حكومەتی عیراق داوای لیستی مووچەی فەرمانبەران و پێشمەرگە دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/01/12 - 4:43 PM\nپەرلەمانتارێكی كورد لە پەرلەمانی عیراق ئاشكرای دەكات، پێویستە وەفدێكی حكومەتی ھەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا بكات، دەشڵێت: “عیراق داوای لیستی مووچەی فەرمانبەر و پێشمەرگەی كوردستانی كردووە”.\nد. ئەحمەد سەفار، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عیراق، بە ماڵپەڕی فەرمی پارتی ڕاگەیاندووە، ئێمە وەك لیژنەی دارایی، بەردەوامین لە گفتوگۆكان لەبارەی پڕۆژە یاسای بودجە و ڕۆژانە لە بەیانییەوە تا ئێوارە گفتوگۆی لەسەر دەكەین و وەزارەتەكان بانگھێشت دەكەین، بۆیە ڕەنگە تا ١٠ ڕۆژی دیكە بتوانین بودجە ئامادە بكەین بۆ پەسەندكردن.\nئاشكراشی كردووە، لە پڕۆژە یاسای بودجە بەندێك زیاد كراوە، ئەگەر حكومەتی ھەرێمی كوردستانیش پابەند نەبێت بەوەی ڕۆژانە ٢٥٠ ھەزار بەرمیل نەوت ڕادەستی حكومەتی عێراق بكات، یاخود حكومەتی عێراق پابەندی ڕێككەوتنی نێوان ھەرێم و بەغدا نەبێت، ڕێككەوتنەكە ھەڵدەوەشێتەوە، بەڵام مووچەی فەرمانبەران و پێشمەرگە ڕەوانە دەكات، بەڵام تا ئێستا بڕەكەی دیاری نەكراوە.\nجەختیشی كردۆتەوە، پێویستە وەفدێكی حكومەتی ھەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا بكات، چونكە داوای لیستی مووچەی فەرمانبەر و پێشمەرگەی كوردستان كراوە.\nبەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) كە لە سەرچاوەیەكی پەرلەمانییەوە دەستی كەوتووە، بڕیارە وەفدێكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە هەردوو وەزارەتی دارایی و پلاندانان سەردانی بەغدا بكات بۆ گفتوگۆ لەسەر بودجە و شایستە داراییەكانی هەرێم و بەهەمان شێوەش وەفدێكی حكومەتی عیراق بگاتە هەرێم.\nپۆمپیۆ: دەبێت هەموو جیهان بزانێت كوردەكان تیرۆرست نین


رابەری باڵای ئێران عەلی خامنەئی کۆبوونەوە دەکات لەگەڵ سەرکردە و بەرپرسان لە 17 نیسان. [وێنەکە بەشێوەیەکی بەرفراوان لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەتەوە]\nكرده و هه‌ڵوێسته‌كانی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران (پاسداران) لە عێراق و تەواوی ناوچەکە بۆتە هۆی دروستبوونی شەپۆلێك لە ناڕەزایی گەورە لە ئێراندا، شیکاروانانی سیاسیی بە دیارونایان وت.\nسەرکردەکانی هەریەکە لە جوڵانەوەی ریفۆرمخواز و تووندئاژۆکان وەك یەك ناقایلن بەو شێوازەی سەرکردایەتی پاسداران ماوەیەکە کاروباری دەرەکی بەڕێوەدەبات، دەلێن ئەمە وڵاتەکە زیاتر گۆشەگیر دەکات و قەیرانی ئابوری دروستدەکات.\nئەنجومەنی باڵای ئاسایشی ئێران لەم مانگەدا شکستی هێنا لەوەی دوو کۆبوونەوەی نائاسایی ئەنجامبدات بەهۆی جیاوازیی زۆرەوە لەنێوان حکومەته‌كه‌ی سەرۆکی ئێران حەسەن روحانی، كه سه‌ر به جوڵانەوەی ریفۆرمخوازه و پاسدارانی تووندئاژۆدا.\nبه‌گوێره‌ی راپۆرته‌كان، نوێنەرانی حکومەت لە ئەنجومەنەکەدا سوپای قودسی پاسداران کە لەلایەن لیوا قاسمی سولێمانییەوە بەڕێوەدەبرێت، تۆمەتبارده‌كه‌ن بە رێخۆشکردن بۆ توڕەیی لە عێراق بەرامبەر ئێران بەهۆی پشتیوانییەوە بۆ هەندێك میلیشیای عێراقی.\nبەگوێرەی راپۆرتە رۆژنامەوانییەکان، هەندێك لایەنی ئێرانی رەخنەدەگرن لە هەندێك هەڕەشە کە بەمدواییانە لەلایەن باڵیۆزی ئێرانه‌وه لە عێراق، ئیرەج مەسجدی، کراون.\nلە چاوپێکەوتنێکدا له 26 ئەیلول لەگەڵ تەلەفزیۆنی دیجلەی عێراقی، مەسجدی وتی گەر ئێران لەلایەن ئەمریکاوە هێرشی بکرێتە سەر، ئێران بۆمبارانی هێزەکانی ئەمریکا دەکات لە هەر شوێنێك بوونیان هەبێت، لەنێویاندا عێراق.\nهەندێك ئێرانی ئەم لێدوانەیان ناوزەدکرد بەوەی نابەرپرسانەیە و ئاماژەیان کرد بەوەی تەنیا توڕەیی عێراقیەکان زیاد دەکات له دەستێوەردانی ئێران لە کاروباری عێراقدا.\nبەرپرسانی ئێرانی نەبوونی متمانەیان دەربڕیوە به‌و راپۆرتە مەیدانیانەی سولێمانی بۆ بەرپرسانی باڵای دەنێرێت و بە "سەرلێشێوێنەر" ناوزەدیدەکەن کە لەسەر بنەمای "ستراتیژێکی هەڵە"ن.\n'دەنگە میانڕەوەکان بەرزتر دەبنەوە'\nنوسەر و توێژەر زیاد سنجاری بە دیارونای وت: "ئێران وڵاتێکی گەورەیە کە بەدڵنیاییەوە چەند سەرکردەیەکی هەیە زۆر تووڕەن لە مامەڵەی هێرشکارانەی پاسداران و هێزی قودس لە عێراق و وڵاتانی دیکەی دراوسێ."\nئاماژەیکرد بە بوونی دووبەرەکی لەنێوان ئێرانیە ریفۆرمخوازەکان و تووندئاژۆکاندا دەربارەی سیاسەتی دەرەوەی پاسداران و رۆڵی لە دروستکردنی نائارامیی هەرێمی و کەمبایەخکردنی سەروەریی وڵاتان و حکومەتانی دیکەدا.\nسنجاری وتی: "جیاوازییەکان چیتر لەودیو دەرگا داخراوەکانەوە نین، بەڵکو ئێستا ئاشکران و زیاد دەکەن چونکە بارگرژی لە ناوچەکە زیاد دەکات بەهۆی هێرشەکانی ئەمدواییەوە."\nچاودێران، لەنێویاندا سنجاری، له‌وباوه‌ڕه‌دان کە دەنگی ئێرانییە میانڕەوەکان بەرزتر دەبێت و داوای کۆتاییهێنان دەکەن بەو سیاسەتانەی کە دەڵێن "ئێرانی بەرەو دواوە بردووە و تەنیا بوونەتە هۆی هێرشکاری".\nئاماژە بە تووڕەیی جەماوەری دەکەن لە ناوچەکە بەرامبەر چالاکیەکانی پاسداران.\nوتی پاسداران چەك و پارە دەداتە میلیشیا هاوسۆزەکانی، بە ئامانجی بەهێزکردنی نفوزی خۆیان و لاوازکردنی وڵاتانی ناوچەکە، لێدان لە دەسەڵاتیان و بڵاوکردنەوەی پشێوی و گەندەڵی.\nوتیشی: "سەرکردایەتی پاسداران دەستێوەردان لە ئاسایش و سەرچاوەکانی دەرامەتی ئەو وڵاتانەدا دەکات لەجیاتی تەرکیز خستنە سەر دۆخی کارەساتباری ئابوریی خەڵکی ئێران."\nکارەکانی پاسداران ژیانی قورستر کردووە\nشیکاروانی ستراتیژی و سەربازی، رەبیع جەواری بە دیارونای وت: "تەقینەوەی ناوخۆیی رژێمی ئێران نزیکە."\nوتی: "هەندێك لایەنی سیاسی و بەشێکی گەورەی خەڵکی ئێران دژی کارەکانی پاسدارانن و بە بەرپرسیان دەزانن لە خراپیی دۆخی ئابورییان."\nوتیشی بۆ خەڵکی ئێران، کارەکانی پاسداران بوونەتە هۆی "هەژاریی زیاتر، بێکاری و کەمبوونەوەی بەهای دراوەکەیان".\nجەواری وتی: "خەڵکی ئێران تووڕەشن لە نفوزی پاسداران لە وڵاتەکەی خۆیاندا لەگەڵ دزینی پرۆسەی دروستکردنی بڕیاری فەرمی و کۆنترۆڵکردنی دەسەڵات."\nوتیشی ئەمە "جیا لە سوودبینین لە سەرچاوە نیشتمانیەکانی ئێران بۆ خۆشکردنی چالاکی دوژمنکارانە و پشتگیریی دارایی لایەنە بیانییە هاوسۆزەکانی".\nبەگوێرەی جەواری، زۆرێك لە ئێرانیەکان چیتر مەزهەبی ویلایەتی فەقهیه (فەرمانڕەوایی ئاخوندان)یان ناوێت، کە داوای دڵسۆزی دەکات بۆ رابەری باڵای ئێران عەلی خامنەئی.\nوتی بەردەوامیی خۆپیشاندانەکان لە ئێران بۆ ماوەی چەند مانگێك، سەرەڕای سەرکوتکردنی لەلایەن پاسدارانەوە، بەڵگەی ئەم داوایەیە، لەبەرئەوەی "ئێرانیەکان ئاگادارن لەوەی پێویستیان بە گۆڕانکاریی ریشەیی هه‌یه لە تەواوی وڵاتدا".\nوتیشی حکومەتی ئێران پشتیوانییه‌كی کەمی هەیە لەنێو ئێراندا و لە دەرەوە.\nئاماژەیکرد بەوەی وڵاتانی ناوچەکە و خەڵکەکانیان رژێمی ئێران بە سەرچاوەیەکی سەرەکیی نائارامی و کێشە دەزانن و وەك هێزێکی دوژمنکار دەیبینن کە تەنانەت لەگەڵ خۆیدا ناکۆکە و تەنیا خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی لایەنێکی بچوکی فەرمانڕەوا دەکات لە ئێران.\nئه‌گه‌ر ئێران جددی بوایه له چاكسازیكردن له بارودۆخی ئابوریی خه‌ڵكه‌كه‌یدا، ده‌بوایه ده‌سه‌ڵاتی سوپای پاسدارانی كه‌مبكردایه‌ته‌وه؛ ئه‌گه‌رنا خه‌ڵكی ئێران ده‌بنه بۆمبێكی ته‌وقیتكراو كه ئه‌گه‌ر بته‌قێته‌وه ده‌ره‌نجامه‌كه‌ی روخانی رژێم ده‌بێت.


تەندروستی :: 07/12/2019 :: 803 جار بینراوە\nتوێژینه‌وه‌یه‌كى نوێ ئاشكرایده‌كات، یۆگا یارمه‌تى ژنان ده‌دات زووتر دووگیان بن و ئاستى پیتاندنیان به‌هێزتر و به‌رزتر ده‌كات.\nتوێژه‌رانى پێگه‌ى ڤێری ویڵ فاملی ده‌ڵێن: "یۆگا كاریگه‌ری له‌سه‌ر ته‌ندروستى سۆزداری ژنان هه‌یه، ئه‌و ژنانه‌ى یۆگا ده‌كه‌ن ژیانى هاوسه‌رگیریان باشتره به به‌راوورد له‌گه‌ڵ ئه‌و ژنانه‌ى ئه‌و جۆره وه‌رزشه ئه‌نجامناده‌ن، هه‌روه‌ها یۆگا ده‌بێته‌هۆی رزگاربوون له كێشه سۆزداریه‌كانیان".\nتوێژه‌رانى ئه‌و توێژینه‌وه‌یه ده‌ڵێن: "یۆگا پشوو و ئارامى به مرۆڤ ده‌به‌خشێت، هه‌روه‌ها هه‌ستى رازیبوون زیاتر ده‌كات، مه‌زاج و مۆراڵی مرۆڤ باشتر ده‌كات و دوو دڵی و دڵ ته‌نگى و قه‌له‌قی ناهێڵێت و ته‌ندروستى ده‌روونى باشتر ده‌كات كه به‌هۆی سوڕی خوێنى مانگانه‌وه توشی ژنان ده‌بێت".\nپزیشكانى ئه‌و پێگه‌یه كه تایبه‌ته به‌خێزان ئامۆژگاری ژنان ده‌كه‌ن و ده‌ڵێن: "ده‌بێت زیاتر له جارێك له ماوه‌ى هه‌فته‌یه‌كدا به‌لایه‌نى كه‌مه‌وه یۆگا و وه‌رزشه‌كانى تر ئه‌نجامبده‌ن سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ى كێشى نمونه‌یت پێ ده‌به‌خشێت و یارمه‌تیت ده‌دات زووتر دووگیان بیت".\nئاماژه به‌وه‌شده‌كه‌ن: "ده‌بێت یۆگا له شوێنى سه‌وزایی و فراوان ئه‌نجام بدرێت بۆ ئه‌وه‌ى ده‌روون ئارامتر بكاته‌وه".


بەپـێی بەیانـنامەیەکی ئۆفیسی پارێزگای ئامەد پارتی کرێکارانی کوردسـتان شەوی چوارشەممە هێرشی کردووەتە سەر بنکەیەکی پـۆلیس لە ناوچەی چناری ئامەد و لە ئاکامدا 5 کەس کوژراون و 39 کەسی دیکە برینداربوون.\nهێرشەکە 11:30 ی شەو بە تەقاندنەوەی ئۆتۆمبیلێـکی بۆمبڕێژکراو دەسـتیپـێـکرد و پاشان بە چەکی سوک و مامناوەندی لە چەند لایەکەوە هێرشکراوەتەوە سەر بنکەکە و لە ئەنجامدا زیانێـکی زۆر بەر بنکەکە کەوت و بەشێـکی زۆری بە تەواوی وێرانبوو.\nهەروەها لە خێزانی پـۆلیسەکانیش کە لە نزیک بنکەکە نیشتەجێن 2 کەس کوژران و 6 پـۆلیس و 8 کەس لە کەسوکاری پـۆلیسەکان برینداربوون. لە نزیک بنکەکەش خانویەک وێرانبوو و لەوێش 3 کەس گیانیان لەدەسـتدا و 5 کەسیش برینداربوون. لە چەند ماڵێـکی دیکەش بەهۆی بەهێزی تەقینەوەکە 20 کەسی دیکە برینداربوون.\nجێی ئاماژەیە ماوەی سێ مانگە هێزەکانی تورکیا هێرشی گەورە دەکەنە سەر ناوچە کوردیـیەکان، دەڵێن شەڕی پەکەکە دەکەن، بەڵام لەو نێوەدا بە دەیان خەڵکی سیڤیل کوژران و بۆ چەندان ڕۆژ قەدەغەی هاتوچۆ بەسەر ئەو ناوچانە سەپێنرا بە شێوەیەک خەڵکی نەیاندەتوانی بریندارەکانیان بۆ نەخۆشخانەکان بەرن یان مردووەکانیان بە خاک بسپێرن.\nسەبارەت بەم هێرشانەی شەوی چوارشەممە خەجیجان فارقین پەیامنێری دەنگی ئەمەریکا لە ئامەد ڕاپـۆرتی ناردووە.


لیژنه‌ی شاره‌وانى بەدواداچوون بۆ کێشەی دانیشتوانى گوندی کۆری لەھەولێر ده‌كات\nبه‌مه‌به‌ستی گه‌یاندنی كێشه‌و داواكارییه‌كانی دانیشتوانی گوندى كۆرى له‌شارى هه‌ولێر كه‌ڕۆژی یه‌كشه‌ممه 2020/12/20، ژماره‌یه‌ك له‌دانیشتوانی گونده‌كه سه‌ردانی لیژنه‌ى شاره‌وانیی په‌رله‌مانیان كردبوو و یاداشتێكیان سه‌باره‌ت به‌كێشه‌و داواكارییه‌كانیان دابووه لیژنه‌كه، پێشنیوەرۆی ئەمڕۆ پێنجشه‌ممه 2020/12/24، شاندێکى لیژنەی شارەوانی گواستنەوەو گەیاندن و گەشتوگوزار، کەپێکھاتبوو لە لوقمان وەردی سەرۆکی لیژنەو د.زێدان برادۆستی و د.محێدین حه‌سه‌ن ئەندامانی لیژنەكه، سەردانی سەرۆکایه‌تیی شارەوانی ھەولێرو بەرێوەبەرایه‌تیی گشتیی وەبەرھێنانی ھەولێرو سەرۆکایه‌تیی شارەوانی دووی ھەولێرى کرد.\nشاندى لیژنه‌كه‌ی په‌رله‌مان لەدیداره‌كانیدا له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی شاره‌وانیی هه‌ولێرو به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی وه‌به‌رهێنان و سه‌رۆكی شاره‌وانیی دووى هه‌ولێر، داواكارییه‌كانی دانیشتوانی گۆندى كۆری-یان پێگه‌یاندن و باسیان له‌كێشه‌و داواكارییه‌كانیان كردو جەختیان له‌سه‌ر پێویستیی جێبەجێکردنی تەواوی داواکارییه‌كان كرده‌وه‌و\nبریاردرا دەسکاریی رێگەی دەروازەی گوندی کۆری نەکرێت بەئاراستەی شه‌قامی 150 مەتری وەک خۆی تایبەت دەبێت بەھاتووچۆی ھاووڵاتییانی گوندی کۆری، ئەم رێگەیە ناخرێتە سەر پڕۆژەی گوندی ئیسپانی.\nسەبارەت بەھەردوو بیری ئاو خواردنەوەی گوندی کۆری، ئه‌ویش وەک خۆی پارێزگارییان لێبکرێت و تایبەت دەبن بەگوندی کۆری، بۆ رووبەری سەوزایی لەدوو ھەفتەی داھاتوو بەھەماھەنگی ھەردوولا مه‌ساحه‌ی رووبەری سەوزایی چارەسەر بکرێت.\nهه‌روه‌ها جەخت له‌سه‌ر پێویستیى راگرتنی کارکردن لەو بەشەی پڕۆژه‌ی گوندی ئیسپانی كرایه‌وه کەئێستا کێشەی لەسەرەو تاکێشەی ھاووڵاتییانی گوندی کۆری چارەسەر دەکرێت.\nپێنجشەممە, 24 کانونی یەکەم 2020 20:08\nLizhnay Sharawani B. bo K.D.Gundi Kori Dakat


دارك نێت چییە؟ ئایا تەنها بۆ كاری خراپ بەكاردێت؟ باشیەكانی چییە؟ - RedCode Comapany\nدارك نێت چییە؟ ئایا تەنها بۆ كاری خراپ بەكاردێت؟ باشیەكانی چییە؟\nنیسان 10, 2020نیسان 10, 2020redcode\nلێرە پێویستە لە دوو چەمك تێبگەین ئەگەر بمانەوێت بزانین كە دارك نێت، كە بە شتێكی زۆر خراپ ناسراوە لە ناو میلەتی كورد، چیە و چۆن بەكاردێت. ئەو دوو چەمكەش بریتییە لە وێبی روون ( Clear web ) لەگەل وێبی تاریك ( Dark Web) لێرەدا ئێمە رۆژانە وێبی روون ( Clean web ) بەكاردەهێنین. بەڵام دارك وێب كە شتێكی تەواو جیاوازە ناتوانین بە ئاسانی بەكار بێنین.\nرۆژانە ئێمە بە دوای هەر شتێك كە بمانەوێت بگەرێین پەنا دەبەینە بەر كۆمپانیا بەناوبانگەكانی وەك گۆگڵ. لێرە كۆمپانیای گۆگڵ كۆنترۆلی ئەو داواكاری و وێبسایتانە دەكات كە تۆ بە دوای دەگەرێت. بۆ نموونە چاڵاكی هەندێك وێبسایت باشترە لە ئەنجامەكانی سەرەتاوە دێن، وە هەروەها گۆگڵ هەول بۆ ماركێتینگ بۆ هەندێك لە سێرڤسەكانی خۆی و كۆمپانیاكانی تریش دەدات. جگە لەوەش زانیاریەكی زۆر زۆر لەسەر بەكارهێنەر كۆ دەكاتەوە. بە داخەوە كە لێرە زۆر كەم كەس هەیە بایەخ بە نهێنێتی خۆی ( Privacy ) دەدات. كە ئەمەش وای كردوە كۆمپانیاكانی وەك گۆگڵ و فەیسبووك بزانن مە دەنگ بە چ لایەنێك دەدەین. ئەمەش هەمان ئەو شتە بوو كە رووی دا لە هەڵبژاردنەكانی ٢٠١٦ ی ئەمریكا.\nخەڵكانێكی زۆر بە تایبەت نوسران دڵ خۆش نین بەمە. بۆیە هەوڵ بۆ ئەوە دراوە ئینتەرنێت زیاتر سەربەخۆ بكرێت. ئەمەش كارێكی ئاسان نییە، چونكە هەموو كۆمپانیاكانی ئینتەرنێت دەزانن كە هەر تاكێك خەریكی چییە. ئەمەش یەكێكە لەو هۆكارانەی كە بووە هۆی سەرهەڵدانی جۆرێكی تری وێب كە ئەویش پێی دەوترێ وێبی تاریك یان وەك ئەوەی ناسراوە دیپ وێب و دارك نێت.\nلە سەدەی ١٩ و ناوەراستی ساڵانی ٩٠ ەكان. سیستەمێكی نوێ پەرەی پێدرا لە لایەن تاقیگەیەكی هێزی دەریایی ئەمریكا. ئامانج لەمەش بریتی بوو لە رەخساندنی زەمینەیەكی باشتر و پارێزراوتر بۆ هێزەكانی ئەمریكا. بەڵام دواتر پرۆژەكە كرا بە پرژەیەكی كراوە و لە لایەن دەستە و گروپی ترەە پەرەی پێدرا. ئەم پرۆژەیە بریتی بوو لە پرۆژەی تۆر “Tor Project”. لێرەدا ئەگەر بێت و زیاتر باسی بكەین پێوستمان بە كاتێكی تر زۆر دەبێت. بەڵام بە كورتی تۆر بریتییە لە تۆرێك كۆمپیوتەر لە سەرانسەری جیهان. وە ئەو كۆمپیوتەرانەس وەكوو نۆد ( Node ) بەكاردەهێنرێت بۆ ئەەی تۆ بتوانیت بگەرێیت بە ناو هەموو ئینتەرنێت بێ ئەوەی چی حكومەتێك یان لایەن و كۆمپانیایەك بتوانن بزانن تۆ كێیت.\nبۆ ئەوەی بتوانیت ئەم خزمەتگوزاریە بەكاربێنی پێویستە بەرنامەیەكی تایبەت دابەزێنیت كە هیچ زەرەرێك و ترسێكی نییە بۆ بەكارهێنەر. ئەویش بریتییە لە Tor Browser. دوای دابەزاندنی و بەكارهێنانی دەتوانی بگەرێیت بە ناو ئینتەرنێت بێ ئەوەی بزانرێت تۆ كێیت چونكە شوێن و ئامێر و هەموو ئەو زانیاریانەی كە هەتە دەگۆردرێت بە دانەیەكی تر لە وڵات و شارێكی تر.\nئێمە ناتوانین بچینە ناو دارك وێبەوە بە وێبگەر (. Broswer ) ی ئاسیی چونەك هەموو ماڵپەرەكانی دیپ وێب و داركنێت خزمەتگوزاری Onion بەكاردێنن، ئەمەش وا لە وێبگەرەكانی كرۆم و فایەرفۆكس و ..هتد دەكات كە نە ناسرێتەوە. وە شێوازی لینكەكەشیان جیاوازە. بۆ نموونە ئەمە بریتییە لە ماڵپەرێكی گەران بە ناوی ( not Evil) – “hss3uro2hsxfogfq. onion” وەك دەبینین كە شێوازی بەستەر ( لینك ) كە بریتییە لە دۆمەینی oninon كە ئەمەش ئەو خزمەتگوزاریەیە كە دەتوانرێت تەنها بە وێبگەری Tor سەردانی بكرێت. لێرە ئەوە گرنگە بوترێت زۆربەی كات بە هۆی هێرش كردن یان هۆكاری خۆ ونكردنی خاوەنی مالپەرەكانی دارك نێت. لینكەكان لە كەردەكەوێت بەمەش شوێن و ناونیشان یماڵپەرەكان نەزانراو دەمێنێتەوە.\nسوودی ئەم خزمەتگوزاریە بریتییە لە ئازادی. بە بەكارهێانی ئەم خزمەتگوزاریانە هیچ كۆمپانیایەكی وەك فەیسبووك و گۆگڵ ناتوانن بزانن كە تۆ حەزت بە چ رەنگێكە یان بەتەمایت دەنگ بدەیت بە كێ. ووە هەروەها هیچ كۆمپانیایەكی ئینترەنێت ناتوانێت زانێت كە تۆ چی دەكەیت وە هیچ حكومەتێكیش ناتوانێت بزانێت كە تۆ چیت پۆست كردووە. ئەمەش خزمەتێكی زۆری بە بواری رۆژنامەگەری بە تایبەتی كردووە، مالپەرەكانی وەك WikiLeaks توانیویانە سودێكی زۆر وەربگرن لەم خزمەتگوزاریانە.\nبە دڵنیایەوە خەڵكی نەخۆش و خراپ لە هەموو شوێنێك هەیە. ئەمەش وای كردووە كە ئەم خزمەتگوزاریە بۆ مەبەستی خراپ بەكاربهێنرێت. بۆ نموونە مالپەرێكی زۆری فرۆشتنی شتی دزرا، بەڵگەنامەی ساختە، مادەی هۆشبەر، تەنانەت مرۆڤ هەیە. وە بە بەكارهێنانی دراوی بیت كۆین، دۆزینەەی ئەو كەسانە دوو ئەوەندە قورس بووە. ئەمەش ئەم هۆكارەیە كە وای كردووە خەڵكێكی زۆر دیپوێب و خزمەتگوزاریەكانی Onion وەك شتێكی خراپ و تاریك بناسرێت.\nلە كۆتاییدا هیوادارم ئەم خزمەتگوزاریە وەكوو ئەوە بەكاربهێنرێت بۆ خزمەتی مرۆڤایەتی.\nهەموو مافێكی پارێزراوە بۆ رێدكۆد


