تا‌كزمانی و شێوه‌زاره‌گه‌لی له‌گه‌ڵ حه‌سه‌ن قازی دا/ سازدانی: شۆڕش غه‌فووری/ هەولێر – Rojpress| ڕۆژپرێس\n2011/12/04 2011/12/04 Rojpress\nتا‌كزمانی و شێوه‌زاره‌گه‌لی له‌گه‌ڵ حه‌سه‌ن قازی دا/ سازدانی: شۆڕش غه‌فووری/ هەولێر\nزۆر له‌مێژه پرس و گوتوبێژ له‌سه‌ر زمان، كێشه و هه‌رایه‌كی زۆری ناوه‌ته‌وه و ته‌نانه‌ت گه‌یشتووه‌ته ئه‌وه‌ی ئه‌م پرسه به هۆكارێكی مه‌ترسیداری سه‌ر شێوه‌زاره‌كانی دیكه هه‌ژمار بكرێ. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌و له گوتوبێژێكی زۆر خۆمانه‌دا له‌گه‌ڵ نووسه‌ر و لێكۆلیار (حه‌سه‌نی قازی)، قسه له هه‌ندێك لایه‌نی ئه‌و كێشه و گوتوباسانه كرا و كاك حه‌سه‌نیش به وه‌ڵامه بێ پێچ و په‌نایه‌كانیه‌وه پێداگریی له‌سه‌ر ڕوانگه‌ی جارانی کرده‌وه و كۆی ئه‌و گوتوبێژانه‌ی نێوان به‌شی (فه‌رهه‌نگ) و (حه‌سه‌نی قازی) ئه‌م گوتوبێژه‌ی خواره‌وه‌ی لێ پێ كهات: ئه‌و ماوه‌یه كێشه‌ی زمان دووباره هه‌ر وه‌ك جاران سه‌ری هه‌ڵداوه‌ته‌وه و پاش ئه‌و كۆنفرانسه‌ی له‌سه‌ر زمان گیرا، هه‌ر قسه‌که‌ی جاران كرایه‌وه و هه‌مووان خۆیانیان به هه‌قدار هه‌ژمار كرده‌وه. پێشتریش له ڕیپۆرتێكماندا له‌سه‌ر پرسی زمان، زۆر مامۆستا و زمانزانمان دواندبوو كه شاره‌زای شێوه‌زاره‌كانی زمانی كوردین، بەڵام هەر یەكەیان و به‌پێی لۆجیكی خۆیان باسی بابه‌ته‌كه‌یان كرد و دواجاریش هیچی لێ سه‌وز نه‌بوو و هه‌ر كەسه و قسه‌ی خۆیی كرد و كه‌سیش قسه‌ی ئه‌وانی تری به لاوه گرینگ نه‌بوو.\nبۆ نموونە سۆرانییەكان تەنیا و تەنیا شێوەزاری سۆرانی بە شیاو دەزانن و ئەو هۆكارە دەهێننەوە كە لەوەتەی كورد هەیە به‌هه‌ر سێ دەسەڵاته سیاسییه مێژوویه‌كه‌یه‌وه، هه‌موو نووسینه فه‌رمییه‌كانی ئه‌وكاتی بە شێوەزاری سۆرانی ئه‌نجام دراون و ئێستایش له حوكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستاندا سەرۆك و وتاره گشتییه‌كان بە شێوه‌زاری سۆرانین و هه‌ندێكیش پێیان وایه كه ئەدەبی نووسراوی نێزیك به 80 ساڵی به‌ر له ئێستا كورد هەر بەو شێوەزارە نووسراوە، بۆیه دەبێت بۆ زمانی یه‌كگرتووی كوردییش هه‌ر به ته‌واوی سوود له‌و شێوه‌زاره وه‌ر بگیردرێت؟\nحه‌سه‌نی قازی: نا، ئەوە لە ڕووی مێژوویییه‌وه ڕاست نییه، کورمانجی ڕابردوویه‌کی زۆر کۆنتری هه‌یه و ئەوە سەر ناگرێ سۆرانی به‌سه‌ر شێوه‌زاره‌کانی دیکه‌دا بسه‌پێندرێ. بارودۆخه‌كه هه‌ر بەو شێوەیه‌ی هەیە باشە، بەڵام ئەگەر سۆرانی بکرێتە زمانی ڕەسمی، ئه‌وا هەموو شت دەئاڵۆزکێنێ، لە بەر ئەوەی بەشێک لە دانیشتووانی هەرێمی کوردستان چ بادینی زمان بن یان هەورامی زمان و کەلوڕی زمان، دەیانەوێ بە زمانی خۆیان بخوێنن، بنووسن، بڵاو بکەنەوە و لە پراتیکدا لە زۆر لە فێرگەکانی دەوەری بادینان نەک لە هەموو ئەو شوێنانەی کە کورمانجیزمانی لێیە، ئەوە جێبەجێ کراوە.\nلە تێلێڤیزیۆن و ڕادیۆی هەرێمی کوردستاندا کەم تا زۆر بە هەر دووک لەهجەکه بەرنامە هەیە و لە هێندێکیاندا بە هەورامی و کەلوڕییش.\nئەگەر کاربەدەستانی پەروەردە لە ناوچەی هەورامان و لە نێو کوردی فەیلی و “خانەقی”ـیشدا چەند پۆلێک بە زمانی ئەوان داییر بکەن، ئه‌وا هەموو شت باش دەڕوا و ئاسمان ناگاته زه‌وی و ئەو هەرا و زەنایە بۆ داسەپاندنی شێوەزارێک هیچ پێویست ناکا.\nئەسڵەن خۆ بە برا گەورە یان دادە دانان لە بواری زماندا جێی نییە.\nبۆ نموونه لە فینلاند شه‌ش لە سەدی خەڵکەکە زمانی ئەسڵییان سوێدییە، بەڵام لە قانوونی بنچینەیی فینلاند و لە پراتیکی ڕۆژانەدا هەر دووک زمان یەکسانن و زۆربە و کەمایەتی هەر نایەڵن باسیشی لێوە بکرێ.\nلە ئەمەریکا کە ئاغای دنیایە و ئێمەیش خودا خودامانە لە هەرێم نەکشێتەوە.\nهێشتا زمانی ئینگلیسیی ئەمەریکایی زمانی ڕەسمی نییە، ئەگەرچی له ڕووی کرده‌ییه‌وه کەس هەست بەوە ناکا و ڕۆژانە بە کار دەهێندرێ، بەڵام ئەگەر بیکەنە ڕەسمی ئه‌وا ١٧ میلیۆن ئەمەریکایی کە زمانی دایکیان ئێسپانیایایی یان زمانی دیکەیە، هەست بە زوڵم دەکەن.\nباشە بۆ ئێمە لە ڕووی مێعمارییەوە دەمانەوێ شارەکانمان وەک ئەمەریکای لێ بێ، بەڵام له ڕووی زمانه‌وه تیتۆڵێک لەوان دانادڕین؟\nباشە ئەی كاك حەسەن كێشە و باسی زمانی یەكگرتوو یا ستاندارد چی لێ هات؟\nحه‌سه‌ن قازی: نازانم، بەڕێزت دەبێ باشتر بزانی!\nئاخر كاك حەسەن ئێستا و پێشتریش به هه‌مووتانه‌وه هەر كەسە و باسی خۆی دەكێشێتە پیشەوە؟\nحه‌سه‌ن قازی: نازانم دوای ئەو کۆنگرەیەی مانگی سێپتامبر كه له هه‌رێم له‌سه‌ر زمان به‌سترا، هیچ نووسرا یان نا، بەڵام لە دەرەوە چەند کەس شتیان نووسی و قسەکانیان زیاتر سووکایەتیکردن بوو.\nمن پێشتریش هەر وتم باسەكە هەر ئەو باسەیە جاران ده‌كرا و قەوانەكە هەر ئەوەی جارانە كە لێ دەدرێتەوە.\nهەتا باسی زمانی به‌م شێوه‌یه بێ، دیاره بەرەو پێشه‌وه ناچێ، چونکە لایەک عینادی دەکا لە سەر جەهالەتی خۆی.\nهیوادارم ئه‌م قسه‌یه‌ی كه نهۆ ده‌یكه‌م به خراپی وه‌رنه‌گرن و له‌سه‌رم نه‌كه‌وێت، بەڵام بڕوا بكە سیاسییەكان باشتر لە مەسەلەكان دەگەن تا پسپۆر و زمانزانەكان و باسه‌كه له‌لای پسپۆڕا و زمانزان و ئه‌كادیمییه‌كان كێشەكە زیاتر بەرەو ناوچەگەرایی دەكشێت.\nهەرچەندە ئەم قسەیەی من گشتگیر و ڕەها نییە!\nحه‌سه‌ن قازی: نازانم.\nئەمن باسی بۆچونی عاقڵانه‌م کرد. لە کۆمەڵی کوردەواریدا زۆر جار پیرەپیاوێک یان پیره‌ژنێک دەبینی خوێندەواریشیان نییە، بەڵام بە عەقڵ وڵامی هێندێک شت دەدەنەوە کە کەسی خوێندەوار ڕەنگە بە مێشکیشیاندا نەیەت.\nبۆ نموونە چەندایەتیی زمانی کوردی یان تەنانەت زمانانی کوردی ئەوەندە ئاشکرایە کە هیچ پێویستی بە زانستی زمانناسی ناکا بۆ پاساودانی.\nعەقڵ دەڵێ کوردیی سلێمانی و مەهاباد تەواو وەک یەک نین، عەقڵ دەڵێ جار جار بادینییەک و یەکی خەڵکی سلێمانی لە یەک حاڵی نابن، جا لایەنی عیناد دەیەوێ بە زۆرەملێ و کەڵەگایی لە خوت و خۆڕایی ئەو کەلەبەرە زمانییە زیاتر کاتەوە و لەهجەکەی خۆی بە سەر خەڵکدا بسەپێنێ.\nلە ژێر ناوی گۆیا نەتەوەسازیدا، ئه‌و قسه‌یه‌ی منیش ده‌یکه‌م هێنده گوتراوه‌ته‌وه وه‌ک قه‌وانی سواوی لێ هاتووه.\nباشە من ئەو بۆچوونەی جەنابتانم پێ جوان و لۆجیكییە، بەڵام ئەگەر هاتە سەر ئەوەی كە زمانێكی یەكانگیری ئیداری دانرا كامەیان دادەنرێت؟\nحه‌سه‌ن قازی: هیچیان!\nبەڵام سۆرانییەكان دەڵێن نا هه‌ر دەبێ سۆرانی بێت و ئەدەب و هەموو بوارەكانی نووسراو سۆرانی بووە بۆیە دەبێت سۆرانی بێت و ئێستایش زمانی ئه‌م حوكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه سۆرانییه، چونكە جەنابتان دەزانن ڕیگە خۆشكردن بۆ زمانێكی گشتگیر باشترین كار ئەوەیە كە لە ڕێگەی ئیدارییەوە ئەو كارە بكرێت و كیتابە ئیدارییەكان بە یەك زمان بێت؟!\nحه‌سه‌ن قازی: هەر ئەو وەزعەی ئێستا هەیە چ گرفتێکی ساز کردووه؟! زمانی گشتگر بۆ؟!\nچ پێویستی پێی هەیە، ئه‌گه‌ر به دڵکراوه‌یی باسه‌کان بکرێ ئه‌وا هیچ هه‌ورامییه‌ک ناڵێ ئیللا له‌سه‌ر پاسپۆرت ده‌بێ به هه‌ورامی بنووسرێ. ده‌ڵێ له ناوچه‌ی هه‌ورامان منداڵان ده‌رفه‌تیان بدرێتێ كه چه‌ند پۆلی سه‌ره‌تایی به هه‌ورامی بخوێنن، هه‌ر ئه‌وه‌نده و ئیتر هیچ گله‌یییان له‌وه نییه له دادگه‌ی که‌تن له هه‌ولێر یان سلێمانی پێویسته‌دیلمانجی هه‌ورامییان هه‌بێ، چونکه زۆربه‌ی هه‌ره‌زۆریان وه‌ک به‌ڕێزت کوردیی جافییش ده‌زانن.\nشۆڕش غه‌فووری: بەڵام ئەوەی جەنابتان دەیڵن هەمووان پێی قایلن؟\nحه‌سه‌ن قازی: ئه‌من نازانم، به‌ڵام ئه‌وه ده‌زانم ئه‌گه‌ر ئینسان مافی به‌رده‌نگه‌که‌ی بپارێزێ زه‌مینه‌ی له‌یه‌ک تێگه‌یشتن زۆر پته‌و ده‌بێ. له ئه‌مه‌ریکا هیچ “ئێسپانیایی”زمانێک داوا ناکا ئێسپانیایی ببێته زمانی ڕه‌سمی و ئیداری و ده‌یشزانێ له پراتیکدا ئینگلیسیی ئه‌مه‌ریکایی سه‌رده‌سته و دژی ده‌ر ناکه‌وێ، چونکه له قانووندا زمانی ئینگلیسیی ئه‌مه‌ریکایی له ئاستی فێدێراڵدا زمانی ڕه‌سمی نییه.\nكەواتە هەست بەوە دەكەن ئەو هەموو كۆنگرەیەی زمانناسی كە لە كوردستاندا دەبەسترێت هەمووی لە پێناو یەك ئامانجە كە ئەویش ئەوەیە سۆرانی بكرێتە زمانی فەرمی؟\nحه‌سه‌ن قازی: نازانم، به‌ڵام موناقه‌شه‌ی ئه‌وه‌ی که زمانی ستاندارد هه‌یه یان نا بێ مانایه و هیچی لێ شین نابێ.\nمن پێشتریش نووسیومه كه له جیات ئه‌وه کۆنفڕانس بکرێ بۆ شێوه‌ی جێکردنه‌وه‌ی شێوه‌زاره‌کان له په‌روه‌رده‌دا، ئه‌وه به‌که‌ڵک ده‌بێ.\nباشه بادینانی کوردستانی ئێراق هه‌ر هیچ، خۆ زمانزان ناتوانێ ئینکاری له‌وه بکا که بیست میلیۆن به‌ڵکوو زیاتری کورد له ڕووی توانایه‌کییه‌وه به کورمانجی ده‌کرێ بخوێننه‌وه و بنووسن و له دواڕۆژێکی نیزیکدا له فێرگه‌کانی باکووری کوردستان و تورکیا و له هێندێک ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان و له هه‌موو سوریا و له هه‌رمه‌نستان و له خۆراساندا به کاری بهێنن.\nقه‌بووڵی ئه‌وه عه‌قڵ وه‌ریده‌گرێ. ئینکارکردنیشی به‌بیانووی هه‌بوونی ‘زمانی یه‌کگرتوو’ سه‌یره!\nشۆڕش غه‌فووری: باشە ئەگەر بەو پێیە بێت دەبێت لە كوردستانی ئێراق ئەو جۆرە سورمانجییە هەبێت كە نهۆ لە زۆر شوێن پەیڕەو دەكرێت.\nبۆ نموونە ئێمە چەندین خوێندنگەی مەزنی وڵاتانی دیكەمان هەن كە نێودەوڵەتین، بۆ نموونە شوەیفاتی لوبنانی كە پەرتووكەكانی كوردییان بە سورمانجییە؛ سورمانجییەكی تەواو تیكەڵاو نا، بەڵام سوود لە هەردوو شێوه‌زاره‌که وەرگیراوە و ئێستایش لە خوێندنی كوردیدا لە باشوور هاوشێوە تێكەڵكردنێك هەیە، بەڵام دووبارە كێشە لە نێو قوتابییەكان و منداڵاندا دروست بووە.\nئەوەی خەڵكەكە بۆ بێ فەرهەنگی دەگەڕێتەوە یا هەر ئەو شەڕەیە كە ئەكادیمی و زمانزانەكان دەیكەن؟\nحه‌سه‌ن قازی: ئه‌گه‌ر پڕۆسه‌یه‌کی ته‌بیعی بێ، جگه له تێکه‌ڵاوی له‌به‌ر ده‌رفه‌تی تێکنیکی سه‌رده‌م ئاخێوانی شێوه‌زاره‌کان له قسه‌ی یه‌ک تێده‌گه‌ن.\nمن قه‌ت نه‌چوومه هه‌ورامان و خۆشم زمانی هه‌ورامیم نه‌خوێندووه لای خۆم، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی مرخم هه‌یه له‌سه‌ر زمان كاتێک ته‌ماشای به‌رنامه‌ی هانه ڕه‌نگینه ده‌که‌م له ڕۆژ تیڤی، له زۆربه‌ی قسه‌کان تێده‌گه‌م و به‌شێکی له‌به‌ر ئه‌وه‌یه که بناغه‌ی ڕسته‌سازی زۆربه‌ی ئاخێوانی هه‌ورامی مه‌به‌ستم ئاخێوانی خوێنده‌واره، له‌ژێر ته‌ئسیری کوردیی جافی نێوه‌ڕاستدایه. مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه بڵێم که له‌به‌ر تێلێڤیزیۆن، ڕادیۆ و چاپه‌مه‌نی، ئینترنێت، فه‌یسبووک، ئیدی منێکی هه‌ورامی ده‌رفه‌تم ده‌بێ.\nشۆڕش غه‌فووری: ئه‌گه‌ر بێت و زمانی یەكانگیرمان هەبێت، ئەوا شێوەزارەكانی دیكە لە نێو دەچن.\nچی بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی بمێننه‌وه. ئێستا مەبەستم ئەوە نییە كە زمانی یەكانگیر دەبێ هەبێت، نا بە پێچەوانەوە بۆ نمونه كەسێكی هەورامی حەزی لەوەیە كە شێوەزارەكەی ئه‌ویش بە زیندوویەتی بمێنێتەوە.\nبۆیه‌ئەوە ترسی زۆرێك لەو كەسانەیە كە بە شێوەزارەكانی دیكە قسە دەكەن و شێوه‌زاره‌كه‌یان زاڵ و ئاخێوه‌رێكی زۆری نییه؟\nحه‌سه‌ن قازی: من باسی ڕه‌واندنه‌وه‌ی ئه‌و ترسه‌م کرد. بۆ نموونه ئاخێوانی شێوەزارەكانی دیكە ئەو زمانە پاراوەیان نەماوە كە پێشتر هەیانبووە، دیاره(پاراو)بوون و نه‌بوون شتێکی ڕێژه‌ییه و به‌گشتی له ڕووی زمانناسییه‌وه نرخێکی تایبه‌تی نییه.\nشۆڕش غه‌فووری: باشە جەنابتان و چەند كەسێكی دیكە هه‌ن كە وەها بیر دەكەنەوە و لە بەرامبەر ئێوەیشدا كەسانی شارەزا و پسپۆڕ هەن كە به پێچەوانەی ئیوەوە كار دەكەن و خۆیشتان ئەوە دەزانن!\nحه‌سه‌ن قازی: هه‌بوونی بۆچوونی جیاواز له‌سه‌ر بنه‌مای زانست و مه‌نتیق زۆر ئاساییه به‌ڵام که‌سێک ئینکاری ڕاستییه‌کی به‌رچاو بکا هه‌زار زه‌نگوڵه‌ی دوکتۆر و مامۆستا و پسپۆڕیشی به خۆیه‌وه هه‌ڵاوه‌سیبێ قسه‌که‌ی دوو پووڵی سووتاویش ناهێنێ.\nشۆڕش غه‌فووری: كەوابێت ئه‌و ترس و دڵەڕاوكێیه هه‌یه له‌سه‌ر لەنێوچوونی زمان لەسەر شێوەزارەكانی كوردی؟\nحه‌سه‌ن قازی: نا نییه، هیچ هێزێک له دنیادا نییه بتوانێ پێشی تۆی هه‌ورامی بگرێ، بۆ وێنه له فه‌یسبووکدا به که‌یفی خۆت باس له مه‌وله‌وی تاوه‌گۆزی ڕا بگره هه‌تا فیزیک و شیمی بکه‌ی به هه‌ورامی.\nچ که‌سێک ئه‌و هێزه‌ی هه‌یه‌پێشت پێ بگرێ؟ پێكەوەگونجانی ئیتنیكی و دواجاریش ناوچەیی وای لە كورد بە گشتی كردووە كە لە زماندا كێشەیه‌کی ئه‌وتۆیان نەبێت.\nشۆڕش غه‌فووری: ئێوە لەسەر ئەو قەناعەتەن كە ڕەواڵی زمان ئێستا هیچ كێشەیەكی نییە؟\nحه‌سه‌ن قازی: به‌ڵێ هێندێک کار هه‌یه ده‌بێ بکرێ. به‌ڵام به‌داخه‌وه ده‌زگایه‌کی هه‌واڵ له هه‌رێم هه‌یه‌لە ژێر چەتری سازکردنی زمانی “یەکگرتوو”دا خەریکە نووسینی سۆرانی “دێنێتە تێکدان”! ئاگات لەو هەموو ئەیل و مەیلە هەیە دەینووسن.\nئه‌گه‌ر ده‌زگایه‌کی به‌رپرسیار هه‌با، ده‌بوو ووشدارییان پێ بدا، ئه‌وه گاڵته‌کردنه به عه‌قڵی خه‌ڵک.\nله فه‌یسبووکدا به قه‌ولی خۆیان له‌سه‌ریان هاتووه‌ته نووساندن.\nده‌ڕاستیدا به‌و کاره‌یان وه‌ک خۆیان ده‌ڵێن زمانی کوردی ‘دێته‌فوودان’ و ئه‌وه‌یش هه‌م گاڵته‌یه به شێوه‌زاره‌کانی دی و هه‌میش تێکدانی ڕاسته‌وخۆی ڕسته‌سازیی کوردیی سۆرانییه و ئه‌گه‌ر پێشی ئه‌و سه‌رهڕۆییه “نه‌یه‌ته‌گرتن” ئه‌وا ته‌ختی پشتی ئه‌و شێوه‌زاره‌ی زمانی کوردی که له‌چاو ئه‌وانیتر ئه‌و هه‌موو په‌سنه‌ی ده‌درێ له زه‌وی ده‌دا.\nPrevious رقص در كردستان/ خسرو سینا\nNext بیلانچۆی مانگی نۆڤەمبەری 2011ی هەپەگە/ پەکەکە


بانگهێشتنامه‌ی فێستیڤاڵی جیهانی ئه‌ده‌ب و موزیك له شاری ئۆدیساوه بۆ شاری سلێمانی » DidiMn\nسەرەتا / کتێب/هەواڵ / بانگهێشتنامه‌ی فێستیڤاڵی جیهانی ئه‌ده‌ب و موزیك له شاری ئۆدیساوه بۆ شاری سلێمانی\nدیدی من – ڕاگه‌یاندنی یونێسكۆ\nفێستیڤاڵەکە لە بەرواری ١٩/٠٣/٢٠٢١ هەتا ٢١/٠٣/٢٠٢١ بە شێوازی ئامادەبوونی کەسی و هەروەها ئۆنلاینیش بەڕێوە دەچێت.\n* پێویستە هەر خوازیارێک بە زمانی ئینگلیزیی کورتە ڤیدیۆیەکی خۆی تۆمار بکات کە پارچە شیعرێک، یان بەشێک لە چیرۆکێک، یان پارچە نمایشێکی مۆسیقیی خۆی تێدا نمایش بکات و بینێرێت بۆ ئەم ئیمەیڵە (info@slemanicityofliterature.com)، تا بەرواری ٢٠٢١\_٠٢\_١٥ کاتژمێر ٥ی ئێوارە بە کاتی سلێمانی.\n* پێویستە لە کورتە ڤیدیۆکەدا زانیاری تەواوی خۆی بخاتەڕوو: (ناوی تەواو، ئەو فێستیڤاڵانەی بەشداری تێدا کردووە، ئەو ستۆدیۆیانەی کاری لەگەڵ کردوون، ناوی کتێب و بڵاوکراوەکانی ئەگەر هەبوو، ئەو خەڵاتانەی وەریگرتوون،…)\n* خوازیارانی هەڵبژێردراو دەرفەتی بەشداریکردنیان لەو ڤیستیڤاڵەی شاری (ئۆدێسا)دا دەبێت بۆ خوێندنەوەی شیعری تایبەتی خۆیان و پێشبڕکێ و بەدەستهێنانی چەندین خەڵاتی نایاب. هەموو تێچوەکانی بەشداربوون و مانەوە لەو شارە لەسەر ڕێکخەرانی فێستیڤاڵەکە دەبێت (بێجگە لە بلیتی گەشتی فڕۆکە کە لەسەر کەسی بەشداربوو دەبێت).


