پیلانگێڕییه گه‌وره‌که | سورانی\nده‌رکه‌وتن له سوریا:\nکاربه‌ده‌سته‌کانى سوریا کاتێک له 9/10/1998 پسپۆڕانه ئاراسته‌ی فڕۆکه‌یان به‌ره‌و ئه‌سینا گۆڕی و منیان هێنایه خواره‌وه ئیتر ئاسو‌وده ببو‌ون. که له ئه‌سینا دابه‌زیم کالاندریس له به‌رامبه‌رم بو‌و. کالاندریس ئه‌فسه‌رێکی ناتۆ بوو و ما‌وه‌یه‌کی درێژ له تورکیا ئه‌رکدار ببو‌و. هه‌مان ئه‌رکی له سوێدیش به‌ڕێوه بردبو‌و. ئه‌گه‌ری هه‌یه ئه‌ندامێکی گلادیۆی یۆنان بو‌وبێت. خۆی وه‌ک دۆستێک پیشانده‌دا. ته‌ته‌رێکی سه‌یریش له نێوانماندا هه‌بو‌و. هه‌ندێک له به‌ڵگه‌کانی ناتۆی بۆ ره‌وانه کردبو‌وم. له‌وانه‌یه به ئامانجی به‌ده‌ستهێنانی با‌وه‌ڕی ئه‌و هه‌ڵوێست و ره‌فتاره‌ی پیشاندابێت. له‌هه‌مان فڕۆکه‌خانه‌دا منی بۆ لای ژه‌نڕاڵێکی هێزی ئاسمانی و ستافراکاکیسی سه‌رۆکی هه‌واڵگری برد که له ژو‌ورێک چا‌وه‌ڕ‌وانیان ده‌کردین. ستافراکاکیس به هه‌ڵوێستێکی لێبڕاوانه پێی گوتم؛ "به‌شێوه‌یه‌کی کاتیش بێت ناتوانی بێیته یۆنان". ئه‌و دۆستانه‌ش له ئارادانه‌بو‌ون که به‌ڵێنیان پێدابو‌وین. تا ئێواره مشتومڕمان کرد. به‌ڕێکه‌وت نوێنه‌رمان له مۆسکۆ نومان ئوچار ته‌له‌فۆنی کرد. به فڕۆکه‌یه‌کی تایبه‌تى یۆنانی روومان له مۆسکۆ کرد. به یارمه‌تى جیرنۆفسکی سه‌رۆکی پارتی لیبرال دیموکراتی رووسیا له مۆسکۆ دابه‌زین که ئه‌و کاته به‌ده‌ست کائیۆسێکی ئابوورییه‌وه ده‌یناڵاند. به‌ڵام ئه‌وجاره سه‌رۆکی هه‌واڵگری نا‌وخۆی رووسیا رووبه‌ڕ‌و‌ومان بو‌ویه‌وه. ئه‌ویش هه‌مان هه‌ڵوێستی ستافراکاکیسی هه‌بو‌و. له‌و هه‌لومه‌رجانه‌دا مانه‌وه له رووسیا زه‌حمه‌ت بو‌و. نزیکه‌ی سی و سێ رۆژ به قسه‌ی ئه‌وان به‌نهێنی له‌وێ مامه‌وه. ئه‌وانه‌ی لایان مامه‌وه و له‌گه‌ڵم سه‌رقاڵ بو‌ون سیاسه‌تمه‌داری به بنه‌چه یه‌هودی بو‌ون. له‌و بڕ‌وایه دابو‌وم که راستگۆن. به‌راستیش ده‌یانه‌ویست بمشارنه‌وه. به‌ڵام ئه‌و شێوازه‌م راست نه‌ده‌بینى. له‌و ما‌وه‌یه‌دا هه‌م سه‌رۆک وه‌زیرانی ئیسرائیل شارۆن هه‌میش وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا ئۆڵبرایت سه‌ردانی رووسیایان کرد. بریماکۆڤ سه‌رۆک وه‌زیرانی رووسیا بو‌و. هه‌مو‌وشیان به بنه‌چه یه‌هودی بو‌ون. هه‌ر‌وه‌ها سه‌رۆک وه‌زیرانی ئه‌و کاته‌ی تورکیا مه‌سعود یلمازیش له‌نا‌و جموجۆڵ دابو‌و. له کۆتاییدا له‌سه‌ر پڕۆژه‌ی گازی سر‌وشتی و قه‌رزه ده‌ملیار دۆلاریه‌که‌ی سند‌وقی نێوده‌وڵه‌تی درا‌و رێککه‌وتن و بڕیاری ده‌رکه‌وتنی منیان وه‌رگرت..\nبه‌هۆی ئه‌و با‌وه‌ڕییه‌م که "هه‌رچۆنێک بێت به ئه‌زمو‌ونێکی حه‌فتا ساڵه‌ی سۆسیالیزم تێپه‌ڕیون، ئه‌گه‌ر به‌هۆی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانیانه‌وه بێت یان پێویستیه‌کی هه‌ڵوێستی ئه‌نته‌رناسیونالیستی به‌دڵنیاییه‌وه به ئاسانی په‌سه‌ندم ده‌که‌ن" یه‌کسه‌ر مۆسکۆم هه‌ڵبژارد. وێڕای هه‌ره‌سهێنانی سیسته‌م به‌ڵام به‌و راده‌یه چا‌وه‌ڕوانی که‌وتنی ئاستى مۆراڵ و ئه‌خلاقییانم نه‌ده‌کرد. رووبه‌ڕ‌و‌وی وێرانه‌یه‌کی سه‌رمایه‌داری بیر‌وکراتی بو‌وین که زۆر له سه‌رمایه‌داری لیبڕال خراپتره. به‌لانی که‌م هێنده‌ی هه‌ڵوێستی دۆسته‌کانی ئه‌سینامان به‌رامبه‌ر هه‌ڵوێستی دۆستانمان له مۆسکۆش د‌و‌وچاری هیواشکاندن هاتین. به‌مانایه‌کی تر ئاشکراببو‌و که ئه‌و په‌یوه‌ندییه دۆستایه‌تیانه جێگای با‌وه‌ڕی و متمانه نین.\nسێیه‌مین وێستگه‌مان دیسان به‌ڕێکه‌وت له‌سه‌ر بنه‌مای سو‌ودبینین بو‌و له په‌یوه‌ندییه‌کانی رۆما. به‌یارمه‌تی د‌و‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانته‌ری پارتی کۆمۆنیست ـ سه‌رله‌نوێ ئا‌واکردنه‌وه که تازه په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ به‌ستبو‌ون سه‌رکێشی رۆمامان ده‌ستپێکرد. ئه‌وجاره به سیناریۆکه‌ى هه‌واڵگری ئیتاڵیا رۆژانی رۆما ده‌ستیپێکرد که شه‌ست و شه‌ش رۆژ به‌رده‌وام بو‌و و به‌شێکى له نه‌خۆشخانه به‌سه‌ر چوو. هه‌ڵوێستی سه‌رۆک وه‌زیرانی ئه‌وکاته‌ی ئیتاڵیا راستگۆیانه بو‌و، به‌ڵام له هه‌مانکاتدا ناته‌وا‌و بو‌و. گه‌ره‌نتی سیاسی ته‌وا‌وی پێ نه‌به‌خشین. دۆخی ئێمه‌ی بۆ دادوه‌ری به‌جێده‌هێشت. به‌رامبه‌ر ئه‌و ره‌وشه تو‌وڕه و ناره‌حه‌ت بو‌وم. بۆیه بڕیارم دابو‌و له‌یه‌که‌م ده‌رفه‌تدا ئیتاڵیا جێبهێڵم. ماسیمۆ دالێما له دوا لێدوانیدا گووتبو‌وی چه‌نده‌ی بمه‌وێت ده‌توانم له‌ئیتاڵیا بمێنمه‌وه. به‌ڵام من ئه‌وه‌م وه‌ک هه‌ڵوێستێکی ناچارى بینی. ئه‌گه‌ر به هه‌ڵه‌دانه‌چو‌وبم له‌و ما‌وه‌یه‌دا ده‌ستپێشخه‌رییه‌کی ها‌وبه‌شی عه‌ره‌بی جێگای باس بو‌و. باسی چو‌ون به‌ره‌و شوێنێکیان ده‌کرد که نا‌وه‌که‌یان ئاشکرا نه‌کرد. به‌هۆی نه‌بو‌ونی زامن و فه‌رمی نه‌بو‌ونی په‌سه‌ندم نه‌کرد.\nد‌و‌وه‌مین جار چو‌ونم بۆ ر‌و‌وسیا هه‌ڵه بو‌و. به‌ڵام رۆڵی هه‌ڵوێسته خا‌و و سوا‌وه‌که‌ی نومان ئوچار له‌و هه‌ڵه‌یه‌دا هه‌بو‌و. با‌وه‌ڕم به هه‌ڵوێسته سواوه‌که‌ى ئه‌و که‌سه کرد که تا ئێستاش له نا‌وه‌ڕۆکه‌که‌ی تێنگه‌یشتو‌وم و که‌وتمه رێ. نا‌وه‌ڕۆکه‌که‌یم زانیبووایه هه‌رگیز له رۆما ده‌رنه‌ده‌که‌وتم. ده‌ستخه‌ڕۆیان کردبو‌وم. کاتێک به فڕۆکه تایبه‌ته‌که‌ی ماسیمۆ دالێما له گۆڕه‌پان و سنو‌وری ناتۆ ده‌رکه‌وتم ئۆخه‌یه‌کم کرد. به‌ڵام ئه‌و ده‌رکه‌وتنه وه‌ک ئه‌وه وابو‌و کاتێک هه‌وڵمان ده‌دا له باران رزگارمان بێت که‌وتینه ژێر ته‌رزه‌وه. ئه‌وجاره دوای رازیکردنم له‌لایه‌ن هه‌واڵگری نا‌وخۆی رووسیا که به‌ره‌و ئه‌رمه‌نستان ده‌ڕۆین منیان برده فڕۆکه‌خانه. له‌و بڕ‌وایه‌دام وه‌ک پێویستیه‌کی سیناریۆى ئاماده‌کراو ده‌ستبه‌رداری مه‌سه‌له‌ی ئه‌رمه‌نستان بو‌ون، بۆیه پێیان گوتم؛ بۆ هه‌فته‌یه‌ک ده‌توانیت بچیته تاجیکستان تا له‌نا‌و ئه‌و هه‌فته‌یه‌دا شوێنێکی ئه‌ڵته‌رناتیڤ ئاماده ده‌که‌ین. به‌جۆرێک له‌جۆره‌کان منیان هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند و به فڕۆکه‌یه‌کی بارهه‌ڵگر له دۆشنبه‌ى پایته‌ختی تاجیکستان دایانبه‌زاندم. به‌بێ ده‌رکه‌وتن یه‌ک هه‌فته‌ی ته‌وا‌و له ژوورێکدا چا‌وه‌ڕوانیمان کرد. د‌و‌وباره گه‌ڕاینه‌وه مۆسکۆ، به‌ناچاری د‌و‌وباره په‌یوه‌ندیمان به دۆسته یۆنانیه‌کانه‌وه کرد. له‌نا‌و د‌و‌و رۆژدا دوای رۆژێکی سه‌رکێشانه، سارد و سڕ و به‌فرا‌وی مۆسکۆ د‌و‌وباره روومان له ئه‌سینا کرد.\nهێنده‌ی له بیرمه ئه‌و جاره به ئه‌سپایی به خۆمم گوت که که‌وتو‌ومه‌ته داوی یاری خودا‌وه‌نده‌کانی ئۆلۆمپۆسه‌وه. ته‌وا‌و له‌نێو تارمایی ئه‌و خودا‌وه‌ندانه‌دا بو‌وم. به‌تایبه‌تیش خودا‌وه‌ند حه‌ده‌سم به‌بیرداهات. له هۆڵیVIPی فڕۆکه‌خانه چو‌وینه ژووره‌وه و ده‌ست پێکردنی چا‌ودێرییه بێئامانه‌که‌ی خودا‌وه‌ندی دۆزه‌خ حه‌ده‌س به‌یه‌که‌وه بو‌ون. شه‌وێک له ماڵه په‌رشوبڵاوه‌که‌ی خه‌سو‌وی ناکازاکیسی دۆستم خه‌وتم که به ژنه جاد‌و‌وگه‌ره‌کانی چاخی کۆن ده‌چو‌و. لێم پرسیبو‌و "پانگالۆس چیده‌کات" کاتێک گوتی:"له هه‌ڵبژاردنه‌کان به‌کاری دێنێت"ئاشکرا ده‌بو‌و که چه‌نده له راستیه‌کانی سه‌رده‌م دابڕا‌وه. تۆزێکیش راستینه کۆن و ره‌سه‌نه‌که‌ی گه‌لی یۆنانی ده‌هێنا‌یه‌وه بیری مرۆڤ که زۆر بێهێز کرا‌وه. دوای ئه‌و شه‌وه به جۆرێک له جۆره‌کان هه‌نگا‌ونان به‌ره‌و سه‌ربازگه‌ی مه‌رگ ده‌ستیپێکرد. حه‌ده‌س به ته‌وا‌وی ده‌ست به‌کار بو‌و. هه‌ر قسه‌یه‌کی ده‌کرا، هه‌رکارێکی ئه‌نجامده‌درا ساخته و درۆ بو‌و. ئایا که‌سی راستگۆ نه‌بو‌و؟ هه‌بو‌و، به‌ڵام هه‌مو‌ویان به‌رامبه‌ر جانه‌وه‌ره‌که‌ی مۆدێرنیته بێچاره بو‌ون. له‌ه&


له ئاكامی بۆردومانی هێزه‌كانی حه‌فته‌ر بۆسه‌ر گه‌ڕه‌كێكی ته‌رابلوس؛ 41 كه‌س كوژران و برینداربوون\nله ئاكامی هێرشێكی مووشه‌كیی هێزه‌كانی سه‌ر به خه‌لیفه حه‌فته‌ر بۆ سه‌ر گه‌ڕه‌كێكی ته‌رابلووسی پایته‌ختی لیبیا، 41 كه‌س كوژران و بریندار بوون.\nئه‌نجوومه‌نی شاره‌وانیی گه‌ڕه‌كی ئه‌بو سه‌لیم كه یه‌كێكه له گه‌وره‌ترین گه‌ڕه‌كانی شاری ته‌رابلووس، له ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا ده‌ڵێت "به شێوه‌یه‌كی هه‌ڕه‌مه‌كی ژماره‌یه‌ك مووشه‌ك ئاراسته‌ی ئه‌و گه‌ڕه‌كه كراون و، به هۆیه‌وه شه‌ش كه‌س كه پێنجیان ئافره‌تن، كوژراون، هه‌روه‌ها 35 كه‌سی دیكه‌ش بریندار بوون".\nبه‌پێی زانیارییه بڵاوكراوه‌كان "ژماره‌ی مووشه‌كه‌كان پێنج دانه بووه و، حكوومه‌تی ته‌بایی نیشتمانیش ده‌ڵێت "له‌لایه‌ن هێزه‌كانی سه‌ر به خه‌لیفه حه‌فته‌ره‌وه ئاراسته‌ی ئه‌و گه‌ڕه‌كه كراون".\nدوای بۆردوومانه‌كه‌ش فائز سه‌راج سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی سه‌رۆكایه‌تیی ته‌بایی نیشتمانی، ڕایگه‌یاند، دۆسیه‌ی یاسایی دژ به پێشێلكارییه‌كانی خه‌لیفه حه‌فته‌ر پێشكه‌ش به دادگای تاوانه‌كانی نێوده‌وڵه‌تی ده‌كات.\nله لایه‌كی دیكه‌وه به‌ریتانیا پرۆژه‌یه‌كی بۆ به‌دیهێنانی ئاگربه‌ست له لیبیا پێشكه‌ش به ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان كرد.\nبه‌ریتانیا له پرۆژه‌كه‌دا نیگه‌رانی قووڵی له‌باره‌ی ئۆپه‌راسیۆنی سه‌ربازی له نزیك پایته‌ختی لیبیا له‌لایه‌ن هێزه‌كانی خه‌لیفه حه‌فته‌ره‌وه نیشان داوه و، داوای كردووه كه هه‌رچی زووتره گرژییه‌كان كه‌م بكرێته‌وه و ئاگربه‌ست ڕابگه‌یه‌ندرێت.\n257 جار خوێندراوەتەوە


(ڕەوانەکراوە لە مەڕەوە)\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٦ی ئازاری ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٣ ھێنراوە. پارامەترەکە |deadurl= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=پەز&oldid=634392»\nدواجار لە ١٨:١٨ی ٩ی ئابی ٢٠١٩ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:١٨ی ٩ی ئابی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


ڕێبین هەردی: قەیرانەکانی ئەمڕۆی کوردستان لە ئاکامی گەندەڵیـیەوە نەک سیاسی\nقەیرانە سیاسی و ئابورییەکانی هەرێمی کوردستان و مەترسییە هەنوکەییەکانی بەردەم کەڵەکەبوونی ناڕەزاییەکان و غیابی پەرلەمان و حکومەت لە چارەسەرکردنی کێشەکاندا.... وەڵام نەدانەوەی فشار و ناڕەزاییەکانی مامۆستایان و هاوڵاتیان بەگشتی چ کارەساتێکی خولقاندووە؟ ئایا کورد خاوەن عەقڵیەتێکی سیاسی و ئابوری و حکوموڕانی تەندروستە یان چی؟ سەرباری ئەو هەموو گەندەڵی و ناعەدالەتییە گەورانەی کە بەرۆکی سەرجەم سێکتەرەکانی حکومەت و ژیانی گشتی گرتووە، وەک لەراپۆرتە ناوچەیی و جیهانییەکانییەکاندا بڵاوبونەتەوە؛ بۆ تائێستاکە تاکە یەک وەزیر، بەرپرسێک بە توهمەتی گەندەڵی و بەهەدەردانی سەروەت و سامانی نیشتیمان دادگایی نەکراون؟\nپەلاماردانی مامۆستایان و سوتاندنی ئۆتۆمبیلەکانیان و هەڵکوتانە سەر ماڵەکانیان و ئەشکەنجەدانیان گەڕانەوە نیە بۆ کولتوری بەعسیسزم و ستەمکاری؟\nبارودۆخی سەختی ژیانی هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان و رێگەچارەکان.\nهەفتەنامەی رەهەندەکان میوانداری نوسەر و روناکبیر رێبین هەردی دەکات...\nرێبین هەردی دەڵێت "دوابەدوای رزگارکردنەوەی حەلەب دۆخەکە پێچەوانە دەبێتەوە بۆ بەهاری دەسەڵاتدارێتی، کە تیادا دەسەڵاتداران دڕندانەترین شت بەکاردەهێنن بۆئەوەی سەرکوتی خەڵک بکەن، دنیاش هەمووی تەماشا دەکات".\nسەبارەت بە هەرێمی کوردستانیش دەڵێت "ئەمانە وەڵامی خەڵک نادەنەوە چوونکە نایانەوێت دانبەوەدا بنێن کە پارەیان هەیە، ئەوان سورن لەسەر ئەوەی کە پارەیان نیە".\nدەشڵێت "کارەساتی گەورە ئەوەیە کە خەڵکی کوردستانیش بەسەر ئەم هێزە ناکۆکانەدادابەش بوون".\nهەروەها دەڵێت "عێراق لەدوای گرتنەوەی موسڵەوە دەبێت بە دەوڵەتێکی بەهێز، هێزێکی دروستکردووە بەناوی حەشدی شەعبییەوە، لەم رۆژانەی پێشوودا؛ یاسا وەک هێزێکی فەرمی ناساندوێتی".\nسەبارەت بە گرفتەکانیش رێبین هەردی دەڵێت "ئەوەی کە ناڕاستە لەو ملیۆن و دووسەهەزار موچەخۆرە؛ ژمارەیەکی زۆر زۆری بندیوارە، ژمارەیەکی زۆر زۆر وەهمییە، وە ئەمە حیزبەکان خۆیان کردویانە".\nدەشڵێت "ئەگەر چاکسازی بکەن و موچەی بندیوارەکان ببڕن، بەشێک لەدەسەڵاتی خۆی ئەروخێن لەگەڵیدا، چونکە ئەوەی ئەم حیزبانەی راگرتووە، ئەو بندیوارانەن".\nسەبارەت بە ئۆپۆزیوۆنیش رێبین هەردی دەڵێت "پارتی توانیوێتی ئۆپۆزسیۆن کەرت بکات". و "ئەو یەکانگیرییەی کە ئۆپۆزسیۆن لەکاتی ئەوەی کە بەشدار نەبوو لەحکومەتدا هەیبوو، ئێستا بەو بەهێزییە نەماوە، ئێستا پەرتبوون و کەرتبوون و سیاسەتێکی هاوبەشیان بەیەکەوە نیە، ئەمە وایکردووە پارتی بەهێزتر دەربکەوێت لەنێوانیاندا".\nهاوکات دەڵێت "بەشێک لە کەلەرەقی پارتی ئەوەیە، پێوایە ئەو نەخشەیە دەبینرێت کە ئەوانەی لەدەرەوەی پارتین هێزی یەکگرتوو نین، لاوازن و پڕ لەململانێ و کێشەن".\nسەبارەت بە خۆپیشاندانەکانیش دەڵێت "ئەم خۆپیشاندانانە پارتی عەزێت نادات کە زوربەی جومگە سەرەکییەکانی وڵاتی بەدەستەوەیە، زوربەی یەکێتی و گۆڕان عەزێت دەدات کە لێرە حکومڕانن، ئەمە دۆخێکی زۆر سەیەر و کۆمێدی دروستکردووە. لەبری ئەوەی ئەوەی فشارەکە ببێتە فشار بۆ حکومەتی هەرێم و بۆ پارتی، بووە بە فشار بەسەر یەکێتی و گۆڕانەوە کە خۆیان لەدۆخێکی باشدا نین، کە خۆیان لەململانێ و کێشەدان لەگەڵ پارتیدا".\nسەرئەنجام رێبین هەردی دەڵێت "ئەگەر ئەم خۆپیشاندانانە بە حەقەت بەر ئیدارەی ئێرە بکەوێت، وە هەستبکات خەریکە دەبێتە مەترسی بۆ سەر خۆی؛ هیچ دەست ناپارێزن لەوەی کە بە توندترین شێوە سەرکوتی بکەن".\nلەڕێی ئەم بەستەرەوە دەتوانن گوێبیستی تەواویی وتووێژەکە ببن..\nوتووێژ لەگەڵ ڕێبین هەردی


لە پێنجوێن چالاكییەك بە بۆنەی ٢٥ ی نۆڤەمبەرەوە بەڕێوەچوو - RojNews\nلە پێنجوێن چالاكییەك بە بۆنەی ٢٥ ی نۆڤەمبەرەوە بەڕێوەچوو\nڕۆژنیوز- هاوكار مستەفا\nلە درێژەی چالاكییەكانی ڕێكخراوی ژنانی ئازادی كوردستان-ڕژاك، بەبۆنەی ٢٥ ی نۆڤەمبەرەوە، لە شارۆچكەی پێنجوێن لە گردبوونەوەیەكیان ئەنجامدا، تیایدا داوای نەهێشتنی توندوتیژییەكانی سەر ژنانیان كرد.\nدوانیوەڕۆی ئەمڕۆ، لە كەشێكی باراناویدا و لە ناوبازاڕی شارۆچكەی پێنجوێن، بە بەشداری ژمارەیەك لە ژنانی سنوورەكە، ڕێكخراوی ژنانی ئازادی كوردستان-ڕژاك، بە دروشمی "توندوتیژی لە بەرامبەر ژنان، هەوێنی هەموو شەڕەكانە"، گردبوونەوەیەكیان بە بۆنەی ٢٥ ی نۆڤەمەبەر، ڕۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژبە ژنان ئەنجامدا.\nلە گردبوونەوەكەدا، تانیا پێنجوێنی، ئەندامی ڕژاک، بەیاننامەی ڕێكخراوەکەیانی خوێندەوە، تیایدا هاتبوو:"ئەو ژنانەی كە لە ئەنجامی توندوتیژییەكان ژیانیان لەدەستداوە، لە ئەنجامی ئاقڵییەتی پیاوسالارییەوە سەرچاوەی گرتووە، بۆیە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆشماندا، ئەوەی قوربانی گەورەی توندوتیژییەكانە ژنانن، چونكە تا ئێستاش ڕۆژانە هەواڵی كوشتن و ئازاردانی ژنان دەبیستین، لەسەروو هەموویشیانەوە، بە بارمتەگرتنی بە هەزاران ژنی شەنگالی لەلایەن چەتەكانی داعشەوە".\nئەوەش هاتبوو:"ئێمەی ژنان ناتوانین لەم بێدەنگییەی ئێستا بەردەوام بین، كە لە ئەنجامی توندوتیژییەكان لە باشوری كوردستان ژنان ڕووبەڕووی دۆخێكی خراپ بوونەتەوە، لە بچوكترین مافەكانیان بێبەش بوون، هەروەها تا ئێستا دیاردەی بەزۆر بەشوودان و دەستدرێژی سێكسی و دەیان دیاردەی تری دژ بە ژنان بەدرەوامە".\nلەبەشێكی دیکەی بەیاننامەکەدا، ئەوەش خرابووەڕوو:"بە گوێرەی ئامارەكانی ڕێكخراوەكانی بواری ژنان، لە ساڵێكدا ٦٧١ ژن لە باشوری کوردستان دەكوژرێت، بۆیە دەبێت بە هەموو لایەكمان دۆخەكە بەرەو ئاقارێكی باش ببەین".\nهەر لەو گردبوونەوەیەدا، میترا پێنجوێنی، ئەندامی ڕێکخراوی ژنانی گەنجی تێكۆشەر، بەیاننامەیەكی خوێندەوە، تیایدا هاتبوو:"لە ٢٥ ی نۆڤەمبەر-دا، ژنان دەبێت بە كاروخەباتی خۆیاندا بچنەوە، زیاتر یەكگرتووبن بۆ بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژییەكان كە دەكرێتە سەریان".\nمیترا پێنجوێنی، وتیشی:"شوێنكەوتنی ڕێبازی عەبدوڵا ئۆجالان، تاكە ڕێگاچارەی چارەسەركردنی گرفتەكانی ژنان و نەهێشتنی توندوتیژییەكانە".


