"بە باوكمم وت: خوێندن یان مەرگ"سازان قوربانییەكی بەزۆر بەشودان\n"بە باوكمم وت: خوێندن یان مەرگ"\nسازان قوربانییەكی بەزۆر بەشودان\nلەیلا ئەحمەد، پەیامنێری (كەركوك ناو)، لەگەڵ سازان ئیسماعیل\nسازان محەمەد، كچە خوێندكارێكی پۆلی حەوتی بنەڕەتی لە گوندێكی سنوری گەرمیان، هیچ بژاردەیەكی لەبەردەمدا نەهێڵدرایەوە، جگە لە شوكردن، لەكاتێكدا ئەو تەمەنی تەنیا 14 ساڵ بوو.\nچیرۆكەكە دوو ساڵ لەمەوبەر بە وازهێنانی سازان لە خوێندن و بەشودانی بە پیاوێك كە 36 ساڵ لە خۆی گەورەترە دەستپێدەكات، دواتر بە جیابونەوە لە مێردەكەی كۆتایی پێدێت.\nلەكاتێكدا ئێستا سازان تەمەنی 16 ساڵە، لە ماڵی باوكی دروشمی "خوێندن یان مەرگ"ی دەستپێكردووە، بەڵام باوكی فشاری لێدەكات جارێكی تر شووبكاتەوە.\nسازان كچی گەورەی خێزانێكی هەژاری گوندێكی سنوری ئیدارەی گەرمیانە، بە (كەركوك ناو)ی وت "لە خوێندنگە و كۆڵان لەگەڵ هاوڕێیەكانم یاریمدەكرد، خەونم ئەوەبوو خوێندن تەواوبكەم و ببم بە مامۆستا، رۆژێك دایكم پێی وتم دەتدەین بە شوو"، سازان وتی "هەوڵی زۆرمدا بۆ ئەوەی باوكم لەو بڕیارە پەشیمانی بكەمەوە، چونكە بڕیارەكە بەدەستی ئەو بوو، بەڵام سودی نەبوو... شومكرد نە بەدڵی خۆم بوو، نە كاتی شوم بوو".\nشومكرد نە بەدڵی خۆم بوو، نە كاتی شوم بوو\nماڵی باوكی سازان هەژارن و بە سازانەوە چوار منداڵیان هەیە، باوكی نەخۆشی درێژخایەنی هەیە و دایكیشی بێ كارە، ئەمە یەكێكە لەو هۆكارانەی كە سازان بدەن بەشوو بۆ ئەوەی لانیكەم ئەركی بەخێوكردنی منداڵێكیان كەمتربێتەوە.\nهۆكاری دووەم، وەك سازان دەڵێت، ئەوەیە پەڵەیەك لە دەموچاویدایە و دایك و باوكی وتویانە تا زوو شوو بكەیت باشترە، دواتر كەس تۆی ناوێت.\nشادان ئیسماعیل (40ساڵ)، دایكی سازان، بە (كەركوك ناو)ی وت "پارەى زۆرمان دەویست بۆ بژێوى چوار منداڵەکەم و نەشتەگەرى هاوسەرەکەم، منیش هیچ کارێکم نەبوو، بۆیە کاتێک هاوڕێیەکى مێردەکەم داواى سازانى کچە گەورەی لێكردین، هەردوكمان رازی بوین".\nئەو كەسەی هاتبووە داوای سازان، 36ساڵ لە سازان گەورەترە، بەپێی وتەی شادان ئیسماعیل.\nشادان وتی "سازان رازی نەبوو شوو بكات، دەیوت باوكە هاوڕێیەكانم دەخوێنن، دەبێت منیش بخوێنم، دەمەوێت ببمە مامۆستا، ئەگەر شووبكەم ناتوانم ئەوە بكەم..."، زیاتر وتی "بەڵام باوكی بەو داوایە رازی نەبوو و منیش پێمباشتربوو شوو بكات، بۆیە سازان زۆر بە نائومێدی شوی كرد"، شادان كاتێك ئەم گفتوگۆیەی بۆ (كەركوك ناو) باسكرد، دەستیكرد بە گریان و وتی "ئەم نەهامەتییەی بەسەر كچەكەمدا هاتووە خەتای منی تیایە، چونكە رێگریم نەكرد لەو هاوسەرگیرییە".\nكاتێك سازان و دایكی ئەم چیرۆكەیان دەگێڕایەوە، دوو ساڵ بەسەر شوكردنی سازاندا تێپەڕی بوو، سازان ئێستا گەڕاوەتەوە ماڵی باوكی و لە مێردەكەی جیابۆتەوە، دوای ئەوەی نەیتوانی لەو ماڵەدا بژی و دەڵێن "مامەڵەیان نەشیاو بووە و مێردەكەی توندوتیژ بووە لەگەڵیدا".\nبەپێی یاسا بەركارەكانی عیراق كچان لە تەمەنی 15 ساڵی بەرەوسەرەوە رێگەی هاوسەرگیرییان پێدەدرێت ئەوەش بە چەند مەرجێك، بەڵام لە هەرێمی كوردستان دەبێت 18 ساڵ تەواو بكات.\nسازان كە ئێستا تەمەنی 16 ساڵە، دەڵێت، ماڵی خەزوری خێزانێكی گەورە بون و تەنیا ژورێكی ماڵەكە بۆتە ماڵی ئەو، "لە سێیەم رۆژى هاوسەرگیرییەکەمەوە ماڵەكە بووە دۆزەخ بۆم، بەیانیان زوو نانیان پێدەكردم، دواتر ماڵ پاككردنەوە... دۆزەخ بوو بۆم، یەك دواجار گەڕامەوە ماڵی باوكم، بەڵام دەیانناردمەوە و دەیانوت با لە ناو خەڵكدا ئابڕۆمان نەچێت".\nلە سێیەم رۆژى هاوسەرگیرییەکەمەوە ماڵەكە بووە دۆزەخ بۆم\nسازان یەكێكە لەو سەدان كچانەی كە بۆتە قوربانی بەزۆر بەشودان و هاوسەرگیری پێشوەختە، كە هەردوو پرۆسەكە هێشتا لە چەند ناوچەیەكی عیراقدا هەندێك لە خێزانەكان پەنای بۆ دەبەن و قوربانی یەكەمیش تیایدا خانمانن.\nسازان كە ئێستاش لە شۆكی ئەو شوكردنەدایە، بە 16 ساڵی گەڕاوەتەوە بۆ هەمان خوێندنگە و هەمان پۆل و دەیەوێت هەرچۆنێك بێت خەونەكەی بەدیبهێنێت. بەڵام گرفتی گەورەی ئەوەیە لەڕوی دەرونییەوە ئارام نییە و ئەو ناچاركردنە بە شوكردن توشی بێ ئومێدی كردووە.\n"زۆر لە ماڵەوە بێزارم، بۆیە گەڕاومەتەوە بۆ خوێندن دەمەوێت بڕوانامەیەكم هەبێت و پشت بەخۆم ببەستم، بڕیارمداوە تا خوێندن تەواونەكەم وازنەهێنم".\nلەكاتێكدا سازان لەو دۆخەیدایە، باوكی داوای لێكردووە، جارێكی تر هاوسەرگیری بكات، "پێمدەڵێت تازە تۆ بەم تەمەنەوە ناتوانی خوێندن تەواوبكەیت، تا زووە شوو بكە، دواتر كێ ئامادەیە بێوەژنێك بهێنێت و پەڵەی رەش لەسەر دەموچاوی بێت".\nئەو بۆچونە، سازانی زۆر نیگەران كردووە، بەڵام هەرچۆنێك بێت، ئەو بڕیاری خۆیداوە كە خوێندن تەواو بكات، "بە باوكم وتووە یان خوێندن یان مەرگ".


ڤینیسیۆس جۆنیۆر پەیامێک بۆ زێدان دەنێرێت – یاریگا سپۆرت\nHome/ڤیدیۆی گۆڵه‌كان/ڤینیسیۆس جۆنیۆر پەیامێک بۆ زێدان دەنێرێت\nڤینیسیۆس جۆنیۆر پەیامێک بۆ زێدان دەنێرێت\nکارۆخ ڕواندزی 2019/09/04\nلە تازەترین لێدوانی ڕۆژنامەوانیدا، ڤینیسیۆس جۆنیۆر، ئەستێرەی لاوی بەڕازیلی یانەی ریال مەدرید پەیامێکی بە زێدانی ڕاهێنەری یانەکەی خۆی ڕاگەیاند.\nڕۆژنامەی (AS)ی ئیسپانی بڵاویکردوەتەوە کە جۆنیۆر دڵخۆشە بە بوونی لە ریال مەدرید و هەمیشە لە ژێر فەرمانی زێدانی ڕاهێنەر دەبێت، بەڵام یاریزانەکە تەنها یەک داواکاری لە زێدان هەیە ئەویش ئەوەیە کە یاری پێ بکات، بێ ئەوەی گوێ بە شوێنی یاریکردنی بدات لە ڕاست بێت یان چەپ، ڤینیسیۆس جۆنیۆر دەڵێت” زیاتر ئەو یاریزانانەی بە پێی ڕاست یاریدەکەن مەیلی ئەوەیان هەیە لە لای چەپ یاری بکەن وەک هازارد بۆ نموونە بەڵام من خەریکە خۆم لەگەڵ شوێنە تازەکەم لە باڵی ڕاست ڕادێنم بۆیە تەنها داواکاری ئەوەم لە زێدان هەیە کە چانسی زیاتری یاریکردنم پێ بدات لە هەر شوێنێک بێت من یاری دەکەم.\nلە درێژەی قسەکانیدا ڤینیسیۆس دەڵێت لە ریال مەدرید مارسیلۆ و کاسیمێرۆ زۆر یاریمەتی منیان دا تا بتوانم باشترین ئاساتی خۆم پێشکەش بکەم، یاری کردنم لە لەگەڵ ریال مەدرید ڕێگای وەرگرتنی پێگەیەکم لەگەڵ هەڵبژاردەی سامبا بۆ خۆشتر دەکات تا بتوانتم لەگەڵ بەرازیل لە مۆندیالی قەتەر ئامادەبم.


هەواڵ / کوردستان :: 13/07/2019 :: 284 جار بینراوە\n(رۆژى دووشه‌ممه 15ی تەمموزی 2019) پشووى هاوینه‌ى په‌رله‌مانى كوردستان ده‌ستپێده‌كات و ئه‌ندامێكى په‌رله‌مانیش ئاماژه به‌وه‌ده‌كات: له مانگى ئابدا په‌رله‌مان دانیشتنێكى نائاسایى له‌باره‌ى پرسى به جینۆسایدناساندنى كه‌یسى ئێزدییه‌كان ئه‌نجامده‌دات.\nله (30ى حوزه‌یرانى 2019)دا په‌رله‌مانى كوردستان به‌مه‌به‌ستى متمانه‌دان به كابینه‌ى نوێ پشووى هاوینه‌ى بۆ ماوه‌ى 15 رۆژ درێژكرده‌وه، به‌پێى په‌یڕه‌وى ناوخۆش 15ى ته‌مموز پشووى هاوینه‌ى په‌رله‌مانى كوردستان بۆ ماوه‌ى دوو مانگ ده‌ستپێده‌كات، سه‌رۆكایه‌تى په‌رله‌مانیش ئاگادارى ئه‌ندامانى كردووەته‌وه كه له رۆژانى 3 و 4ى ئاب ئاماده‌ى دانیشتنى نائاسایى په‌رله‌مانى كوردستان بن له‌باره‌ى پرسى به جینۆساید ناساندنى ئێزدییه‌كان.\nلوقمان وه‌رتێ، ئه‌ندامى فراكسیۆنى یه‌كێتیى نیشتمانیى كوردستان له په‌رله‌مانى كوردستان به دواڕۆژى راگه‌یاند: دوای ئه‌وه‌ی په‌رله‌مان ماوه‌ی یاسادانانی خۆی بۆ ماوه‌ی 15 رۆژ درێژكرده‌وه، دووشه‌ممه‌ى داهاتوو پشووی هاوینه‌ى په‌رله‌مان ده‌ستپێده‌كات.\nئه‌وه‌شى خستووه‌ته‌ڕوو: "تا رێكه‌وتى 3ى ئابى 2019 كه رۆژی داگیركردنی شه‌نگاله له‌لایه‌ن داعشه‌وه، په‌رله‌مان دوو كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی بۆ دۆسیه‌ی به جینۆساید ناساندنی تاوانى دژ به ئێزدییه‌كان ئه‌نجامده‌دات و هه‌وڵده‌درێت خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌م و دووه‌م بۆ پڕۆژه‌كه بكرێت و په‌رله‌مان به رەسمی تاوانه‌كه به جینۆساید بناسێنێت".\nوتیشى: "له مانگى ئه‌یلول پشووی په‌رله‌مان كۆتایی دێت دانیشتنه ئاساییه‌كان ده‌ستپێده‌كەنه‌وه و چاوه‌ڕوانی راپۆرتی لیژنه‌ی یاسایی و لیژنه په‌یوه‌ندیداره‌كانن له‌سه‌ر پڕۆژه‌یاساكان بۆ دواى پشووى په‌رله‌مان".\nهه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مانى كوردستان له 30ى ئه‌یلولى رابوردوو به‌ڕێوه‌چوو و له‌ماوه‌ى پاش ده‌ستبه‌كاربونیشیدا جگه له رێوڕەسمى سوێندخواردنى سه‌رۆكى هه‌رێم و متمانه‌دان به كابینه‌ى حكومه‌ت، ته‌نیا دوو پڕۆژه‌یاساى تایبه‌ت به كاراكردنه‌وه‌ى دامه‌زراوه‌ى سه‌رۆكایه‌تى هه‌رێم و یاساى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاكان په‌سه‌ندكراون.


سووده‌كانى خه‌وتن له‌سه‌ر لاى چه‌پ – ئەنجومەنی گەنجانی کوردستان\nسەرەتا / تەندروستی / سووده‌كانى خه‌وتن له‌سه‌ر لاى چه‌پ\nسووده‌كانى خه‌وتن له‌سه‌ر لاى چه‌پ\nRebwar Luqman تەندروستی, گرنگ کۆمێنت بنوسە 87 بینین\nزۆربه‌مان ئه‌وه‌مان بیستووه كه خه‌وتن كاریگه‌رى له‌سه‌ر ته‌ندروستى جه‌سته‌مان هه‌یه، هه‌موشمان به‌وه ئاشناین كه چه‌ند جۆرێك له خه‌وتن هه‌یه بۆنمونه، خەوتن لەسەر پشت، لەسەردەم، لەسەر لای ڕاست و لەسەر لای چەپ كه كاریگه‌رى ڕاسته‌وخۆیان له‌سه‌ر ته‌ندروستى هه‌یه، به‌ڵام ئایا كامیان باشترینن؟\nئه‌و پرسیاره‌ى كه له‌سه‌ره‌وه كراوه له زانستى پزیشكیدا وه‌ڵامدراوه‌ته‌وه و و ئه‌وه‌ى ئاشكراكراوه، لاى چەپ ئەو لایەیە کە کۆنترۆڵی لیمفەخانەکانی جەستە دەکات، بۆیە لەکاتی خەوتن لەسەر لای چەپ جەستەت کاتی زیاتری دەبێت بۆ پاڵاوتنی ژەهرەکان و شلە لیمفیەکانی لەشت لە ڕێی لیمفە گرێیەکانەوە، بۆیە بەباشترین جۆری خەوتن دادەنرێت كه گرنگترینیان بریتین له:\nخەوتن لەسەر لای چەپ یارمەتی لیمفە سستمەم دەدات لە شلەی لیمفی و پاشماوەکانی باشتر بپاڵێوێت لە ڕێگەیی لیمفە گرێیەکانەوە. ئەمە دەگەڕێتەوە بۆئەوەی لای چەپی مرۆڤ ئەوە لایەیە کە لیمفەخانەکانی بەهێزترن، هەروەها چەند توێژینه‌ویه‌ك ئاماژە بۆ ئەوەدەکەن، خەوتن لەسەر لای چەپ یارمەتی جه‌سته دەدات باشتر مادە پاش ماوەکانی مێشک بپاڵێوێت و لەناوی ببات.\nکاتێک دێتە سەرباسی هەرسکردن، خەوتن لەسەر لای چەپ دەکرێت یارمەتی هەرسکردنت بدات، چونكه گواستنەوەی خۆراک ئاسانتر دەبێت لە گەدەوە بۆ ڕیخۆڵە بچوکە. هەروەها لەکاتی خەوتن لەسەر لای چەپ گەدە و پەنکریاس لە شێوە سروشتییەکی خۆیاندان و هیچ پەستانێکیان لەسەرنییە، بۆیە ئەم ئەندامانەش بەردەوامدەبن دەردانی ئەنزیمەکانی هەرس به‌شێوه‌یه‌كى ئاساى.\nپزیشكه‌كان ئامۆژگاری ئەو کەسانە ده‌كه‌ن کە کێشە له دڵیاندا هه‌یه یان دووگیانن لەسەر لای چەپ بخەون، چونكه لەم کاتەدا دڵ کەمترین بەستانی لەسەرە، تەنانەت بۆ ئەوانەش کە له‌شساغن لەم بارەدا دڵ پەسانێکی ئەوتۆیی لەسەر نییە و سوڕی خوێن لە بارە سروشتیەکەیی دایە بۆیە باشترە لەسەر لای چه‌ب بخەون.\nخه‌وتن له‌سه‌ر لاى چه‌پ ده‌بێته هۆى كه‌مكردنه‌وه‌ى ئازارى گه‌ده و دڵه‌كزێ.\nدواتر كه‌مپینى به‌خشینى جلى زستانه له شاره‌زور و پیره‌مه‌گرون به‌ڕێوه‌چوو\nپێشتر به‌ڕێوه‌به‌ره زیره‌كه‌كان ئه‌م ته‌كنیكانه به‌كارده‌هێنن


خوڵقێنەرانی کارەساتی هەڵەبجە کێ بوون؟ – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 خوڵقێنەرانی کارەساتی هەڵەبجە کێ بوون؟\nخوڵقێنەرانی کارەساتی هەڵەبجە کێ بوون؟\nهیچ گومانێک نیە کە لە دەرەنجامی ٨ساڵ شەڕی کۆنەپەرستانەو ملهوڕانەی جمهوری ئیسلامی عێراق و ڕژێمی بەعسەوە بەسەدان هەزار گەنجی ئەو دوو وڵاتە بوونە قوربانی ئەم شەڕە خوێناویە. هەر لەدەرەنجامی ئەم شەڕو ململانێیانەدا جمهوری ئیسلامی ئێران ناوچەی زۆری خاکی عێراقی داگیر کردو هەردوولا بە گەورەترین چەکی کیمیاوی چەکی پێشکەوتو لە سەربازانی یەکتریان دەداو کوشتارگای گەورەیان خوڵقاند.\nهەر لەنێو ئەم ململانێیەدا بوو شاری هەڵەبجە بەر هێرشی پەلاماری ڕژێمی بەعس کەوت و زیاتر لە پێنج هەزار ئینسانی بێتاوان گیانیان لەدەستداو سەرانی ئەحزابی ناسیونالیستی کورد بە ئیسلامیەکانیشەوە کەوتنە چاوساغی و نۆکەرایەتی بۆ جمهوری ئیسلامی ئێران و رژێمی ئێرانیان پەلکێشی شاری هەڵەبجە کرد، ئەوە بوو دواتر رژێمی هارو دڕندەی بەعس دەستی نەپاراست و فرسەتێکی وای بەدەستەوە بوو کە جمهوری ئیسلامی ئێران شاری هەڵەبجەو خاکەکەی داگیر کردەوە، بۆیە ئەویش بە چەکی کۆمەڵکوژی بەرەنگاری ڕژێمی ئێران بووەوە لەو شارە و کیمیابارانی کرد .\nخەڵکی شاری هەڵەبجە شایەتی ئەو ڕاستیەن کە هێزەکانی بزوتنەوەی ئیسلامی لە کوردستانی عێراق و وە یەکێتی نیشتیمانی کوردستان پێشڕەویی و چاوساغی سوپای پاسداران بوون بۆ هەڵەبجەو چەندین ناوچەی دیکە، وە لەداستانی رزگاریشدا کە لە ساڵی ١٩٨٧دا بوو هەر هەمان ئەو هێزانە بۆ زۆر ناوچەی کوردستان بوونە ڕەسەدی تۆپەکانی جمهوری ئیسلامی ئێران و چاوساغی ئەوان بوون، وایان دەزانی ئێستا جمهوری ئیسلامی ئێران ڕژێمە سەرکوتگەرەکەی بەعسیان بۆ لەناو دەبات، بەڵام نەک بۆی لەناو نەبردن بەڵکو کارەساتێکی بەسەر خەڵکی هەڵەبجەو چەندین گوندیش هێنا کە لە مێژوودا روداوی لەم جۆرە کەم وێنەیە.\nهەموومان دەزانین هێرشی جمهوری بۆ سەر شاری هەڵەبجەو داگیرکردنی دەرەنجامی ململانێ و شەڕەکەیان بوو کە ٨ساڵ بوو خەریکی بوون، بەڵام جمهوری ئیسلامی ئێران هەدەفێکی دیکەی هەبوو کە بۆ لێدانی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی بوو لە سەر سنورەکانی عێراق ئێران، هەر بۆیە بەبۆنەی ئەم هێرشەوە بۆ سەر شاری هەڵەبجەو دەورو بەری زیاتر لە ٧٠ پێشمەرگەی کۆمەڵە لە نزیک ڕوباری سیروان کەوتنە بەر هێرشی وەحشیانەی جمهوری ئیسلامی ئێران و زۆربەیان قەتڵوعام کران و هەندێکیشیان بەدیل گیران ودواتر ئیعدام کران .\nئەوە بوو لەم شەڕەدا جمهوری ئیسلامی ئێران دەستکەوتی سیاسی و سەربازی بەدەست هێناو زەربەیەکی گەورەش لە کۆمەڵە درا کە پۆلێکی پێشمەرگەی لەو شەڕە نابەرابەریەدا گیانیان لەدەستداو داگیرکردنی شاری هەڵەبجەش بۆ جمهوری ئیسلامی ئێران دەستکەوتی گەورە بوون کە دوا بەدوای ئەم داگیرکاریە ئیتر شەڕێک ٨ساڵ ئیدامەی بوو ڕاگیراو هەردوو وڵات چوونەوە سەر مێزی گفتوگۆکانیان و ئەوەی زەرەمەندی گەورە بوو ئەوانە بوون کە بوونە قوربانی ئەم جەنگەو بەتایبەتیش خەڵکی هەڵەبجە کە قوربانیەکی گەورەیان دا. هەموو ساڵێک لە ٣/١٦دا برینەکانیان دەکولێتەوەو سەرانی ئەحزانی ناسیونالیستی کوردی وئیسلامیش وەک دەستکەوتی سیاسی گەورە باسی ئەم کارەساتە دەکەن کە گوایە هەڵەبجە بوو کوردی بەدنیا ناساند و هەموو ساڵێکیش دەچنە سەر مۆنۆمێنتی هەڵەبجەو فرمێسکی تیمساحی هەڵدەڕێژن و خۆیان نمایش دەکەن کە گوایە هاوخەمی هەڵەبجەیەکانین، لەکاتێکدا ئێستاش بەسەدان هاوڵاتی ئەو شارە هەیە ٢٩ساڵە بەدەست ئازارو بەرکەوتویی چەکی کیمیاییەوە دەناڵێنێت و دەسەڵاتیش نەک ئاوڕیان لێ ناداتەوە بەڵکو هیچ باکی نیە بە مردنی خەڵکانێک کە حزبەکانی کوردایەتی لەکوردستانی عێراق هۆکاری ئەم کارەساتە بوون .\nئێستا زۆری نەماوە چەند رۆژی دیکە یادی ٢٩ساڵەی کیمیابارانی هەڵەبجەیە و حزبە ناسیونالیست و ئیسلامیەکان خەریکی ڕێکەوتنن لەسەر ئەوەی کە بە بەشداری هەموان بچنە مۆنۆمێنتەکەو خۆیان نمایش بکەن. من هیوادارم خەڵکی ئەو شارە لەیادی هەڵەبجەدا ڕێگە بەهیچ وحزب و لایەنێکی ریاکار نەدەن بێنە ئەو شارە، وە یەخەی هەرکەسیش بگرن کە دێتە ئەو شارەو ریاکارانە قسە دەکات بۆ خەڵکەکەی، پێیان بڵێن ٢٩ساڵە چیتان بۆ خەڵکی ئەو شارە کردوە ؟ بڵێن ٢٩ساڵە کوا ئاوەدانی بۆ ئەو شارە، کوا چارەسەری بەرکەوتوانی چەکی کیمیایی، بڵێن کوا خزمەتگوزاری کوا ئاو کارەبا. پێیان بڵێن چیتر بەناوی ئێمەوە قسە مەکەن و ئێمە مەکەنە دەستکەوتی سیاسی گەورە بۆ خۆتان و یەکلاکردنەوەی کێشەکانتان لەگەڵ رژێمە یەک لە دوا یەکەکانی کە ئێستا لە عێراقدا حوکمرانی دەکەن. بزوتنەوەی کوردایەتی لەوەتەی هەیە خەریکی نۆکەرایەتیە بۆ ڕژێمە ناوچەییەکان، کارەساتی هەڵەبجەش دەرەنجامی نۆکەرایەتیەکی دیکەی حزبەکانی کوردستانی عێراق بوون بۆ جمهوری ئیسلامی ئێران و وە ئێستاش کە ٢٦ساڵە لە کوردستانی عێراقدا حوکمرانی دەکەن هەر خەریکی جاشایەتی و نۆکەرایەتین بۆ ڕژێمە ناوچەیی و جیهانیەکان و خیانەتکاری و جاشایەتی ونۆکەرایەتی بۆتە پیشەو عادەتی ئەحزابی ناسیونالیستی کوردی بە حزبە ئیسلامیەکانیشەوە. خەڵکی کوردستان وە بەتایبەتی خەڵکی هەڵەبجەو وە ئەنفال کراوەکانیش بوونە قوربانی شەڕێک کە بزوتنەوەی کوردایەتی پێی وابوو بەچەک وخەباتی چەکدارانە دەتوانێت ڕژێمێکی هاری وەک بەعس دەڕوخێنێت، بەڵام نەک نەڕوخا ئەو کاتە بەڵکو فرسەتی گەورەی پێ درا بە وەحشیانەترین شێوە ئەنفال بکات بەچەکی کۆمەڵکوژی خەڵکی کوردزمان لەناو بەرێت .\nهەموومان باشمان بیرە چ لەکاتی ئەنفال و چ لەکاتی کارەساتی هەڵەبجەدا پێشمەرگە چۆن رێگری دەکرد لە خەڵکەکەو پێیان دەوتن بۆ کوێ دەڕۆن خۆ ئێوە لە پێشمەرگە ئازیزتر نین بۆ چۆڵی دەکەن. هەموو ئەمانە هەقیقەتێک بوون کە باش خەڵک بیری ماوە، خەڵکی کوردزمان قوربانی شەڕی قەومی بوون بۆ ئەوەش ڕاپەرینیان کرد کە بەئازادی و خۆشبەختی بژین بەڵام ٢٦ساڵ حکومرانی ئەحزابی ناسیونالیستی کوردی نیشانی دا کوردایەتی بزوتنەوەکەی بێجگە لە قسەی پوچ و فریوکاری هیچی دیکە نیەو ئەمانە ٢٦ساڵە بەڵاو موسیبەت دەهێنن بەسەر خەڵکی کوردستاندا، ئەمانە بێجگە لە تاڵانکاری سەرکوت و هەراچ کردنی کۆمەڵگاو داهاتەکەی هیچی دیکە نیە. دوای ٢٩ساڵ لەکارەساتی کیمیابارانی هەڵەبجەو دوای ٢٦ساڵ لە دەسەڵاتی خۆماڵی کوردی بۆمان دەرکەوت ئەم دەسەڵاتە ئیتر دەسەڵاتی خەڵک نیەو خەڵکی ئازادیخوازی کوردستان ئیتر دەبێت بێنەمەیدان و خۆیان ڕێکخراو لە شوراکانی خۆیاندا لە شوێنی ژیان وکارکردنیادا رێکخراو بکەن، تا ئایندەیەکی باش و کۆمەڵگایەکی ئازادو خۆشبەخت بەدی بهێنن، بۆ ئەوەی چیتر نەبنە قوربانی سیاسەتی ناسیونالیزمی کورد وحزبەکانی. ئاڵوگۆڕ تەنهاو تەنها بە رێکخراو بوون و هێنانەمەیدانی خەڵک خۆیان دەکرێت، دەبێت چیتر خەڵک لەم هێزانە قبوڵ نەکەن ساڵانە لەسەر مۆنۆمێنتی هەڵەبجە قسەی فریوکارانەیان بۆ بکەن..


