روسیا بە توندی وەڵامی ئەمریکا دەداتەوە\nYou are at:Home»بابەتی گشتی»عێراق و جیهان»روسیا بە توندی وەڵامی ئەمریکا دەداتەوە\nBy nuche.net on\t 2018/08/09 عێراق و جیهان, گرنگ\nئەمڕۆ پێنجشەممە ٩-٨-٢٠١٨، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی روسیا دەڵێت، مۆسکۆ کاردەکات بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی پێچەوانە لەدژی واشنتن، دوای ئەوەی ئەمەریکا رایگەیاند، کە کۆمەڵێك سزای نوێ بەسەر روسیادا دەسەپێنێت.\nلە کۆنفرانسێکی رۆنامەوانیدا ماریا زاخارۆڤا، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی روسیا راگەیاند، کە هیچ بەڵگەیەك نییە بۆ سەلماندنی ئەوەی روسیا لەپشت هێرشی گازی ژەهراوی بێت لەدژی “سیخورێكی پێشووی روسیا” و کچەکەی لەبەریتانیا، ئەو پاساوانە هەڵبەستراون بۆ سەپاندنی سزای نوێ بەسەر روسیادا.\nئەمە لە کاتێکدیە، کە دوێنێ چوارشەممە واشنتۆن رایگەیاند “لە کۆتایی ئەم مانگە کۆمەڵێك سزای نوێ دەسەپێنێت بەسەر روسیادا دوای ئەوەی دەرکەوت مۆسکۆ سیخوڕێكی پێشووی وڵاتەکەی و کچەکەی لە بەریتانیا ژەهرخوارکردووە، بەڵام کرێملین ئەو تۆمەتە رەتدەکاتەوە.


تیرۆریزم و فاشیزمی ئیسلامی توندڕەو – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » ئەكرەم میهرداد » تیرۆریزم و فاشیزمی ئیسلامی توندڕەو\nتیرۆریزم و فاشیزمی ئیسلامی توندڕەو\nداعش ناونیشانی یەکێک لە دڕندەترین گرووپە تیرۆیستییەکانە کە مێژووی مرۆڤایەتی بەخوۆە بینیبێتی. وا بۆ نزیکەی چوار ساڵێک دەبێت، تەواوی میدیای جیهانی، خۆیان بەم پرسەوە خەریکردووە، سروشتی دڕندانە و تۆقێنەر و نامرۆڤانەی داعش، جیهانی تووشی شۆک کرد. لە تەواوی جیهاندا دەپرسرێت، ئەم هەموو دڵرەقیی و وەحشیگەرییە لە کوێوە هاتووە؟ کێ لە پشتی ئەم گرووپەوە بوو؟ کێ سوودمەند و کێ زەرەرمەند بوو؟ بۆچی وا بەخێرایی لە ماوەیەکی کەمدا ناوچەیەکی بەرفراوانی لە سوریا وعیراق داگیرکرد؟ ئەمانەو چەندین پرسیاری تر لای چاودێرانی سیاسیی و رۆژنامەنووسان و نووسەرانی جیهان دەکرێت.\nلە پاش رووخانی دواین مۆڵگەی خوێناوییان لە باغوز، ئەوەش لەسەردەستی شەڕڤانە قارەمانەکان و هێزی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی بەسەرۆکایەتی ئەمریکا، دووبارە لەناو میدیای جیهاندا کۆمەڵێک پرسیاری نوێ دروستبوون، ئایا ئەزموونی تاڵی داعش دووبارە دەبێتەوە؟ دەبێت چی بکرێت تاوەکو جارێکی تر داعش سەر هەڵنەداتەوە؟\nئێمەش لەم دۆسێییەدا هەوڵ دەدەین وەڵامی هەندێک لەم پرسیارانە بددەینەوەو کەمێک زانیاری سوودبەخش، لەبارەی ئەم مەسەلەیەوە، بە خوێنەرانی رۆژنامەی کوردستانی نوێ بدەین.\nئێستا هەموو جیهان گیرۆدەی سیاسەت و تیرۆر و فاشیزمی ئیسلامین، ئەو فاشیزمەی كە بەرهەمی دڵخوازی ئیسلامی سیاسی و تیرۆری ئیسلامییە. مەبەستم لەم سیاسەت و تیرۆر و فاشیزمە ئیسلامیە ئەوەیە بڵێم تەنها ئەوەندە بەس نییە كە نەیاری بەرامبەر بەئیسلامی سیاسی و تیرۆریزمی ئیسلامی دەرببڕین، بەڵكو دەبێت ڕۆشنتر بیربكەینەوەو بەئاشكرا بڵێین كە قاعیدە و داعش و تالیبان و نەسرەو گروپە ئیسلامیەكانی دیكە هەموویان بەرهەمی ئەو پان ئیسلامیزم و پان عەرەبیزمەن كە دەوڵەتانی سوننەی عەرەب بەناڕاستەوخۆ لەڕێگای پارەو دەوڵەمەندەكانی وڵاتانی عەرەبی و كەنداو بەهۆی جەنگی ئەفغانستان و چیچان و بۆسنەو هێزرەگۆڤینەوە سەرەتاكانیان دامەزراند، و پاشان لەدوای سەردەمی قاعیدەو داعشەوە ئەو سیاسەت و تیرۆرە ئیسلامیە بەرەو فاشیزمێكی ئاشكراو هێرشبەر روخساری خۆیان دەرخستووە.\nمخابن تائێستا دەوڵەتانی دژی داعش و نەسرە و قاعیدەو هاوشێوەكانیان، هێشتا ناوی ئەوان بەتیرۆریست دەبەن و لەبیریان نییە یان نازانن كە ئەوان بەرەو فاشیزمی ئاشكرا پیلان و بەرنامەكانیان خستۆتە ڕوو.چونكە زۆربەی كاتەكان تیرۆر چەكی دەستی لاوازەكانە بەرامبەر بەدەوڵەتان و بەهێزەكان، بەڵام ئێستا سەلەفیەتی جیهادی خاوەنی نیشتمان‌و جەماوەر و دەوڵەت و دەسەڵات و هێزی چەكدارو پارەن و بەهۆی سوپای پڕ چەك و دەسەڵاتی خاوەن دارایی و هێزی جەماوەری پەلاماری هەموو ئەو ناوچە و نیشتمان و كۆمەڵانە دەدەن و جەنگی كۆكۆژیان بەسەر خەڵكی بێ چەك و بێ داكۆكیدا پیادە كردووە. ئێستا داعش و نەسرەو قاعیدە و هاوشێوەكانیان لەباكووری ئەفریقیا هەموو ئەو كارانە دەكەن كە فاشیستەكانی ئیتالیاو نازییەكانی ئەڵمانیا و ڤاڵانژەكای ئیسپانیاو كۆمۆنیستەكانی ڕوسیاو خەمیرە سورەكانی كەمبۆدیاو بەعسیەكانی سوریا و عیراق لەمێژووی خۆیاندا كردوویانە. دەوڵەتی خەلافەتی داعش و رێكخراوە فاشیستە ئیسلامییەكان هەموویان ئەو پرانسیپە سیاسی و جەنگیانە بەڕێوە دەبەن كە فاشیستەكانی جاران لەدژی خەڵكی خۆیان و وڵاتانی دیكە لەجەنگدا بوون.\nبنەماكانی ناسینی فاشستەكانی دنیا\nئەو بنەماو پرانسپیانەی كە بیرمەندان و مێژووناسان بۆ ناسین و ئاشكراكردنی فاشیستەكانی دونیا باسیان كردوون ئەمانەن:\nدژایەتی هەموو ئەو ناوچەو نیشتمان و نەتەوەو كەسانەی كە ئەوان بە دوژمنی خۆیان زانیوە، سیاسەتی تیرۆرو تۆقاندن لەناوخۆو دەرەوەی وڵاتەكانیان، پەیڕەوكردنی جەنگ و سیاسەتی جەنگی لەفراوانترین رووبەردا، كۆكوژیی و جینۆسایدی نەتەوەو ناوچەكانی دەرەوەو ناوەوە، سیاسەت و پەیڕەوی كۆنەپەرستانە بەرامبەر هەموو بیروباوەڕەكان لیبرالیزم‌و سۆسیالیزم و سەركوتی بەردەوامی نەیاران و هاووڵاتیان تاڕادەی هێرشی توندڕەوانەی كۆنەپەرستی و ژیانەوەی سیاسەت و پەیڕەوە كۆنەكانی كۆنەپەرستی، دامەزراندنی حیزب و دەسەڵات و سوپاكانیان لەلایەن رابەرانی ستەمكارو دڕندە و ناعەقڵانی و بێشەرەفەكان‌و سپاردنی كارەكانیان بەكەسانی ئەوباش و شەلاتی و هەرچی و پەرچی و سەرەنجام فاشیزم هەموو ئەمانە لەپێناوی تۆتالیتاریزم و ئەمپریالیزمدا دەكات، واتە خۆی دەبێت بەجۆرێكی دیكە لەئیمپریالیزم.\nهەموو ڕێكارو ڕەوش و خواستەكانی فاشیزم بەهەموو ناوە جیاوازەكان‌و بەهەموو پەیڕەوەكانی ئایینی و نەژادی و چینایەتیەوە پێویستی بەسێگۆشەیەك هەیە كە ئەو بەرنامەو ئامانجانە دروست بكات و بە ئاكامی بگەیەنێ كە ئەمانەن: عەقڵیەت و بڕوای دوژمنكارانە بەرامبەر بەهەموو ئەوانەی كە فاشیزم بەدوژمنی دەزانێت، دەروونی شەڕەنگێزو ڕقاوی بەرامبەر كۆمەڵ و مرۆڤ، و ژینگەیەكی گونجاو بۆ بەرهەم هێنانی ئەم سیاسەت و پەیڕەوە سەرئەنجام دەبێت بپرسین ئایا سیاسەتی ئیسلامی و رێكخراوە(توندڕەوە) ئیسلامییەكان ئێستا هەموویان ئەو بنەماو پەیڕەوانە جێبەجێ ناكەن و بەتایبەتیش ئەوانەی كە هێزو دەسەڵات و خەڵك و ناوچەكانیان بەدەستەوەیە. ئایا تالیبان هەموو ئەمكارانەی نەكرد، قاعیدە هێندەی دەسەڵاتی هەبێت و بۆی كرابێت ئەم سیاسەتانەی پیادە نەكرد، ئەی بۆكۆحەرامیش هەروا ناكات و سەرئەنجام داعش لەهەموویان زیاترو توندڕەوترو فراوانتر ئەو بنەماو ئامانجە فاشیستانە نابات بەڕێوە. بۆ باشتر ناسین و شارەزابوونی ئەم پان ئیسلامیزمە دەبێت بڵێن كە سیاسەت و تیرۆرو فاشیزمەكەیان بۆ دامەرزاندنی شێوازێكی كۆنترو سەرەتایی و دڕندەترە لەئیمپریالیزم بەئاڵاو بەرنامەی خەلافەتی ئیسلامی.\nنیشتمان و جەماوەری فاشیزمی ئیسلامی\nتیرۆریزمی ئیسلامی سیاسی و فاشیزمی ئیسلامی هەرچەندە نەیتوانیوە بەتەواوی وەكو فاشیستەكانی سەدەی بیست ببێتە خاوەن دەوڵەت و وڵات و پاشان لەوێوە بەرەو داگیركاری وڵاتانی دیكە خۆی فراوان بكات، بەڵام توانیویەتی دەستی بگاتە چەندین ناوچەو لەچەند وڵاتدا ژیان و چارەنووسی خەڵكی لەژێر دەستدا بێت. ئێستا داعش لە عیراق و سوریا، بۆكۆ حەرام لەنەیجیریاو بزووتنەوەی شەبابی سوماڵی لەباشووری ئەو وڵاتە و قاعیدەو تالیبان لەهەندێك ناوچەی پاكستان و ئەفغانستان هەمان ئەو سیاسەت و بەرنامانە بەڕێوەدەبەن كە فاشیستەكانی سەدەی بیست لەوڵاتی خۆیان و وڵاتە داگیركراوەكان دەیانكرد. بەڵام ئەوەی كە ئێستا جێگای مەترسی و هەڕەشەیە بەرامبەر بەجیهان و ئەو ناوچانەی نزیكن لەم ئیسلامییە فاشیستانەوە ئەوەیە كە ئەوان بوونەتە خاوەنی ناوچەو جەماوەری زۆر كە ژینگەی لەبارن بۆ سەرهەڵدان و بەهێزبوونی ئەم تیرۆریزم و فاشیزمە، لەو نیشتمان و جەماوەرەشدا توانیویانە لەپانتاییەكی فراواندا ترسناكترین پرانسیپ و بڕوای توندڕەوی فاشیستی بكەن بە بەشێك لەپێكهاتەو بیركردنەوەی خەڵكانێكی زۆرو بەتایبەتیش لاوان.\nئەو بڕوا توندڕەوەش ئەوەیە كە لاوانیان قەناعەت بەوە كردووەو ژمارەیەكی هێجگار زۆریشیان بۆ ئەوە ئامادە كردووە كە دەخوازن بمرن لەپێناوی ئەو بڕوایەدا. سەركەوتنی هەموو فاشیستەكانی جیهان هەر لەسامۆرای ژاپۆن هەتا ئیسماعیلی و حەشاشەكانی ئێران و كۆمۆنیستەكانی ڕوسیاو چین و نازییەكانی ئەڵمان و فاشیەكانی ئیتالیاو ڤاڵانژەكانی ئیسپانیاو خەمیرە سوورەكانی كەمبۆدیا هەتا دەگاتە ئەم فاشیزمە ئیسلامییەی ئێستا لەوەوە دەست پێدەكات كە كەسانێكی زۆریان هەیە ئامادەن بمرن بەفەرمانی ڕابەرەكان‌و دیسان ئامادەشن كە دەست لەهیچ كوشتارو خراپەو توندوتیژییەك نەپارێزن لەپێناوی ڕێبازەكەیاندا.\nبڕواو پرانسیپی هەموو فاشیستەكانی دونیا پیرۆز كردن و باڵاكردنی مەرگە بەپێچەوانەی هەموو بیروباوەڕە ئازادەكانی جیهان كە مانەوەی ژیان و بەرزڕاگرتن و خۆشكردنی ژیانە. ڕیشەی بیروباوەڕو قەناعەتی نەگۆڕی ئەوان لەمەرگدایەو دەیانەوێت مەرگ بكەنە سایەی خۆیان بەسەر هەموو جیهانەوە. ئەم بڕواو خەڵك و ژینگەیە ترسناكترین هێرشی هۆڤیانەی هەموو فاشیستەكانی جیهانە لەدژی مرۆڤایەتی و ئامانجەكانی. خەلافەتی ئیسلامی داعش جگە لەناوە ئیسلامی و ئاڵا ڕەشە(عەرەبیەكەی) هەمان مەرگ دۆستی‌و نابودیخوازی فاشیزم و نازیزم و ستالینیزمی سەدەی بیستە كە درێژكراوەی هەمان سیاسەت و پەیڕەوی ئیسلامییەكانی سەردەمی فتوحات و داگیركردنی مەككەو مەدینەی عەرەبیە لەلایەن سوپای ئیسلامییەوە.