نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| ئایا تاڵیبان ڕێگە ده‌دات ئیمارات فڕۆكه‌خانه‌كانى به‌رێوه ببات؟\nئایا تاڵیبان ڕێگە ده‌دات ئیمارات فڕۆكه‌خانه‌كانى به‌رێوه ببات؟\nJanuary 2022 01 - 22:05:49\nپێش گه‌ڕانه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان بۆ ناو شاره‌كان كۆمپانیا ئیماراتییه‌كان به‌شێكی فڕۆكه‌خانه‌ی كابولیان بەرێوه‌ده‌برد، به‌ڵام له‌دوای روخاندنی حكومه‌تی پێشوو، ئه‌گه‌ر هه‌یه توركیا و قه‌ته‌ر ئه‌و ئه‌و فڕۆكه‌خانه‌یە به‌ڕێوه ببه‌ن، هێشتا گفتوگۆكانی نێوان توركیا و قه‌ته‌ر له‌گه‌ڵ حكومه‌تی تاڵیبان كۆتایی نه‌هاتووه، چاودێرانی سیاسی باس له‌وه ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر هه‌یه ئیماراتیش له به‌رێوه‌بردنی فڕۆكه‌خانه‌كانی ئه‌فغانستان به‌شدار بێت.\nله (22)ی مانگی رابردوو سه‌رچاوه‌یه‌كی دیپلۆماسی به ماڵپه‌ڕی (ئه‌نادۆڵ)ی رایگه‌یاند، "ئه‌نقه‌ره و ده‌وحه رێككه‌وتن به‌هاوبه‌شی فڕۆكه‌خانه‌ی كابول به‌رێوه ببه‌ن، بڕیاره پێكه‌وه له‌گه‌ڵ حكومه‌تی تاڵیبان گفتوگۆ له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته بكه‌ن."\nله‌م باره‌یه‌وه مه‌ولوود چاوشئۆغلۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا رایگه‌یاند، "بیرۆكه‌ی به‌رێوه‌بردنی فڕۆكه‌خانه‌ی كابول به‌هاوبه‌شی بۆ هه‌موولایه‌ك روونه، ئێمه له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ر رێككه‌وتووین دوو كۆمپانیای توركی و قه‌ته‌ری پێشنیازه‌كانیان له‌بواری ئابووری و وه‌به‌رهێنان و ئه‌منی بخه‌نه‌ڕوو، هه‌ردوولا ئاڵوگۆڕیان بكه‌ن، پاشان گفتوگۆیان له‌سه‌ر بكه‌ن، هه‌ركامیان ئه‌رێنی بوو ئه‌و هه‌ڵده‌بژێرن ئه‌گه‌ر ناكۆكیه‌كیش هه‌بوو چاره‌سه‌ری بكه‌ن، ئه‌وه‌ش ده‌بێته ده‌رفه‌تێك بۆ كاركردنمان پێكه‌وه بۆ به‌رێوه‌بردنی فڕۆكه‌خانه‌ی كابول، له هه‌مانكات پێنج فڕۆكه‌خانه‌ی تر هه‌یه ده‌بێت ئه‌وانیش به‌ڕێوه ببردرێن."\nمحه‌مه‌د نه‌عیم وته‌بێژی بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان به ماڵپه‌ڕی (ئه‌نادۆڵ)ی راگه‌یاند، "هێشتا گفتوگۆكان به‌رده‌وامه و رێكنه‌كه‌وتوون، هه‌ندێك گفتوگۆش له‌سه‌ر به‌شداری كۆمپانیا ئیماراتییه‌كان هه‌یه، به‌ڵام تا ئێستا هیچ به‌ره‌وپێشچوونێك نییه."\nعه‌لی هێل چاودێری سیاسی قه‌ته‌ری راگه‌یاند، "به‌شداری ئیمارات له چوارچێوه‌ی هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ر و توركیا ده‌بێت، تا ئێستا لێدوانی نافه‌رمی زۆره له‌سه‌ر هه‌وڵه‌كانی ئیمارات له‌گه‌ڵ ئه‌و دوو وڵاته بۆ به‌شداری له به‌ڕێوه‌بردنی فڕۆكه‌خانه‌كانی ئه‌فغانستان، ئێستاش په‌یوه‌ندی ئیمارات و توركیا و قه‌ته‌ر زۆر باشه، بۆیه به‌دووری ده‌زانم تاڵیبان داواكه‌ی ئیمارات ره‌ت بكاته‌وه، ئه‌گه‌ر ئه‌و سێ وڵاته فڕۆكه‌خانه‌كانی ئه‌فغانستان به‌ڕێوه ببه‌ن، تاڵیبان له چه‌ند رووێكه‌وه قازانج ده‌كات، ده‌بێته سه‌رچاوه‌یه‌كی داهاتی باش بۆ تاڵیبان، هه‌روه‌ها توانایه‌كی زۆرشی بۆ ده‌گێڕێته‌وه."\nله‌به‌شێكی تری قسه‌كانی جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه كرده‌وه، "تاڵیبان متمانه‌ی زۆر به قه‌ته‌ر هه‌یه، چونكه له (2013) تا ئێستا سه‌رپه‌رشتی و چاودێری دۆسیه‌ی ئه‌فغانی ده‌كات، هاتنی ئیمارات بۆ ناو ئه‌و دۆسیه له‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه له دوای سه‌ردانی محه‌مه‌د بن زاید بۆ ئه‌نقه‌ره په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ توركیا به‌هێز بووه، بۆیه پێشبینی ده‌كرێت ئه‌و سێ وڵاته پێكه‌وه فڕۆكه‌خانه‌كانی ئه‌فغانستان پێكه‌وه به‌ڕێوه ببه‌ن."\nفڕۆكه‌خانه‌ی كابولی نێوده‌وڵه‌تی بایه‌خێكی تایبه‌تی هه‌یه، چونكه هێڵی سه‌ره‌كیی ئه‌فغانستانه، به‌تایبه‌ت ئه‌و وڵاته هیچ رێڕه‌وێكی ده‌ریایی نییه، له هه‌مانكات ملیۆنان خه‌ڵكی ئه‌و وڵاته رووبه‌ڕووی چه‌ندین مه‌ترسی مرۆیی بووینه‌وه.\nJanuary 2022 01\nتاڵیبان چاوەڕوانى دوا ئاماژەى ئەمریكا ده‌كات\nئێران چۆنیەتى مامەڵەكردنى لەگەڵ حكومەتى نوێى ئەفغانستان دیارى دەكات\nبەڕێوبەرى CIA بە نهێنى چووه‌تە كابول


یاخیبوونی مه‌ده‌نی، فۆرمێك له به‌شداریی سیاسی\nچۆن لە یاخیبوونی مەدەنی تێبگەین؟\nئەو چەمکە سیاسییە لە ڕووی بەکارھێنانەوە تازەیە و زیاتر لە ھەر چەمکێکی تر، بەرھەمھێنراوی ناوخۆیی نییە و لە ڕۆژئاوای ھاوچەرخەوە فۆرمەڵە بووە و پشکوتووە، کە جۆرێکە لە یاخیبوون دژ بە دەوڵەت، یان دەسەڵات و خاوەنداری سەروەری نیشتمانی، کە لە بنەڕەتەوە تاک لە سایەی ئەو جۆرە لە بیرکردنەوە و بڕیارەدا دەیەوێت لە بەجێگەیاندنی ئەرک و بەرپرسیارییەتییەکانی خۆی ببوێرێ و ڕێگە بە دەسەڵاتیش نەدات پەیڕەو لە دەسەڵات و سیاسەت و ئەرکەکانی بکات. بە واتای ئەو جۆرە لە یاخیبوون بە تەنھا لە چوارچێوەیەکی بەرتەسکدا نامێنێتەوە و دەبێتە جۆرێک لە بەرپرسیاریەتی، وەک چۆن (گاندی) پێیوایە «یاخیبوونی مەدەنی بەرپرسیاریەتییەکی پیرۆزە، کاتێک ڕێز لە یاساکان ناگیرێت و گەندەڵی کۆی جەستەی کۆمەڵگا دادەپۆشێت، بێدەنگبوونی ھاووڵاتی و یاخی نەبوونی وادەکات ئەو ھاووڵاتییە ھاوبەش بێت لە گەندەڵی و پێشێلکاریی یاسایی»، لە سۆنگەی ئەو تێڕوانینەوە، یاخیبوونی مەدەنی وەک جۆریک لە ڕەتکردنەوە، بە تەنھا بژاردەیەک نابێت لە بەردەم ھاووڵاتیدا، بەڵکو دەبێتە بەرپرسیارییەتێکی ئاکاریی.\nیاخیبوونی مەدەنی بە پێی پۆلێن بەندییەکەی (ئیبن خەلدون) لەسەر ھەردوو کۆڵەکە و پایەی (چڤاتی شاری) و (چڤاتی بەدەوی) وەک جۆرێک لە دابەشکردنی کۆمەڵگا، پەیوەستە بە شارەوە، بەو مانایەی کە ڕواڵەتی سەرەکی ئەو جۆرە لە یاخیبوون پەیوەستە بە بوونی کۆمەڵگەی شارنشین، کە تێیدا یاسا و دەسەڵات و یەکە کارگێڕییە باڵاکان ھەبن و ھاووڵاتی لە پێناوی ڕەتکردنەوەی ھەموو یان بەشێکی ئەو دەسەڵات و یاسایانەوە یاخیبوونی مەدەنی و خاڵیی لە توندوتیژی وەک ڕێکارێک بۆ گوشار و گۆڕانکاریی بەکاربێنێت، کەوابێت یاخیبوونی مەدەنی بە مانا ئاشتیخوازییەکەی دەکرێت وەک ئەو چالاکی و بزاوتە پێناسە بکرێت کە لەلایەن ھاووڵاتیانەوە دوور لە توندوتیژی بەکاردەھێنرێت، ئەوەش ھەمان ئەو پێناسەیە کە (بیر ھیر نیگرین) لە کتێبەکەیدا بە (چالاکییەکی میللی شارییانە کە لە بنەڕەتەوە پشت بە پرەنسیبی ناتوندوتیژی دەبەستێت) ناو دەبات. نەک ھەر دیدگای ئەو، بەڵکو تەواوی پێناسەکان بۆ یاخیبوونی مەدەنی لەسەر ئەو بەھایە دەوەستن و جەخت دەکەنەوە کە چالاکییەکی ئاشتیخوازانەیە و لەسەر بنەما و پڕانسیپە ناتوندوتیژییەکان کار دەکات.\nڕەھەندە مێژووییەکەی یاخیبوونی مەدەنی\nلە ڕاستیدا ئەو چەمک و دیاردە سیاسیی و جەماوەرییە لەناو زۆرێک لە ناوەندە ئەکادیمیەکانی دنیادا وەک دەرکەوتەیەکی گرنگ خوێندنەوەی ھەمە جۆری بۆ دەکرێت، بەڵام کۆی ئەو ڕاڤەکردنە ئەکادیمیانە لە یەک پنتی دیاریکراو دەربارەی ئەو چەمک و چالاکییە ھاوبەشن، کە ئەویش یەکسانە بەو دنیابینیەی کە جۆرێکە لە یاخیبوونی تاکەکان لەگەڵ کۆی سیستەمی گشتی وڵات بە ئامانجی پەکخستن وەک ئامڕازێک تا دەوڵەت و دەسەڵاتی جێبەجێکردن شوێن بەجێگەیاندنی داوا و ویستی یاخیبوان بکەوێت، لە ڕاستیشدا ئەو چالاکی خۆبواردن و وەستانەوە بە ڕووی دەسەڵات و فەرامۆشکردنی یاسا و ڕێساکان خواستی بەجێ و ڕەوا بن یان نا، مادام لە ڕێگەی ئاشتیانە و دوور لە توندوتیژی گوزارشتیان لێ بکرێت، ھەروەک فۆڕمێکی پەسەندکراوی یاخیبوونی مەدەنی ئەژمار دەکرێت.\nشیکردنەوەی ئەو چەمکە، بە تایبەت گرێدراو بە فۆڕمی یاخیبوونی مەدەنی ھاوچەرخ، بۆ یەکەمجار دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستی سەدەی نۆزدە، ئەوک اتەی نووسەری ئەمر‌یکی (ھێنری دەیڤید سۆرو) لە وتارێکدا لە ژێر ناونیشانی (یاخیبوونی مەدەنی) بڵاویکردەوە، ئەو وتارە لە بنەڕەتدا بۆ ڕەتکردنەوەی بەخشینی باجی جەنگ بوو وەک فۆرمێک لە ناڕەزایەتی دژ بە کۆیلایەتی، سەرکوتکاری و جەنگ کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە بەرامبەر مەکسیک بەرپایکردبوو، ئەو مێژووە لە دیدگای زۆر لە توێژەر و ناوەندە ئەکادیمییەکان وەک سەرەتای دەرکەوتنی فۆرمەڵەبوونی ڕەھەندە تیۆرییەکەی ئەو چەمکە دەخوێنرێتەوە، بەڵام لە ڕووی کردارییەوە مێژووی ئەو چالاکی و بزاوتە مەدەنییە دێرینە، بە جۆرێک ھەندێک سەرچاوە مێژووییەکان یەکەمین گردبوونەوە و یاخیبوونی مەدەنی بۆ ساڵی (٤٩٤)ی پێش زایین دەگێڕنەوە ئەو دەمەی گەلانی ناو ئیمپراتۆریای ڕۆمانی لە ڕێگەی کۆڕەوێکی یاخیگەرانە بە شێوەیەکی ئاشتیخوازانە و بۆ ڕەتکردنەوەی ستەمکاری دەسەڵات شارەکانیان جێھێشت و ڕوویان لە (چیای پیرۆز) کرد و بڕیار و دروشمی سەرەکی ئەو یاخیبوونە نەگەڕانەوە بوو بۆ ژیانی شاریی تا ئەو کاتەی چاکسازی و ڕیفۆرمی ڕاستەقینە نەکرێت و وەڵامی داواکارییەکانیان نەدرێتەوە، ڕەنگە لە دوای ئەو مێژووە ترۆپکی یاخیبوونی مەدەنی لە (گاندی)دا خۆی نمایش بکات، ئەو کاتەی (١٩١٥) لە ڕێگەی یاخیبوونی ناتوندوتیژییەوە دواجار دەسەڵاتی داگیرکاریی بەریتانییەکانی ناچار بە پاشەکشە و دەستھەڵگرتن لە ستەمکاری کرد.\nیاخیبوونی مەدەنی و ڕواڵەتە نوێیەکانی\nیاخیبوونی مەدەنی وەک چالاکییەکی سیاسی لە زۆر فۆرم و شێوازدا خۆی دەنوێنێت، توێژەران وا وێنای ئەو بزاوتە جەماوەرییە دەکەن کە ھەموو تاکێک یان گەلێک ئەو ڕێگایە پەیڕەو دەکات کە لەگەڵ سروشتی کۆمەڵگا و دنیابینی و مۆنتاڵیەتی کۆمەڵگەکەی دەگونجێت، ئیدی چ لە ڕێگەی ھۆنینەوەی دروشمگەلی سیاسییەوە بێت یان بەکارخستنی سەکۆ کۆمەڵایەتییەکان و تەکنۆلۆژیای پەیوەندییەکان، یان لە ڕێگەی گردبوونەوە و وتاربێژی لە شوێنە گشتییەکان، یان ھەڵواسینی پۆستەر و بەکارخستنی میدیای تەقلیدی بۆ گواستنەوە و ڕووماڵی یاخیبوونەکە، ھەموو ئەو ڕێکارانە سروشتی کۆمەڵگا و خەڵکەکەی دیاری دەکەن کە ئاخۆ کامە ڕێگا و میکانیزم بۆ گەیاندنی نیگەرانی و خەمەکان ئاسانتر دەگات، خۆ ڕوودەدات ھەندێک جار بایکۆتکردن باشترین ڕێگای گەیاندنی نیگەرانی و گونجاوترین ڕێگای فشار بێت، ڕەنگە لەوەدا شۆڕشە سپییەکەی ژنە ڕەشپێستی ئەمریکی (ڕۆزا پارکس) ترۆپکی ئەو یاخیبوون و بایکۆتە مەدەنییە بێت، کە نەک ھەر مەسجی ڕەتکردنەوەی جیاکاریی نەژادی بە شوێنی خۆی گەیاند، بەڵکو ڕیفۆرمێکی ڕیشەییشی لە مێژووی ئەمریکادا سەرپێخست، ئەو کاتەی بە پێی یاساکان ڕێگە نەدەدرا ھیچ ڕەشپێستێک لەناو پاس و ھۆکارەکانی تری گواستنەوەدا دابنیشێت، ئەگەر سپی پێستێک ھەبێت، ساڵی (١٩٥٥) ئەو کاتەی ڕۆزا پاش شەکەتییەکی زۆر لە کارەکەی دەگەڕێتەوە، لە ناوەڕاستی پاسەکە دادەنیشێت و کاتێکیش سەرنشینێکی تری سپی پێست بێ شوێن ئەمێنیتەوە، شۆفێرەکە گوشار ئەخاتە سەر ڕۆزا بۆ ئەوەی جێگەکەی چۆڵ بکات، ئیدی یاخیبوونی ئاشتیانەی ڕۆزا لەوێوە دەست پێدەکا‌ت و لە ڕێگەی نکۆڵیکردن و سووربوون لەسەر مانەوەی لە شوێنی خۆی ھەموو ئەو یاسا و ڕێسا پڕ جیاکارییانەی ئەمریکا ڕەتدەکاتەوە، لە پای ئەو سەرکێشی و یاخیبوونە لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیرکرا و بە پێی یاسای (جیم کرو) کە لە دوای کۆتاییھاتنی جەنگی ناوخۆیی ئەمریکا گەڵاڵەکرابوو سزادرا، ئیدی لێرەوە و وەک جۆرێک لە یاخیبوونی مەدەنی بۆ ڕەتکردنەوەی ھەموو جۆرەکانی جیاکاریی نەژادی بەسەرکردایەتی (مارتن لوسەر کینگ) یاخیبوون دەستیپێکرد و لە ڕێگەی بایکۆتکردنی ھۆکارەکانی گواستنەوە بۆ ماوەی (٣٨١) ڕۆژ زیانێکی ئابووری بە کەرتی گواستنەوە گەیشت و سەرەنجامی ئەو یاخیبوونە مەدەنییە لە ساڵی (١٩٥٦) دادگای باڵا بڕیاری نادەستووریبوونی ئەو یاسایەی دا و ڕەتیکردەوە، بەمەش ھەڵشاخانی ڕۆزا بە ڕووی یاسایەکی ستەمکاردا لە ڕێگەی بایکۆت و ئامرازێکی ناتوندوتیژەوە کاریگەری و ئاستێکی گەورەی بە خۆیەوە بینی.\nلە ڕاستیدا ئێستا پانتایی و ڕووبەرەکانی دەربڕینی یاخیبوون زۆر و فرە جۆرن، ڕەنگە یەکێک لە سەرەکیترین ڕێگاکان لەگەڵ گەشەسەندنی تەکنۆلۆژیا دەرکەوتبێت، ڕەنگدانەوەی ئەو دیاردەیە بێت لەناو سەکۆ کۆمەڵایەتییەکان و سۆشیال میدیا، ڕەنگە لەو ئاستەدا بەکارخستنی ئەو تۆڕانە لە ناڕەزاییەکان و یاخیبوونە مەدەنیەکانی بەھاری عەرەبی نموونەیەکی بەرجەستە بێت، کە چۆن لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە لە زۆر جوگرافیای نیشتمانی عەرەبیدا گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی و ئاڵوگۆڕێکی گەورە سەریھەڵدا.\nڕێگاکانی گوزارشتی یاخیبوونی مەدەنی\nیاخیبوونی مەدەنی تەنھا ڕێگە و ڕواڵەتێکی نییە، بەڵکو سروشتی ئەو جۆرە لە چالاکی و ھەڵسوڕانە کەسی و کۆمەڵانە لە چەند شێوە و ئاستێکی دیاریکراودا خۆی بەرجەستە دەکات و گوزارشت لە خواست و ویستەکانی خۆی دەکات، لەوانەیە ئاستە ھەرە سەرەکییەکانی بریتی بێت لەو چەند بوارە:\nیەکەم: وێنەی ناڕەزایی و یاخیبوون بە بەکارھێنانی ڕێکارە ناتوندوتیژییەکان لە ڕێگەی دیالۆگی ئاشتیانەوە، کە لەو ئاستەی یاخیبووندا بۆ گەیاندنی خواست و ویستەکان، یان بۆ دەربڕینی ناڕەزایی و نیگەرانییەکان پشت بە ڕێکاری دانوستان و دیالۆگ دەبەسترێت.\nدووەم: ڕەتکردنەوەی ھەماھەنگی: ئەو ڕێکارەیان جۆرێکە لە ڕەتکردنەوەی ھەموو جۆرێکی ھەماھەنگی لەگەڵ دەوڵەت چ لە ڕێگەی بایکۆتکردنی ئابووری یان سیاسیەوە بێت، یان لە ڕێگەی گوێنەدان و پشتگوێخستنی یاسا و ڕێسا میرییەکان بێت.\nسێھەم: پەکخستنی کاروبارە میرییەکان: کە خۆی لە باڵابوونی فشارەکاندا دەبینێتەوە، ئەویش بە بەکارھێنانی ڕێگای ناتوندوتیژ لە داخستن و پەکخستنی کاروبارەکانی حکومەت، لە پێناوی ناچارکردنی دەسەڵات بە گوێگرتن لە خواستەکانی خەڵک و ھاووڵاتی.\nلە ژێر ڕۆشنایی ئەو تێگەیشتنە، یاخیبوونی مەدەنی چ وەک چەمک و چ وەک کردار و ڕەفتار، بە شێوەیەکی گشتی پەیوەستە بە ئاگایی و زیھنی مرۆڤەوە و ھەروەک چۆن گرێدراوی سیستمی سیاسی و دیموکراسی ناوخۆییشە، چونکە دواجار مەرجی خەمڵینی ھۆشیاریی ھاووڵاتیی دەرھەق بە بەکارھێنانی ئامرازی ناتوندوتیژ ڕاستەوخۆ گرێدراوی تێگەیشتنەکانی خودی سیستمەکە خۆشیەتی، لەبەرئەوەشە لە دەوڵەتی تۆتالیتار و ستەمکاردا، چونکە دەرفەتی گوزارشتی مەدەنیانە نییە، ھەمیشە یاخیبوونەکان بۆ توندوتیژی و بەریەککەوتن سەردەکێشن و دەبنە شۆڕش.