بۆ گێڕانه‌وه‌ی شه‌ره‌فمه‌ندی خێڵه‌كه‌ی گووندنشینێکی گەنج بەناوی (دۆنگ یلۆنگ) لەگەڵ جه‌نگاوه‌رێكی تینووی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ی گیانی براكه‌ی، به‌ژداری كێبڕكێیه‌كی سه‌ربازی توند ده‌كەن كه له نێوان هەشت خێڵدایه، ئایا كام خێڵ براوه ده‌بێت؟\nئاكشن - سه‌ركێشی - خه‌یاڵی Double World (2020)\nبۆ ئەوەی لە كۆتاییدا سەركەوتن بەدەست بهێنێت، فەرماندەیەكی ژیر هەڵدەستێت بە دانانی پلانێكی ئاڵۆز و هاوسەرەكەی و هاوشێوەكەی و دوو پاشا دەخاتە پلانەكەی\nئاكشن - درامی - جه‌نگ Shadow (2018)\nخێزانێکی چینی بۆیان ئاشکرا دەبێت کە داپیرەیان تەنها ماوەیەکی کورتی لەژیاندا ماوە بڕیاردەدەن کە نەخۆشییەکەی لێ بشارنەوە و پێی نەڵێن و ئامادەکاری بکەن و کۆببنەوە لە ئاهەنگی هاوسەرگیری نەوەکەیدا و کۆتا ماڵئاوایی خۆیانی لێبکەن! ئاماژەدانێکی سۆزدارانە بە خۆشەویستی و درۆ و لەلابوون و قوڵبوونەوە لە ژیانی خێزانێکی چینی بە شێوازێکی درامی و کۆمیدی!\nدرامی - كۆمێدی The Farewell (2019)\nئاكشن Call Of Heroes (2016)


وتەبێژی حەشدی شەعبی بۆ (خەڵك) دەدوێتزۆربەی ئاوارەكانی كەركوك و دوزخورماتوو گەڕاونەتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nوتەبێژی حەشدی شەعبی بۆ (خەڵك) دەدوێت\nزۆربەی ئاوارەكانی كەركوك و دوزخورماتوو گەڕاونەتەوە\n2019/06/09 - 11:50 AM\nدوای ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری 2017، زۆربەی هاووڵاتیانی كەركوك و دوزخورماتوو ئاوارەی هەرێمی كوردستان بوون، بەڵام لە ماوەی ڕابردوودا زۆربەیان گەڕاونەتەوە بۆ شوێنەكانی خۆیان.\nعەلی حسێنی، وتەبێژی حەشدی شەعبی لە میحوەری باكور بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، هەموو خەڵكێكی سنورەكە كە دوای ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر ئاوارە بووە، دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شوێنی خۆی.\nوتیشی”لە ماوەی ڕابردوودا زۆربەیان گەڕاونەتەوە، هەندێك كە ژمارەیان زۆر كەمە ماون، ئەوانە لەلایەن یاساوە داواكراون یان هەندێكیان كێشەی كۆمەڵایەتییان هەیە و خۆیان ناتوانن بگەڕێنەوە”.\nسەبارەت بە دۆخی ناوچەكەش، ناوبراو تەئكیدی كردەوە، كە دۆخی ناوچەكانی كەركوك و دوزخورماتوو ئارامە و هێزە ئەمنییەكان بە یەكچاو سەیری هەموو دانیشتوانی ڕەسەنی ناوچەكە دەكەن.\nداعش مەترسی بۆ سەر پارێزگەكانی كەركوك و نەینەوا و سەڵاحەدین و بەغدا دروستدەكاتەوە\nهاوپەیمانی نێودەوڵەتی: گوێڕایەڵی بڕیارەكەی عەبدولمەهدی دەبين\nفڕۆكەخانەی كەركوك هەڕەشە لەسەر 60 ماڵ دروستدەكات\nقادركەرەم.. كارەساتێكی دڵتەزێن ڕوویدا


حكومه‌تی هه‌رێم داهاتی مانگانه‌ی زیاتره له موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش لێبڕینی موچه به‌رده‌وامی هه‌یه هاوكات ئه‌گه‌ری هه‌یه بۆ ئه‌م مانگه‌ش لێبڕینی موچه كه‌مبكڕێته‌وه بۆ له 15%.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و زانیارییانه‌ی دراون به ئاڕاسته ئاماژ به‌وه كراوه: نزیكەی مانگێكە وەزارەتی دارایی و بەڕێوەبەرە گشتییەكان و شارەزایان و پسپۆڕانی بواری موچەو بودجە شەو ڕۆژ لە كاردان بۆ ئەوەی پرۆژەیاسای بودجەی هەرێم بۆ ئەمساڵ ئامادە بكەن و پێدەچێت هەفتەی داهاتو بە تەواوی كۆتایی پێبێت و لەدوای پشوی جەژن ڕەوانەی پەرلەمان بكرێت.\nباس له‌وه‌شكراوه: بڕیاری دابەشكردنی موچە بەبێ لێبڕین لەدەستەڵاتی ئەنجومەنی وەزیراندایەو دەبێت لەوێ بڕیاری لەبارەوە بدرێت، بۆیە تا ئێستا بەرچاوی ئەنجومەنی وەزیران ڕون نییە ئاخۆ موچەی ئەم مانگە بە چ شێوەیەك دابەش بكات، بەڵام هەمو ئەگەرەكان ئەوە دەردەخەن كە ئەم مانگەش بە لێبڕین مووچە دابەشدەكرێت، بەڵام پێدەچێت بڕەكەی بۆ لە %15 كەمبكرێتەوە بەو پێیەی داهاتی فرۆشتنی نەوت و داهاتی ناوخۆ و داهاتی گومرگ زیادیان كردووە.\nغالب محەمەد، ئەندامی لیژنەی نەوت و غاز لەئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق له لێدوانێكی ڕۆژنامه‌وانیدا ڕایگەیاند: بە گوێرەی ئەو مادانەی كە لە بودجەی گشتی عێراق پەسەندكراون و تایبەتن بە پشكی هەرێمی كوردستان، دەبێت ڕۆژانە پارەی 250 هەزار بەرمیل نەوت بەنرخی سۆمو و %50 ی داهاتی ناوخۆ ڕادەستی بەغداد بكات، بەڵام تا ئەمڕۆ حكومەتی هەرێم نە نەوتی ڕادەست كردوە نە داهاتی ناوخۆ، لە بەرامبەریشدا بەغدا هیچ بڕە پارەیەكی بۆ هەرێم نەناردوە.\nده‌شڵێت: حكومەتی هەرێم لەڕاگەیاندنەكانەوە دەڵێت پابەندین بە جێبەجێكردنی ڕێككەوتنەكەمان لەگەڵ بەغدا، بەڵام بەكردار هیچ هەنگاوێكی نەناوەو ئەم بابەتە به‌گرنگ دانانرێت، چونكە حكومەتی هەرێم دەزانن نرخی نەوت بەرزبووەتەوە و داهاتی ناوخۆشیان زیادیكردوە، داهاتە گومرگییەكانشیان بە دۆلار وەردەگرن، هاوكات مووچەش بە لێبڕینی لە %21 دابەشدەكەن، هەموو ئەمانە لەبەرژەوەندی حكومەتی هەرێم و زیانی هاووڵاتیان و مووچە خۆران كۆتایی دێت.\nئه‌وه‌شی ئاشكرا كرد: حكومەتی هەرێم وا بانگەشە دەكات كە ڕۆژانە 430 هەزار بەرمیل نەوت بەرهەم دەهێنێت، بەڵام لە ڕاستیشدا زیاد لە 630 هەزار بەرمیل نەوتی ڕۆژانەی هەیە و داهاتەی مانگانە نزیك دەبێتەوە لە ترلیۆنێك دینار، لە ئیستادا نرخی بەرمیلێك نەوت لە 70 دۆلار نزیك بوەتەوە، لە داهاتی ناوخۆش زیاد لە 400 ملیار دیناری داهاتی ناوخۆیان دەستدەكەوێت، بەو شێوەیەش مانگە بە فرۆشتنی نەوت و داهاتی ناوخۆ ترلیۆنێك و 400 ملیار دینار یان دەستدەكەوێت، لەكاتێكدا بۆ مووچەی فەرمبەران 700 ملیار دینار خەرجدەكەن، لەكۆی گشتیش 500 ملیار دیناریان بۆ دەمێنێتەوە و بە ئارەزوی خۆیان خەرجی دەكەن، بۆیە ئەگەر پابەندبن بە جێبەجێكردنی ڕێككەوتنەكەوە ئەوا بۆ هەموو لایەك ڕووندەبێتەوە چەند پارە دێتە هەرێم و بەچی دەدرێت، بۆیە حكومەتی هەرێم نایەوێت پابەند بێت و بەغداش ئەمەی پێخۆشە چونكە لەبەرژەوەندی خۆیەتی كە پارە ڕەوانەی هەرێم نەكات.\n1229 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n5/8/2021 10:08:47 AM


سێ هاووڵاتی لە زیندانی دێزڵاوای کرماشان لەسێدارە دران\n16:30 - 30 رێبەندان 2719\nڕۆژی چوارشەممە، ١٦ی ڕێبەندان، حوکمی ئێعدامی سێ هاووڵاتیی کورد لە زیندانی دێزڵاوای کرماشان بەڕێوە چوو.\nڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران شوناسی دوو کەس لەو زیندانییانەی بە ناوەکانی "شەهاب نادری"، تەمەن ٢٢ ساڵ و "بورزو محەممەدی" تەمەن ٣٨ ساڵ ڕاگەیاندووە و هەروەها سەرەڕای تێپەڕینی دوو حەوتوو بەسەر ئێعدامکرانی ئەو سێ هاووڵاتییە، میدیاکانی نێوخۆی ئێران و بەرپرسانی حکوومەتی لە هەمبەر لەسێدارەدانی ئەو سێ زیندانییە بێدەنگییان هەڵبژاردووە.\nئەو ڕێکخراوە مافی مرۆییە ڕایگەیاندووە کە ئەو دوو زیندانییە بە تۆمەتی "کوشتنی بەئەنقەست" بە "قیساس" مەحکووم کرابوون.\nشوناس و تاوانی سێیەمین زیندانی کە لەو ڕۆژەدا و لە زیندانی دێزڵاوای کرماشان ئێعدام کرابوو، هەتا ئێستا ناڕوونە.


برایان هۆک:لە ئێستادا هیچ کاناڵێکی پێوەندی لەنێوان ئێران و ئامریکادا نیە.\nنوێنەری تایبەتی وەزارەتی دەرەوەی ئامریکا بۆ كاروباری ئێران دەڵێ: لە ئێستادا کاناڵێکی پێوەندی لەنێوان ئێران و ئامریکادا بوونی نیە. هەروەها وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئامریکا رۆژی سێشەممە ۱٨ی پوشپەڕ، دژكردەوەی خۆی لە بەرانبەر راپۆرتێک لەبارەی چاوپێکەوتنی دەسەڵاتدارانی هەردو وڵات لە هەولێر نیشان داوە.\nبرایان هۆک، نوێنەری تایبەتی وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتوەکان بۆ كاروباری ئێران، بە کاناڵی هەواڵدەری ئەلعەرەبیە، كە لە ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی جێگیرە، وتووە: ئێران بە دەیان جار پێشنیاری وتووێژ و گەڕانەوە بۆ دیپلۆماسی لەلایەن ئامریکای رەد کردۆتەوە و لە ئێستادا هیچ کاناڵێک بۆ پێوەندی لەنێوان ئێران و ئامریکادا نیە .\nدۆناڵد ترامپ کە ساڵی رابڕدو لە رێکەوتنی ناوکەیی کە لەکاتی سەرۆکایەتی باراک ئۆباما تۆمار کرابوو هاتە دەرەوە، و خوازیاری وتووێژی نوێ بۆ گەیشتن بە رێکەوتنی بەربڵاوتر و بە وتەی دۆناڵد ترامپ باشتر لە رێکەوتنە پڕ لە هەڵەكەی رابڕدوو بوو.\nترامپ وتویەتی ئامادەیە بەبێ هیچ پێش مەرجێک لەگەڵ رژیمی ئاخوندی وتووێژ بکات. مایک پەمپێئۆ ،وەزیری دەرەوەی ئامریكا، ۱۲ مەرج و داواکاری بۆ گۆرانكاری لە کردەوەکانی رژیمی ئاخوندی راگەیاندوە، کە زۆرێک لە بابەتەکانی بەرنامەی ناوکەیی و موشەکی تا هێرشی سایبری و دەستێوەردان لەناوچەکە لەخۆ دەگرێت .\nبرایان هۆک لە وتووێژ لەگەڵ ئەلعەرەبیە ،تەئکیدی کردە سەرئەوەی کە رژیمی ئاخوندی دەبێ کردەوەکانی خۆی بگۆڕێ ،هەروەها رژیمی ئاخوندی بە هۆکاری هێرش و هەڕەشەکانی زۆربەی قاڕەکانی جیهان لەقەڵەم دا و دەڵێت:رێکەوتنی نوێ دەبێ هەموو هەڕەشەکانی سەرئاشتی و ئاسایش لە خۆ بگرێت\nڕێکه‌وت: 2019-07-10 20:40:32\nپەیامی پیرۆزبایی سكرتێری گشتی سازمانی خەبات بەبۆنەی 8ی مارس\nلە هەشتەمین ساڵرۆژی كۆچی دوایی مامۆستا شێخ عیزەددین حوسەینی


پاپا فرانسس سەردانی ئازەربایجان دەکات\nپاپا فرانسس گەشتێکی 10 کاتژمێری کرد بۆ ئازەربایجان بە مەبەستی هاندانی گونجانی فرەئاینی لەو وڵاتە لە کاتێکدا ڕەخنەیەکی زۆریش لەو ڕیفراندۆمە دەگیرێت کە خولی سەرۆکایەتی و دەسەڵاتەکانی زیاد دەکات.\nنوێژەکەی ڕۆژی یەکشەممەی پاپا لە ئازەربایجان\nیەکەم سەردانی پاپا بۆ ئەو وڵاتە بە کۆبونەوەیەکی کۆمەڵگای بچووکی کاتۆلیکەکان دەستیپێکرد. ئەو وڵاتەی قەوقاس دوهەمین گەورەترین وڵاتی موسوڵمانە شیعەکانە لە جیهاندا پاش ئێران، و کەمتر لە 300 ئازەری کاتۆلیکی تێدایە. بەڵام چەند هەزار کاتۆلیکی بیانی لێیە. جگە لە موسوڵمان و کرستیان جولەکەی ئازەری، زەردەشتی و کەمینە ئاینەکانی تریش لەوێ دەژین.\nپاپا فرانسس لە کڵیسایەکی بچووک کە 400 کەسی تێدابوو و نزیکەی 450 یش کە لە دەرەوەی کڵێساکە بەشداریان لە نوێژکردنەکە کرد، گوتی " ڕەنگە هەندێک کەس وا بیر بکەنەوە کە پاپا کاتێکی زۆر دەکوژێت، چەندان کیلۆمەتری دوور دەبڕێت بۆ سەردانی کردنی کۆمەڵگایەکی بچووک." بەڵام گوتیشی خوداش عیسای نارد بۆ ناو جولەکانی ئورشەلیم. گوتیشی " لەمەدا پاپا لاسایی ئەو ڕوحە پاکەی کردەوە. ئەویش لە بەهەشتەوە چووە ناو کۆمەڵگایەکی بچووک".\nپاپا فرانسس گوتیشی " ورەتان هەبێت، بەردەوام بن و بێ ترس بن".\nڕۆژی شەممە لە تبلیسی گورجستان پاپا کۆتری ئازاد کرد وەکو هێمایەک بۆ ئاشتی\nبڕیارە پاپا لەگەڵ کەسایەتی ئاینی موسوڵمان و نوێنەرانی هەمو ئاینە سەرەکییەکان و هەروەها سەرۆک ئیلهام ئەلییڤ کۆببێتەو بەرلەوەی بگەڕێتەوە بۆ ڕۆم پاش سەردانەکەی شەمەو یەکشەممە بۆ وڵاتانی قەوقاس کە یەکەمینا بە گورجستان دەستیپێکرد.\nپاپا فرانسس توندوتیژی بەناوی یەزدان ڕەت کردەوەو گوتی دیالۆگی نێوان ئاینە جیاجیا کان گرنگە.


Dr. Zerrin Kamaran(@zerrin_kamaran) - Instagram photos and videos | WEBSTAGRAM\n171 posts 89706 followers 39 followings\nDr. Zerrin Kamaran BDS DENTIST HEALTH PRESENTER & PRODUCER AT RUDAW MEDIA NETWORK/ Official Instagram\nخودایە خۆت بیپارێزە\n#kirkuk #kurdistan #no #war\n2024 47 2d ago Share Download\nرۆژێکی نوێ 🌸\nNew 🌷Day #zerrinkamaran\n5900 186 4d ago Share Download\nخواردنەوە گازییەکان چەند شەکریان تێدایە؟\n2831 73 1w ago Share\nبه‌خێربێنەوه بۆ باوه‌شی نیشتیمان, ئێوە جیاواز له‌سه‌رۆكه‌كانی دیكه‌ی عێراق كه به هه‌لهه‌له‌ی ژنان و خڕكه به‌ردی ده‌ستی منداڵان و  كوشتن و كوده‌تا ده‌سه‌ڵاتیان به‌جێهێشت, به شكۆمه‌ندیه‌وه گه‌ڕانەوه باوه‌شی نیشتیمان, راسته سلێمانی خه‌مگینه, به‌ڵام سه‌ربه‌رزه به له‌باوه‌شگرتنی ته‌رمه‌كه‌ی ئێوە\nWelcome home sir... #mamjalal #slemani #kurdistan #Rudaw #zerrinkamaran\n3038 43 1w ago Share\nكوردستان و جیهان گه‌وره‌ترین پیاوی سیاسه‌تیان له‌ده‌ستدا, ئه‌و سه‌ره‌ڕای ئه‌و ژیانه خۆشه‌ی كه ده‌یتوانی بژی, ژیانی شاخ و خزمه‌تی نیشتیمانه‌كه‌ی هه‌ڵبژارد, مام و هه‌ڤاڵی هه‌مووان مام جه‌لال گۆڕت پڕ نور و جێگات به‌هه‌شت بێت.\nنامرن ئەوانەی وا لە دڵی میللەتا ئەژین... Kurdistan lost a great leader today, whose loved and respected by not just Kurdish nation but internationally as a great Kurdish statesman\nmy deepest thoughts and condolences are with his family, and our entire nation\n#kurdistan #mamjalal #Rudaw #zerrinkamaran\n3668 78 2w ago Share Download\nسەرەتای وەرزی پاییزە و پێویستە لە پەتا وەرزییەکان خۆتان بە دوور بگرن\n2157 51 2w ago Share\nئەو خۆراکانەی سیستەمی بەرگری جەستە بەهێز دەکەن لەم ڤیدیۆوۆڵە ببینن\n2966 81 2w ago Share\n12873 336 3w ago Share Download\nپێتان باشە لە ھەواڵە تەندروستییەکان زیاتر گرنگی بە چی بدرێت؟ پێشنیازەکانتان وەردەگرین\nGood evening everyone , what would you rather see in our health news , what are your suggestions for topics and what would be useful for you to receive as an audience , let us know #rudaw #health #تەندروستی #ھەواڵ #رووداو #zerrinkamaran\n5600 212 3w ago Share Download\nئەم پەیجە تاکە پەیجی فەرمی منە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک و لە ھیچ ئەکاونتێکی دیکە بەرپرس نیم\n1096 18 4w ago Share Download\nپاش تەواوبوونی مۆڵەتی ساڵانەم، سبەی کاژێر ١٢:٣٠ لە رووداو بینەرمان بن بۆ ھەواڵە تەندروستییەکان و زانیاری نوێ دەربارەی تەندروستبوونتان\nAfter my annual leave, tomorrow at 12:30 pm tune in at RUDAW for health news and more\n3717 93 4w ago Share Download\nجەژنی قوربان لە ھەموو لایەک پیرۆز بێت و ھەر لە جەژندا بن بە ھیوای ئازادی و دادپەروەریی، لەگەڵ رێز و پێزانین بۆ برا پێشمەرگەکان و کەس و کاری شەھیدان.\n8041 337 6w ago Share Download