کۆنگرەی هەڵسەنگاندنی پرۆسەی هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق 2021 – پەیمانگەی کوردی بۆ هەڵبژاردن\nرۆژی ٢٥-١٢-٢٠٢١ نوێنەری پەیمانگەی کوردی بۆ هەڵبژاردن ئارام جەمال بە شداری لە کۆنگرەی هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوە بە پرۆسەی هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراقدا کرد، کە لە ئوتێل شیراتۆنی هەولێر سازدرا. کۆنگرەکە لەژێر دروشمی “هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد و شەفاف و سەرکەوتوو” بەڕێوەچوو. لە کۆنگرەکەدا کەسانی خاوەن بەرژەوەندی لەسەر ئاستی سەرۆک کۆماری عێراق و سەرۆک وەزیرانی عێراق و شارەزایانی هەڵبژاردن و نوێنەرانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان و رێکخراوە پەیوەندیدارەکان بە هەڵبژاردنەوە بەشداربوون.. پلانکاری کۆنگرەکە دابەشکرابوو بەسەر چەند تەوەرەیەکدا: وەک ژینگەی یاسادانان لە هەڵبژاردنی پێشوەختەی عیراقدا، پرسی پێکهاتەکان و کۆتای ئافرەتان، ئاسایشی هەڵبژاردن، تۆماری دەنگدەران و کارتی بایۆمەتری، چاودێرانی ناوخۆ و نێودەوڵەتی، دەنگدانی تایبەت، …\nپێویستە بوترێت کۆنگرەکە لە چوارچێوەی پرۆگرامی بەهێزکردنی مافەکانی مرۆڤ و قووڵکردنەوەی دیموکراسیدا\nبەڕێوەچوو. کە لەلایەن وەزارەت دەرەوەی نەرویژ – ئاژانسی نەرویژی بۆ هاوکاری و دەستەکی پەرەپێدان پاڵپشتیکراوە.\nالتقرير التقييمي لانتخابات مجلس النواب العراق 2021


ئەندامێکی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق ڕایگەیاند، بەگوێرەی بەدواداچوونەکانیان حکومەتی عێراق پارەی بۆ دابەشکردنی موچە هەیە، بەڵام نازانن بۆچی دابەشی ناکەن، دەشڵێت تاوەکو ئێستا بەتەواوی دیارنییە هەفتەی داهاتوو دەستبەدابەشکردنی موچە دەکرێت یاخود نا.\nئەحمەد حاجی ڕەشید، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق بە ناس کوردی ڕاگەیاند: "بەگوێرەی داتاکانی سۆمۆ عێراق بەبڕی 11 ترلیۆن و 800 ملیار دینار نەوتی فرۆشتووە، ئەگەر داهاتی ناوخۆش 200 ملیاریش بوبێت، ئەوە 12 ترلیۆن، 15 ترلیۆنیش وەرگرتووە بە قەرز ئەوە 27 ترلیۆن، بەڵام موچەی سێ مانگی دابەشکردووە، واتە شەش ترلیۆنی لەبەردەستدا ماوە."\nوتیشی: "لەئێستادا لەگەڵ ئەندامانی دیکەی لیژنەکەمان لە گفتوگۆداین تا بزانین بۆچی بەمشێوەیە موچە دواخراوە و دابەش ناکرێت."\nسەبارەت بە دابەشکردنی موچەش لە هەفتەی داهاتوودا، ئەو ئەندامەی لیژنەی دارایی ئاماژەی بەوەکرد: "ئەوەی دەوترێت و بڵاودەکرێتەوە، تەنها ئەگەر و هیچیان فەرمی نین."\nدواکەوتنی موچەی فەرمانبەرانی عێراق بووەتەهۆی نەناردنی 320 ملیار دیناری موچەی فەرمانبەرانی هەرێمیش، بەوپێیەی حکومەتی ناوەندی تاوەکو دەست بەدابەشکردنی موچە نەکات، پارەکەی هەرێمیش نانێرێت هەربۆیە حکومەتی هەرێمیش بە پاساوی نەناردنی ئەو پارەیە تاوەکو ئێستا دەستی بەدابەشکردنی موچە نەکردووە کە 45 رۆژی بەسەردا تێپەڕیوە.


فه‌لسه‌فه‌ی ئازادی ئاینیی خوێندنه‌وه‌یه‌كی ئیسلامگه‌رايیانه-\nخوێندكاری دكتۆرا و مامۆستا له زانكۆی سه‌ڵاحه‌دین\nدیرۆكناسان مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی ئایین بۆ 2 ملیۆن ساڵ له‌وه‌وبه‌ر ده‌گێڕنه‌وه و، پێیانوایه هه‌ر له سه‌ره‌تای هاتنه دنیای یه‌كه‌م مرۆ و دروستبوونی یه‌كه‌م خێزان، پێداویستیی ڕۆحی وایلێكردووه ئایین ببێته به‌شێكی دانه‌بڕاو له ژیانی.\nنه‌ته‌وه‌كان ئاینی جۆراوجۆریان بۆ خۆیان داهێناوه و، هه‌ندێك له ئاینه‌كانیش له‌لایه‌ن خوداوه بۆ ڕێنمایی مرۆكان دابه‌زێنراون. (الشویخات، 2004، ماده: الدین).\nدیاره ئاینییش وه‌ك ڕه‌مه‌كێكی خواكردی ناوه‌كیی، پێش ئه‌وه‌ی ڕووكاره‌كانی له مرۆدا ببینرێن، وابه‌سته‌گییه‌كی ده‌روونیی و ویژدانیی و ڕووحییه و، سه‌روكاری له‌گه‌ڵ ناوه‌وه‌یدا هه‌يه.\nبۆیه ناكرێت شتێك له ده‌ره‌وه‌ی مرۆ و به زۆر به‌سه‌ریدا بسه‌پێنرێت و، داوای لێبكرێت بیكاته به‌ها و دیدگه و هه‌ڵسوكه‌وت و ڕه‌وتاره‌كانی له‌سه‌ر بنیات بنێت، به‌ڵكو ئازادانه و سه‌رپشكانه هه‌ڵیده‌بژێرێت.\nئیسلامیش وه‌كی ئاینێكی بانزه‌مینیی و تێڕوانینێكی سه‌راپاگیر، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه خۆی به سه‌رمۆری ئاینه‌كانی ئاسمانیی داده‌نێت، كه‌چی بواری بۆ پیاده‌كردنێكی ئازادانه و، پابه‌ندبوونێكی سه‌رپشكانه كردووه‌ته‌وه و، مرۆكانی له هه‌ڵبژاردنیدا ئازاد كردووه: فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ)(الكهف: 29)و جاده‌ی لێتێگه‌یشتنی بۆ ته‌خت كردوون:( إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا) (الإنسان:3) و پێپلیكانه‌ی هه‌ڵزنان به شالوتكه‌كانیدا بۆ هه‌ڵواسیون:( وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ) (الأعراف: 176) و كلیلی تێڕامان و تێهزرینی داوه‌ته ده‌ستیان:( وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآَنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ) (القمر: 17).\nباشه ئاینێك مه‌یدانخوازیی ئه‌وانی دیكه بكات:( فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ)(البقره: 23) و، پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی به میسكولخیتام ناودێر كردبێت:( وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ)(الاحزاب: 40) و، هه‌ر خۆی به هه‌ق و ڕه‌وا دابنێت:( فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلَالُ)(یونس: 32)، ئه‌دی له پای چییه به نكۆڵیكارانه ده‌پرسێت:(أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ)(یونس: 99)؟\nله سۆنگه‌ی ئه‌و پرسیارانه‌ی سه‌ره‌وه، ده‌كرێت حیكمه‌ت و ووردكاریی و فه‌لسه‌فه‌ی ئازادیی له هه‌ڵبژاردنی باوه‌ڕدا شه‌ن و كه‌و بكه‌ین و، عه‌ردی وشك و برینگی بیر و حه‌په‌سانه‌كانمان له‌هه‌مبه‌ر ئه‌و مه‌شخه‌ڵه دره‌وشاوه‌یه‌ی ئیسلامدا، ئاودێر بكه‌ین، سا به‌ڵكو ئاوێك به‌و ئاگره‌ی له ناخماندایه بكه‌ین كه گینگڵ ده‌دات و ده‌پرسێت: ئه‌دی چۆن من له‌سه‌ر هه‌ق بم و به‌رانبه‌ره‌كانم له‌سه‌ر ناهه‌ق، كه‌چی بۆم نه‌بێت زۆریان لێبكه‌م و به‌ره‌و مێرگوزاری ڕاستی و كامه‌رانییان بهێنم و، له بیابانی قاقڕی نه‌زانیی و بێبڕوایی ڕزگاریان بكه‌م!\nباشه ئه‌و ڕازه چییه كه خودێ له دووتوێی ئه‌و سه‌رپشككردن و ده‌ستواڵاكردنه‌دا حه‌شاری داوه؟ فه‌رموون با بیری تینوومان به‌ره و شیرناوی فه‌لسه‌فه و ووردكاریی ئازادیی ئاینیی ببه‌ین و، له كۆشه گه‌رمه‌كه‌ی دایكی حیكمه‌تی خوداییدا پرسیاره سه‌رمابردووه‌كانمان گه‌رم بكه‌ینه‌وه، سا به‌ڵكو ئاهێك به‌به‌ر دۆشدامان و چاو ئه‌بڵه‌قبوونماندا بێته‌وه.\nوه‌دیهێنانی مرۆبوونی مرۆ و پێداگرتن له‌سه‌ر ڕێز و حورمه‌تی: چونكی هیچ دروستكراوێك له بوونه‌وه‌ردا هێنده‌ی مرۆ ڕێز و حورمه‌تی بۆ دانه‌نراوه، ئه‌وه‌تانێ خودا فه‌رموویه‌تى( وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آَدَمَ)(الإسرا‌و: 70).\nیانی ئازادی ئاینیی، یه‌كه‌مین مافی مرۆیه و، هه‌ر به‌وه پێی ده‌وترێت مرۆ، هه‌ركه‌سیش ئازادی بیروباوه‌ڕ له كه‌سێكی دی بسه‌نێته‌وه، ئه‌وه یانی هه‌ر له بنه‌ڕه‌ته‌وه مرۆبوونه‌كه‌ی لێسه‌ندووه‌ته‌وه، هه‌روه‌ك ئازادی بیروباوه‌ڕ، ئازادی بانگه‌واز بۆ لاكردن و پارێزراوبوون له ئازار و دڵنیابوونیش ده‌گرێته‌وه.\nلێره‌وه‌یه ئیسلام له سیستم و پێڕۆ داتاشراوه‌كانی ده‌ستی مرۆ جودا ده‌بێته‌وه، به‌وه‌ی به هه‌ڵگرانی خۆی وتووه: ئێوه بۆتان نییه خه‌ڵكی دیكه به زۆر بهێننه ناو ئاینه‌كه‌تانه‌وه، نه‌ك بیروباوه‌ڕه مرۆكرده‌كان كه به زۆری هێز و كوته‌ك خۆیان ده‌سه‌پێنن و، پیاوم ده‌وێت له ئاستیاندا سه‌ری به‌رز بكاته‌وه!(وصفی، 2009، لا 61).\nپێداگرتن له‌سه‌ر واتای ویژدانی خودیی و به‌رپرسارییه‌تی تاكیی: ئه‌میان تایبه‌تترین جوداكه‌ره‌وه‌ی ئازادكردنی مرۆیه، ڕێز له ویستی بگیرێت، هزر و هه‌سته‌كانی بنرخێنرێن، پرسه‌كانی ڕێنموونیی و گومڕایی له بیروباوه‌ڕدا بۆ خۆی جێبهێڵرێن و، ده‌رئه‌نجامی كار و كرده‌وه‌كانیشی بخرێنه ئه‌ستۆی خۆی و له‌سه‌ری حسێب بكرێن.\nلێگه‌ڕێ، با مرۆ له به‌رهه‌می كرده‌وه چاكه‌كانی بچنێته‌وه، یان به‌دڕه‌وتارییه‌كانی به چاویدا بدرێنه‌وه:( إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا)(الإسرا‌و: 7).\nبۆچی؟ چونكی سه‌رپشككردن یانی ئازادیی، ئه‌گه‌ریش ئازادی نه‌بوو، بۆ سه‌رپشككردن مه‌گه‌ڕێ، سه‌رپشككردنیش بۆ هه‌ڵگرتنی كۆڵی به‌رپرسیارییه‌تی سه‌رده‌كێشێت، چونكی سه‌رپشككردن بۆ هێنانه‌كایه‌ی كرده‌وه‌كان، شتێكی پێویسته.(بدوی، 1966، لا 17).\nبه‌رزكردنه‌وه‌ی پایه‌ی ئه‌قڵ: بڕواهێنان له‌سه‌ر ئازادیی بنیاتنراوه، هه‌ربۆیه زۆرلێكراو به بڕوادار حسێب ناكرێت. خودا به پێغه‌مبه‌ره‌كانیدا په‌یامی بۆ مرۆكان ناردووه و، ده‌قی په‌یامه‌كه‌یان بۆ خه‌ڵك ڕوون كردووه‌ته‌وه، پاشان ئه‌قڵیشی پێداوه تاكو ده‌قه‌كانی پێ بخوێنێته‌وه، دواتریش بۆ خۆی سه‌رپشكه چی هه‌ڵده‌بژێرێت.\nعه‌لی كوڕی ئه‌بو تالیب ده‌ڵێت: إن الله أمَرَ تخييراً، ونهى تحذيراً، وكلّف يسيراً) واته: خودا فه‌رمانی كردووه، سه‌رپشكیشی كردووین، ڕێگریی كردووه و به ئاگاداركردنه‌وه هۆشداریی پێداوین، ته‌كلیفیشی كردووین، وه‌لێ به ئاسانی.(القرافی، 2007، لا 98).\nزانایانی بواری مه‌به‌ستگه‌رایی شه‌ریعه‌ت، ئه‌قڵیان كردووه‌ته نێو سه‌به‌ته‌ی 5 شته پێویستییه‌كانه‌وه كه ده‌بێت ڕه‌چاوبكرێن و بپارێزرێن: (ئاین، گیانی مرۆ، پاره و سامان، وه‌چه و ئه‌قڵ).(الزیدان، 2000، لا 381).\nباشه ئه‌گه‌ر ئه‌قڵ ماكی ته‌كلیفی خرابێته سه‌ر و، مرۆی ناته‌واو حیساب و كیتابی له‌گه‌ڵدا نه‌كرێت، ئه‌مه ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نێت ئیدی به ڕبه‌ی ئه‌قڵی خۆمان هه‌موو شتێك بپێوین و گوێ بۆ ده‌قه‌كانی شه‌ریعه‌ت هه‌ڵنه‌خه‌ین؟ نا، هه‌رگیز، به‌ڵكو پێوه‌ره‌كه ئه‌مه‌يه: به ئه‌قڵ له شه‌ریعه‌ت تێبگه‌ین و، به شه‌ریعه‌ت حوكم به‌سه‌ر ئه‌قڵدا بده‌ین.\nله سه‌رپشككردنی مرۆدا بۆ هه‌ڵبژاردنی بیروباوه‌ڕ، ترۆپكی دادگه‌ریی خودایی ده‌بینرێت، چی ده‌كه‌یت بیكه، چی هه‌ڵده‌بژێریت هه‌ڵبژێره، وه‌لێ حیساب بۆ ئه‌وسه‌ری ده‌گیرێته‌وه، به‌رپرسی له‌وه‌ی هه‌ڵتبژاردووه، بزانه چیت كردووه، تێهزره چیت په‌سن داوه، چونكی پاداشت یان سزا، له‌پای كرده‌وه‌كانته.\nلێره‌وه مرۆ دڵنیایه و پشتی لێده‌كاته‌وه و ده‌زانێت له‌سه‌ر ئه‌و شته نه‌بێت كه ئه‌نجامی داوه، لێپرسینه‌وه‌ی له ته‌كدا ناكرێت، ئا ئه‌مه‌یه هاوسه‌نگییه سه‌رسوڕهێنه‌ره‌كه و، ڕێی تێناچێت كه‌سی زۆرلێكراو و فشار بۆهێنراو له‌سه‌ر بیروباوه‌ڕێك كه په‌نای بۆ بردووه، لێپێچینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵدا بكرێت، چونكی كه زۆر هات، قه‌واڵه به‌تاڵه!\nتاقیكردنه‌وه‌ی خوداییه بۆ مرۆكان: ئازادی بیروباوه‌ڕ و ئاین، بۆته‌ی تاقیكردنه‌وه‌یه بۆ مرۆكان و، ویستی خودایش ئه‌وه‌یه تاقییان بكاته‌وه، تا ده‌ربكه‌وێت كێن سه‌ركه‌وتووان و كێیشن شكستخواردووان؟\nپاراستنی ئاسایشی كۆمه‌ڵگه و سه‌لامه‌تبوونی: له شه‌ریعه‌تی ئیسلامیدا وه‌دیهێنانی ئاسایشی كۆمه‌ڵایه‌تیی بنه‌مایه‌كی گشتیی و مه‌به‌ستێكی گه‌وره‌یه، بۆیه حدوده‌كانی شه‌رعیی دانراون تاكو ببنه ترسێنه‌رێك له دنیادا و مافهێنه‌رێك له دواڕۆژدا:( الحدود زاجرة في الدنيا، جابرة في الآخرة).\nسه‌رباری ئه‌وه‌ی قورئان بۆ گوتوبێژ و ڕاگۆڕینه‌وه هانمان ده‌دات، كه‌چی سنووره‌كانی مه‌حكه‌م كردووه و، ڕێگره له زێده‌ڕۆیی و ده‌مه‌ده‌مێ و چه‌له‌حانێ، نه‌بادا هه‌وای نه‌فس باڵۆنی خۆبه‌گه‌وره‌گرتن و خۆڕادانمان پڕ بكه‌ن و، به ئاسمانی كه‌شوفشدا خه‌یاڵمان بفڕێت!\nخودا ڕێگریی لێكردووین و فه‌رموویه‌تی:( وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ)(العنكبوت: 46)، هه‌روه‌ك فه‌رمانمان پێده‌كات:(قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا)(اڵانعام: 148)، (قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ)(البقره: 111).\nجا هه‌ر كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك ئازادی لێكه‌م بوو، چه‌وساندنه‌وه باڵی به‌سه‌ردا كێشابوو، نیشانه‌كانی ڕاڕایی و ئاماژه‌كانی تۆقین تێیدا سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن، تاوانكاریی بڵاوده‌بێته‌وه، كوشتوبڕ دێته كایه، چونكی ئه‌وانه نیشانه‌ی نه‌بوونی ڕاده‌ربڕینی ئازاد و گوزارشتنه‌كردنن له هه‌ست و خوست و هزر دیدگه‌كان.\nده‌رخستنی ئاشتیخوازیی ئیسلام و لێبورده‌ییه‌تی: سه‌رجه‌م به‌رنامه‌ڕێژییه‌كانی ئیسلام – ته‌نانه‌ت له‌گه‌ڵ دوژمنیشدا- ده‌رخه‌ری مرۆدۆستیی و لێبورده‌یین:( وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ)(التوبه: 6).\nله وه‌سیه‌ته‌كانی پێغه‌مبه‌ر (سه‌لامی خوای له‌سه‌ر) بۆ فه‌رمانده و سه‌ربازه‌كانی، ئه‌وه‌بوو: توخنی پیر و په‌ككه‌وته نه‌كه‌ون، ئاگاتان له منداڵ بێت، ئافره‌ت بپارێزن، ئاممان نه‌كه‌ن ده‌ست بۆ خوداپه‌رست و جێنزگه‌كه‌ی ببه‌ن، جیهادیش بۆ پاراستن و سه‌لامه‌تیی ئه‌مانه به‌رپاده‌كرێت:( وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا)(الحج: 40).\nئه‌وه‌ی ئیسلام له ماوه‌ی هه‌ژموونی حوكمڕانیی خۆیدا كردوویه‌تیی و به‌رانبه‌ره‌كانی له هه‌ڵبژاردنی بیروباوه‌ڕدا ئازاد كردووه، هیچ ئاین و مه‌زه‌بێك نه‌یكردووه و، له هیچ قاڕه‌یه‌كیشدا وێنه‌ی نه‌بینراوه.(الغزالی، 2005، لا 75).\nنه‌رێكردنی لاساییكردنه‌وه له بژارده‌كانی بیروباوه‌ڕدا: ئه‌گه‌ر لاساییكردنه‌وه له بابه‌ته‌كانی فیقهیدا بۆ خوێنده‌وار و تواناداره‌كان ڕێگه‌پێدراو نه‌بێت، ئه‌وه له پرسه‌كانی بیروباوه‌ڕدا نه‌ك هه‌ر نه‌نگیی و شوره‌ییه، بگره پووچ و بێ بنه‌مایشه.\nخودا سه‌رزه‌نشتی ئه‌و كه‌سانه ده‌كات كه به شانازیی و لمۆز به‌رزییه‌وه ده‌ڵێن: باب و باپیرانمان هه‌ر لێره‌وه تا مه‌كه و مه‌دینه به‌ردیان له‌سه‌ر ڕێی حاجیان لاداوه:( قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آَبَاءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آَثَارِهِمْ مُهْتَدُونَ)(الزخرف: 22)!\nبێزراویی لاساییكردنه‌وه، ئه‌وه‌نده‌ی به‌سه كه په‌كخه‌ری ئه‌قڵه و، شوێنكه‌وتنی كوێرانه‌یه، بۆیه ئیمامی شافیعی كه‌سی لاساییكه‌ره‌وه‌ی ناوناوه: شه‌وكوێر. (ابن القیم، 1973، لا 279).\nبه‌هێزكردنی سوننه‌تی خوداییه: چه‌ندان سوننه‌تی خودایی له گه‌ردوون و دروستكردنه‌كانیدا هه‌ن، له‌وانه: لابردنی نه‌ته‌وه و گه‌لان به یه‌كتر، ده‌ستگرتن به هۆكاره‌كانه‌وه، هاتنه‌كایه‌ی ده‌وڵه‌تان و له‌نێوچوونیان، ڕاجودایی و له‌یه‌كترجودایی مرۆكان له هه‌موو شتێكدا، جودابوونیان له ڕه‌نگ، زوبان، خووخده، نه‌ریت، دابه‌كان، تێگه‌یشتن، وێناكردنه‌كان و ئاكاریاندا:( وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ، إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ)(هود: 118، 119).\nپاشاكان خه‌ڵكیان به كۆیله‌ی خۆیان ده‌زانی، مافی خوداییان به خۆیان دابوو، گوایه ئه‌وان له ڕه‌چه‌ڵه‌كی پاكی خودایین، تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی هه‌ندێكیان خۆیان به وه‌چه‌ی خودا ده‌زانی! له به‌رانبه‌ریشدا ئه‌و خزمه‌تكردن و به‌ندایه‌تی ده‌ربڕینه‌ی خه‌ڵك بۆیان، ته‌نێ ئه‌ركێكی پیرۆزه و بۆ دڵسۆزی ده‌ربڕین و ملكه‌چییه بۆ ته‌خت و تاجی پیرۆز!\nئیسلام هات و له بنه‌وه‌ڕا ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ی ده‌ركێشا و، به‌ندایه‌تی له په‌رستنی ته‌نێ یه‌ك خوادا كه (الله)یه، قه‌تیس كرد، حوكمڕان و فه‌رمانڕه‌وایش له خه‌ڵكی دیكه زێتر نین، وه‌لێ چه‌ند مافێكی پێدان و، چه‌ندان ئه‌ركیشی خسته سه‌ر شانیان.\nخه‌ڵكیش بینیان ئه‌و فه‌رق و سووه‌یان له‌گه‌ڵ كاربه‌ده‌ستاندا نییه و، هه‌مووان ته‌واوكه‌ی یه‌كدین و، به‌رژه‌وه‌ندی هه‌موویان پێكه‌وه گرێدراوه.\nئازای ئاینیی هه‌موو ئه‌و ئه‌فسانانه‌ی تێكشاند و، له ڕێی جیهاده‌وه كۆڵه‌كه‌كانی حوكمی به‌ناو خودایی و ده‌سته‌ی ئه‌كلیرۆسیی یه‌ك به یه‌ك ڕووخاند. (الحوالی، 1998، لا 216).


