قڕکردن لە بێدەنگییدا… ١ – کوردی – RojNews.News\nلە ٢٨ ساڵدا تورکیا سەدان هاوڵاتی شەهید کردووە\n06/08/2020 - 7:50:33 am\nبەشێک لە کۆمەڵکوژییەکانی دەوڵەتی تورک\nلە ٢٨ ساڵی ڕابردوودا دەوڵەتی داگیرکەری تورک سەدان هاوڵاتی مەدەنی باشوری کوردستانی شەهیدکردووە و سەدان هاوڵاتی دیکەشی بریندارکردووە، بەڵام تا ئێستا نە لەڕووی سیاسیی و نە لەڕووی یاساییەوە هیچ هەنگاوێک دژ بەو داگیرکارییانە نەنراوە، هەربۆیە کۆمەڵکوژییەکان درێژەیان هەیە.\nهێرشە داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک لە ناوچەی هەفتانین، جارێکی دیکە پرسی زیانە گیانییەکان و تێکدانی ژینگە و سروشتی کوردستانی بەهۆی هێرشەکانی سوپای تورکەوە کردەوە ڕۆژەڤ، هێرشەکانی تورکیا لە ٣٧ ساڵی ڕابردوودا زیانێکی زۆری گیانیی و مادییان لە باشوری کوردستان داوە بە تایبەت لە ٢٨ ساڵی ڕابردوودا، هەندێک لە دەزگا ڕاگەیاندنەکانی هەرێمی کوردستانیش بانگەشەی ئەوە دەکەن کە لە هێرشەکانی هەفتانیندا سەدان گوند چۆڵکراون، بەشێوەیەک ئەو هێرشانە پیشان دەدەن وەک بڵێی پێشتر نە بایان دیوە و نە باران.\nلەم ڕاپۆرتەدا ئەنجامی چاوخشاندنەوەیەک بە زیانە گیانییەکان و چۆڵبوونی گوندەکان و زیانە ماددییەکانی هێرشەکانی دەوڵەتی تورک لە ٢٨ ساڵی ڕابردوودا بۆ سەر باشوری کوردستان دەخەینە بەردیدی ئێوە.\nمێژووی یەکەم هێرشی دەوڵەتی تورک بۆ سەر باشوری کوردستان دەگەڕێتەوە بۆ ئایاری ١٩٨٣، لەو ساڵەوە تا ئێستا دووکەڵی بۆمبی تورکیا لە خاکی باشوری کوردستان نەبڕاوە.\nهەتا ساڵی ٢٠٠٨ دەوڵەتی تورک ٢٦ جار هێرشی گەورەی کردووەتە سەر باشوری کوردستان، سەدان هەزار سەرباز و هەزاران جاش بە دەیان هەزار فڕۆکە و هێلیکۆپتەر و تانک و تۆپ و جۆرەها چەکی قورسەوە بەشدارییان لەو هێرشانەدا کردووە.\nبە قوڵایی ٤٠ کیلۆمەتر، هێزی سوپای تورک هاتوونەتە خاکی باشوری کوردستان، ئەوەش بەپێی ڕاپۆرتی وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان، جگە لە دامەزراندنی ٣٨ بنکە و بارەگای سەربازیی و هەواڵگریی و بنکەی ئاسمانیی، ڕۆژانە بەشێکی هێرشەکانیشیان لەو بنکە و بارەگا سەربازییانەوە ئەنجام دەدەن.\nبەپێی ئاماری ساڵی ٢٠١٩ی وەزارەتی پێشمەرگە، لە مانگی ١ی ساڵی ٢٠١٥ تاوەکو کۆتایی ساڵی ٢٠١٨ سوپای تورک ٣٩٧ جار بە فڕۆکە و ٤٢٥ جار بە تۆپبارانکردن هێرشی بۆ سەر سنوورەکانی هەرێمی کوردستان ئەنجامداوە.\nجەبار یاوەر، ئەمینداری گشتیی وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستانیش پێشتر ئەوەی ڕاگەیاند، کە تەنها لەماوەی پێنج مانگی یەکەمی ٢٠٢٠دا، ١٣٥ هێرش لەلایەن دەوڵەتی تورک و ٢ هێرشیش لەلایەن دەوڵەتی ئێرانەوە بۆ سەر ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان ئەنجامدراون.\nهەمیشە قەرەوڵی چەکەکانی تورک لەسەر ناوچە مەدەنیی نیشینەکان بووە، بەپێی ئەو ئامارەی وەزارەتی پێشمەرگە، لەو هێرشانەدا ٢٨٨ گوند بۆردوومان و تۆپباران کراون و جگە لە زیانە ماددیی و ژینگەییەکان، زیانی زۆری گیانییشی بە هاوڵاتیانی مەدەنیی گەیاندووە.\nبەپێی ڕاپۆرتی ئەو لیژنانەی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان ڕایسپاردن، بۆ بەدواداچوونکردن لەسەر دۆخی ناوچە سنوورییەکان، لە ساڵی ١٩٩٢ەوە تا ئێستا زیاتر لە ١٠٠ هاوڵاتیی مەدەنیی باشوری کوردستان لە ئەنجامی هێرشە داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورکدا شەهیدبوون.\nلەو ڕاپۆرتەدا کە لە مانگی تەمموزی ٢٠٢٠دا ئامادەکراوە و ڕادەستی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان کراوە، ئەوەش خراوەتەڕوو کە بە دەیان هاوڵاتیی مەدەنیی بەهۆی ئەو هێرشانەوە برینداربوون.\nبەپێی ئاماری وەزارەتی پێشمەرگەش، لە ساڵانی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ و ٢٠١٩دا ١٦٥ هاوڵاتی مەدەنیی باشوری کوردستان بەهۆی بۆردوومان و تۆپبارانەکانی دەوڵەتی تورکەوە شەهید و برینداربوون.\nهاوکات بەپێی ئاماری ڕێکخراوی سی پی تی نێودەوڵەتی، کە ڕێکخراوێکی تایبەتە بە مافی مرۆڤ و کار لەسەر کاریگەرییەکانی هێرشەکانی دەوڵەتی تورک دەکات لە هەرێمی کوردستان، تەنها لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٥ تا ٢٠١٨، ٨٥ هاوڵاتی مەدەنیی شەهیدبوون و ٩٥ هاوڵاتی دیکەش برینداربوون.\nدیارترین ئەو کۆمەڵکوژییانەشی تا ئێستا دەوڵەتی تورک لە باشوری کوردستان ئەنجامیداون، بریتین لە: کەندەکۆڵ ٢٠٠٠، کورتەک ٢٠١١، زارگەلی ٢٠١٥، شیلادزێ ٢٠١٩، کورتەک ٢٠١٩، شیلادزێ ٢٠٢٠، بۆتێ.\nلیژنەکانی پەرلەمانی هەرێمی کوردستانیش لە ڕاپۆرتەکیاندا کۆمەڵێک ڕاسپاردەیان پێشکەشکردووە، پەیوەست بە زیانە گیانیی و ماددییەکان داوایان کردووە قەرەبووی زیانلێکەوتووان بکرێتەوە و شەهیدەکانیش لەلایەن وەزارەتی شەهیدان و ئەنفالکراوانەوە وەک شەهید بناسێندرێن و ئیمتیازاتیان بۆ دابینبکرێت.\nلێکۆڵینەوەی ورد لەسەر ئاماری زیانە گیانییەکان نەکراوە\nئەگەر بگەڕێینەوە بۆ ئامارەکانی سەرەوەش، هەتا ئێستا لێکۆڵینەوەی ورد و بەرفراوان لەسەر ئاماری زیانە گیانییەکانی هێرشەکانی دەوڵەتی تورک نەکراوە، بەکورتی لە ١٩٨٣ەوە هێرشەکانی دەوڵەتی تورک دەستیپێکردووە و هەتا ساڵی ٢٠٠٨، ٢٦ هێرشی گەورەی کردووەتە سەر باشوری کوردستان و کۆمەڵکوژیی گەورەی لێکەوتووەتەوە، بەڵام بەوردیی تۆمار نەکراون.\nبۆ نموونە بەپێی ڕاپۆرتی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان، تەنها لە سنووری شارۆچکەی زاخۆ لە ساڵی ١٩٩٢ەوە تا ئێستا زیاتر لە ٥٠ کەس شەهیدبوون و دەیان کەسی دیکەش برینداربوون.\nهەروەها ساڵی ٢٠٠٠ لە هێرشی دەوڵەتی تورکدا لە ناوچەی کەندەکۆڵی سنووری برادۆست زیاتر لە ٤٠ کەس شەهیدبوون و دەیان کەسی دیکەش برینداربوون.\nهەروەها لە کۆمەڵکوژییەکانی کورتەک و زارگەلیی کە دەوڵەتی تورک لە ساڵانی ٢٠١١ و ٢٠١٥ ئەنجامیدا، ٧ کەس لە کورتەک و ٨ کەسیش لە زارگەلیی شەهیدبوون، کە بەگشتیی ١٥ شەهید و ژمارەیەک برینداری لێکەوتەوە.\nتەنها ئەو چەند نموونەیەش ئەوە نیشان دەدەن کە ژمارەی شەهیدانی کۆمەڵکوژییەکان زۆر زیاترە لە ١٠٠ شەهید و سەدان هاوڵاتی لە لایەن دەوڵەتی تورکەوە شەهید کراون بەڵام تۆمارنەکراون.\nئەگەریش بگەڕێینەوە بۆ قسەی دانیشتووانی ناوچە سنوورییەکان، ئەوانیش دەڵێن کە ژمارەی شەهید و بریندارەکانی هێرشەکانی دەوڵەتی تورک زۆر لەوە زیاترە کە خراوەتەڕوو.\nمحەمەد ئەمین، کەسوکاری شەهیدانی کۆمەڵکوژیی زارگەلییە لە سنووری شارەدێی قەسرێ و پێنج کەسی لەو کۆمەڵکوژییەدا شەهیدبووە، ئەو بۆ ڕۆژنیوز دەڵێت: ئامانجی تورکیا لە هێرشەکانی لەناوبردنی خەڵکی مەدەنییە، کە چەندین ساڵە دەیانکاتە ئامانج و کۆمەڵکوژیان دەکات، ژمارەشیان زۆر لەوە زیاترە کە باس دەکرێت.\nدەشڵێت: ئێمە چەندین جار داوامان لە پەرلەمان و حکومەتی هەرێمی کوردستان و دادگاکانی عێراقیش کردووە کە کار لەسەر ئەم هێرشانە و ئەم بۆردوومانانە بکرێت، بەڵام تا ئێستا سکاڵا و داواکارییەکانمان ڕاگیراون و کاریان لەسەر ناکرێت.\nهیچ هەنگاوێکی یاسایی نەنراوە\n٣٧ ساڵە ئەو هێرشانە بەرۆکی هەرێمی کوردستانیان بەرنەداوە، بەڵام هەتا ئێستا هیچ هەوڵێکی یاسایی لەسەر شەهید و بریندارکردنی هاوڵاتیانی مەدەنیی نەدراوە لە ڕێگای تۆمارکردنی سکاڵاوە.\nبەکر شێخ سەلام، پارێزەر و یاساناس خۆی لەگەڵ ژمارەیەک پارێزەری دیکەدا، کەیسی قوربانیانی داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورکیان گەیاندووەتە دادگای پەرلەمانی ئەوروپا، ئەو باس لەو هەنگاوە یاساییانە دەکات، کە کەسوکاری قوربانییەکان دەتوانن بیگرنەبەر.\nبەکر شێخ سەلام بۆ ڕۆژنیوز، دەڵێت: کەسوکاری قوربانیان دەتوانن سکاڵای یاسایی لە دادگاکانی عێراق تۆمار بکەن و لەژێر ڕۆشنایی ئەو سکاڵایەشدا، ئەرکی وەزارەتی دەرەوەی عێراقە کە باڵیۆزی تورکیا لە عێراق بانگهێشت بکات و یاداشتی ناڕەزایەتیی پێشکەش بکات، هەروەها ئەرکی حکومەتەکانی عێراق و هەرێمی کوردستانیشە کە قەرەبووی ماددیی و مەعنەوی زیانلێکەوتووان بکەنەوە.\nباسی لە هەوڵەکانیشیان کرد بۆ گەیاندنی ئەو کەیسە بە دادگای ئەوروپا و وتی: ئێمە بەشێکی زۆری کەیسەکانمان کۆکردووەتەوە و لەهەوڵداین بۆ ئەوەی بیگەیەنینە دادگای ئەوروپا، ئێمە لەوێ بەڵگەکان دەخەینەڕوو و کاری لەسەر دەکەن، هەرکاتێک سەلمێندرا کەوا تورکیا خەڵکی مەدەنیی کردووەتە قوربانیی، ئەوکات تورکیا ناچار بە قەرەبووکردنەوەی ماددیی و مەعنەویی دەکرێت، هەروەها دیوێکی سیاسییش وەردەگرێت و تورکیا بە کوشتنی خەڵکی مەدەنیی تاوانبار دەکرێت.


بەرپرسێكی تەندروستی هەولێر لەبارەی بڵاوبوونەوەی پەتایەك هۆشداری دەدات و داوا دەكات هاوڵاتیان خۆیانی لێ بپارێزن و كەسی تووشبوو بۆ ماوەی سێ ڕۆژ پشوو بدات.\nئەمڕۆ یەكشەم 17ـی ئادار، فاخر كرمانجی بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی تەندروستی هەولێر بە "وشە"ـی ڕاگەیاند، بڵاوبوونەوەی كۆخە و هەڵامەت ڤایرۆسێكی وەرزییە و پێویستە هاووڵاتییان تەنیا خۆیانی لێ بپارێزن، لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لەم كاتەی ساڵ ئەو ڤایرۆسە بڵاو دەبێتەوە.\nبەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی تەندروستی هەولێر گوتی، ئەو ڤایرۆسە تەنیا پێویستە كەسی تووشبوو پشوو بدات بۆ ماوەی سێ ڕۆژ و لەكاتی پشمین كلێنس بەكار بهێنێت و ئاگەدار بێت تا بۆ دەوروبەرەكەی بڵاو نەبێـتەوە، ئەمەیش وادەكات زووتر كۆنتڕۆڵ بكرێت.\nلەبارەی ئەوەی كەسی تووشبوو پێویستی بە مانەوە لە نەخۆخشانە هەیە، ئەو گوتی، لە ئەوروپا بەهۆی كەشوهەواكەیان زیاتر پێویست دەكات لە نەخۆشخانە بمێنێتەوە، بەڵام لە هەرێمی كوردستان پێویست ناكات دوای چارەسەری سەرەتایی لای پزیشك دەتوانێت بچێتەوە ماڵەوە.\nماوەی چەند ڕۆژێكە هەڵامەت لەناو هاووڵاتییان بڵاو بووەتەوە و ئەوەیش وایكردووە خەڵێكی زۆر دووچاری بن و سەردانی نەخۆشخانەكان بكەن.\nپێویستە میوە هاوینەییەكان بخورێت


جۆرج بوشی باوک و جۆرج دەبلیو بوشی کوڕ\nئۆفیسی لێکۆڵینەوەی پۆلیسی فیدراڵی-FBI رایگەیاندووە، پلانێکی تیرۆرکردنی جۆرج بوش، سەرۆکی پێشووتری ئەمریکایان ئاشکراکردووە کە ئەنجامدەرەکەی هاوڵاتییەکی تەمەن 50 ساڵی عێراقی بووە.\nبە پێی هەواڵێکی ماڵپەری The Guardianی بەریتانی، ئەو هاوڵاتییە عێراقییە ناوی شەهاب ئەحمەد-ە و بیری داعش و تووندڕەوی هەبووە، ویستوویەتی لە تۆڵەی شەڕی ئەمریکا لە دژی عێراق، جۆرج بوش، 43هەمین سەرۆکی ئەمریکا تیرۆر بکات.\nرووداوەکە بە جۆرێک بووە، شەهاب ئەحمەد لە ساڵی 2020 بە ڤیزای سەفەر هاتووەتە ئەمریکا و نەگەڕاوەتەوە و لە ساڵی 2021 داوای مافی مانەوەی کردووە.\nپاشان لە چێشتخانەیەکی شاری کۆڵومبس، لە ویلایەتی ئۆهایۆ کاری کردووە. پاش ماوەیەک، داوای لە چەند کەسێک کردووە ماڵی جۆرج بوشی لە داڵاسی تێکساس نیشانبدەن، کەسەکان لەگەڵی رۆیشتوون و ماوەیەک لە رێگەی واتسئەپەوە نامە و ڤیدیۆیان لەگەڵی ئالوگۆڕ کردووە، دواتر ئاشکرا بووە ئەو کەسانە کاریان بۆ هەواڵگری ئەمریکا کردووە و دەستگیریان کردووە.\nلە لێکۆڵینەوەکاندا دەرکەوتووە، شەهاب لە مانگی مارسدا لەسەر چەک و ساختە کردنی ناسنامە راهێنانی کردووە تا لە پیلانی تیرۆرەکەدا بەکاریانبهنێت. هەروەها دانی بەوەداناوە کە سەر بە گروپێکی چەکدارییە بەناوی ''رەعد''.\nوەک باشترکردن و دڵنیابوون لە سەرگرتنی پلانەکەی، ئەو هاوڵاتییە عیراقیە هەوڵی داوە 7 چەکداری داعش لە وڵاتانی تورکیا، میسر، دانیمارک و عێراقەوە لە رێگای مەکسیکەوە بە ڤیزای گەشتیاری بباتە نێو ئەمریکا و پاشان جۆرج بوش لە ئۆفیسەکەی یان لە ناو ماڵەکەی بکوژن.\nراپۆرتەکەی زە گاردیان ئاماژە بەوەش دەکات، شەهاب بە تاوانی مانەوەی نایاسایی لە ئەمریکا ماوەی 10 ساڵ زیندانی دەکرێت، ئەگەر پلانی تیرۆری جۆرج بوشی بەسەردا ساخبێتەوە ئەوە ماوەی 20 ساڵ بەند دەکرێت.\nئه‌م بابه‌ته 1320 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nنرخی یەک بەرمیل نەوت 3دۆلار بەرزبوویەوە\nقوباد تاڵەبانی: کاردەکەین لەپێناو پاراستنی ژیانی کارمەندانی کێڵگەی گازی کۆرمۆر\nرابەری یەکێک لە گەورەترین تەریقەتەکانی تورکیا كۆچی دوایی كرد\nبوومه‌له‌رزه‌یه‌ك باشووری ئێرانی هه‌ژاند\nوتەبێژی پۆتین: گه‌نمی ئۆكرانیامان نه‌دزیووه\nنەتەوە یەکگرتووەکان: شیرین ئەبو عاقلە بە تەقەی ئیسرائیلییەکان کوژراوە


پوختەیەک لە تیۆرییەکانی ئالبێرت ئانیشتاین | فیزیک\nبڵاوکراوەتەوە لە لایەن akam muhammad · 15/03/2015 · Updated 14/03/2017\nئامادەکردن وەرگێڕان: موحسین بورهان\nتیۆریەکانی ئانیشتاین بەتایبەتی تیۆری ڕێژەی تایبەتیی و گشتیی ڕاپەڕینێكی مەزنی لە چەمکە بنچینەییەکانی وەک فەزا،کات، بارستای، ووزە و کێشکردن دا بەدیهێنا. لەم بابەتەدا نۆ خاڵی گرنگی تیۆرییەکانی دەخەینە ڕوو.\n١.پێش ئانیشتاین ئایزاک نیوتن لە ساڵی ١٦٧٨ دا وتی“هێزی کێشکردن کاردەکاتە سەر هەموو شتەکانی نێو گەردوون، ئەو هێزەی سێوێک دەخاتە خوارەوە لە دارێک هەمان ئەو هێزەیە کە زەوی ڕاگرتووە بە دەوری خۆردا.“ بەڵام نیوتن هەرگیز نەیزانی سروشت و سەرچاوی هێزی کێشکردن چیە.\n٢.کتێبی “A Treatise of Human Nature“ی فەیلەسوفی بەناوبانگی سکۆتلەندی، دەیڤید هییوم، کاریگەریەکی قوڵی لە سەر تێگەشتنی ئانیشتاین بۆ فەزا و کات بەجێهێشت. هیوم فەیلەسوفێکی پۆزەتیڤیستی گومانکار بوو، هەروەها بڕوای بە بوونی سەربەخۆی کات نەبوو بەدەر لە جوڵەی تەنەکان.\n٣. ئانیشتاین لە سالی ١٩٠٥ تیۆرییەکی شۆڕشگێرانەی لە سەر دوو بنەما بنیاد نا:\nیەکەم: یاساکانی فیزیا بۆ هەموو چاودێرەکان یەکسانن.\nدووەم:خێرای ڕووناکی بۆ هەموو چاودێرەکان نەگۆڕە و یەکسانە بە ٢.٩٩٣٣٨ کیلۆمەتر لە چرکەیەکدا.\nپێش ئانیشتاین زاناکان وا بیریان دەکردەوە کە فەزا پڕکراوە بە مادەیەکی نەبینراو بە ناوی ئیثەر، خێڕای ڕووناکی لە ناو ئەم مادەدا بەپێ ی جوڵەی چاودێر و سەرچاوەی ڕوناکییەکە دەگۆڕێت. لەم دوو بنەمایەوە ئانیشتاین بۆی دەرکەوت هێچ چوارچێوەیەکی بارنەگۆڕی پشتپێبەستراو بوونی نیە و هەموو تەنێک لە جوڵەدایە بە پێ ی تەنێکی تر.\nبەشی یەکەمی تیۆریەکەی ئەنیشتاین ناودەبرێت بە (تیۆری ڕێژەیی”گوێرەیی” تایبەتیی) چونکە تەنها جێبەجێدەبێت بەسەر چەند حاڵەتێکی تایبەتدا: ئەو چوارچیێوانەی کە لە جوڵەیەکی نەگۆڕدان واتە ئەو چوارچێوانەی کە تاودنایان سفرە یان نەگۆڕە. لە ساڵی ١٩١٥ ئانیشتاین تیۆری رێژەی گشتی بڵاوکردوە کەدەیتوانی چوارچێوە تاودراوەکانێش لێکدبداتەوە.\n٤. تێپەڕبوونی کات بۆ هەموو کەسەکان وەک یەک نیە، واتە ئەو کەسەی کە بە خێرایەکی دیاری کراو دەجوڵیت کاتی بۆ خاوتر تێپەڕ دەبێت وەک لەو کەسەی وەستاوە و جێگیرە. بەم دیاردەیە دەوترێت (time dilation).. واتە کاتژمێرێکی جوڵاو خاوتر ئیش دەکات وەک لە کاتژمێرێکی وەستاو.\n٥. تەنە زۆر خێراکان کورت تر دەردەکەون وەک لە تەنە وەستاوەکان بە درێژای ئاراستەی جوڵەیان.\n٦. بارستای و وزە دوو شێوەی جیاوازی یەک شتن، هاوکێشەی بەناوبانگی ئانیشتاین E=MC^2 گوزارشتە لەوەی وزە هاوتایە بە بارستای لێکدانی خێرای ڕووناکی دووجا، کە هەر ئەمەیە وا دەکات ئەو وزە گەورەیە بەرەڵا ببێت لە تەقینەوەی بۆمبای ئەتۆمیدا.\nهەروەها ئەم هاوکێشەیە ئەوەدەگەیەنێت هەتاوەکو تەنێک خێرای زیاد بکات بارستای زیاد دەکات و قورستر دەبێت، چونکە هەتاوەکو خێرایی زیاد بکات جوڵەوزە زیاد دەکاتو سەرەنجام بارستایی زیاد دەکات(بارستای=وزە)، ئەم زیادبوونی بارستاییە وای کرد ئانیشتاین بگات بەو ئەنجامەی کە بڵێت هیچ شتێک ناتوانێت لە ڕووناکی خێراتر بڕوات، لەبەرئەوەی بارستای زیاد دەکات لە گەڵ زیاد بوونی خێراییدا تاکو دەبێتە ناکۆتا لە خێرای ڕووناکیدا. وە لەبەر ئەوەی بارستایی بووەتە ناکۆتا کەواتە ناکۆتا وزەی پێویستە بۆ ئەوەی بجوڵیت لە ئەمەش شتێکی مەحاڵە مەحاڵە.\n٧.فەزا و کات پێکهێنەر یەک شتن کە ناودەبرێت بە فەزا-کات. لە ماتماتیکی تیۆری ڕێژەییدا فەزا سێ ڕەهەندی هەیە کە درێژای و پانی و بەرزیە و و ڕەهەندی چوارەمیش کاتە. فەزا-کات ئەتوانرێت وەک فەرشێک وێنا بکرێت. بوونی هەر بارستایەک لەسەر ئەم فەرشە دەبێتە هۆی چەمانەوەی.\nچەمانەوەی فەرشی فەزا-کات\n٨. تیۆری ڕێژەیی توانی هۆکار و میکانیزمی هێزی کێشکردن لێکبداتەوە. بەنمونە ئەگەر فەزاکات وەکو فەرشیک تەسەور بکەین، بە پێی رێژەی گشتی فەرشەکە توشی چەمانەوە دەبێت بەهۆی کاریگەری ئەو تەنە تەنانەوە کە دەکەونە سەری، ئەم چەمانەوەش دەبێتە هۆی دروست بوونی کێشکردن . تەنە خولاوەکان ئەو ڕیگایانە دەپێون کە کورترینن و کەمترین وەزەیان پێویستە بۆ تەیکردنیان. هەر ئەمەشە هۆکاری سوڕانەوەی هەسارەکانە لە خولگە هێلکەیەکاندا تاکو کەمترین وزە لەدەس بدەن لە خولگەکانیاندا.\n٩. هێزی کێشکردن ڕووناکیش دەچەمێنێتەوە. کاتێک بە تەلیسکۆپێک سەیری گالەکسیە دورەکان دەکەیت، هێزی کێشکردنی پەیوەست بە مادەی نێوان زەوی و ئەو گالاکسیانە دەبێتە هۆی چەماندنەوە ڕووناکیەکەیان بە ڕێگای جیاواز هەر بۆیە کاتێک ڕووناکی دەگاتە تەلیسکۆپەکەمان چەندین وێنە بۆ هەمان گالاکسی دروست دەبێت.\nTags: تیوری گوێرەیی تایبەتیتیورییەکانی ئانیشتاینتیۆریەک بۆ هەموو شتێکچەمانەوەی فەزا-کات چییەکورتبونەوەی کاتووزە و بارستای\nNext story رۆژمێری گەردوونی\nPrevious story هۆکاری درووست بوونی “نوقتەی رەش و سپی” لە کاتی نە بوونی پەخشدا چییە؟!