:: KDPMR :: - حوسەین یەزدانپەنا: رۆڵی ئێستای كاك مسعود بارزانی دەرفەتێكە بۆ پرۆسەی سەربەخۆیی و نابێت ئەم دەرفەتە لەدەست بدەین\nحوسەین یەزدانپەنا: رۆڵی ئێستای كاك مسعود بارزانی دەرفەتێكە بۆ پرۆسەی سەربەخۆیی و نابێت ئەم دەرفەتە لەدەست بدەین\nحوسەین یەزدانپەنا بۆ گوڵان:رۆڵی ئێستای كاك مسعود بارزانی دەرفەتێكە بۆ پرۆسەی سەربەخۆیی و نابێت ئەم دەرفەتە لەدەست بدەین\n* ئێوە وەك حزبێكی رۆژهەڵات لە دەستپێكی شەڕی داعش بۆ سەر كوردستان، بەشداری ئەم شەڕەتان كردووە. پرسیاری ئێمە ئەوەیە، ئایا داعش لای ئێوە چۆن سەیری دەكرێت و مەترسییەكانی داعش بۆ سەر كوردستان چین؟\n- من وای دەبینم داعش پرۆژە و ئامرازێكی هەرێمی بوو بۆ رێگرتن لە ئەنجامدانی ریفراندۆم لە باشووری كوردستان، ئەو ریفراندۆمەی كە بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان پەرلەمانی كوردستانی راسپاردبوو بۆ ئەوەی ئامادەكاری بۆ بكات، بەڵام هەموو ئەوانەی دژی سەربەخۆیی كوردستانن، داعشیان بەكارهێنا بۆ ئەوەی ئەو پرۆسەیە سەرنەگرێت، لەم چوارچێوەیەدا من داعش وەك كۆمپانیایەكی فرەلایەن و فرەنەتەوە دەبینم، هەر یەك لەو دەوڵەتانەی پشكیان لەناو ئەم كۆمپانیایە هەیە، بۆ ئامانجەكانی خۆی بەكاری دەهێنێت. بەڵام ئەوەی بۆتە ئامانجی سەرەكی و بەشی زۆریان پێكەوە كۆدەكاتەوە، دژایەتی هێڵ و رەوتی سەربەخۆیی و بەدەوڵەتبوونی كوردستانە كە بەڕێز كاك مسعود بارزانی سەرۆكایەتی دەكات. هەربۆیە ئەگەر لەم خاڵەوە سەرنج لەو ماوەیە بدەین كە داعش دەركەوتووە، ئەوا ئێمە لە میانەی ئەم شەڕەدا شتی زۆر سەرنجڕاكێشمان هەست پێكردووە، لەوانە:\n1. خۆ بەدەستەوەدانی سوپای عێراق و رادەستكردنی گشت چەك و تەقەمەنی و كەرەستە و ئامێرە سەربازییەكانی لە مووسڵ بە داعش . هەرگیز و بە هیچ پێوەر و زانیارییەك ئەو رووداوە بە هەڵكەوت نەبوو و پلان و پرۆسەیەكی بەرنامە بۆ داڕێژراو بوو.\n2. ساڵی رابردوو لە شەڕەكانی میحوەری رۆژئاوای كەركووك واتە میحوەری پێنج تیرۆریستانی داعش لەو سنوورە زیانێكی ستراتیژی زۆر گەورەیان پێكەوت. بێجگە لە ئازادكردنی چەندین شوێنی گرنگ لەو میحوەرە، سەدان كەس لە هێزە لێهاتووەكانیان كوژران و چەك و چۆڵێكی زۆریش كەوتە دەست هێزەكانی پێشمەرگە و داعش لە حەوزی حەویجە قەتیس مایەوە. هاوكات لە میحوەرەكانی دیكەش هەر بەو تەرزە زیانی بەرچاوی وێكەوت، بەڵام پاش ماوەیەك لە سیناریۆیەكی دیكەدا ئەرتەشی عێراق شاری رومادی پێشكەشی داعش كرد و لەوێش چەك و جبەخانەیەكی زۆر لەوانە: دەیان تانك و سەدان هامەری ئەمریكییان بۆ بەجێهێشتن. لەم ماوەیەی پیشووش كە بەغدا دەڵێ رومادی ئازادكراوە، بەپێی زانیارییەكانی ئێمە تیرۆریستانی داعش خۆیان چۆڵیان كردووە، بۆ ئەوەی گوشار بخەنەوە سەر كوردستان.\n3. لە ساڵی 1979ـەوە كە كۆماری ئیسلامی لە ئێران دامەزراوە، هەناردەكردنی شۆڕشی ئیسلامی و درووستكردنی هیلالی شیعی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، پرەنسیپێكی سەرەكی بووە لە سیاسەتی دەرەوەی ئێران، تاران لە رێگای «هێزی قودسی سوپای پاسداران»ـەوە، لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقا سەدان گرووپی توندەڕەوی لە ناو شیعەكاندا درووست كردووە و چەندین وڵاتی تووشی ناسەقامگیری كردووە. هەتا گەیشتە ئەو ئاستەی كە جۆرج دەبلیو بوش-ی سەرۆكی پێشووی ئەمریكا، ئێران لە میحوەری شەڕ پۆلێن بكات. ئێستا ئێران مەترسییەكی حاشاهەڵنەگرە بۆ سەر ناوچەكە و وڵاتانی خەلیج. بۆ هەركام لەم وڵاتانە قەرارگا و هێزێكی سوپای قودس تەرخان كراوە بۆ ئاژاوەنانەوە و درووستكردنی ناسەقامگیری. ئەوەندەی بۆ عێراق دەگەڕێتەوە، عێراق ئێستا بە جۆرێك لەلایان ئێرانەوە داگیركراوە و بووەتە ناوچەی نفووزی ئێران. ئەم سیاسەت و رەفتارەی ئێران وایكرد كە لە لایەك وەك كاردانەوەیەكی كۆمەڵگای سوننە، ژمارەیەك گرووپ و رەوتی توندڕەوی سوننە سەرهەڵبدەن و بوار بۆ لە دایكبوونی داعش خۆش ببێ و لە لایەكی دیكەوە ئێران بە یارییەكی ورد لەو هاوكێشەیەدا، لە ژێر گوشاری كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی خۆی قورتار بكا و ئەو گرووپانە ببنە ئامانجی دژبەریی ئەمریكا. بۆیە دەبینین سەرهەڵدانی داعش خزمەتێكی گەورەی بە تاران كردووە و كردەوەكانی لە بەرژەوەندی ئێران شكاوەتەوە.\n4. رووداوێكی دیكەی سەلمێنەری ئەركی داعش بۆ دژایەتی سەربەخۆیی كوردستان، هێرشی شەوی 16ی 12ی 2015بوو. واتە لە بەرەبەری رۆژی ئاڵای كوردستاندا. راست لەو رۆژەدا تیرۆریستان هێرشیان كردە سەر میحوەرەكانی باشیك، زەرتك و ناوەران، بۆ ئەوەی جەژنی ٧٠ ساڵەی هەڵكردنی ئاڵای كوردستان نەكرێتەوە. یان لەو رۆژەدا كورد و رۆڵە پێشمەرگەكانی تووشی خەم و ماتەم بكرێن. لە بەر ئەوەی هێزێكی پارتی ئازادیی كوردستان لە میحوەری باشیكە و یەك لەو هێزانە بوون كە بەر هێرشەكە كەوتن، بە وردی ئاگادارین كە ئەو هێرشەی داعش یەكێ لە هێرشە كەم وێنەكانی بوو. ئەو چەك و تەقەمەنییەی لەم هێرشەدا بەكار هێنرا، پێشتر لە هیچ هێرشێكدا بەكار نەهاتبوو. دەیان سارۆخی گراد لەو شەڕەدا بەكار هێنرا. ئەوەش دەیسەلمێنێ كە داعش بۆ ئەم هێرشە پشتیوانیی هەرێمی بووە و ئەو تەقەمەنییە زۆرە لە لایان دەوڵەت، یان دەوڵەتانێكەوە بۆی دابین كرابوو. بە بڕاوی من ئەو دەوڵەتە دەبێ ئێران بووبێ. با لێرەدا شتێكتان بە بیر بخەمەوە. لە ئەیلوولی ٢٠١٤دا، ماڵپەڕێكی نیوە فەرمیی ئیران، لە پەسنی قاسم سلێمانی فەرماندەی گشتیی هێزی قودس-دا یەكێك لە شانازییەكانی ناوبراوی ئەوە بژاردبوو كە: «قاسم توانیویەتی ئاڕاستەی شەڕ و هێرشەكانی داعش لە بەغداوە بەرەو كوردستان بگۆڕێ».\n* ئەوەی باستان كرد ئەو رووداوانە بوون كە لە میانەی دروستبوونی داعش و شەڕی داعش بۆ سەر كوردستان روویانداوە، بەڵام من دەمەوێت بپرسم، ئێوە وەك پارتی ئازادیی كوردستان، كەی بڕیارتان دا وەك بەشێك لە هێزی پێشمەرگە بەشداری ئەم شەڕە بكەن؟\n- پراكتیكی هەر حزبێكی سیاسی لەسەر بنەمای بیر و ستراتیژ و ئامانجەكانی بینا دەكرێ. دەبێ پراكتیك گونجاو بێ لە گەڵ بیر و پڕۆگرام و ئامانجەكانی ئەو حزبە. PAK لەسەر بنەمایەكی نوێ و لە دەرەوەی تێڕوانینەكانی سەردەمانی شەڕی سارد سەیری جیهان و كوردستان و پرسی كوردی كردووە. بەم میتۆد و خوێندنەوەوە، ئێمە هەر زۆر زوو سیاسەتی پشتگیریی لە باشووری كوردستان و ئەزموونی هەرێمی كوردستانمان گرتە بەر و هەمیشە و سەرەڕای هەموو قەیران و گیر و گرفتەكانی لەو باوەڕەدا بووین كە ئەم ئەزموونە رۆژێك دەگاتە سەربەخۆیی و دەوڵەت. لە بنەما فیكرییەكانی ئێمەدا، كوردستان و كورد یەك نەتەوە و نیشتمانە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، بۆیە هەر كات مەترسی لە سەر هەر پارچەیەكی كوردستان درووست ببێ، یان هەلومەرجی بەشداریمان لە هەڵگرتنی ئەركە نەتەوەییەكان لە هەر پارچەیەكی كوردستان بۆ بڕەخسێ، ئێمە بە ئەركی سەرشانی خۆمانی دەزانین لەو شوێنە ئامادە بین و بەرگری لە كوردستان بكەین. ئێمە لە ساڵی 2012 هەستمان كرد، نوری مالیكی سەرۆك وەزیرانی پێشووی عێراق بە دامەزراندنی فەرماندەیی دیجلە، پلانی ئەوەی هەیە هێرش بكاتە سەر كوردستان . بە كورتی ئیمە پێشبینی هەڵگیرسانی شەڕێكمان دەكرد. لە گەڵ ئەوەدا دوو دڵ نەبووین لەوەی هەر هێرشێك لە هەر لایەكەوە بكرێتە سەر كوردستان، ئیمە شانبەشانی هێزەكانی حكومەتی كوردستان بەشدار دەبین لە بەرپەرچدانەوەی هەر هێرشێك. بۆیە بۆ ئامادەكاری هێزەكانمان مانۆڕێكی سەربازیمان ئەنجامدا. كاتێك لە ئابی 2014 دا تیرۆیستانی داعش هێرشیان كردە سەر كوردستان، ئێمە لە رۆژی 5ی ئابی 2014 بەرەو بەرەكانی شەڕ بەرێ كەوتین. ئامانجی ئێمە ئەوە بوو راستەوخۆ بەرەو شنگال بچین، بەڵام لە شێخان بە هاوڕێیەتی بەڕێز كاك بارام شێروانی كە خۆی و كوڕەكانیشی هاتنە بەرەكانی شەڕەوە، خۆم و ٢٠٠ پێشمەرگە روومان لە فەرماندەیی زێرەڤانی لە باشیك كرد. ئەو شەوە لە باشیك ماینەوە، بو رۆژی 6ی ئاب چووینە بەرەی پێشەوەی شەڕەكە و لە گوندی گوێگجەلی لە ٤٠٠میتری داعش دامەزراین. بە گەیشتنی هێزەكەی PAK، كاك سەید شكور گەورەدیی فەرماندەی فەوجی یەكی سوپای ٤ی زێرەڤانی و هەڤاڵانی كە وەك شێر بەرانبەر هێزەكانی داعش چەقی بوون، زۆر بە گەرمی پێشوازیی لێكردین. هەر ئەو شەوە تیرۆریستانی داعش دوو جار هێرشیان كردە سەر هێزەكانی ئێمە و هێزەكانی بەر فەرمانی كاك سەید شكور و شەڕێكی قورس قەوما. لەم شەڕانەدا رۆڵەكانی رۆژهەڵات و باشووری نیشتمان، پشتیان بە پشتی یەكەوە دا و لمۆزی هێزەكانی داعشیان هەر دوو جارەكە شكاند.\n* دواتر چۆن هاتنە میحوەری رۆژئاوای كەركووك، ئایا ئێستا هێزەكانتان لەچەند میحوەرن؟\n- دوای ئەو شەڕانە، گۆڕانكاری لە بەرەكانی شەڕ روویانداو هێزی پێشمەرگە جارێكی دیكە خۆی رێكخستەوە. ئێمە لەو گۆڕانكارییەدا، سەرەتا لە میحوەری خازر دامەزراین و دواتر هێزەكانمان كە چەند قات زیادیان كردبوو، بە مەبەستی زیاترین دەورگێڕان لە بەرەكانی شەڕدا، بە سەر مێحوەرەكانی مەخموور و كەركووك و باشیك و خازردا دابەش كرد. هاوكات لەگەڵ چوونمان بۆ ئەو بەرەیەی شەڕ، بەرپرسی پێوەندییەكانی پارتی ئازادیی كوردستان لە سلێمانی، لە چاوپێكەوتنی فەرمیی لە گەڵ مەكتەبی پێوەندییە نیشتمانییەكانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان، ئەو برایانەی ئاگادار كرد كە PAK ئامادەیە بڕواتە بەرەی شەڕ لە جەلەولا یان هەر قۆڵ و میحوەرێك كە بە پێویستی دەزانن. پاش بەشداری لە چەندین شەڕ لەو مێحوەرانە، سەرەنجام لە دوومیحوەر جێگیر بووین كە بریتین لە میحوەكانی رۆژئاوای كەركووك و باشیك.\n* ئایا پێشمەرگەی كچیشتان لەگەڵدایە؟\n- هێزی پێشمەرگەی پارتی ئازادیی كوردستان لە هەر دوو رەگەز پێكهاتووە. هەر ئێستا لە بەشێك لە سەنگەرەكانی هێزەكانی ئیمە پێشمەرگە ژنەكان دامەزراون و یەكەم شەیدی هێزەكانیشمان، كچی شۆڕشگێر نیگار حوسەینی-یە.\n* هێزێكتان ناوی (هێزی خۆشەوی خەلیل)ـە، ئایا ئەم ناوە بە رێككەوت بووە، یان مەغزا و مانایەكی دیكەی لە پشتەوە هەیە؟\n- هەر ناوێك مەغزا و مانایەكی لە پشتەوە نەبێت، ناوێكی بەتاڵە، بۆیە ئێمە بڕوامان وایە لە پشت هەر هێماو سیمبولێكەوە مانا و واتایەكی تایبەتی هەیە، بۆیە ئەگەر ئەم ناوە لەگەڵ ناوەرۆكەكەی هاودژی درووست بكات، ئەوا حاڵەتێكی خراپە. دانانی ناوی شەهید خۆشەوی خەلیل-یش لەسەر ناوی یەكێ لە هێزەكانی ئێمە، مانایەكی گەورەی لە پشتەوەیە. لەبەر ئەوەی لە ساڵی 1946 كە تازە كۆماری كوردستان دامەزرابوو، هێزی بارزانییەكان كە لە باشوورەوە بە هانای كۆمارەوە هاتبوون، لەبەرەی سەقز لە قاراوا شەڕێكی سەختیان بۆ پاراستنی كۆماری كوردستان دژی ئەرتەشی شاهەنشاهی ئێران ئەنجامدا و لەو شەڕەدا خۆشەوی خەلیل شەهید بوو. ئەوجا لەبەر ئەوەی وشەی پێشمەرگە لەگەڵ كۆماری كوردستان لە دایكبووە و خۆشەوی خەلیل یەكەم شەهیدی جەنگی بەرگریی لە كۆمارە، من رێگەی گۆڤاری گوڵان-ـەوە پێشنیار دەكەم، رۆژی شەهیدبوونی خۆشەوی خەلیل بكرێتە رۆژی پێشمەرگەی كوردستان.\n* ئەگەر هەر لەم چوارچێوەیە و سەبارەت بە هەوڵەكانی سەرۆك بارزانی بۆ سەربەخۆیی قسە بكەین، ئایا تاچەند گرنگە ئەزموونی پشتگیریكردنی تەواوی هێزە سیاسییەكانی كوردستان بۆ ئەم هەوڵەی سەرۆك بارزانی بەردەوام بێت؟\n- پێش ئەوەی وەڵامی پرسیارەكەتان بدەمەوە، دەمەوێت ئاماژە بەوە بكەم كە هەر رووداوێكی میللەتان، وانەیەكی تایبەتە بۆ ئەوەی سوودی لێوەربگرێن،من پشتریش لەو باوەڕەدا بووم ئەگەر فرەلایەنی و فرەحزبی لە هەناوی خۆیدا جۆرێك لە مەركەزیەتی نیشتمانی و سەركردەیەكی بەهێز نەبێت كۆیان بكاتەوە، بۆ كورد دەبێتە پارچەپارچەبوونی كوردستان و بەڵا و ماڵوێرانی. بێگومان من لە هەموو ژیانی خۆمدا دژی دیكتاتۆریەت و تۆتالیتاریزم بووم، بەڵام ئەگەر فرەحزبی ببێتە هۆكاری ئەوەی نەتەوەی كورد، یان جوگرافیای كوردستان پارچە پارچە بكات، ئەمن لەو حاڵەدا لە گەڵ فرەحزبی و فرەهێزی چەكدار نابم. بۆیە لەم قۆناخە مێژووییەی نەتەوەكەمانی پێدا تێپەڕدەبێت، وەك ئەو قۆناخە مێژووییانەی نەتەوەكانی دیكەش پێیدا تێپەڕبوون، پێویستمان بە سەرۆكێكی شایستە و لێهاتوو و بە هێز هەیە. لە ئێستادا ئەو سەرۆكە بەتوانا و شایستە و لێهاتووە جەنابی كاك مسعود بارزانی-یە، ئێستاش دەرفەتێكە بۆ ئەوەی هەموو كوردستان پشتگیری بكات بۆ ئەوەی دەوڵەتی كوردستان دابمەزرێت، ئەمەش لەبەر ئەوەیە تەمەنی مرۆڤ ماوەیەكە دێت و دەچێت، ئەگەر ئێستا پشتگیری كاك مسعود بارزانی نەكەین بۆ ئەوەی لە پرۆسەی سەربەخۆیی سەركەوتوو بێت و ببینە خاوەن و دەوڵەت و كیانی خۆمان، لەوانەیە ئەم دەرفەتەمان لە كیس بچێت. بۆیە من وای دەبینم رۆڵی ئێستای سەرۆك بارزانی دەرفەتێكە بۆ میللەتەكەمان هاتۆتە پێش و نابێ ئەم دەرفەتە لەدەست بدەین.\n* ئەگەر پرسی سەربەخۆیی كوردستان لەسەر ئاستی تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست سەیر بكەین، ئاشكرایە ئەم دەوڵەتە خەریكە بە تەواوەتی دەبێتە ئەمری واقیع، لە بەرامبەریشدا ئاگاداری هەڕەشەكانی دەوڵەتانی دژ بە كوردستانین، ئایا لەناو ئەم هاوكێشەیەدا دەوڵەتی كورد چی بەسەر دێت؟\n- بەداخەوە قەدەری كوردستان بەوجۆرە بووە لە نێوان چەند دەوڵەتێكدا دابەشكراوە، لەمەش خراپتر ئەو دەوڵەتانەی كوردستانیان بەسەردا دابەشكراوە، بێجگە لەوەی دڕندە و چەوسێنەر بوون بەرامبەر بە نەتەوەی كورد، تەنانەت نەشیانتوانیوە دەوڵەتێك درووست بكەن كە گەلەكانی خۆیانیش ئاسوودە بكەن، بۆیە لەو كاتەوەی لە شەڕی چاڵدێران-ـەوە كە كوردستان لە نێوان ئیمپراتۆریەتی سەفەوی و عوسمانی دابەشكرا، ئەگەر بە درێژایی ئەم 500 ساڵە بەشی ئێمەی كورد خەبات و قوربانیدان و ناڕەحەتی بووبێت، ئەوا بەشی ئەو گەلانەی دیكەش هەر ئەوە بووە، ئەمە درووست وەك بەندی و مائمووری بەندیخانەكەیە، كە هەردووكیان لە بەندیخانەن، بەڵام جیاوازییەكە ئەوەیە لە دوو شوێنی جیاوازی بەندیخانەكەن، بۆیە لەم غەدرەی كراوە، تەنیا نەتەوەی كورد زەرەری نەكردووە، بەڵكو ئەو نەتەوانەی دیكەش كە كوردیان چەوساندۆتەوە بە هەمان شێوە زیانیان كردووە. ئێستا ئێمە لەسەردەمێكدا دەژین، سەردەمی هەڵوەشانەوەی ئەو دەوڵەتە دەستكردانەیە كە بە زۆر نەتەوە و پێكهاتەی جیاوازی پێكەوە كۆكردۆتەوە، لەماوەی 25 ساڵی رابردووی دوای رووخانی دیواری بەرلین، دەوڵەتێكی گەورەی وەك یەكێتی سۆڤیەت هەڵوەشایەوە و 15 كۆماری تازەی لێ درووست بوو، یوگسلافیا هەڵوەشایەوە و بووە چەند دەوڵەت، كە دەوڵەتێكی ناوەندگەرای گرنگ بوو لە ئەوروپادا، ئێستاش عێراق و سووریا بە كردەیی لەبەر یەك هەڵوەشاونەتەوە، ئەمەش مانای ئەوەیە قەیرانی دەوڵەت – نەتەوە بەرۆكی بە هەموو دەوڵەتان گرتووە، بە خودی ئێرانەوە و هیچ هێزێك ناتوانێت خۆی لێ قوتار بكات، هەربۆیە سیاسەتمەدارنی ئێران لە بری ئەوەی هەڕەشەی ئەوە بكەن كە رێگەنادەن دەوڵەتی كوردستان درووست بكەن و بە حیساب دەیانەوێت پارێزگاری لە مانەوەی یەكپارچەیی عێراق و سووریا بكەن، دەبوو چاو لە گۆڕانكارییە گەورەكانی جیهان بكەن و حاڵەتی چیكۆسلۆڤاكیا لەبەر چاو بگرن بەوەی چۆن توانییان بە شێوەیەكی ئاشتیخوازنە، خوێنڕشتن و قەیران لە كۆڵ خۆیان بكەنەوە، دەبووا دەستپێشخەری بكەن بۆ داننان بە مافی رەوای نەتەوەی كورد لە ئێران، نەك ئەو مافە بە خۆیان رەوا ببینن دەخالەت لە بەشێكی دیكەی كوردستان بكەن. ئەو هەڵەی ئەو دەوڵەتانەی دەیكەن كە كوردستانیان بەسەردا بەشكراوە و بەردەوامن لە سەری، ئەوەیە بە تێڕوانینی سەردەمانی شەڕی سارد سەیری كوردستان دەكەن، بەڵام ئەو سەردەمە بەسەرچوو، لەوانەیە ئەگەر سەیری سیاسەتی ئێستای توركیا بكەین و لەگەڵ سیاسەتی ئێستای ئێران بەراوردی بكەین، دەبینین توركیا بە جۆرێك لە جۆرەكان هەستی بەم گۆڕانكارییە گەورەیە كردووە، من ناڵێم لەناخی دڵیانەوە هەنگاو هەڵدەگرن، بەڵام توركیا چەند هەنگاوێكی هەڵگرتووە بۆ ئەوەی خۆی لەگەڵ گۆڕانكارییەكانی بگونجێنێت، بەڵام سیاسەتی ئێران بەداخەوە هەر سیاسەتە كۆنەكەی سەردەمانی شەڕی ساردە.\n* هەر سەبارەت بە دەخالەتكردنی ئێران بۆ رێگری لە پرسی سەربەخۆیی، هەست دەكەین هەندێك هێزی سیاسی بۆ نموونە وەك پەكەكە و حزبی دیكەش لە باشووری كوردستان، زۆر راشكاوانە دژایەتی دەوڵەتی كوردستان دەكەن، هەندێك دەڵێن ئەم حزبانە بە پشتی ئێران و بۆ رازیكردنی ئێران ئەم كارە دەكەن، لەسەر ئەم پرسە چی دەڵێن؟\n- سەبارەت بە پرسی سەربەخۆیی ئێمە ماوەی 500 ساڵە خوێنی بۆ دەڕێژین، بۆیە هەموو شۆڕش و بزووتنەوەكانی كوردستان بە درێژایی ئەم پێنج سەدەیە لەسەر یەك ئامانج درووست بووە، ئەویش ئەوەیە پێویستە كورد خاوەنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆی بێت، ئەوەی لە دەرەوەی ئەم جوغزە باسی لەسەر دەكرێت ئەو حاڵەتەیە كە لە فەلسەفە پی دەگوترێت، سەفسەتە، یان زۆربڵێیی، بۆیە ئەمە پێمان دەڵێت پرسی كورد واتە پرسی دەوڵەت، ئەگەر دەوڵەتمان هەبوایە شتێك بەناوی پرسی كورد بوونی نەبوو، بەڵكو شتی دیكە دەبوو، وەك پرسی بێكاری، یان قەیرانی دەوڵەتی كوردستان لەگەڵ دەوڵەتێكی دیكە، بۆیە بنەمای كێشەی ئێمە نەبوونی دەوڵەتە، بۆیە لەم چوارچێوەیەدا دژایەتیكردنی دەوڵەتی كوردستان، یان پشتگیری نەكردنی ئەم پرۆسەیە، واتە دژایەتی كوردستان و لادان لە كوردبوون، لادانە لە رێبازی هەموو ئەو شۆڕش و بزووتنەوانەی لەو پیناوە هەڵگیرساون و شكستیان هێناوە و دەریایەك خوێنمان بۆ رشتووە، لێرەوە وایدەبینم ئەوەی برادەرانی پەكەكە باسی دەكەن و دەیانەوێت پرسی دەوڵەت رەدبكەنەوە و مودێلێكی دیكە بە ناوی كۆنفیدڕاڵییەتی ئیكۆلۆژی درووست بكەن، ئەمە كۆنفیدڕاڵییەتێكی بەتاڵە لە فیكری نەتەوەیی و تەنیا شتێكی تیۆرییە، ئەم بۆچوونەشیان لە فیكری ماركسییەوە وەرگرتووە، بەڵام یەكێك لە بنەماكانی فیكری ماركس، فیكری ئەڵمانییە، هیگڵ دەڵێت: بەختەوەری مرۆڤ لە بوونی دەوڵەتدا بەرجەستە دەبێت، بۆیە منیش دەڵێم: با ئێمە ببین بە دەوڵەت، ئەوكات من یەكەمین كەس دەبم دوادەكەم كۆنفیدراسیۆنێك لە سەر ئاستی هەموو دەوڵەتانی ناوچەكە و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بێتە ئاراوە وەك یەكێتی ئەوروپا، لە ئەمرۆدا و هەتا ئێستاش دەوڵەت پایەی سەرەكی پێوەندییە نێودەوڵەتییەكانە. بۆیە ئەوەی پاساو بۆ ئەوە بێنێتەوە كە كورد پێویستی بە دەوڵەت نییە، یان دەوڵەتی ناوێت، ئەوە لە باشترین حاڵەتدا خزمەتی دوژمنانی كورد و كوردستان دەكات.\n* پێتوانییە ئەمانە ئەجیندای ئەو وڵاتە ئیقلیمییانە جێبەجێ دەكەن كە بە ئاشكرا دژایەتی دەوڵەتی كوردستان دەكەن؟\n- من وتم لە باشترین حاڵەتدا خزمەتی ئەجیندای دوژمنانی كوردستان دەكەن، بەڵام كاتێك پەكەكە، یان هەر حزبێكی كوردستانی ئەجیندای خۆیان بكەن دژایەتی دەوڵەت، یان بڵێن دەوڵەتمان ناوێت، ئەوا دەبێت چاك بزانن هەموو دوژمنانی كورد و كوردستان باوەشیان بۆ دەكاتەوە، ئێستا ئێمە وەك پارتی ئازادیی كوردستان كە لەگەڵ ئێران لە شەڕداین، ئەگەر بڵێین دەوڵەتمان ناوێت، دەستمان دەگوشن باوەشمان بۆ دەكەنەوە.\n* ئەگەر لە رەهەندێكی دیكەوە ئەم پرسە سەیر بكەین، هەست دەكەین، دژایەتیكردنی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لەلایەن هەندێك حزبەوە تەواو لەگەڵ دژایەتی ئەو دەوڵەتانە یەك دەگرێتەوە. پرسیار ئەوەیە بۆچی لەم كاتەدا ئەم هێرشە دەكرێتە سەر سەرۆكی هەرێمی كوردستان؟\n- لەو رۆژەوە كە بەڕێز كاك مسعود بارزانی لە كۆنگرەی 13ی پارتی دیموكراتی كوردستان رایگەیاند، ئەجیندای سەرەكیی خۆی كاركردن دەبێت بۆ مافی چارەنووس و دەوڵەتی كوردستان، ئەوا شەپۆلێكی بەرفراوانی هێرشی میدیایی لە لایەن میدیاكانی ئێرانەوە دەكرێتە سەر سەرۆك بارزانی، هەروەها ئەم شەپۆلە قازی محەمەد و مەلامستەفا بارزانی-یشی گرتۆتەوە، من هەر ئەو كات تێگەیشتم ئەمە هەوڵێكی سەرەكیی ئێرانە بۆ دژایەتی رەوتی سەربەخۆیی لە باشووری كوردستاندا، ئاشكراشە لەو كاتەوە هەر حزبێكی سیاسی دژایەتی رەوتی سەربەخۆیی و دەوڵەتی كوردستان بكات، ئێران زۆر بە گەرمی پشتگیری لێدەكات، بۆیە گرنگە نەك تەنیا پەكەكە، بەڵكو حزبە سیاسییەكانی باشووری كوردستان ئەم راستیەیان لا ئاشكرا بێت و خزمەتی ئەجیندای دەرەكی نەكەن، لەم ماوەیەدا كاك ئازاد جوندیانی بابەتێكی لەسەر سەربەخۆیی بڵاوكردەوە كە كاردانەوەی ئەو هەوڵانەیە كە ئێستا بوونی هەیە.\n* ئەگەر سەرنج لە سیاسەتی پەكەكە بدەین، دەبینین نەك هەر دژایەتی سەربەخۆیی كوردستانە، تەنانەت دژی ئاڵای كوردستانیشە، واتە ئەو ئاڵایەی كە لە كۆماری كوردستان هەڵكراوە، ئایا رەدكردنەوەی ئاڵای كوردستان چی دەگەیەنێت؟\n- سەبارەت بە ئاڵای كوردستان من چەند هەقیقەتێك باس دەكەم، پاشانیش چەند ئەگەرێك دەخەمەڕوو. وەك هەقیقەت نەخشەی ئەو ئاڵایە بە نزیكەی 10 ساڵ پێش دامەزراندنی كۆماری كوردستان كێشراوە، ئەم ئاڵایە لە 17ی 12ی 1945 لە مەهاباد هەڵكراو و دواتر ناوچە ئازادەكانی دیكەشی گرتەوە. دواتر كە حكومەتی كۆماری كوردستان دامەزرا لە22/1/ 1946 حكومەتیش ئاڕمی تایبەتی خۆی درووستكرد. ئێستا بڕێك كەس دەڵێن ئاڵای كۆمار ئەوەیە كە من دەڵێم ئاڕمی حكومەت بووە. بەڵام گریمان ئاڵای كۆماری كوردستان ئەو ئاڕمەی حكومەتی كۆماری كوردستانە كە دوو گوڵە گەنمەكەی تێدایە، باشە با پەكەكە ئەو ئاڵایە هەڵبكات، نەك ئاڵایەك هەڵبكات كە دەقاودەق ئاڵای دەوڵەتی پۆلیفیایە، من داوا لە گۆڤاری گوڵان دەكەم، ئاڵاكەی پەكەكە و ئاڵای دەوڵەتی پۆلیفیا لەگەڵ ئەم دیمانەیە بڵاو بكاتەوە بۆ ئەوەی خوێنەران بزانن هیچ جیاوازییەك لە نێوان ئاڵای پۆلیفیا و پەكەكە نییە. پەكەكە دەڵێ ئاڵای كوردستان، ئاڵای پارتی و بنەماڵەی بارزانی- یە. جا پرسیار ئەوەیە، با وای دابنێین وایە؛ ئایا ئاڵایەك نزیك لە حزب و بنەماڵەیەكی خەباتگێڕی كورد باشترە، یان ئاڵایەك وەك ئاڵای وڵاتێكی دیكە؟\n* هەر پرسی ئاڵایە كە بۆتە رێگر لە بەردەم سەركەوتنی كۆنگرەی نەتەوەیی، ئەمەش لەبەر ئەوەیە كۆنگرەی نەتەوەیی پێویستی بەوەیە هەموو لایەنەكان لەسەر ئاڵا و هێزێك رێكبكەون كە پێشمەرگەیە، بەڵام پەكەكە نەك هەر ئاڵا، بەڵكو ناوی پێشمەرگەشی گۆڕیوە، ئایا چۆن ئەم دوو پرسە چارەسەر دەكرێن؟\n- رێككەوتن لەسەر پرسی ئاڵا و ناوی پێشمەرگە كۆنگرەی نەتەوەیی ناوێت، لە بەر ئەوەی پێش دەركەوتنی حزبە سیاسییەكان ئەمانە هەبوون و پێوەندی بە حزبێكی سیاسییەوە نییە. هەر بۆ نموونە لەوانەیە پارتی دیموكراتی كوردستان بتوانێت هەموو شانازییەك بە شەهید خۆشەوی خەلیل بكات وەك یەكەم شەهیدی پێشمەرگە كە بۆ كۆماری كوردستان گیانی خۆی بەخت كرد، بەڵام ناتوانیت بڵێت، شەهید خۆشەوی خەلیل تەنیا ئەندامی پارتی دیموكراتی كوردستان بووە. بۆیە حزبێكی سیاسی دەتوانێت دژی پارتی بێت، بەڵام ناتوانێت دژایەتی شەهید خۆشەوی خەلیل بكات، هەروەها مەسەلەی پێشمەرگە، ئەمە ناوێكە لە كۆماری كوردستان هاتووە و هەموو پێشمەرگەی كوردستان دەگرێتەوە، باشە پەكەكە بۆ ناوی پێشمەرگە دەگۆڕێت بۆ گەریلا، یان شەڕڤان؟ من سەری رێز بۆ قارەمانیەتی گەریلا دادەنەوێنم، بەڵام گەریلا وشەیەكی بیانی وەرگیراوە، ئێمە كە وشەیەكی رەسەنی خۆمانمان هەبێت بۆ پەنا بەرینە بەر وشەی بێگانە، هەروەها سەبارەت بە سروودی نیشتمانی ئەی رەقیب، كەس ناتوانێت دژی ئەم سروودە رابوەستێ، یان پەڵپ و بیانوو بە شیعرەكەی بگرێت، لەبەر ئەوەی ئەمە بۆتە سیمبولی نەتەوە، بۆیە من هەتا ئەگەر سەرنجێكم لەسەر شیعرەكەشی هەبێت، لە هەر شوێنك ئەم سروودە لێ بدرێت، هەڵدەستمە سەرپێ، ئەمە جارێكی دیكە بەئاسانی درووست نابێتەوە و دەبێت بیپارێزین. پرسی ئاڵا و ناوی پێشمەرگەش بەهەمان شێوەیە، پەكەكە دەیەوێت ئەوەی هەمانە بیفەوتێنێت.\n* باست لە سروودی ئەی رەقیب كرد، وەك سروودی نیشتمانیی كوردستان، بەڵام لەناو پەرلەمانی كوردستان ئەم سروودە لێدەدرێت، حزبێكی ئیسلامی هەڵناستێت، ئایا ئەمە رەوایە؟\n- ئەوە بۆ پەرلەمانی كوردستان دەگەڕێتەوە و نازانم لەسەر چ بنەمایەك ئەمە قبووڵ دەكات. دەنا ئەگەر بە دەست من بێ، هەر كەسێك لە هەر پلە و پایەك بێت، ئەگەر لە شوێنێكی حكوومیدا لەبەر سروودی نەتەوەیی هەڵنەستێت، تەنیا مستەحەقی ئەوەیە پشتملی بگریت و بیكەیتە دەرەوە. ئەسڵەن خەڵكی لەو جۆرە دەبێت لە كۆمەڵگەی كوردستان وەدەرنرێن، لەبەر ئەوەی رێزنەگرتن لە سروودی ئەی رەقیب سووكایەتی كردنە بە موقەدەساتی ئەم میللەتە.\n* دواپرسیارمان با تایبەت بێت بە ساڵی 2016، زۆر لە چاودێران و شارەزایان دەڵێن ساڵی 2016 ساڵی كوردستانە بۆ سەربەخۆیی، لەمبارەوە چی دەڵێت؟\n- من گەشبینم ئەمساڵ كە 100 ساڵ بە سەر رێككەوتنی سایكس پیكۆ تێدەپەڕێت، ئەم رێككەوتنە كۆتایی پێدێت، مەبەستم ئەوە نییە رێككەوتنەكە هەڵدەوەشێتەوە، بەڵكو مەبەستم ئەوەیە رێككەوتنی سایكس پیكۆ لە كار دەكەوێت، بۆیە لەگەڵ پەككەوتن و بەسەرچوونی رێككەوتنی سایكس پیكۆ گەشبینم كە دەوڵەتی كوردستان دادەمەزرێت. لە هەمانكاتدا دەشزانم لە سەر ئاستی دەوروبەر دژایەتییەكی زۆری ئەم دەوڵەتە دەكرێت، بەڵام ئەم دەوڵەتە چ لە ئاكامی ئەو ریفراندۆمە دابمەزرێت كە بڕیارە ئەنجام بدرێت، چ سەرۆك بارزانی لە ناو ئاپۆرای خەڵكی كوردستان رایبگەیەنێت، هەروەك چۆن قازی محەمەد لە ناو ئاپۆرای جەماوەردا كۆماری كوردستانی راگەیاند، هەر لە دایك دەبێ و دێتەدی.