مەلا کرێکار لە زیندانەوە دەدوێت.. ’’خەڵک هەیە لەسەر لایک گیراوە’’\n2020.08.24 - 19:01\nمەلا کرێکار لە زیندانەکەى لە ئیتاڵیا دەڵێت، خەڵکی وای لێیە لەسەر لایکێک بە یاسای دژە تیرۆر حوکم دراوە، یان هەیە لە ئەوروپاوە چووەتە میسر و لەوێ چوار پەنجەی دەستی بەرزکردووەوە و وتوویان ئەوە ئاماژەیە بۆ مەیدانی ڕابعەی عەدەوی و بە یاسای دژە تیرۆر حوکم دراوە.\nئەمڕۆ دووشەممە، 24ی ئابی 2020، خالید ڕەنجدەر، برای مەلا کرێکار لە فەیسبوکی خۆی نوسیویەتی، "ئەمڕۆ کاتژێر 9ی پێش نێوەڕۆ بە سکایپ ماوەی یەک کاتژێر بە کوردی و بێ بوونی چاودێر و موتەرجیم قسەمان لەگەڵ مامۆستا کرێکار کرد و، هەواڵی نوێی کوردستان و هەندێک وڵاتی ترمان پێگەیاند و، ئەویش باسی بارودۆخی خۆی لە زیندانەکەی بۆ کردین."\nخالید ڕەنجدەر دەڵێت، مەلا کرێکار وتی "ئاسایشی زیندانەکە توندوتیژە و، بۆ هەر زیندانییەک بەلای کەمەوە سێ پاسەوان دانراوە."\n"هەروەها وتی کە ڕۆژانە حەوت کاتژێر لە دەرەوەی ژوورەکەیەتی و وەرزش و جموجوڵی خۆی دەکات، زیندانییەکان بەویشەوە دەتوانن داوای ئەو شتانە بکەن کە پێویستیان پێیەتی و دەبێ بە پارەی خۆیان بیکڕن."\nخالید ڕەنجدەر نوسیویەتی، مەلا کرێکار وتوویەتی کە "خەڵکی وای لێیە لەسەر لایکێک بە یاسای دژە تیرۆر حوکم دراوە. یان خەڵک هەیە لە ئەوروپاوە چووەتە میسر و لەوێ چوار پەنجەی دەستی بەرزکردووەوە و وتوویان ئەوە ئاماژەیە بۆ مەیدانی رابعەی عەدەوی و، بە یاسای دژە تیرۆر حوکم دراوە."\nدەشڵێت، مەلا کرێکار "بە گشتی لە بارودۆخی زیندانەکە ڕازی بوو، بەڵام لە ئەدای دادگاکانیان ڕازی نەبوو و وتی وەک سیستەم بستێک لەملای سیستەمی دادگاکانی میسرەوەیە و، دادوەر هەرچی بیەوێت بڕیاری لەسەر دەدات و، ئەوەی گوێی لێ نەگیرێت زیندانییەکە و پارێزەرەکەیەتی."\n"باسی ئەوەشی بۆ کردین کە لەو بەشەی ئەوی لێیە خەڵکی بیانی تریشی لێیە، بەتایبەتی موسوڵمان. مامۆستا دەرسی قورئان و زانیارییان پێ دەدات لەسەر ئیسلام."\nوەک خالید ڕەنجدەر نوسیویەتی، مەلا کرێکار بەنیازە دەست بکاتەوە بە نووسینەکانی.\nمەلا بەختیار داوای لێبوردن دەکات.. ’’ناوی کوڕی منیشی تێدایە’’\n2020.08.29 - 16:53


ئافرەت بەنیوەی كۆمەلگا ئەژماركراوە ,روونە ئاست و رێژەی ئەم نیوەیە لە پێگە كۆمەلایەتی وئەركە حكومییەكاندا ,یا لەكارو چالاكییە جەماوەرییەكاندا لە ئاستیكی نزم وپەراوێز دایە ,لە لایەكی تریش ,لە لەبەردەست نەبوونی داتایەكی وردو ئەكادیمی ,گەر خوێندنەوەیەكی سەرپێیی بۆ ڕێژەی بەشداری دانیشتوانی هەرێم ,لە پرسەچارەنووس سازەكانی پەیوەند بەگەلی كوردستان و ئایندەی ژیان وگوزەرانی خەڵكەوە بكەیت , بەتایبەتی بەشداریكردنیان لەهەڵبژاردنەكان ودیاریكردنی نوێنەرەكانیان لە ئەنجومەنەكانی نوێنەران و پارێزگاكاندا,ئەمە لەو حاڵەتەدا كە هەڵبژارنەكە پاك و بێگەردو, بەبێ هەر جۆرە فشارو ترس وپاڵەپەستۆ یەكەوە بۆ سەر دەنگدەران بەرێوە ببرێ ,لە پرۆسەیەكی وادا , بەڕێژەیی , مەزەندەی بەشداری خەڵك لەهەڵبژاردنەكاندا لە سەدا چل تا پەنجا تێپەر ناكات ,لە بەشدارییەكی لەم چەشنەشدا , دیارە كە پێكهاتەی هێزە سەربازی وئەمنییەكان چۆنە و , بەچ شێوازوسەپاندنی چ پێش مەرج و ڕێنماییەكی سەیرو سەمەرە, بۆ سەر سندوقەكانی دەنگدان دەبرێن ,سەرباری ئەمەش رێژەیەكی بەرچاو , دەنگی سووتاوی بێزاری وناڕەزایی دەئاخنرێنە ناو سندوقەكانی دەنگدانەوە,ئەم كەمینەیەش بەلاوە نێ ,كە دەسەلاتی بنەماڵە ئیرادەی زەوت كردوون و, هەر كاتی بیانەوێ بۆ مەرامێ حزبی وبنەماڵەیی وخێڵداری بەكاریاندێنی و,دەسەلاتێكی خاڵی خاڵی لە ئاكاریان پێ بەرێوەدەبات ,راستە لە هەرپێگە وپێكهاتەیەكی كۆمەلایەتی ولە هەر قۆناخیكی تێكۆشانی سیاسی گەلی كوردستاندا خەڵكانێك بەوپەری ئیرادە ولەخۆبوردە ییەوە ,لەپێناوی بەرژەوەندی گشتی و ئازادی و ئایندەیەكی باشتردا ئامادەی قوربانیدان بوون , ئێستاش كەمنین , ئەوانەی بە دەنگێكی بوێر و زیندووی گۆرانكاری ئەژمار دەكرێن ومایەی شانازی میللەتەكەیانن ,بەلام هێشتا بێدەنگی وخۆ بەدوورگرتنی زۆرینەی هەرە زۆری دانیشتوانی هەرێمی كوردستان لەهەمبەر پرسە چارەنوسسازەكاندا ,بەتایبەتی لە هەڵبژاردنەكاندا خەلەلێكی گەورەو دەردێكی كوشندەی كۆمەڵگایە , ئەم بێدەنگییەش كۆسپێكی تری بەردەم هەوڵەكانی وەرچەرخان وگۆرانكارییەكانن , ئەمەش هەڵوێستێكی سلبی و دیادەیەكی ناتەندروستە , لە بەردەم چڕكردنەوەی هەوڵەكانی گەلاڵەبوونی كۆدەنگی وئەو كارو چالاكییانەی دەدرێن لە پێناوی گۆرانكاریی و بەدیهێنانی حكومرانییەكی رەشید وخاوەن دامەزراوەیی لەكوردستاندا , خەمساردی ودڕدۆنگی بەم ئاستە فراوانە , بەپاساوی كاردانەوە بەرامبەر زولم وستەم وگزی و فزی ئەم دەسەلاتە , هەم خزمەت بەویست وخەونەچەپەڵەكانی ئەم دەسەلاتە دەكات , هەم بەسەركەوتنی نەخشە و ئەجێندا نامەدەنی ودژە گەلییەكانی ئەم دووحزبە تەواو دەبیـت, كە هەوڵی پەراوێزخستن و زەوتكردنی ئیرادەی خەلك دەدەن ,بەمەبەستی جێگرتنەوەی دەنگە قەڵپەكانی خۆیان وچۆلكردنی گۆرەپانەكە بۆ كەمینە خۆبەدەستەوەدەر و مێگەل ئاساكەی نێوبازنە گەندەڵكارییەكانیان.\nبە لەبەرچاوگرتنی ئەم زۆرینە خۆ بەدوورگرە و,پێگەی حزبی وجەماوەری پارت ولایەنە سیاسییەكانی تری هەریم , جگە لە كەمینە بالا دەستەكەی هەردوو زۆنە سەوزو زەردەكەی كەئەم بەشەی كوردستانی پێلەتكراوە ,ئەوە روون دەبێتەوە ,كەچ كەمینەیەكی نەك هەر بێكەڵك بەڵكو مەترسیدار بۆ سەر ئایندەی كوردستانیان یاری بەچارەنوس وقووتی ئەم خەلكەوە دەكەن , زۆرینەیەكی فراوانیش ناراستەوخۆ لەژێركاریگەری و هەوڵە نەزۆكەكانی ئەم دوو حزبەن و,لە رێی خۆ بەدوورگرتن و بێدەنگی ,هەوڵی بەرپەرچدانەوەی گەندەلكاران دەدەن , كە ئەمەش نەك هەر بەتەنها هەڵوێستیكی بێئاكام ونابابەتییە , بەلكو بەپێچەوانەوە , خزمەت بە ئەجێندای ئەم دوو بنەماڵە خۆسەپێنە دەكات .\nمێژووی گەلان و كۆمەڵگای كوردستانیش پێمان دەڵێن ,گۆرانكاری كۆمەلایەتی وسیاسی بە ئاراستە پێشكەوتنخوازەكەی و لەبەرژەوەندی خەڵكدا,پرۆسەیەكی مێژووكردی بابەتییە ,لە ڕابردووی نزیكدا ,لە سەردەمەكانی مەلەكی ,دەرەبەگایەتی , صەدام و بگرەو بەردەی نێوخۆیی دوای ڕاپەرین و ,هەنگاوە تیژرۆكانی گۆانكارییە كلتوری و نەریتییەكانیش ئەوە دەردەخەن . كە ویست وئیرادەی كەمینەی دەسەلات بەهیچ شێوەیەك ناتوانن لەرێی زولم و چاوسووركردنەوە بەر بەم گۆرانكارییە حەتمییە بگرن ,یا تاسەر ئاستەنگی بۆدروست بكەن و, قەیران بەقەیرانیكی تر بسپێرن ومیللەت بەتەنگژەو برسییەتی دروستكراوەوە سەرقاڵبكەن ,كە ئەمە بەسەدام وقەزافی ومبارەك و...نەكرا !! بەڵام دیارە خەبات وتێكۆشانی گەلان لەپێناوی ئازادی ومافی ئاسایی تاكەكانیان و ژیانێكی باشتردا ,ململانی و بەرخۆدانێكە مرۆڤەكان رۆلی تێدا دەگێرن ,سەرەڕای كاریگەری هۆكارە ناوچەیی ودەرەكییەكان بەسەر كێشە لۆكالییەكانەوە, هێشتا هۆكارە خودییەكان واتا ڕۆڵی هاولاتییان مەرجی هەرە لەپێشینەی ساخكردنەوەی كێشەكانە,ئەو گۆرانكارییەی كە لە كوردستاندا چاوی لێدەكرێ, ویست وداخوازیی كۆمەلانی خەلكی كوردستانە , زۆرینەی هەرەزۆری خەلك و لایەنە سیاسییەكان كار بۆ بەیهێنانی دەكەن ,لەم پێناوەدا , هێزە بەرهەڵستكارەكانی كوردستان دەبێ هەوڵەكانیان یەكخەن و, ئەو كەشە هیواكوژ و بێزاركەرەی ئەم دوو دەسەلاتە سەپاندوویانە تێپەرێنن و,سیحری ئەم دورەپەرێزی و بێدەنگییە فراوانە بەتاڵبكەنەوە ,حیكمەتی هەڵوێست وهیممەت وبەدەنگەوەهاتنی جەماوەر, لە هەڵتەكاندن ومل پێكەچكردنی ستەمكاران ڕەگاژۆ بكەن,ئەمیش لە رێی هاولیستی لە هەڵبژاردنەكان و فراوانكردنی بەرەی ناوخۆیی و بەرنامە ڕێژی بۆ بەدیهێنانی ئامانجە هاوبەش وهەنووكەییەكانەوە دەبێت , كە هەوڵی گێڕانەوەی ئیرادە و متمانە بۆ بەشە فراوانە پاسیڤەكەی كۆمەڵگا بدات ,بەبێ بەشداری و هۆشیاركردنەوی ئەم چین و توێژە فراوانە ئەركی گۆرانكاری پێشكەوتنخوازانە قورستر و ئامانجیش دوورمەوداتر دەبێت .


