکێ” بوو ل ترکیێ بۆ یەکەم کەس لسەر ئاستا ترکیێ کو باجێ بدە دەولەتێ و یالچین کوچوک ئەڤ یەک پرۆتەستۆ کر ب ڤێ بەھانەیێ ترکیێ بجی دھێلە و دچە فرانسایێ،یا راست ئەڤ یەک ب تەنێ بەھانەیەک بوو ژ بۆ کو خوە پێتر نێزی PKK و ئۆجالان بکە ھەر وھا تاکو بکارە کۆنترۆلێ لسەر راگھاندنا PKK بکە، ب چوونا ئەورۆپایێ کوچوک کاری تێکلیا خوە دگەل سازی و رێکخەراوێن کوردی خورت بکە پاشان داخواز کر کو ب ئۆجالان رە بجڤە، ئەڤ بۆ کو ل سالا ١٩٩٤ان دچە شامێ و ل ور دگەل ئۆجالان تێکلییێن ھەری خورت درست دکە، ل ڤر قۆناخەکە دن ژ تێکلی یێن دناڤبەرا مامۆستە و خوەندکار دە درست دبە، تێکەلیەکە وھا خورت کو دناڤبەرا ت خوەندکار و مامۆستەیەکە دن د جیھانێ دە نەبوویە و نابە.\nیالچین کوچوک ل شامێ دچە فێرگەھا ناڤەندییا PKK و ل ور ھەڤدیتنان دگەل ئۆجالان پێک دینە و رەپۆرتاژێن مەدیایی دگەلدا ساز دکە ، پاشان کوچوک ب کارێ پەروەردە کرنا قادرۆیێن PKK رادبە، ئۆجالان د ڤێ دەمێ دە کوچوک ب مامۆستەیێ خوە بانگ دکە ، کوچوک ژی ئۆجالان ب سەرۆکێ برێز و برایێ من و سەرۆکێ بانگ دکر .\nکوچوک ل سالا ١٩٩٥ان دە د ئامادە کرنا راپۆرا کۆنگرەیا PKK دە رۆلا خوە دلەیزە، د ڤی قۆناخێ دا یالچین کوچوک دگەل “بیلگە سۆ” کو ھونەرمەندەکە شانۆکارا ترک بوو، و دھاتە گۆتن کو یارا کوچوکە، و دگەل خوە دە بر بوو شامێ، ھەر وھا دگەل “عەلی ھەیدەر جیلەسۆر” کو کەسەکە سڤیلە، شانۆیەکێ درست دکن، د ڤێ شانۆیێ دا بیلگە سۆ ب رۆلا “تانسۆ چیلەر” سەرۆک وەزیرا ترکیێا وێ دەمێ رادبە، د ڤێ شانۆیێ دە ھات نیشان دان کو ب تو ئاوای ئۆجالان سەرکەفتنێ لسەر چیلەرێ دینە.\nل ترکیێ ھنەک گرۆپێن خوەدی ھزرێن جوودا ھەبوون، گرۆپا کوچوک ل دژی تانسۆ چیلەرێ بوون، و ھەرتم ژبەر بابەت و پسگرێکێن ناڤخوەیێن ترکیێ ل دژی ھەڤ شەر دکر .\nتێکلیا یالچین کوچوک و ئۆجالان وەکە تێکلیا دو ھەڤالان بوو، نزیکاتییا ئۆجالان ب کوچوک پێتر تر بوو ژ نزیکاتییا ئۆجالان ب قادرۆیێن وی ڤە. کوچوک پاش کو ژ شامێ دەردکەڤە دچە بەلجیکایێ و د تڤیا PKKیا ب ناڤی “مەد تڤ” ھەفتەیێ جارەک پرۆگرامەکێ پێشکێش دکە و ھن جاران ئۆجالان ژی بەشداری ڤێ پرۆگرامێ دکر . د بەرنامەیا خوە دا لسەر ئەکرانێ تڤیا PKK دا کوچوک دبێژە “ئاتاتورک” فرۆکەڤانەک چەلەنگ بوو لێ بەلێ د دیرۆکا کوردان دا ئۆجالان فرۆکەڤانەک پر باشترە، ئەو کارییە بزاڤا کوردان ل قۆناخەکە پر زەھمەت دەرباسی ڤێ قۆناخێ بکە و بەردەوام پەسنا ئۆجالان دکە ب ئاوایەک وەھا کو ھن جاران کەساتیا ئۆجالان ژ مرۆڤەکێ بلند تر کریە.\nئۆجالان ب خوە مرۆڤەک ژیرە و بۆیەران فێھم دکە لێ بەلێ یالچین کوچوک ئەو بلند تر کریە، کوچوک پرتۆکەک لسەر زارۆکاتیا ئۆجالان نڤیساندیە ب ناڤێ “چیرۆکا ڤەژین” کوچوک د وێ پرتووکا خوە دە رەپۆرتاژێن دگەل ئۆجالان بەلاڤ کرینە، ل سالا ١٩٩٣ان دە ئەڤ پرتووک ل ترکیێ تێ پارڤە کرن، پێتڤی بوو ترکیێ رێ ب پارڤەکرنا ڤێ پرتووکێ نەدابا، لێ بەلێ ئەڤ پرتووک ل ھەموو پرتووکخانەیێن ترکیێ ب گشتی و پرتووکخانەیێن کوردستانا باکور دە ب تایبەتی دھات دیتن، کوچوک د وێ پرتووکێ دە ئۆجالان وەکە سەنتەرێ دیرۆکا کوردان ناساندیە، کوچوک د ڤی پرتووکێ دە وھا دبێژە: ئۆجالان د سەرێ کوردان دە گۆلا ڤەدکە “ئۆجالان د مێشکێ کوردان دە باخچێ گۆلایە”، ئۆجالان ل زارۆکاتیا خوە دە قارەمانەکە کوردایە، تایبەتمەندیێن ئۆجالان بێھەمپا نە، ئۆجالان دیرۆکا کوردان پێش تێخە و کورد ب ئۆجالان وێ پێش بکەڤن.\nھەیا وێ دەمێ ژی دەما PKK باس ل دیرۆکا خوە دکر ، باس ل سەرھلدانێن پێش خوە دکر و دگۆت ئەم وارسێن ڤان سەرھلدانانە، پاش سالێن نۆتان دە ئەڤ یەک ب تەمامی گوھەری و گۆت مە ژ سفرێ دەست پێ کریە،ا راست یالچین کوچوک ئەڤ نەرینە ل جەم PKK درست کریە، ژبەرکو ئەو سەرھلدانێن ل کوردستانی ھاتی ئەنجام دایین لسەر ئەساسا کوردستانی بوونێ بوون و شێخان سەرۆکتیا وێ سەرھلدانێ دکر ، کوچوک وەھا پکک تێگھاند کو ئەو بزاڤ و شۆرەشێن کوردان ھەر ھەموویان ت واتەیەکە خوە نینە، و پکک بزاڤەکە کو دیرۆکا کوردان ژ سفرێ دەست پێ کریە و پککیە دیرۆکا کوردان درست دکە .ا راست ئەڤ یەک ل جەم PKK ب خوە بوویە راستییەکە ھاشا ھلنەگرە و ئەو ب خوە ژی دبێژن ئەم پێتر نێزی چەپێن ترکیێ نە کو د وێ دەمێ دە “دەنیز گەزمیش و ماھر چاپان” سەرۆکتیا وان دکر ، ب ڤی ئاوایی ترکیێ ب رێیا کوچوک پکک ژ دیرۆکا کوردان ڤەقەتاند.\nیالچین کوچوک ل ئەورۆپایێ کەساتیێن کوردان کرن ئارمانج و ناڤبەرا وان و پکک تێک و پێک دا، میناک ژی لسەر وان کەساتیان زێدەنە مینا “یاشار کایا، سەرھات بۆجاک….” کو ل دژی وان نڤیساندن پارڤە کرن و رێگری ل وان کر بەشداری بەرنامەیێن مەد تڤ ببە و وھا ئەڤ کەس دان ناساندن کو ئەو ب تەنێ ژ بووی پەرە دگەل PKK دەنە، و ئەو د ڤێ پیلانا خوە دە سەرکەت و شیا تێکلیا ئۆجالان ژی ب وان رەوشەنبیران رە نەھێلە.


کەجەکە: هەموو مرۆڤایەتی قەرزداری ئێزدییەکانە – کوردی – RojNews.News\nکەجەکە: هەموو مرۆڤایەتی قەرزداری ئێزدییەکانە\n28/02/2020 - 10:42:39 pm\nپێنجشەممە, 2 أغس 2018 – 15:59 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nسبەینێ ٣ی ئاب، چوارەمین ساڵیادی فەرمانی سەر خەڵکی ئێزدییە، هاوسەرۆکایەتیی کۆنسەی بەڕێوبەریی کەجەکە بەو بۆنەیەوە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.\nکەجەکە بەمشێوەیە ڕاگەیەندراوەکەی دەستپێکردووە: ئێمە یادی هەموو ئەو ئێزدییانە دەکەینەوە کە لە ئەنجامی فەرمانی ٧٤–ەمدا شەهیدبوون، جارێکی دیکە دووبارەی دەکەینەوە کە ئەو ژن و منداڵە ئێزدیانەی وا ڕفێندراون سوێندی تێکۆشانمانن، کۆمەڵگای ئێزدی قەومێکی کۆنن، لە دواین فەرماندا بەرگرییان لە هەبوونی خۆیان کرد، هێرش بۆسەر کۆمەڵگای ئێزدی بەواتای هێرش بۆسەر مێژووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە، بۆیەشە ڕێبەر ئاپۆ خاوەنداریکردن لە ئێزدییەکان وەک بەرپرسیارێتی و ئەرکێک بۆ هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و گەلی کورد دەزانێت.\nلە بەردەوامیی ڕاگەیەندراوی کەجەکەدا هاتووە: پێش فەرمانی ٣ی ئاب نیشانەی زۆر هەبوون کە پێیان دەوتین ئەو کۆمەڵکوژییە ڕوودەدات، لە مانگی ئابی ٢٠٠٧دا بە تەقینەوەی چوار بارهەڵگری بۆمبڕێژکراوە نزیک بە ٥٠٠ هاوڵاتی شەنگالی کوژران، ئەوە دەیسەلمێنێت کە ئێزدییەکان کرابوونە ئامانج، ڕێبەر ئاپۆ لەبارەی کۆمەڵکوژیی ساڵی ٢٠١٤ دا هۆشداری دابوو، هێزەکانی گەریلا هەوڵیاندا لە بارەی ئەو هۆشدارییەوە کارێک بکەن، بەڵام ڕێگرییان لێکرا، ڕێبەر ئاپۆ پێشوەختە لە زیندانی ئیمرالییەوە ئەو فەرمانەی پێشبینی کردبوو، بۆیە گەلی کورد و هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەبەرامبەر ئەو کۆمەڵکوژییەدا بەرپرسیارن، هەموو مرۆڤایەتی قەرزداری ئێزدییەکانن.\nکەجەکە ڕایگەیاندووە: هەموو مرۆڤایەتی و بەتایبەتی کورد بە بەرگریکردن لە زمان، کلتور، ئاین و هەبوونی ئێزدییەکان دەتوانن ئەو قەرزەی ئێزدییەکان بدەنەوە، ئەوەش بە پێکهێنانی ژیانێکی ئازاد و دیموکرات بۆ ئێزدییەکان پێکدێت، ئێزدییەکان دەیانەوێت ئازادانە لە سەر خاکی خۆیان بە شێوەی خۆبەڕێوبەری بژین، لەڕێگای یەبەشە و یەژەشەوە بەرگری لەخۆیان دەکەن و ئەنجومەنی خۆشیان بەڕێوەدەبەن، فەرمانەکە پێدەنێتە پێنجەمین ساڵییەوە و لە پێنجەمین ساڵی فەرمانەکەدا چەندین ئەرک دەکەوێتە ئەستۆی هەموو مرۆڤایەتی و بەتایبەتی گەلی کورد، دەبێت ویژدان، یەکسانی، دادپەروەری و ئەخلاق لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێکبێت، مەرجی ئەوەش پێکهێنانی ژیانێکی بەحورمەت و دیموکرات و ئازاد بۆ ئێزدییەکانە.\nکەجەکە ڕاشیگەیاندوە: ئەگەر ئێزدییەکان بتوانن ژیانی دیموکرات و ئازاد پێکبێنن، باشوری کوردستان و عێراقیش ئازادی و دیموکراسی پێکدێت، کۆتاییهێنان بە فەرمانەکانی سەر ئێزدییەکان بەواتای کۆتایی هێنان بە کۆمەڵکوژی و فشار بۆسەر هەموو گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە، ژیانی ئێزدییەکان هەمیشە بۆ ڕێبەر ئاپۆ گرنگ بووە، بۆیەشە داستانی دەروێش و ئەدولێ وەک تراژیدیای گەلی کورد و گەانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەناودەکات.\nلە بەشێکی دیکەی ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە:”فەرمانی ٧٤-ەم بۆ سەر ئێزدییەکان وانەیەکی گەورە بوو بۆ هەموو مرۆڤایەتی، لەسەر بنەمای ئەو وانە مێژووییە، بەرپرسیارێتی شۆڕشگێڕان و سۆسیالیستەکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەوەیە، کە بە پێکهێنانی نەتەوەی دیموکرات ئازادی و دیموکراسی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێکبێت، ئەرکی مێژوویی سەدەی ٢١ ئەوەیە کە بەرخۆدان و عەقڵییەتی ئەو ١٢ گەریلایەی بەرگرییان لە شەنگال کرد لە هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بڵاوبێتەوە.\nلەکۆتایی ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: پاش فەرمانی ٣ی ئابی ٢٠١٤ کۆمەڵگای ئێزدی گۆڕانکاریی چارەنووسسازی بەخۆیەوە بینی و ڕێگایان نەدا چیدی فەرمان ڕووبدات، لەم ساڵیادەدا بانگەوازیی گەلی کورد و هەموو گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکەین، کە تێکۆشان بۆ گەیشتن بە ئازادی و دیموکراسی بەرفراوان بکەنەوە و لە بواری ئەخلاقی، ویژدانی، دادپەروەری و یەکسانی ژیانی ئازاد بخولقێنن.\nسنە بە سەربازییکراوە\nنەوەی نوێ لەسەر هەوڵدان بۆ دواخستنی هەڵبژاردن ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە\n“ئەو هێزەی هێنراوەتە شەنگال بۆ ئارامیی نییە”\nبەڕێوبەری ڕیکخستنەکانی شەنگال ئاماژە بەوە دەکەن کە شەنگال ئارامترین شوێنێ عیراقە و پێویستی بە هێزێکی دیکە نییە و ڕایدەگەیەنن، ئەو...


دوو ئەندام لە لیژنەى دارایی پەرلەمانی عێراق کەمکردنەوەى یان دەستکاری موچەى فەرمانبەران و دەرماڵەکانیان بەدور دەزانن و دەڵێن، موچەى مانگی ئایار و نیسانی موچەخۆران 100% گەرەنتیکراوە.\nحەنین قەدۆ لە لێدوانێکیدا بۆ میدیای فەرمی حکومەتى عێراق دەڵێت، موچەی فەرمانبەران بە یاسا ڕێکخراوە، هەر گۆڕانکارییەک تێیدا دەبێت بە یاسا بێت و لە پەرلەمانەوە دەربچێت، بۆیە دەستکاریکردنی دەبێت کارێکی نایاسایی.\nباسی لەوەشکرد کە "پێویستە حکومەت جێگرەوەى تر بدۆزێتەوە" و سەرسوڕمانی خۆی نیشاندا لە بێدەنگی حکومەت بۆ ناردنی 435 ملیار دیناری عێراقی بۆ هەرێم لەکاتێکدا یەک دیناری ڕەوانەى بەغدا نەکردووە، لەئێستاشدا ناکرێت باس لە بودجەى 2020 بکرێت چونکە حکومەت بوونی نییە."\nڕونیشیکردەوە کە "لە کاتی پێکهێنانی حکومەتدا دەبێت کاری لەپێشینەى ئەنجامدانی هەمواری بودجەیە تاوەکو گەرەنتی موچە و ڕوبەڕوبوونەوەى کۆرۆنا بکات."\nلەلایەکی ترەوە، ئەحمەد مەزهەر جبوری، ئەندامی لیژنەى دارایی پەرلەمان ڕایگەیاند، "لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا و لەڕێگەی هەماهەنگی و کۆبوونەوە بەرەوامەکان و پەیوەندیکردنی بە وەزارەتی دارایی گەشتینە ئەنجامێک بۆ گەرەنتیکردنی موچەى 100%ی مانگی نیسان و ئایاری موچەخۆران."\nوتیشی، "لیژنەى دارایی بە هەماهەنگی وەزارەتی دارایی کاردەکات بۆ دۆزینەوەى چارەسەرێک بۆ گەرەنتیکردنی موچەى مانگی حوزەیران و مانگەکانی دواتر، چونکە ئێمە بە قەیرانێکی گەورەى داراییدا تێپەڕ دەبین."


وه‌زیری كۆچی ئوسترالیا: ڕه‌نگه بتوانین په‌نابه‌ری زیاتر له عێراق و سوریاوه وه‌ربگرین\nوه‌زیری كۆچی ئوسترالیا پیته‌ر داتن ڕایگه‌یاند ئه‌گه‌ر توانیان بۆ خه‌ڵكی ئوسترالیای بسه‌لمێنن كه پڕۆگرامه‌كه‌یان بۆ وه‌رگرتنی په‌نابه‌رانی سوریا و عێراق جێگه‌ی متمانه‌ی ئه‌وانه، ئه‌وكاته ده‌كرێت ئه‌و پڕۆگرامه فراوان بكرێت و ژماره‌ی وه‌رگیراوان زیاد بكه‌ن.\nووته‌كانی وه‌زیری كۆچی ئوسترالیا له‌كاتێكدایه كه تا ئێستا ته‌نها نیوه‌ی ئه‌و ژماره‌یه له په‌نابه‌رانی سوری و عێراقی كه ساڵی پار حكومه‌تی ئوسترالیا بڕیاریدا وه‌ریانبگرێت كه 12 هه‌زار په‌نابه‌ر بوون، له ئوسترالیا نشته‌جێ كراون.\nپڕۆگرامی مرۆیی وه‌رگرتنی په‌نابه‌ران پڕۆگرامێكه بۆ ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ی كه به‌بی گرتنه‌به‌ری ڕێگا قاچاخه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی یاسایی داوای مافی په‌نابه‌رێتی له ئوسترالیا ده‌كه‌ن و له‌پاش یه‌كلایكردنه‌وه‌ی كه‌یسه‌كه‌نیان و ناساندنیان وه‌ك په‌نابه‌ر ده‌گوازرێنه‌وه بۆ ئوسترالیا.\nبه‌ڵام به‌هۆی ئه‌و ڕێوشوێنه توندانه‌وه كه حكومه‌تی ئوسترالیا له‌باره‌ی پشكنینه ئه‌منیه‌كانه‌وه پیاده‌یان ده‌كات، پڕۆسه‌ی یه‌كلایكردنه‌وه‌ی كه‌یسی په‌نابه‌ران كه زۆرجار له كۆمیسیۆنی باڵای په‌نابه‌رانه‌وه ڕه‌وانه‌یان ده‌كرێت، زۆر خاوه. هاوكات، وه‌زیری كۆچی ئوسترالیا دووپاتی كردوه كه ئه‌وان ده‌یانه‌ویت دڵنیابن له كه‌سایه‌تی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه وه‌ك په‌نابه‌ر له ئوسترالیا نیشته‌جی ده‌كرێن.


