ئایا ڕێگە چارەیەکی نوێ هەیه که بێ نەشتەرگەری لووت چکۆلە ببێتەوه؟\nئایا ڕێگە چارەیەکی نوێ هەیه که بێ نەشتەرگەری لووت چکۆلە ببێتەوه؟\nئە پرسیاره زۆر دەبیسترێت. زۆر کەس هەن که بەهۆی وتەی خەڵکی دەوروبەری خۆیان سەبارەت به نەشتەرگەریی جوانکاریی لووت بیرۆکەی باشیان نییه بەڵام له لووتی خۆشیان رەزامەند نین و بەدوای ڕێگە چارەیەک جگە لە نەشتەرگەرین. لووت پێکهاتەیەکی سێ ڕەهەندییه که له پێست و ئێسک و کڕکڕاگه و لینجه دروستبووه. بۆ ئەوەی شێوە و ئەندازەی لووت بگۆڕدرێت دەبێ هەموو پێکهاتە ناوبراوەکان بگۆڕدرێن یا چکۆله ببنەوه. ئاشکرایه کەڵکوەرگرتن له کرێم و مەڵحەم یا گیرەی تەوژمهێنەر که بە ناوی جۆراوجۆرەوه دەفرۆشرێن ناتوانن لەسەر پێکهاتەی سەرەوه کاریگەری دابنێن و تەنیا بە یارمەتی ئامرازە پێشکەوتووەکانی نەشتەرگەری توانایی گۆڕانی شێوە یا ئەندازەی لووت هەیه.\nئامێر و گیرە و چەسپ و کرێمەکانی چکۆلەکەرەوەی لووت\nجنابی دکتۆر ئێوە ئاماژەتان به ڕۆڵی ڕێکلام کرد من دەمەوێ چەند دەقتان بۆ بخوێنمەوه چونکا پرسیاری زۆری بینەرانیشمان سەبارەت بەم دەقانەیه. تکایه ئێوەش ڕاتان سەبارەت بەم دەقە بڵێن.\n«ئەگەر لووتی ئێوە گۆشتییه باشترین هەڵبژارده بۆ جوانترکردنی لووتتان کەڵکوەرگرتن له کرێمی چکۆلەکەرەوەی لووته» دیسان نووسیویانه «بەرئەنجامی بەرچاوی ئەم کرێمه لانیکەم پاش دوو مانگ تا چوار مانگ خۆی نیشاندەدات. تکایه پێش کڕین متمانه له گۆشتی بوونی لووتتان وەرگرن». جنابی دکتۆر سەبارەت بەم کرێمانه و ئامێرەکانی چکۆلەکردنەوەی لووت که ناتوانین ناویشیان بەرین (بو ئەوەی نەبێت به رێکلام) له ماڵپەڕەکان و کەناڵه سەتەلایتییەکان رێکلامیان بۆ دەکرێت بەتایبەت بۆ لووتی گۆشتی، ڕای ئێوه چییه؟\nپرسیار سەبارەت به چکۆلەکەرەوەکانی لووت\nله بەرنامەی زەیتون له کەناڵی جامی جەم له دکتور حۆسنانی سەبارەت به چکۆلەکەرەوەکانی لووتی گۆشتی پرسیار کراوه.\nوڵامی دکتۆر حۆسنانی\nلەم بابەتەوه دەمەوێ بینەران له عەقڵ و زانیاری خۆیان یارمەتی وەرگرن. کاتێک پزیشکی نەشتەرگەری به چەقۆ و چەکوش و تێغی پۆڵایی ناتوانێت لووتی گۆشتی بگۆڕێت بۆ ئەو شێوەی که نەخۆش دەیەوێت ئایا ماڵینی کرێمێک لەسەر لووت یا دانانی گیرەیەک که لووت دەخاته ژێر تەوژم، دەتوانێت شێوەی لووت بگۆڕێت؟ ئەم بابەتە دەسپێرم بە عەقڵ و زانیاری خودی بینەران و ناتوانم سەبارەت بەم بابەته زیاتر بڵێم.\nدکتۆر حۆسنانی سەبارەت به چکۆلەکەرەوەکانی لوت دەڵێت\nوڵامی دکتۆر (نەراقی)\nبەگشتی بۆ هاتنی هەر ئامێر یا شێوازی زانستی نوێ وێنەی ئامێری چکۆلەکەرەوەی لووت پێویسته له قۆناغی یەکەمدا وتاری زانستی سەبارەت بەوانه له کۆمەڵگە زانستییە جێبڕواکان بڵاوببێتەوه، لەسەریان باس بکرێت، پاشان له گۆڤاره زانستییە جێبڕواکان چاپ بکرێت و پاش چەند ساڵ له کتێبە سەرچاوەکانی پزیشکیدا بڵاوبکرێتەوه تاوەکوو شیاوی بەکارهێنان بۆ ئامانجی دەرمانکردن وێنەی جوانکاری بێت. بەڵام ئەم ئامێرەی چکۆلەکردنەوەی لووت تەنانەت قۆناغێ یەکەمیشی بۆ ئەنجامنەدراوه و له سەرەتاوه به رێکلامی بەربڵاو له ئاستی کۆمەڵگادا خەڵک هاندەدات بۆ بەکارهێنانی بەڵام هیچ چەشنه تۆژینەوه و لێکۆڵینەوەی زانستی بۆ نەکراوه.\nوڵامی دکتۆر (رەزم پا)\nلە هەنێک له رێکلامەکاندا دەبینین که مەڵهەم و کرێمی تایبەت بۆ بە خەڵک دەناسێنن، بەڵام لەڕاستیدا ئەم مەڵهەمانه کاریگەرییان لەسەر ئەندازەی لووت نییه. تەنیا ئەو کەسانەی که بۆ ئامادەن هەرچەشنه ڕێگەی قەدبڕ تاقیبکەنەوه بۆ کڕینی ئەم ئامێر و کرێمانه هاندەدرێن.\nوڵامی دکتور (شیرازی)\nسەبارەت به ئامێرەکانی چکۆلەکردنەوەی لووت که ماوەیەکی زۆره له کەناڵە سەتەلایتییەکاندا رێکلامی بۆ دەکرێ هێشتا من هیچ وتار یا کۆنگرەیەکی زانستی بۆ پەسەندکردنی ئەو ئامێرەم نەدیوه و نەبیستووه. تاکو ئێستا نەخۆشی زۆرم بووه که پاش بەکارهێنانی درێژخایانی ئەم ئامێرانه بۆ نەشتەرگەری سەردانی منیان کردووه.


داواکاری بۆ زیاد کردنی زمانی هەورامی بە زمانی فێرکاری لە هەرێمی کوردستان - SAHAR KURDISH (Sorani)\nداواکاری بۆ زیاد کردنی زمانی هەورامی بە زمانی فێرکاری لە هەرێمی کوردستان\nJan 08, 2019 16:33 Asia/Tehran\nبەرپرسی ڕێکخراوی جەماوەریی هەرێمی خورمال لە هەرێمی کوردستان سەربە هەڵەبجە، بە ڕادەست کردنی داواکارییەک بۆ پارێزگەی هەڵەبجە، داوای زیاد کردنی زمانی هەورامی وەک بەکێک لە باڵەکانی زمانی کورد بە زمانی پەروەردەیی لە قوتابخانەکانی هەرێمیان کرد .\nبەپێی ڕاپۆرتی کوردپرێس سامان نامق لە پرێس کۆنفرانسێک دا ڕایگەیاند ئەندامانی ڕێکخراوی جەماوەریی خۆرماڵ سەربە هەڵەبجە لە چاوپێکەوتن لەگەڵ ئازاد تەوفیق پارێزگاری هەڵەبجە داوایان کردووە کە زمانی هەورامی وەک یەکێک لە باڵەکانی زمانی کوردی ببێ بە زمانی پەروەردەیی لە هەرێمی\nناوبراو هەروەها وتی کە لەم چاوپێکەوتنە چالاکانی ناوچەی خورماڵ داوایان کردووە ئەو ناوچەیە ببێ بە پارێزگە و خزمەتی زۆرتر بگاتە ناوچە و گرفتەکانی ئیداری ئەو ناوچەیە چارەسەربکرێن.\nسامان نامق وتیشی کە پارێزگەی هەڵەبجە بە ڕاگەیاندنی داکوکی کردن لە داواکاری چالاکانی خورماڵ پێداگری کردووە کە هەموو هەوڵەکانی بۆ جێبەجێ کردنی داواکارییەکانیان و بەتایبەت خستەبەرباسی داواکاری زیاد کردنی زمانی هەورامی بە بەرنامەکانی پەروەردەیی لە قوتابخانەکانی هەرێم بدرێت و ئەم داواکارییانە لە ڕێگەی پەرلەمان و دامەزراوەکانی هاوپێوەند لە دەوڵەتی هەرێم پێ و شوێن بگیردرێ.


موسلیم: هیچ شتێكی " پیستر " نەماوە كە توركیا لە "ئەرزی واقیعدا " بەكردار ئەنجامی بدات\n141 جار خوێندراوەتەوە کات04:11 بەروار09-10-2019\nهاوسەرۆكی پەیوەندییە گشتیەكانی تەڤدەم دەڵێت، هیچ شتێكی " پیستر " نەماوە كە توركیا لە "ئەرزی واقیعدا " بەكردار ئەنجامی بدات. دەشڵێت:" ئەمریكا هات گڵۆپی سەوزی بۆ هێرشی توركیا هەڵكرد كە ئەمە بەلای كوردەكانی "ڕۆژئاواوە " جێی قبوڵ نییە."\nساڵح موسلیم، لەوتووێژێكدا لەگەڵ بەشی كوردی دەنگی ئەمریكا دەربارەی بڕیارەكەی ئەمریكا بۆ كشانەوەی هێزەكانی لە باكوری سوریا دەڵێت" خۆی توركیا ئەزمونی پێشتری هەیە لەگەڵ كوردەكان ئەویش ئەوەبوو هێرشی كردە سەر عەفرین ئەوەی توركیا لە عەفرین كردی لە كوشتن و لە سێدارەدان و "چەتەیی " دەركردن و دزیكردن هیچ شتێكی " پیستر " نەماوە كە توركیا لە "ئەرزی واقیعدا " بەكردار ئەنجامی نەدات كەچی سەرەڕای ئەوەش ئەمریكا هات گڵۆپی سەوزی بۆ هێرشی توركیا هەڵكرد كە ئەمە بەلای كوردەكانی "ڕۆژئاواوە " جێی قبوڵ نیە، بابەتەكە لێرەدا ئەوەیە كە ئێمە كەوتوینەتە ڕێ و گەڕانەوەمان نیە بەڵام توركیش ئەوەی دەوێت كە كورد لەماڵ و شوێنی خۆی دەربكات و خەڵكی تر بهێنێتە جێگای، بەڵام كورد ڕاناكات و لەوڵاتی خۆی دەرناچێت و لە بەرخۆدانی خۆی بەردەوامە هەتا ئەو جێگایەی دوژمن بشكێنن، بەڵام پێویستە لەسەر هەموو كوردێك كە یەك دەنگ و یەك هەڵوێست بن دیارە من بەوانە ناڵێم لەگەڵ ئەوان هەماهەنگ و هاوسۆزن."\nموسلیم، سەبارەت بەوەی بەتەواوی هێزەكانی ئەمریكا لەكوێ كشاونەتەوە؟ وتی:" ئەوەی كەباس دەكرێت هێزەكانی ئەمریكا كشاونەتەوە بەتەواوی لەسەر سنورە لەو خاڵانەی كە وەك خاڵی پاراستن بەكارییان دەهێنان و تەنها پێیان وتین ڕێنمایی هاتووە و دەكشێینەوە بەڵام لە شوێنەكانی تر لەشوێنی خۆیانن وەكو خۆیان ماونەتەوە، وەك لە "حەسەكە، نزیكی كۆبانی، هەروەها لە ڕەققە) لە شوێنی خۆیانن و هیچ گۆڕانكارییەك ڕوینەداوە سەبارەت بەوەی هێزەكانی ئەمریكا لەو شوێنانە كشابێتنەوە بەڵكو لە ئەركی خۆیان بەردەوامن."\nساڵح موسلیم، سەبارەت بەوەی دەتوانن بەرپەرچی هێرشی توركیا بدەنەوە؟ووتی:" " ئێمە بتوانین یاخود نەتوانین ئەوە كاری سەربازییە، ناتوانم قسەی زیاتر لەوبارەوە بكەم ، ئەوەی ئێمە دەزانین هێزەكانی سوریای دیموكرات هەموو حساباتێكی خۆی كردووە، ئامادەكاری خۆی كردووە هەتا بتوانن بەرگری بكەن و گەل بپارێزن، بەڵام ئەوەش ناشاردرێتەوە كە ئێمە كەوتوینەتە شەڕێك لەگەڵ هێزێكی ئەندامی ناتۆ كە خاوەنی چەكی بەهێز و جبەخانەی بەهێزی هەیە، بەڵكو ناتۆ پێی بڵێت كە چەك و تەقەمەنی ناتۆ بەكارمەهێنە یاخود پێی بڵێ تۆ مافی هێرش كردنت نیە، یا نەتەوە یەكگرتووەكان ڕێگری هێرشكردنی لێ بكات، بەڵام لەسەر و هەمووشیەوە هیچ شتێك ئێمە لەبەرگری كردن ناوەستێنێت."\nهاوسەرۆكی پەیوەندییە گشتیەكانی تەڤدەم ،سەبارەت بەوەی ئایا لەدوای ئەو بڕیارەی توركیا داوای هاوكارییان لەهیچ وڵاتێكی تر كردووە؟ رایگەیاند:" پەیوەندی و تێكەڵی ئێمە هەتا ئێستاش هەیە، بۆ نمونە لەگەڵ ڕوسیا و ئینگلتەرا، هەروەها لەگەڵ فەرەنسا-ش پەیوەندیمان هەیە كە دانیشتین بكەین بۆ چارەسەری بەڵام ئێمە داوا لەكەس ناكەین كە هاوكاریمان بكەن و چەكی خۆیان بەكاربهێنن بۆ پاراستنی خۆیان، ئێمە خۆمانین و باوەڕمان بەخۆمان هەیە داوای هاوكاریمان لە ئەمریكا نەكردووە و نایكەین چونكە ئەمریكا ئێمەی دروستنەكردووە بەڵكو خۆمان خۆمانمان دروست كردووە لەسەر پشتی ئەمریكا دروست نەبوین،وەهەموو كەس دەزانێت ئێمە پەیوەندیمان لەگەڵ كێ هەیه وە ئازادیشین لەو پەیوەندییانە، ئێمە نازانین و دیار نیە كە ڕەنگە لەماوەكانی داهاتوو دانوستانەكانمان لەگەڵ ڕژێمی سوریا-دا دەست پێبكاتەوە بۆ دەستەبەركردن و ناساندنی مافی دیموكراسی ئێمە لەدەستوری نوێی سوریا بۆ ئەمەش كەسێك بیەوێت ڕێگری بكات و دەستمان ببەستێت شتی لەوجۆرە نیە."\nساڵح موسلیم سەبارەت بە جریوەكەی ترامپ كە وتبووی كوردەكان لەبەرامبەر چەك و پارە شەڕییان كردووە وتی:" راستە ئەمڕۆ دوژمنێكی ھاوبەش ھەبێت بێگومان پێویستە ھاوكاریش ھەبێت و چەكیش بدەن بەڵام "بەڕێز ترامپ" باسی یازدە ھەزار "شەھیدی ئێمەی" نەكردووە "بەڕێز ترامپ" دەیتوانی بڵێت چەند سەربازی ئەمریكی لێرە "شەھیدبون"؟ ئەوەی شەڕی ئەكرد ئێمە بوین ئەوەی لەپێشەوە بوو ئێمە بوین ئەوەی چالاكی ئەنجامدەدا ئێمە بوین لەو پێناوەشدا یانزە ھەزار "شەھید-مان" داوە بەڵام سوپای ئەمریكا سەلامەتبوون ھیچ زیانێكیان بەر نەكەوت بۆیە دەبێت قوڵتر سەیری بابەتەكە بكەین ئەو شەڕەی لەسوریا ھەبوو شەڕێكی زۆر گەورە بوو ئەمە لەلایەك لەلایەكیتر بڕوانێت لەشەڕی عێراق چەند سەربازی ئەمریكی تیاچوون؟ لەشەڕی ئەفغانستان چەند تیاچوون؟ لەو شەڕانە-شی لەگەڵ ئێمە كردی چەند سەربازی تیاچون؟ با ئەو بەراوردانە ببینێت ئنجا باسی چەك و پارە بكەن."