ئوسترالیا.. ئه‌و سیناتۆره‌ی دژایه‌تیی موسڵمانانی ده‌كرد له هه‌ڵبژاردندا شكستیهێ\nپاش 27 ساڵ له یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردن تائێستا ڕێگه‌نه‌دراوه په‌رله‌مان ڕۆڵی خۆی ببی\nپێكهاته‌كانی كه‌ركووك له‌سه‌ر مانه‌وه‌ی ڕاكان جبووری له پۆسته‌كه‌ی ڕێككه‌وتوون\nپارێزگای كه‌ركووك ڕوونكردنه‌وه له‌سه‌ر دۆخی گوندی په‌ڵكانه ده‌دات\nداوا له خێرخوازان ده‌كرێت هاوكاری ماڵەکانی (منداڵان و بەساڵاچوان)ی سلێمانی بك\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا: گه‌رووی هورمز له‌ژێر كۆنترۆڵی ئێراندا نییه\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا له وه‌ڵامی به‌رپرسانی ئێراندا ڕایگه‌یاند: گه‌رووی هورمز له‌ژێر كۆنترۆڵی ئێراندا نییه و، له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانه‌كانیشیان كار بۆ پاراستنی ڕێڕه‌وه ئاوییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ده‌كه‌ن.\nمایك پۆمپیۆ، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا، له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تیی تویته‌ر، وه‌ڵامی عه‌لیڕه‌زا ته‌نگسیری، فه‌رمانده‌ی ده‌ریاوانیی سوپای پاسدارانی ئێرانی دایه‌وه كه ڕایگه‌یاندبوو "وڵاته‌كه‌ی كۆنتڕۆڵی ته‌واوی به‌سه‌ر كه‌نداو و، گه‌رووی هورمزدا هه‌یه".\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا ڕایگه‌یاندووه "كۆنتڕۆڵی گه‌رووی هورمز له ده‌ستی كۆماری ئیسلامیی ئێران نییه و، ئه‌و گه‌رووه ڕێڕه‌وێكی ئاویی جیهانییه".\nمایك پۆمپیۆ ئاماژه‌ی به‌وه كردووه "ئه‌مریكا به‌رده‌وام ده‌بێت له كاركردن له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانه‌كانی بۆ پاراستنی ئازادیی هاتووچۆ له ڕێڕه‌وه ئاوییه جیهانییه‌كان و ئازادیی بازرگانی تێیاندا".\nڕۆژی ڕابردوو عه‌لیڕه‌زا ته‌نگسیری، فه‌رمانده‌ی ده‌ریاوانیی سوپای پاسداران، له وه‌ڵامی هه‌ڕه‌شه‌كان بۆ سه‌ر هه‌نارده‌ی نه‌وتی وڵاته‌كه‌ی بۆ بازاڕه‌كانی جیهان، هه‌ڕه‌شه‌ی داخستنی گه‌رووی هورمزی كرد.\nبڕیاره له مانگی تشرینی دووه‌می ئه‌مساڵ، ئه‌مریكا به‌شی دووه‌می سزاكان به‌سه‌ر ئێراندا بسه‌پێنێت، كه هه‌نارده‌ی نه‌وت و غازی تاران ده‌كاته ئامانج.\n685 جار خوێندراوەتەوە\nسعوودیە.. به‌فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وان هێرشكرایه سه‌ر دوو وێستگه‌ی نه‌وت...\nچین؛ به‌به‌های 60 ملیار دۆلار باج ده‌خاته سه‌ر كاڵا ئه‌مریكییه‌كان...\nتره‌مپ، به پێچه‌وانه‌ی شرۆڤه‌ی سیاسی و پێشبینیی توێژینه‌وه‌كان مامه‌ڵه‌ده‌كات...\nسوپای پاسداران: له‌هه‌ر شوێنێكه‌وه هێرشمان بكرێته سه‌ر وێرانی ده‌كه‌ین...\nهێرشی سه‌ر كه‌شتییه‌كان سیناریۆیه‌كی هه‌واڵگرییه بۆ پێكدادانی ئه‌مریكاو ئێران...\nهێزه ده‌ریاییه‌كانی توركیا گه‌وره‌ترین مانۆڕی سه‌ربازییان له ده‌ریادا ده‌ستپێكرد...\nروحانی: گوشاره‌كانی سه‌ر ئێران جه‌نگێكه له مێژووی شۆڕشدا وێنه‌ی نه‌بووه...\nله‌ماوه‌ی 2 مانگدا ئیسرائیل نزیكه‌ی هه‌زار فه‌ڵه‌ستینی ده‌ستگیركردووه...\nسوپای پاسدارانی ئێران: ئه‌مریكا هه‌ر جووڵه‌یه‌ك بكات له‌سه‌ری ده‌ده‌ین...\nفه‌ڕه‌نسا: سیاسه‌ته‌كانی سه‌رۆكی ئه‌مریكا گرژی و ئاڵۆزی نێوده‌وڵه‌تی لێده‌كه‌وێته‌وه...\nئێران.. مافی هاوڵاتیبوون ده‌درێت به‌و منداڵانه‌ی له باوكێكی بیانی له‌دایك ده‌بن...\nتوركیا.. گه‌ڕان به‌دوای په‌یامنێره‌كه‌ی ئاژانسی ئانادۆڵ درێژه‌ی هه‌یه...\nتوركیا.. له ناو بارهه‌ڵگرێكدا 32 كۆچبه‌ری نایاسایی ده‌ستگیركران...\nفه‌رمانده‌ی سوپای پاسدارانی ئێران: هیچ ئەگەرێک نییه ئەمریکا هێرش بکاتە سەر ئێران...\nئه‌مریكا چاودێریی چالاكییه‌كانی سوپای ئێران و پشتیوانه‌كانی ده‌كات...\nهۆڵه‌ندا.. په‌رله‌مانتاران و به‌رپرسانی حكومه‌ت به‌شدارییان له خوانێكی به‌ربانگدا كرد...\nوێنه‌ی سه‌رۆكۆه‌زیرانی نیوزله‌ندا ده‌خرێته ناو ریكلامێكی مانگی ڕه‌مه‌زانه‌وه...\nروسیا.. به‌ته‌مه‌نترین هاوڵاتی له ته‌مه‌نی 123 ساڵیدا كۆچی دوایی كرد...\nئاماده‌كاریی بۆ ئه‌نجامدانه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانی ئیسته‌مبوڵ ده‌ستیپێكرد ...\nجیاوازییه‌كانی ناو ئیداره‌ی كۆشكی سپی به‌رانبه‌ر به دۆسییه‌ی ئێران به ئاشكرا ده‌بینرێت...\nله كاتی نوێژی ته‌ڕاویحدا له نێو مزگه‌وتێكی له شاری له‌نده‌ن كه‌سێك ده‌ستڕێژی گوللـه‌ی به نێو مزگه‌وته‌دا كرد....\nبه‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانیان، چین داوای كۆبوونه‌وه له ئه‌مریكا ده‌كات...\nئه‌مه‌ریكا به به‌های سێ ملیار دۆلار هه‌لیكۆپته‌ری جۆری ئاپاچی (24) ی هێرشبه‌ر به قه‌ته‌ر ده‌فرۆشێت...\nئێران ڕه‌تیده‌كاته‌وه ئه‌مریكا بوێرێ ئه‌وه‌ی هه‌بێت پڕۆسه‌ی سه‌ربازی به‌رانبه‌ری ئه‌نجام بدات....\nهێزی ئاسمانی ئه‌مریكا فڕۆكه‌ی بی52 ڕه‌وانه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌كات....\nئه‌مریكا تاقیكردنه‌وه‌ی مووشه‌كێكی بالیستیی ڕاگه‌یاند، كه به گونجاو بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی هه‌ڕه‌شه‌كانی سه‌ده...\nدامه‌زراوه‌ی ئه‌تۆمی ئێران: ئامانجی تاران ئه‌وه‌یه ڕێككه‌وتنی ئه‌تۆمی بچێته‌وه سه‌ر رێڕه‌وی خۆی...\nیه‌كێتی ئه‌وروپا داوا له ئێران ده‌كات به ڕێكه‌وتنی ئه‌تۆمییه‌وه پابه‌ند بێت...\nكۆریای باكوور تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی دیكه‌ی مووشه‌كی ئه‌نجامدا...\nتاڵیبان: ئه‌مریكاو بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان له ڕێكه‌وتنی ئاشتی نزیكبوونه‌ته‌وه...\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا وڵاتی به‌ڕازیلی وه‌ك هاوپه‌یمانی سه‌ره‌كیی نائه‌ندام له ناتۆ دیاری كرد...\nله مانگی ڕابردوودا زیاتر له سه‌د هه‌زار كۆچبه‌ر له‌سه‌ر سنووری ئه‌مریكا ـ مه‌سكیك ده‌ستگیر كراون...\nئوسترالیا دراوەكەی خۆی بەهەڵە چاپ كرد.....\nفه‌رمانده‌یی ناوه‌ندی ئه‌مریكا: ئه‌مریكا نایه‌وێت جه‌نگ له‌گه‌ڵ ئێران به‌رپابكات...\nئه‌ڵمانیا: گه‌ر ئێران پابه‌ندی رێكه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی نه‌بێت ئه‌وروپاش پابه‌ندی نابێت...\nداوای لێكۆڵینه‌وه له رووداوه‌كانی 16ـی ئۆكتۆبه‌ری كه‌ركوك ده‌كرێت...\nوته‌بێژی كرملین: بڕیاره‌كه‌ی ئێران له ئه‌نجامی چوونه ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكایه له ڕێككه‌وتنی ئه‌تۆمی...\nروحانى: ئێران نایه‌وێت له رێكه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی بكشێته‌وه...\nئێران كشانه‌وه‌ی له به‌شێك له رێكه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی راگه‌یاند...\nئه‌ردۆگان: له هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئیسته‌نبوڵ گه‌نده‌ڵی كراوه؛ بۆیه دووباره ده‌كرێته‌وه...\nئێران ناردنی هێزی سه‌ربازی ئه‌مریكا بۆ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به شه‌ڕی ده‌روونی وه‌سف ده‌كات...\nسبه‌ینێ؛ ئێران له باره‌ی رێكه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی بڕیار ده‌دات...\nترەمپ لێبوردنی بۆ سەربازێكی ئەمریكی دەركرد كە بەندكراوێكی عێراقیی كوشتبوو...\nبەپێی چەند زانیارییەكی هەواڵگری؛ ئێران بەرنامەی هێرشی سەربازی بۆسەر هێزەكانی ئەمریكا هەیە...\nشـــــێرپه‌نجه "عـــــه‌لیا عه‌بدننوور"ی له زیندانه ترســناكه‌كانی ئیمارات ده‌رهێنا...\nبه‌پێی ئاگربه‌ستی نێوانیان، ئیسرائیل ڕێڕه‌وه سنوورییه‌كانی غه‌ززه ده‌كاته‌وه...\nتوركیا.. بڕیاری دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانی له‌شاری ئه‌سته‌نبوڵ درا...\nروسیا.. ژماره‌ی قوربانیانی فرۆكه‌كه‌ی مۆسكۆ گه‌یشته 41 كه‌س...\nوه‌زیری ناوخۆی سریلانكا: 200 بانگخوازی ئیسلامیمان ده‌ركردووه...\nزانیاریی له‌سه‌ر په‌كختسنی داراییه‌كانی حزبوڵڵا، 10 ملیۆن دۆلار خه‌ڵاتی هه‌یه...\nئیسرائیل بۆ دژایه‌تی و داگیركاریی فه‌ڵستین، زۆرترین كه‌ڵكی له تره‌مپ وه‌رگرتووه...\nغه‌ززه.. سوپای ئیسرائیل له دوێنێوه 9 هاوڵاتی فه‌له‌ستینی شه‌هیدكردووه ...\nزۆرینه‌ی سه‌رۆكه‌كانی خۆرهه‌ڵات پاشایی دیكتاتۆر، یاخود كۆماریی كوده‌تایین...\nلیبیا.. هێزه‌كانی حه‌فته‌ر نه‌یانتوانیوه هێڵی به‌رگریی ده‌وروبه‌ری ته‌ڕابلوس ببڕن...\nئه‌مریكا به بڕی 6 ملیار دۆلار چه‌ك به ئیمارات و به‌حره‌ین ده‌فرۆشێت...\nئه‌مریكا.. فڕۆكه‌یه‌ك به 136 سه‌رنشینه‌وه له سه‌ر ڕووبارێك نیشته‌وه...\nگه‌وره‌ترین مزگه‌وت له مێژووی كۆماری توركیا له شاری ئه‌سته‌نبوڵ كرایه‌وه...\nله كۆریای باكوور زیاترله 10 ملیۆن كه‌س ڕووبه‌ڕوی قه‌یرانی خۆراك بوونه‌ته‌وه...\nدانیمارك.. فه‌یسبووك هه‌ژماری ئه‌و كه‌سه‌ی كه قورئانی سووتاند، هه‌ڵپه‌سارد ...\nحه‌سه‌ن ڕۆحانی: گوێ به ئه‌مریكا ناده‌ین و له هه‌نارده‌ی نه‌وت به‌رده‌وام ده‌بین...\nسەربازانی ئیسرائیل 50 خۆپیشانده‌ری فه‌له‌ستینییان له كه‌رتی غه‌ززه برینداركرد...\nتوركیا.. ژێرئاوكه‌وتنی به‌له‌مێك گیانله‌ده‌ستدانی 8 كۆچبه‌ری لێكه‌وته‌وه...\nساڵی ڕابردوو نزیكه‌ی 100 ڕۆژنامه‌نووس له سه‌رتاسه‌ری جیهان كوژراون...\nهه‌ردوو سه‌رۆكی ئه‌مریكاو روسیا په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فونییان ئه‌نجامدا...\nله مه‌راسیمێكدا، گه‌وره‌ترین مزگه‌وت له سه‌ر ئاستی توركیا، كرایه‌وه...\nجیهان یادی 27 ساڵه‌ی رۆژی ئازادی رۆژنامه‌گه‌ری ده‌كاته‌وه...\nقه‌ته‌ر میوانداریی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی دیكه‌ی نێوان ئه‌مریكا و تاڵیبانی كرد...\nدوایین گۆڕانكارییه‌كانی فه‌نزوێللا له سێ مانگ له‌مه‌وبه‌ره‌وه ده‌ستیپێكرد...\nله به‌ریتانیا ژنێك وه‌ك وه‌زیری به‌رگری ده‌ستبه‌كاربوو...\nمانگی ڕابردوو 459 كه‌س له سووریا ڕفێندراون...\nئیداره‌كه‌ی ترامپ كار بۆ ئه‌وه ده‌كات ئیخوان موسلیمین بخاته لیستی تیرۆره‌وه...\nئۆغلۆ: توركیاو ئه‌مریكا له ڕێكه‌وتن له‌سه‌ر ناوچه‌ی ئارام له سوریا نزیكبوونه‌ته‌وه...\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران: ئێران نایه‌وێت گرژییه‌كانی له‌گه‌ڵ واشنتۆن زیاتر بكات...\nبه‌ریتانیا وه‌ك یه‌كه‌م وڵات له جیهاندا باری له‌ناكاوی ژینگه‌یی‌و كه‌شوهه‌وای ڕاگه‌یاند...\nبریندارێكی دیكه‌ی هێرشه تیرۆریستییه‌كه‌ی نیوزیلاند گیانی له‌ده‌ستدا...\nهێلیكۆپته‌رێكی سه‌ربازی جه‌زائیری كه‌وته‌خواره‌وه...\nروسیا بە "مەرج" ئاسانكاری بۆ پێدانی رەگەزنامە بە هاوڵاتیانی عێراقی دەكات...\nته‌واوی زانیارییه‌كانی كێشه‌كانی ڤێنیزوێلا و ململانێ و ناكۆكییه‌كانی ماوه‌ی ڕابردوو...\nسوپای ئەمەریکا: هیچ فەرمانێکمان پێنەگەیشتووە بۆ خۆئامادەکردن بۆ جەنگ لەگه‌ڵ ڤەنزوێلا...\nبه‌پێی سزاكانی ئه‌مریكا بۆسه‌ر ئێران؛ له‌مرۆوه نابێت هیچ وڵاتێك نه‌وتی ئێران بكڕێت...\nدادگای به‌ریتانیا سزای 50 هه‌فته زیندانیكردنی به‌سه‌ر جولیان ئاسانج ـدا سه‌پاند...\nئیمپراتۆری نوێی یابان ده‌ستبه‌كار بوو...\nله هێرشێكی چه‌كدارانی ماوی له هیندستان، 15 سه‌ربازی ئه‌و وڵاته كوژران...\nتیرۆری كه‌سایه‌تییه سیاسییه‌كانی مێژوو ده‌نگدانه‌وه‌ی گه‌وره‌یان هه‌بووه.....\nڤه‌نزوێلا.. خوان گوایدۆ به پشتیوانیی لایه‌نگرانی له سوپا هه‌وڵی كوده‌تا ده‌دات...\nده‌ركه‌وتنه‌وه‌ی ئه‌بوبه‌كری به‌غدادی خوێندنه‌وه‌ی جیاوازی بۆ ده‌كرێت...\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا: بوون به ئه‌ندام له یه‌كێتیی ئه‌ورووپا ئامانجێكی ستراتیژیی توركیایه...\nئه‌ردۆغان: پڕۆژه‌ی فڕۆكه‌ی ئێف 35ـی ئه‌مریكی له‌به‌رده‌م ئه‌گه‌ری داڕووخاندایه...\n"ئه‌مریكا سزای نوێ به‌سه‌ر ئێراندا ده‌سه‌پێنێت"...\nخەلیلزاد: دانوستانەکان لەگەڵ بزووتنەوەی تاڵیباندا بەسستی بەڕێوەدەچێت...\nنیویۆرك تایمز: سزاكانی تره‌مپ بۆسه‌ر ئێران ئه‌مریكا راپیچی جه‌نگ ده‌كات...\nوەزیری دەرەوەی ئێران سەردانی کۆریای باکوور دەکات...\nتره‌مپ: سعوودیه جگه له دراو هیچی دیكه‌ی نییه، بۆیه نامه‌وێت له‌ده‌ستیانبده‌م...\nئه‌بوبه‌كر به‌غدادی گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیی نوێی بڵاوكرده‌وه...\nبه‌هۆی دروستبوونی لافاو و ڕۆچوونی زه‌وی 31 كه‌س گیانیان له‌ده‌ستداوه...\nقاسم سوله‌یمانی: دانوستان و گفتوگۆ له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دانه...\nسعودیه.. له ڕه‌مه‌زاندا 3 هه‌زار مافووری نوێ له مزگه‌وتی پێغه‌مبه‌ر ڕاده‌خرێت...\nئه‌مریكا.. لێپرسراوی گشتی زیندانی گوانتانامۆ له پۆسته‌كه‌ی دورخراوه‌ته‌وه...\nلیبیا.. له 24 رۆژدا 345 كه‌س كوژراون و هه‌زار و 652 كه‌سیش برینداربوون...\nسكۆتله‌ندا ڕاپرسی بۆ پرسی سه‌ربه‌خۆیی و جیابونه‌وه له به‌ریتانیا ئه‌نجامده‌دات...\nئێران هەڕەشەی داخستنی گەروی هورمز دەکات...\nئه‌فسه‌رێكی ئه‌مریكی به تۆمه‌تی ئه‌نجامدانی تاوانی جه‌نگ له موسڵ، دادگایی ده‌كرێت...\nئه‌ندۆنیزیا.. 272 كارمه‌ندنی كۆمسیۆنی هه‌ڵبژرادن له پڕۆسه‌كه‌دا گیانیانله‌ده‌ستدا...\nسوودان.. پارتی ئوممه‌ی ئۆپۆزسیۆن داوای به‌رده‌وامی خۆپیشاندانه‌كان ده‌كات...\nلیبیا.. له ته‌رابلوس و مسراته خۆپیشاندان دژ به خه‌لیفه حه‌فته‌ر به‌رده‌وامه...\nنیوزله‌ندا.. به‌ربانگكردنه‌وه‌ی به كۆمه‌ڵ له ڕه‌مه‌زاندا له مزگه‌وته‌كان هه‌ڵوه‌شێندرایه‌وه...\nئه‌مریكا.. شۆفێرێك هه‌وڵی كوشتنی چه‌ند كه‌سێك ده‌دات كه وایزانیوه موسڵمانن...\nسریلانكا.. هێرشی پۆلیس بۆ سه‌ر ماڵێك 15 كوژراوی لێكه‌وته‌وه كه شه‌شیان منداڵن ...\nكیم جۆنگ: ئاسایشی نیمچه دوورگه‌ی كۆریا په‌یوه‌سته به هه‌ڵوێستی واشنتۆنه‌وه...\nتونس.. له ئاكامی به‌ریه‌ككه‌وتنی دوو بارهه‌ڵگر 35 كه‌س بوونه قوربانی ...\nتورکیا.. بەتۆمەتی کودەتاکەی 2016، فەرمانی گرتن بۆ 210 کەسی دیکە ده‌ركرا...\nوه‌زیری ناوخۆی توركیا: قه‌ندیل بۆ سوپای توركیا پاروویه‌كی ئاسانه...\nروسیا: سه‌رۆكی ئه‌مریكا لە داماڵینی چەکی ئەتۆمی کۆریای باکوور جددی نییە...\nتوركیا هێزی زیاتر رەوانەی سنوورەکانى رۆژئاواى کوردستان دەكات...\nدامه‌زراوه‌ی گالوپ: دانیشتووانی جیهان له‌ئێستادا له بارێكی ده‌روونی خراپتردان...\nرووسیا و چین و ئه‌مریكا داواده‌كه‌ن تاڵیبیان به‌شداریی دانوستانه‌كانی ئاشتی بكات...\nویفاقی نیشتیمانی و حه‌فته‌ر، سه‌رقالی شكاندنی په‌نجه‌كانی یه‌كترن.....\nپارته‌كانی مافی ئاژه‌ڵان له هه‌ڵبژاردنی په‌ڕله‌مانی ئه‌وروپا به‌شداری ده‌كه‌ن.....\nچوار ته‌قینه‌وه‌ی دیكه له سریلانكا ڕوویاندا...\nله هێرشی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی دژی داعش هه‌زار و 600 كه‌س كوژراون....\nسه‌رۆكی رووسیا: بۆ پاراستنی سه‌روه‌ری كۆریای باكوور پێویست به گه‌ڕه‌نتی ئه‌منی ده‌كات...\nشازاده‌ی جێنشینی به‌ریتانیا سه‌ردانی مزگه‌وتی نوری نیوزله‌ندای كرد.....\nتوركیا ڕایگه‌یاند: راده‌ستكردنی فڕۆكه‌ی جه‌نگیی ئێف 35ی ئه‌مریكی به‌و ولاَته ده‌ستیپێكردووه...\nتوركیا و رووسیا و ئێران ئیدانه‌ی داننانی ئه‌مریكا به داگیركاریی ئیسرائیل به سه‌ر به‌رزاییه‌كانی جۆلاندا، ده‌كه‌ن.....\nسعودیه و ئیمارات ده‌ست له كاروباری ناوخۆی سوودان وه‌رده‌ده‌ن و نایانه‌وێ ده‌سه‌ڵات ده‌ستاوده‌ست بكرێت.....\nمیسر.. هه‌مواری ده‌ستوور مشتومڕێكی گه‌وره‌ی نایه‌وه.....\nبه بڕوای چاودێران دوور نیه ئه‌مریكا تووشی قه‌یرانێكی گه‌وره بێته‌وه.....\nموسڵمانانی كه‌مینه‌ی سریلانكا له‌ژێر فشاری كاردانه‌وه‌ی زنجیره ته‌قینه‌وه‌كانی چه‌ند ڕۆژی ڕابردوودان‌و سه‌دان كه‌سیا...\nله ئه‌مریكا، كه‌سێك به تاوانی كوشتن به پاساوی ڕه‌گه‌زپه‌رستی له‌سێداره درا....\nسزاكانی ئه‌مریكا مه‌ترسی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر هه‌نارده‌كردنی نه‌وتی ئێران دروستكردووه...\nڕۆژنامه‌ی واشنتۆن پۆست له دۆسیه‌ی یه‌مه‌ندا ئیداره‌ی ئه‌مریكا به "هاوبه‌شی تاوان" ناو ده‌بات...\nجۆ بایدن كاندیدیکردنی خۆی بۆ كێبڕكێیەکانی سه‌رۆكی ئه‌مریكا راگەیاند...\nرووسیا.. سه‌رۆكی روسیاو سه‌رۆكی كۆریای باكور كۆبوونه‌وه...\nپومپیو: ئه‌مریكا ده‌یه‌وێت هه‌ژمونی ئێران به‌سه‌ر رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راستدا نه‌هێڵێت...\nوه‌زیری به‌رگریی ڕووسیا: ئه‌مریكا ڕێگه بۆ خۆپڕچه‌ككردنی بێسنوور خۆش ده‌كات...\nسبه‌ینێ كۆبوونه‌وه‌ی سه‌رۆكی كۆریای باكورو سه‌رۆكی روسیا به‌ڕێوه‌ده‌چێت...\nعه‌لی خامنه‌یی: ئێران به‌رده‌وام ده‌بێت له هه‌نارده‌كردنی نه‌وت...\nئافره‌تێكی ئیماراتی دوای ٢٧ ساڵ به بێهۆشی به‌هۆی روداوێكی هاتوچۆوه؛ به‌ئاگا دێته‌وه...\nحكومه‌تی ئیمارات "وه‌زاره‌تی مه‌حاڵ نییه" دروستده‌كات...\nئه‌مرۆ؛ ته‌قینه‌وه‌یه‌كی دیكه سریلانكای هه‌ژاند...\nبڕیاره به‌منزیكانه كیم جۆنگ ئون و ڤلادیمێر پۆتین كۆببنه‌وه...\nئه‌مریكا هه‌نگاوێكی دیكه‌ی نا بۆ قورستركردنی سزاكان له‌سه‌ر ئێران ...\nداعش بەرپرسیارێتی خۆی لە ته‌قینه‌وه‌كانی سریلانکا راگەیاند...\nبه‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌كان ته‌قینه‌وه‌كانی سریلانكاو هێرشی سه‌ر مزگه‌وته‌كانی نیوزله‌ندا؛ په‌یوه‌ندیدارن به‌یه‌كه‌وه...\nئه‌مریكاو ئه‌وروپا، دیكتاتۆره‌كانیان له ده‌سه‌ڵاتی دیموكراسیی ئیسلامییه‌كان پێ باشتره...\nحه‌سه‌ن نه‌سروڵڵا، پێشبینی هه‌ڵگیرسانی جه‌نگ له نێوان ئیسرائیل و حزبوڵڵا ده‌كات...\nدامه‌زراوه‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كانی توركیا له‌باره‌ی تانه‌كانی ئاكپارتی كۆده‌بێته‌وه...\nئیمارات به‌ڕوونی ده‌یه‌وێت ده‌ست بخاته نێو كاروباری سه‌رجه‌م وڵاتانی ناوچه‌كه‌وه...\nسریلانكا.. 207 كه‌س له ته‌قینه‌وه‌ی كه‌نیسه و میوانخانه‌كاندا كوژران...\nسوودان.. ڕه‌وشی ته‌ندروستی عومه‌ر به‌شیر باش نیه و چاره‌سه‌ر ڕه‌ت ده‌كاته‌وه...\nله ئه‌نقه‌ره له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌سێكه‌وه هێرش كرایه‌سه‌ر سه‌رۆكی جه‌هه‌په...\nوه‌زیری به‌رگری توركیا هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه‌كردنه‌وه له په‌كه‌كه ده‌كات...\nفه‌ڕه‌نسا.. خۆپیشاندانی هێله‌ك زه‌رده‌كان ده‌ستیپێكرده‌وه‌و ده‌یان خۆپیشانده‌ر ده‌ستگیركران...\nچەند تەقینەوەیەک سریلانکایان هەژاند؛ زیاتر لە 150 کەس کوژران ...\nفه‌ره‌نسا پشتیوانی له هێرشه‌كانی خه‌لیفه حه‌فته‌ر بۆسه‌ر ته‌رابلوس ده‌كات...\nخۆپیشانده‌ران: كۆمه‌كییه‌كانی سعودییه و ئیمارات بۆ سوپای سودان، جێگه‌ی گومانن...\nفه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی ئاشتیپارێزی سوریا - ئیسرائیل له ڕووداوێكدا كوژرا...\nپۆمپیۆ: به‌رده‌وام ده‌بم له سه‌رۆكایه‌تی دانوستانه‌كان له‌گه‌ڵ كۆریای باكوور...\nئاماری كوژراوانی پێكدادانه‌كان له ته‌رابلوس گه‌یشته 220 كه‌س ...\nئێران.. شانەیەكی سیخوڕیی سه‌ر به (سی ئای ئەی) ئه‌مریكی ده‌ستگیركران...\nپاریس.. ماكرۆن، له‌گه‌ڵ شاندێكی باڵای هێزە كوردییەكانی رۆژئاوا كۆبووه‌وه...\nدۆناڵد تڕه‌مپ ستایشی ڕۆڵی خه‌لیفه حه‌فته‌ر له لیبیا ده‌كات...\nدیموكراته‌كانی ئه‌مریكا ره‌خنه‌ی تووندیان له به‌كارهێنانی "ڤیتۆكه‌ی ترامپ" گرت...\nتوركیا.. دوو كارمه‌ندی هه‌واڵگریی ئیمارات به تۆمه‌تی سیخوڕیكردن ده‌ستگیركران...\nچاوشئۆغڵوو: له كڕینی سیستمی به‌رگریی ئێس 400 نیگه‌رانیی ناتۆ له‌به‌رچاو گیراوه...\nكۆریا داوای دوورخستنه‌وه‌ی پۆمپیۆ له سه‌رۆكی شاندنی دانوستانكار ده‌كات...\nژماره‌ی ده‌ستگیركراوانی خۆپیشاندانه‌كه‌ی له‌نده‌ن گه‌یشته 460 كه‌س...\nپیاوێک ئەو پەنجەیەی خۆی بڕییەوە کە دەنگی پێدابوو...\nهێرشی ڕه‌وه كولله بۆ سه‌ر زه‌وییه كشتوكاڵییه‌كانی ئێران، شه‌ش پارێزگای ئه‌و وڵاته‌ی گرتووه‌ته‌وه ...\nسیسی؛ له ڕێگای پێدانی پۆستی ئه‌منی باڵا به كوڕه‌كانی؛ پێگه‌ی ئه‌منی و سیاسی خۆی به‌هێزتر ده‌كات...\nروحانی: سوپای ئێران دژی وڵاتانی دراوسێ نییه...\nماكرون: كڵێسای نۆتردام به‌شێوه‌یه‌كی جوانتر دروستده‌كه‌ینه‌وه...\nمیسر.. سیسی؛ تا ساڵی 2030 له پۆسته‌كه‌یدا ده‌مێنێته‌وه...\nناتانیاهو: ژماره‌یه‌كی زۆر له سه‌ركرده‌ی وڵاته عه‌ره‌بی و ئیسلامییه‌كان پیرۆزباییان لێكردووم...\nبه‌هۆی لافاو و هه‌ره‌برووسكه‌وه، له‌هیندستان و پاكستان 71 كه‌س گیانیانله‌ده‌ستدا...\nله ئاكامی بۆردومانی هێزه‌كانی حه‌فته‌ر بۆسه‌ر گه‌ڕه‌كێكی ته‌رابلوس؛ 41 كه‌س كوژران و برینداربوون...\nتره‌مپ ده‌یه‌وێت هاوكارییه‌كانی ئه‌مریكا بۆ وڵاتانی عه‌ره‌بی بۆ جه‌نگی یه‌مه‌ن به‌رده‌وام بێت...\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران سه‌ردانی توركیای كرد ...\nچه‌كی پێشكه‌وتووی فه‌ره‌نسی له جه‌نگی یه‌مه‌ندا به سعودیه‌و ئیمارات فرۆشراوه...\nتره‌مپ هێرشی كرده‌وه سه‌ر ئیلهان عومه‌ری نوێنه‌ری موسوڵمان له كۆنگرێسی ئه‌مه‌ریكا...\nسوودان.. عومه‌ر حه‌سه‌ن به‌شیر بۆ زیندانێك له پایه‌ته‌ختی وڵات گواسترایه‌وه...\nكاندیده‌كه‌ی جه‌هه‌په وه‌ك سه‌رۆكی شاره‌وانی ئیسته‌نبوڵ ده‌ستبه‌كارده‌بێت...\nهەڵبژاردنی سەرۆکایەتی و پەرلەمانی لە ئیندۆنێزیا بەڕێوەدەچێت...\nئه‌مریكاو ئه‌ورووپا سیاسه‌تی دووفاقی له به‌رانبه‌ر مافه‌كانی مرۆڤ له جیهاندا په‌یڕه‌و ده‌كه‌ن...\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا: سزا به‌سه‌ر سوپای پاسدارانی ئێراندا ده‌سه‌پێنین...\nجەزائیر.. سەرۆکی ئەنجوومەنی دەستووریی ده‌ستیله‌كاركێشایه‌وه...\nوەزیری ناوخۆی توركیا: تا ئێستا 321 هەزار و 93 پەنابەری سووریا گەڕاونەتەوە...\nجێفری: له‌گه‌ڵ توركیادا كار له‌سه‌ر ناوچه‌یه‌كی ئارام ده‌كه‌ن له سوریا كه یه‌په‌گه‌ی تێدا نه‌بێت...\nئاگره‌كه‌ی کڵێسای نۆتردام دوای هه‌شت كاتژمێر و نیو كوژێندرایه‌وه...\nجه‌زائیر.. هێزه سه‌ربازییه‌كان هه‌وڵی كۆتاییهێنان به خۆپیشاندانه‌كان ده‌ده‌ن...\nئه‌مریكاو ئه‌ورووپا هاوپه‌یمانیی راسته‌قینه‌ی ڕژێمه كوده‌تاچی و دیكتاتۆره‌كانن...\nگرێبه‌ستی سه‌ده.. ئوردون دوو ناوچه به ئیسرائیل ده‌دات‌و خاكی سعودیه‌ی پێده‌درێت...\nڕووسیا: توركیا سووره له‌سه‌ر كڕینی سیستمی به‌رگری موشه‌كی ئێس 400...\nئه‌نجومه‌نی سه‌ربازیى سودان ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ره پێكهێنانی حكومه‌تی مه‌ده‌نی نیشاندا...\nعومه‌ر به‌شیر سودانی جێنه‌هێشتووه و له ماڵه‌كه‌یدا ده‌ستبه‌سه‌ركراوه...\nئێران.. قه‌باره‌ی زیانه‌كانی لافاو زیاترله دوو ملیارو پێنجسه‌د ملیۆن دۆلار بووه...\nئاك پارتی تانه‌ی سه‌رووئاسایی له ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئیسته‌مبوڵ ده‌دات...\nئیسپانیا به‌ره‌و نادیارترین هه‌ڵبژاردنی گشتی له مێژووی خۆیدا هه‌نگاوده‌نێت...\nكیم جۆنگ ئون: ئاماده‌م به‌شداریی سێیه‌م لووتكه له‌گه‌ڵ تره‌مپ بكه‌م...\nبه‌لجیكا.. ژماره‌یه‌ك گه‌نجی موسڵمان گوڵ و بڵاوكراوه‌ی ئیسلامی ده‌به‌خشنه‌وه...\nسه‌رانی بزووتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ریی سودان بڕوایان به به‌ڵێنه‌كانی سوپا نییه...\nئه‌مریكا له‌ئاستی ده‌ستێوه‌ردانی چین و ڕووسیا له ڤه‌نزوێلا بێده‌نگ نابێت...\nعەبدوڵڵا گوڵ، له‌سه‌ر هەدەپە رەخنە لەبڕیای دەستەی هەڵبژاردنەكان دەگرێت...\nبه‌فشاری خۆپیشانده‌ران، سەرۆکی ئەنجومەنی سەربازی سودان ده‌ستی له‌كاركێشایه‌وه...\nدۆناڵد تره‌مپ، هه‌ڕه‌شه له دادگای تاوانه‌كانی نێوده‌وڵه‌تی ده‌كات...\nله هندستان پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی په‌ڕله‌مانی به‌ڕێوه‌ده‌چێت...\nهه‌وڵێكی ئیسرائیل بۆ دابه‌زاندنی مانگی ده‌ستكرد بۆسه‌ر مانگ سه‌ری نه‌گرت...\nوەزیری دەرەوەی ئێران: ناساندی سوپای پاسداران تاکلایەنەیە و گوشار دروست دەکات...\nئەنجامە فەرمییەکانی هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیل راگەیەندرا...\nترەمپ: هیچ شتێك ده‌رباره‌ی ویكیلیكس نازانم ...\nبڕیارێکی فەڕەنسا لەبارەی کوشتنی بەکۆمەڵی ئەرمەنەکانەوە تورکیا توڕە دەکات...\nسوپای سوودان: کاری لەپێشینەمان ئاسایشە، خەمی ئەوەمان نییە لەدەسەڵاتدا بمێنینەوە...\nڤیدیۆ.. پاپای ڤاتیکان پێڵاوی سەرکردەکانی باشوری سودان ماچدەکات...\nئه‌نجومه‌نی ئاسایشی بۆ تاووتوێی دۆخی سودان كۆده‌بێته‌وه...\nمایک پۆمپیۆ: تورکیا بە کڕینی سیستمی ئێس ٤٠٠ دەرگای سزاکان بۆخۆی دەکاتەوە...\nعومه‌ر به‌شیر؛ ئه‌و سه‌رۆكه‌ی به كوده‌تا هات و به كوده‌تاش ڕۆیی...\nڤیدیۆ.. پۆلیسی به‌ریتانیا دامه‌زرێنه‌ری ویكیلیكس-ی ده‌ستگیركرد...\nسودان.. عومه‌ر حه‌سه‌ن به‌شیر له‌ماڵه‌كه‌ی خۆیدا ده‌ستبه‌سه‌ره...\nپۆمپیۆ: فرۆكه‌ی F-35 به وڵاتێك نافرۆشین كه خاوه‌نی سیستمی به‌رگری ئاسمانی S-400 بێت...\nیەكێتیی ئەورووپا و بەریتانیا برێكزیتیان تا 31ی تشرینی یەكەم دواخست...\nسودان.. سه‌رۆكی وڵات له‌لایه‌ن سوپاوه له‌پۆسته‌كه‌ی دوورخرایه‌وه...\nجه‌زائیر.. خۆپیشانده‌ران دانانی سه‌رۆكی كاتی به به‌كوده‌تاو فێڵ ناو ده‌به‌ن...\nئەوەی پێویستە لەبارەی دەرکەوتنی کونەڕەشەکەی گەردوونەوە بیزانی ...\nئیسرائیل.. له هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌كه‌دا؛ ناتانیاهوو ركابه‌ره‌كه‌ی به 35 كورسی؛ یه‌كسانن...\nروحانی: ئه‌مریكا نایه‌وێت هه‌نگاوی تر دژی ئێران بگرێته‌به‌ر...\nچاوشئۆغڵو: ناساندنی سوپای پاسداران وه‌ك به‌ڕێكخراوی تیرۆریستی؛ زۆر هه‌ڵه‌یه...\nتره‌مپ: په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكاو میسر زۆر باشه‌و سیسی كاری زۆرباشی كردووه...\nبۆماوه‌ی سێ مانگ؛ عه‌بدولقادر بن صاڵح سه‌رۆكی كاتی جه‌زائیر ده‌بێت...\nفڕۆكه‌یه‌كی جه‌نگی سه‌ربه هێزه‌كانی خه‌لیفه حه‌فته‌ر، فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ته‌رابلوس-ی بۆردومانكرد...\nئیتاڵیا دژایه‌تی خۆی بۆ به‌شداری و ئه‌ندامێتیی توركیا له یه‌كێتی ئه‌وروپا ده‌ربڕی...\nدواین پێشهاته‌كان له‌باره‌ی شه‌ڕوناكۆكییه سیاسییه‌كان له لیبیا...\nئێران و ئه‌مریكا سوپاكانی یه‌كتری ده‌خه‌نه لیستی تیرۆری خۆیانه‌وه...\nروحانی: ئارامگرتنی ئێران به‌رامبه‌ر سیاسه‌ته‌كانی ئه‌مریكا سنورێكی هه‌یه...\nتوركیا.. داوای ئاكه‌په بۆ ژماردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كانی ئه‌سته‌نبوڵ؛ ره‌تكرایه‌وه...\nتوركیا.. به‌تۆمه‌تی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ رێكخراوه‌كه‌ی گوله‌ن؛ ده‌یان كارمه‌ندی جه‌ندرمه دوورخرانه‌وه...\nئێران.. به‌هۆی مه‌ترسی لافاو؛ فه‌رمانی چۆڵكردنی حه‌وت شارۆچكه‌و ده‌یان گوند دراوه...\nپڕۆسەی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئیسرائیل بەڕێوەدەچێت...\nپاكستان ١٠٠ بەندکراوی ھیندستان ئازاد ده‌كات ...\nئێران: ناونانی سوپای پاسداران به هێزی تیرۆر، ئاسایشی ناوچه‌كه ده‌خاته مه‌ترسییه‌وه...\nمۆسكۆ.. ئه‌ردۆغان و پۆتین كۆبوونه‌وه...\nئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئێران بڕیارێكی دژی ئه‌مریكا ده‌ركرد...\nڕاپرسییه‌كان: زۆرینه‌ی ده‌رچووانی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی ئیسرائیل له حزبه‌كه‌ی ناتانیاهۆ ده‌بن...\nیه‌كێتیی ئه‌ورووپا سزاكانی سه‌ر ئێرانی بۆ ماوه‌ی ساڵێكیتر درێژ كرده‌وه...\nهێزه‌كانی حكوومه‌تی نیشتمانی لیبیا فڕۆكه‌خانه‌ی ته‌رابلوسیان كۆنتڕۆڵكردووه...\nسوپای لیبیا ڕاگرتنی هێرشی هێزه‌كانی خه‌لیفه حه‌فته‌ری راگه‌یاند...\nتوركیا.. پارتی فه‌رمانڕه‌وا داوای ئه‌ژماركردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كانی ئه‌سته‌نبوڵ ده‌كات...\nڕواندا یادی كوژرانی 800 هه‌زار كه‌س له‌سه‌ر ده‌ستی هۆتۆییه‌كان ده‌كاته‌وه...\nئیداره‌ی ئه‌مریكا ئاستی دیپلۆماسیه‌تی له عێراق و هه‌رێم بۆ نیوه كه‌مده‌كاته‌وه...\nدۆناڵد تره‌مپ: ئه‌مریكا مه‌ترسیه‌كی گه‌وره‌ی له‌سه‌ره به‌هۆی كۆچبه‌رانه‌وه...\nسه‌رۆكی تونس خۆی بۆ خولی دووه‌می سه‌رۆكایه‌تی وڵاته‌كه‌ی هه‌ڵنابژێرێته‌وه...\nبه‌ریتانیا پاسپۆرت و ناسنامه‌ی بۆ دوای جیابوونه‌وه له یه‌كێتی ئه‌وروپا ئاماده‌كردووه...\nلیبیا.. پاشماوه‌كانی قه‌زافی جه‌نگێكی نوێ له پایته‌ختی وڵات هه‌ڵده‌گیرسێنن...\nئێران هۆشداریی ده‌داته ئه‌مریكا به‌وه‌ی سوپاكه‌یان وه‌ك داعش ئه‌ژمارده‌كه‌ن...\nبكوژه‌كه‌ی ئاڤان نه‌جمه‌دین به 18 ساڵ و 8 مانگ زیندانیكردن سزادرا...\nناکۆکییەکانی ئەمریکا و تورکیا لەسەر ئێس ٤٠٠ گەیشتووەتە لوتکە...\nبه‌ریتانیا به‌نیازه دۆسیه‌ی دامه‌زرێنه‌ری ویكلیكس كۆتایی پێبهێنێت...\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا: په‌یوه‌ندیه‌كانی توركیا و هه‌رێم ئاسایی ده‌كه‌ینه‌وه...\nمه‌حمود ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد: ده‌رفه‌تی ژیانی سیاسیی له ئێران نەماوە...\nسەرۆکوەزیرانی بەریتانیا دووبارە داوای دواخستنی برێكسیت ده‌كات...\nئاماری قوربانییانی لافاو له ئێران به‌رزتر ده‌بێته‌وه...\nتیرۆرستەکەی نیوزلەندا برایە بەردەم دادگا...\nیه‌كێتی ئه‌وروپا ڤیزا له‌سه‌ر گه‌شتی هاووڵاتیانی به‌ریتانی هه‌ڵده‌گرێت...\nجۆرەكانی بەرزە پەستانی خوێن و نیشانه‌کانی توشبوون چییه؟\nگۆگڵ چەند خزمەتگوزارییەکی لەگەڵ ھواوی راگرت\nسوودی خواردنه سه‌وزه‌واته‌كان\nكاك قوباد ئەم كاتەت باش...\nئێران یان شیعەکانی عیراق داوای رۆیشتنی ئەمریکا دەکەن؟...\nئه‌حمه‌د حاجی ره‌شید\nکاتێک ئەخلاق دەبێتە هەوێنی کاری سیاسی دەرەنجامیشی سەرکەوتنە...\nعیراق لەکوێی بەرداشی ئەمریکا ئێراندا...