لیستی ناوی زیندانییانی سیاسی کورد لە زیندانی ورمێ\nهاووڵاتییەکی کورد لە شاری سنە دەسبەسەر کرا زیندانییەک بە تۆمەتی "کوشتن" لە زیندانی سنە ئێعدام کرا لاوێکی مەریوانی بە شێوەی کاتی ئازاد کرا چالاکێکی کرێکاریی کورد بانگهێشتی ئیدارەی ئیتلاعاتی شنۆ کرا پارێزەرێکی کورد لە سەقز دووبارە دەسبەسەر کرایەوە چالاکێکی مەدەنیی کورد بۆ تێپەڕاندنی ماوەی زیندانییەکەی ڕەوانەی زیندانی مەریوان کرا حەمید قوربانی خوازیاری دژکردەوەی جیهانی بەنیسبەت حوکمی ئێعدامی باوکی بوو دادگای ئینقلابی شاری ورمێ هاووڵاتییەکی بە ١٥ ساڵ زیندان مەحکووم کرد حوکمی ئێعدامی "حەیدەر قوربانی" لە دیوانی باڵای وڵات پشتڕاست کرایەوە سێ لاوی کورد لە داڵاهۆ دەسبەسەر کران\n14:33 - 18 رەشەمه 2718\nئاژانسی کوردپا: ٧٠ کەس لە زیندانییانی سیاسی کورد، لە بەندی ١٢ی زیندانی ناوەندی شاری ورمێ، دان.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ٧٠ زیندانیی سیاسی لە بەندی ١٢ی زیندانی ناوەندی شاری ورمێ ڕاگیراون و ئەو زیندانییانە لە دادگاکانی ئینقلاب بە تۆمەتی \_"کۆبوونەوە و تەنابی دژی ئەمنییەتی تەناهی، پڕوپاگەندە دژی نیزام و ئەندام یان لایەنگەری لە یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران\_" تاوانبار کراون.\nعۆسمان مستەفاپوور، کۆنترین زیندانیی سیاسی کورد لە گرتووخانەی ناوەندی شاری ورمێ دایە.\nلیستی ناوی ٧٠ زیندانیی سیاسی لە زیندانی ناوەندی شاری ورمێ، لە لایەن یەکێک لە بەرپرسانی ئەو زیندانەوە، بۆ ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، نێردراوە،کە ناوی لەلایەن ئاژانسی کوردپا، پارێزراوە.\nئەو لیستە لە ڕێکەوتی ١٨ی ڕێبەندان، چاپ و بۆ ڕێکخراوی زیندانەکان و \_"اقدامات تامینی و تربیتی\_" ئێران، ڕەوانە کراوە.\nلەو لیستەیەدا، ناوی هێندێک کەس هاتووە کە بە دانانی بارمتە ئازاد کراون یان کەوتوونەتە بەر لێخۆشبوونی قەزاییەوە.\nزیندانی ناوەندی ورمێ ١٣ بەندی هەیە و لە ساڵی ١٣٤٨ی هەتاوی دامەزراوە و لە جادەی دەریای ورمێ، هەڵکەوتووە و ناوەندی کونتڕۆڵ کردنی ئەم زیندانە، ڕێکخراوی زیندانەکانی قوەی قەزاییەیە.\nلە کۆی ئەو ٧٠ کەس، تەنیا یەک زیندانیی سیاسی تورکە، ٦٩ زیندانی دیکە کوردن.\nناوی ئەو ٧٠ زیندانییە سیاسیە لە بەشی فارسی ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا دایە.\nکۆمەڵێک لە کرێکارانی شارەداریی خۆی لە بەر بینای شورای ئەو شارە ناڕەزایەتییان دەربڕی\n17:46 - 20 گەلاوێژ 2720\n14:09 - 20 گەلاوێژ 2720\nزیندانییەک بە تۆمەتی "کوشتن" لە زیندانی سنە ئێعدام کرا\n12:31 - 20 گەلاوێژ 2720\nلاوێکی مەریوانی بە شێوەی کاتی ئازاد کرا\n11:52 - 20 گەلاوێژ 2720


چینی دەڵێت جۆن كێری له شه‌ڕی دژ به تیرۆر تێناگات - 2004-08-12\nئه‌و به‌ڵێنه‌ی كه سیناتۆری سه‌ر به دیمۆكراته‌كان جۆن كێری دابووی و گوتوبوی به ئاگادارییه‌كی زۆرەوە له دژی تیرۆر دەجه‌نگین بۆته مایه‌ی ئه‌وەی هه‌ردوو لایه‌نی به‌ربژار بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مریكا یه‌كتری تاوانبار بكه‌ن.\nبه‌ڕێز كێری به‌ربژاری پارتی دیموكراته‌كان بۆ سه‌رۆكایه‌تی له ماوەی كۆنگرەیه‌كی ڕۆژنامه‌وانی قه‌بارە بچووكدا له هه‌فته‌ی ڕابووردوودا ئه‌م تێبینیانه‌ی دابوو.\nجێگری سه‌رۆك به‌ڕێز دیك چینی گوتویه‌تی به‌ڕێز كێری له بنه‌ڕەتی شه‌ڕی دژ به تیرۆر تێنه‌گه‌یشتووە و گوتویه‌تی ئه‌وانه‌ی كه هه‌ڕەشه له ووڵاته یه‌كگرتووەكانی ئه‌مریكا دەكه‌ن و و خه‌ڵكی بێ گوناه له سه‌رانسه‌ری جیهاندا دەكوژن، پێوستی به ڕەفتارێكی نه‌رم نیه... دەبێت ئه‌وانه له‌ناو ببرێن.\nهه‌ڵمه‌ته‌كانی جۆن كێرری بۆ سه‌رۆكایه‌تیش وەڵامیان داوەته‌وە و گوتویانه ئه‌و تێبینیانه ته‌نها چه‌واشه‌كردن و سه‌رلێشێواندنه و باسیان له قسه‌كانی هه‌فته‌ی ڕابووردووی سه‌رۆك بوش كردووە كه گوتوبوی ووڵاته‌كه پێویستی به‌وەیه له چۆنێتی هێرشكردنه سه‌ر گومانلێكراوە تیرۆرسته‌كاندا نه‌رم بێت و به ئاگادار بێت.


ئەلێکساندر دوگین: شەپۆلی سێیەمی ڤایرۆسی کۆڕۆنا، واتاو هێماکانی (ئاماژەکانی)... - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nئەلێکساندر دوگین: شەپۆلی سێیەمی ڤایرۆسی کۆڕۆنا، واتاو هێماکانی (ئاماژەکانی)…\nله ته‌مموز 4, 2021\nنووسینی: ئەلێکساندر دوگین\nوەرگێڕانی لە ڕووسییەوە: د. سەرباز عەزیز وەرتی\nئەوە شەپۆلی سێیەمی ڤایرۆسی کۆڕۆنا هات. هەموومان بێزارین لە قسەکردن و بیرکردنەوە لەم بابەتە، بەڵام هێشتا تەواوی چیرۆکی ئەم پەتایە کۆتاییەکەی نادیارە، یاخود ناڕوونە. کاتێک شەپۆلی دووەم دابەزی و هاتە خوارەوە، وا دەردەکەوت بە هاتنی هاوین هەموو شتێک تەواو دەبێت، وە ژمارەکان بەرەو خوارەوە دەچن (دادەبەزن). بەڵام نەخێر – دیسان هەڵگەڕایەوە و دووبارە پێوەرەکانی حاڵەتی لەناکاو هاتنەوە بەرکار.\nلە سەرەتای شەپۆلی یەکەمدا پێشنیاری ستایل و شێوازی گفتوگۆکانم کرد وەک لە سەردەمی تاعووندا. هەموویان لەسەر ئینتەرنێت هەن. تەقریبەن لەوێدا هەموو شتێکم گوتووە کە چۆن بیرم لێ کردۆتەوە. هەروەها بەداخەوە ئەو شکڵەی وەرگرت. بەڕاستی بڕوام وابوو هەر لە قۆناغی یەکەمدا کرێملن حاڵەتی لەناکاو ڕادەگەیەنێت و بە توندی ڕوبەڕوی کێشەکە دەوەستێت و بە یەکجاری چارەی دەکات – وەک چین. کاتێکیش ئەوە ڕووی نەدا، کێشەکە حتمی بوو، درێژەی کێشا بۆ ماوەیەکی زۆر دورو درێژ. وەک دەردەکەوێت و ڕونە کوتانەکە کێشەکە چارەسەر ناکات.\nزۆر بە کورتی باسی شەپۆلی سێیەم دەکەم…\nبە بێ ئەوەی شارەزای زانستی ڤایرۆسی بم، بە بڕوای من، لە سەر بنەمای چاودێری کۆمەڵناسی، سیاسی و جیۆپۆلەتیکی، ڤایرۆسی کۆڕۆنا جۆرە چەکێکی بایۆلۆجی یە. ئەمەش کێشەیەکی گەروە و سەرەکی یە. هەموو سەرکردەکانی جیهان ئەمەیان دەزانی. هەر لەبەرئەوە زۆر خەمخۆرانە و خێرا دەستیان بۆ داخستن و کەرەنتین (ڵۆک داون) برد، بۆ ئەوەی مردنێکی بێ هەژمار ڕوونەدات. ئەوان ترسیان لەشتی تر هەبوو هەر بۆیە بڕیاری کارێکی دروستیاندا.\nهاوکات پێناچێت ڤایرۆسەکە لەلایەن چینییەکانەوە پەرەی پێدرابێت. ئەوان دەتوانن ئەوە بەدەست بهینن کە کۆپی بکەن وەک هەموو شتەکانی تر کە کۆپیان دەکەن. بەڵام ڤایرۆسی کۆرۆنا بە ئەگەرێکی زۆرەوە لە ئەمریکا دروست بووە و ئامادەکراوە.\nئەگەر ڤایرۆسی کۆرۆنا چەکی بایۆلۆجی بێت، ئەوا بۆ کوشتن دروست کراوە. مادام بەقەبارەیەکی زۆر و بەرچاو ناکوژێت، مانای وایە یان تەواو نەبووە و لە دۆخی ئامادەنەکراودا دزەی کردووە بۆ ناو کۆمەڵگا، یاخود ڤایرۆسەکە دەرئەنجامەکانی هێشتا نازانرێن یان باسی لێوە ناکەن. دەکرێت بە تەواوەتی هێشتا هیتریش بکوژێت. هەر ئەوەش مەترسیدارترین شتە. کەس ناتوانێت یان نایەوێت باسی ئەوە بکات کە ئێمە لەڕاستیدا لەگەڵ چیدا مامەڵە دەکەین. دەتوانین تێبگەین. بەڵام بەرپرسیارێتی لەسەر شانی ئەو کەسانەیە کە شتێک دەزانن و دەیشارنەوە و بەتایبەتیش هەنگاوی زەرور هەڵناگرن بۆ مەرجی پێویست بۆ ڕزگارکردن.\nئەو شێوەیە کە دۆخەکە لەگەڵ کۆڤید لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت – ئەمە شتێکی ئاسایی نییە. دەسەڵاتداران هەمیشە شەڕ و ئاشتی و سەقامگیری تەنها بۆ مەبەست و بەرژەوەندیەکانیان بەکاردەهێنن.\nهەروەها دەتوانن یاری لەسەر بەرزکردنەوە و نزمکردنەوەی نرخی بۆرسە بکەن. کارەساتی دەوڵەت – وەک ئەوەی لە دەیەی ساڵانی 1990 لە ڕووسیا هەبوو – لەوانەیە وا نیشان بدرێت قازانجەکەی کەمتر نیە لە خۆشگوزەرانیەکەی.\nجگە لە ڤاکسین، جیۆپۆلەتیک و ڕێگریە گەمژەییەکانی خۆرئاوا لەسەر ڕووسیا زۆر سادە و ئاسان نییە. هیچ ڤاکسینێک هێشتا باوەڕپێکراو نیە. هەندێکیان لەوانە مەترسیدارن، هەندێکیان بێسوودن. هەندێکی تریان لەوانە بە شێوەیەکی هەڕەمەکی یان ڕێککەوت لەوانەیە یارمەتیدەربن. ئەگەر هەموو شتێک لەسەر یەک ئەنجام بدەی، یان بە مانایەکی تر بە هەموو ئەمانە ڕازی بیت دەتوانیت یەکێک لەمانە سوودی هەبێت. ئەگەر هەموو شتێک بڵێیت، دەتوانیت بە ڕێکەوت شتێکی زیرەکانە بڵێیت. کوتان وەک قومارە – هەر شتێکت بۆ دەردەچێت – سوور یان ڕەش.\nهەروەها کۆتا شت، فەیلەسوفە یۆنانییەکان لەسەروو هەموویانەوە ئەرستۆ کە من لەو کۆتاییانەدا زیاتر و زیاتر پێی سەرسامم دەڵێت: بەڕاستی پرسیاری هۆکار بکەین: نەک بۆچی، بەڵکو لەبەرچی؟! کەواتە لەبەرچی ڤایرۆسی کۆرۆنا؟ هەر کەسێک ئەو کارو کردەوەیەی کردوە و هەر چۆنیش بێت دەچێتە ناو مرۆڤایەتییەوە، ئەم پەتایە پێویستە هەندێک مەبەست و ئامانجی هەبێت.\nلێرەدا بە بۆچوونی من پێویستە ڕوو لە ڕوح و ویژدان بکەین، نەک ڕوو لە ( دایک، دین، فەلسەفە، زانست ). ئایا ڤایرۆسی کۆرۆنا پێش هەموو شتێک هێما نییە؟ بۆ بە ئاگاهێنانەوەی پیتی خوێناوی لەسەر مرۆڤایەتی نوسراوە؟\nبەشێوەیەکی دروست ژیان ناکەن. کارێکی هەڵە دەکەن. ئێوە بە ئاراستەیەکی هەڵەدا دەڕۆن. ئێوە خۆتان وون کردوە. ئێوە لە وڕێنەدان. هەستن لەو خەوە، بە قوڵی سەیری خۆتان بکەن. هەرچەند بێت، بۆ ساتێک بوەستن لەو پەلە پەلە بەردەوامەی کە تێیدان وەک حەشەڕە و مێروو یان ئاژاوەگێڕ و ئەتۆمێکی بێ سەروبەر ڕێدەکەن.\nبزانە لەبەرچیە ئەم پەتایە. لەماڵەوە بمێنەوە، بیر بکەوە لە کوێیت، تۆ کێیت، لەگەڵ کێیت و لەبەرچی تۆ… وەک شێت و شەیدا چاوەڕێ مەکە، تا هەموو شتێک وەک ڕابردووی لێبێتەوە. هەرگیز وای لێنایەتەوە، بەتێڕوانینی من ڤایرۆسی کۆرۆنا بۆ ئەمە پێویستە.\nبابه‌تی پێشوو لە پارێزگای سلێمانی 2 پرۆژەی گرنگی كاره‌با جێ به‌جێده‌كرێت\nبابه‌تی دواتر چوار کەسی دیکە لە هەرێمی کوردستان بەهۆی کۆرۆناوە گیانیان لە دەست دا


پێنج هەنگاو بۆ ئەوە به 90 چركه بەرامبەرەكەت خۆشی بوێیت\nنیكۆلاس بۆتمان خاوه‌نی كتێبی "چۆن وا ده‌كه‌ی خه‌ڵكی به 90 چركه خۆشیان بوێیت؟"، ئاماژه به‌وه ده‌كات كه پێنج هه‌نگاو هه‌یه هه‌ركه‌س بیگرێته به‌ر، به ئاسانی له یه‌كه‌م بینینه‌وه ده‌چێته دڵی به‌رامبه‌ره‌كه‌یه‌وه.\nیه‌كه‌م هه‌نگاو كه بۆتمان له كتێبه‌كه‌یدا باسی كردووه، پێویسته مرۆڤ له ڕووی جه‌سته‌یی و هزرییه‌وه به ته‌واوی كراوه‌بێت، با ده‌سته‌كانی له گیرفانی نه‌بن و ئازادیان بكات، بۆ یه‌كه‌م بینین، با چاكه‌تێكی له‌به‌ر بێت و قۆپچه‌كانی كراوه بن. له ڕووی ده‌روونیشه‌وه پێویسته به‌وپه‌ڕی گه‌شییه‌وه سڵاو بكات و زۆر ئه‌رێنیی و ده‌م به‌خه‌نده بێت.\nدووه‌م گرنگی كه باسی كردووه، بریتییه له زمانی چاو، پێویسته هه‌میشه سه‌یری چاوی به‌رامبه‌ر بكه‌یت، نابێ سه‌رنجت بۆ چوارده‌وری بڕوات، ته‌نیا ڕوو له‌و بكه و وای نیشان بده جگه له‌و و قسه‌كانی، هیچ شتێكی تر سه‌رنجت ڕاناكێشێ.\nسێیه‌مین ئه‌وه‌یه، به زه‌رده‌خه‌نه‌وه بدوێ و گوێی لێ بگره، ده‌بێ له قووڵایی دڵته‌وه ئه‌وه بكه‌ی، چونكه هه‌رگیز زه‌رده‌خه‌نه‌ی یه‌كه‌م بینین له‌یاد ناكرێ.\nكاتێك سڵاوی لێ ده‌كه‌ی، وه‌ك له كتێبه‌كه‌دا هاتووه ده‌بێ پیشانی بده‌ی كه خۆشحاڵی به ناسینی، ئه‌مه‌ش له‌و كاته‌ی كه ته‌وقه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ی، زیاتر له جارێك ناوی بهێنه، تا سۆزداریی ته‌واو له یه‌كتربینینه‌كه‌تاندا دروست ده‌بێ. ئه‌مه‌ش خاڵی چواره‌م بوو.\nپێنجه‌م خاڵیش بریتییه له‌وه‌ی نابێ هه‌موو ئه‌و قسانه‌ی ده‌تانه‌وێ بیكه‌ن، به په‌له بیانڵێیت، پێویسته زیاتر ده‌رفه‌ت به به‌رامبه‌ره‌كه‌ت بده‌ی قسه‌ی خۆی بكات، تۆ زیاتر گوێگر بیت.\nئه‌م بابه‌ته 2328 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nدادگای باڵای فیدرالی عێراق لەبارەی تانەی هەڵبژاردنەوە بریاریدا


کۆچی دۆلار به‌ڕێوه‌یه - جام کوردی\nکۆچی دۆلار به‌ڕێوه‌یه\nڕۆژنامه‌یه‌کی ئه‌مریکی ده‌سه‌ڵاتی دارایی ئه‌مریکای له ڕێگای دۆلاره‌وه له بازاڕه جیهانییه‌کان به هێمایه‌کی هێزی ئه‌م وڵاته ناو بردوو و له هه‌مان کاتدا ڕایگه‌یاندووه که وڵاتانی جیهان سه‌رقاڵی داڕشتنی میکانیزمی تایبه‌ت به دابه‌زاندنی ئاستی به‌کارهێنانی ئه‌م دراوه‌ن.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، سیاسه‌تی نایاسایی گه‌مارۆدانی ئابوری و به‌کارهێنانی وه‌ک ئامرازێکی شه‌ڕی ئابوری دژ به وڵاتان به تایبه‌ت له گه‌ڵ ڕکابه‌ره‌کانی واشنتن، ماوه‌یه‌که وایکردووه که ته‌نانه‌ت وڵاتانی هاوپه‌یمانی ئه‌مریکاش بیر له دۆزینه‌وه‌ی جێگره‌وه‌ی دۆلار بکه‌نه‌وه.\nئه‌وه‌ی که خێرایی به‌م ڕه‌وته به‌خشیوه، هاتنه سه‌ر کاری دوناڵد تره‌مپ سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا و بڕیاره‌که‌ی بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی گه‌مارۆ ئابورییه‌کانی دژ به ئێران پاش کشانه‌وه له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی بووه. ئه‌ڵمانیا، فه‌ره‌نسا و به‌ریتانیا دژایه‌تی خۆیان بۆ ئه‌م سیاسه‌ته‌ی ئه‌مریکا و قه‌ده‌غه‌کردنی ئاڵوگۆڕی دۆلار له گه‌ڵ بانکه ئێرانییه‌کان ڕاگه‌یاند. ئه‌وان له ئێستادا باس له میکانیزمێک ده‌که‌ن که بتوانێت مامه‌ڵه‌ی بازرگانی کۆمپانیا نێوده‌وڵه‌تییه‌کان له گه‌ڵ ئێران ده‌سته‌به‌ر بکات.\nڕۆژنامه‌ی وۆڵ ستریت ژوورناڵ له ڕاپۆرتێکدا ڕایگه‌یاندووه که چین و ڕووسیاش پێیان خۆشه که خۆیان له کۆنتڕۆڵی بازاڕه جیهانییه‌کان له لایه‌ن ئه‌مریکاوه ده‌رباز بکه‌ن و سه‌رقاڵی داڕشتنی میکانیزمی جێگره‌وه‌ن. په‌کین و مۆسکۆ ده‌یانه‌وێت به دراوی نیشتمانی خۆیان درێژه به ئاڵوگۆڕه بازرگانییه‌کانی نێوانیان بده‌ن.\nجاکوب لۆ وه‌زیری دارایی ئه‌مریکا له سه‌رده‌می سه‌رۆکایه‌تی باراک ئۆباما ڕایگه‌یاندووه که ئه‌مریکا ڕه‌نگه به‌شێک له‌و هێزه داراییه‌ی جارانی له ده‌ست بدات و جیهان ئێستا بۆ ئه‌وانه‌ی که ده‌یانه‌وێت دراوی ئێمه به کار نه‌هێنن، ڕێگای جێگره‌وه‌ی هه‌یه.\nبه‌ڵام ده‌سه‌ڵاتی دۆلار به سه‌ر بازاڕه داراییه‌کانی جیهان چ مانایه‌کی هه‌یه؟ بۆ نموونه، کۆمپانیایه‌کی که‌نه‌دی کاڵایه‌ک به کڕیارێکی فه‌ره‌نسی ده‌فرۆشێت. گواستنه‌وه و ئاڵوگۆڕی دارایی هاوپه‌یوه‌ند به‌م مامه‌ڵه‌وه به دراوی دۆلار و له ڕێگای بانکه‌کانه‌وه ده‌کرێت که له بانکی ناوه‌ندی ئه‌مریکا حسێبیان هه‌بێت. به واتایه‌کی دیکه، له نێوان حسێبی بانکێکی فه‌ره‌نسی و که‌نه‌دی له بانکی ناوه‌ندی ئه‌مریکا جێبه‌جێ ده‌بێت.\nبه‌و پێیه‌ی که ئه‌مریکییه‌کان ده‌ڵێن ئه‌م سیسته‌مه به‌و مانایه ده‌بێت که سه‌رجه‌م ئاڵوگۆڕه داراییه‌کان له ڕووی ته‌کنیکییه‌وه له خاکی ئه‌مریکا ده‌بێت. به هۆی ئه‌وه‌ی که به‌کارهێنانی زۆربه‌ی دراوه‌کانی دیکه‌ش ئه‌سته‌م و تێچوویه‌کی زیاتری هه‌یه، زۆربه‌ی وڵاتان و کۆمپانیاکان ئاماده‌ن ملکه‌چی ئه‌مریکا بن تا ده‌ستیان به دۆلاری ئه‌مریکی بگات.