رێژەی دەنگدانی تایبەت لەسەرجەم پارێزگاكان بڵاوكرایەوە\nپێش 2 هەفتە ژمارەی بینراو 2232\nكۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق، رێژەی دەنگدانی تایبەتی لەسەرجەم پارێزگاكان بڵاوكردەوە كە بەكۆی گشتی 69% بووە، لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان پارێزگای سلێمانی زۆرترین رێژەی دەنگدانی تۆماركردووە، كە 78% بوو.\nبەگوێرەی ئەو ئامارەی كە ئەمشەو لەدوای تەواوبوونی پرۆسەی دەنگدانی تایبەت، لەلایەن كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانەوە بڵاوكراوەتەوە، پارێزگای بابل بەرزترین رێژەی دەنگدانی لەسەر ئاستی عیراق تۆماركردووە، كە 80% بووە.\nلەسەر ئاستی هەرێمی كوردستانیش، پارێزگای سلێمانی بە رێژەی 78% زۆرترین دەنگی تێدا دراوە، لەدوای ئەویش پارێزگای هەولێر دێت بەرێژەی 76%، لە دهۆكیش رێژەی دەنگدان 69% بووەو لە پارێزگای كەركوكیش 62%ی دەنگدەرانی تایبەت بەشدارییان لە پرۆسەكەدا كردووە.\nبەیانی ئەمڕۆ هەینی، پرۆسەی دەنگدانی تایبەت بۆ هەڵبژاردنی خولی پێنجەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەستی پێكرد، بەگوێرەی ئامارەكانی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان، لەكۆی ملیۆنێك و 196 هەزار كەس كە مافی بەشداریكردنیان لە پرۆسەكەدا هەبوو، 821 هەزارو 800 دەنگدەر دەنگیان داوە، كە دەكاتە رێژەی 69% لەسەر ئاستی هەموو عیراق.


رۆژنامەیەكی عێراقی بیره‌وەرییەكانی فاروق مەلا مستەفا بڵاودەكاتەوە\nهەواڵ / کوردستان :: 27/06/2019 :: 1514 جار بینراوە\nتاگ :: کەلتور و رۆشنبیری میدیا\nفلمێ "تۆرن" خه‌لاته‌كێ نێڤده‌وله‌تى وه‌رگرت\nرۆژنامەی (سەباح ئەلجەدید)ی عێراقی سەربەخۆ كتێبی "بیرەوەرییەكانم"ی فاروق مەلا مستەفا، سه‌رمایه‌دارى نیشتیمانى بڵاودەكاتەوە كە باس لە مێژووی خەباتی سیاسی چەپەكانی كوردستان و عێراق دەكات لە چەند دەیەی سەدەی رابوردوو.\nرۆژنامە عێراقییەكە لەڕێگەی 20 ئەڵقەوە رۆژانی یەكشەممە و سێشەممە و پێنجشەممان لەدوو توێی لاپەڕەكانیدا كتێبەكە بەخوێنەرانی دەناسێنێت.\nرۆژنامەكە لە پێشەكییەكەیدا نووسیوێتی: "بەڕێز فاروق مەلا مستەفا یەكێكە لە ئایكۆنە دیارەكانی تێكۆشان لەبواری ئۆپۆزسیۆنی سیاسی و كارەكتەرێكی درەوشاوەی كاركردن بووە لەپێناوی عێراقێكی دیموكراسی گەشاوەدا".\nهەر لەپێشەكییەكەدا ئەوەش نوسراوە: لەو خەسڵەتە گرنگانەی فاروق مەلا مستەفای پێجیاكراوەتەوە، ئەوەیە متمانەی جیهانی پیشەسازی بۆ خۆی بەدەستهێناوە و ئەوەش بواری بۆ رەخساندووە لە كایەكانی دیكەشدا وەبەرهێنان بكات لە وێنەی بنیاتنانی نەخۆشخانەی گەورە و زانكۆی پزیشكی ناوازە و تایبەت، كە بۆ ئەمڕۆ بۆ هەموومان گرنگە.\n"فاروق مەلا مستەفا بووەتەهۆی رزگاركردنی چەندین كارگە لە لەناوچوون لەهەرێمی كوردستان وەك دامەزراوە و كارگەی چیمەنتۆ كە هۆكار بووە بۆ دۆزینەوەی سەدان هەلی كار بۆ هاوڵاتیان" وەك لەپێشەكی رۆژنامەكەدا نوسراوە.\nرۆژنامەی عێراق ئەلجەدید لەدرێژەی پێشەكییەكەیدا هیوایخواستووە خوێنەر سوود لەو ئەزموونانە وەربگرێت كە فاروق مەلا مستەفا پێیدا تێپەڕیوە.\nبەرگی یەكەمی كتێبی "بیرەوەرییەكانم" لە نوسینی فاروق مەلا مستەفا له 1ی نیسانی 2017 بڵاوكرایه‌وه و له چەندین كتێبخانه‌ی هەرێمی كوردستان ده‌ستده‌كه‌وێت.\nلە كتێبی "بیرەوەرییەكانم"دا فاروق مەلا مستەفا بیرەوەرییەكانی ژیانی خۆی باسكردووە لە منداڵی و پێكهاتەی خێزانەكەیەوە تا دەگاتە پڕۆسەی خوێندنی و كاری حزبی و پێشمەرگایەتی و روداوەكانی دواتر له عێراق و هه‌رێمی كوردستان.\nكتێبه‌كه 472 لاپەڕەیە و بەتیراژی 5000 هەزار دانە لەلایەن دەزگای دواڕۆژ بۆ روناكبیریی و راگەیاندنەوە چاپكراوە و خوێنه‌رانیش ده‌توانن بێ به‌رامبه‌ر به‌ده‌ستی بێنن. بۆ داگرتن و خوێندنه‌وه‌ى به زمانى كوردى یان عه‌ره‌بى كلیك لێره بكه.