ANF | هەپەگە ناسنامەی ٤ گەریلای ئاشکرا کرد کە لە بۆتان شەهید بوون\nهەپەگە ناسنامەی ٤ گەریلای ئاشکرا کرد کە لە بۆتان شەهید بوون و ڕایگەیاند،"بە تێکۆشان لەسەر ڕێچکەی شەهیدانمان بەڵێن دەدەین تێکۆشانی ئازادی بگاتە سەرکەوتن."\nپێنجشه‌ممه, 24 Sep 2020, 18:55\nناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هەپەگە ناسنامەی ٤ گەریلای ئاشکرا کرد کە لە بۆتان شەهید بوون.\nلە ڕاگەیەنراوەکەی هەپەگەدا هاتووە،" ١٠ی ئەیلولی ٢٠٢٠سوپای داگیرکەری تورک لە گەلی ماسیرۆی ناوچەی شاخێی وان دەستی بە ئۆپەڕاسیۆن کرد و لە ئۆپەڕاسیۆنەکەدا کە دوو ڕۆژ بێ وەستان بەردەوام بوو لەنێوان هێزەکانمان و داگیرکەراندا شەڕێکی قوڕس روویدا.\nلە شەڕەکەدا هاورێکانمان جانفیدا گۆیی و هەبوون گرێسپی کە چالاکیان لەدژی بەڕێوەبەرایەتی ئۆپەڕاسیۆنەکە ئەنجامدا کە لە ئەنجامدا زۆر داگیرکەر کوژران، بە قاڕەمانی شەڕیان کرد و شەهید بوون. زانیاریەکان لەبارەی ناسنامەی هاوڕێ شەهیدەکانمان بەم شێوەیەیە:\nنازناو: جانفیدا گۆیی\nناو و پاشناو: تەکین یڵدرم\nدایک و باوک: ناریجە و جەمیل\nکات و شوێنی شەهادەت: ١١ی ئەیلولی ٢٠٢٠ / بۆتان\nنازناو: هەبوون گرێسپی\nناو و پاشناو: خەلیل کاڤوس\nدایک و باوک: ئەمینە و سیمسیل\nیادەوەریان دەبێتە پێشەنگی تێکۆشانی ئازادی\nهەپەگە لە بەردەوامی ڕاگەیەنراوەکەیدا باسی لەوەشکردووە " لە ڕاگەیەنراوی ١٩ی ئەیلولدا ڕامانگەیاند کە ٥ی ئەیلول لە گۆڕەپانی ماسیرۆی ناوچەی شاخێی وان سوپای داگیرکەری تورک دەستی بە ئۆپەڕاسیۆن کردووە و لە ئەنجامدا لەنێوان هێزەکانمان و داگیرکەراندا شەڕێکی قوڕس ڕوویداوە. لە شەڕەکەدا هاوڕێکانمان عەگید و مەزلۆم کە لەدژی داگیرکەران بە قاڕەمانی شەڕیان کرد شەهید بوون. زانیاری لەبارەی ناسنامەی شەهیدەکانمان بەم شێوەیەیە:\nنازناو: عەگید تێکۆشەر\nناو و پاشناو: ئاگیت ئابی\nدایک و باوک: فاتیمە و عەلی\nکات و شوێنی شەهادەت: ٥ی ئەیلولی ٢٠٢٠ / بۆتان\nنازناو: مەزلۆم ڕۆناهی\nناو و پاشناو: مەزلۆم پالا\nدایک و باوک: ئاسیا و زەکی\nهەپەگە هەروەها باسی لە تێکۆشان و بەرخۆدانی گەریلا شەهیدەکان کردووە و لە کۆتایی ڕاگەیەنراوەکەیدا ئەوەی خستەڕوو،" سەرەتا سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستەی خانەوادەی شەهیدانمان جانفیدا، هەبوون، عەگید و مەزلۆم و هەموو گەلی وڵاتپارێزمان دەکەین و بەڵێن دەدەین لەسەر ڕێچکەی شەهیدانمان تێکۆشانی ئازادی بگاتە سەرکەوتن."


Local\tWeb\tماڵپه‌ر هه‌واڵه‌کان چالاکی لاوان ژنان لینکی ماڵپه‌ڕه‌کان ڤیدیۆکان وێنه‌کان ئارشیف په‌یوه‌ندی Home لاوان کۆبوونەوەیەکی تەشکیلاتی لاوان لە وڵاتی فینلاند\nکۆبوونەوەیەکی تەشکیلاتی لاوان لە وڵاتی فینلاند\tبەڕێوەچوونی کۆبوونەوەیەکی تەشکیلاتی یەکیەتی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە وڵاتی فینلاند بە بەشداری بەڕێز ئارام عەزیزی بەرپرسی گشتی تەشکیلاتی یەکیەتی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە دەرەوەی وڵات.\nسەرەتای کۆبوونەوەکە بەخێرهاتنی گەرمی لاوان کرا لە لایەن پێشکەش کاری بەرنامە خاتوو ئیمان ئەلیاسی،پاشان دەقیقەیەک بێدەنگی ڕاگیرا بە نیشانەی ڕێزلێنان لە گیانی پاکی شەهیدان، بۆ کردنەوەی کۆبوونەوەکە لە لایەن بەرپرسی گشتی یەکیەتی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە فینلاند ماهر نەقشبەندی بەخێرهاتنی نوێنەری دەرەوەی وڵات کاک ئارام عەزیزی کرد هەر لەو پەیوەندیەدا بەڕێز نەقشبەندی ڕاپۆرتی کاروچالاکی چەند مانگەی ڕابردووی کومیتەی گشتی پێشکەش بەئامادەبوان کرد.\nکاک ئارام عەزیزی باسێکی تێروتەسەلی لە سەر لاوان و تەشکیلاتی لاوان لە کوردستان و دەرەوەی وڵات کرد ،وە ئاماژەی بەوە کرد کە ئامانجی ئێمە ئەوەیە بۆ داهاتوویەکی باشتر کاربکەین و دەبێت ئاستی ڕیکخراوەکەمان بەرز بکەینەوە،بۆ ئەوەی بتوانین ڕێکخستنێکی نوێ و مۆدێرن بە خۆمانەوە ببینین، تا لە داهاتوودا کارو تێکۆشانمان بتوانین بە شێوەیەکی پێشکەوتوانە بەهێزتر بکەین،و دەبێت ئەو گۆڕانکاریانە لە چوارچێوەی بەرنامەو پرینسیپەکانی لاواندا خۆی ببینێتەوە.\nلە بەشی دووهەمی کۆبوونەوەکەدا کاک ئارام زیاتر جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ئێمە وەک کۆمیتەکانی دەرەوەی وڵات پێویستیمان بە پرۆژەی هاوبەش هەیە بۆ ئەوەی بتوانین پەیوەندی نێوان کومیتەکانی دەرەوەی وڵات بەهێزتر بکەین،\nشایانی باسە لەسەر داخوازی نووسەر خاتوو ماریا تۆیڤۆنێن لە لایەن ڕیکخراوی یەکیەتی لاوان بەشداری کۆبوونەوەکە بوو. نووسەر تۆیڤۆنێن ئاماژەی بەوە کرد کە ئەیەوێ کتێبێک لە سەر لاوانی کورد بە ئەنجام بگەیەنێت. داوای لە ئەندامانی یەکیەتی لاوان کرد کە بتوانن وەک گەنجێکی کورد دیمانەیەک لە گەڵ خاتوو ماریا پێک بێنن بۆ ئەوەی بتوانێت زیاتر لە نزیکەوە کێشەی گەنجی کورد بە فینلاندیەکان ئاشنا بکات.\nلە کۆتایی کۆبوونەوەکەدا بەشداربوان ڕەخنەوپێشنیارەکانیان ئاراستەی نوێنەری دەرەوەی وڵات کرد،\nیەکیەتی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران_فینـــــلاند\nتێبینی: رێکه‌وتی سه‌ر وێنه‌کان هه‌ڵه‌یه


بڕیارێكی وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی موچەی هەزاران كەمئەندام دەبڕێت\n07:44 - 30/11/2018\nكۆمپانیای گوگڵ بەشێك لە پەیوەندیەكانی لەگەڵ كۆمپانیانی هواوی چینی هەڵدەسپێرێت\nبڕیارێكی وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی موچەی هەزاران كەمئەندام دەبڕێت و هەر كەمئەندامێك فەرمانبەر بێت ئەگەر رێژەی كەمئەندامیەكەی نەگاتە لە 70 % ئەو موچەكەی دەبڕدرێت، سكرتێری یەكێتی كەمئەندامانی كوردستانیش دەڵێت: ئەگەر كەسێك لەسەدا 70 % جەستەی كەمئەندام بێت چۆن دەتوانێت فەرمانبەر بێت.\nرێكار و بڕیارەكانی وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی ژیانی كەمئەندامان سەختر دەكەن.\nرزگار یەكێكە لەوانەی، كە هەر لە منداڵیەوە توشی نەخۆی ئیفلیجی بووە ئێستا لە سوچێكی ماڵەكدا بەم پەتە بەستراوەتەوە، چونكە تەنها پیرە دایكێكی هەیەو توانای ئەوەی نیە كە هەموو كات فریای بكەوێت، بەهۆی پشكنینیەوە موچەكەی لە 150 هەزارەوە بۆ 120 كەمكرایەوە.\nدایكی تاكە فریادڕەسی رزگارە‌و بژێوی ژیانیشیان بە موچەیەكی 120 هەزاری و خانەشینی دایكی مەیسەر دەبێت.\nساڵی 20017 كاتێك پشكنین بۆ خاوەن پێداویستیە تایبەتیەكان كرا‌و رێژەی كەمئەندامبوونیان دیاریكرا موچەی نزیكەی بیست هەزار كەس بڕدرا، لە ئێستاشدا بڕیارێكی وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی موچەی هەزاران كەمئەندامی تر دەبڕێت، لەبڕیارەكەدا هاتووە هەر كەمئەندامێك فەرمانبەر بێت ئەگەر رێژەی كەمئەندامیەكەی نەگاتە لە 70 % ئەو موچەكەی دەبڕدرێت.\nسكرتێری یەكێتی كەمئەندامان دەڵێت: ئەگەر كەسێك لەسەدا 70 % جەستەی كەمئەندام بێت چۆن دەتوانێت فەرمانبەر بێت.\nپێش پرۆسەی پشكنین 120 هەزار كەس موچەی كەمئەندامیان هەبوو، موچەی بیست هەزاریان بڕدرار‌و ئەگەریش هەیە بەپێی بڕیارە نوێكەی وەزارەتی كاروباری كۆمەڵایەتی موچەی پێنج هەزارێكی تر ببڕدرێت، كە دوور نیە كەسانی هاوشێوەی رزگاریان تێدابێـت.


لەبارەی کەیسی کوژرانی جوانڕۆی باڵەبان فەرماندەیی زێرەڤانی رونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە – لڤین پرێس\nفەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانی، بەهیچ شێوەیەک لەلایەن دادگا و دەزگا پەیوەندیدارەکانی دیکەوە داوای هیچ ئەفسەرێکیان بەو پلەیە یان هەر پلەیەکی دیکە سەبارەت بەو کەیسە نەکراوە بۆ ئەوەی لەبەردەم یاسا ئامادە بێت.\nلە ڕوونکردنەوەیەکدا کە ئەمڕۆ ( پێنج شەممە، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ ) فەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانی، بڵاویکردوەتەوە، ڕایگەیاندوە،” دوێنێ چوارشەممە کەسێک بەناوی پارێزەری کەیسی کوژرانی جوانڕۆی باڵەبان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند کە گوایە تۆمەتباری کەیسەکە ئەفسەرێکی زێرەڤانییە بە پلەی عەقید و دەزگا ئەمنییەکان ئامادە نین دەستگیری بکەن”.\nهەروەها هاتوە،” لێرەوە بۆ ڕای گشتی رایدەگەیەنین کە فەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانی پارێزەرێکی سەرسەختی یاسایە و بەهیچ شێوەیەک لەلایەن دادگا و دەزگا پەیوەندیدارەکانی دیکەوە داوای هیچ ئەفسەرێکی ئێمە بەو پلەیە یان هەر پلەیەکی دیکە سەبارەت بەو کەیسە نەکراوە بۆ ئەوەی لەبەردەم یاسا ئامادە بێت”.\nڕوونکردنەوەیەک لە فەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانییەوە\nدوێنێ چوارشەممە کەسێک بەناوی پارێزەری کەیسی کوژرانی جوانڕۆی باڵەبان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند کە گوایە تۆمەتباری کەیسەکە ئەفسەرێکی زێرەڤانییە بە پلەی عەقید و دەزگا ئەمنییەکان ئامادە نین دەستگیری بکەن، لێرەوە بۆ ڕای گشتی رایدەگەیەنین کە فەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانی پارێزەرێکی سەرسەختی یاسایە و بەهیچ شێوەیەک لەلایەن دادگا و دەزگا پەیوەندیدارەکانی دیکەوە داوای هیچ ئەفسەرێکی ئێمە بەو پلەیە یان هەر پلەیەکی دیکە سەبارەت بەو کەیسە نەکراوە بۆ ئەوەی لەبەردەم یاسا ئامادە بێت، هەرکاتێکیش داوایەکی وا هەبێت بێ دواخستن جێبەجێ دەکرێ هەروەک لە پێشووتردا چەندین حاڵەتی داواکاری دادگا هەبووە و لەلایەن فەرمانگەی یاسایی زێرەڤانییەوە بە ڕێوشوێنی یاسایی و سەربازی، داواکراو ڕەوانەی دادگا کراوە ئیجرائاتی پێویست وەرگیراوە.\nفەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانی


زیانه‌كانی به‌كارهێنانی كرێمی دژه خۆر\nزۆر كه‌س بۆ پاراستنی پێستیان له زیانه‌كانی نیشكی خۆر دژه خۆر به‌كارده‌هێنن به‌ڵام ئه‌نجامه‌كانی نوێترین توێژینه‌وه زیانه‌كانی زۆر به‌كارهێنانی ئه‌م جۆره كرێمه‌ی ئاشكرا كردوه.\nده‌رئه‌نجامی نوێترین توێژینه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكی تیایدا هاتوه به‌رده‌وام به‌كارهێنانی كرێمی دژه خۆر ده‌بێته هۆی كه‌می ڤیتامین D له جه‌سته‌دا كه بۆ به‌هێزی ئێسكه‌كان پێویسته و له‌ش له‌ڕێی به‌ركه‌وتن به تیشكی خۆر ده‌ستی ده‌كه‌وێت.\nدكتۆر هنری لیم سه‌رۆكی پێشووی ئه‌كادیمیای ئه‌مه‌ریكی ده‌ڵێت" ئه‌و كه‌سانه‌ی كرێكی دژه خۆر ده‌ده‌ن له ته‌واوی جه‌سته‌یان و بۆ ئه‌وه‌ش بڕێك هێنده‌ی قه‌باره‌ی تۆپێكی بچووكی گۆڵف له كرێم به‌كارده‌هێنن ئه‌مه واده‌كات توشی كه‌می ڤیتامین D ببن له جه‌سته‌یاندا.\nبه‌ركه‌وتنی به‌رده‌وام به تیشكی خۆر بێ به‌كارهێنانی كرێمی دژه خۆر هۆكاری توشبوونه به شێرپه‌نجه‌ی پێست، به‌رده‌وام به‌كارهێنانی كرێمی دژه خۆر هۆكاری توشبوونه به كه‌می ڤیتامین D بۆ ئه‌وه‌ش باشتر وایه سه‌ردانی پزیشكی پسپۆڕی پێست بكه‌یت بۆ ئه‌وه‌ی ڕێنمایی ته‌واو له‌سه‌ر چۆنیه‌تی به‌كارهێنانی كرێمی دژه خۆر بزانیت.


دکتۆر عەباس وەلی: شارەزایانی بیولۆژی و ژنتیک دەڵێن تیوری پیلاگێڕی هیچ بنەمایەکی نییە و تەنها بۆ مەبەستی سیاسیە\nDr. Abbas Vali\nلەو رۆژەوە ڤیرۆسی کۆرۆنا لە چین سەری هەڵدا وگەیشە ئێران و پاشان ئیتالیا و زۆربەی وڵاتانی جیهانی گرتەوە، لەسەر تۆرە کۆمەڵایەتیەکان چاو و راو بڵاو دەبێتەوە وە یاخود لێدوانی کاربەدەستان لە وڵاتە جیاوازەکانەوە کە باس لە پیلان گێڕی دەکەن وە یاخود )توطئە گرایی(.\nئاخۆ تا چەند کارێکی لەو جۆرە شیانی هەیە؟\nئەمەریکا گوایە تاوانباری چین لەم ڤیرۆسە دەکات، چین تاوانباری لەشکەری ئەمەریکا دەکات و هەر وەها ئێران و وڵاتانی تریش تاوانباری ئەمەریکا دەکەن، ئاخۆ مرۆڤ چۆن بزانی کامەیان راستن؟\nتاچەند گومان لەودا هەیە کومپانیاکانی داروسازی دەستیان لەوەدا هەبێت؟\nپرۆفیسۆر دکتۆر عەباس وەلی لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا دەڵێت “ ئەو تیوریانە دەتوانین لە دوو ئاستدا بیانبینین، یەکێکیان کە ئاستی گشتیە کە تیئوری پیلانگێڕیە کە بەو شیوە کار دەکات کە جێگای شیکردنەوە و لێکدانەوەی عەقلانی و مەنتقیە وە ئەوەی تر ئەوەیە چۆن ئەوانە بە شیوەیەکی سیاسی بە کاری دێنن باس لە هێزێکی شاراوە دەکات کە مەبەستێکی تاێبەتی هەیە وە ئەو مەبەستە نیگەتیڤانەیە، هەر وەکو لێدوانەکانی ئایەتولا خامەنەیی ”.\nA man walks along an empty street in downtown Barcelona, Spain\nدکتۆر عەباس هەر وەها دەڵێت “ ئێستاکە دەنگ و باسێکی زۆر بڵاو دەبێتەوە بەڵام ئەوەی کە راستە ئەوەی بە عەقل و مەنتق و پێوانە یەکی زانستیانەیە، ئێمە کە گوێ دەدێنە شارەزایانی بیولۆژی و ژنتیک دەڵێن ئەو تیوریانە هیچ بنەمایەکی نییە و تەنها بۆ مەبەستی سیاسیە، هەر وەها چینیەکان لەو بارەیەوە خاوەنی یەک هەڵویست و یەک دید و بۆچوون نیین”.\nدکتۆر عەباس دەشڵێت “ ئەوە گوایە بۆ ژنتیکی ئێرانی درووست کراوە وە گوایە ژنتیکی ئێرانی کە لە ژنتیکی ئیسپانی و ئیتالیای نزدیکە و لەوێ زۆرتر بڵاو بوەتەوە و زیانی هەبوە، ئەو درووست نییە، من خۆم گوێم داوەتە پسپۆری ژنتیک دەڵێن نزیکەی ٧٠ – ٧٥ ٪ بنەما و ساختاری ژنتیکی مرۆڤەکان یەکە وە نەک هەر بڕوایان بەو جۆرە قسانە نییە بەڵکو گاڵتەش پێدەکەن\nInterview with Dr. Abbas Vali


20/10/2020 483 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپارێزگارى سلێمانى ڕه‌تیده‌كاته‌وه سوتانى دارسنه‌وبه‌ره‌كانى سلێمانى ده‌ستى هیچ كه‌سێكى له‌پشته‌وه‌بێت، ئاشكراشیده‌كات، "چه‌ندینجۆرى گوڵ‌و ڕوه‌ك له‌چیاى گۆیژه هه‌یه كه ته‌نها له‌سلێمانى بونیان هه‌یه‌و سه‌رچاوه‌ى چه‌ندینجۆر چاره‌سه‌رى پزیشكین".\nلیژنه‌ى لێكۆڵینه‌وه له‌سوتانى دارسنه‌وبه‌ره‌كانى سلێمانى ئه‌مڕۆ له‌كۆبونه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى سلێمانى ئاماده‌بون‌و له‌په‌یامێكیشدا د.هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر پارێزگارى سلێمانى ئاشكرایكرد، دواى لێكۆڵینه‌وه بۆیان ده‌ركه‌وتوه، ده‌ستى هیچ كه‌سێكى له‌پشته‌وه نییه.\nوتیشى:"به‌هۆى دوو ئاگره‌وه له‌مانگى شه‌شى ئه‌مساڵ سنه‌وبه‌ره‌كان سوتاون، یه‌كه‌میان به‌هۆى گڕگرتنى به‌نزیخانه‌یه‌ك‌و دوه‌میش به‌هۆى ئاگرێك له‌فه‌رمانده‌ییه‌وه بوه".\nئاشكراشیكرد، "له‌چیاى گۆیژه‌ى سلێمانى هه‌ندێك روه‌ك‌و گوڵ هه‌یه كه سه‌رچاوه‌ى چاره‌سه‌رى چه‌ندین نه‌خۆشین‌و له‌كوردستانیش ته‌نها له‌سلێمانى هه‌یه، بۆ پاراستنى دارسنه‌وبه‌ره‌كان‌و ئه‌و گوڵ‌و ڕوه‌كانه‌ى دیكه‌ش، له‌گه‌ڵ كۆمپانیاكان ڕێكه‌وتوین بۆ ئه‌وه‌ى چیتر هیچ دارێكمان نه‌سوتێت".


