سه‌روه‌ر پێنجوێنی - : زنجیرەی بەڵگەكانی پەره‌سەندن (ا) ئەندامی شوێنەواری (١) لە جەستەی مرۆڤدا ـ دەماری قوڕقوڕاگەیی گەڕاوە\nزنجیرەی بەڵگەكانی پەره‌سەندن (ا) ئەندامی شوێنەواری (١) لە جەستەی مرۆڤدا ـ دەماری قوڕقوڕاگەیی گەڕاوە\nده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه\nڕه‌نگه پۆلێنكردنی (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه) له ڕیزی (ئه‌ندامه شوێنه‌واریه‌كان) دا ورد نه‌بێت، به‌ڵام ئێمه لێره‌دا مه‌به‌ستمان دیزاینی ده‌ماره‌كه‌یه، ده‌ماره‌كه بۆ خۆی فرمانی ته‌واوی خۆی جێبه‌جێ ده‌كات و ئاڵۆزتریش بوه، به‌ڵام دیزاینه‌كه‌ی له بابه‌تی شوێنه‌واری په‌ره‌سه‌ندنه.\nیه‌كێك له نیشانه و به‌ڵگه زه‌قه‌كانی په‌ره‌سه‌ندن؛ (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه) Recurrent Laryngeal Nerve یه كه به‌رپرسه له كۆنتڕۆڵی (سندوقی ده‌نگ) و دروستكردنی ده‌نگ (و له مرۆڤدا گۆكردن). ئه‌وه‌ش به‌تایبه‌تی له شیرده‌ره‌كاندا زه‌قه و له شیرده‌رێكی مل فره درێژی وه‌كو زه‌رافه‌دا زه‌قتریش دیاره.\nئه‌م ده‌ماره، یه‌كێكه له (ده‌ماره كه‌للـه‌ییه‌كان) Cranial nerves واته (١٢) ده‌ماره ئازاده‌كه، واته یه‌كێكه له‌و ده‌مارانه‌ی له مێشك ده‌رده‌چن و ڕاسته‌وخۆ ده‌گه‌نه ئه‌ندامه‌كان نه‌ك په‌یوه‌ست بن به دڕكه په‌تكه‌وه. ده‌مارێكی سه‌ربه‌خۆیش نیه واته خۆی یه‌كسه‌ر له مێشكه‌وه ده‌رناچێت، به‌ڵكو وه‌كو لقێكه (لقی ٤ـه‌م) له ده‌مارێكی گه‌وره‌تر كه پێی ده‌وترێت (ده‌ماری ئاواره) Vagus nerve یاخود (ده‌ماری سی‌گه‌ده‌یی) Pneumogastric nerve كه ده‌ماری ١٠ـه‌هه‌مه له (ده‌ماره كه‌للـه‌ییه‌كان) كه ئاماژه‌یان بۆ كرا.\n(ده‌ماری ئاواره) جوته ده‌مارێكه، واته لای راستی هه‌یه و لای چه‌پیشی هه‌یه، ئینجا له هه‌ر لایه‌كیه‌وه دو ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی هه‌ن كه وه‌كو دو لق لێی پێك دێن: لقی یه‌كه‌میان كه زو له (ده‌ماری ئاواره) جیا ده‌بێته‌وه و پێی ده‌وترێت (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی سه‌ره‌وه) Superior laryngeal nerve كه كورته و ڕاسته‌وخۆ له‌لای سه‌ره‌وه ده‌گات به قوڕقوڕاگه و دو لقی هه‌یه: (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی له‌ده‌ر) External laryngeal nerve [ده‌مارێكی هه‌ستیه و به‌ری "قوڵكه‌ی هه‌رمێیی" Piriformis fossa و ناوپۆشی "قوڕقوڕاگه" و هه‌تا ده‌گاته‌وه جوته "په‌تكه ده‌نگیه‌كان" Vocal cords، په‌یوه‌ست ده‌كات] و (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی له‌ناو) Internal laryngeal nerve [ده‌مارێكی جوڵه‌ییه و "ماسولكه‌ی قوڕگی ـ ده‌ره‌قی" Cricothyroid muscle په‌یوه‌ست ده‌كات]. ئینجا (ده‌ماری ئاواره) به هه‌ردو لای ڕاست و لای چه‌پیه‌وه به‌رده‌وام ده‌بێت بۆ خواره‌وه تا نزیكی دڵ (له‌وێ چه‌ند لقێكی لـێ ده‌بێته‌وه بۆ نێو گورزه‌ده‌ماری دڵ Cardiac plexus) و له‌وێوه لقی تری لـێ به‌رده‌وام ده‌بێت بۆ خوارتر (گه‌ده..) كه له‌وێ كۆتایی دێت و ون ده‌بێت (هه‌ر بۆیه ده‌ماره‌كه پێی ده‌وترێت ده‌ماری "ئاواره")، به‌ڵام پێش ئه‌وانه لقێكی بنه‌ڕه‌تییشی لـێ ده‌بێته‌وه كه پێچ ده‌كاته‌وه و ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ره‌وه هه‌تا ده‌گاته‌وه به قوڕقوڕاگه و په‌یوه‌ستی ده‌كات، ئه‌م لقه كه ده‌گه‌ڕێته‌وه پێی ده‌وترێت (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه) Recurrent laryngeal nerve كه مه‌به‌سته‌كه‌ی ئێمه‌یه و به هه‌مو ده‌ماره گه‌ڕاوه‌كه ده‌وترێت، هه‌روه‌ها كاتێكیش ده‌گاته‌وه به قوڕقوڕاگه پێی ده‌وترێت (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی خواره‌وه) Inferior laryngeal nerve چونكه له‌لای خواره‌وه قوڕقوڕاگه په‌یوه‌ست ده‌كات، ئیتر هه‌مو ماسولكه‌كانی قوڕقوڕاگه (سندوقی ده‌نگ) په‌یوه‌ست و كۆنتڕۆڵ ده‌كات، به‌م شێوه‌یه‌ش كۆنتڕۆڵی ده‌نگ و گۆكردن و هه‌روه‌ها قوتدان ده‌كات.\nبه‌م شێوه‌یه ئه‌م ده‌ماره له كۆتاییدا ده‌گات به قوڕقوڕاگه، كه خۆی ماوه‌ی نێوان مێشك و قوڕقوڕاگه چه‌ند سانتیمه‌ترێكی كه‌مه، به‌ڵام له‌بریی ئه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆ له مێشكه‌وه به‌و چه‌ند سانتیمه‌تره بگات به قوڕقوڕاگه؛ له‌بریی ئه‌وه ڕێگایه‌كی دورودرێژ ده‌بڕێت كه ده‌چێته خواره‌وه بۆ سنگ و ئینجا: لقی لای چه‌پی ده‌ماره‌كه كه له (ده‌ماری ئاواره‌ی چه‌پ) جیا ده‌بێته‌وه؛ به ده‌وری كه‌وانه‌ی (شاخوێنبه‌ر) Aorta (Aortic arch) ی دڵدا پێچ ده‌كاته‌وه، لقی لای ڕاستی ده‌ماره‌كه‌ش كه له (ده‌ماری ئاواره‌ی ڕاست) جیا ده‌بێته‌وه؛ به ده‌وری (خوێنبه‌ری ژێرچه‌ڵه‌مه) Subclavian artery ی لای ڕاستدا ـ كه هه‌ر له كه‌وانه‌ی شاخوێنبه‌ر لق ده‌كاته‌وه ـ پێچ ده‌كاته‌وه، ئینجا ئه‌م دو لایه‌ی ده‌ماره‌كه ده‌چنه‌وه بۆ سه‌ره‌وه هه‌تا ده‌گه‌نه‌وه قوڕقوڕاگه و پێیه‌وه په‌یوه‌ست ده‌بن، به‌بێ ئه‌وه‌ی ده‌ماره‌كه له‌و ڕێگه‌یه‌دا (به‌تایبه‌تی له ڕێگه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌دا) هیچ فرمانێكی تری ببێت و هیچ ئه‌ندامێكی تر په‌یوه‌ست بكات به كۆئه‌ندامی ده‌ماره‌وه.\nده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه له مرۆڤدا\nهه‌رچه‌ند تا ئێره باسه‌كه‌مان به‌تایبه‌تی له مرۆڤ بو، به‌ڵام ئه‌م ده‌ماره له هه‌مو گیانداره چوارپه‌له‌كاندا و به‌تایبه‌تی شیرده‌ره‌كاندا هه‌یه و هه‌مان ئه‌و ڕێگه درێژ و پێچ‌وقه‌مچه ده‌گرێته به‌ر هه‌تا له مێشكه‌وه ده‌گات به قوڕقوڕاگه. به‌تایبه‌تی له زه‌ڕافه‌دا زه‌قتر ده‌رده‌كه‌وێت، كه ده‌بینین ئه‌و ده‌ماره له‌بریی ئه‌وه‌ی ڕێگه ڕاسته‌وخۆكه كه چه‌ند سانتیمه‌ترێكه له مێشكه‌وه بۆ قوڕقوڕاگه بگرێته به‌ر؛ له مێشكیه‌وه ده‌رده‌چێت و به ملیدا ده‌چێت بۆ خواره‌وه، به‌م شێوه‌یه‌ش نزیكه‌ی ٢ مه‌تر ڕێگه ده‌بڕێت! ئینجا به‌ده‌وری (شاخوێنبه‌ری پشتی) Dorsal Aorta ی دڵی گیانداره‌كه‌دا ده‌سوڕێته‌وه و ئینجا به‌ره‌و سه‌ره‌وه ده‌ڕواته‌وه و نزیكی دو مه‌تری تر ده‌بڕێت هه‌تا ده‌گات به قوڕقوڕاگه! كه ئه‌مه جگه له‌وه‌ی شتێكی ناپێویست و نادانستیانه (ناحه‌كیمانه) یه؛ ئه‌ركی زۆر بۆ گیانداره‌كه دروست ده‌كات، چونكه بڕێكی زیاتر و درێژتر له ده‌مار دروست ده‌كات، هه‌ر بۆیه‌ش ده‌ماره‌كه زۆرتر ئه‌گه‌ری زیانلێكه‌وتنی هه‌یه، به شێوه‌یه‌ك ئه‌گه‌ری هه‌یه به لێدانێك كه به‌ر سنگ ده‌كه‌وێت زیانی لـێ بكه‌وێت و ئه‌و كاته‌ش قسه‌كردن (یاخود ده‌نگده‌ركردن) و قوتدان زه‌حمه‌ت ده‌بێت یان كۆنتڕۆڵ ناكرێت.. جگه له‌وه‌ش ناردنی ئاماژه و فه‌رمانه‌كان به ده‌ماره‌كه‌دا كات و وزه‌ی زیاتر سه‌رف ده‌كات.\nتوێکاریی ده‌ماری گه‌ڕاوه‌ی قوڕقوڕاگه له زه‌ڕافه‌دا\nئه‌مه دیارده‌یه‌كی زۆر سه‌یره و ده‌بێت لێكدانه‌وه‌مان بۆی هه‌بێت. جا ئه‌گه‌ر باسی ئه‌وه بكه‌ین كه هێزێكی دانا و زانا هه‌یه كه ئه‌و گیاندارانه‌ی دروست كردوه و پێكهاته‌ی جه‌سته‌یانی داڕشتوه؛ ئه‌وا ده‌بینین پێكهاته‌ی ئه‌و ده‌ماره له شیرده‌ره‌كاندا كارێكی بێپاساو و هه‌ڵه و نه‌داناییه، چونكه ئه‌گه‌ر دروستكه‌رێك یان نه‌خشه‌سازێك هه‌بێت؛ بۆ شیرده‌ره‌كان نه‌خشه‌یه‌كی نوێی داده‌نا و ئه‌و كاته هه‌ر ڕاسته‌وخۆ ده‌ماره‌كه‌ی له مێشكه‌وه ده‌گه‌یاند به قوڕقوڕاگه. به‌ڵام ده‌بینین له شیرده‌رێكی وه‌كو زه‌ڕافه‌دا؛ ئه‌و ده‌ماره سه‌رجه‌م نزیكه‌ی ٤ مه‌تر (١٥ پێ) ده‌بڕێت له مێشكه‌وه هه‌تا ده‌گاته‌وه به قوڕقوڕاگه! له كاتێكدا به ڕێگه‌ی ڕاسته‌وخۆ ته‌نها چه‌ند ئینچێكی كه‌می پێویسته تا بگاته قوڕقوڕاگه، واته (١٤پێ) ی زیاده‌یه و ده‌كرا به یه‌ك پێ بگاته شوێنی خۆی!\nئه‌و پێچه‌ی ده‌ماری گه‌ڕاوه‌ی قوڕقوڕاگه له زه‌ڕافه‌دا دروستی ده‌کات\nبه هه‌مان شێوه له مرۆڤیشدا ئه‌و ده‌ماره له مێشكه‌وه ده‌رده‌چێت و داده‌به‌زێته خواره‌وه بۆ سنگ و به‌ده‌وری كه‌وانه‌ی شاخوێنبه‌ر و لقێكیدا له‌نزیكی دڵ (به‌و شێوه‌یه‌ی باس كرا) پێچ ده‌كاته‌وه و ئینجا سه‌رده‌كه‌وێته‌وه و ده‌گاته‌وه به قوڕقوڕاگه، به‌م شێوه‌یه‌ش ماوه‌ی نزیكه‌ی (٥٠ سم) ده‌بڕێت كه (٧) جار له ڕێگه ڕاسته‌وخۆكه زیاتره!\nله داینۆسۆره‌كاندا، به‌تایبه‌تی جۆرێكی وه‌كو (سوپه‌رسۆروس) Supersaurus، به‌پێی درێژیی ملی و ماوه‌ی نێوان مێشكی و دڵی، كه خۆی (٣٠ ـ ٤٦ م.) بوه، ده‌بێت ده‌ماره‌كه له ٢٨ مه‌تر (٩٢ پێ) درێژتر بوبێت! ئه‌مه پسپۆڕی توێكاری (ماثیو ج. وێدێڵ) Mathew J. Wedel باسی كردوه.\nبه‌راوردی ده‌ماری گه‌ڕاوه‌ی قوڕقوڕاگه\nله داینۆسۆری سوپه‌رسۆروس و زه‌ڕافه و مرۆڤدا\nبه‌ڵكو جۆرێكی تری داینۆسۆر كه گه‌وره‌تر بوه و پێی ده‌وترێت (ئامفیسیلیاس فراگیلیموس) Amphicoelias fragillimus، كه خۆی له لمۆزیه‌وه هه‌تا كلكی به (٤٩ ـ ٥٨ م) (١٦١ ـ ١٩٠ پێ) خه‌مڵێنراوه، به‌م پێیه ده‌بێت ده‌ماره‌كه له‌م جۆره داینۆسۆره‌دا (٣٨ م) (١٢٤ پێ) یان زیاتر بوبێت، چونكه ده‌ماره‌كه دو جار ڕێگه‌ی مله ١٩ مه‌تریه‌كه‌ی ده‌بڕێت!\nداینۆسۆری ئامفیسیلیاس فراگیلیموس\nهه‌رچه‌ند كه‌مێك گومان هه‌یه له‌وه‌ی ئه‌و ده‌ماره له داینۆسۆره‌كاندا هه‌بوبێت، به‌ڵام به‌وه‌دا كه هه‌مو گیانداره چوارپه‌له‌كانی ئێسته (وشكاوه‌كی، خشۆك، شیرده‌ر) دا هه‌یه؛ دیاره ئه‌و ده‌ماره به‌شێك بوه له به‌ره‌نجامی په‌ره‌سه‌ندنی هاوبه‌شیان له پێشینه شێوه‌ماسیه‌كانه‌وه و له هه‌مویاندا هه‌بوه.\nئه‌م دیارده‌یه دورترین شته له بونی دروستكه‌رێك یان نه‌خشه‌سازێك كه به دانایی و به‌رچاوڕونی گیانداره‌كه دروست بكات. به‌ڵكو هه‌ڵه‌یه‌كه له نه‌خشه‌ی جه‌سته‌ی گیانداردا، و به نمونه‌یه‌كی خراپی سروشت ناو براوه.\nبه‌ڵام كاتێك مێژوی په‌ره‌سه‌ندنی گیانداران ده‌هێنینه‌وه پێش چاومان؛ لێكدانه‌وه‌یه‌كی ڕون و ئاشكرامان ده‌ست ده‌كه‌وێت:\nئه‌م ده‌ماره له ماسییشدا هه‌یه، له ماسییشدا ده‌ماره‌كه له مێشكه‌وه ده‌رده‌چێت و ده‌گات به (ڕیشوه‌كان) Gills و به‌ناو (كه‌وانه ڕیشوداره‌كان) Gill archs دا ده‌چێت واته نزیكی دڵ ده‌بێته‌وه، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له ماسیدا ملێكی ئه‌وتۆ نیه؛ ڕێگه‌ی ده‌ماره‌كه تا ڕاده‌یه‌ك ڕێگه‌یه‌كی كورت و ڕاسته‌وخۆیه.\nجا دیاره له ماسیه كۆنه‌كاندا كه پێشینه‌ی گیانداره چوارپه‌له‌كانن، ده‌ماره‌كه شانبه‌شانی بۆرییه‌كی خوێن به‌كار هاتوه كه هه‌ردو ده‌ماره‌كه و بۆریه خوێنه‌كه فرمانیان كارپێكردنی ڕیشوه‌كانی ئه‌و گیانداره شێوه‌ماسیانه‌یه، بۆیه ده‌ماره‌كه په‌یوه‌ست بوه به كه‌وانه ڕیشوداره‌كانه‌وه. به‌ڵام كاتێك ئه‌و ماسیانه‌ی چاخه كۆنه‌كان په‌ره‌یان سه‌ندوه و گیانداری ئاوی و وشكانیی تریان لـێ دروست بوه؛ ئیتر چه‌ند گۆڕانكارییه‌كی پێكه‌وه‌به‌سراو هاتونه‌ته كایه:\nـ (ڕیشوه‌كان) په‌ره‌یان سه‌ندوه و بونه‌ته (سیه‌كان).\nـ به‌شێك له كه‌وانه‌ی ڕیشوداری ٦ـه‌م كه پێشتر ده‌ماره‌كه پێیدا تێپه‌ڕیوه بۆ ناو قڵشی كه‌وانه‌كه، كه بریتیه له (كه‌وانه‌ی خوێنبه‌ری) Arterial arch ی ٦ـه‌م كه ده‌ماره‌كه‌دا به‌لایدا تێپه‌ڕیوه، بوه‌ته (كه‌ناڵی خوێنبه‌ری) Ductus arteriosus (بۆرییه‌كی خوێنه كه نێوانی "خوێنبه‌ری سی" Pulmonary artery و "شاخوێنبه‌ر" ده‌به‌ستێته‌وه)، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی پێكهاته‌ی كه‌وانه‌كان به‌گشتی هه‌ر بریتی بوه له (شاخوێنبه‌ری پشتی) Dorsal aorta، كه له شیرده‌ره‌كاندا هه‌تا ئێستاش ده‌ماره‌كه به‌ده‌وری ئه‌و خوێنبه‌ره‌دا ده‌ڕوات!\nـ كه‌وانه‌یه‌كی ڕیشوداری تر، كه پێشتر ده‌ماره‌كه پێیدا تێپه‌ڕیوه، بوه‌ته قوڕقوڕاگه، كه ئێسته‌ش ده‌ماره‌كه له كۆتاییدا به‌ته‌واوی په‌یوه‌سته پێوه‌ی.\nـ ورده ورده مل له‌و گیاندارانه‌دا ده‌ركه‌وتوه و درێژ بوه‌ته‌وه.\nـ هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه؛ دڵ و شاخوێنبه‌ره‌كه‌ی زیاتر كه‌وتوه‌ته خواره‌وه، واته ئه‌و بۆریه خوێنه‌ی كه ده‌ماره‌كه له‌و ماسیه كۆنانه‌دا له‌گه‌ڵی په‌یوه‌ست بوه؛ ئێسته له‌م گیانداره چوارپه‌لانه‌دا كه‌وتوه‌ته دواوه و دور كه‌وتوه‌ته‌وه، ئیتر ده‌ماره‌كه‌ش ناچاره له‌گه‌ڵیدا بكه‌وێته دواوه دور بكه‌وێته‌وه.\nـ هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه؛ قوڕقوڕاگه زیاتر كه‌وتوه‌ته لای سه‌ره‌وه ـ له چاو خوێنبه‌ره‌كانی نزیكی دڵ ـ و به‌م شێوه‌یه ڕێگه‌ی ده‌ماره‌كه دوقات بوه‌ته‌وه.\nئیتر ئه‌و ده‌ماره نه‌خشه و دیزاینێكی نوێی بۆ نه‌كراوه تا ڕێگه‌كه‌ی به‌بێ سود درێژ نه‌بێته‌وه و به ڕێگایه‌كی كورت بگاته قوڕقوڕاگه، به‌ڵكو ـ له‌گه‌ڵ درێژبونه‌وه‌ی مل و سنگ و ئه‌و بۆریه خوێنه‌ی كه ده‌گاته ئه‌وێ ـ ده‌ماره‌كه‌ش درێژ بوه‌ته‌وه و ڕێگه‌كه‌ی دور كه‌وتوه‌ته‌وه، چونكه ده‌بێت بگاته "شاخوێنبه‌ری پشتی" كه له‌جێی كه‌وانه‌یه‌كی ڕیشوداری پێشینه شێوه‌ماسیه كۆنه‌كانه، و ئینجا ده‌بێت به ئاڕاسته‌ی پێچه‌وانه‌دا بیشگاته‌وه به "قوڕقوڕاگه" كه له‌جێی كه‌وانه‌یه‌كی ڕیشوداری تره..\nئه‌مه‌ش له هه‌مو گیانداره چوارپه‌له‌كان (وشكاوه‌كی و خشۆك و ـ زیاتریش ـ شیرده‌ره‌كان) دا ده‌بینرێته‌وه.\nده‌ماری ئاواره و لقه‌کانی، له‌نێوان ماسی و شیرده‌ردا\nشایه‌نی ئاماژه‌یه كه له قۆناغی سه‌ره‌تایی كۆرپه‌له‌ی مرۆڤیشدا، هه‌روه‌كو له ماسیدا، سه‌ره‌تا (پێشینه) ی ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه په‌یوه‌سته به كه‌وانه‌ی ڕیشوداری ٦ـه‌مه‌وه.. ئیتر له ماسیدا هه‌ر به‌م شێوه‌یه ده‌مێنێته‌وه، به‌ڵام له قۆناغی دواتری كۆرپه‌له‌ی مرۆڤدا كه‌وانه ڕیشوداره‌كان ده‌گۆڕدرێن به شانه‌گه‌لێك له ناوچه‌ی قوڕگ (حلق) Throat و گه‌رو (بلعوم) Pharynx.\nهێڵکاریی کۆرپه‌له‌ی سێ‌هه‌فته‌یی مرۆڤ\nسه‌رنجی که‌وانه‌کان بده\nهه‌روه‌ها شاخوێنبه‌ر Aorta یش له بنه‌ڕه‌تدا، له پێشینه شێوه ماسیه‌كاندا، به‌شێكه له كه‌وانه‌ی ڕیشوداری ٦ـه‌م، كه دواتر له ئه‌نجامی په‌ره‌سه‌ندن گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ دواوه بۆ ناوچه‌ی سنگ، ئیتر له‌گه‌ڵ خۆیشیدا ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه‌ی ـ كه له بنه‌ڕه‌تدا وه‌كو لقی چواره‌می ده‌ماری ئاواره به‌ناو كه‌وانه‌ی ڕیشوداری ٦ـه‌مدا چوه ـ بردوه‌ته‌وه بۆ دواوه.\nئه‌وه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی په‌ره‌سه‌ندن پرۆسێسێكی سروشتیی ڕوته و هیچ دیزاین و نه‌خشه‌سازییه‌كی به‌مه‌به‌ست و ئاگایانه له ئارادا نیه.\nئه‌م به‌ڵگه‌سازیه زیاتر ئاڕاسته‌ی بیرۆكه‌ی (دیزاینی هۆشمه‌ندانه) ده‌كرێت، كه وا گریمان ده‌كات هۆشمه‌ندی و عه‌قڵێك له‌پشتی نه‌خشه‌ی پێكهاته‌ی زینده‌وه‌ران هه‌یه، كه ته‌نها شێوه‌یه‌كی په‌ره‌پێدراو و موتوربه‌كراوی بیروباوه‌ڕی (خولقاندن) ـه به به‌رگ و ڕواڵه‌تێكی زانستیه‌وه، كه ئێسته كه‌س ڕوی ئه‌وه‌ی نیه له‌به‌رامبه‌ر بایۆلۆجیای نوێدا ـ كه له‌سه‌ر په‌ره‌سه‌ندن وه‌ستاوه ـ بیروباوه‌ڕی خولقاندن وه‌كو خۆی بخاته ڕو، به‌ڵام جارێكی تر له به‌رگێكی نیمچه‌زانستیدا به ناوی تیۆریی (دیزاینی هۆشمه‌ندانه) Intelligent Design له‌لایه‌ن خه‌لقگه‌راكانه‌وه ده‌خرێته‌وه ڕو.\nبه‌ڵام ئه‌م به‌ڵگه‌یه به‌ڕونی ئه‌وه پێشان ده‌دات كه ئه‌گه‌ر دیزاینێكی هۆشمه‌ندانه و ئاگایانه له ئارادا بوایه؛ ئه‌و ده‌ماره له گیانداره چوارپه‌له‌كاندا ئه‌و ڕێگه‌یه‌ی نه‌ده‌بڕی و ئه‌و پێچه گه‌وره‌یه‌ی دروست نه‌ده‌كرد، چونكه ئه‌گه‌ر دیزاینه‌رێكی هۆشمه‌ند هه‌بێت؛ بۆ ئه‌و گیاندارانه نه‌خشه و دیزاینه‌كه ده‌گۆڕێت و دیزاینێكی تر داده‌نێت بۆیان، ئه‌و كاته‌ش ڕاسته‌وخۆ ئه‌و ده‌ماره‌ی له مێشكه‌وه ده‌گه‌یاند به قوڕقوڕاگه، نه‌ك ئه‌و ڕێگا درێژه ببڕێت. واته له واقیعدا ئه‌و دیزاینه نوێیه‌ی كه ئێسته له گیانداره چوارپه‌له‌كاندا هه‌یه؛ هه‌ر دوباره‌كردنه‌وه‌ی دیزاینی پێشینه كۆنه‌كانیانه كه ماسیه كۆنه‌كانن، دوباره‌كردنه‌وه‌یه‌ك كه نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه پرۆسێسه‌كه پرۆسێسێكی سروشتیی ڕوته و له‌گه‌ڵیشیدا هه‌ڵه و كه‌م‌وكوڕی دێته كایه.\nگه‌وره‌زانای بایۆلۆجیای په‌ره‌سه‌ندنگه‌ری پرۆفێسۆر (ریچارد دۆكینز) Richard Dawkins، هه‌وڵی زۆری داوه بۆ ڕونكردنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته، كه له كتێبی (گه‌وره‌ترین نمایش له‌سه‌ر زه‌وی)The Greatest Show on Earth دا (٢٠٠٩) به‌تێروته‌سه‌لی له‌سه‌ری دواوه، هه‌روه‌ها له ئه‌ڵقه‌یه‌كی به‌رنامه‌ی (ناوه‌وه‌ی زه‌به‌لاحه‌كانی سروشت) Inside Nature's Giants دا، كه به‌رنامه‌یه‌كه له كه‌ناڵی ٤ ی بریتانیا و (مارك ئێڤانس) Mark Evans پێشكه‌شی ده‌كات، كه ئه‌و ئه‌ڵقه‌یه تایبه‌ت بو به (زه‌ڕافه) (٢٠ / ٧ / ٢٠٠٩)، به چاودێریی دۆكینز، و پێشكه‌شكردنی (مارك ئێڤانس) ی ناوبراو، و ده‌ست‌وپه‌نجه‌ی توێكاریی خانمی پرۆفێسۆر (جۆی ڕایدێنبێرگ) Joy Reidenberg، كه له‌م ئه‌ڵقه‌یه‌دا جه‌سته‌ی زه‌ڕافه‌یه‌ك و به‌تایبه‌تی ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌ی توێكاری ده‌كرێت و قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌كرێت.\nفه‌رمو له‌گه‌ڵ بڕگه‌یه‌ک له‌و ئه‌ڵقه‌یه:\nله‌سه‌ر ئه‌و بیرۆكه‌یه ڕادێین كه په‌ره‌سه‌ندن زۆر به‌باشی كۆمه‌ڵه گیاندارێكی جوان و ڕێك‌وپێك به‌رهه‌م ده‌هێنێت\nكه وا ده‌رده‌كه‌ون دیزاین كرابن (نه‌خشه‌سازییان بۆ كرابێت)\nهه‌ندێك جار ئه‌وه‌مان بیر ده‌چێته‌وه كه ئه‌و گیاندارانه ته‌واو و بێكه‌م‌وكوڕی نین و كۆمه‌ڵێك ناته‌واوی و كه‌م‌وكوڕییان تێدایه\nو ئه‌م ناته‌واوی و كه‌م‌وكوڕیانه‌ش زۆر ڕونن، چونكه له‌وانه‌ن كه چاوه‌ڕوانیی ڕودانیان ده‌كه‌یت\nله ڕوداوه‌كانی مێژوه‌وه\nئه‌گه‌ر دیزاینه‌ر (نه‌خشه‌ساز) ێك له گۆڕێدا نه‌بێت\nده‌مارێك هه‌یه پێی ده‌وترێت (ده‌ماری قوڕقوڕاگه‌یی گه‌ڕاوه) Recurrent laryngeal nerve\nیه‌كێكه له‌و ده‌مارانه‌ی له مێشك ده‌رده‌چن و ڕاسته‌وخۆ ده‌گه‌نه ئه‌ندامه‌كان\nنه‌ك په‌یوه‌ست بن به دڕكه په‌تكه‌وه\nنێوانی مێشك و قوڕقوڕاگه به یه‌ك ده‌گه‌یه‌نێت، ڕه‌نگه بڕوات وا بێت كه به‌م شێوه‌یه ڕێگه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ بگرێته به‌ر\nبه‌ڵام له مرۆڤدا داده‌گه‌ڕێته خواره‌وه بۆ سنگ\nبه‌ده‌وری یه‌كێك له خوێنبه‌ره سه‌ره‌كیه‌كانی سنگدا* پێچێك لـێ ده‌دات\n* مه‌به‌ست: شاخوێنبه‌ر Aorta\nئینجا ده‌چێته‌وه بۆ سه‌ره‌وه\nشتێكی ئاشكرایه كه ئه‌وه پێچ‌وقه‌مچ‌لێدانێكی بێهوده و پێكه‌نیناویه\nهیچ ئه‌ندازیارێك هه‌رگیز هه‌ڵه‌ی وا ناكات\n[پێشکه‌شکار: مارک ئێڤانس]\nله جه‌سته‌ی ئێمه‌دا ده‌ماری قوڕقوڕاگه ڕێڕه‌وێكی چه‌ماوه و پێچ ده‌گرێته به‌ر\nبه‌ڵام له گیاندارێكدا كه ملی به‌م شێوه‌یه درێژه چی ڕو ده‌دات؟\nئه‌مه یه‌كێكه له مه‌ته‌ڵه‌كانی په‌ره‌سه‌ندن، كه ریچارد دۆكینز به‌گه‌رمی خه‌ریكی ئاشكراكردنیه‌تی\nئه‌وه‌ی جێی بایه‌خه‌یه ئه‌وه‌یه ئه‌م ده‌ماره پێشتر توێكاریی نه‌كراوه و ده‌رنه‌هێنراوه\nیه‌ك جار پێشتر ئه‌وه كراوه، كه به درێژیی ته‌واوی خۆیه‌وه توێكاریی كراوه\nكه ئه‌وه ساڵی 1838 بو\nـ نه‌یبڕیت، له‌م ساته هه‌ستیاره‌دا!\n[ئه‌ناتۆمیست: جۆی ڕایدێنبێرگ]\nمن زۆر باشم له‌مه‌دا، ده‌بێت متمانه‌ت پێم هه‌بێت ئێستا\nباشه! ئێسته ئه‌وه‌ی لێره‌دا به‌ده‌ستمه‌وه‌یه؛ سه‌ره‌تای ده‌ماره‌كه‌یه\nله ڕاستیدا كه ده‌ست پێ ده‌كات؛ ده‌مارێكی جودا و سه‌ربه‌خۆ نیه\nبه‌ڵكو وه‌كو لقێك كه له ده‌مارێكی گه‌وره‌تره‌وه دێت كه پێی ده‌وترێت ده‌ماری ئاواره Vagus nerve یاخود ده‌ماری سی‌گه‌ده Pneumogastric nerve\nئه‌مه به‌درێژایی ئه‌و ڕێگایه بۆ خواره‌وه‌ی جه‌سته داده‌گه‌ڕێت\nبۆیه لێره‌دا جارێكی تر ده‌یبینیته‌وه\nبه‌درێژایی ڕێگه به‌ره‌و خواره‌وه‌ی مل، له هه‌ردولاوه\nبۆیه جارێكی تر ئا لێره‌شدا ده‌یبینیته‌وه\nو ئه‌مه به‌ده‌وری ئه‌و بۆریه خوێنه ڕه‌نگتۆخانه‌ی كه له دڵه‌وه ده‌رده‌چن پێچێك لـێ ده‌دات\nبۆیه لێره‌دا پێچ ده‌كاته‌وه به‌ده‌وری ئه‌وه‌دا\nو ئالێره‌شدا درێژه به ڕێگه‌كه‌ی خۆی ده‌دات\nئیتر ئه‌مه لێره‌دا ده‌ماری ئاواره‌یه كه به‌ره‌و خواره‌وه داده‌گه‌ڕێت\nو لێره‌شدا هه‌ر ئه‌و ده‌ماره‌یه كه به‌رده‌وام ده‌بێت\nڕێك ئا لێره‌دا.. لقێك هه‌یه لێره\nئیتر لێره‌دا لێره‌دا پێچ لـێ ده‌دات و ده‌گه‌ڕێته‌وه به ئاڕاسته‌ی پێچه‌وانه‌دا\nئه‌م هه‌مو ڕێگایه بۆ خواره‌وه تا ئێره\nكه‌واته ئه‌م هه‌مو ماوه‌یه‌ی بڕیوه تا پێچێك بكاته‌وه\nبۆ ئه‌وه‌ی به‌و هه‌مو ڕێگایه‌دا جارێكی تر بگه‌ڕێته‌وه\nئێسته ده‌توانین به‌دوای لقه‌كه‌وه بین كه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ره‌وه\nهه‌روه‌كو ئێسته ئێمه ده‌توانین به‌دوایه‌وه بچین كه جارێكی تر ده‌گه‌ڕێته‌وه\nئیتر ئێمه به‌دوای ئه‌م لقه‌دا ده‌چین\nو ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت ته‌ماشا بكه‌ین جارێكی تر لێره‌دا بیبینینه‌وه\nئه‌وه‌تا لێره‌دا. ئاوه‌ها\nلێره‌شدا ده‌یبینیت ده‌ڕواته‌وه\nئه‌مه سندوقی ده‌نگه، قوڕقوڕاگه\nلێره‌دا ده‌توانیت بیبینیت كه ده‌گاته پشته‌وه‌ی قوڕقوڕاگه\nهه‌روه‌كو ده‌بێته ده‌ماری په‌یوه‌ست به‌م ناوچه‌یه‌وه\nو كۆنتڕۆڵی ماسولكه‌كان ده‌كات و ئیتر لێره‌شه‌وه كۆنتڕۆڵی دروستكردنی ده‌نگه‌كان ده‌كات\nبه‌ڵكو هه‌ناسه‌دان و قوتدانیش ڕێك ده‌خات، له‌م ناوچه‌یه‌دا\nله‌به‌ر ئه‌وه ئه‌م ده‌ماره زۆر گرنگه\nئه‌وه‌ی جێی بایه‌خه‌یه ئه‌وه‌یه كه له شوێنێكدا كۆتایی دێت كه زۆر نزیكه له شوێنی ده‌ستپێكردنیه‌وه\nلێره‌دا ده‌ستی پێ كردوه كه له مێشكه‌وه ده‌رده‌چێت\nله ڕاستیدا ته‌نها پێویستیی به نزیكه‌ی دو ئینجه بگاته شوێنی خۆی\nبه‌ڵام ئه‌م هه‌مو ماوه‌یه داگه‌ڕاوه بۆ خواره‌وه تا ئه‌م هه‌مو ماوه‌یه هه‌ڵگه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ره‌وه\nـ ئه‌مه نمونه‌یه‌كی جوانه\nبۆ پاشماوه (میراتی) ـه كۆنه‌كه، له‌به‌رامبه‌ری دیزاین (نه‌خشه‌كێشان) دا\nـ ڕێك وایه. ئه‌مه دیزاینێكی هۆشمه‌ندانه نیه\nئه‌گه‌ر دیزانێكی هۆشمه‌ندانه بێت؛ ده‌بوایه ده‌ماره‌كه لێره‌وه بێت بۆ ئێره\nـ ئه‌مه پرسیارێكی گه‌وره ده‌هێنێته كایه‌وه\nهه‌تا ئه‌گه‌ر گیانداره‌كه پێش میلیۆنان ساڵ\nئه‌م سه‌ره‌ی هه‌بوبێت لێره‌دا\nئیتر بۆچی ئه‌م ڕێڕه‌وه ده‌گرێته به‌ر كه به‌ده‌وری بۆری خوێنه‌كه‌دا پێچی خواردوه\nمه‌گه‌ر هۆكارێك هه‌بێت، مه‌گه‌ر بۆ ئه‌وه له‌وێدا بێت هه‌تا كۆنتڕۆڵی شتێكی تریش بكات\nـ ئه‌مه له پێشینه (باپیره) كۆنه‌كانی ئێمه‌دا وا بوه، ڕێڕه‌وه‌كه له ماسیه‌كاندا ڕاسته‌وخۆ بوه\nـ كه‌واته بۆماوه‌ییه؟\nـ پاشماوه (میراتی) یه‌كی مێژوییه\nـ ماسیه‌كان ئه‌و مله درێژه‌یان نیه\nله‌به‌ر ئه‌وه له ماسیدا ده‌ماره‌كه به‌و شێوه‌یه درێژ نابێته‌وه و ئه‌و كێشه‌یه‌ی نیه\nهه‌ر ڕاسته‌وخۆ ده‌یگاتێ\nبه‌ڵام كاتێك ملی گیانداری شیرده‌ر به‌رهه‌م هاتوه، كه ئه‌مه ملێكی درێژتری هێناوه‌ته كایه\nئێسته ئیتر دڵ كه‌وتوه‌ته لای خواره‌وه\nڕون بوه‌ته‌وه كه ده‌ماری قوڕقوڕاگه سه‌ره‌تا له گیانداره شێوه‌ماسیه‌كاندا په‌ره‌ی سه‌ندوه\nوه‌كو گه‌یه‌نه‌رێكی ڕاسته‌وخۆ له مێشكه‌وه به‌ره‌و كه‌وانه‌ی ڕیشودار له‌نزیكی دڵ\nله ماوه‌ی میلیۆنان نه‌وه‌دا، به‌ره‌به‌ره ئه‌م ده‌ماره درێژ بوه‌ته‌وه\nهه‌مو هه‌نگاوێكی بچوك هه‌میشه ساده‌تر بوه له گه‌یاندنێكی سه‌ره‌كیی ڕاسته‌وخۆ\nئه‌وه‌ت له یاد بێت كه دیزاینه‌رێك، ئه‌ندازیارێك، ده‌توانێت بگه‌ڕێته‌وه بۆ ته‌خته‌ی دیزاینه‌كه\nو دیزاینه كۆنه‌كه فڕێ بدات و دیزاینێكی عه‌قڵانیتر بكێشێت\nدیزاینه‌ر به‌رچاوڕونیی ته‌واوی هه‌یه\nپه‌ره‌سه‌ندن ناتوانێت بگه‌ڕێته‌وه بۆ ته‌خته‌ی دیزاینه‌كه، په‌ره‌سه‌ندن به‌رچاوڕونیی نیه\nبۆ زانیاریی زیاتر؛ بڕوانه:\nDawkins, Richard, The Greatest Show on Earth. New York: Free Press. 2009. PP. 360-362.\nCoyne, Jerry A., Why evolution is true. Oxford University Press, 2009. PP. 87-90.\nRidley, Mark, Evolution. Blackwell Publishing Company. 3d edition, 2004. PP. 281-284.\nProthero, Donal R., Evolution: What the Fossils Say and Why It Matters. With Original Illustrations by Carl Buell. New York: Columbia University Press, 2007. PP. 37-38.\nWedel, Mathew J., “A monument of inefficiency: the presumed course of the recurrent laryngeal nerve in sauropod dinosaurs”, Acta Palaeontologica Polonica, 57 (2), 2012. PP. 251-256.\nCoyne, Jerry A., “The longest cell in the history of life”, Why evolution is true.\n“Recurrent laryngeal nerve”, Wikipedia, the free encyclopedia.