\nژینگەی كۆمەڵایەتیی ئەم فاشیزمە\nئێستا فاشیزمی ئیسلامی خاوەنی چەند ژینگەی كۆمەڵایەتی بەخێوكەری ئەو خەڵك و بڕوایانەیە كە بەردەوام لەوێوە هێزو جەماوەریان دەست دەكەوێت و هۆكارەكانی ئینتەرنێت و سایتە خەڵكیەكان و ڕاگەیاندن و مزگەوت و مەلاو خەتیب و بانگخوازە ئیسلامییەكان بوونەتە ژینگەی لەبار بۆدروستكردنی ناوچە و زادگای فراوان بۆیان. هەرچەندە چەكدارەكانی داعش‌و رێكخراوە ئیسلامییەكان لەچەندین هەزار كەس تێناپەڕن بەڵام ئێستا سەدان هەزار و ملیۆنەها خەڵك بوونەتە ژینگەی لەبار بۆ بەهێزبوونی ئەوان. ژینگەی كۆمەڵایەتی ئیسلامیزم بەهەموو ئاراستەو ناوە جیاوازەكانەوە ئێستا بەرهەمهێنەرو بەخێوكەری هەرە بەرپرس و ترسناكترین سەرچاوەن بۆ بەهێزبوون و فراوانبوونی ئەم ڕوانگە ئیسلامییە.\nئەگەر ئەو ژینگە كۆمەڵایەتییە بەرهەمهێنەرانەی ئەم بیروباوەڕانە نەبووایە چۆن ئاوا زوو داعش و نەسرەو بۆكۆحەرام و شەبابی سۆماڵی گەشەیان دەكردو لەناو خەڵكدا بڵاودەبوونەوە. خۆ ئەوان بوون لەناو خۆیاندا حەشاریان دەدان و خواردن و پۆشاك و پارەو شۆێنیان بۆدابین دەكردن و تەنانەت لەناو هێزە چەكدارە ڕەسمییەكانی ئەو ناوچانەشدا پێگەو ژینگەیان هەبوو. ئەگەر ئەم ژینگە كۆمەڵایەتییە نەبوایە چۆن ئەو هەموو شارو شارۆچكەو گوندو ناوچانەیان داگیردەكرد . ئەگەر غەدرو خیانەتی ئەو خەڵك و ژینگە كۆمەڵایەتییانە نەبوونایە كە لەگەڵ چەكدارانی داعش پەلاماری شنگال و زومارو ناوچەكانی دەشتی موسڵیان دا، چۆن چەند هەزار چەكدار دەڕۆستی ئەو هەموو سەدان هەزار خەڵكە دەهات. بەسەرهاتەكانی غەدرو خیانەتی عەرەب و توركمانی سوننەو هەندێك لە كوردە سوننەكان لەناوچەی شەنگال و تەلەعفەر هێزەكانی داعشیان بەهێزتركردو تاڵان و تەعداو كوشتاری ئەوانیشیان زیاتر كرد. پەلامارو تاڵانی ئەو ژینگەو ناوچانە بوون كە ئێزیدی و مەسیحی و شەبەك و كاكەیی و شیعەكانیان بەو دەردە برد كە هەموو دیمەنەكانی كۆكۆژیی ئەرمەن و جولەكەو ئەنفالیان دووبارەو چەند بارە كردەوە.\nئیزیدییەكان و ئەوانی تر چییان وت؟\nئێزدییەكان و مەسیحی و شەبەك و كاكەیی و شیعەكان وتیان ئەگەر عەرەب و توركمانە سوننەكان نەبوونایە داعش نەیدەتوانی بەو فراوانییە ئەو هەموو ناخۆشی و كارەساتانەمان بەسەر بهێنێ، ئەوانە نەك ئێمەیان نەپاراست و نەك ئێمەیان حەشار نەدا، بەڵكو دراوسێكانمان كە دەیان و سەدان ساڵە پێكەوە ژیاوین ماڵیان تاڵان كردین و بوونە چاوساغی داعشەكان و ژن و مناڵەكانیان فرۆشت و پیاوەكانیان كوشت. عەشایرەكانی عەرەب و توركمانی سوننە لەهەموو ناوچەكانی شنگال، زومار، رەبیعەو خازرو مەخمورو حەویجەو رەشادو زاب و جەلەولاو سەعدیە چوونە پاڵ داعش و هێزی ئەوانیان زیاتر كردو خەڵكیان گەمارۆداو ژن و كچەكانیان كڕی و پیاوەكانیان كوشت و ماڵەكانیان تاڵان كرد. ئەم كردەوەو ڕەفتارانە هەمان ئەو سیاسەت و پەیڕەوانەن كە ئەڵمانەكان بەرامبەر بەجولەكەو قەرەجەكان كردیان و بەعسییەكان بەرامبەر بەكورد پیادەیان كردو خەمیرە سوورەكانی كەمبۆدیا بەرامبەر خەڵكی ئەو وڵاتە بەڕێوەیان بردو سرب و كرواتەكان بەرامبەر بەیەك نواندیان.\nترسناكی و هەڕەشەی فاشیزم تەنها ئەوە نییە كە دەسەڵات و سوپایەك خەڵك لەناو دەبات، بەڵكو لەوەش ترسناكترو دڕندانەتر ئەوەیە كە جەماوەرێكی زۆری خەڵك جەماوەرێكی زیاتر قڕ دەكات و ماڵیان تاڵان دەكات. كوشتارو تاڵانی و دەربەدەری ئەرمەنەكان لەسەر دەستی سوپای توركیا (1923 ،1918 ،1915 ، 1890) و تاڵانی و كوشتاری پاشای كۆرەی رواندز لەدژی ئێزیدییەكان و كوشتارو تاڵانی مەسیحییەكان لەسەر دەستی سوپای بەكر سدقی لە 1932، هەمان مێژووی رابردووی ئەم كۆمەڵكوژییەیە كە ئێستا داعش لەكوردستان و عیراق بەرامبەر خەڵك دەیكات.\nژینگەی خێڵەكی و كۆمەڵە خەڵكە دواكەوتووەكان كە لەسەر بناغەی دەسەڵات و بەرژەوەندی و پەیوەندیی خوێن دامەزراون ئەو ژینگە كۆمەڵایەتییە یارمەتیدەرانەن كە بوونەتە ناوچە سەرەكییەكانی مانەوەو پاراستن و گەشەكردنی تیرۆریزم و فاشیزمی ئیسلامی. ئەم ژینگە خێڵەكی و دواكەوتووانە لەئەفغانستان و پاكستان و یەمەن و عیراق و سوریا و نەیجیریاو سوماڵ بوونەتە قەڵغانێكی مرۆیی بۆ بەهێزبوون و فراوانبوونی ئەم فاشیزمە ئیسلامیە كە بناغەكەی لەسەر پابەندیی ئایینی و دەسەڵاتی عەشایری و بەرژەوەندی دارایی بەشێوازە بنەماڵەییەكان دامەزراوە. كە داعش و فاشیستە ئیسلامییەكانی دیكە دەچوونە ناوچەیەك كە هاودین و هاونەتەوەی خۆیان بوون، سەرەتا داوای بەیعەتیان لەسەرۆك خێڵەكان دەكردو هەر ئەوەندەی ئەوەیان بۆ مەیسەر دەبوو ئیدی كاریان ئاسان بوو. ئەم ئیسلامیزمە وەكو هەموو فاشیستەكانی دیكە لەسەر بنەمای نەژادو خوێن و ئایین بیردەكەنەوە، هەروەكو چۆن هیتلەرو مۆسۆلینی هەمان سیاسەتیان پەیڕەو دەكرد و چەندین جار هیتلەر ئامۆژگاری دەستوپێوەندی خۆی دەكرد كە «بەخوێن و نەژاد و ئایین بیر بكەنەوە» بۆیەش دژی نەژادی سامی و سڵاڤ و قەرەجەكان بوون.\nپەیوەندی خێڵەكی و پابەندیی ئایینی و بناغەی هەڕەمی عەشایری هەمان سێگۆشەی سیاسەتی ئیسلامییە لەهەموو قۆناغەكانی دەسەڵات و خەلافەتەكانی راشدین و ئەمەوی و عەباسی و عوسمانی و سەفەوی….هتد و ئێستاش سیاسەتی ئیسلامی بەو ناوە جیاوازانەی داعش و نەسرەو قاعیدە…هتد هەمان سیاسەت و پێكهاتە و بیروباوەڕی عەشایری و ئایینی و نەژادی یان ژیاندۆتەوە.


فێستیڤاڵی نەرمەنایە لەشاری بۆكان كۆتایی پێهات\nزایینی: ٠٤-٠٧-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩٢/٠٤/١٣ - ١٢:٥٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nكوردستان میدیا: فێستیڤاڵی نایە ژەنی دوای دوو رۆژ كاری بەردەوام لەشاری بۆكان كۆتایی بەكارەكانی هات.\nبەپێی هەواڵی ماڵپەڕی كوردستان میدیا، یەكەمین فێستیڤاڵی نەرمە نایە بە بەشداری شارەزایانی نایەژەنی رێكەوتی ١١ی پووشپەڕ دەستی پێكرد و ١٢ی پووشپەڕ كۆتایی بەكارەكانی هات.\nهەر لەو رێوڕەسمەدا كۆمەڵێك هونەرمەندی وەكوو ئەكبەر یەزدانی، نەبی خزری، عوسمان محەممەدی، مستەفا ئەحمەد پوور و حوسێن والدی ئامادەی فێستیڤاڵەكە بوون.\nدوو خاتوونی هونەرمەندی بۆكانی بەناوەكانی موژگان و بەفرین كەنگەرلوو لەلایەن لێژنەی داوەرانەوە بەهۆی ژەنینی سازی "تنبك" رێزیان لێگیرا.\nهەر لەو فێستیڤاڵەدا سێ‌هونەرمەندی دیكەی بۆكانی بەناوەكانی "محەممەد، حامید و بێهرووز توانیان خەڵات بەدەست بێنن.\nیەكەمین فێستیڤاڵی نەرمەنایە لەشاری بۆكان بەهاوكاری هونەرمەندان و خوێندكارانی بەشی مووسیقی بەڕێوە چوو.


چەند نەخۆشیەکی دەروونی کە زۆرێکمان ددانیشی پێدا نانێین! - تۆڕی میدیایی خەڵک\nچەند نەخۆشیەکی دەروونی کە زۆرێکمان ددانیشی پێدا نانێین!\nئەمەی خوارەوە چەند نەخۆشیەکی دەروونیە کە زۆرجار توشمان دەبێت و زۆرێکمان ددانیشی پێدا نانێین و لە کار و بارەکانمان دوامان دەخات:\nئەو کەسانەن کە نایانەوێت گوێ بەشتەکان بدەن و زیاتر پشوودانیان دەوێت، پارەش لە شتی بێسوودا خەرج دەکەن!\n– شەرمنی و فەقیری\nبەهۆی ئەوەی زۆر شەرمن و فەقیرن داوای مافی خۆیان ناکەن و زۆرجار ستەمیان لێدەکرێت.\n– سەرزەنشتی خود\nئەم جۆرە کەسانە متمانەیان بەخۆیان نییە و هەمووکات قسە بەخۆیان دەڵێن و سەرزەنشتی خۆیان دەکەن و پێیان وایە ئەوان هیچیان لەباردا نییە.\n– پشتگوێخستن و دواخستن\nهەمیشە کارەکانیان دوادەخەن و وادەکات بەرهەمیشیان خراپ و بێکەڵک بێت و خەڵک لێیان دووربکەوێتەوە!\nدەیانەوێت هەموو شتەکان بەڕێکی بڕوات و بچوکترین هەڵەی تیدا نەبیت و گەر کەموکورتیەکی بچوک هەبیت دونیایان لێدێتەوە یەک و کاریان بۆ ناکرێت.\nهەرێم و شیعەكان لەسەر بودجە رێككەوتن\nشاناز بۆ نەورۆز گۆڤەند و هەڵپەڕکێی بڵاوکردەوە


لە ئۆیدیپوس-ەوە بۆ ئەنتیگۆنە - ژنەفتن\nلە ئۆیدیپوس-ەوە بۆ ئەنتیگۆنە\n29ی ئاب، 2020|بابەتی هەڵبژاردە، شانۆ و سەما\nدیدێکی مۆدێرن بۆ درامای گرێکی\nشانۆی گرێکی لەگەڵ پرۆسەی دیموکراسی یۆنان، بەر لە دوو هەزار و پێنج سەد ساڵ گەشە دەکات و دەشبێتە ئامڕازێکی گرینگی ئەو پرۆسەیە. شانۆ بوارە کردەییەکەی سیستێمە دیموکراسییەکەی یۆنان بوو، لە ڕێگای شانۆوە ئەو گفتوگۆیانە دەکران و بەرجەستە دەکران، کە لە دامودەزگاکانی وڵات و لەنێو هاوڵاتیاندا دەگوزەرا. زۆر جار شانۆ له‌لایه‌ن ته‌نیا ئه‌کته‌رێکه‌وه ده‌بووه ئه‌و ئامڕازه‌ی، به هۆیه‌وه، چەمکەکانی دیموکراسی و هاوڵاتیبوون و پتەوکردنی ڕۆڵی شار، وەک ناوەندێکی به‌هاداری چەمکەکانی ئەو پرۆسە دیموکراسییە، له باری پراکتیکییه‌وه به‌رجه‌سته ده‌کران. فیستیڤاڵەکانی دیۆنیسیوس، بۆ نموونە تەنها فیستیڤاڵێکی شانۆیی نەبووە، بەڵکوو شوێنێکیش بووە بۆ ده‌مه‌ته‌قێ سیاسییەکان، دەقە شانۆییەکانیش ئامڕازێک بوون بۆ وروژاندنی پرسە هەنووکەیی و گرینگەکان، هەر بۆ نموونە سێینەکەی ئێسخیلۆس (ئۆرێستێیا) بە دەنگدانێکی سیاسی کۆتایی دێت، کە لە دەنگدانەکانی ئەمرۆی پەرلەمانەکانی دونیا دیموکراسییەکان دەچێت.\nهێگڵ:(ئەنتیگۆنە) یەکێک لە شاکارە گەورەکانی هەموو سەردەمەکانە\nمرۆڤ هەر لەسەرەتاکانی ژیانییەوە، ملکەچی کۆمەڵێک ڕێسا و یاسای دینی و هەروەها دەوڵەتیش، بووە. ئەمەیش پێوەندییەکانی تاک بە دەسەڵات، دەسەڵات بە یاساکانی دەوڵەت، دەوڵەت و دەسەڵاتیش بە یاسا خواوەندییەکانەوە، دیاری دەکات. مرۆڤی تاک لەم هاوکێشەیەدا، بەشێکە لە دەوڵەت، خێزان و بنەماڵە؛ ئەم هاوکێشەیەش، کە هەمیشە لە گۆڕانکاری و ململانێ و کێشە و قەیرانە ئەزەلییەکاندا بووە، لە شانۆی گرێکی و لە دەقە دێرینەکاندا باس کراون. کە دەستور پێشێڵ کرا، کە یاسا جێبه‌جێ نەکرا، کە مرۆڤ پەنای بۆ یاسایەکی تر، لە دەرەوەی دەستور و یاسا نووسراوەکانەوە برد، چی ڕوودەدات؟ مرۆڤ چۆن هاوسەنگییەک له‌نێوان یاساکانی خواوەند و ئەوانەی سەر زەمیندا ڕابگرێت؟ خواوەندەکان شتێکیان دەوێت و مرۆڤ لەسەر زەوی شتێکی تر، لەم نێوەندەدا، چارەنووس و بڕیاری پێشوەختە لەلایەن خواوەندەکانەوە چ ڕۆڵێکیان دەبێت؟