سه‌ره‌کی, ٢١ ی مانگی یه‌ک ٢٠١٣\nنوجێفی ده‌ڵێت ماڵیکی پـلانی له دژی داڕشـتووه\nپارێزگارى موسڵ ده‌ڵێت سەرۆک وەزیرانى عێراق دۆسیه‌ی ئاسایشی و تۆمه‌تی جۆراوجۆری له دژی ئه‌و و ژماره‌یه‌ک سه‌رکرده‌ی کورد ئاماده‌کردووه\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه له ڕێوڕه‌سـمێـکی جه‌ماوه‌ری مه‌زندا به ئاماده‌بوونی سه‌دان هه‌زار که‌س، براک ئۆباما سوێندی سه‌رۆکایه‌تی خوارده‌وه وه‌ک 44 هه‌مین سه‌رۆکی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا\nد. جه‌بار قادر : سه‌رۆك ئۆباما کێشه‌ی زۆری به میرات بۆ به‌جێماوه\nدوا به‌دوای چوار ساڵ پاش گۆڕینی مێژووی ئه‌مه‌ریکا به هه‌ڵبژاردنی یه‌که‌م سه‌رۆکی ڕه‌ش پێست ، هه‌ر له سه‌ره‌تای ده‌ستپێکردنی قۆناغی دووهه‌میدا له‌دوای مه‌راسیمی سۆێندخواردنی سه‌رۆکایه‌تی له ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌دا، و چه‌ند به‌ره‌نگاریـیه‌کی سه‌ره‌کی له‌سه‌ر ئاستی ناوخۆ و ده‌ره‌وه چاوه‌ڕوانی سه‌رۆك ئۆباما ده‌کات.\nواشنتۆن خۆی ئاماده ده‌کات بۆ ڕێوڕه‌سمی سوێندخواردنی سه‌رۆک ئۆباما\nله ڕۆژی دووشه‌ممه به ئاماده‌بوونی سه‌دان هه‌زار که‌س له ڕێوڕه‌سمێکی گشتیدا سه‌رۆک ئۆباما ده‌ست ده‌خاته سه‌ر دوو ئنجیل که یه‌کێکیان هینی سه‌رۆکی پێشووی ئه‌مه‌ریکا ئبراهم لینکنه و ئه‌وی دیکه‌ش هینی چالاکوانی مافه مه‌ده‌نییه‌کان دکتۆر مارتن لوته‌ر کینگه


پاڤڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکیتی لە دیدار لەگەل وەزیری دادای عێراق : نابێت ھیچ کەسێک لەسەرووی یاساوە بێت\n20:50 17 هه‌زار په‌رچه‌ی شوێنه‌وار گه‌ڕێندرایه‌وه عێراق\n20:31 كۆمپانیای گوگڵ چەندین میلیۆن مۆبایل لە خزمەتگوزارییەكانی بێبەشدەكات\n19:58 لە سەردەشت چالاکانی مەدەنی دژ بە دیاردەی دەستدرێژی بۆ سەر ژنان کۆبوونەوە\n19:36 کوردێک بوو بە سەرۆکی ڕێکخراوی جیهانیی ئەنجومەنی قەڵەم\n18:12 پشتیوانی ئیدارەی ئەمریکا بۆ خۆبەڕێوبەری رۆژئاوا لە لایەن بەرپرسانی باڵای کۆشکی سپی یەوە ڕاگەێندرا\n23 July 2021 07:56\nپەیامی کورد ... پاڤڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکیتی لە دیدار لەگەل وەزیری دادای عێراق : نابێت ھیچ کەسێک لەسەرووی یاساوە بێت\nپاڤڵ تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە دەباشان پێشوازیکرد لە سالار عەبدۆلستار، وەزیری دادی عێراق، لەکۆبوونەوەکەدا هەردوولا سەربەخۆیی و میکانیزمی جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دادگاکانیان بۆ "چەسپاندنی دادپەروەری و رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی و یاساشکێنان" تاوتوێ کردوە.\nنووسینگەی راگەیاندنی سەرۆکی یەکێتی ئاماژەی بەوەکردوە، لەدیدارەکەدا گفتوگۆکراوە لەبارەی سەربەخۆیی و میکانیزمی جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دادگاکان، "چەسپاندنی دادپەروەری و رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی و یاساشکێنان و چۆنیەتی ھەماھەنگی و ھاریکاری زیاتر لەنێوان دەسەڵاتی دادوەری ھەرێم و عێراق لەپێناو چەسپاندی ئارامی و ئاسایشی زیاتر و پاراستنی بنەماکانی مافی مرۆڤ."\nبافڵ تاڵەبانی پشتیوانی و ھاوکاری یەکێتی دووپاتکردوەتەوە بۆ جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دەسەڵاتی دادوەری و باسی لەوەکردوە، "بەھەموو شێوەک دژی یاساشکێنان و سەرپێچیکارانی بڕیارەکانی دادگاکان دەوەستینەوە و رێگەنادەین پێشێلکارانی یاسا سود لە جیاوازییەکانی ھەرێم و عێراق وەربگرن و بە تووندترین شێوەش روبەڕویان دەبینەوە."\nسەرۆکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان ئاماژەی بەوەشکردوە، "نابێت ھیچ کەسێک لەسەرو یاساوەبێت و پێویستە ھەموان وەک یەکبین لەبەرامبەر بڕیارەکانی دادوەر و یەکێتی بەڕێزێکی زۆرەوە دەڕوانێتە سەربەخۆیی دادگاکان و بڕیارەکانی دادوەرانیش رێزلێگراوە، هەروەها دژی ھەر مەرام و ھەوڵێکیش دەوەستینەوە کە دادگاکانمان بۆ مەرامی سیاسی بەکاربهێنێت و بخرێنە ژێر ھەژموونی نەتەوەیی، مەزھەبی و ئاینی".\nكۆمپانیای گوگڵ چەندین میلیۆن مۆبایل لە خزمەتگوزارییەكانی بێبەشدەكات\nلە سەردەشت چالاکانی مەدەنی دژ بە دیاردەی دەستدرێژی بۆ سەر ژنان کۆبوونەوە\nکوردێک بوو بە سەرۆکی ڕێکخراوی جیهانیی ئەنجومەنی قەڵەم\nپشتیوانی ئیدارەی ئەمریکا بۆ خۆبەڕێوبەری رۆژئاوا لە لایەن بەرپرسانی باڵای کۆشکی سپی یەوە ڕاگەێندرا\nبەپەلە ... وەزیری کشتووکاڵ و سەرچاوەکانی ئاوی هەرێمی کوردستان : ئاردی هاوردەکراوی بازاڕەکانی هەرێم ، بەپێی راپۆرتە پزیشکییەکان ماددەی کوشندەی تێکراوە\nئامارێکی مەترسیدار لە تێرۆر بوونی ٧٠٪ دژبەرانی ئێران لە هەرێمی کوردستان\nموقتەدا سەدر بەشداربووانی کۆنگرەی ئاشتی لە هەولێر بە تێرۆریست ناو دەبات


كۆریای باكور بەتەمای تاقیكردنەوەی مووشەكێكی ناوكییە\nپەیمانگەی "نۆرس 38"ی تایبەت بە توێژینەوە لەسەر كۆریای باكور، ئاشكرای دەكات كە دوێنێ چوارشەم، چەند وێنەیەكیان لە ڕێگەی مانگی دەستكردنەوە گرتووە و تێیدا دەردەكەوێ ئەو وڵاتە بەتەمای تاقیكردنەوەی مووشەكێكی ناوكی بێت.\nتوێژەرانی تایبەت بە لێكۆڵینەوە لەسەر ئەو وڵاتە، ئاماژە بەوە دەكەن كە لە ناوچەی "بۆن گێی ڕی" كە شوێنێكی تایبەتی باكوری كۆریای باكورە بۆ پێشخستنی بەرنامە ئەتۆمییەكەیان، بە تەواوی خۆی بۆ تاقیكردنەوەیەك ئامادە كردووە.\nلە وێنەكاندا كە گیراون، چالاكی و كاری بەردەوام دەردەكەوێ، بەتایبەتی لەو شوێنەی بەرنامە ئەتۆمییەكەی پێ بەڕێوە دەبرێ.\nڕادیۆی دەنگی ئەمەریكاش لێدوانی لە چەند بەرپرسێكی ئەمەریكی وەرگرتووە كە ناوەكانی ئاشكرا نەكردوون، باس لەوە دەكەن كە لە قووڵایی تونێلێكەوە بۆمبی ناوكیی دانراوە.\nبەپێی پێشبینی چاودێران كە ترسی بۆ دروست كردوون، ڕۆژی شەمووی داهاتوو، كۆریای باكور شەشەم تاقیكردنەوەی خۆی لەو بوارەدا ئەنجام بدات كە هاوكاتە لەگەڵ 105یەمین ساڵیادی لەدایكبوونی "كیم ئیل سۆنگ" باپیری سەرۆكی ئێستە و دامەزرێنەری سیستەمەكە.\nپێشتر "هوانگ كیو ئاهن" سەرۆك وەزیرانی كۆریای باشوور، هۆشداریی مەترسی ئەو بەرنامە ئەتۆمییەی كۆریای باكوری كردبوو، لەوەش ئاگەداری بڵاو كردبووەوە كە بەپێی زانیارییەكانی ئەوان، ئەگەری هەیە بە تەمای تاقیكردنەوەیەكی گەورە بن.\nئه‌م بابه‌ته 24900 جار خوێنراوه‌ته‌وه


كوردستان له دووڕیان\nكه‌ڵه‌كه‌بوونی گیروگرفت و چه‌قبه‌ستنی ده‌سه‌ڵات له ئاستی ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی كه پێویسته بهاوێژرێن له پێناوی گه‌شه‌سه‌ندن و پێشكه‌وتنی ولات و گه‌ل مه‌ترسی گه‌وره‌ی بۆ سه‌ر ئاینده دروست كردووه.\nئه‌م وڵاته‌ی ئێمه پێویستیه‌كی ژیانی و ژیاری به چاكسازی و گۆرانكاری له سیستمی سیاسی و حوكمرانی هه‌یه، به‌ڵام ئاشكراشه كه پرۆسیسی چاكسازی و گۆڕانكاری له به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی هه‌موو كه‌س و حزب و گروپه‌كاندا نیه و به‌و پێیه‌ش ئه‌وانه‌ی بارودۆخی وڵاتیان گه‌یانده ئێره و پشتی خۆیان لێكردۆته‌وه كه‌م بن یان زۆر له ناو جومگه‌كانی ده‌سه‌ڵات كاراو كاریگه‌رن، بۆیه تا كاتی (ته‌قینه‌وه) به توندی رێگری ده‌كه‌ن و پاساوه‌كانیش به‌رده‌وام به گوێی هاوڵاتیاندا ده‌زرنگێننه‌وه. به‌ڵام خوا له سوڵتان محمود گه‌وره‌تره‌و هه‌موو ئه‌و رژێمانه‌ی به پاساوی جۆراو جۆر گوێیان به هاوارو دادو بێدادی هاوڵاتیه‌كانیان نه‌داوه سه‌ره‌نجام خۆیان و گه‌له‌كانیشیان ماڵوێرانكردووه و نموونه‌ش زۆرن.\nئێمه ئێستا له كوردستان له چه‌قی دووڕیانداین، ده‌كرێ رێگای چاكسازی و گۆڕانكاری بگرینه‌به‌رو سه‌ره‌نجام هه‌م ئه‌و ده‌سكه‌وتانه‌مان بپارێزین كه به‌خوێنی هه‌زاران رۆڵه‌ی ئه‌م وڵاته به‌ده‌ستهاتوون و ده‌سكه‌وتی تریش به‌ده‌ست بێنین و مێژوویه‌كی پڕ له شانازیش تۆماربكه‌ین.\nبێگومان له ناو پرۆسیسێكی وه‌ها گرنگ رابه‌ر و سه‌ركرده راسته‌قینه‌كان رۆڵێكی مێژوویی ده‌گێڕن و ناڕاسته‌قینه‌كانیش زبڵدانی مێژوو چاوه‌روانیانه.\nهه‌رچه‌نده بیر له ئاینده‌ی كوردستان ده‌كه‌مه‌وه ده‌بینم ئه‌گه‌ر رێگای راسته‌قینه نه‌گرینه به‌ر ره‌نگه رووبه‌ڕووی گرفتی زۆر گه‌روه ببینه‌وه‌و به‌هۆی بوونی ئه‌و هه‌موو چه‌كه قورس و سوكانه له ده‌ستی حزب و كۆمپانیا و خه‌ڵكی مه‌ده‌نی و بوونی نه‌وت و رێگای قارچاخچێتی و ده‌روازه‌ی سنوری و ... كه ده‌رفه‌تی وه‌ده‌ستهێنان و كه‌له‌كه‌كردنی سارمایه‌كی زه‌به‌لاح ده‌رخسێنن و له ئه‌نجامیشدا له ژێر چه‌ندین ناوونیشان مافیای رێكخراوه‌یی ده‌ست به‌سه‌ر كایه‌كانی ژیاندا بگرن و ئه‌م كوردستانه به هه‌شته بكرێته دۆزه‌ح..\nئه‌گه‌ر رێگای راسته‌قینه نه‌گرینه به‌ر رۆژێكی ره‌ش چاوه‌روانمانه. هیوادارم رێگای چاكسازی و چاككردنی ده‌سه‌ڵاتی نیشتمانی خۆمان هه‌ڵبژێرین و گه‌له‌كه‌مان توشی نه‌هامه‌تیه‌كی تر نه‌كه‌ین.


بەکارهێنانی کامێرای چاودێریی لە هەرێمی کوردستان بە شێوەیەکى زیادکردووە، هەرچەندە جۆرە باوەکەى کامێرای چاودێری هاوکاری خەڵک و هێزە ئەمنییەکانیش دەکات بۆ ڕێگری و دۆزینەوە تاوان، بەڵام جۆرێک لە کامێرای چاودێری کە نهێنییە و بچوک و شاراوەیە بووەتە مۆتەکە بۆسەر ژیانى تایبەت خەڵک.\nئەوەى کێشە و مەترسییەکانى ئەو جۆرە کامێرا نهێنییەى زیادکردووە، ئازادی کڕین و فرۆشتنێتی لە بازاڕەکاندا. کامێرای چاودێری نهێنی بە قەبارەیەکى زۆر بچوکى دروستکراوە و لەکاتی دانانیدا ئەستەمە بە چاوببینرێت، زۆرجار بە مەبەستى سیخوڕی و کاری نایاسایی بەکاردەهێنرێن.\nشارەزایەکى بواری ئای تی و کۆمپیوتەر بە ناس کورد-ی ڕاگەیاند، باشترین و گرنگترین ڕێگا بۆ دۆزینەوەى کامێرای چاودێری نهێنی بەکارهێنانی موبایلە.\nئەندام عومەر کە ماستەریشی لە زانستی کۆمپیوتەردا هەیە دەڵێت، "کاتێک لە شوێنێکدا گومان دەکەیت کامێرای چاودێری نهێنی لێبێت، ئەوە هەوڵ بدە ئەو شوێنە تاریک بکەیت، ڕوناکی ئەو شوێنە بکوژێنەوە و پەردە دابدەرەوە، کامێرای موبایلەکەت بکەرەوە و شاشەی مۆبایلەکەت ڕووبکەرەوە ئەو جێگایەی گومانت لێی هەیە، چونکە تیشکی کامیرا نهێنییەکە لە کامێرای مۆبایلەکەوە دەردەکەوێت."\nهاوکات چەند ئەپێکی موبایل هەن کە لەسەر هەردوو بەکارهێنەرانی سیستمی کارپێکەری ئای ئۆ ئێس و ئەندرۆید دەتوانن سودیان لێ ببینن و ئەرکیان دۆزینەوەى کامێرای چاودێری نهێنییە.\nئەى ئەگەر دۆزیمەوە چی بکەم؟\nلەکاتی دۆزینەوەى کامێرای نهێنی لە جێگایەکدا، ڕاستەوخۆ پەیوەندیی بە دەزگا ئەمنییەکانەوە بکە و ئاگاداریان بکەرەوە، لەو کاتەدا شتێک بدە بەسەر لێنزی کامێرا نهێنییەکەدا بۆ ئەوەى چیتر وێنە نەگرێت.\nلە ماوەی ڕابردوودا لە فرۆشگاکانی جل و بەرگی ئافرەتان چەندیک کەس دەستگیرکران کە کامێرای چاودێری نهێنیان دانابوو لە شوێنی خۆگۆڕینی ئافرەتاندا، ئەمەش ترسی لای هاوڵاتیان دروست کرد کە گومان لە هەموو شوێنێک بکەن کە ئەو کامێرایەی لێبێت، بەڵام ئەو کامێرایە بە ئاشكرا لە بازاڕەکاندا دەفرۆشرێت.\nهیچ حاڵەتێک تۆمارکراوە لای پۆلیس؟\nبە وتەى وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی، چەندین حاڵەتى بەکارهێنانی کامێرای چاودێر نهێنی لە دوکانى پۆشاک و جوانکارییەکان تۆمارکراون و هاوڵاتیانى سکاڵایان تۆمارکردووە و چەندین کێشەى لێ کەوتووەتەوە.\nسەرکەوت ئەحمەد بە ناس کوردی وت، "بەکارهێنانی کامێرای نهێنی لە شوێنە گشتییەکاندا ڕێگەپێدراو نییە، هەرکەسێکیش سەرپێچی بکات بە مادەى خراپ بەکارهێنانی ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان سزا دەدرێت و سزاکەشی دەگاتە پێنج ساڵ زیندانی.\nچۆن هاوردە دەکرێت و دەفرۆشرێت؟\nسۆران عەبدولغەفور، بەڕێوەبەری چاودێری بازرگانی سلێمانی بە ناس کورد-ی ڕاگەیاند، "تائێستا هیچ ڕێنماییەکیان لە وەزارەتی ناوخۆی هەرێمەوە بەدەست نەگەیشتووە بۆ قەدەغەکردنی ئەو جۆرە کامێرانە، بۆیە هاوردەکردنی سەرجەم جۆرەکانى کامێرایەکی چاودێری بۆ هەرێم ڕێگەپێدراوە".\nبە وتەی سۆران عەبدولغەفور، هەرکات حکومەت هاوردەکردنی ئەو جۆرە کامێرایانەی قەدەغەکرد ئەوانیش وەک چاودێری بازرگانی جێبەجێی دەکەن.\nخۆشەویستی تەمەن سێ ساڵ چۆن شەوێک بە تەنها و لە دەشتێکى چۆڵدا ڕزگاری بوو؟\n2019.04.28 - 12:16


كه‌ركوك كێ دڵسوتاوێتی – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » لەتیف فاتیح فەرەج » كه‌ركوك كێ دڵسوتاوێتی\nكه‌ركوك كێ دڵسوتاوێتی\nكه‌ركوك ئه‌لزاسه كفری لۆره‌نه\nدڵسوتاویانه هه‌رچی كورد هه‌نه\nچه‌ندین جارو له چه‌ندین بۆنه‌دا ئه‌م شیعره‌ی ئه‌سیریم باس كردووه ، ئه‌سیری كه‌ركوك و كغری بۆ كورد به ئه‌لزاس و لۆره‌ن ده‌چوێنێ و ده‌ڵێت هه‌موو كورد دڵسوتاوی ئه‌وانه ، به‌ڵام ئایه وایه ،ساڵی 2003 كه كه‌ركوك له چنگی به‌عس رزگاری بوو مخانه‌واده‌یه‌كی سنه‌ی دوای چه‌ند رۆژێكی كه‌م خۆیان گه‌یانده كه‌ركوك و له ده‌روازه‌ی كه‌ركوك سوپاسی خودایان كردو نوێژی سوپاسیان دابه‌ستاو خاكی ئه‌و شاره‌یان ماچ كرد ، ئه‌و خانه‌واده‌یه دڵسوتاوی راستی كه‌ركوك بوون ، ئه‌وان نه‌بۆ نه‌وت و نه‌بۆڤێلاو ته‌لارو باخ و مۆڵ بۆ كه‌ركوك نه‌هاتبوون ، ئه‌وان بۆ پیرۆزی كه‌ركوك هاتبوون ، ئه‌و كه هاتنه‌كه‌ی بۆ باسده‌كرد چاوه‌كانی فرمێسكیان تێده‌زاو دڵی پڕ ده‌بوو .\nئه‌وه هه‌ر سۆرانی كورده‌واری و خانه‌واده‌كه‌ی نین كه دڵسوتاوی كه‌ركوكن له‌و دوره‌وه ، من كه دوای بومه‌له‌رزه‌كه‌ی سه‌ر پێلی زه‌هاو چوومه سه‌ردانی خزم و كه‌سه‌كانمان له‌وێ هه‌مو داخداری كه‌ركوك بوون ، ئه‌وان له سه‌ر ئه‌و نه‌هامه‌تیه‌ی خۆیشیانه‌وه به ئه‌وكی پڕ گریانه‌وه باسی له ده‌ستچوونی كه‌ركوكیان ده‌كرد ، به‌ڵام خۆ كه‌ركوك له ده‌ست نه‌چوه‌و كه‌ركوك پێویستی به خه‌ڵكانێكی دڵسۆزو دڵسوتاوه ، خه‌ڵكانێك له ناخۆشی و نه‌هامه‌تیدا به جێینه‌هێڵن و پشتی تێنه‌كه‌ن ، ئه‌م ڕۆژانه ئه‌لزاسه‌كه‌ی ئه‌سیری شاعیر به ناخۆشترین بارو دۆخدا تێده‌په‌ڕێت و عه‌ره‌بی سونه‌ی كه‌ركوك كه خۆی له پارێزگاری ئێستای به وه‌كاله‌تی كه‌ركوكا ده‌بینێته‌وه هیچ په‌ندێكی له مێژوو وه‌رنه‌گرتووه ده‌ستی داوه‌ته‌وه ئاكاره‌كۆنه‌كه « وعادت حلیمه –الی عاداتها القدیمه «.\nلێره‌دا مه‌به‌ستی ئێمه زیاتر قسه كردن نیه له سه‌ر هه‌ست و كه‌وتی پارێزگاره به وه‌كاله‌ته‌كه‌ی كه‌ركوك ، قسه‌ی ئێمه له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه ئایه واز له كه‌ركوك بێنین چی ده‌بێت ببێت و ئێمه له دوره‌وه ته‌ماشاكار بین ، وه‌ك ئه‌وه‌ی ئێستا به‌شێك له ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك و سه‌رۆكه‌كه‌ی به بیانوی زۆر لاواز ئه‌وه ده‌كه‌ن ، هه‌موو ئه‌وه‌ی له كه‌ركوك ده‌گوزه‌رێت ئه‌م رۆژانه ئۆباڵه‌كه‌ی له ئه‌ستۆی ئه‌وانه‌یه كه بۆ ڤێلاو مۆڵ و نه‌وت كه‌ركوكیان ده‌ویست و ئێستا نا .\nسۆرانی كورده‌واری كه‌له‌سنه‌وه به خۆو خێزانه‌وه بۆ نوێژی شوكر گه‌یشته كه‌ركوك له‌وێ ژه‌مه نانه‌كه‌شی به پاره‌ی خۆی خوارد ، به‌ڵام لێره هه‌یه له سای كه‌ركوكا بووه خاوه‌ن سه‌دان ده‌فته‌ر دۆلارو ئێستا بیانوه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه كه‌ركوك داگیر كراوه‌و نایه‌ته‌وه ، ما ئه‌ركی تۆ لابردنی سته‌م و داگیركاری نیه وه‌ك ده‌توت یان ئه‌وه جگه له درۆیه‌ك هیچی تر نه‌بوو.