شەوانى هاوین و ئەستێرە ونبووەکان - قەڵەم\nئێوارانى هاوین، لە بیرەوەرییەکانى مندا جێگەیەکى تایبەتیان هەیە. هەستەکەم وەک شتێک ئیدى لەدەستم چووە! ئێوارانێک دواى سەرخەوێکى عەسرانە، ئاوێکم بە خۆدا دەکرد، هەروا بەبێدەنگى چەندجار دەچومە بەر ئاوێنەى ژورەکەم، جلەکانى پیاسەکردنم لەبەردەکرد. بەدەم قژشانەکردنەوە دێڕە شیعرى جۆراوجۆرم تێکەلاو دەکرد و بیرکردنەوەکانم ئاڵۆزبوون، باوەڕى جۆراوجۆر سەریانلێدابووم، بیرکردنەوە لە کەسێک بۆمن وەک ئەرکێکى نیشتیمانى و مرۆییانە وەهابوو... لەگەڵ چەند هەڤاڵێکمدا دەڕۆیشتینەپیاسەکردن لە قەراغ شار، لەبن سنەوبەرەکاندا دادەنیشتین، باسمان لە نائومێدى و بێهودەیى ژیان دەکرد، باسگەلێکى قورس و بە زمانێکى ئاڵۆز، زۆرکات دەوەستاین و بەپێکەنینەوە بە گوێى یەکماندا دەچپاند:\nمەستانە دەگەڕاینەوە، دەستەکانمان لە ملى یەکتر دەئاڵاند، ژێر پێیەکانمان گرم دەبوو، ئەوەندە بە پێیان دەگەڕاین، ئەو کۆڵانانەمان تەیدەکرد کە ماڵى ئەو کچانەى لێبوو لە زەمەنێک لە زەمەنەکاندا پەیوەندى هەمەچەشنمان لەگەڵیاندا هەبوو... بینینەوەى ئەوان بۆ ئێمە هەستێکى سەیرى لامان دروستدەکرد، هەستى ئەوەى بوینەتەپاڵەوان و ئەوان ڕەنگە هەواڵى ئەوەیان نەبیستبێت؟! پاڵەوانى پوچێتى و یاخیبون و زۆر وەهمى تر... هەستمان دەکرد گەر لە دەمەو ئێوارەیەکى وەها ماندودا نەمان بینن ئیتر ژیان چ بەهایەکى هەیە، هەستماندەکرد ژیان هەر ئەوەیە کەتێیدابووین، ئەوەى کە خۆمان واماندەزانى بەڕاستى پاڵەوانین!\nشەوانى هاوین زێدەتر حەزم بەتەنیایى بوو، حەزمدەکرد لە جێیەکدا بنوم ئەستێرە زۆرەکانى ئاسمانم لێوە دیاربێت، زۆربەى شەوانى هاوین گەر ڕەشەباى نەبوایە لە سەربان دەنوستین، جارانى شار وەک ئێستا نەبوو، کۆڵان و گەڕەکەکان وەک ئێستا جەنجاڵ نەبوون، هەر زوو بێدەنگى باڵى بەسەر شاردا دەکێشا، شار بەجارێک خامۆش دەبوو، کارەباش وەک ئێستا نەبوو، لەبەر چرادا دادەنیشتن و گوێمان لە رادیۆ دەگرت تا خەو دەیبردینەوە... شەوانە تا درەنگان لەجێى خەوەکەمەوە، تەماشاى ئەستێرەى ئاسمانم دەکرد، گەر شتێک بڵێم ڕەنگە باوەڕنەکەن؟! باوەڕبکەن جاران ئاسمان ئەستێرەى زۆرى پێوەبوو!! ئێستا وەک ئەوەى بمەوێت هەمان چێژ لە بینینى ئەستێرەکان وەربگرم، دەڕۆمە سەربان و بۆماویەک تەماشاى ئاسمان دەکەم، بەلام ئەستێرەکان وەک جارانى شەوانى هاوین نەماون، دەڵێیى لە ماوەى ئەو ساڵانەدا ئەگەرچى ساڵانێکى زۆر نییە، دەردى ونبونى ئەستێرەکان پەیدابووە، یان دەڵێى دەستێک هەیە ئارام ئارام ئەستێرەکان بە ئاسمانەوە دەچنێ، دەتوانم بڵێم ئەستێرەکان وەک ئەو کچانەى بەپلانەوە دەڕۆیشتین بە بەردەکەى ماڵیاندا و بەڵام هەنوکە ونبوون، ئەوانیش وەها ونبوون!


Diplomatic Magazine | هنری كیسنجەر: دەنگی تەقەی جەنگی جیهانی سێهەم دێ\nهنری كیسنجەر: دەنگی تەقەی جەنگی جیهانی سێهەم دێ\nد. سەنگەر سەیدقادر\nدەنگی تەقەی جەنگی جیهانی سێهەم لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبیسترێت، بەڵام كەڕەكان خۆیان بێئاگا كردووەو نایبیستن، ئەمە بەشێكە لە وتارە بەناوبانگەكەی هنری كسینجەری وەزیری پێشوتری دەرەوەی ئەمەریكا كەلە ٢٠١٥/١٠/١٦ لە ڕۆژنامەی وۆل ستریت جۆرناڵدا بڵاوی كردەوە لە ژێر ناونیشانی ( ڕێگاكانی ڕێگریكردن لە هەرەسهێنانی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست).\nكسینجه‌ر: جه‌نگی جیهانی سێیه‌م، به‌لێدانی ئێران ده‌سپێده‌كات،به‌ره‌ی یه‌كه‌م ئه‌مریكا سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ره‌ی به‌رامبه‌ریش ڕوسیا و چین.\nلە وتارەكەدا كسینجەر دەڵێ سەرەتای جەنگی جیهانی سێیەم بە لێدانی ئێران دەستپێدەكات و لە نێوان دوو بەرەدا دەبێت، كە بەرەیەكیان چین و ڕوسیا سەرۆكایەتی دەكەن و بەرەی دووەم بەسەرۆكایەتی ئەمەریكا و ناتۆ و ئیسرائیلە، كە لە جەنگەكەدا دەیان ملیۆن كەس دەبنە قوربانی بەهۆی پێشكەوتووێی چەكەكان و فراوانی جەنگەكەوە.\nنووسه‌ر: جه‌نگی جیهانی سێیه‌م له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌بێت، و له‌كۆتایشدا به‌ره‌ی ئه‌مریكا سه‌رده‌كه‌وێت.\nهەروەها كیسنجەر دەڵێ هۆكاری دەستپێكردنی جەنگەكە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە بۆ چەند هۆكارێك دەگەڕێتەوە كە ئەوانیش بریتین لە ( ململانێی نەتەوەی و ئاینی و مەزهەبی و زیادبونی دەسەڵاتی سیستەمە دیكتاتۆرییەكان و زوڵم و چەوساندنەوەی هاوڵاتیانی ڕۆژهەڵاتە) كە ئەمە وا دەكات جەنگەكە فراوانتر و گەرمتر بكەن، چونكە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست سیستەمێكی سیاسی سەربەخۆی نیشتمانی دیموكراسی نییە كە بتوانن پشت بە گەلەكانیان ببەستن و خۆیان لەجەنگ بەدوربگرن.\nلە سەر دەرئەنجامەكانی جەنگەكە كیسنجەر دەڵی ( لە كۆتای جەنگەكەدا ئەوەی سەر دەكەوێت تەنها ئەمەریكا و ئیسرائیلەو سنورەكان گۆڕانكاری گەورەیان بەسەر دادێت و ئیسرائیل دەست بەسەر ٧ وڵاتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی دەوڵەمەند بەنەوتدا دەگرێت و ئەمەریكاش سیستەمێكی نوێی تاك جەمسەری لە جیهاندا دادەمەزرێنێت كە تەنها یەك هێز حوكمی دەكات و بەڕێوەی دەبات ئەویش ئەمەریكایە).\nهنری كیسنجەر لە ساڵی ١٩٢٣ لە كۆماری ڤایمار ( ئەڵمانیای ئێستا) لە هەرێمی باڤاریا لە خێزانێكی جولەكەی ئەڵمانی لەدایك بووەو یەكێكە لە ڕزگاربوانی دەستی نازییەکان و هەڵهاتووە بۆ ئەمەریكا و ڕەگەزنامەی ئەمەریكی وەرگرتووە، لەساڵی ١٩٦٩ تا ساڵی ١٩٧٥ ڕاوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی ئەمەریكا بووەو لەساڵی ١٩٧٣ تا ساڵی ١٩٧٧ وەزیری دەروەی ئەمەریكا بووەو بەیەكێك لە دیارترین كەسایەتیە سیاسی و دبلۆماسیەكان لەسەر ئاستی جیهان دادەنرێت و خاوەنی قوتابخانەیەكی تایبەتە لە زانستی سیاسەت و پەیوەندیە نێودەوڵەتیەكاندا.\nبەڵام كورد یادگاری و مێژوویەكی خراپی لەگەڵ كیسنجەردا هەیە، چونكە كیسنجەر ئەندازیاری ڕێكەوتنامەی جەزائیر و كۆتایهێنان بە شۆڕشی كوردبوو لەساڵی١٩٧٥، لە ساڵی ١٩٦٩ لە دوای دەستبەركاربوونی وەك ڕاوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی و بەهاوكاری ئیسرائیل ڕۆڵێكی گرنگی گێڕا لە بڕینی هاوكاریێەكانی ئەمەریكا بۆ كورد، چونكە لەوكاتەدا كورد چووە دانوسان لەگەڵ ڕژێمی عێراقدا، هەروەهاچەندین وتەو لێدوانی دژ بەكوردی هەیە لەوانە دەڵێ (كورد جەنگاوەری بێمێشكن ( بێ عەقڵن) و دەتوانی تەنها بۆشەڕ بەكاریان بێنیت.\nتێبینی: ئەم وتارەی كیسنجر پێش هاتنە سەر دەسەڵاتی ترەمپ نوسراوەو كیسنجر بەوە ناسراوە چەندین لێكدانەوە و پیشبینی وەك خۆی هاتوە دی، بەڵام ئەم وتارەی بەڕای من جۆرێك لە زیادە ڕەوی و گەورە كردنی كێشەكانی تێدایە.\nلێكۆڵەر لە ناوەندی ئیمارات بۆ لێكۆڵینەوەی ستراتیژی\nخانەنشینی پێشمەرگەو چەند سەرنجێ!\nئێران جێگرەوەی حەشدی شەعبی دروست دەكات


سەرۆکی هەرێمی کوردستان: بوونی كورسیی پاتریاركی له هه‌ولێر گرنگ و ماناداره | دەزگاى زارى کرمانجى\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان: بوونی كورسیی پاتریاركی له هه‌ولێر گرنگ و ماناداره\nزاری كرمانجی - سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان له میانه‌ی كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ قه‌داسه‌تی پاتریارك مار ئاوای سێیه‌م، پاتریاركی كه‌نیسه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ئاشووری له جیهان رایگه‌یاند: بوونی كورسیی پاتریاركی له هه‌ولێر به گرنگ و مانادار و مایه‌ی متمانه له‌قه‌ڵه‌مدا .\nپێشنوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ چوارشەممە 2021/9/22 نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان، پێشوازی له قه‌داسه‌تی پاتریارك مار ئاوای سێیه‌م، پاتریاركی كه‌نیسه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ئاشووری له جیهان كرد.\nله كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا كه شاندێكی كه‌نیسه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ئاشووری و وه‌زیری ئه‌وقاف و كاروباری ئایینی ئاماده‌ی بوون، نێچیرڤان بارزانی وێڕای دووباره پیرۆزبایی له قه‌داسه‌تی پاتریارك بۆ ده‌ستبه‌كاربوونی، هیوای سه‌ركه‌وتنی بۆ خواست و هه‌موو پشتگیرییه‌كی بۆ سه‌رخستنی ئه‌ركی خۆیان و كه‌نیسه‌كه‌یان دووپات كرده‌وه، هه‌روه‌ها ڕۆڵی قه‌داسه‌تیان و كه‌نیسه و پیاوان و مامۆستایانی سه‌رجه‌م ئایینه‌كانی له قووڵكردنه‌وه‌ی پێكه‌وه‌ژیان و لێبورده‌یی و ئاشته‌وایی و بوونی كورسیی پاتریاركی له هه‌ولێر به گرنگ و مانادار و مایه‌ی متمانه له قه‌ڵه‌م دا.\nلای خۆیه‌وه قه‌داسه‌تی پاتریارك مار ئاوای سێیه‌م، پاتریاركی كه‌نیسه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ئاشووری له جیهان و شاندی یاوه‌ری، وێڕای خۆشحاڵی و سوپاس و پێزانین بۆ به‌شداریی نێچیرڤان بارزانی له ڕێوڕه‌سمی دانانی قه‌داسه‌تی پاتریاركدا، ستایشی ڕۆڵ و كاریگه‌ریی به‌ڕێزیانی له پشتگیریی پێكهاته‌كان و پاراستنی پێكه‌وه‌ژیان و ته‌بایی له هه‌رێمی كوردستان كرد و هه‌ردوولا جه‌ختیان له میانڕه‌وی و بایه‌خ و گرنگیی سه‌قامگیری كرده‌وه.\nتاوتوێكردنی كاروباری كه‌نیسه له هه‌رێمی كوردستان، عیراق و جیهان و دۆخی مه‌سیحی و پێكهاته‌كان له هه‌رێمی كوردستان و عیراق، ته‌وه‌رێكی دیكه‌ی كۆبوونه‌كه بوو كه تیایدا قه‌داسه‌تی پاتریارك سوپاسی گه‌ل و حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانی كرد بۆ پێشوازی و حه‌واندنه‌وه‌ی ئاواره و په‌نابه‌ران له هه‌رێمی كوردستان، به‌تایبه‌تیش ئاواره مه‌سیحییه‌كان


دووڕێیانی هاوپەیمانێتیی شیعەی ئەمریكی و شیعەی ئێرانی؛ هەرێمی كوردستان و دۆزینەوەی ڕێگەی سێیەم\nپەرویز ڕەحیم 01, 09, 2018\nپاش هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق لە 12ی مایسی 2018، هەوڵەكانی حزب و هاوپەیمانی و لایەنە سیاسییەكانی عێراق و وڵاتانی هەرێمیی وەكوو ئێران و سەرووهەرێمیی وەكوو ئەمریكا بۆ پێكهێنانی گەورەترین كوتلەی پەرلەمانی لە ڕووی ژمارەی پەرلەمانتارانەوە بە مەبەستی پێكهێنانی حكوومەتی نوێی عێراق چەندین جار شكستی هێناوە. بۆیە كورد وەكوو پێكهاتەیەكی سەرەكی لە سێ پێكهاتەكەی عێراق، یەكێك بووە لە لایەنەكانی دانوستاندنی لایەنەكان؛ هەرچەندە وەكوو هەموو پێكهاتەكانی دیكەی عێراق یەكگرتوو نەبووە و نەیتوانیوە وەكوو بلۆكێكی پێكهاتەی نەتەوەیی لەم دانوستانانەدا بەشدار بێت. بەڵام لە لایەك لێكترازانی نێوان لایەنە سیاسییەكانی شیعە، وەكوو زۆرینەی عێراق و، ناكۆكیی بەرژەوەندیی دوو ئەكتەری سەرەكیی دەرەكی، وەكوو ئەمریكا و عێراق، دەرفەتی بۆ ڕۆڵبینینی كورد فەراهەم كردووە. لەم نووسینەدا هەوڵ دەدەین ئەم پرسە تاووتوێ بكەین كە ئایا كورد تاكه بژاردەی هەڵبژاردنە لە نێوان دوو لایەنی سەرەكیی هێزە سیاسییە شیعەكانی نزیك یاخود لایەنگرانی ئێران (عامری و مالیكی)، یان ئەمریكا و سعوودیا (عەبادی) لە عێراق؟ یاخود ڕێگەیەكی دیكەی سێیەم، بوونی هەیە؟\nكورد و هاوپەیمانێتییەكان\nتاكوو ئێستا له نێوان چه‌ند لايه‌نێكدا باس له هاوپه‌يمانى و لێكحاڵيبوون كراوه وه‌ك: "سائيرون" و "ته‌ييارى حيكمه" و "ئيئتلافى وه‌ته‌نيیه‌ى عه‌للاوى" و، "سائيرون" و "فه‌تح" و، دواجاريش 8 خاڵه‌كه‌ى نێوان "سائيرون" و "نه‌سر" له 23ى حوزه‌يراندا. هەروەها دواترینیان هەوڵی پێكهێنانی گەورەترین فراكسیۆنی پەرلەمانی (مرشح الکتلة النیابیة الأکثر عددا) لە نێوان "وەتەنییە، حیكمە، نەسر و سائیرون" لە لایەك و، "هاوپەیمانێتیی فەتح و دەوڵەتی یاسا و بەشێك لە سوننەكان" لە لایەكی ترەوە، ئەمانە و چەندین هەوڵی دیكە لەم ماوەیەدا وای كردووە، كە ئاسۆی پێكهێنانی حكوومەت ناڕوون و ئاڵۆز بێت؛ گرنگترین هۆكاریشی پێكناكۆكیی بەرژەوەندییەكانی ئێران و ئەمریكایە لە عێراق.\nتاكو ئێستا، به‌ره‌ی یه‌كه‌م (مالیكی و عامری) توانیویانه كه‌متر له 100 كورسیی په‌رله‌مانی كۆ بكه‌نه‌وه، هاوپه‌یمانیی ده‌وڵه‌تی یاسا به سه‌رۆكایه‌تیی نووری مالیكی (26 كورسی)، هاوپه‌یمانیی فه‌تح به سه‌رۆكایه‌تیی هادی عامری (48 كورسی)، ئیراده به سه‌رۆكایه‌تیی حه‌نان فه‌تلاوی (٣ كورسی)، كه‌فائات به سه‌رۆكایه‌تیی هه‌یسه‌م جبووری (٢ كورسی)، له‌گه‌ڵ چه‌ند لیستێكی بچووك كه كورسییه‌ك یان دوانیان به‌ده‌ست هێناوه له باشووری عێراق. له به‌رانبه‌ردا، به‌ره‌ی دووه‌م سه‌ركه‌وتوو بووه له كۆكردنه‌وه‌ی نزیكه‌ی 130 كورسی، سائیرون به سه‌رۆكایه‌تیی موقته‌دا سه‌در (54 كورسی)، وه‌ته‌نییه به سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌یاد عه‌لاوی (21 كورسی)، ڕه‌وتی حیكمه به سه‌رۆكایه‌تیی عه‌ممار حه‌كیم (19 كورسی)، هاوپه‌یمانیی نه‌سر به سه‌رۆكایه‌تیی حه‌یده‌ر عه‌ببادی (42 كورسی)، له‌گه‌ڵ لیسته‌كانی كه‌مینه‌ی توركمان و مه‌سیحییه‌كان.\nبۆیە هەرێمی كوردستان لە نێوان دوو بژاردە یاخود هاوپەیمانێتیدایه، كە ئەگەری پێكهاتنی هەیە. بەڵام وا باشترە كە بەپێی ئەزموونی ڕابردوو و واقعی ئێستای عێراق و گۆڕانكارییە چاوەڕوانكراوەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هاوسەنگیی لەرزۆكی هێزەكان لە عێراق و هێزە هەرێمی و سەرووهەرێمییەكان له ناوچەكەدا، هیچ كام لەم هاوپەیمانێتییانە هەڵنەبژێرێت.\nهەرێمی كوردستان و بژاردەی بەرەی نزیك لە ئەمریكا یاخود ئێران\nسەرەڕای ئەوەی كە كورد یەكگرتوو نییە، بەڵام زۆرینەی دەنگەكانی كورد بە نزیكەی 43 كورسی، لە لایەن پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان نوێنەرایەتی دەكرێت. لێرەوەیە كە لەم هاوكێشانەدا كورد دەتوانێت ڕۆڵی پارسەنگی هێز لە نێوان لایەنە سەرەكییەكاندا بگێڕێت. بۆیە ئەمریكا لە هەوڵی ئەوەدایە، كورد بەشداری لە هاوپەیمانێتیی لایەنی نزیك لە ئێران وەكوو "دەوڵەتی یاسا و فەتح" نەكات، بەڵكوو بچێتە ناو هاوپەیمانێتیی "نەسر و سائیرون و حیكمە و وەتەنییە". بەڵام لە ڕاستیدا بەردەوامبوونی ناكۆكیی نێوان ئەو دوو بەرەیە، بە قازانجی كوردستان و لە بەرژەوەندیی كورددایە. باشترین سیناریۆ بۆ هەولێر، بەشداریكردنە لە حكوومەت وەكوو پێكهاتەیەكی سەرەكی و، هەروەها پاشان دابەشكردنی پۆستەكان بەپێی ئیستحقاقی هەڵبژاردن لە نێوان خودی كوتلە كوردستانییەكان. بەم واتایە ئەگەر هەر كام لە پێكهێنەرەكانی حكوومەت لە ڕووی ناسنامە-پێكهاتەی سەرەكییەوە (سوننە و شیعە و كورد) بلۆكێك پێك بێنن، پاشان حكوومەت پێك بێت و پۆستەكان دابەش بكرێت، ئەوە مافەكانی كورد پارێزراو دەبێت.\nبەڵام خراپترین سیناریۆ بۆ كورد، یەكەم پەراوێزخستنییەتی یاخود بەشداریپێكردنییەتی بە شێوەیەكی ڕواڵەتی و پاشان دابەشبوونی هێزە سیاسییە كوردستانییەكانه بەسەر هاوپەیمانێتییە گەورەكانی شیعەدا. لە ڕوانگەیەكی دیكەوە، ناكۆكیی نێوان هێزە سیاسییەكان لە لایەك و، باڵادەستیی ئەو هێزانەی كە لە هەمبەر مافە دەستوورییەكانی كورد هەڵوێستی ڕوونیان نییە، دەتوانێت زۆر مەترسیدار بێت. هەروەها پێكهێنانی حكوومەتی زۆرینە لە عێراق سیناریۆیەكی هەرە مەترسیدارە بۆ كورد. بێجگە لەمانەیش، ئەگەر هەر یەكە لە ئەمریكا و ئێران بەناڕاستەوخۆ بۆ ڕێگریكردن لە دروستبوونی بارگرژی و، هەروەها هەڵوەشانەوەی عێراق، ڕێك بكەون كە حكوومەتی زۆرینە پێك بێت، ئەوە ئەو كاتە كورد تووشی دۆخێكی دژوار دەبێتەوە.\nلێرەوە، دەتوانین هەڕەشەكانی بەشداریی كورد لە هەر یەكە لەو هاوپەیمانێتییانەدا بەم شێوەیە بخەینە ڕوو:\nیەكەم: هاوپەیمانێتیی نێوان كورد و بەرەی نزیك لە ئەمریكا\n١- بەشداریی كورد لەم هاوپەیمانێتییە، دەتوانێت ئێران و هاوپەیمانەكانی لە عێراق بكاتە دوژمنی سەرسەختی كوردستان و بۆ ئەم مەبەستەیش بە هەموو شێوەیەك هەوڵی دروستكردنی ناكۆكی و دووبەرەكی لەنێو ماڵی كورددا بدات. تەنانەت ئاسایشی سیاسی و كۆمەڵایه‌تیی كوردستان تووشی مەترسی بكاتەوە.\n٢- بە بەشداریی كورد لەم هاوپەیمانێتییەدا، كورد دووبارە ڕووبەڕووی سەرسەختترین نەیارەكانی لە عێراق لە ڕابردوودا و بەتایبەتی پاش 16 ئۆكتۆبەر و هێزەكانی حەشدی شەعبی دەكاتەوە. بەم پێیەیش ئەم هێزانە هەوڵی لاوازكردنی كورد لە ڕووی ڕای گشتیی عێراق و لە ڕێگەی هاوپەیمانەكانیان لە ناوچەكەدا دەدەن.\n٣- بوونی كورد لەو هاوپەیمانێتییە بە خواست و داواكاریی ئەمریكا، وا دەكات كە پرسەكانی جێگەی ناكۆكی لە نێوان هەولێر و بەغدا پەراوێز بخرێت. بەم واتایە كە حكوومەتی پێكهاتوو نەتوانێت لە ڕووی ڕای گشتییەوە و، هەروەها گوشارەكانی لایەنە نەیارەكان داواكارییە سەرەكییەكانی كورد لە ماددەی 140ی دەستوور و پێشمەرگە و پرسی بوودجە و پرسی نەوت و...، جێبەجێ بكات.\n٤- لە ئەگەری هەر ڕێككەوتنێك یاخود ئاڵوگۆڕێكی نێوان هێزە سیاسییەكانی عێراق لە لایەك و، ئەمریكا و ئێران لە لایەكی ترەوە، ئەوە كورد دەبێتە قوربانیی ئەو ڕێككەوتن و ئاڵۆگۆڕانە.\nدووەم: هاوپەیمانێیتی كورد و بەرەی نزیك لە ئێران\n١- دروستبوونی نادڵنیایی لە كورد لە لای ئیدارەی ئەمریكا و بەم پێیەیش ئەگەری لەدەستدانی پشتیوانیی ڕاستەوخۆی ئەمریكا لە هاوكێشە سیاسییەكاندا. هەرچەندە بە هۆی سروشتی هێزە سیاسییەكانی عێراق و، هەروەها ڕۆڵی ئێران ئەمە ئەگەرێكی لاوازە، بەڵام لە كورتمەودادا بە هۆی بارگرژییەكانی ئێستای ئەمریكا و ئێران ئەم پرسە كاریگەریی لەسەر هەڵوێستی ئەمریكییەكان دەبێت.\n٢- دروستبوونی ناكۆكی لە نێوان كورد و هێزەكانی نزیك لە وڵاتانی سوننە و ئەمریكا لە ناوخۆی عێراق وەكوو: سائیرون و نەسر و حیكمە و وەتەنییە و هتد. بەم پێیەیش شەقامی عێراقیی لایەنگری ئەو هێزانە دەتواندرێت لە داهاتوودا لە دژی كورد و داواكارییە دەستوورییەكانی بەكار بهێندرێت؛ هەرچەندە ئەم خاڵەیش پەیوەستە بە هاوسەنگیی نێوان هێزە هەرێمییەكانەوە، بەتایبەتی ئێران و توركیا و ئەمریكا لە لایەكی دیكەوە.\n٣- ئەزموونی ڕابردوو ئەمەی نیشان داوە كە ئەم هێزانە هیچ كرانەوەیەكیان لە بەردەم چارەسەركردنی پرسەكانی جێگەی ناكۆكیی نێوان بەغدا و هەولێر نەبووە؛ بەڵكوو بەپێچەوانەیشەوە لە كاتی بەهێزبوونیان هەوڵی كەمكردنەوەی نفووز و پاشەكشەپێكردنی كورد و هەرێمی كوردستان لە دامەزراوەكانی عێراق و هەڵپەساردنی مافە دەستوورییەكانی كوردیان داوە.\n٤- نفووزی ئێران لەسەر ئەم هێزانە وا دەكات، كە كورد بكەوێتە بەرەیەكی دژەئەمریكی لە عێراق و بەم پێیەیش لە ناوچەكەدا، كە وا دەكات لە زیانی پێگەی كورد بێت لە ئەگەری ئاڵوگۆڕە هەرێمییەكاندا. ئەمەیش پێگەی هەرێمی و نیودەوڵەتیی كورد دەخاتە مەترسییەوە.\nهەرێمی كوردستان و بژاردەی سێیەم\nلە ڕاستیدا پرسی سەرەكیی كورد لە بەشداری لە حكوومەتی داهاتووی عێراقدا بە پلەی یەكەم بەردەوامی و جێگیركردنی پێگەی یاسایی و دەستووریی هەرێمی كوردستان و پاشان چارەسەركردنی پرسە هەڵپەسێردراوەكانی جێگەی ناكۆكیی نێوان هەولێر و بەغدایە. گرنگترینی ئەو پرسانەیش لە ئێستادا بریتین له: چارەنووسی ماددەی 140ی دەستووری و ئاساییكردنەوەی بارودۆخی ئەو ناوچانەیە پاش ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری ساڵی 2017 و پرسی بوودجە و مووچە و چەك و ڕاهێنانی پێشمەرگە و بەشداریی ڕاستەقینەی كورد وەكوو پێكهاتەیەكی سەرەكی لە عێراق و، هەروەها ناردنی نەوت و گاز و دانپێدانان بە گرێبەستەكانی هەرێمی كوردستان لەگەڵ كۆمپانیاكان. هەرچەندە ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر پێگەی كوردی لە هاوكێشەكانی عێراقدا لاواز كرد، بەڵام هەڵبژاردنی 12ی مایسی 2018 لە عێراق، جارێكی دیكەی وای كرد ئەم دۆخە بەردەوام نەبێت. گەورەترین هەڕەشە بۆ كورد ئەوەیە كە عێراق نەك بە لۆژیكی بەشداریی پێكهاتەكان و هاوسەنگیی نێوانیان، بەڵكوو بە لۆژیك و سیاسەتی زۆرینە و كەمینە بەڕێوە بچێت.\nبۆیە باشترین بژاردە بۆ كورد بەشدارینەكردنە لە هیچ كامە لەو بەرانەی كە ئاماژەمان پێ كرد، چونكە لە لایەك كوردستان ناكەوێتە ناو ململانێكانی ئێران و ئەمریكا و، لە لایەكی تریشەوە هەر دوو هێزی باڵادەست لە عێراق پێویستیی بەردەوامیان بە كورد دەبێت. بۆیە سیاسەتی "چاودێری و چاوەڕوانی" لە لایەك و، بەشداریی خودی كورد لە پێكهێنانی هاوپەیمانێتی لە لایەكی ترەوە، باشترین بژاردەیە لە ئێستادا. ئەگەر وەكوو پرۆسەی پێكهێنانی حكوومەتی ڕابردوو كورد پەراوێز بخرێت، ئەوە بەشدارینەكردن و كشانەوەی كورد لە پرۆسەی سیاسی دەتوانێت كارتێكی زۆر بەهێز بێت، چونكە بارودۆخی ئێستا زۆر جیاوازیی لەگەڵ سەردەمی پێكهێنانی حكوومەتەكەی حەیدەر عەبادی هەیە؛ ئەمریكا و ئێران بۆ گوشاردروستكردن لەسەر یەكتری پێویستیان بەوە هەیە كە لایەنەكانی نزیك لە بەرەی بەرامبەریان بخه‌نه پەراوێزەوە. بەڵام مەرجی سەرەكیی بەشداری لەم نێوەندەدا، دەتوانێت جێبەجێكردنی داواكارییەكانی كورد بێت. هەرچەندە نابێت فەرامۆش بكرێت كە وەرگرتنی پۆست لە بری چارەسەركردنی كێشەكان، دەتوانێت هەڵەیەكی دیكەی كوشندە بێت كە كورد ڕووبەڕووی دەبێتەوە. لێرەوە بە مەرجێك كورد بە شێوەیەكی یەكگرتوو، وەكوو بلۆكێكی كوردی بەشداری لە هاوكێشەكاندا بكات، دەتوانین دەرفەتەكانی ئەم بژاردەیە بخەینە ڕوو:\n١- سەرنەكەوتنی ئەجێندای هیچ لایەنێكی عێراقی لە پێكهێنانی حكوومەتی داهاتوو بەبێ كورد و ئەگەری جێبەجێنەكردنی داواكارییەكانی كورد.\n٢- ڕاگرتنی باڵانس لە نێوان هێزە عێراقییەكان، بەتایبەتی دوو بەرەی پێكناكۆكی شیعی.\n٣- بوون بە پارسەنگی هێز لە هاوسەنگیی ناوخۆیی عێراق و هاوكێشە هەرێمییەكانی نێوان ئێران و ئەمریكا.\n٤- ڕاگرتنی باڵانسی پەیوەندی لە نێوان ئەمریكا و ئێران لە بەرژەوەندیی كورد، نەك بەرژەوەندیی لایەنێك لەو دوو دەوڵەتە.\n٥- ناردنی پەیامێكی سیاسی بۆ ئیدارەی ئەمریكا و ئێران لە هەمبەر ڕووداوەكانی ڕیفراندۆم و پاش ڕیفراندۆم لە 16ی ئۆكتۆبەر و بێدەنگی و هاوهەڵوێستیی ناڕاستەوخۆی ئێران و ئەمریكا لەم پرسەدا.\n٦- وەرگرتنی گرێنتیی جێبەجێكردنی داواكارییە دەستوورییەكانی كورد لەسەر پرسە جێناكۆكه‌كان لە حكوومەتی داهاتوو یاخود لانی كەم كەمكردنەوەی كێشە و بارگرژییەكان و گەڕانەوە بۆ دۆخی پێش ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری ساڵی 2017.\nبەشداریكردنی كورد لە هاوپەیمانێتیی دوو بەرەی سەرەكی لە عێراق، هەڵگری هەڕەشە و دەرفەتی تایبەتە؛ بەڵام دەكرێت كورد ڕێگەیەكی سێیەم بە ڕەچاوكردنی باڵانس و بەم پێیەیش داواكارییەكانی لە حكوومەتی داهاتوو بگرێتە بەر. ئەم ڕێگە سێیەمەیش دەتوانێت لەو خاڵەدا بەرجەستە بێت كە كورد هەوڵ بدات هیچ لایەنێك نەتوانێت لە بارودۆخی ئیستادا به‌بێ كورد حكوومەت دروست بكات، بەڵام پێویستە كورد ڕەچاوی بارودۆخی ناوخۆییی خۆی بكات. لێرەوەیە ئەگەر كورد بەشداریی لایەنی نزیك لە ئەمریكا نەكات، ئەوە باڵادەستیی لایەنی نزیك لە ئێران دەتوانێت ببێتە دەرفەتێكی مەزن لە هاوكێشەكانی نێوان ئێران و عێراقدا بۆ هەرێمی كوردستان. بەم واتایە كە سەركەوتنی فراكسیۆنی زۆرینەی نزیك لە ئەمریكا هەڕەشە لە دەسكەوتەكانی كورد دەكات وەكوو ڕابردوو و، كورد تەنیا بەشداریی پێ دەكرێت بەبێ چارەسەركردنی پرس و كێشەكانی لە عێراق، بەڵام سەركەوتنی بەرەی ئێران دەتوانێت وا بكات كە ئەمریكا بۆ گۆڕینی هاوسەنگیی هێز و بۆ كەمكردنەوەی نفووزی ئێران، پێویستیی زۆری بە كورد بێت. بۆیە پێویستە هاوكێشەكان بەپێی ئەزموونی ڕابردوو ببینرێت و هەنگاو و پلانی پێویستی بۆ دابنرێت. چونكە لەم قۆناغەدا ئێران پێویستییەكەی زۆری بە كورد هەیە، بەتایبەتی لە ڕووی سیاسی و ئابووری و ئاسایشییەوە و، لە هەمان كاتیشدا ئەمریكایش بۆ گوشارخستنە سەر ئێران پێویستی بە هێزی كورد لە هاوكێشەكاندا هەیە. بەڵام نابێت كورد بە لای ئێراندا بشكێتەوە، كە ئەمە بۆ كورد مەترسیدارە و لە هەمان كاتیشدا پچڕانی پەیوەندی لەگەڵ لایەنی نزیك لە ئێران لە بەغدا و تەنانەت خودی ئێران، دەتوانێت هەمان مەترسیی بۆ كوردستان هەبێت.\nتەنیا بابەتێك كە دەتوانێت ئەم سیناریۆیە پێچەوانە بكاتەوە، ئەوەیە كە لە نەخشەڕێگەیەكی زەمەنیدا داواكارییەكانی كورد وەكوو بەرنامەی كاری فراكسیۆنی زۆرینە و بەم پێیەیش حكوومەتی داهاتوو لە بەغدا بچەسپێندرێت. ئەمەیش ئەگەریكی لاوازە لە ئیستادا؛ بەم واتایە كە هیچ لایەنێك ناتوانێت/ نایەوێت ئەم كارە بكات، بەڵكوو تەنیا گۆڕانكاریی ناوخۆیی لە عێراق لە پاڵ توندوتیژیی نێوان سوننە و شیعە و شیعە و شیعە لە لایەك و، ململانێكانی ئەمریكا و ئێران، دەتوانێت پێگەی كورد بەرز بكاتەوە. بۆیە هەڵچنینی هیوا لەسەر حكوومەتی داهاتوو بۆ دەستەبەركردنی مافەكانی كورد، بژاردە و ڕوانگەیەكی ڕیاڵیستی نییە. كه‌واته پێویستە بەڕێوەبردن لە ئێستادا و چاوەڕوانی بۆ داهاتوو و گۆڕانی هاوسەنگیی هێزەكان، ئەم دەرفەتە بێنێتە ئاراوە. باشترین بەڵگەیش گۆڕانی هاوكێشە ئاسایشی و سیاسییەكانی ناوخۆی عێراق و ناوچەكەیە لە نێوان ئەمریكا و ئێراندا كە لە پاش ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری ساڵی ڕابردوو به قازانجی كورد شكایه‌وه و، توانی پێگەی كورد جارێكی دیكە بەرز بكاتەوە.\nنووسەری ئەم بابەتە پێی وایە كە بۆ یەكەم جار لە عێراقی پاش 2003وە، پێویستە بیر لە دۆزینەوە و پەیڕەوكردنی میكانیزمێك بكرێتەوە كە كورد وەكوو "حكوومەتی هەرێمی كوردستان"، وەكوو نوێنەری یاسایی و سیاسیی كورد (بە نوێنەرایەتیی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستانیشەوە) بەشداری لە دانوستانەكان بكات، نەك نوێنەرانی حزب و هێزە سیاسییەكان. ئەم خاڵە دەتوانێت زیاتر تاووتوێ بكرێت و كۆتایی بە پەرشوبڵاویی كورد و، سیاسەتی زۆرینە و كەمینە لە عێراق بهێندرێت.