ئێران له سووریه له هه‌وڵی دروستكردنی پایه‌گایه‌كی هه‌میشه‌یی دایه 17 / 7 / 2017\nتلویزیۆنی ئۆپۆزیسۆنی سووریه ڕایگه‌یاند كه كۆماری ئیسلامیی ئێران خه‌ریكه پایه‌گایه‌كی هه‌میشه‌یی له سووریه بكاته‌وه.\nبه‌پێی ڕاپۆرتی ئۆرییه‌ن، تلویزیۆنی دژبه‌رانی ده‌وڵه‌تی سووریه، كۆماری ئیسلامیی ئێران خه‌ریكی كردنه‌وه‌ی پایه‌گایه‌كی هه‌میشه‌یی له سووریه‌ن. له‌و پایه‌گایه‌دا، فڕۆكه‌ی شه‌ڕكه‌ر و هه‌زار میلیشیای چه‌كداری لێ جێگیر ده‌كا و هه‌روه‌ها فڕۆكه‌خانه‌یه‌كی نیزامیی له ناوه‌ندی سووریه له ڕێژیمی به‌شار ئه‌یه‌د به ئیجاره گرتووه.\nوتووێژه‌كانی بۆ دامه‌زراندنی ئه‌و پایه‌گایه كه تایبه‌ت به میلیشیا شیعه‌كان به‌رده‌وامه. به شێوه‌یه‌ك كه ئه‌و پایه‌گایه ٥ هه‌زار میلیشیای پاكستانی و ئه‌فغانی له ژێر چاودێریی سپای پاسدارانی تێدا جێگیر ده‌كرێ.\nهه‌مان سه‌رچاوه له درێژه‌دا گوتی، مانگی ڕابردووی زایینی فڕۆكه‌خانه‌یه‌كی نیزامی به ناوی "سین" له ده‌ورووبه‌ری شاری ده‌مێشق ته‌حویلی سپای پاسداران درا و هێرشه‌كانی كۆماری ئیسلامی له‌و فڕۆكه‌خانه‌یه‌وه ئه‌نجام ده‌درێ.