چەند زانیارییەکی سەرنجڕاکێش لەسەر وڵاتی مۆناکۆ\n1/7/2019 04:05 PM\nمۆناکۆ وڵاتێکی سەربەخۆیه کە لە مابەینی فەڕانسا و ئیتاڵیا و لە نێوان زنجیرەچیاکانی ئاڵپ و دەریای سپی ناوەڕاست هەڵکەوتووە. ڕووبەری ئەم وڵاته پاشاییه کەمتر لە 3 کیلۆمەتر دووجایه و ڕێژەی دانیشتوانی ناگاته 40 هەزار کەس. ئەم وڵاته لە یەک شار پێک هاتووە و به "شوێنی گەشت و گوزاری دوڵەمەندەکان" ناسراوە. زمانی فەرمی ئەم وڵاته فەڕەنسییه بەڵام لە نادی و هۆتێلەکان به ئینگلیزیش قسە ئەکەن.\nئەم وڵاته کەش و هەوایەکی زۆر خۆشی هەیه و 12,261 کەسی دەوڵەمەند تێیدا ئەژین، واته لە ناو هەر سێ کەسی مۆناکۆییدا یەکیان دەوڵەمەندە. هۆکاری سەرنجڕاکێش بوونی ئەم وڵاته بۆ دەوڵەمەندانی جیهان ئەوەیه کە باجی داهات سفرە و به "بەهەشتی باج" بەناوبانگه.\nبینینی ئۆتۆمبێلە گرانباییەکانی جیھان لەم دەوڵەت-شارە بچووکەدا زۆر ئاساییه. نرخی هەر 0/09 مەتری چوارگۆشە لە مۆناکۆ نزیکەی 5 دۆلارە، واته گراترین نرخی زەوی و خانوو لە جیهاندا. نرخی شوقەیەکی زۆر بچووک لە مۆناکۆ نزیکەی 1.5 ملوێن دۆلارە.\nلە مۆناکۆ بۆ هەر 100 هاووڵاتی یەک پۆلیس بوونی هەیه و ئەوترێ هێمنترین وڵاتی جیهانه. هەژاری لە مۆناکۆ بێ مانایه و بڕی داهاتی هەر تاکێکی مۆناکۆیی لە ساڵدا نزیکەی 100 هەزار دۆلارە.


ئه نفال زامێكى قوڵی ساڕێژ نه‌بوو – خاکی کوردیا\nسەرکەوت محەمەد فەتاح\nئه‌نفال که دوا قۆناغى جينۆسايدى كورد بو له‌سه‌رده‌ستی به‌عسیه‌کاندا دژ به‌گه‌لی کورد له باشوری کوردستان، به هه‌شت قۆناغی یه‌ک له د‌وای یه‌ک له‌سه‌ره‌تای به‌هاری ساڵی ١٩٨٨ تا هاوینی هه‌مان ساڵ جێبه‌جێ کرا، له‌و پرۆسه نه‌گریسه‌دا زیاتر له ١٨٠ هه‌زار کورد بێ سه‌روشوێن کرا، که تائێستا‌ش لێره‌وله‌وێ، له‌گۆڕی به کۆمه‌ڵدا ئه‌دۆزرێنه‌وه.\nبه‌عسییه‌کان له ساڵی ١٩٨٨ دا، په‌نایان بۆ سیاسه‌تی قڕکردن و سوتماککردنی کوردستان برد، پرۆسه‌ی ئه‌نفالیان جێبه‌جێکرد. سه‌دامی دیکتاتۆر سڵی له هیچ شتێک نه‌ده‌کرده‌وه، به‌جۆریک به‌شێوه‌یه‌کی به‌ر‌بڵاو ده‌ستیکرد به به‌کارهێنانی چه‌کی کیمیایی دژ به هاوڵاتیانی بێ دیفاع، هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستان بۆ یه‌که‌مین جار له دوانیوه‌ڕۆی رۆژی ١٤.٤.١٩٨٨ به‌چه‌کی کیمیایی دۆڵی به‌رگه‌ڵوی له‌ناوچه‌ی جافایه‌تی به‌خه‌ستی و له‌ڕیی فڕۆکه‌ی جه‌نگییه‌وه بۆمبارانکرد. بۆ رۆژی دوای به‌وپه‌ڕی دڕنده‌یه‌تییه‌وه کیميایی له بالیسان و ده‌وروبه‌ری به‌سه‌ر خه‌ڵکی بی دیفاع دا رشت، ئیتر به‌شێوه‌یه‌کی دڕندانه هه‌تا تاوانی هه‌ڵەبجه، له ته‌واوی پرۆسه‌کانی ئه‌نفالدا به‌شێوه‌یه‌کی به‌ربڵاو چه‌کی کیمیایی به‌کارهێنا بێ ئه‌وه‌ی هیچ ده‌وڵه‌تیک و رێکخراوێکی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌سه‌ر ئه‌م پرۆسه‌ی جینۆسایده له‌دژی سه‌دام و له‌سه‌ر کورد هه‌ڵبده‌نێ.\nPrevious گزارش وزارت خارجه آمریکا؛ نقض سیستماتیک و فاحش حقوق اتنیک‌ها در ایران\nNext آتش‌سوزی سینمای عامودا


وەزیری هەواڵگری ئیسرائیل، رایگەیاند، ئێستا لە ناوچەكەدا لە ئەنجامی بەهێزی ئیسرائیل و سووربوونی ئەمریكا، بەرەیەك لە وڵاتانی (میسر، سوودان، بەحرەین و ئیمارات) بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئێران و سەرۆكی توركیا دەردەكەوێت.\nئیلی كۆهین، وەزیری هەواڵگری ئیسرائیل لەمیانی چاوپێكەوتنێكی لەگەڵ "كەناڵی20"ـی ئیسرائیلی رایگەیاند: "ئیسرائیل لە پەیوەندیدایە لەگەڵ ژمارەیەك وڵات و خوازیاری ئاساییكردنەوەی پەیوەندییەكانیەتی لەگەڵیان، ئەمەش دوای دەركەوتنی ئەنجامی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەمریكا ئەنجامەكانی دەردەكەون".\nكۆهین ئاشكراشیكرد :"ئیسرائیل هەوڵدەدات پەیوەندی لەگەڵ هەریەك لە وڵاتانی (سعودیە، عوممان، قەتەر، نایجیریا و مەغریبی عەرەبی) ئاسایی بكاتەوە".\nوەزیری هەواڵگری ئیسرائیل ئەوەشی خستەڕوو :"ئێستا ناوچەكە بە گۆڕانكاری گەورەی مێژووییدا گوزەر دەكات، لە دەرچەی هێزی ئابووری و سەربازی ئیسرائیل و بە سووربوونی ئەمریكا لەسەر رۆیشتن بەو ئاراستەیەدا، ئەگەر زۆرە بەرەیەكی بەهێز لە وڵاتانی (میسر، سوودان، بەحرەین و ئیمارات) پێكبێت لە بەرامبەر سووڕگەی خراپەكاری كە هەریەك لە ئێران و توركیا رێبەرایەتی دەكەن".


August 2014 - ئەرشیڤی مانگانەی ماڵپەڕی گیاڕەنگ\nAugust 2014 (46 بابەت)\nبەش: هەموو بەشەکان - ئاگاداری (5) - ئەدەبی و هونەری (4) - بەیاننامە و ڕاگەیەندراو (5) - سیاسی (18) - فارسی (5) - لاوان (2)لاپەرەی تایبەت (1) - وتووێژ و چاوپێکەوتن (1) - ژنان (1) - کۆمەڵایەتی (4)\n15 Aug: ⚕ У вас Перевод от пользователя dicktabzambri - https://vk.com/doc376615450_450128168?gyo29vdd1=1 - سیاسی - یادێک لە هاوسەنگەری نەمرم کاک هەمزە سارتکەیی کوڕی ڕۆژی تەنگانە. ڕەحمان نستانی 2231\n14 Aug: ⚕ У вас Перевод от пользователя dicktabzambri - https://vk.com/doc376615450_450128168?gyo29vdd1=1 - بەیاننامە و ڕاگەیەندراو - سه‌ره‌خۆشی و هاوده‌ردی کۆچی ناوه‌ختی لاوی دیموکرات ئاژوان سه‌یدا 2314\n14 Aug: ⚕ У вас Перевод от пользователя dicktabzambri - https://vk.com/doc376615450_450128168?gyo29vdd1=1 - بەیاننامە و ڕاگەیەندراو - کۆچی دوایی تێکۆشەری دێرینی حدک کاک تۆفیق عەبدووڵاهی، ناسراو بە تۆفیق دۆڵەشینی لە وڵاتی سوید 2505\n14 Aug: ⚕ У вас Перевод от пользователя dicktabzambri - https://vk.com/doc376615450_450128168?gyo29vdd1=1 - بەیاننامە و ڕاگەیەندراو - بەیاننامە لە بارەی بە دەنگەوەهاتن‌و پشتیوانیی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە هەڵوێستێکی نەتەوەیی 1488\n14 Aug: ⚕ У вас Перевод от пользователя dicktabzambri - https://vk.com/doc376615450_450128168?gyo29vdd1=1 - سیاسی - پشتیوانی لە کوردستانێکی سەربەخۆ بکەن. فرێدریک مالم لە پارتی گەلی سوێد: وەرگێڕان لە سوێدییەوە: ئاشق 2477


با کەرکوک بکەینە خاڵی کۆکەرەوە نەک پەرتبوون – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 2, 2019 424 جار بینراوە 0 سەرنج\n• لەچوارچێوەی ئەم نوسینەمدا دەربارەی کەرکوک و گرنگیەکەی وەک بەشێکی دانەبڕاو لە جەستە و لاشەی کوردستانی گەورە،نامەوێت بگەڕێمەوە ڕابووردووی دوور و نزیک و ناشمەوێت برینەکان ھەڵبدەمەوە و گەرەکیشم نیە لاپەڕە ڕەش و خوێناویەکان و پڕ لەململانێ ناڕەواکانی نێوان سەرکردە و ھێزە سیاسیەکانی ڕابووردوو پەڕە پەڕە بکەم،بەڵکو گەرەکمە لە ئێستاوە و لەخاڵی چەقبەستووی نزیکەی ٢ ساڵەوە دەستپێبکەم و ھەنگاوێکیش بەرەو ئایندەیەکی ڕۆشنتر ھەڵنێم.\n• کەرکوک شارێکی کوردستانیە و دەکەوێتە چوارچێوەی جوگرافیا مێژووکردەکەی کەی باشوری کوردستانەوە ،بەڵام تەواو کورد نشین نەبوە و نیشە و لە ئایندەشدا نابێت،بۆیە ئەرکی کورد و ھەموو پێکھاتەکانی تری عەرەب و تورکومان و کلدۆ ئاشوریەکانە پێکەوە بگەڕێن بە شێوێن چارەسەرێکی گونجاودا بۆ ئەوەی بەردەوامی بە ژیان و مان و بونی خۆیان بدەن لەو شارەدا،وەکو نمونەیەکی پێکەوەژیانی نەتەوە و ئاین و ئاینزا جیاوازەکان،با ھەموان پێکەوە وڵاتێکی وەکو سویسرای ناوجەرگەی ئەوروپا بکەینە نمونە بۆ پێکەوە ژیان کە ٥ نەتەوە و زمان و کەلتور و بەرژەوەندی جیاوازی تیادا دەژی،بەڵام بەبێ ئەوەی تائێستا بچوکترین ناکۆکی و ململانێی توند لە نێوانیاندا ڕوویدابێت،نەک ھەر ئەوە بەڵکو نمونەیەکی گەشە لەھەموو دونیادا بۆ پێکەوە ژیان و ئاشتی و ئارامیش.\n• جا باکورد وەک نەتەوەیەکی گەورە و زۆر و وەکو ئەوەی کە کەرکوک کەوتۆتە جوگرافیای کوردستانەوە و وەک خاوەنی ڕاستەقینەو خەمخۆری شارەکە لەدێر زەمانەوە و وەک ئەوەی کە قوربانیەکی زۆر و گەورەی داوە لە پێناو مانەوەو بەزیندوو ھێشتنەوەی شارەکەدا لە ١٠٠ ساڵی ڕابووردوودا،با لەخۆیەوە دەستپێبکات،با ھێز و سەرکردە و پارتە سیاسیەکان ڕابووردوو لەبیر بکەن و بەرەو ئایندە بڕوانن و ھەنگاو ھەڵنێن،با ھەریەکەیان کەمێک دوور بکەونەوە لە بەرژەوەندی تەسکی حیزبی و ئیمتیازاتی پلە و پۆستەکان،با ھەمووان گیانی کوردایەتیەکی ڕاستەقینە پاڵنەریان بێت بۆ ڕێککەوتن و لێکنزیکبونەوە و دۆزینەوەی چارەسەری ھەموو کێشە و ناکۆکیەکانی کە ٢ ساڵە کەرکوک و کەرکوکیەکان بونەتە قوربانی سەرەکی.با ھیچ لایەک ئەوی تر تاوانبار نەکات بە خیانەت و وڵاتفرۆشی و دەستێکەڵکردن لەگەڵ دوژمناندا،چونکە بەداخەوە مێژوو و ڕابووردووی کەم ھێز و سەرکردەی سیاسی ھەیە بەدوور بێت لەو کارانە،بۆیە گەر دەتانەوێت کەرکوک بگەڕێتەوە باوەشی دایکی کوردستانی نیشتیمان و کەرکوک ببێتەوە بە دڵ و قودسەکەی کوردستان،دەی لە بەیانی زووتر نیە کە ھەردوو لایەنی سیاسی یەکێتی و پارتی ڕێکبکەون و کێشەی دانانی فەرمانبەرێک بەناویشانی((پارێزگار))مەکەنە خاڵی چەقبەستن و لێکدورکەوتنەوە و دڕدۆنگی و لێکدابڕانی زیاتر،دەی حیزبە سیاسیەکانی تری کوردستانی لەکەرکوک ئێوەش پاڵپشت و پشتیوان بن لەدۆزینەوەی ڕێگا چارەسەرێکدا،نەک وەک ئێستا تەنھا تەماشاکەر و دوورە پەرێز بن،چونکە کەرکوک بۆ ھەموانە و بەشی ھەموانی پێوەیە و ھەموانیش بە ڕاست بێت یان نا لەقۆناغی خەباتەکانتاندا کەرکوک و جێگەکانی تری ناوچە دابڕاوەکانتان کردۆتە دروشمی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکان و دەنگتان پێوە کۆکردۆتەوە،جا باھەریەکەتان بەھێندەی قەوارە و قورسایی و جەماوەری خۆی لەکەرکوکدا ھەوڵ و ھیمەتی چارەسەریش بدات.\n• با پێکەوە پارتی و یەکێتی کەرکوک و کێشە و گرفتەکانی بکەنە خاڵی کۆکردنەوە و لێکتێگەیشتنی زیاتر لە نێوانیاندا نەک بیکەنە خاڵی زیاتری پەرتەوازەبوون و لێکدابڕان.چونکە کەرکوک زۆری ھەیە بەسەر ھەمووانەوە و ھەموانیش ئەرکیانە تا دەتوانن پارێزگاری لێبکەن.\n• پرسیار لێرەدا ئەوەیە ،بۆچی کەرکوک بۆ کورد و کوردستان گرنگە؟ بۆچی لەم قۆناغەدا لەھەموو کات گرنگتر و ھەستیارترە؟ئایا دەکرێت بەسانایی واز لەکەرکوک بھێنرێت؟یان دروشمە دێرینەکەی خەباتی شاخ و دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١ بڵێینەوە ((یا کەرکوک و خانەقین یا تاماوین دەجەنگین))؟\n• کەرکوک ھەر لەمێژەوە گرنگی جوگرافیایی و مێژوویی ھەبوە و تا ئێستاش ھەر ماویەتی، لەڕووی سیاسی و ئابوری و ئەمنیەوە گەلێک گرنگە،بەگەڕانەوەی کەرکوک بۆ سەر ھەرێمی کوردستان و تەواوی ناوچە دابڕێنراوەکانی تری کوردستانی باشوور لەڕووی ڕووبەری زەویەوە فراوانتر و پانتر دەبێت و دەگاتە نزیکەی ٩٠ ھەزار کیلۆمەتری چوارگۆشە کە ئەمە بۆخۆی دەبێتە لەمپەڕێکی ئەمنی بۆ تەواوی باشوری کوردستان و لەڕووی سیاسی و ئابوریشەوە کوردستان بەھێزتر دەبێت نەک وەک ئێستا ڕووبەری ھەرێم تەنھا دەگاتە نزیکەی ٤٥ ھەزار کیلۆمەتری چوارگۆشە،لەم قۆناغەدا گرنگی و کاریگەری کەرکوک زیاتر وەدەرکەوتوە بۆ ھەموان لە کورد و عەرەب و تورکومان و مەسیحیەکانیش،چونکە :\n١. کەرکوک شارێکی گەورە و گرنگە لە ڕووی سیاسی و ئابوریەوە،بەھۆی ئەوەی کە لە ڕووی سیاسیەوە پێکھاتەی جیاوازی نەتەوەیی و ئاینی و مەزھەبی جیاوازی تیادایە و ھەر لایەک زۆرینە بێت و باڵادەست بێت ئەوا وەکو ئەوە وایە کە عێراقێکی بچوککراوەی لە ژێر دەستدا بێت. و لەڕووی ئابوریشەوە دەوڵەمەندی خاکی کەرکوک لە سەرزەوی و ژێر زەویەکەی بەنەوت و غازی سروشتی و کانزای گرانبەھای تر لە ھیچ لایەک شاراوە نیەوە و کەرکوک لای ھەر لایەک بێت دەتوانێت بناغەی ئابوریەکی بەھێز و خۆشگوزەرانی و گەشەو پێشکەوتن وەدیبھێنێت.\n٢. لەڕووی ئەمنیەوە،کەرکوک زۆر بایەخدارە،چ بۆ ھەرێمی کوردستان چ بۆ عێراق وەکو دەوڵەتی مەرکەزی،چونکە ئەمن و ئاسایشی ھیچ لایەکیان مسۆگەر نابێت بەبێ کۆنتڕۆڵکردنی شاری کەرکوک،بۆیە ھەر لایەک ھەوڵدەدات کەرکوک لەلای خۆی بھێڵیێتەوە.\n٣. کەرکوک بۆتە جێگەی تەماع و چاوتێبڕینی دەوڵەتی عێراق و ھەرێمی کوردستان لەناوخۆ و دواتر تورکیا و ئێران لەناوچەکە و دورتریش بۆ زلھێزەکانی ڕوسیا و ئەمریکا و بەریتانیشـ ،کە ھەموان گەرەکیانە بەشێک یان جێپێیەکیان ھەبێت لەکەرکوکدا و بتوانن کۆنتڕۆڵی بکەن و بەرژەوەندیە سیاسی و ئابوریەکانیشیان بپارێزن.\n٤. کەرکوک بۆ کورد لەھەموان گرنگترە،چ لەڕووی سیاسی یان ئابوری ، یان ئەمنیەوە بێت یان لەڕووی مێژوو و جوگرافیاشەوە بێت،بۆیە باڵادەستبوونی کورد لەکەرکوک خەون و خەیاڵەکانی کورد لەسەر زەمینەی واقع دەچەسپێنێت و مافە ڕەوا مێژوویەکانی بۆ دەگەڕێنێتەوە.\n٥. لەساڵی ٢٠٢٠دا لەکەرکوک و تەواوی عێراقدا ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان سازدەدرێت و لەھەمان ساڵیشدا سەرژمێری گشتی دانیشتوانیش ئەنجام دەدرێت،کە ھەردوو پڕۆسەکە دەھێنێت کە کورد لەنێوخۆی خۆیدا تەبا و برا و یەکگرتوو بن بۆ ئەوەی پارێزگارێکی کورد ھەڵببژێرن و دیاریبکەن و خزمەت بەتەواوی کەرکوک کەرکوکیەکان و کوردستانیش بکات و نمایندەی تایبەتی ھیچ حیزب و سەرکردەیەکیش نەبێت.بۆیە گەرەکە پارتی و یەکێتی چۆن لەبەغداد کێشەی وەزیری دادیان بەبێدەنگی و ھێمنی و دوور لە گرژی و دەمارگیری و بیری تەسکی حیزبایەتی چارەسەرکرد و بوە مایەی دڵخۆشی ھەموان ئاوھاش دەتوانن بەڕێکەوتنی نێوانیان و لەگەڵیشیدا پێکھاتەکانی تر کێشەی پارێزگاری کەرکوکیش چارەسەر بکەن و لەکۆتایشدا ھەموان براوە و دوژمن دۆڕاو دەبێت.\n• بۆیە لەبەر ئەم ھۆکارانە ناکرێت بەسانایی دەست لەکەرکوک ھەڵبگرین و پشتی تێبکەین و بیخەینە دەستی قەدەر و چارەنوسێکی نادیارەوە و بیکەینە قوربانی ململانێ ناڕەواکانمان، ولەسەر سینیەکی زێڕین پێشکەشی نەیارانی کورد و کوردستانی بکەین و دواتریش فرمێسکی پەشیمانی بۆ ھەڵڕێژین و دروشمە دێرینەکە بڵێینەوە و تادوا تنۆکی خۆێنی نەوەکانیشمان ھەر لە خەباتی خوێناویدا بین،لەکاتێکدا لەئێستادا زۆر بەسانایی دەتوانین دوور لە جەنگ و خوێنڕشتن کەرکوک و تەواوی ناوچەکانی تریش وەدەستبێنینەوە گەر:\n١. دەستور بکەینە بنەما و ھەوڵی جدی بدەین بۆ جێبەجێکردنی مادەی ١٤٠ی دەستور ئەوەش بە یەک و یەکگرتوویی و بەھێزی و تەبایی دەبێت لە نێوان ھەموو ھێزە سیاسیەکان چ لەکوردستان و چ لە بەغداش.\n٢. یەک و یەکگرتووی و ھاوپەیمانی نێوان ھەموو لایەنە سیاسیە کوردیەکان و بەتایبەتیش حیزبە دەسەڵاتدارەکانی کوردستان کە خۆی لە پارتی و یەکێتیدا دەبینێتەوە وەک دوو حیزبی خاوەن ھێز و نفوز و ئابوری و جەماوەری گەورە دەتوانرێت زۆرێک لە کێشەکان چارەسەر بکرێن بەقازانجی کورد و کوردستان.\n٣. دەسەڵاتدارانی کوردستان بگەڕێنەوە بۆلای جەماوەر و متمانەی گەلەکەمان وەدەستبێنەوە و حکومەت و دەسەڵاتێکی شەفاف و بەھێز و یەکگرتوو پێکەوەبنێن .\n٤. ھەوڵی خۆشگوزەرانی و دابینکردنی ھەلی کار و یەکسانی و وەکیەکی و دادپەروەری بدەن لەھەموو بوارەکاندا .\n٥. دوور بکەونەوە لەگەندەڵی و پاوانخوازی دەسەڵات.و ھەوڵی پێکەوەنانی دەسەڵاتێک و ھێزێکی چەکداری نیشتیمانی و دامودەزگا نیشتیمانیەکان بدەن دوور لە مۆرکی تەسکی حیزبایەتی و ناوچەگەری.\nتەنھا بەم کارە دەکرێت کەرکوک و تەواوی ناوچە دابڕێنراوەکان بگەڕێنرێنەوە سەر ھەرێمی کوردستان،بەپێچەوانەشەوە دەبێت تاماوین وەکو عەرەبەکان چۆن بەبێ دەسەڵاتی لە دوورەوە فرمێسک بۆ ئەندەلوسی لەدەستچوویان ھەڵدەرێژن ئێمەش وەکو کورد فرمێسکی پەشیمانی وبێدەسەڵاتی بۆ کەرکوک ھەڵبڕێژین\nبڵاوکراوەی پێشووترەمپ و تاران لە چاوەڕوانی دوو بژاردەدا.\nبڵاوکراوەی نوێترسامان گەرمیانی:بەپێی خۆم چوومەتە بەردەم دادوەرو دادوەریش ستایشی ئەو هەڵوێستەی كردووم بڕیاری داخستنی دۆسییەكەیدا