وەزیری دارایی و ئابووری لەگەڵ بەرپرسانی وەزارەتی پێشمەرگە کۆبۆوە\nهەولێر، هەرێمی کوردستان، عێراق (GOV.KRD)- ڕۆژی ٢٠٢١/٦/٨ ئاوات جەناب نوری پێشوازی لە هەریەک لە سەربەست لەزگین بریکاری وەزارەتی پێشمەرگە و جەبار یاوەر مەندە ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگە و چەند بەرپرسێکی باڵای دیکەی ئەو وەزارەتە کرد.\nلەکۆبوونەوەکەدا تاوتوێی بودجەی دیاری کراوی وەزارەتی پێشمەرگەیان کرد لەناو پڕۆژە یاسای پێشنیارکراوی بودجەی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی 2021.\nهەردوولا لەسەر ئەوە کۆک بوون کەنابێت مافی پێشمەرگە بفەوتوێ و دەبێت وەزارەتی پێشمەرگە بودجەیەکی شایستەی بۆ دیاری بکرێت.\nلەمیانی کۆبونەوەکەدا بەرێز ئاوات جەناب نووری جەختی لەوە کردەوە پێشمەرگە سەروەری ئەو وڵاتەیە دەبێت ڕێز لە هەموو مافەکانیان بگیرێت.\nلەکۆتایدا بەرپرسانی وەزارەتی پێشمەرگە سوپاسی هەوڵەکانی وەزیری دارایی و وەزارەتەکەیان و هەنگاوەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان کرد بۆ باشتر کردنی بژێوی پێشمەرگە، ئاماژەیان بەوەدا کە دڵنیابوونەتەوە کە خودی وەزیری دارایی و ئابووری خەمخۆری پێشمەرگەیە.


26/08/2020 220 جار خوێنراوەتەوە\nتوێژه‌ران له سه‌ره‌تای قۆناغه‌كانی به‌ره‌وپێش چوونی ڤاكسینی دژه ڤایرۆسی كۆرۆنا په‌ره‌یان به زیاتر له 160 ڤاكسین داوه.\nتوێژه‌ران ئاماژه‌شیان به‌وه‌دا كه ته‌واوی تواناكانیان ده‌خه‌نه‌گه‌ڕ و ئه‌م به‌رهه‌مه‌ش تاقیده‌كه‌ینه‌وه و جیهان بۆ بارێكی ئاسای ده‌گێڕنه‌وه، له‌ئێستادا گروپی ڕووسی له پێشبڕكێدایه له په‌یمانگای توێژینه‌وه‌ی جه‌مالیا.\nتوێژه‌ران قۆناغه‌كانی به‌ره‌وپێش چوونی ڤاكسینیان به‌چه‌ند هه‌نگاوێك خسته‌ڕوو:\nله‌دوای دروستكردنی پێكهاته‌كه له هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا ڤاكسینی پاڵێوراویان دا به گیانه‌وه‌ران وه نموونه وه‌رگیراوه‌كانیان له‌ناو مۆدێلی كۆمپیوته‌ره‌كه‌دا دانا بۆ بڕیاردان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه ئایا ئه‌م به‌رهه‌مه گونجاوه بۆ ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن مرۆڤه‌وه به‌كاربهێنرێت یاخود نا.\nله هه‌نگاوی دووه‌مدا گروپێكی بچووك له هاولاَتیان به‌گشتی چه‌ند سه‌د كه‌سێك ڤاكسینی پاڵێوراویان پێدرا بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی كه ئایا نه‌خۆشییه‌كه وه‌لاَمی كوتراوه‌كه ده‌داته‌وه یاخوود نا وه یان ئه‌م ڤاكسینه كاریگه‌ری هه‌یه له نه‌هێشتنی نه‌خۆشییه‌كه كه هه‌ڵگری سه‌ره‌كییه.\nله‌هه‌نگاوی سێهه‌مدا له‌میانه‌ی ئه‌و توێژینه‌وه زۆرانه‌ی كه له‌سه‌ر هه‌زاران هاولاَتی كرا بۆ تێڕامان له قۆناغه‌كانی پاراستنی ڤاكسین كه پێشكه‌ش به كۆمه‌ڵگا كرا به‌شێوه‌یه‌كی گشتی, كه ئه‌مه‌ش له‌وه‌یه مه‌ودایه‌كی زۆر له كاریگه‌رییه‌كان هه‌ڵبگرێت.\nله‌هه‌نگاوی چواره‌مدا پێداچوونه‌وه به تاقیكردنه‌وه‌كاندا كرا له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی حووكمی بۆ دیاریكردنی ئه‌وه‌ی كه ئایا ڤاكسینه‌كه پالێوراوه بۆ به‌كارهێنانی له‌لایه‌ن هه‌موو هاولاَتیانه‌وه. له‌ولاَتی ئه‌وروپادا ئه‌مه له‌لایه‌ن ده‌رمانه‌كان و چاودێری ته‌ندرووستی ڕێكخه‌ری به‌رهه‌مه‌كانی بریكاری MHRA, به‌لاَم هه‌موو ولاَته‌كان ده‌توانن ئه‌م به‌رهه‌مه‌یان به‌ده‌ست بكه‌وێت.\nله هه‌نگاوی پێنجه‌مدا كاتێك ڤاكسینه‌كه به‌وردی لێكۆڵینه‌وه‌ی پاڵێوراوی لێكرا له‌لایه‌ن ده‌زگای حووكمی بۆ به‌كارهێنان, پاشان ده‌توانرێت دابه‌شبكرێت له‌لایه‌ن كه‌رتی چاودێری ته‌ندرووستی بۆ دڵنیابوونه‌وه له بلاَوبوونه‌وه‌ی له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌دا.\nولاَتی ڕووسیا یه‌كه‌مین ولاَته كه‌ده‌رمانی ڤاكسینی په‌سه‌ند كرد بۆ به‌كارهێنان له‌لایه‌ن هاولاَتیانه‌وه وه له 11ی ئابی 2020 به‌كارهێنرا. سه‌رۆكی ڕووسیا پوتین ئه‌وه‌ی ڕاگه‌یاند كه كچه‌كه‌ی ڤاكسینه‌كه‌ی تاقیكردۆته‌وه و كه‌میًك پله‌ی گه‌رمی به‌رزبۆته‌وه به‌لاَم ته‌ندرووستی جێگیره.\nوه‌رگێڕانی : ژیان ئه‌زوه‌ر


ژن ژ هه‌ستنازكیێ به‌ره‌ڤ بێزاربوونێ - وارمیدیا\nژن ژ هه‌ستنازكیێ به‌ره‌ڤ بێزاربوونێ\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2014/07/23 - 10:00 ص\nژن پشكه‌كا هەرە مەزن و پێدڤییە د ژیانێ دا، دلنازكییا وێ، دبیتە فاكته‌رێ سەرەكیێ بێزاربوونا وێ و نەشێت د ژیانێ دا بەردەوامبیت، نەرەوشەنبیرییا گشتی، جوداهییا رەگەزی به‌رچاڤدكه‌ت و دبیتە سه‌ده‌مه‌ك ژن ژ خوه بێزاربیت و نەشێت خوه لبه‌ر نەخوه‌شیێن ژیانێ بگریت، ئه‌ڤه هنده‌ك گازنده‌یێن ژنانه كو لدۆر وێ ئێكێ، مه چه‌ند راوبۆچوون وه‌رگرتینه.\nئه‌وین به‌كر وەك رۆژنامەڤان وەها دیاركر، ”هەستنازكییا ژنێ دبیتە سه‌ده‌مەكێ سەرەكیێ پەیدابونا بێزاریێ د ژیانا وێ دا، و گه‌له‌ك جاران ژن ب ساناهی باوەریێ ب كەسەكى دئینیت و پێڤە دهێتە گرێدان، لێ دەمێ دیاردبیت، بەرانبەرێ وێ نە لدووڤ وێ باوەریێیە و ئەو هاتییە خاپاندن، وی دەمی كارتێكرن ل دەروونێ وێ دهێته‌كرن، ئەڤە ژی دبیتە سەدەم كو بێزاری لدەف ژنێ پەیداببیت و دبیت ئێدی باوەریێ نەدەتە كەسەكێ دی”. كچا هان گۆتژى، ”نەرەوشەنبیرییا گشتییا كو جوداهیێ د ناڤبەرا رەگەزان دا په‌یدادكەت، بوویه سه‌ده‌م كو ژن وەكو ئالاڤەكێ بهێته دیتن ب تنێ بۆ كاركرنا ناڤمالێ و ئاخڤتنا زەلامی هەردەم لسەر ژنێ زالە”.\nئیمان سندی كچەكا دییه كو بێژەره، دبێژیت: ”گه‌له‌ك سه‌ده‌م د جڤاكی دا ب گشتی و ناڤمالێ ب تایبەتی هه‌نه كو ژن پێ بێزاردبیت، ئەڤە ژی ڤه‌دگه‌ریت بۆ وێ ئێكێ، گەلەك جاران د دەروونێ خوه دا تووشی دلتەنگی و نەئارامی و خەمگینیێ دبیت، ئەڤە ژی دبیتە ئێك ژ وان سه‌ده‌مان كو ژن پێ بێزارببیت. یان هه‌كەر تێكنەگەهشتن د ناڤبەرا ئەندامێن خێزانێ دا هەبیت یان ژی ژن دگەل بەرامبەرێ خوە یا ب ئاڕێشە بیت، گه‌له‌ك جاران ژی وەستاندن دبیتە سه‌ده‌ما بێزاریێ لدەف ژنێ, دیسان ژن وەكو زەلامى بهێنفرەهـ نینە و نه‌شێت خوه بگریت هه‌تا ئاڕێشه‌یان بزانیت”.\nشۆخان محەمەد جەزا وه‌كو چالاكا بوارێ ژن، وه‌ها دبینیت، ”ژن یا هەستنازكە، دەمێ دڤێت بگەهیتە حەزێن خوە و نەگەهیتێ، بێزاری لدەف پەیدادبیت و گه‌له‌ك باوەری ب هیڤیێن خوه نامینیت، له‌و د مالێ دا نه‌كو ب تنێ دڤێت گرنگى ب حەزێن وێ بهێته‌دان، بەلكو دڤێت رێ ژی لبەر بهێنەڤەكرن، داكو بەرەف هیڤیێن خوە بچیت، ژبه‌ركو دەما ژن دبینیت دەوروبەرێن وێ، ئانكو كەسێن نێزیكی وی پووتەی پێنادەن و دهێتە ژبیركرن، وی دەمی گه‌له‌ك بێزار دبیت و بێزاریا وێ دیاردبیت، لێ نەشێت ب ئاشكرایی خوە دیاربكەت، نەخاسمە ژن بێزاردبیت هه‌كەر ئەو كەسێن كو پووتەی پێنادەن ژلایێ وێ ڤە دگرنگ بن و كەسایەتیا وان بهێز بیت، وی دەمی نە ب تنێ بێزاردبیت، بەلكو د مال و جڤاكی دا هەست ب لاوازیێ ژی دكەت، ئەڤە دبیتە سه‌ده‌م كو ژن د ده‌روونێ خوە دا تووشی خەمەكا گران ببیت و نەشێت دیاركەت، ژبه‌ركو بۆ وێ ب زەحمەتە؛ بێژیت ئەز یابێزارم”.