\nگەر بە چاوێکی مۆدێرن و لە گۆشەنیگای شیکارییەکی وردی، فەلسەفی، ئەدەبی، دەروونییەوە، سەیری تراجیدیای گرێکی بکەین، ئەم پرسانەی بە ڕوونی کۆکردۆتەوە، لە هەمان کاتدا، بە ئاشکرا باسی تاوان و سزا، گومان و باوەڕ، گەڕان بە دوای ڕاستیی هەست و هۆشەکانماندا، هەروەها مرۆڤ و چارەنووس، دەکات.\nتراجیدیای گرێکی، بە درێژایی دوو هەزار و پێنج سەد ساڵ لەسەر شانۆکانی ئەوروپا نەمایش کراون، بەردەوام خوێندنەوەی جیاوازی بۆ کراوە و لەگەڵ هەموو سەردەمێکدا گونجاوە. هیگڵ، فرۆید، نیتشە، لاکان، فۆکۆ… و ده‌یان فەیلەسوفی تر و زانا دەروونییەکان، بۆ نموونە فەیلەسوفی ئەمەریکی (مارتا نویسبەوم) هەروەها (یودیت بوتلەر) لە دید و بۆچوونی جیاوازەوە، هەوڵی چارەسەرکردن و ڕاڤە و خوێندنەوەی تری ئەم تراجیدیایانەیان داوە و کاریان لەسەر کردووە.\nفەیلەسوفی ئەڵمانی هیگڵ ١٧٧٠- ١٨٣١ بنەمایەکی گرینگی فەلسەفی بۆ لێکۆڵینەوەی درامای گرێکی داڕشتوە؛ ئه‌م فه‌یله‌سووفه (ئەنتیگۆنە)ی سۆفۆکلێس بە یەکێک لە شاکارە گەورەکانی هەموو سەردەمەکان هەژمار دەکات، به‌لای ئه‌وه‌وه نموونەیەکی باڵایه پیشانی ده‌دات، چۆن گرێکییه‌کان مامەڵەیان لەگەڵ سەردەمی خۆیان کردووە.\nشانۆی پادشایەتی لە ستۆکهۆڵم و لەوەرزی ئەم زستانەیدا، هەردوو دەقی (ئۆیدیپوس) و (ئەنتیگۆنە)ی سۆفۆکلێس ٤٢٩(- ٤٩٥ پ. ز) پێکەوە و لە یەک نه‌مایشدا پێشکەش دەکات. سۆفۆکلێس، لە ئۆیدیپوس، واتە (ئۆدیبی پادشا) و ئەنتیگۆنە دا، پرسەکانی دەسەڵات، خۆناسین، چارەنووس، خۆبەگەورەزان تا ئاستی لە دەستدانی ویست و یاخیبوون، لە خودی کارەکتەرە سەرەکییەکاندا (ئۆیدیپوس) و (ئەنتیگۆنە)دا چڕ دەکاتەوە و دەیانخاتە ڕوو. ئۆیدیپوس/ئەنتیگۆنە، کە دواتر ده‌بن به دەروازە و دەستپێکی گرینگی خوێندنەوە فەلسەفی و دەروونییەکان ، بۆ نموونە لای فرۆید ١٨٥٦- ١٩٣٩ دەبنە سەرەتایەکی نوێ بۆ شیکاری دەروونی و پاڵنەرە سێکسییەکانی ناوەوەی مرۆڤ، حەزی سێکسی بۆ دایک و ویستی کوشتنی باوک. بە بڕوای فرۆید، ئۆیدیپوس بنەمایەکی گرینگی قۆناخێکی گەشەی مرۆڤ بەرجەستە دەکات، ئەزموونێک دواتر لای مرۆڤ بە شێوە و شێوازی جیاواز کاریگەری دەبێت. فرۆید باسی درامایەکی سێکوچکەیی پڕ لە ئازار، لەنێوان منداڵ، دایک و باوک-دا دەکات و لەم درامایەدا، منداڵە بچووکەکە حەزێکی جیاوازی بۆ دایکی هەیە و رقی لە باوکییەتی. ئەم حەزە دواتر، کە مرۆڤ گەورە دەبێت، لە نەستیدا خۆی حەشار دەدات و کپ دەبێت، هەندێک جار سەرهەڵدەدات و جۆرە ئازارێکی دەروونی دروست دەکات. ئەم شیکارییە دەروونییەی فرۆید بە گرێی ئۆیدیپوس ئاماژەی بۆ کراوە. فرۆید ئەم گرێی دەروونییەی لای منداڵی کچیش چارەسەر کردووە و لەم ڕووەیشەوە هەر گەڕاوەتەوە بۆ لای سۆفۆکلێس و درامای گرێکی، بۆ نموونە گرێی ئێلێکترا.\nشانۆیەکی بۆشی گەورە، بە تەمێکی چر و خەست داپۆشراوە، هەروەک ئەوەی ئەو تەمە بەشێک بێت لەو گوناهانەی بەسەر شاری (تێبە)وە گیرسابێتەوە و لەگەڵ ڕەوتی گەشە و بەرەوپێشەوە چوونی هێڵەکانی دراماکە و دەرکەوتنی ڕاستییه‌کاندا، تەمەکەیش چڕتر و چڕتر دەبێتەوە. دەکرێت بڵێین، تەمەکە ئاماژەیەکە، یان هێماگەلێکە بۆ نەمانی زەمەن و خوڵقاندنی زەمەنێکی میتۆلۆژی و هاوکات لەنێو زه‌مه‌نێکی ڕەها، یان مۆدێرن و تازه‌دا، لە دەروازەکانی ئەم دوو زەمەنەوە، لەنێو تەمە چڕەکەی شانۆکەوە، یەکەیەکە ئەکتەرەکان دەردەکەون و لەنێو سێبەر و ڕووناکی و تاریکیی پانتاییە بۆشەکەدا ڕووبەرووی خۆیان و بینەرانیش دەبنەوە. کۆرس، کە لێرەدا تەنها دوو ئه‌کته‌رن؛ ژن و پیاوێک، له‌مسه‌ر و له‌وسه‌ری شانۆکه‌دا دادەنیشن. لەم بەشەدا باسی ئۆیدیپوس دەکرێت، کە بێ ئاگایە، لە نەژاد و چارەنووسی خۆی، کارەکتەرێک بێ مێژوو، پادشایەک لە دەرەوەی گەمەکانی دەسەڵاتەوە و دەسەڵاتێک لە ترۆپکی گەڕان بە دوای ڕاستییەکاندا: ڕووخانی خۆی و سزای چارەنووسێکی لەوەوبەر دیاریکراوەوە، بەرجەستە دەکات. ئۆیدیپوس: ئەو پیاوەی ڕۆژێک لە ڕۆژان وڵات لە بەڵایەکی گەورە و لە دەستی (سفینیکس) (ابوالهول) ڕزگار دەکات، ئێستا خۆی هۆکاری وێرانبوونی وڵات و شاری تێبە-یە. هاوکات ئۆیدیپوس، وەک کارەکتەرێکی نەمر ناسراوە، پیاوێکی ده‌سه‌ڵاتدار و به‌هێزه، هۆشیاره، چاونه‌ترس و ئازایه، به‌ڵام دواتر ده‌بێته که‌سێکی داماو، ده‌چێته نزمترین ئاستی ژیان، تاوانبار ده‌کرێت، کوێر و بێلانه ده‌بێت و خواوەندەکانیش نه‌فره‌تی لێ ده‌که‌ن، ئیتر دووچاری ده‌ربه‌ده‌ری ده‌کرێت و له وڵات ده‌کرێته ده‌ره‌وه). خۆی دەڵێت: (بە تاوانبارکردنی کوشتنی باوکم و هاوسەرگیری کردنی دایکی خۆم، لەدایکبووم.)\nلە (شانۆنامه‌ی) “ئۆیدیپوس”دا، سێبەری هەڵە و تاوانەکانی ڕابردوو، بە بەردەوامی هەڕەشە لەوانە دەکات، کە لەو بڕوایەدان ڕزگاریان بووە، لە دەستی ئەوەی ڕووبەروویان بێتەوە.\n“ئۆیدیپوس” و “ئەنتیگۆنە” پرسه هه‌تاهه‌تاییه‌کانی وه‌کوو هه‌ستکردن به تاوان، چاره‌نووس و دادپه‌روه‌ری ده‌ورووژێنن، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا، دوو شانۆنامه‌ی زۆر جیاوازن)؛ لە “ئۆیدیپوس”دا، دەقەکە بە ئاڕاستەکانی میتۆلۆژیاکەوە دەڕوات و بەو دونیا میتۆلۆژییەوە پەیوەستە و هەر لەو چوارچێوه‌یشه‌وه کۆتایی پێ دێت. لە “ئەنتیگۆنە”دا، زیاتر بە شێوەیەکی سیاسیی و ڕاستەوخۆ قسە بۆ ئەو کاتە دەکات، کە دەقەکەی تیا نووسراوە و تا ئێستایش کاریگەری خۆی هەیە، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی، هەردوو دەقەکە، باس لە پێوەندییەکانی هاوڵاتی بە دەسەڵاتەوە، دەسەڵات بە یاسا و هاوڵاتییەکانییەوە ده‌که‌ن. سۆفۆکلێس نزیک سه‌توبیست دەقی شانۆیی نووسیوە و تەنها حەوتیان گه‌یشتوونه‌ته دەست ئێمە، سێ لەو دەقانەیش باسی داستانەکانی ئۆیدیپوس دەکەن؛ “ئەنتیگۆنە” لەساڵی ٤٤٢دا نووسراوە، دوای ئەوە “ئۆیدیپوس” لەنێوان ساڵانی ٤٢٥ – ٤٢٩دا نووسراوە و دوا دەقیش “ئۆیدیپوس” لە کۆلۆنۆس” لەساڵی ٤٠٦دا نووسراوە. هاوکات ئەم دەقانە بە سەرەتاکانی دەستپێکی کات لە شارستانییه‌تی ئه‌وڕووپا، هەژمار دەکرێت.\nڕیژیسۆری نەمایشەکە، بە هەستێکی مۆسیقی و بە دیدێکی قووڵەوە مامەڵە لەگەڵ ئەکتەرەکانی دەکات، کەسایەتی و کارەکتەرەکان، لە ناوەوەی ئەکتەرەکاندا دروست دەکات، جووڵەی نادروست لادەبات و هەست و هۆشێکی خەفەکراو، دەکاتە بنەمای گەمەیەکی سروشتی، کە هەستێکی قووڵمان پێ دەبەخشێت.\n“ئۆیدیپوس” لە دیدێکی هاوچەرخ و تێڕوانینێکی مۆدێرنەوە، ڕاڤەیەکی سیاسی، موراڵی، فەلسەفی، هاوکات هونەری کراوە و مرۆڤ هه‌ست به ئێستاتیکای به‌رهه‌مه‌که ده‌کات؛ کارەکتەرە پیاوەکان، وه‌کوو، ئۆیدیپوس و کریۆن، بۆ نموونە، قاتی ڕەشی گرانبەهایان لەبەردایە، کارەکتەرە ژنەکانیش کراس و جلی تازەی دوا مۆدێلەکانی دونیا.\n(تێیرێسییاس)ی کوێر، دەتوانێت ڕووداوەکان پێش وەختە ببینێت و دەزانێت چارەنووسی پاڵەوانەکان بە کوێ دەگات، له نه‌مایشه‌که‌دا، ئه‌کته‌رێکی ئافره‌ت ڕۆڵی تێیرێسییاس ده‌بینێت و بە چاویلکەیەکی ڕەش و سەگێکی گەورەوە دێتە سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆ. سه‌گه‌که، لەبری گۆچان، ڕێنمایی تێیرێسییاس دەکات. سەگەکە، بەبێ جووڵە لەسەر شانۆکە دادەنیشێت، تا تێیرێسییاس پەیامەکەی خۆی دەگەیەنێت و دەچێتە دەرەوە. ئۆیدیپوس لەم نەمایشەدا، مرۆڤە، میتۆلۆژیا نییە و لەو دیدەوە مامەڵەی لەگەڵ کراوە. میتۆلۆژیا دەبێتە بنەمای ڕاستییەکی ڕەها و چارەنووسێکی پێشوەخت دیاریکراو.\n“ئەنتیگۆنە” لە “ئۆیدیپوس” جیاوازە و زیاتر دەقێکە ژیان و سەرپێچی و یاخیبوونی گەنجێکمان بۆ بەرجەستە دەکات؛ پادشایەکی تر دوای ئۆیدیپوس دەسەڵاتی گرتۆتە دەست، دەیەوێت یاساکانی وڵات و حوکمڕانییەکەی به‌پێی پرنسیپەکانی دەسەڵاتەکەی خۆیەوە بسەپێنێت، هەر لەم بنەما ڕەهایەی دەسەڵاتەوە، نایەوێت و قایل نابێت یەکێک لە براکانی ئەنتیگۆنە بەخاک بسپێردرێت.\nلە چاوی هەندێک کەسەوە ئەوەی تۆ ڕاست بوو،\nلە چاوی هەندێکی ترەوە، هیی من.\nئه‌م پاشا نوێیه، کریۆنی خاڵی ئه‌نتیگۆنه‌یه. کریۆنی پادشا، پۆلیونێیکیس، کە یەکێکە لە براکانی ئەنتیگۆنە بە ناپاک بەرامبەر وڵات هەژمار دەکات و هەر لەبەر ئەوەیشە، پێی وایه شایه‌نی ئه‌وه نییه به‌خاك بسپێردرێت، بەڵام براکەی تری، واته، ئێتیۆکلێس، پاڵەوانە و بەرگری لە وڵات کردوە و بە شکۆ و ڕێزەوە بەخاک دەسپێردرێت. ئەنتیگۆنە سەرپێچی ئەم یاسایە دەکات، ئەوە بۆ کریۆن دووپات دەکاتەوە، کە ئەرکێکی مرۆڤانەی ئەوە یارمەتی براکەی تری بدات و بە خاکی بسپێرێت، ئەمەیش سەرەتای ناکۆکیی نێوان ئەنتیگۆنە و کریۆن-ە.\nکریۆن و ئەنتیگۆنە، به بۆچوونی هیگڵ، هەردووکیان ڕاستن، بێگومان هەردووکیان لە دیدی تایبەتی خۆیەوە. ئەم دوو کارەکتەرە دوو هێزی دژ بەیەکن، کە بە شێوەیەکی توندوتیژ و یەکاڵاکەرەوە، بەرەنگاری یەکتر دەبنەوە. ئەنتیگۆنە بەرگری لە ئافره‌تبوون، یاسا خواوەندییەکان و یاسا نەنووسراوە پیرۆزەکان، کە لەسەر بنەماکانی خێزان و بنەماڵە ڕۆنراون، دەکات. کریۆن بەرگری لە پیاوبوون، دەوڵەت، یاسا دیاریکراو و نووسراوەکان، هەروەها لە دادپەروەریی و دەسەڵات، دەکات. فەلسەفە دیالێکتییە مێژووییه‌که‌ی هیگڵ لە ئەنتیگۆنە دا ڕەنگ دەداتەوە و مەودا و مەداری تر لەخۆ دەگرێت.\nدەقەکە چەندە باسی دەسەڵات، یاساکانی وڵات و یاخیبوون دەکات، هێندەیش باسی خۆشەویستی دەکات و چه‌مکی خۆشەویستی بە قووڵی لە بوونیاد و ستراکتوری ئەو یاخیبوونەوە، جێگای خۆی دەگرێتەوە.\n“ئەنتیگۆنە”، لای شانۆنامەنووسە هاوچەرخ و مۆدێرنەکانی جیهانیش جێگای سەرنج بووە و چەندان چارەسەری جودایان بۆ ئەم دەقە دێرینەی شانۆی گرێکی کردووە، گرینگترین ئەو نووسەرانەیش، هەردوو شانۆنامەنووسی فەرەنسی، جان ئەنوی و جان کۆکتو-ن، کە کاریان لەسەر “ئەنتیگۆنە” کردووە و لە دوو دەقی ناوازەدا، بە هەمان ناونیشانەوە نووسیویانه.\n١-ئەنتیگۆنە، سۆفۆکلێس، وەرگێڕانی لە سوێدییەوە، خەبات عارف.\n3-AIOLOS, tidskrift för litteraturteori och estetik, nr 57–58, 2017: Kung Oidipus.\n← خوێندنەوەیەک بۆ کتێبی “هۆمۆدیۆس”\nلە ڕووناکیدا بنووسە، تووڕە بە و یاخی بە →