ئالوودەبوون بە فەلسەفە\_ بەشی چوارهەم.. ئازاد حەمە – Dengekan\nbyAzad Hama\tSeptember 23, 2021\tGeneral, Opinion, Slider\nئالوودەی فەلسەفەبوون ئالوودەبوونە بە دۆزینەوەی چارەسەر\nئێمە بەبێ ئەوەی بێینە سەر شێواز و ڕێرەوی كاركردنی هەریەك لەم بیریارانە هەوڵدەدەین ئەو لایەنانە ڕوونبكەینەوە، کە بەو ئارگومێنت(بەڵگانەمان)دەگەیەنن، كە ئەوەی ئەم بیریارانە كردویانە خرابسازیی فەلسەفیی نەبووە، بەڵكو شێوازێك بووە لە دۆزینەوەی چارەسەر و پێشنیازكردنی شیكاریی بۆ نەخۆشیی و ئێشەكان. ناشێت ئێمە پێمانوابێت كێشە بە كێشە، درم بە درم، یان نەخۆشیی بە نەخۆشیی چارەسەربكرێت و فەلسەفە دژ بەخۆی بەكارببرێت تا چارەسەری پێبدۆزرێتەوە. لە پزیشكیدا بۆ دۆزینەوەی چارەسەر، شیاویی بۆ چوونە ناو پزیشكی هەیە نەك ئەوەی خودی پزیشكیی دژ بە پزیشكیی بوەستێتەوە تا چارەسەر بدۆزرێتەوە. هەروەها لە پزیشكیدا چارەسەرەكان زگماك نین، بەڵكو كار بۆ دۆزینەوەیان دەكرێت. هەروەها نەخۆشیەكانیش ئەگەرچی دووبارەن، بەڵام گەلێك لە نەخۆشییەكان جۆراوجۆر و تایبەتن و بگرە زۆر دەگمەن و نادوبارەشن. بۆنموونە شێرپەنجەكان، چ سەرهەڵدان و چ گەشەشیان زۆر سەیر و ناهاوشێوەن. لە وڵاتی سوید باوترین جۆری شێرپەنجە شێرپەنجەی پرۆستاتە، لە ئەمەریكا جۆری شێرپەنجەی پێست لە گشت جۆرەكانی تری شێرپەنجە باوترە …هتد. لێرەدا ناشێت نكوڵی لەوە بكرێت ئەوەی پەیوەندیی بە نەخۆشیی و جەستەوە هەیە ئەوەیە، توانای لەش و هێزی ئەو ئادەمیزادەی دووچاری ئەو نەخۆشیە دەبێت واتای خۆی بۆ مانەوە و لەناوچوونی نەخۆشیەكە و ڕاگرتنی پرۆسەی نەشونمای ئەو نەخۆشییە هەیە. هەر لەم ڕووەوە دەشێت مرۆڤ خەیاڵی بۆ شتی دیش بڕوات لەوانە: ڕۆڵی زوو و خێرا دۆزینەوە و ئاشكراكردنی نەخۆشیەكە و ئەمجار ڕێگاكانی چارەسەركردن، ئەم لایەنە لە فەلسەفەدا جیاوازە. فەلسەفە لەگەڵ كێشەكان لەدایكدەبێت و لەمیانەی كاركردن لەگەڵ كێشەكان دەتوانێت چارەسەر بدۆزێتەوە. هەروەها فەلسەفە نە ئیشی ئەوەیە پەتا بڵاوكاتەوە نە ئامرازە بۆ دروستكردنی ئەوە، بەڵام پەیوەستبوون بە فەلسەفەوە دەشێت بەوە بشوبهێنرێت، كە ئەمە پەیوەستبوون بە جۆرە ئەڤینێكەوە ناشێت لەو پێناسە نەریتییە ڕۆژئاواییە دووربخرێتەوە بۆ فەلسەفە دەكرێت (ئەوەی، كە فەلسەفە ئەڤینە بۆ دانایی یاخود بۆ زانین). ئەم جۆرە ئەڤینە دۆستایەتیە لەنێوان ئەڤین و دانایی یاخود زانیندا، كە بەهۆی ئاخاوتنەوە مەیسەردەبێت، ئەم ئاخاوتنەش دەبێت ئاشكرا و كراوە بێت نەك شاراوە و نهێنیی، بوون مرۆییەكەی فەلسەفە ئەو خۆشەویستییەیە مرۆڤ لەنێوان زانین و خودی خۆیدا دروستیدەكات. ئەم خۆشەویستیە بەبێگومانەوە لە ئاكامی پێویستییەكی بووناوییەوە دێتە دروستبوون نەك لە بۆشاییەوە، دروستكردنی پەیوەندیی لەتەك فەلسەفە دەبێت ئامانج و هیوایەكی مرۆیی لەپشتەوەبێت، كە ئەمەیش ئەرك و بەرپرسیاری ئەو كەسەیە ئەم ئەڤینەی لەكۆڵگرتووە.\nئالوودەبوون بە فەلسەفە ڕاستییەکی خۆی هەیە. ڕاستییەکە ئازارێکیشە بۆ کەسی ئالوودەبوو. ئازارەکە، کە خۆشی خۆی هەیە ڕاستییەکەشی تیایە. خانمە بیرمەندی ئیتالی رۆزا ماریا لۆپۆ Rosa Maria Lupo لەگەڕان بەدوای ڕاستی ئازار بەدوای شیاوییەکدا وێڵە، کە ناویدەنێت “شیاوی بۆ دامەزراندنی فەلسەفەیەک تایبەت بە ئازار”(1). گەر تەماشای مێژووی فەلسەفەی ڕۆژئاوا بكەین دەبینین هەموو ئەوانەی كاری فەلسەفییان ئەنجامداوە، یان فەلسەفاندن تاكە پیشەیەكی بەردەوام و نەگۆڕاویان بووە جۆرە ئالوودەبوونێکیان پێوەدیارە بە فەلسەفەوە، كە دواتر هەر ئەوە بووە بە هەوێنی بەرهەمەكانیشیان. ئەو ئالوودەبوونە وەک ئازار ڕێزمانی خۆی هەیە(2). بەواتایەكی تر، دەبینین ئەم كەسانە لەژیانیاندا بەشتێكەوە گرفتارن و مەراق بە شتێكەوە دەخۆن، كەم كەس دەزانێت چییە و كەم كەسیش لەم پێوەبوون و مەراقە دەگات، تەنانەت كەم كەسیش لەوە دەگات هۆكاری ئەو پێوەبوونە تەنها ئالودەبوونیانە بە شتێكەوە، ئەو شتە ڕەوتی سەفەرەكانیان دەگۆڕێت و ئاڕاستەی تێڕامانەكانیشیان وەردەچەرخێنێت، ئەڵبەتە كۆتای بەو نیشتیمانە ساختەیەش دەهێنێت زۆرینە لە خەیاڵیاندایە، یان سەبارەت بە بوون و ڕاستیی شتەكان و ڕووداوەكان دروستیانكردووە. هەروەها ئەوانەی پێیانوتراوە فەیلەسووف دیارە ئالودەی فەلسەفەبوون و فەلسەفەشیان وەك دەرمان بۆ هاتنەدەرەوە لە فەلسەفە بەكاربردووە. ئالێرەوە ئاڵۆزییەكان دەستپێدەكەن و ئەستەمە ئەوانەی ئالوودەی فەلسەفە نەبووبن لەمە بگەن. ئالوودەی فەلسەفەبوون ئەو نەخۆشییەیە بەدەگمەن مرۆڤ ئەتوانێت لێدەربازبێت، بەڵام ئەمە ئەوە ناگەیەنێت، كە هەموو كەسێك ئالوودەی فەلسەفەبوون دەبێت، چونكە زەمینە بۆ پێوەبوونی ئەم جۆرە نەخۆشیە هەمیشە لەبارنییە و پاشان ئەم نەخۆشییە ئاسایی نییە و نەخۆشییەكیشە لە جۆرێكی تر.\nبەوجۆرە بێت لای سەرەوە خرایەڕوو، بەپێچەوانەی نەخۆشیەكانی ترەوە ئەم نەخۆشیە دەگمەن و تایبەتە. ئەم حاڵەتە لە نەخۆشیەكانی دیدا ڕەنگە بوونی نەبێت. واتە دەشێت هەموو دووچاری ئایدز بین گەر بمانەوێت، یان دووچاری پەتای هەڵامەت و لەرزوتا بین لەبەر هۆیەك لە هۆیەكان، بەڵام ئەوەی دووچاری فەلسەفەببین ئەمە شتێكی لەڕادەبەدەر نائاسایە، گشت كاتێك و لەهەموو باردودۆخێكیشدا ناشێت مرۆڤ دووچاری نەخۆشی فەلسەفە بێت. ڕاستە بە فەلسەفەوە گیرۆدەبوون نەخۆشییەكی زۆر سامناكە و دەربازبوون لێی مەحاڵە. ئەمە بەو واتایە نایەت، کە ئێمە بمانەوێت لێرەدا فەلسەفە وەك بتێك نیشانبدەین و شیاوی بۆ پەرستنی خۆشبكەین. ئەمە لەلایەك، لەلایەكی تر ئالوودەی فەلسەفەبوون، نەك هەر نەخۆشیە بگرە فۆڕمێكیشە لە شێتیی، بەڵام ئەم شێتییە زمانی هەیە و ئامادەیە خۆی ڕونبكاتەوە. جیاوازیی نێوان شێتیی لەم شێوەیە و ژیریی تەنها ئەوە نیە شێتیی لە بێ ئاوەزیدا نوقمە و ژیریش لە زەلكاوی ئاوەزدا مەلەدەكات، بەڵكو شێتیی لە گۆڕەپانی خۆیدا پەیوەندییەكی نهێنیی بە ئاوەزەوە هەیە، كە ژیرەكان بەشێوازی خۆیان ئەو پەیوەندییە دروستدەكەن، هەرچی شێتییە نە ئەو شێوازەی ژیرەكان دەبینێت و نە ژیربوونیشی پێئەستەمە.\nكاركردنی فەلسەفە لەگەڵ شێتیی بۆ فەلسەفەی یۆنانی كۆن دەگەڕێتەوە. سەبارەت بە زۆرێك لە فەیلەسووفە ڕۆژئاواییەكان، بۆنموونە دێكارت، دیاردە دەروونییەكان Psychotic هێمابوون بۆ هێزە مێنتاڵە Mental مرۆییەكان، بەڵام ئەوانیتر وەك ئەفلاتون و نیچە شێتییان وەك ڕێگایەك بۆ دەربازبوون لە كۆتوبەندی ئاوەز بینیووە. واتە توندی ئاوەز شێتی دروستكردووە (5). لە دوای ساڵانی 1960 كان بەولاوە سێ ئاڕاستەی فەلسەفەی هاوچەرخ كاریان لەسەر بابەتی دەروونپەشێوییPsychosis، شیزۆفرێنیا یان كەرتبوونی كەسیەتیی Schizophrenia هەروەها شێتی Madness كرد، پاش نیچە و باتای Bataille ئەوەبوو فوكۆ، دولۆز و گوتاری Guattari شیزۆفرێنیایان وەك هەڵاوگۆڕانێكی چەوسانەوەی كۆمەڵایەتیی و عەقلگەرایی مۆدێرن گوزارەلێكرد. ئەمە تێگەیشتنێكە كاریگەریی بەهێزی لەسەر بزووتنەوەی دژە شیكاری دەروونیی Anti-psychiatric دانا. فەلسەفەی فێنۆمێنۆلۆژیی بەزۆری جەختی لە كێشەی ئۆنتۆلۆژیی بوونی پەشێویی دەروونییPsychotic existence كردووە. لەكۆتایدا فەلسەفەی ئاگایی Mind، کۆپییە مۆدێرنەكەی فەلسەفەی شیكاریی ئەنگلۆئەمەریكیی، لێكدانەوەی یەكانگیری لۆژیكیی نێوان دەرئەنجامی پەشێویی دەروونیی و ئەزموونیی كردووە. هەر فەلسەفەی شیكارییشە واتای بۆ توێژینەوە تازەکانی پەشێویی دەروونیی و زانستی دەمارناسییNeuroscience هەیە(6).\nبۆئەوەی پەرە بەوە بدەین لای سەرەوە بەرباسمانخست، دەپرسین: بۆ دەبێت مرۆڤ ئارەزووی ئەوە بکات، دەربازیبێت لە نەخۆشی ئالوودەبوون بە فەلسەفە (دووچاری فەلسەفەبوون)، یان گلان بە فەلسەفەوە؟ ئایا زۆر بەتەندروستیی تر نیە مرۆڤ بەم نەخۆشیەوە سەربنێتەوە؟ مەبەست، بۆ دەبێت مرۆڤ بەدوای چارەسەردا بگەڕێت؟ باشتر وانییە ئەم مرۆڤە بۆ هەمیشە لەگەڵ ئەم نەخۆشیەدا بژیت؟ ئەوەی فەلسەفە تا هەنوكە ئێمەی لەسەر ڕاهێناوە ئەوەیە، کە گشت بۆچوونێكی فەلسەفیی لایەنێك گفتوگۆدەكات، کە دواتر بۆ فەلسەفە دەبێت بە بەشێك لە مێژووەكەی و بۆ مرۆڤیش هەڵوێستەیە لەسەر هەبوونمان. ئێمە هەروەك گوتمان فەلسەفە ستایشناكەین بۆئەوەی لە فەلسەفە دەربازبین ئەوەی لە فەلسەفەدا پەنهانە ئەو هێزە ڕاكێشانەیە بەرەو شوێنێكی تر، دورتر لەوەی چاوەڕوانیمان دەكرد دەمانبات، فەلسەفە هەم دەرمانە و هەم نەخۆشیی. شارستانیی ڕۆژئاوایش بۆ ئەوەی ئەم ئەركە بۆ فەلسەفە بدۆزێتەوە كەم تا زۆر واتای خۆی لەم ڕووەوە دیوە. ئەمەیش وایکردووە شارستانیی ڕۆژئاوا نەتوانێت هەنگاوی تەواوەتیی بۆ كۆتایهێنان بە فەلسەفە و بۆ دەربازبوون لە فەلسەفە و هاتنەدەرەوە لە بازنەی فەلسەفە بنێت، یان لەگەڵ گشت هەنگاوێك، کە بۆ ڕوخاندنی كۆشكی فەلسەفە ناویەتی، سەرلەنوێ خۆی بۆ دروستكردنەوەی ئەم كۆشكە ئامادەكردووەتەوە. زۆربەی ئەو باسانەیش لەو بارەیەوە دەكرێت سەرلەنوێ دەبنەوە بە ئامڕاز و بناغە بۆ دروستكردنەوەیەکی تری فەلسەفە، بەڵام كامە فەلسەفە؟ ئەڵبەتە فەلسەفەیەكی تر Autre / Otherئالێرەدا “تر” بە واتای شتێکی سەرلەبەر جیاواز دێت. جیاوازێک، كە قاڵبی كاركردن و شێوازی ڕاڤەكردنی گۆڕیووە و بەدوای ئامانج و مەبەستی تردا وێڵە، بەڵگە و سەلمێنەی تر بۆ تێۆری و ڕونكردنەوەكانی پەیدادەكات و ئارگومێنت و بیانووی تر لە ڕونكردنەوەكانیدا دەهێنێتەوە و كاریان لەسەر دەكات.\nبۆ درێژەدان بە كرۆكی باسەكەمان ئەوەیش دەڵێین، شارستانی ڕۆژئاوا جارێ لە دوالیزمDualism ەكان(ڕۆح/ جەستە، باشە/خرابە و….هتد) دەربازینەبووە. بۆیە جارێ ئاوا زوو ناتوانێت لە فەلسەفە دەربازی بێت، یان لەوە بكەوێت، كە دووچاری فەلسەفە نەبێت. بە فەلسەفەوە گیرۆدەبوون، یان دووچاری فەلسەفەبوون پەیوەندیی بە ماهیەتی شارستانیی هەنوكەوەیە. شارستانیی هەنوكە جارێ ئەو مەرج و شیاویانەی نەهێناوەتەكایەوە لەوە بكەوین بە فەلسەفەوە نەگلێین، یان ئەم شارستانییە ناکارێت ئەو دۆزە شیاوكات لە فەلسەفە دەربازبین و بەئاسانی لێیبێینەدەرێ. نەخۆشیی فەلسەفە وەك نەخۆشیی شێرپەنجە نییە، كە جارێ چارەسەری بۆ نەدۆزراوەتەوە، یان بەشێكی زۆر لە جۆرەكانی نەخۆشیی شێرپەنجە چارەسەری تەواوی نییە، بەڵام کارێکی ئەوتۆش دەكرێت، كە نەخۆشەكانی هەندێك لە جۆرەكانی شێرپەنجە، كە زۆر ترسناك و مەرگدۆستانەیە، وایان لێبكرێت تووشبوەكانی كتووپڕ نەمرن. هاووەخت ئەمڕۆ ڕێگاگەلێك لە جیهانی دەرمانسازیی و نەشتەرگەریی دروستبووە، كە دەتوانێت جۆرە چارەسەرێك بۆ تووشبوانی نەخۆشیی شێرپەنجە بدۆزێتەوە، كە وا لە نەخۆشیی ناوبراو بكات زەفەر بە لەشی نەخۆشەكە نەبات و لەشیشی بەجۆرێكی ئەوتۆ لاوازنەكات لە مەرگێكی كتوپڕی نزیكبكاتەوە. ئەوەی پەیوەندیی بە نەخۆشیی فەلسەفە و ئەوانەیش، كە دووچاری ئەم نەخۆشیە بوون ئەوەیە، كە شارستانیی ڕۆژئاوا وەك شوێنگەی ڕاستەقینەی بیرە فەلسەفییەكان، ئەمجار خودی شارستانیی مرۆڤایەتیی بەگشتیی وەك مۆلگەی خۆحەشاردانی فەلسەفە، بەوە دەتوانێت لە فەلسەفە بۆ یەكجارەكیی ڕزگاری بێت، كە دەست لە زۆرداریی، ناتەبایی، هەڵە و خرابەكارییەکان بكشێنێتەوە. ئەمەیش تەنها خودی مرۆڤ دەتوانێت بیكات، كە تاکە بوونەوەرە ئەوینی بۆ فەلسەفە هەیە و دووچاری فەلسەفەش دەبێت. فەلسەفە هی مرۆڤە و بۆ مرۆڤیشە. هاتووەتەکایەوە تا مرۆڤ لە بەدییەکان دەربازبکات و گوتنی مرۆڤ سەبارەت بە بوونی گۆبکات.\nلێرە گرنگە ئاماژە بەوە بكەین، کە ئەو ئاڵۆزیانەی لەباس لەبارەی فەلسەفەوە دروستدەبێت زۆربەی زۆریان پەیوەندییان بە سەختیی خودی كاری فەلسەفەكردنەوە هەیە. ئەمەیش دیسانەوە بەوەوە بەستراوەتەوە، كە فەلسەفە ئەو شوێنەیە بیریاری تیادەكرێت و ئەو بوارەیشە، كە بیری تیادا بەرهەمدێت. ئەمەیش بەو واتایە نایەت، كە فەلسەفەكردن کارێکی ئاسانە، یان فەلسەفەكردن واتە قسەكردن و دواتر نوسینەوەی ئەو قسانە. فەلسەفەكردن ئەگەر ئەو لایەنەش بگرێتەبەر، بەڵام مەرجیشە لەوە حاڵیبین، كە چۆن فەلسەفە قسەدەكات؟ قسەی فەلسەفە چ جۆرە قسەیەكە؟ هەروەها فەلسەفە كەی و بۆ قسەدەكات؟\nخراپ نییە لێرەدا بۆ ئالوودەبوون بە فەلسەفە بچینەوە سەر تێگەیشتنی فەیلەسووفی لۆژیكیی نەمساوی_بەریتانی ڤیتگێنشتێنWittgenstein، کە زۆر بەباشی لەو تاكە پەرتوكەی پێش مەرگی بەناوی “تراكتاتۆس لۆژیكۆ فیلۆسۆفیكۆس”(7) (تێزی لۆژیكی فەلسەفیی) نوسیویەتی، ئەوەی ڕونكردووەتەوە، كە گوتن یان گوتراو دەبێت گوتراوئامێزبێت. واتە گوتراوێك بێت، یان قسەیەك بێت، بەهادار و بەمانابێت نەك پووچ و بێكەڵك. بۆیە ڤیتگێنشتێن ئەو كارە لۆژیكییە فەلسەفییە ناودارەی خۆی بە گوزارەیەكی سەرنجڕاكێشانە كۆتاییپێهێناوە، كە تا ئەمڕۆش لە ناو بیریاران و لە نێوەندە فەلسەفییەكاندا بووە بەوێردی سەرزمان، كە بەم جۆرەیە: “ئەوەی ناتوانین لەبارەیەوە بدۆێین، پێویستە لەوبارەیەوە بێدەنگبین”. لێرەدا زۆر شیاوە ئەم دەڕبڕینە فەلسەفییە وەك بەشێك لە دانایی ئەم بیریارە تەماشابكەین و وەك ئەوەیش، كە فەلسەفە کارێکی جیای هەیە لەوەی هەندێك بەجۆرێكی تر تەماشایدەكات، بەڵام هەموو ئەوەی گوتمان ئەوە ناسڕێتەوە، كە ڤیتگێنشتێن لەو كارە فەلسەفیەیدا كۆششی بۆئەوە نەكردووە كۆتایی بە فەلسەفە نەهێنێت.\nئەوەی ڤیتگێنشتێن لە “تراكتاتۆس لۆژیكۆ فیلۆسۆفیكۆس”دا گفتوگۆیدەكات لە بەرهەمەكانی تریدا، كە پاش مەرگی كۆكراونەتەوە و پاشان بڵاوكراونەتەوە، ئاڕاستەی تریان وەرگرتووە. مەبەست، پاش گەڕانەوەی ڤیتگێنشتێن بۆ سەر فەلسەفە، كە دەكات ئەو بەرهەمانەی پاش مەرگی ڤیتگێنشتێن بڵاوكراونەتەوە، لەو شێوە بیركردنەوە فەلسەفییە جیایە لە تراكتاتۆسدا كاری تیاداكراوە و گەلێك لە توێژەرەوەكانیش وای بۆدەچن بەرهەمەكانی پاش تراكتاتۆس جۆرە پەشیمان بوونەوەیەكیان پێوەدیارە، تەنانەت لەنێو توێژەرەوەكانی گەلێك لە نێوەندە فەلسەفییە جیاجیاكانیش (ئەسكەندەناڤیا، ئەنگلۆئەمەریكی) تراكتاتۆس بەكاری سەردەمی لاویی لەقەڵەمدەدرێت. ئێمە پێمانوایە ئەزموونی فەلسەفیی ڤیتگێنشتێن جگەلەوەی تایبەتە بەشێكیشە لە دیاردەی دووچاربوون بە نەخۆشی فەلسەفەبوونەوە. وازهێنانی ڤیتگێنشتێن لە فەلسەفە و دواتر گەڕانەوەی جارێكی تری بۆسەر فەلسەفە ئەو ئالودەبوونمان بۆ شیدەكاتەوە دەشێت مرۆڤ جارێك لە جاران دووچاریبێت. دووچاربوونەكە بۆ زۆربەی فەیلەسووفەكان شفابوون لە ئالوودەبوونێكی گەورەتر، كە ئەوەیش دووركەوتنەوەیە لە فەلسەفە یان بێئاگابوون لە بیری فەلسەفیی. ئالوودەبوون بە فەلسەفەوە ئالوودەبوون بە شفابوون لەوەی تێیناگەین و ناتوانین زانینی لەسەر بدەین. فەلسەفەكردن خۆ ئالوودەكردنە بە زانینەوە، بە خۆئامادەكردن بۆ گەیشتن بە زانین لەڕێگای نەزانینەوە. نەزانین سەرەتای دەركەوتنی كردەی فەلسەفەكردنە. نەزانین وادەكات وێڵی فەلسەفە بین، خۆمان لەو تێنەگەیشتنە دەربازبكەین پێوەیبووینە.\nStompe T, Ritter K. The discourse of psychosis in contemporary philosophy\n.Ludwig Wittgenstein, Tractatus logico-philosophicus, översättning, inledning och noter av Anders Wedberg, Thales, 1997.\nPrevious قانگدان.. ئەمجەد شاکەلی\nNext بەفرێک لە کاتی زیادکراوا.. شیعری: نەوزاد بەندی


ئایا به‌راست بارزانى دواى ئه‌و ته‌مه‌نه‌ى كه له سیاسه‌تى سه‌رف كرده‌وه، دواى ئه‌وه‌ى به كردار له هه‌موو پلانه‌كانى وڵاتانى ناوچه‌كه ئاگادار بووه، نازانێ سوڵتانێكى درۆزنى وه‌ك ئۆردوگان بۆچى ئه‌وه‌نده گرنگى پێده‌دات؟ ئایا بارزانى هه‌ست ناكات رۆژێك دێته پیێشه‌وه، كه كوردانى رۆژئاواو په‌كه‌كه، ره‌نگه ببنه باشترین پاڵپشت بۆیی، كاتێك ئه‌نكه‌ره دووباره له‌گه‌ڵ به‌غداو تاران و دیمه‌شق رێك ده‌كه‌وێته‌وه؟\nئایا بارزانى و ئۆردوگان متمانه به یه‌ك ده‌كه‌ن؟ ئایا له ناو جیهانى پڕ بزنسس و مافیاكان شتێك هه‌یه ناوى دۆستى باش بێت؟ یان به‌رده‌وام ئه‌گه‌رى پاڵنان ئاماده‌یه كه له شوێنێكى به‌رزه‌وه بكه‌ویته خواره‌وه. ئایا ئه‌م دووانه كه به‌رده‌وام له نزیكه‌وه ته‌ماشاى یه‌ك ده‌كه‌ن یه‌كترى ده‌بینن؟ جیاوازیه‌كى گه‌وره هه‌یه له نێوان ته‌ماشا كردن و بینین. ئایا بارزانى له هه‌موو ( ئۆڵمازه )كانى ئۆردگان، تێده‌گات كه به ده‌یان رێگا پێده‌ڵێت: وشه‌ى ئۆڵماز واتاى نابێ به كوردى.\nهیچ سیاسیه‌كى كورد به قه‌د بارزانى نازانێ، كه ئۆردوگان چه‌ند ترسناكه. ئه‌و باش ده‌زانێت ئێستا هاورێ نزیكه‌كانى ئۆردوگان له داود ئۆغلۆ و عه‌بدوله گوڵ چۆن په‌ڕو باڵ كراون و، له بازاره‌كانى ئه‌نقه‌ر وه‌كو مریشكى رووتیان لێهاتوه.\nبه گشتى په‌یوه‌ندى ئۆردوگان و بارزانى له په‌یوه‌ندى دوو عاشقى دۆراو به‌دگومان ئه‌چێت كه هه‌ردوكیان باش ئه‌زانن ئه‌ویتر خیانه‌ت له ئه‌ویتریان ئه‌كات. هه‌م ئۆردوگان به‌رده‌وام باسى ئه‌وه ده‌كات، كه ده‌وڵه‌تى كوردى خه‌تى سوره، ئه‌گه‌ر له حه‌وت ته‌به‌قه‌ى ئاسمانیش بێت. هه‌م بارزانیش به‌رده‌وام باسى ده‌وڵه‌تى كوردى ئه‌كات ئه‌گه‌ر له یه‌ك مه‌تر چوار گۆشه‌ش بێت. ئه‌م دوو كه‌سایه‌تیه هه‌ردوكیان گره‌و له‌سه‌ر كات ئه‌كه‌ن، به‌ڵام كارته‌كانى كامیان به‌هێزتره، ئه‌وه‌یان جارێك دیار نیه. چونكه هه‌ڵه‌یه ئه‌گه‌ر وا بزانین ته‌نها ئۆردوگان كارتى فشارى به‌ده‌سته‌وه‌یه، بارزانیش كارتى خۆى هه‌یه، ره‌نگه به قه‌باره به‌قه‌د كارته‌كانى ئۆردوگان گه‌وره نه‌بێت، به‌ڵام كاریگه‌رى خۆى هه‌یه.\nله كۆتایدا پرسیارێكى گرنگ پێویسته بكرێت، ئایا له ناو پارتى چ هێزێكى تر هه‌یه جگه له بارزانى باوك بتوانێت شه‌ڕى په‌كه‌كه بكات و، له به‌رژه‌وه‌ندى خۆى و توركیا بێت؟ دواتر بارزانى باوكیش تێوه بگلێنێت، به‌رده‌وام له مێژوودا ده‌كرێت شه‌ڕى گه‌وره له‌سه‌ر رووداوى زۆر بچوك دروست بكرێت. با چاوه‌روان بین.