ڤێری قژ Archives - وێبسایتی شتومەک\nHomeجوانکاری و تەندروستیجوانکاری و تەندروستی خانمانڤێری قژ\nڤێری پرۆفێشناڵ قژ فیلیپس – تیتانیۆم و ئایۆنی – گەرمبوون بە ٤٥ چرکە – BHB872\nئەم ئامێرە یەکەمین ڤێری کۆمپانیای فیلیپسە کە تایبەتمەندی حاڵەتپیدانی ئایۆنیی هەیە بۆ پاراستنی قژ و لوولەکەکەی بە ماددەی تیتانیۆم ئاوێتەکراوە. لەبەرئەوە بەبەکارهێنانی ئەم ئامێرە دەبیتە خاوەن قژێکی زۆر جوانی لوولکراو و ئەڵقەدار. ئاماژەدەرێکی بێ هاوتای هەیە کە ئاگادارتدەکاتەوە لە کاتی تەواوبوونی لوولبوونی قژت و بەم شێوەیە دەتوانی بەدڵی خۆت قژت لوولبکەیت لە هەر لایەکەوە کە خۆت حەزبکەیت، لەهەمان کاتیشدا قژت پارێزراوبێت لە گەرمی زیادە.\nلوولەکی قووچەکی بە نیوەتیرەی ١٣ملم و٢٥ملم\nتایبەتمەندی حاڵەتپێدانی ئایۆنیی بۆ پاراستنی قژ\nتایبەتمەندی تێکەڵکردنی تیتانیۆم بۆ لوولەکەکە\nئاماژەدەر بۆ کاتی تەواوبوونی لوولبوونی قژ\nڤێری کیراتینی قژ فیلیپس بە ڕێکخستنی گەرمی – دژی دوولەتبوونی سەرتاڵەکانی قژ BHB869\nئەم ئامێرە یەکەمین ئامێری کۆمپانیای فیلیپسە کە بۆ پاراستنی تاڵە ناسکەکانی کۆتایی قژ دیزاینکراوە کاتێک جوانکردن بۆ قژ دەکرێت. بەهۆی تەکنەلۆجیای پیشکەوتووی SplitSpot ەوە دەتوانیت تاڵەکانی کۆتایی قژت لوول بکەیت بەبێ دوو دڵی، لەبەرئەوە چیتر مەیانشارەوە و بیانخەرە بەر ڕووناکی.\nلوولەکی هەرە گەورە کە نیوەتیرەکەی ٣٨ ملم\nتایبەتمەندی تێکەڵکردنی کیراتین\nڕێکخستنی دیجیتاڵی هەیە بۆ پلەی گەرمییەکەی\nڤێری قژ فیلیپس – ڕووپۆشی تۆرماڵینی سیرامیکی – BHB864\nلەگەڵ ئەم ڤێرە نوێیەدا بەئاسانی قژت بەشێوەیەکی نایاب و کلاسیک لوولبکە. لوولەکی ئەم ئامێرە ڕووپۆشکراوە بە تۆرماڵینی سیرامیکی، ئەمەش دڵنیایی دەدات کە قژت بەباشترین شێوە پارێزراو، لوول و بریقەدارە. پلە گەرمییەکەی کە دەگاتە ٢٠٠ پلەی سیلیزی وادەکات لەیەک جاردا کە قژت لە ئامێرەکە دەپێچیت ئەڵقەی جوان لە قژتدا درووست ببن.\nنیوەتیرەی لوولەکەکەی ٢٥ ملیمەترە\nڕووپۆشی تۆرماڵینی سیرامیکی هەیە\nئوتوی هەڵمی گەورە فیلیپس - ٢٠٠٠ وات - کەپی بۆن - کوشتنی بەکتریای جل - لابردنی بۆنی جگەرە و و خواردن و لەش - GC535\nڕاوتەری ئینتەرنێت مارکەی تی پی لینک - TP LINK 841HP Router\nئوتوی وشک فیلیپس - ١٢٠٠ وات - پلێتی سیرامیکی - GC188\nشەحنکەرەوەی ٢ دەرچە مارکەی ڕاڤ پاوەر - Ravpower 30W Dual Ports USB Wall Charger\nفڕنی کارەبایی فیلیپس - شێوە مەنجەڵ - سوورکردنەوە بە ڕۆنی کەم بە هەوای گەرم - HD9645\nکتری کارەبایی فیلیپس - ١.٦ لیتر - ٢٤٠٠ وات - فیلتەری کلس - HD9300\nخەڵاتەی بچوکی فیلیپس لەگەڵ وردکەرێکی بچوک و بوتڵی تێکردنی شەربەت - ٣٥٠ وات - ٠.٦ لیتر - HR2876


رێکخراو، وەک چەکێکی هەرە گرینگ – کوردستان و کورد\nرێکخراو، وەک چەکێکی هەرە گرینگ\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2019/07/07\nڕێبازی قاسملوو، ڕێبازی حیزبی دێموکرات (۲٤)\nکلتووری بەڕێکخراوکردنی بزووتنەوەی کورد بە شێوەی ڕەسمی و ئۆڕگانیزەکراو لە حیزبی دێموکراتەوە دەست پێ دەکات. حیزبی دێموکرات کە بە شێوازێکی مودێرن و بەدوور لە دەسەڵاتی عەشیرە، شێخ و ئاغا بزووتنەوەیەکی نوێی نەتەوەیی و دێموکراتی بنیات دەنێ، بۆ ئەوەی ئۆڕگانیزمێکی زیندوو و چالاک بە بزووتنەوە ببەخشێ و خۆی لە کۆت و بەندی خۆبەستنەوە بە تاکە سەرۆکێک ڕزگار بکات، گرینگی بە رێکخراوبوونی بزوتنەوە دەدات. لەم پێوەندییەدا دوکتورعەبدولڕەحمان قاسملوو کە باوەڕێکی قووڵی بە زیندوو ڕاگرتنی بزووتنەوە و حیزب لە رێگای ڕێکخراوەوە بوو، دەڵێ:\n“ئەگەر چاوێک بە مێژووی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی کورددا بخشێنین، دەبینین زۆربەی بزووتنەوەکان شێخێک، مەلایەک، ئاغایەک یان سەرۆک عەشیرەتێک سەرکردایەتیی کردوون. نەتیجەی ئەم وەزعە ئەوە بووە کە هەروەخت سەرۆکی بزووتنەوەکە کوژراوە، مردوە، فریودراوە، یان خیانەتی کردوە، بزووتنەوەکەش مەحکووم بە پاشەکشە بووە. چونکی هەموو کارەکان بە وجوودی تەنیا یەک کەسەوە بەستراوەتەوە. بۆ دەربازبوون لەم دۆخە دەبێ بزووتنەوەکە بە رێکخراو بکرێ و لە چنگی سەرکردایەتیی تاکە کەسی ڕزگاری بێت”.\nکەوابوو لە ڕوانگە و تێفکرینی حیزبی دێموکراتەوە بوونی رێکخراو یان بەڕێکخراوکردنی بزووتنەوە، تەنیا خوێندنەوەیەکی حیزبی بۆ ڕاپەڕاندنی کاری حیزب نیە، بەڵکوو قسەکردن لە سەر تەزمین و گەرەنتیی بزووتنەوەیە لە بەردەوامی و نەبەستنەوەی بە تەنیا کەسێکی تایبەت.\nلە ڕوانگەی حیزبی‌یشەوە شەهید دوکتور قاسملوو “ڕێکخراو بە چەکی هەرە گرینگی حیزب” دەزانێ و پێی وایە، ئەوە بوونی ڕێکخراوە کە حیزبی سیاسی لە چنگی کلتووری عەشیرەیی، خێڵ، ئاغا و شێخ دەپاڕێزێ و ئۆڕگانیزمێکی زیندوو و چالاک بە حیزب دەبەخشێ. ڕێکخراو کە لە قۆناغەکانی دواتری حیزبی دێموکرات‌دا بە “تەشکیلات” ناو دەر دەکات، بە پێی قۆناغەکانی ژیانی حیزب، ڕۆڵی دەگۆڕدرێ. هەموو لایەک ئەوە باش دەزانن کە نزیک بە تەواوی ژیانی حیزبی دێموکرات جیا لە کەمتر لە ٤ ساڵی نەبێ، هەموو ئەوی دیکەی دوور لە ژینگەی ئەسڵێی خۆی واتە ڕۆژ‌هەڵاتی کوردستان ژیاوە و خەباتی کردوە. یانی حیزبی دێموکرات یەکێک لەو دەگمەن حیزبانەی دونیایە کە جیا لە کەمتر لە چوار ساڵی تەمەنی خۆی،زیاتر لە حەفتا ساڵ دوور لەو شوێنەی خەباتی بۆ دەکات، ژیاوە. بۆیە بوونی ڕێکخراو لەم حیزبەدا زەروورەتێکی حاشا هەڵنەگرە. ئێستاش سەرەڕای ئەم هەمووە دوورییە، کە دەبینین حیزبی دێموکرات ڕۆژبەڕۆژ جێگەو پێگەیی لە نێو خەڵکەکەدا پەرە دەستێنێ، بەشێکی هەرە ئەساسی بۆ هۆکاری “بوون”ی ڕێکخراو لەم حیزبە دەگەڕێتەوە.\nحیزبی دێموکرات کە سیاسەتێکی درووست و واقعبینانەی ڕەچاو کردوە و خاوەنی پشتیوانیی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانە، لە نێوان سیاسەتەکانی خۆی و پشتیوانیی خەڵکدا ئەڵقەیەکی بەهێزی پێوەندی دەبینێ کە ئەوەیش تەشکیلاتە. بۆیە لەم پێوەندییەدا شەهید دوکتور قاسملوو دەڵێ: ” لە نێوان سیاسەتی درووست و ئوسوولی حیزب و کۆمەڵانی بەرینی گەل دا کە پشتیوانیی ئەو سیاسەتەن، ئەڵقەیەک هەیە کە پێوەندیی تەشکیلاتە”.\nتەشکیلات لە حیزبی دێموکراتدا تەنیا ئەرکی ئەوە نیە کە سیاسەت و بۆچوونەکانی حیزب بەرێتە نێو خەڵک، بەڵکوو دەبێ حیزب لە رێگای ئەم ئەڵقەوە ئاگاداری بیروبۆچوون و ڕەخنە و پێشنیارەکانی گەل بێت. بۆیە تەشکیلات لە ڕاستیدا زمان، گوێ و چاوی حیزبە.\nدوکتور قاسملوو لەم بارەوە دەڵێ: “ئێمە پێویستمان بە ڕێکخراوێک هەیە کە بە زوویی و چالاکانە هەموو بڕیارەکانی ڕێبەرایەتیی حیزب بە کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان بگەیەنێ، هەر بەو چوست و چالاکییەش ویست و داخوازییەکانی خەڵک بگەیەنێتەوە بە ڕێبەرایەتیی، بۆ ئەوەی حیزب بتوانێ سیاسەتەکانی خۆی بە چەشنێکی درووستتر لە سەر ئەو داخوازانە دابنێ”. بۆیە لە حیزبی دێموکراتدا ڕۆڵی تەشکیلات لە زیندووراگرتنی ئۆڕگانیزاسیۆنی حیزبدا بە گرینگییەوە سەیر دەکرێ و بە چەکی هەرە گرینگیش پێناسە کراوە.\nشەهید دوکتور قاسملوو بەم شێوە باس لە گرینگیی تەشکیلات دەکات؛ ” بە بێ بوونی تەشکیلاتی حیزبی، هێزی بێ‌پایانی خەڵک وەک ئینێرژییەکی دەست لێنەدراو دەمێنێتەوە، ئەگەرچی بە شێوەی خۆبەخۆ حەرەکەت لە خۆی نیشان دەدا، بەڵام کاریگەر نابێ، دووژمن زەبری لێ دەدا و بە چۆکی دادێنێ. ئەوە ڕاستییەکی مێژووییە و لە جووڵانەوەکانی ڕابردووی گەلی کورددا نەبوونی تەشکیلات وەک ئاوێنەیەک خۆ دەنوێنێ کە هۆی تێکشکان و ناکامییەکانە.


داهاتووی كتێبفرۆش‌و خانەكانی كتێبفڕۆشی بەرەو كوێ؟\nكۆمەڵگایەك پشت لەكتێب\n07.12.2019 01:42 PM\nژیان: دێكان عەلی\nخوێندنەوەی كتێب كلتورێكی لەمێژینەی كۆنی بەشێكی زۆری كۆمەڵگەكانە، كەم تا زۆر تاكەكانی بەشێك لەكۆمەڵگە گرنگی بەكڕین‌و خوێندنەوەی كتێب دەدەن، بەڵام بەهۆی شۆڕشی ئەلیكترۆنی خوێندنەوەی كتێب بەرەو پوكانەوە دەچێت.\nكەمنین ئەو ناوەندانەی كتێب داخراون، بەهۆی كەمی خوێنەر، سیروان نەجم، خاوەنی خانەی سیروان لەشاری هەولێر بۆ ژیان دەڵێت، داهات‌و قازانجی خانەكەمان زۆر كەمە بەجۆرێ مانگانە لەنێوان 400هەزار بۆ 600هەزارە، لەو بڕەش دەبێت مانگی 150هەزار بۆ شاگردەكەم تەرخان بكەم، ئەوەش كەدەمێنێتەوە بڕێكی زۆر كەمە، بەڵام خۆشەویستیم بۆ كتێب وایكردووە بەردەوام بم، لەئێستادا كڕینی كتێب زۆر كەمە ئەوانەی سەردانی خانەكەمان دەكەن زۆرینە خوێندكاری زانكۆن، بەڵام توانای كڕینی كتێبیان نییە، بۆیە ئێمەش قازانجێكی ئەوتۆ ناكەین.\nسیروان لەمنداڵیەوە لەژێر قەڵای هەولێر كتێب دەفرۆشێت، خۆشەویستی بۆ كتێب وایكردووە دانەبڕێت لەكتێب فرۆشی، سەرەڕای كەمی خوێنەر، بەڵام بەیانان كاتژێر هەشت‌و نیوی بەیامی خانەكەی دەكاتەوە‌و تاوەكو بەنگی شێوان.\nبەقسەی سیروان، كەمن ئەو كەسانەی كتێب دەخوێنەوە بەجۆرێك كەمترین گەنجی ئێستا كتێب دەخوێنێتەوە، زیاتر خۆیان لەناو خوێندنەوەی ئەلیكترۆنی دەبینەوە‌و كەمتر خۆیان لەخوێندنەوەی كتێب دەبینەوە، ئەمەش كاریگەری خراپی لەسەر ئاستی بیركردنەوەیان دروست دەبێت.\nهەرچەندە قەیرانی دارایی بەرەو باشتر دەچێت، بەڵام ئەمە كاریگەری نەكردۆتەوە سەر فرۆشی كتێب، سوركێو سەلیم خاوەنی خانەی مەحوی دەڵێت، داهات‌و قازانجی ئێمە نادیارە ئەمساڵ كەمترە لە ساڵی رابردوو، هەرچەندە بەردەوام داشكاندنی لە%30 بۆكتێبەكان دەكەین تا فرۆشی زیاتربێت، بۆنمونە كتێبێك نرخی 8هەزارە پاش داشكاندن نرخی دەبێتە 5500دینار، بەڵام هەر نافرۆشرێت.\nئەو كتێب فرۆشە باسی لەوەشكرد، چەندین هاوڕێم خانەی كتێبیان هەبوو دایان خست‌و ئێستا كاری تر دەكەن، بەهۆی خراپی ژیانیان، بۆیە پێویستە لەم كاتەنەدا وەزارەتی رۆشنبیری‌و لاوان هاوكار بێت ئەگەر بە پێدانی كرێبی دووكانەكانمان بێت.\nئەحمەد جەمال، یەكێكە لەو خوێنەرانەی وەك خۆی دەڵێت هەوڵ دەدەم هەمیشە كتێب بكڕم‌و بۆ ژیان وتی "بەڕێژەیەكی زۆر لەبەرنامەی مانگانەم گرنگیم بەكڕینی كتێب داوە، لانی كەم لەمانگێك كتێبێك یاخود دووان دەكڕم، بەپێی پێویستی كتێبیش پارەیان پێدەدەم، بۆ نمونە بۆ كڕینی دیوانی شاعیرێكی كلاسیك تۆ 10هەزارت پێویستە، بەڵام بۆ ڕۆمانێك یا ڕەنگە 5هەزار كەمتر یا زیاتر بەپێی چاپی دەزگاكە دەگۆڕێت، من وەك خۆم مانگی وایە 15هەزار یا 20هەزار بەكڕینی كتێب دەدەم، ئەگەر پێشانگاش بكرێتەوە نزیك دەبێتەوە لە150 دۆلار، هەمیشە ئەو دەزگایانەی كتێبیان لێدەكرم سوود لەداشكاندنەكانیان وەردەگرم".\nشۆخان ساڵح، خوێندكاری زانكۆی سەڵاحەدینە بۆ ژیان دەڵێت، من ئاشقی كتێب خوێندنەوەم، بەڵام بەهۆی خراپی باری داراییم ناتوانم كتێبی پێویست بكڕم، چونكە من مانگانە 80هەزارم دەدرێتێ دەبێ لەو بڕەش 25هەزار بۆ كرێی پاس‌و تەكسی دابنێم‌و ئەوەشی دەمێنێتەوە تەنیا بەشی خواردنم دەكات بۆیە ناتوانم هیچ كتێبێك بكڕم، بەڵام لە كتێبخانەی زانكۆ‌و لەهاوڕێكان كتێب وەردەگرم‌و دەخوێنمەوە.\nئەو خوێندكارە باسی لەوەشكرد، بەگشتی دەكرێت بڵێین نرخی كتێبەكان گونجاون‌و كڕین‌و نەكڕینی پەیوەندی بەدۆخی دارای خەڵك هەیە، هەندێ پێیان وایە نەبوونی ڕۆشنبیری كتێب خوێندنەوەی تاكەكانمان هۆكارە بۆ نەكڕینی كتێب، وەهەندێ تر پێیان وایە كڕینی كتێب بەبەشێكی گرنگی ژیانیان دەزانن.\nتاوەكو ئێستا هیچ هەنگاوێك لەلایەن وەزارەتی روشنبیری‌و لاوان نەنراوە بۆ رێگری لەداخستنی خانەكانی كتێب، وردە وردە خانەكانیش بەرەو داخستن دەچن‌و كۆمەڵگاش بەرەو نەخوێندنەوەی كتێب.\n689 جار بینراوە


لەبارەی كوژرانی خێزانە كوردەكە سەرۆکایەتی داواکاری گشتی كۆنیا راگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە\nهونەر 31/07/2021 - 13:09 هەواڵ/گشتی\nسەرۆکایەتی داواکاری گشتی کۆنیا دەربارەی رووداوەکەی دوێنێ کە حەوت کەسی تیادا کوژرا راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.\nلە راگەیەندراوەکەی سەرۆکایەتی داواکاری گشتی کۆنیا باس لەوە کراوە کە بۆ ئاشکرا کردنی هەموو لایەنەکانی رووداوەکە لێکۆڵینەوەی ورد دەستیپێکردوە و لە دوای پشکنینی شوێنی رووداوکەش تەرمەکان براونەتە پزیشکی دادوەری و دواتر رادەستی کەس و کاریان کراونەتەوە.\nئەوەش هاتووە:بەگوێری ئەنجامە سەرەتاییەکانی لێکۆڵینەوەکان ئەوە زانراوە کە هۆکاری رووداوەکە دوژمندارییەکی ١١ ساڵە بووە و لە ١٢ی ئایاری ٢٠٢١دا بەهۆی شەڕی نێوان بنەماڵەکانەوە لێکۆڵینەوە لە ١٦ گومانلێکراو دەستیپێکردوە و شەشیان بە بەندکراوی دادگایی کراون تا ئێستاش دوو کەسیان لە زیندانن. هەروەها لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢١دا جارێکی دیکە شەڕ لە نێوان ئەو دوو بنەماڵەیەدا روویداوە و لێکۆڵینەوەکان لە ٢٠ گومانلێکراوی ئەو رووداوەش بەردەوامن.\nهاوكات سەرۆکایەتی داواکاری گشتی کۆنیا لە میانەی راگەیەندراوەکەیدا جەختی لەوە کردوەتەوە هیچ سەرداوێک نییە بیسەلمێنێت هۆکاری نەژادی لە پشت شەڕەکەوە بووە، هەربۆیە لێکۆڵینەوە لەگەڵ هەموو ئەو کەسانە دەستیپێکردوە کە ویستویانە رووداوەکە بەلاڕێداببەن.