سەرەکی » راپۆرت » راپۆرتی، ته‌ها عه‌بدوڵلا » ״ئاساییكردنەوەی دۆخی ناوچە دابڕێنراوەكان״\nگفتوگۆكان بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عیراق بەردەوامن و بەپێی لێدوانی پەرلەمانتارانیش «بڕیارە ئێوارەی ئەمڕۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق كۆببێتەوە و لە كۆبوونەوەكەدا دەنگ لەسەر پێكهێنانی كابینەی نوێ بدرێت». پەرلەمانتارێكی یەكێتیش بە پێویستی دەزانێت «لەم خولەی ئەنجومەنی نوێنەران و حكومەتی نوێدا كاری جددی بكرێت بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و بەغدا».\n״هێزی هاوبەش پێكبهێنرێت״\nهەرێم كەمال ئاغا ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە فراكسیۆنی سەوز بە كوردستانی نوێ-ی راگەیاند: پێویستە لەم خولەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق و كابینەی نوێی حكومەتی عیراقدا كاری جددی بكرێت بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و بەغدا، بەتایبەتی پرسی ناوچە دابڕێنراوەكان، بۆ ئەو مەبەستەش پێكهێنانی هێزی هاوبەش، هەنگاوێكی گرنگ دەبێت لەپێناوی ئاساییكردنەوەی دۆخی ئەو ناوچانە. وتیشی: لەسەر نوێنەرانی كورد لە ئەنجومەنی نوێنەران پێویستە لەم خولەدا كاری زیاتر بكەن بۆ دەركردنی ئەو یاساو بڕیارانەی كە كاریگەرییان دەبێت لەسەر كۆتاییهێنان بەو كێشە و گرفتانەی ماوەی چەند ساڵێكە لە نێوان هەرێم و بەغدا بە هەڵواسراویی ماونەتەوە، پێویستیشە پەرلەمانتاران چاودێرێكی وردی كارەكانی حكومەتی عیراق بن و رێگە نەدەن پێشێلكاریی زیاتر بەرامبەر بە مافەكانی خەڵكی كوردستان بكرێت.\nهاوكات رابحە حەمەد ئەندامی خولی پێشووتری ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە لێدوانێكدا بۆ كوردستانی نوێ، ئاماژەی بەوەدا «كاركردن بۆ جێكردنەوەی ماف و داخوازییەكانی خەڵكی كوردستان لە بەرنامەی تازەی حكومەتدا پێویستە، ئەمەش بە جێبەجێكردنی دەستوور دەبێت، لە نێویشیاندا مادەی 140و ئەو مادانەی پەیوەندییان بە پرسی نەوت و بودجەی ساڵانەی عیراقەوە هەیە. «پێویستیشە كورد پێداگریی لەسەر پێكهێنانی ئەنجومەنی فیدرالی بكات».\nپاراستنی یەكهەڵوێستیی كورد\nد.خەلیل ئیسماعیل چاودێری سیاسی و مامۆستای زانكۆش لە هەولێر بە كوردستانی نوێ-ی راگەیاند: ئێستا عیراق لەسەروبەندی پێكهێنانی حكومەتێكی نوێدایە، پێویستە لایەنی كوردستانی كاری جددی بكات بۆ چارەسەركردنی سەرجەم كێشەكانی نێوان بەغدا و هەرێم، ئەمەش پێویستی بە یەكدەنگی و یەكهەڵوێستیی كورد هەیە. «پێویستە لایەنە كوردستانییەكان لاپەڕەیەكی تازە بكەنەوە لەپێناوی بەدیهێنانی ئامانجەكانی خەڵكی كوردستاندا».\nبەرنامەی حكومەت گرنگە\nلەسەر هەمان پرس رۆشنا ئەحمەد مامۆستای زانكۆ لە هەولێر ئەوەی بە كوردستانی نوێ راگەیاند: بەرنامەی چوار ساڵی داهاتووی حكومەتی عیراق زۆر گرنگە، چونكە لەلایەك سەرۆك وەزیرانی راسپێردراو كەسێكی نزیكە لە كورد، لەلایەكی دیكەوە سەرجەم لایەنە عیراقییەكان گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی چارەسەركردنی كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغدا پێویستە، وتیشی: بەبێ یەكڕیزیی و یەكهەڵوێستی ناتوانین مافەكانمان لە بەغدا بەدەستبهێنین، لەبەرئەوە پێویستە لە كاتی گفتوگۆی پێكهێنانی حكومەتی نوێدا، كورد یەك پاكێجی هەبێت.


***** ***** به‌یاننامه‌ی یه‌كێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان به بۆنه‌ی له‌دایكبوونی پێغه‌مبه‌ر(درودی خوای له‌سه‌ر بێت) ***** ***** مامۆستا مه‌لا عبدالرحمن خەندەكى کۆچی دوایی کردو یه‌کێتی زانایان پرسه‌نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی خانه‌واده‌که‌ی ده‌کات ***** ***** مامۆستا مه‌لا شێخ سەلمان شێخ عوسمان زیخانی کۆچی دوایی کردو یه‌کێتی زانایان پرسه‌نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی خانه‌واده‌که‌ی ده‌کات ***** ***** قائيمقامی قەزای شێخان سەردانی لقی شێخانی یەکێتی زانایان دەکات ***** ***** مامۆستا مه‌لا تەحسین بەشارەتی کۆچی دوایی کردو یه‌کێتی زانایان پرسه‌نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی خانه‌واده‌که‌ی ده‌کات ***** ***** لقی رانیەی یەکێتی زانایان سەردانی بەرێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی راپەرین دەکات ***** ***** مامۆستا مه‌لا ظاهر نبی زێباری کۆچی دوایی کردو یه‌کێتی زانایان پرسه‌نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی خانه‌واده‌که‌ی ده‌کات ***** ***** مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایان پێشوازی لەشاندێکی مەرجەعی گەورەی ئایەتوڵا سید صادق حسینی شیرزای دەکات ***** ***** بەرەچاوکردنی رێنماییە تەندروستیەکان تاقیکردنەوەي یەکسانی کردنی بروانامە بەرێوە دەچێت ***** ***** ئەنجومەنی باڵای فەتوا سەبارەت بە هاتنەوەی مانگی مەولوود روونکردنەوەیەک بڵاو دەکاتەوە ***** ***** لقی سۆرانی یەکێتی زانایان پێشوازی لە وەزیری هەرێم بۆ کارو باری پێکهاتەکان دەکات ***** ***** لەسەر پرسی کۆرۆنا لقی گەرمیانی یەکێتی زانایان و ئیدارەی ناوچەکە کۆبوونەوەیەک ساز دەکەن\nبه‌یاننامه‌ی یه‌كێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان به بۆنه‌ی له‌دایكبوونی پێغه‌مبه‌ر(درودی خوای له‌سه‌ر بێت)\nوەزیری هەرێم بۆ کاروباری پێکهاتەکان سەردانی یەکێتی زانایان دەکات\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 12/10/2020 : 14:59:52\nئەمرۆ۱۲ی۱٠ی۲٠۲٠ بەڕێز ئایدن مەعروف وەزیری هەرێم بۆ کاروباری پێکهاتەکان سەردانی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایانی کردو لە لایەن سەرۆک و جێگرو بەشێک لە ئەندامانی مەکتەبی تەنفیزی پێشوازی کرا.\nلە دانیشتنیکی دۆستانەدا وێرای گەنگەشەکردنی چەند پرس و بابەتێک، وەزیری هەرێم بۆ کاروباری پێکهاتەکان پێزانینی خۆی ئاراستەی یەکێتی زانایان کرد لەهەمبەر ئەو رۆڵە ئەرێنیەی لەسەر هەردوو ئاستی ئایینی و نەتەوەیی دەیگێڕن، بەتایبەت لێک نزیک کردنەوەی نێوان پێکهاتەکان و پاراستی هاوسەنگی و سەقامگیری لە کوردستان.\nلەلایەن خۆشیەوە بەرێز د. عبدالله مەلا سەعید سەرۆکی یەکێتی زانایان سوپاسی هەڵوێستی وەزیری هەرێم بۆ کاروباری پێکهاتەکان کردو جەختی لەوە کردەوە، کە یەکێتی زانایان هەمیشە هاوکارو هەماهەنگە بۆ هەر هەنگاوێک لە خزمەتی رەوشی پێکەوەژیانی ئایینی و نەتەوەیی و لەبەرژەوەندی گشتی دابێت\nژماره‌ی سه‌ردان : 7383911


Table Lamps : For Living Room Study Australia Adjus Bulb Holder Banana Crystal Nautical 70 Best Small Lantern End ~ Sonadei\nTable Lamps For Living Room Study Australia Adjus Bulb Holder Banana Crystal Nautical\nHome ⟩ Table Lamps ⟩ 70 best nautical table lamps ⟩ For Living Room For Study Australia Adjus Bulb Holder Banana Crystal Nautical Table Lamps\nPublished at Friday, August 30th, 2019 - 03:10:23 AM. Table Lamps. By Orquidia Quintana.\nnautical table lamps brassnautical themed table lamps uktorch lamplarge nautical table lampsnautical table lamps uknautical table lampsnautical glass table lampscream lampvintage nautical table lampsnautical table lamps australianautical buffet table lampsbig lampnautical style table lampsnautical bedroom table lampsnautical table lamps canada\nComments of For Living Room For Study Australia Adjus Bulb Holder Banana Crystal Nautical Table Lamps\nnautical style table lampsunusual lampsnautical rope table lampslarge nautical table lampsantique nautical table lampsnautical light table lampsunique lampsnautical table lamp basetall nautical table lampsnautical bedside table lampsvintage nautical table lampsnautical living room table lampsnautical glass table lampssmall nautical table lampsnautical lamp shades table lampscoastal nautical table lampsnautical buffet table lampsnautical table lamps uknautical table lamps australianautical themed table lamps uknautical outdoor table lampsnautical lantern table lampsnautical table lampsnautical bedroom table lampsnautical themed table lampsnautical floor lamps with tablenautical table lamps canadanautical table lamps brassnautical end table lampsyellow lamp


نەتەوە یەکگرتوەکان زەنگی مەترسی لە عیراق لێدەدات\n2020-04-16 [10:25 AM]\nلە راگەیەنراوێکدا کە وێنەیەکی بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس تێیدا نەتەوەیەکگرتوەکان داوا لە پەرلەمانی عیراق دەکات کە پەلە لە تێپەڕاندنی یاسای بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی خێزانی بکات، بەهۆی یەوەی چەندین ڕاپۆرتی نیگەرانی دەربارەی بەرزبونەوەی ئاستی توندوتیژیەکان لەسەر بنەمای جۆری ڕەگەز و توندوتیژی خێزانی دەرکەوتوون کە لەسەرتاسەری ووڵاتدا ئەنجام دەدرێت، بەتایبەتیش لەدوای ئەو گرژییە خێزانیەی لە ئەنجامی مانەوە لەماڵەوە بەهۆی پەتای کۆڤید ١٩ وە هاتۆتە کایەوە.\nراگەیەنراوەکە باسی لەوە کرد، نوسینگەکانی سندوقی نەتەوە یەکگرتوەکان بۆ دانیشتوان ( UNFPA) و کۆمیسیاری باڵای مافەکانی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەکگرتوەکان ( OHCHR ) و یونیسیف (UNICEF)و دەستەی نەتەوە یەکگرتوەکان بۆ یەکسانی جێندەرو بەتواناکردی ئافرەت ( UN Women ) نیگەرانی خۆیان دەردەبڕن لە عیراقدا لە بەرامبەر بەرزبونەوەی ژمارەی کەیسەکانی توندوتیژی خیزانی لە ماوەی سەرهەڵدانی پەتای کۆڤید ١٩ دا.\nئەوەشی ئاشکرا کرد، لە هەفتەی ڕابردودا چەندین راپۆڕتی جیا دەرکەوتن دەرباری دەستدرێژی سێکسی کردنە سەر ئافرەتێکی خاوەن پێداویستی تایبەت و مامەڵەی خراپ لەلایەن هاوسەر و سوتان و خۆسوتاندن و هەروەها بریندارکردنی خود و ئازاربەخۆگەیاندن بەهۆی مامەڵەی خراپ لەلایەن هاوسەرەکانەوە و گێچەڵی سێکسی بۆ سەر نەوجەوانان و خۆکوشتن بەهۆی توندوتیژیی خێزانی و چەندین تاوانی تر. ئەم جۆرە تاوانانەش دەبن بە زەگیکی مەترسیدار بۆ پێویستیی لەلەخۆگرتنی یاسای بەرەنگاربونەوەی توندوتیژیی خێزانی لە عیراقدا.\nئەنتۆنیۆ گۆترێس ئەمینداری گشتی نەتەوە یەکگرتوەکان دەڵێت " زۆرێك لە ئافرەتان کە بەهۆکاری پەتای کۆڤید ١٩ لەماڵەوەن دووچاری توندوتیژی دەبنەوە لەکاتێکدا کە پێویست دەکات زیاتر پارێزراوبن لەنێو ماڵەکانیاندا: بۆیە ئەمرۆ داوای ئاشتەوایی لەنێو ماڵەکاندا دەکەم لەسەرتاسەری جیهاندا. هەروەها داواش لە حکومەتەکان دەکەم کە سەلامەتیی ئافرەتان بکەن بە پێشینەی کارەکانیان لە بەرەنگاربونەوەی ئەم پەتایەدا.\nنەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت، بۆیە ئێمەش داواکاریەکەی ئەمینداری گشتی دووبارە دەکەینەوەو داواش لە دەسەڵاتەکانی عیراقی دەکەین کە پێشنۆرە بدەن بە ئافرەتان و منداڵان وەك بەشێک لە بەرەنگاربوونەوەی پەتای کۆڤید ١٩.


یاریی دۆستانەی یانەکان - گیرۆنا vs مانچێستەر ستی - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nگیرۆنا vs مانچێستەر ستی 1-0\nپۆرتو (G) 14' (دروستکرا لە لایەن: Aday)\n'60 بۆ F. Boulaya\n'60 بۆ Aleix García\n'60 بۆ M. Moreno\n'60 بۆ پلاناس\n'60 بۆ رامالهۆ\n'60 بۆ Douglas Luiz\n'71 بۆ ئیلکای گوندۆگان\n'71 بۆ Gabriel Jesus\n'60 بۆ Aday\n'60 بۆ Borja García\n'60 بۆ Pere Pons\n'60 بۆ Alcalá\n'60 بۆ پۆرتو\n'60 بۆ Álex Granell\n'71 بۆ P. Foden\n3 ب. ئیسپینۆسا\n9 پۆرتو 14'\n34 José Aurelio گ\n4 رامالهۆ بۆ Aday 60'\n12 Douglas Luiz بۆ Borja García 60'\n17 M. Moreno بۆ Pere Pons 60'\n19 F. Boulaya بۆ Alcalá 60'\n21 پلاناس بۆ پۆرتو 60'\n23 Aleix García بۆ پۆرتو 60' 62'\n8 ئیلکای گوندۆگان بۆ P. Foden 71'\n30 ن. ئۆتامێندی بۆ J. Stones 46'\n33 Gabriel Jesus بۆ Brahim Diaz 71'\n10/11/18 PRD گیرۆنا 0 - 0 لێگانێس زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n16/12/18 PRD سێڤییا 12 : 00 گیرۆنا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n06/01/19 PRD لێڤانتی - گیرۆنا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n13/01/19 PRD گیرۆنا - دێپۆرتیڤۆ ئالاڤێس زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n20/01/19 PRD ڕیاڵ بێتیس - گیرۆنا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n10 ئێسپانیۆل 15 -3 21


کەی ئۆپەراسیۆنەکەی تورکیا و پارتی لەدەڤەری بادینان دەست پێ دەکا..؟؟ – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 16, 2019 776 جار بینراوە 0 سەرنج\nئێستا تورکیا بەچڕی لەڕێگەی ھەردوو دەروازەی گومرگی ( سەرزێڕ و ئیبراھیم خلیل) کەلوپەلی سەربازی و سەربازێکی زۆر لەتورکیاوە دەگوازێتەوە بۆ ناو ھەرێمی کوردستان، بو بارەگاکانی سوپای تورکیا لە ( گرێ باروخێ، گرێ بیێ، بامەرنێ، سیریێ) ..\nھەرچی چەکی سووک و ماشێن و ھەمەرو سەربازی تورکە لە دەروازەی (سەرزێر ) داخلی کوردستان دەبن، چەکە قورسەکانیش وەک (تانک) لەدەروازەی ئیبراھیم خەلیل داخل دەکرێن..\nئوپەراسیونەکە لە ھەرێمی حەفت تەنینەوە لەزاخۆ دەست پێ دەکا تا دەگاتە سنووری ئاوی شین لەناوچەی بارزان ..\nئامادە کاریە کانی سوپای تورکیا و ھێزەکانی پارتی بەم شێوەیەیە..\n🔴سوپای تورکیا بە ھاوکاری پارتی (١٠) ھەمەری سەربازی ھێناوتە بارەگای (بامەرنێ) کە بارە گایەکی لوجستی سوپای تورکیایە .\n🔴 لە (٢٠) روژی رابردودا (٣) جار ھەلیکۆپتەرەکانی تورکیا کەل و پەلی سەربازیان ھێناوەتە بارەگاکانی (سیریێ و گرێ باروخێ) ھە روە ھا (٥) ھامەری تریشیان بو بارەگای گرێ باروخێ زیاد کردوە.\n🔴 ئێستا زۆربەی جموجوڵەکانی سوپا و میتی تورکیا لەناوچەکە.. بە ھەلیکۆپتەرە، کە لە بارەگای ھێزەکانی پارتی لەناحیەی زاویتەی سەر بەپارێزگای دھوک ھەلدە ستن و دەچنە بارەگاکانی سوپای تورکیا.\n🔴 پێشمەرگەکانی پارتیش بە شدارن لەم ئوپەراسیونە، تایبەت لە دەوروبەری سەنتە ری شاری دھوک لە ناوچە کانی (چەمانکێ و دە وروبە ری ناحیەی مانگێشک و نزیک بیرە نەواتیەکانی تاوکێ لە زاخو ). ھەروەھا لەدەوروبەری قەزای ئامێدی.\n🔴 ئێستا ھێزە کانی زێرەڤانی پارتی دوو بارەگای گەوریان لە ھەردوو ناحیەی شێلادزێ و دێرالوک کردوتەوە. ئەو ھێزانەش لە خەڵکی دەرەوەی ناوچەکە ھێنراون کە بەشێکیان گەرگەریەکانی زورمار و بەعەقشیقە ئەو ناوەن. چونکە پێشمەرگەکانی پارتی لە قەزای ئامێدی ئامادەنین دژی پەکەکە شەڕ بکەن…\n🔴 ھەروەھا پارتی بۆ پاراستنی رێگای نێوان ئامێدی و دیرالوک و شیلادزێ نزیکەی (٣) رەبایەی گەورەو(٧) خاڵی چاودێری و پاسەوانی داناوە..\n🔴 جگە لەمە پارتی لەو سنوورە ھاوکاریەکی زۆری ھەواڵگری دەزگای میت و سوپای تورکیا دەکات. بەگوێرەی زانیاریەکان بەرپرسی لقی (١٨) ی پارتی لە قەزای ئامێدی (ع. ا ) کە سەرپەرشتی ئەمنیەتی قەزای ئامێدی دەکات و بە ئاشکرا ھاوکاری سوپای تورکیا و دەزگای میت دەکات. ناوبراو لە سنوری قەزای ئامێدی (٢٠٠) کەسی دامەزراندوە، ئەرکیان تەنیا کۆکردنەوەی زانیاریە لەسەر جموجۆڵەکانی پەکەکە.\n🔴جگە لەمە پارتی چەکێکی زۆری قورسی ھێناوتە قەزای زاخو و ئامێدی و ئاکرێ و دەڤەری بارزان.\n🔴 بازرگانەکانی پارتی ئەوانەی کە کاری بازرگانی لەگەل پەکەکە دەکەن، زانیاری لەسەر بارەگاکانی پەکەکە دەدەنە پاراستن و پاراستنیش دەیداتە میتی تورکی.\n🔴 ئێستا ڕۆژانە فرۆکەکانی تورکیا ، لەڕێگای ئەو زانیاریانە ناوچەکە بوردمان دەکەن بۆ نموونە دوێنێ شەو ٧/١٤ فرۆکەکانی تورکیا ناوچەی ئاڤاشینیان بۆردوومان کردووە.\nخەڵکی دەڤەرەکە دەڵێن، ئەم ئوپەراسیونەی تورکیا لەسەر داوای خودی پارتیە. چونکە ئێستا پارتی لەو دەڤەرە تەنیا جادەی سەرەکی بەدەست ماوە . ناوچەکە بەتەواوی کەوتۆتە ژێر کونترلی پەکەکە.\nبۆنموونە لە ناوچەی چەمانکێ کە ( چەندین بیرە نەوتی لێیە) تانکەرەکانی نەوت بەبێ پێدانی (سەرانە و باج ) بە پەکەکە، ناتوانن یەک تەنەکە یەک بەرمیل نەوت بار بکەن ..\nخەڵکی بادینان لەم ئۆپەراسیۆنە زۆر دەترسن دەڵێن، ئەگەر تورکیا بگاتە ئەو ناوچانە و داگیری بکات، ئەوا دەڤەری بادینان بەتەواوی دەبێتە ھەرێمێکی سەر بەتورکیا.\nبۆیە ئێستا بەئاشکرا بادینان دابەش بۆوە بۆ دووبەرەی جیاواز ، بەرەیەک، بەرەی پارتی و میت و سوپای تورکیە، بەرەکەی تر بەرەی خەڵک و پەکەکەیە..\nبڵاوکراوەی پێشوویەکێتی لەبارەی کاری وەزیرەکانی لە حکومەت بڕیاریدا\nبڵاوکراوەی نوێترکابینەی نۆیەم لەنێوان خۆشگوزەرانی ھاووڵاتیان و چەق بەستووی قەیرانەکان؟


دادگایەکی تورکیا 104 کەس لەسەر هەوڵی کودەتاکە سزای زیندانی هەتاهەتایی دەدات\nدادگایەکی تورکیا بڕیاری سزای زیندانی هەتاهەتایی بۆ 104 ئەفسەر و سەربازی لەشکر دەرکرد، ئەمەش بە تۆمەتی تێوەگلانیان لە هەوڵی کودەتاکەی مانگی حەوتی ساڵی 2016 .\nئاژانسی ئانادۆڵوی نیمچە فەرمی تورکیا ئەمڕۆ دووشەممە هەواڵەکەی بڵاوکردەوە و نووسیویەتی دادگای پارێزگای ئەزمیر لە ڕۆژئاوای وڵاتەکە سزای "زیندانی هەتاهەتایی توندی" بەسەر ئەو کەسە لەشکریـیانە سەپاندووە کە هەوڵی گوڕینی سیستەمی دەستوردی وڵاتەکەیان دابوو.\nئاژانسی دەنگ‌وباسی فڕانس پـرێس دەڵێت کۆی گشتی ئەو کەسە لەشکریـیانەی لەسەر هەوڵی کودەتاکە دادگایی‌دەکرێن بریتیە لە 280 ئەفسەر و سەرباز.\nهەریەک لە فەریق حەسەن حسێن دەمیر ئەسلان سەرۆکی پـێشووی ئەرکانی هێزی ئاسمانی و جەنەڕاڵ مەمدوح حەق بیلان فەرماندەی پـێشووی ئەرکانی لەشکر لە ناوچەی ئیجە لە نێو ئەوانەن حوکمی زیندانی هەتاهەتایی دراون.\nهەروەها دادگا سزای زیندانی 20 ساڵی بۆ 21 کەسی دیکە دەرکرد، ئەمانیش بە تۆمەتی یارمەتیدان لە هەوڵی کوشتنی سەرۆکی وڵات، وە 31 کەسی دیکەش سزای زیندانی نێوان حەوت ساڵ و نیو بۆ دە ساڵ دراون بە تۆمەتی ئەندامێتی لە ڕێکخراوێکی تێرۆرستی چەکداردا.\nجێی وەبیرهێنانەوەیە شەوی 15 ی مانگی حەوتی ساڵی 2016 ، کاتی هەوڵی کودەتاکە، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان و خێزانەکەی لە سەیرانگایەکی ناوچەی ئیجە بوون. بەپـێی لێدوانێکی پـێشووی ئەردۆغان تەنیا 15 خولەک مابوو کودەتاچیـیەکان بگەنە سەری.