کوردیپێدیا - دهۆک.. زیاتر لە 55 هەزار گەشتیار رویان لە شوێنە گەشتیارییەکان کردوە\n📊 دهۆک.. زیاتر لە 55 هەزار گەشتیار رویان لە شوێنە گەشتیارییەکان کردوە | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nدهۆک.. زیاتر لە 55 هەزار گەشتیار رویان لە شوێنە گەشتیارییەکان کردوە\nبەپێ ئامارێکی بەرێوبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری پارێزگای دهۆک، تەنیا لە ماوەی پێنج رۆژی رابردوو 55 هەزارو 381 گەشتیار رویانکردوە شوێنە گەشتیاریەکانی سەر بەر پارێزگای دهۆک.\nعوبەیدوڵا دادو، بەڕێوبەری گشتی گەشتۆگوزاری دهۆک رایگەیاند : لە ماوەی پێنج رۆژی رابردوودا زیاتر لە 55 گەشتیار سەردانی شوێنە گەشتیاریەکان کردوە و 70% له و گەشتیارانە لە پارێزگای موسل و ناوچەکانی دیکەی خواروی عیراق و 20% لە وڵاتی تورکیا بەرێگای دەروازەی ئیبراهیم خەلیل هاتبوون.\nبەڕێوبەری گشتی گەشتوگوزار لە پارێزگای دهۆک ئەوەشی خستەروو: هیچ کێشەیەک بۆ ئەو گەشتیارانەی سەردانی پارێزگای دهۆکیا کردوه درووست نەبووه، ئەمەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە لەم جەژنەدا خشتەی شوێنەواری گەشتوگوازر لە پارێزگای دهوک لەگەڵ رێبەری زانیاری گەشتو گوزار بەسەر گەشتیاراندا بڵاویان کردبوویەوە.\nئەوەشی وت: "ئه و رێبەرەی زانیاری گەشتوگوزار بۆ ئەوە بوه، تا لە رۆژانی جەژندا زیاتر ئاسانکاری بۆ گەشتیاران بکات و بتوانن لە شوێنە گەشتیاریەکانی پارێزگای دهوک بگەرێن".\n📅 رۆژی دەرچوون: 12-08-2013\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 12 2013 1:25PM تۆمارکراوە


٨ی مارس و پەیامە بێبەڵگەکان.\nھەموو ساڵێک ھەفتەیەک پێش ھاتنی ساڵیادی ٨ی مارس، نووسەرانی کورد وەک مۆدێک کۆمەڵێک قسە چەندبارە دەکەنەوە، کە ئەم شێوازە لە لاسایی و جوینەوەی بنێشتی ھەڵبزرکاوی دەمی ئەم و ئەو، دەکرێت تەنیا لە ماسمیدیاکاندا باوبێت.\nبەداخەوە دەبێت ئەوە بڵێم، ئەم مۆدە ئەو خاتوونانەشی گرتووەتەوە، کە پێیانوایە لە ئازادیخوازی و یەکسانیخوازیدا ھیچیان بۆ کەس نەھێشتووەتەوە. بەبێ ئەوەی سەرنج و بۆچوونیان لەلا دروست ببێت و گومان لە بێبەڵگەیی پاگەندەی نووسەران بکەن، دەقاودەق قسەی پارتەکان و دەزگەکانی ڕاگەیاندنی زاڵ دووبارە دەکەنەوە.\nئەم ساڵێش بە ھیوای ئەوەی دەنگێکی جیاواز و بۆچوونێکی ڕادیکاڵ و نوێ لە وتارەکانی ٨ی مارسدا بەدی بکەم، کەوتمەوە چاوگێڕان بە ماڵپەڕە کوردییەکاندا و نیوەی ڕۆژی ٩ی مارسم بەفێڕۆ دا، بەڵام وەک ساڵانی ڕابوردوو ھیوابڕاو و ماندوو پشت کۆمپیوتەرەکەمم بەجێھێشت.\nئەگەر ناوەڕۆکی زۆربەی وتارەکانی ئەم ڕۆژانە کوردت بکەمەوە، ئەوا لەم دەستەواژانەدا خۆی دەبینێتەوە "ژنانی وڵاتانی خۆراوا ئازاد و یەکسانن"، "ژنانی ئەوروپا بە زۆربەی مافەکانیان گەیشتوون" ، "ئەگەر دەوڵەتی خۆمان ھەبێت، ئێمەی ژنانیش ئازاد دەبین" ، "ئەگەر دەوڵەتی یاسا و تێکنۆکراتمان ھەبێت، وەک ژنانی ئەوروپا بە زۆربەی مافەکانمان دەگەین" و زۆر قسە و قسەڵۆکی بێبەڵگەی دیکەی لەم جۆرە ….\nپێش ئەوەی بڕۆمە سەر بەدرۆخستنەوەی ئەو پاگەندانەی کە میدیای دەسەلاتی بۆرجوازی کورد و قسەگەرانی نیئۆلیبرالیزم و فێمینیستە بۆرجواکان وەک نوشتەی مەلا و شێخەکان بۆ ھەموو دەردێکی کۆمەڵگە و چین و توێژەکانی دەرخواردمان دەدەن، پێویستە لەو نووسەرانە بپرسین؛ ماف چییە و کێ دیاری دەکات ؟ مەبەستیان لە ئازادی چییە؟ لەسەر چ بنەمایەک یەکسانیمان بۆ مسۆگەر دەکەن؟\nھەڵبەتە من نامەوێت بڵێم باری ژنان لە کۆمەڵگە خۆراواییەکاندا لە ھی ژنانی کوردستان خراپترە یا باشتر نییە، نا بەڵکو دەمەوێت بڵێم ئازادی و یەکسانی بەو واتایەی مرۆڤی ئازادئەندێش و یەکسانیخواز وێنای دەکات، لەوێش بوونی نییە. لە وەڵامی ئەم پرسیارەی سەرەوەدا چاوەڕوانی وەڵامی ڕادیکاڵی ئاوا لەو نووسەرە لاساییگەرانە ناکەم، کە بوێری و توانای ھرزاندنی ئەوەیان ھەبێت، کە خۆیان لە تێڕامان و قسەکردن لە زەمینە و پێکھێنەرەکانی کۆیلەتی و نایەکسانی ئابووریی و ڕامیاریی و کۆمەڵایەتیی ژن و نادادوەری کۆمەڵایەتیی بدەن. چونکە بە دڵنیاییەوە پەنا بۆ وەڵامە پێشتر ئامادەکراوەکان و بۆچوونە جێکەوتەکان دەبەن، کە مافی تاک بەگشتی و مافی یەکسانی ژن و پیاو لە وەکو یەک چوونەبەردەم سندووقەکانی ھەڵبژاردنی خراپ لە خراپتر، وەکو یەک کۆیلەبوون لە بازارەکانی کاری کرێگرتەدا و وەکو یەک بوونە بەشێک لە دەزگەی سەرکوت و وەکو یەک ڕاپێچکران بۆ بەردەم دادگەکانی سەروەری و .. ھتد، ئازادیش لەلایان پۆشینی پۆشاک و ئازادبوونە لە کارکردن لە لەشفرۆشخانەکاندا و .. تد، یەکسانیش بەھەمان شێوە لە باشترین باردا یەکسانبوون لە ئاستی کۆیلەتیدا دەبین و بەس.\nبەلام ئەگەر بە وردی سەرنجی ئەو ماف و ئازادی و یەکسانییە ڕووکەشەشیان بدەین, دەبینین کە ئەوەش پاگەندەی دەکەن، ئاوا نییە و تەنانەت لەسایەی دەوڵەتی نەتەوەیی سەراپاگیر و سەروەری یاسا و نوێنەرایەتی تێکنۆکراتەکاندا، ژنان سەرەڕای خەباتی درێژخایەن و نەپسانەوەی ژنان و بزووتنەوەی سۆشیالیستی لە چەند سەدەی ڕابوردوودا لە جیھاندا بەگشتی و بزاڤی ژنان لە دەھەکانی شەستەکان و ھەفتاکاندا لە ئەوروپا و ئەمەریکا بەتایبەتی، دەبینین لە ڕووی ئابووریی و ڕامیارییەوە نەک ژنان بوارییان نییە بەو ئاستە لەو ماف و ئازادی و یەکسانییە درۆینەیە بگەن، بەڵکو مرۆڤی ھوشیار و ئازادیخواز شەرم دەکات، کە لە وەھا کۆمەڵگەگەلێکدا دەژی. کەچی ژنە فێمینستە بۆرجوازییەکان و پیاوانی زۆربڵیی لاساییگەرەکانی کورد، سیستەمە بۆگەن و گەندەڵەکەی سەرمایەداریمان لێ دەکەن بە سیستەمی ئایدیال و کۆمەڵگەکانمان لێ دەکەنە بەھەشتی خەونەکان.\nلێرەدا لە وەڵامی ئەو ھەمووە درۆ و ساختەسازییەی نووسەرانی سەر بە ڕەوتی نیئۆلیبرالیزم و ڕەوتی فێمینیزمی بۆرجوازی، تەنیا نموونەیەکی زیندوو لەو بەھەشتەی کە دەیکەنە خەونی منالان و ژنانی ناڕازی کوردستان، بەسە بۆ نیشاندانی ڕووی راستەقینەی ئەو پاگەندە بێبنەمایانەی کە ڕۆژانە لە ڕووپەڕی ڕۆژنامە و گۆڤار و ماڵپەڕ و لە ستدیۆی کاناڵەکاندا دەرخوارمان دەدەن.\nلێرەدا ولاتی ئاڵمان بەنموونە دەھێنمەوە، چونکە ھەم لە سەردەمی رژێمەکەی ھتلەر و ھەم لە ئەمڕۆشدا ڕامیاران و ڕۆشنبیرانی کورد (ئەوانەی کە میدیای بۆرجوازی کوردی ئەو نازناوەی پێبەخشیوون)، شەیدا و لایەنگر و پاگەندەگەری سیستەمی ئەم وڵاتە بوون و ھەن.\nبەپێی ڕاپۆرتێک کە ساڵی ڕابوردوو کاناڵی (BBC) لەسەر ڕێوشوێنی ژنانی کۆمەڵگەی ئاڵمان ئامادەی کردبوو، موچەی ژنان لەچاو موچەی پیاوان لە ھەمان کاردا ٢٥٪ کەمترە و ڕێژەی ئەو ژنانەی کە پۆستی بەرزیان ھەیە و ڕێژی پۆستی ژنان لە بواری ڕامیارییدا لە چارەکی پیاوان کەمترە و کەمی ئەم ڕێژەیە لەنێو مامۆستا و دکتۆر و پرۆفیسۆری زانکۆکاندا بەرچاوترە. ھەروەھا بەپێی ڕەخنە و ئامارەکانی ناوخۆی ئەو ولاتە ڕێوشوێنی ژنان لە سەرەتای سەدەی بیستویەکدا بەم جۆرەیە؛ بەپێی بەڵگەکانی خاتوو (Cristine Kronenberg) ئەم ڕێژەیە لە کارخانە و کۆمپانییە تایبەتەکاندا لە بەرامبەر ھەمان کاردا کرێی کاتژێرێکی ژنان ١٥٪ کەمتر لە ھی پیاوانە و لە کاری دەوڵەتیشدا -کە نیئۆلیبراڵەکان و فێمینیستە بۆرجواکان بە سەرچاوەی بوونی ئازادی و یەکسانی و دادپەوەری دەزانن- بۆ ھەمان کار کرێی کاتژێرێکی ژنان ١٠٪ لە ھی پیاوان کەمترە. ھەروەھا لە خێزانەکاندا نایەکسانی لەنێوان خەرجی ڕۆژانەی کوران و کچاندا ھەیە. شایانی باسە ئەم خاتوونە (Cristine Kronenberg) نووسەرێکی خۆشباوەڕ بە دەوڵەت و یاسا و دیموکراتییە و ئەگەر ئەو چاویلکە خۆشباوەڕانەیەی لەچاو بکەیتەوە، ئەوا ئەو ڕێژانە زۆر لەوە زیاترن. لەمەش واوەتر لە ھەر شارێکی ئەم وڵاتە دەیان پەناگە و یانەی ژنان ھەن، کە ژنانی تێھەڵدرا و ھەڵھاتوو ڕوویان تێدەکەن و خۆیان دەشارنەوە و لێدان و کوشتنی ژنانش تەنیا لەلایەن خەڵکی کۆچەرەوە ئەنجام نادرێت، بەڵکو لەلایەن خەڵکانی ئەو ولاتەشەوە ئەنجام دەدرێت.\nنووسەرانی کورد بۆ دەرکێشانی شانی ناسیونالیزم و دەسەلاتە بۆرجوازییەکەی لەژێر باری ڕەخنەی ژنانی نارازی و ئازادیخواز، زۆر نادەربەستانە ھەموو سووچی چەوسانەوەی ژنان بۆ ئایینی ئیسلام دەگێڕنەوە و لە بەرامبەردا پەنا بۆ کۆمەڵێک درۆ و ڕازاندنەوەی ئایینە بۆگەنەکانی دیکەی وەک زەردەشتی و یەزیدی دەبەن. ھەڵبەتە ئەوە نکۆڵی ھەڵناگرێت، کە ئایینی ئیسلام وەک ھەموو ئایینەکانی دیکە، بەشێکە لە بیرکردنەوەی بەسەرچووی مرۆڤایەتی و بەپێی سروشتە کۆنەپارێزییەکەی باشترین ئامرازی دەستی چەوسێنەرانە. بەڵام لێرەدا پرسیارێک یەخەمان دەگرێت، ئەگەر سەراپاو ڕێشەی چەوسانەوەی ژنانی کوردستان، ئایینی ئیسلامە، ئایا پێش ھاتنی ئەم ئایینە لەو ناوچانەی کە ئەمڕۆ بە کوردستان ناسراون -چونکە ئەوکات نە کوردستان ھەبووە و نە عەرەبستان- و بە پاگەندەی ناسیونالیستەکان خاوەنی ئایینی زەردەشتی و یەزیدی بوون، ژنان نەچەوساونەتەوە و لەتەک پیاوان یەکسان بوون؟ ئایا ژن بە ژن و گەورە بە بچووک و سوورانە و مارەیی و کڕین و فرۆشتن و گۆڕینەوەی ژن وەک کاڵا باو نەبووە؟ ئایا لوت و لچ بڕین و سەرتاشین و سواریکەرکردن نەبووە؟ ئایا سەربڕین و شاردنەوە و شاربەدەرکردن نەبووە؟ ئایا ئەوانەی کە بە بەھەشتی زەردەستی و یەزیدی خۆشخەیاڵمان دەکەن، دەتوانن ڕێوشوێنی یەکسانی ئابووریی و ڕامیاریی و کۆمەڵایەتی ژنان لەو سەردەمانەدا بسەلمێنن؟\nئەوەی نووسەری کورد خەریکیەتی و دەیەوێت بیپارێزێت، شتێکە بەناوی کولتووری نەتەوەییی و دەیانەوێت بمانخەنە سەر ئەو بڕوایەی کە کولتووری ئەوان لە ھی نەتەوەکانی دیکە پاکژترە و ھاوکاتیش خەریکن کولتوور وەک شتێکی نەگۆڕ و بەستەڵەکئاسا وێنای دەکەن. ئەوان تەواوی کات و لە ھەموو نووسینەکانیاندا دەیانەوێت دوو شت بشارنەوە؛ یەکەم دەسەلاتی کولوتوور و ڕۆڵی لە کوشتوبری ژنان و بێمافی مناڵاندا، دووەم بەکاربردنی ئەو دەسەلاتە کولتوورییە وەک کۆڵەکەی دەسەلاتی سەپێنراوی چینایەتی بۆرجوازی لەلایەن دەسەڵاتدارانی ڕامیارەوە و بەخەرجدانی بەشێکی زۆری سامان و داھاتی کۆمەڵگە بۆ دەستەمۆھێشتنەوەی تاکی ژێردەستە لە چوارچێوەی ئەو کولتوورە نەگۆڕەکەی نێو خەیاڵی نووسەرانی کورد.\nلە کاتێکدا کە نووسەرانی کورد خەریکی دەرکێشانی لاقی کولتوورە نەتەوەییەکەیانن لە لیتەی ستەم و چەوسانەوەی ژنان و دەیانەوێت بیخەنە پاڵ ئایینێکی -بەقسەی خۆیان ناکوردی- سەپاو، کەچی لەو لاوە ھەم نووسەران و ھەم ڕامیارانی ناسیونالیست لەسەر ئەوە کۆکن و پێی لەسەر دادەگرن، کە ئایینی ھاوبەش یەکێکە لە مەرج و کۆڵەکەکانی نەتەوە، کە لە پرسی نەتەوەبوونی کوردا تەنیا ئایینی ئیسلامە، کە دەتوانێت تەنیا کۆڵەکەبوون و مەرجبوونی نەتەوەبوونی کورد بێت، ئەگینا کورد نە یەک زمانی ھاوبەشی ھەیە و نە کولتووری ھەموو ناوچەکان لەیەک دەچێت و نە ڕێسا (ترادیشن)ە ناوچەییەکانی وەک یەکن. ئەدی چۆن دەتوانن ڕەخنە لە ئایینی ئیسلام کە تاکە مەرج و کۆڵەکەی ناسیونالیزمەکەیانە بگرن، لە کاتێکدا کە ئایین بە بەشێک لە کولتووری نەتەوە دادەنرێت، ئایا دەکرێت ئایینی نەتەوە مرۆڤکوژ و کولتووری نەتەوە پاکژ و مرۆڤدۆست بێت؟\nزۆرێک لە نووسەران پاگەندەی ئەوە دەکەن، کە دەوڵەتی نەتەوەیی و سەروەری یاسا -یاسای بۆجوازی-و ڕێگەچارەی بنبڕکردنی کوشتوبڕی ژنانن، ئەمە لە کاتێکدا کە لە ھیچ سەردەمێکدا ھێندەی سەردەمی دەسەڵاتداری بۆرجوازی کورد -بیستویەک ساڵی رابوردوو-، ژن لەسەر پرسی کۆمەلایەتی -مەبەست لە دەرەوەی جەنگی میلیتێری و ڕامیاریدا- نەکوژراوە. ئەمە لە کاتێکدا کە لەتەک ڕۆژانی یەکەمی گەڕانەوەی ھێزە چەکدارەکانی بەرەی کوردستانی لە ئوردووگەکانی ئێرانەوە، ڕەشەکوژی ژنان دەستی پێکرد و زۆرێک لەوانەی کە ئەمڕۆ زوڕنای فێمنیزمی بۆرجوازی لێدەدەن و زۆرێک لەوانەی کە لە ڕێکخراوەکانی (NGO)دا کاردەکەن و سەراپای ڕێکخراوەکانی بەناو ژنانی سەر بە پارتەکانی بەرەی کوردستانی و پارتۆکە جیابووەکانی دواتریان، ئەوکات لەژێر پەردەی نامووسپەرستی و بیانووی دەستتێکەڵی ژنانی کوژراو لەتەک ڕژێمی بەعس، پاساویان بۆ ئەو ڕەشەکوژییە دەھێنایەوە*، کە ئەوڕۆکە لە درێژەیدا ھەژماری قوربانیانی ھێندە گەورەیە، کە مرۆڤ شەرم لەوە دەکات، خۆی بکاتە خاوەنی کولتووری کوردی. ھەڵبەتە لەکاتێکدا چەکدارەکانی بەرە ژنانیان تیرۆر دەکرد و ئەو کەسانەش لەسەرەوە ناوم ھێناون پاساویان بۆ دەھێنایەوە، کە بە سەدان ھەزار چەکداری نێرینەی خۆفرۆش لەلایەن ھەمان بەرەی کوردستانییەوە، لێبوردنی گشتی و نازناوی چەکداری شۆڕشگێڕیان پێبەخشرابوو. ٢٠ ساڵە ئەم پرسیارە بەرۆکم بەرنادات؛ ئەو جادووە چییە، کە وای لە ژنانی نووسەری کورد کردووە، کە بانێک و دوو ھەوای کولتووری نەتەوەیی و ڕامیاریی ناسیونالیزمی کورد و بەرە کوردستانییەکەی، لەماوەی ٢١ ساڵدا، لەلایان نەبووەتە جێی سەرنج و تێڕامانی قوڵ؟\nلەوانە ھەمووی فریودەرتر، پاگەندەی ژاراویی فێمینیستانی سەربە ڕەوتی نیئۆلیبرالیزمە لە کوردستان، کە دەیانەوێت، چاوی ژنانی ناڕازی لە ئاستی ڕۆڵی دەسەڵاتی کولتووری و دەسەلاتی ڕامیاریی لە کوشتوبری ژناندا پەردەپۆش بکەن و ھەموو تاوانەکە بخەنە پاڵ پیاو چ وەک تاک و چ وەک ڕەگەز، ئەمەش جۆرێک ڕێخۆشکردنە بۆ پاگەندەی ئازادبوونی ھاولاتییان لە سیستەمی سەرمایەداریدا، کە بۆ دیسانەوە بۆ ئەوەی پێی سیستەمەکە لە لیتەی چەوسانەوەی ژنان پاکژ بکەنەوە، کۆمەڵگەی کوردستان بە پاشکۆی دەرەبەگایەتی ناودەبەن، تاوەکو وێنای پیاوی تێدا وەک تاک و ڕەگەزی باڵا بکەن و ژنان بەوە خۆشباوەڕ بکەن، کە لە سیسەتمی سەرمایەداری پێشکەتوودا ژنان و پیاوان ھەموو ئازادن و ھەمووان لە سایەی بازارئازاد و دیمۆکراتییەتەکەیدا بە بەھەشتی سەر زەوی شاد دەبن.\nلە کۆتاییدا، بەگشتی دەبینین ڕۆژی ٨ی مارس چ لەلایەن لایەنە چەپەکان -بە کۆن و نوێوە- و چ لەلایەن لایەنە راستەکان -بە مەزھەبی و نەتەوەیی- و دەسەلاتدارانەوە، کراوەتە ڕۆژی شایی و ھەراجی پاگەندەکردنی ئایۆلۆجییەکان و لە خشتەبردنی ژنان و ناوەڕۆکە شۆڕشگێڕییەکەی لەدەستداوە، ئایا ئەم ھۆکارانە بەس نین بۆ ئەوەی واز لە ڕۆژی ٨ی مارس بێنین و ٣٦٤ ڕۆژەکانی دیکەی ساڵ بکەینە ڕۆژانی خەبات بۆ ئازادی و یەکسانی ھەموو تاکەکانی کۆمەڵگە بە ژن و پیاو و مناڵ و پیر و نیشتەجێیان و پەناھێنەران و کرێکارانی کۆچەر و نەتەوە و کەمەنەتەوە و ھەڵگرانی ھەموو ئایینەکان ؟\n* چەند ڕۆژ پێش ٨ی مارسی ١٩٩٢ لە شاری سلێمانی، لەتەک دوو ھاوڕێی دیکەدا ئەرکی سەردانی ڕێکخراوەکانی ژنانی سەر بە پارتەکان و لێژنەکانی بەرەی کوردستانیمان پێ سپێردرابوو، لە ھەموو سەردانییەکاندا تەنیا لەتەک دوو شت ڕووبەڕوو دەبووین، یەکەم گاڵتەکردنیان بە یادی ڕۆژی ٨ی مارس و دووەم پاساوھێنانەوەی نامووسپەرستی و سیخوڕیی بۆ ئەو ڕەشەکوژییەی کە چەکدارەکانی بەرەی کوردستانی لە دوای ڕاپەڕینەوە پێیھەستابوون و لە بەرامبەر ئەو پرسیارەدا "ئەی بۆ چەکدارە نێرینە خۆفرۆشەکان نەکوژران و بەپێچەوانەوە کرانە شۆڕشگێڕ؟"، پەنایان دەبردە بەر تۆمەتبارکردنی ئێمە "ئێوە ئاژاوەچین".