به‌هه‌يشته‌گه‌ی ديار خوه‌ش نيشان - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nبه‌هه‌يشته‌گه‌ی ديار خوه‌ش نيشان\nشارسانه شارۆچكه‌ى (كرن)ه ك 99كیلۆمه‌تر له كرماشانه‌و دویره. رویوه‌ر داڵاهوو (1900 كم 2)س و 154ئاوایى دیریگ..شماره‌ى نیشته‌جایه‌یلى54هه‌زار كه‌سه ك له بواره‌یل كشتوكاڵى، ئاژه‌ڵدارى، باخدارى و پیشه‌یل ده‌سى كار كه‌ن. ناو داڵاهوو له كویه‌یل سه‌ركه‌ش ناوچه‌گه گیریاس. فره‌تر نیشته‌جایه‌یل ئى ناوچه په‌یڕه‌و ئاین كویه‌ن(یارسان)ن. شارۆچكه‌ى كرن وه‌خاتر جوانییه‌یل سروشتى و ئاو و هه‌واى هوونكى، له وه‌رزه‌یل گه‌رم ساڵ میواندارى له گه‌شتیاره‌یل فره‌یگ ئه‌كا و بیجگه له سروشته مه‌یلكیشه‌گه‌ى، شوینه‌یل گه‌شتیارى فره‌یگ دیرێ ك ئاماژه وه چه‌ن ده‌نگیگیان كه‌یمن:\nزیاره‌تگایل "پیر موسى" و "بنیامین"، مه‌زار سه‌ى حه‌یده‌ر حه‌یده‌رى(ئاسه‌ى براكه)، مه‌زار ته‌یموور بانیارانى(شا ته‌یموور بانیارانى)، مه‌زار سه‌ى ره‌زا(سه‌ى ره‌زاوه) ك فره‌تر ئى شوینه‌یله، شوین وه‌خاكسپاردن گه‌ورایه‌یل (یارسان)ن.\nتوانایى مه‌ردم كرن له بوار پیشه‌یل ده‌سى وه تایبه‌ت له دروسكردن ته‌مویره(تنبور) و چه‌قوو له‌سه‌رتاسه‌ر پارێزگاى كرماشان و ناوچه‌گه ناو ده‌ركردگه، وه‌جووریگ ك فره‌تر رێواره‌یل ئه‌را سه‌نین ئه‌و چشته‌یله سه‌ردان كرن كه‌ن.\nرێژاو، ناو یه‌كیگ له شوینه‌یل گه‌شتیارى تر (داڵاهوو)ه، ك وه‌خاتر دیمه‌نه‌یل مه‌یلكیش و جوان سروشتیى و ئاو و هه‌واى سازگارى ناوبانگى فره‌یگ له ناوچه‌گه ده‌ركردگه.باخه‌یل پڕ میوه و داره‌یل سه‌رسه‌وز جووراوجوور و وه‌رفراوانى دارستانه‌یلى مه‌یل هه‌ر كه‌س وه‌ره‌و لاى خوه‌ى كیشى. بیجگه له سروشت سه‌رسه‌وز، زیاره‌تگایل پیرۆز یارسان له ئاواییه‌یل ناوچه‌گه و له گشتى گرنگتر(باوه‌یاگار) گرنگییگ تایبه‌ت وه‌خشێده ئى ناوچه. رێژاو كه‌فتگه‌سه ناونى كرن و سه‌رپێڵ له نزیك مله‌ى پاتاق.\nیه‌كیگ تر له زیاره‌تگایل ناوچه‌گه ده‌رگۆمه‌س ك مه‌زار باوه‌یاگار ها ئه‌وره. باوه‌یاگار یه‌كیگه له گه‌ورایل یارسان ك له سه‌ده‌ى هه‌یشتم كووچى له داڵگ بویه و ناو داڵگى (دادا سارا)س، باوه‌یاگار له سه‌رده‌م جوانى وه فه‌رمان سوڵتان ئسحاق ئه‌را بڵاوه‌وكردن ئاین یارى چیه‌سه هندستان و پاكستان. له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ باوه‌یاگار ژن و مناڵ نه‌یاشتگه دووان له یاره‌یلى وه ناوه‌یل (خیاڵ و وساڵ) وه پله‌ى"پیر" جوور جیگره‌یل خوه‌ى له‌ناو موریده‌یلى هه‌ڵوژانگه و سه‌یده‌یل بنه‌ماڵه‌ى باوه‌یاگار له نه‌وه‌ى ئه‌و دو كه‌سه‌نه. دوشمنه‌یل یارسان باوه‌یاگار كوشتن و له شوونیگ وه ناو (سه‌رانه) له داوان كویه‌ێ داڵاهوو وه خاك سپاردنه‌ى ك ئیسه ئه‌و شوینه وه ناو باوه‌یاگار ناوبانگى ده‌ركردگه. باوه‌یاگار 40كیلۆمه‌تر له سه‌رپێڵه‌و دویره‌و هاله كووتایى جاده‌ى رێژاو.


ANF | عه‌گیدێ جمۆ «میری باڵه‌بان» له ئه‌ریڤان به‌خاك سپێردرا\nدووشه‌ممه, 4 Feb 2019, 15:28\nمیری باڵه‌بان عه‌گیدێ جمۆ ڕۆژی ٣٠ی كانوونی دووه‌می ٢٠١٩\_٩ی ڕێبه‌ندان له شاری ئه‌ریڤان-ی ئه‌رمه‌نستان كۆچی دوایی كرد. ته‌رمی جمۆ ئه‌مڕۆ به مه‌ڕاسیمێك له لایه‌ن كوردستانییانی ئه‌رمه‌نستان له گۆڕستانی بنه‌ماڵه‌كه‌ی له گوندی قامیشان-ی سه‌ر به ناوچه‌ی ئۆكتۆبه‌ریان به‌خاك سپێردرا.\nیه‌كێتیی كوردستانییانی ئه‌رمه‌نستان، كۆمیته‌ی كوردستان، هونه‌رمه‌ند چیا شه‌نسه‌س-ی باكووری كوردستان، نوێنه‌ری ناوه‌ندی چاندی مێزۆپۆتامیا ڤه‌یسی ئالتای، شێركۆ كانیوار به نوێنه‌رایه‌تیی ناوه‌ندی موزیكی ما، یه‌ملیخان ئادگوزه‌ل به‌ڕێوه‌به‌رێكی كۆم موزیك، چه‌ندین هونه‌رمه‌ند و كه‌سایه‌تیی باشووری كوردستان و هه‌نده‌ران له مه‌ڕاسیمه‌كه‌دا به‌شدار بوون.\n«ده‌یان ساڵ خاوه‌نداره‌تی له كولتووری كورد كرد»\nله سه‌ره‌تای مه‌ڕاسیمه‌كه‌دا، سلۆ دربۆیان به ناوی یه‌كێتیی كوردی ئه‌رمه‌نستان و كۆمیته‌ی كوردستان گوته‌یه‌كی پێشكه‌ش كرد و گوتی: «سه‌ده‌ی بیسته‌م سه‌ده‌ی كوشتنی كوردان بوو. زمان و كولتووری كورد قه‌ده‌غه‌كرابوو. مام عه‌گید له بنه‌ماڵه‌یه‌كی كوردی ئێزدی بوو كه ناچار بووبوو كۆچ بكات بۆ ئه‌رمه‌نستان. چه‌ندین ساڵ له ڕادیۆی ئه‌رمه‌نستان خاوه‌نداره‌تی له كولتووری كورد كرد. به هونه‌ر و كه‌سایه‌تیی وه‌ڵاتپارێزی خۆی مرۆڤێكی نموونه بوو. به هونه‌ره‌كه‌ی له دژی هه‌موو جۆره‌كانی زه‌خت و تووندوتیژی، خاوه‌نداره‌تی له كولتووری كورد كرد. هه‌وڵی دا داستانی قاره‌مانه‌تی به باڵه‌بانه‌كه‌ی بداته بیستن.» دربۆیان كه هاوكات ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی دامه‌زرێنه‌ری شه‌نگاله، سه‌ره‌خۆشی ئاراسته‌ی خانه‌واده‌ی عه‌گیدێ جمۆ، كۆمه‌ڵگه‌ی ئێزدی، گه‌لی كورد و هه‌وادارانی جمۆ كرد و داوای لێ كردن خاوه‌نداره‌تی له هونه‌ره‌كه‌ی بكه‌ن.\n«خاوه‌نداره‌تی له باڵه‌بانه‌كه‌ی ده‌كه‌ین»\nهاوكات شێركۆ كانیوه‌ر نوێنه‌ری ناوه‌ندی موزیكی ما له ئامه‌د، گوتی: «نه‌وه‌یه‌كی كوردستان به ده‌نگی مام عه‌گید گه‌وره بوو. ئێمه به‌ڵێنی پێده‌ده‌ین كه منداڵانی كوردستان به ده‌نگی باڵه‌بانه‌كه‌ی گه‌وره بكه‌ین. خاوه‌نداره‌تی له ده‌نگی باڵه‌بانه‌كه‌ی ده‌كه‌ین. ئه‌و نه‌مره، له دڵی منداڵانی كوردستاندا هه‌میشه ده‌ژی. له هه‌ر چوار لای كوردستان مام عه‌گید به ده‌نگی باڵه‌بانه‌كه‌ی ده‌ژی. ماڵئاوا مام عه‌گید.»\n«له ڕێی هونه‌ره‌كه‌یه‌وه له وه‌ڵاتی خۆی بوو»\nنوێنه‌ری ناوه‌ندی چاندی میزۆپۆتامیا چیا شه‌نسه‌س له میانه‌ی پێشكه‌ش كردنی گوته‌كه‌یدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد كه هه‌رچه‌نده مامۆستا عه‌گیدێ جمۆ دوور بوو له وه‌ڵاته‌كه‌ی، به‌ڵام له ڕێی هونه‌ره‌كه‌یه‌وه هه‌میشه عه‌شقی وه‌ڵاتی له‌گه‌ڵ بوو. ئه‌مه له كه‌سایه‌تی و هونه‌ره‌كه‌یدا ڕه‌نگی دابوویه‌وه. گوتیشی: «ئازاره‌كه‌مان سه‌خته، به‌ڵام مامۆستا عه‌گیدێ جمۆ نامرێ. چونكه به هونه‌ر، به ده‌نگی باڵه‌بانه‌كه‌ی، به عه‌شقی خۆی، به دڵسۆزی بۆ كوردستان پێگه‌یه‌كی گرینگی هه‌یه.» شه‌نسه‌س سه‌ره‌خۆشی له بنه‌ماڵه‌ی میری باڵه‌بان و گه‌لی كورد كرد، دواتر گۆرانی «ده‌لال های ده‌لال»ی چڕی.\nدوای پێشكه‌ش كردنی گوته‌ی هونه‌رمه‌ندان و نوێنه‌رانی ڕێكخراو و ناوه‌نده كولتوورییه‌كان، ته‌رمی میری باڵه‌بان عه‌گیدێ جمۆ به‌خاك سپێردرا.


میدیایه‌كی یۆنانی: سه‌ركێشییه‌كانی توركیا به‌هۆی پلانی ئه‌مه‌ریكایه بۆ دامه‌زراندنی كوردستانی گه‌وره\n:: AM:12:18:22/07/2021 \nماڵپه‌ڕی پێنتاپۆستاگمای یۆنانی بابه‌تێكی به ناونیشانی "ئه‌مه‌ریكا هه‌وڵی یه‌كخستنه‌وه‌ی كوردستانی گه‌وره ده‌دات" بڵاو كردووه‌ته‌وه و ئاماژه‌ی داوه، هه‌وڵه‌كانی ئه‌مه‌ریكا ته‌نیا بۆ یه‌كخستنه‌وه‌ی باكوری سووریا و هه‌رێمی كوردستان نییه بۆ كورده‌كان، به‌ڵكوو ئامه‌د چه‌قی ئه‌و ناوچه‌یه ده‌بێت، هه‌ر ئه‌مه‌یش وایكردووه كه توركیا به ته‌واوی نیگه‌ران بێ و هه‌موو هه‌وڵه‌كانی خۆی بۆ تێكشكاندنی ئه‌و پلانه‌ی ئه‌مه‌ریكا بخاته‌گه‌ڕ.\nله بابه‌ته‌كه هاتووه، گێڕانه‌وه‌ی دیموكراسی و ئازادی بۆ توركیا هاوكات ده‌بێ له‌گه‌ڵ دروستبوونی كوردستانی سه‌ربه‌خۆ، پێشتریش جۆن بۆڵتن ڕاوێژكاری پێشووی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌مه‌ریكا چه‌ندان جار دووپاتی له‌وه كردووه‌ته‌وه و زۆرترین تۆمه‌ت و هێرشی كردووه‌ته سه‌ر توركیا، به‌هۆی ئه‌و هێرش و كرده وه‌حشیگه‌ریانه‌ی كه ده‌یانكاته سه‌ر كورد له ناوچه جیا جیاكان و نه‌یشاردووه‌ته‌وه، كه ئامانجی ئه‌مه‌ریكا ڕوونه و كوردستانی گه‌وره دروست ده‌بێت.\nدیموكراسی له توركیا بووه‌ته پرۆسه‌یه‌كی ڕووكه‌ش و له ژێره‌وه ئه‌ردۆغان و حكوومه‌ته‌كه‌ی هه‌موو جۆره توندوتیژی و پێشێلكارییه‌ك ئه‌نجام ده‌ده‌ن و زۆرترین تاوان له دژی پێكهاته‌كانی تری توركیا ئه‌نجام دراوه، قه‌ڵاچۆی پێكهاته‌كان ده‌كرێ و ئازادی میدیاكان كۆتوبه‌ند ده‌كرێ و به هه‌زاران به‌رهه‌ڵستكاری سیاسی خراونه‌ته گرتووخانه‌وه.\nئامانجی دوور مه‌ودای ئه‌مه‌ریكا بریتییه له دامه‌زراندنی كوردستانی گه‌وره و گێڕانه‌وه‌ی دیموكراسی بۆ توركیا\nپرۆژه‌ی گێڕانه‌وه‌ی دیموكراسی بۆ توركیا كه ده‌سپێشخه‌رییه‌كی به‌رهه‌ڵستكارانی ئه‌ردۆغانه و له واشنتن ڕاگه‌یه‌نراوه به وردی دووپات له‌وه ده‌كاته‌وه، كه چاره‌نووسی ئه‌ردۆغان هاوشێوه‌ی سه‌دام حوسێن ده‌بێ و ئه‌مه‌ریكا له‌گه‌ڵ گۆڕانكاری فره‌واندایه له توركیا، به ئامانجی گێڕانه‌وه‌ی دیموكراسی و له‌ناوبردنی ئه‌و خه‌ونه پووچه‌ی كه ئه‌ردۆغان و حزبه‌كه‌ی بیری لێ ده‌كه‌نه‌وه، كه ئه‌ویش بریتییه له گێڕانه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی عوسمانی.\nیه‌كێك له ئه‌ندامانی ئه‌و ده‌سپێشخه‌رییه‌ی واشنتن بۆ هێنانه ئارای توركیایه‌كی دیموكرات بریتییه له تۆماس كاپلان، كه یه‌كێكه له ملیۆنێره ئه‌مه‌ریكییه‌كان و له كه‌رتی نه‌وت له جیهان كار ده‌كات و ئه‌و له وتارێكی كه له ماوه‌ی پێشووی به ناونیشانی "پارێزخوازه نوێكان توركیا ده‌كه‌نه ئامانج" نووسیویه‌تی، ئه‌و سیسته‌مه‌ی ئێسته له توركیا هه‌یه، ئه‌سته‌مه باسی دیموكراسی و پێشڤه‌چوونی له‌گه‌ڵ بكرێت.\nكاپلان كه خۆی ئه‌ندامی ڕێكخراوی دادپه‌روه‌رییه بۆ كورد، له كۆڕێكیش كه له زانكۆی ییل بۆی ڕێكخرابوو، دووپاتی له گرنگی نزیكبوونه‌وه‌ی ڕۆژئاوا و هه‌رێمی كوردستان كردووه و ده‌ڵێ، كورده‌كان پێویستیان به یه‌ك شته له‌و كاته‌دا، ئه‌ویش هه‌ماهه‌نگی و نزیكبوونه‌وه‌ی زیاتره له یه‌كتر.\nكاتێك لێدوانی ئه‌و گرووپه به‌رده‌وام دووپاتكردنه‌وه‌یه له‌وه‌ی كه كورده‌كان مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه ده‌وڵه‌تی خۆیان هه‌بێت، ئه‌مه توركه‌كانی شوێنكه‌وته‌ی ئه‌ردۆغان به ته‌واوی شێت و سه‌رگه‌ردان ده‌كات. ئه‌م شێتبوون و تووڕه‌ییه ئه‌و كاته ده‌گاته لووتكه كاتێك باس له یه‌كخستنه‌وه‌ی كوردستانی گه‌وره ده‌كرێ و ئامه‌د "دیاربه‌كر"یش له نێو نه‌خشه‌كه‌دایه، ببه گوێره‌ی ئه‌و پلانه‌ی كه له واشتنیش كاری له‌سه‌ر ده‌كرێ، كوردستانی گه‌وره خاوه‌نی ڕووبه‌رێكی زۆر فره‌وان ده‌بێ و به‌شێكیشی ده‌گاته سه‌ر ده‌ریاوه، خاوه‌نی زۆرترین پشكی نه‌وت و ئاو و كانزای به‌نرخ ده‌بێ، ئه‌مه‌یش هیچ گومانی تێدا نییه، كه زۆرترین خزمه‌ت به به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و ئیسرائیل ده‌كات.\nده‌وڵه‌تی نوێی كوردستانی گه‌وره، هۆكارێكی سه‌ره‌كی ئارامی و ئاسایشی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌بێ و به ته‌واوی له‌لایه‌ن ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا پشتیوانی لێ ده‌كرێت و زۆرترین بنكه و دامه‌زراوه‌ی ئه‌مه‌ریكی تێیدا جێگیر ده‌بن، بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگری له هه‌ر هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك بكرێ كه ده‌كرێته سه‌ر ئه‌و ده‌وڵه‌ته نوێیه له‌لایه‌ن وڵاتانی ناوچه‌كه‌وه.\nده‌وڵه‌تی كوردستانی گه‌وره ده‌گاته سه‌ر ده‌ریا و خاوه‌نی زۆرترین سامانی سروشتی ده‌بێت\nڕژێمی ئێسته‌ی توركیا به دڵنیاییه‌وه ئاگه‌داری ئه‌و پلان و به‌رنامه‌یه‌ی واشنتنه، بۆیه زۆرترین كاردانه‌وه‌ی له دژی ئه‌مه‌ریكا له ناوچه‌كه هه‌یه و زۆرترین سه‌ركێشیشی له چه‌ند ساڵی ڕابردوو نه‌ك له دژی ئه‌مه‌ریكا، به‌ڵكو له دژی هاوپه‌یمانی باكوری ئه‌تڵه‌سی "ناتۆ"یش ئه‌نجام داوه، تا ئه‌مه‌ریكا و ڕۆژئاوا ناچار بكات، له‌و پلانه په‌شیمان ببنه‌وه.\nله هه‌موو حاڵه‌تێكدا واشنتن به‌رده‌وامه له هه‌نگاونان له‌سه‌ر ئه‌و پلانه، جیا له هێنانه‌دی ئه‌و ده‌وڵه‌ته نوێیه، ئامانجێكی گه‌وره‌ی تری ئه‌مه‌ریكایش بریتییه له له‌ناوبردنی یه‌كجاره‌كی ڕژێمی پارتی داد و گه‌شه‌پێدان له توركیا و دروستكردنه‌وه‌ی توركیایه‌كی دیموكراس و ئازاد و دۆستی ئه‌وروپا، ئه‌و توركیایه‌ی ئێسته هه‌یه و ئه‌ردۆغان به ئاراسته‌ی ده‌وڵه‌تی عوسمانی ده‌باته‌وه، به هیچ شێوه‌یه‌ك قبووڵكراو نییه و به هیچ شێوه‌یه‌كیش ئه‌و خه‌ونانه‌ی ئه‌ردۆغان و حزبه‌كه‌ی نابنه ڕاستی.