٧ خێزان کە کۆنتڕۆڵی جیهان و ژیانی ئێمەشیان کردووە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/05/24 - 7:03 PM\nبەوێنە: ڕازاندنەوەی مێزی جەژن لە کوردستاندا بۆتە مۆدێلێکی نوێ\n2020/07/09 - 2:30 PM\nچۆن وادەکەیت کە لەیەکەم بینیندا یەکسەر بچیتە ناو دڵانەوە؟ ئەم ڕێنمایانە ڕەچاو بکە:\n-زەردەخەنەکانت کەمێک دوابخە\nهەموان دەزانین کە زەردەخەنە زۆر گرنگە بۆ دروست کردنی پەیوەندیەکەی باش بەڵام بۆ دروستکردنی تێروانینێکی باش جێبهێڵیت سەرەتا سەیری دەم و چاوی کەسی بەرامبەرت بکە بۆ جەند چرکەیەک پاشان زەردەخەنە بکە .\n-بۆ ماوەیەکی زۆر سەیری چاوی کەسی بەرامبەرت مەکە\nکاتێک دوو پیاو بۆماوەیەکی زۆر سەیری چاوی یەک دەکەن وادەردەکەوێت کە دەیانەوێت شەرلەگەڵ یەکتر بکەن بۆیە هەوڵبدە لە یەکەم چاوپێکەوتندا تەنها ٦٠٪ ی کاتەکە سەیری چاوی کەسی بەرامبەرت بکەیت .\n-نیشانی کەسی بەرامبەر بدە کە بایەخ بە قسەکانی دەدەیت\nبۆ ئەوەی تێڕوانینێکی باشت هەبێت لای کەسی بەرامبەر بایەخ بەقساکانی بدە بە زەردەخەنەکردن و سەرنج خستنەسەر قسەکانی\n-نیشانی کەسی بەرامبەر بدە کە دەتوانیت لە هەستەکانی تێدەگەیت\nبە پێی پێویست کاردانەوەت باهەبێت و هەندێکات وەکو کەسی بەرامبەر هەڵسوکەوت بکە ئەمە وات لێدەکات زیاتر باوەڕپێکراوتر بیت.\n-پێش چاوپێکەوتنەکە مەشقبکە\nئەگەر کاتت هەبوو پێش چاو پێکەوتنەکە لەبەردەم ئاوێنەیەک مەشق بکە بیهێنە پێش چاوت کە لەگەڵ ئەو کەسە قسە دەکەیت کە چاوپێکەتن لەگەڵی هەیە.\nچۆن بەبێ ماکیاژیش وادەکەیت کە زۆر جوان دەربکەویت؟\n2020/07/07 - 8:17 PM\nبەکارهێنانی ماکیاژ ڕۆژانە کاتێکی زۆرت لێدەبات وەهەروەها زیانێکی زۆر بە پێستی دەم و چاوت دەگەیەنێت، بەڵام دەتوانیت بەم چەند ڕێگا سروشتیەی خوارەوە بەشێوەیەکی جوان و سروشتی دەرکەویت بێبەکارهێنانیماکیاژ :\n-بەرگی پشتی ئاوریشم بەکاربهێنە\nئاوریشم لێکخشاندنی کەمتر لەگەڵ پێست و قژدا دروست دەکات وە پێست و قژت بەپاکی رادوگرێت و ڕێگریدەکات لە زۆر وشکبونەوەیان .\n-ڕۆنگەرچەک بەکاربهێنە بۆ برژانگەکانت\nڕۆنگەرچەک نابێتە هۆی خێرا گەشەکردنی برژانگەکانت بەڵکو وادەکات برژانگەکانت ئەستورتر و درەوشاوەتر دەربکەون.\n– سیرەم بەکاربهێنە بۆ زیادکردنی خۆراکی پێست\nسیرەم یارمەتیدەرێکی باشە بۆ نە هێشتنی چرچی و لابردنی پەڵەڕەشەکانی پێست، وە هەروەها ڕۆژانە بەکارهێنانی سیرەم و ماسکی دەم و چاو یارمەتی زیادکردنی خۆراکی پێست دەدەن.\n-ئاوی لیمۆ بخۆرەوە\nبەیانیان ئاوی لیمۆ بکەرە کوپێک ئاوی شلەتێن و بیخۆرەوە ،یارمەتیدەرێکی باشە بۆ کەمکردنەوەی پەڵە و سوربوونەوەی پێست چونکە لیمۆ ڕێژەیەکی باش ڤایتامین c تێدایە.\n-ئەو بەرهەمانە بەکاربهێنە کە سالیسیلیک ئەسیدیان تێدایە\nسالیسیلیک ئەسید یارمەتی پاکردنەوەی کونەکانی پێست دەدات و هانی خانەکانی پێست دەدات بۆ خۆنویکردنەوە .


كارمەندانی نەخۆشخانە بەخێوی دەكەنئەیوب چوارەم منداڵی فڕێدراو لە نۆ مانگی رابردودا\nكەركوك/ تشرینی یەكەمی 2020/ ئەیوب لە باوەشی یەكێك لە كارمەندەكانی نەخۆشخانەی منداڵان فۆتۆ: كاروان ساڵحی\nكارمەندانی نەخۆشخانەی منداڵانی كەركوك سێ مانگە كۆرپەیەكی فڕێدراو هەر لەناو نەخۆشخانەكەدا بەخێودەكەن و ناویشیان ناوە ئەیوب. ئەوەش چوارەم منداڵی فڕێدراوە لە ماوەی ئەمساڵدا بەپێی ئامارەكانیان.\nئەیوب، مانگى حەوتى ئەمساڵ، لەنێو کارتۆنێکدا لەسەر پردى نزیک بازاڕی ئەتڵەس لەلایەن هاوڵاتییەكەوە دۆزرایەوە، بنكەی پۆلیسی قۆرییە دوای هەڵگرتنەوەی بە بڕیاری دادگا رەوانەى نەخۆشخانەی منداڵانی کەرکوکیان كرد.\nدكتۆر شاهین کامیل، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی منداڵانی کەرکوک، بە (كەركوك ناو)ی وت "بەر لەسێ مانگ، منداڵەكەیان هێنایە ئێرە، لە بەشی خودەجی نەخۆشخانەی منداڵان داماننا، کەسوکاری هێشتا نادیارن، بۆیە لەوكاتەوە کارمەندانی نەخۆشخانەکە، پزیشک و کارمەندەكان گرنگی پێدەدەن و وەک منداڵی خۆیان بەخێوی دەکەن، لەسەر ئەستۆی خۆشیان پێداویستیی و جلوبەرگی بۆ دەکڕن".\nكارمەندەكان بە ئەیوب بانگی دەكەن، دەوامی بەیانیان كاتێك دەڕۆنەوە، ئەیوب رادەستی دەوامی ئێواران دەكەن. لەو سێ مانگەدا هیچ كەسێك سۆراخی نەكردووە.\n"لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان بەردەوامین، گفتوگۆ دەكەین بۆ ئەوەی چارەنوسی ئەو منداڵە یەکلاییبکەنەوە"، شاهین كامل وایوت.\nبەپێی ئامارێكی نەخۆشخانەی منداڵانی كەركوك لە نۆ مانگی ئەمساڵدا چوار حاڵەتی فڕێدانی منداڵ چۆتە نەخۆشخانەكە و سیانیان كۆرپەلە بون.\nشاهین وتی "هیچ شوێنێك لە كەركوك نییە بۆ ئەوەی كۆرپەلە و منداڵی فڕێدراو لەخۆبگرێت، بۆیە لەناو نەخۆشخانەی منداڵانی كەركوك دەهێڵدرێنەوە".\nکارمەندێکی بەشی خودەجی نەخۆشخانەی منداڵان، كە بەباشی نەزانی ناوی بڵاوبكرێتەوە، وتی "هەر وەکو منداڵی خۆم گرنگی پێدەدەم و لە دواى تەواوبونی دەوامەکەم رادەستى دەوامی دووەمى دەکەم، بەردەوام پەیوەندی بە هاوڕێیەکانمەوە دەکەم و هەواڵی ئەیوب دەپرسم و لە خەمی ئەوم".\nبەردەوام پەیوەندی بە هاوڕێیەکانمەوە دەکەم و هەواڵی ئەیوب دەپرسم و لە خەمی ئەوم\n"لەم رۆژانە پێیانوتین دادگا منداڵەكە دەبەخشێتە خێزانێك، من ئەو شەوە تا بەیانی بۆ ئەیوب گریام... هەستدەكەم بەشێكە لەخۆم، ئەگەر دادگاش نەیبەخشێتە هیچ کەسێک ئەوە من ئامادەم تا کۆتایی ژیانم وەک منداڵی خۆم بەخێوی بکەم"، ئەو كارمەندە وایوت.\nلە كەركوك خانەی منداڵان نییە، سەرەڕای داواكاری بەردەوامی ئیدارەی پارێزگاكە لە حكومەتی عیراق. ئەوەش بەهۆی نەبونی یاسایەكی تایبەت كە رێگەبدات خانەی منداڵان لە پارێزگاكان بكرێتەوە، جگە لە بەغدا.\nعەلى ئیسماعیل، بەڕێوەبەری خانەى ماڵی بێسەرپەرشتان لە كەركوك، بە (كەركوك ناو)ی وت "ماڵی بێسەرپەرشتان تەنیا بۆ ئەوانەیە لە سەروی پێنج ساڵانەوەن، كە بە نەوجەوان ناودەبرێن، منداڵى تەمەن یەک رۆژ تا پێنج ساڵ دەبێت بچێتە خانەى منداڵان ئەوەش لە شارى کەرکوک نییە".\n"چەند جارێک هەوڵمانداوە بكرێتەوە و داواكاری پێشكەش كراوە، بەڵام رەزامەندیمان وەرنەگرتووە"، عەلی ئیسماعیل زیاتر وتی "بۆ كۆرپەلە و منداڵی فڕێدراو بەر لە پێنج ساڵ، دەبێت دادگا كەیسەكەی یەكلایی بكاتەوە".\nكەركوك/ تشرینی یەكەمی 2020، نەخۆشخانەی منداڵان فۆتۆ: كەركوك ناو\nپێشتر، ئاری ئەحمەد، پارێزەرى راوێژکار لە دادگای كەركوك بە (كەركوك ناو)ی وت "توێژەری كۆمەڵایەتی دادگا بە هاوكاریی لیژنەیەك بەدواداچون بۆ ئەو مەرجانەی هەر خێزانێک دەكەن كە داواكاری پیشكەش دەكەن و ئینجا داواكارییەكەیان قبوڵدەكرێت و سەرەیان بۆ دادەنرێت".\nچێنەر سیروان توێژەرێکی دەرونییە لە كەركوك، پێیوایە بونی ئاوارەیەكی زۆر لە پارێزگای كەركوك و زیادبونی حاڵەتەکانی دروستکردنی منداڵ لە دەرەوەی خێزان، هۆكاری زۆربونی حاڵەتەكانی فڕێدانی كۆرپەلەیە لەو پارێزگایە. ئەوەش لەپاڵ خراپی بواری ئەمن و ئاسایش و هەروەها خراپی بژێوی خێزانەكان.


ئیتر کاتی شەرمەزاری نییە؟! – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » د.به‌ختیار شاوه‌یس » ئیتر کاتی شەرمەزاری نییە؟!\nئیتر کاتی شەرمەزاری نییە؟!\nلەئەدەبیاتی سیاسی کورددا بەدرێژایی مێژووی سەد ساڵی رابردوو ، ململانێی ناوخۆیی وشکاندنی پەنجەکانی یەکتر دیارترین سیمای ناسەرەوەی ئەم مێژووە سیاسیە بوە و لەمبارەیەوە رەوانشاد نەشیروان موستەفا لەکتێبی دووەمی یادەوەریەکانی شۆڕشی نوێدا ، زۆر بەجوانی و بەسەلیقەیەکی ئەدەبی رەوان وبێ رتووش ، شەقل و ئەدگارەکانی ئەم دیوە ناشرینەی خەباتی سیاسی کورد بەدەم نوکتەی خۆشمەشرەبی کوردەواری باس دەکات و بەشێک لەهەرە قێزەونترین حاڵەتە نامۆکانی ئەم خۆخۆریەی دنیای سیاسی ئێمە دەبەستێتەوە بە تانەوتەشهیر و ناوزراندن و شکاندنی بێبەڵگەو بێ ئەرزش.\nئەمە تائێرە وەک خۆی بەڵام ئەوەی کە\nجێگەی هەڵوێستەکردن و وردبونەوەی قوڵ و سەرسوڕمانی زیاترە ئەو شکاندنەی ئێسکەکانی کورد بوو بەدەستی بەشێک لەخودی کود لەکەرکوک و لەبەرچاوی تورکمانی شاخستانی و ئەو عەرەبە هاوردانەی کە صدامی گۆر بەگۆر کاتی خۆی هێنابونی بەئامانجی سرینەوەی ئاسەواری کوردبوون لەوشارەدا.\nئەم خۆخۆریەی هەندێک سیاسی ئێمە گەشتە ئەو ئاستە کە بچن لەبەغدای پایتەخت دەرگا بەدەرگا و سەفیر بەسەفیر و بارەگا بە بارەگای ئەم حیزبی سیاسی و ئەو فراکسیۆنی پەرلەمانی بگەرێن و تەنها بۆ ناشرینکردنی یەکێتیی بڵێن کورد تەزویری لەتورکمانی بێکەس و عەرەبی بەسەزمان کردوە. دیمەنێک کە هیچ کەسێک پێشبینی نەدەکرد و لەمێژووی شۆرشی رزگاری نیشتمانیدا راستە کە کورد گیرۆدەی کێشە ناوەکیەکانی خۆی بووە و ئەم پەنجە ئەویتری شکاندوە ، بەڵام لەهەموو ئان و ساتەکاندا هێزە سیاسیەکان و سەرکردەکانی کورد لەسەر کوردستانیبوونی کەرکوک هاورا بوون ،وە هەموان پێکەوە لەچارەسەرکردنی کێشەی ئەو شارەدا دژی عەرەب و تورکمان بوون و هیچ کاتێک نەبوە لایەنێکی کوردستانی شەفاعەت بۆ عەرەب یان تورکمانەکان بکات دژی هێزێکی کوردستانی.\nلەم روانگەوە، ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە مانگی ئایاری ئەمساڵ لەتەواوی پارێزگاکان پری بوو لە بەخشینەوەی تۆمەت و تەشهیر لەنێوان هێزە عیراقیەکان، بەڵام هیچ حیزبێک بەهێندەی یەکێتیی پەلامارنەدراو ناشرین نەکرا ، هیچ لایەنێکی کوردی و عەرەبی و تورکمانی وەک لیستەکەی مام جەلال لەلایەن کورد و عەرەب و تورکمان و ئەوانی ترەوە تۆمەتی نارەوای نەخرایە پاڵ بەشێوەیەک کە لەماوەی سێ مانگی رابردوو بەشی زۆری بەرنامەی راگەیاندنەکان و گوتاری سیاسی و سەری زمان و بنی زمانی ئەم هێزانە لەسەرتۆمەت دروستکردن و ناشرینکردنی یەکێتیی دارێژرابوو.\nحاڵی حازر کە ئەنجامی هەژمارکردنەوەی دەستی دەنگەکان راگەیەنراوە لەلایەن ئەو دادوەرانەی کە خۆیان لەرێگەی پەرلەمانەوە دایاننان و لەکاتی خۆیدا بەدەستکەوتێکی نەتەوەیی و نیشتمانی ناویان دەبرد و بەپێی هەژمارکردنەوەکە ، کورسیەکانی یەکێتیی وەک خۆیەتی، ئیتر حەقیەتی بپرسین کاتی شەرمەزاری نیە؟ کاتی نیە بپرسین بەوناحەقیەی کە بەئێمەتان کرد چیتان دەسکەوت جگە لەزیاتر لێکترازانی ڕیزەکانی کورد لەبەغداد کەهەنوکە لەهەموو کات زیاتر پێویستمان بە یەکڕیزی و یەکخستنی تواناکانمانە لەناو پرۆسەی سیاسی عیراق ؟ کاتی نیە بڵێین ئەوەی کە کردتان جگە لەنائومێدترکردنی دەنگدەرانتان وەک بەڵێنە بێکردارەکانی رابردوو چیتری لێشین بوو؟\nئەی نازانن بەم کارەتان سابقەیەکی خراپتان رشت بەوەی کە بۆ هەر پرۆسەیەکی هەڵبژاردن دەبێت دوو یاسا لەپەرلەمان دەربچێت کەیەکێکیان پێش و ئەویتر دوای پرۆسەی هەڵبژاردنەو بەمەش زیانتان لە پرۆسەی دیموکراسی و دەساودەسکردنی دەسەڵات دا، واتە متمانەی هاوڵاتیتان لەقکرد بە هەڵبژاردن و جێگۆرکێ دەسەڵات کەخۆتان وەک بنەمایەکی گرنگی کارەکانتان ئیدعای بۆ دەکەن.\nئەی تێناگەن پەتی درۆ کورتە و داننان بەهەڵی ستراتیژی و شکستی سیاسی و هەزمکردنی ئەو حەقیقەتەی کە دەنگدەرەکانتان لەم سەردەمەدا تۆراون دیدێکی عەقڵانیە و رەنگە چانسی هەستانەوەتان بداتێ؟، نەوەک خۆڵخستنە چاویان بەداتاشینی درۆی شاخدار گوایە دڵیان دەدەنەوە\nبەداخەوە ڕێگە نەما نەیگرنە بەر، لەپەرلەمان یاساتان هەموارکرد.لە حکومەت بەیارمەتی ئەو وەزیرە گەندەڵانەی کەسەدان ملیۆن دۆلاری ئەم وڵاتەیان دزیوە بەناوی پرۆژەی وەبەرهێنانی وەهمی و ئێستا خەڵک سزای داون و دەرنەچونەتەوە ، لەگەڵ ئەمانە دەستان تێکەڵکرد و لیژنەتان پێکهێنا. لەبەردەم دادگای ئیتحادی شەوان ئێشکتانگرت و بریارەکان بەئارەزووی خۆتان دەرچوو و کرتان بەجەژن و نوقڵانەی سەرکەوتنتان بەخشیەوە کەبەشێکی زۆری ئەمانەی کردتان بەهەوڵدان بۆ هەڵوەشانەوەی دەنگی پێشمەرگە و هێزە تایبەتەکان و کەرکوک دژی یەکێتیی و جەماوەرە ئارامگرتوەکەی بوو لەسلێمانی و کەرکوک. ئێستاش کە دادوەرە بێلایەن و نەزیهەکان بەقەولی خۆتان جارێکی تر دوای بەدەست هەژمارکردنەوەی دەنگەکان جەختیان لەسەرکەوتنی یەکێتیی و راست و دروستی دەنگەکانی کردوەتەوە ئیتر پێمان بڵێن چی وەڵامێکتان پێیە بۆ ئەو هەموو ناوزراندن و تەشهیر و ناماقولیەی کە بەئێمەتان کرد؟\nنوێبوونەوەی یەکێتی لە رەفتارەوە تا روخسار\nپڕۆژەیاسای بودجە ئامادە دەكرێت\nقوباد تاڵەبانی: رۆژی شەهیدی یەكێتی، رۆژی نوێكردنەوەی پەیمان و وەفایە بۆ ئامانجەكانی یەكێتی و گەلەكەمان\nیەكێتی حزبی شەهیدانە


ئاشكرابوو.. مارادۆنا پێش مردنى له‌لایه‌ن پزیشكه‌كانه‌وه فه‌رامۆشكراوه\n03:39 - 01/05/2021 405 جار خوێندراوەتەوە\nبه‌پێى ڕاپۆرتى لیژنه‌یه‌كى پسپۆڕ، دیگۆ مارادۆناى ئه‌فسانه‌ى تۆپى پێى ئه‌رجه‌نتینى چاودێرى پزیشكیى پێویستى نه‌كراوه و لێیگه‌ڕاون بۆ چاره‌نووسى خۆى له‌لایه‌ن تیمه پزیشیكیه تایبه‌ته‌كه‌یه‌وه.\nئه‌و ڕأپۆرتى لیژنه‌یه‌كى پسپۆڕ، مارادۆنا چاودێریى پزیشكیى پێویستى نه‌بووه و وازیان لێهێناوه بۆ چاره‌نووسى خۆى له‌لایه‌ن تیمه پزیشكیه تایبه‌ته‌كه‌یه‌وه له‌پێش مردنى، ئه‌وه‌ش بۆته سه‌رى كێشاوه بۆ (چاره‌سه‌رى ناپێویست) و هۆكارى مردنه هێواشه‌كه‌ى بووه.\nڕاپۆرته‌كه كه له 70 په‌ڕه پێكهاتووه ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌ش كردووه، ئه‌و لیژنه‌ى له‌سه‌ر داواى دادگا ڕاسپێردرابوون بۆ لێكۆڵینه‌وه له كاتژمێره‌كانى كۆتایى ژیانى مارادۆنا، ئه‌وه‌یان دیاریكردووه، 12 كاتژمێر پێش مردنى بارودۆخى زۆر خراپ بووه و له‌و ماوه‌یه‌دا ئازارێكى زۆرى هه‌بووه.\nداواكارى گشتیى ئه‌رجه‌نتین له‌و لێكۆڵینه‌وه‌یه‌دا كه له‌باره‌ى مردنى ئه‌فسانه‌ى وڵاته‌كه‌ى كردۆته‌وه، هه‌وڵده‌دات بگاته ئه‌و ڕاستیه‌ى ئایا مارادۆنا فه‌رامۆشكراوه یان تووشى هه‌ره‌سهێنانى چاره‌سه‌رى پزیشكیى بووه، كاتێك به‌هۆى سه‌كته‌ى دڵ له 25ى مانگى 11ى 2020 له ته‌مه‌نى 60 ساڵیدا له شوێنى مانه‌وه‌ى له تیگرى باكورى وڵاته‌كه‌ى گیانى له‌ده‌ستدا، ئه‌وه‌ش ته‌نها چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك له‌دواى ئه‌نجامدانى نه‌شته‌رگه‌ریه‌ك بۆ وه‌ستاندنى ئه‌و خوێنبه‌ربوونه‌ى له مێشكیدا هه‌یبوو.\nپێشتریش هه‌ردوو كچه‌كه‌ى مارادۆنا داواى یاساییان تۆماركردبوو له دژى ئه‌و پزیشكه‌ى نه‌شته‌رگه‌ریه‌كه‌ى بۆ ئه‌نجامدابوو، چونكه به هۆكارى هه‌ره‌سهێنانى ته‌ندروستى باوكیان زانیوه.\nله یاساى ئه‌رجه‌نتیندا سزاى كه‌سى فه‌رامۆشكار یان بكوژى بێمه‌به‌ست له‌نێوان پێنج بۆ 15 ساڵ زیندانیه.\nمیسی تووشی كۆرۆنا بوو\nتیروپشكی یانه پاڵه‌وانه‌كان دووباره ده‌كرێته‌وه\nئەمڕۆ بۆ تۆپی پێ یەكشەممەیەكی تایبەتە\nكلاسیكۆی زه‌وی...به‌رازیل ده‌یه‌وێت تۆڵه بكاته‌وه\nباوكى ميسى نهێنییەکەى ئاشکراکرد\nكۆتايی سه‌رده‌مێك لە بارسێلۆنا\nجیهان له چاوه‌ڕوانی سوپه‌ر كلاسیكۆدایه\nمێسى دواى كۆتايىهاتنى گرێبەستەكەى لەگەڵ بارسێلۆنا لە ئێستادا ياريزانێكى سەربەستە\nئه‌مشه‌و یانه‌یه‌كی ئینگلیزی جامی یانه پاڵه‌وانه‌كان به‌رز ده‌كاته‌وه


وشەى (عسى) لە قورئاندا.؟ || مامۆستا مه‌لا ئه‌حمه‌د کاکه مه‌حمود\nڕاو بۆچوونەکانیقورئان و لێکدانەوەی ئایەتەکانوشەى (عسى) لە قورئاندا.؟\nوشەى (عسى) لە قورئاندا.؟\n(فَعَسَى أُولَئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ..) (ئیبن عەبباس) دەڵێ: هەموو وشەیەکی (عسی) لەقورئاندا، مانای (واجب) دەگەیەنێت، بۆ نموونە: خوا کە بە پێغەمبەرمان (موحەممەد) ﷺ دەفەرموێ: (عسى أن يبعثك ربك مقاما محمودا) ماناى وایە بێ شک و گومان (مەقامەلمەحموود)ى دەداتێ.، (ئەبوحەییان)یش هەروا دەڵێت، ئەمەیە کە پێغەمبەر ﷺ دەفەرموێ: هەرکە پیاوێکتان دیت هۆگرى مزگەوت بوو، ئێوە شایەتى ئیمانى بۆ بدەن، چونکە خوا دەفەرموێ: (( إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ..)). (مسند الإمام أحمد، تعليق شعيب الأرنؤوط: إسناده ضعيف).\nژمارەی سەردان: 350826


نوسینی : شەریف هەژاریی | 03.09.2017 7:54 PM | بەشی: فرە بابەت | بێ کۆمێنتە\nنوسه‌ری دیاری كورد به‌ڕێز كاك (مه‌ریوانی وریا قانع) بابه‌تێكی نوسیوه، به‌ناونیشانی: پێنج سەرنج لەسەر پەیوەندیی نێوان پارچەکانی کوردستان و خەباتی چەکداریی، تێیدا كۆمه‌ڵێك بۆچونی لۆژیكی و، دژ به‌یه‌ك و ته‌نانه‌ت (ناواقیعی) و، هه‌ڵه‌ی لێكدانه‌وه و خوێندنه‌وه‌ی مێژویی، خستۆته‌ڕو.\nكاتێك ده‌ڵێم: (كۆمه‌ڵێك بۆچون)، چونكه بابه‌ته‌كه‌ی چه‌ندین ئایدیای نوسه‌ری له‌خۆگرتوه كه ده‌توانرێ به‌م شێوه‌یه پۆلێن بكرێ:\n1- ئایدیا لۆژیكی:\nكاك مه‌ریوان له سه‌ره‌تای بابه‌ته‌كه‌یدا كۆمه‌ڵێك بۆچونی مه‌نتیقی خستۆته‌ڕو، كه زۆرینه‌ی كورد پێی ئاشنایه، وه‌ك ئه‌م په‌ڕه‌گرافه‌ی كه به‌ڕێزیان نوسیویه‌تی: هەر پارچەیەکی كوردستان پارت‌و ئۆرگان‌و کەسایەتی سیاسیی‌و رێکخراوو میدیای تایبەت بەخۆی هەیە کە سەرقاڵی کێشەکانی ئەو پارچەیەیە لەگەڵ ئەو دەوڵەتە مەرکەزییەدا کە تیایدا نیشتەجێیە. کوردی هەر پارچەیەکیش لەگەڵ تایپ‌و مۆدێلێکی سیاسیی جیاوازدا دەرگیرە، فۆرمی چەوساندنەوەکان‌و میکانیزم‌و ئامرازەکانیی لەهەر پارچەیەکدا هەڵگری تایبەتمەندێتی خۆیەتی، جگە لەوانەش مەسەلەی وەدەستهێنانی مافەکان لەهەر پارچەیەکدا لەقۆناغێکی تایبەت‌و جیاوازدایە.\nبۆ خوێندنەوەی تەواوی بابەتەکە کلیک بکەرە سەر به‌ڕێز كاك (مه‌ریوانی وریا قانع)، به‌و پێشنیاره‌ت، پارچه‌كانی تر به مافه‌كانیان ناگه‌ن!\nمحەمەد بەرزی: مەترسییەکانی گرتنەوەی حەویجە.