"ئەگەڕ ڕژێمی سوریا بەردەوامی بە هێرشەكانی بدات بۆسەر ئیدلیب ئێمە بێ دەنگ نابین"\nبه رواری داگرتن : 2019-06-15 09:42\nناوەندی ھەواڵەكان - ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەبارەت بە هێرشەكانی ڕژێمی سوریا بۆ سەر شاری ئیدلیب ئاماژەی بەوە كرد"ئەگەڕ ڕژێمی سوریا بەردەوامی بە هێرشەكانی بدات بۆسەر ئیدلیب ئێمە بێ دەنگ نابین."\nسەرۆك كۆماری توركیا ڕەجەب تەیب ئەردۆغان بەر لەوەی بەڕێ بكەوێت بۆ تاجیكستان لە میوانخانەی فڕۆكەخانەی ئەتاتورك لە ئیستەمبوڵ لێدوانی بۆ ڕۆژنامەنوسان دا، لە وتەكانی ئەردۆغان ئاماژەی بە هێرشەكانی ڕژێمی سوریا كرد بۆ سەر ئیدلیب.\nڕەجەب تەیب ئاماژەی بەوە كرد"ئەگەڕ ڕژێمی سوریا بەردەوامی بە هێرشەكانی بدات بۆسەر ئیدلیب ئێمە بێ دەنگ نابین."(İLKHA)\nبليته كان ئیدلییب سوریا ڕژێم هێرش ئەردۆغان


ئەنجومەنی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان ڤیدیۆی فەرماندەیەکی پەکەکە بڵاو دەکاتەوە و دەڵێت، ئەو فەرماندەیە خۆی ڕادەستی هێزەکانی پێشمەرگە کردووە و باسی "شەڕخوازییەکانی پەکەکە دژی ھەرێمی کوردستان" دەکات.\nده‌قی دانپێدانانی ئوزگور ژیاندا، فه‌رمانده‌ی باڵای په‌كه‌كه له چیای مه‌تین\nئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان شه‌ڕخوازییه‌كانی په‌كه‌كه دژی هه‌رێمی كوردستان له زاری فه‌رمانده‌یه‌كی باڵای په‌كه‌كه بڵاوده‌كاته‌وه، كه دوای شه‌هیدكردنی پێنج پێشمه‌رگه له چیای مه‌تین خۆی راده‌ستی پێشمه‌رگه كردووه.\nده‌قی قسه‌كانی ئوزگور ژیاندا\nناوم ئینان ئه‌حمه‌د میرزا چه‌لیك ناوی نهێنیم ئوزگور ژیاندا، له 1990 له گوندی كندراس سه‌ر به شارۆچكه‌ی تاتوان له پارێزگای به‌دلیس له‌دایكبوومه.\nله 2008 له ژێر ناوی ئوزگور ژیاندا په‌یوه‌ندیم به ریزه‌كانی په‌كه‌كه كردووه و تا 2010 چه‌كداری ئاسایی په‌كه‌كه بووم.\nله ساڵی 2010 تا 2011 پله‌م تیم قۆمیتان بوو. له 2011 تا 2013 پله‌م به‌رز كرایه‌وه بۆ تاخم قۆمیتان. له 2013 تا 2016 پله‌م به‌رزكرایه‌وه بۆ بلۆك قۆمیتان. له 2016 هاتمه هه‌رێمی كوردستان و پله‌م بلیك قۆمیتان بوو. له 2017 تا 2018 ئه‌ركی فه‌رمانده‌ی ئه‌كادیمیای برانشام وه‌رگرت. له 2018 تا 2020 پله‌م به‌رزكرایه‌وه بۆ جه‌بهه قۆمیتان.\nكۆتا پله‌ی له‌ناو په‌كه‌كه فه‌رمانده‌ی جه‌بهه‌ی مه‌تینا بووم. له 9ی حوزه‌یرانی 2021 وازم له ریزه‌كانی په‌كه‌كه هێناوه.\nچۆنێتی تیرۆركردنی شه‌هید غازی ساڵح ئالیخان به‌رپرسی ئاسایشی سه‌رزێری\nله راستیدا ئه‌و شه‌ڕه‌ی له چیاكانی هه‌رێمی كوردستان رووده‌دات، هۆكاری هێرشه‌كانی توركیا بۆ ناوچه سنوورییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان په‌كه‌كه‌یه.\nپه‌كه‌كه خه‌ڵكی نیشتمانپه‌روه‌ر و وڵاتپارێزی ناوچه سنوورییه‌كانی هه‌رێم كه خه‌ریكی كاری رۆژانه‌ی خۆیانن، په‌كه‌كه به سیخوڕ له قه‌ڵه‌میان ده‌دات، سزایان ده‌دات، ده‌یانكوژێت و شه‌هیدیان ده‌كه‌ن. یه‌كێك له‌وانه شه‌هید غازی ساڵح ئالیخان بوو، ئه‌و له‌سه‌ر ماڵ و خاك و نیشتمانی خۆی بوو. شه‌هید غازی ملكه‌چی داواكاری په‌كه‌كه نه‌بوو، بۆیه بڕیاری تیرۆركردنی شه‌هید غازی و چه‌ند كه‌سێكی دیكه درا. به پێی زانیارییه‌كانم بڕیاری تیرۆركردنی شه‌هید غازی له ئاستی باڵای په‌كه‌كه بڕیاری لێدراوه.\nئه‌ویش بڕیار بوو ئه‌و كه‌سانه‌ی دیاریده‌كرێن سه‌ره‌تا ئاگادار بكرێنه‌وه و دواتر بترسێنرێن، ئه‌گه‌رنا له‌ناو ببرێن. یه‌كێك له‌وانه كه په‌كه‌كه بڕیاری تیرۆركردنی دابوو شه‌هید غازی بوو، ئه‌و له سنووری تراونیش له گوندی بێگداودا بوو. په‌كه‌كه به مه‌به‌ستی تیرۆركردنی شه‌هید غازی ساڵح ئالیخان تیمێكی چالاكی تایبه‌ت كه راسته‌وخۆ سه‌ر به ئه‌یاله‌تی مه‌تین بوون راسپارد. فه‌رمانده‌ی سه‌ربازی په‌كه‌كه دوو چه‌كدار بوون به ناوه‌كانی جه‌سوور رۆبۆسكی و پڵنگ جرزه بۆ ئه‌م كاره راسپێردرابوون. ئه‌وان شه‌هید غازیان تیرۆر كرد. پڵنگ جزره قه‌ناسێكی رووسی و جه‌سوور چه‌كی ئێم 16ی به‌كارهێنا كه دووربینی ژماره 4ی له‌سه‌ر جێگیر كرابوو. به پێی زانیارییه‌كانم و ئه‌وه‌ی من له خۆیان بیستوومه ئه‌م دووكه‌سه شه‌هید غازیان تیرۆر كرد.\nشه‌هیدكردنی پێنج پێشمه‌رگه و مینڕێژكردنی چیای مه‌تین ساڵێك بوو ئاماده‌كاری بۆ كرابوو، له‌و باره‌یه‌وه ئۆزگور ژیاندا چه‌ند نهێنییه‌ك ئاشكرا ده‌كات و باس له‌و چه‌كانه ده‌كات كه په‌كه‌كه ساڵێك بوو له‌و چیایه‌دا جێگیری كردبوون دژی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه. سه‌باره‌ت به رووداوی سه‌ری ئامێدی په‌كه‌كه ماوه‌ی ساڵێك بوو ئاماده‌كاری بۆ لێدانی پێشمه‌رگه له‌و ناوچه‌یه كردبوو. په‌كه‌كه ناوچه‌كه‌ی مینڕێژ كردبوو، چه‌كی گرانیشی جێگیر كردبوو، چه‌كه‌كانی جۆری قه‌ناس، شیار و زاگرۆس ئاماده‌كرابوون.\nئۆزگور ژیاندا كه فه‌رمانده‌ی په‌كه‌كه بووه له مه‌تین باس له پیلان و جۆری ئه‌و چه‌كه ده‌كات كه ئاراسته‌ی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه كراوه، بووه هۆی شه‌هیدبوونی پێنج پێشمه‌رگه:\nسه‌باره‌ت به رووداوی سه‌ری مه‌تین، كه بووه هۆی شه‌هیدبوونی پێنج پێشمه‌رگه، به رۆكێتی جۆری شیمه‌ل ئه‌م رۆكێته وه‌كوو ئاماده‌كاری بۆ شه‌ڕی هاتنی پێشمه‌رگه جێگیر كرابوو. له به‌هاری 2020 له رۆژئاوا هێنرابوو، له هه‌كاری جێگیركرا و له ئه‌كادیمیای شه‌هید ماهر راهێنانی له‌سه‌ر كرا. دوو چه‌كداری په‌كه‌كه به ناوه‌كانی هارون ده‌رسیم و ئوزگور رۆژئاوا له‌سه‌ر ئه‌م چه‌كه بوون و ئاماده‌كرابوون بۆ به‌كارهێنانی. ئه‌و جۆره چه‌كه بۆ دژه تانك و ئۆتۆمبێلی جۆری زرێپۆش (درع) به‌كار دێت.\nكاتێك پێشمه‌رگه هاتن بۆ سه‌ر ئامێدی فه‌رمانده‌یه‌ك به ناوی رووبار سه‌رپه‌رشتی شه‌ڕه‌كه‌ی ده‌كرد. له كاتی هاتنی پێشمه‌رگه بۆ سه‌ری ئامێدی كاتژمێر (06:15)ی خوله‌كی به‌یانی شه‌ڕ ده‌ستیپێكرد. من ئه‌و كات له قه‌رارگا بووم.\nله باره‌گای ئه‌یاله‌تی مه‌تین كۆبوونه‌وه‌یه‌ك كرا، له‌وێ بڕیار درا كه من بچم رووبه‌ڕووی ئه‌و كاروانه‌ی پێشمه‌رگه ببمه‌وه كه دێن بۆ سه‌ری ئامێدی، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش سێ رۆكێتی كۆنكۆرسیان پێدام و من چووم بۆ سه‌ری ئامێدی.\nرێنماییان پێدام كه مینه‌كانی سه‌ر رێگه به پێشمه‌رگه‌دا بته‌قێنمه‌وه. چونكه پێشمه‌رگه كورده و ئێمه براین بۆیه ویژدانم قبووڵی نه‌كرد، ئه‌م كاره ئه‌نجام بده‌م. جیهازی بێته‌لم كوژانده‌وه. رێنماییه‌كانی به‌رپرسانی ئه‌یاله‌تی مه‌تین به ناوه‌كانی پڵنگ سوروج و به‌رخودان گارسم ره‌تكرده‌وه. جیهازی بێته‌لم كوژانده‌وه و ئه‌م كاره‌م ئه‌نجام نه‌دا، ئه‌مه‌ش كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌ی له ناو ئه‌یاله‌ت بۆ درووست كردم. بووه هۆی وازهێنانم له ریزه‌كانی په‌كه‌كه.\nپه‌یامی ئۆزگور ژیاندا بۆ سه‌ركردایه‌تی و چه‌كدارانی په‌كه‌كه:\nپه‌یامی من بۆ سه‌ركردایه‌تی په‌كه‌كه ئه‌وه‌یه ماوه‌یه‌كی درێژه شه‌ڕ له‌سه‌ر بنه‌مای بانگه‌شه بۆ ئازادی كوردستان ده‌كه‌ن. ژماره‌یه‌كی زۆر گه‌نج بوونه‌ته قوربانی بۆ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی خۆتان. به‌سه ئیدی. داواكاریم له ئێوه ئه‌وه‌یه واز له‌م گه‌نجانه بهێنن.\nبۆ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی خۆتان ئه‌و گه‌نج و منداڵانه‌ی ته‌مه‌ن 15 ساڵیانه كه نازانن چۆن چه‌ك به‌كار بهێنن به كوشت مه‌ده‌ن. په‌یامی من بۆ هه‌ڤاڵانم له‌ناو ریزه‌كانی په‌كه‌كه ئه‌وه‌یه، ئێوه هه‌موو وه‌كو من له‌سه‌ر بنه‌مای ئازادی، تۆڵه‌كردنه‌وه و ئازادی كورد و كوردستان و نیشتمانپه‌روه‌ری په‌یوه‌ندیتان به ریزه‌كانی په‌كه‌كه كرد، بانگه‌وازی من بۆ ئێوه ئه‌وه‌یه په‌كه‌كه له بنه‌ڕه‌تدا وانییه و ئێوه هه‌ڵده‌خه‌ڵه‌تێنێت.\nله‌سه‌ر بنه‌مای نه‌ته‌وه‌یی و ئازادی له‌سه‌ر بنه‌مای برایه‌تی و یه‌كسانی شه‌ڕێك به‌ڕێوه ده‌بات له بنه‌ڕه‌تدا راست نییه. گه‌نجانی نیشتمانپه‌روه‌ر بۆ ئازادی په‌یوه‌ندی ده‌كه‌ن و ئاماده‌ن تا دوا دڵۆپێك له خوێنیان مابێت بۆ خاكی كوردستان بیبه‌خشن، به‌ڵام به‌رپرسانی باڵای په‌كه‌كه له‌سه‌ر بنه‌مای به‌رژه‌وه‌ندی و سیاسه‌تی خۆیان به‌كارتان ده‌هێنن و هه‌ڵتان ده‌خه‌ڵه‌تێنن.\nئێستا ئه‌وانه‌ی له سه‌نگه‌ره‌كان شه‌ڕ ده‌كه‌ن له ته‌مه‌نی هه‌رزه‌كاریدان ئه‌م راستییه نازانن، من بۆ خۆمیش وا بووم. داخوازی من له ئێوه ئه‌وه‌یه ریزه‌كانی په‌كه‌كه جێبهێڵن. رێگای ئازادی و برایه‌تی و یه‌كسانی به تیرۆر نابێت.\nله به‌ره‌كانی جه‌نگ بۆ خه‌ڵكێك خۆبه‌كوشتدان نابێت. داواكاریم له ئێوه ئه‌وه‌یه ریزه‌كانی په‌كه‌كه به‌جێبهێڵن.\nچۆنێتی مامه‌ڵه‌كردنی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه له‌گه‌ڵ ئۆزگور ژیاندا له‌كاتی خۆڕاده‌ستكردنی\nهه‌روه‌ها ئه‌و بانگه‌شانه‌ی كه له‌ناو په‌كه‌كه‌دا هه‌یه كه پێشمه‌رگه چه‌كدارانی په‌كه‌كه راده‌ستی توركیا ده‌كاته‌وه، ده‌ستدرێژی ده‌كاته سه‌ریان و ئازاریان ده‌دات و زیندانیان ده‌كه‌ن راست نییه. پێچه‌وانه‌وه پێشمه‌رگه رێزێكی زۆریان لێگرتووم و من سوپاسیان ده‌كه‌م.


سه‌ته‌لایتی ڕۆسیتا دوای 12 ساڵ کۆتایی به‌کاره‌کانی دێت\nكاری سه‌ته‌لایتی ڕۆسیتا که بۆ 12 ساڵ به‌رده‌ام بوو کۆتایی هات، کاتێک ئێواره‌ی هه‌ینی ڕابردوو له‌کاتی نیشتنه‌وه‌یدا وه‌ک بۆی دانرابوو له‌سه‌ر کلکداری 67P تێکشکا.\nله‌سه‌ره‌تادا سه‌ته‌لایته‌که به‌ده‌وری کلکداره‌که‌دا سووڕایه‌وه و پاشان به‌به‌رکه‌وتنی به به‌سته‌ڵه‌کی کلداره‌که دادپۆشێت تێکشکا. چاودێرانی ده‌ڵێن به‌خێرایی 90 سانتیمه‌تر له‌چرکه‌یه‌کدا به‌رکلکداره‌که که‌وتوه.\nسه‌ته‌لایتی ڕۆسیتا وێنه‌ی کلکداره‌که و داتای زانیاری بۆ زه‌وی ده‌نارد. له‌ساڵی 2004دا له‌لایان ئاژانی ئاسامانی ئه‌وروپا European Space Agency بۆ واڵایی نێردارا، هه‌روه‌ها ئاژانسه‌که له‌ساڵی 2014 سه‌ته‌لایتی Philae بۆ هه‌مان کلکدار نارد.\nئامانج له‌کۆکرنه‌وی زانیاریه‌کان له‌سه‌ر کلکداره‌کان، تێگه‌یشتنه له‌پێکهاته و دواتر دۆزینه‌وه‌ی به‌ڵگه له‌سه‌ر درووستبوونی کۆمه‌ڵه‌ی خۆر. کلکداره‌کان به‌پاشماوه‌ی تێکنه‌چووی دروستبوونی خۆر وکۆمه‌ڵه‌ی خۆر داده‌نرێت.\nڕێکخراوی که‌شوهه‌وای جیهانی ده‌ڵێت توانه‌وه‌ی به‌سته‌ڵه‌کی باکوور به‌خێرایی نیشانه‌ی به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمایه.\nڕێکخراوی که‌شوهه‌وای جیهانی WMO ئاگاهیدا به‌سته‌ڵه‌کی باکوور به‌خێرایه‌ک ده‌توێته‌وه چاوه‌ڕواننه‌کراوه و گۆڕانکاری گه‌وره له‌سیسته‌می که‌شووهه‌وادا دروستده‌کات. هه‌روه‌ها ئاژانسه‌که ده‌ڵێت مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ گۆڕانکاریه‌کاندا له‌وانیه مه‌ترسیداربێت، ده‌شڵێت گۆڕانکاریه‌کان وه‌ک بوونی باڵنده‌ی که‌ناری وایه له‌کانه‌خه‌ڵوزدا له‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی ڕێژه‌یه‌کی که‌می گازی ژه‌هراوی ده‌مرن که ئه‌وش نیشانه‌یه بۆ که‌وتنه‌وه‌ی کاره‌ساتێکی گه‌وره.\nئاژانسه‌که ده‌ڵێت پێشبینی ده‌کات گه‌رمای ساڵی 2016 له 150 ساڵی ڕابردوو گه‌رمترین بێت. له‌مباریه‌شه‌وه ده‌ڵێت ڕووپێوی به‌سته‌ڵه‌کی باکوور به‌ڕێژه‌ی 40% له‌گه‌رمای هاویندا که‌متره به‌راورد به‌ساڵانی نێوان 1970 و 1980دا.\nسه‌باره‌ت به‌کاریگه‌ری ئه‌وه له‌سه‌ر ژیانی ڕوه‌ک و گیانداران ئاژانسی WMO ده‌ڵێت گۆڕانکاری گه‌وره کاریگه‌ری که‌وره‌ی له‌سه‌ر سیسته‌می ژینگه Ecosystems هه‌یه، بۆ نموونه هێڵی بوونی دره‌خت له‌ناوچه شاخاویه‌کاندا له‌که‌مبونوه‌ی به‌رده‌وامدایه، هه‌ندێک گیانداریش گرفتی خۆگوونجاندیان له‌گۆڕانکاریه نوێکاندا هه‌یه، له‌وانه وورچه سپیه‌کانی له‌جه‌مسه‌ره‌کان ده‌ژین و هه‌روه‌ها گۆڕانکاری کاریگه‌ری له‌سه‌ر سامانی ماسی ڕووبار و جۆگه‌کان و ده‌ریاکان هه‌یه.\nتوێژینه‌وه‌یه‌ک ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی بڵاویکرده‌وه، ده‌رده‌خات هه‌ڵوێستی نێگه‌تڤ به‌رامبه‌ر به‌که‌سانی به‌ته‌مه‌ن ده‌بێته هۆکاری کوورتبوونی ژیانیان. ڕێکخراوه‌که داوا ده‌کات کار له‌سه‌ر ئاستی جیهان بکرێت، بۆ وه‌ستانه‌وه دژ به‌جیاوازی به‌رامبه‌ر گه‌وره‌ته‌مه‌نه‌کان ده‌کرێت، وه‌ک ده‌ڵێت زیانی بۆ کۆمه‌ڵگاو که‌سه‌کان به‌یه‌کسانی هه‌یه.\nتوێژینه‌وه‌که له‌سه‌ر 83 هه‌زار که‌س کراوه له 57 ووڵاتی جیاوازدا، 60%ی به‌شداربوان ڕێزی که‌میان له‌که‌سانی به‌ته‌مه‌ن گرتوه، هه‌روه‌ها توێژینه‌وه‌که ئاشکرای کردوه له‌ووڵاتانی ده‌وڵه‌مه‌ندا هه‌ڵوێستی نه‌گه‌تڤ به‌رامبه‌ر به‌که‌سانی به‌ته‌من زیاتر بوه.\nتوێژینه‌وه ئاگاهیدا له‌وه‌ی هه‌وڵێستی تووند به‌رامبه‌ر ئه‌وکه‌سانه ده‌بێته هۆی دوورکه‌وتنه‌وه‌یان له‌کۆمه‌ڵگا و ئه‌مه‌ش ئاکامی خراپی له‌سه‌ر ته‌ندروستی و بیرکردنه‌وه‌یان ده‌بێت.\nبه‌رنامه‌ی زانست و ته‌که‌نه‌لۆجیا 10-03-2016


مەحمود عەبدوڵا: وەهایگوت سەردەشت! – WTARIKURD\nمەحمود عەبدوڵا: وەهایگوت سەردەشت!\nسەردەشت وتی: من چاوەڕێی بکوژەکانی خۆم دەکەم، چونکە مردن باشترە لەو ژیانەی لە سێبەری پیاوە بچوکەکان. لەو شوێنەی ترسنۆکەکان حوکمدەکەن یان دەبێ نەترسی، یان دەبێت بمریت، ئەگینا دەبیتە شتێکی کەمتر لەمرۆڤ. لەم پڕۆسەی بەئاژەڵکردنی مرۆڤەدا، مردن هەڵدەبژێرم نەک پاروی سەرشۆڕی ئێوە. ئەو وتی: بەرلەوەی هیچ بەڵێنێکمان پێبدەن، بەر لەوەی هیچ درۆیەکمان بۆبکەن، مێژووتان ئایندەی بۆ دیاریکردوین دەزانین ئەو گیانەی ووزە لە پاروی ئێوە وەربگرێت، دەمرێت مردنێکی فەلسەفی.\nئێوە هەموو بەیانییەک جنێوی کوردایەتیمان پێ ئەدەن و پێمان دەڵێن: یەکڕیزی، بەڵام خۆتان هەرهەموتان لەڕیزی خیانەت وەستاون و پێشبڕگێتانە ئاخۆ کامەتان شیرینترن لای سوڵتان. ئێوە خێڵی درۆ لەسەر کورسی و مێزی بارەگا حیزەکانتان خوێنی هاونیشتیمانیان دەڕێژن. بەڵام، کە دوژمن دەگاتە سەردڵی خاک، ئێوە وەک هەموجار بێ دەستنوێژن، هێندە تڕی کوردایەتیتان کەندووە. ئێوە گیانی بەرگریتان نەماوە، دەستنوێژی بەرگریتان شکاوە، هەتا ماون دەبێ سورەی بەر لەشکربن بۆ تورک و حەجەم.\nسەردەشت وتی: ئێوە ئەی پیاوە بچوکەکان وەسڵەکانی مەیخانەکان بەسەر ئێوەدا ساغ دەبێتەوە، بەڵام لە پێشمەرگەیەکی دێرین، لە مامۆستا و خانەنشین داوای سک هەڵگوشین دەکەن، بۆ بوتڵێک غاز داوای بوتڵێک خوێنمان لێدەکەن.\nسەردەشت وتی: هۆ پیاوە بچوکەکانی شاخ، ئێوە لە ڕێگای گەڕانەوە بۆ شار ئەو شتەتان ونکرد، کە پیاوەکانی مێژوو ی پێدەناسرێتەوە، ئێوە بەڕووتی هاتنەوەو، ڕوتبونەوە لەهەموو پرەنسیپێک. ئێوە ئەی ئەوانەی منەتی خەباتمان بەسەردا ئەکەن، خەریکی تۆڵەکردنەوەن ئێوە بونەوەری لاوازو پەشیمانن، ئاخر مرۆڤ کە لەپرەنسیپەکانی پەشیمانبۆوە دەبێتە دڕندە.\nسەردەشت هاواریکرد : ژیانێک لە ژێر ڕەحمەتی بیری کۆڵی ئێوەدا کڵۆڵی و بەدبەختییە، وەرن بمکوژن کە ئێوە لە سیاسەتدا جگەلە کوشتن هیچیتر فێرنەبون. ئەوەی خێڵی درۆ، وانیو سەدەیە خەنجەری ژەهراوی خێڵی خیانەت ئەدەن لەدڵ و مێشکی هەرکەسێک بیربکاتەوە. ئەی خێڵی دواکەوتو ئێوە پێشبڕکێتانە بۆ دواوە ئەوەی پێشتان بکەوێتەوە دەیکوژن.\nئێوە نیوسەدەیە لەسەر کەلەسەر دەژین، کەلـلە سەری زیندوو و مردوو. سەردەشت هاواریکردو ووتی: لەبەر ڕەوە کۆیلەی ئێوە کەس دەنگی من نابیستێت، هیچ گوێیەک و هیچ زمانێک و هیچ چاوێکی پاکتان نەهێشتووە، بۆیە هیچ گوێیەک و هیچ چاوێک من نابینێت لەبەر نەڕەی کۆیلەی مێشک بەتاڵی ئێوە. سەردەشت وتی:ئێوە ئەی خێڵی درۆ تەماشای دەوروبەری خۆتان بکەن بزانن چ مەخلوقێکتان لەدەور کۆبۆتەوە، ئێمە لەدەوروبەرەکەتانەوە دەزانین ئێوە کێن. ئێوە وەک باڵونن بەردەوام لەشکرێک فوتێکەرتان پێویستە، ئاخر کە مرۆڤ بەتاڵ نەبێت پێویستی بە فوتێکەر نییە. هۆ پیاوەگزگنەکان لەهەگبەی ئێمەدا ئازادی هەیە، لەهەگبەی داهاتوی ئێوەشدا دنیایەک سەر شۆڕی، مۆزەخانەیەک لە ئاسەواری خیانەت.\nسەردەشت دەنگێکی تازە و نامۆی ئەم هەرێمەبو، کە گوێیەکانی بەرپرسانی کورد ی ئازاردەدا، ئەوان تەنیا بەدەنگی کۆیلە ڕاهاتبون، بۆیە بۆئەوەی بە ئارامی بخەون دەبو دەنگی کپ بکەن. لەناو ئارامی ساختەی شاردا بێئارمبو، لەهەولێری تورکیای بچوک، چاوی لێبوو کە بەرپرسەکانی میت لەماڵی سەرۆک دەخەون ئیتر سەردەشت چۆن ئارامبێت! ڕۆحی سەردەشە چۆن ئارامبێت کە لەوەتەی بەبیری دێت کوڕە خۆشەویستەکەی ئەردۆگان سەرۆکی حکومەتە.\nبەڵێ دەنگی سەردەشت نامۆبو، ئاوازێکبوو هەرتۆنێکی حەسرەتێک بو، هەروشەیەکی بیرخستنەوەی خیانەت و جەهلی مێژوی پڕ شەرمەزاری پیاوە شاخاویەکان بو.\nسەردەشت بەتەنیا هاواری دەکرد و بەبێ ترس، ئەو دەیزانی کەدەشی کوژن، چونکە پیاوەسیاسیە ترسنۆکەکان جگە لەکوشتن و گولە هیچ وڵامێکیان پێ نییە بۆ ژیرو دڵسۆزەکانی ئەم هەرێمە. بەڵام سەردەشت نەترسانە و ئازایانە و زیرەکانە دەستیکرد بەڕووتکردنەوەی سیاسیە بچوکەکان و پێی وتن: بمکوژن باشترە لەوەی ناچاربم لە ژێر حوکمی ناشەریفانە و خائینانەی ئێوەدا بژیم، کە دەستی هەموو شایەک ماچ دەکەن تا ببن بەشای ئەم وڵاتە، ئێوە کە کورسی لەهۆشی خستون.\nسەردەشت وەهایگوت : ئێمە ڕۆژێک دێین بەرەو باڵەخانەکانی ئێوە و لەگەڵ زەوی تەختی دەکەین، ئێمە مەحکومین بەیاخیبون و ئازادی، ئێوەش مەحکومن بە مردن و سەرشۆڕی. ئەو وتی، من یەکەم شەهید نیم و دواشەهیدیش نابم، تا ئەوا ڕۆژەێ دێین و لە باڵەخانەکانی ئێوەدا فایلی خیانەت ئەدۆزینەوە، ئێمە بەڵێنمانداوە نابێت برابچوکەکانمان وەک ئێمە بژین بۆیە من سەرەتایەکم دەستپێکردوە و دوای منیش هاوڕێکانم بەردەوامدەبن.\nئەو زەردەشتی لاو بو لەناو خێڵی کوردایەتی هاواری دەکرد: ئەی خێڵی بەزیو وەرن “چەقۆکانی غەدری ئێوە” تەمەنێکە لەدڵی هەرچی ئازادیخوازە تینوێتی دەشکێت، وەرن بەکرێگیراوانی سوڵتان وەرن ئەم نیشتیمانە هێشتا خوێنی دەوێت بۆ ئازادی. سەردەشت وتی: ئێوە بەسەگی ئیسرائیلی پاسەوانیتان ئەکرێت و سەگەکانی خێڵی خۆشتان بەرداوەتە گیانی ئێمە، ئەی ئەوانەی دەسەڵات بەشەرەف تێگەیشتون و، پێتان وایە شەرەفتان کورسییەکی چارەنوس ڕەشە.\n100 كه‌سایه‌تی داوا ده‌كه‌ن كه‌یسی 16ی ئۆكتۆبه‌ر ببرێته دادگا.