"تونێلی دەربەندیخان نۆژەندەكرێتەوە" - هيوای کۆرد\nهەڵوێستی یەکگرتوو لەسەر وتەکانی مەسرور بارزانی 41 seconds ago\nهەرێمی کوردستان؛ هاورده‌كردنی ئۆتۆمبیل 50% زیادیكردووه 10 خوله‌ك ago\nHome هەواڵ کوردستانی “تونێلی دەربەندیخان نۆژەندەكرێتەوە”\n“تونێلی دەربەندیخان نۆژەندەكرێتەوە”\nلە راگەیەنراوێكدا كە وێنەیەكی دەست (هیوای کورد) كەوتووە، قائیمقامیەتی دەربەندیخان ئاشكرایكردووە” لە ئێستادا وەك ئاشكرایە، چەندین چاڵ و چۆڵ لە تونێلی دەربەندیخاندا دروست بوون و چاككردنەوەی تونێلەكەش لە ئەستۆی حكومەت و وەزارەتی ئاوەدانكردنەوەو رێگاوبانی سلێمانییە، نەك ئیدارەی قەزاكە”.\nدەشڵێت” ئەوان وەك قائیمقامیەتی دەربەندیخان، تەنها 900 هەزاریان بۆ خەرجیەكانی ئیدارەی شارەكە لەبەردەستە و بەو بڕە پارە كەمە، چۆن بتوانن تونێلی دەربەندیخان نۆژەن بكەنەوە”.\nقائیمقامیەتی دەربەندیخان ئەوەشی خستۆتەڕوو” بەهۆی تەقینی ئاو و سەرچاوەی كانی لەناو تونێلەكەدا، پلێتی ئاسنی بۆ دانراوە, بۆ ئەو مەبەستەش دوو تیمی ئەندازە، سەردانی تونێلەكەیان كردوەو چاوەڕوان دەكرێت دوای جەژن، بودجەی بۆ دابنرێت و نۆژەن بكرێتەوە”.\nئەندامێكی لیژنەی دارایی: بودجەی ساڵی داهاتوو بەبێ ڕێككەوتنی نێوان بەغدا و هەولێر تێناپەڕێنرێت


عادل عه‌بدولمه‌هدی: له‌گه‌ڵ مه‌سرور بارزانی گه‌شبینین به‌وه‌ی له ئاسۆیه‌كی رووندا كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین | دەزگاى زارى کرمانجى\nعادل عه‌بدولمه‌هدی: له‌گه‌ڵ مه‌سرور بارزانی گه‌شبینین به‌وه‌ی له ئاسۆیه‌كی رووندا كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین\nسه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق رایگه‌یاند: كه له‌گه‌ڵ سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان به راشكاوانه باسمان له پرسه هه‌ڵواسراوه‌كان كرد و هه‌ردوولاش گه‌شبینین به‌وه‌ی كه له ئاسۆیه‌كی رووندا كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین، ئاشكراشی كرد كه مه‌سرور بارزانی خواستی راستگۆیانه‌ی بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان هه‌یه و هه‌ردوولاش خواست و نیازپاكیمان نیشان داوه .\nعادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق له میانی كۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانیی هه‌فتانه‌ی خۆیدا كه دوێنێ سێشه‌ممه بوو و هاوكاتیش بوو له‌گه‌ڵ سه‌ردانی سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان و شاندی یاوه‌ری بۆ به‌غدا، رایگه‌یاند پێشوازیمان له برامان مه‌سرور بارزانی سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان و شاندی یاوه‌ری كرد و به راشكاوانه باسمان له كێشه‌كان كرد و برامان مه‌سرور بارزانی خواستی راستگۆیانه‌ی بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان هه‌یه و هه‌ردوولاش خواست و نیازپاكیمان نیشان داوه .\nهه‌روه‌ها سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق گوتی ناتوانێن بڵێین كێشه نییه و ناشتوانین بڵێین كێشه‌كان بچوكن، به‌ڵام نیه‌تی باش و خواستی هاوبه‌ش هه‌یه و ره‌چاوی ده‌ستوور ده‌كه‌ین و چاره‌سه‌ری ته‌ندروستیش بۆ كێشه‌كان ته‌نها ده‌ستووره و جه‌ختمان له‌سه‌ر بنه‌ما ده‌ستوورییه‌كان كرده‌وه و ته‌نیا ده‌ستوور چاره‌سه‌ری كێشه‌كانه و جێبه‌جێكردنیشی له به‌رژه‌وه‌ندیی هه‌موانه .\nدوێنێ سێشه‌ممه مه‌سرور بارزانی سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان به یاوه‌ریی شاندێك سه‌ردانی به‌غدا كرد و له‌گه‌ڵ سه‌رۆك كۆمار و سه‌رۆك وه‌زیران و سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌ران كۆبووه‌وه و نیازپاكی و ئاماده‌یی هه‌رێمی كوردستانی بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور نیشاندا و راشیگه‌یاند كه كۆبوونه‌وه‌كان باش بوون و تێگه‌یشتنی زۆر باش هه‌بوو و هه‌موو ئه شتانه‌ش كه پێویست بوو بگوترێن له لایه‌ن شاندی هه‌رێمی كوردستانه‌وه، خستمانه روو و له داهاتوویه‌كی نزیك ده‌ست به گفتوگۆی ته‌كنیكی ده‌كرێت بۆ تاوتوێكردنی ئه‌و بابه‌تانه.


سەیدۆ چەتۆ: ١٥ ئەندام بە گەندەڵی تۆمەتبار كراون.. ئەندامانی پارتی تێوە نەگلاون\nWED, 15 MAY 2019 12:08 | KDP.info\nمووسڵ-KDP.info- سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگای مووسڵ رایگەیاند، لە ئەنجومەنەكە، ١٥ ئەندام بە گەندەڵی تۆمەتبار كراون و لە پەرلەمانیش لیژنەیان لەسەر دروست كراوە، بۆیە ئەگەر تۆمەتەكان ساخ بوونەوە، لێپێچینەوەی یاساییان لەگەڵ دەكرێت.\nسەیدۆ چەتۆ، بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستانی ڕاگەیاند: " ١٥ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای مووسڵ، كە ئەندامانی پارتی دیموكراتی كوردستانیان تێدا نییە، تۆمەتبار كراون بەوەی گەندەڵییان كردووە و لە پەرلەمانیش لیژنەی لێكۆڵینەوەیان لەسەر دروست كراوە و خەریكی لێكۆڵینەوەن، بۆیە ئێمەش چاوەڕێی ئەنجامی لێكۆڵینەوەكان دەكەین".\nچەتۆ گوتیشی: "ھەر كاتێك تۆمەتەكە ساخ بووەوە كە ئەو ئەندامانە گەندەڵیان ئەنجام داوە، ئێمە وەك ئەنجومەن لێپێچینەوەی یاساییان لەگەڵدا دەكەین و رێگە نادەین وا بە ئاسانی تێپەڕێت، چونكە ناكرێت ئەندامانی ئەنجومەن كە نوێنەری خەڵكن، گەندەڵ بن".\nئەو هەروەها دەشڵێ: "ئەوەی جێگەی دەستخۆشییە، لەو لیستەدا كە تۆمەتبار كراون، ھیچ ئەندامێكی لیستی پارتی تێدا نییە، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت، كە ئەندامانی ئێمە بە دڵسۆزییەوە كاری خۆیان ئەنجام دەدەن".


هەشت ملیۆن دینار دەدرێت بەو كەسانەی دەگەڕێنەوە عێراق\n25/9/2019 - 17:26\nلەکاتى گەڕانەوەیاندا بتوانن پڕۆژەیەک دابنێن\nبەپێی بەرنامەیەكی هەردو وەزارەتی كار و كاروبارى کۆمەڵایەتى و وەزارەتی كۆچ و كۆچبەرانی عێراق، ئەو پەنابەرە عێراقییانەی لە دەرەوەی وڵات لە یەکێتی ئەوروپاوە دەگەڕێنەوە بڕی (هەشت) ملیۆن دیناریان پێدەدرێت.\nله راگه‌یه‌ندراوێكی وەزارەتی کۆچ و کۆچبەرانی عێراقدا هاتووه، لەبەرنامەی وەزارەتی کار و کاروبار بۆ پێدانی قەرز بەو کەسانەی کە پرۆژەیەک ئەنجام دەدەن ، ئەو کەسانەش دەگرێتەوە کە لەوڵاتانی دەرەوە(یەکێتی ئەوروپا) دەگەڕێنەوە و بڕەی هه‌شت ملیۆن دینارە.\nعەلی عەباس جیهانگیر بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگەی كاروباری لقەكان لە وەزارەتی كۆچ و كۆچبەرانی عێراق ئاماژەی بەوەكرد؛ وەزارەتەکەیان توانیویەتی بەشێک لە بەرنامەی کاری قەرزەکانی وەزارەتی کار و کاروبار تەرخان بکات بۆ ئەوانەی لە دەرەوە دەگەڕێنەوە عێراق و سودمەندبن لەسەرجەم قەرزەکانی وەزارەتی کار و کاروباری حکومەتی عێراق، ئەوەش بۆ ئەوەى لەکاتى بڕیارى گەڕانەوەیاندا بتوانن پڕۆژەیەک دابنێن.\nده‌شڵێت: ئەو کەسانەی لەم خزمەتگوزارییە سودمەند دەبن قەرزەکانیان لەچوارچێوە پرۆگرامی قەرزی بچووکی پرۆژەکاندا پێ دەدرێت ئەوەش دوای ئەوەی رادەهێنرێن کە چۆن پرۆژەکانیان بەڕێوەببەن پاشان خاڵیان پێ دەدرێت و بەشێوەی ئەلیکترۆنی ناوەکانیان هەڵدەبژێردرێت و قەرزەکەیان پێ دەدرێت.


سکرتێری حزبی دیموکراتی کوردستان: دەبێت یەکگرتووانە دژی هێرشەکان بووەستینەوە | ROJnews\nسێشەممە, 18 يون 2019 - 07:55\nسکرتێری حزبی دیموکراتی کوردستان، داوا دەکات کە کورد بە هەڵوێستێکی یەرکگرتووانە بەرامبەر ئەو هێرش و بۆردوومانانە بووەستێتەوە کە لەلایەن وڵاتانی بێگانەوە دەکرێنە سەر خاکی کوردستان، داواش لە هەردوو حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستان دەکات، "چارەسەرێک بۆ هێرشەکانی سوپای تورکیا بدۆزنەوە، کە ڕۆژانە خەڵکی مەدەنیی دەکاتە قوربانی".\nمستەفا مەولوودی، سکرتێری حزبی دیموکراتی کوردستان- حدک، لەبارەی هێرش و داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورکیاوە بۆ سەر خاکی باشوری کوردستان و پێویستیی هەڵوێستی یەکگرتووانەی کورد دژ بەو داگیرکارییانە، قسەی بۆ ڕۆژنیوز کرد.\nمستەفا مەولوودی ئاماژەی بەوەکرد، کە هێرش و بۆردوومانەکانی تورکیا لە ناوچە سنوورییەکانی باشوری کوردستان نوێ نییە و، وتی: چەند ساڵێکە ئەو حاڵەتانە لەو سنوورانە هەیە، هیوادارین هەم دەوڵەتی عێراق و هەمیش هەرێمی کوردستان، لە باری سیاسیی و دیپلۆماسییەوە، چارەسەرێک بدۆزنەوە بۆ ڕاوەستاندنی ئەو هێرش و ئۆپەراسیۆنانە، و چیتر خەڵکی ئەم وڵاتە تووشی زەرەر و زیان و کوشتن و ماڵوێرانیی نەبێت.\nسکرتێری حزبی دیموکراتی کوردستان بەگرنگیشی زانیی، کە کورد بەشێوەیەکی یەکگرتووانە "ئەم کردەوە نابەرپرسیارانەی کە دژی بەرژەوەندیی و ئاسایشی مرۆڤە مەحکوم بکات و دەنگی خۆی هەڵبڕێت" و وتیشی: بەداخەوە ئەمڕۆ کورد شوێنێکی نییە کە یەکدەست بتوانێت بۆردوومان و ئۆپەراسیۆنی وڵاتێک ڕابگرێت، بەڵام لانیکەم پێویستە لەناو خۆماندا یەکدەنگ و تەبا و هاوخەم بین.\nجەختی لەوەشکرد، کە گرنگە بە سیاسەت و دبلۆماسییەت کورد ئەو ڕێگایانە دابخات کە وڵاتانی بێگانە بە خواستی خۆیان لەکوێ بیانەوێت هێرش بکەنە سەری، وەک ئەوەی "ئێران مووشەک بهاوێژێت بۆ بارەگاکانی ئێمە لە کۆیە و وڵاتانی دیکەش بە فڕۆکە و بە مووشەک سنووری وڵات ببەزێنن و بۆردوومان بکەن، کە ئەویش سەرەنجام گیانی خەڵکی مەدەنیی دەکاتە قوربانیی".\nمستەفا مەولودی ئاماژەی بە بێدەنگیی حکومەتی عێراقیش کرد بەرامبەر بۆردوومانەکانی سوپای تورک و، وتی: عێراق بە بەهانەی جیاجیا بەدواداچوونی پێویستی بۆ ئەو هێرشانە نەکردووە، ئەرکی حکومەتی عێراقە ڕێگا نەدات وڵاتێکی بێگانە هێرشبکاتە سەر وڵاتەکەی و زەوییەکەی بسووتێنێت و خەڵکەکەی شەهید بکات، بۆ ئەو مەبەستەش داوا لە کاربەدەستانی عێراق دەکەین، چارەسەری ئەم پرسە بکەن.


229 جار بینراوە\nکۆماری ئیسلامی ئێران و هەرێمی کوردستانی عێراق خاوەن پەیوەندییەکی مێژوویین. ئەوان لە سەردەمی حیزبی بەعسی ڕووخاوە، لە بەرەنگاربوونەوەی ئەم دوژمنە هاوبەشە، پەیوەندییەکانیان گەیاندە لوتکە و لە ساڵانی پاش ڕووخانی ئەو دیکتاتۆرە، کۆماری ئیسلامی ئێران یەکەم وڵات بووە کە بە کردنەوەی دوو کۆنسووڵخانەی هەولێر و سلێمانی پەیوەندییەکانی ڕابردووی لە گەڵ برایانی کوردی عێراقی بە شێوازێکی فەرمی دیپلۆماسی دەستپێکرد و بەرەوپێشچوونی زۆریش لەم پەیوەندییانە بینراوە.\nلە بەرەوپێشچوونی پەیوەندییەکانی نێوان تاران - هەولێر چەندین فاکتەری گرنگی دیکە ڕۆڵیان هەبووە کە دەتوانین بوونی سەدان کیلۆمەتر سنوری هاوبەش وەک بناغەیەکی بەهێز بۆ ئەو پەیوەندییانە ناو ببەین. هەر ئەمەش وایکردووە ئاڵوگۆڕە بازرگانییەکان لەم خاڵە سنورییانە و تەنانەت لە بازاڕچە سنورییەکانی نێوان هەر دوو لا گەشەی پێ بدرێت.\nگەر ئاوڕێک لە مێژوو بدەینەوە، ئێران هەردەم وەک هاوکار و پاڵپشتی کوردانی عێراق بووە، خەڵکانی هەرێمی کوردستان هێشتا بیرەوەرییەکانی خزمەتکردنی ئێران و ئێرانییەکانیان بە ئاوارەکانی بۆردومانی کیمیاوی هەڵەبجە یان کۆڕەوەکەی مەزنەکەی گەلی کورد و دەیان جاری دیکە بە تایبەت لە سەردەمی شەڕی داعشیان لە بیر ماوە و هیچ تۆز و گەردێک ناتوانێت کاریگەری لە سەر ئەم پەیوەندییانە دابنێت.\nئێستا دۆخێکی جیاواز هاتووەتە پێشەوە. لە پاش ڕیفراندۆم پەیوەندییەکانی نێوان هەرێم و ناوەند ئالۆزییەکی زیاتری بە خۆوە بینی و کۆمەڵە کێشە و گرفتێکی نوێ وەک کێشەی فڕۆکەخانەکان و خاڵە سنورییەکان بە کۆی ئەو کێشانە زیاد کران کە ساڵانێکە بە بێ چارەسەر ماونەتەوە.\nنێچیرڤان بارزانی سەرۆک وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە مەبەستی گوشارخستنە سەر حکومەتی ناوەند لە چەندین سەردانی بۆ وڵاتانی ئەورووپی لە گەڵ سەرۆک کۆماری فەرەنسە و ڕاوێژکاری ئەڵمانیا و کەسانی دیکەش کۆبووە، ئەگەرچی ئەو وڵاتانە پاڵپشتی خۆیان بۆ دەستپێکردنی وتووێژەکانی نێوان هەولێر و بەغدا ڕاگەیاند و داواشیان کرد ناوەند مافە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان دابین بکات بەڵام گۆڕینێکی ئەوتۆمان لەم پەیوەندییانەدا نەبینی. ڕەنگە بوترێت کە دانوستانەکانی حکومەتی هەرێم و بەغدا دەستیپێکردووە، بەڵام لە ڕاستیدا ئەوە تایبەت بە کێشە بچووکەکانی وەک فڕۆکەخانەکان بووە و کێشە و گرفتە گەورەکان بە شاندی لەم جۆرە و بەم خێراییە چارەسەر ناکرێت.\nدید و تێڕوانینی نێچیرڤان بارزانی بۆ سیاسەتی حکومەتی هەرێم لە ئاستی ناوخۆیی، عێراق، ناوچەکە و جیهان جیاوازترە لەوەی کە پێشتر بینراوە، هەر ئەمەش دەتوانێت لە ئاکامدا دۆخی سیاسی و ئابوری هەرێمی کوردستان لە بەرژەوەندی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان بەرەو گۆڕانکاری ببات. پاڵپشتی وڵاتانی دەرەوە لە نێچیرڤان بارزانی وایکردووە کە بە گەشبینی لە هەنگاو و کردەوەکانی بڕوانین، ئەڵبەت بە مەرجێک کە کێشە سیاسییە ناوخۆییەکانی هەرێمیش چارەسەر بکرێت و پەرتەوازی سیاسی بە لاوە بنرێت.\nسەردانەکەی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ بەغدا و پاشان بۆ تاران خوێندنەوەی جیاوازی بۆ کراوە. سەرۆک وەزیران لە بەغدا گوێی لە قسەکانی حەیدەر\nعەبادی بووە و بۆی ڕوون بووەتەوە کە چارەسەری کێشەکان چۆن دەبێت بەڵام ڕەنگە حکومەتی ناوەند ئەوەندەش هەنگاوی بەپەلە بۆ چارەسەربوونی ئەو کێشانە هەڵنەگرێت، ئەمە لە کاتێکدایە کە حکومەتی هەرێم بە هۆی دواکەوتنی مووچەی فەرمانبەران و کێشە ئابورییەکانەوە لە ژێر گوشارێکی خەڵک و لایەنە سیاسییەکانی دیکەیە کە لەم ماوەیەدا کشانەوەی خۆیان لە کابینەی نێچیرڤان بارزانی ڕاگەیاندووە. هەروەها بە پێی ئەوەی کە لە هەر دوو هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان و عێراق نزیک دەبینەوە کێشە و گرفتەکان و ناڕەزایەتی خەڵک ڕەنگە کاریگەرییان لە سەر ڕێژەی بەشداری لەو هەڵبژاردنانەدا هەبێت.\nلە کۆبوونەوە و چاوپێکەوتنەکانی نێوان شاندی هەرێمی کوردستان و بەرپرسانی باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران هەر دوو لا هاوڕا بوون لە سەر پاراستنی یەکپارچەیی خاکی عێراق و چارەسەربوونی کێشە و گرفتەکانی هەولێر و بەغدا لە چوارچێوەی دەستووری ئەم وڵاتە. کۆماری ئیسلامی ئێران وەک چۆن لە تارانەوە ڕاگەێندرا، ستراتیژی خۆیی لە سەر بوونی هەرێمی کوردستانی بەهێز و پێشکەوتوو لە چوارچێوەی عێراقێکی یەکگرتوو و یەکپارچە داناوە و وەک چۆن لە هەر سێ چاوپێکەوتنەکەشدا دیسانەوە جەختی لە سەر کرایەوە، ئاسایش و سەقامگیری هەرێمی کوردستان بۆ تاران زۆر گرنگە. هەروەها ئەم سەردانە دەتوانێت پەیوەندییە ئابورییەکانی نێوان هەولێر و تارانیش بەرەو قۆناغێکی نوێ و چالاکتر لە ڕابردوو ببات کە لە پێناو مسۆگەربوونی بەرژەوەندییەکانی هەر دوو لا بە پلانێکی تۆکمە کاری لە سەر بکرێت.\nبە پێی ئەو وتانەی کە پێشتر ئیرەج مەسجدی باڵیۆزی کۆماری ئیسلامی ئێران لە بەغدا ڕایگەیاندبوو کە تاران هەوڵی ئاساییبوونەوەی پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و بەغدای داوە و لەم ڕێگایەشدا بەردەوام دەبێت تا ئەو کێشە و گرفتانە لە چوارچێوەی دەستووری عێراقدا چارەسەر ببن و هەروەها لە ژێر ڕووناکی سەردانەکەی تاران و دانوستانەکانی نێوان شاندی کوردی و بەرپرسانی باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران چاوەڕوان دەکرێت: یەکەم، ئێران لە ڕێگای حکومەتی ناوەندی عێراقەوە هەوڵی چارەسەری دەستوورییانەی کێشە و گرفتەکانی نێوان هەولێر و بەغدا بدات و کەشێکی ئەرێنی بە سەر پەیوەندییەکانی نێوانیان بخوڵقێنێت. دووەم، بە چارەسەربوونی کێشەکانی هەولێر و بەغدا، ئاستی پەیوەندییەکانی نێوان تاران و هەولێر بە تایبەت لە ڕووی سیاسی و ئابورییەوە بەراورد بە ڕابردوو بەرزتر دەبێتەوە.س/ جام کوردی