عیراق و هەرێم، زیاتر لە 800 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nعیراق و هەرێم، زیاتر لە 800 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركرا\n2021/01/12 - 3:50 PM\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 810 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 1806 كەسیش چاكبوونەتەوە و 5 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە گیانیانلەدەستدا.\nبەپێی بەیاننامەیەك كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە” لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 34 هەزار و 253 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجامدراوە و دەركەوتووە 810 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە”زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا و كەركوك و سلێمانی بوون، بەجۆرێك كە لە بەغدا 369 و لە كەركوك 79 و لە سلێمانی 53 حاڵەتی تووشبوون تۆماركراون.\nوەك لە بەیاننامەكەی وەزارەتی تەندروستی عیراقیشدا ئاماژەی پیكراوە” لە سلێمانی 53، هەولێر 14، و دهۆك 21 حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراون”.\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ئاماژەی بە چاكبوونەوەی 1806 تووشبووی پەتاكە كردووە كە زۆربەیان لە دهۆك و هەولێر و سلێمانی و بەغدا بوون، ویڕای گیانلەدەستدانی 5 كەس بەهۆی كۆرۆناوە.\nتووشبووانی كۆرۆناعيراقمردن بەكۆرۆناهەرێمی كوردستانوەزارەتی تەندروستی عیراق


خێزانی میترا ئوستاد لە بكوژی كچەكەیان خۆش بوون – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/08/14 - 2:16 PM\nبرایەكی هاوسەرە كوردە كوژراوەكەی سەرۆكی پێشووی شارەوانی تاران ڕایدەگەیەنێت، خێزانەكەی بڕیاریان داوە لە محەمەد عەلی نەجەفی خۆش ببن، كە پەیوەست بە كوشتی میترا ئوستاد وەك تاوانبار ناسێنراوە و بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ دەرچووە.\nمیترا ئوستاد، هاوسەری سەرۆكی پێشووی شارەوانی تاران، كە لە لایەن هاوسەرەكەوە كوژرا.\nبرایەكی میترا ئوستاد بەیانی ئەمڕۆ چوار شەممە 14-8-2019 لە هەژماری تایبەتی خۆی لە ئینستاگرام ئەوەی خستەڕوو، كە خێزانەكەی بڕیاریان داوە لە محەمەد عەلی نەجەفی خۆش ببن، كە تاوانبارە بە كوشتنی خوشەكەكەیان و بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ دەرچووە، پارێزەرانی سەرۆكی پێشووی شارەوانیی تاران –یش هەر ئەمڕۆ هەواڵەكەیان پشتڕاستكردەوە.\nمحەمەد عەلی نەجەفی، سەرۆكی پێشووی شارەوانی تاران، پاش كوشتنی میترا ئوستادی هاوسەری لە ماڵەكەی خۆیدا، خۆی ڕادەستی پۆلیس كرد و دانی بە تاوانەكەیدا نا، بەڵام دەڵێت: “دەمێك بوو كێشە لە نێوانماندا هەبوو، ڕۆژی ڕووداوەكە بۆ ترساندنی هاوسەرەكەم بە چەكەوە چوومە نێو حەمامەكەوە، بەڵام ڕووبەڕووبوونەوە لە نێوانماندا دروست بوو و چەند فیشەكێكم پێوە نا، كە بووە هۆی گیانلەدەستدانی”.\nپێشتر غولام حسێن ئیسماعیلی، وتەبێژی دەسەڵاتی دادوەری كۆماری ئیسلامی ئێران ڕایگەیاندبوو، محەمەد عەلی نەجەفی، سەرۆكی پێشووی شارەوانی تاران لەلایەن دادگاوە بە تاوانی كوشتنی ژنی دووەمی سزای لەسێدارەدانی بۆ دەركراوە.\nوتوشیەتی، “لەگەڵ لێخۆشبوونی خێزانی میترا ئوستادیش ناوبراو ئازاد ناكرێت، چونكە بەپێی یاسای سزادانی ئێران، تەنانەت لە حاڵەتی ڕازیبوونی خێزانی كوژراوەكەشدا بۆ ئازادكردنی، تاوانباری كوشتنی بەئەنقەست سزای زیندانی بەسەردا دەسەپێندرێت”.\nڕۆژی 28ی ئایار، میترا ئوستاد لە شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی لە ناوچەی سەعادەت ئابادی تارانی پایتەخت لەلایەن هاوسەرەكەیەوە كوژرا.\nسەرۆكی پێشووی شارەوانی تارانمیترا ئوستاد\nكەی مووچەی پاشەكەوتكراو دەدەنەوە؟\nشاسوار عەبدولواحید “موزایەدەیەكی” دیكەی ڕاگەیاند


رونكردنه‌وه‌یه‌ك له عه‌لی قه‌ره‌داغییه‌وه\nد.عەلی قەرەداغی، ئەمینداری یەكێتی جیهانیی زانایانی مسوڵمان\nئەمینداری یەكێتی جیهانیی زانایانی مسوڵمان رەتیدەکاتەوە لەهیچ شوێنێک باسی خەوبینین بە پێغەمبەر و هەڵگرتنی لیرەی تورکی کردبێت و رایگەیاند: "دوو ڕوەکان بەناوی من و پێغەمبەری خواوە درۆ هەڵدەبەستن."\nلە روونکردنەوەیەکدا، د.عەلی قەرەداغی، ئەمینداری یەكێتی جیهانیی زانایانی مسوڵمان لەبارەی ئەو دەنگۆیانەی بڵاوبووەتەوە کە گوایه باسی لیرەی تورکیی كردووه، رونكردنه‌وه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه و ده‌ڵێت: "لەتۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك، شتێكی هەڵبەستراو بەناوی منەوە بڵاوكراوەتەوە، كەمن پێغەمبەری خوام بینیبێت و كیسەیەك لیرەی توركی هەڵگرتبێت".\nد.عه‌لی قه‌ره‌داغی ده‌ڵێت: " لەراستیدا ئەمە دوورە لەبۆچونی من و بەهیچ جۆرێك نە لەفەیسبوك و نە لە تویتەر پۆستی لەو جۆرەم نەكردوە، بەڵكو ئەوە كاری دووڕوەكانە كە بەناوی من و پێغەمبەری خواوە درۆ هەڵدەبەستن، بەڵام بەداخەوە هەندێك خەڵكی ساویلكەش بڕوایان پێ دەكەن".\nلە روونکردنەوەکەدا د.عەلی قەرەداغی ئایەتێک لە قورئان دەهێنێتەوە بۆ ئەو مەبەستە و رایدەگەیێنێت: "(ێا أَیُّهَا الَّژِینَ ێ‌مَنُوا إِن جَا‌وَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَاڵه‌ٍ فَتُصْبِحُوا عَڵی‌ٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ) واتە: ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕتان هێناون ئه‌گه‌ر که‌سێکی متمانه‌پێ نه‌کراو هه‌واڵێکی گرنگی بۆ هێنان، خێرا بڕوای پێ مه‌که‌ن، به‌ڵکو سه‌رنج بده‌ن، لێی بکۆڵنه‌وه تاوەکو بۆتان روونده‌بێته‌وه، نه‌وه‌کو ئازار و ناخۆشی و گیروگرفت بۆ خه‌ڵکی دروستبکه‌ن به‌نه‌زانی، جا دوای په‌شیمان ببنه‌وه له‌و کاره‌ی که‌پێی هه‌ستاون".\nئه‌م بابه‌ته 18336 جار خوێنراوه‌ته‌وه


(¸.·'´ (¸.·'´*¤♥ ღ KURD For NEW ღ - كورِان له كچان خۆپه‌رسترن ♥¤* `'·.¸) `'·.¸)\nزانست و زانیاری | كورِان له كچان خۆپه‌رسترن\nدواین تویَژینه‌وه كه له‌باره‌ى رِاده‌ى خۆویستى و خۆپه‌رستى هه‌ردوو ره‌گه‌زى (نیَرو میَ)ه‌وه ئه‌نجامدراوه‌و دواین ئه‌نجامه‌كانیشى له‌رِۆژنامه‌یه‌كى رِۆژانه‌ى ولاَتى ئه‌ڵمانیادا بلاَوكراوه‌ته‌وه ده‌ركه‌وتووه كه‌رِیَژه‌ى خۆپه‌رستى له‌تویَژى كورِاندا زیاتره به‌به‌راورد له‌كچاندا، هه‌روه‌ك ده‌ركه‌تووه\nدواین تویَژینه‌وه كه له‌باره‌ى رِاده‌ى خۆویستى و خۆپه‌رستى هه‌ردوو ره‌گه‌زى (نیَرو میَ)ه‌وه ئه‌نجامدراوه‌و دواین ئه‌نجامه‌كانیشى له‌رِۆژنامه‌یه‌كى رِۆژانه‌ى ولاَتى ئه‌ڵمانیادا بلاَوكراوه‌ته‌وه ده‌ركه‌وتووه كه‌رِیَژه‌ى خۆپه‌رستى له‌تویَژى كورِاندا زیاتره به‌به‌راورد له‌كچاندا، هه‌روه‌ك ده‌ركه‌تووه كه‌ژنان و به‌ته‌مه‌نه‌كان له‌پیَناو به‌رژه‌وه‌ندییه تایبه‌تیه‌كانیاندا رِیَژه‌ى به‌ته‌نگه‌وه هاتنیان له‌گه‌نجه كورِه‌كان زیاتره.\nگارستن شمیت (geiurstn shmet) تویَژه‌رى بوارى ئابورى و یه‌كیَك له‌ئه‌نجامده‌رانى تویَژینه‌وه‌كه له‌شارى مانهایمى ئه‌ڵمانیا رِایگه‌یاند كه‌دیراسه‌كه به‌ته‌نها له‌نیَو تویَژى گه‌نجانى هه‌ردوو رِه‌گه‌زه‌كه ئه‌نجامدراوه، ئه‌و له‌باره‌ى مندالاَنه‌وه وتى كه‌له‌پیَشدا تیَستى تایبه‌ت به‌مندالاَن سازكراوه‌و ده‌ركه‌وتووه كه‌منداڵه بچوكه‌كان رِیَژه‌ى خۆویستیان زیاتره.\nدیراسه‌كه پیَنج هه‌زار گه‌نجى وه‌رگرتووه و به‌پیَى یاسایه‌ك هه‌ڵبژیَرراوه كه‌پیَویسته به‌شداربوو برِى 600یۆرۆ به‌سه‌ر سىَ كه‌سدا دابه‌شبكات، هه‌ركاتیَك هه‌ریه‌كه‌یان پیَشنیاریَك بخاته به‌رده‌م كه‌سى به‌شداربوو.\nبه‌پیَى یاساكه كه له‌لایه‌ن تویَژه‌رانه‌وه پیَشنیاركرابوو، ئه‌گه‌ر كه‌سى به‌شداربووى یارییه‌كه به‌پیَشنیارى كه‌سى یه‌كه‌م راِزى بوو، ئه‌وا ده‌بیَت بزانریَت كه‌چه‌ندى له‌و برِه پاره‌یه ده‌داتىَ و له‌حاڵى رِه‌تكردنه‌وه‌ى پیَشنیاره‌كه‌شدا كه‌سى سیَیه‌م بوارى بۆ خستنه‌رِووى هیچ پیَشنیاریَكى نه‌ده‌مایه‌وه.\nدیراسه‌كه ئه‌وه‌ى بۆ ده‌ركه‌وت كه‌ژنان جگه له‌به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانى خۆیان كه‌متر به‌ته‌نگى به‌رامبه‌ره‌كه‌یانه‌وه دیَن، به‌وه‌ش له‌یارییه‌كه‌دا زۆرینه‌ى ژنان برى 240 یۆرۆیان به به‌رامبه‌ره‌كه‌یان ده‌دا، له‌كاتیَكدا به‌شیَكى زۆرى پیاوانى به‌شداربوو برِى 270 یۆرۆیان ده‌خسته به‌رده‌م كه‌سی به‌رامبه‌ر.\nزۆرینه‌ى كورِانى به‌شداربووى یارییه‌كه ته‌مه‌نه‌نیان له 25 ساڵ كه‌متر بوو، ده‌ركه‌وت كه‌خۆپه‌رستیه‌كه‌یان له‌برِى پاره‌دا بریتیه له‌وه‌ى كه‌بۆ كه‌سى یه‌كه‌م 285و كه‌سى دووه‌م 195و سیَیه‌میش 120یۆرۆ، ئه‌مه‌شیان جۆریَك له‌ناهاوسه‌نگى دابه‌شكردنى تیَدایه، شمیس بابه‌ته‌كه‌ى به "كورِان به‌به‌راوردى كچان و به‌ته‌مه‌نه‌كان خۆویسترن" كۆتایى هیَنا.\nئاژانسى هه‌واڵى به‌حره‌ین\nله لایه‌ن: شه‌ماڵ | لینکی بابه‌ت| به‌روار: 1386/10/20 | بۆچوونی تۆ () |


شانۆی كوردی ئاراسته جیاوازه‌كانی جوگرافیا … حه‌یده‌ر عه‌بدولڕه‌حمان – Dengekan\nbyHaider Abdulrahman\tSeptember 14, 2020\tGeneral, Theatre\nشانۆی كوردی له‌هه‌ر سنوورێكی كورستان بێت هه‌ر موڵكی كورده ، به‌ڵام ئاستی داهێنانی له شارێكه‌وه بۆ شارێك، له‌شارۆچكه‌یه‌كه‌وه بۆ شارۆچكه‌یه‌كی تر، توانستی شانۆكاره به‌تواناو داهێنه‌ره‌كانی، له‌گه‌ڵ شانۆكاره گه‌نده‌ڵ و مردووه‌كانی، بینه‌ری هوشیاریی، له‌گه‌ڵ بینه‌ری ساده‌ی شارێكی تر ده‌گۆڕێت .\nبۆیه ئه‌گه‌ر ئێمه ئه‌و تواناو بوێریه‌مان هه‌بێت، وه‌ك شانۆكار، دوور له‌نه‌خۆشیه ناوچه‌گه‌ریی و سیاسییه‌كانه‌وه بیر كه‌ینه‌وه، ئه‌وه ده‌بێت شانازی به‌و بزاڤه نوێیه‌ی شانۆ بكه‌ین له‌شاری سلێمانی، كه له‌قۆناغێكی سه‌ختو دژواریی سیاسی، ته‌ندروستی، ئابووری، سایكۆلۆژی ده‌ست پێ ده‌كاته‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی شانۆ به‌رله‌وه‌ی چاره‌سه‌ری زۆر له‌كێشه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان بكات كه ئه‌مڕۆ له كوردستاندا له‌بن نایه‌ن، چاره‌سه‌ری ده‌روونی بۆ ئه‌و حاڵه‌ته بێ ئومێدییه كوشنده‌یه بكات كه تاڵترین و ناكامترین حاڵه‌تی نامۆ بوونه له‌مێژووی نوێ دا .\nبۆیه ئامانجه مرۆییه‌كان و به‌ئه‌كتیف كردنی شانۆ وه‌ك چاره‌سه‌رو مقاوه‌مه‌ت له‌و سه‌رده‌مه‌دا، ئه‌وه ده‌سه‌لمێنێ، كه شانۆ كاریگه‌رترین هێزه بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ی رۆماڵی بینه‌ر و دوور خستنه‌وه‌ی له‌ئه‌تمۆسفیرێكی خنكێنه‌ر، به‌ره‌و كه‌شو هه‌وایه‌كی ئارام و سه‌قامگیر.\nسوور بوونی شانۆكارانی سلێمانی له‌سه‌ر حزوری شانۆ له‌و ئان و ساته‌دا، به‌و رۆحه پڕ له سه‌ركێشیه، شانازییه‌ك بۆ شانۆ تۆمار ده‌كات، كه رۆژێ له رۆژان له‌ساته هه‌ره سه‌خت و دژواره‌كاندا، شانۆكارانی كورد ده‌سته‌پاچه و بێ ئیراده نه‌بوونه بۆ مقاوه‌مه‌ت كردن ، چونكه ده‌ست به‌ردان له‌شانۆ، مردنێكی تره چه‌شنی مردن به كۆرۆنا .\nبۆیه شانۆگه‌ری ( هیچم نیه بیشارمه‌وه) له‌ده‌رهێنانی رێژه‌ن جه‌مال ، بۆ مێژوو ئه‌و شه‌خته‌به‌ندییه‌ی شكاندو له‌ماوه‌ی چه‌ند رۆژی نمایشی دا، بینه‌رێكی زۆری راكێشایه هۆڵه‌كه .\nئه‌مه ئه‌وه ده‌رده‌خا، كه ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵگا له‌شانۆ گه‌یشتبێ و ره‌گو ریشه‌یه‌كی رۆحی و فكری له گه‌ڵ شانۆدا هه‌بێت، ئه‌وه نه‌ك هه‌ر له هه‌موو زروفێكی تاڵو شیرین دا شانۆ به‌زه‌روره ده‌زانێت ، و وه‌ك نان و ئاو پێویستی به شانۆ ده‌بێت، به‌ڵكو ئاماده‌یه سه‌ركێشی له‌وه‌ش گه‌وره‌تر بكات بۆ شانۆ ..\nئه‌و بینه‌ره ئه‌گه‌ر بینه‌رێكی هوشیار و زیندوو نه‌بێت ، ئاماده نیه بۆ بینینی نمایشێك روو به رووی هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كان بێته‌وه، بۆیه من سه‌رسامم به‌و بینه‌ره كه له‌هه‌موو حاڵه‌تێكا، ناتوانێت ده‌ست به‌رداری شانۆ بێت .\nكه باس له‌مه‌ده‌نیه‌ت و پێشكه‌وتنی شانۆ ده‌كه‌ین، نابێت ئه‌وه‌مان له‌بیر بچێته‌وه كه بینه‌ر یه‌كێكه له‌توخمه سه‌ره‌كییه‌كانی پێشكه‌وتنی شانۆ، به‌لاًَم شانۆ خۆشی له‌پاڵ په‌روه‌رده‌و هوشیاریی كۆمه‌ڵایه‌تی، دروست كه‌ری بینه‌ری هوشیاره، ئه‌وه‌تا غیابی شانۆ و به‌رده‌وام نه‌بوونی هه‌رگیز نابێته هۆكار بۆ دروست بوونی بینه‌ری هوشیاریی شانۆیی.\nببینن چونكه شانۆ له‌شارێكی وه‌ك هه‌ولێر پرۆسه‌یه‌كی به‌رده‌وام نیه، بۆیه هه‌رگیز نابێته فاكته‌رو قوتابخانه بۆ دروست كردنی بینه‌رو شانۆ .\nدڵنیام ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌رهێنه‌رو كۆمه‌ڵه ئه‌كته‌ره‌ی بڕیاری نمایش كردنی شانۆیی ( چیم نیه بیشارمه‌وه) یان دا، ئه‌گه‌ر متمانه‌یان به‌خۆیان نه‌بوایه‌و خوێندنه‌وه‌یه‌كی وردیان بۆ ئاستی رۆشنبیریی و هوشیاریی بینه‌ری خۆیان نه‌بوایه، به‌و شێوه‌یه باوه‌ڕیان به‌سه‌ركه‌وتنی خۆیان نه‌ده‌بوو.\nبینه‌ریش به‌هه‌مان شێوه ئگه‌ر له توانست و كارامه‌یی ئه‌و شانۆكارانه دڵنیا نه‌بێت، نایه‌ت بۆ نمایشێك به‌ده‌ست به تاڵی هۆڵی شانۆ به‌جێ بێڵێ .\nله‌هه‌ر شوێنێكدا هه‌ر كایه‌كی هونه‌ریی پشت به‌حكومه‌ت ببه‌ستێ له‌ڕووی به‌رهه‌مهێنانه‌وه،، ئه‌وه دڵنیابه هه‌رگیز نابێته سه‌رچاوه‌یه‌كی متمانه پێكراو، بۆ به‌رده‌وام بوون .\nبه‌تایبه‌ت له‌شانۆدا، كه خۆی له‌خۆیدا پرۆسه‌یه‌كی پراكتیكی و تیۆری ڕۆژانه‌یه، بچووكترین بۆشایی وه‌ستان دووچاری ئیفلیج بوونی ده‌كات و له‌په‌لوپۆی ده‌خات،\nبۆیه شانۆ ناكرێت به‌ساڵ بكه‌وێته پشیه خه‌وی درێژ به پاساوی نه‌بوونی بودجه‌و له‌پڕ به‌ئاگا بێته‌وه‌و نمایشێكی سه‌قه‌ت پێش كه‌ش بكات، بۆ ئیسپات وجود.\nبۆیه هونه‌ركاره‌كان ناچاری ئه‌وه ده‌بن وه‌ك گۆدۆ هه‌ر له چاوه‌ڕوانی سه‌قامگیر بوونوو جێگیر بوونی بودجه به‌دیار به‌رهه‌مه‌كانیانه‌وه دانیشن، تا ئێكسپایه‌ر ده‌بێت و ده‌مرێت.\nئه‌مه فاكته‌ری بنه‌ڕه‌تی مردنی شانۆیه، له‌هه‌ر كوێیه‌ك دابێت.\nبه‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌و حاڵه‌ته، ئه‌گه‌ر هه‌ر شوێنێك به‌ئه‌زموون بۆی ده‌ركه‌وتبێ كه پشت به‌ستن به‌حكومه‌ت بێ هوده‌یه له‌كاری به‌رهه‌م هێنانداو به‌دوای ئه‌لته‌رناتیف دا گه‌ڕابێت، ئه‌وه ده‌توانێ ڕێگایه‌كی لۆژیكی و بازرگانی سه‌ركه‌وتوو دابین بكات، كه پشت به‌خۆی ببه‌ستێت بئ ئه‌وه‌ی چاوی له ڕه‌حمی حكومه‌ت بێت،\nئه‌وه‌تا ئه‌مڕۆكه چه‌ندین تیپی شانۆیی كه‌رتی تایبه‌ت له شاری سلێمانی هه‌ن ، كه به‌رده‌وام له‌كار كردن دان، هه‌میشه خاوه‌ن پرۆژه‌ی نوێن، نایه‌ڵن هۆڵه‌كانی شانۆ خامۆش بن و تۆزو گه‌ردیان له‌سه‌ر هه‌ڵنیشێ و بئ نمایش بن.\nئه‌م دیارده‌یه له‌چه‌ندین سه‌ر به‌قازانجی شانۆكاران و تیپه شانۆییه‌كان و شانۆی كوردی هه‌ڵده‌كه‌وێته‌وه:\n1.شانۆ ده‌بێته سه‌رچاوه‌یه‌كی ڕكابه‌ری له‌نێو تیپه‌كان، ئه‌مه‌ش له‌قازانجی شانۆ دایه.\nئه‌و تیپانه ده‌توانن ببن به‌خاوه‌نی سه‌رمایه، بۆ به‌ردوام بوونوو پیاده‌كردنی پرۆژه‌كانیان.\nده‌رهێنه‌رو ئه‌كته‌رو نووسه‌ره‌كانی شانۆ بۆ هه‌میشه‌به‌ئه‌كتیفی ده‌مێننه‌وه.\nبینه‌ر له‌شانۆ دانابڕێت و بڕی هوشیاریی شانۆیی زێتر ده‌بێت.\n5.بازاڕی شانۆیی له‌گه‌شه سه‌ندن داده‌بێت ، ئه‌مه‌ش هانی به‌رده‌وام بوونی شانۆ كاران ده‌دات بۆ كاری زیتر.\nدانه‌بڕانی شانۆكاران له‌پیشه‌ی ڕه‌سه‌نی خۆیان.\n7.پاراستنی توانست و زێده بوونی ئه‌زموونی شاۆیی\nدروست بوونی گه‌شبینی بۆ ئاینده‌ی شانۆ .\nزێده كردنی بڕی بینه‌ری شانۆیی و به‌كولتوور بوونی شانۆ، له‌كۆمه‌ڵگادا.\nمخابن ئێستا له‌هه‌ولێر هیچ له‌و تیپه شانۆییانه‌ی هه‌بوون نه‌ماون، جگه له تیپی شانۆی سه‌ر به به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی شانۆ نه‌بێت، كه ساڵه‌و ساڵ فیستیڤاڵێكی ڕووكه‌ش ئه‌نجام ده‌دات، هیچ كاریگه‌رییه‌ك به‌سه‌ر باری چه‌ق به‌ستراوی شانۆ دروست ناكات ، ناتوانێ له سه‌دا یه‌كی خواستی بینه‌ره تینووه‌كانی شانۆ له‌و شاره‌دا بشكێنێ. بۆیه هه‌لومه‌رجی شانۆ هیچ گۆڕانكارییه‌كی به‌سه‌ردا نایه‌ت بۆ گۆڕینی ئه‌و واقیعه نه‌خوازراوه‌ی ده‌مێكی زۆره خۆی به‌سه‌ر باری شانۆیی ئه‌و شاره‌دا سه‌پاندووه\nله لایه‌كی دیكه‌وه شانۆكاره گه‌نجه‌كانیش، كه هه‌ندێكیان توانای باشیان هه‌یه بئ ئومێدی دایگرتوون و ڕووویان له شانۆ وه‌رگێڕاوه.\nPrevious ڕامانێك لە گەمەی ڕەنگەکان و میتافۆڕە نوێکانی غەمگین بۆڵی سۆران محەمەد\nNext تـووتـی … محەمەد بەرزی\nگفتوگۆیەک لەگەڵ د.غلامحسین ابراهیمی دینانی … لە فارسییەوە:صباحی مەلاعەوڵا\nکتێب- سەدەیەک گەڕانەوە بۆ قووڵایی مێژوو – گەشتێک بۆ ئیسیووپیا …. نووسینی: ئەمجەد شاکەلی