له لێدوانێكی تایبه‌ت بۆ كوردستان تیڤی به‌یان سامی عه‌بدولره‌حمان نوێنه‌ری حكوومه‌تی هه‌رێم له ئه‌مه‌ریكا راگه‌یاند: هه‌رچه‌نده دۆستانی ئێمه له ئه‌مه‌ریكا دژی به‌ڕێوه‌چوونی پرۆسه‌ی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان بوون، به‌ڵام تا ئێستاشی له‌گه‌ڵدا بێت، له سه‌رجه‌م دیداره‌كانمان له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی ئه‌مه‌ریكیدا، ئه‌وان به رێزه‌وه باس له سه‌ركرده‌كانی كورد ده‌كه‌ن و رۆڵی پێشمه‌رگه له رووبه‌ڕووبوونه‌وی داعش به‌رزده‌نرخێنن.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد: ئاساییه له سیاسه‌تدا له‌سه‌ر پرسێكی دیاریكراودا له‌گه‌ڵ دۆسته‌كانتدا بۆچوونی جیاواز هه‌بێت، به‌ڵام ئه‌مه كارناكاته سه‌ر به‌رده‌وامی نه‌دان به دۆستایه‌تیه‌كه‌ی نێوانیانیان، ئه‌مه‌ریكا له پشتیوانییه ماددی و سه‌ربازییه‌كانیانی بۆ هه‌رێمی كوردستان به‌رده‌وامه.\nئاشكراشی كرد بڕیاره له رێككه‌وتی 13 تا 17ی مانگی ئۆكتۆبه‌ری ئه‌مساڵ، شاندێكی بازرگانی ئه‌نجوومه‌نی بزنسی ئه‌مه‌ریكی ، كوردی سه‌دانی هه‌رێم بكات كه چه‌ند كۆمپانیای جۆراوجۆری بازرگانی و نه‌وتی تێدا ئه‌ندامن و بڕیاره له‌و سه‌ردانه‌شدا كۆنفرانسێكیش به‌ڕێوه‌ببه‌ن.


وه‌زیری خوێندنی باڵا: نامانه‌وێ زانكۆكان ته‌نها شوێنی وه‌رگرتنی بڕوانامه بن | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nوه‌زیری خوێندنی باڵا: نامانه‌وێ زانكۆكان ته‌نها شوێنی وه‌رگرتنی بڕوانامه بن\nله پێناو گۆڕین و گه‌شه‌پێدانی پڕۆگرامه‌كانی خوێندن و گونجاندنیان له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنه‌كانی سه‌رده‌م و به‌ئاماده‌بونی د.یوسف گۆران وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژێنه‌وه‌ی زانستی، فه‌رمانگه‌ی توێژینه‌وه‌و په‌ره‌پێدان له‌گه‌ڵ سه‌رۆك به‌شی یاسا له‌سه‌رجه‌م زانكۆ حكومی و تایبه‌تییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان كۆبوه‌وه.\nله‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا، كه ئه‌مڕۆ دو شه‌ممه، ڕێكه‌وتی (8/6/2015) له هۆڵی كۆبونه‌وه‌كانی دیوانی وه‌زاره‌ت به ئاماده‌بونی د.كه‌ریم عه‌بدول ڕاویژكاری وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی و، د. نه‌ژده‌ت ئاكارێی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی فه‌رمانگه‌ی توێژینه‌وه‌و په‌ره‌پێدان و، ڕاگری كۆلیژه‌كانی یاساو سه‌رۆكی به‌شی یاسا له‌سه‌رجه‌م زانكۆ حكومی و تایبه‌تییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان به‌ڕێوه‌چو، له سه‌ره‌تادا د. نه‌ژده‌ت ئاكرێی وته‌یه‌كی پێشكه‌ش كردو وتی: ئه‌م كۆبونه‌وه‌یه كۆبونه‌وه‌یه‌كی ڕاویژكارییه بۆ گۆرین و گه‌شه‌پێدانی پڕۆگرامه‌كانی خوێندن له هه‌مو به‌شه‌كان له زانكۆكانی كوردستان، وه‌ك هه‌نگاوی یه‌كه‌م له‌به‌شی یاسا ده‌ستمان پێكردوه.\nدواتر د.یوسف گۆران وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی ڕاگه‌یاند: ده‌مانه‌وێ گۆڕانكاری له‌سه‌رجه‌م پڕۆگرامه‌كانی خوێندن بكه‌ین له هه‌مو به‌شه‌كان، به‌ڵام سه‌ره‌تا پێویستمان به‌دارشتنی میكانزمێكه بۆ ئه‌و مه‌به‌سته، ناشمانه‌وێ وه‌ك جاران به‌شێوه‌یه‌كی ناوه‌ندگه‌رایی، یاخود له ڕێگه‌ی كۆنفرانسه‌وه ئه‌و گۆڕانكاری و گه‌شه‌پێدانانه بكه‌ین، به‌ڵكو ئه‌خوازین وه‌ك چۆن هه‌وڵ ده‌ده‌ین زانكۆكان سه‌ربه‌خۆیان هه‌بێت، به‌هه‌مان شێوه كۆلێژو به‌شه‌كانیش جۆرێك له سه‌ربه‌خۆیان هه‌بێت به‌تایبه‌ت له بواری ئه‌كادیمیدا تا بتوانین له‌گه‌ڵ گۆڕانكارییه‌كانی سه‌رده‌م له نێوان خۆیاندا به‌شه هاوشێوه‌كان گۆڕانكاری له پڕۆگرامه‌كانی خوێندندا بكه‌ن.\nد.یوسف گۆران ڕونیشیكرده‌وه له‌گه‌ڵ گۆڕانكارییه‌كان ده‌مانوێ گۆێ له پێشنیازو بۆچونی ئه‌و لایه‌نانه‌ش وه‌ربگرین كه كاتێك ده‌رچوانی زانكۆ ڕویان تێده‌كه‌ن كێشه‌یان ڕوبه‌ڕو ده‌بێته‌وه، بۆ نمونه بۆ گۆڕین و گه‌شه‌پێدانی وانه‌كانی به‌شی یاسا ده‌مانه‌وێ گوێ له سه‌ندیكای پارێزه‌ران و یه‌كێتیی مافپه‌روه‌ران و داواكاری گشتی و دادگاكان...بگرین تا بابه‌ته‌كانی خویندن په‌یوه‌ست بكه‌ین به‌لایه‌نی جێبه‌جێ كرا، وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی وتیشی: نامانه‌وێ زانكۆكان ته‌نها شوێنی وه‌رگرتنی بڕوانامه بن، به‌ڵكو خویندكار كه زانكۆ ته‌واو ده‌كات بۆخۆی كار بدۆزیته‌وه، یان به‌دوایدا بگه‌ڕین بۆ كاركردن، بۆ ئه‌وه‌ش پێویستمان به گۆڕین و گه‌شه‌پێدانی پڕۆگرامه‌كانی خویندن ده‌بێت.\nد.یوسف گۆران جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش كرده‌وه، كه پرۆسه‌ی بۆلۆنیا كه وه‌زاره‌ت كار له پێناو چونه ناوه‌وه‌ی ده‌كات ته‌ئكید له‌سه‌ر هه‌مان بابه‌ت ده‌كاته‌وه، به‌تایبه‌ت له هه‌ڵسه‌نگاندنی خوێندكار له قۆناغی چواره‌م و بونیادنانی توانا مرۆییه‌كانی به‌ر له‌وه‌ی بچێته بازاری كار، وتیشی ئێستا كوردستان ڕه‌وه‌و بازارێكی كراوه هه‌نگاو ده‌نێت، ژماره‌یه‌كی زۆری كۆمپانیاش ڕویان له كوردستانه، بۆیه گرنگه له پاڵ گۆڕین و گه‌شه‌پێدانی وانه‌كانی خوێندن بایه‌خ به‌زمانی ئینگلزیش بدرێت و خوێندكار بۆ ئه‌و دۆخه نوێیه پێبگه‌ێنین كه له كوردستان هه‌یه.\nپاشان ئاماده‌بوانی كۆبونه‌وه‌كه چه‌ندین پێشنیازو ڕاو سه‌ره‌نجیان خسته‌ڕو، بۆ زیاتر چالاكردنی كاره‌كان و، خزمه‌تكردن به بواری زانست و ئه‌كادیمیا و خویندكاران له ناوه‌نده‌كانی خوێندن و، دواجاریش خزمه‌تكردن به‌بازاری كارو كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی.


کوردیپێدیا - 17-11-2016\n📅 17-11-2016 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nدەستگیرکردنی بەکر کایا\n- بەکر کایا هاوسەرۆکی شارەوانی شاری وان لە باکوری کوردستان، بەیانی ئەمڕۆ لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی تورکیاوە دەستبەسەرکرا، هاوکات ئەحمەد تورک هاوسەرۆکی شارەوانی ماردین لە پۆستەکەی دورخرایەوە.\n- لە کەمپی نوێی زانکۆی سلێمانی بەشێک لە مامۆستایان و فەرمانبەرانی هەریەک لە (زانکۆکی سلێمانی، چەرموو، پۆلیتەکنیکی سلێمانی و هەڵەبجە) دروستبوونی دەستەیەکیان راگەیاند و لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیشدا راگەیەنراوێکیان بڵاوکردەوە.\n- نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایدەگەیەنێت، لە رێکەوتنی نێوان حکومەتی ناوەند و حکومەتی هەرێم بەندێکی رون هەیە کە ئاماژەدەدات بە کشانەوەی پێشمەرگە بۆ ئه و ناوچانەی پێش دەستپێکردنی پڕۆسەی ئازادی موسڵ لەژێر دەستیدا بووە.\n- کاموران یوکسەک لەگەڵ لەیلی گوڤەن هاوسەرۆکی کۆنگرەی کۆمەڵگای دیموکرات (دەتەکە) و چەند پەرلەمانتارێکی هەدەپە ئەمڕۆ پێنجشەممە لە شاری ئامەد بەره و شرناخ بەرێکەوتن و لە دەروازەی ناوچەی ئیدل (هەزەخ) سەر بە شرناخ لە لایەن پۆلیسەوە کاموران یوکسەک دەسبەسەرکرا.\n- حزب و لایەنە سیاسییە کوردستانیەکانی پارێزگای کەرکوک کۆبونەوە و سەرەڕای بەرزنرخاندنی ڕۆڵی هێزەکانی پێشمەرگە و گەریلا لە ڕووداوەکانی کەرکوک، داوایانکرد، کە هەرچی زووە شارۆچکەی حەویجە کۆنتڕۆڵبکرێتەوە بۆ پاراستنی ئارامی دانیشتوانەکەی.\n- بەهۆی تەقینەوەی بۆمبێکی چێندراوەوە بە ئۆتۆمبێلێکی هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە گوندی عومەر قاپچی میحوەری باشیک پێشمەرگەیەک شەهیدبو و دوو پێشمەرگەی تریش برینداربوون.\n- پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) بەناوی هاوسەرۆکانی ئه و حزبەوە داواکارییەکی ناڕەزایی پێشکەش بە دادگای دەستووری باڵای تورکیا کرد و داوای ئازادکردنیان دەکات.\n1. 👁 ئەنجامی وەرگرتن لە زانکۆ و پەیمانگاکان راگەیەندرا\n2. 👁 ل ئاکرێ 40 نۆژداران دەست ژ کارێ خۆ بەرداینە\n3. 👁 وەزیری پەروەردە: لە هەرێمی کوردستان 179هەزار خوێندکاری ئاوارە هەن\n4. 👁 وەزیری تەندروستی: ناتوانین دەرمان بۆ ئاوارەکان دابین بکەین\n2. 👁 لە چوار زانکۆ دەستەیەکی ناڕازی رادەگەیەنرێت\n3. 👁 ئەلیاس پۆڵات (ئازاد ماوا)\n4. 👁 سامان محسین شێخ عومەر\n1. 👁 کشانەوەی شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە لە مەنبەج\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 17 2016 10:20AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 17 2016 10:28PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 14,641 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 37 KB Nov 17 2016 10:20AM هاوڕێ باخەوان


ANF | تەرمی گەزەر لە نەخۆشخانە وەرگیرایەوە\nتەرمی گەزەر لە نەخۆشخانە وەرگیرایەوە\nتەرمی غەریبە گەزەر کە لە گرتوخانەی تورک بە گۆماناوەی گیانی لەدەستدابوو، لەلایەن ژنانەوە بە دروشمی 'شەهید نامرن' لە پزیشکی داد وەرگیرایەوە.\nهه‌ینی, 10 Dec 2021, 10:04\nتەرمی غەریبە گەزەر کە لە گرتوخانەی بەشی سیاسی ژمارە یەکی کاندرا ئەشکەنجەی لێکرابوو و بە شێوەیەکی گۆماناوی گیانی لەدەستدابوو، لە پزیشکی دادی نەخۆشخانەی دەوڵەت لە شاری کۆجائەلی لەلایەن ژنانەوە وەرگیرایەوە.\nئەندامانی دایکانی ئاشتی، تەڤگەری ژنانی ئازاد، کۆمەڵەی هاوکاری ماڵباتی گیراوان و سزادراوان، پارتی دیموکراتی گەلان و رێکخستنی ژنان و جەماوەرێکی زۆر، تەرمی غەریبە گەزەر کە لە گرتوخانەی بەشی سیاسی ژمارە یەکی کاندرا ئەشکەنجەی لێکرابوو و بە شێوەیەکی گۆماناوی گیانی لەدەستدابوو، لە پزیشکی دادی نەخۆشخانەی دەوڵەت لە شاری کۆجائەلی وەرگیرایەوە.\nتەرمی گەزەر بە دروشمی 'شەهید نامرن' وەرگیرایەوە. پۆلیسی تورک بەهۆی دروشمی 'شەهید نامرن' ویستی دەستوەردان بکات. بەڵام ژنان لە بەردەم نەخۆشخانە بە بەردەوامی دروشمیان وتەوە. تەرمی گەزەر لە ناوچەی کەربۆرانی مێردین بەخاکدەسپێردرێت.