ئێران به پـێشـنیارێـکی نوێ به‌شـداری له دانوسـتاندنه‌کان ده‌کات\nوتووێژی نوێ نێوان ئێران و زلهێزانی جیهان ڕۆژی سێشه‌ممه له جنێڤ ده‌سـتیپـێـکرد به مه‌به‌ستی چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ی به‌رنامه ناوکیـیه‌که‌ی ئێران که‌وا بۆ چه‌ندین سـاڵه مشـتوڕی له‌سه‌ره و گومان ده‌کرێت بۆ دروسـتکردنی چه‌کی ناوکی بێت. ئێران له ده‌سـتپـێـکی وتووێژه نوێـیه‌کاندا پـێشـنیارێـکی خۆی بۆ کۆتایی هێنان به‌م مه‌سه‌له خستووه‌ته ڕوو، به‌ڵام هێشـتا ناوه‌رۆکه‌که‌ی بۆ ده‌زگاکانی ڕاگه‌یاندن ئاشـکرا نه‌کراوه. ئال په‌یسن په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا له جنێڤ ڕاپـۆرتی له‌م باره‌یه‌وه ناردووه و ده‌ڵێت:\nمایکڵ مان گوته‌بێژی به‌رپـرسی سـیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی یه‌کێـتی ئه‌وروپا ڕۆژی سێشه‌ممه له جنێڤ به ڕۆژنامه‌وانانی گوت ئه‌و ناتوانێت هیچ لێـدوانێـک بدات له باره‌ی ورده‌کاریـیه‌کانی پـێشـنیاره‌که‌ی ئێراندا.\nبه‌ڵام گوتی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران بۆ نزیکه‌ی یه‌ک کاژمێر به وێنه‌ی و نه‌خشه‌ی پاوه‌ربۆینته‌وه سه‌باره‌ت به پـلانه نوێـیه‌که‌ی حکومه‌تی وڵاته‌که‌ی ڕوونکردنه‌وه‌ی بۆ ئاماده‌بووان داوه.\nکاربه‌ده‌سـتانی ڕۆژئاوایی هیواداربوون وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌کی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌بێت بۆ ئه‌و پـێشـنیاره‌ی له مێژه‌وه له لایه‌ن کۆمه‌ڵی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه‌وه کراوه و ده‌توانرێت بکرێته بنچینه‌یه‌ک بۆ که‌مکردنه‌وه‌ی ناکۆکیـیه‌کان. به‌ڵام له ئێسـتادا ئه‌م پـێشـنیاره‌ی ئێران ئاشـکرا ناکرێت.\nکاربه‌ده‌سـتان ده‌ڵێن شـاندی نێوده‌وڵه‌تی که به P5+1 ناسراوه، خوازیاره وتووێژ له باره‌ی چاره‌سه‌رێـکی درێژده‌م بکرێت بۆ کۆتایی هێنان به‌و مه‌ترسیـیانه‌ی هه‌ن له باره‌ی ئه‌وه‌ی ڕه‌نگه ئێران کار بۆ دروسـتکردنی چه‌کی ناوکی بکات. هه‌روه‌ها جۆره متمانه‌یه‌کیش بێته ئاراوه تاوه‌کو بتوانرێت هه‌ندێـک له سزا ئابوریـیه‌کانی سه‌ر ئێران سووک بکرێن. به‌ڵام مایکڵ مان ده‌ڵێت ده‌بێت ئێران هه‌نگاوی یه‌که‌م بنێت.\nئێران ده‌ڵێت به‌رنامه ناوکیـیه‌که‌ی ته‌نها بۆ کاری ئاشـتیخوازانه‌یه. به‌ڵام مایکڵ مان ده‌ڵێت مه‌به‌ست له دانوسـتاندنه‌کان ئه‌وه‌یه ئێران بۆ کۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تی بسه‌لمێنێت که هیچ به‌رنامه‌یه‌کی بۆ دروسـتکردنی چه‌کی ناوکی نیـیه.\nبه‌ر له ده‌سـتپـێـکردنی وتووێژه‌کان، ڕووی خۆش به سیمای ئاماده‌بووانی سه‌ر مێزی دانوسـتاندنه‌که به‌دی ده‌کرا، ئه‌مه‌ش به‌هۆی ئه‌و چاوه‌ڕوانیـیه‌ی له حکومه‌تی نوێی ئێران ده‌کرێت که به پـێشـنیارێـکی نوێ بێته پـێشه‌وه که ڕه‌نگه بـبێته مایه‌ی به‌ره‌و پـێشـچوونی وتووێژه‌کان بۆ یه‌که‌م جار له ماوه‌ی چه‌ندین سـاڵدا.\nئێران و ئه‌م 6 وڵاته‌ی له لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه‌وه ده‌سـتنیشـان کراون بۆ دانوسـتاندن له‌گه‌ڵیدا، پـێشـتر به بنبه‌ست گه‌یشتن له‌سه‌ر چه‌ند بابه‌تێـک، له‌وانه نه‌بوونی ڕوون و ئاشـکرایی له به‌رنامه ناوکیـیه‌که و هه‌روه‌ها پـیتاندن و کۆکردنه‌وه‌ی یۆرانیۆم به ئاسـتێـکی نزیک له‌وه‌ی بۆ دروسـتکردنی چه‌کی ناوکی پـێویسته.\nئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان سـزای ئابوری توندی به‌سه‌ر ئێراندا سه‌پاندووه تاوه‌کو گۆشـار بخرێته سه‌ر ڕابه‌رانی ئه‌و وڵاته و ئاماده‌یی زیاتریان هه‌بێت بۆ کۆتایی هێنان به کێشه‌که. کاربه‌ده‌سـتان ده‌ڵێن سزاکان له‌سه‌ر ئێران ده‌مێنـنه‌وه هه‌تا هۆکاره‌کان مابنه‌وه.\nبه‌ڵام له بنه‌ڕه‌تدا، ئه‌و گوشـارانه هه‌تا ئێسـتا نه‌بوونه‌ته مایه‌ی هیچ گۆڕانێـک. به‌ڵام له مانگی شه‌شدا خه‌ڵـکی ئێران، حه‌سه‌ن ڕوحانیان وه‌ک سه‌رۆکی نوێی وڵاته‌که‌یان هه‌ڵبژارد به‌و پـێیه‌ی که‌سێـکی میانڕه‌وه، ئه‌مه‌ش بۆخۆی نیشـانه‌ی سیاسه‌تێـکی نوێـیه له‌و وڵاته.\nکاربه‌ده‌سـتانی ڕۆژئاوایی ده‌ڵێن ئه‌مه هه‌لێـکه بۆ ئێران ڕه‌خساوه تاوه‌کو ئاشتیخوازانه‌ی خۆی بسه‌لمێنێت.


مەرگی گوماناویی برای گیانبەختكردویەكی كۆمەڵە - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nبەپێی ئەو هەواڵەی سایتی كۆمەڵە گەیشتووە رۆژی شەممە 29ی سەرماوەز، مستەفا عەبدی، برای هاوڕێی گیانبەختكردو ئەنوەر عەبدی لەشاری مەریوان گیانی بەختكرد.\nكاك مستەفا عەبدی، چالاكوانێكی ئەدەبی‌و مەدەنی خەڵكی شاری مەریوان بوو كە لەماوەی ساڵانی رابردوو لەلایەن هێزەكانی ئیتلاعاتی ئەو شارەوە چەندین جار توشی گرتن‌و ئازار‌و هەڕەشە بووەتەوە‌و رۆژی 29ی سەرماوەز لەماڵەكەی خۆیدا بەشێوەی گوماناوی گیانی لەدەستدا.\nئێمە وەك كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی بنەماڵەی عەبدی‌و هەموو كەسوكار‌و هاوڕێیانیان دەكەین‌و هیوادارین چیتر ناخۆشی نەبینن.\n2014/12/25 /by عەتا\nTags: کۆمەڵە, گیانبەختکردو, مەریوان\nئاڵبۆمی یادگار (2) وەفدێكی كەجەكە سەردانی ناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵەیان كرد...


Diplomatic Magazine | سیاسه‌تى كرانه‌وه، ئیسلامییه‌كانى تونس ده‌باته لوتكه\nحیزبی نەهزەی تونسی چۆن هەڵبژاردنی شارەوانیەكانی بردەوە؟\nئا. نياز نايف\nئه‌نجامى سندوقه‌كانى هه‌ڵبژاردن له تونس ده‌رى ده‌خه‌ن كه بزوتنه‌وه‌ى نه‌هزه‌ى تونسى له‌پێش سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كانى دیكه‌وه‌یه به بزوتنه‌وى ندائى تونسى ركابه‌ریشیه‌وه.\nئه‌م سه‌ركه‌وتنه به ئه‌زمونێكى دیموكراسى ئه‌ژمار ده‌كرێت له ناوچه‌كه‌دا كه ده‌وره دراوه به گه‌رده‌لولێكى به‌هێز، له چوارچێوه‌ى هه‌رێمێكى ناجێگیردا، به تایبه‌ت پاش تێكشكانى شه‌پۆله‌كانى به‌هارى عه‌ره‌بى و دروستكردنى به‌ره‌یه‌كى هه‌رێمى كه لایه‌نگرى گۆرانه به ئاراسته‌یه‌كى دیموكراسیدا.\nسه‌ركه‌وتنى بزوتنه‌وه‌ى نه‌هزه له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا گرنگى خۆى هه‌یه له رووى سیاسى و مه‌عنه‌وییه‌وه به تایبه‌ت له روانگه‌ى بۆچونه‌كانى كه پشتیوانى لامه‌ركه‌زییه‌ت ده‌كه‌ن كه ئه‌وه‌ش به پێى ده‌ستورى تونسى چه‌سپاوه‌و له ساڵى ٢٠١٤دا په‌سه‌ند كراوه‌و ده‌سه‌ڵاتێكى فراوان ده‌داته حكومه‌ته خۆجێییه‌كان.\nبه‌ڵام گرنكتر له‌وه چه‌سپاندنى ئاراسته‌ى گۆرانكاری دیموكراسییه له تونسدا بۆ روبه‌روبونه‌وه‌ى شه‌پۆلى به‌هێزى دژه شۆرشه‌كان له ناوخۆو ده‌ره‌وه‌دا.\nبزوتنه‌وه‌ى نه‌هزه له‌پاش ده‌یه‌مین گۆنگره‌ى له ناوه‌راستى ٢٠١٦دا كۆمه‌ڵێك بریارو ئاراسته‌ى فیكرى و سیاسى ئاشكرا كرد، له‌وانه جیاكردنه‌وه‌ى لایه‌نى بانگخوازى له لایه‌نى سیاسى و كرانه‌وه به روى هێزو پێكهاته جیاوازه‌كان له‌ده‌ره‌وه‌ى بنكه‌ى جه‌ماوه‌رى حیزبه‌كه\nبه‌شێك له سه‌ركرده‌كانى بزوتنه‌وه‌ى نه‌هزه له میانه‌ى بانگه‌شه‌ى هه‌ڵبژاردن\nبزوتنه‌وه‌ى نه‌هزه له‌پاش ده‌یه‌مین گۆنگره‌ى له ناوه‌راستى ٢٠١٦دا كۆمه‌ڵێك بریارو ئاراسته‌ى فیكرى و سیاسى ئاشكرا كرد، له‌وانه جیاكردنه‌وه‌ى لایه‌نى بانگخوازى له لایه‌نى سیاسى و كرانه‌وه به روى هێزو پێكهاته جیاوازه‌كان له‌ده‌ره‌وه‌ى بنكه‌ى جه‌ماوه‌رى حیزبه‌كه.\nئه‌م بۆچونه له‌سه‌ره‌تاوه روبه‌روى نیگه‌رانى بویه‌وه له‌لایه‌ن چه‌ند گروپێكى به‌رهه‌ڵستكاره‌وه كه ترسى ئه‌وه‌یان هه‌بوو ببێته هۆى دورخستنه‌وه‌ى حیز ب له ئاراسته ته‌قلیدییه ئیسلامییه‌كه‌ى.\nهه‌ر له‌و میانه‌یه‌دا بزوتنه‌وه‌كه چه‌ندین ئافره‌تى بێ له‌چكى سه‌ربه‌خۆى كاندید كرد له ریزى پێشه‌وه‌ى لیسته‌كه‌یان بۆ هه‌ڵبژاردنى شاره‌وانى له چه‌ندین بازنه‌ى هه‌ڵبژاردندا.\nبه‌ڵام له هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه‌دا بزوتنه‌وه‌كه تۆمه‌تبار ده‌كرێت ، به‌وه‌ى ته‌نها هێزێكى دینى ته‌قلیدییه‌و به‌شێكه له به‌شه‌كانى ئیسلامى سیاسى و دژه به هه‌موو به‌هاكانى دیموكراسى و نوێگه‌رى، له لایه‌كى دیكه‌وه تۆمه‌تبار ده‌كرێن به خیانه‌ت و لادان له بنه‌ماو ئاراسته ئیسلامییه‌كان.\nبه‌ڵام له راستیدا هه‌ڵبژاردنى شاره‌وانییه‌كان ده‌رفه‌تێكى كرادرى ره‌خساند بۆ بزوتنه‌وه‌ى نه‌هزه بۆ ئه‌وه‌ى هه‌نگاوى نوێ بنێت به ئاراسته‌ى به كردارى كردنى بۆچونه سیاسییه‌كانى بۆ سه‌ر زه‌مینه‌ى واقیع.\nهه‌روه‌ك بوارى دایه تونسییه‌كان كه راده‌ى جدییه‌تى ئاراسته‌و بۆچونه نوێيه‌كانى حیزبه‌كه هه‌ڵبسه‌نگێنن له كرانه‌وه‌ى سیاسى به رووى پێكهاته جیاوازه‌كانى كۆمه‌ڵگه له ده‌ره‌وه‌ى بنكه‌ى جه‌ماوه‌رى حیزب.\nسیستمێكى دیموكراسى پێویستى به بونى حزبى به‌هێز و پیشه‌یى هه‌یه، كه پابه‌ند بێت به دابه‌شكردنى پۆسته‌كان به‌شێوه‌یه‌كى عه‌قلانى و یه‌كسان\nئه‌مه‌ش ره‌نگدانه‌وه‌ى هه‌بوو به شێوه‌یه‌كى پراكتیكى له چوارچێوه‌ى لیستى ناوى پاڵێوراوه‌كانى ئه‌و حیزبه له ناوچه جیا جیاكانى وڵات كه به‌شێوه‌یه‌كى یه‌كسان دابه‌شكرابوو له نێوان ئه‌ندامانى حیزب و كه‌سانى سه‌ربه‌خۆ له ژنان و پیاوان و گه‌نجان.\nبه شێوه‌یه‌كى پراكتیكى ئه‌مه دبێته‌هۆى به‌شدارى و هاتنه پێشه‌وه‌ى خوێنى نوێ له ژیانى سیاسى تونسدا، له رێگه‌ى چونه ناوه‌وه‌ى سه‌ركرده‌ى نوێ بۆ گۆره‌پانى سیاسى و ده‌سه‌ڵاتى خۆجێى، هه‌روه‌ك هێز و گروتین ده‌دات به جه‌سته‌ى ئه‌و حیزبه.\nهاوڵاتیانى تونس له چاوه‌ڕوانى ده‌نگداندا\nئه‌م به‌ره‌وپێشچونه فیكری و سیاسیه‌ى كه بزوتنه‌وه‌ى نه‌هزه‌ى پێدا تێده‌په‌رێت به رێره‌وێكى راستدا ده‌روات له‌گه‌ڵ روبه‌روبونه‌وه‌ى هه‌ندێك گرفت و ناره‌حه‌تى كه لێره‌و له‌وێ روبه‌روى ده‌بێته‌وه.\nسیستمێكى دیموكراسى پێویستى به بونى حزبى به‌هێز و پیشه‌یى هه‌یه، كه پابه‌ند بێت به دابه‌شكردنى پۆسته‌كان به‌شێوه‌یه‌كى عه‌قلانى و یه‌كسان.\nئه‌م ئاراسته نوێیه كرانه‌وه‌ى ئاسۆیه‌كى نوێیه له جیهانى عه‌ره‌بیدا به مه‌به‌ستى ده‌رچون له دوانه‌ى ئیسلامى سیاسى و ئاراسته‌ى عیلمانیه‌ت و نوێگه‌رى، له به‌رژه‌وه‌ندى یه‌ك ئاراسته‌ى نیشتیمانى یه‌كگرتوو.


زەینەب محەمەد (39 ساڵ) لەگەڵ لەیلا ئەحمەد پەیامنێری (كەركوك ناو). فۆتۆ: تایبەت بە كەركوك ناو\nلەیلا ئەحمەد – كفری\nزەینەب محەمەد (39 ساڵ)، وەك نمونەی خانمێكی كۆڵنەدەر دەردەكەوێت كە لە ژیانی ئاوارەییدا روبەڕوی دەیان بەربەست بۆتەوە، بەڵام توانیویەتی لەسەر پێیەكانی خۆی بوەستێت. ئەو لە نێو ژیانی سەختی ئاوارەیی و جیابونەوە لە هاوسەرەكەی، خەونی گەورەی هەیە، لەوانەش پێگەیاندنی منداڵەكانی و بەردەوامبونیان لە خوێندن، هەرچەندە بۆ ئەو كارێكی سەختە.\nلە ناوەڕاستی 2014، كاتێك چەكدارانی رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و شام (داعش)، گەیشتنە پارێزگای دیالە، زەینەب و هاوسەرەكەی كە لەسەر مەزهەبی سوننەن، لەگەڵ هەرسێ منداڵەكەیان شاری بەعقوبە – مەڵەبندی پارێزگای دیالە –یان بەجێهێشت و ئاوارەی قەزای كفری بون لە سنوری ئیدارەی گەرمیان لە پارێزگای سلێمانی. ئەوەش لەترسی ژیانی خۆیان.\nماوەیەك لەناو شاری كفری مانەوە، بەڵام ژیان بۆ ئەوان زۆر قورس بوو، كرێی خانوو و بێكاریی، وایلێكردن بچنە ناحیەی سەرقەڵا، كە سەر بە قەزای كفرییە و یەكێكە لە ناوچەكانی جێناكۆك بەپێی دەستوری عیراق.\nلەوێ زەینەب لە كێڵگەیەكی كشتوكاڵیدا كاری دەكرد، هاوسەرەكەشی كرێكاری دەكرد.\nدوای ماوەیەك و لە ناو ساڵی 2016، زەینەب روبەڕوی نەهامەتییەكی تر دەبێتەوە، كاتێك پیاوەكەی لێی جیادەبێتەوە و هەرسێ منداڵەكەش بەسەر ئەودا بەجێدەهێڵێت.\n"رۆژێك چوو بۆ كاركردن و ئیتر نەگەڕایەوە، دوای ماوەیەك بۆم دەركەوت، ژنێكی تری هێناوە و لەگەڵ ئەودا دەژیت"، ئەو هیچ زانیارییەكی تری لەسەر هاوسەرەكەی نەبوو، تەنیا وتی "چیتر ناگەڕێتەوە، لەو بەیانییەی كە بەجێیهێشتوین نەمبینیوەتەوە، تەنانەت هیچ هاوكارییەكیشمان ناكات بۆ بەخێوكردنی ئەو سێ منداڵە".\nمنداڵەكانی زەینەب دوو كچ و كوڕێكە، كوڕەكە ئێستا 11 ساڵە و كچەكانیش یەكێكیان نۆ ساڵ و ئەوەی تر شەش ساڵانە.\nكفری/ ئازاری 2021/ زەینەب محەمەد لەكاتی كاركردندا لە كێڵگەیەكی كشتوكاڵی لە گوندێكی قەزاكە. فۆتۆ: لەیلا ئەحمەد\n"كە هاوسەرەكەم بەجێیهێشتم، بەڵێنمدا بەدیار منداڵەكانمەوە دابنیشم و بەخێویان بكەم، لە كێڵگەیەكی كشتوكاڵیدا بە كرێی رۆژانە لە گوندێكی سەرقەڵا كارم دەكرد و تائێستاش بەردەوامم، هەروەها كاری بەخێوكردنی ئاژەڵیش دەكەم".\nیەكەم شت دوای جیابونەوەی لە هاوسەرەكەی، كە زەینەب بیری لێدەكاتەوە، ئەوەیە ئایندەی منداڵەكانی نەفەوتێت و بیانخاتە خوێندن، بەتایبەت دوای ئەوەی منداڵەكانی گەورەبون.\nبۆ ئەوەش دەبوو منداڵەكانی بنێرێتە گوندێكی تر بۆ خوێندن، كە پێویستی بە كرێی هاتوچۆ هەبوو، لانیكەم مانگانە 50 بۆ 60 هەزار دینارێك، جگە لە پێداویستی خوێندن. ئەو كارەكەی كرد، بەڵام نەیتوانی بەردەوامی پێبدات، وەك خۆی دەڵێت لەبەر كرێی هاتوچۆ. بۆیە دوای چەند مانگێك منداڵەكانی لە خوێندن دەرهێنا.\nزەینەب رۆژانە لە كاتژمێر حەوتی بەیانی كاردەكات تا 12:30ی نیوەڕۆ، دوای كاتژمێرێك لە پشودان دەستدەكاتەوە بە كاركردن، تا كاتژمێر پێنجی ئێوارە، بۆ ئەوەش مانگانە بڕی 390 هەزار دیناری پێدەدرێت، "ئەمە ژیانی هەموو رۆژێكی منە".\nكارەكەی بریتییە لە چاندنی سەوزە و خزمەتكردن و رنین لە چەند خانویەكی پلاستیكیدا.\n"هەموو شەو و رۆژێك بیرم دەكردەوە، ئەگەر منداڵەكانم نەخوێنن، ئایندەیان دەفەوتێت، نەمدەزانی چی بكەم"، زەینەب وتی "رۆژێك بیرمكردەوە داوای هاوكاریی لە پورێكم بكەم كە لە شاری بەغدا دەژیت".\nزەینەب وتی "پێموت با دوو منداڵە گەورەكەم لە ماڵی ئێوە بمێننەوە و بخوێنن، ئەویش داواكەی قبوڵكرد، وتم خۆم خەرجییان پێدەدەم، تەنیا با لەماڵی ئێوەبن". ساڵی رابردوو زەینەب هەردوو منداڵە گەورەكەی نارد بۆ بەغدا، ئێستا لە پۆلی دووی سەرەتایی دەخوێنن.\n"دوو سێ مانگ جارێك دەیانبینم، رۆژانەش لەڕێی فەیسبوكەوە قسە دەكەین"، زەینەب وتی "گرنگ لای من ئەوەیە خوێندنەكەیان نەفەوتێت".\nگرنگ لای من ئەوەیە خوێندنەكەیان نەفەوتێت\nزەینەب دەڵێت ئەو پارەیەی رۆژانە وەریدەگرێت بەشێكی بۆ خەرجی منداڵەكانی دەنێرێت و بەشەكەی تری، پێداویستی رۆژانەی خۆیان دەكڕن.\nزەینەب نمونەی سەدان ژنی تری ئاوارەییە، كە بەهۆی شەڕ و ئاوارەیی، یان هۆكاری ترەوە هاوژینەكانیان لەدەستداوە، بەڵام هەموو توانای خۆیان بۆ بەخێوكردنی منداڵەكانیان تەرخانكردووە.\nزەینەب وتی "ئاسودەم كە دوو منداڵەكەم چونەوە خوێندن، بەڵام ئێستا خەمی كچە بچوكەكەمە، كە شەش ساڵانە و ساڵێكی تر دەبێت بخوێنن، ئێستا بیر لەو دەكەمەوە".\n"نامەوێت ئایندەیان وەك خۆم بێت، منیش یەك ساڵ خوێندم و دواتر لە خوێندن دەرهێنرام، ئێستا ئەمە ژیانی منە". زەینەب وای وت.