عێراق لە نێو شەڕی ئێران و ئەمەریکادا\nململانێی نێوان ئێران و ئەمەریکا، مەترسی گەورەی لەسەر ئاسایشی عێراق دروستکردووە، بەرپرسانی عێراق دەترسن، وڵاتەکەیان ببێتە گۆڕەپانی شەڕێکی گەورە و یەکلایی کەرەوە.\nئاڵۆزیەکانی نێوان ئەمەریکا و ئێران چووەتە قۆناغێکی نوێوە، بە تایبەت دوای کوژرانی قاسم سولەیمانی فەرماندەی فەیلەقی قودس، کە ئەگەری ڕووبەڕوو بوونەوەی ئەو دوو وڵاتەی لەسەر خاکی عێراق کردووەتە مەترسیەکی گەورە.\nململانێی نێوان ئیران و ئەمەریکا نزیکەی 40 ساڵە بەردەوامە، کە تا ئێستا ململانێکان لە چوارچێوەی شەڕی ڕاگەیاندن و شەڕی وەکالەتدا بوون، بەڵام کوژرانی سولەیمانی، مەترسی گۆڕینی ململانێکەی بۆ پێکدادانی سەربازی هێناوەتە ئاراوە.\nحەسەن جیهاد ڕاوێژکار لە سەرۆکایەتی کۆماری عێراق، هەڵایسانی شەڕی ئەمەریکا و ئێرانی لەسەر خاکی عێراق بە مەترسیەکی گەورە وەسفکرد، بە دەنگی ئەمەریکای وت"مەترسی ئەوە لە ئارادایە گروپەکانی سەربە ئێران، بنکەکانی ئەمەریکا لە عێراق بکەنە ئامانج، لەم حاڵەتەشدا ئەمەریکا بێ وەڵام نابێت."\nوتیشی"دەبێت هەوڵی هێورکردنەوەی دۆخەکە بدرێت، گەر نا عێراق زەرەر دەکات."\nئێران لە هەڕەشەکانی بەردەوامە و جەخت لەسەر "تۆڵەکردنەوە"ی قاسمی سولەیمانی دەکاتەوە، لە بەرامبەردا ئەمەریکاش لە هۆشداریەکانی بەو وڵاتە بەردەوامە و هەڕەشەی وەڵام دانەوە دەکات.\nعێراقیەکانیش کە مەترسی بە "گۆڕەپانی جەنگ" بوونی وڵاتەکەیان لە ئارادایە، لەبری یەکدەنگ بوونیان بۆ دوورخستنەوەی مەترسیەکان، کەچی بەسەر ئەو دوو بەرەیەدا دابەش بوون و بوونەتە بەشێک لە ململانێکان.\nدوێنێ یەکشەمە، پەرلەمانی عێراق بۆ دەرکردنی هێزەکانی ئەمەریکا لە عێراق کۆبوویەوە، کۆبوونەوەکە دابەشبوونی عێراقیەکانی وەدەرخست، بەتایبەت کاتێک زۆربەی هێزە شیعیەکان بەشداری کۆبوونەوەکە بوون، بەڵام کورد و زۆرینەی سونە و بەشێک لە لایەنە شیعیەکان نەچوونە کۆبوونەوەکەوە.\nیەکەم کاردانەوەی ئەمەریکا بەرامبەر عێراق دەرکەوت، کاتێک سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا هەڕەشەی گەمارۆ خستنەسەر عێراقی کرد، لە حاڵەتی دەستبردن بۆ کارتی دەرکردنی هێزەکانیان.\nبەرپرسێکی باڵای عێراق کە داوایکرد ناوی بڵاو نەکرێتەوە، بەدەنگی ئەمەریکای وت"عێراق بۆنی جەنگی لێ دێت، گەر ئەمەریکا و ئێران ڕووبەڕووی یەکتری ببنەوە، ئەوا عێراق دەبێتە گۆڕەپانی شەڕ."\nبەرپرسەکەی عێراق، جەختیکردەوە کە ئێرانیەکان بێ وەڵام نابن بۆ ئەمەریکا، بەڵام چۆنیەتی وەڵام دانەوەکە ناڕوونە، وتی"ئەمەریکیەکان لە عێراق خۆیان توندوتۆڵ دەکەن، ئێرانیەکانیش لە جوڵەدان."\nلاوازی حکومەتی عێراق و پەیوەست بوونی بە وڵاتانی ڕکابەرەوە، وایکردووە حکومەتی عێراق هیچ هەوڵ و پلانێکی بۆ دوورخستنەوەی "جەنگ" لە وڵاتەکەی نەبێت.\nخەسرەو گۆران ئەندامی سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان، بارودۆخی عێراقی بەوپەڕی "مەترسیدار"وەسفکرد، وتی"وەزعی عێراق زۆر خراپە، ئومێدەوارین شەڕی گەورە لەسەر خاکی عێراق ڕوونەدات."\nوتیشی"مەترسی تەنها لەسەر عێراق نیە، بەڵکو لەسەر تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە، چونکە ئەمەریکا، ئێران، سعودیە و تورکیا هەریەکە و جوڵەی دەستپێکردووە، هەمووشیان هێزی لایەنگریان هەیە بۆ شەڕی یەکتری."\nعێراق نزیکەی چارەکە سەدەیەکە شەڕی لێ نەبڕاوە، هەر لە شەڕی ڕووخانی بەعسەوە تا دەگاتە شەڕی گروپە توندڕەوەکان کە دواترینیان داعش بوو، لەگەڵ سەرهەڵدانی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی نێوخۆیی، کە کۆی ڕووداوەکان کوژرانی سەدان هەزار کەسیان لێکەوتۆتەوە، بەڵام مەترسیەکانی شەڕی ئەمەریکا و ئێران بۆ عێراقیەکان مەترسیدار ترە.