کامیار سابیر – Denegkan\nHome / Articles Posted by کامیار سابیر\nزالووی ناسیۆنالیزمی نەوت لە مەڵاشووی گۆڕاندا\nWritten on December 27, 2013, by کامیار سابیر\nبەشی دووەم ،لە وتاری ” بنیاتنانی دەوڵەوت و ناسیۆنالیزمە نەوتییەکەی پارتیی” بزوتنەوەی گۆڕان، لە ئاگایی و دنیابینییەکی قووڵەوە بێت یان بە پێچەوانەوە ، لە هەڵپەی هەندێ Continue Reading »\nComments Off on زالووی ناسیۆنالیزمی نەوت لە مەڵاشووی گۆڕاندا\nبنیاتنانی دەوڵەت و ناسیۆنالیزمە نەوتییەکەی پارتیی …1\nبەشی یەکەم: ناسیۆنالیزمی نەوتیی Oil Nationalism یان ناسیۆنالیزمی پێترۆڵیی( Petroleum Nationalism )، سەرهەڵدانەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی بەڵشەفیکەکان دژی ساریزمەکان(tsarism- القيصرية) ، هەروەها لەساڵانی ١٩٣٦ و ١٩٣٧ Continue Reading »\nComments Off on بنیاتنانی دەوڵەت و ناسیۆنالیزمە نەوتییەکەی پارتیی …1\nگۆڕان لە نێوان (الثوابت الدینیه ) و ئایدیۆلۆژیادا\nWritten on October 11, 2013, by کامیار سابیر\n• توڕهەڵدانی ئایدیۆلۆژیی یان داماویی فیکریی بزوتنەوەی گۆڕان، لەئەنجامی کۆمەڵێ هەلومەرجی سیاسیی و ئابووریی و کۆمەڵایەتییدا هاتە کایەوە کە سەرەنجام لە چوارچێوەی کۆمەڵێ سیاسەت و فیکردا, Continue Reading »\nComments Off on گۆڕان لە نێوان (الثوابت الدینیه ) و ئایدیۆلۆژیادا\nتڕومبێلە فاشیستەکان: تاعونی کولتووریی\nWritten on August 26, 2013, by کامیار سابیر\nبەکارهێنانی چەمکی فاشیزم لە ناو ئەدەبی جیهانییدا، زیاتر بۆ هەژموونی فیکریی و ئایدیۆلۆژیی، کۆمۆنیزم، دەگەڕێتەوە. پاش کارەساتە سیاسیی و عەسکەریی و مرۆییەکان، کە لەسەر دەستی بزاوتی Continue Reading »\nComments Off on تڕومبێلە فاشیستەکان: تاعونی کولتووریی\nکاتێک، رۆشنبیر، چەمکی راسیستیی بەکار دەهێنێ!\nWritten on June 10, 2013, by کامیار سابیر\nرۆماننووسی بریتانییWilliam Maugham لە رۆمانی (Of Human Bondage )، قسە لە دووڕوویی خەڵک دەکات و دەڵێ خەڵک داوای ئەوەت لێدەکەن، رەخنەیان لێبگریت، بەڵام درۆ دەکەن و Continue Reading »\nComments Off on کاتێک، رۆشنبیر، چەمکی راسیستیی بەکار دەهێنێ!\nستراکتۆری دەق: فیکر و مەعریفە لەنووسیندا\nWritten on May 27, 2013, by کامیار سابیر\nماوەیەکی زۆرە کۆمەڵێ رۆشنبیر و نووسەری بەرهەمدار لە ئەدەبی کوردییدا، درافت و دەق بە تێکەڵیی بەرهەم دەهێنن. بەشێکی زۆری ئەم نووسەر و رۆشنبیرانە، ئەگەر بە هەر Continue Reading »\nComments Off on ستراکتۆری دەق: فیکر و مەعریفە لەنووسیندا\nهەرزەکاریی نەتەوەیی و پیرە سیاسییەکانی کورد\nWritten on May 5, 2013, by کامیار سابیر\nئەگەر خوێنەر بەوردیی سەرنجی نووسینی هەر کەسێک بدات، بەتایبەتیی ئەگەر شارەزاییەکی رووکەشییشی لە زمانناسیی و مەعریفەی زمانناسییدا هەبێت، زۆر زوو لەئاستی فیکریی و مەعریفیی و پانوپۆڕیی یان Continue Reading »\nComments Off on هەرزەکاریی نەتەوەیی و پیرە سیاسییەکانی کورد\nئۆجەلان، ناسیۆنالیستەکانی کوردی نیگەران کردووە!\nWritten on March 26, 2013, by کامیار سابیر\nخوێندنەوەیەکی فیکریی بۆ پەیامەکەی ئۆجەلان. پێش هەموو شتێک پەیامی نەورۆزی ٢٠١٣ی ئۆجەلان، ئەگەر لەژێر هەژموونی ئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزمدا یان لەژێر کاریگەریی ئەو کرێدتە کاریزماییە بێسنوورەی دراوە Continue Reading »\nComments Off on ئۆجەلان، ناسیۆنالیستەکانی کوردی نیگەران کردووە!\nراو و رووتی کۆمپانیاکانی مۆبایل لە کوردستان.\nWritten on February 16, 2013, by کامیار سابیر\nئەم وتارە، دوو هەفتە لەمەوبەر بۆ هەفتەنامەی” ئاوێنە” م نارد. بەڕێز سەرنووسەری ئاوێنە، دەڵێ “بەداخەوە، پارێزەرەکەمان بڕوای وایە، بڵاوبوونەوەی ئەم وتارە کێشەی “قانوونیی”مان بۆ دەنێتەوە”. هیچ رەخنەیەکم لە Continue Reading »\nComments Off on راو و رووتی کۆمپانیاکانی مۆبایل لە کوردستان.\nخۆهه‌ڵواسین به په‌که‌که‌وه: شۆرگه‌یه‌ک بۆ خۆپاککردنه‌وه\nWritten on January 12, 2013, by کامیار سابیر\nتێرۆرکردنی سێ ژنی سیاسیی کورد( ساکینه و فیدان و له‌یلا) له پاریس، به‌هه‌موو به‌هاو مۆراڵه نێوده‌وڵه‌تییه‌کان کارێکی تێرۆریستانه‌یه. هه‌موو ئاماژه‌کانیش، ده‌ستێکی تاوان بۆ نه‌یارانی ئاشتیی نێوان په‌که‌که‌و ده‌وڵه‌تی Continue Reading »\nComments Off on خۆهه‌ڵواسین به په‌که‌که‌وه: شۆرگه‌یه‌ک بۆ خۆپاککردنه‌وه\nپارتیی، ناسیۆنالیزمی کوردیی، ناشیرین کردووه!\nWritten on December 27, 2012, by کامیار سابیر\nله‌ڕووی دیرۆکییه‌وه، پارتیی زۆر دره‌نگ له‌باری فیکرییه‌وه گه‌شه‌ی به ناسیۆنالیزمی نیۆترایبڵیزم( نیۆعه‌شیره‌تیی) دا، سه‌رده‌مانێکی زۆر، دوای راپه‌ڕینیش، به حوکمی زاتیی و ئاڵاکه‌ی به‌عسه‌وه ئالووده بوو. به کۆچکردنی هه‌ندێ Continue Reading »\nComments Off on پارتیی، ناسیۆنالیزمی کوردیی، ناشیرین کردووه!\nچاوپێکەوتنی کەناڵیNRTلەگەڵ کامیار سابیر\nWritten on December 24, 2012, by کامیار سابیر\nچاوپێکەونی کەناڵی NRT لەگەڵ نووسەر کامیار سابر سەبارەت بە ناسیۆنالیزم و پرسی کەرکوک: http://www.youtube.com/watch?v=Ummkg1oKXZc&feature=youtu.be\nComments Off on چاوپێکەوتنی کەناڵیNRTلەگەڵ کامیار سابیر\nWritten on December 1, 2012, by کامیار سابیر\nخاوەنی هەر ئایدیۆلۆژیایەک بیت، پێویستە بەوردیی‌و سەلیقەوە چەمکە سیاسیی‌و کولتوورییەکان بەکاربهێنیت. لەدەستوری عێراقدا، چەمکی “ناوچە دابڕاوەکان” بوونی نییە، هەندێک لاڵەپەتەیی پێوەدەکەن‌و زیاتر ئیقاعی کڕوزانەوەی دەدەنێ‌و بە”ناوچە دابڕێنراوەکان” Continue Reading »\nComments Off on ناوچە دابڕاوەکان: فشە یان حەماسی نەتەوەیی؟\nلە قادسیەی سەدامەوە بۆ قادسیەی بارزانیی\nWritten on August 11, 2012, by کامیار سابیر\nئەگەر مرۆڤ عەقڵانیی بیر نەکاتەوەو دوای هەڵاو حەماس و بەڵێندانی ئەم و ئەو ( دەوڵەت و موخابەرات) بکەوێت، وەک سەرۆکی پارتیی” مەسعود بارزانیی” لێ بەسەردێت. بارزانیی بە Continue Reading »\nComments Off on لە قادسیەی سەدامەوە بۆ قادسیەی بارزانیی\nWritten on August 7, 2012, by کامیار سابیر\nتێگەییشتن لەسیاسەت، خوێندنەوەو مەعریفەو شارەزایی دیپلۆماسیی دەوێ، هەموو ئەو میکانیزمانەش، ماتێریاڵی زمانیی ومەعریفەی سیاسیی و کولتووریی دەوێ. ئاینشتاین قسەیەکی جوانی هەیە کاتی دەڵێ ” زانیاریی،مەعریفە نییە”. ئێمە Continue Reading »\nComments Off on رۆشنبیری سیاسیی و دەوڵەتی کوردیی\nکەمپەیینی بەدەوڵەتبوونی کورد… 2\nWritten on July 28, 2012, by کامیار سابیر\nدووەم-٢ پێش نەورۆزی ئەمساڵ، میدیاکانی پارتیی و میدیا سێبەرەکانی، کەمپەیینی دەوڵەتی کوردییان گڕدەدا، لەهیچ پارچەیەکی کوردستاندا، یەک حیزبی خاوەن دیسپلین و ئیعتیبار، یەک ئەکادیمیست و رۆشنبیری خاوەن کرێدت، Continue Reading »\nComments Off on کەمپەیینی بەدەوڵەتبوونی کورد… 2\nWritten on July 20, 2012, by کامیار سابیر\nدوای دەنگۆی راگەیاندنی دەوڵەتی کوردیی وپەیامی هەریەک لە ( تاڵەبانیی و بارزانیی و مستەفا) بەبۆنەی نەورۆزی ٢٠١٢ وە، باسوخواسی ئەم بابەتە لای رۆشنبیران و سیاسییەکان درێژەی هەیە. Continue Reading »\nComments Off on کورد پێویستی بەدەوڵەتی نیشتمانییە نەک نەتەوەیی!\nئایدیۆلۆژیاکان و گێلکردنی مرۆڤ…3\nWritten on May 21, 2012, by کامیار سابیر\nئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزم لەڕووی تیۆرییەوە، ناسیۆنالیزم یەکێکە لە قورسترین ئەو ئایدیۆلۆژیایانەی کە پێویستیی زۆری بە مەعریفەی سیاسیی و کولتووریی هەیە، تا بەتەوایی راڤە بکرێ. ئێمەی کورد کەمترین زەخیرەی فیکرییمان لەبەردەستدا نییە، Continue Reading »\nComments Off on ئایدیۆلۆژیاکان و گێلکردنی مرۆڤ…3\nئایدیۆلۆژیاکان و گێلکردنی مرۆڤ…2\nWritten on May 17, 2012, by کامیار سابیر\nئایدیۆلۆژیای کۆمۆنیزم لە کۆمۆنیزمدا، ئیرادەی تاک و چڤاک هەمووی تەسلیمی یەک سیستمی تۆتالیتاریی و یەک دیکتاتۆری حیزبیی و یەک رەگەزی ئایدیۆلۆژیی دەکرێ. لەکاتێکدا لای ئیسلامی سیاسییش، ئیرادەی مرۆڤ Continue Reading »\nComments Off on ئایدیۆلۆژیاکان و گێلکردنی مرۆڤ…2\nWritten on May 11, 2012, by کامیار سابیر\nئایدیۆلۆژیای پانئیسلامیزمئەم نووسینە بەراوردی سێ ئایدیۆلۆژیای جیاواز ( پانئیسلامیزم، کۆمۆنۆنیزم و ناسیۆنالیزم ) و کارتێكردنە نێگەتیڤەکانیان لەسەر بزوتنەوە ئازادییخوازە سیاسیی و کۆمەڵایەتیی و کولتوورییەکانی گەلی کورد لە پارچە جیاوازەکانی Continue Reading »\nComments Off on ئایدیۆلۆژیاکان و گێلکردنی مرۆڤ\nئه‌نسرۆپۆلۆجیای زمانی کوردیی\nWritten on April 27, 2012, by کامیار سابیر\nناوی کتێبئه‌نسرۆپۆلۆجیای زمانی کوردیی : پرۆسێسی ستانده‌ردبوونی ئه‌م کتێبه سێ توێژینه‌وه‌ی (کولتووریی و سیاسیی) ه له‌گه‌ڵ دوو وتاری ( کولتووریی و سیاسیی) دا له‌سه‌ر ره‌هه‌ندی زمانی کوردیی، چاره‌سه‌ری کێشه‌ی شاری که‌رکوک، Continue Reading »\nComments Off on ئه‌نسرۆپۆلۆجیای زمانی کوردیی\nسیمبۆڵیزمی پارتیی لە ئاڵای هەرێمی کوردستاندا\nWritten on April 11, 2012, by کامیار سابیر\nلە مێژووی نوێی دەسەڵاتە لۆکاڵیی و پچڕپچڕەکانی کورددا، کۆمەڵێ ئاڵای جیاواز هەڵکراوە. یەکەمین ئاڵای گەلی کورد لەسەردەمی شێخ مەحموددا( ١٩٢٢-١٩٢٤) هەڵکراوە، کە کۆکتێلێکی خۆماڵییکراوی پەرچەمی عوسمانییەکان و ساسانییەکان Continue Reading »\nComments Off on سیمبۆڵیزمی پارتیی لە ئاڵای هەرێمی کوردستاندا\nWritten on April 5, 2012, by کامیار سابیر\nلەنەورۆزی ئەمساڵدا نەوشیروان مستەفا، وەک رێکخەری گشتیی بزوتنەوەی گۆڕان لەپەیامێکدا کۆمەڵێ سەرخەتی سیاسیی و کولتووریی باسکرد کە بۆ یەکەمین جارە سیاسییەکی کورد بەو شێوە عەقڵانیی و مەدەنیی و پراگماتییە، Continue Reading »\nComments Off on عەقڵانییەتی بزوتنەوەی گۆڕان، لە نەورۆزدا!