كۆڤان حسێن | Evro News | Page 17\nخانەنشین (پالێن پیشى)؟!\nهەمى جیهانێ خانەنشین تەخەکا رێزدار و جهێ پویتەدانێ نە و هەمى سالان ل هندەک وەلاتان بودجەکا تایبەت یان سەرەدەریەکا تایبەت ژ ئالیێ حکوومەتێ ڤە بۆ دهێتەکرن. خانەنشین بێهنا (دوهى)نە پانۆراما روودان و سەرهاتیێن ژیانێ نە. مارکەکا ئورجینالا کار و پیشەیێن خوەنە، خانەنشین هەکە (عەسکرى) بن یان (مەدەنى) بن خودانێن ڤى وەلاتینە، ئەڤ وەلاتە ئەڤ ئاڤاهى و ئەڤ سیستەم و ئەڤ گەشەپێدان و وەرارا جڤاکى و ئابوورى و سیاسى و سەربازى و دبلۆماسى هەمى ب ناڤێ وان (تاپۆ)یە، شین تلێن وان ل هەمى سازى و دەزگەهێن کوردستانێ هەنە، لیستا ناڤێن خانەنشینا دبیت ل وەلاتێ مە هندەک زێدەگاڤى تێدا بن، دبیت هندەک نەهەژى خانەنشینیێ بن، و دبیت هەتا هندەک نە ل (عەمرێ) خانەنشینیێ بن. لێ مسوگەر 80% خانەنشینێن کوردستانێ هەژی رێزەکا مەزنن، ئەم وەختێ بەحسێ خانەنشینان دکەین ئەم بەحسێ ژیانا وان دکەین و چەوانیا بۆراندنا بەرمایێ وێ ژیانا ماى، ئەوێن هەمى گەنجاتیا خوە گورى کەرتێ گشتى کرى، نوکە وەک شیرحەلالیەک بۆ خانەنشینا پێدڤیە کوردستانێ ب تەمامى سەرەدەریا خوە ل گەل بگهۆریت و وەک تەخەکا مرى (مع وقف التنفیژ) بەرێ خوە نەدەتێ، ئەڤە کەسێن بناڤ سالڤە چووینە و هەلکانن و شیاناڤە، هەمى زاخ و شیانا خوە گورى ئەڤرۆیا مەکریە، ب دیتنا من پشتى (پێشمەرگەى) دڤیا خانەنشین مووچەى وەربگرن، ئەڤە زێدەکرن و (مزایدە) نینە ئەڤ ئەمەکداریە بۆ وان کەسا، دبیت هندەک نە هەژى (مەقامێ)خانەنشینیێ بن و دبیت ئالیێن سیاسى گەلەک خانەنشین کربن بۆ مەرەمێن خوە، لێ دیسا پرانیا وانا هەژى چاڤدێریێ نە و ئەم بەحسێ (رزق) و ژێدەرێ ژیانێ دکەین ئەم بەحسێ نانێ مرۆڤا دکەین ئەم بەحسێ بهایێ دەرمان و پێدڤیێن پیراتیێ دکەین، و پاشى هەمى مرۆڤن و هەمى کوردن و ب رەنگەگى یان یێ دى زیان دیتیە و هەژینە کو حکوومەتا کوردستانێ دبن ناڤى خانەنشینیێ دا وان خەلات بکەت، کورد هەمى هەژی (بیمەکا)چڤاکینە (بیمەکا) ساخلەمیێ نە، وەک دیار خانەنشینێن نوکە نەهەق نینن ژ حکوومەتا کوردستانێ دلگران بن و گەنج و کاربدەستێن نوکە ژى دڤیا بزانن ئەڤ سەرەدەریا نەماقیل چاڤەرێ وان ژى دکەت پشتى ژ زاخێ خلاس دبن و بنە خانەنشین. نەهەق نینن وەک پالێن پیشى بهێنە پێشچاڤ نوکە.\nئێكه‌مین ئینقلاب ل عیراقێ جه‌نه‌راله‌كێ كورد پێ رابوو ئه‌و ژى جه‌نه‌رال (به‌كر سدقى) بوو ل سه‌رده‌مێ پادشاى، ئانكو (بكر صدقى) ژى په‌روه‌ردا فێرگه‌ها جه‌نگا ئۆسمانیان بوو. ئه‌و ژ له‌شكرێ (ئینكشاریێ) ئۆسمانیان كو پترى ژ(چاار) سولتانێن ئۆسمانى تیرۆركرین و كه‌سێن دى د ئینقلابه‌كێ دا داناینه جهێ وان، ژمێژه (ئه‌نادول) ژینگه‌هه‌كا ل باره بۆ ئینقلابا. ئه‌ڤ كومێدیا ب ناڤ ئینقلاب ئه‌ڤا ل (15 ئابێ) رووداى ب دیتنا من ب هیج ره‌نگه ئینقلاب نه‌بوویه. به‌لكو سیناریویه‌كا نه‌ته‌مامكرى بۆ خولقاندنا ده‌رفه‌تا رامالینا هه‌ڤدژێن سیاسى بوو. تاقیكرنه‌كا نشتیمانى بۆ لایه‌نێن سیاسیێن توركى و سه‌ر ئه‌نجام موكمكرنا ده‌ستهه‌لاتا (ئه‌ردوغانى)یه. ئه‌ز نابێژم ئه‌ردوغانى ئه‌ڤ (فلمێ ئه‌كشن) ئاماده كریه. لێ پرسیارا سه‌ره‌كى ئه‌وه كى ژ ڤى فلمى مفادار بوو؟ كێ 24 (هه‌لیكوپته‌رێن) توركیا د ئێك دم دا ئێخستنه خوارێ ل ده‌مه‌كى (ئه‌ركانێ هێزا ئاسمانى) ئینقلابچى بوو؟! یان ئینقلابچى (ده‌به‌نگ و گێژن) و هیچ ژ نه‌خشه‌كێشانا ئینقلابا نزانن یان ژى فلمه، چه‌وا ئینقلاب سه‌رۆكێ وه‌لاتى دهێلیت ساخ و ئازاد و ئینقلابێ دكه‌ن؟ سه‌رۆك وه‌زیر و وه‌زیرێ به‌ره‌ڤانیێ پیاسا بكه‌ن و ل وه‌لاتى ئینقلابچی هێرشێ بكه‌نه سه‌ر (ته‌ره‌تێ) و (توركسات) و پترى (300) كه‌نالێن ئه‌ردوغانى په‌خشێ بكه‌ن؟! زۆربه‌یا رۆژنامه‌ڤانێن بیانى ل توركیا كارێ خوه دكرن و زۆر پرسیار ئازراندن و بێ به‌رسڤ مانه. جه‌نابێ ئه‌ردوغانى ب چ باله‌فرێ گه‌هشته ئه‌نقه‌رێ؟! یا كیژ وه‌لاتى بوو؟! مخابنى ره‌نگڤه‌دانا وه‌لاتیێن توركیا یا ڤالا نه‌بوو ژ دیمه‌نێن (داعشێ) وه‌ك سه‌ربرینا (جه‌ندرما) كو ب خوه ل عه‌سكه‌ریا زۆره‌ملینه، ئانكو نه‌هیزێن تایبه‌تن یان كوماندوسن؟! گرتنا فرۆكخانا (ئه‌تاتوركى) و هێلانا (تورك سێل) یا ته‌له‌فۆنا كار بكه‌ت؟! مخابنى توركیا و وێ قووناغا پێرا گه‌هشتى ب بناڤێ ئینقلابێ تووشى ڤێ بێ رێزیا خراب بووى. سه‌ربۆرا توركیا یا ئابوورى و گه‌شه‌پێدان تووشى هه‌ژیانه‌كا مه‌زن كر. سه‌ده‌مێن ئینقلابێ ل توركیا نینن وه‌ك د به‌یانناما وان دا هاتى زۆر (هه‌زله‌ى) و نه سیاسى بوو، لێ ئه‌ردوغان محتاجى (گوه بادانه‌كا) ب راستى بوو، تا ژ قه‌بارێ خوه پتر ده‌رنه‌كه‌ڤیت، د یه‌كه‌م سه‌عه‌ت دا (ئاكپارتى) ئه‌مریكا گونه‌هبار كر. ل رۆسیا (جون كیرى) ئیدانا ئینقلابێ نه‌كر؟! پشتى چه‌ند سه‌عه‌تان تازه ئه‌مریكا پشته‌ڤانیا شه‌رعیه‌تێ كر. لێ پشتى هه‌ر تشته‌ك زه‌لال بووى.\nخوینده‌ڤانێ هێژا ئه‌ڤ فلمه ناڤێ وى ئینقلاب بوو، لێ ئینقلاب نه‌بوو، بۆ به‌رسڤا پرسیارێن گه‌له‌ك پێدڤى ب جه‌خه‌كێ یه تا به‌رسڤا وان بێته دان. ئه‌ڤ ئینقلابه وه‌ك ئینقلابا (پۆلیسان) بوو ل عیراقێ یا سه‌ر نه‌گرتى و كومێدى ل سالا 1950 و تا نوكه ژى مژداره ئایه پۆلیس و ئینقلاب بۆ خاترا خودێ.\nپارێزگارێ دهۆکێ و گلێشێ زاخۆ؟!\nپارێزگارێ دهۆکێ هەر هەیام هندەک داخویانیا ددەت وەک بێژى هێشتا (ئەندام پەرلمانە) ژ نەجارى یان پاشى رۆنکرنا ددەت یان داخوازا لیبۆرینێ دکەت یان هندەکا دکەتە (عوزرا ژ قەبحەتێ مەزنتر) وەک بابەتێ (ترافیکا) یا دروست دڤیا سەیدا باشترین پەیڤا بۆ داخویانێن خوە ب هەلبژێریت و باشترە ستافەکێ نڤیسەران د وارێ ئارەستەکرنا گوتاران دا ل دۆرێن سەیداى بیت و ئەڤە نەعەیبە، سەرۆکێ ئەمریکا (کاتب ختابات) هەیە، د میدیا جڤاکى دا سەیدایێ پارێزگار دکەڤیتە بەر رەخنێ و باشترە بۆ جەنابێ پارێزگارى وەسا بیر بکەت کو بەرپرسەکێ (تەنفیزى) یە و فەرمانبەرەکێ حکوومەتێ یە و (راتبێ خوە وەردگریت ژ مالێ گشتی) ئەو ب خوە کەسەک بەرێزە، لێ چونکی کەسایەتیەکا گشتى یە دێ رەخنێ لێ گرین. بۆ پرسا کلێشى ل زاخۆ ب راستى زوو هاتە سەر خەتى و ب ئەرکێ خوە رابوویە، لێ دیسان د کۆنگرێ خوەیێ رۆژنامەڤانى دا هێرش کرە سەر رۆژنامەڤانا (نەپۆزەتیڤ) دیار کرن، ئەوا راست بیت ئەرکێ مە ئەو نینە (پۆزەوتیڤ)بین. هیج سازیەکا حکوومەتێ پارێزبەندى نینە بۆ مە وەک رۆژنامەڤان. لێ دەربارەى پرسا گلێشى ل زاخۆ تا نوکە ژى ب دروستى رون نەبوویە، دڤیا داواکارێ گشتى ل هندەک پێزانینان ب خودان دەرکەڤیت، کێ ڤیایە بیت (شریکێ) کۆمپانیێ؟! کینە (منافس).دڤیا جەنابێ پارێزگارى ل ڤان پێزانینان ب خودان دەرکەڤیت. هەتا پرۆژێ چاکسازیێ سەرکەفتى بیت دڤیا هەرتشتەک زەلال بیت بۆ رایا گشتى، (دەقێ پرۆپۆزەلى یان رێکەفتنێ) بەلاڤ بکەن دا خەلک بزانیت پرس ب چ شێوەیە؟! گلێشێ زاخۆ بۆ ماوێ 24 دەم ژمێران نەهاتە راکرن، لێ گەلەک تشت دیار کرن، بۆ من وەک رۆژنامەڤانەک سەیر بوو، ئەرێ ئەڤە گلێشێ باژێرەکى یان ملەتەکى د قەیرانا دایە؟َ! ئەرێ ئاستى تێگەهشتنا مە وەک خەلک چ بۆ مە دیار کر. ئەڤ هەمى ریکلاما بۆ ژینگەهێ دهێتەکرن بێ مفا دەرکەفت، ئەرێ یاسایێن باژێرڤانیێ چ دبێژن بۆ دکاندار و خودان شولا دەربارەى گلێشى؟! ژ من ڤە گلیشێ مە ل زاخۆ پەردە ل سەر گەلەک پرسا لادا، راستى ئەڤە نە گلێشێ باژێرەکێ فەقیر و د قەیرانا دایە، ژبەرى جەند سالان دگەل شاندەکێ میدیا یێ چووم (ئوردنێ) راستى (عمان) گەلەک پاقژ بوو من ڤیا پەسنا وێ بکەم بۆ هەڤالەکێ ئوردنى. گۆتە من ئەڤ پاقژیە نە رەوشەنبیریا مەیە، ئەم ملەتەک فەقیرین مە گلێش نینە؟!\nبارزانى دێ ب تنێ مینیت؟َ\nبارزانى وه‌ك میراتگرێ جه‌رخه‌كێ بزاڤا نه‌ته‌وه‌یا كوردستانێ تاكه سه‌ركرده‌یه ل ڤى ده‌مى جورئه‌تا هندێ دگه‌ل مابیت بێ دودلى بانگا سه‌رخۆبوونا كوردستانێ بكه‌ت. بازانى وه‌ك دووماهیك سه‌ركرده كه‌سێ كوردێ گه‌رمیه‌كا رۆحا نه‌ته‌وه‌یى. هێشتا د بیر و بیردانكا وى دا ماى. وه‌ك دیار بارزانى ل ڤى ژیێ درێژێ د مه‌یدانا سیاسیى دا بۆراندى تمام ب وێ باوه‌ریێ گه‌هشتیه كو ئێدى(فیدرالى) كراسه‌كێ ته‌نگه بۆ هیڤى و داخوازێن نه‌ته‌وه‌یه‌كى. گرنگه هه‌رچ نه‌بیت ل ڤێ پارچا كوردستانێ كاروانێ خه‌باتا سه‌د سالى ب گه‌هیته كه‌نارێ دووماهیكێ و كورد ل ڤێ پارچێ كیانه‌كى ئاڤا كه‌ن. ده‌رفه‌تا هندێ هاتیه بۆ جارا ئێكێ پشتى رێكه‌فتنا (لوزانێ) كورد و كوردستانى بیر ل ئاڤابوونا وه‌لاته‌كێ سه‌ربخۆ بكه‌ن.\nگوتارا بارزانى ده‌نگڤه‌دانا چه‌رخه‌كێ شۆره‌ش و راپه‌رین و سه‌رهلدانێن كوردایه. بۆ ئافارندنا قه‌واره‌كێ سیاسى. لێ مخابنى وه‌ك دیار بارزانى ل ڤێ مه‌یدانێ تالیێ دێ ب تنێ مینیت و هیج ئالیه‌كێ سیاسى ل كوردستانێ ب (صه‌راحه‌تا) بارزانى نه‌شیایه هه‌تا وه‌ك پێدڤى پشته‌ڤانیێ ژى لێ بكه‌ت، هه‌تا پارتى تانوكه وه‌ك هه‌لویسته‌كێ راگه‌هاندى خه‌مساره به‌امبه‌ر په‌یاما بارزانى بۆ راگه‌هاندنا سه‌خۆبوونا كوردستانێ، مخابنى ئالیێن سیاسى مه‌رج و پرسا بۆ ڤێ پرسى دئازرینن. دڤێت كوردستان یا بێ ئاریشه بیت بێ قه‌یران بیت بێ ململانا سیاسى بیت. تا ئالیێن سیاسى ژ نوو بیر بكه‌ن كا دێ پشته‌ڤانیا بارزانى كه‌ن یان نه؟! وه‌ك بێژى ده‌وله‌تا (معلباته) ئاماده‌یه بۆ په‌یداكرنێ. ده‌وله‌ت دهێنه ئاڤاكرن، ده‌وله‌تێن حازر و ئاماده ل سیكا سیاسى نینن، عه‌شیر ل ئه‌فریقیا و ناڤ عه‌ره‌با بوونه ده‌وله‌ت. بێ هیچ ژێرخانه‌كا ئابوورى یان زانستى یان مه‌عریفى (موزه‌نبق) سه‌رخۆبوونا خوه ژ (برتغالێ) وه‌گرت (موزه‌نبیقێ ئێك نۆژار ب تنێ ژى نه‌بوو)؟! تشتێ نزانم ئه‌وه براده‌رێن ب گومان و ب ترس د خه‌ما ده‌وله‌ته‌كا (فاشل) دانه، یان ل خه‌ما هندێ نه ده‌وله‌ت ب (ئیمزا بارزانى) نه‌بیت؟! وه‌ك دیار هێجه‌تێن وان زۆر ساده‌نه زۆر كومێدینه، كوردستانێ هیچ جاره‌كێ سه‌قامگێریه‌كا سیاسى و ئابوورى ب خوه ڤه نابینیت وه‌ك براده‌ر دبێژن ژ به‌ر كو ژیان د قه‌باره‌كێ دیموكراتى دا هه‌رگاڤ ململانێ هه‌یه و هیچ جاره‌كێ ته‌ناهیا سیاسى نابیت، جونكى مه ب خوه ئه‌ڤ سیسته‌مه هه‌لبژارتیه، كوردستانێ حزبا ب تنێ نینه، ئابوورێ ئارسته‌كرى نینه، سیكا ئازاده و وه‌ك هه‌مى دونیایێ به‌ر نشیڤى و به‌رزیا دێ كه‌ڤیت. نزا (ده‌وله‌تا معلب) ل كیژ ماركێتا سیاسى هه‌یه براده‌ر په‌یدا بكه‌ن. بارزانى دێ مێژوویه‌كێ تۆمار كه‌ت ئه‌گه‌ر ڤى پرۆژه‌ى به‌ته سه‌رى و ئه‌گه‌ر بارزانى ژى ل هیڤیا هه‌میان بیت بچنه پشت ئه‌و یادووره. براده‌ران ئیراده و جورئه‌ت نینه.\nشه‌رێ ده‌رونیێ (پارتى) و(گۆڕانێ)\nكه‌س هندى به‌رێز (نه‌وشێران مسته‌فایى) ره‌نگه سایكۆلۆژیكا پارتیان ناسناكه‌ت. و ب شاره‌زایى په‌یام و گوتارا خوه ب مه‌ره‌م ئارسته‌ی جه‌ماوه‌رێ پارتى دكه‌ت، چ ئاشكرا و چ ب رێكا میدیا (سیبه‌ر)، پارتى وه‌ك خودان جه‌ماوه‌ره‌ك تاراده‌كێ پارێزگار و خه‌مخورێ هنده‌ك سه‌نجێن تایبه‌ت د ئاڤاهیێ پارتى دا هه‌نه ره‌نگه ئالیێن دى ژ ده‌ست دابن، هه‌مى پارتى ب چاڤه‌كێ نیمچه (پیرۆزیێ) ل سمبولێن خوه یێن سیاسى و مێژوویى دنێرن. ئاره‌ستا په‌یاما گۆرانێ بۆ ڤان سمبولێن پارتى پتر ره‌وشێ ئالۆز دكه‌ن. لێ پارتى ژى ب تێرا خوه شیانا به‌رسڤدانێ هه‌بوو ژ به‌رى (بارزانى) ئورگانێن پارتى بێ دنگ بكه‌ت، دا به‌رسڤا وێ هێرشا گۆارنێ هێته دان، سه‌ر ئه‌نجام پارتى خوساره‌ت نینه ژ هه‌مى ئه‌وا هاتى گۆتن و ئه‌وا نوكه میدیا سیبه‌ر دبێژیت، ئانكو ئه‌و ئالاڤێ به‌روكێ دژى پارتى و یان دژى بارزانى د ڤێ قووناغێ دا سه‌ركه‌فتى نه‌بوون و ژ ئالیێ ده‌روونی ڤه خه‌لكى تاقه‌تا هندێ نینه گرۆپه‌ك د گه‌رما شه‌رێ داعشێ دا بێژیت بارزانى (خرابه) ب ڤى ره‌نگى گومانێ ل سه‌ر خوه پتر دكه‌ن. باشترین به‌رسڤا ئورگانێن پارتى بێده‌نگى بوو، بێ ده‌نگى دبلوماسیه‌ته‌كا سه‌ركه‌فتى یه، پارتى تازه ب ڤێ دبلوماسیه‌تێ كار دكه‌ت، یا فه‌ر بوو پارتى د كه‌ڤن دا دبلوماسیه‌تا بێ ده‌نگیێ ب كارئینابا، و به‌رسڤا گه‌له‌ك (مهاتراتا) نه‌دابا، گه‌لێ كورستانێ گه‌هشتیه قووناغه‌كێ ئێدى قبوول ناكه‌ت كه‌س ل شینا وى هزر بكه‌ت (خه‌لكێ خاین و گه‌نده‌ل ) بكه‌ن. و خه‌لك دووڤرا بێژن وه‌ك (كورالا) ئه‌و سه‌رده‌مه بۆرى نوكه پتر ژ ده‌رفه‌ته‌كێ بۆ هه‌ر تاكه‌كێ كوردستانێ رۆخسایه و جورئه‌تا هندێ په‌یدا بوویه پرسیارێ ل سه‌ر گۆتن و هه‌لویستان بكه‌ت (بارزانى) (موقدس) نینه، نه د فه‌عنگا پارتى دا و نه ژى ل عورفێ چڤاكى دا، به‌لێ ل هه‌مان ده‌م دا (بارزانى) ب كلتورێ خوه‌ڤه وه‌ك كه‌سه‌ك پێشمه‌رگه، ب تێرا هندێ سۆزا خه‌لكى هه‌یه ل سلیمانیێ ژبه‌رى دهۆكێ كو كه‌سه‌ك پاراستى بیت ژ هه‌لدانا تاوانا بۆ بارزانى؟! شه‌رێ ده‌روونیێ گۆرانێ و پارتى دڤیا كه‌سێن وه‌ك (بارزانى) نه‌بن قوربان و ئارمانج ، جونكه سه‌ربۆر هه‌نه ڤێ قوتابخانا بیركرنێ (فه‌شه‌لا) ئیناى، كه‌س هندى (جه‌نه‌رال بارزانى) نه‌كه‌ته به‌ر ره‌خنێ پشتى 1975ێ لێ بهایێ وى وه‌ك سمبوله‌كا نشتیمانى و نه‌ته‌وه‌ى و جیهانى ما ل هه‌مان سه‌نگێ خوه، ناڤێ وى ل (ئینسكلوبیدیا)یێن زانستى دا ما (رابه‌رێ بێ ركابه‌رێ هه‌چار پارچێن كوردستانێ)، ئه‌ڤجا ئه‌ڤ رێبارزا پارتى هه‌لگرتى ل گۆر فه‌رمانا بارزانى به‌رسڤێ نه‌ده‌ن سه‌ركه‌فتیترین به‌رسڤه و باشترین ده‌رسه كو پارتى رێزێ ل لوژیكێ تاكێ كورد دگریت.\nگرتنا (پۆلیسی) و سزادانا (مامۆستای) بۆچی؟!\nجاره‌ك دی پێدڤی ب گۆتنێ یه كو پرانیا سازیێن مه و به‌رپرسێن مه نه‌راهاتینه ل دۆر چه‌وانیا سه‌ره‌ده‌ریكرنێ دگه‌ل میدیایێ نه‌مازه (سوسیال میدیا)یێ. ئه‌وا دونیا هه‌می تووشی شله‌ژانیه‌كا مه‌زن كری و ب ملیۆنان كه‌س رۆژانه ده‌ربرینێ ژخوه دكه‌ن وه‌ك ئه‌و هه‌ین یان وه‌ك وان دڤێت پۆسته‌كی دابه‌زینن.\nل كوردستانێ قانوونا كارێ رۆژنامه‌گه‌ری ژ (سوسیال میدیا)یێ ناگریت و هیج پێناسه‌ك بۆ نینه. سه‌رده‌مێ میدیا ئاره‌سته‌كری ب دووماهیك هاتیه، و راگه‌هاندنا ئایدولۆژی راستی قه‌یرانا باوه‌ریێ بوویه، پۆستێ وه‌لاتیه‌كی ره‌نگه هندی كارێ ئاژانسه‌كێ كاریگه‌ریا خوه هه‌بیت، ئه‌ز دگه‌ل هندێ نینم (نفرین و خه‌به‌ر و ناڤزراندن) (رأی بن) به‌لكو (انفعالاتن) و سه‌ره‌ده‌ری یا ساخله‌م دگه‌ل ڤان توخمه كه‌سان ئه‌وه بهێنه پشت گوه هاڤێتن. یان ب بێ ده‌نگی ره‌فتارێ دگه‌ل سه‌ده‌مێن وێ بهێته‌كرن، هه‌ر چه‌نده هیچ سازیه‌كا فه‌رمی هیچ داخویانیه‌ك نه‌دایه ل سه‌ر (ده‌سته‌ركرنا پۆلیسه‌كی ل زاخۆ و سزادانا مامۆستایه‌كی ل باتیفا)، لێ پرانیا سوسیال میدیایێ وێنه و بۆچوون و ئاخفتن و ده‌ربرین بوویه، هنده‌ك ژ دل پێڤه‌یی و هنده‌ك ژی ب هه‌ل دزانن دگه‌ل ڤێ ره‌وشێ (ئه‌جندایێن) خوه ده‌رباس بكه‌ن. ب هه‌ر حال ئه‌ڤ ره‌فتاره ژ هنده‌ك به‌رپرسێن حكوومه‌تا كوردستانێ جهێ دلگرانیێ نه، چونكی ئه‌م ل وه‌لاته‌كی دژین یێ ئازاده و قانوون هه‌یه، هه‌ركه‌سێ هه‌ست ب بێ رێزیه‌كێ بكه‌ت ل دادگه‌هێ دشێت سكالاخوه بكه‌ت. نه‌كه ده‌ستهه‌لاتا خوه بكار بینیت بۆ (سزادانێ) ئازادی روحا دیموكراتیه‌تێ یه و پێدڤیه مه‌ترسی ل سه‌ر ئازادیێ نه‌بن، كوردا به‌رگێ قه‌یرانا دارایی گرت، لێ به‌رگێ به‌رته‌نگكرنا ئازادیێ ناكه‌ن و هیچ حزبه‌كا كوردستانێ ڤێ ره‌فتارێ پشتراست ناكه‌ت. پارتی خودانا ده‌ستته‌لاتێ یه ل ڤێ ده‌ڤه‌رێ ئه‌ڤه چه‌ندین روودان په‌یدا بوون و بڤێت نه‌ڤێت ل سه‌ر پارتی دهێنه ژمارتن و پارتی ژ ڤان ره‌نگه ره‌فتارا بێ گونه‌هه وه‌ك میدیاكاره‌ك دبێژم بیاڤێ ده‌ربینێ ل (زونا زه‌ر) زۆرێ فره‌هه و هنده‌ك كار و ره‌فتار دبنه سه‌ده‌مێ له‌كه‌داركرنا سه‌ربورا مه و پاشی (پارتی). شه‌رێ (ده‌ستهه‌لاتا جێبه‌جێكرنێ ) و راگه‌هاندنێ شه‌ره‌ك كه‌ڤناره و ل هه‌می جیهانێ هه‌یه، لێ ئه‌وا پشتراست ئه‌وه میدیا هه‌رده‌م سه‌ركه‌فتی و كاریگه‌رتره ژ ده‌ستهه‌لاتێ. پارتی ژ هندێ گه‌له‌ك ماقیل و بلندتره هنده‌ك ره‌فتار ل سه‌ر بێنه ژمارتن، لێ نه‌بوونا (تصریحه‌كێ) وار بۆ گه‌له‌ك شلوڤا ڤه‌دبیت و ئه‌ڤ ره‌فتاره ئه‌وێن ل (فیسبوكێ) به‌لاڤ دبن گه‌له‌گ ژ وانا بێ رێزیه ب هنده‌ك كه‌سان یان هنده‌ك سمبولێن مه‌ین نشتمانی. هه‌می دچن خالا ڤالاكرنا هنده‌ك هه‌لسوكه‌فتێن مرۆڤێ د قه‌یرانێ دا و پێدڤی ب (رده الفعل) نینه مسوگه‌ر، ئه‌ڤجار نه‌خێر بۆ سزادان و چاڤ سوركرنێ ل كه‌سێ. د هه‌مان ده‌م دا نه‌خێر بۆ بێ رێزی و ره‌فتارێن كرێت ده‌رحه‌ق كه‌س و ئالیێن جودا جودا، دوور ژ قانوون و دبن ناڤێ ئازادیێ دا.\nسه‌رۆكێ باژێرڤانیا زاخۆ سوباس به‌لێ پا. .. .. !\nباوه‌ر ناكه‌م كه‌سه‌ك ل زاخۆ ببیته به‌رپرس و پاقژ و بێ (له‌وتینا ده‌ستا) ژ زاخۆ قورتال ببیت. دبێژن زاخۆ (توكه‌كا) ئه‌هریمه‌نایه و كێم كه‌سان شیانا خوه‌راگرتنێ هه‌یه. ئاشكراتر بێژم كی ل زاخۆ ببیته به‌رپرس ب ره‌نگه‌كێ یان یێ دی (تێكه‌لی گه‌نده‌لیێ) دبیت وێ ئه‌ز ب خوه سه‌ده‌مێن ڤێ تایبه‌تمه‌ندیا زاخۆ نزانم. یا ئه‌ز دزانم هه‌می سه‌رۆك باژێرڤانیێن زاخۆ پشتی سه‌رهلدانێ و هه‌می قایمقامێن زاخۆ. بێگومان بێ گه‌نده‌لی نه‌بووینه. و پڕی بازارێ زاخۆ و به‌ر دیواران ژی سحبه‌تێن وانن. به‌رپرسیاره‌تی ل زاخۆ وه‌ك من ژ گه‌له‌ك به‌رپرسان گوه لێ بووی دبێژن پێدڤی ب هونه‌ره‌كێ تایبه‌ته هه‌تا كه‌سه‌ك بشێت ل زاخۆ به‌رپرسیاره‌تیێ بكه‌ت، چونكی زاخۆ پڕی به‌رژه‌وه‌ندی یه. پڕی سیخۆریه. پڕی بازرگانیا پیس و پاقژه. ئه‌فجا زێده‌باری نه‌خشێ جڤاكیێ وێ یێ ئالۆزی و پڕی (نازداری). پارتی خودانا زاخۆیه.\nد هه‌می هه‌لبژارتنا دا پارتی زاخۆ قازانج دكه‌ت، ئانكو هه‌ر كه‌سێ زاخۆ ببیته به‌رپرس نوونه‌رێ پارتی یه، ئه‌گه‌ر گه‌نده‌ل و ب كێرنه‌هاتی بیت یان زیره‌ك و وێره‌ك بیت هه‌ر دوك بۆ پارتی دزڤرن. نه‌یارێن پارتی یێن سیاسی گه‌نده‌لیا به‌رپرسێن زاخۆ بۆ خوه ب ده‌رفه‌ت دبینن بۆ له‌كه‌داركرنا پارتی و پرۆگرامێ وێ یێ خزمه‌تگوزاری، و به‌رۆڤاژی پارتی كه‌سه‌ك ژێهاتی و سه‌ركه‌فتی ل جهه‌كی بدانیت هه‌می چاكی بۆ وی كه‌سی و پاشی بۆ پارتی دزڤڕیت، من دیت پارتی كه‌سه‌ك ژێهاتی و ده‌ست پاقژ (هه‌تانوكه) و خودان به‌رنامه و دیتنه‌ك دوور بۆ باژێرێ زاخۆ هه‌ی و سه‌رباری ڤێ قه‌یرانا نوكه پڕی زاخۆ خزمه‌تێن بچووك و مه‌زنن ل گۆر شیانا به‌رێز (بژار منیب) هێژای ده‌ست خۆشی و سوپاسیێ یه و كه‌سه‌ك هه‌ست ب دودلی و كێماسیێ ژی ناكه‌ت بێژیت كه‌سێ دل و ده‌ست پاقژ خزمه‌تا وه‌لاتێ خوه بكه‌ت (ده‌ست خۆش). پارتی لێڤ و لێڤه ژ كه‌سانێن خودان شیان و دلسۆز، هه‌می ئه‌و كه‌سێن نوونه‌رایه‌تیا پارتی د هنده‌ك پۆستا دا كری بۆ خوه و بۆ پارتی زیان بوونه، كه‌سه‌ك وه‌ك به‌رێز (بژار منیب) دوور ژ زمان حلیاتیێ وه‌ك دیارده دزانم و كه‌سێن وه‌ك وی پڕی پاشدانكا پارتی نه ل پۆستێن جودا جودا دا دانیت. و دبێژین كاك بژاری سوپاس به‌رێز. به‌لێ (خوه راگره و خوه‌راگره و خوه‌راگره) به‌رامبه‌ر گڤاشتن و به‌رژه‌وه‌ندێن هه‌لپه‌رستێن باژاری.\nپارتی و به‌روكێ بازا؟!\nرۆژانه دیار دبیت مه‌رم ژ رێكه‌فتنا گۆڕان و ئێكه‌تیێ به‌لكو ئێكبوونه‌كا سیاسیه، یان دووباره‌بوونا ئێكه‌تیێ یه ب سه‌ركردایه‌تیه‌كا دی. بالێن د ناڤ ئێكه‌تیێ دا وه‌ك دیار رازینه كه‌سه‌ك وه‌ك به‌رێز (نه‌وشێروان)ی سه‌ركردایه‌تیا وێ بكه‌ت و دووماهیكێ ب ره‌وشا شه‌پرزه‌یا خوه ببینن به‌رامبه‌ر پارتی پارسه‌نگیه‌گێ په‌یدا بكه‌ن. (به‌رێز نه‌وشێروان) دیاره كه‌سه‌ك رادیكال و تونده د سیاسه‌تێ دا و سه‌ربۆرێن وی یێن سیاسی و گوتارا وی یا دیاره ژ توندیێ و گڤاشتنا هه‌تا گڤاندا دووماهیكێ و سیاسه‌تكرنێ ب زمانێ زڤرێ خوه و په‌یره‌وكرنا سیاسه‌ته‌كا (پوپولیستی) د سیاسه‌تا كوردستانێ دا، ژ لایه‌كێ دی ڤه (ئێگرتوویا ئیسلامی) كۆنگره‌كێ سه‌ركه‌فتی ئه‌نجام دده‌ن وه‌ك دیار ئه‌وان ژی دووباره ئه‌میندارێ خوه یێ خودان سیاسه‌ته‌كا دژوار ئینا ڤه مه‌یدانێ ئانكو (به‌رێز سه‌لاحه‌دین بهادین) د ژیانا سیاسیا خوه دا كه‌سه‌كێ میانره‌و نه‌بوویه وه‌ك ئێگرتوویا میانره‌و. ژ گوتارا به‌رێزی دیار بوو دێ ئێگرتوو ل(حیادێ) مینیت و ئه‌ڤه گرانترین سیاسه‌ته ل كوردستانێ نه‌مازه وه‌ختێ سه‌نگه‌رگرتنێ یه، نوكه ل حوكمه‌ت و په‌رلمانی. باوه‌ر ناكه‌م ئێگرتوو د حیادێ دا سه‌ركه‌فتی بیت و دوور نینه تووشی دوبه‌ره‌كیێ ببیت، نه‌مازه ئه‌گه‌ر ئالیێن دی پتر گڤاشتن ل سه‌ر پارتی كرن. وه‌ك دیار گوتارا دژوار ل كوردستانێ دێ زڤریته ڤه و ده‌نگێن نه‌رم و نیانێن سیاسه‌تێ به‌رامبه‌ری پارتی تازه سه‌رهل دده‌ن ڤه. (نه‌وشیران و سه‌لاحه‌دین) دكه‌ڤن دا ل به‌رێ ئۆپۆزسیۆنێ دژی پارتی خه‌باته‌كا سیاسی پێكڤه هه‌یه، دوور نینه هه‌مان سیاسه‌ت دووباره ببیت.\nپارتی ژی ژ پارتێن ئێك بریاره و تا راده‌یه‌كێ ژی پارتی بازنه‌كێ گرتیه د سیاسه‌تێ دا وه‌ك دیار كه‌توارێ نوكه بۆ پارتی یێ باشه كو هه‌می جومكێن سیاسه‌ت و ئابوور و ئاسایشا كوردستانێ ب ده‌ستێ وێ نه، سه‌هلدا بازێن سیاسه‌تێ یێن دژوار په‌یامه‌كه بۆ پارتی ئه‌ڤ كه‌تواره ره‌نگه ئاسان بۆ پارتی نه‌چیته سه‌ری. هه‌تا هه‌لبژارتنان، ئه‌ڤ ره‌وشه به‌رده‌وام نابیت، لێ تشتێ به‌رزێ ل ڤی واری پرۆژه و به‌رنامه‌یێ ئالیێن دی یه به‌رامبه‌ری پارتی، كو تشته‌كێ زه‌لال ڤێ نینه ژبلی هنده‌ك مه‌رجا ئه‌و ژی پارتی پێشوه‌خت قه‌بوول ناكه‌ت چه‌قبه‌ستنا نوكه یا سیاسی ل كوردستانێ نه‌بوونا به‌رنامێن رۆهنه ژ هه‌می ئالیان و ژیانه ل هنده‌ك خه‌ونێن نه‌نۆرمال بوۆ پاشه‌رۆژا ڤی وه‌لاتی.\nبه‌یانناما پارتی یا (زڤر) و(دژوار)؟!\nئه‌وا پشتراست دبیت د جیهانا سیاسه‌تێ دا هیچ دوژمنه‌كێ هه‌تاهه‌تا نینه، د جیهانا سیاسه‌تێ دا هنده‌ك كه‌توار و ره‌هند هه‌نه (180) پله‌یان ئاره‌ستێ سیاسه‌تێ دهێته لادان. ئاشكراتر بێژین رێكه‌فتنا ئَێكه‌تی و گۆڕانێ نه‌حنێر و موعجیزه‌كه چێبووی؟! ئه‌ڤه ل هه‌می پارت و ئالیان دهێته چاڤه‌رێكرن، نه‌مازه ئه‌گه‌ر سه‌ده‌مێن وێ په‌یدا بوون.\nنزانم پارتی ژ چ خال و به‌ندا رێكه‌فتنێ دلته‌نگ بوویه، تا وێ رادێ به‌یاننامه‌كا دژوار به‌لاڤ بكه‌ت، یا ئاشكرا ئه‌وه هیچ رێكه‌فتنه‌ك بێ (پاش به‌نده‌ك نهێنی) نینه، ئانكو هه‌می رێكه‌فتنا گۆڕان و ئێكه‌تیێ ئه‌و نینه ئه‌وا به‌لاڤ بووی، وه‌دیاره پارتی ئاگه‌هداری تشتێن نهێنی یه؟! له‌ورا بێ دبلۆماسیه‌ت و بێ براكماتیه‌تا خوه یا ناڤدار به‌یانه‌كا دژوار و زڤر به‌لاڤ كر. ئه‌گه‌ر مه‌ره‌ما پارتی گڤاشتن بیت ل سه‌ر شه‌ریكێ خوه یێ ستراتیژی، ئێكه‌تیێ كوفره‌كا سیاسی نه‌كریه كو دگه‌ل گۆڕانێ رێككه‌فتی؟! پتر هندێ دیار دكه‌ت كو ئه‌و هێشتا كیانه‌كێ زیندی یه د مه‌یدانا سیاسه‌تێ دا و ژبن چه‌نگێ پارتی ده‌ركه‌فیته وه‌ك گۆڕانێ ئه‌و گونه‌هبار دكر. باوه‌ر ناكه‌م پارتی نه‌زانیت كو دێ رێكه‌فتنه‌ك ب ڤی ره‌نگی یان خراپتر هێته‌كرن.\nب دیتنا من ژبه‌ری تشته‌ك هوسا هه‌بیت ئاگه‌دار بیت، پارتی ژ به‌ری گۆڕان و ئێكه‌تیێ دزانیت هیج كاره‌ك ل ڤی وه‌لاتی بێ پارتی ناهێته كرن و پارتی حزبه‌كا سڤك و گوشه‌گیركری نینه ب رێكه‌فتنه‌كا سیاسی تووشی (هێستریایێ) ببیت وه‌ك نه‌یارێن وێ یێن سیاسی دبێژن، بۆچوونا من به‌یانا پارتی یا زڤر و دژوار بۆ هندێ بوویه لایه‌نێن دی پتر ژ جاره‌كێ بیر بكه‌ن ده‌ما دبیته ده‌مێ سه‌نگه‌ر گرتنا سیاسی ل كوردستانێ و كارت و فاكته‌رێن پارتی ژی ب هێزن د مه‌یدانا سیاسیا كوردستانێ دا. بهێزترین كارت هه‌لوه‌شاندنا حكومه‌تێ و هه‌لبژاراتنێن پێشوه‌ختن. لێ ئه‌وا دبیته جهێ دلته‌نگیێ بۆ تاكێ كورد ئه‌وه جارا ل هنده‌ك مینه‌به‌را بێ شه‌رم باسێ دو ئیداره‌یێ دهێته‌كرن، ئه‌ڤه كوفره‌كا سیاسی یه نه‌كو نێزیكبوون و ئێكگرتنا هنده‌ك ئالیێن سیاسی، پارتی 70 ساله سیاسه‌تێ دكه‌ت خودانا به‌رنامێ خوه یێ جیاوازه و هند زاخ ل پارتی هه‌یه ب دیالۆگێ نه‌یارێن خوه یێن سیاسی رازی بكه‌ت ب رێكه‌فتن یان پێكڤه به‌ر ب ملله‌تی و هه‌لبژارتنان.\nئه‌م ژبه‌ری (100) سالین(سایكس- پیكۆ) ژی پارچه پارچه بوین؟!\nسایكس- پیكوَ رێكفتنه‌كا وه‌لاتێن سه‌ركوفتی بوو ل جه‌نگێ دا. پشتی شوَڕه‌شا (ئه‌كتوبه‌رێ) یا سوڤێتی هاته ئاشكرا كرن. و بتنێ كورد پارچه نه‌كرن به‌لكو عه‌رب ژی توشی پارچه پارچه كرنێ بوون لێ جێوازی ئه‌وه عه‌ره‌ب بوونه چه‌ند ده‌وله‌ت و ئه‌م ل ناز چه‌ند ده‌وله‌تان به‌لاڤ بووین، ب خوه یا راستی بیت ژبه‌ری سایكس-پیكۆ ژی ئه‌م ل گوَر ئه‌نجامێ شه‌رێ(چالدیرانێ) ببوینه دوو پشك. یاراست تر بیت ئه‌م ژبه‌ری چالیدرانێ كوَمه‌كا میرگه‌هێن لوَكال بووین و ب شه‌ر و شور بووین دگه‌ل ئێك. ژبه‌ر میرگه‌هان ژی ئه‌م كوَمه‌كا (عێل و خێل و عه‌شیره‌تا) بوون دیسا ب شه‌ر و شور بووین دگه‌ل ئێك، بكورتی مه روَژه‌كێ كیانه‌كێ ساخله‌م و سه‌نترال نه‌بویه شیان و ڤه‌ژه‌نا مه خودان كه‌ت و ئه‌م نوكه پارچه پارچه بوونا خوه بتنێ بكه‌ینه سه‌ده‌مێ رێكه‌فتنه‌كێ بناڤێ سایكس- پیكۆ. ئه‌م ژ به‌ری سایكس- پیكۆ و ژبه‌ری چالدیرانێ ژی مله‌ته‌كێ نه‌ته‌با و بێ رێكه‌فتن و بێ باروه‌ریه‌كا مكۆم ب هزرا نه‌ته‌وه‌یی كو دره‌نگ هاتیه ئارێ ئه‌م ژێ دوور بوینه. هه‌موو كلتورێ سیاسیێ مه ل به‌ری سایكس- پیكۆ. هنده‌ك میرگه‌هێن كوردی بوین دبن سه‌روه‌ریا (ئوسمانی یان سه‌فه‌ویا) دا بوون. بوَچوونا من دڤیا ئه‌م ل سه‌ده‌مێن ده‌ستپێكی ب زڤڕین بوَچی ئه‌م نه ته‌با و ئێك رێز نه‌بوینه. نه‌ك بوَچی ئه‌م نه‌بوینه ده‌وله‌ت. كورد ژ سه‌دێ 90 موسلمانن و ل ئێك ژینگه‌هێ دابوونه و ب ئێك زمانی دئاخڤن و ئێك كلتور و فلوكلور و ئه‌ده‌ب هه‌یه. روَژه‌كێ ژی ئه‌م ل قه‌واره‌كێ دا نه‌بوینه خودان سه‌روه‌ری. ئه‌م بێهوشێن ده‌مارگیریا عه‌شیره‌تكانێ و ئولداریا كوره بوینه و تالیێ ملله‌ته‌ك د ڤێ ره‌وشێ دا بیت دێ ئاسان بیته قوَربانی زلهێزێن وی سه‌رده‌می. (جوَهیا وعد بلفور) ژبوخوه په‌یدا كر وه‌لاته‌ك ژ (سفرێ) ئاڤاكر و زمانه‌ك ژبیركری ژ هناڤێن په‌رتووكا زیندی كر، بوونه ده‌وله‌ت، فه‌یله‌سوفێن كورد هه‌بوون ڤێ گازیێ بكه‌ن و باشترین گازی گازیا(ئه‌حمه‌دێ خانی بوو) ده‌ما داخازا ئێك گرتنێ ژ میره‌ك و بنه‌مالێن كوردا كری. نه 100 ساله ئه‌م بن ده‌ست، دبیت هزاران سال بن ئه‌م چه‌وسیی و بن ده‌ست، نوكه ژی بتنێ ئاسته‌نگا د رێكا سه‌رخوه‌بونێ دا بێ تفاقیا مه‌یه، به‌رێ عه‌شیر نه‌ته‌بابوون و پاشی بوونه میرگه‌ه و نه‌ته‌با بوون و نوكه یێن بوین حزب و نه‌ته‌با نه، دێ چه‌وا بین ده‌وله‌ت یان ببن ده‌وله‌ت دێ چه‌وابین؟!\nنيشاندان1...161718...19زێده‌تر لاپه‌ر 17 ژ 19