بەهۆی ڕوداوێكی هاتوچۆوە لە جۆری پێكدادان لە پێنجوێن ژمارەیەك كەس گیانیان لەدەستدا و برینداربوون.\nلە ڕاگەیەندراوێكدا هاتوچۆی پێنجوێن ڕایگەیاندووە، “ئەمڕۆ پێنجشەممە 14ی كانونی دووەم، بەهۆی ڕوداوێكی هاتوچۆوە لە جۆری پێکدادان لەسەر ڕێگای پێنجوێن-گوندی کانی مانگ، ژمارەیەك هاوڵاتی گیانیان لەدەستدا و برینداربوون”.\nهاتوچۆی پێنجوێن زانیاریی زیاتری لەسەر ڕوداوەكە بڵاو نەكردووەتەوە.\nلەلایەكی دیكەوە، سامان نادر، بەرێوبەری سەنتەری فریاكەوتنی خێرا لە سلێمانی بە تۆڕی میدیایی ئێستای وت، “لەو ڕوداوەدا كەسێك گیانی لەدەستداوە لە ڕەگەزی نێرە و تەمەنی 29 ساڵە، هەروەها سێ ژن برینداربوون و لە نەخۆشخانەی پێنجوێن چارەسەریان بۆ دەكرێت”.\nلای خۆشییەوە، موقه‌ده‌م هاشم عه‌بدوڵا، به‌ڕێو‌به‌ری هاتوچۆی پێنجوێن، به ترافیك ئێف ئێم-ی ڕاگه‌یاندووە، “هێڵكاریی هاتوچۆ بۆ شه‌قامه‌كه كراوە، به مه‌به‌ستی ده‌رخستنی هۆكاریی سه‌ره‌كیی ڕوداوه‌كه كراوه”.\nبەگوێرەی ئەو زانیارییانەی دەستی تۆڕی میدیایی ئێستا كەوتوون لەبارەی وردەكاریی ڕوداوەكەوە، ئەو كەسەی گیانی لەدەستداوە شۆفێری تەكسییەكە بووە و بە تەنیا خۆی لەنێو ئۆتۆمبێلەكەیدا بووە، سێ بریندارەكەش لە ئۆتۆمبێلە تایبەتەكەی بەرامبەردا بوون”.\nئەوەی لە وێنەكانی ڕوداوەكەدا دەركەوتووە، ئۆتۆمبێلە تەكسییەكە بووە بە دوو پارچەوە و زیانێكی گەورەی پێگەیشتووە.\nبۆ یەكەمجارە لە 2011ەوە.. ژمارەی دانیشتووانی ئەڵمانیا زیادینەكردووە\nبڕیارە سبەی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی کۆبێتەوە و دەنگ لەسەر دروستکردنی گوندێک و دوو قەزابدات. ئیسماعل عەلی، ئەندامی ئەنجومەنی…\nفراكسیۆنێكی پەرلەمانی كوردستان داوا لە حكومەتی هەرێم دەكات موچە بەبێ لێبڕین دابەشبكات و داوای كردنەوەی ئەژماری بانكیش تایبەت…


(1) هه‌رچی له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌یه ته‌سبیحات و ستایشی خوا ده‌که‌ن.. ئه‌و خوایه‌ی که پاشایه و شاهی شاهانه، پاك و بێگه‌ردو پوخته، باڵاده‌ست و دانه‌یه..\n(2) هه‌ر ئه‌و زاته‌یه له‌ناو خه‌ڵکێکی نه‌خوێنده‌واردا پێغه‌مبه‌رێکی له خۆیان ڕه‌وانه کرد، ئایه‌ته‌کانی قورئانه‌که‌ی ئه‌ویان به‌سه‌ردا ده‌خوێنێته‌وه و دڵ و ده‌روون و ڕواڵه‌ت و ئاشکرا و نادیاریان پوخته ده‌کات، فێری قورئان و دانایی و شه‌ریعه‌تیان ده‌کات، به‌ڕاستی ئه‌وانه پێشتر له‌گوامڕایی و سه‌رلێشێواویه‌کی ئاشکرادا گیریان خواردبوو.\n(3) له‌ئاینده‌دا خه‌ڵکی تریش دێن (موسڵمان ده‌بن له گه‌ل و میلله‌تان) په‌یوه‌ست ده‌بن به‌مانه‌وه، بێگومان ئه‌و زاته باڵاده‌ست و دانا و کار دروسته.\n(4) ئه‌وه ڕێزو به‌هره‌یه‌کی خواییه ده‌یبه‌خشێت به‌و که‌سه‌ی که خوا خۆی ئاره‌زووی بکات و شایسته بێت، خوایش خاوه‌نی به‌خشش و به‌هره‌ی گه‌وره و بێسنووره.\n(5) وێنه‌ی ئه‌وانه‌ی که ته‌وراتیان درا به‌سه‌ردا تا په‌یڕه‌وی بکه‌ن، پاشان هه‌ڵیان نه‌گرت و په‌یڕه‌ویان نه‌کرد، وه‌ك: گوێدرێژێك وایه که باره کتێبێکی هه‌ڵگرتبێت، ئای که چه‌نده ناشیرینه وێنه‌و نموونه‌ی ئه‌وانه‌ی که ئایه‌ته‌کانی خوایان به‌درۆ زانیووه و بڕوایان پێی نه‌بوو، بێگومان خوا هیدایه‌ت و ڕێنموویی سته‌مکاران ناکات.\n(6) ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ: ئه‌ی ئه‌وانه‌ی له‌سه‌ر دینی جووله‌که‌ن، ئه‌گه‌ر ئێوه بڕواتان وایه، که به‌ڕاستی ئێوه دۆست و لایه‌نگری خوان، جگه له خه‌ڵکی تر، که‌واته داوای مردن بکه‌ن و ئاواتی مه‌رگ بخوازن، (تا له ژیانی پڕ مه‌ینه‌تی دنیا ڕزگارتان ببێت و به به‌هه‌شت و دیداری په‌روه‌ردگار شاد ببن)!\n(7) که‌چی ئه‌وانه هه‌رگیزاو هه‌رگیز ئاواتی وا ناخوازن و مردن داوا ناکه‌ن، چونکه خۆیان ده‌زانن چیان ده‌ست پێشکه‌ری کردووه، خوایش زانایه به کارو کرده‌وه‌ی سته‌مکاران.\n(8) پێیان بڵێ ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم): به‌ڕاستی ئه‌و مردنه‌ی که ڕاده‌که‌ن له ده‌ستی هه‌ر یه‌خه‌تان پێ ده‌گرێت، له‌وه‌ودوایش ده‌گه‌رێنرێنه‌وه بۆ لای که‌سێك که زانایه به‌نهێنی و ئاشکرا، ئه‌وسا ئاگادارتان ده‌کات به‌وه‌ی که ده‌تانکرد.


ده‌رفه‌ته‌يل له‌ده‌سچگ فه‌يليه‌يل – به‌ش هه‌فته‌م - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nده‌رفه‌ته‌يل له‌ده‌سچگ فه‌يليه‌يل – به‌ش هه‌فته‌م\nئمڕوو گشت لايه‌نيگ هه‌وڵ ئه‌وه ئه‌يه‌ن قورتار بوون له چشته‌يل كه‌ڵه‌كه‌كرياگ گوزه‌يشته‌و شوونه‌وار ريڕه‌و نه‌ته‌وه‌يی حزب به‌عس و ريڕه‌و چه‌پ حزبه‌يل علمانی و خوه‌يان ئه‌خزننه ناو بازاڕ ئازاد له سياسه‌ت و هه‌ر لايه‌نيگ و ئه‌گه‌ردێده شوون ئاڵشتكردن عراق كويه‌ن ك وه قاڵبه نا يه‌كانگير بنيات نرياگه.\nله‌شوون رميان سه‌دام توانای ئه‌وه بوی ك گشت عراق داواكاری گشت عراق وه خه‌رج كه‌متر بگرێده‌وه‌و شوونيگ بوينيمنه‌و ك هه‌وڵه‌يلمان له‌تی به‌ردارتر بوود، ئمجا ئيمه‌ی فه‌يليه‌يل له‌گشت بوونه‌يگ شانازی وه به‌شداری خوه‌مان ئه‌كه‌يم له دامه‌زرانن له‌و هيزه‌يل كارا ك حوكمدار و ده‌سڵاتدارن و شانازی ئه‌كه‌يم ك ئيمه يه‌كيگيم له پيكهاته‌يل بنه‌ڕه‌تی له دروسكردن سياسه‌ت له عراق وه‌تايبه‌ت له ده‌يه‌يل يه‌كه‌م سه‌ده‌ی گوزه‌يشت و ئيمه هه‌ميشه هه‌ر زه‌ره‌دمه‌ن بويمنه‌و ئيسه‌يش وه‌ليا له ئمتياز و ئاقبه‌تيش جوور ئيسه‌ی چه‌پڕه‌وه‌يله ك ئيسه دوينريه‌ن.\nدويای ٢٠٠٣ باوه‌ڕمان ئه‌وه بوی ئه‌و باره ئستغلال بكريه‌ێد تا وه‌هيزتر بويمن له ئه‌وساو بايه‌س بوی له‌بان به‌شداربويه‌يل وه‌توانا ئه‌گه‌ر بخوازياتان بمه‌نديان له‌بان ئه‌و توانای جارانيانه بواره‌گه فراوانتر بكرديان ئه‌را هاوپه‌مانێتی كويه‌نيان و له‌هه‌مان تازه‌ی بكرديانه‌و وه شيوه‌يگ خاستر تا كه‌سه‌يليگ تر بگرتياده‌و له‌وانه‌گ زويتر له‌تی نه‌وينه، ئمجا وه گووره‌ی ئه‌وه‌يش دياره ك هووكار سه‌ره‌كی دوياكه‌فتن و پاشگه‌زكردن پيكهاته‌يل كورده‌يل فه‌يلی له ئه‌وساو ئيسه نه‌وين نه‌فوه‌رگرتن له هه‌وه‌جه‌يل خواست بويه وه‌خاتر جيوه‌جيكردن و فراوانكردن په‌يوه‌نديه‌يل وه‌ل مه‌ردمان تر.\nپه‌يوه‌نديمان وه‌ل لايه‌نه‌يل تر هه‌ر له ئه‌وسا تا ئيسه‌يش شه‌رمه‌زاريه، عراقيش وڵاتيگه ده‌وڵه‌مه‌ن وه قه‌واره‌يل سياسی و له‌ناونی حزبه‌يل سه‌رده‌ميش پايه‌ی ديارييگ ئه‌را كورده‌يل فه‌يلی نيه، چوينكه ئاماده‌گی به‌شداريكردن و به‌شداربوين ئه‌رايان نه‌كرياگه له ئاينده‌ی نزيك و دوير جوور ئه‌وه‌گ ئه‌را ئه‌و لايه‌نه‌يله ئه‌نجام درياگه ك گشت ريڕه‌وه‌يليگ گوزه‌ر كردنه و بازداينيگ ئه‌نجام دان وه‌ره‌و كيشمه‌كيش تايفی و كرده‌وه‌يل تر له‌ی شيوازه.\nئه‌گه‌ريش ته‌ماشای دابه‌شكردن جيوسياسی له عراق بكه‌يم، دوينيم ك شيعه هه‌وه‌جه وه هاوپه‌يمانێتی ناكه‌ن له‌وه‌ر قورسايی مه‌ردمه‌گه‌يان و كورديش له‌وه‌ر پايه‌ی كاريگه‌ر جوگرافييان و سنييش وه نه‌وين سه‌قامگير سياسييان، وه‌لێ مه‌ردمان تر هه‌وه‌جه وه ده‌رخستن تايبه‌تمه‌ندی ديرن له‌وه‌ر زه‌مانه‌ت وجووديان، ئه‌ويش له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ يه‌كسانی جيوه‌جی بكه‌يم له‌ناو وازی سياسی، وه‌ل ئه‌وه‌يشا گشت لايه‌نيگ قابل ئاڵشتكاريه و ئيمه‌ی كورده‌يل فه‌يلييش فيشتر هه‌وه‌جه وه‌پی ديرێم، يه‌يش له‌وه‌ختيگ مه‌رز وڵاته‌يل له‌ڕوی ده‌روينی و سروشتيه‌و چشتيگ ئاسايی و مليۆنه‌ها كه‌س وه شيوه‌يگ ياسايی و ناياسايی ئه‌و قيوده شكاننه ك ناوی مه‌رزه‌و نازانيك چه‌نيگ له‌ليان له رووڵه‌يل پيكهاته‌گه‌مانه، وه‌لێ ئه‌زانيم شماره‌يان له غوربه‌ت ها زيايبوين وه‌رده‌وام.\nدامه‌زرانن حزب و فراكسيۆنه‌يليش وه گووره‌ی پێوه‌ره‌يل عراق تازه سه‌خت نيه‌و ليستيگ دريژه له‌ی باوه‌ته‌و هه‌س، ئمجا هووكار چه‌وديركردن و نه‌جويليانمان له وازی سياسی بويه‌سه مه‌رزيگ ئه‌را چالاكيه‌يلمان وه‌ل ئه‌و هه‌گه مێژوو فراوانه ك ديريمنه‌ی له سياسه‌ت و ئيسه‌يش ديد و نوڕستمان كه‌مه‌و بويه ئه‌را روێداگه‌يل ئيسه‌و ئه‌گه‌ريش بتويه‌نستايم قه‌واره‌يگ سياسی دامه‌زرنيم له‌وه‌رانوه‌ر ئه‌و جنووكه‌يل فراوانه ك رويكردنه‌سه وڵاته‌گه بيجگه ئه‌و روێداگه‌يله ك ئه‌ياده تويشمان جوور له‌زره‌ی وه‌رده‌وام له‌و كيشمه‌كيشه، ئه‌وه ئيسه حاڵمان له‌يوا نه‌وی وه‌ل كزی داناين كوچگ بنه‌ڕه‌ت ئه‌را وجوود ئی وڵاته.\nله‌وه‌ختيگيش ك به‌شه‌يل ره‌گه‌زپه‌رسی ره‌واج بوی، شۆفينيه‌يل عه‌ره‌ب جوور حزب به‌عس له عراق له‌تی نه‌ف وه‌رگرتن، له‌وه‌رانوه‌ر ئه‌وه‌يش ئه‌و فه‌يله‌يله و ئه‌وانه‌گ جيايان ئه‌كه‌نه‌و له فكروڕا ئه‌زه‌ره‌ت ئه‌وه كردنيان په‌يڕه‌وكردن نه‌مينێد و گوزاره‌ی يه‌كسانی بڵاو بوياتاد له كه‌مه‌ڵگا، ك يه‌يش ئه‌تويه‌نيم وه زه‌ره‌د له ته‌مه‌نمان گوزه‌ر كرد، چوينكه ئه‌وان كار ئه‌را ئاينده‌ی خوه‌يانيش كردن.\nله‌شوون ساڵ ٢٠٠٣يش كيشه‌ی فيلی هه‌ڕه‌شه‌ی مه‌ترسی له‌هويره‌وبردن و له‌ناوبردن له‌لی نه‌كريا جوور ئه‌وه‌گ ئيسه وجوود ديرێد، ئه‌ويش ئه‌چێده‌و ئه‌را هووكار ئه‌و كيشمه‌كيش دڕنده‌ی ناونی هيزه‌يل سه‌ره‌كيه ك وجوود ديرن له مه‌يدان سياسی، وه‌ل ئه‌وه‌يشا هه‌رچه‌نی هه‌وڵ بياتايم ك ريڕه‌و دريايكرياگيگ هه‌ڵوژنيم ئه‌وه كه‌سه‌يل تر ره‌حم وه‌پيان ناكه‌ن له‌وانه‌گ وه‌لمانا به‌شدارن له سفه‌ت و ئه‌و ساڵه‌يل فريه‌يشه ك وه به‌دبه‌ختی وه‌ليانا ژيايم به‌ڵگه‌يگه ئه‌را ئی قسه‌و شه‌مه‌نده‌فه‌ر چاره‌نويسمانيش هيمان له ويستگه‌ی خوه‌ی وسياگه، ئمجا وه بوونه‌ی ئه‌وه‌گ كيشه‌گه‌مان كلفه‌تداره دی هويچ وه‌به‌رهاوه‌ريگ سياسييگيش نيه له‌ڕوی مادی و مه‌عنه‌ويه‌و بگرێده‌ی خوه‌ی، ك يه‌يش كيشه‌ی بنه‌ڕه‌تييگه ئه‌رامان و ئه‌تويه‌نيم بويشيم سه‌ركه‌فته‌يلمانيش زه‌ره‌دمه‌نن.\nوه‌رجه رميان رژيم وه‌رينيش فه‌قير و ده‌وڵه‌مه‌نه‌يلمانيش له‌ڕوی ئاسايشيه‌و هه‌ڕه‌شه‌ليكرياگ بويمن و ماوه‌ی فراوانيگيش له‌ناونی ئيمه‌و مه‌ردمان تر بوی، ك يه‌يش مه‌رز جيايگ ئه‌را جموجويل و په‌يوه‌نديه‌يلمان دانا وه‌ل چينه‌يل تر كومه‌ڵگا، وه‌لێ ئمڕوو ئاسايش مانايگ تر تازه ئه‌رامان ديرێد و توانای كۆنترۆڵكردن بار سياسی و كومه‌ڵايه‌تيمان نه‌مه‌ند، چوينگه ئيمه گرينگی وه‌پی نايه‌يم ئه‌را مه‌ندنه‌وه‌ی ئه‌و ترس وه‌رينه ك له ده‌روينمان كاڵيا، يا ئه‌تويه‌نيم بويشيم باوه‌ڕمان ئه‌وه‌سه ك لايه‌نه‌يليگ تر هه‌ن عراقيه‌تمان وه‌پيان په‌سه‌ن نيه، ك يه‌يش ئاكام هه‌ڵكه‌فت تيه‌ڵيگه و خوه‌ی له‌وه دوينێده‌و ك ئيمه مه‌ردمانيگيم كه‌متر يه‌كسانی كه‌فته‌سه ده‌سمان له‌ناونی ئه‌و مه‌ردمانه ك خوازياری بوينه، يه‌يش وه چه‌واشه‌ی ئه‌وانه‌گ وه‌گشت شيوه‌يگ هه‌وڵ ئه‌وه ئه‌يه‌ن بهه‌يوان له‌ی وڵاته، ئمجا فه‌يليه‌يل هه‌وڵ ئه‌وه ئه‌يه‌ن وه هه‌ر شيوه‌يگ بوود هاووڵاتيبوين خوه‌يان بارنه‌و، ك له‌ی خاڵيشه دو ريڕه‌و دژه يه‌كتری هه‌ن، ئه‌را نموونه به‌غدای پايته‌خت رووژ له‌دويای رووژ له ته‌هران نزيكه‌و ئه‌دێ، وه‌لێ كيشه‌ی فه‌يلی ها داوه‌زين وه‌رده‌وام.\nهاووڵاتيبوين ئيمه وه‌ربه‌سيگه په‌يوه‌نديه‌يل سياسيمان وه‌رته‌نگه‌و ئه‌كا، ئی هه‌ڵكه‌فتيشه ئاميته‌ی ريڕه‌و حكومه‌ت ئيرانيه ك هانمان ئه‌را عراقيه‌ت ئه‌ياد له به‌غدا، وه‌لێ له ئيران مه‌يل ئه‌وه نه‌يرێد به‌شداری له هه‌ر كاريگ بكه‌يم له‌ناو رويوه‌ر نه‌ته‌وه‌گه‌مان.\nئمجا گشت پيكهاته‌گيش بايه‌سه بنه‌مای وازيه‌گه بزانێد و په‌يوه‌نديه‌يل خارجی وه‌ده‌س بارێد تا مه‌يليگ ناوخوه‌يی دامه‌زرنێد ئه‌را مه‌يلكيشان لايه‌نه‌يل گه‌ورا وه‌خاتر چاره‌سه‌ر كيشه‌يل چين كزتر له كومه‌ڵگا، ك كوڵ وكوڵبه‌ر بويه‌سه مزايده‌يگ ئه‌را وه‌به‌رهاوردن.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: پێشاپێش ٨ی مارس رۆژی نێونەتەوەیی ژن لە هەموو ژنانی جیهان بە تایبەتیی ژنانی خەباتکاری کورد پیرۆز دەکەم.\nپێشاپێش ٨ی مارس رۆژی نێونەتەوەیی ژن لە هەموو ژنانی جیهان بە تایبەتیی ژنانی خەباتکاری کورد پیرۆز دەکەم.\nسەدەکانی نۆزدە و بیست شاهێدی ئالۆگۆڕی بنەرەتی لە جیهانی پر لە چەوسانەوە دا بوون، لە سەردەمی شۆڕشی و پێشکەوتنی وڵاتانی ژێردەست و داگیرکراودا، بەتایبەت لە وڵاتانی جیهانی سێهەم دا دەیان و سەدان رووداوی گرنگ و پێشکەوتن خوازانە روویان داوە، لە وڵاتانی ئوروپاش دا چەندها شۆڕشی مافخوازانەیی یەک لە دوای یەک روویان داوە و دەستکەوتیان هەبووە بۆ چەوساوەکان بەڵام شۆڕشی مەزنی فەرانسە هەڵ ومەرجی تایبەتی بۆ بەشداری چالاکانەی ژنان لە شۆڕش و سیاسەتدا پێکهێناوە و ژنانی خەباتکاری وەک روزالوکزامبورک، دوومیتلا بۆلیویی و کلارا زتکینی ئەلمانی و سەدان خەباتکاری دیکە هاتنە گۆرەپانی خەباتی مافخوازانەوە. بەکورتی و لە ڕوانگەی منەوە ژنانی کورد لە خەبات و تێکوشاندا زۆر دەوری گرنگ و ماندونەناسانەیان هەبووە و بەشانازییەوە دەبێت بڵێن ژنی کورد سیمبوڵی خەبات دژی چەوسانەوەیە و مێژوویی خەباتی ژنانی کورد پێش لە ئەو ژنە ناودارانەیی وڵاتانی پێشکەوتوو دەستیی پێکردەوە بەڵام چوونکە وڵاتەکانیان دواکەوتوو بووە باسیان نییە، بۆ نموونە بەباشی لە بیرمە کاتێک کە منداڵ بووم دایکم باسی ژنێک بە ناوی قەتە چەتەیی بۆ دەگێرامەوە، بەگوێرەی تەمەن و شێوەی گێرانەوەی باسەکە قەتەچەتە (ئەو ژنە کوردە) دەبێت پێش لە شۆڕشی ئوکتوبری ١٩١٧ چیاکانی کوردستان بۆ شێوە خەباتێک دژ بە چەوسانەوە و زۆرداری هەڵبژاردەبێت، لە کۆتایی دا ئەم گوڵە سورە بە بۆنەی ٨ی مارسەوە پێشکەش بە هەموو ژنانی جیهان بە تایبەت ژنانی کورد دەکەم، سەرکەوتووبن.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۲/۱۵/۱۳۹۱ ۰۵:۲۹:۰۰ قبل‌ازظهر