(ڕەوانەکراوە لە سۆسیالیستەوە)\nئۆین کە پیاوێکی وێڵزی بوو کە یەکەم پەیڕەوانی بانگەوازی سۆسیالیست بوو لەساڵی ١٨٤١، کە ئێستاش ئۆین بە پێشەنگی بزووتنەوەی ھەرەوەزی چاوی لێدەکرێت، ئۆین پێی وا بوو کە کرێکاران دەبێت خۆیان خاوەنی کارخانە بن و کاریشی لێبکەن ئەوسا بەشە داھات و سوودەکەی لەنێوان خۆیان، کارل مارکس و فرێدریش ئەنگلز چەندین کتێبییان نوووسی لەسەر سەرمایەداری و کرێکار و سۆشیالیزم و کۆمۆنیست کە دواییش لە مانیفێستێکیان بڵاوکردەو کە بوو بە ئایدیای کۆمۆنیستی بەنێوی مانیفێستی کۆمۆنیست.\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢١ی ئابی ٢٠٠٦. لە ڕێکەوتی ١ی ئابی ٢٠١٣ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=سۆشیالیزم&oldid=658323»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٠:٤٩ی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


خولێکی تایبەت بە فریاگوزاری بەڕێوەدەچێت – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nخولێکی تایبەت بە فریاگوزاری بەڕێوەدەچێت\nلە درێژەی کاروچالاکییەکانی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی و سەلامەتی سەرۆکایەتی زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی، ئەمڕۆ چوارشەممە لەکەمپی کۆلێجە تەکنیکییەکانی زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی، خولێکی فریاگوزاری سەرەتایی بۆ فەرمانبەرانی ھۆبەی تەندروستی و سەلامەتی و خوێندکارانی بەشە ناوخۆییەکانی کەمپەکە بەڕێوەچوو.\nبابەتەکانی خولەکە تایبەتن بەفریاگوزاری سەرەتایی کە بۆ ھەر حاڵەتێکی لەناکاو خوێندکاران و کارمەندان ئامادە دەکرێن و تیایدا وانەی تیۆری و پراکتیکی دەخوێنن بۆ ھەر یەک لەحاڵەتەکانی: بوومەلەرەزە، ئاگر کەوتنەوە، سووتاوی، شکان و ھەر حاڵەتێکی تر کە پێویست بێت.\nخولەکە لەلایەن کەسانی شارەزاو خاوەن بڕوانامە لەوبوارەدا دەوترێتەوە کە وانەبێژان خاوەنی بڕوانامەی TOTی نێودەوڵەتین و ماوەی چوار رۆژ بەردەوام دەبێت، دوو رۆژی یەکەم (چوارشەممەو پێنج شەممە) تایبەت بەخوێندکارە کچەکانی بەشە ناوخۆییەکان و دوو رۆژی دووەم (شەممەو یەکشەممە) تایبەتە بەخوێندکارە کوڕەکانی بەشە ناوخۆییەکان دەبێت.\nزانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی لە رانكی نیشتمانی زانكۆكاندا ریكۆردێكی نوێی تۆماركرد


09/05/2021 498 جار خوێنراوەتەوە\n(سادق ئه‌مان خان) سه‌رۆكی شاره‌وانی له‌نده‌نی پایته‌ختی به‌ریتانیا وه‌ك یه‌كه‌م كه‌سایه‌تی مسوڵمان له‌و پۆسته‌دا له سه‌ر ئاستی ولآتانی خۆرئاوا، سه‌رله‌نوێ و بۆ ماوه‌ی پێنج ساڵی دیكه ئه‌و پۆسته‌ی وه‌رگرته‌وه.\nله پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی گشتییدا، (سادق خان) پاڵێوراوی پارتی كرێكارانی ئۆپۆزسیۆن به ڕێژه‌ی له‌سه‌دا 55 پۆینت دوو به‌سه‌ر (شۆن بایلی) پاڵێوراوی پارتی پارێزگارانی ده‌سەڵاتداردا سه‌ر كه‌وت.\nپڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی شاره‌وانی له‌نده‌ن ڕۆژی پێنجشه‌ممه‌ی هه‌فته‌ی ڕابردوو به‌ڕێوه چوو، دوێنێ، شه‌ممه ئه‌نجامه‌كانی ڕاگه‌یه‌ندرا و (خان) یه‌ك ملیۆن و 206 هه‌زار و 34 و ڕكابه‌ره‌كه‌یشی 977 هه‌زار و 601 ده‌نگی ده‌نگی هێنا.\n(سادق خان)ی 50 ساڵ، به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك پاكستانیه و له له‌نده‌ن له‌دایك بووه، مسوڵمانه و هاوسه‌ره‌كه‌یشی ناوی (سه‌عدیه ئه‌حمه‌د)ه‌و خاوه‌نی دوو منداڵن.\nسادق خان پێشتریش یه‌كه‌م مسوڵمان بووه كه وه‌ك وه‌زیر چووه‌ته نێو ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی به‌ریتانیاوه.\nئه‌مه‌و پارتی كرێكارانی ئۆپۆزسیۆن جگه له له‌نده‌ن، شاره‌وانی هه‌ر یه‌ك له گه‌وره شاره‌كانی لیڤه‌رپوڵ و مانجسته‌ریشی برده‌وه.\nئه‌شره‌ف غه‌نی: كشانه‌وه‌ی كتوپڕی ئه‌مریكا هۆكاری داڕمانی دۆخی ئه‌منیی ئه‌فغانستان بوو\nکۆمەڵ ئاماده‌كارییه‌كانى بۆ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ی په‌ڕله‌مان به قۆناغی كۆتایی گه‌یاندووە\nله‌به‌ر بوونی گه‌نده‌ڵی دانیشتووانی قه‌زای زاخۆ له ڕووباری (خابیر) سوودمه‌ند نه‌بوون\nنیعمه‌توڵڵا خۆجه، ئه‌و بانگخوازه‌ی بۆ گه‌یاندنی ئیسلام 50 وڵات گه‌ڕاوه\nشۆفێرێكی ته‌كسی: له‌ماوه‌ی پێنج ساڵی ڕابردوو پێنججار لۆگۆیان پێ گۆڕیوم\nبه سه‌رپه‌رشتی مامۆستا عه‌لی باپیر ئه‌نجومه‌نی باڵای كۆمه‌ڵی دادگه‌ری كۆبووه‌وه\nهەولێر.. مه‌كته‌بی راهێنان و گه‌شه‌پێدانی كۆمه‌ڵ ۆركشۆپێكی سازكرد\nمانگی ته‌مووزی ئه‌مساڵ، مانگی ئاگركه‌وتنه‌وه بوو له سه‌رانسه‌ری جیهاندا\nچین.. ژماره‌ی قوربانییانى لافاوەکەى ڕۆژانی ڕابردوو 300 كه‌سی تێپه‌ڕاند\nبزووتنەوەی نەهزە: ئاماده‌ی سازشین له‌پێناو دیموكراسی\nراشد غه‌نوشی ره‌وانه‌ی نه‌خۆشخانه‌ی سه‌ربازی كرا\nوەزیری کشتوکاڵ و دارستانەکانی تورکیا: لەكۆى ١٢٥ ئاگر ١١٧يان كوژێندراوەتەوە يان کۆنترۆڵکراوە\nبەريتانيا: هێرشى سەر كەشتييە ئيسرائيلييەكەى زەرياى هيندى ئێرانەوە ئەنجامدراوە\nسه‌یفولئیسلام قه‌زافی ده‌یه‌وێت بگه‌ڕێته‌وه بۆ ده‌سەڵات و ببێته سه‌رۆكی لیبیا


سەرباز قازی 19/01/2020 - 23:08 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nئەندامێکى سەرکردایەتى پارتى رایگەیاند لیژنەیەکى باڵا بۆ وەرگرتنى پێشنیازى ئۆرگانەکانى سەر بە حزب پێکهێنراوە بەمەبەستى ئامادەکارى بۆ بەستنى چواردەیەمین کۆنگرەى پارتى دیموکراتى کوردستان.\nد. ئاراس حەسۆ میرخان ئەندامى ئەنجوومەنى سەرکردایەتى پارتى دیموکراتى کوردستان بە(باسنیوز)ى راگەیاند: "بەمەبەستى ئامادەکاریى بۆ ئەنجامدانى 14یەمین کۆنگرەى پارتی، لیژنەیەکى باڵاى 7 کەسى کە 4 ئەندامى مەکتەبى سیاسى و 3 ئەندامى سەرکردایەتى پارتى لەخۆدەگرێت، لیژنەکە لە هەفتەى داهاتووەوە دەست بەکارەکانى دەکات و سەرەتاش بۆچوون و پڕۆژە و پێشنیازەکانى ئۆرگانەکانى پارتى وەردەگرن".\nراشیگەیاند: "لیژنەکە بڕیار لە کاتى بەستنى کۆنگرە و چۆنیەتى بەرزکردنەوەى پێشنیازەکان دەدات و چەندین لێژنەى لاوەکیش پێکدەهێنرێن، بۆئەوەى بۆچوونى سەرجەم کادیرانى پارتى وەربگرێت و رەنگە کۆکردنەوەى پڕۆژە و پێشنیازەکان دوو مانگ بخایەنێت".\nئەو ئەندامەى سەرکردایەتى پارتى ئاماژەى بە ئەوەش کرد" لیژنەکە بڕیارە لەوە دەدات گۆرانکاییەکان چۆن و چى دەبن ئەمەش دەوەستێتە سەر پێشنیازى مەکتەب و لقەکان، بەڵام بەدڵنیاییەوە گۆڕانکارى لە هەیکەلى رێکخستن و ئۆرگانەکان و سەرکردایەتى پارتى روودەدات".


شروڤەکرنا نەخوشیا :: Duhok Polytechnic University\nپشکا شرۆڤەکرنا نەخۆشییان ئێک ژ پشکێن پەیمانگەھا تەکنیکی ئامێدێ یە، ل سالا ٢٠١٢-٢٠١٣ ھاتییە دامەزراندن. پرۆگرامێن وێ قوتابی بەرھەڤدکەت کۆ ببیتە کارمەندەکێ پرۆفێشنال د کارێ تاقیگەھێن نوژداریدا، ھەتا کۆ بکاریت ببیتە ھاریکارەکێ باش بۆ نوژدارێ تاقیگەھێ د بوارێ شرۆڤەکرنا نەخۆشیان و کیمیا ژیانی و سیرولوجی و زیندەوەرزانییێ.\nبەرپرساتیێن کارمەندێ تاقیگەھێ ئەڤەنە:\n١. شرۆڤەکرنا رووناتیێن لەشی.\n٢. سەخبێریکرنا ئامیرێن تاقیگەھێ.\n٣. راڤەکرنا ئەنجامێن پشکنینان\n٤. وەرگرتنا نموونەیان ژ نەخۆشی\nکارمەندێ تاقیگەھا نوژداری ھەمی پشکنینێن گشتی ئەنجامددەت ئەوێن پەیوەندی ب کارێ بانکا خوینێ ڤە ھەیی و ھەروەسا پشکنینێن ھستوپاتولجی و ھیماتولوجی و کیمیا ژیانی و و سیرولوجی و زیندەوەرزانییێ. کارمەندێ تاقیگەھێ دیسا دکاریت ل نەخۆشخانە و بنگەھێن ساخلەمییێ و تاقیگەھێن لێڤەگەر و پیشەسازییا ژیانداری کاربکەت.\nدەرچۆیێ پشکێ پشتی دوو سالێن خۆ بدوماھی دئینیت دێ باوەرنامەیا دیپلۆمێ بدەستخۆڤە ئینیت (ھاریکارێ تاقیگەھێ) و دێ شێت ل وان دامودەزگەھێن سەر ب وەزارەتا ساخلەمییێ و خواندنا بلند و لێکولینا زانشتی و پشکێن تەندروستی یێن سەر ب وەزارەتا بەرگرییێ ڤە کارکەت.\nبەرھەمئینانا کارمەندەکێ پرۆفێشنال د بوارێ تەکنیکا دەستنیشانکرنا تاقیگەھیدا پشتی بدوماھیک ئینانا راھێنانێن خۆ، کۆ دێ یێ بکێرھاتی بیت ل پەیمانگەھێن بالا کاربکەت و کارگێرییا تاقیگەھان ژی بکەت و کارێن خوپاراستنێ و دەستنیشانکرنێ ژی ب شێوەیەکێ باش ئەنجامبدەت.\nئەم ھەولددەین باشترین پشک بین تا کۆ باشترین کارمەند بەرھەڤبکەین و کارەکێ پرۆفێشنال بەرھەم بینین.


د.موشیر گەڵاڵی، سەركردەی پێشووی كۆمەڵ: ئەركە لەسەرمان حکوومەتی ھەرێم و دەستکەوتەکانمان بپارێزین\nچاوپێكەوتن 18/06/2022 - 15:38 باسنیوز\n”ژنھێنانەکەی مامۆستا عەلی باپیر زیانی بۆ کۆمەڵی دادگەری دەبێت“\nلەم دیمانەیەدا لەگەڵ (باسنیوز)، موشیر گەڵاڵی، بەپرسی پێشووی مەڵبەندی ھەندەرانی کۆمەڵی دادگەری رایدەگەیەنێ، ئەو حزبانەی لەناو حکوومەتدا خۆیان بە ئۆپۆزسیۆن دەزانن، کاتێک پۆستێک یان وەزارەتێک وەردەگرن، دەبێ لەناو وەزارەتەکەی خۆیاندا چاکسازی بکەن. سەبارەت بە رۆڵی حزبە ئیسلامییەكانیش دەڵێت: ”ئیسلامییەکانی کوردستان ناتوانن چاکسازی بکەن.“\n(باسنیوز) خوێندنەوەتان بۆ بارودۆخی ئێستای ھەرێمی کوردستان چۆنە؟ پێویستە پارت و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان، چی بکەن بۆ ئەوەی یەکڕیزیی نێوماڵی کورد بپارێزن؟\nد.موشیر گەڵاڵی: ھەرچەندە بەھۆی بارودۆخێکی تایبەتەوە ماوەی حەوت ساڵە خۆم لە چاوپێکەوتنی ڕۆژنامەوانی پاراستووە، بەڵام بەشێوەیەکی گشتی بارودۆخی ھەرێمی کوردستان بە دۆخێکی ناسکدا ھەنگاو دەنێت، کاتی ئەوە ھاتووە، ھەموو حزبەکان ڕێگاەچارەیەکی شایستە و گونجاو بۆ ئەم بارودۆخە بدۆزنەوە، ھەروەھا چاکسازی لەناو سێکتەرەکانی کۆمەڵگەدا بکرێت، دواجار ئەو حزبانەی لەناو حکوومەتدا پێگەیان ھەیە، پێویستە پاڵپشتیی چاکسازی بکەن و دژی گەندەڵی بوەستنەوە، بۆ ئەوەی ئەزموونی ھەرێمی کوردستان تێکنەچێت، چونکە ئەم قەوارەی ئێستا ھەمانە، من وەکوو موسڵمانێک پێم وایە وەکوو چۆن ئەركە نوێژ بکەین و ڕۆژوو بگرین و خوای گەورە لە خۆمان ڕازی بکەین، ئاواش پێویستە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان و ھەموو دەستکەوتەکانمان بپارێزین، بەڵام ناکرێت دەسەڵات پۆست بدات بە ھەندێک کەس و دەمکوت بن، ھەروەھا ئەو حزبانەی لەناو حکوومەتدا خۆیان بە ئۆپۆزسیۆن دەزانی، کاتێک پۆستێک یان وەزارەتێک وەردەگرن، دەبێ لەناو وەزارەتەکەی خۆیاندا چاکسازی بکەن، بۆ ئەوەی لانی کەم گەندەڵی کەم بێتەوە.\n(باسنیوز) ماوەیەکی زۆرە لە کۆمەڵی دادگەری دابڕاویت، ئێستا لەناو گۆڕەپانی سیاسیدا ئەدای کۆمەڵی دادگەری چۆن دەبینیت؟\nد.موشیر گەڵاڵی: کۆمەڵی دادگەری و حزبە ئیسلامییەکانی دیکە بەرەو لاوازی دەڕۆن، من جارێکیان بە مامۆستا عەلی باپیرم گوت، مامۆستا پۆستی ئەمیرایەتی لەناو پەیڕەو و پڕۆگرامی کۆمەڵدا سەقفێکی زەمەنیی ھەیە؟ گوتی، نەخێر! منیش لە وەڵامدا گوتم، ئەی باشە لەناو کۆمەڵ ئەو ھەموو کەسایەتییە بەھێزە ھەیە، دڵنیام ئەگەر سێ جاری دیکە ھەڵبژاردن بکرێتەوە، ھەر جەنابت بۆ پۆستی ئەمیرایەتی دەردەچیت. لەناو فکری ئیسلامی لە سەردەمی مەعاویەدا پۆست بووە بە بنەماڵەیی، معاویە کوڕەکەی خۆی بە شمشێر سەپاندووە بەسەر خەڵکدا، دەی باشە مامۆستا عەلی باپیر ئەگەر جەنابت ئەو کوتەکە نەشکێنی کێ بۆمان بشکێنێت؟ چۆن ڕوومان بێت ڕەخنە لە یەکێتی و پارتی و حزبەکانی دیکە بگرین. زیاتر لە ٥٠ ساڵە بە پارتی دەڵێن حزبی بنەماڵە، جاران یەکێتی بە پارتیی دەگوت حزبی بنەماڵە، دەی باشە ئێستا کامیان زیاتر بنەماڵەیین، یەکێتی یان پارتی؟ ئەگەر بێینە سەر ئیسلامییەکان، مامۆستا عەلی باپیر خۆی دەڵێت لەناو کۆمەڵ سەقفێکی زەمەنی بۆ پۆستی ئەمیری كۆمەڵ نییە، بەڵام لێناگەڕێت خەڵک خۆی بۆ ئەو پۆستە ئامادە بکات، شەوی کۆنگرە، یان ڕۆژی کۆتایی کۆنگرە دەڵێن کێ دەیەوێت خۆی بۆ پۆستی ئەمیری كۆمەڵ ھەڵبژێرێت؟ بەڵام ئەوە گاڵتەکردنە بە ئەقڵی خەڵک، چونکە کەس ڕووی نایەت بڵێت من خۆم ھەڵدەبژێم، بۆیە خودی حزبە ئیسلامییەکان بوون بە حزبی بنەماڵە. یەکگرتووی ئیسلامی پێشتر ھەنگاوێکی جوانی نا، بەڵام هەر زوو ئەوانیش پەشیمان بوونەوە و گەڕانەوە بۆ دۆخی جارانیان، بۆیە ئیسلامییەکانی کوردستان ناتوانن چاکسازی بکەن.\n(باسنیوز) لە کاتی پڕۆسەی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان و شەڕی تیرۆریستانی داعش، لەلایەن کۆمەڵی ئیسلامییەوە ڕووبەڕووی ڕەخنەیەکی زۆر بوویتەوە، ھۆکارەکەی بۆچی دەگەڕایەوە؟\nد. موشیر گەڵاڵی: بە ھۆکاری ئەوەی پاڵپشتیم لە پڕۆسەی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان کرد، لایەنگرانی کۆمەڵ ڕەخنەیەکی زۆریان لێ گرتم و زۆر تۆمەتیان بۆ كردم، گوایە من بووم بە پارتی، یان لەژێر کاریگەریی ئەو حزبەدا پاڵپشتیم لە ڕیفراندۆم کردووە، لەکاتێکدا ئەوە ئەسڵ و ئەساسی نییە و تاوەکوو ئێستا لەژێر کاریگەریی ھیچ حزبێکی سیاسیدا نەبوومە.\n(باسنیوز) ھۆکاری لاوازبوونی حزبە ئیسلامییەکانی کوردستان بۆچی دەگەڕێنیتەوە؟\nد. موشیر گەڵاڵی: زەنگی مەترسی بۆ ئیسلامییەکانی کوردستان لێ دراوە، چونکە بیروڕای جیاواز قبووڵ ناکەن، لەناو حزبە ئیسلامییەکاندا دەسەڵاتەکان لەناو کۆمەڵێک کەسی دیاریکراو تاپۆ کراون، ئەوە پیشکەوتن نییە دوو حزب یان سێ حزبی ئیسلامی لە ھەڵبژاردنەکاندا کورسییەک یان دوو کورسی زیاد بکەن و ئەوی دیکە خۆی بە براوە بزانێت، کۆمەڵی دادگەری لە ھەڵبژاردنی پێشووی پەرلەمانی کوردستاندا توانی کورسییەکانی زیاد بکات و خۆی بە براوە لە یەكگرتوو دەزانی، کێشەکە ئەوەیە ئیسلامییەکان خۆیان بە یەکتری بەراورد دەکەن، نەك بە حزبەکانی دیکە، بەڵام ئەوە سەرکەوتن نییە، بەڵکوو پاشەکشەی حزبە ئیسلامییەکانی کوردستانە.\n(باسنیوز) کۆمەڵی دادگەری لە کۆنگرەی چوارەمدا پاشگری (ئیسلامی)ی لێ کردەوە، بەڕێزتان ئەمە تا چەند بە هۆكاری شکستی کۆمەڵ دەزانن؟\nد.موشیر گەڵاڵی: بێ شک ئەوە زیانی بە کۆمەڵ گەیاندووە، کە ناوەکەیان گۆڕیوە، ئەو کاتەی لە کۆنگرەی بزووتنەوەی ئیسلامی چەند کەسێک بە سەرۆکایەتیی مامۆستا عەلی باپیر جیا بوونەوە، من لە لەندەن بووم لای دکتۆر ئەحمەد چەلەبی، ڕۆژێک بە ئەحمەد چەلەبیم گوت، تۆ دەمێکە دەڵێی ئێوە ناتوانن دژی سەرکردایەتیی کۆن ھەڵوێست وەربگرن و جیا ببنەوە، فەرموو ئەوە ئێمە سەرکردایەتییەکی نوێمان ڕاگەیاندووە، ئەحمەد چەلەبی لە وەڵامدا گوتی زۆر چاکە، بەڵام من دوو داواکاریم ھەیە بیگەیەنە بە مامۆستا عەلی باپیر، ئەوکاتە مۆبایل نەبوو بە مۆبایلی سورەییا تەلەفۆنم بۆ مامۆستا عەلی باپیر کرد، گوتم مامۆستا عەلی باپیر، دکتۆر ئەحمەد چەلەبی پیرۆزبایی ئەو دەستکەوتە دەکات، بەڵام دوو داواکاریی ھەیە، یەکەم دەڵێت بە ھیچ شێوەیەک ناوی خۆتان مەگۆڕن، چونکە بزووتنەوەی ئیسلامی لە یاسای ئازادیی عێراقدا سوودێکی باشی لێ دەبینن، بەو مانایەی، نەیارەکانتان ناتوانن بەھۆی ناوەکەتانەوە ئێوە لەناو لیستی تیرۆر دابنێن، بەڵام مامۆستا عەلی باپیر، لە ناوچەی ھەورامان لەناو خەڵکدا باسی ئەرێنییەكانی ناوی کۆمەڵی دەکرد، ئەگەر ناوی کۆمەڵ بکەیت بە عەرەبی مانای (جەماعەت) دەگەیەنێت، ئەگەر بیکەی بە ئینگلیزی مانای (گرووپ) دەگەیەنێت، بەڵام ئەو ناوە لە ھەموو ئەورووپا و ئەمریکا ناوێکی بێزراوە، بەڵام ئەوکاتە ناوی (کۆمەڵ) بەڵایەک بوو بۆ بزووتنەوەی ئیسلامی، لەبەرئەوەی ھەموو گرووپە توندڕەوەکان وەکوو ئەوان حەزیان لە وشەی (گرووپ و جەماعەت) بوو، بەڵام دواجار بەھۆی ناوی کۆمەڵ تووشی زیانێكی زۆر بووینەوە، دوای ٢٠ ساڵ لە دامەزراندنی کۆمەڵ، لەبری ئەوەی وشەی کۆمەڵ بگۆڕن، پاشگری ئیسلامییان لێ کردەوە! لەکاتێکدا کێشەکە ناوی کۆمەڵ بوو، نەک دەستەواژەی ئیسلامی، بەڵام ئەوە ھەڵەیەکی زۆر ستراتیژی بووە و بینیمان چۆن ئەو حزبە لە ھەڵبژاردنەکەی پەرلەمانی عێراق شکستی ھێنا. تەنانەت حزبە بچووکەکان پێش کۆمەڵی دادگەری كەوتنەوە، ھەروەھا وشەی (دادگەری) بۆ کۆمەڵ شەفاعەت ناکات، چونكە ئەگەر بۆ داھاتوو چاکسازییەکی باش لەناو خۆیاندا نەکەن، ڕووبەڕووی شکستی گەورە دەبنەوە، ھیوادارم دەروێشەکانی کۆمەڵ بەھۆی ڕەخنەکانمەوە قسەی نەشیاوم پی نەڵێن و ڕەخنەکانم وەک کەسێکی دڵسۆز قبووڵ بکەن.\n(باسنیوز) رەخنەیەك لەنێو كۆمەڵدا هەیە، زۆربە دەپرسن، بۆچی عەلی باپیر لە زۆربەی پۆستەكان زاواکەی كاندید دەكات؟ ئەمە بە ڕەوا دەبینیت؟\nد.موشیر گەڵاڵی: کاک عەبدولستار مەجیدم خۆش دەوێت، لەسەر کێشەیەکی دیاریکراوی خۆم لەناو دانیشتنێکدا ھەڵوێستی جوامێرانەی ھەبووە، کەسێکی ڕووڕەش لە دانیشتنێکدا باسی منی کردووە، لە ٢٦ ئەندامی سەركدایەتی ٢٥ کەس دژی من دەنگیان داوە! ئەوانە لەسەر چ ئەساسێک لە دژی من دەنگیان داوە؟ لەکاتێکدا ئەوکاتە من لەوێ نەبووم، دەبوایە کەسێکی ناو دانیشتنەکە تۆزێک ئیمان و غیرەتی جووڵابوایە و تەنیا بیگوتایە، لەبەرچی تاوانێکی لەو شێوەیە بۆ موشیر گەڵاڵی دروست دەکەن؟ بەڵام گەورەترین تاوانی گەورەی کاک عەبدولسەتار مەجید ئەوەیە زاوای مامۆستا عەلی باپیرە، چونكە ترسی خەڵک زۆرە لەوەی بنەماڵەیی لە حزب دروست ببێت، کاتی خۆی دکتۆر سەباح بەرزنجی، كە لەناو کۆمەڵ ھەر ئەو کەسایەتییەمان ھەبووە پڕۆفیسۆر بێت، بەڵام لە کۆنگرەیەکدا تەنیا دوو دەنگی ھێناوە! گەورەترین تاوانی دکتۆر سەباح بەرزنجی ئەوەیە، کوڕی مامۆستا شێخ محەمەد بەرزنجییە، چونکە ھەمووی زاوا و کوڕی خۆی دادەنێت، من حەز دەکەم لێرەدا نموونەیەک بھێنمەوە، کاتی خۆی لە سەردەمی بزووتنەوەی ئیسلامی، ھەمیشە باسی چاکسازی و گۆڕانکاری دەکرا، باسی ئەوە دەکرا، کە دەبێت دەستاودەستکردنی دەسەڵات لەناو بزووتنەوەی ئیسلامیدا ھەبێت، زۆر جار ڕەخنە لە بنەماڵەی مامۆستا مەلا عەلی عەبدولعەزیز، ڕابەری کۆچکردووی بزووتنەوەی ئیسلامی دەگیرا، گوایە حزبەکەیان کردووە بە حزبی بنەماڵە، بەڵام دواتر خەڵک تەقییەوە و بزووتنەوەی ئیسلامی جیابوونەوەی تێ كەوت و کۆمەڵ ڕاگەیاندرا، بێ گومان خەڵک بۆ ئەوە دوای کۆمەڵ کەوت، كە ئەو ڕەخنانەی پێشتر ڕووبەڕووی بزووتنەوە دەبوونەوە، کۆمەڵ دووبارەیان نەکاتەوە، بەڵام ئێستا کادیرە دڵسۆزەکانی کۆمەڵ جگە لە (دەروێشەکان)، ھەمان ڕەخنەی پشوو لە کۆمەڵی دادگەری دەگرن.\n(باسنیوز) لە کۆنگرەی سێیەمی کۆمەڵی دادگەری، بەھۆی تۆمەتێکەوە گەلەکۆمەکێ لەدژی ئێوە هاتە ئارا، ئایا ئەو تۆمەتانە راست بوون؟ ئەی چی بەو سەرکردانەی كۆمەڵ دەڵێیت؟\nد. موشیر گەڵاڵی: برایانی کۆمەڵ تۆمەتی زۆریان بۆ دروست کردووم و زۆریان ئازار داوم، دواڕۆژی ماڵ و منداڵەکەمیان فەوتاند، چونکە زۆ ناخۆشە دوای مردنم، خوانەکردە خەڵک بە منداڵەکانم بڵێن، باوکت فڵانە شتی کردووە، لەکاتێکدا ئەوە ئەسڵ و ئەساسی نییە، بەڵام ئەو کاتەی تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووم، خەڵکی دۆعای زۆریان بۆ کردم و خوای گەورە مۆڵەتی ئەوەی پێدام ژیانم بۆ بگەڕێنێتەوە، بۆیە گەردنی ھەموو کەسێکم ئازاد کردووە، بە خودی مامۆستا عەلی باپیریشەوە، بەڵام بەھۆی ئەو کێشەیەی کە تووشم بووە، خراپترین ھەڵوێست ھەڵوێستی مامۆستا عەلی باپیر بووە، چونکە ماوەیەکی زۆر ھیچ داوایەکم لە برایانی ئیسلامی نەکردووە، بەڵام داواکارییەکم لە خودی مامۆستا عەلی باپیر کرد، بەگوێرەی دەسەڵاتەکانی دەیتوانی چارەسەری کێشەکەم بۆ بکات، ھەرچەندە بەڵێنی پێدام، بەڵام بەڵێنەکەی نەبردە سەر، بۆیە دوای نەخۆشکەوتم گەردنی ھەموویانم ئازاد کردووە و ئێستاش گەردنیان ئازاد دەکەم.\n(باسنیوز) ماوەی مانگێکە مامۆستا عەلی باپیر ژنێكی دیكەی ھێناوە و رەخنە و قسە و لێدوانی جیاواز لەسەر ئەو پرۆسەیە هەیە تەنانەت لەنێو خودی كۆمەڵیشدا، قسەی ئێوە لەسەر پڕۆسەی ژنھێنانی عەلی باپیر چییە؟\nد. موشیر گەڵاڵی: ئاگاداری ئەوەم کە مامۆستا عەلی باپیر ژنی چوارەمی ھێناوە، بەڵام تەمەن و ژنی چوارەم کارێکی ناشەرعی نییە، خەڵکێکی زۆر قسەی لەسەر ژنھێنانی مامۆستا عەلی باپیر کردووە، ھەندێکی كەس ڕەخنەی توندی لێ دەگرن، ھەندێکیش بە شێوازێکی باش قسەیان لەسەر مەسەلەی ژنھێنانەکەی کردووە، من باسی دەروێشەکانی عەلی باپیر ناکەم، ئەو مەسەلەی ژنھێنانە بەلایانەوە ئاساییە، بەڵام کێشەکە ئەوەیە لە ساڵیادی دامەزراندنی کۆمەا ژنی چوارەمی ھێناوە، من لێرەدا قسەیەکی ئیمامی شافعی بە نموونە دەھێنمەوە، ئیمامی شافعی دەڵێت (ئەگەر خواردنەوەی ئاوی سارد زیان بە کەسایەتیم بگەیەنێت، ھەتا ماوم ئاوی سارد ناخۆمەوە) بێ گومان ھەرچەند بیانووی بۆ بھێننەوە، تازە ئەو مەسەلەی ژنھێنانە لە جەماوەریی خۆی و حزبەکەیشی کەم دەکاتەوە، یەکێک لە دەروێشەکانی عەلی باپیر دەڵێت، تەمەنی ژنەکەی مامۆستا عەلی باپیر ٢٦ ساڵ نییە، بەڵکو ٢٧ ساڵە! باشە ھەی دەروێش، جیازوازیی نێوان ٢٦ و ٢٧ چییە؟ مامۆستا عەلی باپیر بەختی ھەبوو لە کاتی ھەڵبژاردن ژنەکەی نەھێنا، ھەرچەندە خەڵک زوو شتی بیر دەچێتەوە، بەڵام ئەگەر کاتی ھەڵبژاردن بوایە، چۆن ناو گۆڕینەکەیان گورزی لێ دان، ڕەنگە ئەو تۆزە کورسییەی ھەیانە ئەوەشیان لەدەست بدابایە، مامۆستا عەلی باپیر ساڵی ڕابردوو نیازی ژنھێنانی ھەبووە، چەند ئەندامێکی مەکتەبی سیاسی پێیان گوتووە مامۆستا دەست بۆ ئەوە نەبەیت و خەڵکمان لێ مەورووژێنە، بەڵام مامۆستا عەلی باپیر بیەوێت شتێک بکات، دەیكات و گوێ بە ڕەخنەی کەس نادات.


عەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا: لەڕۆژی جیهانیەکەیدا، لەهەرێمی کوردستاندا کۆکردنەوەی پارە ( داهاتی ) ئاو دەدرێتە کەرتی تایبەت. | WtariKurd\nعەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا: لەڕۆژی جیهانیەکەیدا، لەهەرێمی کوردستاندا کۆکردنەوەی پارە ( داهاتی ) ئاو دەدرێتە کەرتی تایبەت.\n– Posted on 2018-03-22بابەتی: ئابوری\nساڵانە وڵاتانی دنیاو ئەوانەی لەگرنگی وبەهای ئاو دەڕوانن لەبەرواری 22- 03 دا کەلەلایەن ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتوەکان بەڕۆژی جیهانی ئاو دیاریکراوە، باس لەگرنگی ئاو، بەڕێوەبردنی، پاراستنی، مەترسیەکان وکەمبونەوەی ئاو دەکرێت.\nلەم ڕۆژەدا شارەزایانی بوارەکە لەوڵاتاندا سەرقاڵی پلان و بەرنامەڕێژین بۆ پڕکردنەوەی پێداویستیەکانی هاوڵاتیان بۆئاوی خاوێن و شیرین، ئاوی پێویست بۆ کشتوکاڵ، کەرتەکانی پیشەسازی وگەشتیاری و… هتد.\nلەئێستادا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەبەردەم مەترسی بێ ئاویدایە، عێراقیش لەو وڵاتانەیە کە هەڕەشەی تینوێتی لەسەرە، ساڵانی دادێ ئاولەعێراقدا بەتەواوی کەم دەکات کەهۆکارێکی سەرەکی وشکەساڵیەو هۆکارێکی تریشی ئەو ڕێوشوێنانەیە کەوڵاتانی تورکیا، ئێران، سوریا گرتویانەتەبەر.\nعێراق ساڵانە پێویستی بە لانی کەمی 50 ملیار مەتر سێجا ئاوهەیە بۆ هەموو کایەوسێکتەرەکان، وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاوی عێراق ڕێژەی بەکارهێنانی ئاوی وڵاتەکەی بەم شێوەیە پۆلێنکردوە:\nلە( 75٪)بۆ بواری کشتوکاڵ ،لە ( 12٪) لەهۆڕەکاندا بەکاردێت، لە ( 08٪)ی لەناوماڵاندا ، لە(2.5٪)ی بۆکەرەستەی بیناسازی ، لە ( 2.5٪)یشی بۆحەوزەکانی ماسی. ئەمەجگەلەوەی توێژینەوەکانی هەمان وەزارەت ئاماژە بەوەدەکەن کەلەئێستادالە(30٪)ئاو کەمیکردوەو ساڵی داهاتوش ڕێژەی کەمکردنەکە بەرزدەبێتەوە بۆلە( 50٪)، کەهۆکارەکانی کەمئاویشی گەڕاندۆتەوە بۆ دروستکردنی بەنداولەوڵاتانی دراوسێ، زۆربونی دانیشتوانی عێراق و دراوسێکان، سەرپێچیکردن و بەفیڕۆدانی ئاو.\nلەگەڵ ئەوەی سێ بەشی ئاوی عێراق بۆ کشتوکاڵ بەکاردێت کەچی هەرلەمساڵدا یەک ملیۆن دۆنم زەوی کشتوکاڵی کەبۆگەنم بەکاردەهێنران بونەتە دێم و بیابان. لەهەرێمی کوردستاندا لەگەڵ ئەوەی خاوەنی ئاوێکی زۆرین لەڕووی شیرینی و سازگارییەوە، بەڵام نەتوانراوە ئاوی پاک و پێویست بۆهاوڵاتیان دابین بکرێت، نەتوانراویشە زەوییەکشتوکاڵیەکانیشمان بەراوبکرێت لەڕێگەی پڕۆژەی ئاودێریی و شێوازی ئاودانی پێشکەوتوودڵۆپاندنەوە.\nبەواتایەکی تر لەگەڵ هەبوونی ئاو لەهەرێمدا بەڕێژەی چەندین هێند زیاتر لەو بڕەی کەهەیە بەپێی پێداویستی ژمارەی دانیشتوانەکەی، کەچی کێشەی ئاو لەهەرێمدا ساڵانە زێدەتردەبێت بەشێوەیەک کەبۆتە کێشەیەکی درێژخایەن و هەمیشەیی و بێ چارەسەر.\nئەوەی وایکردوە کە لەهەرێمدا نەتوانرێت چارەسەری ڕیشەیی بۆسێکتەری ئاوو گرفتەکانی بدۆزرێتەوەجگەلە نەبونی پلانێکی وردو تۆکمە، نەبونی یاسایەکی تایبەتە بەبەڕێوەبردن و پاراستنی ئاو، هەرچەندە ئێمە وەک لیژنەی کشتوکاڵ و ئاژەڵداری و ئاودێری وبەنداوەکانی پەرلەمانی کوردستان لەبەرواری (16- 11- 2014) پڕۆژەیەکمان ئاڕاستەی سەرۆکایەتی پەرلەمانکرد و دوای مانگێکیش خوێندنەوەی یەکەمی بۆکرا و دواتریش بۆدەوڵەمەندترکردنی پڕۆژەکە لەگەڵ لایەنی پەیوەندیداری حکومەت، زانکۆکانی کوردستان، ڕێکخراوەکانی تایبەتمەندو شارەزایانی بوارەکە دیبەیت و وۆرک شۆپمان ئەنجامداوە، دواین هەوڵیش بۆ کردنی پڕۆژەکەبەیاساوخستنەبواری جێبەجێکردنەوە لەمانگی (11)ی ساڵی (2017)بوو کە کۆبونەوەمان لەگەڵ لیژنەی یاسایی کرد تاکو ڕاپۆرتی هاوبەشی بۆ بنوسرێت و بخرێتە بەرنامەی کاری دانیشتنەکانی پەرلەمان ، بەڵام بەبینانوی دروستکردنی ئیلتیزاماتی دارایی بۆ حکومەت، دەبێت ڕای حکومەتی بۆ وەربگیرێت ئینجا بخرێتە بەرنامەی کارودواتربکرێتەیاسا، بەڵام تائێستاش نەحکومەت و نەبەرپرسەکانیشی وەڵامێکی ڕاست و ڕونیان نەداوەتەوە بەپەرلەمان و لیژنەپەیوەندیدارەکان تاکو ئەویاسایە دەربچوێنرێت و هەرێم ببێتە خاوەنی یاسایەکی تایبەت بەبەڕێوەبردن و پاراستنی ئاوەکەی، بەوەش ئەو ڕاستیەمان بۆ ڕووندەبێتەوە کە ئەم هەرێمەو دەسەڵاتدارەکانی ئەوەی بەلایانەوە گرنگ نیە ئاووسەرچاوەکانیەتی کەپێداویستیەکی ڕۆژانەو بەردەوامی ژیانی مرۆڤەکانە.\nلەمساڵیشدا واتا 2018 حکومەتی هەرێم ولایەنی پەیوەندیدار بڕیاریانداوە کە کۆکردنەوەی داهاتی ئاو بداتە چەند کۆمپانیایەک و دانانی پێوەری ئاو بۆماڵان و شوێنەگشتی و پیشەسازی و بازرگانیەکانیش دەبێتە بڕیارو هەرماڵ وشوێنێکیش پێوەردانەنێت ئەوا لەقۆناغی یەکەمدا بەبڕی 100 هەزار دینار سزا دەدرێت، و گەر هەرپێوەریان دانەنا سزاکان مانگانە زیاتردەبن بۆ 200 هەزارو زیاتریش.\nهەرێمی کوردستان بۆ ئەم مەبەستە کراوەتە چوار زۆنگ و هەرزۆنگێکیش دەدرێتە کۆمپانیایەک، کە زۆنگەکان بەم شێوەیە دابەشکراون ( پارێزگای هەولێر، سلێمانی، دهۆک، هەڵەبجەوئیدارەکانی گەرمیان وڕاپەڕین ).\nیەکێک لەداواکارییەکان کەبەسەرکۆمپانیاکاندا دەسەپێنرێت ئەوەیە کەدەبێت ڕوپێویەکی زۆنگەکان بکەن تاکو بزانرێت چەند هاوبەشی ئاو هەیە، و چەندیان پێوەری ئاویان بەستوە گەر پێوەرێیان نەبەستبوو ئەوا کاتێکیان کەزیاترنەبێت لە ( دوومانگ ) بۆدیاریدەکرێت تاکو لەو ماوەیەدا پێوەرەکان ببەستن.\nکۆمپانیاکان کەدەچنە ئەو زۆنگانە ئۆفیسی تایبەت بەخۆیان دەکەنەوەوداتابەیس دادەنێن، وەکارمەندانی بەشی داهات لەبەڕێوەبەرایەتی ئاوی شاروشارۆچکەکان وەک پێشتر بەردەوام دەبن لەسەرکارەکانی خۆیان ودواتر موچەکەیان لەلایەن کۆمپانیاکانەوە پێدەدرێت بەبێ پاشەکەوت.\nکۆمپانیاکان لەسەرەتای مانگی 1ی ساڵی 2018 وە گرێبەستیان لەگەڵدا کراوەو ماوەی ( 105) ڕۆژیان پێدراوە تاکو ئامادەسازی خۆیان بۆکارەکان بکەن و ئامێرەکان پەیدابکەن بۆ گرتنی وێنەی کەش و ڕوپێوی شارەکان.\nوەپێدەچێت گەر ماوەیەک کاتەکەیان بۆدرێژنەکرێتەوە بەهۆی باران و خراپی کەش و هەوا ئەوا لەبەرواری 20- 04- 2018 وە کارەکان تەواوبکرێت و دەست بکەن بەخوێندنەوەی پێوەرەکان و کۆکردنەوەی پارەی ئاو، دواتر کارەکانی دانان و چاودێریکردنی پێوەری ئاوو کۆکردنەوەی داهاتەکەشی بۆماوەی 7 ساڵی تەواو دەدرێتە کەرتی تایبەت لەڕێگەی ئەو چەند کۆمپانیایەوەکە گرێبەستیان لەگەڵداکراوەلەلایەن حکومەتەوە. بەپێی وتەی بەرپرسانی بوارەکە کە بەدواداچونمان بۆ کردوە دەڵێن: ئامانج لەکارەکە ئەوەیە بتوانرێت چیدیکە ئاو بەفیڕۆ نەچێت و ئاو بپارێزرێت و بشتوانن ئاوی پێویست بۆ هاوڵاتیان و شوێنەکانی تر دابین بکەن، ئەمە جگە لەوەی کەحکومەت نەیدەتوانی داهاتی ئاو کۆبکاتەوە.\nماوەتەوە بوترێت پێویستە ئامانجی گەورە لەکارێکی لەوشێوەیە بریتی بێت لە پاراستنی ئاو، پێدانی ئاوی پێویست بەهاوڵاتیان بەپێی ستاندارد کە ڕۆژانە بۆ هەرهاوڵاتیەک پێدانی ( 250 ) لیتر بێت، پاراستنی مافی تەواوی کارمەندانی کەرتی گشتی کەپێشتر لەو شوێنانە کاریانکردوە، هەروەها لەبەرچاوگرتنی دۆخی خراپی هاوڵاتیان لەڕووی ئابورییەوە بێت، نەک مەبەست لێی دەوڵەمەندکردنی چەند کۆمپانیایەکی حیزبی و خۆدزینەوەی حکومەت بێت لەبەرپرسیارێتی، چونکە لەبنەڕەتدا دەبێت حکومەت خزمەتکاری هاوڵاتی بێت نەک ببێتە باروپێشێلکردنی مافە سەرەتاییەکانی کەدابینکردن و پێدانی ئاوی پێویست یەکێکیانە.\nعەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا/ ئەندامی لیژنەی کشتوکاڵ وئاژەڵداری وئاودێری وبەنداوەکان لەپەرلەمانی کوردستان.


یەکێک لە کاندیدەکانی هەڵبژاردنی ئەمەریکا پاش ئەوەی چەند هەفتەیە بەهۆی کۆرۆناوە گیانی لەدەستداوە، لە هەڵبژاردنی ڕۆژی سێشەممە سەرکەوتووە\nکاربەدەستانی هەڵبژاردنەکانی ئەمەریکا لە ویلایەتی داکۆتای باکور ڕادەگەیەنن کاندیدێکی تەمەن 55 ساڵان کە لە سەرەتای مانگی 10 بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا گیانیان لەدەستدا لە هەڵبژاردنەکاندا کورسییەکی ئەنجومەنی یاسادانەرانی ویلایەتەکەی بردۆتەوە.\nکاربەدەستان دەڵێن دەیڤد ئەندهال، کاندیدی کۆمارییەکان بۆ ئەنجومەنی یاسادانەرانی ویلایەتەکە، لە میانەی زیادبوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا بەم دواییانە لە ویلایەتەکەدا توشی ڤایرۆسەکە بوو لە 5 ی مانگی 10 بەهۆی کۆڤد-19 گیانی لەدەستدا. خێزانەکەی لە پۆستێکی فەیسبووکدا ڕایگەیاندووە گرفتی تری تەندروستی هەبووە کە نەخۆشییەکەی بۆی سەختتر کرد، هەرچەندە نەیانگوتووە گرفتەکەی چی بووە.\nکاربەدەستانی هەڵبژاردنەکان بڕیاریان دا نێوی لە لیستەکەدا بهێڵنەوە پاش ئەوەی وەزیری دادی ویلایەتکە ڕایگەیاند، ئەگەر بیباتەوە دەتوانن پاشان جێگرەوەکەی لەلایەن کۆمیتەیەکەوە دەستنیشان بکەن یان دەنگدەران داوای هەڵبژاردنێکی تایبەت بەکەن.\nئەندهال بۆ جوتیارێک بووەو بۆ ماوەی 12 ساڵە خزمەتی ناوچەکەی خۆی کردووە. ناوچەکەی هەشت دەکەوێتە باکوری بیسمارکی ناوەڕاستی داکۆتای باکور.


وێرانکارییەکانی سوپای تورک لە عەفرین لە پێشانگایەکدا نمایشکرا.. بەوێنە - RojNews\nوێرانکارییەکانی سوپای تورک لە عەفرین لە پێشانگایەکدا نمایشکرا.. بەوێنە\nلە پێشانگایەکی فۆتۆگرافیدا، وێرانکارییەکانی سوپای تورک و چەتەکانی لە کانتۆنی عەفرین نمایشکرا، ڕێکخەرانی پێشانگاکەش دەڵێن: دەمانەوێت لە ڕێگەی پیشاندانی ئەم وێنانەوە بە کۆمەڵگای نێودەوڵەتیی بڵێن، کە بێدەنگی ئێوە خەڵکی مەدەنی دەکاتە قوربانیی.\nئێوارەی ئەمڕۆ، ژمارەیەک چالاکوان و فۆتۆگرافەری خەڵکی ڕۆژئاوای کوردستان، لە هۆڵی میدیا لە شاری هەولێر، پێشانگایەکی فۆتۆگرافییان لەسەر وێرانکارییەکانی سوپای تورک و چەتەکانی لە کانتۆنی عەفرین کردەوە.\nد.محەمە حەسەن، چالاکوانی خەڵی ڕۆژئاوای کوردستان و یەکێک لە ڕێکخەرانی پێشانگاکە، بە ڕۆژنیوزی وت: وێنەکان سەرجەمیان پیشاندانی کۆمەڵکوژی و جینۆسایدی عەفرینە کە لەلایەن سوپای تورکەوە ئەنجامدراوە.\nوتیشی: ئامانجمان لەم پێشانگایە ئەوەیە، کە بە خەڵکی عەفرین بڵێین، کە ئێمە جگە لە پشتیوانیکردنی بەرخۆدانی عەفرین، دەنگی ئێوە دەگەیەنینە ھەمووی لایەک بەتایبەت کۆمەڵگسی نێودەوڵەتی، پێیان دەڵێین لە ئەنجامی بێدەنگی ئێوە ئەم کۆمەڵکوژییە دروستبووە، چونکە سوپای تورک جەنگ دژی خەڵکی مەدەنی دەکات.\nسامی عەفرینی، یەکێک بەشداربوویەکی پێشانگاکە، بۆ ڕۆژنیوز وتی: تەواوی وێنەکان پیشاندانی ئەو شوێنانەی ڕۆژئاوای کوردستان و بەتایبەت عەفرینە لەپێش ھێرشە داگیرکەرییەکانی تورکە لەگەڵ ئێستادا کە چۆن وێران بوون.