تکایە ئەم تەوقە لە گەردنی شیعر دابماڵن.. لەتیف حامد – Dengekan\nbyDenegkan\tFebruary 5, 2021\tGeneral, Literature\nنازانم پەتای گەندەڵیی سیاسەتمەدارە شکستخواردووەکانە بەر لایەنەکانی تری ژیان کەوتووەو تام و رەسەنایەتی لە هیچ شتیكدا نەهێشتووە؟ یاخود کاڵبوونەوەی رەنگی ژیانە وا لەسەر ئادەمیزادەکان نیشتووە (ئەمەش بێگومان هەر بە هۆی کردارو قەناعە چەوتەکانی خودی مرۆڤ خۆیەوە) وەکو خواردنی ئێکسپایەورو ژەهراویی و دەرخواردی ئێمەی بێهەڵوێست دەدرێت وەکو کاڵایەکی ڕزیوو تەقەلوبی دەکرێتە بەرمان، ئێمەش هەر دومەڵ و پەتاو قینچکەی پێ دەگرین، میللەتێك کە گەندەڵی بگاتە جومکە کولتووریی و فەرهەنگیەکانیان ئەوا سەردەمی فاتیحا دادان دێتە پێشەوە… لە راستیدا بێ چاودێری بازاڕ سەراپا کاڵا ماوە بەسەرچووەکان بەسەرماندا ساغ دەکرێنەوە و دەبێت پارەشی پێبدەین؟ ئایا لە ناو چ میللەتێکی جیهاندا بە ناوی چارەسەرەوە پەنجا مرۆڤ کوێر دەکرێن و کەس ورتەی لێوە نایەت؟ سەد حەیف بۆ ئەدەبی کوردی کە بەدەست کاڵوکرچی بەرهەمی ئەدەبییەوە بناڵێنێت و خاوەنەکانیشیان خۆیان لێ ببێتە سوارەی بەر لەشکرو بگرە بانگەوازی دەستەبژێری و خاوەندارێتی پرۆژەی کولتوریش بکەن! ئەوە دەبێت چ نەهامەتی و مەهزەلەیەك بێت؟ لە هەمانکاتیشدا عەقڵییەتی نکۆڵییکاریی و کەلـلەڕەقیی ڕێگر دەبێت لەوەی دان بە راستیدا بنرێت و هەر هیچ نەبێت شکۆیەك بۆ پێنووس و وشە دابنرێت و ئەو حازر بەدەستانە بابچن مەیدانەکانی تری ژیان تاقیبکەنەوە تا جێ دەست و بەرهەمی خۆیان ببیننەوە، بە جۆرێك هەم خەڵك لێیان سوودمەندبێت و هەم دانی قەبوڵ و ئەرێنی بە کارەکانیاندا بنرێت، کەچی بە پێچەوانەوە زۆرجار پێداگیریی دەکرێت لە سووک کردنی بەهای ئەدەب و هونەرو زۆرجاریش ئەو جۆرە لە قەڵەمبەدەستان زەوقی خوێنەران و ئەدەب دۆستان دەشکێنن و بگرە دەیانتۆرێنن تەنانەت لە خوێندنەوەش، یەکەم هەنگاوی ئەم دەستپێکردنی سوکایەتیەش لە شیعرەوە دەست پێدەکات، بۆیە هەندێكجار نەیارانی شیعر بە تەوسەوە دەڵێن: کورد هەمووی شاعیرە، بۆچ نا؟ خۆ هەرچی هەڵدەستێت خۆی بەشاعیر دەزانێت بە نووسینی دوو سێ پارچە نووسراوی فەلەج کە هەموو شتێکە جگە لە شیعر، ئەوانەش کە هیچ شارەزاییان لە شیعردا نییە سەری بۆ دەلەقێنن، بەڵام ئەمە کاریگەریی نەرێنی یەکەمجار لەسەر نووسەرەکەی دەبێت پێش ئەوەی شیعری پێ سووك ببێت و ئیفلاسیی فەرهەنگیی خاوەنەکەی دەردەخات.\nلەم دواییەدا نووسینێکم بەناو شیعرەوە خوێندەوە بە ناونیشانی (هیوایەت) و لە ئاکامدا بەزەییم بە خۆمدا هاتەوە کە من کاتم بە چیەوە دەکوژم؟ بە راستی تەریقبوومەوە کە لە خوێندنەوەی تەواو بووم، ئواتم دەخواست کارەبا ببڕایەو نەمبینیایە… وێڕای بێ توانایی نووسەرەکەی ئەو پرسیارەم لا دروست بوو کە ئایا بە چ ڕوویەکەوە ناوی شیعری لێنراوە؟ هەر لە ناونیشانەکەوە بۆمان دەردەکەوێت کە (هیوایەت) وشەیەکی کوردی نییەو هەروەها هیچ پەیوەندی بە شیعرەوە نییە، بە زمانی کوردی (ئارەزوو)ه، ئیتر ئەو کۆلکە شاعیرە خۆی هێندە ماندوونەکردووە بە دوای وشەیەکی شیعرییدا بگەڕێت بۆ ناونیشانەکە کە دەرگای چوونە ناو شیعرەکەیە، دواتر لە خۆم پرسی منی خوێنەر چم داوە بەسەر ئارەزووی تاکەکەسی خەڵکانی تر؟ ئەگەر خاوەنەکەی ئەوە بە ڕیکلام دادەنێت بۆ خۆی ئەوا لای من ئەوە ژیانی تایبەتی خۆیەتی و هیچ هونەرو ئەدەبی تێدا نابینمەوە، راستە شێوەکەی وەکو شیعر داڕێژراوە، بەڵام ئەگەر رستەکان بدرێنە دەم یەك هەر تەواوەو دەبێتە وتارێکی شەخسی لاوازو ناگرنگ، دواتر دەبێ چ فێر ببین لە نووسینێکی ئاوها کە چەندان جار باسی بیرەی تێدا هاتووە وەکو ئەوەی نووسەرەکەی تازە لە کۆماری ئێرانی ئیسلامی هەڵهاتبێت و قەد تامی بیرەی نەکردبێت، دواتر باسکردنی کەسانێك بە ناوی خۆیان لە ناو شیعرەکەدا لێدانە لە تایبەتمەندیی ئەو هاوڕێیانەش وەکو (رەواو بەرهەم) ، بەو واتایەی پەلکێشکردنیان بۆ دنیا کاولەکەی خۆی و هەڵماڵینی نهێنییەکانی ژیانیان، ئیتر نازانم ئەوانیش گەشکە دەکەن بە ناوهێنانیان لەو دەقە نەزۆکەدا یان قەڵس دەبن و کەمێك فیش دەخۆنەوە؟ چیدی نەمویست زیاتر سەری ئێوەو خۆم بیەشێنم و لای خۆمەوە لە ئاکامدا گەشتمە ئەو بەرەنجامەی بۆ تێکنەدانی چەشەو میزاجی خوێندنەوەم بڕیارمدا ئیتر لەمەودا بایکۆتی ئەو جۆرە نووسینە فەلەجانە بکەم و والێرەدا هەندێك دێڕی ئەو بەناو شیعرەتان بۆ دەنووسینەوە تا خۆتان سەرپشك بن و بڕیار بەسەر ئەو جۆرە نووسینانەدا بدەن:\nناوی تابلۆ (هەگاثا) لەلایەن هونەرمەند ڤۆکۆبانەوە کێشراوە..\nPrevious کورد و ئەمەریکا.. گۆڕانکارییە سیاسییەکان.. نووسینی: ستیڤان شەمزینی\nNext دۆخى توێژینەوەى زانستى لە زانکۆکانى کوردستان.. موحەممەد گەڵاڵەیی


کوردیپێدیا - کەریمی ئەلەکە\n👫 کەریمی ئەلەکە | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nناوی عەبدول کەریم کوڕی ئەلیاسە، لەبەر رێز و خۆشەویستی ناوی باوکیان گۆڕیوە بە (ئەلەکە) و بەم جۆرە بۆتە کەریمی عەلەکە، پیاوێکی دڵ و دەروونپاک و لەخواترس بووە، لەسەر ئایینی باوو باپیرانی کە مەسیحی بووە رۆیشتووە، سەرەتای ژیانی بەبازرگانی دەستپێکردووە و وەک بازرگانێکی ناودار و ناسراو لەناوچەکانی کوردستانی عێراق و ئێران کاری کردووە، لەحکومەتەکەی شێخی نەمردا وەزارەتی داراییوەزارەتی دارایی پێسپاردووە، پیاوێکی زۆر زیرەک و تێگەیشتوو بووە، هەر کە هەستی کردووە جەنگی یەکەمی جیهانی روودەدا، دەغڵودانێکی زۆری عەمبارکردووە و لەرۆژانی گرانیی و نەبوونیدا بەپارەیەکی کەم بە هەژارانی فرۆشتۆتەوه.\nئەم مرۆڤە چاکەخوازە هەموو ئێوارەیەک بەمەنجەڵی گەورە چێشتی لێناوە و بەسەر هەژاراندا دابەشیکردووە، کاتێ ئینگلیزەکان ماڵی شێخ-یان تاڵانکرد ناوبراو دەستی یارمەتی بۆ ماڵە شێخەکان درێژ کردوو یارمەتی زۆری دان.\nلە بۆمبارانکردنی شاری سلێمانیسلێمانی تاکە ماڵێ کە شاری چۆڵ نەکرد ماڵی حاجی ئیبراهیم ئاغاو ماڵی کەریمی عەلەکە بوو. جگە لەکلدانی، زمانی کوردی و فارسی و عەرەبی زۆر باش زانیوه.\nدوا ساڵەکانی ژیانی لە بەغدا بردۆتە سەر و لەساڵی 1948 گیانی سپاردووە و لەگۆڕستانی (کاسۆلیک) لەبەغدا نێژراوە.\n#وەزارەتی دارایی | #سلێمانی |\n1. 👁 دەزگای خێرخوازی کەریمی عەلەکە\n1. 👁 01-07-1876\n2. 👁 1845\n3. 👁 1948\n1. 👁 گەرماوی سورەت لە سلێمانی\n2. 👁 ماڵی کەریمی ئەلەکە لە سلێمانی\n1. 👁 گەرماوەکانی سلێمانی\n1. 👁 پۆرترێتی کەریمی ئەلەکە\n📅 رۆژی لەدایکبوون: 01-07-1876\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 01-07-1948 (72 ساڵ)\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 15 2008 12:43PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 23 2020 9:50PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 18,783 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 11 KB Sep 11 2011 2:20PM هاوڕێ باخەوان


سەرۆک کۆمار چاوی کەوت بە وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوەکانی حكومه‌تی ھەرێمی کوردستان\nسەرۆک کۆمار د. بەرھەم ساڵح ئەمڕۆ سێ شەممە ٩|٤|٢٠١٩ لە کۆشکی سەلام لە بەغدا، چاوی کەوت بە وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوەکانی حكومه‌تی ھەرێمی کوردستان مەحمود حاجی ساڵح و شاندی یاوەری.\nله دیداره‌كه‌دا سەرۆک بەرھەم ساڵح قوربانی و تێکۆشانی گه‌لی كوردستانی و كه‌سوكاری سه‌ربه‌رزی شه‌هیدانی له بەرنگاربوونەوەی دژی ستەمی رۆژانی دیکتاتۆری لە پێناوی رزگاری و دیموکراسی و بەرگری و بە شداری لە جەنگی دژی رێکخراوی تیرۆریستی داعشدا به‌رزنرخاند.\nهه‌ر لە میانی دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار، رۆڵی مرۆیی و نیشتمانی کە وه‌زاره‌ت و ده‌زگاكانی شەھیدان و ئەنفالکراوەکان پێ ھەڵساوە بەرزنرخاند، بۆ بەدەستھێنانی مافەکانی قوربانیانی کیمیابارانی ھەڵەبجە و جینۆساید و زیندانیە سیاسییەکان و کۆمەکردنی خانەوادەکانیان.\nلەلای خۆیەوە وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوەکان باسی لە ئەمانجەکانی وەزارەته‌كه‌ی و کارکردن بۆ بەرزکردنەوی ئاستی خزمەت بەخانەوادەی شەھیدان و قوربانیان و دەستەبەرکردنی مافەکانیانی کرد، ھاوکات پشتیوانیکردنی سەرۆک کۆماری لە داخوازییەکانی خانەوادەی شەھیدان بەرزنرخاند.


برهان ڕه‌ئوف27/4/2018 426 جار بینراوە\nبانگەشە نرخی دۆلاری دابەزاند\nئەوەی چاودێری نرخی دراوەکان بکات دەزانێت ماوەیەکی زۆرە نرخی دۆلار بۆ ئەم بەھایەی ئەمڕۆی دانەبەزیوە کە نرخی دۆلارێکی ئەمریکی بۆ کەمتر لە ١٢٠٠ دیناری عێراقی دابەزیووە واتە ١٩٧٥٠ دینارە بەھار حاڵ لە بازاڕی دراوو ئاڵوگۆڕدا کارێکی ئاساییەو پەیوەندی بە خواست و خستنەڕوەوە ھەیە .\nئەگەرچی بانگەشەی ھەڵبژاردن بە گوێرەی یاساو ڕێنماییەکانی کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردنەکانی عێراق دەبوو لە ١٤ نیسانەوە دەستی پێبکردایە، بەڵام ھەندێک قەوارەو لایەنی سیاسی زۆر لە پێش ماوەی دیارییکراوەوە دەستیان پێکرد ھەرچەندە لە ھەرێمی کوردستانیش بە ھۆی ماتەمی نیشتمانی بۆ جینۆسایدی ئەنفال ڕۆژی ١٤ نیسان دواخرا بۆ ڕۆژی دواتر .\nبەھەرحاڵ ئەوەی مەبەستی منە لەم وتارە کورتەدا ئەوە بوو ئەمڕۆ دوای ماوەیەکی درێژ نرخ و بەھای دۆلاری ئەمریکی لە بازاڕەکانی عێراق دابەزێت بۆ ئەو نرخەی کە لەسەرەو نووسیومە واتە ١٩,٧٥٠ دینار بۆ دۆلارێکی ئەمریکی لە دوای سێرچ و کنەو گەڕانێکی خێرا بە ناو سەرچاوەکانی ھەوڵدا ئەوەم بۆ ڕوون بووەوە کە ئەم دابەزینە لەم کاتەدا پەیوەندی بە ڕادەی خستنەڕووی دۆلارە لە بازاڕەکانی عێراقدا بۆ فرۆشتن و بەمەبەستی خەرجکردنی بۆ بانگەشەی ھەڵبژاردن .\nئەمە ڕاستی ئەو لێدوان و ھەواڵانە دەردەخات کە حزب و لایەنە دەسەڵاتدارەکانی عێراق پارەو سامانی زۆر ی ئەم وڵاتەیەن بۆ خۆیان وبەرژەوەندییەکانیان تەرخان کردووە لە بانک و ژێر زەمینەکانیشدا شاردویانەتەوە بۆ ڕۆژی ڕەش ئەوەتا ئەمڕۆ بە ئاشکرا دەیخەنە بازاڕەوە بۆ کڕینی دەنگی دەنگدەران و وەلائی خەڵک بۆ خۆیان قەوارەکانیان لە کاتێکدا کۆمیسیۆن سیستمی تازەی ئەلکترۆنی بەکادەھێنێت بۆ دەنگدان بۆ ڕێگرتن لە فڕوفێڵ و گزی .\nبەو ھیوایەی ئەمجارە بتواونرێت ھەڵبژاردنێکی پاک و بێگەردو بێ گەرد ئەنجام بدرێت کۆتایی بە و مۆدێل و ستایلە کۆنەی جاران بێت کە عێراقی گەیاندە کەناری وێران بوون و شەڕی تائیفی وپشکپشکێنەی ناڕەواو دوور لە دیموکراسی و شارستانی .\nبەکارھێنانی ماڵی گشتی و خەرجکردنی پارە بە شێوەی ناڕەواو نافەرمی بۆ کڕینی دەنگ و وەلائی دەنگدەران تاوانەو دەبێت خەڵکی ھۆشیار بێت لە کاتێکدا کۆمیسیۆن دوێنێ بڕیاری بەکارھێنان و بردنە ژوورەوەی مۆبایلی زیرەکی بۆ شوێنی دەنگدان قەدەغەکرد ئیتر ھەرکڕینی کارتی دەنگدەر و سەپاندنی بەسەر خەڵکدا لەلایەن قەوارەکانەوە ھیچ بەھایەکی نامێنێت و ناتوانن دەنگدەر ناچاربکەن بە فرۆشتنی دەنگەکەی .


.هۆزی چۆڵمەکی چۆن لە مەزهەبی کاکەیی یەوە بون بە ئیسلام و مەزهەبی سونی | یاریکورد یاهەق\n.هۆزی چۆڵمەکی چۆن لە مەزهەبی کاکەیی یەوە بون بە ئیسلام و مەزهەبی سونی\nPosted by Admin | apr 13, 2017 | کوردی | 0 |\nسەیدەکان میری سور لە مەزهەبی کاکەیی هێرشیان کردە سەر عەشیرەتی چۆڵمەکی لە سەرەتای نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەم چونکە سەید پلەی یەکەمە لە ڕێبازی کاکەیی لەبەر ئەوە نابێت پلەی عام واتە مورید بەڕویان بوەستێت بۆیە کێشە لە نێوانیاندا ڕوویدا بوە هۆی کوشتنی دوو پیاوی مەزن لە هۆزی چۆڵمەکی بەناوی دەروێش علی کوڕی کوێخا سڵێمان سەرۆکی عشیرەت چۆڵمەکی و حسن امین مولود ئەم ڕوداوەش بوە هۆی کۆچ کردنی هۆزی چۆڵمەکی لە ناوچەی کاکەیی یەوە بۆ ناوچەی تاڵەبانی لە قەزای داقوق بۆ بۆلای شێخ فەیزوڵا سەرۆکی عشیرەت تاڵەبانی لەوێ لە گوندی عبداللە غانم نیشتەجێ بوون لەسەر داوای شێخ فیزوڵا.\nشێخ فیزوڵا کاتێک زانیتی دەروێش علی کوڕی کوێخا سڵێمان سەرۆکی عشیرەت چۆڵمەکی تیرۆر کراوە بە دەستی سەید حسێن کاکەیی زۆر خەفەتی خوارد وتی دەروێش علی هاوڕێم بوو زۆر ئازیز بوو لام چونکە کاتێک تاڵەبانی و کاکەیی کردیانە بە شەڕ کوێخا سڵێمان سەرۆکی عەشیرەت چۆڵمەکی بەشداری ئەو شەڕەیان نەکرد لە بەر ئەوەی سەرەتا عشیرەت چۆڵمەکی لە گوندی مەینەتاوەبوون دوو ساڵ لە نێوان تاڵەبای و کاکەیی لەبەر ئەوەی دراوسێی یەکتربووین وەک دووماڵ کوێخا سڵێمان بە سەید خلیل ئاغای کاکەیی وت ئێمەی چۆڵمەکی بەشداری ئەم شەڕە ناکەین ئاغا سەید خلیل چونکە ئێمە دراوسێی تاڵەبانین ناتوانین شەڕ لە گەڵ ئەوان بکەین وەک دوو ماڵ واین ئاغا سەید خلیل هیچی نەوت.ئەم شەڕە لە کۆتای سەیدەی نۆزدەم ڕوویدا.\nشێخ فیزوڵا وتی من ئەو چاکەیەیی کوێخا سڵێمانم قەد لە بیر ناچێت لەبەر ئەوە سوێندی خوارد تا خوێنی دەروێش عەلی نەسێنم ناگەڕێمەوە بۆ خاکی تاڵەبانی،کاتێک شێخ فیزوڵا عەشرەتەکەی ئامادەکردوو خۆی عەگالێکی سێ قوبەی سورمەداری لەسەر بوو دایگردوو کردیە ملی و سواری ئەسپێکی ڕەشی عوبەیەبوو ئینجا هاواری کردوو وتی دەی هێرش بکەن بۆ کاکەیی ئینجا شەڕێکی گەورە ڕوویدا لە نێوان هەردوولا لە ئەنجامی شەڕەکە چوار کاکەیی کوژرا لە تۆڵەی خوێن دەروێش علی کوێخا سڵێمان سەرۆکی عشرەت چۆڵمەکی تاماوەیەکی زۆر چۆڵمەکی و کاکەیی پەیوەندیان بچڕا بەهۆی خوێن ڕشتن لە نێوانیاندا.دوای ئەوە سەید خلیل ئاغای کاکەیی و سەید فتاح ئاغای کاکەیی ئاشتیان لە نێوان کاکەیی و چۆڵمەکی دروست کردەوە چونکە قەد کێشە لەنێوان سەید ابراهیمی و چۆڵمەکی ڕوینەداوە لەمێژوودا ئەمەش مایەیی خۆش حاڵی یە چونکە سەید ابراهیمی پلەی یەکەمە لەڕووی دەسەڵاتەوە لە ڕێبازی کاکەیی لە هەموو جیهاندا.سوپاس بۆ خوای گەورە ئێستا هیچ کێشەیەک لە نێوان کاکەیی و چۆڵمەکی نەماوەو نیە وەک برا مامەڵە ئەکەین لە گەڵ یەکتری.تەنها جیوازی پەیڕەوی مەراسیمی ئایینیمان هەیە ئەمەش بۆ ئەم ڕوو داوەی لای خوارەوە ئەگەڕێتەوە.\nئەم دوو ڕوداوە بە دوای یەکدا ڕویداوە\nعەشرەت یان هۆزی چۆڵمەکی کەی لە مەزهەبی کاکەیی یەوە بون بە مەزهەبی سونی\nلە سەرەتای ساڵی 1920 زایینی لە گوندی عبداللە غانم لە ناوچەی تالەبانی لە ڕۆژ ئاوایی قەزای داقوق سەر بە پارێزگای کەرکوک.\nهۆزی چۆڵمەکی لە لەسەر مەزهەبی یارسانی یەوە واتە کاکەیی یەوە بوون بە مەزهەبی سونی واتە لە مەزهەبی ئەسڵی خۆیان کە مەزهەبی سوڵتان ئیسحاق بەرزنجی (کاکەیی) وەرگەڕان\nبونە سونی مەزهەب و دەستیان کرد بەنوێژ کردن و ڕۆژوگردن\nواتە لە سەر مەزهەبی ئیمامی شافعی.مەزهەبەکەی خۆیان واز لێهێنا.بەڵام وازیان لە خزمایەتی هۆزەکەیان نەهێناوە تا ئەمڕۆ هاتوچۆ و سەردان بەردەوامە لەڕووی کۆمەڵایەتی یەوە.\nئەم وازهێنانە لە ڕووی مەزهەبیەوە ئەگەڕێتەوە بۆ شێخ حەسەن قەرە چێوار لە ناوچەی قادر کەرەم یان ناحیەی قادر کەرەم لە ڕۆژهەڵاتی شاری کەرکوک.\nشێخ حەسەن لە گوندی قەرەچێوار تەکیەیەیی قادری هەبووە. خاوەن تەکیەو موریدێکی زۆر بووە لە دێی قەرە چێوار پێش ئەوەی تەکیەکەی بگوازێتەوە بۆ ناحیەیەی قادر کەرەم.\nکاتێک شێخ حەسەن هات بۆ ناوچەی تاڵەبانی چوو بۆ گوندی عبداللە غانم کات دەمەو ئێوارە بوو لە خەڵکی گوندەکەی پرسی کێ میوان ڕائەگرێت؟\nخەڵکی گوندەکە وتیان خاڵۆ ئەو ماڵە تەکیەییان هەیە بەس لەسەر ڕێبازی کاکەیین مەڕۆ بۆ ماڵیان.\nیاشێخ وتی وەڵا ئەڕۆم بۆ ماڵ ئەوان لە خەڵکەکەی پرسی خاوەن تەکیەکە ناوی چیە؟\nوتیان ناوی خەلیفە حمەخان قادر سڵێمان.\nئیتر شێخ حەسەن چووە ماڵ خەلیفە حەمەخان و پێشوازی لێکراو خزمەتکرا تا بەیانی شێخ زۆر هەوڵی دا شەو لە گەڵ خەلیفە حەمەخان تا سپێدەی بەیان تا بێتە سەر ڕێبازی سونی ئیسفادەی نەبوو لە کۆتایدا خەلیفە حەمەخان وتی ڕێبازی کاکەیی حەقە ئێمە ناتوانیین واز لە ڕێبازی باوباپیرانمان بهێنین کەسەدان ساڵە کاری لەسەر دەکەین ئەم ڕێبازە لای ئێمە زۆر پیرۆزە.\nبەیانی دوای قاوەڵتی شێخ حەسەن خوا حافیزی کرد لە گەل خوا حافیزیکردن دوعای خراپی کرد بەرامبەر ماڵباتی خەلیفە و وتی بۆنابنە سونی خەلیفە حەمەخانیش وڵامی دایەوەو وتی ئێمە بەرامبەر بە میوان هیچمان پێناکرێت چونکە میوان ئازیزە لای کاکەیی ئێمە شەو تا بەیانی خزمەت تۆمان کرد و ئەوە سیفەت و پیاوەتیەکەتە شێخ حەسەن ئیتر شێخ داوای لێ بوردنی کردو ئینجا خوا حافیزی کردوو ڕۆیشت.\nزۆر پێ نەچوو دوای شێخ حەسەن خەلیفە حەمەخان توشی حاڵەتی دەروونی هات .ئیتر چوون دێ بە دێ گەڕان تاشێخ حەسەنیان دۆزیەوەو هێنایان ئیتر شێخ قورئانی خوێند لە سەر خەلیفە حەمەخان و چاک بۆوەو لە شێخی پرسی چیبکەم شێخ حەسەن وتی نابێت بگەڕێیتەوە بۆ ڕێبازی کاکەیی ئەگینا نەخۆشەکەویت و ئەمریت لەدنیا دەر ئەچیت.\nئیتر خەلیفە حەمەخان تەکیەکەی لە ڕێبازی کاکەیی یەوە گۆڕی بۆ تەکیەیەی ڕێبازی قادری کە بۆ عبدالقادر گەیلانی ئەگەڕێتەوە.\nکاتێک چۆڵمەکی بوون بەسونی مەزهەب لەسەر ئیمامی شافعی.لەماوەی یەک ساڵ ۷ کەس لە خێزانی خەلیفە حەمەخان کۆچی دواییان کرد. کاکەیی یەکان وتیان سەیرکە هەرکەسێک لە ڕێبازی ئەسڵی خۆی هەڵگەڕێتەوە خوا چی لێ ئەکات واتە خوا تۆڵەی ئایینەکەی خۆیانی لێسەندەوە واتە ئینتیقامی لێ سەندنەوە.\nخەلیفە حەمەخان ۱۷ ساڵ تەکیەیەی کاکەیی (یارسانی)هەبووە لە سەر یەک.\nژمارەی بینین 1 430\nPreviousگلزار الماسی در ذات جمهوری اسلامی ایران تغییر نیست .\nNext.صحبت از استقلال آئین یاری به معنای این نیست که ما دین یا تفکری را نفی کنیم