ئەو دەروێشانەی لە ئێرانەوە بۆ مه‌راسیمه‌كه هاتوون پێویسته وەك هەڵگری ڤایره‌سی كۆرۆنا سەیربكرێن – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/ئەو دەروێشانەی لە ئێرانەوە بۆ مه‌راسیمه‌كه هاتوون پێویسته وەك هەڵگری ڤایره‌سی كۆرۆنا سەیربكرێن\nئەو دەروێشانەی لە ئێرانەوە بۆ مه‌راسیمه‌كه هاتوون پێویسته وەك هەڵگری ڤایره‌سی كۆرۆنا سەیربكرێن\nHooshyar July 10, 2020 هەواڵنێرەکان Leave a comment 66 Views\nد.محه‌مه‌د خۆشناو وته‌بێژی فه‌رمی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هه‌رێم باس له‌مه‌ترسی هاتنی هه‌زاران له‌ده‌روێش و په‌یڕه‌وانی شێخ محه‌مه‌د كه‌سنه‌زانی ده‌كات كه دوێنێ سنوری باشماخ-ییان بڕی به‌ره‌و سلێمانی به‌مه‌به‌ستی به‌شداریكردنییان له مه‌راسیمی ناشتنی ته‌رمی(شێخ محه‌مه‌د) له‌و ڕوه‌وه ده‌ڵێت” مه‌ترسی ئه‌وانه زۆر زۆر به‌رزه ده‌بێت ئێمه وه‌كو وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی سه‌یری هه‌موو ئه‌وانه بكه‌ین وه‌كو هه‌ڵگرێكی ڤایڕه‌سی كۆرۆنا به‌داخه‌وه پێشبینی ده‌كرێت ئه‌گه‌ر ئه‌م پرسه‌یه ئه‌نجام بدرێت به‌ڕاستی له 2-3 هه‌فته‌دا له‌وانه‌یه پێشبینی كاره‌ساتی گه‌وره‌تر بكرێت، ده‌بێت ئه‌وه‌مان له‌بیربێت كه به‌ركه‌وته‌كانی ڕاسته‌خۆ له‌ماوه‌ی 1-2 ڕۆژدا ده‌رناكه‌وێت به‌ڵكو پێویستی به‌كات هه‌یه، هه‌روه‌ها وتی” سه‌باره‌ت به‌دانانی ئه‌و پرسه‌یه‌ش كارێكی زۆر ناته‌ندروست و زۆر نازانستییه هه‌موو جۆره كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له ئێستادا مه‌ترسی زۆر گه‌وره و كاره‌ساتی زۆر گه‌وره‌ی به‌دوادابێت، له‌وانه‌یه له كۆنتڕۆڵ ده‌ربچێت و نه‌خۆشخانه‌كان پڕَببن، ده‌كرێت ببێته هۆی كاره‌ساتێكی زۆر گه‌وره له كوردستان كه پێشتر ده‌رباره‌ی ڤایڕه‌سی كۆرۆنا ژماره‌ی وا نه‌بینرا بێت، ئێمه زۆر به‌توندی پێشنیار ده‌كه‌ین و ڕێنماییان ده‌كه‌ین هاوڵاتییان به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك خۆیان له‌و كۆبۆنه‌وه‌یه به‌دوور بگرن، وه داوا له‌لایه‌نه جێبه‌جێكارییه‌كانیش ده‌كه‌ین به‌هه‌رشێوه‌یه‌ك بێت بتوانن ڕێگری بكه‌ن له كۆبووونه‌وه‌كه، ده‌شڵێت”مه‌ترسیه‌كه هه‌موو ئه‌و شوێنانه ده‌گرێته‌وه كه ئه‌و هاوڵاتیانه‌ی پێدا تێپه‌ڕ بووه”\n” مه‌ترسی ئه‌وانه زۆر زۆر به‌رزه “\nله‌سه‌ره‌تای وتووێژه‌كه‌دا وته‌بێژی فه‌رمی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ئاماژه‌ی به مه‌ترسی هاتنی ده‌روێشانی ڕێبازی شێخ محه‌مه‌دی كه‌سنه‌زان كرد له ئێرانه‌وه بێ ئه‌وه‌ی هیچ پشكنینێكی ته‌ندروستییان بۆ بكرێت له‌وباره‌یه‌وه وتی” مه‌ترسی ئه‌وانه زۆر زۆر به‌رزه ده‌بێت وا گومان بكه‌ین هه‌ركه‌سێك له‌وانه هه‌ڵگری ئه‌مجۆره په‌تایه بن، یاخود هه‌تا ئه‌گه‌ر هاتوو بڕێكی كه‌م له‌وانه هه‌ڵگری ئه‌مجۆره په‌تایه‌بن ده‌كرێت هه‌ر له‌سه‌ره‌تای ئێستاوه به‌و تێكه‌ڵی و به‌و قه‌ره‌باڵغیه گه‌یشتونه‌ته سنوره‌كانی هه‌رێمی كوردستان تاوه‌كو به‌ركه‌وتنیان له‌گه‌ڵ چه‌ند كه‌سانی دیكه هه‌بووه گریمانه‌ی ئه‌وه‌ی هه‌یه ئه‌و په‌تایه‌یان بۆ یه‌كتری گواستبێته‌وه و بوبێتنه هه‌ڵگری ئه‌م په‌تایه، ئه‌م هه‌مووه كه هه‌ندێك له داتاكان ئه‌وه‌ی تا ئێستا پێم گه‌یشتبێت باسی 2 هه‌زار كه‌س یان زیاتر ده‌كه‌ن كه سنورییان بڕیووه هاتون به‌ره‌و شاری سلێمانی به‌وردی نازانم باس ده‌كه‌ن له‌سنوری ئێران داخل بوون مه‌ترسی یه‌كجار گه‌وره دروست ده‌كات. ئێمه وه‌كو وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی پێویسته سه‌یری هه‌موو ئه‌وانه بكه‌ین وه‌كو هه‌ڵگرێكی ڤایڕه‌سی كۆرۆنا.”\nد.محه‌مه‌د خۆشناو هۆشداری دا به‌هاوڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان له‌و ڕوه‌وه ده‌ڵێت” هاوڵاتیان پێویسته به‌هیچ شێوه‌یه‌ك هیچ جۆره به‌ركه‌وتنێكیان له‌گه‌ڵ ئه‌وانه نه‌بێت سه‌باره‌ت به‌دانانی ئه‌و پرسه‌یه‌ش كارێكی زۆر ناته‌ندروست و زۆر نازانستییه هه‌موو جۆره كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له ئێستادا مه‌ترسی زۆر گه‌وره ده‌كرێت كاره‌ساتی زۆر گه‌وره‌ی به‌دوادا بێت.”\n” ده‌سه‌ڵاته‌كانی وه‌كو پارێزگار و قایمقام و به‌هاوكاری له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی ناوخۆ كۆمه‌ڵێك ڕێكار هه‌یه ده‌كرێت له حاڵه‌تی ناچاریدا به‌یاسا جێبه‌جێ بكرێت “\nد.محه‌مه‌د خۆشناو ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد سه‌باره‌ت به پرسه و هه‌رمه‌راسیمێك وه‌ك وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ڕێنمایی قه‌ده‌غه‌كردنیان ده‌ركردووه له‌و ڕوه‌وه ده‌ڵێت” بێگومان ئێمه وه‌كو وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ڕێنمایمان بۆ هه‌موو ده‌سه‌ڵاته جێبه‌جێكارییه‌كان ناردووه، ڕێنماییمان بۆ هه‌موو ئه‌و شوێنانه ناردووه كه توانای جێبه‌جێكردنی ئه‌و یاسایانه‌یان هه‌یه كه كام له‌و ڕێكارانه مه‌ترسی گه‌وره دروست ده‌كات له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئێمه وه‌كو وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی لایه‌نێكی جێبه‌جێكردن نین به‌ڵام ده‌سه‌ڵاته‌كانی وه‌كو پارێزگار و قایمقام و به‌هاوكاری له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی ناوخۆ كۆمه‌ڵێك ڕێكار هه‌یه ده‌كرێت له حاڵه‌تی ناچاریدا به‌یاسا جێبه‌جێ بكرێت، ئه‌و جۆره مه‌ترسیه به‌ڕاستی له هه‌موو پارێزگاكان هه‌موو جۆره كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئایینی و پرسه به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌م كۆبوونه‌وه‌یه و له‌م به‌خاكسپاردنه ده‌رده‌كه‌وێت به‌ڕاستی زۆر زۆر گه‌وره‌یه‌به ئه‌ندازه‌ی گه‌وره‌یه‌كه‌ی مه‌ترسیه‌كه دروست ده‌كات به‌ڵێ ڕامانگه‌یاندووه كه پرسه قه‌ده‌غه‌یه، له‌ڕووی ته‌ندروستییه‌وه زۆر زۆر ترسناكه ئاستی ترسناكیه‌كه‌ی یه‌كجار به‌رزه وه دانانی هه‌رجۆره پرسه‌یه‌ك له‌و شێوازه به‌ده‌ر له ڕێنماییه ته‌ندروستیه‌كان به‌هیچ شێوه‌یه‌ك له‌ئێستادا كارێكی سه‌لامه‌ت نییه.”\nده‌رباره‌ی ڕه‌خنه‌ی به‌شێك له‌هاوڵاتیان له‌كاتێكدا ڕێكاره تونده‌كانی كۆرۆنا له‌هه‌رێم به‌رده‌وامه به‌ڵام ڕێگه به‌هاتنی ئه‌و ده‌روێشانه و به‌ڕێوه‌چوونی مه‌راسیمی ناشتنی ته‌رمی (شێخ محه‌مه‌د) ده‌كرێت.د.محه‌مه‌د خۆشناو وتی” به‌هیچ شێوه‌یه‌ك هه‌رجۆره كارێكی نازانستی هه‌ر جۆره كارێكی نایاسایی ڕووبدات نابێت هاوڵاتیان بیخه‌نه‌وه سه‌ر ملی كۆرۆنا ئه‌مه ده‌كه‌وێته سه‌ر به‌رپرسه ئیدارییه‌كان، ئه‌و كاره نازانستیه ڕوویداوه، مه‌ترسی كۆرۆنا وه‌كو خۆی به‌رده‌وامه هاوڵاتیان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی تووشی ئه‌و زیانه زۆره‌ی به‌ركه‌وته ده‌بن، توشی ئه‌وه نه‌بنه‌وه كه مه‌ترسی كۆرۆنایان له‌بیرنه‌چێته‌وه، مه‌ترسی كۆرۆنا وه‌كو خۆی به‌رده‌وامه پێویسته هاوڵاتی ئه‌گه‌ر بتوانێت له‌سه‌ر ئاستی تاك هه‌ر ته‌نها به بڵاوكردنه‌وه‌ی وشیاری ته‌ندروستیش بێت ، ڕێگری بكات له‌م جۆره كۆبوونه‌وانه به‌شداریكردن له‌مجۆره كۆبوونه‌وانه بۆ هه‌ر كه‌سێك مه‌ترسیه‌كی یه‌كجار دروست ده‌كات، وه ئه‌مه ئیشی لایه‌نه ئیدارییه‌كانی ئه‌و شاره‌یه كه ئه‌و پرسه‌یه‌ی تێدا ئه‌نجام ده‌درێت ڕێگری بكه‌ن له هه‌موو جۆره كۆبوونه‌وه‌یه‌كی به‌و شێوه‌یه.”\n” له 2-3 هه‌فته‌دا له‌وانه‌یه پێشبینی كاره‌ساتی گه‌وره‌تر بكرێت “\nوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هه‌رێم ئه‌وه‌شی وت” سه‌باره‌ت به ڕێنمایی به‌دیاریكراویی بۆ ئه‌م (مه‌راسیمه) ئێمه ڕێنمایی ته‌نها بۆ حاڵه‌ت ده‌رناكه‌ین به‌ڵام له‌سه‌ره‌تای بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌م په‌تایه باسی ئه‌م جۆره كۆبوونه‌وانه‌مان كردووه، له‌سه‌رو هه‌موویانه‌وه كۆبوونه‌وه‌ی پرسه، پرسه تێكه‌ڵاوییه‌كی یه‌كجار زۆره، قه‌ره‌باڵغی و به‌ركه‌وتنی یه‌كجار زۆره، مه‌ودای نێوانیان ناپارێزرێت له‌م پرسه‌یه‌دا به‌داخه‌وه پێشبینی ده‌كرێت ئه‌و ژماره زۆره به‌شدار بێت، ئه‌گه‌ر ئه‌م پرسه‌یه ئه‌نجام بدرێت به‌ڕاستی له 2-3 هه‌فته‌دا له‌وانه‌یه پێشبینی كاره‌ساتی گه‌وره‌تر بكرێت ده‌بێت ئه‌وه‌مان له‌بیر بێت كه به‌ركه‌وته‌كانی ڕاسته‌خۆ له‌ماوه‌ی 1-2 ڕۆژدا ده‌رناكه‌وێت به‌ڵكو پێویستی به‌كات هه‌یه، به‌تایبه‌ت به‌و پرسه‌یه ، ئێمه زۆر به‌توندی پێشنیار ده‌كه‌ین و ڕێنماییان ده‌كه‌ین به‌هه‌موو شێوه‌یه خۆیان له‌و كۆبۆنه‌وه‌یه به‌دوور بگرن ، وه داوا له لایه‌نه جێبه‌جێكارییه‌كانیش ده‌كه‌ین به‌هه‌رشێوه‌یه‌ك بێت بتوانن ڕێگری بكه‌ن له كۆبووونه‌وه‌كه. “\n“ئه‌گه‌ر ئه‌و پرسه و مه‌راسیمه ئه‌نجامدرا پێشبینی ده‌كه‌ین كاره‌ساتی زۆر گه‌وره ڕووبدات له‌وانه‌یه له كۆنتڕۆڵ ده‌ربچێت”\n“به‌ڕاستی ئه‌گه‌ر دوو هه‌فته تا سێ هه‌فته بڕوات ئه‌و به‌ركه‌وتنانه ڕووبدات واته ئه‌وكۆبوونه‌وه و پرسه و مه‌راسیمه ڕووبدات تێكه‌ڵی هاوڵاتیان ببنه‌وه پێشبینی ده‌كه‌ین كاره‌ساتی زۆر گه‌وره ڕووبدات، ئه‌و ژماره‌یه‌یه‌ی كه ئێستا هه‌یه دوو هێنده و سێ هێنده ببێته‌وه. ئه‌گه‌ر ژماره‌كه بگاته سێ هێنده و چوار هێنده، له‌وانه‌یه له كۆنتڕۆڵ ده‌ربچێت و نه‌خۆشخانه‌كان پڕَببن، ده‌كرێت ببێته هۆی كاره‌ساتێكی زۆر گه‌وره له كوردستان كه پێشتر ده‌رباره‌ی ڤایڕه‌سی كۆرۆنا ژماره‌ی وا نه‌بینرا بێت، ده‌كرێت ئه‌مه ببێت به كاره‌ساتێكی زۆر گه‌وره.” د.محه‌مه‌د خۆشناو وای وت”\n“هێنانه‌وه‌ی ئه‌م ته‌رمه به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه ده‌بێت”\nد.محه‌مه‌د خۆشناو له‌وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی ئایا وه‌ك لایه‌نی ته‌ندروستی ئاگادارن چۆن ئه‌و ته‌رمه ده‌هێنرێته‌وه كوردستان ده‌ڵێت” هێنانه‌وه‌ی ئه‌م ته‌رمه به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه ده‌بێت، خۆی هێنانه‌وه‌ی ته‌رم ئه‌گه‌ر به‌كۆمه‌ڵێك مه‌رجی یاسایی و كۆمه‌ڵێك مه‌رجی ته‌ندروستی بێت ڕێگری لێناكرێت واته هێنانه‌وه‌ی ته‌رمی هه‌ر هاوڵاتییه‌ك هه‌ركه‌سێك شتێكی نازانستی نییه به‌و مه‌رجه‌ی به كۆمه‌ڵێك ڕێكاری ته‌ندروستی ئه‌نجام بدرێت به‌ڵام دانانی پرسه ترسناكی زۆر گه‌وره‌یه‌و ناته‌ندروستییه.”\n“به‌هیچ شێوه‌یه‌ك توانای ڕێگریكردنمان نیه له‌و مه‌راسیم و كۆبونه‌وانه “\nدووپاتیشیكرده‌وه” ڕێگریكردن له‌و مه‌راسیمه به‌داخه‌وه ئه‌وه به‌ته‌نها له‌ده‌سه‌ڵاتی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیدا نییه ئێمه ته‌نها ده‌توانیین لایه‌نه به‌رپرسه‌كان ئاگادار بكه‌ینه‌وه كه‌مه‌ترسی ئه‌م حاڵه‌ته چه‌نده گه‌وره‌یه ئێمه به‌رده‌وام ئاگاداری ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه ده‌كه‌ینه‌وه ده‌بێت شتێكیش باس بكرێت كه ئه‌مانه هه‌ولێر ، سلێمانی ، دهۆك ئه‌وانه لێی به‌رپرسن به‌ڕێوه‌به‌ری ته‌ندروستی ئه‌و شارانه پێویسته هه‌ڵوێست وه‌ربگرن ، وه پێویسته ڕوونی بكه‌نه‌وه بۆ ژووری ئۆپراسیۆنه‌كان ، چونكه ئه‌وان خۆیان له ژووری ئۆپراسیۆنه‌كانن، وه دڵنیاشم ئه‌مه‌یان كردووه و مه‌ترسیه‌كه‌یان نیشان داوه. وه ده‌وه‌ستێته سه‌ر ئه‌و لایه‌نانه‌ی له توانایاندایه به‌هه‌رجۆرێك له جۆره‌كان بێت ئه‌و ڕێكارانه جێبه‌جێبكرێت چونكه ئێمه وه‌كو وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه ته‌ندروستیه‌كان هێزێكی وه‌ها نیه له وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی تاكه هێزی ئێمه زانست و پزیشكان و كارمه‌ندانی ته‌ندروستین كه خزمه‌تی هاوڵاتیانی پێبكه‌ین به‌هیچ شێوه‌یه‌ك توانای ڕێگری كردنمان نییه له‌و كۆبوونه‌وانه.”\n“مه‌ترسیه‌كه هه‌موو ئه‌و شوێنانه ده‌گرێته‌وه كه ئه‌و ده‌روێشانه‌ی پێدا تێپه‌ڕ بووه”\nبه‌پێی ئه‌و گرته ڤیدیۆیانه‌ی بڵاوكرانه‌وه لایه‌نگران و ده‌روێشه‌كان جگه له‌بڕینی خاڵی سنوری باشماخ به‌شێكییان بازگه‌كانی كه‌ڵه‌ك و كه‌ركوك و هه‌ولێریشییان بڕیووه به‌ره‌و سلێمانی، د.محه‌مه‌د خۆشناو جه‌ختیكرده‌وه مه‌ترسی ئه‌و مه‌راسیم و هاتنی ئه‌و ده‌روێشانه بۆ هه‌موو پارێزگاكانه له‌و ڕوه‌وه ده‌ڵێت” مه‌ترسیه‌كه هه‌موو ئه‌و شوێنانه ده‌گرێته‌وه كه ئه‌و هاوڵاتیانه‌ی پێدا تێپه‌ڕبووه به‌ڵام بێگومان له شوێنێك زیاتر بمێننه‌وه مه‌ترسی زیاتر دروست ده‌كات. له ئێستادا بارودۆخی ته‌ندروستی هه‌ولێر و سلێمانی زۆر زۆر خراپه له‌ڕووی ژماره‌ی تووشبوانه‌وه ژماره‌كان له هه‌ڵكشاندان به‌داخه‌وه سلێمانی دووه‌م پارێزگایه‌یه له‌سه‌ر ئاستی عێراق له‌ڕووی زۆری ژماره‌ی توشبوون و به‌ركه‌وتووان و مردوان ئه‌گه‌ر ئه‌م كاره‌ساته‌شی بێته‌سه‌ر گریمانه‌ی ئه‌وه ده‌كه‌ین كاره‌ساته‌كه دوباره هه‌ڵكشاندنێكی خراپتر به‌خۆیه‌وه ببینێت.”\nPrevious Trump Biryara Dadgeha Qanûna Bingehîn bi Tundî Rexne Dike\nNext نوێترین دەرکەوتنی ئەکتەری بۆڵیوود پریتی زینتا کە لە فیلمی the hero زیاتر لە کوردستان ناسرا لە ساڵی2003 نمایشکرا ئەو فیلمەت بینیووە؟ #westga_magazine\nبه‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رما خوێندكارانی له‌ناو پۆله‌كان هه‌راسان كردوه‌و وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ش داوای له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كان كردوه ده‌رخسته‌ی …