ھێزێن پێشمەرگە و ئارتێشا ئیراقێ ئۆپەراسیۆنەکا ھەڤبەش ل دژی داعشێ ئەنجامدا - دارکا مازی\nھێزێن پێشمەرگە و ئارتێشا ئیراقێ ئۆپەراسیۆنەکا ھەڤبەش ل دژی داعشێ ئەنجامدا\nوەزارەتا پێشمەرگە راگھاند، ل سەر داخوازا وەزارەتا بەرەڤانیێ یا ئیراقێ، ئۆپەراسیۆنەکا ھەڤبەش ب کووراھیا 5 کیلۆمەترۆیان ل میحوەرێ 6ێ سەنگەرێن پێشمەرگە ھاتە کرن. د ئۆپەراسیۆنێ دا، چەندین تونێلێن چەکدارێن داعشێ ھاتن ژناڤبرن. کۆمیتەیا پێشمەرگە ژی دبێژیت، ئەڤ ئۆپەراسیۆنا ھەڤبەش گەلەکا گرینگە، لێ دڤێت ڤالاھیێن ئەولەھیێ بهێن داگرتن.\nپشتی بوویەرێن 16ێ جۆتمەھا 2017ێ، ژ بۆ جارا یەکەمە ھێزێن پێشمەرگە و ئارتێشا ئیراقێ ئۆپەراسیۆنەکا ھەڤبەش ل سینۆرێ پارێزگەھا نەینەوایێ ئەنجام ددەن. ئۆپەراسیۆن ل میحوەرێ 6 یێ ھێزێن پێشمەرگە و ژ بۆ رۆژەکا تەنێ بوو. ھێزێن بەشدار شییان ل ڤێ ناڤچەیا کو ڤالاھیا ئەولەھیێ لێ ھەیە، ب کووراھیا 5 کیلۆمەتران ب پێش بکەڤن.\nد وێ دەربارێ دا جیگرێ سەرفەرماندارێ پێشمەرگە لیوا قارەمان شێخ کەمال ژ بۆ K24ێ گۆت: “ئەڤ ئۆپەراسیۆنا کو ل سەر داخوازا وەزارەتا بەرەڤانیێ یا ئراقێ بوو، گەلەکا گرینگ بوو. د چەند رۆژێن بۆری دا ھەر دو ھێزان ئۆپەراسیۆنەکا ھەڤبەش ب کووراھیا 5 کیلۆمەتران ئەنجام دا، تێ دا ئەو ناڤچە ژ چەکدارێن داعشێ ھاتن پاقژ کرن و جھێن ڤەشارتنێ ژی ھاتن ژنابرن.”\nڤالاھیا ئەولەھیێ د ناڤبەرا پێشمەرگە و ئارتێشا ئیراقێ دا، ب درێژاھیا سینۆرێ ناڤچەیێن کوردستانی یە، داعش سوودێ ژ ڤێ ڤالاھیێ دبینیت و تێ دا خوە ڤەدشێریت.\nئەندامێ کۆمیتا پێشمەرگە ل پارلامەنتۆیا کوردستانێ سەید مستەفا ل سەر ڤێ ئۆپەراسیۆنا ھەڤبەش دبێژیت، ئەڤ ئۆپەراسیۆنە گرینگە، لێ دڤێت ئەو ڤالاھیا ئەولەھیێ یا د ناڤبەرا پێشمەرگە و ئارتێشا ئیراقێ دا ھەیی، بهێتە داگرتن، ئەگەر وەھا نەبیت، داعش دێ جارەکا دی ڤەگەریت وان ناڤچەیان.\nھەولێر و بەغدا ژ بۆ پێکانینا دو لیوایێن ھەڤبەش تا کو ڤالاھیا ئەولەھیێ یا ل ناڤچەیێن کوردستانی داگرن، د گوفتووگۆیان دا نە. نھا ئەو ھەر دو لیوا د قۆناغا راھێنانێ دا نە و بریارە د دو مەھێن بهێت دز، جھێن وان بێنە دیارکرن.


(ڕەوانەکراوە لە زانکۆی ئەمریکی دھۆکەوە)\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٨ی شوباتی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٧ی شوباتی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=زانکۆی_ئەمریکیی_کوردستان&oldid=711385»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٣٧ی ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


روونکردنەوەیەك بۆ رای گشتی ..\nخاوەن ئیمتیازی گۆڤاری ڕێگاوسەرپەرشتیاری گشتی ڕێگاکان: ماکوان کەریم\nمامۆستا کرێکار خاوەنی هیچ رێكخراوێك و تەنزیمێك نیە تا من سەر بەوە بم باڵی ئەو بم ، بەئاشکرا بی دوو دڵێ رایدەگەینم نە من ئامادەی ئەوەم باڵ باڵین بکەم لە ناو حیزبێکدا کار بکەم لە ئێستادا، نە ئەوەندەی کە ئاگاداری مامۆستا کرێکاریشم خاوەنی هیچ هێزك و تەنزیم و رێكخراوێك نیە –\nئەگەر مەبەست بەرەوتی شاخی مامۆستا کرێکارە، خەڵکی بە رێکخراو و تەنزیمی حیزبی دەزانێت بەڕاستی ئەمە گێلیە ، من بۆ خۆم وەك رۆژنامەنوسێك شارەزایش لە هەموو بوارکانی کارکردنی مامۆستا تا رادەیەك شارەزام، چونکە من بۆ خۆم خەریکی نوسینی کتێبێکم لەسەر رابونی ئیسلام و سەرکردە ئیسلامیەکان، ئەوەندەی بزانم لە دەمی مامۆستا کرێکارم بیستوە رەوت مەبەست بە حیزبو رێکخراو نیە ، بەڵکو چەندین جار تەکیدی بۆ من کردۆتەوە کە ئەمە قوتابخانەیەکی فیکریە\n- لێرەوە بە ئاشکرا رایدەگەیەنم کە من نە نوێنەری مامۆستا کرێکارم و نە ئەو ووتەیەشم پێخۆشەو یاخود خەڵکانێك وا پەی بەرن مادەم من لە نەرویجم ئیتر ئەوە من لە مەکتەبی سیاسی ئەو کار دەکەم، هیودارم خەڵکی و ئەوانەی منیش دەناسن وەك خۆم بمناسن، ئەوەی لە رێگای مامۆستا کرێکارەوە منی خۆش دەوێت یان رێز لە من دەگرێت ئەو رێزو خۆشەویستیە بگەڕێنەوە بۆ مامۆستا کرێکار هیودارم خەڵکی وەك ماکوان کەریم من بناسێت، من بەنەنگی و عەیبەی دەزانم خەڵکی پشت بە تەبەعیەت ببەستێت، ئەگەر خەڵکانیکی بەریز هەواڵی مامۆستا کرێکار دەپرسێت من وەلامیان ئەدەمەوە مانای وانیە من سەر بە مامۆستا کرێکارم، بەڵکو من لە ووڵاتی نەرویجم تاڕادەیەك نزیك لە خۆی و کەسوکارەکەی وەك دوستایەت و برایەتی نەك حیزبایەتی و ڕێکخراوەیی .\n- من بۆ خۆم هەرچی بکەم خۆم لێی بەرپرسم نە مامۆستا کرێکار بەرپرسیاریەتی دەگرێتە ئەستۆی خۆی نە کەسو کارەکەشی، من بۆ خۆم ئازادم چۆن کار دەکەم کاس ناتوانێت ئازادی من پێشل بکات مەگەر تەنها وەك ئامۆژگاری گوێ بۆ دڵسۆزانێك بگرم، گۆڤاری ڕێگا زۆر جار ماندووم دەکات لەوەی خەڵکانێك وا هەست دەکەم کە ئەمە پرۆژەی مامۆستا کرێکارە پێدەچێت رایبوستێنم بە شێوەیەکی تر دەست بە چالاکی بکەمەوە، بۆ ئەوەی خەڵکی وەك ماکوان کەریم تەعامولمان لەگەڵ بکات، نەك وەك پاشکۆی خەڵکێکی تر .\nخاوەن ئیمتیازی ڕێگا


دوای ئەوەی لە ماوەی ڕابردوو بە فەرمانی عومەری سەید عەلی ڕێكخەری گشتیی گۆڕان كیلۆنی دەرگای ژووری جڤاتی نیشتمانی گۆڕا و ڕێگری لەوە كرا عەبدوڵای مەلا نووری جارێكی تر لەو ژوورە دابنیشێ، پاشان هەشت ئەندامی جڤاتی نیشتمانی نامەیەكیان ئاراستەی جڤات كرد لەسەر دەركردنی عەبدوڵای مەلا نووری لە گردەكە و ژوورەكەی، لەسەر ئەم پێشهاتانە عەبدوڵای مەلا نووری هاتە دەنگ\nعەبدوڵای مەلا نووری یەكێكە لە گەنجەكانی ناو بزووتنەوەی گۆڕان و پێشتر پەرلەمانتار بووە لە فراكسیۆنی ئەو حزبە لە پەرلەمانی كوردستان، دوای تەواوبوونی خولی پەرلەمان گەڕایەوە سەر پیشەی پێشووی خۆی و هەوادارێكی زۆری لە ڕیزەكانی بزووتنەوەی گۆڕان هەیە و بەرانبەر بە سیاسەتەكانی بزووتنەوەی گۆڕان ناڕازییە، بەتایبەت لە دوای ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان كە بزووتنەوەی گۆڕان پاشەكشەیەكی زۆری كرد، بەوهۆیەوە لەگەڵ هاوڕێكانی پڕۆژەی هەڵسانەوەی گۆڕانیان ئامادە كردووە.\nعەبدوڵای مەلا نووری پەرلەمانتاری پێشوو و هەڵسووڕاوی دیاری بزووتنەوەی گۆڕان بە "وشە"ی ڕاگەیاند، بەردەوامە لە هەوڵەكانی بۆ چاكسازی لە ناو بزووتنەوەی گۆڕان، هیچ كاردانەوەیەكی كەسیشی لەسەر سزادانی لەلایەن عومەری سەید عەلی ڕێكخەری گشتی بزووتنەوەكە نابێت.\nلەسەر ئەگەری فشاری زیاتر بۆ سەر ناوبراو و هەڵوێستی لەو كاتەدا، پەرلەمانتارەكەی پێشووی گۆڕان گوتی، ئێستە هەشت هەڵسووڕاوی دیاری گۆڕان پشتیوانیم دەكەن و منیش دەسبەرداری گۆڕان نابم و واز ناهێنم.\nڕۆژی هەینی ڕابردوو نووسراوی هەشت هەڵسووڕاوی بزووتنەوەی گۆڕان لە میدیاكان بڵاو بووەوە كە داوای چارەسەركردنی كێشەی عەبدوڵای مەلا نووری و ڕێكخەری گشتییان كردووە، لە ئەگەری چارەسەرنەكردنی هۆشدارییان داوە كە هەڵوێستیان دەبێت.\nدوای ئەنجامەكانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان، عەبدوڵای مەلا نووری پڕۆژەیەكی بەناوی هەستانەوەی گۆڕان ئامادە كردووە و لە ناوەڕۆكی پڕۆژەكەیش داوای چاكسازی ڕیشەیی لە ڕیزەكانی گۆڕان دەكات.\nئه‌م بابه‌ته 9168 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nله ماڵی عومەر به‌شیر شه‌ش ملیار دۆلار دۆزرایه‌وه\nبه‌رپرسێكى باڵاى ئه‌مه‌ریكا ددان به شكستێكى گه‌وره ده‌نێ\nیەكێتی شێوازی دیاركردنی كاندیدەكانی بۆ پۆستەكانی حكوومەت یەكلا نەكردەوە\nپه‌رله‌مانتارێكی گۆڕان: به‌رهه‌م ساڵح كرداره‌كانی "سه‌دام حوسێن" دووباره ده‌كاته‌وه


دۆخی ئابووری هه‌رێم ناله‌باره/ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌غدا دانوستان بکه‌ین - Mehr News Agency\n22 sermawezê 2017 - 10:03\nNews Code 14668\nنێچیرڤان بارزانی هۆشداری دا:\nدۆخی ئابووری هه‌رێم ناله‌باره/ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌غدا دانوستان بکه‌ین\nسه‌رۆک وه‌زیرانی هه‌رێمی کوردستان جه‌ختی له دانوستان له‌گه‌ڵ به‌غدا کرد و وتی: دۆخی ئابووری هه‌رێمی کوردستان قه‌یراناوییه.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له قه‌رتاس نیوز، نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆک وه‌زیرانی هه‌رێمی کوردستان ڕایگه‌یاند که هێزه سیاسییه‌کانی هه‌رێم له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌ن که ده‌بێت له ئێستادا دانوستانه‌کان له‌گه‌ڵ به‌غدا ده‌ست پێ بکات.\nئه‌و ئاماژه‌ی دا: لایه‌نه‌کانی کورد له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌ن که لایه‌نێکی سیاسی به ته‌نیا ناتوانێت به‌رپرسیاریه‌تی دانوستانه‌کان له ئه‌ستۆ بگرێت و هه‌موو هێزه سیاسییه‌کانی هه‌رێم دژی دوو ئیداره‌یی بوونی هه‌رێم وه‌ستاونه‌ته‌وه.\nبارزانی زیادی کرد: بڕێک له لایه‌نه‌کانی هه‌رێمی کوردستان له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌ن که هه‌ڵبژاردنه‌کان ده‌بێت هه‌رچی زووتره به‌ڕێوه بچێت به‌ڵام بڕێکیش له سه‌ر ئه‌م بروایه‌ن که ده‌بێت هه‌ڵبژاردنه‌کان دوا بخرێت.\nئه‌و لێژنه‌یه‌ی که بڕیار وایه له هه‌رێمی کوردستانه‌وه بچێته به‌غدا له که‌سانی باڵای حکومه‌تی هه‌رێم ده‌بن و له‌م قۆناغه هه‌ستیاره‌دا ده‌بێت هه‌موو هێزه سیاسییه‌کان یه‌کگرتوو بن و له پشتی یه‌کتر بوه‌ستێنه‌وه.\nجه‌ختیشی کرد که دۆخی ئابووری هه‌رێمی کوردستان به ئاستێک قه‌یراناوییه که هه‌موو لایه‌نه‌کان ده‌بێت یارمه‌تی حکومه‌تی هه‌رێم بده‌ن و زیادی کرد: ئه‌گه‌ر هه‌ولێر نه‌توانێت مووچه‌ی خه‌ڵکی هه‌رێم دابین بکات ئه‌م بابه‌ته به خه‌ڵک ڕاده‌گه‌یه‌نێت.


https://1baiser.com پیشەیەکی نیوسەدەیی له چاڵ ده‌نرێت |\nHome سەرەکی پیشەیەکی نیوسەدەیی له چاڵ ده‌نرێت\nکۆمپانیایه‌ک ساڵی 21 ملیار دینار له هاووڵاتییان وەردەگرێت\nقاسم كه‌ریم ماوەی زیاتر لە 10 ساڵە لە بەردەم یەكێك لە فەرمانگە حكومییەكان لە شاری هەولێر خەریكی عەریزەنووسینە بۆ ئەو هاووڵاتییانەی مامەڵەی فەرمانگەكانی حكومەت دەكەن، ئەو ئێستا به بڕیارێكی وەزارەتی داد پیشەكەی كە سەرچاوەی داهاتی خێزانەكەیەتی لە بەردەم مەترسیی لەدەستداندایە.\nله ڕۆژی 23ی ئه‌م مانگه، عه‌ریزه‌نووسه‌کانی سلێمانی و هه‌ولێر و دهۆک له شاره‌کانی خۆیان گردبوونه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تییان ئه‌نجام دا له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی پیشه‌کانیان له ده‌ست ده‌ده‌ن و کاره‌کانیان ده‌کرێت به ئه‌لیکترۆنی و کۆمپانیایه‌ک به‌ڕێوه‌ی ده‌بات.\nحكومەتی هەرێم لە چوارچێوەی بە ئەلكترۆنیكردنی دامودەزگاكانی حكومەت و ڕاییكردنی مامەڵەی هاووڵاتییان لە یەكەم هەنگاودا لە ڕێگەی بڕیارێكی وەزارەتی دادەوە نووسینی عەریزەی خستووەتە چنگی كۆمپانیایەكەوە، بە مەش نرخی نووسینی عەریزەیەك لە دوو هەزار و ٥٠٠ دینارەوە بۆ 25 هەزار لەسەر هاووڵاتییان زیاد دەكرێت.\nله‌و بڕه پاره‌یه ته‌نیا دوو هه‌زار و 500 دینار بۆ حکومه‌ت و دوو هه‌زار و 500 دیناریش بۆ ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌یه که کاره‌که ده‌کات و بڕی 20 هه‌زار دینار بۆ یه‌ک عه‌ریزه ده‌چێته گیرفانی کۆمپانیاکه‌وه.\nبە پێی زانیارییەکانی ״ئاژانس״ کە لە چەند کەسایەتییەکی بە تەمەنی شارەکانی هەرێمی کوردستانەوە وەری گرتووە پیشەی عەریزەنووسی زیاتر بۆ لە نیو سەدە پێش ئێستا دەگەڕێتەوە.\nبە پێی بە بەدواداچوونەکانی ״ئاژانس״ لە سنووری هەولێر و دهۆک و سلێمانی نزیکەی دوو هەزار عەریزەنووس هەن.\nئەگەر وای دابنێین بۆ ڕاییکردنی مامەڵەی هاووڵاتییان لە هەرێمی کوردستان ڕۆژانە سێ هەزار عەریزە بنووسرێت و بە پێی سیستمە نوێکە ٢٥ هەزار لە هاووڵاتییان وەربگیرێت ئەوا لە ڕۆژێکدا ٧٥ ملیۆن دینار لە هاووڵاتییان وەردەگیرێت و لە مانگێکدا دەکاتە دوو ملیار و ٢٥٠ ملیۆن دینار و له ساڵێکدا ده‌کاته 27 ملیار دینار.\nئه‌مه‌یش له ساڵێکدا ده‌کاته 21 ملیار و 600 ملیۆن دینار، که ده‌چێته داهاتی ئه‌و کۆمپانیایه‌ی ئه‌و کاره ده‌کات.\nقاسم بە خەمێكی قووڵەوە باسی لە بڕیارەكەی وەزارەتی داد كرد لە بارەی گرانكردنی عەریزەنووسین، بۆ ״ئاژانس״وتی: ״عەریزەنووس هەیە 15 ساڵ و 20 ساڵ دەبێت لەبەر هەژاری خوێندنی پێ تەواو نەكراوە و نەیتوانیوە لە كەرتی حكومی سودمەند بێت و دابمەزرێت بە ناچاری دەستیان داوەتە ئەم كارە، بەڵام ئێستا چارەنووسی كارەكەی لەژێر كلیكی كۆمپانیایەكدایە، لەبەر ئەوەی كارەكانی كۆمپیوتەر نازانێ كۆمپانیا پێی دەڵێ بڕۆ خواحافیزت بێ.״\n״ئاژانس״ زانیویەتی كە لە 80%ی ئەو 25 هەزارەی كە لە بەرامبەر نووسینی عەریزەیەك لە هاووڵاتی وەردەگیرێت بۆ كۆمپانیاكە دەڕوات و لە 10%ی دەدرێت بە كارمەندی عەریزەنووسەكە و لە 10%ی تر بۆ حكومەت دەڕوات، وتەبێژی وەزارەتی داد ئەم زانیاریانەی ״ئاژانس״ی پشتڕاست كردەوە.\nنەریمان تالیب، وتەبێژی وەزارەتی داد بە״ئاژانس״ی وت: ״لەو نرخەی دیاری كراوە تەنها دوو هەزار و ٥٠٠ دینار بۆ داهاتی حكومەتە و دوو هەزار و ٥٠٠ دیناریش وەك هاندان دەدرێتە ئەو فەرمانبەرانەی كە كار لەسەر سیستمە نوێیەكە دەكەن، ئەم پڕۆژەیەش بەشێكە لە پڕۆژەی حكومەتی ئەلكترۆنی كە ساڵانێكە حكومەتی هەرێم دەستی پێ كردووە، بە كەڵكوەرگرتن لە تەكنەلۆژیای سەردەم تا هاووڵاتییان خێراتر و سەردەمیانە خزمەتی پێشكەش بكرێت و دوور بێت لە هەر لەناوچوون و دەستكاریكردنێكی بەڵگەنامە ڕەسمییەكانی حكومەت.״\nهەرچەندە حكومەتی هەرێم و وەزارەتی داد ڕایانگەیاندووە ئەوە جێبەجێكردنی پلانی بە ئەلكترۆنیكردنی دامودەزگاكانی حكومەتە، بەڵام قاسم كەریم كە خۆی عەریزەنووس و هاوكات نوێنەری عەریزەنووسە ناڕازییەكانیشە ئەوەی ڕەت كردەوە و بۆ ״ئاژانس״وتی: ״سیستمەكە نابێت بە ئەلكترۆنی، چونكە سیستمی ئەلكترۆنی بەو شێوەیە نییە كە وەك بانگەشەی بۆ دەكەن، بەڵكوو سیستمی ئەلكترۆنی ئەوەیە كە لە ماڵی خۆتەوە دەتوانی مامەڵە ڕایی بكەی، بەڵام ئەمە هەمان ڕۆتیناتی پێشوو جێ‌بەجێ دەكرێت تەنها نووسینی قەڵەم بووە بە نووسینی كۆمپیوتەری و هیچی تر.״\nئەو گرێبەستەی كە حكومەتی هەرێم لە ڕێگەی وەزارەتی دادەوە لەگەڵ كۆمپانیای (infore R) ئەنجامی داوە، لە یەكەم هەنگاودا تەنها وەزارەتی داد دەگرێتەوە و ئێستا كۆمپانیاكە لەژێر چاودێریی (Test) دایە، لە خاڵێكی گرێبەستەكەدا باس لە نرخی هەر عەریزەیەك كراوە كە 25 هەزار دینار لەسەر هاووڵاتییان دەوەستێت، بە وتەی نوێنەری عەریزەنووسە ناڕازییەكانیش لە شار و شارۆچكەكانی هەرێم ئەم بڕیارە بە تەواوەتی دژی یاسای كارپێكراوی عێراقی ژمارە 135ی ساڵی 1971ـە كە عەریزەنووسی دادنووس ڕاستەوخۆ دەبێت لەژێر فەرمانی حكومەتدا بێت، بەڵام بەم شێوەیەی ئێستا عەریزەنووس دەبێتە كارمەندی كۆمپانیا بۆیە داوای گۆڕانكاری لە بڕیارەكە دەكەن.\nعەریزەنووسێك لەبەر مەترسیی لەدەستدانی كارەكەی كە ئێستا لەژێر چاودێریدایە لەو كۆمپانیایە پێی باش نەبوو ناوی بڵاو بكرێتەوە بە ״ئاژانس״ی وت: ״ئەو كۆمپانیایەی كە ئەم گرێبەستەی لەگەڵ واژۆ كردووه دوای دوو ساڵی تر سەیری داهاتەكەی بكە ئینجا دەزانی چ پارەیەكی زۆر دەچێتە گیرفانی كۆمپانیاكەوە.״\nپۆلیسێکی زاخۆ بێ دادگاییکردن مانگێکه له زیندانه\nشارەکەی ئەسکەندەری مەکدۆنی لە ڕانیەیە\nماتۆڕسوارەکانی بایکەرس پێکهاتەکانی کەرکوک کۆ دەکەنەوە