کەیوان ئازاد: پەرتەوازەیی کورد وایکردووە تورکیا شوڵ هەڵبکێشێت - RojNews\nکەیوان ئازاد: پەرتەوازەیی کورد وایکردووە تورکیا شوڵ هەڵبکێشێت\nکەیوان ئازاد ڕایدەگەیەنێت پەرتەوازەیی کورد و بێدەنگی نێودەوڵەتی وایکردووە، کە تورکیا شوڵ هەڵبکێشێ و زیاتر بێتە خاکی کوردستانەوە.\nدەوڵەتی تورکیا ڕۆژبەڕۆژ زیاتر دێتە خاکی هەرێمی کوردستانەوە و بنکە و بارەگای زیاتر دادەنێت و هاوڵاتیان لە ناوچەکانی بادینان کۆمەڵکوژ دەکات.\nکەیوان ئازاد، مامۆستای بەشی مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، بە ڕۆژنیوزی وت: دەوڵەتی تورکیا خەون بە زیندووکردنەوەی دەوڵەتی عوسمانی دەبینێت، بۆیە پەلاماری عەفرین و ڕۆژئاوای کوردستانیدا، هەروەها لێرەش تۆپبارانی باشوری کوردستان دەکات، ئەمە ئەو خەونەیە کە دەیەوێت زیندووی بکاتەوە.\nوتیشی: یەکێک لە هۆکارە سەرەکیەکانی کە تورکیا شوڵی هەڵکێشاوە و هاتوەتە ناوخاکی باشوری کوردستان، بێدەنگی نێودەوڵەتی و پەرتەوازەیی کورد و کێشەی نێوان کورد و عێراق، ئەگەر کورد پەرتەوازە نەبووایە ئەوا تورکیا بوێری ئەوەی نەدەکرد کە بێتە خاکی کوردستانەوە، بۆیە پێویستە سەرەتا کورد یەکگرتوو بێت.\nناوبراو، ئاماژەی بەوەشدا: دەرکردنی بەیاننامە هیچ لە مەسەلەی کورد ناگۆڕێت، عەفرین لە ماوەی دوو مانگدا بەرخۆدانی کرد و حزبەکانی باشوریش بەیاننامەیان دەرکرد، ئەم بەیاننامانە چی لە مەسەلەکە گۆڕی، هەزار بەیاننامە قوربانی بەرگریەکی پەیەدە بێت لە عەفرین.\nئەو مامۆستایە، ڕاشیگەیاند: پێویستە کاری جدیی و واقیعی بکرێت، وە کاری واقیعیش لە ئێستادا ناکرێت، چونکە حکومەتی هەرێمی کوردستان لە قۆناغی لاوازیدایە و کێشەی ناوخۆیی خۆی هەیە و حزبەکان و کورد پەرتەوازەن.