"هه‌ڵبژاردنی ئێوه مه‌رجێكی گرنگە بۆ قووڵتركردنه‌وه‌ی هه‌ماهه‌نگییەكان"\nBasnews 11/07/2019 - 18:49 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nهایكۆ ماس وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌ڵمانیا په‌یامێكی پیرۆزبایی ئاراسته‌ی مه‌سرور بارزانی سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان كرد و رایگه‌یاند ئه‌ڵمانیا وه‌كو هاوبه‌شێكی جێگه‌ی متمانه له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان ده‌مێنێته‌وه.\nهەروەها دەڵێ "هه‌ڵبژاردنی ئێوه و پێكهێنانی كابینه‌ی حكوومه‌ت به شێوه‌یه‌كی سه‌ركه‌وتوو، مه‌رجی گرنگن بۆ قووڵتركردنه‌وه‌ی هه‌ماهه‌نگی و پێكه‌وه كاركردنی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا، به تایبه‌ت له بواری ئاسایشدا، هه‌روه‌ها بۆ زاڵبوون به‌سه‌ر پێشهاتە هه‌نووكه‌ییه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق".\nبابه‌کر زێباری: مەترسی هەیە چەکدارەکانی داعش بە ناوێکی دیکەوە دەست بە جموجۆڵ بکەنەوە\nسەرۆک بارزانی: نابێ ئۆباڵی هەڵە و کەموکوڕیی کابینەکانی رابردوو بخرێتە ئەستۆی حکوومەتی ئێستای عێراق\nبه‌ڤیدیۆ.. لە قامیشلۆ تەقینەوەیەک ڕووی دا\nبه‌ڤیدیۆ.. پۆلیسى هه‌ولێر بۆ دۆزینه‌وه‌ى تۆمه‌تبارێك داوایه‌ك له هاووڵاتییان ده‌كات\nبارەگای لێژنەی ناوچەی پارتی لە قەڵادزێ کرایەوە


پەیامی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران بۆ رێورەسمی چلەی شەهیدانی ۱۷ی خەرمانان 18 / 10 / 2018\nئەمڕۆ چل ڕۆژ بەسەر ڕووداوی موشەکبارانی بنکەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستان وحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەدەوروبەری شاری کۆیە ولەلایەن ڕێژیمی جینایەتکارو دژبەکوردی کۆماری ئیسلامی ئێران تێپەڕ دەبێ، کارەساتێک کەتێیدا ۱٤ ئەندامی رێبەری و کادر و پێشمەرگەی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان و ۲ مامۆستای فێرگەی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران ،شەهیدبوون و٤۰کەسی دیکەش بریندار بوون کەلەنێویاندا ژن وتەنانەت منداڵیش بەر چاو دەکەون.\nئەو ڕووداوە دڵتەزێنە خەم وپەژارەیەکی لە ڕادەبەدەری خستە سەردڵ ودەرونی هەموولایەک وهەموولایەکیش هەڵوێستی خۆی بەرانبەربەم جینایەتە دەربڕی کەلەنێویان دا هەڵوێستی یەکگرتوانەی حیزب وڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات وهاوسۆزی وهاودەردی و هاوکاری خەڵک وحیزب ولایەنەکانی باشووری کوردستان ونیشتمانپەروەرانی پارچەکانی دیکەی کوردستان وهەروەها کۆڕوکۆمەڵەکانی داکۆکیکاری مافی مرۆڤ جێی سەرنج وپێزانین بوو، بەتایبەت لەسەربانگەوازی ناوەندی هاوکاری ولایەنەکانی دیکەی کوردستانی رۆژهەلات، خەڵکی کوردستان ،رۆژی ۲۱ی خەرمانان، لەمانگرتنێکی تێکڕایی لەسەرانسە ری کوردستانی ئیران دا ،وێڕای مەحکووم کردنی ئەو جینایەتە و لە سێدارەدانی سێ رۆڵەی نیشتمانپەروەری گەلەکەمان شەهیدان رامین حوسین پەناهی و لوقمان و زانیار مورادی، هاوسۆزی وبە دەنگەوەهاتنی خۆیان لەگەڵ حیزب وڕێکخراوەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات نیشاندا وپەیامیان بەحیزب وڕێکخراوە سیاسییەکان دا کە یەکگرتوویی ئەوان هۆی یەکدەنگی وهاو هەڵوێستی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانە ولەهەمان کات دا پەیامیان بۆکۆماری ئیسلامی ئێران ئەوەبوو کەبە دەنگی حیزب وڕێکخراوەکانی خۆیانەوەدێن و ویست وداخوازی ئەوان هی هەموو خەڵکی کوردستانە لەلایەکی دیکەوە نیشانی دا کەبزووتنەوەی کوردستان چەندە بەهێزە ولەڕەوتی خەبات لەدژی کۆماری ئیسلامی ئێران دا چەندە پێداگرو شوێندانەرە.\nئێمە وەک ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران وێرای یادکردنەوە لەشەهیدانی ۱۷ی خەرمانان و مەحکووم کردنی ئەو کردەوە جینایەتکارانەی ڕێژیم، داوا لەرێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان وهەموو ناوەندەکانی لایەنگری مافی مرۆڤ و دادپەروەری وبیروڕای گشتی دەکەین لەهەرڕێکایەکی مومکینەوە بەر بە سەرشێتی وهەوسارپچڕاوی وسەرەڕۆیی کۆماری ئیسلامی ئێران بگرن وڕێگا نەدەن ڕۆڵەکانی کورد لەشێوەی جۆراوجۆردا گیانیان لێ بستێندرێ.\nسڵاو لەگیانی پاکی شەهیدانی ۱۷ی خەرمانانی ۹۷ ۱۳هەتاوی، یادوناویان بەرزو بەڕێز، ڕێگای خەباتیان پڕ ڕێبوار.\nناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران.\n۲٥ ی ڕەزبەری ۱۳۹۷ هەتاوی


ئیسماعیل موریدی ٧ ڕۆژە مانی لەخواردن گرتووە | کوردستان نیوز\nئیسماعیل موریدی ٧ ڕۆژە مانی لەخواردن گرتووە\n2020-04-19 در 20:49 توسط adnan\nبەندکراوێکی سیاسی خەڵکی سەلاسی باوەجانی کە ماوەی پێنج ساڵە لە بەندیخانەی ناوەندیی کرماشان ڕاگیراوە مانی لە خواردن گرتووە و باری تەندروستی ناجێگیرە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بەندکراوێکی سیاسی خەڵکی سەلاسی باوەجانی بە ناوی ”ئیسماعیل موریدی“ ماوەی ٧ ڕۆژە لە ناو بەندیخانەی دێزڵئاوای کرماشان مانی لە خواردن گرتووە و باری تەندروستی ناجێگیرە و ئەمەش نیگرانی بنەماڵەکەی لێکەوتووەتەوە.\nئیسماعیل موردی لە ڕۆژی یەکشەممە ٢٤ی خاکەلێوەی ٢٧٢٠ (١٢ی فێوریەی ٢٠٢٠)، بە نیشانەی ناڕەزایەتی دەربڕین بە ڕێگری ناوەندە ئەمنییەکانی حکوومەتی ئێران لە ئازادی مەرجدار و یان پێدانی مرەخەسی بە ناوبراو، لە بەندیخانەی دێزڵئاوای کرماشان مانی لەخواردن گرتووە.\nئەو هاووڵاتیە کوردە ڕۆژی پێنج شەممە ٧ی جۆزەردانی ٢٧١٥ ( ٢٨ی مەی ٢٠١٥) لەلایەن هێزەکانی سپای نەبی ئەکرەمی کرماشان دەستبەسەر و دواتر لەلایەن لقی چوارەمی دادگای شۆڕشی کرماشان بە تۆمەتی هاوکاری لەگەڵ ”حیزبێکی کوردی دژبەری کۆماری ئیسلامی“ حوکمی ١٠ سال بەندکرانی بەسەردا سەپا.\nحوکمی ١٠ ساڵ بەندکرانی ئەو بەندکراوە سیاسیە دووبار نێردراوە بۆ دیوانی بەرزی وڵات و دواجار لەلیەن لقی ٩ی دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای کرماشان وەک خۆی پشتڕاست کراوەتەوە.\nوێرای ئەوەی کە ئیسماعیل نیوەی حوکمەکەی تێپەڕاندووە، بەڵام داواکاری بەردەوامی بنەماڵەکەی بۆ مافی مرەخەسی و تەنانەت ئازادی مەرجداری ناوبراو بێ ئاکام ماوەتەوە و ئیتلاعات و سپای پاسداران ڕێگری دەکەن.\nتشکیل پرونده برای پنج عضو گروه موسیقی زنان “گلاریس”\nرد درخواست اعاده دادرسی زهرا محمدی و قطعی شدن محکومیت\nهەڵاواردن لە زیندانەکانی کۆماری ئیسلامییدا بەردەوامە\nکانادا بر پیگیری عدالت و دریافت غرامت از رژیم ایران تأکید کرد


ئازاد جندیانی: پارتی یەکێتی دەخاتە دواوە\n811 جار خوێندراوەتەوە کات03:46 بەروار20-03-2019\nئازاد جندیانی ڕاوێژكاری مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی پێشووی هه‌رێمی كوردستان رایگەیاند،" كه‌س ناتوانێت له كوردستان دوو ئیداره‌یی دروست بكات ته‌نها وڵاتانی هه‌رێمی نه‌بێت،دەشڵێت ئێران ده‌یه‌وێت حه‌دیقه‌یه‌كی ته‌واو كراوه‌ی هه‌بێت له‌سلێمانیدا و به ئاگاشە له به‌رزكردنه‌وه‌ی داواكارییه‌كانی یه‌كێتی بۆ به‌شداری كردن له‌كابینه‌ی نوێی حكومه‌ت پێشی وایە"ئه‌گه‌ر تا 4/1 یه‌كێتی هه‌روا بڕوات دڵنیام پارتی له‌و مه‌سه‌له‌یه ده‌سوڕێته‌وه و یه‌كێتی ده‌خاته دواوه.\nئازادجندیانی راوێژكاری بارزانی لەچاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ دەنگی ئەمریكا رایگەیاندووە، یه‌كێتی توشی "غرور" ببوو پێویسته دابمركێته‌وه،"ده‌یه‌وێت زۆرترین "نوقرچك" له پارتی بگرێت، ئه‌م چه‌ند مانگه پارتی زۆر به‌ته‌حه‌موله‌وه به شێوه‌یه‌كی ئیجابی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ یه‌كێتی كردووه، پارتی له ڕووی ژماره‌ی كورسی و ژماره‌ی ده‌نگ و هه‌بونی سه‌ركرده‌یه‌كی كاریزمای وه‌ك كاك مه‌سعود بارزانی حساب بكه‌ی حیزبی "برا گه‌وره"یه، ئێ "برا گه‌وره"ش ده‌بێت كه‌مێ به‌سۆز بێت له‌گه‌ڵ برا بچوكه‌كانی تر.\nئاماژەی بەوەشداوە، "ئه‌گه‌ر تا 4/1 یه‌كێتی هه‌روا بڕوات دڵنیام پارتی له‌و مه‌سه‌له‌یه ده‌سوڕێته‌وه و یه‌كێتی ده‌خاته دواوه.جا یا ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌ی به‌ر یه‌كێتی ده‌كه‌وێت به به‌تاڵی ده‌هێڵرێته‌وه یا به وه‌كاله‌ت به‌ڕێوه‌ده‌برێت.\nئازادجندیانی باسی لەوەشكردووە،" كاك مه‌سعود تاكه سه‌ركرده‌ی بێ ڕكابه‌ر و كاریزمایه له‌كوردستان كه ئێستا مابێته‌وه ئیتر نازانم دوای 10 ساڵ یا 15 ساڵی تر كێ دێت و ده‌ڕوات ئه‌وه جیایه، به‌ڵام به‌ڵێ پارتی برا گه‌وره‌یه وه كاك مه‌سعودیش تاكه سه‌ركرده‌ی یه‌كه‌می كاریزما و بێ ڕكابه‌ره ئێستا له‌كوردستان.\nراویژكارەكەی بارزانی هەروەها دەڵێت، پارتی و كاك نێچیرڤان بارزانی ده‌رفه‌تیان دا به‌یه‌كێتی تا له‌و ناوچه‌یه‌ی یه‌كێتی توشی قه‌یرانی متمانه‌بوو ئه‌و حیزبه له‌ناو بنكه‌ی جه‌ماوه‌ریدا جارێكی تر یه‌كێتی هه‌ستێته‌وه و وزه به‌خۆی بداته‌وه."\n"یه‌كێتی تاكه ڕێگری پێكهێنانی حكومه‌تی هه‌رێم-ه"\nله‌سه‌ره‌تای وتووێژه‌كه‌دا جوندیانی وتی" نه‌ك هه‌ر من هه‌ر هاوڵاته‌كی كوردستان نیگه‌رانه له درێژه‌كێشانی ئه‌م كۆبونه‌وانه به‌ڵام پێم وانیه درێژه بكێشێت وای بۆ ده‌چم له‌سه‌ره‌تای مانگی چوار واته(1 یا2 / 4) كۆتایی به‌م ڕێگرییانه بهێنرێت كه‌له‌به‌رده‌م پێكهێنانی كابینه‌ی نوێی حكومه‌تدا له ئارادان كه حه‌قیش نیه ئه‌و ڕێگرییانه هه‌ركه‌س هه‌یه بیكات ئه‌وه‌ی دیاره ئێستا یه‌كێتیه ڕێگری ده‌كات له‌پێكهێنانی حكومه‌ت، به‌شێكی وه‌ك ده‌ڵێن په‌یوه‌ندی هه‌یه به كێشه نێوخۆییه‌كانی یه‌كێتی له‌سه‌ر پۆسته‌كان بۆیه گرێ كوێره‌كان دروست ده‌كات."\nیه‌كێتی توشی "غرور" ببوو پێویسته دابمركێته‌وه،"ده‌یه‌وێت زۆرترین نوقرچك له پارتی بگرێت"\nئازاد جوندیانی ئەوەشی خستەڕوو" به‌ڵام من ته‌نها ئه‌و لایه‌نه‌ی نابینم به‌ڵكو یه‌كێتی تا "حه‌د"ێك توشی "غرورێك" ببوو له‌ماوه‌ی ڕابردوودا كه پێم وایه ده‌بێت ورده ورده ئه‌و غروره بنیشێته‌وه وه‌ك زاراوه‌ی ڕه‌واندوزی ده‌ڵێن دابمركێته‌وه، ئه‌گه‌رچی ئه‌م ڕێگرییانه‌ی یه‌كێتی پێكهێنانی حكومه‌ت دواده‌خات به‌ڵام یه‌كێتی ده‌یه‌وێت زۆرترین "نوقورچك" له پارتی بگرێت ،به‌ڵام پارتی ئێستا ئازاده له پێكهێنانی حكومه‌ت به‌تایبه‌ت دوای ڕێككه‌وتنی له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان چونكه به‌شێك له‌و پۆستانه‌ی یه‌كێتی داوای ده‌كردن درا به گۆڕان و لایه‌نه‌كانی تر له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كاتێك پارتی ده‌ستپێشخه‌ریه‌كی ده‌كرد بۆ یه‌كێتی بۆ ڕۆژی دواتر یه‌كێتی گرێ كوێره‌یه‌كی تری دروست ده‌كرد."\n" ئه‌گه‌ر تا 4/1 یه‌كێتی هه‌روا بڕوات دڵنیام پارتی له‌و مه‌سه‌له‌یه ده‌سوڕێته‌وه و یه‌كێتی ده‌خاته دواوه"\nڕاوێژكاری ڕوناكبیری و سیاسی سه‌رۆكی پێشووی هه‌رێمی كوردستان( مه‌سعود بارزانی) ده‌شڵێت" یه‌كێتی تا ئێستا تاكه هۆكاری پێكنه‌هێنانی حكومه‌ته، به‌ڵام هه‌موو كات ئه‌م داخرانه مه‌رج نیه سودی هه‌بێت به‌ڵكو هه‌ندێك جار ئه‌نجامی پێچه‌وانه‌ی ده‌بێت سوڕان و دواكه‌وتن-ی به‌دوادا دێت، بۆیه من پێم وایه ئه‌گه‌ر تا 4/1 یه‌كێتی هه‌روا بڕوات دڵنیام پارتی له‌و مه‌سه‌له‌یه ده‌سوڕێته‌وه و یه‌كێتی ده‌خاته دواوه پڕۆسه‌كه ده‌ڕوات ئه‌وكات ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌ی بۆ یه‌كێتی دانراوه یا به به‌تاڵی ده‌هێڵرێته‌وه یا به‌وه‌كاله‌ت به‌ڕێوه‌ده‌برێن كه ئه‌مه بۆ یه‌كێتی زۆر ترسناك ده‌بێت وه بۆ پڕۆسه‌ی سیاسی هه‌رێمی كوردستانیش من ناڵێم مه‌ترسیدار ده‌بێت به‌ڵام حاڵه‌تێكی خۆش نابێت، بۆیه یه‌كێتی له‌م 10 ڕۆژه‌ی ماوه ئه‌و گرێ و كێشانه‌ی ناوخۆی خۆی یا ئه‌و گڕێ كوێرانه‌ی بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی نوێ دروستی كردووه ده‌كاته‌وه چونكه دواجار ئه‌وه‌ی زیان ده‌كات یه‌كێتیه، نه‌ك پارتی و گۆڕان و ئه‌و لایه‌نانه‌ی تر كه‌به‌شداری ڕاسته‌قینه‌یان ده‌بێت له‌پێكهێنانی حكومه‌تدا."\n"ئه‌م چه‌ند مانگه پارتی زۆر به‌ته‌حه‌موله‌وه به شێوه‌یه‌كی ئیجابی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ یه‌كێتی كردووه "\nجوندیانی له‌قسه‌كانیدا باسی له‌وه‌كرد" پارتی زۆركات ئه‌مجاره‌ش زۆر حسابی كورسی له‌گه‌ڵ یه‌كێتی نه‌كردووه به‌ڵكو زۆرتر پۆستی پێداون ئه‌وه‌تا وه‌ك باس ده‌كرێت له‌ڕاگه‌یاندنه‌كانه‌وه پۆستی جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ت و سه‌رۆكی په‌رله‌مانی داوه به‌یه‌كێتی بۆیه ئیتر پێویسته له‌م چه‌ند ڕۆژه‌دا ڕون بێته‌وه كه یه‌كێتی مه‌به‌ستێتی حكومه‌ت پێكنه‌یه‌ت یا چی؟"\nڕاشیگه‌یاند" من ئه‌وه ناونانێم "نازكێشان" چونكه ڕه‌نگه ئه‌و ده‌سته‌واژه‌یه له‌سیاسه‌ت به‌كارنه‌یه‌ت به‌ڵكو زیاتر شاعیرانه‌یه هه‌تا ده‌كرێت ڕاگه‌یاندن به‌كاریبهێنێت، به‌ڵام پارتی مه‌به‌ستیه‌تی كابینه‌یه‌كی هه‌مه‌لایه‌ن پێكبهێنێت تا هه‌مووان پێكه‌وه ڕوبه‌ڕوی دۆخه‌كان له‌كوردستان و به‌غداد ببنه‌وه تا سبه‌ی بیانویه‌ك بۆ یه‌كێتی نه‌هێڵنه‌وه بڵێ پارتی نه‌یهێشت من به‌شداربم واته ئه‌وه پیشاندانی نیه‌ت پاكی پارتیه به‌وه‌ی كه‌هه‌موو لایه‌نه‌كان به‌شداربن بۆیه ئه‌م چه‌ند مانگه پارتی زۆر به"ته‌حه‌مول" و "ئیجابیانه" مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ یه‌كێتی كردووه."\n"یه‌كێتی تا ئێستا به‌شداری كارای هه‌بووه "\nله‌باره‌ی داواكاری یه‌كێتی بۆ به‌شداری كردنی كارای له كابینه‌ی نوێی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ئازاد جوندیانی وتی" یه‌كێتی تا ئێستا به‌شداری كارای هه‌بووه له حكومه‌ت هه‌ر بۆ نمونه باسكردن له بابه‌تی نه‌وت كاتی خۆی یه‌كه‌م "سوكانی" بۆریه نه‌وتی كوردستان به‌ده‌ستی "خودا لێخۆشبوو به‌ڕێز مام جه‌لال" وه هه‌روه‌ها به‌ڕێز كاك مه‌سعود بوو له‌به‌رچاوی نوێنه‌رانی وڵاتان و ملیۆنان خه‌ڵك، یا نمونه‌یه‌كی تر ئه‌وكاته‌ی له‌ناو یه‌كێتی بووم كاتێك له‌كۆبونه‌وه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی به‌توندی ڕه‌خنه‌مان له‌وه‌زیرێكی یه‌كێتی ده‌گرت به‌ڵام ڕه‌خنه‌كان له‌سه‌ر ئه‌وه‌نه‌بوو كه به‌رنامه‌ی یه‌كێتی جێ به‌جێ نه‌كردووه به‌ڵكو له‌سه‌ر ئه‌وه‌بوو كه له‌وه‌زاره‌ته‌كه‌یدا 10 فه‌رمانبه‌ری پارتی زیاتره له‌فه‌رمانبه‌ری یه‌كێتی واته به‌داخه‌وه تێگه‌یشتن له‌به‌شداری كارا به‌م جۆره بووه كه‌ژماره‌ی فه‌رمانبه‌ری لایه‌نێك زیاتر بووه له‌وی تر."\nله‌وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی كێ بوون ئه‌وانه‌ی له‌ناو یه‌كێتی به‌شدار بوون له دۆسیه‌ی نه‌وت؟ ئازاد جوندیانی وتی" ڕۆژێك دێت ئه‌وانه‌ی پشت په‌رده ئاشكرا ده‌بن، ئه‌وانه‌ی وه‌ك من وازیان هێناوه یا تا ئێستا له‌ناو یه‌كێتیدا ماون و وه‌ك ئێمه بێ ئاگابوون له دۆسیه‌ی شه‌ریكایه‌تی دۆسیه‌ی نه‌وت له ناو یه‌كێتی ئه‌گه‌ر لیژنه‌یه‌ك پێكهات بۆ لێكۆڵینه‌وه وه جدی بوون له لێكۆڵینه‌وه بانگم بكه‌ن ده‌چم زانیارییه‌كانیان پێده‌ده‌م."\n"پارتی و كاك نێچیرڤان بارزانی ده‌رفه‌تیان دا به‌یه‌كێتی كه جارێكی تر هه‌ڵبستێته‌وه"\nله‌وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی ئایا پێتان وایه هه‌رێمی كوردستان له‌به‌رده‌م دروستبونی دوو ئیداره‌دا بێت به‌فه‌رمی؟ ئازاد جوندیانی وتی" ئه‌وكاته‌ی ئێمه له‌ناو یه‌كێتی بوین له 1996 تا دوای 2000 ئێمه له‌ناو یه‌كێتی له‌هه‌موو كه‌س زیاتر جه‌ختمان له‌سه‌ر یه‌كگرتنه‌وه‌ی ئیداره ده‌كرده‌وه، بۆیه پێم وانیه له‌ناو سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی دوو ئیداره‌یی هه‌واداری زۆری هه‌بێت به‌ڵام خۆ ئێستاش دوو ئیداره‌ییه به‌جۆرێكی تر هه‌ر بۆ نمونه پارتی "موڕاعاتی" یه‌كێتی زۆر كردووه بۆ نمونه له‌و پڕۆژانه‌ی له‌سلێمانی ده‌كرێته‌وه كاك قوباد ده‌چێت ده‌یانكاته‌وه ڕاسته له‌په‌راوێزدا ئاماژه به حكومه‌ت ده‌كات به‌ڵام وه‌ك ده‌سكه‌وتی یه‌كێتی پیشان ده‌درێت ئه‌م ده‌رفه‌ته‌ش پارتی به‌تایبه‌ت سه‌رۆكی حكومه‌ت كاك نێچیرڤان بارزانی دا به یه‌كێتی تا له‌و ناوچه‌یه‌ی یه‌كێتی توشی قه‌یرانی متمانه‌بوو ئه‌و حیزبه له‌ناو بنكه‌ی جه‌ماوه‌ریدا جارێكی تر یه‌كێتی هه‌ستێته‌وه و وزه به‌خۆی بداته‌وه."\n"ئێران ده‌یه‌وێت حه‌دیقه‌یه‌كی ته‌واو كراوه‌ی هه‌بێت له‌سلێمانیدا، ئێران به ئاگایه له به‌رزكردنه‌وه‌ی داواكارییه‌كانی یه‌كێتی بۆ به‌شداری كردن له‌كابینه‌ی نوێی حكومه‌ت"\nئازاد جوندیانی جه‌ختی كرده‌وه كه‌س ناتوانێت دوو ئیداره‌یی له‌كوردستاندا بچه‌سپێنێت، وتی" ئه‌وه‌ی به‌ته‌نها ده‌توانێت دوو ئیداره‌یی بچه‌سپێنێت وڵاتانی هه‌رێمی-ین ئیتر توركیایه یا ئێران به‌تایبه‌ت ئێران، چونكه ئێران ده‌یه‌وێت "حه‌دیقه‌یه‌ك"ی ته‌واو كراوه‌ی هه‌بێت له ناوچه‌ی پشتی خۆی له "زۆنی سلێمانیدا".\nهه‌روه‌ها وتی" من پێم وایه ئه‌گه‌ر ئه‌مه ببێته ستراتیژی ئێران به‌تایبه‌ت بیه‌وێت له‌ناوچه‌یه‌كی سنوری گرنگ بۆ دژایه‌تی ئه‌مریكا دروست بكات له زۆنی سلێمانیدا ده‌توانێت ئه‌م حاڵه‌ته (دوو ئیداره‌یی) ف"ه‌رز" بكات، ئێران ده‌سه‌ڵاتی هه‌یه هه‌ندێك شت "فه‌رز" بكات، من پێم وانیه ئێڕان بێ ئاگا بێت له سیاسه‌تكردنی سلێمانی هه‌تا له‌به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی داواكارییه‌كانی یه‌كێتی بۆ به‌شداریكردن له‌كابینه‌ی نوێ من پێم وانیه ئێران بێ ئاگا بێت."\nواته ئێران داوا ده‌كات یه‌كێتی داواكاری و مه‌رجه‌كانی بۆ به‌شداری له‌حكومه‌ت به‌رامبه‌ر پارتی زۆر بكات یا ئاگاداره؟"\nئازاد جوندیانی به‌م جۆره وه‌ڵامی دایه‌وه و وتی" من ده‌ڵێم ئێران به ئاگایه له به‌رزكردنه‌وه‌ی داواكارییه‌كانی یه‌كێتی بۆ به‌شداری كردن له‌كابینه‌ی نوێی حكومه‌ت" ئیتر دوای شیكه‌ره‌وه‌یه‌كی تر بهێنن بۆتان شی بكاته‌وه ئه‌و قسه‌یه واتای چی؟"\n"پارتی برا گه‌وره‌یه، كاك مه‌سعود-یش سه‌ركرده‌ی بێ ڕكابه‌ره"\nئازاد جوندیانی وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌شی دایه‌وه ئایا گۆڕان ده‌توانێت ببێته جێگره‌وه‌ی یه‌كێتی بۆ پارتی؟ له‌و ڕوه‌وه وتی" وه‌ك سه‌ره‌تا وتم من له‌گه‌ڵ ده‌سته‌واژه‌ی "ناز كێشان" نیم چونكه ئه‌وه زیاتر "شاعیرانه‌یه" نه‌ك سیاسیانه به‌ڵام گۆڕان قه‌باره‌ی خۆی هه‌یه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پارتی نازی ئه‌ویشی كێشاوه، هه‌رخۆی پارتی له ڕووی ژماره‌ی كورسی و ژماره‌ی ده‌نگ و هه‌بونی سه‌ركرده‌یه‌كی كاریزمای وه‌ك كاك مه‌سعود بارزانی حساب بكه‌ی حیزبی "برا گه‌وره"یه، ئێ "برا گه‌وره"ش ده‌بێت كه‌مێ به‌سۆز بێت له‌گه‌ڵ برا بچوكه‌كانی تر."\nوتیشی" حیزبی (الف) یا (با) دانی پێدا ده‌نێت یا نا ئه‌وه جیایه به‌ڵام هه‌موو دنیا دان ده‌نێت به‌وه‌ی كه كاك مه‌سعود تاكه سه‌ركرده‌ی بێ ڕكابه‌ر و كاریزمایه له‌كوردستان كه ئێستا مابێته‌وه ئیتر نازانم دوای 10 ساڵ یا 15 ساڵی تر كێ دێت و ده‌ڕوات ئه‌وه جیایه، به‌ڵام به‌ڵێ پارتی برا گه‌وره‌یه وه كاك مه‌سعودیش تاكه سه‌ركرده‌ی یه‌كه‌می كاریزما و بێ ڕكابه‌ره ئێستا له‌كوردستان."