باس لە حوكمڕانییەكەی عەبدولمەهدی دەكرێت – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » باس لە حوكمڕانییەكەی عەبدولمەهدی دەكرێت\nتەنیا ساڵێك درێژەی كێشا\nباس لە حوكمڕانییەكەی عەبدولمەهدی دەكرێت\nكابینەكەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوە، لە مانگی تشرینی یەكەمی ساڵی 2018 لەلایەن پەرلەمانی عیراقەوە متمانەی پێبەخشرا، لە سەرەتای هەمان مانگدا لە 2019، واتا دوای تێپەڕبوونی تەنیا ساڵێك بەسەر دەستبەكاربوونی حكومەتی دوای هەڵبژاردنەكانی 2018، خۆپیشاندانی بەرین بەغدا و شارەكانی ناوەڕاست و باشووری عیراقی گرتەوە.\nبەپێی ئامارە نافەرمییەكان، لە خۆپیشاندانەكان زیاتر لە 600 كەس كوژران و نزیكەی 25 هەزار كەسی تر برینداربوون، دەوترێت ئەو ساڵە خوێناویترین بووە لە مێژووی عیراقی نوێ سەبارەت بە كوژرانی خۆپیشاندەران و خەڵكی ناڕازیی كە بۆ داواكردنی ماف و باشتركردنی حاڵ و گوزەرانیان هاتبوونە سەر شەقام.\nحكومەتەكەی عەبدولمەهدی لەگەڵ ئەوەی میراتگری زۆرێك لەو كێشە و تەنگژانەدا بوو كە عیراقییەكان ناڕەزایی بەرانبەر دەردەبڕن، بەڵام بە بەرپرسی یەكەمی ڕژانی خوێنی خۆپیشاندەران تۆمەتبار دەكرێت، بەو پێیەی سەرۆكی دەسەڵاتی ڕاپەڕاندن بووە لەو ماوەیەدا و دەیتوانی ڕێگە لە سەركوتكردن و تەوژمەكانی توندوتیژی لە خۆپیشاندەران بگرێت، یان لانی كەم ئەو لایەنانە دەستنیشان بكات كە دەستییان لە كوشتنی خۆپیشاندەراندا هەبوو.\nلەو باریەوە غالب شابەندەر سیاسەتمەداری عیراقی ڕایدەگەیەنێت، نە لە ئێستا ونە لە ئایندەدا كەس ناتوانێت عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوە لە نەفرەتی ئەو خوێنەی ڕژا، پاكبكاتەوە.\nشابەندەر لە تویتێكیدا لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (تویتەر) ڕایگەیاندبوو”عادل عەبدولمەهدی (خوێناوی)، خوێناوی بە لاوازییەكەی، ئەو هەرچەندە بە دەستی خوێنی نەڕشتووە، بەڵام ئاسانكاریی بۆ كردووە، لاواز بوو كاتێك بێدەنگ بوو لەبەرانبەر ئابڕوبردنی بكوژان”.\nبە وتەی غالب شابەندەر”ئەو لەلایەن ئەبو جیهاد هاشمییەوە هێنرابوو، ڕۆیشت بەبێ ئەوەی داخی بۆ هەڵبكێشرێت، بەرپرسیارێتی زۆربەی ئەو ڕووداوانەی ڕویاندا دەكەوێتە ئەستۆی”.\nئەو سیاسەتمەدارە عیراقیە پێیوایە”نە لە ئێستا و نە لە ئایندەدا كەس ناتوانێت عەبدولمەهدی لە قوڕی سەرشۆڕی و نەفرەتی ئەو خوێنەی ڕژا، پاكبكاتەوە”.\nهەر لەبارەی عادل عەبدولمەهدی و حوكمڕانییەكەی، موقتەدا سەدر رابەری رەوتی سەدر رایگەیاندبوو، سەردەمی حكومڕانی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوەی عیراق «شكستێكی ئاشكرایە و توشی سەرسوڕمانی كردوم»، دەشڵێت «هاوپەیمانی چاكسازی بەهۆی بەرژەوەندی تایبەتەوە شكستی هێناوە».\nسەدر لە دیمانەیەكدا لەگەڵ كەناڵی (الشرقیە) لە 24ی شوباتی 2020 رایگەیاندبوو» دوای ئەوەی سەرۆك كۆمار محەمەد تۆفیق عەلاوی بۆ پێكهێنانی حكومەت راسپارد «پێویست دەكات ئەركی سەرەكی بریتی بێت لە دیاریكردنی كەسانی سیاسی و بەتوانا بۆ پۆستە وەزارەتەكان، نەك تەنیا كەسانی بێلایەن، چونكە كێشەی عیراق جگە خزمەتگوزاری و ئابوری، كێشەیەكی سیاسیشە».\nبە وتەی رابەری رەوتی سەدر» هاوپەیمانی چاكسازی كە دوای هەڵبژاردنەكان پێكهات لە ئەرك و كارەكانی سەركەوتوو نەبوو، ئەوەش بەهۆی «بەرژەوەندی تایبەتی هەندێك لایەن، بەتایبەت حەیدەر عەبادی سەرۆكی هاوپەیمانی نەسر و سیاستەكانی عەمار حەكیم».\nلەبارەی هەماهەنگیشی لەگەڵ هاوپەیمانی فەتح سەدر رایگەیاندبوو»هیچ هەماهەنگی لەگەڵ هادی عامری سەرۆكی هاوپەیمانی فەتح نییە، تەنیا لە كاتی دانانی عادل عەبدولمەهدیدا هەماهەنگیان هەبووە»، لەبارە ئێرانیش دەڵێت «تاران ئاگاداری كردونەتەوە كە دەستلەكاروباری ناوخۆی عیراق وەرنادات».\nپەست بە رەوشی سیاسی عیراق و دوای قۆناغی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوە، عزەت شابەندەر سیاسەتمەداری سەربەخۆی عیراقی، هۆشداریی دابوو لە “قۆناغە هەرە مەترسیدارەكە” لەسەر سەقامگیری عیراق و پێیوایە ئەو قۆناغە كاریگەریی بۆسەر یەكێتی خاكی عیراق دەبێت.\nعزەت شابەندەر، سیاسەتمەداری سەربەخۆی عیراقی، لە تویتێكیدا لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (تویتەر) نوسیبوی دوای 17 ساڵ لە شكست و بێئومێدی، گەمەی ململانێ لەسەر دەسەڵات لە عیراق لە قۆناغی: (یان یاریی دەكەم یان یاریگەكە تێكدەدەم) دەگاتە قۆناغی: (تەنیا خۆم یاریی دەكەم یان یاریگەكە تێكدەدەم)».\nبە وتەی شابەندەر”ئەم قۆناغە مەترسیدارترینە لەسەر سەقامگیری عیراق و یەكێتی خاكی عیراق لە دوای ساڵی 2003وە تائێستا”.\nلەسەرەتای مانگی تشرینی یەكەمی 2019وە خۆپیشاندانی بەرین لە بەغدا و شارەكانی تری ناوەڕاست و باشووری عیراق بەردەوامە، بەهۆیەوە عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیران دەستلەكاركێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند، لەئێستاشدا لەڕێی حكومەتی راگوزەرییەوە، ئامادەكاری بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخت دەكرێت لە وڵاتدا، بەڵام تائێستا ئاسۆی ئایندەی سیاسی لە عیراقدا ڕوون نییە كە تێكەڵ بە ململانێ ئیقلیمییەكان بووە و وەك بەشێك لەو هاوكێشەیە تەماشا دەكرێت.