ده‌قی ته‌واوی رێككه‌وتننامه‌ی له‌نێوبردنی هه‌موو جۆره‌كانی جیاوازیدانان به‌رانبه‌ر به ژنان – چاونیوز\n19ی شوباتی , 2017\tبەڵگە و دۆکیومێنت ناردنی کۆمێنت 1,471 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nرێككه‌وتننامه‌ی له‌نێوبردنی هه‌موو جۆره‌كانی جیاوازیدانان به‌رانبه‌ر به ژنان، له لایه‌ن كۆمه‌ڵه‌ی گشتیی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه به‌بڕیاری ۳۴/۱۸۰ له ۲۷ی سه‌رماوه‌زی ۱۳۵۸ (۱۸ی دیسامبری ۱۹۷۹)دا، په‌سند كرا‌و، راگه‌یاندرا كه ده‌وڵه‌تان ده‌توانن ئیمزا‌و په‌سندی بكه‌ن‌و، پابه‌ندبوونی خۆیانی پێوه رابگه‌یه‌نن. ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه به گوێره‌ی به‌ندی ۱ی مادده‌ی ۲۷، له ۳ی سیپتامبری ۱۹۸۱ (۱۲ی خه‌رمانانی ۱۳۶۰ ه‌وه)، ره‌چاوكردن‌و به‌رێوه‌بردنی به پێویست زانرا.\nبه‌سه‌رنجدان به‌مه كه ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامی په‌یماننامه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كانی مافی مرۆڤ به‌رعۆده‌ن كه به‌رابه‌ری (یه‌كسانی)ی ژنان‌و پیاوان له ده‌ستڕاگه‌یشتن به گشت مافه سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، كولتووری، مه‌ده‌نی‌و سیاسییه‌كانیاندا، ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن،\nبه له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌و رێككه‌وتننامه نێونه‌ته‌وه‌ییانه كه له ژێر چاوه‌دێریی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان‌و كارگێرییه پسپۆرییه‌كاندا به مه‌به‌ستی به‌ره‌وپێشبردنی به‌رابه‌ریی مافه‌كانی ژنان‌و پیاوان، مۆركراون،\nبه‌سه‌رنجدان به‌و بڕیارنامه، به‌یاننامه‌و راسپێرییانه‌ی له لایه‌ن رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان‌و كارگێڕییه پسپۆرییه‌كانه‌وه، به مه‌به‌ستی به‌ره‌وپێشبردنی مافه‌كانی ژنان‌و پیاوان په‌سند كراون،\nنیگه‌ران له‌وه كه سه‌ره‌رای ئه‌و به‌ڵگه‌نامه جۆراوجۆرانه، جیاوازیدانان به دژی ژنان هه‌روا به شێوه‌یه‌كی به‌رین درێژه‌ی هه‌یه،\nبه وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی ئه‌وه كه هه‌ڵاواردنی ژنان، بنه‌ماكانی به‌رابه‌ریی مافه‌كان‌و رێزدانان بۆ كه‌سایه‌تیی مرۆڤ پێشێل ده‌كا‌و، پێشی به‌شداریی ژنان له ژیانی سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، ئابووری‌و كولتووریی وڵات له هه‌لومه‌رجێكی وه‌ك یه‌ك له‌گه‌ڵ پیاواندا ده‌گرێ‌و، له سه‌ر رێی په‌ره‌گرتنی به‌ختیاریی كۆمه‌ڵ‌و بنه‌ماڵه ده‌بێته كۆسپ‌و له‌مپه‌ر‌و، پشكوتنی به‌ته‌واویی توانایی‌و لێوه‌شاوه‌ییه‌كانی ژنان له خزمه‌ت به وڵات‌و مرۆڤایه‌تیدا، له‌گه‌ڵ گیر‌وگرفت‌و كه‌ند‌و كۆسپ به‌ره‌وروو ده‌كا،\nنیگه‌ران له‌وه كه ژنان له هه‌لومه‌رج‌و ژیانی هه‌ژارانه‌و ده‌سكورتانه‌دا، لانی كه‌می ئیمكانی ده‌ستڕاگه‌یشتن به خوارده‌مه‌نی، له‌شساغی، خوێندن‌و فێربوون، ده‌ره‌تانی كاركردن‌و پێویستییه‌كانی دیكه‌یان هه‌یه،\nبه‌و هۆیه‌وه كه له‌و باوه‌ڕه داین كه پێكهاتنی سیسته‌مێكی نوێی ئابووریی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌سه‌ر بناغه‌ی به‌رابه‌ری‌و دادپه‌روه‌ری، نه‌خشێكی گرنگی له به‌ره‌وپێشه‌وه بردنی به‌رابه‌ریی نێوان پیاوان‌و ژناندا ده‌بێ،\nبه پێداگرتن له سه‌ر ئه‌م راستییه كه خاشه‌بڕكردنی ئاپارتاید‌و، كۆتایی هێنان به شكڵ‌و شێوه جۆراوجۆره‌كانی ره‌گه‌زپه‌رستی، جیاوازیدانانی ره‌گه‌زی، ئیستیعمار، ئیستیعماری نوێ، ده‌ستدرێژی، داگیركاری، زۆرداری، خۆتێهه‌ڵقوتاندنی ده‌ره‌وه (بێگانه) له كاروباری ده‌وڵه‌تاندا، پێویستی به وه‌دیهاتنی به‌ته‌واویی مافه‌كانی ژنان‌و پیاوان هه‌یه،\nبه قه‌بوڵكردنی ئه‌وه كه پته‌وكردنی ئاشتی‌و هێمنایه‌تیی نێونه‌ته‌وه‌یی، سڕینه‌وه‌ی ئاڵۆزییه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كان، هاوكاریی دوو لایه‌نه‌ی ده‌وڵه‌تان له‌گه‌ڵ یه‌كتر بێ وه‌به‌رچاوگرتنی سیسته‌مه كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابوورییه‌كان، چه‌ك داماڵینی به ته‌واوی‌و به تایبه‌تی داماڵینی چه‌كی ئه‌تۆمی (ناوكی) له ژێر چاوه‌دێری‌و كۆنترۆڵی ورد‌و كاریگه‌ری نێونه‌ته‌وه‌ییدا، پێداگرتن له سه‌ر بنه‌ماكانی دادپه‌روه‌ری، به‌رابه‌ری‌و قازانجه دوولایه‌نه‌كان له پێوه‌ندیی نێوان ده‌وڵه‌تاندا، وه‌دیهاتنی مافه ره‌واكانی ئه‌و خه‌ڵكانه‌ی له ژێرده‌سه‌ڵاتی ئیستیعمار‌و بێگانه‌و داگیركه‌ری ده‌ره‌كی دان‌و، گه‌یشتنیان به مافی دیاریكردنی چاره‌نووسی خۆیان‌و سه‌ربه‌خۆیی‌و، هه‌روه‌ها رێز دانان بۆ ده‌سه‌ڵاتداره‌تیی نه‌ته‌وه‌یی‌و ته‌واوه‌تیی ئه‌رزی، ده‌بنه هۆی په‌ره‌گرتن‌و پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و، له ئاكامدا یارمه‌تی به پێكهاتنی به‌رابه‌ری‌و یه‌كسانیی ته‌واو له نێوان ژنان‌و پیاواندا ده‌كه‌ن،\nچونكه پێمانوایه په‌ره‌گرتنی به‌ته‌واوی‌و هه‌موو لایه‌نه‌ی وڵاتێك، خێر‌و خۆشیی جیهانی‌و جێگیر بوونی ئاشتی، پێویستیان به به‌شداریی یه‌كپارچه‌ی ژنان له هه‌موو بواره‌كان له هه‌لومه‌رجی وه‌ك یه‌ك بۆ ژنان‌و پیاواندا، هه‌یه،\nبه له‌به‌رچاوگرتنی نه‌خشی زۆری ژنان له دابین كردن‌و هێنانه‌دیی ئاسووده‌یی بنه‌ماڵه‌و پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵداـ كه تا ئێستا به ته‌واوی لێی نه‌كۆڵراوه‌ته‌وه، گرینگیی دایكایه‌تی له باری كۆمه‌ڵایه‌تی یه‌وه‌و نه‌خشی دایك‌و بابه‌كان له بنه‌ماڵه‌و په‌روه‌رده‌كردنی منداڵانداو، به ئاگاداری له‌مه كه نه‌خشی ژنان له سكوزادا نابێ ببێته به‌ردی بناغه‌ی جیاوازیدانان‌و، بارهێنانی منداڵان پێویستی به دابه‌شكردنی به‌رپرسایه‌تی له نێوان ژن‌و پیاو‌و كۆمه‌ڵدا هه‌یه،\nبه ئاگاداری له‌مه كه رۆڵ‌و نه‌خشی كۆنی ژنان‌و پیاوان له نێو كۆمه‌ڵ‌و بنه‌ماڵه‌دا، له پێناوی گه‌یشتن به به‌رابه‌ریی ته‌واو له نێوان ژنان‌و پیاواندا پێویسته ئاڵوگۆڕی به‌سه‌ردابێ،\nشێلگیر‌و پێداگر له‌سه‌ر به‌ڕێوه‌چوونی رێوشوێنه دیاریكراوه‌كانی به‌یاننامه‌ی نه‌هێشتنی فه‌رقوجیاوازی دژ به ژنان‌و، هه‌ر به‌م مه‌به‌سته هه‌ڵگرتنی هه‌نگاوی پێویست بۆ له‌نێوبردنی ئه‌و جیاوازییانه له هه‌موو شكڵ‌و شێوه‌كانیاندا، له سه‌ر ئه‌م رێوشوێنانه‌ی خواره‌وه رێككه‌وتن:\nمه‌به‌ست له ده‌سته‌واژه‌ی “جیاوازیدانان به دژی ژنان” له‌م رێككه‌وتننامه‌دا، هه‌موو ئه‌و هه‌ڵاواردن، ده‌رهاویشتن، بێ‌به‌شكردن‌و سنوور دیاریكردنانه‌ن كه له سه‌ر بناغه‌ی زایه‌ند (جنس) به‌ڕێوه ده‌چن‌و، مه‌به‌ستیان ئاكامی هه‌ر هه‌موویان بێبه‌ری كردنی ژنان له مافه ئینسانییه‌كانیان‌و ئازادییه بنه‌ڕه‌تییه‌كان له بواره سیاسی، ئابووری، كۆمه‌ڵایه‌تی، كولتووری‌و مه‌ده‌نییه‌كاندا‌و، هه‌ر بوارێكی دیكه‌ی پێوه‌ندیدار به‌وانه‌وه‌یه.\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام، هه‌موو چه‌شنه جیاوازیدانان به‌رانبه‌ر به ژنان مه‌حكووم ده‌كه‌ن‌و، راده‌گه‌یه‌نن كه ده‌ستبه‌جێ به هه‌موو ئامراز‌و شێوازێكی گونجاوه‌وه، سیاسه‌تی نه‌هێشتنی جیاوازی به‌رانبه‌ر به ژنان ده‌گرنه پێش‌و، هه‌ر به‌م نیازه‌شه‌وه به‌رعۆده ده‌بن كه:\nئه‌لف- ئه‌سڵی به‌رابه‌ریی ژنان‌و پیاوان له یاسای بنه‌ڕتی‌و قانوونه پێوه‌ندیداره‌كانی دیكه‌ی وڵاتدا- ئه‌گه‌ر تا ئێستا نه‌گونجابێ- بگونجێنن‌و، جێبه‌جێ بوون‌و به‌ڕێوه‌چوونی به‌كرده‌وه‌ی ئه‌م ئه‌سڵه به هۆی دانانی قانوون‌و له رێگای گونجاوی دیكه‌وه، ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن،\nب- به هۆی په‌سندكردنی قانوونی گونجاو‌و له‌بار‌و، له رێگای هه‌ڵگرتنی هه‌نگاوی دیكه‌وه كه دیاریكردنی سزا بۆ پێشێلكه‌ران یه‌كێكیانه، له هه‌وڵی نه‌هێشتنی فه‌رقوجیاوازی به‌رانبه‌ر به ژناندا بن،\nپ- پشتیوانیی قانوون له مافه‌كانی ژنان له سه‌ر بناغه‌ی به‌رابه‌ری له‌گه‌ڵ پیاواندا‌و، پشتیوانیی كاریگه‌ر بۆ ژنان له به‌رانبه‌ر هه‌ر جۆره كرده‌وه‌و هه‌نگاوێكی تێكه‌ڵ به فه‌رقوجیاوازی له لایه‌ن ده‌زگا‌و ناوه‌نده قه‌زاییه‌كانی سه‌لاحییه‌ت پێدراوی نه‌ته‌وه‌یی‌و دامه‌زراوه ده‌وڵه‌تییه‌كانی دیكه‌وه، دابین بكه‌ن،\nت- له هه‌ر جۆره كرده‌وه‌و هه‌نگاوێكی تێكه‌ڵ به فه‌رقوجیاوازی دژی ژنان خۆبپارێزن‌و، به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌و به‌رپرسایه‌تییانه ] كه به‌هۆی ئه‌و رێككه‌وتننامه‌یه كه‌وتۆته سه‌رشانیان[ له لایه‌ن ناوه‌ند‌و دامه‌زراوه ده‌وڵه‌تییه‌كان ]ی وڵاتی خۆیان[ ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن،\nج- هه‌موو جۆره هه‌نگاوێكی پێویست به مه‌به‌ستی نه‌هێشتنی جیاوازی به دژی ژنان له لایه‌ن هه‌ر كه‌س‌و هه‌ر رێكخراو‌و كۆمپانیایه‌كی تایبه‌تییه‌وه بێ، هه‌ڵبگرن.\nچ- به مه‌به‌ستی گۆڕینیان هه‌ڵوه‌شاندنی قانوون، بڕیار، دابونه‌ریت‌و ره‌فتاری ئه‌وتۆ كه به‌رانبه‌ر به ژنان جیاوازی داده‌نێن، قانوون دابنێن‌و رێوشوینی پێویست بگرنه‌به‌ر.\nح- هه‌موو سزا‌و ته‌مبێ یه‌ك له ئاستی وڵاته‌كه‌یاندا كه ده‌بنه هۆی جیاوازیدانان به‌رانبه‌ر به ژنان، هه‌ڵوه‌شێننه‌وه.(*)\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندان ده‌بێ له گشت بواره‌كان، به تایبه‌تی له بواره سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، ئابووری‌و كولتوورییه‌كاندا، به هه‌ڵگرتنی هه‌نگاوی گونجاو، یه‌ك له‌وان دانانی قانوون، بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی په‌ره‌گرتوویی و پێشكه‌وتنی به ته‌واویی ژنان‌و، هه‌روه‌ها ده‌ست راگه‌یشتنی ئه‌وان به مافه ئینسانییه‌كان‌و ئازادییه بنه‌ڕه‌تییه‌كان له سه‌ر بناغه‌ی یه‌كسانی له‌گه‌ڵ پیاواندا، تێبكۆشن.\n۱ـ گرتنه پێشی رێوشوێنی تایبه‌تی‌و كاتی له لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامه‌وه كه ئامانجیان پێكهێنانی خێراتری به‌رابه‌ری له نێوان ژنان‌و پیاوانه، نابێ وه‌ك “جیاوازیدانان” به‌و مانایه كه له‌م رێككه‌وتننامه‌دا هاتووه، سه‌یری بكرێ. ئه‌م هه‌نگاوانه جگه له‌وه‌ی نابێ ببنه هۆی [مانه‌وه‌و]پاراستنی پێوانه‌و پێوه‌ره نابه‌رابه‌ره‌كان، ده‌بێ دوای به‌دیهاتنی ره‌فتار‌و ده‌رفه‌تی به‌رابه‌ر، كۆتاییان پێبهێنرێ.\n۲ـ گرتنه پێشی رێوشوێنی تایبه‌تی له لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامه‌وه بۆ وێنه هه‌ر ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی به مه‌به‌ستی پشتیوانی له دایكایه‌تی له‌م رێككه‌وتننامه‌دا گونجاون، به جیاوازیدانان دانانرێن.\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام هه‌موو هه‌نگاوێكی گونجاو له‌م بوارانه‌ی خواره‌وه‌دا هه‌ڵده‌گرن:\nئه‌لف- گۆڕینی ره‌فتار‌و هه‌ڵسوكه‌وته كۆمه‌ڵایه‌تی‌و كولتوورییه‌كانی پیاوان و ژنان به مه‌به‌ستی له‌نێوبردنی ده‌مارگرژی‌و گشت شێوازه كۆنه‌كان‌و نه‌ریتی جۆراوجۆری دیكه كه به چاوی سووك ته‌ماشای ژن‌و پیاو ده‌كه‌ن، یان یه‌كێكیان، له‌وی دیكه به زیاتر ده‌زانن‌و یان ده‌یانه‌وێ نه‌خش‌و رۆڵه كلێشه‌ییه‌كانی ژنان‌و پیاوان به نه‌گۆڕی بمێننه‌وه.\nب- دڵنیا بوون له‌وه كه تێگه‌یشتنی دروست له دایكایه‌تی وه‌ك ئه‌ركێكی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و، هاوبه‌شبوونی به‌رپرسایه‌تیی په‌روه‌رده‌و فێركردنی منداڵان له نێوان دایك‌و بابدا به‌شێك ده‌بێ له فێركردن‌و په‌روه‌رده‌ی بنه‌ماڵه، بۆ ئه‌وه‌ی له ئاكامی ئه‌م جۆره تێگه‌یشتنه‌دا قازانجی منداڵان هه‌موو كات له سه‌رووی هه‌موو شتێكه‌وه بێ.\nمادده‌ی ۶ :\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام به مه‌به‌ستی پێشگیری له‌راگوێزتن‌و هێنان‌و بردنی ناقانوونی‌و كه‌ڵكوه‌رگرتن له له‌شفرۆشیی ژنان، هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست كه یه‌ك له‌وان دانانی قانوونه، هه‌ڵده‌گرن.\nمادده‌ی ۷ :\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام بۆ لابردنی جیاوازی به‌رانبه‌ر به ژنان له ژیانی سیاسی‌و كۆمه‌ڵایه‌تیی وڵاتدا هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست هه‌ڵده‌گرن، به تایبه‌تی ئه‌و مافانه‌ی خواره‌وه له هه‌لومه‌رجی وه‌ك یه‌ك له‌گه‌ڵ پیاواندا، بۆ ژنان دابین ده‌كه‌ن:\nئه‌لف- ده‌نگدان له هه‌موو هه‌ڵبژاردنه‌كان‌و راپرسییه گشتییه‌كاندا‌و، هه‌بوونی ده‌رفه‌تی خۆكاندید كردن له هه‌موو ده‌زگایه‌كی هه‌ڵبژێردراوی گشتیدا:\nب- به‌شداری له دیاریكردنی سیاسه‌تی ده‌وڵه‌ت‌و جێبه‌جێكردنیدا‌و، دیاریكران بۆ به‌رپرسایه‌تییه ده‌وڵه‌تییه‌كان‌و به‌رێوه‌بردنی هه‌موو به‌رپرسایه‌تییه‌كان له هه‌موو ئاستێكی ده‌وڵه‌تیدا:\nت- به‌شداری له رێكخراوه‌و ئه‌نجومه‌نه ناده‌وڵه‌تییه‌كانی پێوه‌ندیدار به ژیانی سیاسی‌و كۆمه‌ڵایه‌تیی وڵاتدا.\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست هه‌ڵده‌گرن تا بێ هیچ چه‌شنه جیاوازییه‌ك‌و له هه‌لومه‌رجێكی وه‌ك یه‌ك له‌گه‌ڵ پیاواندا، ده‌ره‌تان به ژنان بدرێ وه‌ك نوێنه‌ری ئه‌وان له ئاستی نێونه‌ته‌وه‌ییدا هه‌ڵبسووڕێن‌و له تێكۆشانی رێكخراوه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كاندا، نه‌خشیان هه‌بێ.\n۱ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام له بواری وه‌رگرتن، گۆڕینیان پاراستنی ره‌گه‌زنامه (تابعیت)دا، مافی وه‌ك یه‌ك له‌گه‌ڵ پیاوان ده‌ده‌ن به ژنان. ده‌وڵه‌تان به تایبه‌تی ئه‌و مافه بۆ ژنان ده‌سته‌به‌ر ده‌كه‌ن كه مێرد كردن به پیاوێكی بێگانه (خه‌ڵكی وڵاتێكی دیكه)، یان گۆڕینی ره‌گه‌زنامه‌ی پیاوی ژندار، له‌خۆڕا نابنه هۆی گۆڕانی ره‌گه‌زنامه‌ی ژنه‌كه، یان بێبه‌ری بوونی ئه‌و له نیشتمان، یان به‌سه‌رداسه‌پانی ره‌گه‌زنامه‌ی مێرده‌كه‌ی.\n۲ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام مافی وه‌ك یه‌ك به ژنان‌و پیاوان له‌باره‌ی ره‌گه‌زنامه‌ی منداڵانیانه‌وه ده‌ده‌ن.\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام به مه‌به‌ستی ده‌سته‌به‌ركردنی مافی به‌رانبه‌ر له‌گه‌ڵ پیاوان بۆ ژنان له بواری په‌روه‌رده‌و فێركردندا، هه‌رچه‌شنه هه‌نگاوێكی پێویست بۆ لابردنی جیاوازی له دژی ژنان هه‌ڵده‌گرن. به تایبه‌تی له‌سه‌ر بناغه‌ی به‌رانبه‌ریی ژن‌و پیاو ئه‌و خاڵانه‌ی خواره‌وه ده‌سته‌به‌ر ده‌كه‌ن:\nئه‌لف- هه‌لومه‌رجی وه‌ك یه‌ك له بواری فێركردنه فه‌ننی‌و حیرفه‌ییه‌كاندا‌و، به مه‌به‌ستی ده‌ست راگه‌یشتن به فێربوون‌و، وه‌رگرتنی بڕوانامه له دامه‌زراوه فێركارییه جۆراوجۆره‌كان له شار‌و گونده‌كاندا،\nئه‌م به‌رانبه‌رییه ده‌بێ له قۆناغه‌كانی پێش چوونه قوتابخانه، فێربوونی گشتی، فه‌ننی‌و حیرفه‌یی‌و خوێندنی فه‌ننیی به‌رز‌و هه‌روه‌ها ده‌وره حیرفه‌ییه جۆراوجۆره‌كاندا ده‌سته‌به‌ر بكرێ.\nب- ده‌ست راگه‌یشتن به به‌رنامه‌ی ده‌رسیی وه‌ك یه‌ك، تاقیكاریی وه‌ك یه‌ك، مامۆستایانی هاوئاست له باری لێوه‌شاوه‌یی‌و بڕوا پێكراوییه‌وه، شوێن‌و جێگای وه‌ك یه‌ك‌و ئیمكانات‌و پێداویستیی وه‌ك یه‌ك بۆ فێربوون له باری چۆنایه‌تییه‌وه.\nپ- له‌نێوبردنی هه‌ر چه‌شنه تێگه‌یشتنێكی ده‌قگرتوو (كلیشه‌یی) له باره‌ی نه‌خشی ژنان‌و پیاوان له هه‌موو ئاست‌و جۆر‌و شێوه جیاوازه‌كانی فێركردندا له رێی هاندان‌و بوار ره‌خساندن بۆ خوێندنی تێكه‌ڵاو‌و شێوازه جۆراوجۆره‌كانی دیكه‌ی فێربوون كه رێگای گه‌یشتن به‌و مه‌به‌سته خۆش ده‌كه‌ن. به تایبه‌تی له رێگای چاوخشاندنه‌وه به كتێبه ده‌رسییه‌كان‌و به‌رنامه‌ی فێركردن له قوتابخانه‌كاندا‌و به‌راوردكردنی شێوازه‌كانی فێركردن له‌گه‌ڵ یه‌كتر.\nت- پێكهێنانی ده‌ره‌تانی وه‌ك یه‌ك به مه‌به‌ستی كه‌ڵكوه‌رگرتن له بورس‌و ئیمتیازه‌كانی دیكه‌ی خوێندن.\nه- دابینكردنی ئیمكاناتی وه‌ك یه‌ك به مه‌به‌ستی ده‌ستڕاگه‌یشتن به به‌رنامه‌كانی تایبه‌ت به درێژه‌ی خوێندن، بۆ وێنه به‌رنامه‌كانی خوێنده‌وار كردنی گه‌وره‌ساڵان به تایبه‌تی ئه‌و به‌رنامانه‌ی به مه‌به‌ستی پڕكردنه‌وه‌ی هه‌رچی زووتری كه‌لێنی نێوان ژنان‌و پیاوان له بواری خوێنده‌واریدا دارێژراون،\nج- هێنانه‌خواری رێژه‌ی ئه‌و كچه قوتابییانه‌ی كه ده‌ست له خوێندن هه‌ڵده‌گرن‌و، دانانی به‌رنامه بۆ ئه‌و ژن‌و كچانه‌ی كه زوو ده‌ستیان له خوێندن هه‌ڵگرتووه.\nچ- دابینكردنی پێداویستیی وه‌ك یه‌ك بۆ به‌شداریی چالاكانه‌ی ژنان له وه‌رزش‌و راهێنانی له‌شدا.\nح- ده‌ستڕاگه‌یشتن به‌و رێوشوێن‌و زانیارییه دیاریكراوانه‌ی سڵامه‌تی‌و له‌شساغیی بنه‌ماڵه ده‌سته‌به‌ر ده‌كه‌ن. رێنوێنی له باره‌ی چۆنیه‌تیی كۆنترۆڵی زاوزێ له بنه‌ماڵه‌دا، له‌و زانیاری‌و رێوشوێنانه‌ن.\n۱ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست هه‌ڵده‌گرن تا هه‌ر جۆره جیاوازیدانانێك به دژی ژنان له باره‌ی كار‌و پیشه‌وه له نێو ببه‌ن‌و له سه‌ر بناغه‌ی ئه‌سلی به‌رانبه‌ریی ژن‌و پیاو، مافی وه‌ك یه‌ك بۆ ئه‌وان ده‌سته‌به‌ر ده‌كه‌ن. به تایبه‌تی له‌م بوارانه‌ی خواره‌وه‌دا:\nئه‌لف- مافی كاركردن وه‌ك مافێكی بێ ئه‌ملاوئه‌ولای هه‌ر مرۆڤێك،\nب- مافی كه‌ڵكوه‌رگرتن له ده‌رفه‌تی وه‌ك یه‌ك بۆ دامه‌زران له‌سه‌ر كار، كه به‌ڕێوه‌بردنی پێوانه‌و رێوشوێنی وه‌ك یه‌ك بۆ دامه‌زراندن یه‌ك له‌و هه‌نگاوانه‌یه،\nت- مافی هه‌ڵبژاردنی ئازادانه‌ی كار‌و پیشه، مافی چوونه سه‌ری پله‌و پایه، مافی دڵنیا بوون له باری ]له‌ده‌ست نه‌دان‌و ده‌رنه‌كران له‌سه‌ر[ كاره‌وه‌و مافی كه‌ڵكوه‌رگرتن له هه‌موو ئیمتیاز‌و هه‌لومه‌رجێكی تایبه‌ت به كار‌و پیشه‌و، مافی به‌شدار بوون له ده‌وره پسپۆرییه‌كان‌و كلاسه‌كانی فێركردنه‌وه‌ی دووباره‌دا، بۆ وێنه ده‌روره‌كانی فێربوونی كار‌و به‌شداری له ده‌وره‌كانی فێربوونی پسپۆری‌و راهێنانی قۆناغ به قۆناغدا،\nج- مافی وه‌رگرتنی هه‌قده‌ستی به‌رانبه‌ر‌و هه‌روه‌ها كه‌ڵكوه‌رگرتن له ئیمتیازه‌كان‌و، مافی به‌ره‌وروو بوون له‌گه‌ڵ ره‌فتاری وه‌ك یه‌ك له‌و كارانه‌دا كه بایه‌خی وه‌ك یه‌كیان هه‌یه‌و هه‌روه‌ها له‌گۆڕێدا بوونی داوه‌ریی وه‌ك یه‌ك بۆ هه‌ڵسه‌نگاندن‌و نرخاندنی چۆنایه‌تیی ئه‌و كارانه‌ی وه‌ك یه‌كن،\nچ- مافی كه‌ڵ وه‌رگرتن له بیمه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به تایبه‌تی له قۆناغه‌كانی خانه‌نشینی، بێكاری، نه‌خۆشی، بێ‌توانایی، پیری‌و جۆره‌كانی دیكه‌ی په‌ككه‌وته‌یی‌و، هه‌روه‌ها مافی كه‌ڵكوه‌رگرتن له مه‌ره‌خه‌سی به مووچه‌و هه‌قده‌سته‌وه،\nح- مافی پارێزرانی سڵامه‌تی‌و له‌شساغی‌و، به‌رێوه‌چوونی رێوشوێنه‌كانی تایبه‌ت به ئه‌منییه‌تی شوێنی كار، كه پشتیوانی له ئه‌ركی سكوزا‌و به‌رهه‌مهێنانی منداڵ یه‌ك له‌وانه،\n۲ـ به مه‌به‌ستی پێشگیری له به‌ڕێوه‌چوونی كرده‌وه‌ی تێكه‌ڵ به فه‌رقوجیاوازی دژی ژنان له سۆنگه‌ی مێردكردنیان دووگیان بوونیانه‌وه‌و، به نیازی ده‌سته‌به‌ركردنی مافی ئه‌وان به شێوه‌یه‌كی كاریگه‌ر له بواری كاركردندا، ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام ئه‌م هه‌نگاوانه هه‌ڵ ده‌گرن:\nئه‌لف- وه‌ده‌رنانی ژنان له‌سه‌ر كار سه‌باره‌ت به دووگیان بوون‌و مه‌ره‌خه‌سی وه‌رگرتن به بۆنه‌ی منداڵبوونه‌وه‌و، جیاوازیدانان به هۆی بارودۆخی ژن‌و مێردایه‌تییانه‌وه، قه‌ده‌غه ده‌كه‌ن‌و له‌م پێوه‌ندییه‌دا، سزا قانوونییه‌كان به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن،\nب- مه‌ره‌خه‌سی پێدان له كاتی منداڵبوون‌و زه‌یستانیدا، بێ ئه‌وه‌ی له مووچه‌و ئیمتیازه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی دیكه‌یان بێبه‌شیان بكه‌نیان به‌و بۆنه‌یه‌وه كاری پێشوویان له ده‌ست بده‌ن.\nپ- هاندانی پێشكێشكه‌رانی خزمه‌ته كۆمه‌ڵایه‌تییه پێویسته‌كان بۆ ئه‌وه‌ی دایك‌و بابه‌كان بتوانن به‌رپرسایه‌تییه بنه‌ماڵه‌ییه‌كانیان له‌گه‌ڵ به‌رپرسایه‌تییه شوغڵییه‌كانیان‌و به‌شدارییان له ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیدا هاوهه‌نگاو بكه‌ن، به تایبه‌تی له رێگای پێكهێنان‌و په‌ره‌پێدانی رایه‌ڵكه‌ی تایبه‌ت به چاوه‌دێریی منداڵانه‌وه،\nت- دابینكردنی پشتیوانیی تایبه‌تی بۆ ژنان له كاتی دووگیانیدا، به تایبه‌تی له‌و كارانه‌دا كه مه‌ترسییان بۆ ئه‌وان هه‌یه،\n۳ـ ئه‌و قانوونانه‌ی به لایه‌نگری‌و پشتیوانی له ژنان له‌و ماوه‌یه‌دا ئاماژه‌یان پێكرا، نێوه نێوه‌و هاوكات له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپێشچوونی زانست‌و تێكنۆلۆژیدا، ده‌بێ سه‌رله‌نوێ چاویان پێدا بخشێندرێته‌وه‌و ئه‌گه‌ر پێویست بوو ئاڵوگۆڕیان تێدا پێكبێ، هه‌ڵبوه‌شێندرێنه‌وه یان ماوه‌كه‌یان نوێ بكرێته‌وه.\n۱ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام بۆ له‌نێوبردنی جیاوازیدانان به‌رانبه‌ر به ژنان له بواری چاوه‌دێرییه پزیشكییه‌كاندا، هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست هه‌ڵده‌گرن تا ده‌ستیان به خزمه‌ته له‌شساغییه‌كان، یه‌ك له‌وان خزمه‌ته‌كانی پێوه‌ندیدار به كۆنترۆڵی زاوزێ له سه‌ر بناغه‌ی ره‌چاوكردنی به‌رانبه‌ریی نێوان ژنان‌و پیاوان، رابگا.\n۲ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام جگه له جێبه‌جێكردنی ئه‌و ئه‌ركانه‌ی له به‌ندی ۱ی ئه‌و مادده‌یه‌دا هاتوون، ئه‌و خزمه‌تانه‌ش كه ژنان له كاتی دووگیانی، منداڵبوون‌و زه‌یستانیدا پێویستیان ده‌بێ، ده‌سته‌به‌ر ده‌كه‌ن‌و له‌كاتی پێویستدا پێڕاگه‌یشتن‌و خزمه‌تی خۆڕایی‌و هه‌روه‌ها خوارده‌مه‌نیی پێویست له قۆناغی دووگیانی‌و شیردان به منداڵدا، بۆ ژنان دابین ده‌كه‌ن.