ژنێکی ئێزدی باوکی لەئامێزدەگرێت دوای ئەوەی رزگارکرا لەدەست رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش) لەم وێنەیەدا کە 7 تشرینی دووەم لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەته‌وە. [وێنەکە لە پەیجی فەیسبوکی حسێن قائیدییەوە وەرگیراوە]\nلە ئاکامی شکستی گروپی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)دا لە عێراق، ئۆپەراسیۆنی گەڕان چڕبۆتەوە بۆ دۆزینەوەی ئێزدییە ونبووه‌كان کە لەلایەن گروپەکەوە دەستبەسەربوون.\nماوەیەکە بەرپرسانی عێراق هەوڵدەدەن شوێنپێی رفێنراوانی سێ ساڵی رابردوو هەڵگرن لە عێراق و سوریا و تائێستا توانیویانە شوێنی هەزاران دەستنیشانبکەن و لەدەست رفێنەرەکانی داعش رزگاریان بکەن.\nبەڵام بەگوێرەی نوسینگەی ئێزدییە رفێنراوەکان لە دهۆك نزیکەی 3,000ی دیکە هێشتا ونن، کە نیوەیان ژن و کچی منداڵن.\nلەنێوان سەرەتای تشرینی یەکەم و ناوەندی تشرینی دووەمدا، تیمەکانی گەڕانی نوسینگەکە نزیکەی 22 ئێزدییان رزگارکردووە، لەنێویاندا ئەو ژنانەی کە لەلایەن داعشەوە لە سوریا رفێنرابوون لە 2014وە.\nسەرۆکی نوسینگەی کاروباری ئێزدییە رفێنراوەکان، حسێن قائیدی، وتی: "ئەمە گروپێکی دیکەن لەو قوربانیانەی توانیویانە بە سەلامەتی بگەڕێنەوە بۆ لای خێزانەکانیان بەیارمەتی بەرپرسانی ئەمنی لە هەرێمی کوردستان."\nقائیدی بە دیارونای وت: "ئەوان لە دۆخێکی زۆر خراپی دەروونی و جەستەییدا بوون، بەڵام ئێستا سەلامەتن."\nلەکاتی دەستبەسەریی بەزۆریاندا، ئێزدییەکان رووبەڕووی توندوتیژی و ستەمی توند کرابوونەوەوەك ژنانیش فرۆشرابوون وەك موڵك لەنێو ئەندامانی داعشدا و لاقەکرابوون.\nقائیدی وتی: "لەئێستادا لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی پارێزگای دهۆك کاردەکەین بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاری کتوپڕی تەندروستی بۆ ئەوانەی ئازادکراون."\nبە دوایین هەوڵی رزگارکردن، ژمارەی ئەو ئێزدییانەی کە لەدەست داعش رزگارکراون گەیشتە 3,191 کەس، لەنێویاندا 1,100 ژن و 335 پیاو.\nوتیشی ئەوانیدی کوڕ و کچی منداڵ بوون.\nنیگەرانی دەربارەی چارەنوسی ئێزدییەکان\nقائیدی وتی نوسینگەکە هەموو هەوڵێك دەدات بۆ دۆزینەوەی ئەو ئێزدییانەی هێشتا ونن.\n"راپۆرتەکانمان ئاماژەدەکەن بە ژمارەیەکی زۆری ئێزدی رفێنراو کە لە موسڵ دەستبەسەرن، بەڵام ئێمە تەنیا هەندێکیانمان دۆزیوەتەوە دوای ئەوەی شارەکە رزگارکرا،" وتی.\nئەمە بۆ رەققەش راستە، کە لە 18 تشرینی یەکەمدا لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە لەدەست داعش رزگارکرا.\nقائیدی وتی "هیوامان لەدەستنەداوە" و وتیشی کە رفێنراوەکان رەنگە لە هەندێك ناوچەدا مابن کە هێشتا لەژێردەستی داعشدان.\nوتی: "لەکۆتاییدا، شوێنەکانیان دەدۆزینەوە و ئازادیان دەکەین."\nئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا، بەرەکات شەمو، نیگەرانی دەربڕی دەربارەی شوێنی ئەو ئێزدییە ونبووانەی هێشتا نەدۆزراونەتەوە.\nوتیشی: "داعش کەوتووە و چەندین ناوچەش رزگارکراون، بەڵام تائێستا شوێنپێی هەزاران کەس دیارنیە کە هێشتا رفێنراون." بانگه‌شه‌ی كرد بۆ "چڕکردنەوەی هەوڵەکانی گەڕان".\nشەمو بە دیارونای وت ئەنجومەنی پارێزگا بە هاوکاریی هەموو دەزگا ئەمنی و سەربازییەکان وەك بەشێك لە لیژنەیەکی هاوبەش کاردەکات کە ئەرکی گەڕان بەدوای ئێزدییە ونبووەکانی هەیە.\nوتی: "هەوڵەکانمان بەردەوامن و هەوڵی هاوشێوەش لە سوریا هەیە." جەختیشی کردەوە لەوەی "هەر رۆژێك کە تێپەڕدەبێت مانای ئازاری زیاتر بۆ ئەوانەی رفێنراون و بۆ خێزانەکانیشیان".\nهەوڵه‌كانی گەڕان بەردەوامدەبێت\nپەرلەمانتاری عێراقی سەر بە پارێزگای نەینەوا، حاجی قەندور شێخ، وتی هەوڵەکانی گەڕان بەدوای ئێزدییە ونبووەکاندا بەردەوامدەبێت و بگره به هەنگاوی خێراتریش، دوای ئەوەی داعش زۆربەی ناوچەکانی ژێردەستی لەدەستچوو.\nناوبراو بە دیارونای وت: "هێشتا لە موسڵ و تەلەعفەر و ناوچە رزگارکراوەکانی دیکە بۆیان دەگەڕێین."\nوتیشی: "زۆرمان دۆزیوەتەوە و هێشتا زۆری تر ونن و چیمان لەدەستبێت دەیکەین بۆ دۆزینەوە و رزگارکردنیان."\nقەندور وتی ژن و پیاوی ئێزدی کە رزگارکراون باسی دڕندەیی ئەو مامەڵەیە دەکەن کە چەشتوویانە بەدەستی ئەو گروپە تیرۆریستییە.\nوتیشی باسی چیرۆکی تۆقێنەری ژنان دەکەن کە فرۆشراون و لاقەکراون، پیاوان و منداڵانیش کە بەکۆیلەکراون و ئەشکەنجەدراون.\nتکای لە حکومەت کرد کە یارمەتی کۆمەڵگەی ئێزدی بدات، بەتایبەتی ئەوانەی کە لە کەمپی ئاوارەکان دەمێننەوە و بەدەست "دۆخی مرۆیی ناهەموار"ەوە دەناڵێنن.\nدوای داعش خێزانە عێراقیەکان بەدوای ونبووەکاندا دەگەڕێن\nبەرپرسانی عێراق لیستێك لە خەڵکی ونبوو دروستدەکەن بۆ بڕیاردان لەسەر ژمارەیان و ئاسانکاریی هەوڵی شوێن دیاریکردنیان.


لەسەر سەید عەبدوڵای ئیسحاقی ( ئەحمەد تۆفیق ) بەشی سێهەم و کۆتایی. خالید حەسەن‌پوور – Giareng\nئەو نووسراوە تەعبیر لە بیرو بۆچوونی نووسەر دەکا و پێوەندی بە هیچ لایەنێکی سیاسیەوە نیە .\nلە نێوان ساڵانی ١٣٣٧ و ١٣٣٨ی هەتاویدا پاشماوەی بەرێوەبەران و کادر و ئەندامانی حیزب کە لە چەنگ پۆلیسی حەمەرەزا شا نەجاتیان دەبێ خۆ دەگەیێنە کوردستانی ئێراق . ئەو سەروبەندە هاوکاتە دەگەڵ کودەتاکەی عەبدولکەریم قاسم لە ساڵی ١٩٥٨و گەڕانەوەی مەلا مستەفای بارزانی و دواتر هەڵگیرسانی شۆرشی ئەیلوول .\nئەو پاشماویە لە بەرێوەبەرانی حیزبی دێموکرات کە خۆ دەگەیێنە کوردستانی ئێراق، لەلایەک دەنێو خۆیاندا یەکیەتیی فکری و سیاسی تەواویان نییە و لە رووی بیروباوەڕەوە پڕشوبڵاون و لە لایەکترەوە لەرووی رێکخراویشەوە ئینسجامێکی ئەوتۆیان نیە و ئتۆریتە نەفەری یەکەمیش کە سەید عەبدووڵای ئیسحاقیە قەبوڵ ناکەن.\nبێجگە لە ئیسحاقی و سوولێمانی موعینی و چەند کەسێکی دیکە کە، بیرە نەتەوەییەکەیان کەمێک لەوانی دیکە تۆختر بوە، باقی دیکە یان لە رووی بیروباوەڕەوە خاوەنی خەتێکی دیاریکراوی سیاسی نین، یان بەڵای بیری چەپدا دایدەشکێنن. لەوها وەزعێکدا ئەو جەمعە دەکەونە بەر شەرت‌ومەرجێکی سەرکردایەتی شۆڕش، ئەویش وازهێنانە لە خەبات لە دژی حەمەرەزا شا و هاتنەژێر باری شۆرشی کوردستانی ئێراقە .\nئەو بارودۆخە سیاسی‌یە کاردانەوەی زۆری لە نێو حیزبی دێموکراتدا کە، بنکەکانی لە ناوچە ئازادەکانی شۆڕشی کوردستانی ئێراق دەبێ لێ دەکەوێتەوە و بەسەر دوو دەستەدا دابەش دەبن . دەستەێک بە سەرۆکایەتی ئەحمەد تۆفیق پێی وادەبێ کە حیزبی دێموکرات پێویستە لەو قۆناغەدا تێکۆشانی خۆی لە کوردستانی ئێران هەڵبپەسێرێ و هاوکاری شۆرشی بارزانی بکا . دەستەی دوهەم پیی وایە کە ئەوکارە سەربەخۆیی حیزبی دێموکرات دێنێتە ژێر پرسیارەوە .\nنەمر کاک ئەحمەد تۆفیق\nسروشتی‌یە ئەگەر حیزبی دێموکرات توانیبای هەم سەربەخۆیی سیاسی خۆی بپارێزی و هەمیش تێکۆشانی چەکدارانە لە خۆرهەڵاتی کوردستان درێژە پێبدا، شتێکی زۆر ئیدئاڵ دەبوو . بەڵام مێژوو ئەوەیە کە روویداوە و بە خۆزگە و بریا هیچ شتێک لە راستیەکان ناگۆڕێ . لەراستیدا چ بە ئەقڵییەتی ئێستا لەو کێشانەی ئەو سەردەمە بڕوانین و چ تەنانەت بە خوێندنەوەی ئەو سەردەم لە کێشە و هاوکێشەکان بروانین، دەتوانین بڵێن هەردووک رێگا تا رادێکی زۆر ئەوپەڕ و ئەوپەڕ بوون و، دەهەلومەرجێکی ئەوتۆدا زیادەرەویان تێدا بووە. هەتا ئەو جێگایەی پێوەندی بە هەڵوێستی ئەحمەد تۆفیق و هاورێیانی‌یەوە هەیە، یارمەتیدانی شۆرشی کوردستانی ئێراق شتێکی باش و ئیجابیە بووە، بەڵام نە بە قیمەتی لەدەستدانی سەربەخۆیی تەواو و کەماڵی حیزبی دێموکرات. دیتیشمان ئەو رێگایە هەم بە زیانی حیزبەکە تەواو بوو هەم بە زیانی خودی عەبدوڵای ئیسحاقی. بەرامبەرەکانی ئیسحاقیش بەسەرنجدان بە بارودۆخی سیاسی شۆڕشی ئەیلوول، هەم دەکرێ بڵین تووندئاژۆیان کردوە و هەم هەمەلایەنە بیریان لە کێشەکە نەکردۆتەوە .\nئەو دەستەیەش کاتێک دەیانبینی کە شۆڕشی کوردستانی ئێراق گووشاڕیکی زۆری لەسەرە و پێویستی بە هاوکاری تەنانەت حکوومەتی شای ئێران هەیە، دەکرا بۆ ماویەک واز لە خەباتی چەکداری دژی شای ئێران بهێنن و روو لە شێوازەکانی دیکەی تیکۆشان بکەن و بەوجۆرە هەم خۆیان بپارێزن و هەم نەهێڵن رەورەوەی خەباتی خەڵک لە کوردستانی ئێران پەکی بکەوێ . کاتێک سەرنجی رەوتی رووداوەکانی ئەو سەردەم و رێزبەندییە سیاسییەکانی ناو حیزبی دێموکرات دەدەی، بە روونی بۆت دەردەکەوێ کە لە نێوان ئەو دوو دەستەیەدا کە ئەوپەڕ و ئەوپەڕن، هەبوونی بیرۆکەیەکی سێهەم کە وەک ئاڵقەی وەسڵی ئەو دوو رێزبەندییە کار بکا و نەقشی سەنتێزێک بازی بکا، یان نەبوە و یان ئەگەر بووبێ مەجالی پەرەگرتنی نەبوە. ئەو سیاسەتەی کە ئێستا لایەنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان دوای ٦٠ ساڵ بەرامبەر بە هەرێمی کوردستان رەچاویان کردوە لە ئاکامی ئەو تاقیکردنەوە مێژووییە دایە کە حیزبی دێموکرات و سەرکردایەتی شۆڕشی بارزانی تێپەڕیان کردوە . مانای ئەوە ئەوەنیە کە بڵێین سیاسەتی ئێستای دێموکرات و کۆمەڵەکان بەرامبەر بە هەرێمی کوردستان ئیدئاڵە، بەڵام دەبێ بڵێین کە جاری وایە لەو جۆغرافیاییە سیاسییەدا دەکەوییە بەر هێندێک بژاردەوە کە، ناچاری دەنێو ئەواندا بژاردە مامناوەندیەکە کەم هەزینەترە هەڵببژێری.\nلێرەدا دوو شت لە پێوندی دەگەڵ هاوکاری سەید عەبدوڵای ئیسحاقی دەرحەق بە شۆڕشی ئەیلول گرینگە کە پێویستە ئاماژەی پێبکەین. مەسەلەی یەکەم ئەوەیە کە ئەوانەی سەید عەبدوڵای ئیسحاقی دەناسن دەزانن کە، گرتنە بەری رێگای هاوکاری شۆڕشی بارزانی لەلایەن ئەحمەد تۆفیقەوە، نەک لەئاکامی ترس دڵەڕاوەکی بەڵکوو لە پێناو بیروباوەڕی نەتەوەیی و کوردانەی دابوە. عەبدووڵای ئیسحاقی پێی وابوو کە سەرکەوتنی هەرکام لە پارچەکانی کوردستان، راستەوخۆ و ناراستەخۆ سەرکەوتنێکە بۆ هەموو بەشەکانی کوردستان . هەربۆیەشە کە بە کردەوە رێگای بەشداری و پشتیوانی لە شۆڕشی ئەیلوول دەگرێتەبەر . هەموو ئەوانەی ئەحمەد تۆفیق دەناسن لەسەر ئەوە کۆکن کە ناوبراو پێاوێکی جەسوور و بە شەهامەت بووە، رێگاێک ئەگەر بۆخۆی قەناعەتی پێی نەبووبێ کەس نەیتوانیوە بەسەریدا بسەپێنێ .\n مەسەلەی دوهەم ئەوەیە ئەگەر هاوکاری کردنی ئیسحاقی دەرحەق بە شۆڕشی کوردستانی ئێڕاق لەو سەردەمەدا بۆتە هۆی ئەویکە سەربەخۆیی حیزبی دێموکرات بهێنێتە ژێر پرسیارەوە، هاوکاری و خۆ لە ئیختیار نانی مەلامستەفا و ٥٠٠ بارزانی دیکەی ژێر فەرمانی دەرحەق بە کۆماری کوردستان بە پێشەوایەتی قازی محەممەد دەچیتە کام خانەوە ؟ من پێموایە هەم مەلا مستەفای بارزانی بە سەرنجدان بەو خزمەتانەی بە کۆمار و پاراستنی کردبوو، چاوەروانێکی زۆری لە حیزبی دێموکرات و ئەحمەد تۆفیق هەبوە کە، وڵامی چاکەکانی بداتەوە . و هەم ئەحمەد تۆفیقیش وەک نەفەری یەکەمی حیزب، خۆی زۆر بە مننەتباری بارزانی و شۆڕشەکەی سەبارەت بە خزمەتەکانیان بە کۆماری کوردستان زانیوە . لە راستیدا شۆڕشی ئەیلوول بە فاسیلەی ١٣ هەتا ١٥ ساڵ لە کۆماری کوردستان دەستی پێکرد، مەنتیقەن رووداوەکانی کۆماری کوردستان لەو سەرەمەدا ئەوەندە کۆن نەببوون کە گەرماییەکەیان وەکو ئێستا نەمابێ .\nلە راستەوە: نەمران کاک کەریم حەدداد و کاک ئەحمەد تۆفیق\nمەسەلەیەک کە لە پێوەندی دەگەڵ بەسترانەوەی ئیسحاقی بە سەرکردایەتی شۆڕشی ئەیلوول زۆر بەرجەستە دەکرێ، لە دەستدانی سەربەخۆیی سیاسی حیزبی دێموکرات لەو سەردەمەدا بە هۆی ئەحمەد تۆفیقەوە بووە . ئەوە کە حیزب یان رێکخراوی پارچەیەکی کوردستان سەر بە حیزب یان رێکخراوی پارچەیەکی دیکەی کوردستان بێ و پێیەوە ببەسترێتەوە، نە شتێکی باشە و نە ئیجابییە، بەڵام لە حەینی حاڵدا نەفسی بەسترانەوەکە خەیانەتیش نیە . هەروەک بەسترانەوەی پەژاک بە پێکاکاش شتێکی باش نیە، بەڵام لە نیهایەتدا خەیانەتیش نیە . چوونکە لە حاڵەتی بەسترانەوەی حیزبی پارچەیەک بە حیزبی پارچەیەکی دیکەی کوردستان، خەبات و تێکۆشانی بەشە کوردستانی‌یەکەی ئەو حیزبەی وابەستەیە، دەکەوێتە ژێر سێبەری بەرژەوەندییەکانی حیزبی پارچەیەکی دیکەی کوردستان و ئەوەش بە سەرنجدان بەو بارە ژێئۆپۆلتیکەی کە کوردستان تێیدایە، دەچێتە خانەی بەرژەوەندی حیزبێکی کوردی‌یەوە کە بۆ مانەوەی خۆی ناچارە دەگەڵ یەک یان دوو لە دەوڵەتانەی کە کوردستانیان بەسەردا دابەشکراوە پەیوەندی هەبێ . بەڵام سرووشتیە کە خزمەتەکانیشی دەچێتە خانەی مەسەلەی کوردەوە بە گشتی . بەڵام ئەوەی مەبەستی منە لێردا ئەوەیە کە بڵێم ئەو چاوەڕوانی‌یەی کە لەو جۆغرافیایە سیاسیەدا سەبارەت بە سەربەخۆیی سیاسی حیزب و رێکخراوە سیاسییەکانی کورد دەکرێ، لە بنەرەتدا برێک دوورە لە راستی . لە جیهانی سەردەمی ئەحمەد تۆفیق و هەروها جیهانی ئێستاشدا و هەروها لە ژێئۆپۆلتیکەی کە کوردستانیش تێدا هەڵکەوتوە، زحمەتە رێکخراویەکی سیاسی کورد هەبێ کە بە مانای واقعی وشە سەربەخۆ و رەهابێ . بە داخەوە مێژوو نووسی حیزبیش ئەو تێرمە ( سەربەخۆیی سیاسی ) زۆر زیاتر لە پێویست گەورە دەکاتەوە، بە جۆرێک لە پێوەندی دەگەڵ عەبدووڵای ئیسحاقیدا دیوارەکەی هەتا ئاستی خەیانەتیش بەرز دەکاتەوە !\nهەتا ئەو جێگایەی پێوەندی بە بیروباوەڕی سیاسی و کوردانەی ئیسحاقیەوە هەیە، ئیسحاقی نیازێکی پاک و خاوێنی هەبووە، بەڵام هەڵس وکەوتی نابراو لە نێو حیزبدا بۆ جێبەجێ کردن و پیادەکردنی بیروباوەڕەکەی، هەم تێکەڵاو دەگەڵ تووندوتیژی بووە و هەم تەک ئاژۆیی . لە ئاکامی ئەو هەڵس و کەوتەدا هەم لە نێو حیزبەکەدا و هەم لە پێوەندی دەگەڵ شۆڕشی کوردستانی ئێراقدا تووشی بنبەستێکی سیاسی دەبێ و لە ئاکامی ئەوەدا کە هەم لە نێو حیزبی دێموکراتدا جێگاو شوێنێک بۆ خۆی نابینێ و هەمیش لە نێو شۆڕشی کوردستانی ئێراقدا دەراوێکی روونی نابێ، پەنا دەباتە بەر دەوڵەتی ئێراق .\nشەهید عەبدوڵای ئیسحاقی وەک هەموو سەرکردەکانی پاش و پێش خۆی کەم و کۆڕی و هەڵەی هەبوە، بەڵام هەم خزمەتەکانی بە جوڵانەوەی کورد گەورەن و هەم هەڵەکانیشی چکۆڵە نین . بەڵام هەڵەکانی هەرچێکی بن، پێوەندیان بە حیزبەکەیەوە هەبووە نەک نەتەوەکەی . لە بەندیخانەی دەوڵەتی ئێراقیشدا لەسەر ئەوەی کە داوای لێدەکەن لە دژی بارزانی بەیانییەیەک دەر بکا، ئیسحاقی بە بارزانی وەفادار دەمێنێتەوە و ئەو کارە ناکا و لە ژێر ئەشکنجەدا گیان دەدا .\nماوەتەوە بڵێم تەنیا کارێکی کە لەدەست هاوجیلانی رێبەرایەتی ئەوکاتی حیزبی دێموکرات دەهات، بە پێی رەسالەتێکی سیاسی و مرۆڤ دۆستانە هەوڵی رزگاری شەهید عەبدوڵای ئیسحاقی بدەن. دەگەڵ ئەوەی دەستی حیزبی دێموکرات بەوجوورەی پێویستە لە حکومەتی ئێراقدا نەدەرۆیشت، بەڵام هەوڵی رزگاری ئیسحاقی لەلایەن هاوجیلانی سیاسییەوە ئەمڕۆ لە چاوی مێژوو وون نەدەبوو . ئەرکێکی گرینگی کە دەکەوێتە سەر جیلەکانی ئەمڕۆی دێموکرات، ئەوەیە بە پاسی زەحمەت و تێکۆشان و فیداکاری عەبدووڵای ئیسحاقی و بنەماڵە کوردپەروەرەکەی، ئیحادەی حەیسییەتی لە نەزەر حیزبایەتیەوە لێ بکا و هەوڵ بدا جێگایەکی شایانی خۆی لە ریزی باقی سەرکردە شەهیدەکانی بۆ دیاری بکا. بۆیەش دەڵێم ئیحادەی حەیسییەتی لە نەزەر حیزبایەتی‌یەوە لێ بکا، چۆن ئیسحاقی لەنەزەر کوردایەتی و نیشتیمانپەروەریەوە ، حەیسییەتێکی گەورەی هەیە و خۆی شەهیدی ئەو رێگایەشە .