نه‌خۆشى به پارتیبوون – Standard Kurd\nنه‌خۆشى به پارتیبوون\nلەلایەن ستاندار Posted on ئاب 29, 2019 751 جار بینراوە 0 سەرنج\nبۆچى له خۆتان ناپرسن كاتێك مام جه‌لال خودى خۆى فوئاد حسینى ، وه‌كو كادیرێكى دڵسۆزى یه‌كێتیتى ده‌هێنێته‌وه‌و پێشنیاز بۆ بارزانى ده‌كات بیكات به سه‌رۆكى دیوان دواى ئه‌وه ده‌بێته پارتى ؟\nكاتێك ئاشتى هه‌ورامى له ڕێگه‌ى به‌رهه‌م ساڵحه‌وه بۆ نێچیرڤان بارزانى پێشنیاز ده‌كرێت، بگه‌ڕێندرێته‌وه هه‌رێمى كوردستان و هه‌رخۆشى ژماره ته‌له‌فۆنى ئاشتى هه‌ورامى ده‌داته نێچیرڤان بارزانى تاوه‌كو قسه‌ى له‌گه‌ڵ بكات، ئه‌ى بۆچى دواتر له به‌رژه‌وه‌ندى پارتى كارى كردو بوو به پارتى ؟\nله خۆتان ناپرسن بۆچى كاتێك نه‌جمه‌دین كه‌ریم له ئه‌مه‌ریكاوه هێنراوه‌یه‌وه هه‌رێمى كوردستان و كرایه ئه‌ندامى مه‌كته‌بى سیاسى، ماوه‌یه‌كیش بوو به یه‌كێك له نه‌یاره سه‌رسه‌خته‌كانى پارتى دواتر بوو به پارتى ؟\nئازاد جوندیانى كه یه‌كێك بوو له موریده‌كانى یه‌كێتیتى و مام جه‌لال، بۆچى چووه به‌ره‌ى پارتى و ده‌ستى له پۆسته‌كه‌ى هه‌ڵگرت؟!\nعارف ڕِوشدى كه له ناوجه‌رگه‌ى بادینان ته‌حه‌داى پارتى ده‌كردو ئه‌ندامى سه‌ركردایه‌تى یه‌كێتیى بوو، بۆچى دواتر ده‌رپه‌ڕى و بووه پارتى؟\nخۆ كێشه‌كه هه‌ر سیروان كێخوا نه‌جمه‌كان نین، كه له‌سه‌ره‌تاى دروستبوونى یه‌كێتیه‌وه قوربانیانى بۆ حزیه‌كه‌ى داوه دواتر ده‌رده‌كه‌وێ لینكیان هه‌یه، چونكه ده‌یان كه‌سى دیكه له حزبه سیاسییه‌كان له نێوشیان بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان له‌وانه ( محمد حاجى ، مه‌سعود حیده‌ر، كاروان صاڵح ، ڕیباز حه‌ملان…هتد ) چه‌ندین كه‌سى دیكه بوونه پارتى و بۆته دیارده‌كى زۆر به‌ربڵاو؟\nبۆچى ئه‌گه‌ر دوو به‌رپرس یه‌كێیكیان پارتى و ئه‌وى دیكه له هێزه‌كانى دیكه ببنه هاوڕێ و به‌یه‌كه‌وه كاربكه‌ن، هه‌مووان ده‌ڵێن فلانه كه‌س بوویته پارتى و به كه‌سه‌ى پارتى ناڵێن بۆته یه‌كێتیى، یاخود گۆڕان؟\nبۆچى هيواى جه‌وهه‌ر قادر له پارتیه‌وه ده‌بێته‌وه یه‌كێتیى، دواى ئه‌وه‌ى ده‌بێته ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى پارێزگار، ده‌گه‌ڕێته‌وه ناو پارتى ؟!\nبۆچى كاكه حه‌مه كه یه‌كێك له پێشمه‌رگه سه‌ره‌تاكانى یه‌كێتیى و كه‌س وه‌كو ئه‌و قسه‌ى له‌سه‌ر 31 ئاب نه‌كرد و دۆستى ئێران و یه‌كێتیى بوو، دواتر بووه پارتى؟!\nبۆچى دیندار دۆسكى كه كه‌سى دووه‌م و سێهه‌مى یه‌كگرتووى ئیسلامى بوو بوو به پارتى؟ بۆچى زۆربه‌ى ئیخوان و یه‌كگرتووى بادینانه دڵى بۆ پارتى لێده‌دات؟!\nبۆچى بزوتنه‌وه‌ى ئیسلامى زۆربه‌ى سه‌ركرده‌كانى ئێستایان له هه‌ڵوێسته‌كانیان بوونه‌ته پاشكۆیى پارتى ؟\nبۆچى به سه‌رۆكى تیمى حكومه‌تى حزبه‌كان له حكومه‌ت ده‌ڵێن پارتى و نيوه پارتى به قوباد تاڵه‌بانى كوره گه‌وره‌ى مام جه‌لاليشه‌وه؟!\nباشه بۆچى ئه‌گه‌ر كه‌سێك له حزبێكى سیاسى به ئیسلامى و عه‌لمانییه‌كان جیاده‌بێته‌وه، یان وازده‌هێنێت یه‌كسه‌ر تۆمه‌تى ئه‌وه‌ى ده‌خرێته پاڵ بۆته پارتى ؟ بۆچى پێچه‌وانه‌كه‌ى نابینین كه سه‌ركرده‌و كه‌سێكى باڵاى ئه‌و حزبه ڕووبكاته دژه‌كانى پارتى؟!!!\nباشه ئه‌گه‌ر پارتى ده‌زگاى موخه‌به‌رات و هه‌واڵگرى گه‌وره‌ى هه‌یه، خۆ یه‌كێتیش ده‌زگاى زانیارى هه‌یه‌و بودجه‌ى زه‌به‌لاحى له بنده‌ستدایه ؟!\nبۆچى ئه‌و حزبه سیاسیانه ناتوانن كه پارێزگارى له مانه‌وه‌ى به‌شێك له سه‌ركرده‌و كادیرانه‌كانیان بكه‌ن و ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له پاره‌و ئیمتیازات و ئیختراقى ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كانه، باشه خۆ ئه‌وان په‌یڕه‌و دسپلین و پاره‌یان هه‌یه، بۆچى نه‌یانتوانیوه ئه‌ندامه‌كانیان له فلته‌ر بده‌ن و پارێزگارى له‌مانه‌وه‌یان بكه‌ن؟!\nره‌نگه به‌شێك له وه‌ڵامى ئه‌و پرسیاره ئه‌وه بێت، كه سه‌ركرده‌و كادیرانه‌ى ئه‌و حزبانه ده‌زانن كه سه‌ركرده‌كانیان، په‌یوه‌ندى هاوبه‌شیان له‌گه‌ڵ سه‌ركرده‌كانى پارتى هه‌یه، پارێزگارى له به‌رژوه‌ندییه‌كانى یه‌كتر ده‌كه‌ن، هه‌ربۆیه‌ش ئه‌وان بێهیوا ده‌بن و به دواى هه‌نگاوه‌كانى ئه‌وان ده‌چم !!!\nبه‌ر له‌وه‌ى سه‌ركۆنه‌یان بكه‌ن، جارێ ئه‌و پرسیاره له خۆتان بكه‌ن بۆچى ئه‌و خه‌ڵكانه لاى ئێوه ده‌ڕۆن ده‌بنه پارتى و پێچه‌وانه‌كه‌ى نابینین ؟!\nبڵاوکراوەی پێشووزانیاری تازەی هۆكاری دەستگیركردنی (سیروانی كیخوا نجم)\nبڵاوکراوەی نوێترپنتاگۆن بۆ تورکیا: ئێس ٤٠٠ی روسی و ئێف ٣٥ ئەمریکی لەیەکاتدا بەیەکەوە ناگونجێن\nگرینگ … بەڕێوەبەری ئاسایشی سەیدسادقیان دەستگیرکرد\nPosted on كانونی دووه‌م 30, 2020 0 668\nبە بڕیارى فەرمى حکوومەت، کەناڵەکەى مەلا مەزهەر داخرا !!!\nPosted on شوبات 5, 2020 0 1074\nگرینگ:نوێترین زانیاری نهێنی لەسەر ڤیتۆی ئێران لەسەر د.بەرهەم بۆ سەرۆکایەتی یەکێتی\nPosted on شوبات 9, 2020 شوبات 9, 2020 0 1886\nمیدیای ئێرانی هۆشداری دەدات و ڕیفراندۆم بیری کورد دێنێتەوە\nPosted on شوبات 16, 2020 0 1054\nPosted on شوبات 24, 2020 شوبات 24, 2020 0 355


سەبارەت بە شیعری کوردی و سامی هادی وەک ئەزموونێکی سەربەخۆ » Balinde Poetry\nبەشدار سامی/شاعیری کورد\nئەوەی دەیخوێننەوە گوتارێکی بەشدار سامییە، کە دەربارەی کتێبی “بەلەمی نادیار”ـی سامی هادی نووسیویەتی، کە وەشانخانەی باڵندە چاپ و بڵاوی کردووەتەوە.- ماڵپەڕی باڵندە\nسەبارەت بە شیعری کوردی و\nسامی هادی وەک ئەزموونێکی سەربەخۆ\nزستانی ساڵی دووهەزار و یانزە بوو، بە بۆنەی فێستیڤاڵی گەلاوێژەوە، من و حەمە مەنتک و شاڵاو حەبیبە لە سلێمانی ژووری هۆتێلێکمان پێدرابوو. ئەو چەند شەوەی لەوێ میوان بووین دوای ئەوەی پیاسەیەکمان بە شەقامە ساردەکانی سلێمانیدا دەکرد دەگەڕاینەوە بۆ هۆتێلەکە و هەر جارە و سەبارەت بە بابەتێکی ئەدەبی قسەمان دەکرد، دەربارەی شاعیران و نووسەرانی حەفتا و هەشتا و تا ناوەڕاستی نۆهەتەکانیش پرسیارمان هەبوو کە بۆچی هیچ گۆڕانکارییەکی نەوعییان لە ئەدەبیاتی کوردیدا نەکردوە، بۆچی شیعری کوردی بە تەواوەتی بووە بە ئەدەبیاتێکی خۆگونجاندن لەگەڵ ڕابردوویەکی لۆکاڵیدا! ئەو دەنگانەش کە جاروبار جیاواز دەرکەوتوون بۆچی تەمەنیان کورت بووە و هەر زوو بە هەر هۆکارێک بووبێت، گەڕاونەتەوە سەر شێوازە باوەکەی شیعری کوردی!\nتا ئەمڕۆش کە من خەریکی ئەو نووسینەم هەمان پرسیارم هەیە و بە حاڵ دەتوانم دانەیەک جیا بکەمەوە لە هێڵە گشتییەکەی شیعری کوردی دەرچووبێت، بە گشتی وەک یەک سەبارەت بە شیعر بیر دەکەنەوە و وەک یەک دەنووسن تەنانەت وەک یەک زستانان حەزیان لە ملپێچە و وەک یەک تەماشای ژیان دەکەن و ئەوانەشی کە دەخۆنەوە هەموویان حەزیان لە عەرەقی کەیفییە و وەک یەک سەرخۆش دەبن! دانەیەکم نەناسی تەکیلا یان شتێکی جیاواز بخواتەوە بەڵکوو یارمەتی بدات جیاوازتر لەوانی دیکە سەرخۆش ببێت، ڕەنگە بڵێن جا ئەوە پەیوەندی چییە بە شیعرەوە، با هەیەتی هەتا ئەو مەلایانەش کە بە یەک تۆن، وتاری هەینی پێشکەش دەکەن، پەیوەندی بە ئەدەبیاتی کوردییەوە هەیە.\nزۆرجار ئەگەر شیعرێک بخوێنینەوە و ناوی شاعیرەکەمان لەبەردەست نەبێت کێشەیەکی فکریمان بۆ دروست دەبێت بەوەی چۆن بزانین ئەو شیعرە هی کێیە! زمانی سەربەخۆ لە نێو شاعیرانی ئێمەدا هیچ بایەخێکی پێ نەدراوە کە ئەوە هەڵەیە، چونکە دانەیەک دەتوانێت لە جێگەی هەموویان بنووسێت و هیچ کێشەیەکیش دروست نەبێت.\nهەر یەکێکیان شیعرێک بنووسێت ئەوەی تر یان ئەوانی دیکە دەست دەکەن بە بۆڕەبۆڕ و دەڵێن لە ژێر ڕۆشنایی شیعری ئێمەدا نووسیویەتی ئەوە بۆڕەبۆڕێکی دروستە بە بڕوای من بەڵام بەو جۆرەی کە هەموویان بەرامبەر بە یەکتری بیکەن، ئەوە مافێکە بۆ هەموویان.\nهەر سەبارەت بەوەی کە ئەگەر شیعرێکمان هاتە بەردەست و لێمان بپرسن ئەو شیعرە هی کێیە وڵامێکی تا ڕادەیەک ئازاربەخش هەیە کە بێ دوو دڵی ناچارین بڵێین هی هەموویانە!\nئەوە ئاسان و قبووڵکراو نییە بۆ خوێنەری ئێمە کە بەدوای دەقی تازەدا دەگەڕێت و زمان دەزانێت و دەزانێت ئەدەبیاتی گەلان لە چ ئاستێک دایە و مەبەستیەتی جیاوازی یان ئاستێکی باڵا لە نێو ئەدەبیاتی کوردی بە دیاریکراوی شیعردا بدۆزێتەوە، جیاواز بوونیش ئەو جۆرەیان نەبێت کە هیچ هونەرێکی تێدا نییە، دەبێت ئاگاداری ئەوەبین کە خدر بێگەڵاسیش لە نێو دەنگبێژانی کورددا جیاوازە بەڵام دەپرسم جیاوازی بێگەڵاسی هیچ ئیزافەیەکی بۆ هونەری کوردی پێبووە؟ بێگومان نەخێر.\nکەوایە جیاوازبوون دەبێت بەو جۆرە بێت کە خوێنەرێک دەتخوێنێتەوە نائومێد نەبێت، تۆ دەبێت باکگراوند و خوێندنەوەیەکی باشت هەبێت بۆ جیاواز نووسین کە سەبارەت بە خوێنەریش قسە دەکەم مەبەستمە بڵێم باسی ئەو خوێنەرە دەکەم کە ڕۆشنبیرییەکی باڵای هەیە و نووسەر دەتوانێت تەنانەت بۆ سەرنجوەرگرتن لەبارەی نووسینەکانی ڕاوێژی پێ بکات.\nکێشەیەکی تر ئەوەیە کە شیعری کوردی، شیعری کوردییە و شاعیرانیش بەوە ڕازین کە ئەوە بە بڕوای من هەلەیە و دەبێت شیعری کوردی شیعری جیهان بێت.\nشاعیرانی ئێمە ژیانی خۆیان فەرامۆش دەکەن کاتێک دەنووسن، لەکاتێکدا گرنگترین کەرەستە بۆ نووسین ئەو بارودۆخەیە کە تێیدا دەژیت.\nشاعیرێکم دەناسی شەوێک ویستی باوکی خۆی سەرببڕێت، خۆشبەختانە لە هەوڵەکەی سەرکەوتوو نەبوو و پۆلیس دەستگیریان کرد.\nکە بەڕەڵایان کرد، بینیم و گوتم بیکە بە نووسین، هەر چەندە هونەری شیعر نووسینی نەدەناسی بەڵام دەیتوانی لە نووسیندا ڕاستگۆبێت کە بەداخەوە ئەوەی نەکرد.\nلە نێو شاعیرانی ئێمەدا تەنیا ئەوکاتە هەست دەکەن کەرستەی باشیان لەبەردەستە بۆ نووسین کە لە پەیوەندییەکی سۆزداریدا شکست دەهێنن یان کە دەچنە پەیوەندییەوە جیاوازی نییە، ئەوە جگە لەوەی کەرستەیەکی سواوە(بەو جۆرەی ئەوان دەینووسن) کە دەشیانخوێنینەوە وا هەست دەکەین تەواوی پیاوە شاعیرەکانی ئێمە لەگەڵ یەک خانمدا پەیوەندیان هەبووە، چیرۆکەکان و داڕشتنەکانیان یەک جۆرن.\nهەرچەندە جاروبار لێرە و لەوێ دەنگێکی شیعری دەدۆزینەوە کە خاوەن دنیابینینی خۆی بێت بەڵام دیسان ماندوو دەبین تا ئەو دەنگە سەرهەڵدەدات و گەشەیەکی هونەریی سەربەخۆ پیشان دەدات.\nلە نێوان ساڵانی دووهەزار و شەش و حەوتەوە تا ئەمڕۆ کە دەکاتە چواردە پانزە ساڵ و من بە وردی ئاگاداری ئەو قۆناغەی شیعری کوردیم، ئەگەر هەولێر بە نموونە وەربگرین، دەتوانین دەست لەسەر شیعری ڕێبین خدر دابنێین وەک دەنگ و فۆرمێکی جیاواز دەرکەوتبێت، ئەوەش هیچ دڵخۆشکەر نییە بۆ شارێکی گەورەی وەکوو هەولێر، ئاخر لە نێوان سەدان کەس کە دەنووسن دانەیەکی زیندوو هەبێت واتا ئەو شارە لەڕووی شیعری داهێنەرانەوە شارێکی مردووە.\nمن باسەکەم سەبارەت بە شیعرە بەڵام گومانم نییە بۆ چیرۆک و ڕۆمانیش هەر وایە، ڕەنگە خراپتریش بێت.\nشەوێکیان لەو شەوانەی لە پەنجەرەی هۆڵی پێشوازی هۆتێڵەکە تەماشای دەرەوەمان دەکرد کە باران بە خوڕ دەباری، پیاوێکی عەینەکلەچاو هاتە ژوورەوە حەمە مەنتک گوتی ئەوە سامی هادییە، گوتم نووسەرە، گوتی شاعیرە. هەوڵم دەدا لانیکەم چەند شیعرێکی بخوێنمەوە، بۆم گرنگ بوو بزانم لە کوێدا جیاوازتر بیری لە نووسین کردووەتەوە و لە کوێدا ئەوانی تر نییە، هەر ئەو شەوە چەند شیعرێکی سامی هادیم بە ئاسانی دەست کەوت بەر لەوەی بخەوین خوێندمەوە، بە خۆێندنەوەی شیعرەکانی سامی هادی دڵخۆش بووم، شاعیرێکم ناسی شێوازێکی سەربەخۆی هەبوو لە زۆر ڕووەوە، زمانێکی ڕوون و بێ خۆئاڵۆزکردنی هەبوو.\nشار لە شیعری سامی هادیدا بە پێکهاتەکانی خۆیەوە دەناسراوە.\nئەوەی سامی هادی بخوێنێتەوە دەزانێت ئەو شاعیرە، سینەما بەباشی دەناسێت و تێکەڵاوییەکی باشی لەگەڵ هونەر و ئەدەبیاتی گەڵاندا هەیە چونکە بە ڕوونی هەست بەوە دەکەیت کاتێک دەیخوێنیتەوە، ئەوەم پێشتر لە شیعری شاعیرانی تری کورددا بە دەگمەن کەوتبووە بەرچاو.\nبەرگی کتێبی بەلەمی نادیار\nسامی هادی بینینێکی وردی هەیە و دەزانێت لە کوێدا وردەکارییەکان پێویستن لە شیعردا بکرێن پێچەوانەی شاعیرانی هاوتەمەنی خۆی.\nلە چەند ڕۆژی ڕابردوو کتێبێکی تازەی سامی هادی لە دەزگای باڵندە بۆ بڵاوکردنەوەی شیعر چاپ و بڵاو کرایەوە بە ناونیشانی (بەلەمی نادیار).\nلە کاتێکدا کە ئەدەبیات شۆڕ بووەتەوە بۆ ئاستێک کە هیچ قووەتێکی هونەریی تێدا نەماوە ئەم شیعرانەی سامی هادی گرنگن.\nئەو کتێبە تازەیەی سامی هادی ئەگەرچی بە بۆچوونی من کتێبێکی زۆر باشە هێشتا لە هەندێک لە شیعرەکاندا مەبەستی نەبووە لە هێڵە گشتییەکەی شیعری کوردی دەربچێت، لە نیوان ئەو زمانەی کە شیعری نوێی پێ دەنووسرێت و ئەو زمانەش کە هاوتەمەنەکانی خۆی شیعری پێ دەنووسن، خۆی یەکلایی نەکردووەتەوە، هەردوو شێوازەکەی شیعر هەست پێ دەکەیت لە کاتی خوێندنەوەدا بۆ ئەوەش ڕەنگە شاعیر، لەو ڕووەوە بیری کردبێتەوە کە ویستبێتی هەردوو ئاراستەکەی شیعری کوردی ڕازی بکات بەڵام ئەوە لە ئاستی شیعرەکانی سامی هادی کەم نەکردووەتەوە بە پێچەوانەوە هێندە گرنگی بە وێنەسازی داوە مەجالی نەهێشتووەتەوە بۆ منێک کە بمەوێت ڕەخنەیەکی بابەتیانەی لەبارەوە بنووسم.\nلە نیوان ئەو جیلەی کە سۆشیال میدیا هێشتا ڕازی نەکردوون و ئەو جیلەش کە سۆشیال میدیا ئاراستەیان دەکات چەند دەنگێکی شیعری پەراوێز و دابڕاو هەن کە بە ژماردنیان پەنجەکانی دەستێک تێپەڕ ناکەن، سامی هادی لەو دەنگانەیە و من پێموایە ئەوان بابەتە درووستەکەی شیعری باشن.\nسامی هادی کەم دەنووسێت، ماوەی چەند ساڵ جارێک کتێبێک چاپ دەکات بەڵام بە وریاییەوە. دەکرێ ناو لەو ئەزموونەی ئەو بنێین ئەزموونێکی سەربەخۆ.