داکۆکی لە ڕۆماننووس یان (چی ئەقەومێ کە کەس ئیتر چیرۆک نەگێڕتەوە؟)\nتاريخ: ۱۳۹۶ يکشنبه ۲۲ بهمن ساعت ۱۸:۵۱ بازدید: 1311 نظرات: 2 کد مطلب: 5093\n«مووزلمان» ( Musselmanیا Muselmann) دەستەواژەیەک بوو لە زیندانەکانی نازی بە کەسێک دەگوترا کە لە ترسان و برسان و به هۆی ئەشکەنجەی زۆرەوە، هەر چەشنه ئاگاهی و هەستیارییەک کە نیشانەی شوناسی مرۆڤ بێت لە دەروونیدا نەمابوو و هیچ هەست و ئامانج و هەڵوێستێکیان لەمەڕ ژیانەوە بە خۆش و ناخۆشیەوە نەبوو. ئەوانە کەسانێک بوون کە رووبەڕووی دژوارترین ئەشکەنجەکانی سەربازانی نازی دەبوونەوە و تەنانەت لە بەرامبەر ئەشکەنجەشدا هەوڵ و خواستێکیان بۆ دەربازبوون-چ بە هات و هاوار یان بە ڕاکردن-نەبوو.مڕۆڤێکی داماڵدراو لە هەر چەشنە شوناسێکی مرۆیی. واتە مووزلمان پێش مەرگی بایۆلۆژیکی توشی مەرگێکی نمادین ببوونەوە. پریمو لوی لە بیرەوەریەکانی خۆی لە ئۆردوگای ئاشوویتس لە بارەی گەنجێکەوە به ناوی (018) دەنووسێت: "من وەها بیردەکەمەوە کە تەنانەت ناوی خۆشی لەبیر چۆتەوە، بێ‌گومان ئەو هەر وەها ئەنوێنێت".(١) مووزلمان بەهۆی بەسەرهاتە تاڵ و قیزەونەکانی ناو ئۆردوگای ئاشوویتس هەستی مرۆڤ بوون و توانستەکانی مرۆڤیان لێ سڕابۆوە. لای ئاگامبێن، مووزلمان وێنای تەواوکۆی مرۆڤی دیلکراو لە لۆژیکی ئۆردوگایە، نە ئەتوانن بمرن-مەرگی بایۆلۆژیکی- نە ئەتوانن قسە بکەن، نە ئەتووانن مان بگرن، نە ئەتوانن ئۆمێدوار بن، تەنیا لە ژێر فەرمانی حاکم ئەتوانن ژیان بکەن، ژیانێکی داماڵدراو لە هەر چەشن یاسا و رێسایەک بۆ پشتگیری لە پێگەی ئاسایی مرۆڤ.(٢) ئەوەی کە مووزلمان چ ئەزموونێکیان لە ئۆردوگا هەبووە تەنیا لە بەشێک لە بیرەوەریەکانی پریمولوی و جۆرج سێمیریۆن دەردەکەوێت کە بە گوێرەی ئەوان، ئەم بیرەوەرییە تەنیا بەشێکی زۆر کەم و بچکۆلە لە چەرمەسەرییەکانی ئەو مرۆڤانەیە. هۆی ئاگادار نەبووبی تەواوکۆ – یان زیاتری- ئێمە لەو چەشنە مرۆڤە!!، و پۆرنۆگرافی مەرگ لە ئۆردوگاکانی ئاشوویتس، دەگەرێتەوە سەر دوو لایەن. یەکم بەشێکی زۆر لە مووزلمانەکان لە ئاگردانەکانی ئاشوویتس سووتان و ئیتر هەر بوونیان نەبوو تا بەسەرهاتەکانیان بگێڕنەوە- جا بەهەر چەشنێک لە گێڕانەوە بێت!- ، دووهەم، ئەو بەشەی کە زیندوو مانەوە ئیتر نەیان ئەتوانی "بگێڕنەوە"!، لە واقیع دا تووشی وێستانی زەمەن لە کاتی ئاشوویتس هات بوون و توانستی دەربازی لەم زەمەنەیان نەبوو، بە شێوەی سایکۆلۆژیکی لە دۆخێکی ناوازە لە زەمەن-ترسی کارەسات- کەوت بوونەوە. لەم دۆخەدا توانستی زمان لەسەر ئاخافتنی ئاسایی لەمەڕ بیرەوەری سەقەت دەبێت، کە واتە تووشی چەشنێک لە "لاڵی" و "بێ‌زمان" هاتبوون.(٣) ئەم دۆخە- وێستانی مێشک لە کاتی کارەسات دا- توانستی گێڕانەوەی کارەساتی لەو چەشنە مرۆڤەی هەستاندبۆوە!.\n"نەگێڕانەوە"ی مووزلمان فەرامۆشی یان هیچ نەبێت کەمترین بیرەوەری بۆ نەوەی داهاتووی خۆی پێیە. ئەگەر ئەم بیرەوەرییانە گرینگ بن، وەها پاساوێک لەسەر گێڕانەوە ئەتوانین بێنینەوە کە لە تاوتوێ کردنی دەستەواژەی "گێڕانەوە" (Narration)، بەم دەرئەنجامە دەگەین کە ریشە و بنەماکەی دەگاتەوە سەر وشەی (Narrara) لە لاتین و (Gnarus)ی یۆنانی کە بە مانای "زانست" و "ناسین" دێت کە ڕیشەی هێند و ئۆرووپایی (gnos)ی هەیە. بەم پێیە گێڕانەوە، دەبێتە "دۆزینەوەی زانست"، ئەرەستووش لە بووتیقادا هەر بەم مانایەی گرتووە. بەم پێیە گێڕانەوە، "زانست لەسەر رووداو و بەسەرهاتێکی تایبەتە"،(٤) زانست لەسەر رووداو، لە رووی مانەوە و ئەزموونی داهاتووی رووداوە کە بۆ مرۆڤ گرینگ ئەنوێنێت. بە چەشنێک گێڕانەوە، هەوڵدان بۆ هەرمان بوونەوەیە، چون لە گێڕانەوەدایە کە شێوازێک لە رووداو و بەسەرهاتەکان خۆ ئەنوێنن و لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی‌تر هەناردە دەکرێن. مێتافۆری "شەهرزاد" لە کتێبتی حەقایەتەکانی "هەزارو یەک شەو"، باس لە هەوڵی شەهرزاد بۆ زیندوومان‌و نەکووژرانی ئەو لەلایەن پاشاوە دەکات، ئەم هەوڵەی شەهرزاد لە "گێڕانەوەی چیرۆک" بۆ پاشا خۆ ئەنوێنێت. شەهرزاد هەر شەو بۆ زیندومانەوەی چیرۆکێک بۆ پاشا ئەگێڕێتەوە، بەم شێوە پاشای تامەزرۆی بیستن دەکات بۆ شەوێکی تر. کە واتە تەنیا بە گێڕانەوەیە کە ئەتوانێت زیندوو بمێنێت، بە شێوەی مێتافۆر، "نەگێڕانەوە" فەرامۆشییە، وە فەرامۆشی چەشنێک لە مەرگە.\nبێگومان بەسەرهاتی مووزلمان، چیرۆکێکی چێژ بەخش نییە و هیچکات بەتەواوی ناگێڕدرێتەوە- زمانی گێڕانەوە لەمەڕ کارەسات تووشی قەیران دەبێت-، بەڵام ئەم بیرەوەریەی پریمولوی و دەیان بیرەوەری‌تر لە بەسەرهاتەکان، گرینگی "گێڕانەوە" لە سووچەگەلی جیاوازەوە دەردەخات.\nئەگەر هەنووکە و بۆ مرۆڤی ئاسایی!- هەڵبەت ئەگەر دەستەواژەی مرۆڤی ئاسایی درووست بێت- دۆخی "بێ تابشتی لەمەڕ گێڕانەوە"(٥)، ڕووبدات یان ئەگەر زۆر بە ئاسانی جارێکی‌تر پرسیارەکەی مارتین مەکۆئیلان بهەژێنین و خۆمان بەرەوڕووی ئەمە بکەینەوە (کە چی ئەقەومێت کە ئیتر چیرۆک نەوترێتەوە یا نەنووسرێتەوە؟!(٦)، بەڕاستی جیهانی مرۆڤ چی بەسەر دێت؟، ئایا ئایدیا و هەستەکانی تووشی قەیران دەبێتەوە؟ ئایا مرۆڤ هەوڵ بۆ دۆزینەوەی چیرۆکی نوێ دەدات؟ یان واز لە چیرۆک دێنێت و کۆتایی بە بیرەوەری و ئایدیاکانی خۆی دێنێت؟. بەڕای ڕۆڵان بارت تەنانەت بیرکردنەوە لەم پرسیارە و یان خود واز هێنان لە چیرۆکیش -ئایدیای چیرۆک- خۆی چەشنێک لە (گێڕانەوەیە):"گێڕانەوە لەسەرانسەری ژیانی مرۆڤ دایە، گێڕانەوە خۆی ژیانە"(٧). یەکەمین فەرزی گێڕانەوەناسەکان لەسەر گشتی و بەردەوام بوونی گێڕانەوەیە، ئەوەی کە گێڕانەوە بەرساختێکی زمانییە و مرۆڤ بەردەوام لە زمان دایە. پرسیارەکەی مەکۆئیلان دووهەمین فەرزی گێڕانەوەناسەکانیش- کە" جیهانی ئێمە پڕە لە چیرۆک"- بە چەشنێک تووشی مەترسی دەکاتەوە. بەڕای گێڕانەوەناسەکان مرۆڤ بەردەوام چیرۆک ئەڵێتەوە یان بە زمانێکی گێڕانەوەناسانه خودی ئایدیای چیرۆک (story )، هەمیشە لە زەینی مرۆڤ دایە. بێگومان بۆ وڵامدانەوەی مەکۆئیلان دەبێت سەرەتا وەک هەموو پرسیارێکی‌تر پاساوێک بۆ گرینگی پرسیار (کە لێڕەدا لە ناوچوونی هەمیشەیی چیرۆکە) بهێنینەوە و دوواتر واتای گێڕانەوە و چیرۆک تاوتوێ بکەین تا گرینگی ئەم باسەمان بۆ دەرکەوێت یان دەرفەتێک بۆ وڵامەکەی بدۆزینەوە.\nپاساوی من بۆ بەدواداچوونی ئەم پرسیارە، گرینگی گێڕانەوەی چیرۆکە. بۆ شیکردنەوەی مەبەستەکم ئاوڕ لە چەن ڕوانگەی تایبەت بە چیرۆک ئەدەمەوە کە تا ڕادەیەک بابەتەکە بەڕبڵاوتر دەکاتەوە. کۆندرا لە کتێبی (هونەری ڕۆمان)دا دەڵێت: «باوکی ئەندێشەی مۆدێڕن تەنیا دیکارت نییە بەڵکوو سێروانتێسیشە»(٨). بە ڕای کۆندرا سێروانتێس وەک یەکەمین ڕۆمان نووس، شێوازێکی نوێی لە (گێڕانەوەی ئەم جیهانە)ی بۆ ئێمە خوڵقاند، ئەم شێوازە نوێیە "ڕوانگەیەکی نوێ" و "شێوەڕوانینی نوێ" و لە ئەنجامدا "جیهانێکی نوێ" یان باشترە بڵێین بەشێکی نوێی لە جیهان بۆ مرۆڤ دەرئەخات. گێڕانەوەی نوێ بەرهەمهێنەری زانستی نوێشە، سیمۆر چەتمەن لە کتێبی (چیرۆک و گوتار)، ئاماژە بە وتاری ژان پیاژە لەسەر پێکهاتە دەکات و بەم ئەنجامە دەگات کە بەڕای پیاژە «گێڕانەوەی نوێ و شێوە ڕوانینی نوێ بە جیهان، زانستی نوێ بەرهەم دێنێت، گشت پێکهاتەکانی زانستەمرۆییەکان -مرۆڤ ناسیی، فەلسەفە، دەروونناسیی، زمانناسیی و... هتد- لەسەر سێ چەمکی کووللییەت، ئاڵوگۆڕی شێواز و بە نیزام کردن، پێک هاتوون.»(٩). هەر بە پێی ئەم ڕوانگەیه ئەتوانین ڕۆمان – گێڕانەوەی چیرۆک- وەک زانستێکی نوێ پێناسە بکەین. شێوە ڕوانینی نوێ بە چەشنێک ئاشکرا کردنی داپۆشراوەکانی جیهانی مرۆڤە، هەر سووچێک لە ڕوانین بێ گومان نەڕوانین لە دەیان سووچی ترە، بەڵام لۆژیکی چیرۆک هەوڵ بۆ ڕوانین لە زۆرینەی شێوە ڕوانینەکانە. میخایل باختین ئەم تایبەتمەندییەی چیرۆک- هەڵبەت لێرەدا مەبەستی باختین ڕۆمانە نە شێوەکانی‌تری گێڕانەوە وەکوو کورتە چیرۆک. حەقایەت، چیرۆکی مینیماڵ و....- وەک دەرکی چەمکی دێمۆکراسی پێناسە دەکات و کۆمەڵگایەک کە هەڵگری ژانری ڕۆمانە بە کۆمەڵگایەک دەزانێ کە مێشکی مرۆڤەکانی توانستی دەرکی دێمۆکراسییان هەیە(١٠)، کاراکتێرگەلی ڕۆمان، جیهانە جیاوازەکانی مرۆڤ نیشان ئەدەن، مرۆڤ‌گەلێک کە هەر کام مەجالی جیاواز ژیان و ڕوانگەی جیاوازیان هەیه و هاوتەریب لەگەڵ ئەم جیاوازییە، دژوازی و لەمپەڕ و کێشەی ژیان ئاشکرا دەکەن.\nریچارد روورتی لە وتاری (هایدیگەر و کوندرا و دیکێنز)دا پرسیارێک دێنێتە ئاراوە کە وەڵامەکەی هەوڵ بۆ بەجەستەکردنەوەی پێگەی گێڕانەوەی ڕۆمان لەمەڕ جیهان و مێژووی فەلسەفەیه. لەو وتارەدا روورتی داوا لە ئێمە دەکات بیر لە جیهانێک بکەینەوە کە هەرچی ئاسەوار و دەستکەوتی مرۆڤ که لە جیهانی رۆژئاوا دایه، لە کارەساتێک‌دا لە ناو ئەچێت و هیچ نامێنێتەوە، جیا لە بەرهەمەکانی چارڵز دیکێنز وەک ڕۆمان نووس و هایدیگەر وەک فەیلەسووف. دوواتر روورتی پرسیارەکەی بەروەرووی وەها جیهانێکی خاپوورکراو دەکاتەوە، ئەو دەپرسێت: بەرهەمی کام یەک لەوە دووانە بە داهاتوو دەڵێت- رۆژئاوا- چ دەستکەوت‌گەلێکی هەبووە؟ چ مێژوویەکیان ڕابواردوە؟ و مرۆڤەکانی چلۆنیان بیرکردۆتەوە؟. روورتی لە وڵامی ئەو پرسیارەدا بەرهەمەکانی دیکێنز هەڵدەبژێرێت و ئاماژە ئەکات: (جیهانی دیکێنزە بە داهاتووان دەڵێت ئێمە چ دەستکەوتێکمان هەبووە، چلۆن بووین و چیمان کردووە، دیکێنز بە خوڵقاندنی کاراکتێرگەلی جیاواز جیهانێکی سەیروسەمەرەی لە مرۆڤی جیاواز و تاک بۆ ئێمە پێک هێناوە، بێ گومان جیهانی فەلسەفە- وەک مێژوویی فەلسەفە- توانای خوڵقاندنی ئەم جیهان‌گەلەی نییە)(١١).\nئێستا ئەگەر وەک گێڕانەوەناسەکان،(فۆرمالیست و پێکهاتەخواز) گێڕانەوەی چیرۆک لە گێڕانەوەکانی‌تر جیا بکەینەوە، تا ڕادەیەک لە مەترسی و دژواری پرسیارەکەی مەکۆئیلان کەم ئەکەینەوە. ئەم بۆچوونه لە رۆڵان بارت وەردەگرین کە لە وتاری( پێشەکییەک لەسەر شی کردنەوەی پێکهاتەی گێڕانەوە)دا، شێوازگەلی بێ‌ژومار بۆ گێڕانەوە پێناسه دەکات. بارت لەم وتارەدا شێوازگەلی گێڕانەوە بە ڕادەی شێوە ڕوانیینەکانی مرۆڤ بێ‌ئەژمار دەزانێت و گشت ئاکارەکانی مرۆڤ هەر لە وتووێژ ڕا تا دەگاتە وێنەکێشان و پەیکەرسازی بە چەشنێک لە گێڕانەوە پێناسە ئەکات. ئەو تەنیا چۆنییەتی دەربڕینی ئەم گێڕانەوانەی پێ جیاوازه، بۆ نموونە گێڕانەوەی چیرۆکنووس- باسی تایبەتی فۆرمالیستە رووسەکان و پێکهاتەخوازانی فەڕەنسی- لە گێڕانەوەی وێنەکێش جیاوازە، بەڵام هەر دووک گێڕانەوەن. واتە لە گێڕانەوەدا (شێوەی نواندن) هەیە، یەک شێوە نواندن لە مێدیادا خۆی نیشان ئەدات و شێوەێکی‌تر لە وێنە یان لە دەقدا.\nلە ڕوانگەی پێکهاتەخوازەکانەوە گێڕانەوە هەمیشە هەیە(١٢)، بەڵام گێڕانەوەی چیرۆک چی؟ ئایا چیرۆکیش هەمیشە هەیە؟ یان سەردەمانێک دێت کە بەکۆتایی دەگات؟. ئەگەر دیسانەوە بەرەوڕووی پرسیارەکەی مەکۆئیلان سەبارەت بە لەناوچوونی چیرۆک لەمەڕ گێڕانەوە ببینەوە چی؟ و ئایا گێڕانەوەی چیرۆک چ گرینگییەکی هەمبەر به شێوەکانی‌تری گێڕانەوە هەیه؟. ئەگەر روورتی وڵامی ئەو پرسیارەی دابایەوە، ڕەنگە بیگوتبایە: جیهانی چیرۆک، جیهانی جیاوازیەکانە، جیهانێک کە گرینگی به تاک دەدا، هەر بەو جۆرەی که هەیه یا بەو شێوەیەی کە خۆی لە وتاری ((هایدیگەرو کوندرا و دیکینز)، باس دەکات: "جیاوازی کەسایەتیەکی وەکوو دیکێنز، رابلە و سێروانتێس لەگەڵ وۆڵتر و مارکس لە شێوە ڕوانینی ئەوان بە چەمکی مۆرالێتییە. دیکێنز، رابلە و سێروانتێس وەها بیر دەکەنەوە کە (گوناح)، دەرئەنجامی نەزانی مرۆڤە نەوەکوو پەستی و لەجاجەت، بەڵام وۆڵتر و مارکس گوناح جیاواز لە نەزانی مرۆڤ، به دەرئەنجامی خواستێکی لاواز لەمەڕ پاکی و خواستێکی بەهێز لەمەڕ ناپاکیش دەزانن". روورتی لە درێژەدا گرینگی ڕۆماننووس لە وێناکردنی کردارە ورد و نادیارەکانی مرۆڤدا دەبینێت و مێژووی فەلسەفە لەم کارکردەدا به ناکارامە لە قەڵەم ئەدات.\nمیلان کۆندرا لۆژیکی ڕۆمان جیاواز لە لۆژیکی فەلسەفە دەزانێت و لە کتێبی " هونەری رۆمان" دا دەڵێت: "ڕۆمان خوڵقاوی رۆحی نەزەری نییە، بەڵکوو خوڵقاوی ڕۆحی تەنزە ( satire) ، هونەرێک کە لە پێکەنینی خوداکانەوە سەرچاوەی گرتووە، خزمەتی ئایدۆلۆژییه دوگمەکان ناکات، بەڵکوو ئاوقایان دەبێتەوە، ڕۆمان هەموو شەو حەریری هۆنینراوی فەیلەسووف و زانایان و ئەندێشمەندان وەک پێنێلۆپە هەڵدەوەشێنێتەوە". کۆندرا ڕوانینی ڕۆمان نووس بە ژیان و کێشەگەلی مرۆڤ لەسەر- گێڕانەوە و شانس و ئیقباڵ- پێناسە دەکات و ڕای وایە دەبێ ببێته جێنشینی شێوە ڕوانینی فەیلەسووفەکان کە -عەقڵانییەت و دیالکتیک و تەقدیرە-.\nبەڵام لەمەڕ گێڕانەوی چیرۆک خودی چەمکی "گێڕانەوە" بە چ مانایە؟ ئەگەر وەک سیمۆرن چەتمەن کە لە ڕوانگەی پیاژەوە ئەڵێت: جیاوازی زانستە مرۆییەکان جیاوازی لە گێڕانەوە دایەوە و بە ڕای کۆندرا و روورتی گێڕانەوەی چیرۆک بەرزەجێترین گێڕانەوەیە بە نیسبەتی تەنانەت فەلسەفەش، ئەم گێڕانەوەیه چییە؟ پێکهاتەی چییە و چڵۆن ئەتوانیین بیناسین؟. چیرۆک ئەتوانێت ئایدیای رووداو یان بەسەرهاتەکان بێت لە زەینی مرۆڤ دا، بێ ئەوەی بگێڕدرێتەوە و یا بەردەنگی هەبێت. بەڵام هەرکە لە پێش وشەی چیرۆک، گێڕانەوە وترا بە مانای هەبوونی بەردەنگ و پێکهاتەیەکی تایبەت لەسەر سیستەمی چۆنییەتی گێڕانەوەیە.\nلە مێژووی گێڕانەوەناسیی چیرۆک، دوو چەمکی (گریمانەی گێڕانەوە و گێڕانەوەناسیی) لەیەک جیا ئەکەنەوە،- هەڵبەت ئەم جیاوازییە بە مانای دوو کارکردی جیا لەیەک نین-، گریمانەی گێڕانەوە، پێناسەی گشتی سیستەمی گێڕانەوەیە- هەر گێڕانەوەیەک شێوەڕوانین، بگێڕەوە، کاراکتێر و رووداوی تایبەتی تێدایە کە لە زەمەن و شوێنی تایبەت روو ئەدات-، بەڵام گێڕانەوەناسیی شیکاری و تاوتوێی گێڕانەوەکانە(١٣)- ئەوەی کە سیستەمی گێڕانەوە (شێوەڕوانین، بگێڕەوە، کاراکتێر، رووداو و ...هتد) بۆ نموونە لەسەر بەیتی کوردی تاوتوێ بکەین کارێکی گێڕانەوەناسانەمان لەسەر بەیت کردووە-. هەڵبەت هەر وەک ئاماژەمان پێ کرد ئەم دوو چەمکە بەمانای جیاوازیان لەیەک نییه، ریمۆن-کنان هەر دووکیان لە ژێر چەمکی گێڕانەوەناسیی پێناسە دەکات، کنان دەڵێت: (گێڕانەوەناسیی هەم شرۆڤەی سیستەمی سەقامگیر لەسەر گشت گێڕانەوەی چیرۆکەکانە و هەمیش شێوازێک لە تاوتوێی دانەدانەی گێڕانەوەکان وەک نیزامێکی گشتی بە ئێمە ئەدات)(١٤).\nلە چەمکناسیی ئەدەبیدا، گێڕانەوە بەمانای دەقێک دێت کە چیرۆکێک ئەگێڕیتەوە، تاوتوێی گێڕانەوە کە بە گێڕانەوەناسیی ناوی لێ ئەبردرێت یەکەم جار لەلایەن تێزۆتان تۆدۆرۆف لە کتێبی (رێساکانی دیکامێرۆن)(١٩٦٩) ناوی لێبردرا. تۆدۆرۆف مەبەستی لەم وشە تاوتوێی سیستەمی سەپێندراو بەسەر گێڕانەوەی چیرۆک‌گەلی دیکامێرۆن -نووسراوەی بۆکاچیوۆیی ئیتاڵی- بوو. بەڵام یەکەم کەس کە ئەم زانستە بەکار دێنێت ڤلادیمیر پراپه لە کتێبی (مۆرفۆلۆژی حەقیایەتگەلی پەرییەکان)دا، کە تاوتوێی ساکاری گێڕانەوەناسانەی حەقایەتەکانی فۆلکلۆری رووسە. کارەکەی پراپ کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ڕوانگەی پێکهاتەخوازەکانی فەرانسی لە مەڕ ئەدەبیاتەوە هەبوو. لە پاش ئەو گێڕانەوەناسەکانی‌تر شێوازی گێڕانەوەیان لە چیرۆکە مۆدێڕنەکان کە بێگومان پێکهاتەیەکی دژوارتریان بە نیسبەتی چیرۆکی فۆلک هەیە ئەنجام دا. ئەتوانین بنەمای ئەم زانستە بگەڕێنینەوە بۆ تاوتوێی چیرۆک لە بووتیقای ئەرەستوودا، بەڵام ئەرەستوو زیاتر شێوازێکی وەسفی لە گێڕانەوە ڕەچاو دەکا، زۆربەی پێناسەکانی گێڕانەوە لەلایەن گێڕانەوەناسە بەناوبانگەکان (پراپ، تۆدۆرۆف، ژرار ژێنت، ئاگریماس) بەم شێوەیەیه: «ئاڵۆگۆری لە دۆخێکی سەقامگیر ڕا بەرەوە ناسەقامی و دیسانەکە گەڕانەوە بۆ سەقام».\nبە پێی ئەو بەڵگانەی باسمان کرد بازنەی گێڕانەوە لە چیرۆک بەربڵاوترە. یان بە دەربڕینێکی‌تر، لە گێڕانەوەی چیرۆکدا-هەر وەک فۆرمالیستەکان ئاماژەدەکەن- یەکەم جار چیرۆک(Story) لە زەینی مرۆڤدا پێک دێت، لێڕەدا مەبەست لە چیرۆک ئادیایی چیرۆکە، کە رووداوێکی تایبەتە لە زەمەن و شوێنی تایبەتدا. دوواتر لە دارشتنی چیرۆکدا(Story) گێڕانەوە(Narration) یان خود سیستەمی گێڕانەوە، پێک دێت(١٥). کەواتە دەستپێکی گێڕانەوەی چیرۆک، بە چەشنێک کۆتایی چیرۆکە، ئەم کۆتاییە بەمانای بەسەرئەنجام گەیاندنی ئایدیای چیرۆکە. ئەگەر ڕوانگەی بارت سەبارەت بە بێ‌ژومار بوونی جۆرەکانی گێڕانەوە پەسەند بکەین، ئەمجار چیمان هەیە کە پێناسەیەکی تایبەتمان لەمەڕ گێڕانەوە بداتێ؟. واتە لە گشت جۆرینەکانی گێڕانەوە چ تایبەتمەندییەکی هاوپیت و هاومانا هەیە کە گێڕانەوەکان پێکەوە گرێ ئەدات؟. کلۆد بێرمون، ئەو تۆخمە هاوپیتە لە ناو بێ‌ژمار گێڕانەوەکان دا "چیرۆک" دەزانێت. ئەو دەڵێت:« بابەتی چیرۆک ئەتوانێ بنەما و دەستمایەی سەمای باڵە یان شانۆ یان فیلمێکی سینەمایی بێت، ئەتوانین فیلمێکی تایبەت بۆ کەسێک کە نەیبینی‌وە بگێڕینەوە، ئێمە وشەکان ئەخوێنینەوە. وێنەکان ئەبینین و ڕاڤەی ئیماژ و نیشانەکان دەکەین، بەڵام بەهۆی وشەکان و وێنەکان و ئیماژەکان، بەشوێن چیرۆک ئەکەوین و چیرۆکە کە هەمیشە بوونی هەیە»(١٦). بە چەشنێکی‌تر گێڕانەوە خاوەنی مانایەکی چەند لایەن و چەند ڕەهەندە، بەڵام گشت ڕەهەندەکانی خەریکی گێڕانەوەی بەسەرهات یان رووداو یان مانایەکی دەروونییە، ئەم رووداوە کاتێک لە هەوڵی چیرۆکێک دایە ،"گێڕانەوەیە". چیرۆک ئەتوانێک بیرەوەری تاکی یان بیرەوەری قەومی بێت، بۆ نموونە "بەیت"بێژ، یان کەسێک کە"سیاچەمانە" ئەخوێنێت ئەگەر لە هەوڵی حەقایەت بێژیشدا نەبێت دیسانەکە بۆ ئێمەی کورد، بەم هۆیەی کە پێوەندی لەگەڵ ڕۆحی نەتەوەیی هەیە، لە هەمان کاتدا کە گوێ بیستی ئەبین، لەگەڵ مێژوویەکی زەینی یەکمان دەخاتەوە، بۆیە ئەتوانێت وەک گێڕانەوە بێتە ئەژمار، کە واتە هەمیشە گێڕانەوە هەڵگری رەواڵەتێک لە چیرۆک یان باشتر وایە بڵێین (ئایدیایی چیرۆکە).\nئەگەر لە کۆتاییدا دیسانەوە پرسیارەکەی مەکۆئیڵان لە خۆمان بپرسینەوە، بە پێی ڕوانگەی گێڕانەوەناسیی، تا مرۆڤ هەبێت نواندنی زمان هەیە و تا زمان هەبێت نواندنی گێڕانەوە هەیە و لە گێڕانەوەدا توخمە هاوپیتەکەی چیرۆکە. کە واتە مرۆڤ بەردەوام لە ناو گێڕانەوەی چیرۆکدا ئەتلێتەوە، ئەم چیرۆکە لە ئیماژ و نیشانە بگرە تا دەگاتە وێنە و هەڵسووکەوت دێنێتەوە بازنەی خۆی. ئەم گێڕانەوەی چیرۆک، بە هەر چەشنێک ئەتوانێت خۆی بنوێنێت. بێگومان تاوتوێی گێڕانەوەی چیرۆک، بەم شێوەیەی کە سیستەمی تایبەتی گێڕانەوەی چیرۆکی لەسەر بێت- مەبەست لەم نیزامی گێڕانەوەیە وەک شێوەڕوانین، بگێڕەوە و رووداوە کە لە زەمەن و شوێنی تایبەت لە لایەن کاراکتێرەوە روو ئەدات- تاوتوێی گێڕانەوەناسیی تایبەتی پێویستە، تا ئەو گێڕانەوەیەی کە مانایەکەیمان بۆ تاکەکەسی دەبێتەوە وەکوو مۆسیقا یان وێنەیەکی تایبەت. هەڵبەت زانستی ئێستای گێڕانەوەناسیی تایبەتمەندی تریش لە سیستەم و شێوازی گێڕانەوە پێناسە دەکات بەڵام هەر گێڕانەوەی چیرۆکێک ئەم تایبەتمەندییەی نییە، وەکوو دەستەواژەی "بەردەنگی گێڕانەوە لەناو چیرۆک دا" (Narratee)، یا ناوەندی کردنەوە (Focalization) کە باس لە شێوەڕوانین کاراکتێرەکانی چیرۆک دەکات، تاوتوێی گێڕانەوە تا مرۆڤ هەبێت بەردەوامە، مرۆڤیش بەپێی مێژوو و ئەزموونەکانی بەردەوام لە ئاڵۆگۆر دایە و هەر بۆیە شێوەگێڕانەوەی سەردەم (ڕۆمان، چیرۆک) لەگەڵ شێوەگێڕانەوەی پێشوو (حەقایەت) جیاوازی هەیە. بەپێی بەڵگەی توێژینەوەی گێڕانەوەناسەکان حەقایەته کۆنەکانی هەر نەتەوەیەک ئەتوانێت شێوەیەکی تایبەتی لە گێڕانەوە و مۆدێڵی گێڕانەوە لەگەڵ خۆی پێ بێت، واتە گێڕانەوەناسیی تایبەتی خۆیان لەسەر سیستەمی گێڕانەوە هەبێت. ئەویش شێوەڕوانین تایبەت تا دەگاتە مۆدێلێکی تایبەتی گێڕانەوە لەبەر دەگرێت. هەر ئەم شێوە توێژینەوەیه بەشێکی زۆر لە لایەنە نادیارەکانی بۆ نموونە بەیتی کوردی بۆ ئێمە دەردەخات. ئەویش شێوازی گێڕانەوەی کوردە کە لە چۆنیەتی وەسفی رووداوەکان ڕا بگرە تا دەگاتە بەرجەستەکردنەوە چەشنێک لە ئاکار و هەڵسووکەوتەکان.\nئەگەر دیسانەوە "مووزلمان" لە ئۆردوگاکانی ئاشوویتس بێنینەوە یادمان، یان دەیان بەسەرهات و رووداو کە ئێمە لێیان بێخەبەرین، ئەو مەترسیەمان لەمەڕ نەگێڕانەوە بۆ دەردەخات. هەڵبەت چیرۆک ئەتوانێ گێڕانەوەی رووداوێکی واقێعی بێت بە زمانی چیرۆک، کەواتە پەروەردەکردنی ئەندێشەی گێڕانەوەی خۆمان، لە ڕاستی‌دا هەوڵێکه بۆ سازدانی جیهانێکی نوێ و هەرمان و تەنانەت دەنگ دەربڕینێکی نوێیە. یان وەک کۆندرا دەڵێت: «تەنیا لە ڕۆمان دایە کە کێشە تاکە کەسییەکانی مرۆڤ خۆ ئەنوێنێت» و«ڕۆمان نووس تەنیا پێناسەکەی ئاگایی لەسەر رووداو و هەڵسووکەوتەکانی چیرۆکە». هەرمان بوونی مرۆڤ، لە بەردەوامی گێڕانەوە و سازدانی چیرۆکی نوێیە. نەبوونی ئەم هەست و هەوڵە لە پانتای نەتەوەدا بەربڵاوتر و هەڵبەت مەترسیدارتر دەبێتەوە، ئەو کات بەرەڕووی ئەم پرسیارە دەبینەوە: ئەگەر نەتەوەیەک توانستی "گێڕانەوەی خۆی" نەبێت ئایا بوونی هەیە؟!".\n*کورت کراوەی ئەم وتارە، یەکەم ڕا بە فارسی لە رۆژنامەی شەرقی-روزنامه شرق-تاران، ژمارەی ٢٩٧٥ (١٠ مهر١٣٩٦)، بەناوی (اگر داستانی روایت نشود، چه پیش می‌آید؟) بڵاوکراوەتەوە.\n٥.مەبەست نەتوانین لەمەڕ گێڕانەوەدایە، بەهۆی کێشەی سایکۆلۆجیک یان ترسی سیاسی٠کۆمەڵایەتی هێز و هەوڵی گێڕانەوە بزر دەبێت.\nسەرچاوە: حەوتەنامەی سیروان. ژمارە ٩٧٢\nبرچسب ها: ئه‌ده‌بیاتی کوردی, جۆرج سێمیریۆن , چیرۆک, دیکێنز, شوناس, مینیماڵ, ڕۆماننووس, کاوان محەمەدپوور\nئارام مەحموودی ۱۳۹۶/۱۱/۲۴\nزۆر تایبەت و ڕەخنەگرانە بوو. دەستی بەرێوبەرانی هاژە و کاک کاوان محەمەدپووریش خۆش بێت.من زۆربەی وتارەکانی جەنابیانم خێندۆتەوە و هەمیشە جێگەی سرنج بووە بۆم. دیسانەکە دەست خۆشیتان لێدەکەم. (ئارم مەحموودی-تاران)\nدست خوش. من داستان دە نوسم. واقعه ن نه بوونی چیروک و داستانم. پی ته سه ور ناکریت. مقاله ی عالی بوووووووو. کوپیم گرت