\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست به مه‌به‌ستی نه‌هێشتنی جیاوازی به‌رانبه‌ر به ژنان له بواره‌كانی دیكه‌ی ژیانی ئابووری‌و كۆمه‌ڵایه‌تیدا هه‌ڵده‌گرن بۆ ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر بناغه‌ی به‌رانبه‌ریی ژنان‌و پیاوان، مافی وه‌ك یه‌ك به تایبه‌تی له‌م بوارانه‌ی خواره‌وه‌دا، ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن:\nئه‌لف- مافی كه‌ڵكوه‌رگرتن له ئیمتیازه بنه‌ماڵه‌ییه‌كان،\nب- مافی كه‌ڵكوه‌رگرتن له قه‌رزه بانكییه‌كان، “رهن”(گره‌ودانان)و ئیعتیباره داراییه‌كان،\nپ- مافی به‌شداری له چالاكییه سه‌رگه‌رمكه‌ره‌كان، تێكۆشانه وه‌رزشییه‌كان‌و هه‌موو بواره‌كانی ژیانی كولتووریدا.\n۱ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام گیروگرفته تایبه‌تییه‌كانی ژنانی لادێ ده‌بینن‌و سه‌رنجێكی تایبه‌تی ده‌ده‌ن به‌و نه‌خشه گرنگه كه ئه‌م ژنانه له ژیانی ئابووریی بنه‌ماڵه‌كانیاندا، به تایبه‌تی له كاری به‌شه غه‌یره ماڵییه‌كانی ئابووریدا هه‌یانه‌و، هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست هه‌ڵده‌گرن تا نێوه‌رۆكی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه له باره‌ی ژنانی ناوچه گوندنشینه‌كان به‌ڕێوه‌بچێ.\n۲ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست به مه‌به‌ستی لابردنی جیاوازی به‌رانبه‌ر به ژنان له ناوچه گوندنشینه‌كاندا، هه‌ڵده‌گرن تا ئه‌و ژنانه له سه‌ر بناغه‌ی به‌رانبه‌ریی ژنان‌و پیاوان، له پرۆژه‌كانی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و تایبه‌ت به لادێدا به‌شدار بن‌و كه‌ڵكیان لێوه‌رگرن‌و، به تایبه‌تی ئه‌م مافانه‌یان دابین بكرێ:\nئه‌لف- به‌شداری له دانان‌و به‌ڕێوه‌بردنی به‌رنامه‌كانی ئاوه‌دانكردنه‌وه له هه‌موو ئاستێكدا،\nب- ده‌ستڕاگه‌یشتن به پێویستییه‌كانی له‌شساغیی ته‌واو بۆ وێنه زانیاری، راوێژكردن‌و خزمه‌ته‌كانی كۆنترۆڵی زاوزێ له بنه‌ماڵه‌دا،\nپ- كه‌ڵكوه‌رگرتنی راسته‌وخۆ له‌به‌رنامه‌كانی دابینكردنی كۆمه‌ڵایه‌تی،\nت- كه‌ڵكوه‌رگرتن له ده‌وره‌و به‌رنامه جۆراوجۆره‌كانی فێركردن چ ره‌سمی‌و چ ناره‌سمی وه‌ك فێربوونی خوێنده‌واری‌و كه‌ڵكوه‌رگرتن له خزمه‌ته خۆجێیی‌و تایبه‌تییه‌كان به مه‌به‌ستی به‌ره‌وژوور بردنی توانای ئه‌وان له باری كاری فه‌ننییه‌وه،\nج- پێكهێنانی گروپه‌كان‌و شیركه‌ته هه‌ره‌وه‌زییه‌كان به مه‌به‌ستی دابینكردنی شانسی ده‌ستڕاگه‌یشتنی وه‌ك یه‌ك به ده‌ره‌تانه ئابوورییه‌كان له رێگای وه‌ده‌ستهێنانی كار‌و كاركردنه‌وه،\nچ- به‌شداری له هه‌موو تێكۆشانێكی خۆجێیدا،\nح- ده‌ستڕاگه‌یشتن به وام‌و ئیعتباره‌كانی كشتوكاڵی، كارهاسانی بۆ دیتنه‌وه‌ی بازار‌و تێكنۆلۆژیی گونجاو‌و، كه‌ڵكوه‌رگرتنی وه‌ك یه‌ك له زه‌وی‌و، له‌گۆڕێ دابوونی ره‌فتاری وه‌ك یه‌ك له چوارچێوه‌ی ریفۆرمه‌كانی تایبه‌ت به زه‌وی‌وزار‌و لادێداو، هه‌روه‌ها به‌رنامه‌كانی جێگره‌وه‌ی زه‌وی‌وزار،\nخ- ده‌ستڕاگه‌یشتن به پێویستییه‌كانی ژیانێكی گونجاو به تایبه‌تی خانووبه‌ره، له‌شساغی، ئاو‌و كاره‌با، پێوه‌ندییه‌كان‌و هاتوچۆ.\n۱ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام مافی به‌رانبه‌ر له‌گه‌ڵ پیاوان له به‌رانبه‌ر قانووندا، ده‌ده‌ن به ژنان.\n۲ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام ده‌سه‌ڵات‌و ئیمكاناتی قانوونیی به ته‌واویی به‌رانبه‌ر له‌گه‌ڵ پیاوان له كاروباری مه‌ده‌نیدا ده‌ده‌ن به ژنان‌و هه‌روه‌ها هه‌لومه‌رجێكی وه‌ك یه‌ك بۆ كه‌ڵكوه‌رگرتنی ئه‌وان له‌و ده‌سه‌ڵات‌و ئیمكاناته دابین ده‌كه‌ن. ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام له ئیمزاكردنی رێككه‌وتننامه‌و به‌ڕێوه‌بردنی مڵك‌و ساماندا مافی به‌رانبه‌ر له‌گه‌ڵ پیاواندا به ژنان ده‌ده‌ن‌و له ته‌واوی قۆناغه‌كانی دادپرسین له دادگاكان‌و ناوه‌نده قه‌زاییه‌كاندا، له‌گه‌ڵ ژن‌و پیاو وه‌ك یه‌ك ره‌فتار ده‌كه‌ن.\n۳ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام ئامادده ده‌بن تا هه‌موو رێككه‌وتننامه‌كان‌و هه‌رجۆره به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی تایبه‌تی كه لایه‌نی قانوونییان هه‌یه‌و له خزمه‌ت به‌رته‌سكتر كردنی ئیمكاناتی قانوونیی ژنان دان، هه‌ڵ وه‌شێننه‌وه.\n۴ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام له بواری هاتوچۆ‌و ئازادیی هه‌ڵبژاردنی شوێنی نیشته‌جێ بوون‌و مانه‌وه‌دا، له‌باری قانوونییه‌وه مافی به‌رانبه‌ر له‌گه‌ڵ پیاواندا ده‌ده‌ن به ژنان.\n۱ـ ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام به مه‌به‌ستی نه‌هێشتنی جیاوازی به‌رانبه‌ر به ژنان له كار‌وباری پێوه‌ندیدار به فێركردن‌و پێوه‌ندیی بنه‌ماڵه‌ییدا، هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست هه‌ڵده‌گرن‌و، به تایبه‌تی له سه‌ر بناغه‌ی به‌رانبه‌ریی پیاوان‌و ژنان ئه‌م مافانه‌ی خواره‌وه ده‌سته‌به‌ر ده‌كه‌ن:\nئه‌لف- مافی وه‌ك یه‌ك له هه‌نگاونان به‌ره‌و پێكه‌وه‌نانی ژیانی هاوبه‌ش،\nب- مافی وه‌ك یه‌ك له هه‌ڵبژاردنی ئازادانه‌ی هاوسه‌ردا‌و، به‌ستنه‌وه‌ی ژیانی هاوبه‌ش به ره‌زامه‌ندیی ته‌واو‌و ئازادانه‌ی دوو لایه‌نی ژیانه هاوبه‌شه‌كه،\nپ- ماف‌و به‌رپرسایه‌تیی وه‌ك یه‌ك له ماوه‌ی ژن‌و مێردایه‌تی‌و له كاتی جوێبوونه‌وه دا،\nت- ماف‌و به‌رپرسایه‌تیی وه‌ك یه‌ك بۆ دایك‌و باب له سه‌رپه‌رستیی منداڵاندا، بێ‌وه‌به‌رچاوگرتنی وه‌زعی پێوه‌ندیی ژن‌و مێردایه‌تی، له‌و مه‌سه‌لانه‌دا كه پێوه‌ندییان به منداڵانی ئه‌وانه‌وه هه‌یه، به‌رژه‌وه‌ندی منداڵان هه‌میشه له سه‌رووی هه‌موو به‌رژه‌وه‌ندێك ده‌بێ،\nج- مافی وه‌ك یه‌ك له بڕیاردانی ئازادانه‌و به‌رپرسانه له‌باره‌ی ژماره‌ی منداڵان، ماوه‌ی نێوان له‌دایكبوونی منداڵێك تا منداڵێكی دیكه، ده‌ستڕاگه‌یشتن به زانیاری، فێربوون‌و ئامرازی پێویست بۆ وه‌ده‌ستهێنانی ده‌سه‌ڵات‌و توانایی كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌و مافانه،\nچ- ماف‌و به‌رپرسایه‌تیی وه‌ك یه‌ك له‌بواری به‌خێوكردن، سه‌رپه‌رستی‌و چاوه‌دێریی منداڵان‌و قبوڵكردنی منداڵی كه‌سانی دیكه وه‌ك منداڵی خۆیان دا‌و، هه‌ر نموونه‌یه‌كی دیكه‌ی له‌و چه‌شنه‌و به‌م واتایانه‌وه له قانوونی وڵاتدا. له هه‌مووی ئه‌و نموونانه‌دا قازانج‌و به‌رژه‌وه‌ندی منداڵان له‌سه‌رووی هه‌موو به‌رژه‌وه‌ندێكه‌وه ده‌بێ،\nح- مافی تاكه‌كه‌سی (فردی)ی وه‌ك یه‌كی ژن‌و مێرد كه مافی هه‌ڵبژاردنی ناوبانگی بنه‌ماڵه (شۆره‌ت)، كار‌و پیشه یه‌ك له‌و مافانه‌ن،\nخ- مافی وه‌ك یه‌ك بۆ ژن‌و مێرد له بواری خاوه‌نه‌تی (مالكیت)دا، مافی وه‌رگرتن‌و وه‌ده‌ستهێنانی به‌رێوه‌به‌ری، سه‌رپه‌رستی، كه‌ڵكوه‌رگرتن له مڵك‌و سامان‌و راگوێزتنی، چ خۆڕایی بێ‌و چ هه‌زینه‌ی تێ بچێ.\n۲ـ ماره‌كردن‌و زه‌ماوه‌ندی منداڵ لایه‌نی قانوونییان نییه. له‌و پێوه‌ندییه‌دا هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویست كه دانانی قانوون بۆ دیاریكردنی لانی كه‌می ته‌مه‌نی مێردكردن‌و ژن هێنان‌و تۆماركردنی زه‌ماوه‌ند له نووسینگه ره‌سمییه‌كاندا له‌و هه‌نگاوانه‌ن ده‌بێ باوێژرێن.\n۱- به مه‌به‌ستی توێژینه‌وه له‌و پێشكه‌وتنانه‌ی له ئاكامی جێبه‌جێكردن‌و به‌ڕێوه‌بردنی نێوه‌رۆكی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌دا به‌دیهاتوون، كۆمیته‌ی له‌نێوبردنی جیاوازی به‌رانبه‌ر به ژنان (كه له‌مه‌ودوا هه‌ر به كۆمیته ناوده‌برێ) پێكدێ. كۆمیته له كاتی ده‌ستپێكردنی به‌ڕێوه‌بردنی رێككه‌وتننامه‌كه‌دا له ۱۸ كه‌س‌و، پاش ئه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام بوون به سی‌و پێنج، له ۲۳ كه‌سایه‌تیی بژارده (نخبه)ی خۆشنا‌و‌و شاره‌زا له بواره‌كانی پێوه‌ندیدار به رێككه‌وتننامه پێكدێ.\nئه‌م بژاردانه له لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامه‌وه‌و له نێو هاونیشتمانانی ئه‌وان هه‌ڵده‌بژێردرێن‌و، هه‌ر كامێكیان له‌و بواره‌دا كه لێوه‌شاوه‌یی هه‌یه، خزمه‌ت ده‌كا. له هه‌ڵبژاردنی ئه‌و جۆره كه‌سانه‌دا دابه‌شینی دادپه‌روه‌رانه‌ی جوگرافیایی‌و جۆراوجۆریی شارستانییه‌ته‌كان‌و سیسته‌مه حوقووقییه گه‌وره‌كان وه‌به‌رچاو ده‌گیرێ.\n۲- ئه‌ندامانی كۆمیته به ده‌نگی نهێنی‌و له نێو لیستێك له‌و ناوانه‌ی له لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامه‌وه ده‌ستنیشانكراون، هه‌ڵده‌بژێردرێن. هه‌ر ده‌وڵه‌تێكی ئه‌ندام ده‌توانێ یه‌كێك له هاونیشتمانانی خۆی كاندیدا بكا.\n۳- یه‌كه‌مین هه‌ڵبژاردن ۶ مانگ دوای ئه‌وه‌ی به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه ده‌ستی پێ‌كرد، ئه‌نجام ده‌درێ. لانی كه‌م ۳ مانگ پێش به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ر هه‌ڵبژاردنێك، سكرتێری گشتیی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له نامه‌یه‌كدا داوا له ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام ده‌كا كه له ماوه‌ی ۲ مانگدا كاندیدای خۆیان بناسێنن. سكرتێری گشتی لیستی ناوی كاندیداكان به پێی ته‌رتیبی ئه‌لفوبێ‌و وێڕای ده‌ست نیشانكردنی ئه‌و وڵاتانه‌ی ئه‌وانی كاندیدا كردووه، ئاماده ده‌كا‌و بۆ هه‌ر كام له ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامی ده‌نێرێ.\n۴- ئه‌ندامانی كۆمیته له كۆبوونه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامدا كه به هۆی سكرتێری گشتی له بنكه‌ی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كاندا به‌ڕێوه ده‌چێ، هه‌ڵده‌بژێردرێن. له‌م كۆبوونه‌وه‌یه‌دا ـ كه ده‌بێ لانی كه‌م دوو له سێی ئه‌ندامان تێیدا به‌شدار بن ـ ئه‌و كاندیدایانه بۆ ئه‌ندامه‌تیی كۆمیته هه‌ڵده‌بژێردرێن كه زۆرترین ده‌نگه‌كانیان‌و هه‌روه‌ها زۆرایه‌تیی موتڵه‌قی ده‌نگی ئه‌و نوێنه‌رانه‌یان وه‌ده‌ست هێنابێ كه له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا به‌شدارن‌و ده‌نگ ده‌ده‌ن.\n۵- ئه‌ندامانی كۆمیته بۆ ده‌وره‌یه‌كی چوارساڵه هه‌ڵده‌بژێردرێن. به‌ڵام ماوه‌ی ئه‌ندامه‌تیی ۹ كه‌س له ئه‌ندامانی هه‌ڵبژێردراو له یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردندا، پاش ۲ ساڵ كۆتایی پێ دێ. پاش یه‌كه‌مین هه‌ڵبژاردن ده‌ستبه‌جێ ناوی ئه‌و ۹ ئه‌ندامه به شێوه‌ی تیرو پشك لێهاویشتن له لایه‌ن سه‌رۆكی كۆمیته‌وه، ده‌ستنیشان ده‌كرێ.\n۶- پێنج ئه‌ندامی دیكه‌ی كۆمیته به گوێره‌ی به‌نده‌كانی ۳و۴ی ئه‌م مادده‌یه‌و دوای په‌سند كران بۆ جاری سی‌و پێنجه‌میان په‌یوه‌ستبوونی سی‌و پێنجه‌مین ئه‌ندام به‌م رێككه‌وتننامه‌یه، هه‌ڵده‌بژێردرێن. ده‌وره‌ی ئه‌ندامه‌تیی دووكه‌س له‌و پێنج ئه‌ندامه دوای ۲ ساڵ كۆتایی پێ دێ. ناوی ئه‌و دوو كه‌سه به شێوه‌ی تیرو پشك لێهاویشتن‌و له لایه‌ن سه‌رۆكی كۆمیته‌وه دیاری ده‌كرێ.\n۷- به مه‌به‌ستی پڕكردنه‌وه‌ی ئه‌و پۆستانه‌ی له‌وانه‌یه خاڵی بمێننه‌وه، ده‌وڵه‌تێك كه تێكۆشانی بژارده (نخبه)كه‌ی وه‌ك ئه‌ندامی كۆمیته راگیراوه، بژارده‌یه‌كی دیكه له نێو هاونیشتمانانی خۆی بۆ ئه‌ندامه‌تی له كۆمیته‌دا ـ به‌ومه‌رجه‌ی كۆمیته ته‌ئییدی بكا ـ ده‌ناسێنێ.\n۸- ئه‌ندامانی كۆمیته به ته‌ئییدی كۆمه‌ڵه‌ی گشتی‌و به گوێره‌ی رێوشوێن‌و مه‌رجه دیاریكراوه‌كانی ئه‌و كۆڕه‌و، به سه‌رنجدان به گرینگیی به‌رپرسایه‌تییه‌كانی كۆمیته، مووچه‌ی مانگانه‌یان له لایه‌ن رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه پێده‌درێ.\n۹- سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، كارمه‌ندان‌و هه‌ر پێداویستییه‌كی دیكه به مه‌به‌ستی به‌رێوه‌چوون‌و جێبه‌جێ‌بوونی ئه‌ركه‌كانی كۆمیته له چوارچێوه‌ی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌دا دابین ده‌كا.\n۱- ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام به‌رعۆده ده‌بن راپۆرتی خۆیان له باره‌ی هه‌نگاوه قانوونی، قه‌زایی‌و ئیجراییه‌كان‌و هه‌ر هه‌نگاوێكی دیكه به مه‌به‌ستی جێبه‌جێكرانی نێوه‌ڕۆكی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌و، هه‌روه‌ها له باره‌ی ئه‌و پێشكه‌وتنانه‌ی له‌وبواره‌دا وه‌ده‌ستهاتوون، بۆ لێكۆڵینه‌وه له لایه‌ن كۆمیته‌وه به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه، پێشكێشی سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بكه‌ن:\nئه‌لف- ساڵێك پاش ئه‌وه‌ی جێبه‌جێكردنی رێككه‌وتننامه بوو به ئه‌ركێكی پێویست له‌سه‌ر شانی ئه‌و ده‌وڵه‌ته،\nب- دواتر هه‌ر چوارساڵ جارێك، جگه له‌مه‌ش هه‌ر كاتێك كۆمیته داوای راپۆرتی كرد.\n۲- له‌م راپۆرتانه‌دا، ئه‌و هۆكار‌و گیر‌وگرفتانه روون ده‌كرێنه‌وه كه له سه‌ر راده‌و چۆنیه‌تیی به‌ڕێوه‌چوونی به‌رپرسایه‌تییه‌كانی دیاریكراو به هۆی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌وه، كاریگه‌ر‌و شوێندانه‌ر بوون.\n۱_ كۆمیته پێڕه‌وێكی نێوخۆ بۆ چۆنیه‌تیی به‌ڕێوه‌چوونی كاروباری خۆی په‌سند ده‌كا.\n۲_ كۆمیته به‌رپرسانی خۆی بۆ ده‌وره‌یه‌كی دووساڵی هه‌ڵده‌بژێرێ.\nمادده‌ی ۲۰ :\n۱ـ كۆمیته بۆ مه‌به‌ستی لێكۆڵینه‌وه له‌و راپۆرتانه‌ی به گوێره‌ی مادده‌ی ۱۸ی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه پێشكێشی ده‌كرێ، هه‌موو ساڵێ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی چه‌ند رۆژی كه ماوه‌كه‌ی له دوو حه‌وتوو تێناپه‌ڕێ، پێكدێنێ.\n۲ـ كۆبوونه‌وه‌كانی كۆمیته زۆرتر له بنكه‌ی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، یان له هه‌ر شوێنێكی گونجاوی دیكه كه كۆمیته بڕیاری له سه‌ربدا، پێكدێن.\n۱ـ كۆمیته هه‌موو ساڵێ له رێگای شوورای ئابووری‌و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه، راپۆرتێك له باره‌ی تێكۆشانی خۆی پێشكێشی كۆمه‌ڵه‌ی گشتی ده‌كا‌و ده‌توانێ له سه‌ر بناغه‌ی راپۆرته‌كانی خۆی‌و ئه‌و زانیارییانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامه‌وه پێیگه‌یشتوون، پێشنیار‌و راسپێرییه گشتییه‌كانی خۆی بێنێته گۆڕێ. ئه‌و پێشنیار‌و راسپێرییه گشتییانه، وێڕای ئه‌و بۆچوون‌و بیر‌وڕایانه كه له‌وانه‌یه ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام هه‌یانبێ، له راپۆرتی كۆمیته‌دا دێن.\n۲ـ سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، راپۆرته‌كانی كۆمیته ده‌نێرێ بۆ كۆمیسیۆنی مه‌قامی ژن تا لێیان ئاگادار بێ.\nدامه‌زراوه پسپۆرییه‌كان بۆیان هه‌یه له رێگای نوێنه‌رایه‌تییه‌كانیانه‌وه له باره‌ی چۆنیه‌تیی به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ر مادده‌یه‌ك له‌و په‌یماننامه‌یه كه له چوارچێوه‌ی تێكۆشانی ئه‌واندا ده‌گونجێ، لێكۆڵینه‌وه بكه‌ن. كۆمیته ده‌توانێ داوا له دامه‌زراوه پسپۆرییه‌كان بكا راپۆرتی خۆیان له باره‌ی چۆنییه‌تیی به‌ڕێوه‌چوونی په‌یماننامه‌كه له‌و بوارانه‌دا كه له چوارچێوه‌ی تێكۆشانی ئه‌واندا ده‌گونجێنن، بڵاوبكه‌نه‌وه.\nهیچ شتێكی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه، ئه‌و رێوشوێن‌و بڕیارانه پێشێل ناكا كه به مه‌به‌ستی گه‌یشتنی ژنان‌و پیاوان به یه‌كسانی‌و به‌رانبه‌رییه‌كی به‌كه‌ڵكتر‌و كاریگه‌رتر دیاریكراون. ئه‌و رێوشوێن‌و بڕیارانه بریتین له:\nئه‌لف- قانوونه‌كانی ده‌وڵه‌تێكی ئه‌ندام، یان\nب- هه‌ر رێككه‌وتننامه‌یه‌ك، په‌یمان یان رێككه‌وتننامه‌یه‌كی نێونه‌ته‌وه‌یی دیكه كه ئه‌و ده‌وڵه‌ته له‌سه‌ریه‌تی جێبه‌جێیان بكا.\nمادده‌ی ۲۴ :\nده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام به‌رعۆده ده‌بن هه‌ر هه‌نگاوێكی پێویست له ئاستی نه‌ته‌وه‌ییدا به مه‌به‌ستی وه‌دیهێنانی به ته‌واویی ئه‌و مافانه‌ی له‌و رێككه‌وتننامه‌یه‌دا به‌ڕه‌سمی ناسراون، هه‌ڵبگرن.\n۱- هه‌موو ده‌وڵه‌تان بۆیان هه‌یه ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه مۆر بكه‌ن.\n۲- سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان وه‌ك پارێزه‌ر‌و پاسه‌وانی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه دیاری ده‌كرێ.\n۳- په‌سند كردنی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه پێویستی به تێپه‌رین له هێندێك قۆناغی قانوونییه‌وه هه‌یه.\nبه‌ڵگه‌نامه‌كانی په‌سند كردنی رێككه‌وتننامه، به ئه‌مانه‌ت له لای سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان داده‌نرێن.\n۴- رێگا بۆ هه‌ر ده‌وڵه‌تێك كه بیهه‌وێ به‌م رێككه‌وتننامه‌یه په‌یوه‌ست بێ، ئاوه‌ڵایه. په‌یوه‌ست بوون به‌م رێككه‌وتننامه‌یه به دوای سپاردنی به‌ڵگه‌نامه‌ی په‌یوه‌ستبوون به سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، دێته‌دی.\n۱- ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام هه‌ر كاتێك به پێویستی بزانن ده‌توانن به هۆی نامه بۆ سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان داوای چاوخشاندنه‌وه به‌و رێككه‌وتننامه‌یه‌دا بكه‌ن.\n۲- كۆمه‌ڵه‌ی گشتیی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له باره‌ی ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی ده‌بێ له پێوه‌ندی له گه‌ڵ ئه‌و جۆره داوا‌و داخوازانه‌دا هه‌ڵبگیرێن، بڕیار ده‌دا.\n۱- جێبه‌جێكردن‌و به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه سی رۆژ دوای ئه‌وه‌ی به‌ڵگه‌نامه‌ی په‌سندكردن یان په‌یوه‌ستبوونی بیسته‌مین ده‌وڵه‌ت، به ئه‌مانه‌ت له لای سكرتێری گشتیی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان دانرا، ده‌بێته ئه‌ركێكی پێویست.\n۲- سی رۆژ دوای په‌یوه‌ستبوونی بیسته‌مین ده‌وڵه‌ت به‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌و دانرانی به‌ڵگه‌نامه‌ی مۆركردن یان په‌یوه‌ستبوونه‌كه به ئه‌مانه‌ت لای سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، جێبه‌جێكردن‌و به‌ڕێوه‌بردنی نێوه‌رۆكه‌كه‌ی ده‌بێ به ئه‌ركێكی پێویست.\n۳- پاش ئه‌وه‌ی بیسته‌مین به‌ڵگه‌نامه‌ی مۆركردن یان په‌یوه‌ست بوون به ئه‌مانه‌ت دانرا، هه‌ر ده‌وڵه‌تێك ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه په‌سند بكا، یان پێی په‌یوه‌ست بێ، دوای سی رۆژ ده‌بێ ده‌ست بكا به جێبه‌جێكردن‌و به‌ڕێوبردنی.\n۱- سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ده‌قی پارێزنامه (تحفظ)ی(**) هه‌ر وڵاتێك له كاتی مۆركردن یان په‌یوه‌ست بوون به‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌دا، وه‌رده‌گرێ‌و به سه‌ر ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندامدا دابه‌شی ده‌كا.\n۲- ئه‌و پارێزنامانه‌ی له‌گه‌ڵ ئامانج‌و مه‌به‌ستی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌دا نه‌گونجێن، وه‌رناگیرێن.\n۳- پارێزنامه‌كان ـ هه‌ر كات پێویست بێ ـ ده‌كرێ به هۆی نامه‌یه‌ك بۆ سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه وه‌ربگیرێنه‌وه. سكرتێری گشتی هه‌موو ده‌وڵه‌تان له‌و مه‌سه‌له‌یه ئاگادار ده‌كاته‌وه. پارێزنامه‌كه، له‌و رۆژه‌ڕا كه سكرتێری گشتی نامه‌كه وه‌رده‌گرێ، هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌وه.\n۱ـ هه‌رچه‌شنه ناكۆكییه‌ك له سه‌ر لێكدانه‌وه‌یان به‌رێوه‌بردنی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه له نێوان دوو یان چه‌ند ده‌وڵه‌تی ئه‌ندامدا كه له رێگای وتووێژه‌وه چاره‌سه‌ر نه‌كرێ، له سه‌ر داخوازی یه‌كێك له لایه‌نه‌كان ده‌درێ به داوه‌ری. ئه‌گه‌ر هاتوو له ماوه‌ی ۶ مانگ دوای داوا كردنی داوه‌ریدا، لایه‌نه‌كان له سه‌ر چۆنیه‌تی‌و قه‌راری دادگایه‌كه رێك نه‌كه‌وتن، یه‌كێك له لایه‌نه‌كان ده‌توانێ داوا بكا كێشه‌كه بدرێ به دیوانی نێونه‌ته‌وه‌یی دادپه‌روه‌ری‌و به گوێره‌ی پێره‌وی نێوخۆی ئه‌و دیوانه چاره‌سه‌ر بكرێ.\n۲- هه‌ر ده‌وڵه‌تێكی ئه‌ندام ده‌توانێ له كاتی مۆركردن‌و په‌سندكردنی ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه یان په‌یوه‌ستبوونیدا، رابگه‌یه‌نێ كه به یه‌كه‌مین به‌ندی ئه‌م مادده‌یه پابه‌ند نابێ. ده‌وڵه‌تانی دیكه‌ی ئه‌ندام پێویست ناكا له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تێكدا كه خۆی له پابه‌ندبوون به به‌ندی یه‌كه‌می ئه‌م مادده‌یه پاراستووه، به گوێره‌ی ئه‌و به‌نده بجوڵێنه‌وه.\n۳- هه‌ر ده‌وڵه‌تێكی ئه‌ندام كه به گوێره‌ی به‌ندی ۲ی ئه‌م مادده‌یه، پابه‌ند نه‌بوونی خۆی به به‌ندی یه‌ك راگه‌یاندووه، هه‌ركات بیهه‌وێ ده‌توانێ به شێوه‌ی ره‌سمی به سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان رابگه‌یه‌نێ كه وازی له‌و خۆپاراستن‌و پابه‌ند نه‌بوونه، هێناوه.\nئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه كه ده‌قه عه‌ره‌بی، چینی، ئینگلیزی، فه‌رانسه‌ویی، رووسی‌و ئیسپانی، وه‌ك یه‌ك جێگای بڕوان، به ئه‌مانه‌ت له لای سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان داده‌نرێ.\n(*) ته‌رتیبی پیته‌كان له به‌نده‌كانی مادده‌كانی ۱۶و۲، ۷، ۱۰، ۱۱، ۱۳، ۱۴دا له رووی ته‌رتیبی پیته‌كانی ئه‌لفوبێی كوردی دانراون.\n(**) مه‌به‌ست له “تحفظ” به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كه كه له‌ودا وڵاتی ئه‌ندامی رێككه‌وتننامه روونی ده‌كاته‌وه كام به‌شیان مادده‌ی رێككه‌وتننامه‌ی قبووڵ نییه‌و به‌ڕێوه‌ی نابا.\nله رووی ده‌قی فارسیی رێككه‌وتننامه كه خانمی “مێهرئه‌نگیزی كار” وه‌ری گێڕاوه، كراوه به كوردی.\nوه‌رگێڕانی بۆ کوردی: قادر وریا