RWB: رۆژنامەوانان لەلایەن سپای پاسدارانی رێژیمی ئێرانەوە سەرکوت دەکرێن\nزایینی: ٢٤-٠٦-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٤/٠٣ - ١١:٥٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: رێکخراوی هەواڵنێرانی بێسنوور جارێکی دیکە کردەوەی سەرکوتکەرانەی سپای پاسداران رێژیمی ئێرانی بە دژی رۆژنامەوانان، مەحکووم کرد.\nبەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، رێکخراوی هەواڵنێرانی بێسنوور، سپای پاسدارانی بە "راوی مرۆڤ" لە توڕە کۆمەڵایەتییەکان مەحکووم کرد.\nئەم رێکخراوەیە لە بڵاوکراوەیەکدا رایگەیاندووە: رۆژنامەوانان وهەواڵنێران، بەردەوام دەکەونە بەر هێرشی سپای پاسدارانی رێژیمی ئیسلامیی ئێران.\nلەم بڵاوکراوەیەدا هاتووە: زۆربەی رۆژنامەوانان بە هۆی چالاکی لە توڕە کۆمەڵایەتییەکان بە تۆمەتگەلێک وەک "هەوڵدان دژی تەناهی نەتەوەیی و بانگەوازی نایاسایی" لە توڕە کۆمەڵایەتییەکان، دەستبەسەر کراون.\nپێشتر رێکخراوی هەواڵنێرانی بێسنوور رایانگەیاندوو کە لە گەلاوێژی ساڵی ١٣٩٢ی هەتاویەوە و بە دەستپێکی سەرکۆماری حەسەن رۆحانی نزیک بە ١٠٠ رۆژنامەوان لە ئێران دەستبەسەر و زۆربەیان بە زیندانی درێژخایەن مەحکووم کراون، بەرپرسارەتی زۆربەی ئەم دەستبسەرکراوانە لە ئەستوی سپای پاسدارانی رێژیمی ئیسلامیی ئێرانە.\nبەپێی ئاماری رێکخراوی هەواڵنێرانی بێسنوور، ئێران بە ١٩ رۆژنامەوانی زیندانی، پاش چین و ئێریترە بە ٢٩ و ٢٨ رۆژنامەوانی زیندانی، سێهەمین زیندانی گەورە بۆ رۆژنامەوانان هەژمار دەکرێت، رێژیمی ئێران بە زیندانی ١٠ رۆژنامەوان و هەواڵنێری ژن گەورەترین زیندانیی ژنانی رۆژنامەوانیش هەژمار دەکرێت.\nهەروەها، ئامارە نیمەفەرمییەکانیش باس لەوە دەکەن کە هەنووکە ٦٤ رۆژنامەوان و هەواڵنێر لە ئێران دەستبەسەرن و سەرجەم بە ٤٧٠ ساڵ زیندان مەحکووم کراون.\nبەپێی ئامارەکانی ئاژانسی کوردپا، ١٣ رۆژنامەوانی کورد لە گرتووخانەکانی رێژیمی ئێران راگیراون بە زیاتر لە ٧٠ ساڵ زیندانی تەعزیری و زیندانی هەڵپەسێردراو مەحکووم کراون.\nمحەممەد سەدیق کەبوودوەند، مەسعوود و خوسرەو کوردپوور، عەدنان حەسەنپوور، کەماڵ شەریفی و قاسم ئەحمەدی لەو رۆژنامەوانە کوردانەن کە ئێستا لە گرتووخانەکانی رێژیمی ئیسلامی دەستبەسەرن و دەورانی حوکمەکەیان تێپەڕ دەکەن.


كوێستان گادانی كه‌سایه‌تی سیاسیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان و چالاك له بواری مافی ژنان، له‌و چاوپێكه‌وتنه‌دا بۆ "وشه" تیشك ده‌خاته سه‌ر رۆڵ و ئامانجی ژنان له پرسی نه‌ته‌وایه‌تی و\nگرنگی ریفراندۆم بۆ به‌ره‌وپێشبردنی ویستی ژنان ده‌ستنیشان ده‌كات و رای ده‌گه‌یه‌نێت، ژنی كورد له دنیای ده‌ره‌وه‌دا ناوبانگی چالاكی له زۆر بواردا بۆ خۆی تۆمار كردووه، ئێسته كاتی ئه‌وه‌یه له چوارچێوه‌ی وڵاتی خۆی و نه‌ته‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆی خۆیدا مافی یه‌كسانی وه‌ك شارۆمه‌ندێكی چالاك بچه‌سپێنێ.\n* ریفراندۆم بۆ سه‌ربه‌خۆیی باشووری كوردستان پێوه‌سته به پرسێكی شوناسخوازانه، ژن له‌و پرۆسه‌یه‌دا ده‌بێ به چ شێوازێك رۆڵ ببینێ؟ ئایا ده‌كرێ ژنی كورد خۆیان به‌دوور ببینن له پرسی نه‌ته‌وه و شووناسی نه‌ته‌وایه‌تی بۆ وڵاته‌كه‌یان و نیشتمان ته‌نیا به هی پیاو بزانن، یا ئه‌وانیش هه‌ڵگری به‌رپرسیارێتین له به‌رامبه‌ر ئه‌و پرسه گشتییه‌دا؟\n- له هه‌لومه‌رجی ئێسته و دوای ئه‌و هه‌موو ساڵه له تێكۆشان و شۆڕشكردنی به كۆمه‌ڵی خه‌ڵكی كوردستان بۆ گه‌یشتن به ئاوات و ئامانجمان كه دیاریكردنی مافی چاره‌نووسی خۆمانه، ئه‌م خه‌باته به هه‌موو سه‌ركه‌وتن و شكسته‌كانی، به هه‌موو جۆره‌كانی خه‌باتكردن كه ژن و پیاوی نه‌ناسیوه و جیاوازی ره‌گه‌زی تێدا به‌دی نه‌كراوه، ئه‌م پرسیاره‌م بۆ نامۆیه و به دروستی نازانم كه رۆڵی ژن و پیاو له‌سه‌ر پرسی رێفراندۆم و شووناسی نه‌ته‌وه‌یی له یه‌كتر جیا بكرێته‌وه، ره‌نگه چون ژنانی كورد به راده‌ی پیاوان بواری چالاكی سیاسییان له ئاستی به‌رزدا پێ نه‌دراوه، هه‌روه‌ها چون ژنان له كۆڕ و كۆبوونه‌وه حزبی و حكوومه‌تییه‌كاندا به ئاستی پیاو دیار نین و كامێراكان ناتوانن ئه‌م نوقسانه بشارنه‌وه، بۆیه ئه‌م پرسیاره ساز بووه. به‌ڵام دڵنیا بن كه كار بگاته پرسێكی گرنگی نه‌ته‌وه‌یی، ژنان به دڵفراوانییه‌وه ئه‌م كێشه‌یه تێكه‌ڵ به پرسی سه‌ربه‌خۆیی ناكه‌ن و هاوكات خه‌باتی یه‌كسانیخوازی له‌و سه‌نگه‌ره‌شدا درێژه ده‌ده‌ن.\n* ره‌نگه له‌و پرۆسه‌ی ریفراندۆمه‌دا ژنان پرسیاری ئه‌وه‌یان لا دروست بێت ئاخۆ ده‌كرێ سه‌رباری ئه‌وه‌ی تا ئێسته كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان نه‌گه‌یشتووه‌ته ئه‌و باوه‌ڕه‌ی دان به مافی یه‌كسانی ره‌گه‌زیدا بنێت، به‌شدار بن له دروستبوونی قه‌واره‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ بۆ كورد، ده‌كرێ ئه‌و دوو پرسه تێكه‌ڵ به یه‌كتر بكرێت؟\n- كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئێسته‌یش داونه‌ریتی تایبه‌ت به خۆی هه‌یه له‌باره‌ی چالاكی ژن و مافی یه‌كسانیخوازی، به‌ڵام كه ده‌گاته ئاستی نه‌ته‌وه و شووناسی نه‌ته‌وه‌یی ژنی كورد له هیچ پارچه‌یه‌كی كوردستان كه‌می نه‌هێناوه له به‌راوردكردن له‌گه‌ڵ پیاوی كورد. تا ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر هه‌میشه باس و گله‌یی و گازه‌نده له‌سه‌ر ئه‌وه بوو كه له‌به‌ر خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی، خه‌باتی یه‌كسانی پشتگوێ خراوه و ته‌نانه‌ت ئه‌و ره‌خنه‌یه زیاتر رووی له ژنان بوو كه زۆرتر فۆكوسیان له‌سه‌ر خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی بووه تا ده‌سته‌به‌ركردنی مافی یه‌كسانی ناو كۆمه‌ڵگه، چۆنه ئێسته كه ده‌گاته باسی رێفراندۆم و پرسی نه‌ته‌وه‌یی و شووناسی نه‌ته‌وه‌یی، دیسان ده‌بێ ژن له پیاو جیا بكه‌ینه‌وه.\nژنی كورد و پیاوی كورد هه‌ردووك وه‌ك مرۆڤه‌كانی سه‌رزه‌وی مافی وه‌ك یه‌كیان هه‌یه و كۆمه‌ڵگه كاتێك بێ كێشه ده‌بێت كه ئه‌م دوو ره‌گه‌زه پێكه‌وه و شانبه‌شانی یه‌كتر كێشه‌كانی كۆمه‌ڵگه چاره‌سه‌ر بكه‌ن. ئه‌م پرسه واته پرسی نه‌ته‌وه و شووناسی نه‌ته‌وه‌یی نه پیاوانه‌یه و نه ژنانه، به‌ڵكو پرسی نه‌ته‌وه‌یی كورده له باشووری كوردستان كه به خۆشیی ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ی بۆ ره‌خساوه و هیوادارم زۆر به باشی كه‌ڵكی لێ وه‌رگرن.\n* له‌و پێوه‌ندییه‌دا ئه‌ركی ژنی كورد چییه و ده‌بێ به چ شێوازێك مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ پرسی ریفراندۆم بكات؟\n- ئه‌گه‌ر زیاتر له‌و بابه‌ته ورد بینه‌وه، تا ئاستێك ئه‌ركی ژنان زیاتر ده‌بینم تا هی پیاوان، "هه‌رچه‌ند جیاوازیی ره‌گه‌زی نابینم" ژنان ده‌بێ زۆر شێلگیرانه‌تر بڕواننه چالاكی خۆیان له‌م ده‌رفه‌ته مێژوویییه‌دا. ژنی كورد له دنیای ده‌ره‌وه‌دا ناوبانگی چالاكی له زۆر بواردا بۆ خۆی تۆمار كردووه و ئه‌وه‌ش له ئاست ئه‌و هه‌موو ده‌رد و مه‌ینه‌ت و زه‌حمه‌ته‌ی كه هه‌ر خۆی ده‌زانێ چیی چێشتووه، بۆیه ئێسته كاتی ئه‌وه‌یه به‌رهه‌می كاری خۆی ببینێت بۆ ئه‌وه‌ی له فه‌زایه‌كی باشتردا بتوانێت خۆی له چوارچێوه‌ی وڵاتی خۆی و نه‌ته‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆی خۆیدا مافی یه‌كسانی و مافی خۆی وه‌ك شارۆمه‌ندێكی چالاك زیاتر له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌كه‌یدا بچه‌سپێنێت. نه‌ك هه‌ر جیاوازی بۆ ژن و پیاو له‌م پرسه‌دا نابینم، به‌ڵكو وه‌ك شارۆمه‌ندێكی چالاك، ژنانی كوردی باشوور ده‌بێ چالاكانه نه‌ك هه‌ر به‌شداری بكه‌ن به‌ڵكو ئه‌ركی به‌ڕێوه‌بردن و هاندان له ئه‌ستۆ بگرن و یارمه‌تیده‌ری ئه‌و كه‌سانه‌ش بن كه به هه‌ر هۆیه‌ك دوودڵن یان زانیارییان له‌سه‌ر ئه‌و رێفراندۆم و پرسه نه‌ته‌وه‌یییه كه‌مه.\nكۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه ده‌بێ ببێته نموونه له‌ناو رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا بۆ كۆتاهێنان به داگیركه‌ری و په‌راوێزخستن و دیكتاتۆری له‌و ناوچه‌یه، كه‌واته له‌و پرسه و له‌و ده‌رفه‌ته‌دا چاوه‌ڕوانی له شارۆمه‌ندان ده‌كرێت به‌بێ جیاوازی ره‌گه‌زی ئه‌ركی خۆیان به‌جێ بگه‌یه‌نن و نیشانی بده‌ن كه ئێمه ده‌توانین سه‌ربه‌ست بین و سه‌ربه‌ستی و سه‌ربه‌خۆیی خۆمان وه‌ك نه‌ته‌وه و وه‌ك تاكی كۆمه‌ڵگه بپارێزین، كه ئه‌مه خۆی یه‌كێك له باشترین شێوه‌كانی ده‌ستپێكی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی زیندوو و چه‌سپاندنی دیموكراسییه له باشووری كوردستان، چونكه هه‌موومان ده‌زانین سه‌ربه‌خۆیی پیاوانه یان ژنانه نییه، به‌ڵكو مافی تاكی مرۆڤه، كه‌واته بۆ به‌ده‌ستهێنانی ده‌بێ هه‌م ژن و هه‌م پیاو ئه‌ركی خۆی به‌جێ بگه‌یه‌نێت. رێفراندۆم زۆر له ده‌نگدان به كه‌سێك یا لایه‌نێك گه‌وره‌تره به‌و مانایه كه نه‌بستراوه‌ته‌وه به پرۆگرامی حزبێك، كه‌سێك، ناوچه‌یه‌ك یان ره‌گه‌ز و بیروڕایه‌كی مه‌زه‌وی و ئایدیۆلۆژی تایبه‌ت. كۆی تاكه‌كان واته نه‌ته‌وه‌یه‌ك به‌گشتی بڕیارده‌ره، ماف و ده‌نگی تاك وه‌ك یه‌ك به‌رز ده‌نرخێنرێت و به‌یه‌كه‌وه بڕیار بۆ چاره‌نووسی داهاتووی وڵاته‌كه‌ی خۆیان ده‌دات.\n* سه‌ركه‌وتنی ریفراندۆم و دروستبوونی قه‌واره‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ چ كاریگه‌رییه‌كی ده‌بێت له‌سه‌ر به‌ره‌وپێشبردنی خواستی ژنان بۆ به‌دیهێنانی مافه‌كانیان؟\n- به درێژایی مێژووی پڕ له سه‌روه‌ریی خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی، ژنان به‌پێی توانا و ده‌رفه‌ته‌كانیان شانبه‌شانی پیاو به‌شدارییان كردووه، ئێسته كه هه‌نگاو به‌ره‌و پرسی نه‌ته‌وه‌یی و دیاریكردنی چاره‌نووسی خۆمان له‌م به‌شه‌ی كوردستان هه‌ڵدێنینه‌وه، دوای جێبه‌جێكردنی ئه‌م پرۆسه‌یه و سه‌ربه‌خۆیی كوردستان، لایه‌نی كه‌م ئه‌و به‌شه له خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی كه وزه‌یه‌كی زۆری پێویست بووه و نه‌ته‌وه‌ی كورد به حه‌ق خوێن و قوربانی داوه بۆ گه‌یشتن به‌و رۆژه، ئه‌م وزه‌یه ده‌توانین له دامه‌زراندن و نه‌هادینه‌كردنی داوده‌زگه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و ناوخۆیی بۆ گه‌یشتن به كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی دیموكراتی كه‌ڵك لێ وه‌رگرین كه به بڕوای من دیسان لێره‌دا ژنان ده‌بێ رۆڵێكی به‌رچاویان هه‌بێت.\nده‌بێ ئێمه ئه‌وه قبووڵ بكه‌ین كه مافی یه‌كسانی ژنان له هیچ پارچه‌یه‌ك له كوردستان و ته‌نانه‌ت له باشووری كوردستان دوای 26 ساڵ حكوومه‌تداری ده‌سته‌به‌ر نه‌بووه، زۆر هۆی هه‌بووه بۆ ئه‌و بابه‌ته، سه‌رباری ئه‌وه‌ی پرسی یه‌كسانی ئه‌وله‌ویه‌تی یه‌كه‌می كۆمه‌ڵگه و حكوومه‌ت نه‌بووه و هه‌میشه وه‌ك پرسێكی لاوه‌كی و پله دوو و سێ چاوی لێ كراوه، له‌لایه‌كی تره‌وه حكوومه‌تی هه‌رێم له زۆر بواردا له‌ڕوووی یاسایییه‌وه ده‌بوو بڕیار و یاساكانی په‌رله‌مانی عێراق پێڕه‌و بكات. ئه‌گه‌ر ئه‌نجامه‌كه‌ی ئه‌و رێفراندۆمه به‌ره‌و سه‌ربه‌خۆیی بڕوات، ئیتر پێویست به‌وه ناكات پێڕه‌وی ئه‌و یاسایانه بكه‌ین و ئه‌وكات و ساته‌یه ژنی كورد ده‌بێ له وڵاتی خۆی و به‌و باكگراوند و مێژووه‌ی هه‌یه‌تی، ئێسته بێته مه‌یدان و داوای مافی یه‌كسانی و مافی خۆی وه‌ك مرۆڤ بكات و وه‌ك شارۆمه‌ندێك هاوشێوه‌ی پیاو له كۆمه‌ڵگه‌دا جێگه و پێگه‌ی خۆی هه‌بێت. لایه‌نی كه‌م له چه‌ند روانگه‌وه ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كورد له باشوور ناتوانێ درێژه به پشتگوێخستنی پرسی ژن بدات و پاساو بۆ كه‌مته‌رخه‌مییه‌كانی بێنێته‌وه.\nخه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی ده‌سته‌به‌ر بووه، له پێڕه‌وكردنی یاسای ناكوردانه و یاسا و رێسای عێراقی رزگاری بووه، وه‌ك وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆ راسته‌وخۆ ده‌كه‌وێته ژێر چاودێری و هه‌ندێك له یاسا و بڕیاری نێونه‌ته‌وه‌یی كه ده‌بێ به كرده‌وه وه‌به‌رچاویان بگرێت، ئاستی خوێنده‌واری و تێگه‌یشتن و ناسینی راست و ناڕاست و حه‌ق و ناحه‌ق له نێو ژنانی كوردا به گشتی چووه‌ته سه‌ر، ئه‌گه‌ر گوێی پێ نه‌درێت بۆ كۆمه‌ڵگه كێشه ده‌خوڵقێنێت. هاوكات ره‌نگدانه‌وه‌یه‌كی باشی نابێت ئه‌گه‌ر ئاوڕ له مێژووی تۆماركراوی تێكۆشانی دایكان و ژنان و كچانی باشووری كوردستان نه‌داته‌وه، بۆیه من له‌و بڕوایه‌دام له قۆناغی دووه‌مدا، واتا دوای پرۆسه‌ی رێفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیی، چالاكی له ئێسته زیاتری پێویسته و ده‌بێ ژنان خۆ ئاماده بكه‌ن بۆ فه‌زایه‌كی كراوه له بواری سیاسی و فه‌رهه‌نگی و ئابووری كه بتوانن خه‌ونی دێرینی خۆیان بهێننه دی.\n* بوونی ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆی كوردی له پارچه‌یه‌كی كوردستان، چی كاریگه‌رییه‌ك له‌سه‌ر پارچه‌كانی تری كوردستان داده‌نێت بۆ به‌رده‌وامبوون له ویست و داوا نه‌ته‌وه‌یییه‌كانیان؟\n- له مێژه خه‌ونی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان بۆ نه‌ته‌وه‌ی كورد له هه‌ر چوار پارچه بووه‌ته هۆگری و یه‌كێتی نێوان كورده‌كان. هیچ گومان له ناكۆكییه ناوخۆیییه‌كان و پارچه‌كانی تریش ناكرێت كه هۆكاری هه‌یه، به‌ڵام ئه‌و هه‌موو ناكۆكی و ره‌خنه‌گرتن و لێكناڕازیبوونه نابێ ببێته هۆی ئه‌وه‌ی یه‌ك مسقاڵ له جه‌وهه‌ری نه‌ته‌وه‌یی بوونمان كه‌م بێته‌وه. تێبینی و ره‌خنه‌گرتن و باسكردن بۆ گه‌یشتین به ئه‌نجامی رێفراندۆم حه‌قی هه‌موو كوردێكه كه رای له‌سه‌ر بدات و تێبینی خۆی هه‌بێت، به‌ڵام له به‌رژه‌وه‌ندی كورددا نییه ئه‌گه‌ر كه‌سێك دژایه‌تی بكات و به كرده‌وه به‌ربه‌ست دروست بكات.\nبۆیه له‌سه‌ر یه‌ك ئه‌م هه‌واڵه كه پرسی ریفراندۆم له پارچه‌یه‌كی كوردستان له 25ی سێپتێمبه‌ری 2017 به‌ڕێوه ده‌چێت، سه‌ره‌تای وه‌دیهێنانی خه‌ونی نه‌ته‌وه‌یی كورده به گشتی و به‌دڵنیاییشه‌وه كاریگه‌ریی ده‌بێت له‌سه‌ر پارچه‌كانی تر سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌و ره‌خنه و ناكۆكییانه‌ی كه ئێسته به‌رچاو ده‌كه‌ون .\nله ماوه‌ی ٢٦ ساڵی رابردوودا باشووری كوردستان بووه‌ته سیمبولی وڵاتی كوردستان، لانی كه‌م بۆ كوردانی دیاسپۆرا، له باری ئابووری و دیپلۆماسیی و حكوومه‌تدارییه‌وه له‌گه‌ڵ هه‌موو كه‌موكوڕییه‌كانی ئه‌زموونی هه‌یه و له كۆڕ و كۆبوونه‌وه‌ی ناوچه‌یی و جیهانیدا جێگه و پێگه‌ی تایبه‌تی هه‌یه و بووه‌ته فاكته‌رێكی نێونه‌ته‌وه‌یی و ناوچه‌یی و ناكرێ له‌به‌رچاو نه‌گیرێت، هه‌موو ئه‌وانه وا ده‌كات كوردی هه‌ر چوار پارچه‌ی كوردستان، ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ی باشوور به‌هی خۆی و مایه‌ی شانازی بزانێت، بۆیه به دڵنیایییه‌وه كاریگه‌ری زۆری ده‌بێت له‌سه‌ر پارچه‌كانی تر و هه‌ر له ئێسته‌شه‌وه ده‌بینین حزب و رێكخراوه‌كانی چوار پارچه‌ی كوردستان و كه‌سایه‌تییه‌كان، به‌ئومێده‌وه ده‌ڕواننه ئه‌و رێفراندۆمه و ئاره‌زووی سه‌ركه‌وتنی بۆ ده‌خوازن.\nسەرچاوە: ماڵپەری وشە