ئایا له سوید، زوڵم له پیاوان ده‌کرێت؟ - Radio Sweden Kurdish - ڕادیۆی سوید - Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nئایا له سوید، زوڵم له پیاوان ده‌کرێت؟\nبڵاو کرایه‌وه måndag 6 juli 2009 kl 16.34\nپارکی ئه‌لمێدالنی ڤیسبی له دورگه‌ی گۆتله‌ند، ته‌نیا مه‌کۆی حیزبگه‌لی په‌رله‌مانی سوید نه‌بوو به‌ڵکوو پێشینه و داڕشتی فه‌رهه‌نگیی ئه‌م هه‌فته‌یه، ده‌رفه‌تێکی زێڕینیشی بۆ گشت ڕێکخراوه و ته‌نانه‌ت کۆمه‌ڵه گه‌وره و بچووکه‌کانی دیکه خوڵقاندووه که بێن و له سایه‌ی سه‌ری وه‌ها ده‌ستپێشخه‌رییه‌ک، خۆ بگه‌یێننه جه‌ماوه‌ر و تووره‌که‌ی دڵیان له لا هه‌ڵڕێژن. یه‌کێ له‌و ڕێکخراوانه بۆ پاراستنی ژینگه له ئاوه‌ڕۆی ئه‌تۆمی ده‌جه‌نگی، ئه‌وه‌ی تریان داڵده‌ی ژنانی زوڵملێکراوی ده‌دا، ئه‌وی دی دژی ئه‌و توندوتیژییانه‌ی به دوای خواردنه‌وه‌ی ئاڵکۆڵ ڕووده‌ده‌ن هه‌ڵوێستی ده‌گرت، یه‌کیان پێشنیارێکی نوێی بۆ سیاسه‌تی کۆچ هه‌بوو، ئه‌وی دی بۆ مافی ژنانی به‌ساڵاچوو له فڵانه کۆمۆندا خه‌باتی ده‌ست پێکردبوو، یه‌کێکی دی ده‌نگی دژی به‌کارهێنانی ئوتومبێل بوو که هه‌وای وڵات ناپاک ده‌کات و پاسکیلی به جێگره‌وه‌یه‌کی باش پێشنیاز ده‌کرد، کۆمه‌ڵه‌یه‌کیش هه‌بوو که ده‌یگوت نابێ مافی سه‌رپه‌رستیی منداڵ پاش جودابوونه‌وه‌ی ژن و مێرد، به شێوه‌ی ئۆتۆماتیک بدرێته دایک. ئه‌و کۆمه‌ڵه‌یه‌ی ئاخر، به سویدی ناوی ئه‌وه بوو: (Pappa-Barn: ett band för livet) واتا باوک و منداڵ، ئاڵقه‌ی په‌یوه‌ندی بۆ ژیان\nدروشمی ئه‌و کۆمه‌ڵه‌یه ئه‌وه‌یه: پێت وایه که منداڵ به هه‌مان ڕاده که پێویستیی به دایک هه‌یه، به باوکیشی هه‌یه؟ ئایا پێت وایه که منداڵی ساوا، مافێکی زۆر ڕوون و نکۆڵی لێنه‌کراو و ده‌سبه‌جێی هه‌یه هه‌م به دایک و هه‌میش به باوک؟ ئایا پێت وایه ده‌زگای خزمه‌تگوزاریی کۆمه‌ڵایه‌تی (socialtjänsten) و ده‌زگای دادپه‌روه‌ری ده‌بێ به شێوازێکی یه‌کسان له ته‌ک باوکان و دایکان، بجووڵێنه‌وه و هیچ فه‌رق و جوداییه‌ک دانه‌نێن؟ که‌وابێ بیری تۆ، له‌گه‌ڵ هی کۆمه‌ڵه‌ی پاپپا ـ بارن ته‌واو ڕێک دێته‌وه.\nسڤێن ئێریک پێترشۆن، جێگری سه‌رۆکی کۆمه‌ڵه‌ی باوک و منداڵ، پاپپا بارن ده‌ڵێ:\nئێمه هه‌زاران دایک و باوکین، هه‌م ژن و هه‌م پیاو، له یۆکمۆک له باکووری سویده‌وه تا ترێلله‌بۆری له خوارووی وڵات که بۆ چه‌سپاندنی یه‌کسانی له نێوان دایکوباوکاندا کار ده‌که‌ین.\nبه‌ڵام ئاخۆ دایک و باوک له جڤاکی ئه‌مڕۆکه‌ی سویددا، خاوه‌ن هه‌ر هه‌مان مافن؟ سڤێن ئێریک پێترشۆن ده‌ڵێ نه‌خێر، مافی یه‌کسانیان نییه، پیاو مافخوراوه.\nسڤێن ئێریک ده‌ڵێ یاسای سوید، ته‌بعیز له پیاوه‌کان ده‌کا. پیاو ته‌نیا ئه‌و کاته‌ی له گه‌ڵ ژنه‌که‌ی ده‌ژی و منداڵێکیان ده‌بێت، ئه‌و کات به شێوه‌ی ئۆتۆماتیکی مافی یه‌کسانی له سه‌رپه‌رستیدا هه‌یه. له گشت حاڵه‌تێکی دیکه‌دا ئه‌وه دایکه که بڕیار ده‌دات پیاو مافی سه‌رپه‌رستیی هه‌بێت یان نا؟ زۆربه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی له کۆمه‌ڵه‌ی پاپپا بارندا ئه‌ندامن له چوارچێوه‌ی ژیانی منداله‌کانیان وه‌ده‌رنراون. ئه‌ویش ته‌نیا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی دایک وای ده‌وێ و ئه‌مه‌ی پێ ڕاحه‌تتره. کاربه‌ده‌ستانیش به بێ هیچ هۆیه‌ک پشتگیری له‌م پێخۆشبوونه‌ی دایکان ده‌که‌ن.\nئایا ئه‌م پرسه به ڕاستی ئه‌وه‌نده گه‌وره‌یه که کۆمه‌ڵگا پێوه‌ی خه‌ریک بێ؟ سڤین ئێریک ده‌ڵێ به‌ڵێ.\nله گوێن ئه‌م کۆمه‌ڵه‌یه، نزیکه‌ی چل هه‌زار منداڵ ئێستا له سویدهیچ په‌یوه‌ندییه‌کیان له‌گه‌ڵ باوکیان نییه. 150 هه‌زاریان مانگێ جارێک یا ره‌نگه له ماوه‌یه‌کی درێژتریش داهه‌ر جارێک باوکیان ببینن. ئه‌و ڕوانگه کۆنه‌ی که ده‌ڵێ منداڵ، له یه‌که‌م قۆناغدا هی دایکێتی، هێشتا له ناو ده‌زگای داد و دایره‌ی خزمه‌تگوزاریی کۆمه‌ڵایه‌تی (socialtjänsten) دا ماوه‌ته‌وه. بێت و باوکێک داوای وه‌رگرتنی به‌رپرسی له به‌خێوکردنی منداڵدا بکات ئه‌وا ده‌یخه‌نه ناو ڕه‌وتێکی دوورودرێژ و شه‌که‌تبار. ئه‌مه‌ش دیاره خه‌سارێکه بۆ ئه‌و منداڵه و سه‌یر ئه‌وه‌یه که کۆمه‌ڵگا به بن چاوی دا ئه‌م زوڵمانه ده‌کرێن و ئه‌ویش هه‌ر بای به بن گوێدا ده‌گوزه‌رێ.\nبه‌ڵام ئایا کۆمه‌ڵه‌که ده‌یه‌وێ شتێک له دایکان بڕفێنێت؟ سڤێن ئێریک ده‌ڵێ نا ئێمه ته‌نیا ده‌مانه‌وێ که باوکانیش خاوه‌نی هه‌ر هه‌مان گرنگی بن بۆ منداڵ و بنه‌ماڵه، که دایکان هه‌یانه. ئه‌م مافه زۆر سروشتییه و ده‌بێ باوکیش هه‌یبێت رێک به‌و شێوه‌یه‌ی که دایکوباوک کاتێ پێکه‌وه‌ش ده‌ژین، هه‌یه‌تی. به‌ڵام ئه‌و کاته‌ی ژن و مێرد لێک جودا ده‌بنه‌وه، ئیدی باوک خاوه‌نی ئه‌و گرنگییه نییه که پێشتر بووی. بۆیه ئێمه هاوار ده‌که‌ین که هه‌ڵاواردن و زوڵم به‌رامبه‌ر به پیاوان ده‌بێ کۆتایی پێ بێت. ئه‌م هه‌ڵاواردنه ده‌کرێ به ڕه‌گه‌زپه‌رستییش پێناسه بکرێت. پیاو نابێ ته‌نیا له به‌ر ئه‌وه‌ی پیاوه، مافه‌کانی پێشێل بکرێت.


پەرلەمانتارێكى یه‌كێتى چه‌ند مه‌ترسیه‌كى دواى كشانه‌وه‌ى ئه‌مریكا ئاشكراده‌كات\n29/07/2021 771 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپه‌رله‌مانتارێكى یه‌كێتى له‌به‌غدا پێیوایه، حكومه‌تى عێراق په‌له‌ى كردوه له‌داواكردن بۆ كشانه‌وه‌ى سه‌ربازانى ئه‌مریكا له‌وڵاته‌كه‌ى، ده‌شڵێت:"بەکشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەعێراق، دەستوەردانەکان بەتایبەت دەستوەردانی تورکیاو ئێران زیاتر دەبێت".\nهەرێم کەمال ئاغا ئه‌ندامى فراكسیۆنى یه‌كێتى‌و هاوكات ئه‌ندامى لیژنه‌ى ئاسایش‌و به‌رگرى له‌ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران ته‌ئكیدده‌كاته‌وه له‌وه‌ى، بەکشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەعێراق دەستوەردانەکان بەتایبەت دەستوەردانی تورکیاو ئێران زیاتر دەبێت.\nئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ى یه‌كێتى به‌ده‌نگى ئه‌مریكاى وتوه، "من له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌م عێراق خۆی بتوانێت له‌سه‌ر قاچی خۆی بوه‌ستێت‌و ڕێگری بكات، بەڵام گومان له‌وه‌نییه دوای كشانه‌وه‌ی سوپای ئه‌مریكا له‌عێراق، ته‌داخولكردنی ئه‌جێندای هه‌رێمایه‌تی له‌سه‌ر خاكی عێراق‌و له‌كاروباری عێراقیش‌و له‌سه‌ر داهاتوی عێراقیش زیاتر ده‌بێت".\nبه‌بڕواى ئه‌و په‌رله‌مانتاره، "ئەگەرچی عێراق توانای نییە بەهێز ڕوبەڕوی پێشێلکاری سەروەرییەکەی ببێتەوە، بەڵام دەبێت لەدوای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەکۆمکاری وڵاتانی عەرەب‌و ئەنجومەنی ئاسایش، کەیسی پێشێلکردنی سەروەرییەکەی بجوڵێنێت".\nئه‌وه‌شى وتووه، "کشانەوەی سه‌ربازانى ئەمریکا له‌عێراق داواكاریه‌كی عێراقیه، ئێمه‌ش وه‌كو كوردستان كه به‌شێكین له‌عێراق، ڕێزی لێدەگرین، بەڵام عێراق لەو بڕیارو داواکارییە پەلەیکرد".