لێکۆڵەرێکی عێراقی داوای ڕووبەڕووبوونەوەی سیاسەتەکانی تورکیا دەکات – کوردی – RojNews.News\nلێکۆڵەرێکی عێراقی داوای ڕووبەڕووبوونەوەی سیاسەتەکانی تورکیا دەکات\n22/06/2020 - 1:38:45 pm\nهەینی, 19 يون 2020 – 13:03 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nدکتۆر جەواد بەیزانی، بەرپرسی پەیمانگای عێراقی بۆ لێکۆڵینەوەی کوردی لەبارەی هێرش و سیاسەتەکانی دەوڵەتی تورکی داگیرکەرەوە بۆ ڕۆژنیوز دواو دەڵێت، تورکیا بە تەنها ئامانجی سوریا و عێراق یان هەر ناوچەیەکی دیاریکراوی نییە، بەڵکو بەرژەوەندی گەورەتری هەیە و وەک چۆن ئێران دەسەڵاتی گرتووە بەسەر چەند ناوچەیەکی گرنگدا، تورکیاش بە هەمان شێوە هەوڵی ئەوە دەدات و هەردووکیان دژن، بەڵام ماوەیەکی زۆرە بەرژەوەندییەکانیان باڵاترن لە ناکۆکیەکانیان.\nئەو لێکۆڵەرە عێراقییە، دەڵێت، ئێستا تورکیا هێزێکی زۆری بەسەر چەند وڵاتێکی ئەفریقی و سوریاو عێراقدا هەیە لەگەڵ بەشێک لە کوردەکان ئەویش لە چوارچێوەی بنکە و بارەگا سەربازیەکانیدا، هەروەها بڕوای وایە ئامانج لەو باڵادەستیەی تورکیا بڵاوکردنەوەی هێزی ئیسلامیە لەژێر سەرپەرشتی ئەفسەرانی تورک و کەڵک وەرگرتن لە هەڵگەڕاوە و چەتەکان لە سەنگەرەکانی دەرەوە بۆ لێدان لە وڵاتێک یان لایەنێکی دیاریکراو لە دەرەوەی سنوری خۆی وەک ئەوەی ئیستا لە سوریا و لیبیا پەیرەوی دەکات.\nلەبارەی ڕۆڵی دەوڵەتی تورکیش لە داگیرکردنی موسڵ لە لایەن چەتەکانی داعشەوە، دەڵێت، تورکیا بەرژەوەندی باڵای هەیە لەناوچەکە بەتایبەت لەگەڵ ئەوانەی کاریان لەگەڵدا دەکات و خەونی داگیرکردنی ئەو شارەی هەیە، پێشیوایە تورکیا یارییەکی مەترسیدار دەکات ئەگەر بێت و بە هەماهەنگی ئیسرائیل و ئەمریکا نەبێت.\nهەروەها دوپاتیدەکاتەوە تورکیا بووەتە هەڕەشە لەسەر عێراق و وڵاتانی دیکە، لەسەر وڵاتانیش بە پێویستی دەزانێت بەر بەو پلانانەی دەوڵەتی تورک بگرن و کار بکەن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی و کەڵک لە هەموو ئامرازە بەردەستە مەدەنیەکان و ڕاگەیاندن وەربگرن.\nئەو لێکۆڵەرە عێراقییە پێیوایە سیاسەتی سعودیە، ئیمارات، سوریا و تەنانەت عێراقیش هەڕەشەیە بۆسەر کورد و بە پێویستی دەزانێت هەموو لایەک بزانێت سیاسەتی دەوڵەتی تورک بۆ قوڵکردنەوەی قەیرانەکانە.\nکاسبکارانی هەولێر گردبوونەوە و شەقامێکیان داخست


گوڵان میدیا - له پرِۆژه‌یه‌كى نوێدا.. گوڵ به قوتابیانى قۆناغى یه‌كه‌م ده‌درێت\nكوردى عربى Kurdî English Today : Thu May 23 13:05:41 AST 2013\n23/05/2013 : 12:47:46 كۆمپانیایه‌كی ئێرانی، پڕۆژه‌ی رێبه‌ری بازرگانیی هه‌رێم و ئێران جێبه‌جێ ده‌كات23/05/2013 : 12:42:00 بڵاوكراوه‌كانی پێشانگای ته‌ندروستی ژماره‌یه‌ك هه‌ڵه‌ی زمانه‌وانی و چاپی تێدایه23/05/2013 : 12:17:49 حکوومەتی عێراق پارەی فرۆکە جەنگییەکانی (ئیف ١٦) مان داوە23/05/2013 : 11:50:36 په‌یامی ده‌زگای رۆشنبیری و راگه‌یاند به‌بۆنه‌ی (36)مین ساڵه‌ى هه‌ڵگریسانى شۆرِشى گوڵان23/05/2013 : 11:37:03 وەزارەتی ئەوقاف: وەزارەتی دارایی دەیەوێ بەتۆمەتبارکردنی وەزارەتی ئەوقاف خۆی لەبەرپرسیاریەتی بدزێتەوە22/05/2013 : 20:59:09 مه‌سرور بارزانى: پڕۆژه ده‌ستووری هه‌رێم قۆناغه یاساییه‌كانی تێپه‌ڕاندووه و هیچ لایه‌نێك ده‌سه‌ڵاتی نییه بگه‌ڕێنێته‌وه په‌رله‌مان22/05/2013 : 17:38:20 هۆشیار زێباری: حكوومەتی عێراق لە زۆر دۆسێدا شكستی هێناوه22/05/2013 : 17:32:28 نوێنەرایەتی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا و سەنتەری تایبەتی ئەمریكا بۆ زمانی ئینگلیزی و هونەرە جوانەكان پۆلێكی نوێی پرۆگرامی ئەكسێسی زمانی ئینگلیزیان لە سلێمانی دەستپێكرد22/05/2013 : 17:28:49 په‌رله‌مان و حكوومه‌ت داكۆكى له‌سه‌ر هه‌ماهه‌نگیى زیاتر ده‌كه‌نه‌وه22/05/2013 : 17:02:45 به هۆی ته‌قینه‌وه‌ى مین شوانكارێك قاچێكى له‌ده‌ستدا\nبەڵێ نەخێر كۆتایی نایەت، لاواز دەبێت له پرِۆژه‌یه‌كى نوێدا.. گوڵ به قوتابیانى قۆناغى یه‌كه‌م ده‌درێت رێكەوتی دابه‌زاندن: 12/12/2012 : 16:21:54\n12ی کانوونی یەکەم/دیسەمبەر(گوڵان میدیا)- سىَ قوتابى قۆناغى چواره‌مى به‌شى كارى كۆمه‌لاَیه‌تى كۆلیژى ئه‌ده‌بیات، له پرِۆژیه‌كى نوێدا گوڵ به قوتابیانى قۆناغى هه‌مان به‌ش ده‌ده‌ن. له گۆرِه‌پانى كۆلیژى ئه‌ده‌بیات، گوڵ به قوتابیانى قۆناغى به‌شى یه‌كه‌مى كارى كۆمه‌لاَیه‌تى كۆلیژى ئه‌ده‌بیات درا، ئامانج له‌و پرِۆژه‌یه هه‌نگاوێكه بۆ پێشوازیكردنى شكۆمه‌ندانه له‌و قوتابیانه‌ى كه سالاَنه له زانكۆو په‌یمانگاكان وه‌رده‌گیرێن.\nسه‌ره‌تا یاریده‌ده‌رى راگرى كۆلیژ له گوته‌یه‌كى كورتدا، خۆشحاڵى خۆى بۆ ئه‌و كاره ده‌ربرِى و ده‌ستخۆشیشى له رێكخه‌رانى ئه‌و پرِۆژه‌یه كرد.\nدواتر له‌لایه‌ن برِیارى به‌شى كارى كۆمه‌لاَیه‌تى و د.كرۆس سه‌رپه‌شتیارى پرِۆژه‌كه وتارى جیا خوێندراوه‌یه، كه جه‌ختیان له نه‌هێشتنى دیارده ناشیرینه‌كان كرده‌وه‌و داواى گه‌رموگورِى زیاترشیان كرد بۆ چالاكى جۆراوجۆر له‌پێناو پێشوازیكردنى شكۆمه‌ندانه‌ى قوتابیانى وه‌رگیراو له زانكۆو په‌یمانگاكاندا. دواى دابه‌شكردنى گوڵه‌كان به‌سه‌ر قوتابیان تازه وه‌رگیراو پرِۆژه‌یه‌كه كۆتایى هات، برِیاره له ماوه‌ى داهاتوو پرِۆژه‌و كارى زیاتر له‌و به‌شه رێكبخرێت. ئه‌م بابه‌ته (65) جار بینراوه\tهیچ كۆمێنتێك نه‌دۆزرایه‌وه\nژماره‌ی سه‌ردان : 19895028


لێدوانی دەروازە:ئەفریقا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەڕێز @Amine yousefi: زۆر زۆر سوپاس بۆ دەستکاریەکانت ،ئەو ڕەنگەی هەڵتبژاردووە ڕەنگی ئەفریقایە ،سەبارەت بە نەخشەئاڵای وڵاتەکان ئەگەر نزیکی یەکیان نەخەینەوە ئەوە جوانیەکەیان نیشان نادەن ،بەهیوام بتوانی یارمەتی زیاتر پێشکەش بکەی دیاکۆ (لێدوان) ٠٦:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@دیاکۆ: بۆ ڕەنگەکەی هەر ویستم جیاواز بێت لەگەڵ ئەمریکای لاتین، بە دڵی خۆتان بیانگۆڕن، بەشی ئاڵاکانیش لەمە باشترم بۆ لێ نەکرا، بەشکم @Aram:یش چاوێکی لێ بکات بزانین چی لێ کەین. Şûşe وتووێژ ٠٦:١٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@Amine yousefi: ئەگەر چاک نەبوو ناچارین لایان ببەین ،دەتوانی وەک ئەمریکای لاتین ڕێکیان بخەین،یانیش وەک وێنەی هەڵبژێردراو دانە دانە بگۆڕدرێن ،سوپاسدیاکۆ (لێدوان) ٠٦:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nئەوە چۆنە داینێین؟ -- Şûşe وتووێژ ٠٨:٣١، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@Amine yousefi: ئەگەر بتوانی وەک وێنەی هەڵبژێردراوی لێبکەیت زۆر جوانترە ،دانە دانەیان خۆیان بگۆڕدرێن،ماندوو نەبیدیاکۆ (لێدوان) ٠٨:٣٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nسڵاوتان لێ بێت @دیاکۆ: و @Amine yousefi: ھەڵە نەبم باسی ئەم پەڕە دەکەن. بیرۆکە: من بیرۆکەیەکی ترم بە مێشک ھاتووە! بۆ مۆبایل نازانم ھەستی پێ دەکەن یان نە، بەڵام گەر بە کۆمپیوتەر لێرەن، ئەوا ھەوڵ بدەن لە وێنەکەدا کرتە لەسەر ئاڵای میسر بکەن و بزانن چی دەبینن؟ :) پێتان چۆنە بۆ گشت ئاڵاکانی تر ئاوا بکەین؟ سپاس! -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٩:٥٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@Aram: بەڵێ کاکە ڕێک ئەوە باشە شتێکی زۆر مەزنە هەموو وڵاتەکان وەها بن ،دەست خۆشدیاکۆ (لێدوان) ٢١:٠٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@Aram: زۆر تەواوە. سوپاس بۆ تۆŞûşe وتووێژ ٠٨:٠٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_دەروازە:ئەفریقا&oldid=693685»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٨:٠٣ی ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