په‌رله‌مانی عێراق یاسایه‌كی بنه‌ڕه‌تی په‌سه‌ند ده‌كات كه ئه‌مریكا هه‌وڵی پـیاده‌كردنی ده‌دات\nپه‌رله‌مانی عێراق به‌رنووسی یاسایه‌كی په‌سه‌ندكردووه و تیایدا ڕێـگه ده‌درێت به ئه‌ندامانی پـێشـووی پارتی به‌عسی سه‌دام حسـێن تا له پـۆسته حكومیـیه‌كاندا كاربكه‌ن. ئه‌مه‌ش مه‌سه‌له‌یه‌كی سه‌ره‌كی بوو كه وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا وه‌ك پـێوانه‌یه‌ك لێ ده‌ڕوانێت له به‌ره‌وپـێشـچوونی ئاشـتبوونه‌وه‌ی نیشتمانی عێراقیـیه‌كاندا.\nڕۆژی شه‌ممه ئه‌م به‌رنووسه له په‌رله‌مانی عێراقدا په‌سه‌ندكرا و ماوه‌یه‌ك بوو له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراقدا دانرابوو.\nبه‌پـێی ئه‌م به‌رنووسه په‌سـندكراوه ئه‌و كۆتوبه‌ندانه‌ی له‌سه‌ر مافی به‌عسـیـیه‌كانی پـێشـوو دانرابوون هێور ده‌كرێنه‌وه تا بتوانن داواكاری بۆ پـۆسته‌كانی حكومه‌ت پـڕ بكه‌نه‌وه. ئه‌و كۆتوبه‌ندانه‌ش دوابه‌دوای هێرشه‌كه‌ی سـاڵی 2003 ی به سه‌ركردایه‌تی ئه‌مریكا كرایه سه‌ر عێراق دانران شـیعه عێراقیـیه‌كان كه له‌سه‌رده‌می فه‌رمانڕه‌وایه‌تی سه‌دام حسـێندا سه‌ركوت ده‌كران دژی ئه‌و به‌رنووسه بوون.\nهه‌زران كاربه‌ده‌ستی به‌عسی له كاره‌كانی حكومه‌ت لادران پاش ڕوخانی ڕژێمه‌كه‌ی سه‌دام حسێن. ئه‌و لادرانانه‌ش بوونه مایه‌ی قوڵـبوونه‌وه‌ی زیاتری پـشـێوی و ئاڵـۆزكاریـیه ئاینزایـیه‌كان له نێوان شیعه‌كاندا كه زۆرترایه‌تین و عه‌ره‌به سـوونه‌كانیشـدا كه ڕۆژێـك له ڕۆژان له عێراق ده‌سه‌ڵاتداربوون.


ویست و ئیرادەی حكومەت لەدانی مووچەی فەرمانبەران\n2020-04-15 23:01 168 جار بینراوە کۆمێنت\nنزیك دەبینەوە لە مانگی پێنجی 2020، بەڵام هێشتا دیار نییە چ كات دەستدەكرێت بەدابەشكردنی مووچەی مانگی یەكی ئەمساڵ.\nلەماوەی رابردوودا دەنگۆیەك هەبوو بۆ كەمكردنەوەی مووچە یاخود هێنانەوە كایەی پاشەكەوتكردن و بۆ ئەمەش بەپێی زانیارییەكان چەند چوار پێشنیاز لەكۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیراندا خراونەتەڕوو كە هیچیان لەبەرژەوەندیی مووچەخۆراندا نین:\nیەكەمیان: دابەشكردنی مووچە بەشێوەیەك كەتەنها بنەڕەتی واتە (اسمی) فەرمانبەران بدرێت و هیچی تر.\nدووەمیان: تەنها دەستكاری مووچەی ئەو فەرمانبەرانە بكرێت كەمووچەكانیان لەسەروو ملیۆنێكەوەیەو ئەو فەرمانبەرەی مووچەكەی لەخوار یەك ملیۆن دینارە دەستكاری ناكرێت.\nسێیەم: مووچە بە (45 بۆ 55) رۆژ جارێك دابەشبكرێت و هیچ دەستكاری نەكرێت.\nچوارەم: هێنانەوە كایەی پاشەكەوتی مووچە، بەڵام ئەمە رەتكرایەوە، چونكە حكومەت نەیویستووە دیسان فەرمانبەر بڵێت حكومەت قەرزاری ئێمەیە، بۆیە پێشنیاری چوارەم بەهەند وەرنەگیراوەو لەپلان دەركرا.\nدوای ماوەیەك لەكاردانەوەی فەرمانبەران و مووچەخۆران، حكومەتی هەرێم كۆبوونەوەیەكی ئەنجامداو دوای كۆبوونەوەكە لەڕاگەیەندراوێكدا ئاشكرایكرد كە بەهیچ شێوەیەك دەستكاری مووچە ناكرێت، راستە بە یاسا دەستكاری مووچە ناكەن، بەڵام بەپێی ئەوەی حكومەت ئەم ماوەیەش دیسان زۆر سستە لەدابەشكردنی مووچەو هەر باسیشی ناكات، وادیارە پێشنیازی سێیەم پەسەند كرابێ و بە (45 بۆ 55) رۆژ جارێك مووچەیەك بدەن، بەمەش لەساڵێكدا حكومەتی هەرێمی كوردستان تەنها 8 بۆ 9 مووچە دابەشدەكات..\nپێشهاتەكان هیچیان لەبەرژەوەندیی مووچەخۆرانی هەرێم نیین، هەر كام لەو پێشنیازانەی سەرەوە كاریان پێبكرێت، ئەوا گورزی گەورە بەر مووچەخۆران دەكەوێت، كە ئەمە زیانی دوورمەودای دەبێ لەڕووی ئاسایشی كۆمەڵایەتی و نەتەوەییشەوە. ئەگەر حكومەتی هەرێم، بیەوێ و ئیرادەی ئەوەی هەبێ مووچەی خەڵك بدا، ئەوا پێویستە داهاتی نەوت و خاڵە سنوورییەكان و ناوخۆ رێكبخاتەوەو هەمووی بخاتە یەك سندوقی نیشتمانیی، ئەو كاتە حكومەت دەستی كراوە دەبێت نەك مووچە لەكاتی خۆیدا بدات، بەڵكو بۆ ئەوانەش زیاد بكات كە مووچەكانیان زۆر كەمەو بەشی بژێویی ئەمڕۆیان ناكات.\n2020-04-04 22:58 195 جار بینراوە\n2020-03-27 21:22 271 جار بینراوە\nتاكەی بێدەنگی و هەڵوێستی بێ كردار رەنجدەر بەهادین\n2019-10-25 15:32 329 جار بینراوە\nرێكکەوتنەكان واژۆكران، كاتی جێبەجێكردنی بەڵێنەكانە  رەنجدەر بەهادین\n2019-03-05 09:21 328 جار بینراوە\nئێمە ئەركی خۆمان بەجێگەیاند، ئێوەش خاوەن بەڵێن بن رەنجدەر بەهادین\n2018-10-01 21:36 476 جار بینراوە\nدۆخی بەسرەو ئایندەی عیراق  رەنجدەر بەهادین\n2018-09-07 22:37 584 جار بینراوە\nعەفرین، لەنێوان زوڵم و بێدەنگیی زلهێزەكان  رەنجدەر بەهادین\n2018-01-27 09:39 546 جار بینراوە\nعەبادی و مووچەو هەڵبژاردن  رەنجدەر بەهادین\n2018-01-07 10:44 409 جار بینراوە\nله سلێمانی 77 حاڵه‌تی نوێی تووشبوون به كۆرۆنا ...\nله هه‌ولێر سێ تووشبووی كۆرۆنا چاكبوونه‌وه\nله هه‌ولێر 5 كه‌س و له چه‌مچه‌ماڵیش 5 كه‌سی ت...\nشه‌ش كه‌سی تر له دهۆك تووشی كۆرۆنا بوون\nحه‌وتی كه‌سی تر له گه‌رمیان تووشی كۆرۆنا بوون\nله عیراق 15 كه‌سی تر به‌هۆی كۆرۆناوه گیانیان ل...


شوێنە گەشتیاریییەكانی دەڤەرێ سۆران چاوەرێی هاتنی ژمارەیەكی زۆری گەشتیار دەكات\nدووشەممە, 11 حوزەیران 2018 19:52\nبارزان محەممەد: بەپلانێكی تۆكمەوە بۆ جەژن ئامادەین\nبارزان محەممەد، بەرێوەبەری گەشتوگوزاری سۆران لە سازدانێكی تایبەت بە زاری كرمانجی ڕایگەیاند"ڕێگری دەكەین خاوەنكارەكان جەژن و بۆنەكان بقۆزنەوە بۆ بەرز كردنەوەی نرخی شتومەك و خواردەمەنی و شوێنە گەشتیارییەكان. لیژنەیەكی هونەری بەبەردەوامی كار بۆ ئەم بابەتە دەكات، لە جەژندا پرۆسەكە توندتر دەبێت و سەرپێچی كاران سزای توند دەدرێن".\nلە سەرەتای سازدانەكەدا بارزان محەممەد بەرێوەبەری گەشتوگوزاری سۆران باسی لە ئامادەكارییەكانی بەرێوەبەرایەتییەكەی كرد بۆ هاتنی گەشتیاران لە جەژنی ڕەمەزان: "بۆ هەموو چەژن و بۆنەكان پلانێكی زۆرباش دادەنێن، بەتایبەت بۆ ئەم ساڵ كە پێشبینی هاتنی رێژەیەكی زۆری گەشتیاران دەكەین و بەشی هەرە زۆری ئەو گەشتیارانەش سەردانی ناوچە گەشتیارییەكانی ئەم دەڤەرە دەكەن, لەڕووی خزمەت گوزاری هەماهەنگیمان كردووە لەگەڵا قائێمقامیەتەكان و دام و دەزگا ئەمنیەكان، هاتووچۆ، بەرگری شارستانی بۆئەوەی بتوانین كەشێكی ئارام فەراهەم بكەین بۆ ئەو گەشتیارانەی سەردانی ناوچە گەشتیارییەكانی دەڤەرەكەمان دەكەن".\nسەبارەت بە قۆستنەوەی چەژن و بۆنەكان لەلایەن خاوەن كاران و بەرز كردنەوەی نرخی شتومەك و خواردەمەنی و شوێنە گەشتیاریەكان, ناوبراو گووتی: "لیژنەیەكی هونەریمان هەیە بەردەوام بەدوواداچوون بەسەر گازینۆو چێشتخانەو فرۆشگاكان، هوتێل و مۆتێلەكان و گراج و هەموو ئەو شوێنانەی پێویستی گەشتیاران بەردەست ئەخەن دەكەن، حاڵەتێك كە بزانین سەرپێچیە بەدڵنیایەوە ئیجرائاتی خۆمان وەردەگرین بەرامبەریان و لەهەر حاڵەتێكی تری نەخوازراو بەهەمان شێوە، ئیجرائاتەكانمان پێبژاردن و زیندانی كردنە لە حاڵەتێك بزانین سەرپێچییەكە زۆرە، بڕی پێ بژاردنیش دەچێتەوە لای دەستەڵاتی ئیداری شارەكە(قائێمقامیەت). سەبارەت بە بەردەوامی ئەم لیژنەیەش، نەك هەر لە لە جەژن بگرە دووای جەژن و هەموو كاتێك ئەم لیژنەیە كارەكانی خۆی دەكا وپرۆسەكە بەرێوەدەچێت".\nلەبابەت چالاكی و خزمەت گوزارییەكانیان بۆ قەزاكانی دەڤەری سۆران و تێچەقاندنی گەشتیاران بە حاڵەتی ڕووبەڕوو بوونەوە ئاماژەی بەوەدا: "لە هەموو شوێنێك چالاكی و جموجۆڵمان هەیە، جیاوازی لەنێوان سۆران و رواندز و هیچ شوێنێكیتر ناكەین، هەر شوێنێك گەشتوگوزاری لێبێت بۆ ئێمە كێشە نیەو هەوڵی گەیاندنی خزمەت گوزاری بۆ دەدەین. هەر گەشتییارێك كێشەی بۆ دروستبكرێت پارێزبەندی خۆمانی بۆ دەكەین و پاڵپشتی دەكەین، نموونەی جەژنی ساڵی رابردوومان هەیە لە بێخاڵا كە چەند كەسێك هێرشیان كردبوویە سەر كۆمەڵێك گەشتیار و توندوتیژیان بەرامبەر نواندن بوون، گەشتیاران سكاڵایان تۆمار نەكردبوو ئێمە خۆمان سكاڵامان تۆمار كرد، چەند كەسێكیش قۆڵبەست كران بەرامبەر ئەوەی ببونە هەڕەشە بۆسەر گەشتیاران، ژمارە تەلەفۆنی تایبەتیشمان هەیە گەشتیاران بۆ هەر حاڵەتێكی نەخوازاراو دەتوانن پەیوەندیمان پێوەبكەن".\nلە كۆتاییدا بارزان محەممەد، بەرێوەبەری گەشتوگوزاری سۆران لە وەڵامی قۆرخكردنی شوێنە گەشتیارییەكان لەلایەن خەڵكی خۆجەیی ناوچەكە بەم شێوەیە پەیڤا: "هیچ كەسێك ناتوانێ شوێنێك بۆخۆی قۆرخ بكات و گەشتوگوزار خۆی بە خاوەنی هەمووی دەزانێت، بۆ یەكەم جار لە مێژووی گەشتوگوزاری دەڤەری سۆران هەموو شوێنە گەشتوگوزارییەكان بە رەهندی ئاشكرا ڕاگەیەنراوەو لە رۆژنامە بڵاوكراوەتەوە، بانگێشتی هاوڵاتیانمان كردووە و دەتوانن بەژداربن و چێشتخانەو گازینۆو هەر پێكهاتەیەك كە جێگەی دەبێتەوە لە شوێنەگەشتیاریەكان وەری بگرن".