بۆچی كچانی لبنان داوای هاوسه‌رگیری ده‌كه‌ن؟\n:: PM:08:19:05/09/2021 \nلبنان، به سویسرای رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ناوی ده‌ركردووه، به‌ڵام ئێسته به‌ده‌ست ته‌نگژه‌یی دارایی و سیاسی ده‌ناڵێت و به‌هۆی خراپی ئابووری تاك، كچه لبنانییه‌كان داوای هاوسه‌رگیر ده‌كه‌ن به‌بێ ماره‌یی.\nماوه‌ی چه‌ند رۆژێكه هاشتاگی كچانی لبنان، له تۆڕی كۆمه‌ڵاتی تویته‌ر میدیاكانی دنیای ته‌نیوه له ژێر ناونیشانی #زوجنی_بدون_مهر.\nله‌وباره‌یه‌وه هه‌دیل ئه‌سكه‌نده‌ری كچه رۆژنامه‌نووسی لبنانی، به "وشه"ی گوت، ئه‌و هاشتاگه سه‌ره‌تا له جه‌زائیر بۆ سووریا له وێشه‌وه بۆ ئوردن دواتر بۆ لبنان، سه‌ری هه‌ڵداوه، به‌ڵام هاشتاگه‌كه رێكخراو نییه، ئه‌و وێنانه‌ی بڵاویش ده‌كرێته‌وه وێنه‌ی كچانی خۆپێشاندانه‌كانی 2019 یه.\nهۆكاری هاوسه‌رگیرنه‌كردن له‌نێوان كوڕان و كچانی لبنان، بۆ خراپی ئابووری تاك ده‌گه‌ڕێته‌وه\nئه‌سكه‌نده‌ری ده‌ڵێت، له‌به‌ر خراپی دۆخی ئابووری پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیری له‌نێوان كچان و كوڕان له لبنان كه‌میكردووه. روونی ده‌كاته‌وه، كه‌س نازانێت كێ له‌پشت ئه‌و هاشتاگه‌یه.\nبه‌پێی ئامارێكی ساڵی 2018 ، له‌ناوه‌نده‌كانی توێژینه‌وه و راگه‌یاندنی رۆژئاواوه له‌باره‌ی دۆخی وڵاتانی عه‌ره‌بی له‌باره‌ی هاوسه‌رگیركردن بڵاو كراوه‌ته‌وه، رێژه‌كه به‌مشێوه‌یه لبنان 85% ی تێپه‌راند بوو.\nله به‌حره‌ین، رێژه‌ی 25% بوو، هه‌روه‌ها یه‌مه‌ن، 30% بوو، هاوكات میسر و مه‌غریب، 40% بوو، ئوردن و سعودیه، به‌رێژه‌ی 42% بوو. له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ك له سووریا و عێراق، 70% بوو. ئیمارات، به‌رێژه‌ی75% بوو.\nلبنان، ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكه به‌ده‌ست ته‌نگژه‌یی دارایی و سیاسی ده‌ناڵێنێت، له 2019 خۆپێشاندانێكی فراوان به‌رێوه‌چوو، گۆڕینی حكوومه‌تی لێكه‌وته‌وه.\nوه‌ك ئه‌وه‌ی هاتووه، دۆخێكی ناته‌ندروست له‌دۆخی لبنان، له دابه‌زینی ڕێژه‌ی هاوسه‌رگیری رویداوه، به‌رزبوونه‌وه‌ی جیابوونه‌وه ساڵی 2020دا به به‌راورد به پێنج ساڵی ڕابردوو (2015-2020) رویداوه، له كاتێكدا ڕێژه‌ی مردنیش زیادی كردووه.\nهاوكات ئاماره فه‌رمییه‌كان كه به‌ڕێوبه‌رایه‌تی گشتی باری كه‌سی لبنان، بڵاوی كردوه‌ته‌وه لای "وشه” هه‌یه، هاتووه له چوار مانگی كۆتایی 2020 بریتی بووه له دابه‌زینی گرێبه‌ستی هاوسه‌رگیری به‌رێژه‌ی 50٪ ، له كاتێكدا جیابوونه‌وه له ساڵی 2020 و به‌راورد به ساڵی 2019 به ڕێژه‌ی 45٪ زیادی كردووه.\nبه‌پێی راپۆرتی ماڵپه‌ری لبنان24 كه له‌مانگی شه‌شی ئه‌مساڵ بڵاوی كردوه‌ته‌وه هاتووه، هۆكاری هاوسه‌رگیرنه‌كردن له‌نێوان كوڕان و كچانی لبنان، بۆ خراپی ئابووری تاك ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nناوه‌نده‌كانی لێكۆلینه‌وه ئه‌وه‌یشیان باسكردووه، له‌دوای ته‌قینه‌وه‌ی مه‌رفای به‌یرویت، دۆخی لبنان تێكچووه و تاكه‌كان له دڵه‌ڕاوكی و ترسدان، بۆیه كۆچێكی چاوه‌ڕوان نه‌كراوه بۆ ئه‌وروپا ده‌ستی پێ كردووه، ئه‌مه‌یش وای كردوه لبنان به‌ره‌و قه‌یره‌یی له‌ناوكچان هه‌نگاو بنێت.\nژماره‌ی دانیشتوانی لبنان، زیاتره له شه‌ش ملیۆن و نیو هاوڵاتی، به‌وڵاتی سویسڕای رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ناوبانگی ده‌ركرتووه، هاوكات مه‌سیحی و موسڵمان زۆرینه‌ی وڵات پێكده‌هێنن.\nكچانی لبنان، له‌كۆنه‌وه به‌جیاواز و كاری سه‌رنجراكێش به‌ناوبانگن، ئه‌مه یه‌كه‌م كار نییه ئه‌وان بیكه‌ن كاردانه‌وه‌ی له‌ئاستی دنیا هه‌بێت.


شه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ... ئه‌ڵقه‌ی 7\nپێش 2 هەفتە 91 جار خوێنراوەتەوە\n"جه‌لال، داوای چی له یوسفی جه‌لاد كرد؟" شەهید کەیوان و هاوڕێکانی، ئەڵقەی (٧).\nنووسینى: عومەر گوڵپى.\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه له پاركی دایك، پێشوازیم له كوڕێك سوروسپی ڕووخۆش كرد، له‌ناو سه‌وزایی‌و گوڵ‌و گوڵزارێكی ئارامدا، له ناو چیمه‌نه‌كه‌دا پێكه‌وه نزیكه‌ی دوو سه‌عات‌و نیو قسه‌ی بۆ كردم، من به پرسیاره‌كانم ئه‌وم گه‌ڕانده‌وه بۆ ئه‌و كاتانه‌ی ئه‌م چیمه‌نە تیایدا یه‌كێك له زیندانه‌كان بوو (زیندانی ته‌فسیرات) واتە زیندانی گرتن‌و گواستنەوە، هه‌ر له‌م زیندانه‌وه كه ئه‌مڕۆ كاك جه‌لال له شوێنه‌كه‌یدا قسه‌ی بۆ ده‌كردم كه‌س‌و كاری شه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی پاش چوار مانگ له زیندانیكردن له ئه‌منی سلێمانی، ڕه‌وانه‌ی زیندانه‌كانی باشوور كران بۆ ته‌واو كردنی ئه‌و ماوه‌یه‌ی بۆیان بڕابوویه‌وه له‌لایه‌ن ده‌زگا داپڵۆسێنه‌ره‌كانی به‌عسه‌وه به‌بڕیارێكی قه‌ره‌قوشیانه.\nناوی ته‌واوی (جه‌لال كه‌مال هه‌ڵه‌دنییه)، له‌ساڵی 1972 له گوندی هه‌ڵه‌دنی دۆڵی جافایه‌تی سه‌ربه‌ناحیه‌ی سورداش له دایكبووه، خێزانه‌كه‌یان پێكهاتووه له شەش براو سێ خوشك، كاك جه‌لال مناڵی گه‌وره‌ی خێزانه‌كه‌یانه، له گونده‌كه‌ی خۆیان (هه‌ڵه‌دن) چووه‌ته قوتابخانه‌و تا قۆناغی پێنجی سه‌ره‌تایی له‌وێ خوێندووه، دواتر به‌هۆی دامه‌زرانی باوكییه‌وه له شاره‌وانی سلێمانی، ساڵی 1983 ماڵیان دێته سلێمانی‌و له كانی كورده ده‌گیرسێنه‌وه، كانی كورده ئه‌وسا چه‌ند ماڵێكی كه‌می نزیك سلێمانی بووه‌و ئێسته یه‌كێك له گه‌ڕه‌كه گه‌وره‌كانی شاره، بۆ ته‌واو كردنی خوێندنه‌كه‌شی جه‌لال ده‌چێته قوتابخانه‌ی بۆتانی سه‌ره‌تایی، به‌هۆی غه‌ریبی‌و گواستنه‌وه‌ی ماڵه‌وه‌یان ئه‌و ساڵه جه‌لال له پۆلی پێنج ئه‌مێنێته‌وه، قۆناغی سه‌ره‌تایی له هه‌مان قوتابخانه ته‌واو ده‌كات‌و پاشان بۆ درێژه دان به قۆناغی ناوه‌ندی ڕوو له ناوه‌ندی سه‌رچنار ده‌كات‌و پۆله‌كانی یه‌كه‌م‌و دووه‌می ناوه‌ندی له‌وێ ده‌خوێنێت‌و قوتابی پۆلی سێیه‌می ناوه‌ندی ده‌بێت كاتێك ئه‌منه‌كان ڕاپێچی زیندانی ده‌كه‌ن.\nخێزانه‌كه‌یان وه‌ك زۆرینەی زۆری خێزانەکانی تری كوردستان ڕوو له خواو ئه‌هلی نوێژو خواپه‌رستی بوون‌و نوێژ به‌شێك بووه له ژیانیان، وه‌ك بیری دێت جه‌لالیش هه‌ر له‌و كاته‌وه‌ی دێنه سلێمانی ده‌ست به نوێژ ده‌كات‌و هات‌و چۆی مزگه‌وت ده‌كات‌و نوێژه‌كانی به جه‌ماعه‌ت ده‌كات، هاوكاتی نوێژه‌كانیشی له‌لای مامۆستا فه‌تحوڵڵا پێشنوێژو وتاربێژی مزگه‌وته‌كه‌یان (مزگه‌وتی گوندی كانی كورده) ده‌ست ده‌كات به خوێندنی قورئان‌و هێندێ سوره‌تی كورتی سه‌ره‌تا ده‌خوێنێت، به‌ڵام دواتر له زیندان له‌لای یه‌كێك له هاوڕێكانی شه‌هید كه‌یوان ته‌واوی جوزئی عه‌م ده‌خوێنێت.\nجه‌لال كه‌ی شەهید كه‌یوانی ناسیوه؟\nکاک جه‌لال هیچ كاتێك شه‌هید كه‌یوانی نه‌ناسیوه، تا ئه‌و كاته‌ی گیراویشه نه‌یزانیوه گروپێك هه‌ن‌و به‌مجۆره كارده‌كه‌ن‌و تێدەکۆشن، ئه‌گه‌رچی خانه‌واده‌و مام‌و خاڵی جه‌لال پێشمه‌رگه بوون‌و كاری پارتیزانیان كردووه به‌تایبه‌ت شه‌هید عوسمان(شه‌هید سه‌ڵاحه‌دین)ی خاڵی كه له شه‌ڕی تاسڵوجه‌و له‌كاتی به‌رگرییكردن له سلێمانی‌و له‌كاتی هاتنه‌وه‌ی سوپای ڕژێمدا شه‌هید ده‌بێت، ئه‌و خاڵه‌ی زۆر كاریگه‌ری له‌سه‌ر جه‌لال ده‌بێت‌و زۆرجار كاتێك به‌نهێنی ئه‌هاته‌وه ناوشار بۆ بینینی ئه‌م خوشكه‌زایه‌ی ده‌ینارد به‌دوایدا تا بیبینێت.\nبه‌ڵام ناسینی كه‌یوان بۆ جه‌لال، له‌ڕێگه‌ی شه‌هید (عه‌باس مه‌حمود ئیبراهیم)ه‌وه ده‌بێت، شه‌هید عه‌باس خه‌ڵکی گوندی قزله‌ری دۆڵه‌ڕووته‌و یه‌كێكه له هاوڕێكانی شه‌هید كه‌یوان، عه‌باس‌و جه‌لال له كانی كورده دراوسێی یه‌ك بوون، بۆیه زۆربه‌ی كاته‌كان به‌یه‌كه‌وه‌بوون، به‌ڵام عه‌باس نهێنی كاركردنی خۆی له‌گه‌ڵ شه‌هید كه‌یوان بۆ جه‌لال باس نه‌كردووه، به‌ڵام هاوڕێیه‌تییه‌كی زۆر پێكه‌وه كۆیان ده‌كاته‌وه، تا جارێك شه‌هید عه‌باس ئه‌و قورئانه بچوكه به‌دیاری ده‌دات به جه‌لالی هاوڕێی، جه‌لال تێبینی ئه‌وه‌ی كردبوو كه شه‌هید عه‌باس ناوی سه‌ددامی له‌سه‌ر قورئانه‌كه كوژاندبوویه‌وه!\nهاوینی 1988 بۆ په‌یداكردنی بژێوی، عه‌باس‌و جه‌لال ده‌ست ده‌ده‌نه ئه‌و كاره‌ی زۆرینه‌ی خه‌ڵكی گونده‌كه ده‌یانكرد ئه‌ویش دروستكردنی خه‌ڵوز، بۆیه پێكه‌وه ئه‌و كاره ده‌كه‌ن له‌و هاوینه‌دا، له یه‌كێك له ڕۆژه‌كاندا شه‌هید عه‌باس به جه‌لالی هاوڕێی ده‌ڵێت ئه‌زانی ڕادیۆیه‌ك كراوه‌ته‌وه به‌ناوی (ده‌نگی ئیسلام) حه‌زه‌كه‌م گوێی لێبگریت، له‌سه‌ر ته‌ره‌دوودی 75 ، به‌یانیان ده‌كرێته‌وه، پێشتر جه‌لال ئاگاداری ئێزگه‌ی ده‌نگی گه‌لی كوردستانیش هه‌بووه‌و گوێی لێ گرتووه.\nشه‌هید عه‌باسی هاوڕێی جه‌لال، یه‌ك له هاوڕێ‌و قوتابیانی شه‌هید كه‌یوان بووه، به‌رده‌وام په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵی هه‌بووه، ئه‌و كات زوو زووش شه‌هید كه‌یوان سه‌ردانی كردوون، ناسینی جه‌لالیش بۆ شه‌هید كه‌یوان ته‌نها ئه‌و سه‌ردانانه‌ی بووه بۆلای عه‌باسی هاوڕێی، شه‌هید عه‌باس بۆ ڕاپه‌ڕاندنی ئیش‌و كاره‌كانی زۆرجار جه‌لالی به‌ته‌نها له‌لای كاره‌كه‌یان به‌جێده‌هێشت.\nجه‌لال چۆن ده‌سگیركرا؟\nشه‌وی 18 له‌سه‌ر 19ی مانگی 12ی 1988، كاتێك له یه‌كێك له خانووه دوو ژوورو هه‌یوانییه‌كه‌ی ماڵی خۆیان له‌گه‌ڵ باوك‌و دایك‌و برایه‌ك‌و پورزایه‌كی هه‌ڵهاتووی له‌سه‌ربازی خه‌وتبوو، سه‌عات دوانزەو نیوی شه‌و كاتێكی زانی به ده‌نگ‌و هاواری پیاوه‌كانی به‌عس به‌خه‌به‌رهات، یه‌کێک له ئه‌منه‌كان كه لیتسێك ناوی پێ ده‌بێت یه‌ك یه‌ك له باوك‌و پورزاكه‌ی ده‌پرسن ناوتان چییه؟ تا سه‌ره‌ی جه‌لال دێت، كاتێك ده‌ڵێت جه‌لال كه‌مال یه‌كسه‌ر دووان ئه‌ملاولای لێ ده‌گرن‌و هه‌ردوو ده‌ستی ده‌گرن‌و یه‌كێكیش له دواوه، ده‌یبه‌نه هه‌یوانه‌كه، له‌وێ هێندێك ڕایده‌گرن، دایكی به‌گریانه‌وه پێیان ده‌ڵێت بۆ كوێی ده‌به‌ن؟ ئه‌وانیش ده‌ڵێن یه‌ك دوو پرسیاری لێ ده‌كه‌ین‌و ده‌یهێنینه‌وه.\nله‌وێ له‌چكێكی دایكی ده‌كه‌ن به دوو به‌شه‌وه، به یه‌كێكیان چاوی جه‌لال ده‌به‌ستن‌و به یه‌كه‌كه‌ی تریشیان هه‌ردوو ده‌ستی له دواوه، ئه‌منه‌كان داوای شوێنی كتێبه‌كانی لێ ده‌كه‌ن، جوان كتێبه‌كانی ده‌پشكنن‌و هیچ شتێك نادۆزنه‌وه، پاشان به‌ره‌و سه‌یاره‌یه‌كی موسه‌له‌حه (سەبازی) ده‌یبه‌ن، جه‌لال ده‌ئاخننه دواوه‌ی مسه‌له‌حه پڕ له چه‌كداره‌كه، له‌به‌رئه‌وه‌ی نێوان چه‌كداره‌كان‌و شوێنی دانیشتنه‌كان زۆر بچوك بووه نه‌چووه‌ته ناوی، بۆیه ئه‌منێك به‌توندی یه‌ك له‌قه‌ی لێ ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی جێی بێـه‌وه له‌شوێنه ته‌نگه‌لانه‌كه‌دا، ئه‌و سه‌یارانه‌ی هاتبوون بۆ گرتنی بریتیبوون له موسه‌له‌حه‌یه‌ك‌و دوو لاندكرۆزه‌رو پاسێك، هه‌ر ئه‌و شه‌وه شه‌هید عه‌باسی هاوڕێشی ده‌گرن.\nله‌و كاته‌ی ده‌یگرن به‌ده‌م ڕێگه‌وه له‌گه‌ڵ لێدان‌و شه‌ق‌و تێهه‌ڵدان پرسیاری لێ ده‌كه‌ن ناوت چییه؟ ئه‌میش بۆ هه‌ر پرسیارێك چه‌ند جارێك پرسیاریان لێ ده‌كاته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی وازی لێ بهێنن، ئه‌مه‌ش ئه‌منه‌كان بێتاقه‌ت ده‌كات، تا دواجار یه‌كێكی تر پرسیاری ناوی لێ ده‌كات، ئه‌میش به هه‌مان شێوه ئه‌ڵێ مه‌به‌ستت منه؟ یه‌كێك له ئه‌منه‌كان ئه‌ڵێ ئه‌وه من نیم پرسیارت لێ ده‌كه‌م، ئه‌وه مولازم عه‌لییه ئاگات له خۆت بێت! ئه‌ویش كه ئه‌زانێت مولازم عه‌لییه یه‌كسه‌ر ناوی سیانی خۆی ده‌ڵێت.\nپاش هێندێك ڕۆشتن جه‌لال ده‌گوازنه‌وه بۆ لاندكرۆزه‌ره‌كه، ناوه‌ستن تا دائیره‌ی ئه‌منی به‌لده، ئه‌و بینایەی سەرەتا شەقامی سالم کە ئێستە یەکێک لە بیناکانی پەروەردەیە، له‌وێ ڕاسته‌وخۆ به‌ره‌و ژووری لێكۆڵینه‌وی ده‌به‌ن، هێندێ پرسیاری سه‌ره‌تایی لێ ده‌كه‌ن، وه‌ك‌و زانیارییه‌ك‌و دروستكردنی فایل بۆی، پاشان له مه‌مه‌ڕێكه‌وه به‌ره‌و قاعه‌ی (14)، كاتێك ده‌یكه‌نه ژووره‌وه نزیكه‌ی 25 كه‌سی لێ ده‌بێت، جه‌لال هیچ یه‌كێك له‌وان ناناسێت، ته‌نها شه‌هید عه‌باس نه‌بێت، له‌و زستانه سارده جه‌لالیش له سه‌عات دووی شه‌وه‌وه بوویه یه‌كێك له‌و كه‌سانه‌ی كه به شه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ناسراوبوون، ئه‌و ژووره سه‌رجه‌می هاوڕێكانی شه‌هید كه‌یوان بوون، وه‌ك دواتر زانی، به‌ڵام ئه‌و ته‌نها هاوڕێكه‌ی خۆی ده‌ناسێت كه شه‌هید عه‌باسه.\nپاش دوو شه‌و هه‌ریه‌كه له شه‌هید عه‌باس‌و جه‌لال ڕێك ده‌كه‌ون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه عه‌باس بڵێت من‌و جه‌لال ته‌نها هاوڕێی گه‌ڕه‌ك بووین‌و هیچی تر، هه‌ر وا ده‌كه‌ن‌و له سه‌رجه‌م لێكۆڵینه‌وه‌كان جه‌لال‌و عه‌باس هه‌ر واده‌ڵێن.\nسه‌ره‌تا ژووره‌كه‌ی هاوڕێیان كپ‌و مات‌و بێده‌نگن، كه‌س هیچ نازانێت، به‌ڵام ئه‌وه‌نده ده‌زانن هه‌موویان گیراون‌و هه‌موو شتێك ئاشكرابووه، لێره‌وه لێدان‌و هه‌ڵواسین‌و كێبڵ‌و كاره‌با ده‌ست پێده‌كات.