هێزی نه‌رم و دیپلۆماسیی گشتی له سه‌ده‌ی 21\nنووسەر: جۆزێف نای\n"جۆزێف نای" (Joseph Nye)، تیۆریسیه‌نی جه‌نگی نه‌رم و دیپلۆماسیی گشتی، له ڕێكه‌وتی 20ی ژوئه‌ن (حوزه‌یران)ی 2010 له یه‌كه‌م دانیشتنی په‌رله‌مانیی ئه‌نجومه‌نی بریتانیا به ناوی "هێزی نه‌رم و دیپلۆماسیی گشتی له سه‌ده‌ی 21" وتارێكی پێشكه‌ش كرد.\nله گه‌ڕانه‌وه بۆ له‌نده‌ن و دیداری دۆستانی دێرینم خۆشحاڵم. ده‌بێ بڵێم، له‌وه‌ی كه هه‌ندێكتان هاتنه لای من و گوتتان ئه‌گه‌ر باسی مشتومڕئامێز بهێنمه گۆڕێ، دانیشتنه‌كه به‌جێ دێڵن، تووشی شۆك بووم. پێویسته سه‌ره‌تا سوپاسی ئه‌و لوتفه‌تان بكه‌م كه له ناساندنی مندا نیشانتان دا. ئه‌مه ئه‌و ڕۆژگاره‌م وه‌بیر دێنێته‌وه كه منداڵانم كه‌مته‌مه‌ن بوون و، كاتێ كه كه‌سێك په‌یوه‌ندیی به ماڵمانه‌وه ده‌كرد و ده‌یپرسی: "به‌ڕێز نای له‌وێیه؟" ئه‌وان له وه‌ڵامدا ده‌یانگوت: "به‌ڵێ، به‌ڵام ئه‌و، ئه‌و شته نییه كه به كه‌ڵكی ئێوه بێت."\nحه‌زم ده‌كرد ئه‌مشه‌و سه‌باره‌ت به هێزی نه‌رم و دیپلۆماسیی گشتی قسه‌تان بۆ بكه‌م. بینینی چۆنێتیی به‌لووتكه‌گه‌یشتنی چه‌مكێكی ئه‌كادیمی، زۆر سه‌رنجڕاكێشه. ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه‌م كاتێ كه له ساڵی 1990 خه‌ریكی نووسینی په‌رتووكێك بووم، داڕشت؛ له‌و په‌رتووكه‌دا هه‌وڵم ده‌دا ڕوونی بكه‌مه‌وه كه بۆچی به ڕای من ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان به‌ره‌و نه‌مان نا‌چێت. هێزی سه‌ربازی و ئابووریم بۆ باسه‌كانم زیاد كرد، به‌ڵام وا هه‌ستم ده‌كرد شتێك كه‌مه. به‌شه ونبووه‌كه، توانای وڵاتێك بوو له گه‌یشتن به خواسته‌كانی خۆی له ڕێگه‌ی ڕاكێشكردن (جاذبیة)، نه‌ك به‌كارهێنانی زه‌بروزه‌نگ و سزادانه‌وه. من ئه‌م ڕاكێشكردنه‌م ناو نا "هێزی نه‌رم".\nهێزی نه‌رم چه‌مكێكی نوێ نییه و هه‌مان ڕه‌فتاری مرۆیییه. هه‌روه‌ك مارتین گوتی، ئه‌نجومه‌نی بریتانیا دۆزیویه‌تییه‌وه و له ساڵی 1934ه‌وه تاكوو ئێستا به‌باشی به‌كاری هێناوه و، ئێستاكه له حه‌فتا و پێنجه‌مین ساڵوه‌گه‌ڕی دامه‌زراندنی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌دا، ئاهه‌نگی بۆ ئه‌م سه‌ركه‌وتنه گێڕاوه. ئه‌وه‌ی كه هیلاری كلینتۆن هێزی زیره‌ك (Smart Power)، یان تێكه‌ڵه‌ی هێزی ڕه‌ق و نه‌رم به سیاسه‌تێكی نوێ ناو ببات، زۆر شتێكی سه‌رنجڕاكێشه. سه‌روه‌ختێك هۆ جینتائۆ، ڕووی كرده نوێنه‌رانی هه‌ڤده‌یه‌مین خولی كۆنگره‌ی چین و، گوتی كه پێویسته چین زیاتر له جاران له‌سه‌ر هێزی نه‌رمی خۆی وه‌به‌رهێنان بكات. ئه‌وه‌ی به‌سه‌ر ئه‌م چه‌مكه‌دا هات، بۆ من زۆر سه‌رنجڕاكێش بوو.\nهێزی نه‌رم و ڕه‌خنه‌گره‌كانی\n١- چه‌ند حاڵه‌تێك له مێژووی سوپا: مرۆڤه ڕه‌شبین و به‌دگومانه‌كان، به بێناوه‌ڕۆك سه‌یری هێزی نه‌رم ده‌كه‌ن و، هه‌مووی له‌گه‌ڵ په‌یوه‌ندییه گشتییه‌كان، بابه‌تی بێكه‌ڵك و له‌م جۆره شتانه‌دا به یه‌ك شت داده‌نێن. به‌م دوایییه له په‌رتووكێكدا خوێندمه‌وه كه "هێزی نه‌رم یه‌كێكه له‌و بیرۆكه جوانه ئه‌كادیمییانه‌ی كه له زۆرێك له تاقیكردنه‌وه‌كانی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌دا، كه‌وتووه. هیچ كاتێك سوپاكان، ته‌نانه‌ت به هۆی قووڵترین ڕاكێشه‌رییه كه‌لتوورییه‌كانه‌وه نه‌وه‌ستێنراون." لێ ئه‌وه‌ی ڕاستی بێ، ئه‌م بانگه‌شه‌یه سه‌رله‌به‌ری هه‌ڵه‌یه. نموونه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێش له ساڵی 1762 هه‌یه. كاتێ كه فرێدریكی مه‌زن (Frederick the Great) گه‌مارۆ درا و، نزیك بوو بشكێت، سیزارینا ئێلیزابێت (Czarina Elizabeth) مرد و، سیزار پیتێر (Czar Peter)ی كوڕی، له شوێنی دانیشت. ئه‌و ڕێزێكی زۆری له پیتێری مه‌زن ده‌گرت. پیتێر سوپای ڕووسیای بانگ كرد و فرێدریكیش هه‌ڵهات. ئه‌مه حاڵه‌تێكه، كه تێیدا كاریگه‌ریی هێزی نه‌رم له‌سه‌ر سوپا به‌ته‌واوی دیاره.\nئه‌گه‌ر چاو له جه‌نگی جیهانیی یه‌كه‌م بكه‌ن، ده‌زانن كه یه‌كێ له‌و هۆیانه‌ی كه ئه‌مریكییه‌كان له جیاتی ئه‌ڵمانیا، بوونه هاوپه‌یمانی بریتانیا- و وۆدرو ویلسۆن له‌م ڕێگه‌یه‌دا زۆر هه‌وڵی دا- هێزی ڕاكێشه‌ریی بریتانیا بوو. ئه‌و مێژوونووسانه‌ی كه پڕژاونه‌ته سه‌ر لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌و سه‌رده‌مه، ڕاشكاوانه ڕایان گه‌یاندووه كه هێزی نه‌رم له‌و ڕۆژگاره‌دا كاریگه‌ریی له‌سه‌ر زۆرێك له سوپا گه‌وره‌كان هه‌بووه.\n٢- قۆرخنه‌بوون بۆ (تایبه‌تنه‌بوون به) ده‌وڵه‌ته یاریكه‌ره‌كان له په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا\nمه‌به‌ستی من له هێزی نه‌رم چییه؟\nهێز، توانای كاریگه‌ریدانانه له‌سه‌ر ئه‌وانی تر بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئاكامی خوازراو. ئێوه ده‌توانن له سێ ڕێگه‌وه هێز به‌كار بهێنن: له ڕێگه‌ی هه‌ڕه‌شه، له ڕێگه‌ی ته‌ماحكردن، له ڕێگه‌ی ڕاكێشكردنه‌وه كه ئه‌وانی تر ناچار ده‌كات ئه‌وه‌ی خۆشتان ده‌وێ، ئه‌وانیش خۆشیان بوێ. ئه‌گه‌ر ئێوه بتوانن ئه‌وانی تر وا لێ بكه‌ن كه داواكه‌تان قبووڵ بكه‌ن، ده‌توانن به‌شێكی گه‌وره له سیاسه‌تی نه‌خوازراوی "گۆچان و گێزه‌ر" لا به‌رن. بۆیه به ڕه‌چاوكردنی ئه‌م بابه‌ته، هێزی نه‌رم شتێك نییه كه به ده‌وڵه‌تێكی تایبه‌ت، یان په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانه‌وه تایبه‌ت و سنوورداركراو بێ. ئه‌م باسه، له هه‌ڵسوكه‌وتی مرۆڤه‌كاندا ڕه‌وانه. یه‌كێ له ڕێگه‌كانی پراكتیكبوونی، ئه‌وه‌یه كه هێزی هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن و به‌لاڕێدابردن، جیهانییه.\n٣- به شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت (قۆرخكراو)، هێزێكی ئه‌مریكی نییه\nهه‌ندێ كه‌س ڕه‌خنه‌ی ئه‌وه‌م لێ ده‌گرن كه هێزی نه‌رم تایبه‌ت به ئه‌مریكا ده‌زانم، به‌و هۆیه‌ی كه قسه له‌سه‌ر هێزی نه‌رم و جیهانیبوونی ئایدیا ئه‌مریكییه‌كان ده‌كه‌م. به‌ڵام ده‌قاوده‌ق پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌یه. من له نووسینه‌كانمدا هه‌وڵم داوه كه ئه‌مریكییه‌كان له‌وه ئاگادار بكه‌مه‌وه كه ئه‌گه‌ر به شێوه‌یه‌كی دروست سوود له هێزی ڕه‌قی خۆیان وه‌رنه‌گرن، له‌وانه‌یه هێزی نه‌رمی خۆیان بدۆڕێنن. جگه له‌وه‌یش، هێزی نه‌رم ته‌نیا له‌به‌رده‌ستی ئه‌مریكییه‌كاندا نییه. ئه‌م قسه‌یه‌یه‌ی من ڕه‌نگه ڕاچڵه‌كێنه‌ر بێت، به‌ڵام ڕاستییه‌كه‌ی، له‌و باوه‌ڕه‌دام "ئوسامه بن لادن" كه هه‌وڵی زۆر ده‌درێ بۆ ده‌ستگیركردنی (ئه‌م وتاره به‌ر له كوشتننی بن لادن نووسراوه- وه‌رگێڕ)، به ڕادده‌یه‌كی زۆر به‌رچاو خاوه‌نی هێزی نه‌رمه. ئه‌و، ئه‌و كه‌سانه‌ی ناچار نه‌كرد كه هێرش بكه‌نه سه‌ر دوو تاوه‌ره‌كه و، شتێكیشی نه‌دانێ. ئه‌و، ئه‌وانی ته‌نیا به په‌یامێكی تێكده‌رانه ڕاكێشا، كه به هه‌ر حاڵ به نموونه‌یه‌كی باش بۆ جه‌نگی نه‌رم دێته هه‌ژمار. هێزی نه‌رم، ئه‌مریكی نییه. ته‌نیا فۆرمێكی دیكه‌ی هێزه.\n٤- هێزی نه‌رم، هاوواتایه‌ك نییه بۆ كه‌لتوور\nهه‌ندێ كه‌س له‌و باوه‌ڕه‌دان كه له‌وانه‌یه هێزی نه‌رم هێزێك بێت، به‌ڵام ئه‌وه‌نده گرنگ نییه. بۆ نموونه نیال فرگوسن (Niall Ferguson)، هێزی نه‌رمی به‌رمه‌بنای كه‌لتوور وه‌سف كردووه و، پێی وایه كه ئه‌م هێزه، وزه‌یه‌كی نانه‌ریتییه؛ به بۆچوونی ئه‌و، ئه‌م هێزه "باش و نه‌رم" بووه، كه ئه‌م بانگه‌شه‌یه دروسته. ئه‌مه‌ی كه هه‌ندێ كه‌س پێڵاوی "نایك"یان له‌پێدا بێ و قه‌میسی "مایكڵ جۆرده‌ن"یان له‌به‌ر كردبێ، چه‌ك بگرنه ده‌ست و سێره‌تان لێ بگرن، خۆی له خۆیدا هێز دروست ناكات. ئه‌مه ڕه‌خنه‌یه‌كی په‌شۆكاو و بێ ئه‌سڵ و ئه‌ساسه كه فه‌یله‌سووفان به "هه‌ڵه‌بێژی (سه‌فسه‌ته)ی هه‌ڵگر" ناوی ده‌به‌ن.\nله نێوان هێز وه‌كوو سه‌رچاوه- ئه‌و شته‌ی كه ده‌توانین سوودی لێ وه‌رگرین- و هێز وه‌ك ڕه‌فتاردا، جیاوازی هه‌یه. ئه‌م هه‌قیقه‌ته كه كه‌لتوور وه‌ك سه‌رچاوه‌یه‌ك به شێوه‌ی ئۆتۆماتیكی له هه‌موو دۆخێكدا توانای به‌رهه‌مهێنانی هێزی نییه، شتێك نییه جگه له هه‌ڵه‌بێژیی هه‌ڵگر. ئه‌مه‌یان ته‌نیا په‌یوه‌ندیی به هێزی نه‌رمه‌وه نییه، به‌ڵكوو له‌باره‌ی گشت به‌شه‌كانی هێزه‌وه ڕاسته. بۆ نموونه له‌به‌رده‌ستدابوونی سوپایه‌كی گه‌وره له تانك، ڕه‌نگه سه‌ركه‌وتنی به‌دوادا بێت؛ هه‌ڵبه‌ت ئه‌گه‌ر جه‌نگه‌كه له بیابان هه‌ڵبگیرسێت. به‌ڵام ئه‌گه‌ر له زۆنگاودا ڕوو بدات وای لێ نایه‌ت. ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ی كه به‌گشتی بۆ پێوانی هێز به‌كار ده‌هێنین، ڕه‌فتاری هێز دروست ناكات، ئه‌مه به نۆره‌ی خۆی، ئه‌و ئه‌نجامانه به‌رهه‌م دێنێ، كه ده‌مانه‌وێ.\nسه‌رچاوه‌ی هێزی نه‌رم\n١- گرنگیی ئه‌وه‌ی كه به‌رده‌نگ (موخاته‌ب)ی ئامانج بیر له چی ده‌كاته‌وه\nكاتێ كه سه‌روكارمان له‌گه‌ڵ هێزی نه‌رمدایه، به‌پێچه‌وانه‌ی هێزی ڕه‌قه‌وه، ئه‌وه‌ی كه چی به مێشكی به‌رده‌نگی ئامانجدا تێ ده‌په‌ڕێ، زۆر بایه‌خ په‌یدا ده‌كات. به هێزی ڕه‌ق، ئه‌گه‌ر بمه‌وێ پاره‌كه‌ت بدزم، ده‌توانم بتكوژم و ده‌سبه‌جێ پاره‌كه‌ت وه‌چنگ بێنم. ئه‌وه‌یش كه تۆ بیری لێ ده‌كه‌یته‌وه هیچ گرنگییه‌كی نییه. به‌ڵام به هێزی نه‌رم، ئه‌گه‌ر بمه‌وێ پاره‌كه‌ت بدزم، پێویسته قه‌ناعه‌تت پێ بهێنم كه من مامۆستایه‌كی ئایینیم و، ئه‌گه‌ر هه‌ژماری بانكییه‌كه‌ت بده‌ی به من، جیهان ڕزگار ده‌كه‌م. لێره‌دایه كه ئه‌وه‌ی تۆ بیری لێ ده‌كه‌یته‌وه بایه‌خ په‌یدا ده‌كات. له ئه‌نجامدا، هێزی نه‌رم وه‌ك سه‌مایه‌كه كه پێویستیی به یاوه‌ریی شه‌ریكێك هه‌یه. \nهێزی نه‌رم و ئه‌و میتۆدانه‌ی كه كه‌لتوور، ده‌توانێ له ڕێگه‌یانه‌وه ببێته مایه‌ی سوودلێوه‌رگرتنی هێزی نه‌رم، به ڕه‌چاوكردنی ناوه‌ڕۆك، به‌توندی گۆڕانی به‌سه‌ردا دێ. ساموێل هانتینگتۆن، هاوكاری پێشووی من له زانكۆی هارڤارد، به "پێكدادانی شارستانییه‌ته‌كان" گوزارشتی له دۆخی ئێستای جیهان كرد. بۆ نموونه ئه‌و، جه‌نگی نێوان ده‌وڵه‌تانی كۆنفوشیووسی له ڕۆژاوا، ئیسلام له ڕۆژاوا و، هاوشێوه‌ی ئه‌مانه‌ی پێشبینیی كرد. به‌ڵام من پێم وایه كه ئه‌مه ڕاڤه‌یه‌كی هه‌ڵه‌یه. ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ ده‌یبینین، شتێكی جیایه له پێكدادانی شارستانییه‌ته‌كان. به‌ڵكوو ته‌نیا جه‌نگێكی ناوخۆیییه له شارستانییه‌تێكدا، واته شارستانییه‌تی ئیسلام. جه‌نگی ناوخۆیی له نێوان به‌شێكی گه‌وره له موسڵمانان كه دژی كوشتوبڕی ژنان و مناڵانن و، گرووپێكی بچووكی تردا، كه شوێنكه‌وتووانیان ناچار ده‌كه‌ن بگه‌ڕێنه‌وه بۆ بیروباوه‌ڕی سه‌ده‌ی حه‌وته‌م و، ئه‌وه‌ی كه چۆن ده‌بێت مه‌زهه‌بێك ڕێك بخرێت.\nله‌م حاڵه‌ته‌دا، ئێوه ده‌توانن بڵێن كه كۆمه‌ڵێك كات و شوێن هه‌ن كه هێزی نه‌رم، ڕه‌نگه كاریگه‌رییان تێدا هه‌بێت یان نه‌بێت. جاری وایه ئه‌م حاڵه‌تانه به شێوه‌ی جوگرافی دیاری ده‌كرێن. بۆ نموونه ته‌ماشای ئێران بكه‌ن. هه‌ندێ له خه‌ڵك وای بۆ ده‌چن كه به هێزی نه‌رم، ئێمه هه‌رگیز ناتوانین بۆ لای ئێران ڕابكێشرێین، چونكه مه‌ودایه‌كی كه‌لتووریی قووڵ له‌م به‌ینه‌دا هه‌یه. ئێوه هه‌رگیز توانای ئه‌وه‌تان نابێت بۆ لای پیاوانی ئایینی ڕابكێشرێن. به‌ڵام ده‌توانن بۆ لای توێژی گه‌نجتر ڕابكێشرێن. له‌م ڕووه‌وه ئه‌م بانگه‌شه‌یه‌ی كه هێزی نه‌رم ڕۆژاوایییه و، مه‌ودایه‌كی كه‌لتووریی چاره‌نه‌كراو هه‌یه، به‌ئاسانی ڕه‌ت ده‌كرێته‌وه.\n٣- سه‌رچاوه ئابوورییه‌كان\nسه‌رچاوه ئابوورییه‌كان ده‌توانن هه‌م هێزم نه‌رم و هه‌میش هێزی ڕه‌ق به‌رهه‌م بهێنن. ئابوورییه‌كی سه‌ركه‌وتوو و ڕووه‌و گه‌شه، ئامرازێك بۆ به‌كارهێنانی گه‌مارۆكان ده‌خاته به‌رده‌ستتان، به‌ڵام ده‌توانێ مۆدێلێك بێت و ئه‌وانی تر ڕابكێشێت.\n٤- هێزی سه‌ربازی وه‌ك سه‌رچاوه‌یه‌ك\nهه‌ر به‌م شێوه‌یه ده‌توانین بڵێین هێزی سه‌ربازی- كه وه‌كوو سه‌رچاوه‌ی هێزی ڕه‌ق گرنگیی هه‌یه- ده‌توانێت هێزی نه‌رمیش به‌رهه‌م بهێنێت. نموونه‌یه‌كی باش كه ده‌توانین له‌مباره‌یه‌وه ئاماژه‌ی بۆ بكه‌ین، هاوكاریی به‌په‌له‌یه به هایتی و ڕۆڵگێڕانی سه‌ربازه‌كانه تیایدا. نموونه‌ی تر سه‌باره‌ت به سۆنامیی ساڵی 2004ه له ئه‌ندۆنیسیا. ڕاپرسییه‌كان نیشانی ده‌دا كه له سه‌دا 75ی خه‌ڵكی ئه‌ندۆنیسیا، به چاوێكی ئه‌رێنی ته‌ماشای ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان ده‌كه‌ن. كاتێ هێرشمان كرده سه‌ر عێراق، ئه‌م ڕیژه‌یه بۆ له سه‌دا 15 دابه‌زی. دوای ئه‌وه‌ی یارمه‌تیی لێقه‌وماوانی سۆنامیمان دا، ئه‌م ئاماره گه‌یشته له سه‌دا 45 و، سوپا- له ئه‌سڵدا هێزی ده‌ریایی- بوو، كه ئه‌م یارمه‌تییانه‌ی وه‌ڕێ خست. كه‌واته سوپا، ده‌توانێ وه‌كوو سه‌رچاوه‌یه‌ك، ڕه‌فتاری هێزی ڕه‌ق، یان ڕه‌فتاری هێزی نه‌رم به‌رهه‌م بهێنێت.\n٥- ستراتیژیی حكوومه‌ت\nئێمه ده‌بێت له گرنگیی چۆنێتیی گۆڕینی هێزی نه‌رم بۆ ستراتیژییه‌كی حكوومی، تێ بگه‌ین. له هه‌ندێ ڕووه‌وه، ئه‌م كاره زه‌حمه‌تتره له هێزی ڕه‌ق و، كاتێكی زیاتری ده‌وێ. هێزی نه‌رم په‌یوه‌ندی به سه‌رچاوه‌گه‌لێكه‌وه په‌یدا ده‌كات، كه به‌ته‌واوی له ژێرده‌ستی حكوومه‌تدا نین. هه‌روه‌ها له هه‌ندێ بارودۆخدا، به‌ئاسانی ناتوانرێ سوود له‌م سه‌رچاوانه وه‌ربگیرێت. قه‌رار نییه به‌رنامه‌ی ئه‌تۆمیی كۆریای باكوور ڕابگرم و، كیم جۆنگ (Kim Jong ll) ڕازی بكه‌م به‌رنامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی بوه‌ستێنێت. له لایه‌كی تره‌وه ئه‌گه‌ر بمه‌وێ سه‌باره‌ت به باشتركردنی مافی مرۆڤ یان بازاڕی ئازاد، كارێك ببه‌مه پێش، بێ گومان هێزی نه‌رم له هێزی ڕه‌ق باشتر ده‌بێت. ئێمه له‌و په‌شیمانییه‌وه كه جه‌نگی عێراق هێنای، دركمان به‌مه كرد.\nچۆنێتیی كاركردنی هێزی نه‌رم\n١- مۆدێله ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆكان\nچۆنێتیی كاركردنی هێزی نه‌رم، له بنه‌ڕه‌تدا له‌ژێر دوو مۆدێلدا پێناسه ده‌كرێ: ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ. له مۆدێلی ڕاسته‌وخۆدا باسه‌كه له‌سه‌ر نوخبه‌كانه، وه‌ك حاڵه‌تی سیزار پیتێر و فرێدریكی مه‌زن. نوخبه‌یه‌ك بۆ لای نوخبه‌یه‌كی تر ڕاده‌كێشرێ و كارێكیان بۆ ده‌كات و، له‌م جۆره كارانه. له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌یشدا، زۆربه‌ی جاران كاركردنی هێزی نه‌رم له دوو مۆدێلی دوو قۆناغیدا ده‌دۆزینه‌وه. ئێوه تێ ده‌كۆشن، به مه‌به‌ستی كاریگه‌ریدانان له‌سه‌ر حكوومه‌تی وڵاتێك، كاریگه‌ری بخه‌نه سه‌ر ڕای گشتیی كۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌و وڵاته. ئه‌مه میتۆدێكی ناڕاسته‌وخۆیه.\nچه‌ند نموونه‌یه‌ك له ژینگه‌یه‌كی ناكارامه‌دا\nهێزی نه‌رم ژینگه‌یه‌كی كارامه بۆ داڕشتنی سیاسه‌ت دێنێته كایه‌وه. ئه‌م مه‌سه‌له‌یه به نۆره‌ی خۆی، ئه‌گه‌ر بێت و به شێوه‌یه‌كی نه‌شیاو ئه‌نجام بدرێ، ده‌توانێ ژینگه‌یه‌كی ناكارامه دروست بكات. جه‌نگی عێراق له ساڵی 2003، ده‌توانێت نموونه‌یه‌كی باش بێت بۆ ئه‌م بانگه‌شه‌یه. بۆش به‌نیاز بوو تا چواره‌مین به‌شی هێزی پیاده له ڕێگه‌ی توركیا و باكووری عێراقه‌وه ڕه‌وانه‌ی ئه‌و وڵاته بكات. جه‌ماوه‌رێتی (شه‌عبییه‌ت)ی ئه‌مریكا له توركیا به‌توندی دابه‌زیبوو و، ئێمه هێزێكی نه‌رمی زۆرمان له‌كیس دابوو؛ تا ڕادده‌یه‌ك كه ته‌نانه‌ت به یارمه‌تیی زۆری هێزی ڕه‌قیش، نه‌مانتوانی له ڕێگه‌ی توركیا و باكووری عێراقه‌وه سوپا بۆ ئه‌وێ بنێرین. له‌م حاڵه‌ته‌دا ده‌بینین، نه‌بوونی هێزی نه‌رم و هاتنه‌دیی ژینگه‌یه‌كی ناكارامه، ده‌ستوه‌ردانی هێزی ڕه‌قی لێ ده‌كه‌وێته‌وه. هه‌ر له‌و ساته‌وه‌خته‌دا، بۆش هیوادار بوو كه هاوڕێكه‌ی، ڤیسێنت فاكس (Vicente Fox)، سه‌رۆككۆماری مه‌كسیك، له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كاندا پشتی بگرێت، بۆ ئه‌وه‌ی هێرشكردنه سه‌ر عێراق شه‌رعییه‌ت وه‌ربگرێت. سه‌رۆككۆمار فاكس، هه‌ستی ده‌كرد له‌وێوه كه ئه‌مریكا به ڕادده‌یه‌كی زۆر هێزی نه‌رمی خۆی له مه‌كسیك دۆڕاندووه، ناتوانێ ئه‌و كاره بكات. ئه‌مه‌یشیان نموونه‌یه‌كی تر بوو له ژینگه‌ی ناكارامه، كه بایه‌خی ڕێڕه‌وه ڕاسته‌وخۆوه‌كه زیاتر له جاران تۆخ ده‌كات. \n٢- هێرشی پێچه‌وانه\nئیمڕۆكه پسپۆران و شرۆڤه‌كارانی سه‌ربازی، زیاتر له ڕابردوو له گرنگیی هێزی نه‌رم تێ گه‌یشتوون. دكتۆرینێكی به‌ناوبانگ كه ئێستاكه له سوپای ئه‌مریكادا هاتووه‌ته ڕۆژه‌ڤه‌وه، پێی ده‌گوترێ "هێرشی پێچه‌وانه". له‌م دكتۆرینه‌دا به مه‌به‌ستی دابینكردنی ئاسایش، هێزی ڕه‌ق به‌كار ده‌هێنرێ و، دوای ئه‌وه هێزی نه‌رم دێته مه‌یدان و درێژه‌ی كاره‌كه ده‌گرێته ده‌ست؛ له ڕێگه‌ی به‌رنامه‌ی وه‌ك هاوكاریی مرۆڤدۆستانه، یان دروستكردنی قوتابخانه و نه‌خۆشخانه‌كان و، له‌م جۆره هه‌نگاوانه. ئێوه ده‌توانن له ناوه‌ڕۆكی قسه‌كانی ژه‌نه‌ڕاڵ ده‌یڤید پترایوس (David Petraeus)دا ئه‌مه ببینن: "ئێمه له عێراق ڕاشكاوانه گوتمان كه ئێوه خه‌ڵك ناكوژن، یان به‌ره‌و شۆڕشێكی پیشه‌سازی ناڕۆن." له فیلمی دیكۆمێنتاریی "ژووری كۆنترۆڵ"، په‌یامنێرێكی ئه‌لجه‌زیره ڕای ده‌گه‌یه‌نێ كه هه‌ر ژه‌نه‌ڕاڵێك كه ستراتیژییه‌كی په‌یوه‌ندیكارانه‌ی نه‌بێت، هه‌ر له بنه‌ڕه‌تدا ستراتیژیی نییه. ئێمه له سه‌رده‌مێكدا به‌سه‌ر ده‌به‌ین كه ڕۆژ به ڕۆژ گرنگیی ڕۆڵی هێزی نه‌رم ته‌نانه‌ت له سوپادا، زیاتر ده‌بێت.\nبه‌كارهێنانی هێزی نه‌رم له ڕێگه‌ی دیپلۆماسیی گشتییه‌وه\n١- گرنگیی په‌یوه‌ندییه دوولایه‌نه‌كان\nمه‌ترسیی تێڕوانینی میلیتاریزمی له ڕادده‌به‌ده‌ر و مه‌ركه‌زییه‌تی حكوومی، هه‌موو كاتێك له ئارادایه. له سه‌رده‌می زانیارییه‌كان، هێز به شێوه‌یه‌كی به‌ربڵاو دابه‌ش بووه و، به به‌راورد له‌گه‌ڵ ڕابردوو له حاڵه‌ته هیراركی (زنجیره پله)یییه‌كه‌ی كه‌م بووه‌ته‌وه. ئه‌مه به‌و مانایه‌یه كه په‌یوه‌ندییه دوولایه‌نه‌كان له زۆر حاڵه‌تدا به شێوه‌یه‌كی به‌رچاو، له فه‌رمانپێكردن كاریگه‌رتره. به‌شداربوویه‌كی گه‌نج له چیكۆسلۆڤاكیا له كۆنفڕانسی ساڵزبورگ له‌مباره‌یه‌وه قسه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێش ده‌گێڕێته‌وه. ئه‌و گوتی: "ئه‌مه باشترین ڕاگه‌یاندنه، چونكه ڕاگه‌یاندن نییه." من له‌و باوه‌ڕه‌دام نهێنیی سه‌ركه‌وتنی ئێمه له‌مڕۆدا، سه‌باره‌ت به‌وه‌ی پێویسته چۆن له‌باره‌ی دیپلۆماسیی گشتییه‌وه بیر بكه‌ینه‌وه، هه‌ر ئه‌مه‌یه.\nنموونه‌یه‌كی ساده‌م بۆ دیپلۆماسیی نه‌ریتیی كابینه خستۆته ڕوو. وای دابنێن ده‌وڵه‌تی ژماره 1، ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی ژماره 2دا په‌یوه‌ندیی هه‌یه. كاتێ ده‌وڵه‌تی ژماره 1 هه‌وڵ ده‌دات تاكوو ده‌وڵه‌تی ژماره 2 بخاته ژێر كاریگه‌رییه‌وه، ڕاستییه‌كه‌ی سوود له دیپلۆماسیی گشتیی نه‌ریتی وه‌رده‌گرێ. هه‌رچه‌نده ئه‌م ڕه‌وته به‌م ساكارییه نییه. ئیمڕۆكه كۆمه‌ڵێك فۆرمی جیاواز له په‌یوه‌ندیی نێوان كۆمه‌ڵگه‌كان هه‌ن، كه یه‌كجار ئاڵۆزن.\n٢- هه‌وڵدان بۆ وه‌ستاندنی به‌كارهێنانی مینه زه‌مینییه‌كان\nهه‌وڵدان بۆ به‌كارهێنانی مینه زه‌مینییه‌كان، ده‌كرێ وه‌ك نموونه‌یه‌ك تاووتوێ بكرێت. یه‌كێ له‌و كه‌سانه‌ی ده‌ستی له‌م مه‌سه‌له‌یه‌دا هه‌بوو، واته جۆدی ویلیامز (Jody Williams)، كه دواجار خه‌ڵاتی "نۆبل"ی برده‌وه، له ده‌ستپێكی ڕێگه‌كه‌دا ته‌نیا چالاكڤانێكی خوازیاری ئاشتی بوو. ئه‌وه‌ی تریان كه‌سایه‌تییه‌كی زۆر به‌ناوبانگ بوو به ناوی پڕێنسس دایانا (Princess Diana)، كه توانیی سه‌رنجی ڕۆژنامه و میدیاكان بۆ لای خۆی ڕابكێشێت و، گشت ده‌سه‌ڵات و ئیعتیباری خۆی له‌م ڕێگه‌یه‌دا خسته گه‌ڕ. هه‌روه‌ها له‌م ڕێیه‌دا هه‌ندێ ده‌وڵه‌ت هه‌بوون، كه ناتوانرێ به هێزه باڵاده‌سته‌كانی دونیا ناو ببردرێن: كه‌نه‌دا، نه‌رویج، سوودان و هتد. ئه‌م هاوپه‌یمانێتییه "تێكچنراو"ه له كۆمه‌ڵگه و ده‌وڵه‌تان، به‌هێزترین سیسته‌می بیرۆكراسی، تاكه هێزی باڵاده‌ستی جیهان، واته "پێنتاگۆن"ی تێك شكاند. ئه‌م حاڵه‌ته، شێوازێكی زۆر جێی سه‌رنجی له داڕشتنی سیاسه‌تدا وێنا كرد.\n٣- دیپلۆماسیی گشتیی "نوێ"\nبابه‌تێك هه‌یه كه به ناونیشانی دیپلۆماسیی گشتیی "نوێ" باسی لێوه ده‌كرێت و، به‌گشتی له ئاستی كۆمه‌ڵگه‌كاندا شیاوی تاووتوێكردنه. زۆر گرنگه كه فۆكو‌س بخرێته سه‌ر ئه‌م ئاسته، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ته‌نیا فۆكو‌س بخه‌نه سه‌ر ئه‌و ئاسته، له‌بیری ده‌كه‌ن كه ئه‌و شته‌ی كه گرنگه، وێنه‌ی گشتییه. دیپلۆماسیی گشتیی نوێ به‌شێكی گرنگه له‌و وێنه‌یه، به‌ڵام نه‌ك هه‌مووی.\n٤- ڕكابه‌ریی گێڕانه‌وه (حه‌كایه‌ت)\nله سه‌رده‌می زانیارییه‌كاندا له‌گه‌ڵ "پارادۆكسی فراوانی" (Paradox of Plenty) دا به‌ره‌وڕووین. زانیارییه‌كان به‌زیاده‌وه له‌به‌رده‌ستدان به‌ڵام سه‌رچاوه ده‌گمه‌نه‌كان، "سه‌رنج" و "ئیعتیبار"ن. ئه‌مه به‌و مانایه‌یه كه ئه‌مڕۆكه زۆرێك له سیاسه‌تداڕشتنه جیهانییه‌كان، له‌سه‌ر ئیعتیبار ڕكابه‌ری ده‌كه‌ن. له ڕووی نه‌ریتییه‌وه، هه‌میشه ده‌گوترا له سیاسه‌ته نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا یاریكه‌رێك سه‌ر ده‌كه‌وێ، كه سوپاكه‌ی سه‌ر كه‌وێت. ئه‌مڕۆكه‌یش ئه‌وه گرنگه كه كامه لایه‌ن سه‌ر كه‌وێ، به‌ڵام ئه‌وه‌یش كه سه‌ربورده و چیڕۆكی كامه لایه‌ن سه‌ر كه‌وێ، زۆر گرنگه.\nبه‌م پێیه به‌كارهێنانی هێزی نه‌رم، به شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت سه‌خته. ئیعتیبار گرنگییه‌كی تایبه‌ت به خۆی هه‌یه و، ئه‌و ڕێگه‌یانه‌ی كه ئێوه ده‌توانن له‌م ڕكابه‌رییه‌دا بۆ سه‌رنجڕاكێشان، ئیداره‌ی ئیعتیباره‌كه بكه‌ن یاخود له‌ده‌ستی بده‌ن، تا ڕادده‌یه‌كی زۆر په‌یوه‌ندیی به تواناتانه‌وه هه‌یه بۆ دروستكردنی ئه‌و ئیعتیباره.\n٦- سێ ڕه‌هه‌ند له دیپلۆماسیی گشتی\nیه‌كێكی تر له شێوازه‌كانی بیركردنه‌وه له‌باره‌ی دیپلۆماسیی گشتی ئه‌وه‌یه، كه وه‌كوو سێ بازنه‌ی هاوناوه‌ند یاخود سێ ڕه‌هه‌ندی جیاواز، وه‌كوو بووكه‌شووشه‌كانی ماتریۆشكای ڕووسی (Russian Matryoshka dolls) لێی بڕوانین. ناوه‌ندیترین بازنه و ئه‌وه‌ی كه ده‌وڵه‌ت كۆنترۆڵێكی زیاتری له‌سه‌ر هه‌یه، په‌یوه‌ندییه‌كانی ڕۆژانه و په‌رچه‌كرداری خێرای له‌گه‌ڵدایه. ئه‌گه‌ر شتێك ڕوو بدات و ئێوه به‌خێرایی له سه‌ره‌وه‌ی ئه‌و حه‌كایه‌ته‌دا نه‌بن، كه‌سێكی تر ئه‌و فه‌زای زانیارییه پڕ ده‌كاته‌وه و، ئێوه تا هه‌تایه، ده‌بێ ڕۆڵی دۆڕاو بگێڕن. ئه‌گه‌ر ده‌نگۆیه‌كی پیس و چه‌په‌ڵ بره‌و بستێنێ، ده‌بێ هه‌میشه له دواوه بن، مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی بزانن چۆن وه‌ڵامی بده‌نه‌وه.\nڕه‌هه‌ندی دووه‌م، سه‌باره‌ت به په‌یوه‌ندیی ستراتیژییه كه به شێوه‌ی مانگانه و ساڵانه و نه‌ك ڕۆژانه، هه‌ڵده‌سه‌نگێندرێ. له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌دا ئامانجه دیاریكراوه‌كان هه‌ن، له‌وانه: ڕێگه‌گرتن له بڵاو‌كردنه‌وه‌ی چه‌كی كۆكوژ، یان كۆنفڕانسی هه‌مواری په‌یمانی ڕێگه‌گرتن له چه‌كی كۆكوژ، یان كۆبوونه‌وه‌ی تاووتوێكردنی گۆڕانی كه‌شوهه‌وا. هه‌وڵ ده‌ده‌ن هه‌ندێ ڕێگه بدۆزنه‌وه تا له ده‌رگه‌یانه‌وه په‌یامێكی گونجاو و ناهاودژ ده‌ربهێنن. به‌شێك له‌وه له ده‌وڵه‌ته‌وه دێته ده‌ره‌وه، به‌ڵام به‌شێكی گه‌وره‌تری، له لایه‌ن یاریكه‌ره ناده‌وڵه‌تییه‌كانه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت.\nبازنه‌ی سێیه‌م، به‌ربڵاوترین بازنه‌یه. پێوانی، له‌سه‌ر بنه‌مای ساڵ و ڕۆژ ئه‌نجام نادرێ، به‌ڵكوو "ده‌یه" بنه‌مای پێوانییه‌تی. له‌م ڕووه‌وه زۆربه‌ی جار به‌زه‌حمه‌ت ده‌پێورێ، به‌ڵام له هه‌ندێ ڕووه‌وه له‌چاو حاڵه‌ته‌كانی تر گرنگتره. ئه‌م بینایه، په‌یوه‌ندیگه‌لێكی پته‌و ده‌نه‌خشێنێ كه به‌دیهێنانی هه‌لومه‌رجی گشتیی هێزی نه‌رم به‌رهه‌ڤ ده‌كات و، تێیدا گرتنه‌به‌ری بڕیاره‌كانی سیاسه‌تدانان مومكین ده‌كات. ئێدوارد ئار موورۆ (Edward R Murrow)، سه‌رۆكی ئاژانسی زانیاریی ئه‌مریكا، كه له هه‌مان كاتدا په‌خشكه‌ره‌وه (بڵاكه‌ره‌وه)یه‌كی ناوداریشه، گوتی: "ئه‌گه‌ر بیر له پڕۆسه‌ی په‌خش بكه‌نه‌وه، تێ ده‌گه‌ن كه گرنگترین به‌ش، سێ هه‌نگاوی كۆتایییه. له‌م نێوه‌نده‌یشدا ئه‌وه په‌یوه‌ندیی ڕووبه‌ڕووی مرۆڤه‌كانه كه زیاتر له هه‌مووی بایه‌خی هه‌یه." دڵنیابوون له‌وه‌ی كه له‌سه‌ر سێ هه‌نگاوی دوایی، وه‌به‌رهێنانێكی گه‌وره‌مان كردووه و وه‌ها په‌یوه‌ندیگه‌لێكیشمان ڕه‌خساندووه، زۆر ژیانییه.\n٧- گرنگیی دروستكردنی په‌یوه‌ندییه درێژخایه‌نه‌كان\nئه‌نجامدانی، كارێكی ئاسان نییه و ئێوه هه‌موو كات دڵنیا نابن كه چی ده‌كه‌ن. نموونه‌یه‌كی جوانم له په‌رتووكه‌كه‌مدا له‌باره‌ی هێزی نه‌رمه‌وه نیشان داوه. له ساڵی 1958، ئه‌مریكییه‌كان و ڕووسه‌كان (یه‌كێتیی سۆڤیه‌ت) به‌رنامه‌یه‌كی ئاڵوگۆڕی زۆر سنوورداریان خسته دانوستانه‌وه و، نزیكه‌ی 50 كه‌س، كه هه‌ر یه‌ك به ڕێگه‌ی خۆیاندا ده‌ڕۆیشتن، به‌شدارییان تێدا كرد. به‌رپرسانی ده‌وڵه‌تی ئه‌مریكا زۆر نیگه‌ران بوون، كه ئه‌وانه‌ی له‌وێن، نه‌كا سیخوڕی كه‌ی. جی. بی بن و، له‌م جۆره نیگه‌رانییانه. یه‌كێ له نوێنه‌رانی سۆڤیه‌ت، كه‌سێك بوو به ناوی ئه‌لیكسانده‌ر ئاكۆلێف (Alexander Yakolev). ئه‌و له زانكۆی كۆلۆمبیا، به یاوه‌ریی پڕۆفیسۆرێك به ناوی ده‌یڤید ترومه‌ن(David Truman)، یه‌كێ له دیارترین نوێنه‌رانی پلۆرالیزم، ده‌یخوێند. یاكۆلێف پشتگیریی ئه‌م بیرۆكانه‌ی كرد و له سیسته‌می بیرۆكراسیی وڵاته‌كه‌ی به‌سه‌ر كه‌وت و، كاتێ كه نه‌وه‌ی گورباچۆف گه‌یشته ده‌سه‌ڵات، ئه‌و بووه پنتی سه‌رنجی گورباچۆف و، بووه هۆی فۆرمگرتنی دوو سیاسه‌تی پرێسترۆیكا (Perestroika) و گلاسنۆست(Glasnost). ئای له‌و گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ی سه‌رمایه! گه‌رچی دوو ده‌یه‌ی پێ چوو. كام نوێنه‌رتان بینیوه كه بۆ دوو ده‌یه له پۆستێكدا بمێنێته‌وه؟ له ئه‌مریكا به‌ده‌گمه‌ن ئه‌مه ڕوو ده‌دات. هه‌روه‌ها ئێوه نازانن كام یه‌ك له‌و 50 كه‌سه، مرۆڤێكی ڕاسته و كامه‌یان ئه‌و نییه. كه‌سێكی تر له هه‌مان گرووپدا، ڕاستییه‌كه‌ی سیخوڕی كه‌ی. جی. بی بوو، به‌ڵام ئێستاكه هه‌ڵگه‌ڕاوه‌ته‌وه و لێره‌یه.\nئه‌مه نموونه‌یه‌كه كه دیاری ده‌كات كاتێ كه له‌مه‌ڕ دیپلۆماسیی گشتییه‌وه كاریگه‌رانه بیر ده‌كه‌ینه‌وه، بۆچی وه‌به‌رهێنان له بازنه‌ی سێیه‌مدا- سه‌رباری ئه‌وه‌ی پێوانی قورسه- زۆر ژیانییه. ئه‌مه‌یان تێڕوانینێكی جیاوازه بۆ ڕۆڵی دیپلۆماسیی گشتی. به‌م دوایییه به‌رپرسێكی پله‌به‌رزی پێشووی ئه‌مریكا پشتگیریی خۆی بۆ بۆردوومانكردنی ئێران ڕاگه‌یاندووه. ئه‌و گوتی: "تاكه ڕێگه‌یه‌ك كه ده‌توانێ به‌رنامه‌ی ئه‌تۆمیی ئێران ڕابگرێت، بۆردوومانكردنی ئه‌و وڵاته‌یه." هه‌واڵنێره‌كه له‌باره‌ی مه‌ترسیی به‌لاڕێداچوون و نامۆبوونی نه‌وه‌ی گه‌نجتری ئه‌و وڵاته پرسیاری كرد. ئه‌و له وه‌ڵامدا گوتی: "هیچ بایه‌خێكی نییه. ئێمه خه‌باتێكی دیپلۆماسیی گشتی ده‌گرینه به‌ر." ئه‌م شێوازی بیركردنه‌وه‌یه له‌باره‌ی دیپلۆماسیی گشتی، سه‌رله‌به‌ری هه‌ڵه‌یه.\n٨- تێڕوانینێكی جیاواز بۆ دیپلۆماسیی گشتی\nئێمه بۆ بیركردنه‌وه له دیپلۆماسیی گشتی، پێویستیمان به شێوازێكه كه ته‌واو جیاواز بێت. نابێت ته‌نیا له قاڵبی په‌یوه‌ندییه سه‌ربازییه‌كاندا بیری لێ بكه‌ینه‌وه. كه‌سێك له‌مباره‌یه‌وه گوتی: "ناچاركردنی سوپا به ئه‌نجامدانی په‌یوه‌ندییه ستراتیژییه‌كان، تا ڕادده‌یه‌ك وه‌ك ئه‌وه وایه كه داوا له كرێكارێك بكه‌ین سه‌ركردایه‌تیی هێرشێكی ئاسمانی بكات، یان داوا له دیپلۆماتێك بكه‌ین نه‌خۆشخانه‌یه‌كی بیابانی به‌ڕێوه ببات." پێویسته له ڕێگه‌ی په‌یوه‌ندییه كه‌لتوورییه‌كانه‌وه میدیای نوێ به دیپلۆماته‌كانمان بناسێنین، تا زانستێكی به‌ش به به‌ش و تێروته‌سه‌ڵ و خۆجێیی وه‌ده‌ست بهێنن و، چه‌ند ڕایه‌ڵه‌یه‌ك له په‌یوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ ئه‌و گرووپانه‌دا كه ئه‌وه‌نده دیار نین، دروست بكه‌ن. ئه‌مه شێوازێكی ته‌واو جیاوازه بۆ بیركردنه‌وه له‌باره‌ی دیپلۆماسیی گشتییه‌وه.\n٩- په‌خش و په‌یوه‌ندیی چڕوپڕ\nوه‌ها نییه كه په‌خش و په‌یوه‌ندییه چڕوپڕه‌كان گرنگ نه‌بن؛ به‌ڵكوو زۆر گرنگن. ئیعتیباری په‌خش زۆر گرنگه. ناوبانگ و ئیعتیباری بی.بی.سی بۆ ئینگلته‌را، مایه‌ی دڵخۆشییه. نازانم ئێوه چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ كیكوێت (Kikwete)، سه‌رۆككۆماری "تانزانیا"تان دیوه یان نه. له‌و چاوپێكه‌وتنه‌دا پرسیاریان لێ كرد كه به‌رنامه‌ڕێژیی ڕۆژانه‌ی چۆنه؟ ئه‌و گوتی كه ڕۆژه‌كه‌ی به گوێدان به هه‌واڵه‌كانی بی.بی.سی ده‌ست پێ ده‌كات و، دوای ئه‌وه گوێ بۆ هه‌واڵه‌كانی ئاژانسی هه‌واڵی تانزانیا ڕاده‌گرێت. ئه‌گه‌ر ئێوه بتوانن كارێكی له‌م جۆره بكه‌ن، ئه‌وا له به‌كارهێنانی هێزی نه‌رمی خۆتاندا زۆر سه‌ركه‌وتوو بوونه.\nكرداری په‌خش هێشتایش گرنگیی خۆی هه‌یه. به‌ڵام یه‌كێ له سنووردارییه‌كانی په‌خش – ته‌نانه‌ت كاتێ وه‌ك بی.بی.سی باش بێت- ئه‌وه‌یه كه هه‌روا له ناوه‌ندێكه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت. ئه‌م په‌خشه هێشتا به شێوه‌ی ڕووبه‌ڕوو و په‌یوه‌ندیی دوولایه‌نه نییه. ئاگام له كار و هه‌نگاوه‌كانی بی.بی.سی، بۆ نموونه ئه‌و ویبلاگانه‌ی دروستی كردوو‌ن هه‌یه، به‌ڵام ئه‌م ناوه‌ندێتی (مه‌ركه‌زییه‌ت)ه هه‌ر هه‌یه.\n١٠- په‌یوه‌ندیی ڕایه‌ڵه‌یی\nپه‌یوه‌ندیی ڕایه‌ڵه‌یی، به ده‌سته‌واژه‌یه‌ك، جادده‌یه‌كی جووتسایده. په‌یوه‌ندییه‌كی ڕووبه‌ڕووه.\nبه‌هاكان له هه‌ر دوو لاوه جووڵه ده‌كه‌ن. په‌یوه‌ندییه‌كان و ئامانجه‌كان له بنه‌ڕه‌تدا خواسته‌كانی هه‌ردووكیان ده‌نوێننه‌وه. ئه‌مه بۆ هێزی نه‌رم زۆر گرنگه. ڕێكخراوه ناحكوومییه‌كان له‌م دیپلۆماسییه گشتییه نوێیه‌دا، نه‌رمییه‌كی زیاتر له خۆیان نیشان ده‌ده‌ن. كاتێ كه سیاسه‌تداڕێژییه‌كانی حكوومه‌ت، ده‌توانێ كاریگه‌ر بێت- بۆ نموونه ده‌توانێ یارمه‌تیی بره‌وپێدانی تۆڕ و ڕایه‌ڵه‌كان به درێژاییی سنووره‌كان بدات- هه‌وڵدان بۆ كۆنترۆڵكردنیان زۆر ترسناكه.\nمن دڵنیام كه هه‌موومان كه‌سانێكین كه به عه‌ره‌بی وێبلاگمان نووسیوه و سوود له تویته‌ر وه‌رده‌گرین و، شتی له‌م بابه‌ته. ئه‌مانه هه‌موویان باشن، به‌ڵام كێشه‌یه‌كی زۆر گه‌وره بۆ دیموكراسییه‌كان له ئارادایه. ئه‌گه‌ر وێبلاگنووسان شتێك بڵێن كه له ده‌ره‌وه‌ی سیاسه‌ته‌كانی حكوومه‌تدا بێت، ئه‌وسا چی ده‌كه‌ن؟ ئه‌گه‌ر ئه‌وان له وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌دا كه "له ئه‌فغانستان چی ده‌كه‌ین؟"، بابه‌تی ڕه‌خنه‌گرانه بنووسن، ئایا ئه‌مه نابێته هۆی كێشه‌یه‌ك له په‌رله‌مان یاخود كۆنگرێسدا؟ له ئه‌نجامدا حكوومه‌ت له نێوان ئه‌وه‌ی كه تا چ ڕادده‌یه‌ك گوشار بخاته سه‌ر جڵه‌وی كاروباره‌كان، یان تا كوێ به‌ڕه‌ڵڵای بكات، هه‌میشه له هاتوچۆدایه. خاڵی سه‌ره‌كی ئه‌مه‌یه: كاتێ كه ئه‌م پرسه بۆ سیاسه‌ته دیموكراتیكه ناوخۆیییه‌كان مه‌ته‌ڵ (لوغز)ێك بێت، ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییانه‌ی لێیه‌وه به‌رهه‌م دێن، زۆر گه‌وره‌ن.\n١١- ڕه‌خنه‌گرتن له خۆ\nئه‌م ڕاستییه‌ی كه ئێمه ده‌توانین خۆمان بخه‌ینه ژێر ڕه‌خنه، به‌م واتایه‌یه كه ئیعتیبار به‌ده‌ست بهێنین. داهێنانی ئه‌م قه‌ڵه‌مڕه‌وه نوێیه، ئیعتیباره. ڕه‌خنه‌گرتن له خۆ، بۆ هێزی نه‌رم زۆر ژیانییه. كاتێ كه "هۆ جینتائۆ" گوتبووی كه چین حه‌ز ده‌كات، زیاتر له هێزی نه‌رمدا وه‌به‌رهێنان بكات، تا ئه‌و كاته‌ی كه په‌ره به‌م جۆره ئیعتیبار نه‌ده‌ن، له توانایاندا نابێت گشت ئامانجه‌كانیان بپێكن.\nبه‌م پێیه كۆمه‌ڵگه دیموكراتیكه‌كان خاوه‌نی ئه‌م خاڵه باشه‌ن، ئه‌گه‌ر ئێمه به قازانجی خۆمان یاری بكه‌ین. ئه‌مه به‌و مانایه‌یه كه ئێمه ده‌بێ ڕه‌خنه له خۆمان بگرین و، ڕێگه به گرووپه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بده‌ین ڕه‌خنه له حكوومه‌ته‌كانمان بگرن و، بیخه‌ینه پێش چاوی ئه‌وانی تره‌وه. له‌و دۆخه‌دا پارادۆكسی هه‌ڵقووڵاو له به‌كارهێنانی دیپلۆماسیی گشتی بۆ به‌رهه‌مهێنانی هێزی نه‌رم له سه‌رده‌می جیهانیی زانیارییه‌كاندا، ئه‌مه ده‌بێت كه لامه‌ركه‌زییه‌ت و كۆنترۆڵی كه‌مكراو، بۆ به‌رهه‌مهێنانی هێزی نه‌رم ڕۆڵی سه‌ره‌كییان هه‌یه. زۆر ئه‌سته‌مه كه له حكوومه‌تدا ڕۆڵێك بگێڕن و، قرار بێت دژایه‌تیشی بكرێت، به‌ڵام پێویسته بزانن كه ئه‌زموون سه‌لماندوویه‌تی كه نهێنیی سه‌ركه‌وتنتان، هه‌ر ئه‌مه‌یه.\nله ئه‌نجامدا هێز له چاخی جیهانیی زانیارییه‌كاندا، زیاتر له هه‌ر كاتێكی تر، به‌شێكی نه‌رمی ڕاكێشكردن له‌خۆ ده‌گرێ و، خاوه‌نی به‌شێكی ڕه‌قی هه‌ڕه‌شه و ته‌ماحكردنیشیه. ته‌نیا به‌شێكیان ناگرێته‌وه به‌ڵكوو هه‌ردووكی له‌خۆ ده‌گرێ. مه‌به‌ستی من له "هێزی زیره‌ك" (Smart power)، هه‌ر ئه‌مه‌یه. جاران وڵاتانی ئه‌تله‌سی، هێزی زیره‌كیان له ڕێگه‌ی جه‌نگی سارده‌وه و به موماره‌سه‌كردنی هه‌ر دوو هێزی ڕه‌ق و نه‌رم، به‌كار ده‌هێنا. هێزی ڕه‌قی ئێمه هێرشی سۆڤیه‌تی پووچه‌ڵ كرده‌وه، به‌ڵام ئه‌وه هێزی نه‌رمی ئێمه بوو كه پڕه‌نسیپه‌كانی كۆمۆنیزمی، له پشتی په‌رده‌ی ئاسنین ڕاگرت. ڕووخانی دیواری به‌رلین به هۆی تۆپخانه‌وه نه‌بوو، به‌ڵكوو به هۆی گورزی چه‌كوچه‌كان و بڵدۆزه‌ره‌كان بوو. ئه‌م ڕووداوه، نموونه‌یه‌كی زۆر گرنگه.\nئێمه له به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی تیرۆریزمی سه‌روونه‌ته‌وه‌ییدا، وه‌ك هه‌نگاوه باشه‌كانی ڕابردوو كار ناكه‌ین، به‌ڵام قه‌رار وایه فێر ببین. قه‌رار وایه فێره توانای سوودوه‌رگرتن له جه‌نگاوه‌رانی هێزی زیره‌ك بین. هێزی ڕه‌ق له هه‌ندێ حاڵه‌تدا به‌كه‌ڵك دێت، به‌ڵام كاتێ كه قسه دێته سه‌ر "دڵ و مێشك"ی جه‌ماوه‌رێكی زۆر، هێزی نه‌رم ده‌كه‌وێته كار. له‌و دۆخه‌دا جه‌نگاوه‌رانی هێزی زیره‌ك، پێویستییان به دیپلۆماسییه‌كی گشتیی زیره‌كانه ده‌بێت. دیپلۆماسیی گشتیی زیره‌ك، به نۆره‌ی خۆی پێویستیی به‌وه‌یه له گرنگیی ئیعتیبار و ڕه‌خنه‌گرتن له خۆ و ڕۆڵی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له به‌رهه‌مهێنانی ئه‌م جۆره هێزه‌دا، تێ بگات.\nئه‌گه‌ر ئێمه بگه‌ڕێینه‌وه بۆ سه‌رده‌می به‌كارهێنانی پڕۆپاگه‌نده، نه‌ك به‌س له قه‌ناعه‌تپێهێناندا شكستمان هێناوه، به‌ڵكوو به‌ناچاری هێزی نه‌رمی خۆمان لاواز كردووه. هێزی نه‌رم، پشتی به تێگه‌یشتن له بیركردنه‌وه و زه‌ینییه‌تی ئه‌وانی تر به‌ستووه. باشترین دیپلۆماسیی گشتی ئه‌وه‌یه، كه له شه‌قامێكی جووتساید بچێت. زۆر سوپاس بۆ گوێگرتنتان.\nتێبینی: بۆ باشتر تێگه‌یشتنی خوێنه‌ر، هه‌ندێ هاوواتا و ڕوونكردنه‌وه‌م خستۆته نێو كه‌وانه‌وه. وه‌رگێڕ\nLast modified on سێ شەممە, 15 ئایار 2018 11:09\n« پێکهاتە سەرەکییەکانى دەوڵەتى یاسایی ڕۆژنامه‌وانیی ئاشتی چییه؟ »