شانۆی شاری ستۆکهۆلم 50 ساڵی پڕکرده‌وه - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nشانۆی شاری ستۆکهۆلم 50 ساڵی پڕکرده‌وه\nبڵاو کرایه‌وه fredag 22 oktober 2010 kl 16.54\nدوێنێ شانۆی شاری ستۆکهۆلم (Stockholms stadsteater) به شانۆگه‌ری (Aniara) ئاهه‌نگی په‌نجا ساڵه‌ی گێڕا. سه‌رۆکی شانۆی ستۆکهۆلم بێنی فرێدریکسۆب ده‌ڵێت ئه‌م شانۆیه فره‌چه‌شنه و بۆ هه‌مووانه، ده‌شمانه‌وێت هانی که‌سانی بیانی بده‌ین و ڕێگه‌یان بۆ خۆشبکه‌ین تا بێن له بواری شانۆدا کار بکه‌ن و هه‌ست بکه‌ن که پێشوازییان لێ ده‌کرێت.\n- پێم وایه ئه‌وه ئه‌رکی ڕاسته‌قینه‌ی ئێمه‌یه که هه‌مووان له شانۆی ستۆکهۆلمدا خۆ بناسنه‌وه، ئه‌وه‌ش ته‌نها به قسه نییه به‌ڵکه له کرده‌وه‌شا وامان کردووه. سه‌رۆکی شانۆی ستۆکهۆلم بێنی فرێدریکسۆن ده‌ڵێت ئه‌و شانۆیه‌ی ئێمه پێشکه‌شی ده‌که‌ین جۆراوجۆره به کورتییه‌که‌ی ئێمه شانۆ بۆ هه‌مووان ده‌که‌ین ده‌رگاشمان بۆ هه‌موو که‌س واڵایه، بۆ که‌سانێک که شاره‌زایی شانۆن یاخود هه‌رگیز شانۆیان نه‌دیوه.\nشانۆی شاری ستۆکهۆلم ستۆکهۆلمس ستادستیاته‌ر، دوێنێ 50ساڵی پڕکرده‌وه، ئه‌م شانۆیه ساڵی 1956 دامه‌زرا و له ناوه‌ڕاستی ساڵی 1960 یشدا له ڕۆژنامه‌کاندا باس له‌سه‌ر ئه‌وه گه‌رم بوو که شانۆی شار ئه‌بێت به‌ربڵاوتر بێته‌وه و شانۆی سه‌ره‌کی له کیلتورهیوسێت له گۆڕه‌پانی سێرگه‌ل له ناوه‌ڕستی ستۆکهۆلم بێت و به‌ڵام له فاشتا و یارڤافێلتێت شانۆی تریشی هه‌بن. ئه‌م خه‌ونه ئه‌و کات نه‌هاته دی، تا سێپته‌مبه‌ری ساڵی 1990 شانۆی ستۆکهۆلم له فۆلکێت هیوسدا بوو له نۆررابان تۆرییه‌ت. واتا 55 ساڵ گفتوگۆو 43 ساڵ پلاندانانی ویست تا گوێزرایه‌وه کولتورهیوسێت، لقێکیشی بۆ گه‌نجان له شارهۆلمن کرایه‌وه.\nهه‌ر سه‌باره‌ت به پرسی به‌ربڵاوی و خۆگه‌یاندنه به‌شێکی زۆری جه‌ماوه‌ر سه‌رۆکی شانۆی ستۆکهۆلم بێنی فرێدریکسۆن ده‌ڵێت له کێشمه‌کێشمی ئه‌وه‌داین که هانی ژماره‌یه‌کی زیاتر له پیاوان بده‌ین له بواری شانۆدا کاربکه‌ن به‌ڵام مه‌به‌ستیشمانه که بگه‌ینه ئه‌و که‌سانه‌شی که به ڕه‌گه‌ز سویدی نین.\n- له‌سه‌دا ده‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی له بواری شانۆدا کار ده‌که‌ن له ده‌ره‌وه‌ی وڵاتانی باکووری ئه‌ورووپاوه هاتوون، بێگومان ده‌کرێت ئه‌و ڕێژه‌یه زۆرتر و باشتریش بێت، ئه‌گه‌ر له‌به‌ر هۆی جیاواز بواری ئه‌وه‌مان بۆ خه‌ڵکی نه‌ڕه‌خساندبێت که بێنه بواری شانۆوه، ئێستا بیر له‌وه ده‌که‌ینه‌و که لای خۆمانه ده‌بێت چی بکه‌ین بۆی خه‌ڵکی هه‌ست به به‌رگر نه‌که‌ن و ئه‌و هه‌سته‌یان لا دروستت ببێت که شانۆی شار پێشوازییان لێ ده‌کات. ئه‌مه پرسێکه ڕۆژانه کاری له‌سه‌ر ده‌که‌ین و پێموایه فرێدریکسۆن ئه‌ڵێت باشتر و باشتر ده‌بێت.\nهه‌ر چه‌ند هه‌نگاوێک له گۆره‌پانی سێرگه‌ل و له دیوی ئه‌ودیوی کولتورهیوسێت واتا له شه‌قامی درۆتتنینگ شانۆی ئونگه کلارا (Unga Klara) به ده‌روازه سووره‌کانی خۆی به ڕێبواران ئه‌ناسێنێت، ئونگا کلارا. ساڵی 1975 له‌لایه‌ن ده‌رهێنه‌ر و شانۆکار سوسانێ ئوسته‌نه‌وه دامه‌زرێنرا، ئام شانۆیه‌ش به‌تایبه‌ت ڕووی له مناڵان و گه‌نجانه و له حه‌زو ئاره‌زووه‌کانی ئه‌وانه‌وه کاره‌کانیان سه‌رچاوه ده‌گرێت. یه‌کێکیش له کاره به‌ناوبانگه‌کانی ئه‌م شانۆیه (jösses flickor)، که مێژووی بزووتنه‌وه‌ی ژنان ده‌گێڕێته‌وه‌و ئه‌م ده‌نگه‌ش به‌شێکی بچوکه له‌و شانۆیه.\nجگه له سوسانا ئوستێن سه‌رۆکی شانۆی شاری ستۆکهۆلم ئاماژه به چه‌ند ناوێکی تر ده‌دات که جێ ده‌تسیان له شانۆی ستۆکهۆلمدا دیاره و گۆڕانکاری گه‌وره‌یان له کاری ئه‌و شانۆیه‌دا به ئه‌نجام گه‌یاندووه، یالمار میهر که شانۆکه‌ی خسته سه‌ر پێ و ڤیڤیکا باندله‌ر ئه‌و ژنه‌ی که به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی شانۆی ستۆکهۆلمی له نێوان ساڵانی 1969-1980 له ده‌ستدا بوو ئه‌و سنوری نێوان شانۆ و جه‌ماوه‌ری تێکشکاند و جه‌ماوه‌ری کرده به‌شیک له شانۆ. یان به‌ریکڤیست و هێلگه سکوگ که له 70 کانی سه‌ده‌ی ڕابوردوودا که بواری بۆ جه‌ماوه‌ر ئه‌ڕه‌خساند به ئۆتۆبوسێک به ناو شارا بگه‌ڕێن و له گفتوگۆ و سیاسه‌تی کۆمۆنه‌کاندا سه‌باره‌ت به سه‌رمایه‌گوزاریان له‌سه‌ر شانۆ به‌شدار بن. بێ ئه‌م که‌سانه ئه‌م شانۆیه‌ی که ئێستا له ستۆکهۆلم ئه‌یبینین ئاوا نه ده‌بوو. به‌ڕای بێنێ فرێدریکسۆن سه‌رۆکی شانۆی ستۆکهۆلم.\nدوێنێش شانۆی ستۆکهۆلم به شانۆگه‌ریی ئانیییارا ئاهه‌نگی 50 ساڵه‌ی گێڕا، ئانییارا داستانه شیعری شاعیری به‌ناوبانگی سوید و بره‌وه‌ی خه‌ڵاتی نوبێل هاری مارتین سۆنه،\nله داستانه شیعره‌که‌ی مارتینسۆنا هه‌زار که‌شتیی گه‌ردوونی له دوای ژێراوژێربوونی زه‌وی مرۆڤه‌کان به‌ره‌و ئه‌ستێره‌ی مارس و ڤینۆس ده‌گوێزنه‌وه، به‌ڵام که‌شتی ئانیارا له ڕێڕه‌وی که‌شتییه‌کانی تر ده‌رده‌چێت و خۆی ده‌کێشێت به یه‌کێک له ئه‌ستێره بچوکه‌کانی ده‌وری خۆردا، ئیتر ئه‌و هه‌شت هه‌زار که‌سه‌ی هیوایان به که‌شتی ئانیییارا بوو بیانگه‌یه‌نێته مارش هیوایان ده‌بڕێت.\n- ئه‌م داستانه شیعره یه‌کێکه له گه‌وره‌ترین چیرۆکه سویدییه‌کان که له سه‌ده‌ی ڕابوردوودا نوسرابێته‌وه به‌ڕای سه‌رۆکی شانۆی ستۆکهۆلم فرێدریکسسۆن که ده‌ڵێت مارتینسۆن له‌و شیعره‌دا ده‌مانخاته به‌رده‌م ئه‌و پرسیاره‌ی که دوای ئه‌وه‌ی به‌ده‌ستی خۆمان زه‌وی ده‌شێوێنین ئایا هیچ فریاده‌ره‌سێکمان هه‌یه.\nله‌م شانۆگه‌ریه‌دا شانۆکاری به‌ناوبانگی سوید هێلێن خیۆهۆلمه‌وه ڕۆڵی سه‌ره‌کی تێدا ده‌بینێت


مایلی سایرس گەشتی مانگی هەنگوینی هەڵدەوەشێنێتەوە |\nHome گشتی لایف ستایڵ مایلی سایرس گەشتی مانگی هەنگوینی هەڵدەوەشێنێتەوە\non: ئه‌یلول 15, 2016 In: لایف ستایڵNo Comments\nچەند سەرچاوەیەکی نزیک لە هەردوو ئەستێرەی ئەمه‌ریکی «مایلی سایرس» و «ولیام هامسۆرس» ئەو گەشتەیان هەڵوەشاندووه‌تەوە کە بەنیاز بوون بۆ مانگی هەنگوینی ڕوو لە «تۆرابۆرا» بکەن، سەرچاوەکە بۆ میدیاکانی ئاشکرا کردووە پاش ئەوەی بەنیاز بوون بە مەبەستی بەسەربردنی مانگی هەنگوینی ڕوو لەو ناوچەیە بکەن مایلی گەشتەکەی هەڵوەشاندووه‌تەوە و ئارەزووی ئەو ناوچەیەی نەکردووە.\nپاش ئەوەی هەوو ئامادەکارییەکانیان تەواو کردبوو و لە یەکێک لە ئوتێلەکانی تۆرابۆرا شوێنیان گرتبوو، بەڵام بە هۆی دوودڵی و بڕیارگۆڕینی مایلی گەشتەکەیان هەڵوەشاندووه‌تەوە، هەتا ئێستاش دوو هاوسەرەکە کاتێکی دیاریکراویان بۆ ئەنجامدانی هاوسەرگیری دانەناوە و هەردووکیان لە دیاریکردنی شوێن و کات و چۆنێتیی ئاهه‌نگەکە بۆچوونی خۆی هەیە، بە شێوەیەک «مایلی سایریس» پێی باشە ئاهه‌نگێکی بچووک لە یەکێک لە کەنارئاوەکانی ئوستورالیا و تەنها لەگەڵ ژمارەیەکی کەم لە که‌س و هاوڕێکانی ئاهه‌نگەکەیان ئەنجام بدەن و «ولیام هامسۆرس» پێی باشە ئاهه‌نگێکی گەورە و تایبەت ئەنجام بدەن.\nبە پێی سەرچاوە هەواڵییەکان بێت بەهاری داهاتوو هاوسەرگیری ئەنجام دەدەن و بەڵام شوێنی هاوسەرگیرییەکە تا ئێستا نەزانراوە، ساڵی ٢٠١٢ بە هۆی چەند کێشەیەکیان مایلی و ولیام لە یەک جیا بوونەوە پاش ئەوەی تازەدەزگیرانی یەک بوون و لە سەرەتای ئەمساڵ جارێکی دیکە گەڕانەوە بۆ لای یەک و بەنیازن هاوسەرگیری ئەنجام بدەن.


هۆشداریی لە زیادبوونی ڕێژەی توشبووان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا دەدەرێت به‌هۆی ئەوە قه‌ره‌باڵه‌غییه‌ی کە له دوكانه‌كانی ئاڵوگۆڕی دراوەکاندا له هه‌رێمی كوردستان دروستبووە، ئەوەش دوای به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی دۆلار به‌رامبه‌ر دیناری عێراقی.\nداهات حه‌وێزی، به‌ڕێوه‌به‌ری نه‌خۆشخانه‌ی شه‌هید دكتۆر هێمن له سلێمانی كه تایبه‌ته به توشبووانی كۆرۆنا له بابەتێکیدا (20ی کانوونی یەکەمی 2020) کە "ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە ڕاگه‌یاند، "به‌هۆی به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی دۆلار قه‌ره‌باڵه‌غییه‌كی زۆر له بازاڕه‌كانی دراو هه‌یه و مه‌ترسی زیادبوونی رێژه‌ی توشبووانی كۆرۆنا له ئارادایه".\nئەو پزیشکە ئەوەشی وتووە، "پێویسته خه‌ڵك له جاران زیاتر خۆپارێزی بكه‌ن و دووربكه‌ونه‌وه له قه‌ره‌باڵه‌غی، چونكه ده‌بینین له وڵاتانی ئه‌وروپا جارێكی دیكه ڤایرۆسه‌كه به‌شێوه‌یه‌كی نوێ سه‌ری هه‌ڵداوه‌ته‌وه‌و رێكاری نوێ گیراوه‌ته‌به".\nڕونیشكرده‌وه، "هه‌موو ساڵێك له‌هه‌رێمی كوردستان له مانگی 12 تا مانگی 2 مه‌ترسی دووباره سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی ڤایرۆسی ئه‌نفلۆنزای به‌راز هه‌یه، بۆیه پێویسته هاوڵاتیان له پێشتر زیاتر خۆپارێزی بكه‌ن و نه‌بنه هۆكارێك بۆ سه‌رهه‌ڵدانه‌وه و به‌رزبوونه‌وه‌ی رێژه‌ی ڤایرۆسه‌كان به‌گشتی".\nداهات حه‌وێزی ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌شكرد، "به‌گشتی هاوڵاتیان خۆپارێزیان كه‌مكردووه‌ته‌وه و ئه‌گه‌ر به‌مشێوه‌یه به‌رده‌وام بن چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ڕێژه‌ی توشبووانی كۆرۆنا جارێكی دیكه به‌رزببێته‌وه‌و قوربانی زیاتر".


هێرشه ئاسمانییه‌كان له ئیدلیبی سوریا راده‌وه‌ستن دوای راگه‌یاندنی ئاگربه‌ست\nهێرشه ئاسمانییه‌كان له هه‌رێمی ئیدلیب راوه‌ستان هه‌ینی (2 ئاب) دوای ئه‌وه‌ی رژێمی سوریا رایگه‌یاند ئاگربه‌ستێكی په‌سه‌ندكردووه، به‌گوێره‌ی ئاژانسی فرانس پرێس.\nرژێم پێنجشه‌ممه ئاگربه‌ستێكی په‌سه‌ندكرد له هه‌رێمی ئیدلیب، كه به‌شی زۆری له‌ژێرده‌ستی ته‌حریر شامدایه و له‌وێ هێرشه ئاسمانییه‌كانی رژێم و روسیا و تۆپبارانه‌كان سه‌دان كه‌سیان كوشتووه له نیسانه‌وه، كه زۆریان مه‌ده‌نی بوون.\nئاگربه‌سته‌كه ئێواره‌ی پێنجشه‌ممه ده‌ستیپێكرد، به‌مه‌رجی جێبه‌جێكردنی رێكه‌وتنێك له‌نێوان توركیا و روسیادا بۆ سه‌پاندنی ناوچه‌یه‌كی هێوركردنه‌وه به‌ده‌وری هه‌رێمه‌كه‌دا.\nسه‌رۆكی رێكخراوی روانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ، رامی عه‌بدولڕه‌حمان وتی: "ئارامییه‌ك به‌وریاییه‌وه كه‌مێك پێش نیوه‌شه‌و هاته ئاراوه."\nوتی فڕۆكه سوری و روسییه‌كان چی دی نه‌ده‌بینران به ئاسمانی ئیدلیبدا بفڕن، له‌كاتێكدا "شه‌ڕ له‌سه‌ر زه‌ویش له هه‌موو به‌ره‌كاندا راوه‌ستا له چه‌ند كاتژمێری رابردوودا".\nسیستمێكی هۆشداریدانی پێشوه‌خته كه ناسراوه به سێنتری (پاسه‌وان) دواهه‌مین هێرشه ئاسمانییه‌كانی بۆسه‌ر خان شه‌یخون تۆماركرد، ته‌نها دوو خوله‌ك پێشئه‌وه‌ی ئاگربه‌سته‌كه ده‌ستپێبكات له نیوه‌شه‌ودا.\nئه‌م به‌رنامه‌ی پاسه‌وانه كه‌سانێك وه‌ك چاودێر به‌كارده‌هێنێت له‌گه‌ڵ تۆڕێك له چه‌ندین هه‌سته‌وه‌ر بۆ خه‌مڵاندنی ئه‌و جێگایه‌ی ده‌كرێته ئامانج كاتێك فڕۆكه جه‌نگییه‌كانی سوریا یان هاوپه‌یمانان هه‌ڵده‌ستن.\nئه‌و خه‌مڵاندنه‌ی به‌ده‌ستدێت، ده‌توانێت ئاژێره‌كان (سه‌فاره)ی هۆشداریدان بخاته‌كار له‌نزیكی ناوچه‌ی ئامانجه‌كه و هۆشداریش بنێرێت بۆ ته‌له‌فۆنه مۆبایله‌كان تا كاتی زیاتر بدات به دانیشتوان خۆیان بشارنه‌وه.\nسكرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، ئه‌نتۆنیۆ گوتێرێس، پێنجشه‌ممه هیوای خۆی ده‌ربڕی به‌وه‌ی ئاگربه‌سته‌كه به‌رده‌وامبێت و رایگه‌یاند كه نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له چه‌ندین هێرش ده‌كۆڵێته‌وه بۆسه‌ر ئه‌و داموده‌زگایانه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان پشتگیرییان ده‌كات و شوێنه مه‌ده‌نییه‌كانی تریش له باكوری خۆرئاوای سوریا.\nوته‌بێژێكی گوتێرێس له به‌یاننامه‌یه‌كدا به مه‌به‌ستی راگه‌یاندنی لێكۆڵینه‌وه‌كه، وتی: "لێكۆڵینه‌وه‌كه رووماڵی وێرانكاری یان زیانپێگه‌یاندنی ئه‌و داموده‌زگایانه ده‌كات كه له‌سه‌ر لیستی هێوركردنه‌وه‌ن و ئه‌و داموده‌زگایانه‌ش كه له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه پشتگیری ده‌كرێن له ناوچه‌كه."\nوتیشی: "سكرتێری گشتی داوا له هه‌موو لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان ده‌كات هاریكاری بكه‌ن له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نه‌كه هه‌ر كه دامه‌زرا."\nسه‌رۆكی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان داوای رێگه‌پێدانی زیاتری هاوكارییه مرۆییه‌كان ده‌كات له سوریا\nچاودێرێك: تۆپبارانی سوپای سوریا 22 مه‌ده‌نی ده‌كوژێت له ئیدلیب


دەرباز سەرابی : حیزبی کوردی لەنێوان زاوەزێ و نەزۆکی دا ـ ئیسلامیەکان وەک نمونە . – WTARIKURD\nئایا هەر بەڕاستی دین ئەوەندە لاوازە پێویستی بە دروست کردنی حیزب هەیە؟!ئایا حیزبی ئیسلامی لە کوردستان لەپێناوی خزمەتی دین دروست بوون یان بۆ گرتنەدەستی دەسەڵات و وەرگرتنی ئیمتیازات و کورسی؟!ئایا کۆمەڵگەی کوردی بەوە ڕازیە بگەڕێتەوە بۆ سەردەمی خەلافەت و هەرچی پیشەسازی و تەکنەلۆژیای دونیا هەیە لای خۆی تەڵاقی بدات؟! ئایا تا ئێستا حیزبە ئیسلامیەکان جگە لە بنیادنانی کۆمەڵێ تاکی تۆقیوو دورەپەرێز لە واقیعی ژیان چیان بە کۆمەڵگا بەخشیوە؟! ئەرێ هەر بەڕاست خۆ موتەربەکردنی گوتاریان بە دیموکراسی ڕاستیە یان هەنگاوێک بۆ خەڵەتاندنی تاکی کورد؟! ئایا ئەوە واقیعی حیزبە ئیسلامیەکانە کە وا بەزەقی شەڕی خۆیان بکەن یان شکستی هێزە علمانیەکان؟!،ئایا ئەگەر خراپی ئیقتیسادی کوردستان نەبوایە ئەوان وا بەئاسانی دەیانتوانی بە پارەی خەلیجی عەقڵی کوردی لەباربەرن؟! .\nمن پێم وایە لەهەرکوێی دونیا حیزبی دینی زاڵ بێت دەبێ گومان لەتوانا عەقڵیەکانی ئەو کۆمەڵگایە بکەیت و زۆر بە ئاسانی لەوە تێبگەیت کە تۆ سەروسەودات لەگەڵ وەهمگەلێک دایە نەک لۆگیک.هەموو دینەکان پەیامبەرو کتێبی تایبەتی خۆیان هەبووە کەوابێ حیزبی دینی جگە لەوەی بیەوێ مشەخۆرانە لەسەر بەرهەمی پەرستگاو کتێبە دینیەکان بژی چیتری لە هەگبەدایە ، چلۆن دەتوانێ خزمەتی کۆمەڵگا بکات و بەهەموو جیاوازیەکانەوە قەبوڵی بکات لەکاتێکدا ئەوان لەدەرەوەی بەرنامەی خۆیان گومان لەتوانای عەقڵی هەموو سوکرات و ئەنیشتاین …. ـە کان دەکەن؟؟!!!\nمن پێم وایە هەموو لقەجیاوازەکانی حیزبی ئیسلامی دواجار دەگەڕێنەوە سەر یەک درەخت،ئەویش گێڕانەوەی خەلافەت و بوونی خۆیان بە والی و خەلیفەو … ئەگەر بەڕاستی ئەوان لەپێناوی خزمەتی دینی دروست بووبن بەرلەوەی کوڕی خەڵک بۆ جیهاد هان بدەن خۆیان و کوڕەکانیان دەڕۆیشتن،بەرلەوەی بە حۆری بەهەشت گەنجێکی برسی و بێ دەسەڵات فریو بدەن کوڕەکانی خۆیان دەنارد،ئایا لای حیزبە ئیسلامیەکان هاوکێشەکان بەو جۆرەیە ؟!\nهەر زاوەزێیەکی حیزبە ئیسلامیەکان زیادبوونی خەتەرێکی ترە بۆ سەر کۆمەڵگا ، چونکە ئەوان جگە لە هاوردەکردنی کەلتورو عەقڵی عەرەبی هیچی تریان لەهەگبەدا نیە تا بتوانن بە ئاڕاستەی جیاواز خزمەتی کۆمەڵگا بکەن … بەڵێ حیزبی دینی خەتەرە لەسەر کۆمەڵگا .\nهەر لە پەیوەندی ئیسلامیەوە بگرە ، بەرەو بزوتنەوەی ئیسلامی و کۆمەڵی ئیسلامی و ئەنسارولئیسلام چیان بە کۆمەڵگا بەخشی،ئایا ئەوان خزمەتی دینیان کرد یان ئایدۆلۆژیای ئیسلامیان وەک بەرهەمهێنەری تیرۆر ناساند؟! ئەوەندەی حیزبی ئیسلامی زیانی لەدینی ئیسلام داوە ئەوەندە ئایدۆلۆژیا دژەکان نەیان کردوە.دواجار ئەو خەونی چەسپاندنی بیری ئیخوانیەی کە یەکگرتوو پەیڕەوی دەکات ، هەرچەندە بە میتۆدێکی مەدەنیانە کار دەکەن بەڵام دواجار دارێک چ بەیەک جار بەتەور بیبڕیەوە یان هێدی هێدی مۆرانە لێی بداو بڕزێت ، ئەنجام ڕزینی دارەکەیە … بەڵێ حیزبی ئیسلامی زاوەزێی کردوەو دەشی کات ، بەڵام هەموو زاوەزێیەکیان لێدانێکی ترە لە مەدەنیەت و دیموکراسی ، وە ئەوەی من دەیبینم هەر زاوەزێیەکی تری ئەوان هەنگاونانیانە بەرەو پیادەکردنی سڕینەوەو بەرپاکردنی شۆڕشی وێرانکردنی کۆمەڵگا و گۆڕینی میتۆدی خەباتیان لە نیمچە مەدەنیەوە بۆ نیمچە جیهادی .\nجێگای ئاماژەیە بەشی پێنجەمی ئەو وتارە کە سبەی بڵاو دەبێتەوە تایبەتە بە ” ئایا چەپەکان توانای نەوە خستنەوەیان ماوە ؟!”