رووتێکردن و کشانه‌وه‌ی سیاسیی\nSaturday, 06.05.2010, 12:00\nمه‌به‌ستم له رووتێکردنی سیاسیی ئه‌وه‌یه کاتێک جه‌ماوه‌ر به‌گشتیی روو ده‌کاته ده‌سته‌ڵاتێک، ئایدۆلۆجییه‌ک یان به‌رنامه‌یه‌ک. دوو خاڵی سه‌ره‌کیی له رووتێکردنی سیاسییدا هه‌یه.\nیه‌که‌م، باوه‌ڕ و هیوا به رووتێکراو:\nدووه‌م، رووتێکردن جه‌ماوه‌رێکی زیاد له ئه‌ندامان و هه‌وادارانی رووتێکراوه‌که ده‌گرێته‌وه. پێچه‌وانه‌ی رووتێکردنیش کشانه‌وه‌ی سیاسییه، کاتێک جه‌ماوه‌ر باوه‌ڕی به رووتێکراو نامێنێت و بێهیوا ده‌بێت لێی.\nله ناو کۆمه‌ڵگای کوردئاسادا به‌رنامه که‌متر جێگای سه‌رنجه. زیاتر روو ده‌کرێته که‌س، ئایدۆلۆجیی یان رێکخراو. رووتێکردن و کشانه‌وه‌ی سیاسیی پرۆسه‌یه‌کی مێژوویین که کاتیان هات زه‌حمه‌ته به فاکته‌ری رۆژ به‌ریان لێ بگیرێت. له خواره‌وه په‌نجه بۆ چه‌ند نموونه‌یه‌ک راده‌کێشم:\nله سه‌رده‌می جه‌نگی جیهانیی یه‌که‌مدا، دوای ئه‌وه‌ی که گفت و به‌یانه‌کانی به‌ریتانیا و فه‌رنسا ده‌رباره‌ی رزگاریی گه‌لان درۆ ده‌رچوون، ئایدۆلۆجی کۆمۆنیزم و ده‌سته‌ڵاتی یه‌کێتی سۆڤیه‌ت بوون به جێگای باوه‌ڕو هیوای جه‌ماوه‌ری گه‌لانی ناوچه‌که. که جوڵانه‌وه‌ی چه‌کداریی کورد ساڵی 1961 ده‌ستی پێ کرد جه‌ماوه‌ر بڕوای خۆی دا به سه‌رانی ئه‌م جوڵانه‌وه‌یه و رویان تێکردن. ساڵی 1976 کاتێک جوڵانه‌وه‌ی چه‌کداریی ده‌ستی پێ کرده‌وه چه‌ند رێکخراوێک چوونه شاخ، به‌ڵام له‌ناو هه‌موویاندا کۆمه‌ڵه رووتێکردنی سیاسیی به‌ده‌ست هێنا. ساڵی (1992)ش کاتێک په‌رله‌مانی کوردستان هه‌ڵبژێردرا جه‌ماوه‌ر باوه‌ڕ و هیوایه‌کی گه‌وره‌ی پێی بوو. له دوای ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌وه رووتێکردنی سیاسیی له هه‌ڵبژاردنی رۆژی (25/07/2009)دا خۆی ده‌رخست که رووی کرده نه‌وشیروان مسته‌فا. جه‌ماوه‌رێکی به‌رفراوان ده‌نگی دا بۆ لیسته‌که‌ی. یه‌که‌م شتیش که ناوبراو کردی ئه‌وه بوو، دوای هه‌ڵبژاردن خۆی له لیسته‌که هاته ده‌ره‌وه.\nرێکخراو بۆ دروستکردنی سه‌ردارێکه هه‌موو مافێکی بڕیار بخرێته ده‌ستییه‌وه\nهێزی وشه له باوه‌ڕهه‌بووندایه به قسه‌که‌ر\nباوه‌ڕدروستبوون و هیواپه‌یدابوون به رووتێکراو بێ بناغه نییه. رووکردنه که‌سێک، ئایدۆلۆجییه‌ک یان پارتێک بێ خواست و چاوه‌ڕوانیی له رووتێکراو نابێت. کاتێک جه‌ماوه‌ری رووتێکه‌ر باوه‌ڕی به‌وه نه‌ما که رووتێکراو خواسته‌کانی دێنێته دی ئیتر باوه‌ڕ و هیوای پێی کز ده‌بێت. تا پله‌ی بێباوه‌ڕیی و بێهیوایی رووتێکه‌ران زیاتر بێت، رووتێکراو زیاتر توشی کشانه‌وه‌ی سیاسیی ده‌بێت.\nکۆمۆنیزم دیاره له زۆر شوێنی جیهان که‌م و زۆر توشی کشانه‌وه‌ی سیاسیی بووه، به‌ڵام ساڵی 1989 که دیواری به‌رلین روخا و سیستێمی کۆمۆنیزم نه‌ما توشی ته‌به‌ق بوو. (ته‌به‌ق نه‌خۆشییه‌کی کوشنده‌یه له سمی ره‌شه‌وڵاخ ده‌دات و ئیتر له رۆشتنی ده‌خات.) جوڵانه‌وه‌ی چه‌کداریی کورد ساڵی 1964 که بوو به دوو به‌شه‌وه جه‌ماوه‌ر به گشتیی باوه‌ڕی پێیان لاواز بوو. ساڵی 1975 که جوڵانه‌وه‌ی چه‌کداریی ئاشبه‌تاڵی کرد سه‌رانی جوڵانه‌وه‌که توشی کشانه‌وه‌یه‌کی کوشنده‌بوون. له هه‌ڵبژاردنی په‌ڕله‌مانی رۆژی (25/07/2009)دا ده‌رکه‌وت که یه‌کێتی توشی کشانه‌وه‌ی سیاسیی بووه.\nئایا چۆن مرۆڤ خۆی ده‌پارێزێت له کشانه‌وه‌ی سیاسیی، چۆن ده‌که‌وێته رووتێکردنه‌وه، ئه‌مانه به جێگای خۆیان. ئه‌وه‌ی لێره‌دا جێگای باسه ئه‌وه‌یه ئایا چۆن رووتێکردن و کشانه‌وه‌کان رۆڵ ده‌بینین له هه‌ڵسه‌نگاندن، تێگه‌یشتن و هه‌ڵوێسته‌کانماندا؟\nرووتێکردنی سیاسیی ئه‌سپ نییه له‌به‌رده‌رگا بیبه‌ستیته‌وه\nئه‌م جوڵانه‌وه‌یه رووتێکردنی سیاسییه نه‌ک بزوتنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تیی\nشتێک له‌و شتانه‌ی که ده‌بێته جێگای باوه‌ڕ و هیوای مرۆڤ ئایدۆلۆجییه. ئایدۆلۆجیی قاڵبێک دائه‌ڕێژێت بۆ بیرکردنه‌وه و تێگه‌یشتن. ئه‌و روانگانه دیاری ده‌کات که لێوه‌یان و هه‌روه‌ها به پێیان مرۆڤ پێوانه و هه‌ڵسانگاندن و سه‌رئه‌نجام تێگه‌شتن دروست ده‌کات. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر له ئایدۆلۆجیی کۆمۆنیزم ورد ببینه‌وه به‌گشتی وا له کۆمه‌ڵ ده‌ڕوانێت که پێکهاتووه له ژماره‌یه‌ک چینی دژ به یه‌ک و له هه‌مان کاتیشدا بۆ یه‌ک پێویست. وه‌کو چینی بۆرجوازیی و چینی کرێکار که یه‌که‌م پێویستی به هێزی کاره و دووه‌م پێویستی به ئیشه که سه‌رمایه ده‌یخاته‌وه. ئه‌مه به پێچه‌وانه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی تره‌وه که لای وایه چینه‌کانی کۆمه‌ڵ یه‌کتریی ته‌واو ده‌که‌ن. له شۆڕشی فه‌ره‌نسییدا سلوگانی "برایه‌تیی" پێچه‌وانه‌ی ئایدۆلۆجیی کۆمۆنیزم بوو. چونکه کۆمۆنیزم بڕوای به برایه‌تیی نییه له نێوانی چینه جیاوازه‌کاندا. روانین له روانگه‌ی ئه‌م بیره‌وه ئه‌وه دروست ده‌کات که لایه‌نی به‌رامبه‌ر به ناحه‌ز بناسرێت. له کوردستانی خۆماندا ئه‌م ته‌ره‌قانه له هه‌ر که‌س درابێت به چاوی رق، دوژمن یان نه‌فره‌ته‌وه سه‌یر کراوه: ئاغا، شێخ، مه‌لا، حاجی، بۆرجوازیی، بۆرجوازیی بچوک، جوتیاری هه‌لپه‌رست، بازرگان و خاوه‌نموڵک. ته‌نها چینی کرێکار، که به حساب ده‌بێت حوکم بگرێته ده‌ست، ده‌مێنێته‌وه. ئه‌م چینه‌ش له کوردستاندا هه‌رگیز وه‌کو هێزێکی سیاسیی نه‌بووه. ئه‌وه‌ی که به ناوی چینی کرێکاره‌وه قسه‌ی کردووه خۆی کرێکار نه‌بووه. زۆربه‌ی ئه‌م به‌رپرسانه‌ی ئێستای کورد که خاوه‌ن حیمایه و سامانی ناشه‌رعیین کاتی خۆی به‌ناوی دادپه‌روه‌ریی مارکسیزمه‌وه خه‌ڵکیان حوکم ئه‌دا.\nتیوریه‌کی تری ئه‌م ئایدۆلۆجییه ئه‌وه بوو که ناوه‌ڕۆکی خودی هه‌ر جوڵانه‌وه‌یه‌ک خۆی به‌س نییه بۆ ئه‌وه‌ی به پێشکه‌وتنخواز بناسرێت. ئه‌گه‌ر پێوانه‌که وا که‌وته‌وه، که ئه‌و جوڵانه‌وه‌یه دژی ئیمپریالیزم بوو ئه‌وا پێشکه‌وتنخوازه با خودی جوڵانه‌وه‌که‌ش پادشایه‌ک سه‌رکرده‌ی بێت. به‌ڵام ئه‌گه‌ر دژی ده‌وڵه‌تێک بێت که له‌به‌ره‌ی سۆڤیه‌تدا بێت ئه‌وا به کۆنه‌په‌رست ده‌شکێته‌وه هه‌رچه‌نده ئه‌م جوڵانه‌وه‌یه پارتێکی سۆسیالیستیی سه‌رکرده‌یی بکات. بۆ نموونه له مانگی پێنج و شه‌شی ساڵی (1920)دا کاتێک که نوێنه‌ری هاوپه‌یمانه‌کان له‌گه‌ڵ نوێنه‌ری تورک و ئه‌رمه‌ندا له سیڤه‌ر ئیمزای رێککه‌وتنیان ئه‌کرد کۆمۆنیسته‌کان شانبه‌شانی هێزی که‌مال ئه‌تاتورک و هێزی روس له (02/12/1920)دا حکومه‌تی ئه‌رمینیایان روخاند (1/29).\nده‌رس وه‌ربگیرایه کوردی عێراق په‌نجه‌ی خۆی ده‌بڕی و نه‌ده‌چووه‌وه به‌رده‌می هه‌مان سندوقی هه‌ڵبژاردن\nنه‌وشیروان مسته‌فا ئاوی کرده‌وه ژێر به‌له‌مه‌که‌ی یه‌کێتی\nپارت و سه‌رکرده و پرۆگرام\nله‌ناو کۆمه‌ڵگای نادیموکراتییدا رێکخراو زیاتر بۆ دروستکردنی سه‌ردارێکه که هه‌موو مافێکی بڕیار بخرێته ده‌ستییه‌وه. ئه‌م که‌سه‌ش ئه‌بێت که‌سێکی جیا بێت له هه‌موو. کاک نه‌وشیروان مسته‌فا ده‌ڵێت: "مه‌لا مسته‌فا لای خه‌ڵک کرا بوو به سه‌رکرده‌یه‌کی ئه‌فسانه‌یی له شکان نه‌هاتوو، بگره به بتێکی په‌رستراو (2/54)." له کاتی بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کانی په‌ڕله‌مانی رۆژی (25/07/2009)شدا گرده‌که‌ی کاک نه‌وشیروان مسته‌فایان ناو ده‌برد به "گردی پیرۆز". چونکه له یه‌کێتی نیشتیمانیشدا بڕیار له ده‌ستی (مامجه‌لال)دا بووه و مه‌کته‌بی سیاسیی ته‌نها بۆ دیکۆر بووه، ئه‌وا کاک نه‌وشیروان مسته‌فا چه‌ند جارێک که بڕیاره‌کانی ئه‌وی پێ قوت نه‌چووبێت ئه‌وه‌ی بۆ ماوه‌ته‌وه که خۆی له یه‌کێتی دووره په‌رێز بگرێت. دیاره وا بیری کردۆته‌وه که مافی بڕیار هی ئه‌وه.\nبه‌رنامه‌و پرۆگرام بۆ ره‌چاوکردن نییه. پارتی دیموکراتی کوردستان هه‌رچییه‌ک بێت دیموکرات نییه. که‌سیش بۆ ئه‌وه نه‌بۆته ئه‌ندام نییه که هه‌وڵ بۆ دیموکراتیی بدات. هه‌ر پارتێکی تری کوردیی بگریت به‌رنامه‌و پرۆگرامه‌که‌ی هیچ په‌یوه‌ندییه‌کی به کار و راستیی پارته‌که‌وه نییه. ئه‌ندامه‌کانیش وایان حساب نه‌کردووه که به‌رنامه بۆ ئه‌وه بێت جێبه‌جێ بکرێت. جه‌وهه‌ری له‌گه‌ڵبوون له‌گه‌ڵ پارتێک باوه‌ڕو هیوابوونه به‌و پارته و به‌س، نه‌ک له رێگای ئه‌و پارته‌وه سیاسه‌ت و به‌رنامه‌یه‌کی دیاریکراو به ئه‌نجام بگه‌یه‌نرێت. له رێگای باوه‌ڕ و هیواوه به لایه‌نێک باوه‌ڕپێبوو ملکه‌چیی خۆی راده‌گه‌یه‌نێت و بێمافیی خۆی ده‌خاته ده‌ستی ئه‌و لایه‌نه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو مافێکی بڕیار له ده‌ستی باوه‌ڕپێکراودا (که‌س بێت یان رێکخراو) کۆببێته‌وه. جه‌ماوه‌ر که له هه‌ڵبژاردنی (25/07/2009)دا ده‌نگی دا بۆ لیستی گۆڕان له‌به‌ر ئه‌وه نه‌بوو که به‌شداریی بکات له جێبه‌جێکردنی به‌رنامه و په‌یامه‌کانی نه‌وشیروان مسته‌فادا. راگه‌یاندنی گرده‌که ناوه‌ڕۆکێکی تازه پیشان نادات و لاوازیشه. په‌یامه‌کانی نه‌وشیروان مسته‌فا نه‌بێت که گفتی گرنگ بوون به کۆمه‌ڵ، که‌چی وه‌کو به‌رد که‌وتنه ناوگۆمه‌وه، نه‌بوون به جێگای گفتوگۆ. جه‌ماوه‌ر که ده‌نگی دا بۆ لیستی گۆڕان بۆ ئه‌وه بوو که ده‌سته‌ڵاتدارێکی تازه دروست بکات بۆئه‌وه‌ی به‌رانبه‌ر به ده‌سته‌ڵاتداره کۆنه‌که پێی بوه‌ستێته‌وه. به‌ڵام کاک نه‌وشیروان مسته‌فا به حوکمی هه‌ندێک فاکته‌ر به هه‌لومه‌رجی خۆی ده‌ڕوات نه‌ک به گوێره‌ی ویستی جه‌ماوه‌ر.\nله بواری نوسینیشدا، بڕوابوون به نووسه‌ر ده‌رگا له سه‌ر واتای نووسینه‌که ده‌کاته‌وه. ده‌گێڕنه‌وه جارێک له که‌سێک ده‌پرسن که تۆ له شیعره‌کانی (بابلۆ نیرودا) تێناگه‌یت بۆچی چه‌پڵه‌یان بۆ لێده‌ده‌یت؟ ئه‌ویش له وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: چونکه من بڕوام پێیه‌تی. کامه‌ران قازی له نوسینێکدا ده‌رباره‌ی شێرکۆ بێکه‌س، که ده‌ڵێت ده‌نگ بده‌ن به سه‌وز، ده‌نوسێت: "چه‌ند هه‌ستم به که‌می خۆم کرد و کیوی هیوام ڕما. هه‌ستم کرد چه‌ند درۆزن بووم، ئه‌و ڕۆژه‌ی خه‌ڵکی گوندی قزله‌رم بانگ کرد، پێم ووتن: وه‌رن گوێ له ووشه‌ی وه‌ک گوڵ بگرن (3). پیرۆزیی و قورسایی ئایه‌ته‌کان خودی تێکسته‌کان دروستی ناکه‌ن، به‌ڵکو باوه‌ڕبوون به خوداوه‌ند و ئاینه‌که و هیوابوون به پاداشتی به‌هه‌شت دروستیان ده‌که‌ن. ژماره‌یه‌کی زۆر که‌س هه‌ر له ئایه‌ته‌کان تێناگه‌ن.\nئه‌وانه‌ی وشه‌ی قه‌ڵه‌و ده‌رباره‌ی ئازادیی، دیموکراتیی و مافی مرۆڤ ریزده‌که‌ن با وانه‌زانن که هێزی قسه له ناو وشه‌کاندایه. هێزی وشه له باوه‌ڕهه‌بووندایه به قسه‌که‌ر. چاوسیسکۆی سه‌رۆکی رۆمانیا که دوا جار له کاتی قسه‌کردندا بۆ جه‌ماوه‌ر به‌ردیان تێگرت له‌به‌ر ئه‌وه نه‌بوو که قسه‌کانی خراپ بووبوون، به‌ڵکو له‌به‌رئه‌وه بوو که ئیتر باوه‌ڕیان به خۆی و حوکمی نه‌مابوو. له هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنی رۆژی (25/07/2009)ی په‌ڕله‌مانی کوردستاندا قسه‌ی به‌رپرسانی یه‌کێتی له‌به‌ر ئه‌وه بێ پێز نه‌بوو چونکه نه‌یان ده‌زانی وشه‌ی جوان هه‌ڵبژێرن. به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه بوو که ئه‌وان جێگه‌یان لاواز بوو، یه‌کێتی تووشی کشانه‌وه‌ی سیاسیی بووه، هه‌رچییه‌کیان بووتایه هه‌ر نه‌یده‌خوارد. ته‌نانه‌ت که له شه‌وێکدا ژماره‌یه‌ک جاده‌یان قیرتاو ده‌کرد، به‌یانی خه‌ڵک ده‌یوت سوپاس بۆ ترس له سه‌رکه‌وتنی کاک نه‌وشیروان، ئه‌و نه‌بووایه ئه‌مه‌یان نه‌ده‌کرد. به پێچه‌وانه‌ی یه‌کێتییه‌وه که جه‌ماوه‌ر باوه‌ڕو هیوای پێی نه‌ماوه، نه‌وشیروان مسته‌فا که‌وتبووه رووتێکردنی سیاسییه‌وه. فه‌رهاد سه‌نگاویی به هه‌رلایه‌کدا شقارته‌ی هه‌ڵبایه هه‌ر له‌سه‌ر باریکیی ده‌که‌وته‌وه. جه‌ماوه‌رێکی زۆر ئێستا به جۆرێکی تر له نه‌وشیروان مسته‌فا ده‌گه‌ن. ئه‌وه‌ی که گۆڕاوه خودی نوسین و سیستێمی بیرکردنه‌وه‌ی ناوبراو نییه، به‌ڵکو باوه‌ڕی خه‌ڵکه پێی. ژماره‌یه‌کی زۆر که جاران نه‌تده‌وێرا لایان بڵێی نه‌وشیروان مسته‌فا مێژوونوسێکی باشه، ئێستا خۆی وه‌کو که‌سێکی بێوێنه‌و قسه‌کانیشی وه‌کو قسه‌ی بێهاوتا لێکده‌ده‌نه‌وه.\nرووتێکردنی سیاسیی ئه‌سپ نییه له‌به‌رده‌رگا بیبه‌ستیته‌وه. رووتێکراو که به‌یانی رۆژی له‌سه‌ر هه‌ڵهات له‌گه‌ڵیدا نه‌ڕوات ئێواره سێبه‌ری له‌سه‌ر دادێت. جیاوازیی نێوان رووتێکردنی سیاسیی و بزوتنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تیی ئه‌وه‌یه که یه‌که‌م باوه‌ڕپه‌یداکردن و هیوابوونه به رووتێکراو که مه‌رج نییه له‌گه‌ڵ رووتێکردنه‌که‌دا بێته‌وه، زیاتر ئاوات دروستی ده‌کات. به‌ڵام بزوتنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تیی هه‌ڵگری نه‌ژادی گۆڕانکارییه که سه‌رچاوه له پێویستیی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه ده‌گرێت و ویستێکی سیاسیی دروست ده‌کات بۆ گۆڕان.\nئه‌م جوڵانه‌وه‌یه‌ی ئێستای جه‌ماوه‌ر که ده‌یه‌وێت گرده‌که بکات به هه‌وێنی خۆی رووتێکردنی سیاسییه نه‌ک بزوتنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تیی.\nرۆڵف ئییه‌ڤه‌گۆرد، مامۆستای زانکۆ له سوید، ده‌ڵێت: ده‌رسێک فێربووبێتین له مێژوو، ئه‌وه‌یه که دیکتاتۆر ده‌رس وه‌رناگرێت. به‌ڵام من باوه‌ڕم وایه که: ده‌رس وه‌رناگیرێت. ده‌رس ئه‌گه‌ر وه‌ربگیرایه کوردی عێراق په‌نجه‌ی خۆی ده‌بڕی و نه‌ده‌چووه‌وه به‌رده‌می هه‌مان سندوقی هه‌ڵبژاردن.\nهه‌رچه‌ند ده‌سته‌ڵاتی یه‌کێتی نیگه‌ران بێت له کاک نه‌وشیروان مسته‌فا به‌ڵام قه‌رزارباره به‌وه‌ی که ناوبراو ئاوی بۆ کرده‌وه ژێر به‌له‌مه‌که‌ی، جارێکی تر سه‌رکه‌وتووانه جه‌ماوه‌ری راپپچ کردەوە بۆ دەنگدان.\n1. د.ولید حمدی، الکرد و کردستان فی الوسائیق البریتانیه، 1992.\n2. نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین، په‌نجه‌کان یه‌کتری ئه‌شکێنن، 1997.\nگۆڤاری کۆنتراکت، ژماره: 2، سوید.3


سەرۆکی نوێنەرایەتی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە بەغداد ڕەتیدەكاتەوە هۆكاری نەناردنی 200 ملیار دینارەكەی هەرێم وەزیری دارایی فیدراڵ بێت، بەڵكو بۆ تەواونەبوونی وردبینی لە لیستی موچەخۆران دەگەڕێنێتەوە.\nفارس عیسا، سەرۆکی نوێنەرایەتی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە بەغداد بە تۆڕی میدیایی ئێستای ڕاگەیاند، “هۆكاری نەناردنی 200 ملیار دینارەكەی بەغداد تەواونەبوونی وردبینیی دیوانەكانی چاودێریی دارایی عێراق و هەرێمە لەسەر لیستی موچەخۆرانی هەرێمی كوردستان”.\nدەربارەی دەنگۆی ئەوەی هۆكاری نەناردنی 200 ملیار دینارەكە ڕازینەبوونی وەزیری دارایی عێراقە بۆ ناردنی ئەو سلفەیە، فارس عیسا دەڵێت، “هیچ پەیوەندی بەوەوە نیە و وەزیری دارایی هۆكار نیە، بەڵكو پەیوەستە بە تەواونەبوونی وردبینی لە لیستی فەرمانبەران و موچەخۆران لەلایەن هەردوو دیوانی چاودێری دارایی هەرێم و عێراقەوە”.\nسەرۆکی نوێنەرایەتی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە بەغداد، ئاشكراشیكرد، “هەركاتێك وردبینی كۆتایی پێبێت، بەغداد 200 ملیار دینارەكە دەنێرێت”.\nئەمە لەكاتێكدا ڕۆژی 15ی ئەم مانگە وەزارەتی دارایی فیدراڵ ناردنی 200 ملیار دیناری مانگانەی بۆ هەرێمی كوردستان ڕاگەیاند، ئەمەش دوای ئەوەی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بە دەنگی ئەندامەكانی بڕیارەكەی پەسەندكرد، هەروەها وتەبێژی حكومەتی عێراق ناردنی پارەكەی بە “سولفە” وەسفكرد و دواتر لە پشكی بودجەدا چارەسەر دەكرێت، بەڵام تا ئێستا بەغداد پارەكەی نەناردووە.\nڕۆژی هەینی ڕابردووش ئەمیندارێتیی گشتیی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بە فەرمی نوسراوی بۆ وەزارەتی دارایی فیدراڵ كردووە بۆ ناردنی 200 ملیار دینارەكە، بەڵام ئەمڕۆ كە كۆتا ڕۆژی مانگی حوزەیرانە، بەغداد تا ئێستا ڕەوانەی هەرێمی كوردستان نەكراوە.\nعێراق و هه‌رێم


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 31-05-2019\n$باشووری کوردستان$ - هێزێکی نوێی سەربازانی تورکیا گەیشتە ناوچەکانی شارۆچکەی #زاخۆ# و #ئامێدی# لە سنووری پارێزگای #دهۆک#، سەرچاوەیەکیش دەڵێت: بەرەبەیانی ئەمڕۆ گەیشتووە.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:right;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2019/284078/0010.JPG=KTML_ImageCaption_Title=وێنەی رۆژ: 31-05-2019=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=وێنەی رۆژ: 31-05-2019=KTML_ImageCaption_End= - ڕژێمی تورکیا لە درێژەی داگیرکاری و تاوانەکانی لە باشوری کوردستان داوا لە گوندنشینانی سنوری پارێزگای #هەولێر# دەکات، تا دەستبەرداری گوندەکانیان ببن و چۆڵیان بکەن. لەو بارەوە ئاژانسی هەواڵی ڕۆژنیوز بڵاوی کردووەتەوە: بەپێی ئەو زانیاری و ڤیدیۆیەی لە هاوڵاتیانی سنوورەکەوە دەستی کەوتووە، لە گوندی خەلیفانی سەر بە ناوچەی #سیدەکان# سپای تورکیا لە ڕێی سیستەمێکی دەنگی تۆمارکراوەوە کە فڕۆکەیەکی بێ فڕۆکەوان بڵاوی کردووەتەوە، بە زمانی کوردی داوا لە هاوڵاتیان دەکات تا سنوورەکە چۆڵ بکەن. - لە سنووری شارۆچکەی #پێنجوێن# ژنێک گیانی لەدەستدا و بەرپرسێکی تەندروستی ناوچەکەش دەڵێت: لەناو حەفری کشتوکاڵیدا خنکاوە. - فەرماندەی ئۆپراسیۆنەکانی #کەرکوک# رایگەیاند، رێکخراوی #داعش# لە پشت تەقینەوەکانی شەوی رابردووی کەرکوکەوەیە و ناهێڵن ئاسایشی شاری کەرکوک تێکبدەن. - لە کاتژمێر 11ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆوە ئاگر لە دەغڵودانی جوتیارانی گوندی پەلکانەی سەر بە شارەدێی سەرگەڕان بەربوو. $رۆژئاوای کوردستان$ - بە بەشداریی سەدان پزیشکی دڵ لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا و بە میوانداری پزیشکان زەینەب بینیجی لە دانمارک، ئیڤان ئۆسێ و سەلام حوسێن لە هەولێر و خوێندکارانی ئەکادێمیای تەندرووستیی ڕۆژاڤا یەکەمین کۆنگرەی پسپۆڕیی نەخۆشی و نۆژداریی دڵ دەستی پێکرد. $دەرەوەی کوردستان$ - ئەمڕۆ دیمیتری پسکۆڤ وتەبێژی کۆشکی کرملین لە وەڵامی پێشنیاری ئەردوغان سەرۆک کۆماری تورکیا بۆ پێکهێنانی ئاگربەست لە ئیدلب، هۆشداریی داوەتە تورکیا. دیمیتری پسکۆڤ ڕایگەیاندووە، کە تورکیا بەرپرسیاری هێرشی گروپە چەکدارەکانە لە ئیدلب بۆسەر خەڵکی سڤیل و پێگەکانی ڕوسیا لەو پارێزگایە.