\nوەستاویی ئایین و گەشەی زانست\nWritten on March 28, 2012, by کامیار سابیر\nزانست لە تێرمۆنۆڵۆجییە لاتیینییەکەوە بە واتای زانین( مەعریفە) دێت، بەڵام مەعریفەی زانست لەگەڵ مەعریفەی فەلسەفییدا لەو شوێنەدا جیاوازن کە زانست بە سیستماتیک و تاقیکردنەوەو دۆزینەوەی تیۆریی نوێ گەشە دەکات. Continue Reading »\nComments Off on وەستاویی ئایین و گەشەی زانست\nمردنی فەلسەفەو زیندوویی زانست\nWritten on March 22, 2012, by کامیار سابیر\nلە ناو هەندێ لە نووسەر و رۆشنبیری کورددا، گیرۆدەیەکی فیکریی پەیدا بووە کە زۆر خۆیان بەفەلسەفەوە رادەنێن. بڕوام وایە ئەو زۆر قسەکردنە لە فەلسەفە، وەک وڕێنەی شیعرو پەخشان و Continue Reading »\nComments Off on مردنی فەلسەفەو زیندوویی زانست\nکورد، پێویستیی به‌یه‌ک زمانی نووسینی نیشتمانیی هه‌یه\nWritten on March 14, 2012, by کامیار سابیر\nناوی کتێب: کورد، پێویستیی به‌یه‌ک زمانی نووسینی نیشتمانیی هه‌یه بۆ خوێندنەوەی ئەم کتێبە کلیکی ئێرەبکەن …..\nComments Off on کورد، پێویستیی به‌یه‌ک زمانی نووسینی نیشتمانیی هه‌یه\nWritten on February 1, 2012, by کامیار سابیر\nپێشه‌کیی وه‌رگێڕه‌کان:بۆچیی گرینگه ئه‌م کتێبه بخوێنیته‌وه؟خوێنه‌ری هێژا:کتێبی دیزایینی مەزن، که هه‌نووکه له‌به‌رده‌ستدایه کتێبێکی ئاسایی نییە، ئەم کتێبە دووان لە هەڵکەوتووترین زاناکانی ئەم سەردەمە نووسیویانه، لە پشت هەر رستەیەکه‌وه دنیایەک زانیاریی Continue Reading »\nComments Off on دیزایینی مه‌زن … ستێفن هۆوکینگ و لیۆنارد ملۆدینۆ\nلینگوا فرانکای کوردیی: زمانی ستانده‌رد و فه‌رمیی\nWritten on January 26, 2012, by کامیار سابیر\nناوی کتێب: لینگوا فرانکای کوردیی: زمانی ستانده‌رد و فه‌رمیی Kurdish Lingua Franca: Standard and Official Language نووسینی: کامیار سابیر Kamyar Sabir – ئەم کتێبە ساڵی ٢٠٠٩ لە چاپخانەی رەنج لە Continue Reading »\nComments Off on لینگوا فرانکای کوردیی: زمانی ستانده‌رد و فه‌رمیی\nگۆڕان : قەیرانی فیکریی و چەمانەوەی بۆ ئیسلامییەکان\nWritten on January 24, 2012, by کامیار سابیر\nسەرنج: ئەم بابەتە، تەنیا لەبەر ئەوەی رەخنەیە لەگۆڕان، لە ناوەڕاستی مانگی دێسەمبەری ٢٠١١ دا ناردم بۆ ” هاوڵاتی”، دووجار جەختم لێکردنەوە، بڵاویان نەکردەوە! دواتر ناردم بۆ “ئاوێنە”، لە ژمارەی رابردوودا Continue Reading »\nComments Off on گۆڕان : قەیرانی فیکریی و چەمانەوەی بۆ ئیسلامییەکان\nکەرکوک لەنێوان بەهەرێمبوون و لەدەستچووندا\nWritten on January 18, 2012, by کامیار سابیر\nکێشەی سیاسیی کورد لە عێراق و ناوچەکەشدا لە ١٩٢١ ەوە بە مەسەلەی کەرکوکەوە بەستراوە. کورد و کەرکوک دوو چەمکی سیاسیی تێكەڵن و جیاکردنەوەیان لەیەکتر ناتەواوییەک لەباڵانسی سیاسیی و کولتووریی کورددا Continue Reading »\nComments Off on کەرکوک لەنێوان بەهەرێمبوون و لەدەستچووندا\nپانناسیۆنالیزم و یەک زمانیی\nWritten on January 10, 2012, by کامیار سابیر\nسەرنج: بەگوێرەی وەڵامی بەڕێز شوان محەمەد، سەرنووسەری ئاوێنە، ئەم وتارە لە ئاوێنەدا بڵاو بووەتەوە، بەڵام بەهۆی ئەوەی رۆژنامەکە لەسەر نێت ماوەیەکە دانانێن، نازانم لە چ ژمارەیەکدا بڵاوبووەتەوە. گرینگە جاروبار هەڵوێستە Continue Reading »\nComments Off on پانناسیۆنالیزم و یەک زمانیی\nرۆشنبیری کورد لەنێوان ئەنتی( پارتیی و ئیسلامیی)دا\nWritten on December 12, 2011, by کامیار سابیر\nئەم وتارە قسە لەسەر قەڵەمی هەندێ رۆشنبیری کورد دەکات کە لەنێوان ئەنتی پارتییبوون و ئەنتیی ئیسلامییبووندا ناتوانن بەوردیی رووداوەکانی بادینان بخوێننەوە و بە خشکەیی کەوتوونەتە بەرەی ئایدیۆلۆژیای ئیسلامی سیاسیی یان Continue Reading »\nComments Off on رۆشنبیری کورد لەنێوان ئەنتی( پارتیی و ئیسلامیی)دا\nبارزانیی و کۆنفرانسی زمانی کوردیی!\nWritten on October 3, 2011, by کامیار سابیر\nئەم بابەتەم نارد بۆ “هاوڵاتی” زۆر بەڕێزەوە گوتیان داوای لێبووردن دەکەین لەبڵاونەکردنەوەی، لە کوردستان و دادگاکانی کوردستاندا کێشەی یاساییمان بۆ دروست دەکات. راستییەکەی ناهەقیان ناگرم و تووشی سەریەشەیان دەکەن، بەڵام Continue Reading »\nComments Off on بارزانیی و کۆنفرانسی زمانی کوردیی!\nWritten on October 1, 2011, by کامیار سابیر\nلە چەند هەفتەی رابردوودا، بەختیار عەلی و دواتر من، هەندێ قسەی جیاوازمان لەسەر ناسیۆنالیزمی کوردیی کرد. سەردار عەزیز لە ژمارە( 289) ی ئاوێنەدا و د.بەرزوو ئەلیاسییش لە ژمارە 292 Continue Reading »\nComments Off on کوردبوون و ناسیۆنالیزم\nWritten on September 21, 2011, by کامیار سابیر\nئەم بابەتە پێشتر لە ئاوێنەی ژمارە 291 ی رۆژی ٦ی ئەیلوولی ئەمساڵدا بڵاوبووە. نووسەرێکی پارتیی بە چەند رۆژ دواتر، شتێکی نووسیبوو، بەشی زۆری بۆچوونەکانی لەم وتارەوە نزیکە… دیارە ئەو لەڕوانگەو Continue Reading »\nComments Off on دەنگی تەقە هەموو دەنگێکی تری خنکاندووە\nمیدیای ئازاد و مافیاکانی دەسەڵاتی کوردیی\nWritten on September 11, 2011, by کامیار سابیر\nپاش دەسترێژییکردنە سەر بەڕێوەبەری کۆمپانیای ئاوێنە، وردە وردە سەری داوەکان و سەری مافیاکانی پشت ئەو کەسانە دەردەکەون کە دارکاریی ئاسۆس هەردییان کرد. گومانی تێدا نییە ئەو نووزە کەمەی میدیای سەربەخۆ Continue Reading »\nComments Off on میدیای ئازاد و مافیاکانی دەسەڵاتی کوردیی\nدرۆی کورد لەگەڵ ژمارەدا\nWritten on September 5, 2011, by کامیار سابیر\nبزوتنەوەی سیاسیی کورد و حیزبەکانی هەمیشە ژمارەی گەورەیان بۆ ژمارەی قوربانییەکان تۆمار کردووە. ئەم زۆر کڕووزانەوەیە بۆ ژمارەی گەورە لە سۆنگەی ئەوەوە سەرچاوە دەگرێ، کورد عاتیفییانە نەک سیاسییانە مامەڵە لەگەڵ Continue Reading »\nComments Off on درۆی کورد لەگەڵ ژمارەدا\nوەهمی کوردایەتیی و ناسیۆنالیزمی کوردیی\nWritten on August 25, 2011, by کامیار سابیر\nئەگەر بڕیارە ئەرکی رۆشنبیران و ئەوانەی خەریکی فیکرن، رۆشنکردنەوەی لێڵییەکان و بەرهەمهێنانی فیکری نوێ بێت، ئەوە بەدڵنیاییەوە رۆشنبیرانی کورد بەگشتیی و ئەوانەی باشتر ناسراون، لەسەر شێرپەنجەی ئایدیۆلۆژیاکان زۆر کەمیان نووسیوەو Continue Reading »\nComments Off on وەهمی کوردایەتیی و ناسیۆنالیزمی کوردیی\nلەشفرۆشیی لەنێوان قەدەغەکردن و کۆنترۆڵکردندا.\nWritten on August 7, 2011, by کامیار سابیر\nهەفتەنامەی “ئاوێنە” ئەم باسەی ورووژاند، باسی لەشفرۆشیی، ئارگیومێنتی دژبەیەک زۆر لەخۆ دەگرێ. بەدڵنیاییەوە ئاوێنە ئازایەتیی کرد ئەم بابەتەی ورووژاند، چونکە گرینگییەکی کولتووریی و ئەخلاقیی زۆری هەیە. هاوکات گرینگتر لە هەموو Continue Reading »\nComments Off on لەشفرۆشیی لەنێوان قەدەغەکردن و کۆنترۆڵکردندا.\nWritten on July 28, 2011, by کامیار سابیر\nپاره‌و ده‌وڵه‌مه‌ندیی به‌شێکه له‌خولیای زۆرینه‌ی مرۆڤه‌کان له شارستانییه‌ته کۆن و نوێکاندا. پاره، ئه‌و ماتێریاڵه ئەفسووناوییه‌یه، که هێز و ده‌سه‌ڵات، ده‌داته مرۆڤ و له‌زۆر بواریشدا ئازادیی و ده‌ستکراوه‌یی و سه‌رفرازیی شه‌خسیی Continue Reading »\nComments Off on نەفسبەرزیی ئیڵیتی کورد، بۆ پارە!\nشاری ئه‌ربیل یان هه‌ولێر: موزایه‌ده‌ی سیاسیی\nWritten on June 9, 2011, by کامیار سابیر\nده‌می هه‌ر کوردێک بکه‌یته‌وه، باسی دێرینیی شاری هه‌ولێر ده‌کات و به‌شێک له‌مێژووی ئه‌ربیل و هه‌ولێر به‌مێژووی کوردو ئه‌و ئێسنیک( ئه‌تنیک) و نه‌ته‌وانه ده‌زانێ که له‌گه‌ڵ کورددا له‌و شاره‌و له‌ده‌وروبه‌ریدا ژیاون. Continue Reading »\nComments Off on شاری ئه‌ربیل یان هه‌ولێر: موزایه‌ده‌ی سیاسیی\nWritten on June 3, 2011, by کامیار سابیر\nکورد وه‌ک نه‌ته‌وه‌یه‌کی بێ ده‌وڵه‌ت به‌شێوه‌یه‌کی گشتیی ئاره‌زووی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی هه‌بووه‌و هه‌یه. به‌ڵام ئارێشه‌کان هه‌ر له‌وێوه ده‌ست پێده‌که‌ن، ئایا به‌درێژایی مێژووی ده‌وڵه‌تی مۆدێرن و ده‌رکه‌وتنی فیکری ناسیۆنالیستیی، بزوتنه‌وه‌ی ناسیۆنالیستیی Continue Reading »\nWritten on May 7, 2011, by کامیار سابیر\nله‌ناو تێکست و ئه‌ده‌بیاتی کوردییدا، زۆر که‌م ده‌بینرێ ره‌خنه له‌نووسه‌رو رۆشنبیر بگیردرێ له‌سه‌ر هه‌ڵوێسته‌کانیان، ئه‌وه‌ی هه‌یه زۆرجار رقی شه‌خسیی و ئێره‌یی و شکاندنی یه‌کترییه. مۆدێلیکیش باوه که ره‌خنه‌گرتن له‌نووسین و Continue Reading »\nWritten on April 22, 2011, by کامیار سابیر\nوه‌همی کوردستانییان:راوه‌ستان له‌سه‌ر ئه‌م چه‌مکه و شییکردنه‌وه‌ی تیۆریی له‌ڕووی سیاسیی و کولتوورییه‌وه زیاتر گه‌ڕه لاوژه‌یی و بێئاگایی ئه‌م گرووپه وه‌همییه فشۆڵه له‌ڕووی فیکرو مه‌عریفه‌وه ده‌رده‌خات. له‌باری زمانییشه‌وه که پێشتر باسمکردووه Continue Reading »\nئه‌جێندای پارتیی و دڵسافیی هه‌ولێرییه‌کان!