سەرۆکى شارەوانی هەڵەبجە باس لە زیانەکانی شەوی ڕابردووی بیناکەیان دەکات کە لەلایەن خۆپیشاند\n’’چەندین دۆسیە سوتاون’’\nسەرۆکى شارەوانی هەڵەبجە باس لە زیانەکانی شەوی ڕابردووی بیناکەیان دەکات کە لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە سوتێنرا\n2020.08.23 - 08:55\nسەرۆکی شارەوانیی ھەڵەبجە باس لە زیانەکانی خۆپیشاندانەکەى شەوی ڕابردووی هەڵەبجە دەکات و دەڵێت، کاتژمێر 10:30 خۆپیشاندەران ڕووبەڕووی دامودەزگا حکومی و حیزبییەکان بوونەوە یەکێک لەوانە بینایەی شارەوانی، بینای قائیمقامییەت و بەڕێوەبەرایەتی ھاتوچۆی ھەڵەبجە بوو.\nئەمڕۆ یەکشەممە، 23ی ئابی 2020، کوێستان ئەکرەم، سەرۆکى شارەوانی هەڵەبجە بە ئەنادۆڵوی ڕاگەیاند، بەشی ھونەری و گەنجینەی شارەوانی هەڵەبجە بە تەواوی لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە سوتێندراوە.\nئەوەشی خستەڕوو کە دوای ڕووداوەکە تیمەکانی ئاگرکوژێنەوە دەستبەجێ گەیشتوونەتە شوێنەکە و ھەوڵی کوژاندنەوەی ئاگرەکەیان داوە.\nڕاشیگەیاند کە ڕۆژانە 150 بۆ 200 ھاوڵاتی سەردانی شارەوانی دەکەن بۆ بەڕێکردنی مامەڵەکانیان، بەڵام لە ئێستادا زۆربەی پەڕاوی مامەڵەکان و شەش کۆمپیوتەری بەشی ھونەری سوتاون و زیانێکی زۆریش بە بینایەی شارەوانی گەیەندراوە.\nدرەنگانێکی شەوی ڕابردوو بەشێک لە گەنجان و هاوڵاتیانی هەڵەبجە دژی نەبوونی خزمەتگوزاری و دواکەوتنی موچە و چەند قەیرانێکی تر ڕژانەسەر شەقامەکان و چەند بینایەکی حزبی و حکومییان سوتاند، هاوکات هەوڵیان دا بچنە سەر لقی 12ی پارتی دیموکراتی کوردستان، بەڵام تەقەیەکی زۆر لە خۆپیشاندەران کرا.\nبە وتەى تەندروستیی هەڵەبجە، لە خۆپیشاندانەکەدا شەش کەس برینداربوون کە سیانیان بە گولـلە بووە، هەروەها بەکێک لە بریندارەکان پۆلیسێکی هاتوچۆیە.\nکوێستان ئەکرەم گوتیشی: "زۆربەی مامەڵەی ھاووڵاتیان سوتێنراون، بەداخەوە خەڵک دەڵێن ئەمە دەستێکی لە پشتەوەیە، بە دڵنیایەوە بە دەستێک ھاتوون ئەم بینایەیان سوتاندووە، بەڵام ئەوان باسی دەستی دەسەڵاتداران یاخود حکوومی دەکەن، ئێمە لەبەر ئەوەی بەشێک لەو دۆسیانەی کە بە ھارد ھەمانە، بۆیە پارێزراون پێموانییە ھیچ کەسێک لەمە سوودمەند بێت، چونکە ھەر دۆسیەی مامەڵەی ھاووڵاتیانە، ھیچ دەسەڵاتدارێک پێویستی بەو دۆسیانە نییە. ئێمە ھیچ دۆسییەکی بەرپرسی حکوومەتمان لەلانییە. بەڵکو زۆربەی ئەوەلیاتی ھاووڵاتیان لە بەشی گەنجیەنەی شارەوانی سوتاون".\nناس کورد هۆکاری دواخستنی دیاریکردنی سەرۆکى نوێی فراکسیۆنى گۆڕان ئاشکرا دەکات\n2020.09.01 - 17:23\nسەرۆکى فلپین فەرمانى تەقەکردن لە بازرگانانى مادە هۆشبەرەکان و کوشتنیان دەکات\n2020.09.01 - 14:18\nپۆلیس: هەرکەسێک سەرۆکى پێشووی شارەوانی هەڵەبجەى بینی ئاگادارمان بکات\n2020.08.24 - 18:21\nوەزارەتی شارەوانی وردەکاری و زانیاری لەبارەى پڕۆژەى ئاوی سلێمانی-دوکان ئاشکرا دەکات\n2020.08.19 - 10:43\nئێران لە بەنداوی داریانەوە کارەبای پارێزگای هەڵەبجە دابین دەکات\n2020.08.29 - 15:42\nیەکەم ساتی گەڕانەوەی هاووڵاتییەکی هەڵەبجە لە بەغداوە بۆ زێدی خۆی دوای 32 ساڵ\n2020.08.26 - 21:05


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: بچوکترين خزمەت بۆ گيانی پاکی شەهیدان بڵاو كردنەوەی ناوی تاوانبارانە\nبچوکترين خزمەت بۆ گيانی پاکی شەهیدان بڵاو كردنەوەی ناوی تاوانبارانە\nئەمرۆ یادی ۳۱ ساڵەی کارەساتی ئەنفالە، کەرژێمی گۆر بەگۆری بەعس بەهاوکاری جاش و مستەشارەکوردەکان، دژی میللەتی کورد ئەنجامیاندا، ئێستا ئەم جاش و مستەشارانە لەسایەی حوکمی یەکێتی و پارتی، لەوپەری رەفاهیەت ژ یان بەسەردەبەن.\nئەم ناوانەی خوارەوە ناوی هەموو ئەو مستەشار و جاشانەی تێدایە، کەبەشداریان لەکارەساتی ئەنفال کردووە، ئەم ناوانە لەرۆژنامەی (الثورة) لەرۆژی۱۸/٤/۱۹۸۸بڵاو کراونەوە، ژمارەی فەوجە کوردەکانیش ۷۷فەوج بووە.\n٧٧- المقاتل كمال محمد مام سوراني"\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱/۲۶/۱۳۹۸ ۰۱:۳۱:۰۰ قبل‌ازظهر


كۆسره‌ت ڕه‌سول: دژ به هه‌ر هه‌وڵێكین بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی مافه ده‌ستوورییه‌كانمان\nله به‌یاننامه‌یه‌كدا كۆسره‌ت ره‌سوڵ عه‌لی جێگری یه‌كه‌می سكرتێری گشتی یه‌كێتیی نیشیتمانیی كوردستان ته‌ئكید ده‌كاته‌وه له‌وه‌ی وه‌ك یه‌كێتی دژی هه‌ر هه‌وڵێك ده‌بن بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی مافه ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان، ئه‌مه‌ش ده‌قی په‌یامه‌كه‌یه\nپه‌یامێكی گرنگ له كۆسره‌ت ره‌سوڵه‌وه\nپه‌یامێك له كۆسره‌ت ڕه‌سول عه‌لی جێگری یه‌كه‌می سكرتێری گشتی (ی.ن.ك )ه‌وه\nبه‌ناوی خوای به‌خشنده‌ومیهره‌بان\nسڵاوێكی گه‌رمی خه‌باتكارانه\nگه‌لی كوردستان وه‌ك هه‌میشه خوازیاری بوونی ده‌سه‌ڵاتێكی دیموكراسیخوازه له به‌غداو كاركردن بۆ بونیادنانی سیستمێكی له‌وجۆره به‌به‌رده‌وامی یه‌كێك بووه له دروشمه زه‌ق و دیاره‌كانی شۆڕشی ڕزگاری نیشتمانی گه‌لی كوردستان، كه تیایدا و به درێژایی چه‌ند ده‌یه‌یه‌كه یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان ڕۆڵی سه‌ره‌كی و ڕابه‌رایه‌تی تێدا ده‌بینێت. بۆیه پشتیوانی كردنی هه‌رهه‌وڵ و هه‌نگاوێك به‌وئاڕاسته‌یه به‌ئه‌ركی سه‌رشانمان و به‌به‌شێك له هه‌وڵدان بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه ڕه‌واكانی گه‌له‌كه‌مان و ته‌واوی گه‌لانی عیراقیش ده‌بینین، چونكه ئه‌وه‌ڕاستییه‌كی حاشا هه‌ڵنه‌گره كه شێوازی ده‌سه‌ڵاتدارێتی له به‌غدا ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆی له‌سه‌ر جۆرو ئاستی په‌یوه‌ندییه‌كان و ڕاده‌ی ئاشته‌وایی نێوان ناوه‌ندو هه‌رێم به پارێزگاكانیشه‌وه هه‌بووه و هه‌یه به هه‌رێمه‌كه‌ی ئێمه‌شه‌وه، به‌ڵام سه‌رباری ئه‌وانه‌ش ئێمه هیچ كات له‌گه‌ڵ شێوازی توندوتیژی نواندن نین و نه‌بووین له هه‌رلایه‌كه‌وه په‌یڕه‌وكرابێت و خوازیاری ئه‌وه‌ین كه هاووڵاتییانی سڤیل به شێوازێكی ئاشتیانه و خه‌باتی مه‌ده‌نیانه داوای مافه‌ڕه‌واكانیان بكه‌ن و لایه‌نی ده‌سه‌ڵاتیش وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پۆزه‌تیڤانه‌یان هه‌بێت و له‌ئاست جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانیسه‌رشانیان و فه‌رمانڕه‌وایه‌تیه‌كی ڕاست و دروستی وڵاتدا بن .\nهه‌ر لێره‌شه‌وه ئێمه له یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان به هه‌موو لایه‌كی ڕاده‌گه‌یه‌نین كه چۆن به‌توندی دژی فه‌سادی سیاسی و ئیداری ومالی و هه‌موو شێوازه جیاوازه‌كانی گه‌نده‌ڵین له به‌رامبه‌ریشدا پشتیوانی ته‌واوی خۆمان بۆ هێنانه‌كایه‌ی سیستمێكی دیموكراسی و به‌دیهێنانی چاكسازی و زامنكردنی ئاستێكی به‌رزی دادوه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تین و تا ئه‌و ئاسته پاڵپشتی له هه‌مواركردنه‌وه‌ی بڕگه‌و مادده‌كانی ده‌ستوری هه‌میشه‌یی عیراق ده‌كه‌ین كه نه‌بێته هۆی زیانگه‌یاندن به مافه سیاسی و ئیداری و به‌ركه‌وته داراییه‌كانی گه‌لی كوردستان و كه‌میاننه‌كاته‌وه به ته‌واوی مافه كلتوری و نه‌ته‌وایه‌تیه‌كانیشمانه‌وه‌و چاره‌سه‌ره پێشنیاركراوه‌كانی بۆ ناوچه جێناكۆكه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان وده‌وڵه‌تی فیدراڵی عیراق نه‌شێوێنێت كه ئێستا له چوارچێوه‌ی ماده‌ی (140) ی ده‌ستووردا نه‌خشه‌ڕێژ كراوه، هه‌رهه‌وڵێك له‌لایه‌ن هه‌ر لایه‌كه‌وه‌به‌و ئاڕاسته‌یه ڕه‌تده‌كه‌ینه‌وه، بۆیه یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان پێداگری ته‌واو له‌سه‌ر ده‌ستكه‌وت و مافه ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان ده‌كاته‌وه‌و دژ به هه‌ر هه‌وڵێك ده‌وه‌ستینه‌وه كه‌بۆ كه‌مكردنه‌وه‌یان بێته ئاراوه . ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بۆ چاوبه‌سته‌كی به‌رگی گه‌مه‌ی خواستی شه‌قامیشی به‌به‌ردابكرێت. ئێمه زۆر باش له داخوازیه‌كانی شه‌قامی عیراقی تێده‌گه‌ین كه خواست و داوای ڕه‌وان و سه‌ره‌تایی ترین مافن كه‌به ژیانی مرۆڤی ئه‌م سه‌رده‌مه ڕه‌واببینرێت، كه به‌داخه‌وه ده‌سه‌ڵاتدارێتی ناوه‌ند له به‌غدا له به‌جێهێنانیان كه‌مته‌رخه‌می زۆرینواندووه . بۆیه ناكرێت و ناشبێت كه ئه‌وبابه‌تانه‌ی په‌یوه‌ستن به‌داخوازیه مه‌ده‌نیه‌كانی شه‌قامه‌وه بكرێته بیانوو بۆ هه‌ر جۆره پیلانگێڕیه‌ك له‌ژێرناوی پێداچوونه‌وه و هه‌مواركردنه‌وه‌ی ده‌ستووری هه‌میشه‌یدا له‌دژی مافه ڕه‌وا به‌ده‌ستهاتووه‌كانی گه‌لی كوردستان به‌كاربهێنرێت .\nسه‌ركه‌وتن بۆ خه‌باتی ڕه‌وای جه‌ماوه‌ری گه‌لانی عیراق\nجێگری یه‌كه‌می سكرتێری گشتی (ی ن ك )


دیدێک له باره‌ی ئه‌خلاقه‌وه | ئاژانس\nHome بیروڕا دیدێک له باره‌ی ئه‌خلاقه‌وه\nكاتێك هەریەك لە ئێمە گوێبیستی وشەی ئەخلاق دەبین، ڕادەچڵەكێین و سەرسام دەبین. لەوەش قورستر نیگەران دەبین كاتێك لە ڕووی ئەخلاقییەوە هەوڵی ناوزڕاندن و لەكەداركردنی ئەخلاقمان دەدرێت یاخود پێمان بووترێت تۆ بێ ئەخلاقیت. ئەمە جگە لەوەی بێئەخلاقی لە كۆمەڵی ڕۆژهەڵات بە گشتی بە یەك مانا و بە یەك شیكاركردن دێت كە وشەیەكی جنوێدان و عەیبەیە و تەنها بەو مرۆڤانە دەوترێت، كە پەیوەندییەكی هاوژینییان لەگەڵ یەكتردا هەبێت و سێكس بكەن، بۆیە ڕەنگە یەكێك بێت لەو وشانەی زۆر بە كار دێت و زۆریش دەخرێتە پاڵ ئەویتر و زۆریش هەن، كە بەرپرسیارێتیی ئەو وشەیە هەڵناگرن و لێكدانەوەیان بۆی نییە.\nبێگومان پێوەرەكان بۆ لێكدانەوەی وشەی ئەخلاق لە كۆمەڵێكەوە بۆ ئەویتر جیاوازیی بەخۆوە دەبینێ.\nلێكدانەوە و هۆكاری خودی تێڕوانینەكان بە پێی بەرژەوەندییەكان دەگۆڕێن لە كۆمەڵدا، بۆیە هۆكاریی ئەو دوو دید و لێكدانەوە جیاوازانە دەگەڕێنەوە بۆ چەندین هۆكاری كولتووری و هۆی بەرژەوەندیخوازییەوە كە ئایا كۆمەڵایەتی بێت یان سیاسی و یاخود هەر هۆیەكی تر.\nلێرەوە پرسیارێك دێتە ئاراوە بەوەی داخۆ كێ مافی ئەوە دەدات بە مرۆڤێكی تر كەسی بەرامبەر بێئەخلاق بكات یان نا؟ بە چ پێوەرێك بنەما ئەخلاقییەكان دەگۆڕێت؟ بۆ لە كۆمەڵێكدا بەهاكان و لەوی تردا كولتوور و میزاجییەت ببێتە سەنگی مەحەكی بڕیارسازی لەمەڕ چەمك و كاردانەوەكانی ئەخلاق؟ ئایا مرۆڤ لە هەر كوێ بێت نابێت بە پێی ستانداردێكی مرۆیی باڵا لێكدانەوە و پۆلێنكردنیان هەبێت؟\nگەر واقیعێك مرۆڤگەلێكی بەرهەمهێنا بێت، كە زۆرێك لە بەرپرسەكانی بە پلان كار بۆ خەفەكردنی مێشك و هزری هاووڵاتییەكانی بكات، زوربەی هێز و سەركردە سیاسییەكانی ئینتیمای نیشتیمانییان بەرەو نەمان بردبێت، ناپاكییان لە وڵاتەكەیان كردبێت و بە هۆی لافی دیموكراسییەوە، ناهەقی و نادادپەروەرییان لەگەڵ هاووڵاتییەكانی كردبێت. گەر كاركردوانێكی بەرهەمهێنا بێت كە هیچ بەرهەمێكی كاریان نەبێت و تەنها مووچەخۆر بن، گەر ئەندازیارێك، بۆ نموونە؛ ببێتە هۆی ڕووخانی تەلار و كوشتنی هەزارەها هاووڵاتیی بێتاوان، گەر پزیشكێك، بە هۆی نەزانینەوە بووە هۆی گیانلەدەستدانی مرۆڤەكان و دەستدرێژیكردنە سەر نەخۆشەكانی، گەر شۆفێرێك، بێ هیچ زەوق و هونەرێك شەقامی كردە موڵكی خۆی و مرۆڤەكانی كردە نێچیری، گەر مامۆستایەك، ویژدانی فرۆشت و پرسیارەكانی تاقیكردنەوەی كرد بە قوربانیی دو وپوول و گەر پیاوێك، بە هۆی تەمەڵی یان هەر هۆیەك پارە بە كچەكەی یان ژنەكەی پەیدا بكات و گەر خاوەن پۆست و هەر فەرمانبەرێك، بووە هۆی بەهەدەردانی موڵك و ماڵی گشتی و خراپبەكارهێنانی كەلوپەلی دەزگاكانی كاری تێدا دەكات، گەر مامۆستایەكی ئایینی، بە هۆی پەیامی ئایینییەوە بووە هۆی فریودان و خەڵه‌تاندنی دەوروبەر و ڕۆشنبیرێك، مەدەنییەت لای تەنها دروشم بێت و گەمەی بە چارەنووسی كچانێك كرد و هاوسەرێك، سوكایەتی و ستەمكاری بەرامبەر بە هاوسەرەكەی كرد و گەر هەر مرۆڤێك، ناپاكیی بەرامبەر بە بیروباوەڕەكانی كرد و قسەی شتێك و ڕەفتاری شتێكی تر بوو و چەندین نموونەی واقیعی تر … ئایا هەریەك لەوانە ناچنە ژێر پۆلێنی بێئەخلاقییەوە؟\nبێئەخلاقی؛ وشەیەك نییە كورت كرابێتەوە لە شتێكی دیاریكراودا، هێندەی شێوازی ژیانە و پێویستە ڕەنگدانەوەی لە ژیانی مرۆڤەكاندا هەبێت و لە ڕەفتار و هەڵسوكەوت و گوفتاریاندا ڕەنگدانەوەی هەبێـت.\nبۆ نموونە، پابەندبوونی مرۆڤەكان بە ئاكارە پیشەییەكانەوە سەرچاوەیەكی سەرەكیی نەمانی زۆرێك لە گرفت و كێشەكان چارەسەر دەكات. بۆیە پیاچوونەوە بەم چەمكە گرنگێتیی خۆی هەیە، هەروەك چۆن لادان لە بنەما ئەخلاقییە بنچینەییەكان كە دەبێتە هۆی زیانگەیاندن بە خەڵكانی دیكە پێویستە بە تاوان ئەژمار بكرێت و ئەوانە ببنە هۆی لێپرسینەوە و لێپێچینەوە كە پیادەی دەكەن، نەك قسەكردن لەسەر ڕەفتارە كەسێتییەكانی گەر زیانیشی هەبێت تەنها بۆ خودی تاكەكان خۆیانە و پێویستە باج و بەرپرسیارێتییەكەی هەڵبگرن، چونكە بە گۆڕینی پێوەرەكان ئاڕاستەی باڵانسی تاوانبارەكان دەگۆڕێن و ئەو كات هەموان پێكەوە دەتوانین بە پێی پێوەرە ڕاست و ستانداردە مرۆییەكان یان لیستی تاوانبارانی ڕاستەقینە بزانین یاخود هیچ كەس نەبێتە تاوانبار لەمەڕ پێوەرە جیاوازەكانی هەر كۆمەڵێك كە وشەی ئەخلاق لكۆی هەموو لێكدانەوەكاندا تێڕوانینێكی لاستیكییە (مطاطی) و بە پێی پێوەرەكان دەگۆڕێن .\nئیدی لای هەموان ڕوون دەبێت، كە وشەی بێئەخلاق دەشێت بۆچی بە كار دێت یان پێوەرەكانی بۆ ئەخلاق لە چیدا خۆی دەبینێتەوە؟ یاخود لە بنەڕەتدا كێ و بۆ دەبێت مرۆڤەكان مافی ئەوە بدەن بە خۆیان كە وشەی بێئەخلاقی بخەنە پاڵ ئەویدی هەر كات ویستیان؟\nسەرۆكێكی ئاشق لە كۆشكی ئیلیزێ


كەركوك.. ژمارەی تووشبووانی كۆرۆنا 5 هەزار كەسی تێپەڕاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/08/04 - 10:02 PM\nفەرمانگەی تەندروستی كەركوك ڕایگەیاند، لەماوی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 64 توشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شارەكەیان چاكبوونەتەوە.\nفەرمانگەی تەندروستی كەركوك لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاشكرایكرد، 128 حاڵەتی نوێی توشبوون بەكۆرۆنا و 3 حاڵەتی نوێی گیان لەدەستدان لەپارێزگای كەركوك تۆماركراون.\nبەمەش كۆی حاڵەتەكانی تووشبوون بەكۆرۆنا لەپارێزگای كەركوك گەیشتووەتە پێنج هەزار و 47 حاڵەت و كۆی حاڵەتەكانی چاكبوونەوەش بەكۆرۆنا گەیشتۆتە سێ هەزار و 380حاڵەت.\nتەندروستی كەركوك ئاماژەی بەوەشداوە، كۆی حاڵەتەكانی گیان لەدەستدان بەهۆی كۆرۆناوە لەپارێزگاكە گەیشتووەتە 285 كەس و كۆی ئەو كەسانەش كە لەژێر چاودێری پزیشكیدا ماون لەكەركوك هەزار و 409 كەسە.\nفەرمانگەی تەندروستی كەركوكڤایرۆسى كۆرۆناكەركوك