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ایران کشوری بسیار خطرناک است برای زنان ایران و زنان ایرانی نیاز به حمایت بین المللی دارند\nایران کشوری بسیار خطرناک است برای زنان ایران و زنان ایرانی نیاز به حمایت بین المللی دارند\nایران کشوری بسیار خطرناک است\nبرای زنان ایران و زنان ایرانی\nنیاز به حمایت بین المللی دارند\nزن ستیزان زنان را در ایران\nآزار میدهند به زنان تجاوز\nمیکنند زنان را مجبور به استفاده\nاز موادمخدر میکنند\nدسته دسته زنان ره بخه شیوخ عربهای\nحوزه خلیج فارس میفرشوند\nجنایت رژیم ایران علیه زنان ایرانی به روایت تصویر\nجنایات رژیم آخوندی در حق به ملت کردستان به روایت تصویر\nجنایت رژیم جنون اسلامی بدستور خمینی کثیف\n(8/19) ساڵیادی 32 ساڵه‌ی فتواى خومه‌ینی دژ به گه‌لى کورد\nچه‌ترپرێس _ رۆژهه‌ڵات نیۆز\nرۆژى (28) گه‌لاوێژ، ساڵڕۆژى ده‌رکردنى فه‌تواى جیهادى خومه‌ینییه له دژى گه‌لى کورد له رۆژهه‌ڵاتى کوردستان. دوابه‌دواى ده‌رکردنى ئه‌و فه‌توایه، گه‌لى کورد رووبه‌ڕووى کۆمه‌ڵکوژیه‌کى هۆڤانه بۆوه و تا ئه‌مڕۆش برینى ئه‌و کۆمه‌ڵکوژییه ساڕێژ نه‌بووه.\nرۆژى (28)ى گه‌لاوێژى ساڵى (1358) هه‌تاوى به‌رامبه‌ر به (1980/8/19) ئایه‌توڵڵا خومه‌ینى رێبه‌رى تازه به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشتووى ئێران، پاش ئه‌وه‌ى کوردان له سه‌ر داوا ره‌واکانى خۆیان سوور بوون، حوکمى جیهادى له دژى گه‌لى کورد راگه‌یاند. حوکمى جیهادى خومه‌ینى به شێوه‌یه‌کى فه‌رمى له لایه‌ن مێدیاکانى رژیمه‌وه خوێندرایه‌وه. خومه‌ینى له حوکمه‌که‌یدا فه‌رمانى به ئه‌رته‌ش و لایه‌نگرانى 'ولایه‌تى فه‌قیه' دا که کوردستان، به وته‌ى خومه‌ینى له 'کافره‌کان' پاک بکه‌نه‌وه.\nدووابه‌دواى ئه‌و حوکمه، ده‌یان هه‌زار پاسدار و هێزه‌کانى ترى کۆمارى ئیسلامى بۆ کۆمه‌ڵکوژ کردنى کوردان هێرشیان کرده سه‌ر شار و گونده‌کانى کوردستان و خه‌ڵکى کورد که‌وته به‌ر هۆڤانه‌ترین هێر‌ش. له گونده‌کانى وه‌ک قاڕنێ، قه‌ڵاتان، سه‌وزی، ئیندرقاش، دیلانچه‌رخ، حه‌لبی، کۆیکان، که رێزه‌ى شکاکان، چه‌قه‌ڵ مسته‌فا، خه‌لیفه‌لیان، گۆڕخانه، وسووکه‌ند، قه‌ره‌گۆل، دێمه‌سوور، جافرئاباد، مه‌رجان ئاباد، بایزاوێ، جبره‌ئیل ئاوا، گونده‌وێڵه، دووئاو، کووره‌خانه‌ى سارووقامیش، هه‌ڵه‌قووش، گێجه و سۆفیان، به‌سه‌دان که‌س له خه‌ڵکى مه‌ده‌نى کورد کۆمه‌ڵکوژ کران. سه‌دان لاوییش له شاره‌کانى کرماشان، پاوه، مه‌ریوان، سنه، سه‌قز، مه‌هاباد و چه‌ندین شارى تر، به کۆمه‌ڵ تیرباران کران.\nئه‌مڕۆ 32 ساڵ به‌سه‌ر حوکمى جیهادى خومه‌ینى له دژى گه‌لى کورد تێده‌په‌ڕێ. ئێستاش گه‌لى کورد له‌ژێر زه‌خت و گوشارى هۆڤانه‌ى هه‌مان حکومه‌تن که ئیمام خومه‌ینى بناغه‌که‌ى داڕشت و هێرشه‌کانى هه‌نووکه‌ى کۆمارى ئیسلامى بۆ سه‌ر گه‌لى کورد له رۆژهه‌ڵات و باشوورى کوردستان درێژکراوه‌ى ئه‌و تاوانه‌یه که به ده‌ستوورى یه‌که‌مین که‌سى ئه‌م رژیمه ده‌ستى پێ کرد.\nشایانى باسه تا ئێستا رۆژانه گه‌لى کورد، ڕاپێچى زیندانه‌کان ده‌کرێن و سه‌ره‌ڕاى ئه‌شکه‌نجه گه‌لێکى زۆر دڕندانه، سزاى له‌سێداره‌دانیان به‌سه‌ر دا ده‌سه‌پێندرێ.\nد.مه‌حمود عوسمان ڕه‌خنه‌ی توند له‌به‌یاننامه‌كه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم ده‌گرێت:"توركیا هیچ مه‌منون نیه و سوپاسی كه‌س ناكات"\nمه‌حمود عوسمان :توركیا له ئه‌نقه‌ره‌وه هێزی سه‌ربازی ده‌هێنێت بۆ كوشتنی كورد ,كوردیش ده‌بێت به‌رگری ڕه‌وا له‌خۆی بكات ,ئه‌وه‌ی توركیا و ئێران ده‌یكه‌ن به‌رانبه‌ر هه‌رێمی كوردستان بریتیه له تیرۆریزمی نێوده‌وڵه‌تی ,وه ئه‌وه‌شی كورد و چه‌كدارانی په‌كه‌كه و پژاك به‌رانبه‌ر ئێران و توركیا ده‌یكه‌ن بریتیه له‌مافی به‌رگری ڕه‌وا "\nئێران به قولاَیى (5كم)هاته ناو خاكى هه‌رێمى كوردستانه‌وه\nدره‌نگانێكى ئه‌مشه‌و هێزه ئێرانیه‌كان كه پێكهاتبوون له پاسدار و چه‌ندین كه‌سى هاوكارییان هاتنه ناو خاكى هه‌رێمى كوردستانه‌وه .\nسه‌رچاوه‌یه‌كى ئاگادار به لڤین پرێسى رِاگه‌یاند :له سنوره‌كانى هه‌رێمى كوردستان له‌دواى 11ى شه‌وه‌وه هه‌ست به‌جموجۆڵ و هاتنه ناوه‌وه‌ى ژماره‌یه‌ك پاسدار كراوه كه‌چه‌ندین كه‌سى هاوكارى خۆیان له‌گه‌ڵ بووه "\nسه‌رچاوه‌كه وتى پێش كاژێر 12ش هێزه ئێرانیه‌كان له‌گوندى هۆرمێى سه‌ر به‌ناحیه‌ى سیده‌كانى قه‌زاى سۆران نزیكه‌ى هه‌زار پاسدار و هاوكار(جاش)یان بینراون له‌و گونده كه‌ده‌كه‌وێته قولاَیى (5كم)خاكى هه‌رێمى كوردستانه‌وه "\nهه‌روه‌ها وتى "ئه‌و هێزانه خۆیان به‌چه‌ندین چه‌كى قورس و سوك پرِچه‌ككردووه "\nماوه‌ى زیاتر له‌دوومانگه ئێران سنوره‌كانى هه‌رێمى كوردستان به بیانووى بونى چه‌كدارانى پژاكه‌وه تۆپباران ده‌كه‌ن ,له‌سه‌ره‌تاى ئه‌و تۆپبارانانه‌شه‌وه 3هاولاَتى گیانیان له‌ده‌ستداوه نزیكه‌ى 11هاولاَتیش برینداربوون ,هه‌روه‌ها ماوه‌ى سىَ رِۆژه سوپاى توركیاش به‌بیانووى بونى چه‌كدارانى په‌كه‌كه بۆردومانى ناوچه سنوریه‌كانى هه‌رێمى كوردستان ده‌كه‌ن\nهه‌ر بژی گه‌ریلا\nثانیه‌های پایان ،،، قذافی دنبال سوراخ موش .\nدیکتاتورها باید بروند\nآیت الله بی بی سی همیشه در خدمت رژیم ایران بوده است و وزارت اطلاعات به وحشت افتاده است بعد از اینکه امریکا تصمیم گرفت که نام سازمان مجاهدین خلق ایران را از لیست سازمانهای ممنوعه خارج کند\nجاشه سیاسیه‌کان هه‌ر ده‌م خۆیان ئاشکرا ده‌که‌ن\nپاسداره سیاسیه‌کانی به ناو کورد خۆیان ئاشکرا ده‌که‌ن\nموهته‌دی؛ کاره‌کانی په‌ژاک له قازانجی بزووتنه‌وه‌ی کوردی دانین | شرۆڤـه | نـاوه‌ندی نـووچه و شرۆڤـ\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۵/۲۹/۱۳۹۰ ۰۶:۳۴:۰۰ قبل‌ازظهر


وادەى جێبەجێکردنى ڕێککەوتنى سوپا و پێشمەرگە راگەیەنرا\nبۆشایى ئەمنی پڕدەکرێتەوە\n2021.05.14 - 21:18\nئەمیندارى گشتى وەزارەتى پێشمەرگەى هەرێم ڕایدەگەیەنێت، بەفەرمانى مستەفا کازمى لەدواى پیشووەکانى جەژنى ڕەمەزانەوە دەستدەکرێت بە جێبەجێکردنى ئەو ڕێککەوتنە ئەمنییانەى نێوان ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکان و هێزەکانى پێشمەرگە لەناوچە ناکۆکەکان کە تائێستا جێبەجێنەکراون.\nلەلێدوانێکیدا بۆ ئاژانسى هەواڵى عێراق (14ى ئایارى 2021) جەبار یاوەر ئەمیندارى گشتى وەزارەتى پێشمەرگەى حکومەتى هەرێم ڕایگەیاندووە، لەسەر پێشنیارەکانى سەرۆک وەزیرانى عێراق و لەکۆبونەوەکانی پێشوویاندا وەکو لیژنەیەکى وەزارەتى پێشمەرگە لەگەڵ لیژنەیەکى باڵاى فەرماندەى ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکان، گەیشتونەتە ڕێککەوتن لەسەر پێکهێنانى ژوورێکى هەماهەنگى هاوبەش بۆناوچەکانى خانەقین و کەرکوک و موسڵ و مەخمور.\nئاماژەى بۆ ئەوەش کردووە، هێشتا پێکهێنانى ئەو ناوەندە لەلایەن لیژنەى هاوبەشى فەرماندەى ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانەوە نەچووەتە بوارى جێبەجێکردنەوە و هەروەها ڕێککەوتنەکەشیان بۆ پێکهێنانى هێزێکى هاوبەش لەپێشمەرگە و هێزەکانى سوپاى عێراق لەناوچە ناکۆکەکاندا نەچووەتە بوارى جێبەجێکردنەوە.\nیاوەر جەختى لەسەر ئەوەش کردووەتەوە، سەرۆک وەزیرانى عێراق لەکۆبونەوەیەکى ئەمنیى لیژنەى هەماهەنگى ئەمنیى فەرماندەى ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکاندا داواى کاراکردنى ڕێکەوتنى ئەمنیى پێشووى نێوان هەرێم و هێزە ئەمنییەکانى عێراقى کردووە.\nباسى لەوەش کردووە، شاندێک لەبەغداوە لە 9 ئەم مانگە سەردانى هەرێمى کوردستانیان کرد بەسەرۆکایەتى قاسم ئەعرەجیى و لەو سەردانەدا لەسەر جێبەجێکردنى ڕێکەوتنە ئەمنیەکانى نێوان هەرێم و فیدراڵ لەدواى جەژنى ڕەمەزانەوە رێکەوتن.\nیاوەر ئەوەشى خستووەتە ڕوو، باشترین چارەسەر سەقامگیرى ناوچە ناکۆکەکانە بۆ ئەوەى هەماهەنگى نێوان هێزەکانى پێشمەرگە و سوپاى عێراق بەردەوام بێت بۆ پاراستنى ئاسایش لەناوچەکەدا.\nوادەى دابەشکردنى پارەى گەنمى جوتیارانى هەرێم دیاریکرا\n2021.05.20 - 23:10