\nWritten on March 24, 2011, by کامیار سابیر\nله‌نێوان کێشه سیاسیی و کولتوورییه‌کاندا، زۆرینه‌ی کورد خه‌ریکی سیاسه‌ته، به‌ڵام پارتیی ئه‌جێندا کولتوورییه‌کانی خۆی هاوشانی ئه‌جێندا سیاسییه‌کانی ده‌باته پێشه‌وه. بڕوا ناکه‌م هیچ نه‌ته‌وه‌و گرووپێکی ئێسنیکیی، ئه‌وه‌نده‌ی کورد رۆشنبیره‌کانی به‌سیاسه‌ته‌وه خه‌ریک Continue Reading »\nهه‌ڵوێستی نێگه‌تیڤانه‌ی هێزه سیاسییه‌کانی کوردستانی ئێران\nWritten on March 17, 2011, by کامیار سابیر\nنزیکه‌ی چوار هه‌فته‌یه به‌شێکی کوردستانی عێراق جمه‌ی دێ له‌خۆپیشاندان، به‌شه‌که‌ی تر، ده‌سه‌ڵات به‌زه‌برو زه‌نگ توانیویه‌تی تا هه‌نووکه خامۆش رایبگرێ. وه‌ک پێوه‌ندیی ئێسنیکیی و نه‌ته‌وه‌یی، کورده‌کان و هێزه سیاسییه‌کانی کوردستانی ئێران Continue Reading »\nشلوشاویی گۆڕان له‌به‌رامبه‌ر ئیسلامی سیاسییدا\nWritten on March 13, 2011, by کامیار سابیر\nئه‌م بابه‌ته پێش ده‌ستپێکردنی خۆپیشاندانه‌کانی کوردستان، نووسراوه، به‌هۆی هه‌ندێ هۆکاره‌وه بڵاوکردنه‌وه‌ی دواکه‌وت.له حوکمڕانیی ده‌سه‌ڵاتی سیاسیی کورددا، ئۆپۆزیسیۆن وه‌ک دیارده‌یه‌کی سیاسیی و ریفۆرمخوازیی ته‌نیا ئه‌و کاته قه‌دوباڵای کرد، که زۆرینه‌ی خه‌ڵک Continue Reading »\nفاروق ره‌فیق : ئازادیی و ئازایی\nWritten on March 5, 2011, by کامیار سابیر\nنزیکه‌ی دوو هه‌فته‌یه ئه‌م بابه‌ته‌م بۆ ‘هاوڵاتی’ نارد، به‌ڵام پێده‌چێت بووبێت به‌ژێره‌وه‌و هه‌ر بڵاو نه‌کرایه‌وه. به‌شداربوونی فاروق ره‌فیق له‌خۆپیشاندانه جه‌ماوه‌رییه‌کانی شاری سلێمانییدا، جێگه‌ی خۆشحاڵییه‌کی زۆر بوو. ئه‌م خۆشحاڵییه نه‌ک له‌به‌رئه‌وه‌ی Continue Reading »


زانیاريی نوێ بڵاودەكرێتەوە ئەمریكا پێشبینییەكان لەبارەی چارەنوسی سەرۆكی كۆریای باكوورەوە زیاتر دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/29 - 8:30 PM\nمایك پۆمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا، ئاماژە بە “خوشكی سەرۆك” دەكات لەكاتی وەڵامی پرسیارێكی تایبەت بەو زانیارییانەی لەبارەی چارەنوسی كیم جۆنگ ئون سەرۆكی كۆریای باكوورەوە لەبەردەستن، بەبێ ئەوەی هیچ لێكدانەوەیەك ڕەتبكاتەوە كە پێشتر لەبارەی تەندروستی، یان چارەنوسی سەرۆكی كۆریای باكوورەوە بڵاوكرانەوە.\nپۆمپیۆ لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا كاتبێك پرسیاری لەبارەی كیم-ەوە لێكرا سەبارەت بە جێگرەوە لە حاڵەتی نەمانی لە ژیان، وتی”هیچ شتێكی زیاتر ناخاتە سەر ئەو قسانەی كە سەرۆك ترەمپ لەو بارەیەوە كردی”.\nلەگەڵ ئەمەشدا پۆمپیۆ وتی”هەلی ئەوەمان لەبەردەستدا بوو لە نزیكەوە بە هەندێك كاروبار ئاشناببین لەكاتی سەردانمان بۆ ئەو ناوچەیە..لەوێ چاومان بە زۆرێك لە بەرپرسان و خوشكی سەركردەی وڵاتەكە كەوت”.\nبە وتەی وەزیری دەرەوەی ئەمریكا”سیاسەتەكانیان بەرانبەر بە كۆریای باكوور گۆڕانكاریی بەسەردا نایەت..و پابەنددەبن بە ڕێكەوتنەكانیان”.\nئەم دەستەواژەی ئەمریكا بۆ “خوشكی سەركردە”، لێكدانەوەكان لەبارەی چارەنوسی كیم-ەوە زیاتر دەكەن، لەكاتێكدا ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەكان باس لە باری تەندروستی سەرۆكی كۆریای باكوور دەكەن لە دوای ئەنجامدانی نەشتەرگەرییەك، ڕاپۆرتێكی تریش باسی لە مردنی دەكات، ئەمەش لە نێوەندی بێدەنگییەكی سەیری بەرپرسانی ئەو وڵاتەدا دەگوزەرێت.\nدیارنەمانی كیم بۆ ماوەی زیاتر لە دوو هەفتە، لێكدانەوەی زۆری لەبارەی هۆكاریی دیارنەمانی ئەو پیاوە تەمەن 36 ساڵە، لێكەتەوە.\nلەگەڵ دیارنەمانی سەرۆكی كۆریای باكوور، ئەستێرەی كیم یو جۆنگ-ى خوشكی درەوشایەوە، بەو پێیەی جێگرەوە چاوەڕوانكراوەكەیەتی لە سەركردایەتی وڵاتەكەدا لە حاڵەتی دڵنیابوون لەوەی كە كیم جارێكی تر ناگەڕێتەوە بۆ دەسەڵات.\nدوێنێ سێ شەممە 28ی نیسانی 2020، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا ڕایگەیاندبوو، ئەو زانیاریی لەبارەی تەندروستی سەرۆكی كۆریای باكوورەوە هەیە، هیوای چانسێكی باشی بۆ خواستبوو.\nترەمپ ڕایگەیاندبوو”هیوادارم باش بێت..ناتوانم بە تەواوەتی پێتان ڕابگەیەنم كە بەڵێ بیرۆكەیەكی باشم لەبارەی تەندروستی ئەوەوە هەیە، بەڵام ناتوانم لەئێستادا لەو بارەیەوە قسە بكەم. تەنیا هیوای چانسێكی باشی بۆ دەخوازم”.\nبە وتەی سەرۆكی ئەمریكا”ڕەنگە میدیاكان لە ئایندەیەكی زۆر نزیكدا زانیارییان لەو بارەیەوە دەستبكەوێت”.\nپێشتر گەورە بەرپرسانی كۆریای باشوور ڕایانگەیاندبوو، دەزانن كیم جۆنگ ئون سەرۆكی كۆریای باكوور لە كوێیە، ئەمەش تائێستا بە بەهێزترین تەئكیدكردنەوە دادەنرێت پاش ئەوەی كیم بۆ ماوەی دوو هەفتەیە لەبەرچاوان ونبووە.\nبەپێی ئاژانسی (بلۆمبێرگ)، كیم یون چول وەزیری یەكێتی كۆریای باشوورەوە لە دانیشتنێكی پەرلەماندا ڕایگەیاندووە”حكومەت شوێنی كیم جۆنگ ئون دەزانێت”،بەبێ ئەوەی زانیاریی زیاتر لەو بارەیەوە بخاتەڕوو.\nلای خۆیەوە كانگ یكونگ هوا وەزیری دەرەوەی كۆریای باشوور، لە وەڵامی پرسیاری ئەوەی كە ئایا سیئول دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكای لەبارەی شوێنی نیشتەجێبوونی ئێستای كیم و باری تەندروستی ئاگاداركردۆتەوە، وتبووی”ترەمپ لە پەیوەندی بەردەوامدایە لەگەڵ بەرپرسانی كۆریای باشوور، دەبێت لەو بارەیەشەوە ئاگاداركرابێت”.\nئەمریكاجيهاندۆناڵد ترەمپكۆریای باشووركۆریای باكووركیم جونگ ئونمایك پۆمپیۆ


United Nations Iraq - ڕاگەیندراوى هاوبەشى UN Women و UNFPA لە عێراق بە بۆنەى ڕۆژى جیهانى ئافرەتان\nیەک شەممە, 10 ئازار 2019 00:51\nڕاگەیندراوى هاوبەشى UN Women و UNFPA لە عێراق بە بۆنەى ڕۆژى جیهانى ئافرەتان\nبەغدا – عێراق ، 8 ى مارسى 2019 – ئافرەتانى عێرا ق و جێهان ڕێگەیان پێدراوە یە شکۆیى و ئازادى و بێ جیاکارى بژین. یەکسانى گێندەر و مافى مرۆڤ ڕۆلێکى چارەنوسساز دەگێڕن لە گەشەى بەردەوام و فەراهەم کردنى ئاشتى و ئاسیش .\nلەم ساڵدا ، جیهان یادى ئەم ڕۆژە دەکاتەوە و هەوڵ و داهێنان دێنێتە ئاراوە بۆ بەدى هێنانى یەکسانى گێندەر. بابەتەکانى ڕۆژى جیهانى ئافرەتان بۆ 2019 بریتیتن لە " بەیەکسانى بیرکەرەوە ، ژیرى بنیات بنێ ، داهێنان بکە لە پێناوى گۆڕانکارى" کە تیشک دەخاتە سەر ئەو ڕۆڵەى کە داهێنان دەیگێڕێت بۆ زاڵببون بەسەر بەربەستەکانى کۆمەڵایەتى، زیاتر بەرەوپێشبردنى یەکسانى گێندەر، هاندانى وەگەرخستن لە دەسپێشخەریەکانى تایبەت بە گێندەر، وە هەروەها بنیاتنانى خزمەتگوزارى و ژێرخانى ئابوورى کە پێداویستیەکانى کچان و ئافرەتانى جێهان دابین بکات.\nئافرەتانى عێراق لە ڕووى دەروونى و سۆز و هەستەوە ئازارى زۆریان بینیوە بە هۆى دەربەدەرى بەردەوام ، ڕووداوى ئازاربەخش و بڵاوبەنەوەى توندوتیژى کە هۆکارەکەى قەیرانە درێژخایەنەکانە، ئەمەش دەبێتە هۆى هەڕەشە دروست کردن لەسەر تواناکانیان بۆ بنیاتنانى داهاتویەکى باشتر بۆ خۆیان و خێزان و کۆمەڵگاکەیان. نەتەوە یەکگرتووەکان مەزەندەى 3.3 ملیون ئافرەت و کچ دەکەن لە 2019 کە پێویستیان بە هاوکارى مرۆیى هەیە لەسەرتاسەرى ووڵاتدا.\nلە کاتێکدا حکومەتى عێرا ق و حکومەتى هەرێمى کوردستان هەنگاوى باشیان ناوە لە ناساندنى مافەکانى ئافرە ت بەڵام هێشتا دەرفەتى زیاتریان پێویستە بۆ بەشداریکردنى کارایانەى زیاتر لە دروستکردنى پەیرە و پرۆگرام و گۆِڕانکارى بە تایبەتى دواى هەڵسانەوەى ووڵات لە ملمڵانیەکى 3 ساڵیدا.\nبەم بۆنەوە، داوا لە هەردوو حکومەت دەکەین هەوڵى خۆیان زیاتر چربکەنەوە بۆ وەگەرخستنى تواناى ئافرەتان لە عێراق بۆ بوژانەوەى ئابوورى و گەشەى کۆمەڵایەتى لە ووڵاتدا.\nUN Women وUNFPA پابەندبوونى خۆیان دووپات دەکەنەوە بۆ پێشخستنى یەکسانى گێندەر و تواناسازى ئافرەتان لە بوارەکانى پاراستنى کۆمەڵایەتى و گەیشتن بە خزمەتگوزاریە گشتیەکان لە هەموو وڵاتدا بە مەبەستى باشترکردنى دۆخى ئافرەتان و هەرزەکاران و گەنجان بە پشت بەستن بە هێزى دانیشتوان و مافەکانى مرۆڤ.\nدینا زوربا ، نوێنەرى UN Women لە عێراق\nد. ئولورێمى سوگورنو ، نوێنەرى UNFPA لە عێراق\nبۆ زانیارى زیاتر ، پەیوەندى بکەن بە :\nحسامەدین ئەل-زوبى، گەورە کارمەندى پەیوەندیەکان لە UN Women لە عێراق، ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی.\nسەلوا موسا ، گەورە کارمەندى پەیوەندیەکان لە UNFPA لە عێراق ، ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی.