هەواڵ / کوردستان :: 21/09/2019 :: 212 جار بینراوە\nبەڕێوەبەری ناحیەی سەعدیە رایدەگەیەنێت: رەزامەندیان وەرگرتووە 800 خێزانی ئاوەرە بگەڕێنەوە بۆ ناحیەکە.\nئه‌حمه‌د زه‌رگووشى، به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى سه‌عدیه به‌دواڕۆژى راگه‌یاند: بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى ئاواره‌كانى سه‌عدیه پێویسته لیژنه‌ى ئه‌منى له پارێزگاى دیاله ره‌زامه‌ندى بدات ئه‌وكات ده‌توانن ئاواره‌كان بگه‌ڕێنه‌وه زێدى خۆیان و ئه‌و لیژنه‌یه پشكنین له ناوه‌كانیان ده‌كات و رێكارى یاسایى خۆیان ئه‌نجامده‌ده‌ن.\nوتیشى: "هه‌رچه‌نده ماوه‌یه‌كى زۆره هه‌زار و 100 خێزان ناوى خۆیان تۆماركردووه بۆ ئه‌وه‌ى رێگه‌یان پێبدرێت بگه‌ڕێنه‌وه سه‌عدیه، به‌ڵام لیژنه‌ى ئه‌منى دیاله ره‌زامه‌ندى له‌سه‌ر 800 خێزان داوه و له چه‌ند رۆژى داهاتوودا ده‌ست ده‌كرێت به ئاشكراكردنى ناوه‌كان و گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌و خێزانانه".\nئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو: زۆربه‌ى ئاواره‌كانى سه‌عدیه له كه‌مپه‌كان و سنوورى ناوچه‌كانى خانه‌قین نیشته‌جێبوون و زۆربه‌شیان عه‌ره‌بن و له دواى ئه‌م قۆناغه‌ش هێشتا ئاواره‌ى دیكه ماون ئه‌وانه‌ش له داهاتوودا مامه‌ڵه‌یان بۆ ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى لیژنه ئه‌منییه‌کە ره‌زامه‌ندیان بۆ بكات.\nله‌گه‌ڵ هاتنى داعش، ناحیه‌ى سه‌عدیه راسته‌وخۆ كه‌وته ژێر ده‌سه‌ڵاتییانه‌وه و ته‌واوى خه‌ڵكه‌كه‌شى ئاواره‌بوون، دواتریش به‌بێ هیچ شه‌ڕێك چه‌كدارانى داعش چۆڵیان كرد.\nحكومه‌تى هه‌رێم بڕیارێكى بۆ مووچه‌خۆران ده‌ركرد


سیستم فیدراڵى پیه‌ڵ قیامه‌ت نیه له‌لى بترسیه‌ن\nكریه‌یگ له‌ناونى حكوومه‌ت مه‌ركه‌زى و هه‌رێمه‌یل، ك ئه‌یانه‌یش وه‌گووره‌ى هاوبه‌شى سه‌روه‌رى ده‌وڵه‌ت به‌نه‌ڕییه‌وه. له‌هه‌مان وه‌خت هه‌ر هه‌رێمیگ وه‌گووره‌ى هه‌مان ده‌ستوور سیستم بنه‌ڕه‌تى دیریگ ك ده‌سڵاته‌گه‌ى له‌بان بنه‌ماى بڕیاداین و جى وه‌جیكارى و دادوه‌ریه له‌چوارچیوه‌ى ده‌ستوور.\nسیستم فیدراڵى ئمڕوو له‌جه‌هان روى وه‌ر فره‌یگ گرته‌سه خوه‌ى و ته‌نانه‌ت له‌خود ده‌وڵه‌ته‌یل عره‌بییش ك په‌یڕه‌و ئى سیستمه له‌تى كریه‌یگ ، ئه‌ویش میرنشینیه‌یل یه‌كگرتگ عه‌ره‌بى(الامارت العربیه المتحده)س.\nئمڕوو ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌یله ك له‌سایه‌ى فیدراڵى دیموكراسى ژیه‌ن، وه‌رچه‌رخان جوان و ئاشكرایگ له‌لایه‌ن پیشكه‌فتنه‌و دینه‌سه چه‌و، ك ئه‌ویش له‌بان مه‌یل نیشتمانى له‌وه‌ر خاتر یه‌كێتى نیشتمانى و نه‌خشه‌كیشانیگ ئه‌را مقه‌یه‌تیكردن له‌بان سه‌قامگیرى و ژیان ئارام سه‌رچه‌وه گرتگه له‌سایه‌ى ده‌وڵه‌تیگ .\nوه‌لى دوینید له‌ى فره‌یگ له‌ى وڵاته‌یل خوه‌رهه‌ڵات ناوڕاسه، وه‌تایبه‌ت له‌ى عراق قه‌زاو قه‌ده‌ره، مه‌سه‌له‌ى فیراڵیكردن هه‌رێمه‌یل ترس گه‌ورایگ برده‌سه دڵ نه‌یاره‌یلى و مه‌ردمان فره‌یگیش وه‌قسه‌و هویروڕایه‌یلیان خه‌ڵه‌تیانه‌و ئه‌زموون هه‌رێم كوردستان له‌وه‌رچه‌و نیه‌گرن و نه‌ویه‌سه په‌ندیگ ئه‌را ئى ژیان سه‌خت و هه‌ركه‌ڕاخوه‌یه.\nكه‌سه‌یلیگ له‌یوا زانن ك سیستم فیدراڵیه‌ت وه‌ماناى به‌شبه‌شبوین عراقه!، چوینكه ئه‌یانه ئه‌قڵیه‌تیان هه‌ر ئه‌وه‌نه هه‌ڵگریگ و دویرن له‌رووشنهویرى و زانیارى. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش دوینید وه‌رگ سه‌قه‌تیگ كریاسه وه‌ر سیستم فیدراڵى و چه‌سپاننى له‌ى وڵاته. وه‌ل ئه‌وه‌یشا هیمان ئه‌قڵ شۆڤێنیه‌ت و ره‌گه‌زپه‌رسى و نه‌ته‌وه‌په‌رسى زاڵه‌و دویاى ئه‌وه‌یش مه‌سه‌له‌ى به‌رژه‌وه‌ندى و گه‌مه‌كردن وه‌ئه‌قڵ مه‌ردم نه‌فام و بیچاره ریشگ كوتاگه‌و وه‌خته‌یل فره‌یگ توایگ تا هه‌ڵكه‌نیه‌یگ و نه‌مامه داریگ له‌جیاى بكاڵیه‌یگ ره‌نگین و سایه‌دار. ئمڕوو حوكم وڵات له‌ناونى لایه‌نه‌یلیگ دابه‌ش بویه هویچ باوه‌ڕیگ وه بنه‌ماى فیدراڵیه‌ت نه‌یرن. سیاسه‌ت چه‌واشه‌یگ په‌یڕه‌و كریه‌یگ ، وه‌ل ئه‌وه‌یشا سه‌رچه‌وه‌ى زوورم كیشه‌و گرفته‌یل له‌خود وه‌رپرسه‌یله‌و سه‌رچه‌وه گریگ و هه‌ر ئه‌وانن بار ئاسایش وڵاته‌گه شیوننه یه‌كا له‌وه‌ر خاتر به‌رژه‌وه‌ندى خوه‌یان و حزبه‌گه‌یان.\nئمڕوو دید به‌شیگ له مه‌ردمان عراق ئه‌را فیدراڵیه‌ت ته‌ماوى و لێڵه، له‌وه‌ختیگ له‌وڵاته‌یل تر دونیا له‌ساى به‌خته‌وه‌رى ژیه‌ن. ئنجا جیاوازى له‌ناونى ئى سیستمه‌و سیستمیگ تر ئه‌وه‌سه ك ده‌وڵه‌تیلیگ ئه‌زموونى كردنى و ئه‌وه‌سه دیاره تاچه‌نیگ له‌سایه‌ى خوه‌شبه‌خت و ئاسووده‌ن له‌چه‌و ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌یله ك له‌بان بنه‌ماى حوكمڕانى كلاسیكى و ته‌كڕه‌وى چنه‌ڕیه‌وه. ئنجا ئه‌وانه‌ك تائیسه‌یش ترس له‌فیدراڵیه‌ت دیرن جویر نموونه‌یگ با وه چه‌ویگ ته‌ماشاى وڵاته‌یلیگ جویر سوید و دانیمارك و سویسراو نه‌مساو میرنشینیه‌یل یه‌كگرتگ عه‌ره‌بى بكه‌ن و چه‌ویگیانیش ته‌ماشاى ئه‌و وڵاته‌یله بكا ك هه‌میشه ناڵنن وه‌ده‌س كیشه‌و گرفت ره‌گه‌زى و كه‌مینه‌و چینایه‌تى و مه‌زه‌وى و دینیه‌وه، تا بزانن له‌كامیان ژیان ئاسووده‌تر و خوه‌شتره‌و ئه‌ویش بزانن ك سیستم فیدراڵى پیه‌ڵ قیامه‌ت نیه له‌لى بترسیه‌ن.


لە هەرێمەوە به بڕی 4 ملیۆن دۆلار کاڵا هەناردە دەکرێت |\nHome ڕاپۆرت لە هەرێمەوە به بڕی 4 ملیۆن دۆلار کاڵا هەناردە دەکرێت\nنێرده‌ی ئێران و تورکیا 4500 ئه‌وه‌نده‌ی هه‌رێمه\nلە هەرێمی کوردستانەوە ساڵانە بایی چوار ملیۆن دۆلار کاڵا و شمەک هەناردەی تورکیا و ئێران دەکرێت، ئەو بابەتانەیش بەرهەمی خامی چەند کارگەیەکن، بۆ هەردوو وڵاتەکەیش نزیکەی پێنج تەن شمەکە، له کاتێکدا ئه‌و دوو وڵاته بازاڕی هه‌رێمیان پڕ کردووه له کاڵا و شمه‌ک.\nمەرزە ڕەسمییەکانی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ تورکیا بریتییه لە ئیبراھیم خەلیل، لە ئێرانەوە مەرزەکانی حاجی ئۆمەران، باشماخ، پەروێزخان. لەگەڵ پێنج مەرزی ناڕەسمی هاوکات لە مانگی ڕابردوودا هەردوو سەرۆکوەزیرانی عێراق و ئێران ڕێککەوتن کە سێ ناوچەی پیشەسازیی هاوبەش لەسەر سنووری هەرێمی کوردستان درووست بکەن.\nمحەمەد ڕەزا، جێگری بەڕێوەبەری گشتی لە دیوانی وەزارەتی پلاندانان بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״لە هەرێمی کوردستانەوە بۆ تورکیا و ئێران زۆر کەلوپەل بە شێوەیەکی نافەرمی لە لایەن بازرگانانەوە ڕەوانە دەکرێت، بەڵام هەناردەی فەرمی چەند شتێکە کە جارێکی تر بۆ پیشەسازی بە کار دێتەوە وەک پێستەی حەیوان و کارتۆن کە بۆ تورکیا دەنێردرێت.״\nوتيشى: ״لەبەر ئەوەی بە شێوەیەکی قاچاغ دەگوازرێتەوە، ئەوەش کە بە شێوەی فەرمی دەگوازرێتەوە بۆ ئەو دوو وڵاتە ساڵانە سێ بۆ چوار تەن زیاتر نییە، ساڵانەش کۆی هەناردەی هەرێم بۆ ئەو دوو وڵاتە بە ڕێژەيی چوار ملیۆن دۆلار زیاترە.״\nئەو بابەتانەی بۆ تورکیا دەنێردرێت، وەک چا و برنج و شەکر و ئامێری ئۆتۆمبێل بە تایبەت پاتری و تایەیە، بۆ ئێرانیش زۆربەیان ئامێرە کارەباییەکانن، وەک سەلاجە و تەلەفزیۆن و مۆبایل دەنێردرێت.\nبە پێی ئامارەکانی وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێم کۆی کۆمپانیا بیانییەکان کە شتومەک دەهێنن بۆ هەرێمی کوردستان لە 44% کۆمپانیای تورکین و لە 11% کۆمپانیای ئێرانین.\nمستەفا عەبدولڕەحمان، سەرۆكی ڕێكخراوی یەكێتیی هاوردە و ناردنكارانی كوردستان بۆ ״ئاژانش״ وتی: ״لە هەرێمی کوردستان هیچ شتێکمان نییە کە هەناردەی تورکیا و ئێرانی بکەین، بەڵام ساڵانە چەند شتێک کە جارێکی تر بۆ پیشەسازی بە کار دێت کۆ کراوەتەوە و نێردراوە بۆ ئێران کە بەهاکەی شایەنی باس نییە چونکە زۆر کەمە.״\nوتیشی: ״قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانیی نێوان هەرێمی كوردستان و توركیا لە ساڵی 2018 دا بەرزبوونەوەی بەخۆیەوە بینیوە، بۆ ساڵی 2019 قەبارەکە بەرزبوونەوەی زیاتر بەخۆوە ده‌بینێت و پێشبینی دەکەین بگاتە 13 تا 14 ملیار دۆلار، بۆ ئێرانیش ئاڵوگۆڕەکە بەرز دەبێتەوە بۆ حه‌وت ملیار دۆلار.״\nبه زۆرى ئه‌و بابه‌تانه‌ى له هه‌رێمەوە هەناردە دەکرێت بریتین لە هەندێک ماددەی پلاستیکی و هەندێک بابەتی دیکە کە جارێکی دیکە لە پشەسازیدا بە کار دەهێنرێتەوە.\nساماڵ عەبدولڕەحمان، بەڕێوەبەری گشتیی گومرگی هەرێم بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״جوڵەی بازرگانیی هاتوو لە نێوان هەرێمی کوردستان و هەردوو وڵاتی ئێران و تورکیا بە ڕێژەی لە ٢٠% هەڵکشانی بەخۆیەوە بینیوە کە زیاتر ئەو بەرهەمانە هاوردە دەکرێن کە پێداویستی ڕۆژانەی خەڵکن، بەڵام جوڵەی بازرگانیی ڕۆیشتوو لە هەرێمەوە بۆ تورکیا و ئێران بە ڕێژەی لە ٥%ى پێچەوانەکەیەتی.״\nوتيشى: ״هۆکاری کەمیی ئەم ئاڵوگۆڕە بازرگانییەش کەمیی بەرهەمی ناوخۆیە، هاوکات ئەو وڵاتانە ڕێگە نادەن بەرهەمەکانی ئێمەیان بۆ بچێت ئەمەش کێشەی نێوان ئێمە و وڵاتانی دراوسێیە و لە هەموو دانیشتەکانی نێوانماندا داوای بازرگانیی دوولایەنە دەکەین بۆ ئەوەی بەرهەمی ئێمە وەربگرن.״\nئاڵوگۆڕی بازرگانیی نێوان هەرێم لەگەڵ ئێران و تورکیا دەگاتە 18 ملیار دۆلار و لە هەرێمیشەوە هەندێک کەرەستە هەناردە دەکرێت.\nنەوزاد ئەدهەم، بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێم بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״قەبارەی بازرگانی ساڵانە بە بەهای ١٢ ملیار دۆلار شتومەکی تورکی و بە بەهای شەش ملیار دۆلاریش شتومەکی ئێرانی دێتە هەرێم، له هه‌رێمیشه‌وه بۆ ئه‌و دوو وڵاته کانزای له کارکه‌وتوو، کارتۆنی کۆن و پێستەی خۆشکراو به به‌های چه‌ند ملیۆن دۆلارێک هەناردە ده‌کرێت.״\nوتیشی: ״لە ٩٠%ی پێویستییەکانی هەرێم لە بواری خۆراک و کاڵا و که‌ره‌سته‌ی بیناسازی له وڵاتانی ده‌ره‌وه هاورده ده‌كرێت و ١٠% بەرهەمی ناوخۆییمان هەیە، کە بە شێوەیەکی گشتی بە ڕێژەی ٢٥% لە تورکیاوە و بە ڕێژەی ٤٨% کاڵاکانی تر لە ڕێگەی مەرزەکانی دیکەی ئێرانەوە دێنە ھەرێم.״\nپسپۆڕێکی ئابووری ئاماژە بۆ ئەوە دەکات: هاوکێشەی ئابووری پەیوەندیی بە هاوکێشەی سیاسییەوە هەیە، بۆیە بەهێزبوونی سیاسی بەهێزبوونی ئابوورییە، لەبەر ئەوەشە وڵاتانی دەوروبەر لە بازرگانیدا مەرج بۆ هەرێم دادەنێن و داگیرکاریی ئابووری لە هەرێمدا دەکەن.\nدکتۆر ئەمجەد محەمەد، ڕاگری کۆلێژی ئابووری لە زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی لە سلێمانی بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״پێویستە هەرێم پلانی ستراتیجی هەبێت، گرفتی هەرێمیش ئەوەیە کە داهاتی زۆر و سەرمایەی لەبەر دەست بووە زەمینەی لەبەر دەست بووە بۆ ئەوەی ژێرخانی ئابووری بەهێز بکات، بەڵام بە داخەوە بودجە و داهات لە کۆمەڵێک بواری تردا خەرج کراوە و بۆ پلانی ستراتیجی نەبووە، لەم دۆخەشدا هەرێم ئەگەر نەبێت بە قوربانیی هیچ ڕۆڵێکی نابێت بۆ خۆپاراستن بۆیە لە میزانی بازرگانیی هەرێمدا هاورده هه‌یه هه‌نارده نییه، بۆیە پێویستە پەند لە ڕابردوو وەربگرین و لەگەڵ باشبوونی دۆخی ئابووریی هەرێم بۆ ئاییندە هەنگاو بنێین.״


NRT TV | جۆراوجۆر | مەترسییەکانی کەمی ڤیتامین D لەسەر جەستە\nمەترسییەکانی کەمی ڤیتامین D لەسەر جەستە\n3086 جار خوێندراوەتەوە\nیەلینا سەمیرنۆڤای پزیشک و شارەزای گرێ شێرپەنجەییەکانی کۆڵۆن ئاماژەی بە مەترسییەکانی کەمبوونەوەی ڤیتامین دی کردووە لەسەر جەستە.\nڕایگەیاندووە، لە دیارترین کێشەکان کە دروستی دەکات کەمبوونەوەی توانای مژینی کالسیۆمە لە گەدەدا بەمەش بڕەکەی لە خوێندا کەمدەکات و بڕی پێویست ناگاتە بەشەکانی جەستە، بەهۆیەوە ئەگەری مردنی پێشوەختەی لێدەکەوێتەوە، لەم کاتەدا جەستە کالسیۆمی ناو ئێسک بەکاردەهێنێت کە لە ئەنجامدا فشەڵبوونی ئێسک و زوو شکانی بەدوادا دێت.\nئەوەی ئەو پزیشکە ڕوونیکردووەتەوە، لە دیارترین نیشانە شاراوەکانی کەمبوونەوەی ڤیتامین دی لە جەستەدا: ماندوێتی و زوو توشبوونی جەستەیە بە ڤایرۆسەکان، لەگەڵ کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن و ئازار لە ئەژنۆدا و هەستکردن بە نارەحەتی لە ئێسک و ماسولکەکاندا، باش نەخەوتن و گێژبوون بۆ ماوەیەکی زۆر.\nبەگوێرەی ئەو پزیشکە دەتوانرێت لەم ڕێگەیانەوە ڤیتامینەکە لە جەسەتدا زیاد بکرێت، وەک خواردنە ئاژەڵییەکان "زەردێنەی هێلکە و جگەری مانگا و هەندێک جۆری ماسی، بە کرداری لە خۆراکە ڕووەکییەکاندا زۆر بە کەمی بوونی هەیە"، لەگەڵ ئەوەشدا ڕۆژانە دەکرێت کەپسولی ڤیتامین دی بخورێت بۆ زیادبوونی بڕەکەی لە خوێندا.