مروچی : 15 فروردین , 1401\n| ماﮟ: 15 01 1401\nپنچمی بهر شه واجه شیخ‌الاسلام ءِ گلگداران که ماں ندای اسلامے تاکبند ءَ شنگ بوتگ، مولانا عبدالعزیز ءِ وفاتے پدی ئێں سالانی بارو ءَ انت\nسۆج: علامه مولانا عبدالعزیز رحمه‌الله ءِ وفات، سال 1366 ءَ ماں ملک ءُ ڈیه ءَ ٹوهێں پێشامدے ات ءُ یکے شه ایران ءِ اهل‌سنت ءُ بلوچستان ءِ همزمانگێں راجدپتر ءِ مزنێں پێشامداں بوتگ. ماں پێسرے گلگدار ءَ اے پێشامدے بارو ءَ گپ بوت، نون لۆٹ اێں شه آ پێشامدے پدے جاوراں په ما گوش ات که گۆں آ رهشۆں ءُ مزنێں پاگواجه ءُ مزن زانتکارے روگ ءَ چه گڑتی ءُ نقصانے په مئے چاگرد ءَ جۆڑ بوت.\nپسه: بسم الله الرحمن الرحیم. مئے، پاگواجه ءُ مردمانی گڑتیاں چنکه سال پێسر ءَ گۆں مولانا ءِ ناجۆڑی ئے گێش بیگ ءَ بنگێج بوت انت. یک رۆچے ماں تهران ءِ دل ءِ شهیدرجایی نادراهجاه ءَ مولانا گۆں دل ءِ سکّێں ناجۆڑی ءَ آماچ بوت که زوت واجه ءَ را په نادراهجاه ءِ هاسێں بهر ءَ برت اش. من ماں نادراهجاه ءَ واجه ءِ بالاسری ات آں. آ درگت ءَ منا اے مارشت بوت که بارێں واجه توانت شه اے نادراهی ءَ رکّیت. بلێں گۆں ڈاکٹرانی جهدان الحمدلله مولانا ءِ جاور وش بوت. وهدے که مولانا ءَ وتی چمان ءَ پچ کرت ءُ دیست ئِے که من دلگراں آں گوشت ئِے: دلگران مه بے الله پاگ گۆں شما انت.\nآ واجه ءَ زانت که ما پچے دلگران اێں. البت که ما په واجه ءِ آخرت ءَ دلگران نه ات اێں، پچےکه آ واجه ءِ بارو ءَ ما ءُ مردمان ءَ حسن ظنے هست ات که آ واجه په جوانی په وتی آخرتے گس ءَ رئوت. بلے مئے دلگرانی په مئے جند ءَ ءُ مردمان ات که پد شه آ واجه ءَ بےکسترپاد ءُ یتیمَ به اێں. مولانا ءَ همےپێم اے شعر ءَ را په من ونت: «اصْبِرْ نَكُنْ بِك صَابِرِينَ فَإِنَّمَا/ صَبْرُ الرَّعِيَّةِ بَعدَ (أَو عِنْدَ) صَبْرِ الرَّاسِ/ خَيْرٌ مِنْ الْعَبَّاسِ أَجْرُك(أو صَبرُکَ) بَعْدَهُ/ وَاَللَّهُ خَيْرٌ مِنْك لِلْعَبَّاسِ» مهتر عبدالله‌بن عباس رضی‌الله‌عنهما درّائێنیت: وهدے منی پسّ، مهتر عباس ءَ وفات کرت، من باز دلگران بوت آں. صحابه ءُ سیاداں آت انت ءُ منا تسلیت اش گوشت. تاں که یک رۆچے یک گیابان‌نندۆکێں عربے آت ءُ منا گۆں هنچێں هبراں تسلیت ئِے گوشت که تاں آ وهد ءَ هچ کسے گپاں نتوان ات منا آ رنگ آرام کنت. آیی اے شعر ءَ را په من ونت: «تو اۆپار کن تاں ما توان اێں تئی کرّ ءَ اۆپار کن اێں، بزان که لس مهلوکان وهدے توان انت اۆپار کن انت که آ مردم که آوانی سرۆک انت اۆپار کنت. نون که عباس بێران بوتگ ءُ تو گۆں آیی غم ءُ جتایی ءَ دێم په دێم بوتگے، مُزّے که پد شه آیی په اۆپارے واستا ترا رسیت په تو گهتر انت؛ بےشک الله په عباس شه تو گهتر انت.» واجه مولانا ءَ ماں چشێں جاور ءَ اے لچه ءَ را په ما ونت ءُ ما را تسلی ئے دات ءُ گوشت ئِے دلگران مه به ات، الله گۆں شما انت.\nوهدےکه آ واجه ءَ وفات کرت، ما باز دلگراں بوت اێں. گۆں آ واجه ءِ وفات ءَ ما دلسۆچێں پس، زانتکارێں رهشۆں ءُ ملکی شخصیتے را شه دست دات. آ واجه ءِ وفات مئے سر ءَ باز گران بوت، بلێں ما برۆسه په الله ءَ کرت ءُ مئے باور همێش انت که شه یک رهشۆن ءُ مزنێں مردمے ءِ وفات ءَ پد، الله تعالی آ چاگرد ءُ مردمان ءَ یله ءَ نه دنت، الله چاره ساز انت. په مئے مردمان هم اے پێشامد ٹوهێں دلگرانی ءِ ات، پچےکه مردمان فکرَ نه کرت که مولانا اینکس زوت وفات کنت ءُ گت اش ءَ نه کرت که اے پێم گۆں مولانا ءِ جتایی ءِ غم ءَ دێم په دێم بےانت.\nهرچی بوت گۆں مولانا ءِ وفات ءَ مزنێں شخصیتے شه مئے میانجین ءَ شت ءُ ما را مارشت بوت که ما یتیم بوتگ اێں. بےشک یتیمانی کسترپاد الله پاک انت. الحمدلله پد شه اے ٹوهێں پێشامد ءَ مئے مردمانی تپاک ءُ یکویی ءَ ٹگل نه وارت ءُ کاران هم گۆں هما بن‌هشت ءِ که مولانا ءَ اێر کرت ات، گۆں الله ءِ فضل ءُ توفیق ءَ په جوانی دیم ءَ شت انت.\nمئے گمان اێش انت که الله ءَ مولانا ءَ را دۆست داشتگ ءُ نه لۆٹ ات ئِے گێشتر ماں دنیا ءَ مان ایت ءُ گۆں رنج ءُ سکّیاں آماچ بیت، پچےکه اگاں مولانا ءِ جانی جاور ءُ همےپێم ملک ءُ دنیا ءِ جاور ماں آ سالاں دلگۆش بےانت، مولانا ءِ سر ءَ باز سکّ بوتگ. اۆگانستان ءِ زۆرگپت ءُ جنگ ءُ اۆدے مردمانی دراں‌ڈیه بیگ ءَ تهلێں جاورے جۆڑ کرت ات. مئے ملک هم گۆں عراق ءَ جنگ ات ءُ ملک ءِ تها هم دگه مشکل هم هست ات که مولانا ءَ را دلگران اش کرت ات. الله پاک ءَ لۆٹ ات که وتی بندگ ءَ شه اے دنیا ءِ گڑتی ءُ دلگرانیاں رکّێن ایت ءُ په ابدمانێں گس ءَ بارت.\nسۆج: پد شه هر مزنێں شخصیت ءِ وفات ءَ که ماں چاگرد ءَ رهشۆنے بوتگ، مهمێں بن‌گپ آیی جانشینی ءُ آیی جنزے دێم ءَ برگ انت، پد شه مولانا عبدالعزیز رحمه‌الله ءِ وفات ءَ اے مسئله چۆں جۆڑ بوت؟\nپسه: چوناهی ءَ پد شه مولانا ءِ وفات ءَ مئے چاگرد ءِ تها آیی جانشینی ءِ بارو ءَ باز هبر نه بوت؛ پچےکه مولانا ءَ وتی زند ءَ واجه رسول الله صلّی‌الله‌علیه‌وسلم ءِ سنت ءِ سر ءَ عمل کرت ءُ نه گۆں هبر ءَ، بلکه گۆں وتی کردار ءَ اے بن‌گپ ءَ را پدَّر ءُ معلومِ کرت. وهدےکه مولانا زاهدان ءَ مه بوتێں یا ناجۆڑ بوتێں آ وڑ کردارے کرت که پهکان اے بن‌گپے بارو ءَ سرپد بےانت. مولانا ءِ ناجۆڑی هپت سال دراج بوت، مولانا ءِ جانشینی ءِ بارو ءَ نه کسے گۆں مولانا ءَ هبر کرت، نه گۆں ما ءُ نه گۆں دگرے.\nپد شه مولانا ءِ وفات ءَ کاراں هما پێسرے رنگ ءَ دێما شت انت. مولانا ءِ جانشینی ءِ بن‌گپ مولانا ءِ لۆگمان ءِ تها هم حل بوت ات ءُ واجه ءِ زهگاں هم اے بارو ءَ پله‌مرز ءُ همراه ات انت، هچ کجامی شه آوان اے بارو ءَ هبرے نه دات. واجه مولانا حکیم ءُ دورچارۆکێں شخصےات، آیی اے بن‌گپ ءَ را وتی زند ءَ گۆں تدبیر ءُ عملی ئێں رهبند ءَ حل کرت ات.\nسۆج: آ هپت سال ءَ که مولانا ناجۆڑ ات ءُ گێشترێں کارانی اگده ءَ را شما را داتگ ات، بارێں شما را په آیی راه ءُ جنزے دێم ءَ برگ ءَ ٹک سۆگه ئِے کرت ات؟\nپسه: آ واجه ءَ بازێں سۆگه ءُ رهبندے پێش داشت ءُ به لهتێں مسائلے اشاره ئِے کرت، بلێں آ واجه ءِ گێشترێں رهشۆنیان عملی ات انت که کارانی اگدهان ءَ منا ئے دات. من شه واجه ءِ نێمگ ءَ ماں سیاسی پڑاں ءُ دولتی دیوانان بهرَ زۆرت، پچےکه حتی دێم شه واجه ءِ ناجوڑی ءَ واجه ءِ جند ءَ ماں هر دیوانے بهر ءَ نه زۆرت، بس ماں هما مهمێں دیوانان وت بهرے زۆرت.\nناجۆڑی ءِ درگت ءَ وهدےکه نه توانت ئِے ماں دیوانان بهر زور ایت، من شه واجه ءِ نێمگ ءَ ماں وڑ وڑێں دیوانان بهر زۆرت که یکے شه آ دیوانان جمعه ءِ امامانی دیوان ات که ماں زاهدان، قم ءُ تهران برجم دارگ ءَ بوت. من اے بارو ءَ شه حضرت مولانا ءَ رهشۆنی ءَ لۆٹ ات ءُ پد شه دیوان ءَ آ دیوانے سرهال ءَ مولانا ءَ پێش داشت آں.\nسۆج: مولانا عبدالعزیز رحمه‌الله ءِ وفات ءِ درگت ءَ ملکی ءُ استانی ذمه‌وارانی همدردی ءُ پدگرد چۆن ات؟\nپسه: مولانا ءِ وفات ملکے تها ءُ ڈن ءَ مان پرشت. ذمه‌واران هم متأثر بوت انت ءُ همدردی اش کرت. مزن رهشۆن ءَ هم ماں کلوه ئے تسلیت گوشت. مولانا ءَ ما را سۆگه کرت ات که پرایی عزا ئے دیوان مه گر اێں. ما بس هما ائولی دو سے رۆچ ءَ نشت اێں که بازێنے شه مردم ءُ ذمه‌واراں په تسلیت ءَ آت انت. پدا لهتے شه ذمه‌واراں په زۆر فاتحه ءِ دیوانے ماں شیعه ئانی مزن مسیت ءَ برجم داشت. چۆں آ دیوان سیاسی ءُ حکومتی دیوانے ات ما هم بهر زۆرت. لهتے شه سۆداگر ءُ دگه پاٹیانی جهگیراں هم لۆٹ ات که فاتحه ءِ دیوان برجم کن انت که ما آوان ءَ سرپدی دات که مولانا ءَ چش وصیت کرتگ ءُ زلورتے نێست. به هرحال ٹوهێں پێشامدے ات ءُ گردان ءَ متأثر ئِے کرت ات. هماپێم که اهل‌سنتان ءَ متأثر ءُ دردمند ئِے کرت ات، بازێنے شه شیعه یان هم متأثر بوت ات انت. حتا سیکان که هندوستان ءِ مردم انت ءُ ماں زاهدان ءَ زندگی کن انت ءُ همسایگ انت، هم متأثر بوت ات انت. مولانا په مردماں پله‌مرز ءُ کۆپگے ات.\nمئے راجدپترے تها زبردستێں پاگواجهاں چه سنی بوتگ انت یا شیعه، مردمانی پله‌مرز ءُ پناهجاه بوتگ انت. اگاں لهتێنے دیدانک تنک انت، آوان شه اے شخصیتاں جتا انت، مولانا کسےات که مردمانی نیاما دگری ئے نه زانت، سرجمان ءَ انسان ءُ الله ءِ بندگے زانت ءُ په گردان دلسۆچی ئے کرت ءُ آوانی خیر ءَ لۆٹوک ات مشکل ءُ سکّیان ءَ رندگیری ئے کرت.\nسۆج: گۆں گهوانی ماں مولانا عبدالعزیز رحمه‌الله ءِ سیرت ءَ ءُ آیی جهدانی چارگ ءَ چش معلوم بیت که آ واجه وتی زندے آخری سے بهر ءَ (شه سیمی دهگ ءِ میانجین ءَ تاں شصتمی دهگ ءِ میانجین ءَ) را که ماں زاهدان ءَ نشتگ ات، په یک دینی ءُ چاگردی جنزے ءِ پراه کنگ ءَ ماں ڈیه ءَ گوازێنتگ، چوناهی ءَ آ جنزے را که واجه ءِ آریپێں پس ءَ ماں سرباز ءُ بنجاهی بلوچستان ءَ بنگێج کرت ات، واجه ءَ آیرا ماں زاهدان ءَ رۆدێنت ءُ به سرجمێں بلوچستان ءَ ءُ ایران ءِ لهتێں بهر ءَ رسێنت ئِے. شما ماں «زندگی‌نامۀ مولانا عبدالعزیز ملازاده رحمه‌الله» کتاب ءِ پێشگال ءَ گوشت ات: «مولانا عبدالعزیز ماں اے ڈیه ءَ یک دینی، علمی ءُ ربێدگی جنزے ءِ بنگێج کنۆک انت. یک جنزے ءِ دێم ءَ برگ باز سکّ نه انت، بلێں یک جنزے ءِ بنگێج کنگ باز سکّ انت.» گۆں اے پژدر ءَ مئے سۆج اێش انت که پد شه مولانا عبدالعزیز ءِ وفات ءَ پرا واجه ءِ جنزے دێم ءَ برگ ءَ چه فکرے زورگ بوت ءُ گۆں چه گرانی ءُ سکّی ءِ دێم‌په‌دێم بوت ات؟\nپسه: وهدےکه واجه مولانا اے ڈیه ءَ آت، هِدا هم چۆ بلوچستان ءِ دگه ڈیهاں علم ءُ زانت شه دینی مسائلاں باز کم ات، اے نازانتی سبب بوت ات که بدعت ءُ خرافات هم جۆڑ بےانت، مردم باز گۆں مشکل ءُ زبهری ءَ آماچ ات انت. وهدےکه مولانا اے ڈیه ءَ آت ءُ اے مشکل ءُ زبهریان دیست ئِے، په اصلاح ءُ جاورے بدل کنگ ءَ باز جهد ئِے کرت. آیی لۆٹ ات که علم ءُ زانت ءُ هدایت ءُ رۆشنایی ڈیه ءِ تها بێت، مردماں گۆں قرآن، حدیث، سنت ءُ مهتر رسول الله صلّی‌الله‌علیه‌وسلم ءِ سیرت ءَ درستی بےانت ءُ آیی رد ءَ کرد کن انت. علم ءُ زانتے کٹگ لس مخلوقانی نیام ءَ باز بیت ءُ آوانی زهگاں به وانگجاه ءُ مزن شهدربرجاه ءَ برو انت، پچےکه بےسواتی باز بوت ات، همےپێم دینی ءُ شرعی علم ءَ کٹ انت. هبرے مجگ اێش انت که مولانا ءِ اصلی ئێں جهد اے بوتگ که مردماں علم ءُ زانت ءُ دین ءُ تقوا ءِ نێمگ ءَ برو انت. مولانا عبدالعزیز رحمه‌الله ءِ جنز همے بوتگ ءُ همے بارو ءَ ماں وتی زند ءَ جهد ئِے کرتگ ءُ هستێں امکانات ءُ بستاراں ءَ په رهوت گۆں وڑ وڑێں مردماں ءُ آوانی هدایت ءَ کارمرز ئِے کرتگ.\nدارالعلوم زاهدان ءِ بن‌هشت ءَ را که مولانا ءَ اێر کرتگ، آیی ائولی کاراں ماں پێسرے مسیت جامع ءَ (نونێں مسیت عزیزی) بوتگ انت ءُ مولانا ءَ گۆں دعا ءُ زاری ءَ اے وانگجاه ءِ کار ءَ بنگێج کرتگ. په دارالعلوم زاهدان ءِ جا ءِ گچێن کنگ ءَ زاهدان ءِ مردمانی نیام ءَ اختلاف پێش آت ات که جاگه ئِے کجا بیت که گۆں دعا ءُ قرعه کشی ءَ نونێں جا گچێن کنگ بوت ات.\nشه اۆد ءُ پد مولانا هر سال که په حج ءَ شتگ ماں صحرای عرفات ءَ په اے وانگجاه ءِ دێمروی ءُ مقبولیت ءَ دعای کرتگ. ماں سال 1350 ءَ که دارالعلوم زاهدان ءِ کار نۆکێں جاگه ءَ بنگێج بوت، بنداتی وانگجاهے ات، بلێں په مولانا ءِ دعا ءُ اخلاصانی برکت ءَ دێمروی ئِے کرت. مولانا شه دارالعلوم بنگێجے درگت ءَ تاں وتی عمرے گڈی سالاں دارالعلوم ءِ بارو ءَ گڑتی ئے داشت که بارێں کار ءُ دێمروی ئِے چۆنَ بیت. بلێں وتی زند ءِ گڈی سالاں دارالعلوم ءِ دێمروی ءِ بارو ءَ بێسه ئِے کرت. مولانا ءَ ناجۆڑی ءِ درگت ءَ وانگجاه ءَ کات ءُ درچکانی ءِ ساهگ ءَ نشت ءُ پد ءَ په گس ءَ شت. واجه ءِ مهر گۆں دارالعلوم ءَ سکّ باز ات ءُ هاس دلگۆشے کرت که اے علمی ءُ هێلکاری وانگجاه دێمروی کنت. یک برے من واب دیست که وانگجاهے میانجینے قدیمی ئێں ساختمانے آخری کۆٹی ئے تها طالب حدیثَ وان انت. آ وهد ءَ ما اِدا کلاس حدیثَ نه داشت. من وتی واب ءَ را په مولانا ءَ بیان کرت، باز وشّال بوت.\nمولانا ءَ په دینی جهدانی پراه کنگ ءَ ءُ مسیت ءُ وانگجاهانی بندگ ءَ ماں اے ڈیه ءَ ءُ استان ءَ ءُ لهتے دگه استاناں الهام‌بخش ءُ موثرێں نقشے داشتگ. گۆں وڑ وڑێں ڈیهانی مردماں رهوت ئِے داشتگ ءُ مردماں هم شه وڑ وڑێں ڈیهاں په واجه ءِ گندگ ءَ آتگ انت.\nگندءُنند گۆں واجه ءَ باز تأثیردار بوتگ ءُ آیی دیوان علم ءُ تقوا ءُ خداترسی ئے دیوان ات. آوان که شه وڑ وڑێں ڈیهان واجه ءِ دیوان ءَ بهر زرتگ پایدگ ءُ سۆب اش کٹتگ ءُ آیی رهشۆنی ءُ دلبڈی بازێں کار ءُ کردانی سبب بوتگ انت. آ واجه هاسێں ءُ دورچارۆکێں انسانے بوتگ که گۆں وتی شیواری ءُ برزێں فکر ءَ انچێں چیزانَ دیستگ ءُ مارشت ئِے کرتگ که ما نه دیستگ ءُ مارشت نه کرتگ. بازێں پێشامدے که ما آوانی گمان ءُ پێش‌گندی ءَ نه کرتگ، مولانا ءَ آوانَ زانتگ ءُ پێش‌گندی ئِے کرتگ.\nپد شه مولانا رحمه‌الله ءِ وفات ءَ الحمدلله آیی راه ءُ جنز گۆں الله ءِ توفیق ءُ واجه ءِ پێسرے رهشۆنیاں دێم ءَ شت. په ما ءُ مردماں سکّی ءُ مشکل هم جۆڑ بوت که البت اِدا آوانی بیانے جا نه انت.\nسۆج: واجه مولانا عبدالعزیز ءِ رهوت گۆں آدگه پاگواجهاں ءُ همےپێم آوانی رهوت گۆں مولانا ءَ چۆں ات؟\nپسه: مولانا ءَ علما ءُ پاگواجهانَ باز حرمتَ کرت که آیی جۆڑه کمتر جائے گندگَ بوت. آیی درّائێنت که واجه ءِ آریپێں پس ءَ مولانا عبدالله رحمه‌الله آیرا سۆگه کرتگ که دگه علما ءُ پاگواجهانی حرمت ءَ دار ایت، هرچۆں که علم ءُ زانت اش کم بیت، پچےکه علم حرمت دار ایت. همےپێم گوشتگ ئِے که هرکس علمائانی حرمت ءَ سات ایت، علم آیی کهۆلے تها مان ایت. شاید اێشی حکمت اێش بیت که هرکس عالمانی حرمت ءَ سات ایت، آیی لۆگمان ءُ زهگاں اێشرا گند انت ءُ علم ءُ پاگواجهانی حرمت ءُ عزت آیی کهولے دلانی تها پتر ایت.\nپاگواجهانے که زاهدان ءَ به یهتێن انت ءُ شپ ءَ همدا منتێن انت، گێشتر به مولانا ءِ گس ءِ مهمانجاه ءَ نشت انت ءُ همۆد ءَ آوانی پذیرایی ءُ حرمت ءُ عزتَ بوت. مولانا ءَ درس تفسیرے داشت که سرجمێں سال ءَ هر رۆچ برجم دارگَ بوت، وهدےکه زبردستێں پاگواجه ئے مولانا ءِ مهمان بوتێں، گڑا واجه ءَ همایرا گوشت که تو مرۆچی منی جاه ءَ درس دے. همےپێم شه مهمان ءَ لۆٹ ات ئِے که نماز دنت. واجه ءَ گوشت که یک گَشتے پاگواجه ئے شه دگه ڈیه ئے آت ات، آیی من ءَ گوشت که عجیب انت که شما هر پاگواجه ئے را مۆکلَ دےات که شمے بدل ءَ نماز دنت! مئے ڈیه ءَ اے وڑ نه انت، اگاں کسے لۆٹ ایت محرابے نێمگ ءَ برئوت، جامگے شه پشت ءَ گر اێں ءُ کشّے کن اێں ءُ نه هل اێں ئِے که مئے جاه ءَ نماز دنت!\nمولانا شخصےات که الله تعالی آیرا بازێں کمالاتے داتگ ات ءُ سستی ءُ ضعفے نه داشت، کسے که پوره بیت شه دگران نه ترس ایت که جاهے گر انت، بلێں کسے که کمی داشته بیت گڑا شه دگراں ترس ایت که نباد ءَ آیی جاه ءَ گر انت.\nسۆج: مولانا عبدالملک، مولانا ءِ ٹوهێں زهگ ءَ پد شه آ واجه ءِ وفات ءَ چه نقشے داشت ءُ چه پێشامدے سبب بوت که ماں سال 1368 ءَ شه ملک ءَ ڈنّ ءَ بروت؟\nپسه: مولانا عبدالملک ماں دارالعلوم زاهدان ءَ سبکّ دات ءُ اد ءَ کۆٹی ءُ کارگسے داشت ئِے. برےبرے هم ماں آدێنگ ءِ دیوان ءَ گشتانکے دات. آیی [شه سال 1358 ءَ] ماں سرکاری وانگجاهاں وانێنۆکےات. وهدےکه ما شه آیی لۆٹ ات که دارالعلوم زاهدان ءَ سبکّ دنت، مهتر مولانا عبدالعزیز ءَ گوشت که شما یا مولوی عبدالملک ءَ به هل ات که پیلَو ماں سرکاری وانگجاهاں درس دنت یا ادا بیار ات ئِے، دو جاه ءَ کار سکّ انت. چۆں سهب ءَ که ادا سبکّے وهد ات باید په برزی وانگجاه ءَ شتێں ءُ اۆد ءَ درس ئِے داتێں، مولانا ءِ دیدانک اێش ات که مولانا عبدالملک شه سرکاری وانگجاه ءَ جتا مه بیت ءُ گوشت ئِے ما ماں سرکاری وانگجاهاں پاگواجه کم دار اێں، باید به اۆدا گێشتر دلگۆش کن اێں. گڑا گوشت ئِے اگه لۆٹ ات آ دارالعلوم زاهدان ءَ هم سبک دنت، گڑا آیی سبک ءِ وخت انچێں زمانے بیت که گۆں برزی وانگجاه ءِ درساں همدپ مه بیت.\nمنی ءُ مولانا عبدالملک ئِے میانجین ءَ جهلێں رهوتےات. ما هردوئانی مارشت اێش ات که ما مولانا عبدالعزیز رحمه‌الله ءِ زهگ ءُ آیی لۆگمان اێں.\nآ واجه ءِ ملک ءِ ڈنے روگے سبب اێش ات که هما درگت ءَ منی زهگے ناجۆڑ ات ءُ من پرایی علاج ءَ مشهد شت ات آں. جمعه بوت ءُ ما انگت مشهد ات اێں. مولانا عبدالملک زاهدان ات ءُ جمعه ءِ نماز ءَ امامت ئِے کرت. البت من کمے تکانسر ات آں پچےکه هما هپتگ ءِ چارشمبی یا پنچشمبی ءِ رۆچ ءَ پێشامدے بوت ات. پلیس ءَ یک مردمے را ماں زاهدان ءِ دگاں گۆن دات ات ءُ تیر کرت ات. همے پێشامد ءِ سبب ءَ شهر ءِ جاور گڑبڑ ات. همے پێشامد ءَ مولانا عبدالملک ءَ را دلگران کرت ات ءُ سبب بوت که په ترۆندی آیی کنۆکان ءَ هبر دنت. آیی وتی هبرانی تها گوشت ات که ما نزان اێں ادا جمهوری اسلامی انت یا فلسطین ءِ زۆرگپتگێں ڈگار انت که انتظامی واکاں گۆں مردماں چشێں کار کن انت.\nشه همے هبران ءُ پد آیرا په تهران اش لۆٹ ات. آیی گوشت اگاں من تهران ءَ برو آں من ءَ بندیگ کن انت، پچےکه پێسر ءَ هم آیرا بندیگ ءِ تجربه اَت ات. گوشت ئِے دگه بندیگے ءِ وس ءَ نه دار آں، پمێشا ملک ءَ را یله ئِے دات ءُ په ڈنّ ءَ شت.\nمن باز جهد کرت که آیی اراده ءَ ٹگلێن آں. گوشت آں په تهران ءَ برو ات، ان‌شاءالله کار به بندیجاه ءَ نه کش ایت، په سلامتی رو ات ءُ واترّ به اِت، اگاں شما را بندیگ اش کرت ما رندگیری کن اێں. گوشت ئِے رندگیری ماں اے جاور ءَ سۆبے نه دار ایت. چهرگ ءَ یکے آیرا هال دات ات که اگاں تهران ءَ بروت پکّا بندیگ ئِے کن انت. پمێشا اراده ئِے کرت که شه ملک ءَ در بیت.\nسۆج: واجه مولانا! ائولی رمب شه دارالعلوم زاهدان ءِ زانت دربرۆکاں دو سال پد شه دارالعلوم زاهدان ءِ بن‌هشت اێرکنۆک ءِ وفات ءَ ماں سال 1368ش. ءَ سبکّ ءَ را هلاس اش کرت. اے پێشامد ءُ همےپێم ائولی مراگش ءِ باروءَ گێشتر سرکِچ دےات.\nپسه: دارالعلوم زاهدان ءِ دێمروی یکے شه مولانا عبدالعزیز رحمه‌الله ءِ ٹوهێں واهشت ءُ دلے لۆٹاں ات. هماپێم که من گوشت آ واجه وتی عمرے گڈی سالاں، هرسال ءَ په حج ءَ شت، آ واجه ءِ همراه ءُ دگه حاجیاں نکلَ کرت که مولانا ءَ مدام وتی دعایانی تها ماں صحرای عرفات ءَ په دارالعلوم ءِ دێمروی ءَ دعا کرت. الحمدلله وتی عمر ءِ گڈی سالاں بێسه ئِے کرت که اے وانگجاه سال په سال دێمرویَ کنت.\nمهتر مولانا چنکه سال ماں سرکاری وانگجاهاں وانێنۆکےات. گڈی سالاں ما را گوشت ئِے شما رندگیری کن ات تاں آموزش ءُ پرورش مۆکل دنت من سرکاری وانگجاهانی بدل ءَ همدا سبکّ دےآں ءُ په طالباں هزمت کن آں. آموزش ءُ پرورش ءَ هم منّ ات ءُ واجه دارالعلوم ءَ آت. وهدےکه ناجۆڑی ئِے گێشتر بوت ءُ نه توانت ئِے سبکّ دنت، وانگجاه ءِ درچکانی ساهگ ءَ کۆنٹے ءِ سر ءَ نشت ءُ ما شه واجه ءَ بهر زۆرت. الحمدلله مولانا ءِ دل ءِ وڑ ءَ دارالعلوم ءِ دێمروی بنگێج بوت ءُ دو سال پد شه واجه ءِ وفات ءَ ائولی رمب ءَ شه دارالعلوم ءِ طالباں سبکّ ءَ را هلاس کرت ءُ یکے شه مولانا ءِ واهشتاں پێلو بوت ءُ ائولی ختم بخاری ءِ مراگش ماں سال 1368 ءَ برجم دارگ بوت.\nشه آ رمس ءَ پد اے مراگش هر سال گهتر ءُ ٹوهتر برجم دارگ بوت. شه سال 1371 ءَ ما شه آدگه اهل‌سنتێں ڈیهانی پاگواجهاں هم لۆٹ ات که ماں اے مراگش ءَ بهر زور انت. اے مراگش ءِ ائولی نام «ختم صحیح بخاری ءِ دیوان» ات که پدا نام ئِے «دارالعلوم زاهدان ءِ طالبانی زانت دربرگ ءِ دیوان» بوت. تاں چنکه سال اے مراگش گۆں پاگواجه ءُ اهل‌سنتانی مزنێں شخصیتاں شه ملک ءِ وڑ وڑێں ڈیهاں ءُ لهتێں شه پارلمان ءِ جهگیر ءُ ملکاری ذمه‌وارانی حضور ءَ برجم دارگ بوت. شه سال 1382 تاں 1388 ءَ هرسال زبردستێں پاگواجهاں شه ملک ءِ ڈن ءَ ماں اے مراگش ءَ مهمان بوتگ انت. چۆ مولانا فضل الرحمن، پاکستان ءِ جمعیت علمای اسلام ءِ رهشۆن، مولانا مفتی محمدرفیع عثمانی جدّه ءِ مجمع فقه اسلامی ءِ پێسرێں نائب رئیس، مولانا محمدسالم قاسمی، هند ءِ دارالعلوم دیوبند ءِ سرمستر، شیخ اسامه الرفاعی شه سوریه ءِ زبردستێں پاگواجهاں ءُ دگه بازێں زبردستێں پاگواجهاں شه پاکستان، هند، سوریه، عربستان، ترکیه، اۆگانستان، تاجیکستان، عراق، سودان ءُ دگه ملکاں ماں اے مراگش ءَ بهر زۆرتگ ءُ گشتانک اِش داتگ.\nمۆمن، زانت‌دۆست ءُ پاگواجه‌دۆستێں مردمانی بهر زورگ ماں اے مراگش ءَ شه شهر ءُ استان ءُ ملک ءِ وڑ وڑێں ڈیهاں الحمدلله سال په سال گێشترَ بوت. ائولی سالاں مراگش ماں مسیت جامع مکی ءَ برجم دارگَ بوت، بلێں وهدےکه جمیعت باز بوت، شه سال 1384 ءَ مراگش ءِ جا به ائیدجا ءَ لڈێنگ بوت.\nما گۆں دو مول ءُ مراد ءَ شه ڈن ءِ مهماناں لۆٹ ات که ماں اے مراگش ءَ بهر زور انت؛ یکے اێش ات که اهل‌سنتانی زبردستێں پاگواجهاں ایران ءَ بیا انت ءُ گند انت که اهل‌سنتاں ماں ایران ءَ آزاتی دار انت ءُ توان انت په وت دینی بنجاه جۆڑ کن انت ءُ وتی دینی مسائلان ءَ هێل دےانت ءُ اے رنگێں ٹوهێں مراگش برجم دار انت. دگه اێش که ما لۆٹ ات گۆں اے شت ءُ آتاں شیعه ءُ سنیانی نیام ءَ ماں دنیا ءَ یکّویی بیت، اے کارے ات که شه مئے دست ءَ بوت. آ پاگواجهاں هم که ما آوان ءَ ادا لۆٹ ات، ماں وتی ملکاں شه اهل‌سنتانی اثردارێں شخصیتاں ات انت ءُ لهتێں شه آوان ملکی ءُ میان استمانی شخصیت ات انت که ملکے سفر اشَ کرت که آیی گشترێں نندۆک شیعه ات انت. ادا کات انت ءُ گۆں جوانێں چمچاری ءُ تأثراں په وتی ملک ءَ واتر بوت انت. همے پێم ما لۆٹ ات که ابید شه اے پاگواجهاں شه اسلامی دنیا ءِ ربێدگی ءُ زانشتجاهی شخصیتاں هم دعوت کن اێں تاں دیوان ءِ اثر ءُ برکتاں گێشتر بےانت. بلێں ارماں که گۆں سال 1388 ءِ پادبندی ءُ سکّیاں که حکومت ءَ جۆڑ کرت انت، نه بوت که اے مول ءُ مراداں آ رنگ که ما لۆٹ ات دێم ءَ برو انت. امێت دار اێں که ماں آیوک ءَ اے پادبندیاں زورگ بےانت ءُ دوارگ چشێں زبردستێں پاگواجهانَ ماں اے مراگشاں گند اێں ان‌شاءالله.\nسۆج: شه اسلامی انقلاب ءِ پیروزی ءَ ماں سال 1357 ءِ بهمن ءَ تاں سال 1360 ءَ اهل‌سنتانی هوری ماں ملکی ءُ سیاسی پڑان پدّر ات ءُ وتی لۆٹانَ په جوانی رندگیری اشَ کرت، بلێن شه شصتمی دهگ ءِ اول ءَ تاں هپتادمی دهگ ءِ اول ءَ اے مشارکت جهل آتگ ءُ به کمترین کساس ءَ رستگ. په درور اهل‌سنتانی جهگیراں ماں پارلمان ءَ باز کم بوتگ انت که ماں پارلمان ءِ اولی دوره ءَ تاں سێمی دوره ءَ یک بلوچ ءُ اهل‌سنتێں جهگیر ءِ شه زاهدان ءَ که بلوچستان ءِ مزن‌ترێں شهر ءُ استان ءِ بنجاه انت، ماں پارلمان ءَ نبوتگ.\nپسه: هان، اهل‌سنتانی هواری ماں انقلاب ءِ ائولی سالاں زبر پدّر ات. به هر حال گۆں نۆکێں حکومت ءِ آتن ءَ بازێں گڑتی ءُ امێتداری ءِ هست ات ءُ اے بابت ءَ بازێں جهد ءُ رندگیری ءِ بوت. بازێں نیاد ءُ گندءُنندے شه اهل‌سنتانی پاگواجه ءُ شهسسایانی نێمگ ءَ گۆں انقلاب ءِ مزن رهشۆن ءَ ءُ ادارکێں دولت ءُ شورای انقلاب ءِ شخصیتان بوت، حزب اتحادالمسلمین ءِ بن‌هشت اێر کنگ، بهر زورگ ماں جمهوری اسلامی ءِ رفراندوم ءُ مجلس خبرگان ءِ گچێنکاری ءَ ءُ همےپێم اهل‌سنتانی جهگیرانی بهر زورگ ماں بنیادی کانودے جۆڑ کنگ ءُ وتی پدرێں دیدانکانی جار جنگ ءُ انتقاد شه لهتێں بندان که گۆں بنیادی حقان ءُ چاگردی آزاتیاں همگرنچ بوتگ انت، رندگیری شه راج ءُ مذهبانی لۆٹان ءُ شورای شمس (ایران ءِ اهل‌سنتانی بنجاهی شورا) ءِ بن‌هشت ایر کنگ، یک بهرے شه اے جهداں بوتگ انت. بلێں پد ءَ مسائل ءِ پێش آت که اهل‌سنتانی حضور ماں وڑوڑێں پڑاں کم بوت.\nهمارنگ که ما گوشت پارلمان ءِ ائولی، دومی ءُ سێمی دور ءَ شه زاهدان ءَ اهل‌سنتێں جهگیرے ماں پارلمان ءَ نه بوتگ؛ البت بلوچستان ءِ آدگه شهرانی جهگیراں اے درگت ءَ بلوچ ءُ اهل‌سنت بوتگ انت. بلێں ماں زاهدان ءَ که استان ءِ بنجاه انت، پارلمان ءِ گچێنکاری ءِ ائولی ءُ دۆمی دور ءَ په آ درگت ءِ جاور ءُ پێشامدانی خاطر ءَ مردمان باز ماں گچێنکاری ءَ بهر نه زۆرت ءُ هاسێں رهبند ءِ گچێں نه بوت. بلێں په سێمی دور ءَ یک زانشتجاهی ئێں واجه‌کارے به نام آخرداد ریگی وتی نام دات، بلێں منّگ نه بوت. داں اے درگت ءَ زاهدان ءِ مردماں اے بن‌گپے سر ءَ باز آزگ‌سما نه ات انت ءُ گوشت اش هرکس گچێں بیت، چه سنی یا شیعه فرقے نه کنت، پچےکه زاهدان ءِ مردمانی جهگیر انت ءُ په گردان جهدَ کنت. بلێں آوان که اے دورهاں گچێں بوت انت په اهل‌سنتاں هچ کارے نه کرت اش. همےپێم یکے شه آوان ماں پارلمان ءَ گوشت ات که بلوچ ءُ اهل‌سنتاں ماں زاهدان ءَ باز کم انت ءُ نه توان انت په وت جهگیرے گچێں کن انت. وهدےکه مردماں اے هبر ءَ اُشکت آزگ‌سما بوت انت ءُ شه اۆد ءُ پد حضور ماں گچێنکاریاں ءُ وتی جندے جهگیرے گچێن کنگ په آواں مهم بوت. په چارمی دۆر شه پارلمان ءِ گچێنکاری ءَ [رمس 21 فروردین 1371ش] دو نپر شه اهل‌سنتانی نامزداں منّگ بوت انت که آسرات ءَ مدد آذرکیش شه اهل‌سنت ءُ بلوچانی نێمگ ءَ گچێن بوت ءُ زاهدان ءِ اهل‌سنتان پرێشی که نشان دےانت پێسرے جهگیرے هبراں که گوشتگ ات اهل‌سنتان بازێں آباتی ءِ نه دار انت، رد انت، په بازی ماں گچێنکاری ءَ بهر اش زۆرت ءُ مدد آذرکیش ءَ به پارلمان ءَ رسێنت اش. اے پێشامد ءَ نشان دات که آ جهگیرے هبر که گوشتگ ات اهل‌سنتاں ماں زاهدان ءَ باز کم انت ردێں هبرےات، بلکه اے شهرے گێشتر مردم اهل‌سنت انت.\nاێشرا هم گوش اێں که زاهدان ماں سیستان ءُ بلوچستان ءَ، بلوچستان ءِ بهرے تها انت که شه قرناں پێسر ءَ آیی جائی‌ئێں جاهمنند بلوچ ءُ اهل‌سنت بوتگ انت ءُ آدگه نندۆکاں که شه دگه راج ءُ مذهباں انت، پد ءَ وهدےکه زاهدان شهر بوتگ ءُ گارگساں جۆڑ بوتگ انت ءُ استان ءِ بنجاه بوتگ ءُ آیی جغرافیایی، اقتصادی ءُ سیاسی جاگه برز شتگ، شه ڈن ءِ استاناں ادا آتگ انت. اے نۆکێں نندۆکاں گۆں جائی‌ئێں جاهمننداں په جوانی زندگی کرتگ ءُ یک ءُ آدگرے حرمت ءُ عزت ءَ داشتگ اش. شه پارلمان ءِ چارمی دۆر ءِ گچێنکاری ءَ پد، اهل‌سنتانی حضور ماں گچێنکاری ءُ سیاسی پڑاں رۆچ په رۆچ گێشتر بوت.\nسۆج: یکے شه شصتمی دهگ ءِ گڈی سالانی پێشامداں اۆگانستان ءِ استمان ءِ پیروزی ات که ملگرێں شوروی ءَ را پرۆش اش دات. شه اۆد ءُ پد دنیا ءِ مردماں مزنێں ٹگلے دیست که آ شوروی ءُ کمونیزم ءِ پرۆش ات، شمے ریس ءُ پریس آیی بارو ءَ چےانت؟\nپسه: اے چیز شه آ سالان ءُ همزمانگێں دورے مهمێں پێشامداں ات. روس ءُ شوروی ءِ سرۆکاں گۆں بێڑ به اۆگانستان ءَ ٹوهێں ءُ مهمێں مول ءُ مرادَ داشت. یکے اێش که شه اۆگانستان ءُ رۆدراتکی بلۆچستان ءَ به دریاب ءُ هندِ دریاب ءَ رس انت، پمێشا آوان پرے رهبند ءِ دێم ءَ برگ ءَ هم ماں اۆگانستان ءُ هم ماں رۆدراتکی بلوچستان ءَ جهد کرت ات ءُ په وت دۆزواه جدءُهل اش کرت ات ءُ ماں اے ڈیهاں بازێنے شوروی ءُ کمونیزم ءِ پله‌مرز بوت ات انت. وهدےکه شوروی اۆگانستان ءَ آت بازێنے شوروی ءِ دوزواه ات انت ءُ شوروی هم په نیمون پله‌مرزی شه آوان اۆگانستان ءَ آت ءُ آ ملک ءَ را گپت ئِے.\nگڑا چیزے که اۆگانستان ءَ را شه شوروی ءِ دست ءَ رکّێنت آ جهاد ات. پاگواجهاں شوروی ءِ هلاپ ءَ جهادے فتوا ءَ دات، بازێں مردمے شه اۆگانستان ءَ په ایران ءُ پاکستان ءُ دگه ملکاں لڈ ات انت. ترندێں جنگ ءُ جهاد ءِ ماں اۆگانستان ءَ شوروی ءِ خلاف ءَ بنگێج بوت. هشرکارێں واکاں شه اسلامی ملکاں اۆگانستان ءَ آت انت ءُ سالاں گۆں شوروی ءَ جهادش کرت. آسرات ءَ جهاد ءِ سبب ءَ شوروی ءَ که آ زمانگ ءَ شه دنیا ءِ شهرزۆراں ات، پرۆش وارت. نونێں روس هجبر آ زمان ءِ شوروی ءِ زۆر ءُ جاگه ءَ نه دار ایت. آ زمان ءَ تیوگێں دنیا ءِ ملکاں ءَ شه شوروی ءَ چمّ جت. امریکا ءُ لهتێں دگه شه ملکان گوشت که شوروی ءُ کمونیزم لۆٹ انت دنیا ءَ گر انت. جهاد سبب بوت که شوروی ءِ زۆر ءُ شأن پرۆش بوارت. جهاد سبب بوت که شوروی ءِ جنگ ءِ هرچاں باز بےانت ءُ پمێشا پرۆش وارت. شوروی به وتی مراد ءَ نه رست ءُ وتی واکانَ شه اۆگانستان ءَ درِ کرت. گڑا شه تها هم پرۆش وارت ءُ بازێں ملک ءِ وت‌واجه بوت انت.\nپد شه شوروی ءَ امریکا ءَ اۆگانستان ءَ را گپت. امریکاییاں گوشت که روس ءُ شوروی ءِ رهبنداں رد بوتگ انت، پمێشا ماں اۆگانستان ءَ پرۆش اش وارتگ، بلێں مئے رهبنداں ٹک ءُ صحیح انت ءُ ما سۆبێںَ به اێں. آ زمانگ ءِ جاور ءُ امکانات ءُ نونێں جاور ءُ امکاناتانی نیام ءَ هم دگری است. امریکا ءَ ءُ آیی هم‌تپاکاں گۆں وتی پهکێں ادعائاں بیست سال انت که ماں اۆگانستان ءَ منجار انت ءُ مسلماناں جهادَ کن انت. آواں به اۆگانستان ءِ مردماں باز نقصان رسێنت ءُ شه آوانی جند ءَ هم باز کشگ بوت. میلیارد ڈالر په جنگ ءَ هرچ اش کرت که آوانی ءِ اقتصاد ءَ ٹوهێں نقصانے دیست.\nآسرات ءَ هما دوحه ءِ منگنامه بوت که امارت اسلامی ءُ امریکا ءِ جهگیراں امضا کرت که آیی بزانت همێش ات که امریکا ءُ آیی هم‌تپاکاں پرۆش وارت ءُ به وتی مراداں نه رست انت.\nجهاد ءُ ملگرانی دێم ءَ اۆشتاتن ءَ اے گشت ءَ هم پیروزی آورت ءُ معلوم بوت که امریکاییانی رهبنداں هم اۆگانستان ءِ بارو ءَ رد ات انت. اے پێشامد په اۆگانستان ءِ مردماں ءُ طالباں ٹوهێں پیروزی ءِ مارگ بیت که آوان بیست سال گۆں ملگراں ءُ درامدێں واکاں جنگ ءُ جهاد کرت ءُ آسرات ءَ هم سۆبێں بوت انت. آوان نشان دات که هچ کس ماں دنیا ءَ نه توانت گۆں ملگری ءُ جنگ ءَ دگه ملکے ءِ تها دخالت کنت.\nچوناهی ءَ جهاد حق ءُ باطل ءِ جنگ انت که حق سۆبێں انت ءُ اے باز ٹوهێں سربرزی ءِ انت په آوان که ماں اۆگانستان ءَ جهادش کرت ءُ گوشت اش نه هل اێں ملگرێں واکاں مئے ملک ءِ تها نند انت. اۆگانستان اۆگانانی ملک انت ءُ آوان وت باید وتی ملک ءِ تها حکومت کن انت.