📊 بابەت 374,101 | وێنە 58,963 | پەڕتووک PDF 10,975 | فایلی پەیوەندیدار 42,421 | 📼 ڤیدیۆ 167 | 🗄 سەرچاوەکان 14,587\n👫 نەوشیروان مستەفا کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 22 2009 2:44PM\n👁 ئەم بابەتە 69,791 جار بینراوە\nکاک نەوشیروان یان (لە خۆشەویستیدا) کاکە نەوە! لە س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 111 254 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 22-7-2009 14:44:56\n🔣 کۆچی دواییی نەوشیروان مستەفا هەمەجۆرە\n📅 کاتی تۆمارکردن May 23 2017 9:29AM\n👁 ئەم بابەتە 7,891 جار بینراوە\nتێبینی: سەرجەم ئەو بابەتانەی بەبۆنەی کۆچی دوایی نە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ م.ب. 23-5-2017 9:29:10


مسته‌فا كازمی له‌گه‌ڵ شازاده‌ی جێنشینی بریتانیا کۆدەبنەوە - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » جێهان » مسته‌فا كازمی له‌گه‌ڵ شازاده‌ی جێنشینی بریتانیا کۆدەبنەوە\nمسته‌فا كازمی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق له‌دیدارێكدا له‌گه‌ڵ شازاده چارلس شازاده‌ی جێنشینی بریتانیا، گفتوگۆیان له‌باره‌ی په‌ره‌پێدانی ئه‌گه‌ره‌كانی هاوكاری نێوان عێراق و بریتانیا له‌بواره جیاجیاكاندا كرد.\nبه‌گوێره‌ی راگه‌یه‌ندراوێكی نوسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق، له‌چوارچێوه‌ی سه‌ردانه‌كه‌یدا بۆ بریتانیا، ئه‌مڕۆ مسته‌فا كازمی له كۆشكی شاهانه‌ی كلارێنس له له‌نده‌ن له‌گه‌ڵ شازاده چارلس شازاده‌ی جێنشینی ئه‌و وڵاته كۆبوه‌ته‌وه و له‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا، په‌یوه‌ندییه دو قۆڵییه‌كانی نێوان هه‌ردو وڵات و ڕێگاكانی گه‌شه‌پێدانیان، پێداچونه‌وه‌ی بۆ كرا، هه‌روه‌ها گفتوگۆیان له‌باره‌ی په‌ره‌پێدانی ئه‌گه‌ره‌كانی هاوكاری نێوان عێراق و بریتانیا، له‌بواره جیاجیاكاندا.\nله‌و كۆبونه‌ویه‌دا، باس له چه‌ند ده‌ستپێشخه‌رییه‌ك كرا كه ئامانج لێی به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی پێكه‌وه‌ژیان و ئاشتی كۆمه‌ڵگه و پاراستنی ژینگه بێت.\nمسته‌فا كازمی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق، له‌دوای سه‌ردانه‌كه‌ی بۆ فڕه‌نسا و ئه‌ڵمانیا، دوێنێ چوارشه‌ممه به‌سه‌ردانێك گه‌یشته بریتانیا، ئه‌مڕۆش له‌گه‌ڵ بۆریس جۆنسن سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌و وڵاته كۆبوه‌وه.\nبریتانیا عێراق مسته‌فا كازمی\t2020-10-22\nTagged with: بریتانیا عێراق مسته‌فا كازمی


تایبەتمەندی و نرخی مۆبایلی Honor 7A – کەی ئای تی ئێن\nهەواڵ 20, ئایار 2018\nکۆمپانیای هواوەی لە ماوەی ڕابردوودا هەستا بە ڕاگەیاندنی مۆبایلێکی زیرەکی نوێ بە ناوی Honor 7A لەگەڵ سێ مۆبایلی دیکەدا ئەوانیش مۆبایلەکانی Honor 9 Lite و Honor 7X و Honor 7C، وە مۆبایلی Honor 7A هەڵگری هەمان دیزاینی Honor 7C ـیە بەڵام بە جیاوازی کامێرایەک و بچوکتر بوونی قەبارەی ڕوونماکە، هەروەها مۆبایلەکە بە تەواوی هەڵگری دیزاینێکی ئاسنییە و هیچ دوگمەیەکی نییە لە بەشی پێشەوەیدا و لەگەڵ بوونی هەستەوەری پەنجەمۆر لە بەشی پشتەوەی بە شێوەی بازنەیی و پشتگیریش دەکات لە پاراستنی مۆبایل لە ڕێگەی تایبەتمەندی ناسینەوەی ڕووخسار و بوونی شوێنی بیستۆک بە قەبارەی ٣.٥ میللی مەتر و ئەستوری مۆبایلەکەش ٧.٨ میللی مەترە و کێشەکەی ١٥٠ گرام دەبێت.\nهەروەها مۆبایلەکه هەڵگری ڕوونمایەکی IPS LCD ـیە بە دووری ١٨:٩ و بە قەبارەی ٥.٧ ئینچ و بە کوالێتی +HD یان ٧٢٠×١٤٤٠ پێکسڵ و بە چڕی ٢٨٢ پێکسڵ بۆ هەر ئینچێک و کاردەکات بە سیستمی ئەندرۆید ئۆریۆ ٨.٠ لەگەڵ ڕووکاری EMUI و بە پڕۆسێسەرێکی کوالکۆم Snapdragon 430 ـی هەشت ناوکی و ڕامێک بە قەبارەی ٢ یان ٣ گێگابایت و بیرگەیەکی ناوەکی بە فراوانی ٣٢ گێگابایت کە دەتواندرێت زیاد بکرێت لە ڕێگەی بیرگەی دەرەکییەوە microSD هەتاوەکو ٢٥٦ گێگابایت و پشتگیری لە هێڵەکانی نەوەی چوارەم 4G دەکات و دەتواندرێت دوو هێڵ (سیم کارت) ـی لەسەر کارپێبکرێت و پشتگیری لە هەر یەک لە تەکنیکەکانی وای فای و بلوتوس ٤.٢ دەکات لەگەڵ توانای کارپێکردنی ڕادیۆ FM بەڵام مۆبایلەکە پشتگیری لە تەکنیکی NFC ناکات، سەبارەت بە باتری ئەوا هەڵگری باترییەکە بە توانستی ٣٠٠٠ میللی ئەمپێر، لەگەڵ ئەوەشدا ئۆنەر هەستاوە بە دانانی کامێرایەک لە بەشی پشتەوەی مۆبایلەکە بە کوالێتی ١٣ مێگاپێکسڵ و بوونی فلاش LED و تایبەتمەندی HDR و توانای چرکاندنی وێنەی پانۆڕامی و تۆمارکردنی ڤیدیۆ بە کوالێتی ١٠٨٠ و لە بەشی پێشەوەش هەڵگری کامێرایەکە بە کوالێتی ٨ مێگاپێکسڵ و بوونی LED بۆ باشترکردنی توانای چرکاندنی وێنە لە کاتێکدا کە ڕووناکی کەمە.\nوە مۆبایلەکە ڕێگە دەدات بە بەکارهێنەر کە گوێبیستی دەنگی خۆی ببێت لە بیستۆکدا لە کاتی تۆمارکردنە دەنگییەکاندا و لەگەڵ بوونی تایبەتمەندی بلوتوسی دوانی کە لە ڕێگەیەوە بەکارهێنەر دەتوانێت گوێبیستی پارچەیەک مۆسیقا یان ڕادیۆ ببێت و وەڵامی پەیوەندییەکانیش بداتەوە، نموونەش بۆ ئەمە دەتوانیت مۆبایلەکە پەیوەستی بیستۆک بکەیت و لە هەمان کاتیشدا پەیوەستی بیستۆکی ئۆتۆمبێلی بکەیت، مۆبایلەکە بەردەست دەبێت بە ڕەنگەکانی ڕەش و شین و ئاڵتونی و بە نرخێک کە دەگاتە نزیکی ١٢٠ یۆرۆ.\nتاگەکان ئۆنەر ٧ ئەی Honor 7A هواوەی


هیمداد فیصل پێگەی كورد لە ناوچە كوردستانییەكان بەرەو لاوازی دەچێت\nدووشەممە, 03 ئەیلول 2018 12:25\nزێرەڤان جەوهەر ـ سۆران\nهیمداد فیصل مامۆستا لە فاكەڵتیی یاساو پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكانی زانكۆی سۆران بە دیمانەیەكی تایبەتدا لەگەڵ هەفتەنامەی زاری كرمانجی رایگەیاند " هەرێمی كوردستان سوود لە مێژوو وەرناگرێت. بە بەڵگەی ئەوەی هەموو ئەو حكوومەتانەی پێكهێنراون لە بەغدا كورد رۆڵی سەرەكی هەبووە، بەلام نەی توانیوە كاریگەری هەبێت لە جێبەجێكردنی داواكاری و مافە دەستووریەكانی". ئەوەشی خستەڕوو" ، پێویستە كورد هەوڵبدات پێگەی خۆی بەهێزبكات لەبەغدا ئەویش بەناردنی كۆمەڵە كەسانێكی شیاو و پەیوەندی باشیان هەبێت لەگەڵ پێكهاتەكانی تری عێراق".\nلە دەستێكی قسەكانیدا هیمداد فیصل باسی لە پێشڵكردنی ماددەكانی دەستوور كرد لەلایەن حكوومەتی ناوەندیەوە و گووتی " كاتێك هەرێمی كوردستان ئیدعای ئەوە دەكات حكوومەتی فیدڕاڵی 55ماددەی دەستووری پێشڵكردوە،پێویستە خۆی بەدواداچۆنی بۆ بكات، پەنا بۆ دادگاییفیدراڵی ببات،چونكەدادگایفیدراڵی تاكە دادگایا تایبەمەندبێت بەچارەسەركردنی ناكۆكیەكانی نێوان حكومەتی ناوەندی وهەرێم و یاخود پارێزگاكان، ئەم دادگایە تایبەتە بەچاودێریكردن لەسەر جێبەجێكردنی دەستوور، دادگا لەخۆیەوە هیچ هەنگاوێك نانێت ئەگەر لایەنێك سكاڵا پێشكەش نەكات وداوای ماف و جێبەجێكردنی دەستوور نەكات، بەڵام بەداخەوە لەلایەن هەرێمی كوردستان نەمانبینیوە هیچ داوایەك بجوڵێنڕێت بۆبەردەم دادگای فیدراڵی،ئەمەش بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەهەرێمی كوردستان باوەری بەقەزانییە ، هەمیشە هەوڵدەدا شتەكان لەچوارچێوەی ڕێكەوتنی سیاسی جێگایان بكاتەوە،كە لەوەشەوە سەركەوتوونەبووە". ئەوەشی دیاریكرد" هەرێم لەناوخۆ گرفتی زۆری هەبووە هیچ كات یەك پاكێچیان نەبووە بۆ ڕێكەوتن و دانوستاندن لەگەڵ بەغدا، جگە لەوەش هەرێمی كوردستانیش ماددەی دەستووری پێشڵكردوە،ئەو عەقلە شوڤێنیە تائیفیەی كەلە بەغدا حكومڕانیان بەدەستە، هەموو ئەمانە هۆكاربوون بۆ پێشڵكردنی مافەدەستووریەكانی هەرێمی كوردستا, ئەوەی تێبینی دەكرێت، هەرێمی كوردستان سوود لە مێژوو وەرناگرێت. بە بەڵگەی ئەوەی هەموو ئەو حكومەتانەی پێكهێنراون لە بەغدا كورد رۆڵی سەرەكی هەبووە، بەلام نەی توانیوە كاریگەری هەبێت لە جێبەجێكردنی داواكاری و مافە دەستووریەكانی".\nلەسەر ماددەی 140 و ئایندەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كورستان ئەو مامۆستایی زانكۆ ئاماژەی بەوەدا" لەساڵی٢٠٠٣وە دوای ڕوخانی ڕژێمی بەعس دەرفەتێكی زێرین هەڵكەوت بۆ كورد بۆئەوەی پێداگیری بكات لەسەردان نان بەكوردستانییەتی ئەو ناوچانەی لە ماددەی 140 ناویان هاتووە یان ئیدارەدانیان لەلایەن هەرێمی كوردستان تا یەكلایكردنەوەی چاڕەنووسی ئەو ناوچانە، هەم لەساڵی ٢٠١٤ لە كاتی هاتنی چەكدارانی داعش ئەو ناوچانە كەوتنەوە بەردەستی هەرێمی كوردستان بۆماوەی٣ ساڵ، بەڵام دواتر هەم دیسان بەهۆی نەبوونی یەكرێزی لەهەرێمی كوردستان، ڕێكەوتنێكی هەرێمی نێوخۆی، نەخوێندنەوەی باردۆخەكە ئەو ناوچەنەمان لەدەستداوە". ناوبراو پێشی وایە" زەحمەتە كورد بتوانێ خواستی جێبەجێكردنی ماددەی١٤٠ی فەرزبكان بەسەر لایەنە عێراقییەكاندا لە ئێستا، ئەوانیش ئامادەیان تیانییە بۆ جێبەجێكردنی ئەو ماددەیە،چونكە لە عێراق باوەرێك هەیە ئەویش ئەو لایەنەی دژایەتی ماف وداخوازییەكانی گەلی كورد بكات ئاستی جەماوەری لەشەقامی سیاسی عێراقدا بەرز دەبێتەوە،جگە لەوەش هێزێی تری ئیقلیمی و نێودەوڵەتی لەپشت جێبەجێنەكردنی ماددەی١٤٠، من بڕوام وایە چاڕەنووسی ئەوماددەیە وەك خۆی دەمێنێتەوە، بگرە ڕۆژ لەدوای ڕۆژ پێگەی كورد لەو ناوچانەدا بەرەو لاوازی دەڕوات، تا ئەوكاتەی بارودۆخێكی دەرەكی دەبێتە هێزی كارتێكەر و وادەكات حكومەتی بەغدا لاوازبێت ودووبارە هەڵێكی تر بۆكورد بڕەخسێت . یا بارودۆخی ئیقلیمی بە شێوەیەك بگۆرێت كە لەبەرژەوەندی كوردستان بێت ".\nهەرچی دەرباری هێزەكانی پێشمەرگە و نەبوونی مامڵەیەكی یەكسان لایەن حكومەتی عێراق هاوشانی هێزەكانی تری عێراقی بەرامبەر بە پێشمەرگە ناوبرا دەڵێت" هۆكاری دوولایەنی هەیە، دیسان پەیوەندی بەو عەقلیەتە شوڤێنە تائیفییەی كە لە بەغدا حكومدەكات، كە هەمیشە پێیانوابووە نابێت هەرێمی كوردستان هێزی چەكدای هەبێت، چونكە بەمەترسی بۆسەرخۆیانیان دەزانن، كەچی ئەو ڕۆڵەی پێشمەرگەهەیبوو لە شەری دژ بە تێرۆریستانی داعش لەلایەك و لایەكیترەوە ناوەندگیریكردنی نێوان هێزە عێراقیەكان و پاڕاستنی بەغدای پایتەخت لەساڵی ٢٠٠٦ بەدواوە لەهێرشی تیرۆریستان نادیدەدەگرن، بەشەكەی تریشی پەیوەستە بەهەرێمی كوردستان چونكە ئاشكرایە لە هەرێم هێزی حزبی و بگرە تاكەكەسیش هەیە، لەجیاتی سوپایەكی نیزامی و نیشتیمانی. نەمانتوانیووە هێزێكی یەكگرتوو و مەشقپێكراو دروستبكەین، گرفتێكی تریش زۆری ژمارەی هێزە چەكدارەكانە لەهەرێمی كوردستان، چارەسەری تەواوی ئەو گرفتانەش تاڕادەیەك ئەستەمە ،بەڵام دەكرێت چارەسەرێكی بەشی هەبێت، ئەویش دروستكردنی سۆپایەكی نیزامی و مەشق پێكراو دوور لەدەستێوەردانی حزبی و كەسی، كەمكردنەوەی ژمارەی ئەو هێزانە، ئەوكات دەكرێت بەشێك لەو هێزانە لەڕووی چەك و مووچە و پێداویستەكانیترەوە بخرێنە سەر بەغدا،بەڵام دەبێت لەهەنگاوی سەرەتادا پەیوەندی نێوان هەرێم وبەغدا ئاسایی بكرێنەوە".\nدەربارەی زمانی كوردی كاركردن بەو زمانە لە دام و دەزگاكانی حكوومەتی ناوەندی هیمداد فیصل رایگەیاند" تائێستا هیچ دامەودەزگایەك ڕاینەگەیاندوە دان بەزمانی كوردی نانێن، تەنیا یەك حاڵەتی ئاڕاستەكردنی نووسڕاو هەبوو بۆ كۆمپانیای نەوتی باكوور، كە دواتر كۆمپانیای ناوبرا دوای لێبوردنیكرد، بەڵام گرنگترین خاڵ ئەوەیە زمانی كوردی وەك زمانێكی فەرمی لە دەستووردا ئاماژەی پێكراوە لە پاڵا زمانی عەرەبی،یاساكان وبڕیارەكان , مەرسومەكانی لەپەرلەمان وئەنجوومەنی وەزیران , سەرۆكایەتی كۆماریش بەزمانی كوردی دەردەچن". زیاتر گووت" بەڵام گەر بێتو باس لەوەزارەكان یاخود بەرێوبەراتییەكان ودەزگاكانی تر بكەین ئەمە شتێكی ئەستمە بتوانرێت نووسراوەكان بە كوردی دەربچن، تەنانەت تائێستا لەكوردستانیش بڕیارەكانی دادگاش بەزمانی عەرەبییە، هۆیەكەشی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە ئێمەی لە كوردستان تائێستا گرفتی زمانی ستاندارمان هەیە، شۆڕەشێكی وەرگێڕانمان دەستپی َنەكردوە ، بەتایبەتی لەبواری یاسادا،جگە لەوەش حكوومەتی هەرێمی كوردستانیش تائێستا كاری لە سەر ئەو بوارەنەكردوە، هاووڵاتی عەرەب پێویستی بەوەنییە خۆی فێری كوردی بكات، پێویستە هەرێمی كوردستان كەسی شیاو گونجاوی بۆ ئەوبوارە هەبێ لە دام ودەزگاكانی سەر بەحكوومەتی ئیتحادی، من پێموایە گرفتی ئێمە لەگەڵ ئەوان ڕەهندێكی قوڵتر ودروو دڕێژتری لەپشتە.\nلە كۆتایی دیمانەكەیدا دەرباری چوونی شاندێكی كوردستانی بۆ بوغد قسەی كرد و ئەوەی خستەڕوو"من بەدووری دەبینم شاندێك نووێنەری گشت لایەنەكانی كوردستانی تێدابێت بەو دۆخەی ئێستا هەیە پێكبهێنڕێت، چونكە دۆخی ناوخۆیمان خراپە و پەرتەوازەیەكی زۆرهەیە، بۆیە پێویستە سەرەتا نێو ماڵی كوردی ڕێكبخرێتەوە، پێویستە كار لەسەر بنەمای شەراكەت و تەوافقبكڕێت، كورد هەوڵبدات پێگەی خۆی بەهێزبكاتەوە لەبەغدا ئەویش بەناردنی كۆمەڵە كەسانێك كەشیاو و پەیوەندی باشیان هەبێت لەگەڵ پێكهاتەكانی تری عێراق، هەوڵی وەرگرتنەوەی هەموو ئەو پێگانە بدات كە هەرێم لە ماوەی ڕابردوو لەدەستی داون، هەوڵی دروستكردنی پەیوەندیەكی باشبدات لەگەڵ كابینەی نوێ، ئەوكات دەستەبەركردنی مافەكانی تارادەیەكی زۆر ئاساندەبێت، چونكە ئێمە لەوڵاتێكی دامەزراوی نین، كەماف و ئەركەكان بەشێوەیەك بدرێت كەلە یاسادا شوێنیان بۆ كرابێتەوە،ماوەی چەندێكە خەڵكی هەرێم بەدەست گرفتی نەبوونی مووچە و بێكاری دەناڵێنێت ، بۆیە سەرەتا پێویستە مافە داراییەكانی خەڵك لە مووچە و بودجە بگەرێنرێنەوە، زیاتر كورد بگەی خۆی بەهێز بكاتەوە بۆئەوەی پڕنسیپی تەوافق و شەراكەت زیاتر ڕەنگبداتەوە، هەوڵی بەدەستهێنای پشكی هەرێمی كوردستان لەو قەرز و یارمەتییە نێودەوڵەتییەكان بدرێت،ئەمە ئەو داواكاریە ومافانەن كەڕێی تێدەچێت بەدەستبهێنرێن لەئێستادا، هەوڵی گەرانەوەش بۆ ناوچە دابراوەكان بدڕێت بەمەش پێگەی كورد زیاتر بەهێز دەبێت.