\nیه‌ك یه‌ك پۆله گه‌نجه‌كه به‌پێی ئاستی به‌شدارییان له كاره‌كان به‌ره‌و لێكۆڵینه‌وه ده‌برێن، هه‌ر دوو پیاوی ڕژێم دێن‌و ناوێك قۆڵبه‌ست ده‌كه‌ن‌و ئیتر نایهێننه‌وه، تا دواجار جه‌لال به‌ته‌نها خۆی ده‌مێنێته‌وه.\nكاتێك جه‌لال ته‌نها ده‌بێته‌وه ڕۆژی 5ی 1ی 1988 دوو كه‌سی تر ده‌گیرێن، ئه‌و دوو كه‌سه ناناسێت، ئه‌و ئێواره‌یه كاتێك هه‌ردوو كه‌سه‌كه خه‌وتبوون ئه‌منێك كه كاری دابه‌شكردنی خواردن بوو خواردنی ئێواره‌ی هێنا، جه‌لال هه‌ر له خۆیه‌وه ئه‌ڵێ 17 كه‌سین، به‌بێ ئه‌وه‌ی بیربكاته‌وه له‌وه‌ی ئه‌م درۆیه‌ی چه‌ند خراپه له‌لای ئه‌من، جه‌لال مه‌به‌ستی بوو ئه‌و فێڵه له‌و ئه‌منه بكات‌و خۆی‌و دوو هاوڕێ نوێكه‌ی تێر بخۆن له‌و ماست‌و خورمایه‌ی كه خواردنی ئه‌و ئێواره‌یه‌یان بوو، شه‌نسی جه‌لال كابرای خواردنیش سه‌یری ژووره‌كه ناكات تا بیانژمێرێت، خواردنی 17كه‌سی ده‌داتێ، نیو سه‌ڵت ماست، 17 سه‌موون، 51 ده‌نك خورما، خۆی تێر ده‌خوات، سه‌مونێكیش ده‌خاته گیرفانی بۆ ئه‌وه‌ی بۆ كاتی لێكۆڵینه‌وه پێی بێت، كاتێكیش دوو زیندانییه نوێیه‌كه خه‌به‌ریان ده‌بێـته‌وه‌و ئه‌و هه‌موو خواردنه ده‌بینن، ته‌واو دڵخۆش ده‌بن‌و ئه‌ویش چیرۆكه‌كه‌یان بۆ ده‌گێڕێته‌وه، له خۆسیا ماچێكی جه‌لال ده‌كه‌ن، جه‌لاد هاتن‌و جه‌لالیان سه‌عات 7ی ئێواره برد بۆ لێكۆڵینه‌وه، ئه‌م بوویه كۆتا هاوڕێی شه‌هید كه‌یوان بۆ لێكۆڵینه‌وه.\nچیرۆكی جه‌لال له ژووری لێكۆڵینه‌وه\nسه‌ره‌تا له ژووری 14ه‌وه جه‌لال ده‌به‌ن بۆ ژووری 12، كه نزیكه‌ی 30 كه‌سێكی تری له هه‌موو ته‌مه‌نێك تیا ده‌بێت، خۆشی نازانێت بۆچی له‌وێ 40 ده‌قه‌یه‌ك ده‌یهێڵنه‌وه، پاشان به‌ره‌و ژووری لێكۆڵینه‌وه.\nسه‌ره‌تا ده‌بینێت لە ژووره‌كه پیاوێكی ڕه‌شی ناشیرین له‌وێ له‌سه‌ر كورسییه‌ك دانیشتووه، دواتر زانی ئەوە ڕائد حەسوونە، دوو جه‌لادیش به‌ته‌نیشتییه‌وه، یوسف كه كوردی زانیوه‌و خه‌ڵكی موسڵ بووه، ئه‌ویتریش تاریق، له‌به‌رده‌م رائید حه‌سووندا مێزێك هه‌بوو، پڕ له‌چه‌ره‌سات، به‌ده‌م لێكۆڵینه‌وه‌وه لێیان ده‌خوارد، مه‌له‌فی لێكۆڵینه‌وه‌ی شه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی لای رائید حه‌سون بووه، ئه‌و پیاوه‌ی ئه‌وه‌ی به‌زه‌یی بێت له دڵیا نه‌بووه، ئه‌وه‌ی زانیویه‌تی له سزا به‌سه‌ر زیندانییه‌كاندا تاقی ده‌كرده‌وه تا ناچار به ئیعتیراف(دان پیانان)یان بكات، له ژووری ته‌عزیبه‌كه‌دا بێجگه له كورسی‌و مێزه‌كه‌ی ڕائید حه‌سون له‌لایه‌كی تریشییه‌وه شوێنێك هه‌بوو كه شوێنی هه‌ڵواسین بوو، نزیكه‌ی سێ قولاپی پێوه‌بوو، له خواره‌وه‌ش مێزێك كه تایه‌ی له‌ژێردایه بۆ هه‌ڵواسینی زیندانییه‌كان.\nجه‌لال كه له‌به‌رده‌م كورسی‌و مێزه‌كه‌ی جه‌لاده‌كاندا له‌سه‌ر زه‌وییه‌كه دانیشتبوو، وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی ده‌دایەوه، ئه‌و هه‌موو شتێكی ره‌د كرده‌وه، نه كه‌یوان ده‌ناسم‌و نه هیچ یه‌كێك له‌وانه‌ی له‌گه‌ڵیدا گیراون، نه ئابونه‌م داوه‌و نه هیچ كرده‌وه‌یه‌كم كردووه‌و نه په‌یوه‌ندیم به هیچ حزبێكه‌وه كردووه، سه‌ره‌تا نزیكه‌ی سه‌عاتێك به قسه‌ی خۆش‌و هێندێك هه‌ڕه‌شه‌وه قسه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن: تۆ هاوڕێی كه‌یوانی، تۆ ئه‌ندامی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامیت، تۆ ئابوونه‌ت داوه، تۆ كۆبوونه‌وه‌ت كردووه، تۆ دژی به‌عس كارت كردووه. وه‌ڵامی جه‌لال ئه‌وه‌بوو كه هه‌ریه‌كێك له تۆمه‌ته‌كانی ڕه‌تده‌كرده‌وه، به‌رپه‌رچی ده‌دانه‌وه، له‌ناكاو ڕائید حه‌سون تووڕه ده‌بێت یه‌ك له‌قه له‌سه‌ر سنگی ده‌دات‌و جه‌لالی داماو به‌پشتا ده‌كه‌وێت. " ئێمه ئه‌ڵێین به قسه‌ی خۆش ئیعتیراف كه‌و هه‌موو شتێك بڵێ، ئێمه‌و خۆشت ماندوو مه‌كه‌و خۆت تووشی لێدان‌و ته‌عزیب مه‌كه ".\nكاتێك ده‌زانن جه‌لال هیچ ناڵێت‌و ناچێته ژێرباری هیچ یه‌كێك له‌و تۆمه‌تانه، حه‌سسونی دڵڕەق ئیشارەت ده‌كات بۆ یوسف‌و تاریق تا جه‌لال هه‌ڵواسن، له دواوه هه‌ردوو ده‌سته به‌ستراوه‌كه‌ی له‌ڕێگه‌ی قایشێكی تره‌وه ده‌گه‌یه‌ننه قولاپه‌كان، شه‌ڕواڵه‌كه‌شی لاده‌به‌ن‌و دوو وایه‌ر یه‌كێكیان له زه‌كه‌ری‌و ئه‌ویتریشیان له سمتی ده‌به‌ستن، پاشان شه‌ڕواڵه‌كه‌ی له‌به‌ر ئه‌كه‌نه‌وه، دوای تۆزێك ئه‌و وایه‌ره‌ی له زه‌كه‌ریان به‌ستووه لێده‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌ویش ده‌به‌ستن له سمته‌كه‌ی تری، ڕائید حه‌سسون به ده‌م پێكه‌نینه‌وه به جیهازه‌كه‌ی به‌رده‌ستی كاره‌با ده‌خاته سه‌ر جه‌سته‌ی لاوازی جه‌لال، جه‌لال له‌تاو ئازاری ڕاوه‌شاندنی كاره‌با هاوار ده‌كات، ڕائید حه‌سوون ئه‌ڵێت:"حێل جێل"، توند هاواركه توند... كاره‌با به‌رده‌وامه.\nپاشان یه‌ك شه‌ق له‌مێزی ژێر قاچی جه‌لال ده‌دات، جه‌سته‌ی جه‌لال به هه‌ڵواسراوی به قولاپه‌كانه‌وه یاریی ده‌كات، جه‌سته‌ی گه‌نجێك كه هێشتا له به‌هاری 17ی ته‌مه‌نیایه‌تی، ئه‌و كاته‌ی خۆی به هه‌ڵواسراوی ده‌بینێته‌وه توندترین ئازار ده‌چێژێت، ئازاری هه‌ڵگرتنی لاشه به ده‌ست له دواوه، ته‌نها ئه‌و كه‌سانه ڕاده‌ی ئێشه‌كه‌ی ده‌زانن كه چه‌شتوویانه.\nبه‌و جۆره و بۆماوه‌ی زیاتر له چوار سه‌عات ده‌مێنێته‌وه، ورده ورده هه‌ردوو ده‌ستیشی به‌هۆی كه‌له‌پچه‌كانه‌وه داده‌بڕدرێن، خوێن‌و ئاره‌قه لاشه‌ی جه‌لال پڕ ده‌كات، خوێنی قۆڵ‌و مه‌چه‌كی دێنه خواره‌وه تا هه‌ردوو پێڵاوه‌كه‌ی ده‌خوسێن‌و سه‌رزه‌وییه‌كه‌ش سوور ده‌كات.\nپرسیاره‌كانی ڕائید حه‌سون به‌رده‌وامن، به‌دواشیدا وه‌ڵامه ڕاسته‌كانی جه‌لال كه هه‌ر به‌ڕاستی هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی له‌گه‌ڵیان نه‌بووه، ڕائید حه‌سون یه‌خه‌ی جه‌لال به ئاسمانه‌وه ده‌گرێت، ده‌ڵێت تۆ موالیدت چه‌نده؟ جه‌لال وه‌ڵام ده‌داته‌وه: 1972، رائید حه‌سون خۆی به جه‌لالدا هه‌ڵده‌واسێت بۆ ئه‌وه‌ی ئازاری هه‌ردوو قۆڵی زیاتر بێت‌و هه‌ردوو شانی له دواوه به ته‌واوه‌تی ڕێك ببنه‌وه، پێی ده‌ڵێت:"جه‌لال تۆ له سكی دایكتا بووی من خه‌ریكی ئه‌م ئیشه‌م !".\nکات خه‌ریكه له دوانزه‌ی شه‌و نزیک دەبێتەوە، جه‌لاده‌كان تاقه‌تییان نامێنێت، بۆ ئه‌وه‌ی خۆیان ئیسراحه‌ت بکه‌ن جه‌لال كه وه‌ك جه‌نازه‌یه‌كی لێهاتبوو داده‌گرن، ڕائید حه‌سون پێی ده‌ڵێت ئاقڵ به، هه‌مو شتێك بڵێ‌و ئێمه‌و خۆشت ماندوو مه‌كه، ئێمه ئێستا ده‌چین ئیسراحه‌ت ده‌كه‌ین، كه هاتینه‌وه ئه‌گه‌ر ئیعتیراف نه‌كه‌یت تۆڵه‌ی ئه‌م ئه‌زیه‌ته‌ی ئێستامانیشت لێ ده‌كه‌ینه‌وه.\nژووری شیراتۆن كامه‌بوو؟\nژورێك به ته‌نیشت ژووری ته‌عزیبه‌وه بوو، زیندانییه‌كان ناویان نابوو ژووری شیراتۆن، چونكه بۆ ئیسراحه‌تی ته‌عزیب‌و سزادانێك بۆ ته‌عزیبێكی تر زیندانییه‌كانیان له‌وێ ده‌هێشته‌وه، یوسفی جه‌لاد، جه‌لال ڕاده‌كێشتێت بۆ ئه‌و ژووره، ده‌رگاكه‌ی بۆ ئه‌كاته‌وه‌و فڕێی ده‌داته ناوی، دەڵێ لێره به ئێمه سه‌عات (٣)ی شەو دێینه‌وه، جه‌لالیش ده‌ڵێت ئه‌ی كه‌له‌پچه‌كه‌ی ده‌ستم ناكه‌نه‌وه؟ ئه‌ویش ده‌ڵێت با ئه‌وه بیرمان چووه، پاش كردنه‌وه‌ی كه‌له‌پچه‌كه خه‌ریكه یوسف ده‌رگاكه داده‌خات، جه‌لال ئه‌ڵێت به‌هۆی لێدان‌و ئازارو كاره‌باكه‌وه خه‌ریكبوو له تینوا بخنكێم، بۆیه وتم گه‌وره‌م تكایه زۆرم تینووه تۆزێك ئاو، ئه‌ویش ده‌ڵێت ئاو!، تۆ نابێت ئاو بخۆیت، ده‌گه‌ڕێت به‌ناو ژووره‌كه‌دا سوراحییه‌ك كه جه‌لال نازانێت ئایا ئاو بووە تیایدا یان میزی زیندانییه‌كان ئه‌ویش ده‌باته ده‌ره‌وه، ئه‌ڵێت تۆ نابێت ئاو بخۆیت، ئه‌گه‌ر ئاو بخۆیت یه‌كسه‌ر تووشی شه‌له‌ل ده‌بیت، پێده‌چێت خۆیان ئه‌زموونیان هه‌بووبێت.\nشه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ... ئه‌ڵقه‌ی 6\nشه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ... ئه‌ڵقه‌ی 5\nشه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ... ئه‌ڵقه‌ی 4\nشه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ... ئەڵقەى 3\nشه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ... ئەڵقەى 2\nشه‌هید كه‌یوان‌و هاوڕێكانی ... ئه‌ڵقه‌ی 1\nعومەر گوڵپی: پێویستە ئەو ستەمەی لە ژیانیدا لە کۆساری شاعیر کرا، پاش کۆچەکەی بەردەوام نەبێت


هه‌ڵبژاردنی گشتی ده‌كرێت فه‌له‌ستین: حكومه‌ته‌كه‌ی حه‌ماس له غه‌ززه هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌وه\nهه‌ڵبژاردنی گشتی ده‌كرێت فه‌له‌ستین: حكومه‌ته‌كه‌ی حه‌ماس له غه‌ززه هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌وه   25/9/2017\nبزوتنه‌وه‌ی حه‌ماسی فه‌له‌ستینی له به‌یاننامه‌یه‌كیدا، رازیبوونی خۆی بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی لیژنه‌ی ئیداری له كه‌رتی غه‌ززه راگه‌یاند، داواشی له حكومه‌تی ویفاق له رامه‌ڵڵا كردووه، بێته غه‌ززه و ده‌ستبه‌جێ به‌رپرسیارێتی و كار و ئه‌ركه‌كانی له‌ئه‌ستۆبگرێت، هه‌ر له به‌یاننامه‌كه‌دا ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی گشتی و ئاماده‌یی خۆی بۆ به‌ده‌نگه‌وه‌چوونی بانگێشته‌كه‌ی میسر بۆ گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی فه‌تح، ده‌ربڕیبوو.\nبزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی له كه‌رتی غه‌ززه راگه‌یاند كه له‌ژێر ناوی «لیژنه‌ی ئیداری» كاریی ده‌كرد، داواشی له حكومه‌ته‌كه‌ی رامی ئه‌لحه‌مدولیلا كرد كه باره‌گاكه‌ی له رامه‌ڵڵایه، بێته كه‌رتی غه‌ززه و ده‌ستبه‌كاربكردن بكات، ره‌زامه‌ندیشی له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی گشتی ده‌ربڕی.\nبه‌پێی به‌یاننامه‌كه‌ی بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس كه له 17ی ئه‌م مانگه‌دا بڵاوكرایه‌وه»وه‌ك به‌ده‌نگه‌وه‌چونێك بۆ هه‌وڵه‌كانی میسر به سه‌ركردایه‌تی ده‌زگای هه‌واڵگری گشتی، بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس: هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی لیژنه‌ی ئیداری له كه‌رتی غه‌ززه راده‌گه‌یه‌نێت و داوا له حكومه‌تی ویفاق ده‌كات بێته كه‌رتی غه‌ززه و ده‌ستبه‌جێ ده‌ست به‌كاره‌كانی بكات، ره‌زامه‌ندیشه له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی گشتی».\nهه‌ر له به‌یاننامه‌كه‌دا، حه‌ماس ئاماده‌یی ده‌ربڕیوه به‌ده‌نگ داواكارییه‌كانی میسره‌وه بچێت بۆ ئه‌نجامدانی دیالۆگ له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی فه‌تح له‌سه‌ر میكانیزمه‌كانی جێبه‌جێكردنی رێككه‌وتنه‌كه‌ی 2011ی قاهیره‌وه و پاشكۆكانی، و پێكهێنانی حكومه‌تێكی یه‌كێتی نیشتیمانی له‌چوارچێوه‌ی دیالۆگێك كه تێكڕای ئه‌و لایه‌نه فه‌له‌ستینیانه به‌شداریی رێكه‌وتنه‌كه‌ی 2011یان كردبوو، به‌شداریی تێدا بكه‌ن.\nبه‌پێی رێكه‌وتنه‌كه‌ی 2011ی قاهیره كه له‌نێوان هه‌ردوو بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس و فه‌تح و لایه‌نه فه‌له‌ستینییه‌كانی تر به سه‌رپه‌رشتی لایه‌نی میسری ئیمزاكرا، ده‌بێت حكومه‌تێكی یه‌كێتی نیشتیمانی پێكبهێنرێت و هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی و په‌رله‌مانی و هه‌ڵبژاردن بۆ ئه‌نجومه‌نی نیشتیمانی رێكخراوی رزگاریخوازیی فه‌له‌ستینی بكرێت، وێڕای سه‌رله‌نوێ داڕشتنه‌وه‌ی هه‌ره‌می ده‌زگای ئاسایش له فه‌له‌ستین.\nبزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس له مانگی ئاداری رابردوو، پێكهێنانی لیژنه‌یه‌كی ئیداری راگه‌یاند، ئه‌وه‌ش له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستینییه‌وه به «سه‌رپێچی» له رێككه‌وتنی «الشاڤ‌و»دانرا كه له‌نێوان حه‌ماس و فه‌تح بۆ پێكهێنانی حكومه‌تێكی ویفاقی نیشتیمانی به سه‌رۆكایه‌تی ئه‌لحه‌مدولیلا ئیمزاكرابوو، به‌ڵام دوای چه‌ند مانگێك له‌و رێكه‌وتنه حكومه‌ته‌كه‌ی ئه‌لحه‌مدولیلا نه‌یتوانی ئه‌ركه‌كانی سه‌رشانی له كه‌رتی غه‌ززه به‌ئه‌نجام بگه‌یه‌نێت، به‌رپرسانی حكومه‌ته‌كه‌ش بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماسیان به له‌گه‌ڕخستنی كاره‌كان تۆمه‌تباركرد.\nپێشتر وه‌فدێكی بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس به سه‌رۆكایه‌تی ئیسماعیل هه‌نیه سه‌رۆكی مه‌كته‌بی سیاسی بزوتنه‌وه‌كه سه‌ردانی قاهیره‌ی كرد و وتوێژییان له‌گه‌ڵ خالید فه‌وزی سه‌رۆكی هه‌واڵگری گشتی میسر ئه‌نجامدا، ئه‌وه‌ش هاوكات بوو له‌گه‌ڵ سه‌ردانێكی بزوتنه‌وه‌ی فه‌تح بۆ میسر كه له‌لایه‌ن ئه‌زام ئه‌حمه‌ده‌وه سه‌رۆكایه‌تی كرا و چاویان به به‌رپرسانی ئه‌و وڵاته كه‌وتبوو.\nپرسی له‌خۆگرتنی فه‌رمانبه‌رانی حكومه‌ته‌كه‌ی حه‌ماس له كه‌رتی غه‌ززه كه ژماره‌یان نزیكه‌ی 400 هه‌زار كارمه‌ندی مه‌ده‌نی و سه‌ربازیی ده‌بێت له حكومه‌تی ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستینی، له‌گه‌ڵ دۆسێی ئه‌منی، له گرنگترین ئه‌و كێشانه بوون كه بوونه مایه‌ی شكستخواردنی هه‌وڵه‌كانی پێكهاتنه‌وه‌تی نێوان فه‌تح و حه‌ماس.