ئەرشەد ساڵحی، سەرۆكی بەرەی توركمانی عێراقی و پەرلەمانتاری شاری كەركوك لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق لەبارەی گۆڕانكارییە دەستوورییەكان، دامەزراندنی كۆمسیۆنی نوێی هەڵبژاردنەكان و نەخشەرێگای بەرەی توركمانی عێراقی بۆ چارەسەری كێشەكانی عێراق، وەڵامی پرسیارەكانی هەفتەنامەی تەبا دەداتەوە كە ئەو هەفتەنامەیە لەلایەن ئەو حزبەوە پشتیوانی دەكرێت.\nپ: رێكارەكان بۆ گۆڕانكاری دەستووری عێراق دەستیان پێكردووە. وەكو لایەنە توركمانییەكان، ئەو ماددانە كامانەن كە داواتان كردووە بۆ نەتەوەی توركمان لە دەستووری عێراقیدا جێگیر بكرێت؟\nئەرشەد: وەكو پرەنسیب زمانی توركمانی وەكو زمانی سێیەم لە ماددەی چوارەمی دەستووری عێراقدا باسی لێوەكراوە بە تایبەتی لە ناوچە توركمانییەكان. لە هەمان كاتدا دەستووری عێراقی مافە نەتەوەیی، كەلتووری و ئیدارییەكانی توركمانی لەگەڵ كەمینەكاندا باس كردووە. لە ماددەی ١٢٥ دەستووری عێراقی تەنها بۆ یەزیدی، شەبەك و مەسیحی لەگەڵ توركمان نووسراوە. لە كۆبوونەوەكاندا داواكارییەكانمان خستەڕوو. داوامان كردووە مافی توركمان وەكو پێكهاتەیەكی سەرەكی لە دەستووری عێراق جێگیر بكرێت نەك لەگەڵ كەمینەكان. لە هەمان كاتدا داوامان كردووە كە مافە نەتەوایەتی، ئیداری، كەلتووری و كۆمەڵایەتییەكانی ئەوانیش بنووسرێتەوە.\nبێگومان لەم پرسەدا هەر كێ هاوكاریمان بكات ئێمە سوپاسگوزاری دەبین. لەم پرسەدا بە تایبەتی چاوەڕێی پاڵپشتی پارتە كوردییەكانین. چونكە ئەگەر كورد وەكو نەتەوە داوای مافەكانیان بكەن، پێویستە لەپاڵ مافەكانی خۆیاندا بەرگری لە مافی ئەوانی دیكەش بكەن و پاڵپشتییان بكەن. ئەگەر بەم جۆرە كار بكەن زۆر گونجاوتر دەبێت. بەم هۆیەوە لەم پرسەدا دەمانەوێت كوردیش لەپاڵ توركمان بوەستێت و پشتگیری ئەو یاسایانە بكات.\nپ: لەم بارەیەوە هیچ كۆبوونەوەیەكتان لەگەڵ پارتە كوردییەكان ئەنجام داوە؟ پاڵپشتی ئەو ماددەیە دەكەن؟\nئەرشەد: ئێمە بێگومان چەندین جار خوێندنەوەی ئەو ماددانەیان بۆ دووبارە دەكەینەوە و بە دڵنیاییەوە دوای خوێندنەوەی ماددەكان داوای پاڵپشتییان لێدەكەین. بەم جۆرەش نیازپاكی كورد لەبەرامبەر توركماندا دەبینین. چاوەڕێی ئەوەین كورد هەنگاوی ئەرێنی بنێت بۆ ئەوەی نیازپاكی خۆی بسەلمێنێت.\nپ: ئەو داواكارییانەی لە ژێر ناونیشانی مافەكانی توركمان پێشكەشتان كردووە، لەلایەن پارتە سیاسییەكانی عێراقەوە چۆن پێشوازی لێدەكرێت؟\nئەرشەد: ئەو پارتانەی لە بەغدادن، جا چ شیعەكان بن چ سوننەكان، لەگەڵ ئەوەدا نین توركمان بە كەمینە ناوبندرێت. چونكە توركمان بە سیستەمی كۆتا بەشداری هەڵبژاردنەكان ناكات. لە رێگەی ناوچەكانی هەڵبژاردنەوە بەشداری دەكەن. بەڵام كەمینە ئایینییەكان لەرێگەی ئەو كۆتایەی بۆیان دیاری كراوە بەشداری لە هەڵبژاردنەكان دەكەن. بەم هۆیەوە شیعە و سوننەكان پاڵپشتی ئەو داواكارییەی توركمان دەكەن. تەنها كورد دەمێنێتەوە. ئەگەر پاڵپشتی كوردیش بخەینە پاڵ پاڵپشتییەكانی دیكە ئەوە داواكە زۆر بەهێز دەبێت.\nهەندێك پرس هەن لە نێوان ئێمە و كورد كە نیشانەی پرسیاریان لەسەرە. یەكێك لەو پرسانەش ماددەی ١٤٠ی دەستوورە. ماددەی ١٤٠ یەكێكە لە ماددەكانی دەستووری عێراقی بەڵام تا ئێستا هیچ چارەسەرێكی نەهێناوە بۆ كێشەكانی ناوچە جێناكۆكەكان یاخود كەركوك\nلەگەڵ ئەوانەدا هەندێك پرس هەن لە نێوان ئێمە و كورد كە نیشانەی پرسیاریان لەسەرە. یەكێك لەو پرسانەش ماددەی ١٤٠ی دەستوورە. ماددەی ١٤٠ یەكێكە لە ماددەكانی دەستووری عێراقی بەڵام تا ئێستا هیچ چارەسەرێكی نەهێناوە بۆ كێشەكانی ناوچە جێناكۆكەكان یاخود كەركوك. لەبڕی ئەو ماددەیە رێگەچارەی دیكەمان هەیە بۆ ئەو ناوچانە. هەر كاتێك شوێن و كاتی گونجاوی هات، ئەو پێشنیارانە رووندەكەینەوە و پێشكەشیان دەكەین.\nپ: توركمان هیچ نوێنەرێكی دەبێت لە كۆمسیۆنی نوێی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق؟\nئەرشەد: لێرەدا هەرێمی باكووری عێراق مافی ئەوەی هەیە دوو داواكاری گشتی پێشكەش بكات. ئەوەی من بزانم لە هەولێر(ئەربیل) داواكاری گشتی توركمانمان زۆرە. ئەوانیش دەتوانن ناوی خۆیان تۆمار بكەن. چونكە یاساكە ئەوەی دیاری نەكردووە كە پێویستە داواكاری گشتییەكە لە كام نەتەوە بێت. رەنگە یەك لەو داواكارییە گشتیانەی كە دەچێتە بەغداد توركمان بێت. لە هەمان كاتدا دەكرێت لە دابەشكاری جوگرافی دادوەرێكی گشتی بەبەر كەركوك بكەوێت. ئەوەش لەلایەن كۆمسیۆنی باڵای دادوەریەوە بە تیروپشك واتە قورعەوە دەبێت. واتە ئەو ٩ كەسەی كە لە سەرتاسەری عێراق هەڵدەبژێردرێت لەبڕی دابەش كردن بە موحاسەسە، بە شێوەیەك دابەش دەكرێت كە نوێنەرایەتی هەموو خەڵكی عێراق بكەن.\nوەكو بەرەی توركمانی عێراقی پاڵپشتی تەواو و بەردەواممان بۆ خۆپیشاندەرە ئاشتیخوازەكان راگەیاندووە\nئەو نوێنەرانە دەكرێت لەنێوان نەتەوەكاندا دابەش بكرێت بەڵام لەنێوان حیزبە سیاسییەكان و مەزهەبەكاندا دابەش ناكرێت. عێراق لە ٣ نەتەوەی سەرەكی پێكدێت (عەرەب، كورد، توركمان) ئەو ئەندامانەی كۆمسیۆنیش دەكرێت لە نێوان ئەو ٣ نەتەوەیە دابەش بكرێت. بەم جۆرەش لە بەشی باشوور و ناوەڕاستی عێراق عەرەب، لە كەركوكەوە توركمان و لە هەولێر(ئەربیل) و سلێمانیشەوە كورد بەشدار دەبێت. رەنگە لە هەولێر(ئەربیل) توركمانێك بێت. پێویستە هەموو كەسێك سوود لەم پرسە ببینێت.\nپ: سەرۆكوەزیرانی عێراق دەستلەكار كێشانەوەی خۆی پێشكەشی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق كرد و قبوڵ كرا. وێڕای ئەمەش خۆپیشاندانەكان تا ئێستاش بەردەوامی هەیە. ئێوە وەكو بەرەی توركمانی عێراقی چ رێگەچارەیەك بە گونجاو دەزانن بۆ چارەسەر كردنی ئەو كێشەیەی عێراق؟\nئەرشەد: ئێمە وەكو بەرەی توركمانی عێراقی ماوەی ١٦ ساڵە، لە ساڵی ٢٠٠٣وە هیچ رۆڵێكمان نەبووە لەو حكوومەتانەی دامەزراون. هیچ كاتێك بەپێی پێویست بەشداریمان نەكردووە لە ئۆپەراسیۆنە سیاسییەكان. تەنها لە ئەنجوومەنی نوێنەران لە چەند ماوەیەكی جیاوازدا تێپەڕیوین. هەنگاوەكانی خۆپیشاندەران بە هەنگاوی ڕاست دەزانین و پاڵپشتی دەكەین. چونكە ئەگەر گەلێك بۆ ماوەی ١٦ ساڵ خزمەتگوزاری نەبێت، لەڕووی ئابوورییەوە دڵنیایی نەبێت، لەگەڵ ئەوەش گەنجەكانی بێكار بن و لەگەڵ ئەو هەموو شتەش گەندەڵی بە شێوەیەكی زۆر بەرچاو بڵاوبووبێتەوە، ئەوە دۆخێكە هەرگیز ناتوانین قبووڵی بكەین. وەكو بەرەی توركمانی عێراقی هەموو كات لە دژی ئەوە دەوەستینەوە سیاسییەكان دەوڵەمەند ببن و خەڵكیش بچەوسێتەوە.\nبەم هۆیەوە بەرەی توركمانی عێراقی لە یەكەم رۆژی دەستپێكردنی خۆپیشاندانەكانەوە یەك نەخشەرێگای هەبووە و پەیڕەوی كردووە. ئەو نەخەشە رێگایەشمان لە بەرواری ٢ی تشرینی یەكەمدا بڵاو كردەوە. وەكو بەرەی توركمانی عێراقی پاڵپشتی تەواو و بەردەواممان بۆ خۆپیشاندەرە ئاشتیخوازەكان راگەیاندووە و لەگەڵ ئەوەشدا یاسای هەڵبژاردن و یاسای كۆمسیۆنی هەڵبژاردن دەرچوو، ئێمە پاڵپشتی ئەوەمان كردبوو. هەروەها دەستلەكاركێشانەوەی سەرۆكوەزیران، دەستنیشانكردنی سەرۆكوەزیرانی نوێ لە ماوەی ٣٠-٤٥ رۆژدا، ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە و هەڵوەشاندنەوەی ئەنجوومەنی نوێنەرانمان وەكو نەخشەرێگا پێشكەش كردبوو. ئەوە نەخشەرێگای ئێمەیە، لە هەموو كۆبوونەوەكانیشدا بەرگریمان لەوە كردووە. لە بەرامبەر كورد، عەرەب، سوننی و شیعەدا بەردەوام ئەوەمان وتووەتەوە.\n3002 جار بینراوە\nهادی عامری: ئێمە لێرەین بۆ پاراستنی كەركوك\nهاوپەیمانێتی کوردستانی بووە 15 حزب\nسەرۆكی لیستی هاوپەیمانی كوردستانی دیاری كرا\nهەوڵدەدرێت فەرمانی دەستگیرکردنی سەرحەد قادر هەڵبوەشێنرێتەوە