هەلێکی تری زێڕینی لە دیدی شەقامی کوردی و دەسەڵاتەوە ! مەهدی خالید خەمبار\nهەلێکی تری زێڕینی ... بەڵێ زێڕینی! گەورەم مەبەستت چیە ؟ دیارە هێندە دەبەنگ و کاڵفامی بۆیە لێم تێ ناگەیت ، من بە کورتی و بە کوردی پێت دەڵێم ، هەلێکی تری زێڕینی عەیار ٢٤ مان هاتۆتەپێش و وەک تۆپێک لە دەستمانە ! دەوابڵێ گەورەم ، کەواتە (فت و خۆمان خۆش) ! گەورەم بۆ وا ڕەنگت گۆڕا؟\nهەست دەکەم ناڕەحەت و نیگەرانم کردی؟ بڕوا بکەن هەزار لوچ کەوتە نیوچەوانی و زانیم خەریکە کار لە کار دەترازێت، وتم وا چاکە مشورێک لە حاڵم بخۆم و حیلەشەرعێک بدۆزمەوە ! گەورەم ، من لەو کاتەی کە جەنابتان قسەتان دەکرد و باسی تۆپ و زێڕتان دەکرد ، من وامزانی باسی جامە ئاڵتونیەکەی ( کۆپا دێل ڕەی ) دەەکەن ، کە حەیف بەرشەلۆنە بە ڕیاڵ مەدرید ی دۆڕاند !!\nئێ .. ئێ ... ئێ ... تێگەیشتم ، دە بڕوا بکە ، ئەگەر مەبەستت لە شتی تر بایە ئەوە بە دەردێکم دەبردی با بە دەواری شڕی نەکردبێت . تۆ بەو ساویلکەیی و نەفامی خۆتەوە دەتەوێت قسە لە قسەی منا بکەیت و زمان درێژی بکەیت ؟ نا .. نا .. نا گەورەم چۆن من کاری وا دەکەم و بە ئاقاری ئەو جۆرە هەڵانەیا دەڕۆم و سنورە سورەکان دەبەزێنم کە ئێوە بۆتان دیاریکردوین !\n١ ـ لە مێژوی گەلەکەماندا، مەخابن سەرکردە سیاسی و سیاسەتمەدارەکانمان بەردەوام دەستاو دەست بە ژمارەیەک خەسڵەتی خەراپەوە دەکەن و لێان کردوین بە ( صراط المستقیم ) و هەرچەند دەکەین و دەکۆشین نە لێی تەوەلا دەبن و نە بەسەر خۆشیانی دەبەن ! واتە قەت ڕۆژێک لە ڕۆژان نە خۆیان بە هەڵە زانیوە و نە بە خشکەییش هەوڵی ڕاستکردنەوەیان داوە و نە کەسیش مافی لەلکردنی پێدراوە !\n٢ ـ ئاڵودەبون بە قوماری تژی لە دۆڕان و هەڵخەڵەتان و لەخشتەبردن، وە هەروەها پشودرێژی لە هەڵپەڕین بە دهۆڵی دڕاو و زوڕنای شکاوی نەیاران !\n٣ ـ خویەکی تری دزێوی سەرکردەکانمان کە دەقیان پێوە گرتوە ، ئەویش خۆی لە ( لەخۆ بە کەم زانی و کورتە باڵایی ) و سێبەری دوژمن بە گەورە زانی دا دەبینیتێتەوە وە بە تایبەتیش لە بەرامبەر ئەو گەل و دەسەڵاتانەی کە کوردستانیان داگیر و لەت لەتکردوە و بەردەوام بە براگەورەیی ئەوانەوە شانازیان کردوە و لە پێناوی هێشتنەوە و درێژەدان بەو کەلتورە نەفرەت هەڵگرە، لە هەندێ کاتدا کار بە ئاراستەیەکی زۆر مەترسیداریشدا براوە، بەڵام ئەم نەرم و نیانی و گونجاندن و قبوڵکردنە ، لە نێو خودی خۆماندا ، لە دیدی دەسەڵاتی خۆماڵیمانەوە هەم ( بڤەیە ) و هەمیش سیکڵدانۆچکەکانیان بە جۆرێک تەنگ دەبنەوە کە نە ئەسپە کەحێلەی ڕقیان ، ئەگەر بە فویەک ، عەرش و قورش بە سەر یەکدا بڕوخێنێ ، هێشتا کەف و کوڵیان دانامرکێتەوە !\n٤ ـ بەداخەوە ، سەرکردە و سیاسەت کارانمان، بەجۆرێک دوچاری ئەم پەتای لە بیرکردنە هاتون ، کە کار گەیشتۆتە ئەوەی ئەمڕۆ دوێنێ دابپۆشێت و سبەیش ئەمڕۆ ! لە یادکردن و نەگەڕانەوە بۆ مێژو ، خەسڵەتێکی تریانە ، بەڵام سەیر لەوەدایە ، کە ئاخۆ بۆ مێژوە تاڵەکانی ناو خودی خۆمانیان بیر ناچێتەوە و هەر ساتێکیش بیانەوێت بیکولێننەوە و بەخوێنیدا بهێننەوە ، ئەوا وەک ئەوە وایە ئەمڕۆ ڕویاندابێت !\n٥ ـ ئۆباڵتان بە گەردەنم ، لە ڕوی ژمێریاری و دانانی خاڵ لە سەر دراو و داهات ، ئەوە لە بیرتیژی و زیرەکیدا ، کەسیان پێ ناگات و تۆزی پێیان ناشکێنن ! یانیش بۆ هەر باس و بابەتێکیش کە وابەستە بێت بە حەپەلوشکردن ، گوێیان هێندە سوکە و مەگەر هەر ئەمان توانیبێتیان گرەو لە ( .... ) ببەنەوە !، خۆ گورج و گۆڵیشیان نە دور و نزیکی و هیلاک بون دەناسێتەوە و نە پان و تەنگی ڕێگاش دەبێتە لەمپەر لە بەردەمیاندا !\n٦ ـ من ئەگەر لە حوزوریاندا بپرسم ، ئەرێ لە کام خولی گفتوگۆکانتاندا ، لە کام سات و سەردەم و لە کاتی کام حوکمڕانی دوژمناندا، لە شکستی پێشمەرگایەتی ئێوەدا، دوژمنان دەستی چارەسەری ئاشتیانەی بۆ ئێوە درێژکردبێت و ویستبێتی دەستبەرداری بە ناهەق ڕشتنی خوێنی ڕۆڵەکانی ئێمە بوبێت ؟ ئەرێ کام دێری مێژو باس لە سەرکەوتنی تاکە جارێکی ئەو شێوە خەباتەی ئێوە دەکات ، کە بە خەباتی ئاشتی ناوزەدتان کردوە و هەر بەوەش لە لایەک میللەتتان پێ چەواشە کردوە و هەمیش دوژمنانتان لە بەچۆکداهێنان و تیاچون ڕزگار کردوە و باب و باپیران و ئێمەشتان پێ دەستخەڕۆ کردوە و دەیکەن؟ ئەگەر تەنانەت تاکە جارێکیش جیا لە تۆمارکردنی دۆڕانێکی تر و لە بەریەک هەڵوەشانێکی تری هێزەکانتان، تەنها سەرکەوتنێکتان بۆ گەل تۆمارکردبێت ، ئەوا ئەمڕۆ هەمو لەم چارەسەرە تەمومژاویە لێوان لێو لە فرت وفێڵ و نیەت گەڵاویە دا لە پشتانەوە دەوەستین و شورایەکی پۆڵاین دەبین لە دەورتان .\n٧ ـ گەر گفتوگۆکانی ئەم دواییەی نێوان حکومەتی هەرێم و ناوەند بە نمونە بهێنمەوە ، کە ئەم هەڵا گەورە یەی بەدوای خۆدا هێنایە ئاراوە ، گەلۆ جیا لە هەندێ خاڵ و داواکاری کرچ و کاڵ ، کە پارە سێبەری بە سەر هەر ٧ خاڵەکەوە کردوە و چی دەستکەوتێکی سیاسی و نەتەوەیی لە خۆ گرتوە ؟ لە کام خاڵدا ڕاشکاوانە وێراوتانە باس لە گەڕانەوەی ناوچە داگیرکراوەکان وە بە تایبەتی کەرکوکتان کردوە و لە دژی ئەم سیاسەتی بە عەرەبکردنە زاتتان کردوە بوەستنەوە کە تا ئێستاش درێژەیان هەیە؟؟ لەوێشدا، جیا لە ئاماژە بە هەردو کارەساتی کەمەرشکێنی ( هەڵبجە و کیمیاباران) و ( شاڵاوەکانی ئەنفال ) و ( ڕاپەڕین ) و( گۆڕە بەکۆمەڵەکان ) کە گومانی تێدا نیە تا ئەنفالی ( بارزانیەکان ) بڕی کردوە و بە هیچ جۆرێک باس لە قوربانیانی ( کۆڕەو ) و لەو هەمو تاوان و ڕەشەکوژیانە نەکراوە کە بە درێژایی مێژوی حوکمڕانیەتی عێراق دەرهەق بە خەڵکانی شار و شارۆچکە و ناوچەکانی کەرکوک و هەولێر و سلێمانی و تەنانەت هەندێک لە ناوچەکانی بەعقوبە و موصل ، بە تایبەت تریش ناوچەکانی کەرکوک و گەرمیان ، کە من خۆم وەک شایەتحاڵێکی کارەساتێکی ( قەتڵ و عامکردنی ) لادێیەکم لە ناوچەی ( شوان ) ، کە لە هەمان ڕۆژی کارەسات بارکردنی هەڵەبجە ، واتە ١٦ / ٣ / ١٩٦٦ ئەو گوندە کە ناوی دێی ( ئۆمەربەگ ) ە کەوتە بەر هێرشی شۆڤێنیستەعەرەبە ( بەدوەکان ) و کەسوکار و خێڵی جەنابی ( مەشعان جبوری ) کە بەداخەوە ماوەیەکی زۆر لە سەر حیسابی ئازار و مەینەتیەکانی ئێمەمانان لە پایتەختی کوردستان دەلەوەڕا !! جیا لەو دێیە ، هەر لەو ساڵەدا ، چەندین لادێی ( شوان و شێخ بزێنی و ساڵەیی ) کەوتنە بەر پەلەمار و هێرشی ئەو فاشیستە عەرەبانە و جیا لە ( تاڵان )و ( فەرهود ) و ( غەنیمە ) بردن ، دەستیان بە خوێنی دەیان ژن و مناڵ و پیاو ی سڤیلی ئەو لادێیانە سور کردوە و بە دەیانیان لێ شەهید و بریندار کردون. بەدڵنیاییەوە ئەمە مشتێکە لەو خەرواری تاوانی کۆمەڵ کوژی و سوتماک کردنەی عەرەبی عێراقی لە دژی گەلی کورد و نیشتیمانەکەی ئەنجامیان داوە و ناکرێت هیچ کەس و حکومەت و لایەنێک چاو لەو خوینانە بپۆشێت .\n٨ ـ ئێمە لە کاتێکدا ، وەک هێلکەی پاکراو ، سیاسەت و پلانی حکومەتە لەق و لۆقەکەی مالیکیەکان و عەلاویەکانمان بۆ سپی بۆتەوە و دوا بڕیای ئەوان و ئەوانیتریش بە گوێی هەموماندا ، ڕاشکاوانە چرپێندراوە و دەچرپێندرێت . لەم بارودۆخە چارەنوس سازەدا کە گەلەکەمانی لە هەر چوار پارچەی کوردستان پێدا تێدەپەڕێ و مەسەلەکەمان چۆتە قۆناخێکی ترەوە و مامەڵەی هەڵە لە گەڵیدا ئۆباڵێکی میژویی قورسە و نابێت ئیدی یاریکردن بە چارەنوسی نەتەوەکەمان هیچ کەس و لایەنێک توخنی بکەوێت و بە هەدەری بدات .\n٩ ـ خاڵێکی گەش لە لە ئێستادا کە کورد دەتوانێت کاری لە سەر بکات و بە قازانجی خۆی هاوکێشەکە بشکێنێتەوە، ڕاپەڕین و سەرهەڵدانی سونەکانە کە لای خۆیانەوە تەنگیان بە سیستەمی حوکمی تایەفەگەری مالیکی هەڵچنیەوە ، بۆیە لەم کاتەدا ئامادەیە دەست بە هەر بنچکێکەوە بگرێت کە فریای لە بەینچونی بکەوێت . لەم لاوازیەی ناوەنددا هەر جۆرە ڕێکەوتن و مۆرکردنێک کە حکومەتی هەرێم ئەنجامی بدات وەک سەرکەوتن و دەستکەوتی نەتەوەیی لێکی بداتەوە، ئەوە بە دڵنیاییەوە هەم وەک بڵقی سەرئا وە و هەمیش تەمەنی لە تەمەنی گوڵێک درێژتر نابێت\nبەڵام مەخابن ئەوەتا لەم وەختە هەستیارەدا و لە بەرامبەری چاوپۆشی لە چەند بوشکە نەوتێک، دەیانەوێت ببنە فریدڕەسی حکومەتەکەی مالیکی، ئەوەتا بە هەڵپە هەڵپ و هەڵەداوان وەک ئەوەی هەنگوینیان لە کلۆری داری بەغداد دا دۆزیبێتەوە و ڕویانکردەوە ماڵە باوان و بەمەش ماڵیان ئاوابێت هەم حکومەتەکەی مالکیکیان لە لرخەلرخ ڕزگارکرد و هەمیش هەلێکی زێڕینی تریان لە دەست گەلەکەمان دا، کە بە پێچەوانەوە دەکرا بڕیاری چارەنوسساز لە مەڕ ناوچە داگیرکراوەکانی کوردستانەوە بدرێت و دوا شەڕی کوردستانی بوونی ناوچە داگیرکراوەکان چ بە خۆشی یان ناخۆشی یەکلا بکرایەتەوە و خەڵکانی ئەو ناوچانەش لە دڵەڕاوکێی کوردستانی بون و نەبون ڕزگاریان دەبو و چیتر نەدەکران بە ( گیسکەکەی هەیاس ) !


بۆ بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا حکومەت 500 ملیۆن دیناری بۆ هەڵەبجە تەرخانکرد\n2020.09.05 - 18:52\nلەدوای هەڵکشانی ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا لە پارێزگای هەڵەبجە و خراپبوونی دۆخی کەرتی تەندروستیی پارێزگاکە، حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕی 500 ملیۆن دیناری بۆ ئەو پارێزگایە تەرخانکرد.\nئەمڕۆ شەممە 5ی ئەیلولی 2020، لەڕاگەیەندراوێکدا وەزارەتی تەندروستیی هەرێم ڕایگەیاند، لە چوارچێوەی هەوڵەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشی کۆرۆنا، حکومەتی هەرێم بڕی 500 ملیۆن دینار بۆ تەندروستی پارێزگای هەڵەبجە تەرخانکرد.\nئاماژەی بەوەشكردووە، پارەکە بۆ دابینکردنی ئامێر و پێداویستی پزیشکی پێویستە، کە بەشێکە لە بودجەی فریاگوزاری حکومەتی هەرێم بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنا کە بۆ دەڤەر و پارێزگاکانی هەرێم تەرخانکراوە.\nئەوەش لەکاتێكدایە، ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا لەپارێزگای هەڵەبجە لە هەڵکشاندایە و لەچەند رۆژی رابردوودا بەرپرسانی پارێزگاکە داوای هاوکاریان لە حکومەت کرد و ئاماژەیان بەوەکرد، دۆخی تەندروستیی شارەکە زۆر خراپە.\nناس کورد ژمارەى کۆچبەرانی ئەمساڵی هەرێم بۆ ئەوروپا ئاشکرا دەکات\n2020.09.20 - 10:48\nتەندروستیی جیهانی جۆرە گیایەکی بۆ چارەسەری کۆرۆنا پەسەند کرد\n2020.09.20 - 10:03\nئەمریکا ئامانجی ناردنی هێز و چەکی زیاتری بۆ سوریا ئاشکراکرد\n2020.09.19 - 21:03\nئاماری نوێی کۆرۆنا لە هەرێم.. دهۆک زۆر بەرزە\n2020.09.19 - 17:25\nبۆ دووەم ڕۆژ لەسەر یەک سلێمانی زۆرترین مردنی بە کۆرۆنا لە عێراق تۆمار کرد\n2020.09.19 - 16:55\nوتەبێژى حکومەتى هەرێم رونکردنەوەیەکى بڵاوکردەوە ’هێشتا بەرێگای قیڕتاودا هاتووچۆ دەکەین’\n2020.09.17 - 13:01\nڕونکردنەوەیەک لە حکومەتى هەرێمەوە لەبارەى لێدوانەکەى چەتۆ ساڵح لەبارەى دەوامی فەرمانبەران\n2020.09.15 - 16:59\nحکومەتی هەرێم مەرج و ڕێنماییەکانی بۆ وەرگرتنی خوێندکاران لە زانکۆ حکومییەکانی ڕاگەیاند\n2020.09.14 - 20:02\nبەرپرسێکى باڵاى حکومەت لەبەرنامەیەکى ڕاستەوخۆدا جنێو بە هاووڵاتییەک دەدات [ڤیدیۆ]\n2020.09.14 - 15:51


شاندێكی ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی سه‌ردانی كونسڵخانه‌ی كۆماری ئیسلامی ئێران ده‌كات\nشاندێكی ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی سه‌ردانی كونسڵخانه‌ی كۆماری ئیسلامی ئێران ده‌كات\nسێ شەممە, 14 تشرینی دووەم 2017 15:21\nژمارەى بینین: 2204\nبه‌مه‌به‌ستی به‌هاناوه‌چوونی لێقه‌وماوانی زه‌مین له‌رزه‌كه‌ی شاری كرماشان و ده‌وروبه‌ری، شاندێكی ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی به‌سه‌رۆكایه‌تی به‌ڕێز موسا ئه‌حمه‌د سه‌ردانی كونسوڵخانه‌ی كۆماری ئیسلامی ئێران له هه‌ولێر ده‌كات و له‌لایه‌ن جێگری سه‌ركونسوڵه‌وه پێشوازییان لێده‌كرێت.\nرێكه‌وتی 14/11/2017 به‌مه‌به‌ستی نیشاندانی هاوسۆزی و ئاماده‌یی بۆ هاوكاریكردنی لێقه‌وماوانی زه‌مین له‌رزه‌كه‌ی شاری كرماشان و ده‌وروبه‌ری له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، به‌ڕێز موسا ئه‌حمه‌د به‌یاوه‌ری شاندێكی ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی سه‌ردانی كونسوڵخانه‌ی وڵاتی كۆماری ئیسلامی ئێران له شاری هه‌ولێر ده‌كه‌ن و له‌لایه‌ن به‌ڕێز (سیامێكی بورهانی) جێگری سه‌ركونسوڵه‌وه پێشوازییان لێده‌كرێت.\nله‌سه‌ره‌تای دیداره‌كه‌دا، شاندی ده‌زگا وێڕای پێشكه‌شكردنی سه‌ره‌خۆشی و هاوخه‌می خه‌ڵكی كوردستان بۆ قوربانیانی كاره‌ساته‌كه‌ی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، هاوكات ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی ئاماده‌یی ته‌واوی نیشاندا بۆ خزمه‌تكردنی خه‌ڵكی لێقه‌وماوی كاره‌ساته سروشتیه‌كه‌و داوایكرد ئاسانكارییان بۆ بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی كۆمه‌ك و هاوكاریی بگه‌یه‌ننه دانیشتوانی شاره زیان لێكه‌وتووه‌كان.\nله‌به‌رانبه‌ردا به‌ڕێز جێگری سه‌ركونسوڵی كۆماری ئیسلامی ئێران وێڕای پێشكه‌شكردنی سوپاس و پێزانینی خۆیان بۆ ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی به‌رانبه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌یان و به‌رز نرخاندیان، رایگه‌یاند: ئێمه هه‌ر ئه‌وه له ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی چاوه‌ڕوان ده‌كه‌ین كه به‌رده‌وام به هانای كه‌سانی لێقه‌وماو و ئاواره‌و په‌نابه‌رانه‌وه ده‌چن و ده‌ستخۆشی له كارو چالاكییه خێرخوازییه‌كانی ده‌زگا ده‌كه‌ین.\nله‌باره‌ی ئاسانكاریكردنی كۆماری ئیسلامی ئێران به‌مه‌به‌ستی گه‌یاندنی كۆمه‌ك و هاوكاری ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی بۆ زیانلێكه‌وتووانی زه‌مین له‌رزه‌كه‌ی شاری كرماشان و ده‌وروبه‌ری، به‌ڕێز (سیامێكی بورهانی) جێگری سه‌ركونسوڵی كۆماری ئیسلامی ئێران له هه‌ولێر ئاماژه‌ی به‌وه‌دا، كه ئه‌وان په‌یامی خێرخوازیی و مرۆیی ده‌زگا ده‌گه‌یه‌ننه لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان له وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران و ئه‌و لایه‌نانه‌ی كه سه‌رپه‌رشتی پرۆسه‌ی به‌هاناوه‌چوونی لێقه‌وماوانی كاره‌ساته سرووشتیه‌كه‌ی شاری كرماشان و سه‌رپێڵ زه‌هاو و ده‌وروبه‌ری ده‌كه‌ن.