\nپێشتر بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی حه‌وت خاڵه‌ی بۆ پێكهاتنه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستینی راگه‌یاندبوو.\nده‌ستپێشخه‌رییه‌كه كه له‌لایه‌ن سه‌ڵاح بردویل ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی حه‌ماسه‌وه راگه‌یاندرا، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی لیژنه‌ی ئیداری كه‌رتی غه‌ززه‌ی له‌خۆگرتبوو له‌به‌رانبه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گرتنه‌به‌ری رێوشوێنی خانه‌نشینكردنی هه‌زاران فه‌رمانبه‌ر له‌لایه‌ن حكومه‌تی قه‌له‌ستینییه‌وه.\nله‌و باره‌یه‌وه سه‌ڵاح به‌ردویل ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی حه‌ماس له به‌یاننامه‌یه‌كدا رایگه‌یاندبوو» له‌سه‌ر بنه‌مایه‌كی رۆشن و دروست و قوڵ، بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس ده‌ستی خۆی بۆ پێكهاتنه‌وه‌ی فه‌له‌ستینی درێژده‌كات». داوای ده‌ستبه‌جێ «هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و رێوشوێنانه‌شی كردبوو كه به بیانووی پێكهێنانی لیژنه‌ی ئیداری حكومی كه به‌سه‌ر غه‌ززه‌دا سه‌پێنرابوون».\nحه‌ماس لیژنه ئیدارییه‌كه‌ی هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه\nبزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس ئاماده‌یی خۆی بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی لیژنه حكومییه‌كه‌ی راگه‌یاندووه له‌گه‌ڵ ده‌ستبه‌جێ له‌ئه‌ستۆگرتنی به‌رپرسیارێتییه‌كان له‌لایه‌ن حكومه‌تی ویفاق له كه‌رتی غه‌ززه.\nبه‌ردویل باسی له ده‌ستبه‌جێ ده‌ستكردن به دیالۆگی نیشتمیانی و وتوێژه‌كان بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی یه‌كێتی نیشتیمانی و به‌گه‌ڕخستتنه‌وه‌ی په‌رله‌مانی فه‌له‌ستین كردبوو.\nهه‌روه‌ها ده‌ستپێشخه‌رییه‌كه‌ی حه‌ماس» ئاماده‌كاریی بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی و سه‌رۆكایه‌تی و هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نیشتیمانی، و سازدانی كۆبوونه‌وه‌ی ده‌ستبه‌جێی سه‌ركردایه‌تی كاتی بۆ رێكخراوی رزیگاریخواز بۆ ده‌ركردنی بڕیاری نیشتیمانی پێویست» له‌خۆگرتبوو.\nكێشه‌ی كاره‌با و خانه‌نشینكردنی فه‌رمانبه‌ران\nحكومه‌تی فه‌له‌ستینی به‌سه‌رۆكایه‌تی رامی ئه‌لحه‌مدولیلا له سه‌ره‌تای مانگی ته‌مموزی رابردوو، به بڕیارێك زیاتر له شه‌ش هه‌زار فه‌رمانبه‌ری له كه‌رتی غه‌ززه ئاراسته‌ی خانه‌نشaینی پێشوه‌خت كردبوو. ماوه‌یه‌ك به‌رله‌وه‌ش پێدانی پاره‌ی ئه‌و كاره‌بای راگرتبوو كه له‌لایه‌ن ئیسرائیله‌وه بۆ كه‌رتی غه‌ززه دابینكراوه، ئه‌وه‌ش وای له ده‌وڵه‌تی عیبری كردبوو كاره‌بای غه‌ززه كه‌مبكاته‌وه. له مانگی نیسانی رابردووشدا حكومه‌تی فه‌له‌ستینی كه‌مكردنه‌وه‌ی موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی كه‌رتی غه‌ززه‌ی راگه‌یاندبوو.\nگرتنه‌به‌ری ئه‌و رێوشوێنانه له چوارچێوه‌ی فشاره‌كاندابوون بۆسه‌ر بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس كه له مانگی ئادری رابردوو «لیژنه‌ی ئیداری» تایبه‌ت به كاروباره‌كانی كه‌رتی غه‌ززه‌ی راگه‌یاند كه له حه‌وت ئه‌ندام پێكهاتبوون.\nمه‌حمود عه‌باس سه‌رۆكی ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستینی له‌م ماوه‌یه‌ی دوایدا له باره‌گای سه‌رۆكایه‌تی له رامه‌ڵڵا، چاوی به وه‌فدێكی بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماس كه‌وت به سه‌ركردایه‌تی ناسره‌دین شاعیر.\nئه‌نجومه‌نی یاسادانانی فه‌له‌ستینی (په‌رله‌مان)، له ساڵی 2007وه كۆنه‌بۆته‌وه، هه‌مان ئه‌و ساڵه‌ی بزوتنه‌وه‌ی «حه‌ماس» به زه‌بری هێز ده‌ستی به‌سه‌ر كه‌رتی غه‌ززه‌دا گرت و بزوتنه‌وه‌ی «فه‌تح»ی ده‌رپه‌ڕاند.\nبه هه‌مان شێوه له ساڵی 2005وه هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجام نه‌دراوه و عه‌باس وێڕای ته‌واوبوونی ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی له ده‌سه‌ڵاتدایه.\nنه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان: غه‌ززه نه‌شیاوه بۆ ژیان\nله‌م چه‌ند رۆژه‌ی دواییدا، نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له راپۆرتێكی له‌ژێر ناوی «غه‌ززه پاش ده ساڵ»، هۆشداریی ده‌دات له‌وه‌ی كه به ته‌واوه‌تی له‌پاش ئه‌و ده‌ساڵه «نه‌شیاوبێت بۆ ژیان»، ئه‌ویش به‌هۆی تێپه‌ڕبوونی ده ساڵ به‌سه‌ر ئه‌و ئابڵوقه‌كیه‌ی له‌لایه‌ن ئیسرائیله‌وه به‌سه‌ریدا سه‌پێنراوه، له‌پاش كۆنترۆڵكردنی غه‌ززه له‌لایه‌ن بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماسه‌وه، كێشه كۆمه‌لایه‌تییه‌كان و بێكاریی و قه‌ره‌باڵغی روویان له زیادبوون گرت.\nنه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له ساڵی 2012و له راپۆرتێكی تری، هۆشداریدابوو له‌وه‌ی كه شرینی به‌رته‌سكی كه‌نارئاوه‌كان له كه‌رتی غه‌ززه له‌گه‌ڵ نزیكبوونه‌وه‌ی ساڵی 2020 به كه‌ڵی ژیان نه‌مێنێت، ئه‌گه‌ر ئه‌و ئابڵوقه‌یه‌ی به‌سه‌ریدا سه‌پێنراوه سوك نه‌كرێت.\nله سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌دا رۆبه‌رت بایبر رێكخه‌ری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ كاروباری مرۆیی‌له فه‌له‌ستین، هۆشداریی دابوو له‌وه‌ی كه «هه‌موو ده‌سته‌واژه‌كان رووه‌و ئاسراته هه‌ڵه‌كان»رێبكه‌ن\nبایبر له دیمانه‌یه‌كیدا له‌گه‌ڵ «فرانس پرێس» له قودس و له‌پاش ده‌رچوونی راپۆراته‌كه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له‌باره‌ی كه‌رتی غه‌ززه‌وه، رایگه‌یاندبوو: «چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر پێشبینی ئه‌وه‌مان كردبوو كه‌رتی غه‌ززه به كه‌ڵكی ژیان نه‌مێنێت، ئه‌وه‌ش به‌هۆی زۆرێك له‌و ده‌سته‌واژانه‌ی له‌به‌رده‌ستمان بوون،له‌ئێستاشدا ئه‌و واده‌یه زۆر به‌خێرایی له‌وه‌ی كه پێشبینیمان ده‌كرد نزیك ده‌بێته‌وه و له غه‌ززه خزمه‌تگوزارییه ته‌ندروستییه‌كان و وزه و ئاو روو له كه‌مبوونه‌وه ده‌كه‌ن».\nبه وته‌ی بایبر»كاتێك وزه‌ی كاره‌با له شه‌و و رۆژێكدا ده‌بێته دوو كاتژمێر، كاتێك رێژه‌كانی بێكاریی له‌نێوان لاواندا ده‌گه‌نه 60%، كاتێك توشبووان به نه‌خۆشییه‌كان به تایبه‌ت توشبوانی نه‌خۆشی شێرپه‌نجه خزمه‌تگوزاریی ته‌ندروستی پێشكه‌وتوویان بۆ فه‌راهه‌م ناكرێت، له‌و بڕوایه‌دام به بۆچوونی زۆرێك له‌ئێمه ئه‌و دۆخه گه‌یشتووه‌ته نزمترین ئاسته شیاوه‌كان بۆ ژیان».\nله‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌وانه‌شدا، به‌ڵام بایبر ده‌ڵێت:»غه‌ززه‌ییه‌كان وێڕای ئه‌و ئاسته‌نگانه به شێوازیی خۆیان درێژه به ژیان ده‌ده‌ن و به‌ره‌وپێش ده‌چن».\nغه‌ززه ئابڵوقه دراوه\nبۆ ماوه‌ی ده ساڵه كه‌رتی غه‌ززه كه له‌لایه‌ن بزوتنه‌وه‌ی حه‌ماسی ئیسلامییه‌وه ده‌ستی به‌سه‌رداگیراوه، له‌لایه‌ن ئیسرائیله‌وه له ئاسمان و وشكانی و ده‌ریاوه ئابڵوقه‌دراوه.\nله‌پاش روخانی ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی محه‌مه‌د مورسی سه‌رۆكی میسر له ساڵی 2013وه، ده‌سه‌ڵاتدارانی میسر رێڕه‌وی ره‌فه‌حیان داخستووه كه تاكه رێڕه‌وه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئیسرائیله و كه‌رتی غه‌ززه به ده‌ره‌وه ده‌به‌ستێته‌وه.\nده‌سه‌ڵاتدارانی میسر ناوبه‌ناو له‌به‌ر هۆكاریی مرۆیی، رێڕه‌وی ره‌فه‌ح ده‌كه‌نه‌وه.\nنه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له دوایین راپۆرتی خۆیدا له‌ژێر ناونیشانی «غه‌ززه دوای ده ساڵ» رایگه‌یاندووه»زیاتر له 95%ی ئاوی كه‌رتی غه‌ززه بۆ خواردنه‌وه شیاو نییه، له‌م چه‌ند مانگه‌ی دواییدا گه‌یاندنی وزه‌ی كاره‌با به دانیشتوان بۆ كه‌مترین كات رووی له دابه‌زین كرد و رۆژانه ته‌نیا چه‌ند كاتژمێرێكی كه‌م كاره‌با بۆ غه‌ززه دابین ده‌كرا».\nحكومه‌تی ئیسرائیل رایگه‌یاندبوو كه رۆژانه ته‌نیا 45 خوله‌ك وزه‌ی كاره‌با ده‌داته كه‌رتی غه‌ززه، له‌كاتێكدا دانیشتوانی غه‌ززه له باشترین كاتدا ته‌نیا سێ بۆ چوار كاتژمێر كاره‌بایان هه‌یه.\nئیسرائیل ده‌ڵێت»له‌به‌رانبه‌ر پێدانی وزه‌ی كاره‌با به كه‌رتی غه‌ززه، ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستینی به سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك مه‌حمود عه‌باس ره‌تیكردووه‌ته‌وه پاره‌ی كاره‌باكه بدات».\nكه‌رتی غه‌ززه له‌نێوان ساڵانی 2008 و 2014 سێ جه‌نگی وێرانكه‌ری به‌خۆوه بینیوه له‌نێوان سوپای ئیسرائیل و له‌لایه‌ن فه‌له‌ستینییه‌كانی غه‌ززه.


فێستیڤاڵی “تاجی زێڕین” فۆتۆ: کارزان ڕەشید\nسکرتێری گشتی ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستان ڕایگەیاند، ئەو کچانەی لە فێستیڤاڵەکەدا لەچکیان کردووە بە خواستی خۆیان بووە و لەژێر هیچ فشار و داواکارییەکدا نەبووە.\nهیوا ڕەفعەت، سکرتێری گشتی ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستان بە تۆڕی میدیایی ئێستای ڕاگەیاند، “سەرەتا لە بارەگاکانی ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانەوە ئەو کەسانەی کە دەیانەوێت بەشداری لە فێستیڤاڵەکەدا بکەن ناوی خۆیان دەنوسن و ئەگەر مەرجەکانیان تێدابوو ئەوا بە خواستی خۆیان لە ڕۆژێکدا دەبرێنە فێستیڤاڵەکەوە و هەموو کچەکانیش خەڵکی دەوروبەری هەڵەبجەن”\nسەبارەت بە مەرجەکان ئەو بەرپرسەی گەشەپێدانی قوتابیان ڕایگەیاند، “ئەو کچانەی ناوی خۆیان نوسیووە دەبێت تەمەنیان لە 13 – بۆ 20 ساڵ بن و ئامادەبن لەو فێستیڤاڵەدا بەشداربن، چونکە زۆر کەس هەیە باڵاپۆشە و نایەوێت لە فێستیڤاڵەکەدا بەشداری بکات، هەروەها ئەو کچانەی بەشداریان کردووە دەبێت لەماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا خۆیان باڵاپۆش بوبن”.\nبە وتەی هیوا ڕەفعەت، “بەشداریکردنی ئەو کچانە بۆ هیچ مەبەستێکی حزبی نەبووە و هیچ فشارێکیش لە بەشداربوان نەکراوە و ناکرێت تا دواتر پەیوەندیان بە یەکگرتووی ئیسلامییەوە هەبێت، چونکە بەشێک لەو کەسانەی لە فێستیڤاڵەکەدا بوون کەسوکاریان ڕەنگە حزبێکی دیکە بن”.\nسکرتێری گشتی ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستان ئاشکرای دەکات، “ئەو کچانەی لە فێستیڤاڵەکەدا بەشداریان کردووە تاجێک و لەچک و کتێبێکیان پێدراوە لەبارەی باڵاپۆشییەوە لە ئیسلامدا”.\nلەبارەی هەڵبژاردنی ڕەنگی لەچکەکانەوە کە سەوز بوون، ئەو بەرپرسەی گەشەپێدانی قوتابیان ڕایگەیاند، “ڕەنگەکە ئاماژە نییە بۆ هیچ شتێک یان هیچ چالاکییەکی حزبی، بەڵکو ڕەنگەکان ڕەنگی سروشتن و هەموو ساڵێک ڕەنگێک هەڵدەبژێردرێت”.\nدوێنێ لە فێستیڤاڵێکدا لە شاری هەڵەبجە 1357 کچ لەژێر ناوی “تاجی زێڕین”دا باڵاپۆشیان ڕاگەیاند کە ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستان وەک ئۆرگانێکی نزیک لە یەکگرتووی ئیسلامییەوە پێی هەڵسابوو.\n(ڤیدیۆ) لیستەر لە 10 خولەکدا ڕیمۆنتادای بەسەر لیڤەرپوڵدا کرد\nبافڵ جەلال تاڵەبانی: ئەنفال بکەینە وانەی تەبایی و بەهێزترکردنی قەوارەی هەرێم\nبافڵ جەلال تاڵەبانی ڕایدەگەیەنێت، ئەرکی هەموولایەکمانە دوور لە هەموو موزایەدەکی سیاسی خزمەتی خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان بکەین و ئەنفال…\nوه‌زاره‌تى سامانه سروشتییه‌كان گەرمیان لە نەوتی سپی بێبەشدەكات\nسەرۆكی لیژنەی وزەی ئەنجومەنى پارێزگاى سلێمانی ڕایده‌گه‌یه‌نێت، وه‌زاره‌تى سامانه سروشتییه‌كان دەیەوێت نەوتى سپى بەسەر دانیشتووانى گەرمیاندا دابەشنەکات و…\nپەروەردەی سلێمانی: ئەو خوێندنگایەی ڕووداوەکە تیایدا ڕوویدا سەر بە بەغدادە\nبەڕێوەبەرایەتیی پەروەردەی سلێمانی ڕایگەیاند، ئەو خوێندنگایەی کە ڕووداوی هێرشکردنەسەر باوک و کوڕەکە تیایدا ڕوویدا سەر بە بەغدادە و…


جڤاتی نیشتمانی گۆڕان: هەموو گۆڕانخوازان دڵنیادەکەینەوە؛ هەڵەکان راست دەکەینەوە\nجڤاتی نیشتمانی گۆڕان دەڵێت:"ڕێکخەری گشتی و ئەندامانی خانەی ڕاپەڕاندن دەستلەکارکێشانەوەیان پێشکەشکرد، ئەمەش هەنگاوێکە جێگای نرخاندنی بەرزە" دەشڵێت، "هەموو گۆڕانخوازان دڵنیادەکەینەوە؛ هەڵەکان راست دەکەینەوە".\nئەمرۆ چوارشەممە 13ی تشرینی یەکەمی 2021 لە ڕاگەیەندراوێکدا، جڤاتی نیشتمانی گۆڕان هەڵوێستی خۆی لەسەر دەستلەکارکێشانەوەی خانەی ڕاپەڕاندنی گۆڕان ڕاگەیاند و ئاماژەی بەوەکرد، وەک دروستکردنی پێشینەیەکی سیاسی نوێ و ڕچەشکێن، ڕێکخەری گشتی و ئەندامانی خانەی ڕاپەڕاندن دەستلەکارکێشانەوەیان پێشکەشکرد و بەرپرسیارێتی ئەم قۆناغەیان لە ژیانی سیاسی لە ئەستۆگرت، ئەمەش هەنگاوێکە جێگای نرخاندنی بەرزە و وەڵامی ڕاستەوخۆی ئیرادەی گۆڕانخوازانە بۆ گۆڕانکاری.\nئەوەشخراوەتەڕوو، ڕاستە بزوتنەوەی گۆڕان بەشێوەیەکی کاتی نوشستی خواردوە، بەڵام هەموو گۆڕانخوازان دڵنیادەکەینەوە؛ هەڵەکان راست دەکەینەوە و، ئیرادەی بەخۆداچونەوە و چاکسازی و گۆڕانکاری خەڵکی کوردستان سەردەکەوێ.