د. کەمال میراودەلی : دەربارەی پرۆژەی دەستورنامەی هەرێمی باشووری کوردستان . – WTARIKURD\nد. کەمال میراودەلی : دەربارەی پرۆژەی دەستورنامەی هەرێمی باشووری کوردستان .\nدەستوور و پەیامنامەی کەمپەین بۆ سەرۆکایەتی هەرێم\n١. گەر ئێستا سەرنجی پەیامنامەکەم بۆ سەرۆکایەتی هەرێم بە ناوی سەرەتایەکی نوێ بۆ کوردستان ، دەدەمەوە ، دەبینم دیسانەوە جەختێکی زۆر لە سەر دەستوور کراوەو یەکەم دوو وشە سەرەتاییەکانی ئەم سەرەتایە : دەسەلاتی دەستووریی – ن .\nدەستووریش دیارە ، گەر نەتبێ ، خۆی لە خۆیدا هەم ئامانجە و بەلام گرنگتر ئامرازە بۆ ئامانجی مەزن . یەکەم ئامانجی دەستوور و دامەزراندنی دەسەلاتی دەستووریی وەک لە پەیامنامەکەمدا باسم کردووە: دروستکردنەوەی هاوخۆیی [ ئینتیمایە] لە نێوان مرۆڤ و خاکدا ، یان بە مانا سایسییەکەی لە نێوان هاو- نیشتمان و نیشتماندا چونکە ئەوەی دەسەلاتی حیزبی بەربەریی ١٨ سالەی [ئەوسا ٢٠٠٩] کردوویەتی پچڕاندنی ئەو بەندی هاوولاتیببونەو غەریبکردنی مرۆڤی کوردە لە نیشتمان ، کۆمەڵ ، ئەوی تر و تەنانەت خۆشی .\n٢. رێبازی گێڕانەوەی ئەو ئینتیمایەش بە ئازادکردنی خواستی ئینسانی کورد وەسفکراوە . بۆ ئەوەی ببێتە [[ هێزێکی به‌کار بۆ باوه‌ڕ به‌خۆبوون ، بۆ هیوابوون به پاشه‌رۆژ ، بۆ خۆشه‌ویستی یه‌کتر ، بۆ چاکسازیی ، بۆ گۆڕان ، بۆ دروستبوونی مرۆڤی کوردی هوشیاری تاک و دیمۆکراتیخواز . ]] . ئازادکردنی ئیرادەی ئینسانییش بی دروستکردنی سیستمێک ناکرێت کە لە سەر بنەمای یەکسانیی و دادپەروەریی و دیمۆکراسیی دامەزرابێت . بۆیە لێرەدا ئەم ئیرادە پێویستە بۆ دروستکردنی سیستمەکە ، دروستکردنی سیستمەکەش گرنگیی جەوهەرییە بۆ پاراستنی ئیرادە ئازادەکە . بەبی تێگەیشتنی دایەلەکتیکی ئەم هاوکێشە تیۆریی پراکتیکییە هەموو هەوڵیکی گۆڕین لە بازنەی بۆشاییدا دەمێنێتەوە .\nبۆ خویندنەوەی تەواوی بابەتەکە کلیک بکەرە سەر …. دەربارەی پرۆژەی دەستوورنامەی هەرێمی کوردستان بەشی دووەم\n4,599 جار بینــراوە لە ڕەهێڵپۆست\nبەختیار شارەزورى : نەوشیروان مستەفا و ئەو (هەوایەى ) کە لە ڕابردوەوە دێت .\nبەختیار شارەزورى : نهێنى دواخستن و سیناریۆى سەرۆکایەتى .


مامۆستاو نووسەرو مێژوونووس دیپلۆماتكار عەلی سەیدۆ گەورانی 1908-1992 – History Of Kurd\nHome / ناوداران / مامۆستاو نووسەرو مێژوونووس دیپلۆماتكار عەلی سەیدۆ گەورانی 1908-1992\ndidar othman 2017-06-07\tناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە مامۆستاو نووسەرو مێژوونووس دیپلۆماتكار عەلی سەیدۆ گەورانی 1908-1992 2,259 Views\nنووسەرو مێژوونووس‌و دیپلۆماتكاری كوردی(عەلی سەیدۆ گەورانی) لە ساڵی 1908 دا لەشاری (عەممان) پایتەختی ئوردنی ئێستا لەدایكبووە. باپیری وەختی خۆی لەساڵی 1880داهاتۆتە ئەو وڵاتەی شام‌و لەگەڵ هێزی سوپای عوسمانی چووەتە شاری(سەڵت)و توركە عوسمانیەكان كردوویانەتە قایمقامی ئەو مەڵبەندە.\nهەروەكو نووسەر خۆی دەڵێ: “من ناوم عەلی سەیدۆ عەلی گەورانی كوردی یە” ئێمە لە عەشیرەتی (دودكانا)ی كوردین كەلە دەشتی (گەرەوانێ)و لەنێوان دیاربەكر(ئامەد)و (ئەرگانێ) دایە لەكوردستانی توركیا دادەنێن”(1)\nبۆیە واڕاستە بڵێین نازناوی‌و نیسبەتی بۆ (دەشتی گەوەڕانێ)ی شوێنی باپیرانی ئەو خزمەتگوزارە كوردەمان (گەورانی)یە نەك (گوڕانی)وەك بە رێنووسی عەرەبی دەنووسرێ.\nعەلی گەورانی خوێندنی سەرەتایی لەشاری عەممان تەواو كردووە دوای تەواو بوونی جەنگی یەكەمی جیهانی لەساڵی 1920دا چووەتە شاری (قودس)و لە خوێندنگایەكی ئینگلیزی كە پێی دەگوترا خوێندنگای (مەتران جوبێت) خوێندنی تەواو كردووە، ئینجا لە ساڵی 1924 دا چووەتە بەیرووت‌و لە زانكۆی ئەمەریكایی بەردەوام بووە لە سەر خوێندنی زانكۆیی‌و (2) بڕوانامەی بەكالۆریۆسی لە(ئابووری) وەرگرتووە، بەمەش یەكەمین خوێندكاری وڵاتی ئوردون بووە لەو زانكۆیەدا دەربچێ.\nعەلی سەیدۆ لەساڵی 1929دا بووەتە مامۆستای زمانی ئینگلیزی لە قوتابخانەی سەرەتایی عەمان دامەزراوە، كاتێك كە میر جەلادەت بەدرخان لە شاری دیمەشق گۆڤاری (هاوار)ی لە ساڵی 1932دا دەرچواند ئەم وتاری پتەوی بەزمانی كوردی تێدا بڵاودەكردەو. بەڵام قەڵەم‌و نووسینی بەزمانی عەرەبی بەهێزتر بوون.\nلەساڵی 1938دا كراوەتە بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی شاری (كەڕەك)ی ئوردون‌و لە (1940)ەوەش تاكو 1948 بەردەوام بەڕێوەبەری قوتابخانەی سەرەتایی بووە، ئینجا لەساڵی 1949دا كراوە بە سكرتێر لە وەزارەتی دەرەوەی ئوردون‌و ماوەیەك لە وڵاتی سعوودیە كاری دیبلۆماسی كردووە، پاشان لە قونسوڵخانەی ئوردن لە ئەنقەرەو دیمەشق كاری كردووە.\nماوەیەك لە سكلی دیپلۆماسی دوور كەوتۆتەوە‌و ڕووی كردۆتەوە فرمانی پەروەردە‌و فێركردن‌و كتێب دانان، بەلام لەساڵی 1963 دا دووبارە گەڕاوەتەوە سلكی دەرەوەو كاری دیپلۆماسی كردووە لە (جەددە)ی سعوودیەو سەنعاو ئەنقەرەو شام.\nلەدوای چەند ساڵێك بە یەكجاری خانەنشین بووە‌و كەوتۆتە سەر كتێب دانان‌و مێژوو نووسینەوەی كورد‌و زنجیرەیەك بەرهەمی بەپێزی بە زمانی عەرەبی لەسەر كورد نووسیوە‌و كۆمەڵێكی بەچاپ گەیاندوون تاكو لەڕۆژی 12/8/ 1992دا لە تەمەنی 84 ساڵیدا كۆچی دوایی كردووەو لە گۆڕستانی (ام الهیران) لەشاری عەممان بەخاك سپێردراوە.\nبەرهەمەكانی عەلی سەیدۆ گۆرانی:\nعەلی سەیدۆ گەورانی نووسەرو مێژوو نووسی كورد زنجیرەیەك لە كتێبی مێژوویی‌و ڕۆشنبیریی‌و فەرهەنگی (قاموسی) داناوە لەوانە:\n1-من عمان الی العمادیە- لەساڵی 1939دا دایناوە‌و باسی گەشتێكی جوگرافی دەكات لە عەممانی پایتەختی ئوردنەوە تاكو كوردستانی باشوور تا گەیشتووەتە شاری ئامێدی لە دەڤەری بادینان- لەشاری قاهیرە چاپكراوەو 272 لاپەڕەیە.\n2-كتێبی (الاكراد)ی حەسەن عەرەفی لە ئینگلیزیەوە كردووەتە عەرەبی.\n3-جمهوریە مهاباد الكوردیە- نووسینی(ئیگلتون)و لە ئینگلیزییەوە كردوویەتیە عەرەبی.\n4-گەشتێك بەناو ئازاكاندا –نووسینی (دانا شمیت) لە ئینگلیزیەوە كردوویەتیە بە عەرەبی.\n5-اللر ولرستان: لە گۆڤاری كۆڕی زانیاری كورد- ژمارە(2-2)ی ساڵی 1974دا بڵاوكراوەتەوە.\n6-قچیە اقیلم شرقی تركیا-لەزمانی توركییەوە كردوویەتیە عەرەبی.\n7-فەرهەنگی (نوژەن)- كوردی – عەرەبی ب(1) دانانی خۆیەتی\n8-فەرهەنگی (نۆژەن)- كوردی – عەرەبی ب(2) دانانی خۆیەتی.\n9-من عمال الی ملاگیە- نووسینی خۆیەتی\nخوێنەری بەڕێز، بەكۆچی دوایی عەلی سەیدۆ گەورانی میللەتی كورد مامۆستایەكی پەروەردكارونووسەرو مێژوونووسێكی دڵسۆزی كوردو فەرهەنگنووسی هۆشیارو بەتوانا‌و دیپلۆماتكارێكی كوردی لە دەست چوو.\nلەكۆتایی باسەكەشمان دا دەبێ ئەو ڕاستیەش بڵێین كە ئەو زاتە هەرچەندە لەوڵاتی ئوردندا ژیاوەو تەنیا بەسەردان هاتۆتە كوردستان بەڵام بەهیچ جۆرێك هەستی كوردایەتی كزنەبووەو دوای مردنیشی رۆڵەكانی وەك (ئەشرەف)و(مازن)و كچەكانی وەك(شیرین) نەسرین)و (نەرمین) هەمیشە بۆ كورد تێدەكۆشن‌و (ئەشرەف)ی كوڕە گەورەی وەك كەسایەتیەكی ناسراوی ئوردن لەم دواییەدا هاتە هەرێمی كوردستان‌و بەگەرمی پێشوازی لێكرا.\n1-بڕوانە- گۆڤاری بەربانگ-سوید –ستۆكهۆڵم-ژمارە(62)ی كانوونی دووەمی 1990.\n2-گۆڤاری كۆڕی زانیاری كورد: ژمارە (2-2) بەغدا 1974.\nPrevious شەهیدی سەركردەی ڕێبازی نیشتیمانی‌و نەتەوەیی لە كوردستان جەمال حەیدەری 1926-1963\nNext نووسەر‌و شاعیری پێشكەوتنخواز مامۆستا ع. و. نوری


خزمەتگوزاری چاپ - مجتمع چاپ جنگل\nچاپی ساڵنامەیی 1400\nفۆڕمی نووسین و تۆمار کردنی داخوازی چاپ\nتێچوونی چاپ کتێب\nکەلوپەلی چاپخانەی جەنگەڵ\nسەبارەت بە ئیمە\nYou are here: Home1 / خزمەتگوزاری چاپ\nخزمەتگوزارییەکانی چاپخانەی جەنگەڵ\nتیمی چاپخانەی جەنگەڵ حەوڵ دەدات هەتا بە ڕاگرتنی باشترین بەڕمێن، کۆگرترین کۆمەڵ لە خزمەتگوزارییەکانی چاپی شارەزایی بە کڕیارانی خۆی پێشکەش بکات. چاپخانەی جەنگەڵ دەتوانێ هەتا لە کورتترین کاتی گونجاو، بەرهەمی بە بەڕمێن و نرخی کێبەرکێیی لە خزمەت کڕیارانی خۆی بهاوێت.\nکارناسەکانی خاون ئەزموون لە چاپخانەی جەنگەڵ، ڕاوێژکارانی ئێوە لە خزمەتگوزاری نیگارکێشی، تاوتوی چۆنایەتی بەرهەم و چاپ داهەن. تیمی چاپخانەی جەنگەڵ لە نزیک و بەڕواڵەتی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئێوە هاوکاری دەکات، هەتا بتوانێت تەواوی داخوازییەکانی ئێوە بە باشترین شێوازی گونجاو ئەنجام بدات و داخوازییەکان بە باشترین شکل لە دەسترەسی ئێوە بهاوێت.\nخزمەتگوزاری چاپ و بەسەبەندی\nلە تایبەتمەندییەکانی تاقانە و بژاردەی سەنتەری بڵاوکردنەوەی جەنگەڵ ئەوەیە کە تەواوی پرۆسەکانی چاپ لە فەزای هەشت هەزار میتری چاپخانەی جێگرتوو لە تاران ئەنجام دەدرێت، هەتا بەمشێوەیە خێرایی و بەڕمێنی کار بە شێوازێکی بەرچاو زیاد بێت و خەرجەکانی کۆتایی بۆ کڕیاران کەمترین بیت. ئەو دەرفەتە بۆ کڕیاران هەیە کە بۆ تۆمار کردنی داخوازیەکەیان، فۆرمی داخوازی پڕ بکەنەوە هەتا دوایی پەسەند کردن لە لایەن سەنتەری بڵاوکردنەوە، هاوئاهەنگی پێویست لەگەڵ کڕیاران ئەنجام بدرێت. دوای هاوئاهەنگی سەرەتایی، فایلی نیگارکێشی کراو لە کڕیار وەردەگیرێت و دەیدەن بە چاپخانەی.\nیەکیک لە گرینگترین خزمەتگوزارییەکانی چاپخانەی جەنگەڵ پێش لە چاپ، هەڵسەنگاندنی چۆنایەتی دووبارەی داخوازییەکانی ئێوەیە. ناوەرۆکی داخوازی ئێوە پێش لە چاپ، هەڵدەسەنگێندرێ هەتا لە جێی پێویست بە گۆڕان، چاک بکرێت و پرۆسەی چاپ بێ هیچ جۆرە کێشەیێک ئەنجام بدرێت.\nدوای پەسەندکردنی فایلی نیگارکێشی کراو، هەنگاوی چاپ دەست پێدەکرێت. پسپۆرەکانی چاپخانە لە سەر تەواوی قۆناغەکانی چاپ، چاودێری تەواویان هەیە هەتا داخوازییەکانی ئێوە بە بێ هیچ کەم و کورتیێک بەڕێوە بچێت. هەروەها تیمی چەن زمانەیی پشتیوانی چاپخانەی جەنگەڵ لە خزمەت کڕیاران دایە و لە کاتی داخوازی هەتا کاتی دانەدەستی کار بەڕواڵەتی ڕاستەوخۆ لەگەڵ کڕیاران لە پێوەندی دادەبێت.\nجۆراوجۆری خزمەتگوزارییەکانی چاپی\nکەلوپەلی چاپخانەی جەنگەڵ بەڕواڵەتی کۆ لەسەر بنەمای چاپی ئەفسێتە. بەهۆی کەلوپەلی نوێی چاپخانە شیانی داخوازی سازی بەرهەمەکان لە ژمارە، وێنەکان و ئەندازەکانی جۆراوجۆر بۆ کڕیاران هەیە. چاپخانەی جەنگەڵ بە کەڵک وەرگرتن لە کارناسەکانی خاوەن ئەزموون و دەزگایەکانی چاپی بەڕۆژی خۆی دەتوانێت بۆ داخوازی زۆر زۆر و یا دەسبەجێ، بە نرخێکی گونجاو، ڕێگەچارێکی خێرا و کردەیی ئەنجام بدات.\nهەروەها لێ زیاد کردنی پاژەکان و وردەکاری بە کارەکانی چاپ کراو بۆ زۆر بوونی جوانی و بەڕمێنی کار و هەروەها دانەدەستی پرۆژەکان لە کەمترین کاتی مەیسەر لە خزمەتگوزارییەکانی دوای چاپی چاپخانەی جەنگەڵ حساو دەکریت. چاپخانەی جەنگەڵ دەتوانێت لەگەڵ جۆراوجۆری شێوازەکانی هەلکۆلین و قیت کردنەوه، زێڕکوتی، سیلفۆنی مەخمەری و یوڤی جێگەدیار جوانی و بەڕمێنی داخوازییەکانی ئێوە زۆرتر بکات.\nسەبارەت بە جەنگەڵ\nچاپخانەی جەنگەڵ یەکێک لە گەورەترین کۆمپانیایەکانی خزمەتگوزاری چاپ لە ئێرانە، کە بە کەڵک وەرگرتن لە کەرەستەیی بە بەڕمێن و بەڕۆژ، لەگەڵ ستانداردەکانی نێونەتەوەیی کێبەرکێیی دەکات.\nناونیشان: ئیران,تاران,گۆڕەپانی انقلاب ,شەقامی 12فروردین ,شەقامی لبافی نژاد , نەگەیشتوو بە شەقامی منیر جاوید ( اردیبهشت )، ژمارەیی 185\nژمارەیی پێوەندی: 54113-021\nدەست پێراگەیشتنی خێرا\nفۆڕمی تۆمارکردنی داخوازی\n© Copyright - مجتمع چاپ جنگل | طراحی و توسعه وب سورین


لەم شارەی كوردستان هۆشداری لە كارەساتی مرۆیی دەدرێت – Politic Press\nپەرلەمانتارێكی ئێران كە نوێنەری پارێزگای سنەی رۆژهەڵاتی كوردستانە لە دوو نامەی جیاوازدا بۆ وەزیرەكانی ناوخۆ و رێگاوبان ناڕەزایەتی بەرامبەر خراپی خزمەتگوزاریی دەربڕیوە و هۆشداری لە روودانی كارەساتی مرۆیی دەدات، بەهۆی داخرانی رێگاكانی گوند و ناوچە جیاجیاكانی ئەو پارێزگایە لە ئەنجامی بارینی بەفرێكی زۆر.\nمەهدی فەرشادان، نوێنەری شارەكانی سنە، كامێران و دیواندەرە لە نامەیەكدا بۆ وەزیری ناوخۆی ئێران دەڵێت: خەریكە لە شار و گوندەكانی پارێزگای سنە كارەساتێكی مرۆیی و ئەمنی روودەدات.\nئەو پەرلەمانتارە باسی لەوەكردووە كەمیی ئارد و داخرانی ژمارەیەكی زۆری نانەواخانەكان لە شاری سنە و داخرانی رێگای گوندەكان، داخرانی قوتابخانەكان، كۆنی و بێكەڵكبوونی ئامرازەكانی پاككردنەوەی رێگاكان لە بەفر، بڕانی ئاو و كارەبا ناڕەزایەتی خەڵكی لێكەوتووەتەوە.\nناوەندی كۆنترۆڵی قەیرانی پارێزگای سنە بەیانی ئەمڕۆ رایگەیاند، بەهۆی دابەزینی پلەكانی گەرما و بارینی بەفرەوە سەرجەم دامودەزگا حكومییەكانی ئەم پارێزگایە، جگە لە دامودەزگا پزیشكی و خزمەتگوزارییەكان، پشوو دەبن.\nTags: ئێران بەفر سنە\nئیسرائیل رەتی دەکاتەوە پەیوەندی نهێنی لەگەڵ تورکیا هەبێت\n%80ی دراوی قورسی بانکی ناوەندی عێراق براوەتە ئێران و سوریا


ئەوەی ئەمڕۆ لەکوردستان دەیبینین، تەنها یەک ناوی هەیە.... شکست‌و هیچی تر!\nئەوەی پێی دەوترا "ئەزموونی دیموکراسی کوردستان"و وەک سەرەتایەک بۆ بنیادنانی دامودەزگای دەوڵەتی پێیان دەفرۆشتین، پاش کودەتاکەی پارتی بەسەر پەرلەمانی شەرعیدا، تووشی ترسناکترین شکستی خۆی بووە.\nئەوەی پێی دەوترا سیاسەتی ئابووری‌و بڕیاری سەربەخۆی هەرێم لەبواری سامانی سروشیدا یاخود "بە دوبەی کردنی کوردستان!"، تووشی شکستێک بووە کە خەریکە دەمانگەڕێنێتەوە بۆ قاتوقڕیی نەوەدەکان.\nکارەسات ئەوەیە، هیچ یەکێک لەسەرۆک‌و بەرپرسەکان ئەوەندە ئازایەتی ئەدەبییان تێدا نیە بەخەڵکی خۆیان بڵێن: "ئێمە بەرپرسین... داوای لێبوردن لەخەڵک دەکەین". هەرکەسە ئەویدی تاوانباردەکات!\nسەیریش ئەوەیە سەرباری هەموو ئەو شکستانەی هەرێمی کوردستان بە سەرۆک‌و کابینە حکومییەکانییەوە، حیزبێکمان هەیە کە تا دوێنێ گەورەترین هێزی ئۆپۆزسیۆنی کوردستان بوو، هیشتا شەڕ لەسەر ئەوە دەکات وەزیرەکانی بگێڕنەوە بۆ ناو ئەو حکومەتەی خودی خۆی بە "شکستخواردوو"ی دەزانێت!\nئەگەر بە ڕاستتانەو دەتانەوێ خەونی هەموومان بەدی بێنن، فەرموون... جارێ پێش هەموو شتێک لەو کەلە بەرزە وەرنەخوارەوەو باوەش بۆ خەڵکی خۆتان‌و هێزە سیاسییەکانی وڵاتەکەی خۆتان بکەنەوە. ئەو پرۆسە سیاسییە راست بکەنەوە کە بە دەستی خۆتان لنگەوقووچتان کردەوە. خۆ ئێوە هەمیشە لە وەڵامی رەخنەکاندا دەتانوت "لەسەر کەموکوڕییەکانی ناوچەی سەوز گلەییمان لێمەکەن؟ ئێمە لەوێ دەسەڵاتمان نیە"! باشە دەوڵەت بۆ نیوەی هەرێم دروستدەکەن یان بۆ هەموو کوردستان؟ ئەگەر بۆ هەموو کوردستانە، ئەی نابێ ئەو ناوچانەش بخەنە ریزی خۆتانەوە کە دەسەڵاتتان بەسەریاندا نیە؟\nئەگەر بەڕاست دەوڵەتتان دەوێ، فەرموون پلانەکەتان لەگەڵ هێزەکانی تری کوردستاندا بخەنە سەر مێزی گفتوگۆو پێکەوە هەنگاوەکان دەستنیشان بکەن، ئەرک‌و بەرپرسیارێتییەکان دابەش بکەن، بەرنامە بۆ رووبەڕوو بوونەوەی ئەگەرو پێشهاتەکان دانێن...\nئەم نووسینە لە گۆشەی "پەنجەرە"ی ژمارەی ئەمڕۆی رۆژنامەی ئاوێنەدا بڵاوکراوەتەوە.