كانونی یه‌كه‌م 2017 - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nبیانیە کومەلە زحمتکشان کردستان جنبش عظیم اعتراضی محرومان و سرکوب شدگان طی روزهای گذشتە شهرهای مختلف یکی پس از دیگری شاهد اعتراضات و تظاهرات و قیام های بزرگ و کوچکی بود که جمهوری اسلامی را با جدی ترین چالش خود روبروساختە است. حضور متحدانە…\nپاشنیوەرۆی پێنچشەممە ۲۸/۱۲/۲۰۱۷هەیئەتێکی نوێنەرایەتی هەولێری سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران بە سەرپەرستی بەرێز شۆرش حاجی بەرپرسی نوێنەرایەتی و بەرێز گۆران مەدەنی کادری سازمانی خەبات سەردانی نوێنەرایەتی کۆمەڵەیان کرد لە هەولێر و لەلایەن هاور…\nله ٢٧ی مانگی دیسامبری ٢٠١٧ د ا كۆمیته‌ی كۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تكیشانی كوردستان به مه‌به‌ستی باس له سه‌ر ئاڵوگۆره تازه‌كانی كوردستان و ئێران و هه‌روه‌ها بۆ باس كردن له ئه‌ركه تازه‌كانی كۆمه‌ڵه و كۆمیته‌ی كۆمه‌ڵه له وڵاتی سویس كۆبوونه…\nبەداخەوە نۆشابە خانمی رەجەبی، دایكی هاوڕێی گیانبەختكردو رەسوڵ حامیدی، بەهۆی نەخۆشییەوە لەشاری سەقز ماڵئاوایی لەژیان كرد. نۆشابەخانم دایكی هاوڕێ رەسوڵی حامیدی‌و پوری هاوڕێ سەلاح رەجەبی بوو كە هەر دوو هاوڕێ كادر‌و پێشمەرگەی كۆمەڵە بوون‌و بەدەستی ه…\nوەفدێكی كۆمەڵە‌و حیزبی شیوعی كۆبوونەوە\nرۆژی 7ی دێسامبر، وەفدێكی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان سەردانی كۆمیتەی حیزبی شیوعی كوردستان لە قەزای سۆرانیان كرد. وەفدی كۆمەڵە بە سەرپەرستی هاوڕێ جەعفەر محەمەد ئەمینی، ئەندامی كۆمیتەی ناوەندیی‌و بەرپرسی هێزەكانی سەرسنور لەلایەن وەفدی …\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2017/12/1.jpg 425 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2017-12-07 00:11:072017-12-13 00:17:44وەفدێكی كۆمەڵە‌و حیزبی شیوعی كۆبوونەوە


رەزا شـوان: لە یادی (60) ساڵەی گەشتە ئاسمانییەکەی یوری گاگارین. – WTARIKURD\n(یـوری ئه‌لکسیاڤـیتش گاگـارین) له خـێزانێکی هـه‌ژار، له رۆژی (9/ ئادار /1934) دا، له گوندێکی بچووک كه ناوی (کڵۆشینۆ) بوو، له رۆئاوای مۆسکۆی پایته‌ختی رووسیا له‌دایکبوو. یـوری له ریزبه‌نـدیدا، منـداڵی سێیه‌می خـێزانه‌هەیانه، که خوشکێک و سێ بـرا بـوون. بـاوکی دارتـاش بـوو، دایکـیشی شـیری دەدۆشـی و دەیـفـرۆشت، هـۆگـری خوێنـدنه‌وەی په‌رتـووکیش بـوو. به هـۆی سه‌رقـاڵی دایـک و باوکی به کارکـردنه‌وەوە، بۆ دابینکردنی بژێـوی ژیانیـان. یـوری له سایـه‌ی نـاز و خۆشـه‌ویستی خوشـکه‌که‌یـدا، په‌روەردە بوو. له زۆر بـۆنه و دیمانه‌دا، یـوری گاگارین، باس و ستایشی خوشکه‌که‌ی کرد و خۆی به قه‌رزارباری دەزانی و پێزانینی بۆ دڵسۆزی و دلۆڤـانی و مانـدووبوونی هه‌بـوو. له کاتی جه‌نگی جیهـانی دووەمـدا، که نازییەکان هـێڕشیان کردە سه‌ر یه‌کـێتی سۆڤـیه‌ت، ته‌مه‌نی یـوری (7) ساڵ بـوو. نازییه‌کان هه‌ردوو براکه‌یـان به دیـل گـرتن و بردیانیان بۆ ئه‌ڵمانیا، کاری زۆرەملێیان پێدەکردن. که شه‌ڕيش کۆتایی هات نه‌گه‌ڕانه‌وە و نه‌یانـزانی، نازییه‌کـان چـۆن له‌ناویـان بـردن.\nبۆ هـێنانه‌دیی هـیوا و حه‌زی لێخوڕینی فـرۆکه‌ی جه‌نگی، له ساڵی (1955) دا، چووە کۆلێژی (ئۆرینبێرگ) ی جه‌نگی هـێزی ئاسمانی یه‌کێتی سۆڤیه‌ت. خویندن و مه‌شقکرن و راهێنانی به سه‌رکه‌وتوویی ته‌واوکرد. فێری لێخوڕینی فـرۆکه‌ی جه‌نگی (مێگ ـ 15) بوو. به پله‌ی یه‌که‌م و شانازی له کۆلـێژی جه‌نگی دەرچـوو. زۆر دڵخـۆشبوو و دڵـشاد بـوو، که بـوو به ئه‌فـسه‌رێکی مـولازمی فـرۆکه‌وانی جه‌نگی لر سوپـای هـێزی ئاسمانی یه‌کـێتی سـۆڤـیه‌تـدا.\nهه‌ر لـه کۆلـێژی جه‌نگـی ئاسمانیدا، له‌گه‌ڵ (ڤـاڵـنینا گـوریـشیڤـا) دا، یه‌کـتریـان نـاسی و ئه‌وینداری یه‌کتری بوون. له ساڵی (1957) دا هـاوسه‌رگیرییان کرد. دوو کچیان بوو. کە ناوەـکانیان (گـالـینا) و (یلـینا) ن.\nیه‌کـێتی سۆڤـیه‌ت ویستی باڵادەستی خۆیـان له بـواری ته‌کنه‌لـۆژیای ئاسمانیدا دەربخه‌ن، بڕیـاریان دا، دەستپێشـکه‌ری بکه‌ن و پێش ئه‌مریکا بکه‌ون. بۆ یه‌که‌م جـار له جیهان و له مێژوودا، که‌شتیوانێکی ئاسمانی رووسی بۆ بۆشایی ئاسمان و خولگه‌ی زەوی بنێرن و بـه دەوری زەویـدا بسوڕێتـه‌وە. له کۆی (3000) فـڕۆکه‌وانـدا، فـڕۆکـه‌وانی جه‌نـگی یـوری گاگـارینیان بـۆ ئـه‌م گه‌شـته گـرنگه هه‌ڵـبژارد، له‌بـه‌ر گه‌لێ خه‌سـڵه‌ت و مه‌رجی پێویست، که که‌سایه‌تییه‌کی هـێمن و رووخۆشیش بوو. کورته باڵاییـه‌که‌شی مه‌رجـێکی پێـویسـت بـوو، چـونکه کـه‌شـتی (فـۆستۆک ـ 1) که بـۆ ئه‌م گه‌شـته دروست کـرابـوو، بچـووک و نـزم و جێ ته‌سک بـوو. یـوری گـاگـارین له بارەی هه‌ڵـبژاردنییه‌وە بۆ ئـه‌م سه‌رکـێشیـیه، دەڵێـت:” بۆ ئـه‌وەی ببـیت به یه‌کـه‌م کـه‌س که بچـیته گـه‌ردوو‌نه‌وە، به ته‌نیاش له‌گـه‌ڵ سـروشـتدا له زۆرانبـازییه‌کـه‌دا بیـت، که پێـشـتر نه‌کـراوە. ئایا دەکـرێ هـه‌رکه‌سێک، خـه‌ون به شتـێکی له‌مـه گـه‌ورەترە ببینـێت؟”\nله رۆژی (12/ ئه‌پـریـل/1961) دا، یـوری گـاگـارین، له بنکه‌ی هه‌ڵـفـڕینی (بایکۆنور کۆزمۆدرۆم) له کازاخستان، چـووە نـاو که‌شتی (فـۆستۆک ـ1). له کاتـژمـێری (9.7) نۆ و حەوت خوله‌ک به کاتی مۆسکۆ، به‌رەو ئاسمان هه‌ڵدرا. چووە خولگه‌ی زەوییه‌وە. له به‌رزی (301) کیلـۆمه‌تر له ئاسماندا، به خـێرایی (28.200) هـه‌زار کیلـۆمه‌تـر/ له کـاتـژمێرێکـدا، له مـاوەی (1) کـاتـژمێر و (28) خـوله‌کـدا، جـارێک به دەوری زەویـدا سـوڕایـه‌وە. له کـاتـژمـێری (10.55) دە و په‌نجـا و پێـنج خـوله‌کـدا، گه‌یشـته‌وە سـه‌ر زەوی. ماوەی گه‌شـته‌که‌ی (108) خوله‌کی خـایانـد. کە لە ئاسمانەوە، لە بەرزی (7) کیلۆمەترەوە بە پەڕەشوت خۆی هەڵدایە خوارەوە. له دوای نیشتنه‌وەی (فۆستۆک ـ1) به (10) خوله‌ک، له نـزیکی گونـدێکی سه‌ر رووبـاری ڤـۆڵـگـا، دابـه‌زییه سـه‌ر زەوی. جووتیارێک و کچه‌که‌ی، به کڵاوە سپییه‌که‌ی و به‌دله پڕته‌قاڵییه‌که‌یه‌وە بینییان، تا چه‌ند خوله‌کێک واقـیان وڕما. یـوری گـاگارین خـۆی پێیان ناسانـد و باسی گه‌شته‌که‌ی بـۆیـان گـێڕایه‌وە و بـاوەڕی پێهـێـنان. داوای لـێیان کـرد، نـزیکـترین شـوێـنی پێـشـان بدەن، که ته‌له‌فـۆنی لێیه. شایـه‌نی باسیشه، کاتێک یـوری گـاگارین له‌نـاو که‌شـتییه‌که له ئاسمانـدا بـوو، پلـه‌ی سه‌ربـازییـان به‌رزکـردەوە، بـۆ پێـشڕەو (رائیـد) ی فـڕۆکـه‌وانی جـه‌نـگ.\n1ـ له لایه‌ن خـرۆشـۆفه‌وە، له ساڵی (1961) دا، نازناوی (پاڵه‌وانی نه‌ته‌وەیی) لـێنرا.\n2ـ نیشانـه‌ی (کـارڵ مارکس) یان پێبخـه‌شی.\n3ـ له چه‌نـدین وڵاتی ئه‌ورۆپـادا، خه‌ڵاتیـان پێبه‌خـشی.\n4ـ له کۆماری میسردا. خه‌ڵاتی (نـیلی گـه‌ورە) یـان پێبه‌خـشی.\n5ـ له رووسـیادا، وێنه‌یـان خـسته سه‌ر پـوولی پـۆست.\n6ـ سه‌نتـه‌رێکی راهـێنانی که‌شتیوانـانی ئاسمانی رووسی له شاری مۆسکـۆ، به نـاوی (یـوری گاگـارین) ەوە نـاو نـراوە.\n7ـ ناوی ئه‌و گوندەی که لێی له‌دایکبوو، ناویان گۆڕی و ناونرا گوندی (یوری گاگارین).\n8ـ چه‌نـدین خـه‌ڵات و میدالیـای زێـڕینی رێـزلـێنانی تریـان پێبه‌خـشی.\nیوری گاگارین له (سیتی ستار) جێگـری به‌ڕێـوەبه‌ری مه‌شقکردنی فـڕۆکه بوو. دەبوایه جـارێـکی تـر، به فـڕۆکـه‌ی جه‌نـگی (مێـگ ـ 15) مه‌شـقـێکی هـه‌ڵـفـرینی تـر بکـات. له رۆژی (27/ ئادار/1968) دا، له‌گـه‌ڵ راهـێنه‌رەکه‌یـدا سواری فـڕۆکه‌یه‌کی (مێگ ـ 15) بوون و هه‌ڵـفـڕین. مه‌شقێکی ئاسایی بوو. به هـۆی که‌موکـوڕی هـونه‌ریی نه‌زانراوەوە له نـزیک (کـیزراتش) فـڕۆکه‌که‌یان تێکـشکا و که‌وتە سه‌ر زەوی و پارچه پارچه بـوو. یـوری گـاگـارین و راهـێنه‌رەکه‌ی گـیانیـان له دەسـت دان.\nئەمساڵ لە رۆژی دوو شەممە (12ی/ ئەپـریل/2021)، یـادی تێپەڕبـوونی (60) ساڵە بەسەر گەشتکەی کەشتیوانی ئاسمانی رووسی (یـوری گاگارین) کە بۆ یەکەمین جار لە مێژووی جیهاندا، بە کەشتی ئاسمانی (فوستۆک ـ 1) چووە بۆشایی ئاسمان و خولگەی زەوییەوە و بە دەوری زەویـدا سـوڕایەوە. هەمـوو ساڵـێک لـە رووسـیادا، لـەم رۆژەدا چەنـدین چـالاکی و ئاهـەنگی خۆشی بـەم بۆنـەیەوە سازدەکـەن.\nلە ئەم ساڵدا، لە یادی (60) ساڵەی گەشتەکەی یوری گاگارین، رۆسیا لە رۆژی هەینی (9/ ئەپریل/2021) لە کاتژمێری (2.42) دوو و چـل و دوو خولەک بە کاتی مۆسکۆ، کەشـتی ئاسمانی سەرنشـینی (سـویـۆز ـ ئێـم ئێـس ـ 18 ) کە لە لـووتکەی پێـشەوەی کەشتییەکەدا، وەک یـاد و رێـزلێنان وێنەی یـوری گاگارینی لەسەر کـێشراوە، کـە سـێ کەشـتـیوانی ئاسـمانیی تـێیـدایە: (ئـولـیگ نـۆفـیتسکی ـ رووسی) و (پیوتەر دۆبـۆف ـ رووسی) و (مـرک وانـدی ـ ئەمریکی) ن. لە بنکەی هەڵـدانی ئاسمانی (بایکـۆنـور) لە کـازاخـستان، بۆ شـایی ئاسمان، بـۆ وێـسـتگەی نێـودەوڵـەتی هـەڵـدرا. لەوانـەیـەم ئەم تیـمە (191) رۆژ یا زیـاتر تا ساڵێک لەو وێستگەیەدا بمێـننەوە. کە لە (50 بۆ 65 ) تاقـیکرد ەوە و لێکـۆڵـینەوە ئەنجـام دەدەن، بـەر لـەوەی بگەڕێنـەوە بـۆ سـەر زەوی.\nهەر لەم رۆژەشدا، کچە گەورەکەی یوری گاگارین (یـلینا گاگارین) نهـێنییەکی وەزارەتی بەرگـریی رووسـیای دەربـارەی گەشـتەکـەی بـاوکی ئاشکـراکـرد و وتی:” ، شانـسی بە بێوەیی گەڕانەوەی یوری گـاگـارین، لە (50%) کەمتر بوو، ئەوەشی باسکرد کە باوکی لە مـاوەی گەشـتەکەیـدا، تـووشی گـەلێ گرفـت و هەڵـوێستی چـاوەنوارنەکـراو بوو، کە لەوانەبـوو تێـابچـێت”\nهـەر ئـەمـڕۆ رۆژی دوو شـەمـمە (12/ ئـەپـریـل/ 2021) لـە یـادی (60) سـاڵەی گـەشـتەکەی (یـوری گـاگـارین دا) وەزیـری دەرەوەی رووسـیا (سـێرگی لافـیـرۆف) لە نامەیەکیدا، کە بە ڤـیدیۆ لە سایتی وەزارەتی دەرەوەی رووسیادا بڵاوکراوەتەوە، داوای ئـەوەی کـردووە کـە (ئـاسـمان بـە سـەربـازی نـەکـرێـت).\nلافیرۆف دەڵێت:”مۆسکۆ پشتگـیری لە دەستپێکـردنی گڤـتوگۆی نێودەوڵەتی دەکات بۆ داڕشتنی بڕونامەیەکی یاسایی پابەنـدبوون بە قەدەغەکردنی بڵاوکردنەوەی هەر جۆرە چەکـێک لە ئاسمانـدا، کە نابێت لە ئاسمانـدا هـێز و هەڕەشە بەکاربهـێنرێن. پێشنیاری پـرۆژەکەی رووسـیا و چـین دەکـەین، بۆ پەیمـانی قـەدەغـەکردنی بە سەربـازیکـردنی ئاسـمان، کە لە (2014) دا، لە (جـنێـف) راگەیـانـدرا. ببێـتە بنـەمـای ئـەم پەیمـانە.


ترەمپ و کیم جۆنگ ئاون کۆبوونەوە – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » ترەمپ و کیم جۆنگ ئاون کۆبوونەوە\nرۆژی سێ شەمممە 12.6 لە سەنگاپورە دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا و کیم جۆنگ ئاون سەرۆکی کۆریای باکوور کۆبوونەوە. لە پاش کۆبوونەوەکەش هەردوولا پەیماننامەیەکی هاوبەشیان مۆرکرد، هەرچەندە هیچ زانییارییەک لە بارەی ناوەڕۆکی ئەو پەیماننامەیەوە نەدرا بە میدیاکاران. لێ زۆرێک لە میدیا و چاودێرانی سیاسیش ، ئەم کۆبوبوونەوەیە بە مێژوویی وەسف دەکەن. کیم جۆنگ ئاون بە کۆبوونەوەکە خۆشحاڵە و، ترەمپیش بە مێژووییی وەسفیکرد.\nبۆیەکەمجار لە مێژووی ئەمریکا و کۆریای باکوور ، دوو سەرۆکی وڵات کۆببنەوە. لەوەتەی کۆریای باکوور دامەزراوە، هەمیشە خاوەنی پەیامێکی توندڕەوبووە بەرامبەر بە ئەمریکا، لەبەرئەوە ئەم کۆبونەوەیە بە مێژویویی وەسفکرا. هەرچەندە ماوەی گشتی کۆبوونەوەکە تەنها 40 دەقیقەی خایاند، سەرەتا هەردوو سەرۆک بە تەنها کۆبوونەوە پاشانیش تیمی هەردوو وڵات بەشداربوون.، لەکۆتایشدا پەیماننامەیەکی هاوبەشیان مۆرکرد.\nترەمپ گەشبین بوو\nلە پاش کۆبوونەوەکە دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند: دەتوانم بڵێم کۆبوونەوەکەمان گرنگ و سەروکەوتووبو. وتیشی: ئەم کۆبوونەوەیە زۆر گرنگە و جیهان دەبێت چاوەڕاونی گۆڕانکاری گەورە بکەن. راشیگەیاند: ئەو زۆر خۆشحاڵە بە ناسینی کیم جۆنگ ئاون و هیوادارە جارێکی تر کۆببنەوە.\nکیم جۆنگ ئاون خۆشحاڵە\nلەلای خۆشیەوە کیم جۆنگ ئاون سەرۆکی کۆریای باکوور بە میدیاکانی رایگەیاند: داواکارم لەگەڵ ئەمریکا مێژوو لە بیربکەین و لاپەڕەیەکی نوێ هەڵبددەینەوە. راشیگەیاند: دەتوانم بڵێم کۆبوونەوەکەمان زۆر گرنگ و مێژوویی بوو، لە ماوەی داهاتووشدا گۆڕانکاری گەورە روو دەدات.\nدیارە هەریەک لە ئەمریکا و کۆریای باکوور کۆمەڵێک ئامانجی سیاسیی و ستراتیژی گرنگیان لەم کۆبوونەوەیە هەیە. ئامانجی سەرەکی ئەمریکا لەم کۆبوونەوەیە ، داماڵینی بەرنامە ئەتۆمییەکەی کۆریای باکوورە کە ماوەی چەندین ساڵە بۆتە مایەی نیگەرانیی و نائارامی بۆ ناوچەکە و جیهانیش. هەربۆیە ئەمریکا دەیەوێت کە کۆریای باکوور، رێگە بدات بە رێکخراوی داماڵێنی چەکی ئەتۆمی، سەرپەرشتی بەرنامە ئەتۆمییەکەی بکات، کە ئەمەش ماوەی چەندین ساڵە کۆریای باکوور رازی نابێت.\nخۆی لەخۆیدا سەرکەوتنێکی گەورەیە\nگەرچی کۆریای باکوور کە ماوەی زیاتر لە پەنچا ساڵە گەمارۆدراوەو پەراوێزخراو گۆشەگیرە، بە تایبەتی لە ماوەی ئەم چەند ساڵەی پێشوودا، گەمارۆیەکی گەورەی ئابووریی و سیاسیی لەسەرە، لەبەرئەوە زۆرێک لە چاودیرانی سیاسی پێیان وایە، ئەم کۆبوونەوەیە خۆی لەخۆیدا سەرۆکەتنێکی گەورەیە بۆ کۆریای باکوور و سەرۆکەکەی، چونکە لە پاش ئەم کۆبوونەوەیە، کۆریای باکوور حسابی دەوڵەتە گەورەکانی جیهانی بۆدەکرێت.\nچاوی لە باشكردنی ئابووری وڵات\nلەلایەکی ترەوە بەهۆی ئەو گەمارۆ ئابوووییەوە کە ماوەی چەندین ساڵە لەسەریەتی، رەوشی ئابووریی و ژیانی خەڵکی لە کۆریای باکوور زۆر خراپە، کیم جۆنگ ئاونیش لە پاش کۆبوونەوەکە رایگەیاند: ئامانجی سەرەکیمان ، باشكردنی رەوشی ئابووری وڵاتەکەمانە و کەمکردنەوە و لابردنی گەمارۆ ئابوورییەکان و راکێشانی سەرمایەگوزاری بیانییە.\nهەرچەندە زانیاری ورد لە بارەی پەیماننامە هاوبەشەکەی هەردوو سەرۆک ئاشكرا نەکرا، لێ جیهان گەشبینە و پێشوازی لەم کۆبوونەویە کرد و وەکو هیوایەکی گەورە بۆ ئاشی لە نیمچە دوورگەی کۆریا و جیهانی دادەنێن.\n462 جار بینراوە