گه‌شت به‌ناو كۆڕۆمانی بووژانه‌وه‌ی ژیله‌مۆ\nErbil 41°C ھەینی 01 تەمووز 12:55\n2022/06/22 10:00 پ\nبووژانه‌وه‌ی ژیله‌مۆ ڕۆمانه‌كانی (هه‌یئه) و (سێگۆشه‌ی سنوور) و (كاروانی چه‌ك) و (زیندانی گه‌ڤه‌ڕ) ی سه‌لام عه‌بدوڵڵای گرتۆته‌خۆ. له‌لاپه‌ڕه‌كانی دوایشدا له‌چه‌ند دێڕێك پرۆفایلی نووسه‌ر و لیستی به‌رهه‌مه بڵاوكراوه‌كانی و وێنه‌ی به‌ركی هه‌ندێك له‌بڵاوكراوه‌كانی ده‌بینرێ. ئه‌و به‌رهه‌مه به‌پێزه ئه‌م ساڵ به‌تیراژی هه‌زار دانه به‌زنجیره‌ی 79 له‌ده‌زگای رۆشنبیری جه‌مال عیرفان بڵاوكرایته‌وه. زمانی نووسین له‌هه‌ر چوار رۆمانه‌كه ساده و پوخته، خوێنه‌ر چێژی لێوه‌رده‌گرێت. رووداوه‌كانی ناویشیان كه حیكایه‌تخوان به‌ڕاناوی كه‌سی یه‌كه‌م ده‌یانگێڕێته‌وه هێند به‌تاسه نووسراون له‌گه‌ڵ خۆیاندا خوێنه‌ر كێش ده‌كه‌ن. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌ریه‌كێكیشیان ده‌كرێت به‌ته‌نیا بخوێنرێنه‌وه (وه‌ك پێشتر له‌كاتی چاپكردنیشیان به‌سه‌ریه‌ك و له‌دوای یه‌ك بڵاونه‌كراونه‌ته‌وه. له‌سه‌ر به‌رگیشیاندا ئاماژه به‌وه نه‌دراوه ته‌واوكه‌ریان هه‌یه)، به‌ڵام رووداوه‌كانی ناویان وه‌ك زنجیره، ته‌واوكه‌ری یه‌كترین، بۆیه ره‌وایه وه‌ك كارێكی چوارینه‌ی بواره‌كه پۆلین بكرێت. ئه‌مه‌و وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌به‌رگی دواوه‌ی كتێبه‌كه‌ش ئاماژه كراوه رووداوه‌كانی ناویان به‌شێك له‌خه‌باتی سیاسی و پێشمه‌رگایه‌تی نووسه‌ریان به‌رجه‌سته‌كردووه له‌ماوه‌ی ساڵه‌كانی 1977 تا 1979، كه‌واته ده‌كرێت وه‌ك ڕۆمانی بایۆگرافیش لێیان بڕوانین.\nبه‌شێوه‌یه‌كی گشتی نووسه‌ر له‌و كاره‌یدا یاداشتی خه‌باتی خۆی نه‌نووسیوه. هه‌روه‌ها مێژووی تێكۆشانیشی، به‌لكو له‌جیهان و فه‌زای رۆمان دا خوێنه‌ر به‌ره‌و ناسۆر و به‌رگه‌گرتنی ئازاری له‌توانابه‌ده‌ری مرۆڤ ده‌بات. كاریگه‌رانه‌ش وه‌سفی ئه‌و ساته سه‌ختانه‌ی كردووه كه تێیدا مرۆڤ ناتوانێ به‌رگه بگرێت مه‌گه‌ر په‌یامێكی گرنگ، گیانی تۆكمه‌یی و وره‌ی پۆڵاینی و بیروباوه‌ڕی سه‌ختی له‌ناخدا چه‌كه‌ره نه‌كردبێ. به‌ڵێ چیڕۆكخوێن له‌سه‌ر پرسی كوردایه‌تی خرا زیندان. له‌وێشدا به‌وپه‌ڕی سه‌ختی سزادرا و فه‌رمانی له‌سێداره‌دانیشی به‌ڕوودا درا. به‌ڵام چۆكی نه‌دا و هێمن وته‌نی رق ئه‌ستوورتر بوو. دواتریش كه هێشتا زامه‌كانی جه‌سته‌ی سارێژنه‌بووبوون، له‌چیا هه‌ڵپه‌ی چوونه ناو شۆڕش و گڵپه‌كردنی بوو. ئه‌و هه‌ڵپه‌یه‌ش وه‌های لێكرد له‌سه‌ختترین كاتی ساڵ، به‌ڕێگه‌ی قاچاخ و پڕ له‌هه‌ڵدێر و مه‌ترسی روبه‌ڕووبونه‌وه، به‌گه‌ر كاروانه سه‌خته‌كه‌ی گه‌یاندنی چه‌ك بكه‌وێت.\nوه‌ك له‌لیستی به‌رهه‌مه‌كانی ناو ئه‌و كتێبه‌دا ده‌بینرێت جگه له‌ڕۆمانی كاروانی چه‌ك، پێشتر رۆمانه‌كانی دیكه‌ی بڵاوكراونه‌ته‌وه و دوانیشیان بۆ زمانی دیكه وه‌رگێڕدراون. من به‌ر له‌و كتێبه ته‌نیا رۆمانی هه‌یئه‌ی ناوبراوم خوێندبۆوه. كه ئه‌وسا ئه‌وه‌نده به‌پاڵه‌وانیه‌تی چیرۆكخوێن و جه‌ربه‌زه‌ییه‌كانی و بیرۆكه‌ی راكردنی سه‌رسام بووم، ئه‌وه‌نده نه‌په‌ڕژامه سه‌ر ئه‌وه‌ی له‌هونه‌ری رۆمانی كاره‌كه بڕوانم. له‌وه‌ش ناحه‌ق نه‌بووم چونكه ئه‌وه‌ی له‌و رۆمانه خراوه‌ته‌ڕوو له‌خه‌یاڵ و كارێكی مه‌حاڵ ده‌چێت چ جای ئه‌وه‌ی واقیعی بێت. دواتر كه یاداشتی بڵاوكراوه‌ی كۆمه‌ڵێك پێشمه‌رگه‌م خوێنده‌وه بۆم ده‌ركه‌وت سه‌لام عه‌بدوڵڵاش یه‌كێك بووه له‌و پێشمه‌رگه جه‌ربه‌زانه‌ی له‌كاروانه مێژوویه‌كه‌ی گه‌یاندنی چه‌ك به‌شداریكردووه. بێگومان ئه‌و كاروانه خۆی له‌خۆیدا داستانێكی سه‌خت و پڕ له‌ته‌نگه‌تاوی بوو. بۆیه كه به‌بووژانه‌وه‌ی ژیله‌مۆ گه‌یشتم به‌هه‌ڵپه‌وه خوێندمه‌وه. به‌وه‌ش بۆم ده‌ركه‌وت ناوبراو هاوشێوه‌ی چه‌ندان تێكۆشه‌ری دیكه، له‌پێناو رێبازه‌كه‌ی چ سه‌ختییه‌كی كێشاوه.\nرۆمانی هه‌یئه و له40 به‌شی كورت پێكهاتووه كه به‌ژماره ریزبه‌ند كراوه. به‌سه‌رهاتی كۆمه‌ڵێك كه‌سی خه‌باتگێڕی نهێنین له‌ساڵی 1977. چیڕۆكخوێنی ئه‌و به‌رهه‌مه سۆران ئه‌حمه‌دی ناوه. (دارا) ناوی نهێنیتی. ئه‌ندامی (رێكخراوی تۆڵه‌ی شه‌شی ئازار- ڕێتشا)یه. له‌نیوه شه‌وێك هه‌ڵده‌كوتنه ماڵه‌كه‌ی و به‌په‌له له‌خه‌و ڕاده‌په‌ڕێ و راده‌كات، به‌ڵام سه‌ركه‌وتوونابێت و به‌ده‌ست و چاوی به‌ستراو به‌ره‌و ئیستیخباراتی سلێمانی ده‌بردرێت. له‌وێدا رووبه‌ڕووی (عومه‌ری خه‌یات) ی هاوڕێی رێكخراوه‌كه‌ی ده‌كه‌نه‌وه. كه ئه‌ویش ده‌ستگیركرابوو. دوای ئه‌وه‌ی نهێنی رێكخراوه‌كه‌یانی بۆ كوڕێك دركاندبوو كه خۆفرۆش بوو. له‌ژێر زه‌بری لێداندا عومه‌ر ناوی هه‌موو ئه‌ندامانی شانه‌كه‌ی هێنابوو. چیڕۆكخوێن له‌لاپه‌ڕه 12 به‌و جۆره وه‌سفی ئه‌و حاڵه‌ی ئه‌وسای خۆی كردووه (سه‌رم كاس بوو، دڵم به‌توندی لێی ده‌دا، خه‌ریك بوو بڕشێمه‌وه، ئازاری برینداریه‌كه‌م له بیر چووه‌وه، هه‌ر سه‌یرم ده‌كرد به‌و هیوایه‌ی قسه‌كانی بگۆڕێ و په‌شیمان بێته‌وه). دواتر به‌رده‌وام ئه‌شكه‌نجه ده‌درێت. بۆ نموونه له‌لاپه‌ڕه 19 له‌كاتی ئازاردان و هه‌ڵواسینی كه سه‌ربازه‌كان هه‌وڵی زۆری له‌گه‌ڵ ده‌ده‌ن، نووسیویه‌تی (هه‌ردوو باڵیان توند گرتم. به‌شێوه‌یه‌ك كه به‌هیچ جۆرێك نه‌مده‌توانی بیان بزوێنم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا زۆری ویست تا ده‌ستیان به گوریس له پشته‌وه به‌ستمه‌وه، مرۆڤ له‌و ساته‌دا، ساتێ به‌ره‌نگاری مه‌رگ ده‌بێ، هێزێكی نادیار له جه‌سته‌یدا په‌یدا ده‌بێ، وزه‌یه‌كی هێنده به‌هێز كه مرۆڤ خۆشی سه‌ری سوڕ ده‌مێنێ...!).\nدواتر به‌ره‌و شوێنێكی دیكه‌ی ده‌به‌ن كه ده‌رده‌كه‌وێت هه‌یئه‌ی ناوه، وه‌ك دواتر له‌سه‌ر زمانی یه‌ك له‌زیندانییه‌كانی، به‌و جۆره باسی ده‌كرێت (هه‌یئه خاسه نهێنیترین به‌ندینخانه‌ی به‌عسه و ته‌نیا بۆ كورده، هه‌ر بۆیه له‌ناو سه‌ربازگه‌یه‌كی گه‌وره‌یه (سه‌ربازگه‌ی خالیدی ده‌ره‌وه‌ی شاری كه‌ركووك). له لاپه‌ڕه 38 پاش ئازاردانێكی زۆر تاكو به‌هۆش خۆی بێته‌وه، چیڕۆكخوێن به‌و جۆره باسی كردووه (ئامێره‌كه‌ی نایه په‌نا گوێمه‌وه. مێشكم خه‌ریك بوو بته‌قێ. هه‌موو گیانم هه‌ڵده‌له‌رزی. شه‌پۆڵی ته‌زوویی كاره‌با بوو. ده‌ماره‌كانی له‌شم ژانیان ده‌كرد. چه‌ند جارێك هێڵنجم دا. سه‌رم گێژی ده‌خوارد. هه‌موو ده‌وروبه‌رم ده‌خولایه‌وه. سه‌رم بۆ ڕانه‌ده‌گیرا. ڕووناكی ژووره‌كه تا ده‌هات كزتر ده‌بوو. هه‌موو شتێك له‌به‌ر چاوم بچووك ده‌بۆوه تا بووه یه‌ك نوقته و ئیتر هیچ له‌به‌رچاوم نه‌ما...).\nله‌سه‌ر گێڕانه‌وه‌ی ئه‌شكه‌نجه‌كان به‌رده‌وام ده‌بێت و له‌لاپه‌ڕه 41 كه فه‌رمانی هه‌ڵواسینی سه‌ره‌و خواری بۆ ده‌ركراوه نووسیویه‌تی (هه‌ر خێرا گوریسێكیان له قوله پێمه‌وه ئاڵان، و له چاو ترووكانێكدا سه‌ر به‌ره‌و خوار، شۆڕیان كردمه‌وه. ته‌وژمی خوێن ڕیچكه‌ی سه‌ر به‌ره‌و خوار به‌ست. سه‌رم خوێنی تێزا، چاوه‌كانم خه‌ریك بوو بته‌قێن. هه‌ر ئه‌وه‌نده‌م زانی به‌سۆنده، كه‌وتنه شان و مل و پشت و باسكم. نازانم چه‌ندیان لێدام یان كه‌ی بێ هۆش كه‌وتم، كه چاوم هه‌ڵبڕی له ژووره‌كه‌ی خۆمدا فڕێدرابووم. هه‌موو گیانم ژانی ده‌كرد. گوێم كاس بوو، پشتم ده‌كزایه‌وه و دڵم تێكه‌ڵ ده‌هات).\nدواتر چیڕۆكخوێن به‌هاوه‌ڵه‌كانی (موختار و عومه‌ر و عه‌بدوڵڵا و سه‌روه‌ر) ده‌گاته‌وه كه ئه‌وانه له‌ڕووی ته‌مه‌ن جیاوازن، هه‌رزه‌كار و به‌ته‌مه‌نیان تێدایه. چه‌ندان رۆژ ئازار ده‌درێن. پرسی ئه‌وه‌شیان به‌گوێ داده‌درێت له‌سێداره ده‌درێن. شه‌وێكیش كه گوێیان له‌كوتانی دار له‌حه‌وشه‌ی زیندان ده‌بێت وه‌هایان به‌خه‌یاڵ دادێت داری سێداره‌یان بۆ ئاماده ده‌كه‌ن. چیڕۆكخوێن وه‌ك كه‌سی كارێزمی رۆژێك به‌هاوڕێكانی ده‌ڵێت : "رێی خه‌بات، هه‌میشه به‌گوڵ و گوڵزار نه‌ڕازاوه‌ته‌وه. ئێمه هه‌رده‌م ده‌مانزانی، تووشی گرتن و زیندانی و كوشتن ده‌بین. ئێمه خۆمان ئه‌م ڕێگه پیرۆزه‌مان هه‌ڵبژاردووه و هه‌رگیز لێشی په‌شیمان نین."\nپاش له‌یه‌ك ده‌بڕانیان چیڕۆكخوێن وه‌های به‌خه‌یاڵدادێت ئه‌وان كوژرابن. دوای ئه‌وه‌ی ئه‌ویش به‌سه‌ختی ئازار ده‌ده‌ن، به‌ره‌و ژوورێكی دیكه‌ی ده‌به‌ن. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ژووره‌كه بچووك بوو كه‌چی 51 زیندانی تێدابوو. ئه‌وسا به‌ندییه‌كان ده‌كه‌ونه شێلانی بنی پێی، بۆ ئه‌وه‌ی پێیه‌كانی هه‌و نه‌كات. له‌و ژووره ئاشنای خه‌ڵكانێك ده‌بێت كه له‌سه‌ر تۆمه‌تی جۆراوجۆر گیراون، له‌وانه (خالید، مامه ساله، حه‌مه ته‌ها، شه‌ریف، غازی، مارف، خدر). له‌وێشدا جگه له‌لێدان ئازاری جۆراوجۆر ده‌درێت. له‌وانه جارێك ته‌زووی كاره‌بای پانكه‌ی ژووره‌كه‌یان لێده‌بڕن. ئه‌و ساته ناخۆشه‌شی له‌لاپه‌ڕه‌كانی 87 و 88 به‌و جۆره وه‌سف كردووه (به‌نده‌كان كه‌وتنه فڕێدانی جله‌كانیان. هه‌موو ته‌نیا به‌دووتۆێی ده‌رپێوه دانیشتبوون. گوشینی فانیله و كراس هه‌ر زوو، زه‌وی ژووره‌كه‌ی ته‌ڕكرد. بوخار و بۆقی ژووره‌كه به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ته‌حه‌مول نه‌ده‌كرا. خه‌ریك بوو له هۆش خۆمان بچین)... (هه‌موو كه‌وتینه هاتوهاوار. به‌هه‌موو هێزی خۆمان ده‌مانقیژاند كه ده‌رگامان لێ بكه‌نه‌وه، به‌ڵام هیچ نه‌بوو)... (كه‌وتینه هاوار هاوار. ده‌نگمان جه‌رگی ئاسمانی شه‌قار ده‌كرد و هه‌ندێك له به‌نده‌كان پێڵووی چاویان نیشتبوو، چاوه‌ڕێی مه‌رگیان ده‌كرد). له‌ئه‌نجامدا خدر كه كوڕێكی هه‌رزه‌ی بێتاوان بوو، به‌گه‌ر ره‌شبگیری كه‌وتبوو، گیان ده‌دات.\nبه‌و جۆره رۆژانێكی تاڵ به‌سه‌ر ده‌به‌ن تا رۆژێك هه‌ندێك له‌به‌ندییه‌كانی ئه‌و ژووره بۆ ژوورێكی دیكه ده‌گوازنه‌وه. ئینجا چیڕۆكخوێن زیاتر له‌وانی دیكه چاودێری هه‌ڵكه‌وته‌ی ژووره‌كه ده‌كات كه دوو ده‌رگای هه‌یه و یه‌كێكیان به‌ناو ژووری پاسه‌وانه‌كانه و ده‌رگاكه‌ی دیكه‌شان رووی له‌ده‌ره‌وه‌یه و رۆژانه چه‌ندان جار به‌ڕوویاندا ده‌كرێته‌وه. كه پاسه‌وانه‌كان له‌كردنه‌وه‌ی ده‌رگاكه ماوه‌یه‌ك خه‌ریكی سووڕاندنی كێلونه‌كه‌ی ده‌بن. هه‌روه‌ها له‌باره‌ی پاسه‌وان و ئێشكگره‌كانیش زانیاری وه‌ده‌ست ده‌هێنێ و به‌وردیش سه‌رنج ده‌داته كرانه‌وه‌ی ددانی ده‌رگاكه تا شه‌وێك توانی بیكاته‌وه. ئه‌وه‌ش هه‌لێكی باش بوو بۆ ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له‌گیراوه‌كان پلانی جه‌ربه‌زه‌ییه‌ك تاوتۆ بكه‌ن. به‌و بڕوایه‌ی كه چاره‌نووسیان له‌سێداره‌دان بێت بۆچی هه‌وڵ نه‌ده‌ن؟ هه‌وڵه‌كه‌یان سه‌رده‌گرێت و له‌شه‌وێكدا ده‌توانن ده‌رگاكه بكه‌نه‌وه و چه‌ند تفه‌نگێك به‌ده‌ستبهێنن و به‌سه‌لامه‌تی و بێ ده‌نگی بۆی ده‌ربچن. دواتر چیڕۆكخوێن له‌گه‌ڵ به‌ندییه‌ك كه عومه‌ری ناوه ده‌توانن بگه‌نه ناو شاری كه‌ركووك و له‌وێشدا به‌هاوكاری خه‌ڵكی و به‌سه‌ختی زۆر، قۆناغ به‌قۆناغ رزگاریان ده‌بێت تا ده‌توانێ به‌ته‌نیا بچێته‌وه ناو شاری سلێمانی و له‌وێدا به‌دیداری دایكی ده‌گاته‌وه. دواتر له‌به‌ر مه‌ترسی گیانی، به‌نهێنێ له‌گه‌ڵ كه‌سێك و ده‌لیلێك، كه جووتیاری ناوه رێگه‌ی چیا ده‌گرێته‌به‌ر.