چێژی شیعر له ئه‌فراندنه‌که‌یدایه.\nچێژی شیعر له وه‌رگرتنی ئه‌و پاداشت و ئافه‌رینانه‌دا نییه که خه‌ڵکی ده‌ریده‌بڕن به‌ڵکو هه‌ڵسووڕان و به‌گه‌ڕکه‌وتنی شیعر بۆ شاعیره‌که‌یه که تام و چێژه، چێژی هۆنراوه‌ش له ئه‌فراندنه‌که‌یدایه.\nخۆزگه شیعر له پاڵاوتی میعر جیا بکرایه‌ته‌وه.. خوێنه‌ریش هه‌ستیارانه‌تر بۆچوونه‌کانیان له‌سه‌ر خوێندنه‌وه‌ی نووسین و بابه‌ته‌کان هه‌ڵسه‌نگاندایه دوور له وشه‌ی بریقه‌دار و بێ سه‌روبه‌ریی نووسین واتا وه‌ستایی له ریزکردنی وشه و رووح کردن به به‌ر وشه‌دا، زۆر نووسین هه‌یه به داخه‌وه که ته‌نیا وشه‌یه و ریزکراوه هێشتا هیچ واتا و هه‌ستێک نه‌خراوه‌ته ناو دێری نووسینه‌که‌وه نووسه‌ره‌که‌ش له لایه‌ن خوێنه‌ره‌وه نازناوی شاعیری به‌سه‌ردا ئه‌سه‌پێنن و ئه‌یکه‌ن به شاعیر، خۆزگه نالی و وه‌فایی و مه‌حوی زیندوو بوونایه‌ته‌وه و خامه و نووسینه‌کانیان لێبسه‌ندنایه‌وه و له‌گه‌ڵ هه‌ستیاندا به‌ره‌و ماڵه‌کانی خۆیان به‌ڕێیان کردنایه.\nمرۆڤ گرنگ نییه چی ئه‌کا و چۆن بیر ئه‌کاته‌وه.. گرنگ ئه‌وه‌یه له را و ده‌ربریندا راستگۆیانه بدوێ و بۆچوونی خۆی له ئاست مرۆڤایه‌تییدا رۆشن بکاته‌وه چونکه هه‌ر بۆچوونێکی هه‌ڵه ئه‌بێته هۆی له‌ناوچوونی یه‌ک یه‌که‌ی خانه‌کانی زانست که ئه‌وه‌ش ده‌بێته ده‌ردێکی کوشنده بۆ نه‌وه‌کانی داهاتوو..\nنووسینی شیعر واتا به‌هره که ده‌بێ شاعیر به ماندووبوونی خۆی په‌روه‌رده‌ی بکا، تۆلستۆی ئه‌ڵێ هه‌ر کاتی من به‌هره‌ی نووسینم بۆ هاتوه هێنده‌ی کۆمایه‌کم ماوه‌ته‌وه، چیخۆفیش که ده‌ستی به نووسین کردوه به ئۆلگای عاشقی وتوه نازانم ئۆلگا ئه‌و هه‌سته چییه بۆم یه‌ت سه‌راپا جه‌سته‌م ئه‌بێ به پێنووس و وشه‌م لێ ئه‌رژێ، سوقراتیش کاتیک رۆیشتوه بۆ لای شاعیره‌کان پێی وابووه که ئه‌وان له سوقرات دانا ترن، به‌ڵام ئه‌و کاته ئه‌ویش زانی که شاعیره‌کان به هۆی داناییانه‌وه شیعر نانووسن، به‌ڵکو به هۆی چه‌شنه سرووشێکی بلیمه‌تانه‌وه‌یه.\nشیعر ئه‌و مه‌له‌کوته مه‌زنه‌یه که له غه‌یبه‌وه ئه‌سپ سوارێک به سواری بوراقه‌وه دێت و سه‌راپای هه‌ستی مرۆڤه‌که ئه‌پشکنێ.. ئه‌و خۆی ده‌ستی ئه‌گرێ و ئه‌ڵێ بنووسه چونکه ئه‌و کاته شاعیر هه‌ست به بوونی خۆی ناکا تا له گفتوگۆکانی له‌گه‌ڵ مه‌له‌کوتی غه‌یب ئه‌بیته‌وه، ئه‌رستۆ ئه‌ڵێ ره‌گه‌زی بنه‌ڕه‌تیی شیعر بریتییه له ئه‌ندێشه، زه‌رده‌شتیش ئه‌ڵێ له پشته‌وه‌ی بیر و هه‌سته‌کان فه‌رمانده‌رێکی به‌هێز وه‌ستاوه.\nکه‌واته ئه‌مانه هه‌مووی به‌ڵگه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی که شاعیربوون به‌هره‌یه به‌ڵام به‌هره‌ش به بێ کۆشش و خۆهۆشیارکردنه‌وه وه‌ده‌ست نایێ.. چێژی شیعریش هه‌ر له ئه‌فراندنه‌که‌یدایه، له‌به‌رئه‌وه خوێندنه‌وه‌ی هه‌زاران په‌رتووک ناتوانێ دێره شیعرێکت پێ بنووسێ ئه‌گه‌ر به‌هره‌ی شیعرییت له‌خۆتدا په‌روه‌رده نه‌کردبێ یاخود خۆڕسکانه له ناو گیانتدا نه‌ڕوابێ.


كەركوك كۆیاندەكاتەوەحزبە كوردیەكان بۆ هەڵبژاردن هەوڵی هاوپەیمانێتی دەدەن - Kirkuknow\nحزبە كوردیەكان بۆ هەڵبژاردن هەوڵی هاوپەیمانێتی دەدەن\nكەركوك، 2010، هاوڵاتییەكی كورد دوای بەشداریكردنی لە هەڵبژاردنەكانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق فۆتۆ: كەركوك ناو\nسۆران محەمەد – كەركوك\nحزبە كوردییەكان لە كەركوك، هەوڵەكانیان چڕكردۆتەوە بۆ پێكهێنانی هاوپەیمانێتی و لیستێكی هاوبەش، ئەوەش لە پێناو پاراستنی پێگەی جارانیان لەو پارێزگایە لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقدا.\nدوایین كۆبونەوەی حزبە سیاسیەكانی هەرێمی كوردستان لە كەركوك، یەكشەممە 7-1 بەرێوەچوو بۆ تاوتوێی پرسی هەڵبژاردنەكان و ئەگەری بەستنی هاوپەیمانێتی، بەڵام بەبێ رێككەوتن كۆتاییهات و بڕیارە كۆتایی ئەم هەفتەیە، دواگفتوگۆ لەوبارەیەوە بكرێت.\nرەوەند مەلا مەحمود، جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی دووی یەكێتیی نیشمانیی كوردستان بە (كەركوك ناو)ی وت “وەكو یەكێتی لە شاری كەركوك، یاداشتێكمان داوە بە سەرجەم حزبە كوردستانیەكان بۆ دروستكردنی لیستێك بۆ بەشداریكردن لە هەڵبژاردنەكانی عیراق”.\nهەردوو هەڵبژاردنی پەرلەمان و ئەنجومەنی پارێزگاكانی عیراق، لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانەوە 12ی ئایاری ئەمساڵ بۆ ئەنجامدانیان لە یەك رۆژدا دیاریكراوە، بەڵام هێشتا پەرلەمان و لایە سیاسیەكانیش لەسەر ئەو وادەیە یەكلایینەبونەتەوە.\n“دوو كۆبونەوەمان ئەنجامداوە، سەرجەم حزبەكان ئامادەن بە یەك لیست بەشداری بكەن، پارتی دیموكراتی كوردستانیش ئامادەیی خۆی دەربڕیووە بۆ ئەوەی بەشدار بێت لە لیستی هاوبەش”.\nكۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان لە عیراق، وادەی تۆماركردنی هاوپەیمانێتی درێژكردۆتەوە و 11ی ئەم مانگە، وەكو دوامۆڵەت دانراوە.\nلێپرسراوەكەی كەركوك دەڵێت ئامانج لە دروستكردنی ئەو لیستە هاوبەشە، “یەكڕیزی نێو ماڵی كوردە لە شاری كەركوك”.\nكەركوك، 7-1-2018، كۆبونەوەی حزبە كوردییەكان بەبێ بەشداری پارتی فۆتۆ: كەركوك ناو\nحزبە كوردییەكان، لە دوای 16ی ئۆكتۆبەری 2017 و گەرانەوەی هێزە عیراقییەكان بۆ كەركوك، وەكو پێشتر چالاكییان نەماوە و هێشتا پارتی نەگەڕاوەتەوە، بەشداری كۆبونەوەكانیشی نەكردووە.\nمحەمەد خورشید، لێپرسراوی لقی كەركوكی پارتی دیموكراتی كوردستان بە (كەركوك ناو)ی وت “ئێمە زیاتر لە هەموو لایەنێك پەرۆشی یەكخستنەوەی نێو ماڵی كوردین، ئێمەش رەزامەندی خۆمان نیشانداوە بۆ بەشداریكردن لە دروستكردنی لیستێكی هاوبەشی سەرجەم حزبە كوردستانیەكان بۆ بەشداری لە هەڵبژاردنەكانی عیراق”.\nبە بڕوای ناوبراو “كورد لە كەركوك دەبێت كوردایەتی بكات نەك حزبایەتی، تاكە چارەسەر بۆ دۆخی كورد لە شارەكە، یەكڕیزی و تەبایی ناوخۆمانە”.\nپارێزگای كەركوك 12 كورسی لە پەرلەمانی عیراق بۆ دانراوە، لەو ژمارەیە لە هەڵبژاردنی نیسانی 2014دا حزبە كوردیەكان هەشت كورسی، توركمانی دوو كورسی و عەرەب دوو كورسی بە دەستهێنا، كورد چاویان لەوەیە پێگەی هەڵبژاردنەكانی رابردوو لە دەست نەدەن.\nمحەمەد گۆڵدەرەیی، سكرتێری مەكۆی كەركوكی بزوتنەوەی گۆڕان بە (كەركوك ناو)ی وت “لەسەرەتاوە بۆچونی ئێمە ئەوەبووە دەبێت كورد لە شاری كەركوك بەیەك لیست بەشدار بێت لە هەڵبژاردنەكانی عیراق، چونكە بە یەكڕیزی و تەبایی سەردەكەوین، پەرش و بڵاوی كورد لە شارەكە، خزمەت بە هاوڵاتیان ناكات”.\n“باشترین چارەسەر لەم دۆخەدا، دروستكردنی لیستێكی هاوبەشی حزبە كوردستانیەكانە لە شاری كەركوك، ئێمەش وەكو گۆڕان ئامادەین بۆ بەشداریكردن لەو لیستەدا”.\nكەركوك، نیسانی 2014، هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق فۆتۆ: كەركوك ناو\nجگە لە كورد، حزبە سیاسیەكانی پێكهاتەكانی دیكەش گفتوگۆكانیان دەربارەی هەڵبژاردنەكانی داهاتوو دەستپێكردووە و بەشێك لە حزبەكانیش، لەگەڵ ئەوەدان پرۆسەكە بۆ ماوەیەك دوابخرێت.\nمحەمەد جەلیل، لێپرسراوی راگەیاندن‌و هەڵبژاردنەكانی كۆمەڵی ئیسلامی لە شاری كەركوك بە (كەركوك ناو)ی وت “چیتر نابیت كەركوك بكەینە قوربانی هەولێر و سلێمانی، چیتر نابێت كەركوك بكرێتە ململانێی نێوان دوو حزبەكەی هەولێر و سلێمانی، لە هەڵبژاردنی رابردووشدا ئێمە داوای دروستكردنی لیستی هاوبەشمان كرد، بەڵام لە كۆتایی رۆژدا ڕێككەوتنەكە هەڵوەشایەوە”.\nجگە لە پەرلەمانی عیراق، كەركوك لە بەردەم هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانیشدایە كە بەهۆی ناكۆكی پێكهاتەكانەوە لە ساڵی 2005وە ئەنجامنەدراوە.\nلێپرسراوەكەی كۆمەڵ دەڵێت چارەسەر ئەوەیە پێكەوە لە كەركوك بەشداری هەڵبژاردن بكەن بە لیستێك، تا ڕۆڵ و پێگەی كورد بە قورسایی بمێنێتەوە.\nفراكسیۆنەكانی پەرلەمانی عیراق دەربارەی هەڵبژاردنەكان بەسەر دوو بۆچوندا دابەشبون، هەندێكیان لەگەڵ ئەوەدان لە وادەی دیاریكراویدا بەرێوەبچێت و بەشێكیشیان داوادەكەن، پرۆسەكە دوابخرێت تا گەڕانەوەی ئاوارەكان تا لە ناوچە كۆنتڕۆڵكراوەكانیش ئەنجامبدرێت.\nیاساكانی تایبەت بەهەڵبژاردنیش، هێشتا لە پەرلەمانی عیراق كۆدەنگی لەسەر نیە بۆ پەسەندكردنی و دەستەی سەرۆكایەتی لەگەڵ لیژنە‌و فراكسیۆنەكان رێككەوتون، لە رۆژانی داهاتودا بە چڕی تاوتوێی ئەو پرسە بكەن، لە نێویاندا نەهێشتنی ناكۆكییەكان دەربارەی هەڵبژاردن لە كەركوك.\nیونامی بۆ پێكهاته‌كانی كه‌ركوك: ئه‌نجومه‌نی پارێزگا كارابكه‌نه‌وه\nموچه دزراوه‌كه‌ی دوزخورماتوو نه‌دۆزراوه‌ته‌وه\nدادگایی پارێزگاری كه‌ركوك و قایمقامی له‌كارلادراوی داقوق دواخرا\n(كه‌ركوك ناو) دانپێدانانی بكوژی خێزانه‌كه‌ی جه‌له‌ولا بڵاوده‌كاته‌وه\nژنێكی خاوه‌ن شه‌ش منداڵ له‌لایه‌ن هاوسه‌ره‌كه‌یه‌وه كوژرا\nده‌رگای گه‌ڕانه‌وه‌ی ئاواره‌كان بۆ ته‌له‌عفه‌ر داخراوه\nتوركمان: پۆستی پارێزگار بۆ ئێمه‌بێت‌یه‌كێتی ژماره‌ی كاندیده‌كانی بۆ چوار كه‌س زیادكرد\nورده‌كارییه‌كانی رێككه‌وتنی به‌غدا و هه‌ولێرسوپاسالاری پێشمه‌رگه: چوار رێگا به‌ره‌و نه‌ینه‌وا كراونه‌ته‌وه\nبه‌ڕێوه‌به‌ری گشتی په‌روه‌رده‌ی كه‌ركوك ده‌گۆڕدرێت\nئاسۆ مامه‌ند: ئه‌نجامی دڵخۆشكه‌ر هه‌یه‌یه‌كێتی ده‌یه‌وێت له به‌غداوه پارێزگاری كه‌ركوك وه‌ربگرێته‌وه\nئاهه‌نگی و هه‌ڵپه‌ڕكێی ئێزیدییه‌كان له جه‌ژنی جه‌ما\nڤیدیۆ و وێنه: زه‌ینلعابدین هه‌زاران كه‌سی كۆكرده‌وه\nبە وێنە و ڤیدیۆ: مەراسیمی عاشورا لە كەركوك و خانەقین\nگه‌نجانی خۆبه‌خش ناوچه‌یه‌كی گه‌شتیارییان له به‌حزانی دروستكرد\nڤیدیۆ: گه‌نجێكی نابینای كارامه\nله‌سه‌رده‌می داعش-دا به‌نهێنی تۆڕێكی بۆ نابينايان دروستكرد\nڤیدیۆ: ئێزیدییه‌كان به هۆنراوه مه‌ینه‌تییه‌كانیان ده‌گێڕنه‌وه