\nڕۆمانی سێگۆشه‌ی سنوور\nئه‌و ڕۆمانه له 50 به‌شی كورت پێكهاتووه كه به‌ژماره ریزبه‌ندكراون. ته‌واوكه‌ری رووداوه‌كانی رۆمانی هه‌یئه‌یه. واتا گێڕانه‌وه‌ی به‌سه‌رهاته‌كانی چیڕۆكخوێنه. له‌و شوێنه ده‌سیتپێده‌كات كه (دارا) ی كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی له‌سلێمانی له‌گه‌ڵ جووتیاری ده‌لیل و فازیل به‌گردی سه‌یوان هه‌ڵده‌گه‌ڕێن تاكو بگه‌ن به‌پێشمه‌رگه‌كان. ناونیشانی رۆمانه‌كه سێگۆشه‌ی سنووری ده‌ستكردی نێوان رۆژهه‌ڵات و باشوور و باكووری كوردستان ده‌گه‌یه‌نێت كه خاڵی جیاكردنه‌وه‌ی سێ وڵاتی (ئێران و ئێراق و توركیا)یه. هۆكاری هه‌ڵبژاردنی ئه‌و ناونیشانه‌ش بۆ گه‌یشتن به‌ناوچه‌ی خواكوڕك ده‌گه‌ڕێته‌وه كه گروپێك پێشمه‌رگه به‌تاسه و ئاواته‌وه له‌ده‌ورووبه‌ری سلێمانی راده‌سپێردرێن تاكو به‌ره‌و ئه‌و شوێنه بچن به‌مه‌به‌ستی گه‌یشتن به‌پێشمه‌رگه‌كانی دیكه و پێشوازیكردن له‌گه‌یشتنی ئه‌و چه‌كانه‌ی كه بڕیاربوو به‌نهێنی له‌ڕێگه‌ی كوردستانی رۆژئاوا بگات به‌ده‌ستی شۆڕشگێڕان و به‌هۆیه‌وه چه‌خماغه‌ی شۆڕش گه‌شترانه لێبدرێت. چونكه دوای نسكۆی شۆڕش، رژێمی به‌عس هه‌وڵی زۆریدابوو چه‌ك له‌كوردستان نه‌هێلێ.\nچیڕۆكخوێن له‌پێشه‌وه‌ی ئه‌و به‌رهه‌مه دوای گه‌یشتنی به چیا باسی ئازاره‌كانی گه‌ڕان به‌دوای پێشمه‌رگه‌كان ده‌كات، وه‌ك له‌لاپه‌ڕه 176 كه له‌دوای سه‌ختی زۆری هه‌ڵزان و پرسیاركردن له‌وه‌ی كه‌ی ده‌گه‌ن، نووسیویه‌تی (هیچ پرسیاری ترم نه‌كرد. سه‌ره‌وژوور ملمان ده‌نا، ترپه‌ی دڵم به ئاسانی ده‌بیسترا. بن پێم ئازاری ده‌هات كه ئه‌و ته‌ڵاشه به‌رده تیژانه له بن پێم ده‌چه‌قین ته‌زووی ئازار به هه‌موو گیانمدا ده‌هات، پێڵاوی لاستیك دادی نه‌ده‌دا).\nدوای گه‌یشتن به‌پێشمه‌رگه‌كانیش به‌مه‌به‌ستی ئه‌وه‌ی دوژمن به‌شوێنیان نه‌زانێ، وه‌ك كاری ئاسایی پێشمه‌رگه، چه‌ند رۆژێك به‌جه‌وله به‌سه‌رده‌به‌ن. ئه‌وه‌شی له‌لاپه‌ڕه‌ی 201 به‌و جۆره وه‌سفكردووه (ئێمه به‌رده‌وام ده‌ڕۆیشتین و به هه‌ورازدا سه‌رده‌كه‌وتین و داده‌گه‌ڕاین. لێره ژیان وه‌ك ژیان خۆی هه‌وراز و نشێو بوو. چه‌ند سه‌ختیمان ده‌كێشا كه به هه‌ورازدا سه‌رده‌كه‌وتین، هێنده‌ش له داگه‌ڕاندا ئاسووده ده‌بووین).\nدواتر كه هێشتا كاریگه‌ری زیندانی هه‌یئه‌ی به‌سه‌ره‌وه مابوو له‌گه‌ڵ ده‌سته‌یه‌ك پێشمه‌رگه كه 30 كه‌س بوون ئاره‌زوومه‌ندانه به‌ناشاره‌زایی و دوور له‌ئامرازی پێویست، به‌شداری له‌سه‌رچلی گه‌یشتن به‌سێگۆشه‌ی سنوور و گرتنه‌به‌ری ئه‌و رێگه درێژ و دوور و سه‌خت و پڕمه‌ترسی و دابڕاوه ده‌كات. له‌زۆر شوێنی ئه‌و گه‌شته سه‌خته وه‌سفی حاڵی كردووه، بۆ نموونه له‌لاپه‌ڕه‌ی 237 ئه‌و كاتانه‌ی له‌بناری قه‌ندیل بوون، نووسیویه‌تی (چ شه‌وێكی بی كۆتایی بوو، هه‌ر رۆژ نه‌ده‌هات. هه‌موو له سه‌رماندا هه‌ڵده‌له‌رزین و خه‌ویش تینی بۆ هێنابووین، به‌ڵام كه‌سمان نه‌مانده‌توانی بنووین. زه‌وی ژێرمان ته‌ڕ بوو). ئه‌مه‌و بۆ ئه‌وه‌ی له‌كاتی رێبڕێن له‌قه‌ندیل و رووبه‌ڕووبونه‌وه له‌گه‌ڵ سه‌رما و زووتر گه‌یشتن به‌شوێنێكی گونجاو، له‌لاپه‌ڕه 254 به‌و جۆره نووسیویه‌تی (له‌كاتی مه‌ترسیدا هیلاكی رۆڵ نابینێ و نه برسێتیش رێگر ده‌بێ، بۆیه هه‌موو به‌و هه‌ستی ترسه‌وه، وزه‌ی نوێ ده‌چووه جه‌سته‌مان).\nدواتر له‌شه‌وێكی سارد به‌ده‌لیلی و شاره‌زایی كه‌سێك كه ناوی (خه‌سره‌و)ه رێگای پڕ هه‌ڵكشان و داگه‌ڕان ده‌بڕن. له‌بڕینی زه‌ویه‌كی بێ شوێنه‌وار و رێچكه، رێگا ونده‌ده‌ن. له‌لاپه‌ڕه 274 به‌و جۆره وه‌سفی حاڵی ئه‌وسای خۆی كردووه (من گومانم نه‌ما كه ئه‌مه رۆیشتنێكی بێ ئاكامه، چونكه هیچ نه‌ده‌بینرا، سه‌ر و خوار و راست و چه‌پمان بۆ جیا نه‌ده‌كرایه‌وه). ئیتر له‌شوێن ئه‌وه‌ی داخیلی باشووربن به‌ره‌و قوڵایی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان گه‌ڕابوونه‌وه تا ده‌گه‌نه نزیكی شاری شنۆ. له‌وێشه‌وه سه‌ربازانی حكومه‌تی ئێران ده‌وره‌یان ده‌ده‌ن. پاش بگره‌و به‌رده‌ی زۆر، خه‌سره‌وی رێبه‌ر كه هه‌ست به‌وه ده‌گات گومانی لێده‌كه‌ن، خۆی ده‌كوژێت تاكو رێگای ده‌ربازبوون بۆ ئه‌وانی دیكه ئاسان بكات. به‌و كاره‌ی سه‌رباز و ئه‌فسه‌ره ئێرانییه‌كان هاوكاری و كارئاسانییان بۆ كردن تاكو ده‌گه‌نه سنوور. له‌وێدا ئه‌فسه‌ره ئێرانییه‌كه‌ی ناو هێزه‌كه هاوسۆزی خۆی بۆیان ده‌رده‌بڕێ و پێیان ده‌ڵێت (ئێوه كارێكی مه‌زن ده‌كه‌ن). له‌لێكدانه‌وه‌ی ئه‌و قسه‌یه چیڕۆكخوێن لاپه‌ره 319 نووسیویه‌تی (بۆ ئه‌فسه‌ر له ناو سوپای ئێراندا، ئه‌وه كارێكی ئاسان نه‌بوو كه به‌و شێوه‌یه هه‌ستی به‌رامبه‌ر به كورد ده‌ربرێ، به‌ڵام سه‌لماندی كه بوێری زاڵه به‌سه‌ر ترسدا و ناتوانێ هه‌ستی كوردایه‌تی خۆی ده‌رنه‌بڕێت)\nئه‌نجام له‌لاپه‌ره 326 نووسیویه‌تی (هه‌ر گه‌یشتنمان به سێگۆشه‌ی سنوور سه‌ركه‌وتنێك بوو بۆ خۆی. به لای منه‌وه یه‌كێك له ئامانجه‌كانمان به‌دی هێنرابوو، ئه‌ویتر چاوه‌ڕوانی گه‌یشتنی چه‌كه‌كان بوو).\nپاش ئه‌وه‌ی چه‌كه‌كان وه‌رده‌گرن چیڕۆكخوێن له‌ڕێگه‌ی گه‌ڕانه‌وه، ئاموژگارییه‌كانی كوێخا موزه‌فه‌ری گوندی گه‌لیشم (خاوه‌نی ئه‌و ماڵه‌ی تێیدا میوان بوون) ی له‌گوێدا ده‌زرینگێته‌وه كه پێیانی وتبوو :"نه‌كه‌ن ئه‌م چه‌كانه دژی یه‌كدی به‌كاربهێنن.....".\nرووداوه‌كانی ناو ئه‌و رۆمانه به‌به‌راورد به‌ڕۆمانی هه‌یئه كه‌مترن و به‌خێرایش تێپه‌ڕنابن. به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌ویش له‌و رۆمانه‌دا ئازاره‌كانی دووچاری چیڕۆكخوێن ده‌بن له‌لایه‌ن ئه‌شكه‌نجه‌ده‌ران نین به‌لكو له‌لایه‌ن سرووشته. له‌لایه‌كی دیكه‌وه له‌وه‌یاندا چیڕۆكخوێن وه‌ك له‌رۆمانی هه‌یئه، به‌رپرس و فه‌رمانده‌رنییه، به‌لكو كه‌سانی دیكه‌ی وه‌ك (ئه‌نوه‌ر و شێخ سه‌دیق و خه‌سره‌و) ئه‌و رۆڵه‌یان گێڕاوه. له‌زۆر شوێنیش چیڕۆكخوێن وه‌ك كه‌سی ئاسایی شارنشینی، نه‌شاره‌زایی خۆی نیشانداوه، چونكه به‌لای ئه‌و باره‌كان و ژینگه‌كان نوێن، ئه‌و كوڕی شاره نه‌ك چیا. هه‌ڵكشان و داكشانیش له‌و شرووشه سه‌خته، ئه‌زموون و پشوو درێژی ده‌وێت.\nرۆمانی كاروانی چه‌ك\nئه‌وه‌شیان ته‌واوكه‌ری رۆمانی پێشووه. له 33 به‌شی كورت پێكهاتووه كه هاوشێوه‌ی ئه‌وانه‌ی دی به‌ژماره ریزبه‌ند كراوه. رووداوه‌كانی له‌سێگۆشه‌ی سنووره ده‌ستپێده‌كات كه له‌وێدا پێشمه‌رگه‌كان گروپ گروپ چه‌كاكان ده‌گوازنه‌وه. ئه‌و جاره‌یان ژماره‌ی پێشمه‌رگه‌كانی گروپی چیڕۆكخوێن له‌په‌نجا كه‌س زیاتر ده‌بێت. بێگومان له‌و گه‌شته‌شدا كه به‌نهێنی و له‌سه‌ختی وه‌رزی ساڵدا رێگا ده‌بڕن، ناخۆشی زۆر ده‌بینن. سه‌ره‌تا له‌دۆڵی گاده‌ر له‌گه‌ڵ چه‌می گاده‌ر رێ ده‌كه‌ن كه له‌و دۆڵه بیست و پێنج دۆڵی سه‌خت و پێچاوپێچ ده‌بڕن. شه‌وێك كه به‌ناچاری بۆ حه‌سانه‌وه لاده‌ده‌ن، له‌لاپه‌ره 352 وه‌ها وه‌سفی حاڵه‌كه‌ی كردووه (هه‌موو بێده‌نگ بووین، سه‌رمای نێو دۆڵه‌كه‌ش تا ده‌هات زیاتر ده‌رزیژه‌نی جه‌سته‌ی ده‌كردین، به ئاستێك كه هه‌موو هه‌ڵده‌له‌رزین، چونكه هیچ په‌ناو پاسارێكی گونجاوی لێ نه‌بوو كه خۆمانی له‌پاڵدا حه‌شار ده‌ین). بێگومان له‌به‌ر سه‌رما ئه‌و شه‌وه خه‌ویان لێنه‌ده‌كه‌وت. له‌لاپه‌ڕه 354 درێژه‌ی به‌و باره داوه (ئه‌و شه‌وه سه‌رما به ئاستێك بوو كه مۆڵه‌تی ڕازانی به كه‌س نه‌ده‌دا، هه‌موو هه‌ڵده‌له‌رزین، بۆیه چۆقه چۆقی ددانمان له هه‌موو لایه‌كه‌وه به ئاسانی ده‌بیسترا، ئه‌وه‌ش ته‌نیا ده‌نگێك بوو، جگه له هاژه‌ی ئاوی دۆڵه‌كه - كه تا ده‌هات بڵندتر ده‌بوو- هیچی دیكه هێمنی ئه‌و شه‌وه تاریك و نوته‌كه‌ی نه‌ده‌شڵه‌قاند)... (ئه‌گه‌رچی هه‌موو برسی و شه‌كه‌ت و بێ حاڵ بووین، به‌ڵام به وره بووین، چونكه چه‌ك و پێداویستییه‌كانی جه‌نگمان بۆ ناوچه‌كانی خۆمان ده‌گواسته‌وه، كه ئه‌وه‌ش ورزه و گوڕوتینێكی به‌هێزی بۆ به‌رده‌وامبوون پێده‌داین).\nدواتر ره‌وته‌كه داخیلی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان ده‌بێت. ئینجا به‌قاچاغ خۆیان و باره‌كه‌یان به‌تراكتۆر و لۆری ده‌گوازرێنه‌وه نێوان سه‌رده‌شت و خانێ، تاكو له‌وێدا جارێكی دیكه به‌وڵاخ بۆ دیوی باشوور بێن. دوای بڕینی گوندی نۆكانی دوا ئاوه‌دانی سنووری رۆژهه‌ڵات، جارێكی دیكه رێگه‌یان سه‌خت ده‌بێت. له‌لاپه‌ڕه 369 له‌و باره‌وه نووسیویه‌تی (تا ملمان ده‌نا هه‌ر شاخی سه‌ختتر ده‌هاته ڕیگه‌مان، بۆیه وڵاخه‌كانیش كه باره‌كانیان یه‌كجار قورس بوون، ئاو له جه‌سته‌یان ده‌تكا، ئه‌وانیش به ئه‌زیه‌ت ڕه‌وتی سه‌ره‌و ژووریان ده‌كرد). به‌ڵام به‌ر له‌وه‌ی به‌ته‌واوی داخیلی سنوور بن، له‌گه‌ڵ هێزی نه‌یاران (به‌گوته‌ی خۆیان) ده‌سته‌ویه‌خه ده‌بنه‌وه. له‌و ساته‌دا چیڕۆكخوێن ده‌ڵێت ئامۆژگارییه‌كانی كوێخا موزه‌فه‌رم له‌گوێدا ده‌زرینگاوه كه وتبووی : "نه‌كه‌ن ئه‌و چه‌كانه دژی یه‌كتری به‌كاربهێنن". به‌داخه‌وه وا به‌كارهێنرا وه‌ك له‌لاپه‌ڕه‌ی دواتر به‌و جۆره باسی كردووه (یه‌كه‌مین ته‌قه دژی هێزی به‌رامبه‌ر، كه به لای ئێمه به نه‌یاران له قه‌ڵه‌م ده‌دران، كرا). دوای وه‌ستانی ته‌قه، كاروانه‌كه ده‌گاته دێی (شێنی) كه باره‌گای سه‌ركردایه‌تی لێدانرابوو. بۆ رۆژی دواتر به‌ره‌و گوندی هه‌ڵشۆ رێگه ده‌بڕن. ئه‌وسا جارێكی دی رووبه‌ڕووی سه‌ختی سروشت ده‌بنه‌وه. له‌شه‌وێكی سارد و تۆفاناوی و دواتر دابارینی به‌فر. له‌لاپه‌ڕه 374 به‌و جۆره وه‌سفی ئه‌و حاڵه‌ی كردووه (ده‌وروبه‌ر به‌ره‌و تاریكی ده‌چوو، كڵۆی به‌فریش تا ده‌هات ئه‌ستوورترده‌بوو، به‌وپێیه‌ش ولاخه‌كان زۆر به‌ئه‌زیه‌ت ره‌ویان ده‌كرد تا ئاستێك كه وڵاخه‌كان له بێ ڕێگایی و له تاو هیلاكی هه‌موو له جووڵ گه‌وتن، بۆیه هه‌ر چه‌ندمان كرد به‌ره‌و پێشه‌وه نه‌ده‌چوون، بۆیه فه‌رمانمان بۆ هات كه باره‌كان له‌وڵاخه‌كانمان بكه‌ینه‌وه و هه‌ر له‌جێی خۆی به‌جێی بهێلین و خۆمان و وڵاخه‌كانمان هه‌رچۆنێك بێت رزگار بكه‌ین). به‌وه‌ش خۆیان له‌مه‌رگێكی مسۆگه‌ر رزگار كرد. رۆژی دواتر گه‌یشتنه‌وه سه‌ر چیاكه و باره چه‌كه‌كه‌یان هێنا. ئینجا پێشمه‌رگه‌كان دابه‌شده‌كرێن بۆ گروپی بچوكتر. هه‌ر گروپه‌ی به‌شی خۆی له‌و چه‌كه بۆ شوێنی خۆی ده‌بات. گروپه‌كه‌ی چیڕۆكخوێن به‌ره‌و گوندی نووره‌دین رێگه‌یان گرته‌به‌ر. له‌به‌ر بوونی باره‌گانی سه‌ربازی وریایانه به‌لارێدا رۆیشتن تا به‌ره‌و بناری چیای ئاسۆس. ئینجا گونده‌كانی شینكایه‌تی و سێده‌ریان بڕی تا گه‌یشتنه گوندی چۆخماخ. له‌وێدا چیڕۆكخوێن به‌مه‌فره‌زه‌كه‌ی پێشووی ده‌گاته‌وه. له‌وساوه رۆڵی ئه‌نوه‌ر وه‌ك فه‌رمانده ده‌رده‌كه‌وێته‌وه.\nئه‌و گه‌شته‌ی چیڕۆكخوێن له‌هێنانی كاروانی چه‌ك، دوو مانگی خایاند. ئینجا له‌نزیك گوندی خه‌مزه له‌گه‌ڵ جاشه‌كان رووبه‌ڕوو ده‌بنه‌وه. دواتر به‌هاوه‌ڵی (جوتیار)ی ده‌لیلی پێشوو و پێشمه‌رگه‌یه‌كی دیكه كه (هاوڕێ) ی ناوبوو، نهێنییانه به‌ره‌و شاری سلێمانی ده‌چێته‌وه. ئه‌وان به‌مه‌به‌ستی ئه‌نجامدانی چالاكی و ئه‌ویش به‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ركردنی ئاوسانی رووخساری كه به‌هۆی رواوه‌دونانی ئه‌و شه‌وه‌ی گیرابوو و دواتریش لێدانی له‌لایه‌ن ئیستیخباراتی سلێمانی، ئێسكی لووتی شكابوو. له‌وێدا ناتوانرێ به‌نهێنی نه‌شته‌رگه‌ری بۆ بكرێت. هاوكات جووتیار و هاوڕێ له‌مزگه‌وتی دوو ده‌رگا ده‌كه‌ونه كه‌مینی ئیستیخبارات. جووتیار راده‌كات و هاوڕێش به‌زامداری ده‌ستگیرده‌كرێت.\nدوای گه‌ڕانه‌وه‌ی چیڕۆكخوێن بۆ ناو پێشمه‌رگه‌كان، ئه‌نوه‌ر نامه‌ی پێده‌دات بچێته سه‌ركردایه‌تی له نێوزه‌نگ بۆ ئه‌وه‌ی له‌وێدا هه‌وڵی چاره‌سه‌ركردنی بدرێت. ئه‌وسا به‌هۆی راپه‌ڕینه‌كانی ناو ئێران گوزه‌ركردن له‌سه‌ر سنووری رۆژهه‌ڵات ئاسان ببوو. بۆیه له‌ڕێگه‌ی گوندی سیاگوێز ده‌په‌ڕێته‌وه گوندی چه‌مپاراوی دیوی رۆژهه‌ڵات. له‌نێوزه‌نگ نامه‌كه‌ی ئه‌نوه‌ر به‌به‌رپرسی باڵا ده‌دات. ئه‌ویش پێیده‌ڵێت چاوه‌ڕان به تا (م) ده‌گات كه ده‌لیله تاكو له‌گه‌ڵ خۆی به‌ره‌و سوریای به‌رێت. له‌و ماوه‌یه‌ش ئه‌بو زه‌ففاری عه‌ره‌بی كۆمۆنیست ده‌گاته هه‌مان شوێن كه ئه‌ویش ده‌به‌ویست بچێته سوریا. له‌و ماوه‌یه‌دا حكومه‌تی عێراقی هێرش بۆ نێوزه‌نگ ده‌هێنێ. چیڕۆكخوێنیش وه‌ك پێشمه‌رگه به‌شداری رووبه‌ڕووبونه‌وه‌كان ده‌كات.