هاوکارییەکانی UN بۆ هەرێم بەردەوامی دەبێـت\n2019-07-02 [05:42 AM]\nهاوکارییەکانی UN بۆ هەرێم بەردەوامی دەبێـت.\nهەرێمی کوردستان ژینگەیەکی لەباروو گونجاوە بۆ پێشکەوتنی ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ، ئەم جیاوازیەش بەراورد بەناوچەکانی خواروو و ناوەڕاستی عێراق بەدیدەکرێـت.\nزەیتۆ سیان، بەرپرسی مافەکانی مرۆڤ لە "یۆنامی ئۆفیسی هەرێمی کوردستان". بەماڵپەڕی ئاژانسی هەواڵی زاگرۆسی ڕاگەیاند: هەرێمی کوردستان ژینگەیەکی لەبارو گونجاوە بۆ زیاتر بەرپێشچوونی پێشکەوتنی ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ، ئەم جیاوازیەش بەراورد بەناوچەکانی خواروو و ناوەڕاستی عێراق بەدیدەکرێـت.\nلەهەرێمی کوردستان وەکو UN هەماهەنگی و هاوکاری باش هەیە لەنێوان تیمی نێردەی نەتەوەیەکگرتووەکان و دەزگا پەیوەندیدارەکانی هەرێمی کوردستان.\nزەیتۆ سیان گووتیشی؛ یۆنامی بەردەوام لەهەماهەنگی و هاوکاری دایە، لەگەڵ لیژنە پەیوەندیدارەکانی هەرێم دەربارەی ڕەوشی مافی مرۆڤ لەقۆناغی ئێستاو داهاتوو، جێگای دەست خۆشیە دەزگا پەیوەندیدارەکانی حکومەتی هەرێم هاوکارو کارئاسانی تەواوو بۆ تیمەکانیان دەکەن.\nناوبراو دەشڵێت: لەسەر پڕەنسیپی هاوکاری مرۆیی بۆ ئاوارەو پەنابەرانەی روویان لەهەرێم کردووە بەردەوام دەبین، لێکۆڵینەوە لەسەر ڕەوشی گوزەرانیان دەکەین، بەپێی هەڵسەنگاندی ڕاپۆرتەکان کۆمەک و هاوکارییەکان دەگەێندرێت\nبە ئاوارەی کەمپەکانی هەرێم بەو پێەی ژمارەیەکی زۆر ئاوارەو پەنابەر لەهەرێم هەن.\nسیان روونیشی کردەوە: لەگەڵ هاتنی چەکدارانی داعش لەساڵی 2014، داگیرکردنی ناوچەکان ڕەوشی مافی مرۆڤ بەشێوەیەکی بەرچاو بەرەو خراپی و لاوازی چوو بەهۆی ئەوەی داعش ئەو ناوچانەی کۆنتڕۆڵ دەکرد بەهای مرۆڤایەتی و مافی مرۆڤی دەشێواند و ئەی سڕیەوە، بەڵام ئێستا رەوشی مافەکانی مرۆڤ لەقۆناغێکی تردایە، بەهەماهەنگی دەزگا پەیوەندیدارەکان بەرەو باشی هەنگاو دەنێـت.\nئەم هەواڵە 3703جار خوێندراوەتەوە


مەسەدە: پێدڤی یە ئەورۆپی ل ھەمبەر تورکیا توندتر بن - وارمیدیا\nسەرێ کانییێ.. د پەقینەکێ دا 15 چەکدارێن میلیشیایێن تورکیا ھاتن کوشتن\nسوپایێ تورکیا گوندەوارێن تل تەمرێ تۆپباران دکەت\nلیندسى گراهامى رێ ل پرۆژێ ناساندنا كۆمكوژییا ئه‌رمه‌نییان گرت\nمه‌زلۆم عه‌بدى: هه‌ڤده‌مى كۆمبوونا ئه‌ردۆگانى و ترامپى، توركیا هێرشى تل ته‌مر كر\nھەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی دێ ل دۆر رۆژئاڤایێ کوردستانێ کۆم بیت\nنوجێفی: دگه‌ل عه‌لاوی و عه‌بادی لسه‌ر هه‌لبژارتنێن پێشوه‌خت رێككه‌فتینه\nخوه‌نیشاندانێن ئیراقێ به‌رده‌وامن و ئه‌ڤرۆ 32 بریندار هه‌نه\nئێسپەر: ھێشتا ئەم ھەڤپەیمانێن ھەسەدێ نە\nعەبدولمەھدی و فەرماندارێن ئیراقی دوپاتی ل رووبرووبوونا پاشمایێن داعشێ کر\nمەسەدە: پێدڤی یە ئەورۆپی ل ھەمبەر تورکیا توندتر بن\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2019/11/09 - 1:19 م\nھەڤسەرۆکا دەستەیا جێبجێکار یا جڤاتا سووریایا دیمۆکراتیک راگەھاند؛ گەر وەلاتێن ئەورۆپی ل ھەمبەری تورکیا تۆندتر نەبن، دێ چاڤەرێی پێلەکا تیرۆرستێن داعشێ بن.\nئیلھام ئەحمەد، ھەڤسەرۆکا جێبجێکار یا مەسەدێ د پەیامەکێ دا بۆ ئێکەتییا ئەورۆپا راگەھاند؛ پێدڤی یە وەلاتێن ئەندام ل ھەمبەر تورکیا تۆندتر بن، گەر نە دێ چاڤەرێی پێلەکا تیرۆرستێن داعشێ بن کو ئەنقەرە ل بەرە بۆ بھنێریت.\nئاماژە ژی دا: ژ بەر خوه‌ڤەکێشانا هێزێن ئەمریکا و ھێرشا تورکیا ل سه‌ر رۆژئاڤایێ کوردستانێ، ھەژمارەکا تیرۆرستێن داعشی ژ زیندانان رەڤینە و ئەو دخوازن ڤەگەرن وەلاتێن خوە و بەردەوامییێ ب کریارێن خوە یێن تیرۆرستی بدەن و گۆت: ئەو کارێ تورکیا دێ ل سەر ھەموو وەلاتێن ئەورۆپی بیتە گەف، تایبەت بریتانیا.\nدوھی سولەیمان سویلۆ، وەزیرێ ناڤخوە یێ تورکیا راگەھاندبوو؛ ئەو دێ ل دوشەمبییا بھێت دەست ب ھنارتنا داعشییان بۆ وەلاتێن وان کەن، گەر ھندەک وەلاتێن ئەورۆپی رەگەزنامەیێن وان ژی ھەلوەشاندبن، دێ ھەر بۆ ھنێرن. ب گۆتنا سویلۆی نھا ھزار و سەد و چل و نەھـ داعشییێن ئەورۆپی د زیندانێن تورکیا دا نە.\n2019/11/14 - 11:24 ص\n2019/11/14 - 11:20 ص\n2019/11/14 - 10:37 ص\nنێچیرڤان بارزانى دێ د گه‌ل هه‌رسێ سه‌رۆكاتییێن ئیراقێ دا كۆم بیت\n2019/11/13 - 10:14 ص


پێنج ئۆتۆمبێل بەیەکیاندا کێشاو پێنج هاوڵاتی گیانیان لەدەستدا – کوردی – RojNews.News\nپێنج ئۆتۆمبێل بەیەکیاندا کێشاو پێنج هاوڵاتی گیانیان لەدەستدا\n02/03/2020 - 6:24:36 pm\nدووشەممە, 11 سبت 2017 – 20:09\nڕۆژنیوز – سعود شای گۆران\nلە ئەنجامی پێکدادانی پێنج ئۆتۆمبێل لەنێوان ڕێگای سەرەکی دهۆک – هەولێر، پێنج هاوڵاتی گیانیان لەدەستدا.\nئەمشەو لەسەر ڕێگای نێوان دهۆک – هەولێر، لە نزیک گوندی گەویلان-ی سەر بە شارۆچکەی بەردەرەشی سەر بە پارێزگای دهۆک، لە ئەنجامی پێکدادانی پێنج ئۆتۆمبێلدا، لە جۆرەکانی دوو بارهەڵگر و سێ ئۆتۆمبێلی تایبەت، پێنج هاوڵاتی گیانیان لەدەستدا.\nموقدم ئازاد تەها، وتەبێژی پۆلیسی هاتووچۆی پارێزگای دهوک، بە ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند:”ئەمشەو لەسەر ڕێگای نێوان دهۆک – هەولیر،و لە نزیک گوندی گەویلان، لە ئەنجامی پێکدادانی پێنج ئۆتۆمبێلدا پێنج هاوڵاتی گیانیان لەدەستداوە”.\nوتیشی:”ئۆتۆمبێلەکان دوانیان بارهەڵگربوون لەجۆری ‘ترێلە و فلات’ و سیانەکەی دیکەش تایبەت بوون”.\nبەپێی ئامارە نافەرمییەکان، یەکەمین هۆکاری مردن لە هەرێمی کوردستاندا ڕووداوەکانی هاتووچۆن، بەرپرسانی هاتووچۆ بۆ پابەندنەبوونی هاوڵاتیان بەڕێنماییەکانی هاتووچۆوەی دەگەڕێننەوە، هاوڵاتیانیش هۆکاری زۆری ڕووداوەکان بۆ خراپی ڕێگاوبانەکان دەگەڕێننەوە.\nبنەماڵەی شەهید زانا: بەم شەهیدبوونە تاجی زێڕینی ئازادی كرایە سەرمان\nمام جەلال گەیشتە ئەڵمانیا


لیژنه هاوبه‌شه‌كان داوا له‌هاوڵاتیان ده‌كات ئه‌م جۆره ئاوه بۆ خواردنه‌وه نه‌كڕن\nبه‌هۆی زوو تێكچونی پێكهاته‌كه‌ی، لەبارەی ئاوی خواردنەوەی له‌ده‌به‌نراو هۆشداری دەدرێت و سه‌رۆكی لیژنه هاوبه‌شه‌كان داوا له‌هاوڵاتیان ده‌كات ئاوی خواردنه‌وه‌ی به‌رتیشكی خۆر نه‌كڕن.\nگۆران قادر، سەرۆکی لیژنە هاوبەشەکان رایگەیاند؛ بەهۆی تیشكی خۆره‌وه کارلێک کردن لەنێوان ده‌به‌ی پلاستیك و ئه‌و ئاوه‌ی بۆ خواردنەوە تێی دەکەن، پێكهاته‌كه زوو ده‌گۆڕێت شیاوی خواردنه‌وه‌ی نامێنێت بۆیه لیژنە هاوبەشەکان ئاگاداری سەرجەم کارگەکانی کردۆتەوە لەکاتی گواستنەوەیدا بەتەواوی داپۆشراوبن و ده‌به و ئاوه‌كه‌ی ناوی دوربن له تیشکی خۆر.\nوتی؛ بەهاوکاری لایەنە پەیوەندیدارەکان، لیژنە هاوبەشەکان رێگری لەو بارهەڵگرانە دەکات به سەردانەپۆشراوی له‌كارگه‌كان یاخود له كۆگاكانی عه‌مباركردنه‌وه ئاوی خواردنه‌وه‌ی له‌ده‌به‌نراو دەگوازنەوە بۆ بازاڕ و چێشتخانەو مارکێتەکان، دەست بەسەردا ئوتۆمبیله‌كه‌دا دەگرێت.\nوتیشی؛ پێشتریش دوکان و مارکێتەکان ئاگادار کراونەتەوە لەکاتی عەمبارکردندا نابێت خواردن و خواردنەوەکان لەبەر تیشکی خۆر دابنرێت، بەهەمان شێوە بۆ ئاوی خواردنه‌وه‌ی له‌ده‌به‌نراو لەبەرئەوەی پێش وادەی بەسەرچونیان زوو خراپ دەبن و زیان بۆسەر تەندروستی مرۆڤ دروست دەکەن.\nئه‌وه‌ی رونكرده‌وه؛ هەرکارگە، بارهەڵگر، مارکێت و شوێنێک پابەند نەبێت و ئاوی خواردنه‌وه‌ی له‌ده‌به‌نراو لەبەرتیشکی خۆر دابنێت بەفەرمانی قائیمقامی سلێمانی رێکاری یاسایی پێویست بەرامبەریان دەگریێتە بەر.\nسەرۆکی لیژنەهاوبەشەکان داوا لە هاوڵاتیان دەكات؛ لەكاتی كڕینی ئاوی خواردنەوەدا هەر ماركێتێك ئاوی خواردنه‌وه‌ی له‌ده‌به‌نراوی لەبەر تیشكی خۆر دانابوو لێی نەكڕن، تەنها لەو شوێن و ماركێتانە ئاوی\nخواردنەوە بكڕن كە ئاوەكەیان لە جێگای تایبەتدا داناوە.\n2146 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nسلێمانی ... لیژنەی ریسۆرانت 3 شوێنی داخستوە...\nسلێمانی .. ئه‌م نانه‌واخانه داخرا...


1/28/2019 11:53:00 AM 256 جار خوێندراوەتەوە\nپرنسیپی زیانگەیاندن و ئازاردان. harm principle\nلە ساڵی ١٨٥٩ دا دو کتێب لە ئەوروپادا بڵاودەبێتەوە کە کاریگەرییەکی ھێجگار گەورە لەسەر دونیای دوای خۆیان بەجێدەھێڵن. یەکەمیان کتێبی ”ڕەچەڵەکی ڕەگەزەکان“ی چارلس داروینە و دوھەمیشیان کتێبی ”دەربارەی ئازادیی“ فەیلەسوفی ئینگلیزیی جۆن ستیوارت میلە. کتێبەکەی میل کتێبی بەرگریکردنێکی سەرسەخت و ھەمەلایەنە لە ئازادیی تاکەکەس و وەک ئینجیلی لیبرالیزمیش وێنادەکرێت. لە بەشی یەکەمی ئەم کتێبەدا میل یەکێک لە پرنسیپە ھەرە سەرەکییەکانی ناو فیکر و دونیابینیی لیبرالیزم بەرھەمدەھێنێت، کە ”پرنسیپی زیانگەیاندن و ئازاردان“ە، harm principle. ئەم پرنسیپەش پەیوەندییەکی پتەو و ڕاستەوخۆی بە چەمکی ئازادیی تاکەکەسەوە ھەیە.\nلەم کتێبەدا میل بەرگریی لەوەدەکات کە تاکەکەس پێویستە ئازادییەکی گەورە و بەرفراوانی ھەبێت، نە دەوڵەت و نە کۆمەڵگا، نە دین، بڕیاری سیاسیی و نە ڕای گشتیی، نابێت ئەو ئازادییانە سنوردار بکەن. جەوھەری تاکەکەس ئازادیە و پێویستە ئەم ئازادییەی بۆ دەستەبەربکرێت. بێگومان بێگومان میل دەزانێت ئازادیی ھیچ تاکەکەس و گروپێک ئازادییەکی ڕەھا و بێسنور نییە. ھەمیشە بەربەستێک ھەیە کە ئەو ئازادییە نابێت و ناکرێت تێیپەڕێنێت. بۆیە پرسیاری سەرەکیی کتێبەکەی ئەوەیە ئایا ئەو بەربەستە چییە و کامەیە؟ لە وەڵامدا میل ”پرنسیپی زیانگەیاندن و ئازاردان“دا پێشنیاردەکات. لەم ڕوەوە میل دەنوسێت: ”تەنھا ئامانجێک کە بەھۆیەوە دەکرێت دەسەڵات بەشێوەیەکی یاسایی بەسەر ھەر ئەندامێکی ناو کۆمەڵەیەکی شارساتنیدا، دژ بە ویست و ئیرادەی خۆی، پیادەبکرێت، ڕێگرتنە لە زیانگەیاندن بە وە ئازاردانی کەسانی تر“.\nبە مانایەکی دیکە تاکەکەس لە ھەمو کار و کردەوەیەکیدا ئازادە و نابێت ھیچ سنور و ڕێگرێک لەبەردەم ئازایدا بەرزبکرێتەوە، چ لەڕێگای دەوڵەتەوە یان لە ڕێگای کۆمەڵگاوە، تەنھا لەو کاتەدا نەبێت کە ئەو ئازادییە ببێتە ھۆکاری زیانگەیاندن و ئازاردانی کەسانیتر. ئازادیی تاکەکەس مەسەلەیەکی بنەڕەتییە و ئەگەر پیادەکردنی نەبێتە ھۆی گەیاندنی ئازار و زیان بە کەسانی دیکە، نابێت ھیچ لایەنێک سنورداری بکات. نە دەوڵەت لەڕێگای دەسەڵاتەکانی خۆیەوە، نە کۆمەڵگاش لە ڕێگای ”ڕای گشتیی“ یان ئەو دەسەڵاتە مەعنەوی و ئەخلاقییەوە کە لە فۆرمی توندوتیژیی رەمزیدا دەتوانێت تاکەکەس بخاتە ژێر کۆنترۆڵی خۆیەوە. لای میل مرۆڤ خاوەنی ئیرادەیە و ئەم ئیرادەیەش بە بەردەوامی ئازادە، تەنھا لەو کاتەدا نەبێت کە ئازادیی ئەم ئیرادەیە زیان بەوانیتر دەگەیەنێت و دەبێتە ھۆی ئازاردانیان. مادامەکی کەسێک ئازار بە دەوروبەرەکەی ناگەیەنێت، پێویستە ئەو دەوروبەرە وازیلێبھێنن بەو شێوەیە بژی کە خۆی دەیەوێت.\nلە دیدی ئەم فەیلەسوفەدا مرۆڤ لە ژیانیدا دوجۆر ئاکاری ھەیە. یەکەمیان ئەو ئاکارانەیە کە تایبەتە بە خودی خۆیەوە. دوھەمیان ئەو ئاکارانەیە کە پەیوەندیی بە کەسانیترەوە ھەیە. بە بۆچونی میل مۆرڤ لە یەکەمیاندا تەواو ئازاد و سەربەخۆیە، بەڵام لە دوھەمیاندا پێویستە ئەو ئاکارانە بەپێی یاسا ڕێکبخرێن.\nتاکەکەس خاوەنی جەستە و بیرکردنەوەی خۆیەتیی و بە شێوەیەکی ڕەھا ئازادە تیایاندا. لێرەدا تاکەکەس بونەوەرێکی سەروەرە و ھێندەش ئازادە تەنانەت ئەگەر ھەڵسوکەوتەکانی زیان بە خودی خۆی بگەیەنێت و خۆی ئازار بدات، دەوڵەت و کۆمەڵگا بۆیان نییە دەستبخەنە ژیانی ئەو تاکەکەسەوە و ڕێگری لێبکەن. ”پرنسیپی زیانگەیاندن و ئازاردان“ پەیوەندیی بە ڕێگرتن لە ئازاردانی کەسانیترەوە ھەیە، نەک ئازاردانی خود خۆیەوە.\nپاراستن و بەرگریکردن لە قازنجی کەسە خۆی، پاراستنی لەوەی کە خۆی ئازاری خۆی نەدات و زیان بەخۆی نەگەیەنێت، نابێت ڕێگا بەوە بدات کە دەوڵەت یان کۆمەڵگا سنور بۆ کارەکانی دابنێن. تاکەکەس ھێندە ئازادە دەتوانێت ئازاریش بەخۆی بگەیەنێت و زیان لە ژیانی خۆی بدات، بەبێ ئەوەی لەدەرەوەڕا ڕێگریی و کۆسپ بۆ ئەو کارە زیانبەخشانە دروستبکرێت، مادامەکی ئەو کارانە نابنە ھۆی ئازاردان و زیانگەیاندن بە کەسانیتر. بە کورتیی کاتێک ھەڵسوکەوتی تاکەکەسێک ھەڵەیە و دەبێت ڕێگریلێبکرێت، کە زیان بە کەسانی دیکە بگەیەنێت، یان ئەوەی ئەرک و بەرپرسیاریەکی لەسەربێت و ئەو ئەرک و بەرپرسیاریەتییانە جێبەجێ نەکات و بەمەش ئازاری ئەوانە بدات و زیانیان پێبگەنەیێت کە چاوەڕوانی ئەوەن ئەو کەسە ئەو کارانە ئەنجامبدات. یەکێک لەو نمونانەی کە بەردەوامی بۆ شیکردنەوەی ئەم پرنسیپە دەھێنرێتەوە مەسەلەی خواردنەوەی ئەلکھولە، بەپێی ئەم پرنسیپە ئەگەر خواردنەوەی ئەلکھول بەجۆرێک بێت تەنھا زیان بەو کەسە بگەیەنێت کە دەیخواتەوە، تا ئەو شوێنەش کە بیکوژێت، ئەمەیان مەسەلەیەکە و خۆی لێیبەرپرسیارە. نە دەوڵەت و نە کۆمەڵگا بۆیان نییە دەست بخەنە ئەم مەسەلەیەوە. بەڵام ئەگەر ئەو کەسەی کە ئەلکھول دەخواتەوە بەڵام دوای خوردنەوەکە لەسەر شەقامێکی گشتیی ئۆتۆمۆبێل لێبخوڕێت، ئەودەم خواردنەوەکەی دەشێت زیان بە کەسانی تر بگەیەنێت، بۆیە دەبێت سزا بدرێت.\nپرنسیپی زیانگەیاندن و ئازاردان جیاوازە لە مەسەلەی بێزاربون و بێتاقەتکردنی کەسانیتر، ڕەنگە کەسانێک بە جۆرێکی تایبەت لە ھەڵسوکەوت قەڵس ببن، پێیان ناخۆشبێت و بێزارببن، بەڵام ئەمە جیاوازە لەوەی ئەو جۆرە ھەڵسوکەوتە زەرەریان لێبدات. بێزاربون و زیانگەیاندن دوشتی لەیەکدی جیاوازن، قەڵسبون و ناڕەحەتی سایکۆلۆژیی بەرامبەر بەوەی کەسێک ئەنجامیئەدات، یەکسان نییە بەوەی کە کەسێک لەڕێگای ھەڵسوکەوتێکی تایبەتەوە زیان بە کەسێکی دیکە بگەیەنێت. بێگومان ئەمە مانای ئەوە نییە مرۆڤ کاتێک دەبینێت مرۆڤێکی دیکە خەریکی ئازاردانی خۆی و گەیاندندی زیانە بە خۆی، بێدەنگبێت و ھیچ نەکات. دەکرێت لەگەڵ ئەو کەسەدا قسەبکرێت، گفتوگۆی لەگەڵدا ئەنجامبدرێت، زیانەکانی کردەوەکەی بۆ شەرحبکرێت، بەڵام کەس بۆی نییە ناچار یان زۆری لێبکات، بۆئەوەی ئەو کارە نەکات.\nلە ئەزمونی دیموکراسیی لیبرالیانەدا ئەم پرنسیپە کاریگەرییەکی ھێجگار گەورەی ھەبوە لەسەر دەرکردنی یاساکان و ڕێکخستنی یاسایی ناو سیستمە دیموکراسییە لیبرالییەکان. ئەو وێنەیەی تاکەکەس لەپشتی ئەم پرنسیپی ئازاردانەوە ئامادەیە وێنەی کەسێکی عەقڵانیی و سەربەخۆیە کە خۆی بەرپرسیارە لە ھەڵسوکەت و بڕیارەکانی خۆی، نەک کۆمەڵگا و دەوڵەت. ئەم وێنەیە وێنەی تاکەکەسە وەک کەسێکی سەربەخۆ و کامڵ، خاوەن عەقڵ و ئیرادەیەکی سەربەخۆ، نەک وەک منداڵێک یان بونەوەرێکی نوقسان کە پێویستی بە چاودێریکردنی کەسانێکی تر ھەبێت، کە خۆیان بە چاوساغ و ڕێنیشاندەری ئەو بزانن. بەبۆچونی من مامەڵە نەکردنی تاکەکەس وەک بونەوەرێکی کامڵ و سەربەخۆ و دەستخستنە ناو بڕیارەکان و ژیانییەوە، بەناوی ھەر جۆرە چاوساغیەکەوە، لەڕوی ئەخلاقییەوە ھەڵەیە، لەڕوی سیاسییەوە دەبێت ھۆی دروستکردنی دیکتاتۆریەت، لەڕوی کۆمەڵایەکتیشەوە دەبێت بەھۆی ڕێگرتن لە دروستبونی کۆمەڵگایەکی ئازاد.