\nله‌و به‌شه‌شدا چیڕۆكخوێن له‌ته‌ك هاوڕێ نزیكه‌كه‌نی (مامۆستا عه‌زیز و شێخ سدیق و ئومێد) وه‌ك كه‌سێكی ئاسایی و نه‌شاره‌زا خۆی نیشانداوه، به‌تایبه‌تیش له‌كاتی باركردنی كاڵاكان و ناسینی شوێن و رێگاكان.\nرۆمانی زیندانی گه‌ڤه‌ڕ\nئه‌وه‌شیان كه له 12 به‌شی به‌ژماره ریزبه‌ندكراو پێكهاتووه. هاوشێوه‌ی رۆمانه‌كانی پێش خۆی ته‌واوكه‌ری رووداوه‌كانه. تێیدا سه‌ره‌تا چیڕۆكخوێن باس له‌به‌سه‌رهاته‌كانی دیكه‌ی ده‌كات، دوای هێرشه سه‌خته‌كه‌ی سوپای عێراقی له‌كانونی یه‌كه‌می ساڵی 1978 بۆ سه‌ر باره‌گاكانی نێوزه‌نگ. دواتر له‌گه‌ڵ ئه‌بو زه‌ففار و رێبه‌ڕێك به‌مه‌به‌ستی گه‌یشتن بۆ خاكی سوریا، به‌قاچاخ سنووری رۆژهه‌ڵاتی كوردستانی ده‌بڕن و گونده‌كانی كانی زه‌رد و وه‌رده و بێوران به‌سه‌رده‌كه‌نه‌وه. به‌هۆی گرتنه‌به‌ری رێگای نهێنێ، هاوشێوه‌ی گه‌شته‌كانی دیكه، سه‌ختی زۆر ده‌چێژی وه‌ك له‌لاپه‌ڕه 476 نووسیویه‌تی (سه‌رمای به‌ره‌به‌یان وه‌ك چزوو ده‌چزا به ده‌م و چاو و ده‌ست و په‌لمان). دواتر ده‌گه‌نه شاری سه‌رده‌شت و له‌وێشدا چیڕۆكخوێن ئاشنامان ده‌كات به‌باری شله‌قاوی ئه‌وسای ئێران كه له‌شوێنه جیاجیاكانی ئه‌و وڵاته خه‌ڵكی له‌دژی رژێمی شا هاتبوونه جۆش. له‌ڕێگادا هاوه‌ڵه عه‌ره‌بییه‌كه كه له‌خوارووی عێراق هاتبوو، به‌رده‌وام سه‌رسامی خۆی به‌جوانی سرووشتی كوردستان ده‌رده‌بڕێ، وه‌ك له‌لاپه‌ڕه 473 ده‌ڵێت: "تێستا ده‌زانم بۆ ئه‌وه‌نده كوردستانتان خۆشده‌وێت". دواتر ده‌گه‌نه شاری مه‌هاباد. ئه‌وێش هاتبووه جۆش. له‌وێدا رێبه‌ر به‌قاچاخ به‌ره‌و شاری شنۆیان ده‌به‌ن. ئیتر وه‌ك تۆڕێكی تۆكمه، چاوساغه‌كان یه‌ك ته‌سلیمی یه‌كیان ده‌كه‌ن تا ده‌گه‌نه گوندی زێوێی سه‌رسنوور. له‌وێدا (م) ی ده‌لیل چاوه‌ڕوانیان ده‌كات. كاتێكیش ده‌یانه‌وێت به‌سه‌ر سنوور هه‌ڵگه‌ڕێن خه‌ڵكی دیكه‌ش بۆ یارمه‌تیدان و ئاسانكاری له‌گه‌ڵیان رێگه ده‌بڕن، یه‌كێك له‌وانه (ھ) ی ناوه كه به‌فرشكێنی رێگا بوو. له‌ڕۆژێكی یه‌كجار سه‌خت و كڕێوه و به‌فر، به‌وپه‌ڕی زه‌حمه‌ت هه‌وڵی هه‌ڵزنان ده‌ده‌ن. له‌و شوێنه‌شدا ناخۆشی زۆریان تووش ده‌بێت، وه‌ك له‌لاپه‌ڕه 500 وه‌سفی كردووه (گه‌رده‌لوول به‌فره‌كه چه‌ند جارێك لوولی داین و تێكرا سه‌روچاوی هاوه‌ڵه‌كه‌می پڕ ده‌كرده‌وه). له‌لاپه‌ره‌ی دواتریش (هه‌موو سه‌رسام ئه‌بڵه‌ق تێیان ده‌ڕوانیم، له‌وه ده‌چوو چاوه‌ڕێی من بن پێشنیارێك بكه‌م كه (ھ) وتی : با بگه‌ڕێینه‌وه! گه‌ر نا هه‌موو ده‌مرین). ئه‌وسا چه‌ندان كاتژمێر به‌قه‌د چیاكه هه‌ڵزنابوون، عه‌ره‌به‌كه ته‌واو شه‌كه‌ت ببوو و نه‌یتوانی به‌رده‌وامبێت، بۆیه چیڕۆكخوێن بڕیارده‌دات به‌ته‌نیا له‌گه‌ڵ (م) به‌رده‌وامبێت و ئه‌وانی دیكه‌ش ده‌گه‌ڕێنه‌وه گوند. له‌لاپه‌ره 502 وه‌ها باسی باری دواتری كردووه (كه له‌وان جیابووینه‌وه ورد ورد به شاخه‌كه‌دا هه‌ڵده‌زناین، ئه‌مجاره‌یان ڕه‌وتمان گه‌لێ سه‌ختتر بوو، زریانی به‌فر له‌گه‌ڵ هه‌ر سه‌ركه‌وتنێكماندا به‌هێزتر ده‌بوو، جاری وا هه‌بوو چه‌ند مه‌ترێ ده‌یگێڕاینه‌وه دواوه). له‌لاپه‌ره‌ی دواتریش به‌و جۆره به‌رده‌وامبووه (به‌رچاوم تاریك بوو، هیچم به باشی بۆ به‌دی نه‌ده‌كرا، یه‌ك دوو جار سه‌رم دای به به‌فره‌كه‌ی به‌رده‌ممدا و خه‌ریك بوو خه‌وی یه‌كجاره‌كیم لێ بخا)\nدواتر له‌سه‌ر چیاكه به‌ره‌و دیوی باكووری كوردستان داده‌گه‌ڕێن تا ده‌گه‌نه گوندی گه‌لیشم. دواتر به‌ره‌و گوندی گارێ و ئینجا بۆ شارۆچكه‌ی شه‌مزینان. كاتێك له‌وێش به‌ره‌و شاری گه‌ڤه‌ڕ به‌ڕێ ده‌كه‌ون بێگومان به‌قاچاخی و دوور له‌چاوی جه‌ندرمه‌ی توركی، له‌ڕێگه ئاسووده‌نابن، هه‌رچه‌نده به‌ئوتۆمبیلیش بوون. دڵنیاشكرابوون جه‌ندرمه خه‌ڵكی مه‌ده‌نی راناگرێت، كه‌چی به‌ر له‌وه‌ی بگه‌نه شاری گه‌ڤه‌ڕ، ده‌كه‌ونه بۆسه‌یه‌كی تایبه‌ت كه كۆمه‌ڵێكی زۆری سه‌ربازی كۆماندۆ بۆیان وه‌ستابوون. هه‌ر كه ده‌یانگرن ئازاریان ده‌ده‌ن و كۆتیان ده‌كه‌نه ده‌ست. ئه‌وسا چیڕۆكخوێن له‌ترسی ئه‌وه‌ی نه‌وه‌ك به‌عێراقی بناسرێت و به‌عێراقی بسپێرنه‌وه، خۆی به‌سوری ده‌ناسێنێت، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كۆنه پاساپۆرتێكی عێراقی و كۆمه‌ڵێك نامه‌ی لێده‌گیرێت كه له‌ناو ئوتومبیله‌كه شاردبوویه‌وه، به‌ره‌و سه‌ربازگه گه‌وره‌كه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و شاره‌ی ده‌به‌ن. له‌وێدا لێپرسینه‌وه‌ی جۆراوجۆری له‌گه‌ڵ ده‌كرێت كه له‌ناویاندا سه‌ركۆنه‌ی كوردبوون و شۆڕشه‌كه‌ی ده‌كه‌ن، به‌ڵام ئه‌و ئازایانه ده‌وه‌ستێت. ته‌نانه‌ت رۆژێك كه كۆمه‌ڵێك میت به‌یاوه‌ری وه‌رگێڕێك لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن و پرسیار له‌باره‌ی كورد و شۆڕشی باشووری لێده‌كه‌ن، ئه‌و وه‌ك كه‌سێكی ژیر و لێزان وه‌ڵامیان ده‌داته‌وه. بۆ ره‌وایه‌تیدان به‌شۆڕش و گیانی شۆڕشگێڕیش لای كورد و زلهێزی حكومه‌تی به‌عسیش، نموونه به‌ڤێتنامییه‌كان ده‌هێنێته‌وه كه چۆن له‌ناوچه‌كه‌یان ئه‌مه‌ریكیه‌كانیان تووشی سه‌رشۆڕی و ده‌رپه‌ڕاندن كرد.\nچیڕۆكخوێن به‌پێچه‌وانه‌ی زیندانی هه‌یئه، له‌ناو ئه‌و زیندانه ئاماژه به‌وه ناكات ئازاری جه‌سته‌یی درابێت. ته‌نیا ئه‌وه نه‌بێت كه‌له‌پچه‌ی له‌ده‌ستده‌كرا و له‌شۆڤاجیش ده‌به‌ستراوه. كاتێكش سه‌رنج ده‌دات شه‌وانه بۆ ماوه‌ی چه‌ندان كاتژمێر كاره‌بای سه‌ربازگه‌كه ده‌كوژێته‌وه، شه‌وێك به‌لێزانی خۆی توانی كه‌له‌پچه‌كه‌ی ده‌ستی بكاته‌وه تاكو رابكات، به‌ڵام كه ده‌گاته راستی ده‌رگا ده‌بینێ پاسه‌وانی لێیه و ده‌ره‌وه‌ش یه‌كپارچه به‌فره، بۆیه ئه‌و كاره‌ی به‌دروست نه‌زانی. رۆژی دواتر به‌ره‌و دادگه‌ی مه‌ده‌نی شاری ده‌به‌ن. له‌وێشدا دادوه‌ر له‌ڕێگه‌ی وه‌رگێڕ گوێی لێده‌گرێت و بڕیاری 15 رۆژ زیندانی بۆ ده‌دات.\nئه‌و ماوه‌یه له‌زیندانی گه‌ڤه‌ڕ، زیندانییه‌كان و ته‌نانه‌ت به‌رپرسی زیندانییه‌كانیش رێزی ده‌گرن. له‌رۆژانی دیاریكراوی سه‌ردانیكردنی زیندانییه‌كان، ئاماژه به‌وه ده‌كات رۆژێك دۆستێكی سه‌ردانی ده‌كات. ناوی ناهێنێ، به‌ڵام به‌پیاوێكی پروپوچ و بێكه‌لك ئاماژه‌ی بۆ كردووه. داوای لێده‌كات له‌كاتی سه‌دارنیكردنه‌وه‌ی ته‌نیا قوفڵێكی بۆ بهێنێ تاكو به‌هۆیه‌وه پلانی راكردنی به‌جێبگه‌یه‌نێ، به‌ڵام ئه‌و كه‌سه نایه‌ته‌وه لای. دواتر چیڕۆكخوێن بیر له‌كوشتنی زیندانه‌وانه‌كه ده‌كات كه ئه‌ویان به‌متمانه‌وه شه‌وانه بانگی ده‌كاته لای خۆی له‌ژووره‌كه‌ی تاكو یاری تاوڵه‌ی له‌گه‌ڵ بكات. له‌و كاته‌ی چیڕۆكخوێن ده‌یه‌وێت زیندانه‌وانه‌كه بخنكێنێ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ رابكات، ویژدانی رێگای لێده‌گرێت و ده‌ستی ناچێته ئه‌و تاوانه.\nدوای ته‌واوبوونی ماوه‌كه به‌ره‌و دادگه‌ی ده‌به‌وه. له‌لاپه‌ڕه 579 به‌و جۆره وه‌سفی ئه‌و ساته‌ی كردووه (هه‌ستم به سه‌رمایه‌كی بێ ئه‌ندازه ده‌كرد، نازانم هی نیگه‌رانیم بوو له داهاتوو، یا ترسی دادگا و بڕیاری نادیاری، یان هه‌ر خۆی ساڵۆنه‌كه ساردبوو). له‌وێدا بڕیاردرا ته‌سلیمی عێراق بكرێته‌وه چونكه تاوانه‌كه‌ی ته‌نیا ئه‌وه‌یه به‌بێ ڤیزا هاتۆته خاكی توركیا. به‌و بڕیاره به‌ڕووكه‌ش ئه‌وپه‌ڕی چاكه‌ی له‌گه‌ڵ كراوه، به‌ڵام گه‌ڕانه‌وه بۆ عێراق واتا گه‌ڕانه‌وه بۆ چه‌قی كێشه‌كان، گه‌ڕانه‌وه بۆ به‌رده‌می سێداره. له‌شاری گه‌ڤه‌ڕ عه‌ریفێك و دوو سه‌رباز به‌ره‌و سلۆپی ده‌به‌ن، له‌ڕێگه به‌شاره‌كانی وان و سلیڤان و دیاربه‌كر و ماردین ره‌تده‌بن تاده‌گه‌نه جه‌زیره. له‌و ماوه‌یه چیڕۆكخوێن چه‌ندان جار هه‌وڵی راكردن ده‌دات تا له‌جه‌زیزه ده‌توانێ لێیان رابكات، به‌ڵام ئه‌وان ده‌یگرنه‌وه و ئه‌ویش به‌رده‌وام ده‌بێت له‌ملنه‌دان و بوارنه‌دان به كه‌له‌پچه‌كردنی هه‌ردوو ده‌ستی، تا خه‌ڵكی به‌ده‌وریان كۆده‌بنه‌وه، له‌لاپه‌ڕه 595 ئاماژه به‌وه كراوه یه‌كێك له‌ناو خه‌ڵكه‌كه پرسیار ده‌كات : "بۆ ده‌یگرن". ئه‌ویش پڕ به‌ده‌م هاوار ده‌كات : "پێشمه‌رگه‌م!". به‌وه خه‌ڵكه‌كه ده‌خروشێن. بۆ ئه‌وه‌ی زیاتریش سۆزی ئه‌وان به‌ده‌ستبهێنێ هاوار ده‌كات : "پێشمه‌رگه‌م... پێشمه‌رگه‌ی بارزانی".\nدوای ئه‌وه‌ی توانی له‌ده‌ست عه‌ریف و سه‌ربازه‌كان رابكات، كرێكارێك فریای ده‌كه‌وێت. ئه‌ویش كۆمه‌ڵێك كه‌سی بۆ په‌یدا ده‌كات و یارمه‌تی ده‌ده‌ن تا كه‌له‌پچه‌كه‌ی بۆ ده‌پسێنن و دواتریش ده‌یگه‌یه‌ننه شاری نه‌سیبینی به‌رامبه‌ر به‌قامیشلی. به‌هۆی پێدانی به‌رتیلیش به‌پاسه‌وانه‌كانی سه‌ر سنوور، چیڕۆكخوێن ده‌توانێت سیم ببڕێت و ئاودیوی رۆژئاوا بێت. به‌و جۆره كۆتایی به‌ڕووداوه‌كانی رۆمانه‌كان هێناوه (به ته‌نیا، قاچاخ، هه‌ڵاتوو، بێ پاره، بی پاسه‌پۆرت و نه‌شاره‌زا به‌ره‌و پارچه‌یه‌كی تری كوردستان ملم نا).\nچه‌ند ورده سه‌رنجێك:\n* ئه‌و به‌رهه‌مه به‌شێوه‌یه‌كی باش پێداچوونه‌وه‌ی زمانه‌وانی بۆ كراوه و زۆر به‌زحمه‌ت هه‌ڵه‌ی چاپی تێدا ده‌بینرێ، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ندێك وشه‌ی تێدا به‌كارهێنراوه مایه‌ی سه‌رنجن، له‌وانه:\n1- له زۆر شوێنی رۆمانی هه‌یئه وشه‌ی (به‌ند) یان (به‌نده‌كان) له‌شوێن وشه‌ی (به‌ندی) و (به‌ندییه‌كان) به‌كارهێنراوه.\n2- له‌ڕۆمانی سێگۆشه‌ی سنوور دوو جار وشه‌ی سمیرنۆڤ و له‌ڕۆمانی كاروانی چه‌كیش جارێك وشه‌ی سمیرنۆف نووسراوه، مه‌به‌ست لێی چه‌كی (سیمنۆڤ Simonov) ـه.\n* له‌لاپه‌ره‌كانی 185 و 198 ی ڕۆمانی سێگۆشه‌ی سنوور، دوو جار به‌یه‌ك شێوه وه‌سفی دێی چینگیان كراوه.\n* چیڕۆكخوێن له‌ڕۆمانه‌كانیدا جۆراوجۆرانه مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ناوی كه‌سه‌كان كردووه. له‌پێشه‌وه‌یاندا ناوی راسته‌قینه‌ی خۆی به‌كارنه‌هێناوه. ناوی هه‌ندێك له‌كه‌سه‌كانیشی ته‌نیا به‌ناوی خۆیان هێناوه، بۆیه ناسینیان ئاسان نییه. هاوكات له‌ڕۆمانی سێگۆشه‌ی سنوور ناوی كه‌سانێكی به‌ته‌واوی هێناوه، له‌وانه (مولازم عومه‌ر و عوسمانی قادر منه‌وه‌ر) كه‌به‌لای خوێنه‌ر ئه‌وانه ناسراون. كه‌سایه‌تی وه‌هاش هه‌یه ناوی نه‌هێناون ته‌نیا ئاماژه‌ی به‌پله‌یان داوه. بۆ نموونه له‌ڕۆمانی كاروانی چه‌ك، وه‌سفی شێوه و لێهاتوویی كه‌سی فه‌رمانده و قسه‌ڕۆیشتووی ناو كاروانه‌كه‌ی كردووه. به‌هه‌مان شێوه له‌سه‌ركردایه‌تی نێوزه‌نگیش ئاماژه‌ی به به‌رپرسی باڵا داوه و ناوی نه‌هێناوه. له‌دوا رۆمانیشدا پیته‌كانی (م) و (ھ) بۆ ناوی دوو كه‌س به‌كارهێناوه.\n* هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌ڕۆمانی هه‌یئه سزای به‌ندییه‌كان ده‌ده‌ن و رووی ره‌شی سته‌مكارانیان به‌رجه‌سته‌كردووه، عه‌ره‌ب و كوردی نه‌زانبوون. هه‌موو فه‌رمانه‌كانیشیان به‌زمانی عه‌ره‌بی بوو، به‌ڵام نووسه‌ر بۆ هیچیان ئاماژه‌ی به‌وه نه‌كردووه ئه‌وان به‌عه‌ره‌بی قسه‌یان كردووه. ته‌نیا له دوو شوێنی ئه‌و رۆمانه نه‌بێت باسی قسه‌كردن به‌عه‌ره‌بی كراوه، یه‌كێكیان له‌كاتی گێڕانه‌وه‌ی قسه‌ی غازی و ئه‌وی دیكه‌ش له‌كاتی گیرانی حه‌مه ته‌های پێشمه‌رگه. به‌ڵام له‌ڕۆمانی زیندانی گه‌ڤه‌ڕ ئاماژه به‌بوونی وه‌رگێڕ كراوه.\n* له‌هه‌موو ئه‌و شار و ئاواییانه‌ی كوردستان كه چیڕۆكخوێن و پێشمه‌رگه‌كانی دیكه روویان تێكردوون، ئاماژه به‌وه دراوه خه‌ڵكی به‌گه‌رمی میواندارییان كردوون و داڵده‌یان داون و چاوساغیشیان بۆ كردوون.