سه‌ندیكاى ڕۆژنامه‌نووسان له‌باره‌ى رۆژنامه‌نووس نه‌شیمل محه‌مه‌د هاته ده‌نگ\nسه‌ندیكاى ڕۆژنامه‌نووسانى كوردستان له‌باره‌ى رۆژنامه‌نووس نه‌شمیل محه‌مه‌د راگه‌یه‌نراوێكى بڵاوكرده‌وه و راى گه‌یاند، جارى یه‌كه‌م نیه له‌سلێمانى رووداوى له‌وشێوه‌یه رووده‌دات.\nسه‌ندیكاى ڕۆژنامه‌نووسانى كوردستان له راگه‌یه‌نراوێكدا كه وێنه‌یه‌كى بۆ "وشه" نێردراوه هاتووه، له‌لایه‌ن هێزه ته‌ناهییه‌كانى سلێمانى هێرشكراوه‌ته سه‌رچه‌ند ڕۆژنامه‌نووسێك و به‌وهۆیه‌شه‌وه نه‌شمیل محه‌مه‌د په‌یامنێرى كه‌ناڵى كوردستان تى ڤى تائێسته بێ هۆشه.\nله‌راگه‌یه‌نراوه‌كه‌دا زیاتر هاتووه، جارى یه‌كه‌م نیه له‌سلێمانى رووداوى له‌وشێوه‌یه رووده‌دات و داوا له‌ده‌سه‌ڵاتدارانى سلێمانى ده‌كه‌ین به‌ته‌نگ گیان و سه‌لامه‌تى ڕۆژنامه‌نووسانه‌وه بن.\nسه‌ندیكاى رۆژنامه‌نووسانى كوردستان باسى له‌وه‌شكردووه كه جگه له‌وه‌ى ئه‌وپێشێلكردنى مافى رۆژنامه‌نووسانه له هه‌مان كاتدا پێشێل كردنی مافی رۆژنامه‌وانانه به پێی یاسای 35 ی ساڵی 2007 ی یاسای رۆژنامه‌گه‌ری كوردستان , داوا له ده‌سه‌لاتدارانی ئه‌منی شاری سلێمانی ده‌كه‌ن لێكۆلینه‌وه ئه‌نجام بده‌ن و تاوانباران بدرێنه دادگا.\nنه‌شمیل محه‌مه‌د په‌یامنێری كوردستان تی ڤی له شاری سلێمانی، ڕۆژی پێنجشه‌می ڕابردوو (16ی ئادار/ مارس) له كاتی به‌ڕێوه‌چوونی یارییه‌كی تۆپی پێ له یاریگه‌ی زانكۆی شاری سلێمانی، به‌هۆی پاڵپێوه‌نان و فشاری هێزه ته‌ناهییه‌كان، سه‌ری به ستونێكی ئاسن ده‌كه‌وێت و به‌ر زه‌ویش ده‌كه‌وێت و تووشی بێهۆشبوون (غه‌یبووبه) ده‌بێت و بۆ چاره‌سه‌ر ره‌وانه‌ی نه‌خۆشخانه ده‌كرێت.\nئه‌م بابه‌ته 12643 جار خوێنراوه‌ته‌وه


حكومەتی سوریا و دەسەڵاتدارانی رۆژئاوای كوردستان لەسەر نەوتی حەسەكە رێكدەكەون – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/07/10 - 8:51 AM\nحكومەتی سوریا و دەسەڵاتدارانی رۆژئاوای كوردستان لەسەر كێڵگە نەوتییەكانی حەسەكە رێككەوتن.\nرۆژنامەی وەتەن بڵاویكردەوە، حكومەتی سوریا و هێزەكانی سوریای دیموكرات رێككەوتوون لەسەر بەڕێوەبردن و فرۆشتنی نەوتی كێڵگەكانی سنوری حەسەكە.\nبەپێی رێككەوتنە، فرۆشتن و بەڕێوەبردنی كێڵگە نەوتییەكانی حەسەكە لە بن دەسەڵاتی حكومەتی سوریادا دەبێت.\nبەپێی هەواڵی رۆژنامە، شاندێكی روسی و سوری سەردانی حەسەكە و قامیشلۆ و رەقە و تەبقە و شەدادییان كردووە.\nئەمریكا هەڕەشەی وەشاندنی گورزی سەربازی لە گرووپە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریای هاوپەیمانی توركیا دەكات\n2018/12/17 - 8:33 PM\nپەروەردەی قەزای شارەزور دابەشكردنی پارەی وانەبێژ بۆ مانگی (11) ڕادەگەیەنێت و لەبارەی پارەی مانگی (12)ـش لێپرسراوی ڕاگەیاندنی پەروەردەی شارەزوری داوادەكات، “لیستی وانەبێژی مانگی (12) لە بەرواری (26 و 27ی مانگی 12) بگاتە دەستمان بەپێچەوانەوە لەخەرج نەكردنی خۆتان بەرپرسن”.\nنەبیل حەمە ساڵح، لێپرسراوی ڕاگەیاندنی پەروەردەی شارەزوور لە لێدوانێكیدا بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “سەرجەم ئەو بەڕێوەبەرانە ئاگادار دەكەینەوە، كە وانەبێژیان هەیە سبەینێ سێ شەممە (18/12/2018) دەتوانن دوای كاتژمێر (۱٠) سەردانی ژمێریاری لە دیوانی بەڕێوەبەرێتیمان بكەن بەمەبەستی وەرگرتنی مووچەی وانەبێژی مانگی11ی 2018ی مامۆستایانی وانەبێژ”.\nئاشكراشی كرد، “بڕی پارەكە بریتیە لە (40) ملیۆن دینار و (120) مامۆستای وانەبێژ لەم پارەیە سودمەند دەبن”.\nلێپرسراوی ڕاگەیاندنی پەروەردەی شارەزوور داواشی لە بەڕێوەبەری خوێندنگەكان كرد، “لیستی وانەبێژی مانگی (12) لە بەرواری (26 و 27ی مانگی 12) بگاتە دەستمان بەپێچەوانەوە لەخەرج نەكردنی خۆتان بەرپرسن”.\n2018/12/17 - 8:13 PM\nبەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی پۆلیسی داراستان و ژینگەی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی دابەشكردنی سوتەمەنی ڕێژەی داربڕین بەم زستانە سنوردارە و دەشڵێت: “بە پێی بڕیارێك ناوچە دوورە دەستەكان دەتوانن داری وشك و لق و پۆپی درەختەكان بۆ گردمكردنەوە بەكاربهێنن”.\nهێمن كەمەرخان، بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی پۆلیسی داراستان و ژینگەی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، خۆشبەختانە لە بەراورد بە ساڵانی پێشوو داربڕێن كەمبۆتەوە لەگەڵ ئەوەی وەرزی سەرما دەستی پێكردووە، بەڵام چەند حاڵەتێكی كەم هەن و نەبۆتە دیاردە.\nوتیشی، “لەماوەی 10 مانگی ڕابردوودا 35 كەس بە تۆمەتی داربڕێن دەستگیر كراون و ڕووبەڕووی دادگا كراونەتەوە، بەڵام بە هۆی دابەشكردنی سوتەمەنیەوە ڕێژەكە كەمبۆتەوە و سنوردارە”.\nڕاشیگەیاند، بەپێی یاسای ژمارە 2ی ساڵی 2012 هاوڵاتیانی ناوچە دورە دەستەكان و ئەوانەی سوتەمەنیان بەدەست نەگەیشتووە، یان هێشتا نەگەیشتۆتە ئەو ناوچانە دەتوانن بە هەماهەنگی لەگەڵ لیژنەكانی تایبەت لە بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی داراستان و لیژنەی ناوچەكەیان دەتوانن داری وشك و لق و پۆپی درەختەكان ببڕن و بۆ گەرمكردنەوە بەكاری بهێنن.\nئاشكراشیكرد، لە ئێستادا خەڵكێكی زۆر بۆتە دۆستی ژینگە و هەوڵی ئەوە دەدەن ژینگەی كوردستان بپارێزن و كاری بۆ دەكەن لەگەڵ ئەوەی چەند كەسێكی دەرەوەی شارەكان بەمەبەستی دروست كردنی خەڵوز سەرقاڵی داربڕێنن و بەشێكی زۆریان دەستگیر كراون.\n2018/12/17 - 7:10 PM\nوەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حكومەتی هەرێمی كوردستان هەلی كار بۆ هەڵگرانی بڕوانامەی خوێندنی باڵا (ماستەر و دكتۆرا) دەڕەخسێنێت و داوایان لێدەكات، لە ڕێگەی وەزارەتەوە داواكاری بۆ دامەزراندن لە زانكۆ و پەیمانگە تایبەتەكان پێشكەش بكەن.\nعەباس ئەكرەم، وتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە لێدوانێكدا ڕایگەیاند، بەمەبەستی ڕەخساندنی هەلی كار بۆ هەڵگرانی بڕوانامەی خوێندنی باڵا، وەزارتەكەمان داوا لە هەڵگرانی ماستەر و دكتۆرا دەكات داواكاری بۆ دامەزراندن لە زانكۆ و پەیمانگە تایبەتەكان وەك میلاك پێشكەش بكەن لەو پسپۆڕییانەی، كە لە زانكۆ و پەیمانگە تایبەتەكان دەخوێندرێت .\nوتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا سەبارەت بە مەرجەكان ئاشكرای كرد، دەبێت هەڵگری بڕوانامەی ماستەر و دكتۆرا بێت و لە هیچ شوێنێك دانەمەزرابێت و نازناوی زانستی هەبێت و وتی، “ئەو پێشكەشكارانەی نازناوی زانستییان نییە، پێویستە مەرجەكانی وەرگرتنی نازناوی زانستیان تێدابێت”.\nدەشڵێت: “پێشكەشكاران لە ڕێگەی ئیمەیڵی ([email protected]) زانیارییەكان ڕەوانە بكەن”.\nجەختیشی كردۆتەوە، كە خوازیار دەبێت (سیڤی) پێشكەش بكات و بڕوانامەكان و نازناوی زانستی و مەرجەكانی وەرگرتنی نازناوی زانستی (ئەگەر نازناوی زانستی نەبێت) هاوپێچ بكات.


حکومەت پارە بۆ ئاودانی باخچە و بلوارەکانی سلێمانی خەرج ناکات – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » حکومەت پارە بۆ ئاودانی باخچە و بلوارەکانی سلێمانی خەرج ناکات\nمام عەلی چەندین ساڵە باخەوانی یەكێک لە باخچەکانی شاری سلێمانییە، خەریکی رێکخستنی نەمام و گوڵەکانی باخچەکە بوو باسی لەوەکرد کە گوڵ و نەمام و دارەکانی باخچەکەی وەک منداڵەکانی خۆی خۆشدەوێت و بە زەردبوون وشکبوونیان خەمبار دەبێت مام عەلی وتی،» ئەو گوڵانەی دەزانێت بەرگەی تینوێتی ناگرن خۆی بە دەبە ئاویان بۆ دەهێنێت تا وشک نەبن، بەڵام ئەو بە تەمەنە و ناتوانێت بەو شێوەیە هەموو باخچەکە ئاو بدات بۆیە خەفەت لە زەردبوونیان دەخوات».\nتەنها ئەو باخچەیە نییە، بەڵکو بەشێکی زۆر لە باخچە و بلوارەکانی شاری سلێمانی بەهۆی ئاو نەدانیانەوە زەردبوون و بەشێکیشیان وشک بوون و دیمەنێکی ناشیرینی بەخشیوە بە شارەکە.\nحەوت مانگە باخچەکان نووسراوی کردووە و وەڵام نەردراونەتەوە\nلە پایزی ساڵی رابردووە وە بەڕێوەبەرایەتی باخچەکان و شارەوانی سلێمانی نوسراوی فەرمیان بۆ وەزارەتی شارەوانی و حکومەتی هەرێم ناردووە کە پارە بۆ بەکرێگرتنی تەنکەری ئاو بۆ ئاودانی باخچەو بلوارەکانی سلێمانی خەرج بکات کە بڕی پارەکە یەک ملیار و 100 ملیۆن دینارە، بەڵام تائێستا وەڵام نەدراونەتەوە و رەزامەندی لە خەرجکردنی پارەکە نەدراوە.\nکامەران ساڵح بەڕێوەبەری باخچەکانی سلێمانی بە کوردستانی نوێی راگەیاند،» لە ماوەی حەوت مانگی رابردوودا دوو نووسراوی فەرمیان کردووە بۆ خەرجکردنی پارە بۆ بەکرێ گرتنی 50 تەنکەری ئاو بۆ دابینکردنی ئاوی ئاودان بۆ باخچەو بلوارەکانی سلێمانی، بەڵام حکومەت وەڵامیان ناداتەوە و پارەکەی بۆ خەرج نەکردوون.\nبەڕێوەبەری باخچەکانی سلێمانی وتیشی،» لەبەرئەوەی رێژەی سەوزایی لە شاری سلێمانی زیاترە لە هەموو پارێزگاکانی تر بۆیە حکومەت دژایەتی دەکات و پارە بۆ ئاودانی باخچەو بلوارەکانی خەرج ناکات و بە مەبەست دەیەوێت وشک ببن».\nپارەکە بۆ ئاودانی بلواری شەقامی مەلیک مەحمود هەردوو بلواری شەقامی سەرەکی سلێمانی – تاسڵوجە، باخچەکانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی راپەڕین، بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی بەکرەجۆ و بەڕێوەبەرایەتی شارەوانی تاسڵوجە هەروەها هەواری شار و باخچەو پارکەکانی سلێمانییە، کە ژمارەیان 650 باخچە و پارکن و رووبەرەکەی 15 ملیۆن مەتر چوارگۆشەیە.\nئاودانی باخچەو بلوارەکانی سلێمانی رۆژانە پێویستی بە دابینکردنی چوار ملیۆن لیتر ئاوە و ساڵانە دەبێت لە کۆتایی مانگی نیسان دەست بکرێت بە ئاودانی باخچەو بلوارەکان، بەڵام ئەمساڵ بەهۆی خەرجنەکردنی پارەوە باخچەو بلوارەکان ئاونەدراون و بەشێکی زۆریان زەرد بوون و وشک بوون.\nپێشتر پارە بۆ هەولێر و دهۆک خەرجکراوە\nهەڵکەوتەی جیۆلۆجی پارێزگای سلێمانی و دووری باخچەکان لە یەکەوە وادەکات نەتوانرێت بۆ هەر باخ و باخچەیەک بیری بۆ هەڵبکەندرێت و هەر بیرێکیش بە 150 مەتر ئاوی تێ نایەت و ئێستا 14 بیری بلوارەکانیش وشک بوون و ئاویان تێدا نییە، جگە لەوەی هەندێک باخ هەیە سەرچاوەی ئاوی تێدا نییە.\nبەڕێوەبەرایەتی باخچەکانی سلێمانی لەماوەی 16 ساڵی رابردوو دا بۆ ئاودانی باخچەو بلوارەکان پشتیان بە تەنکەر بەستووە و ئەگەر بۆ هەر باخچەو بلوارێک بیر لێ بدەن کارەکە بەبڕی 100 ملیار دۆلاریش چارەسەر نابێت.\nبەڕێوەبەری باخچەکانی سلێمانی باسی لەوەکرد، خۆیان خاوەنی 17 تەنکەرن کە مۆدێلەکانیان زۆر کۆنە و بەباشی کارناکەن و ناتوانرێت بۆ ئاودانی باخچەو بلوارەکان سوودێکی ئەوتۆیان لێ ببینرێت.\nپارەی ئاودانی باخچەو بلوارەکان تەنها بۆ شاری سلێمانی خەرج نەکراوە، پێشتر بڕە پارەی پێویست بۆ هەردوو پارێزگای هەولێر و دهۆک خەرجکراوە و لە 15 مانگی نیسانەوە لەو دوو پارێزگایە دەستکراوە بە ئاودانی باخچەو بلوارەکان.\nکێشەکە هەموو ساڵێک دووبارە دەبێتەوە\nخەرجنەکردنی پارە بۆ ئاودانی باخچەو بلوارەکانی پارێزگای سلێمانی لەکاتی پێویستدا کێشەیەکە هەموو ساڵێک دووبارە دەبێتەوە و بەڕێوەبەری باخچەکانی سلێمانی وتی،» ساڵانە چەند مانگێک پێش وەرزی ئاودان نوسراوی فەرمی دەکەن، بەڵام حکومەت هەموو ساڵێک بە مەبەست بڕیاری خەرجکردنی پارەکە دوادەخات و لە مانگی تەمموزدا رەزامەندی دەدات دوای ئەوەی بەشێکی زۆر لە باخچە و بلوارەکان زەرد و وشک دەبن و ئاودانیان سوودێکی ئەوتۆی نابێت.\nهاوکات زەردەشت وتەبێژی سەرۆکایەتی شارەوانی سلێمانی بە کوردستانی نوێی وت،» هەموو ساڵێک زووتر لە کاتی دیاریکراوی ئاودان نووسراوی فەرمی دەکەن بۆ دابینکردنی بڕە پارەی پێویست بۆ ئاودانی باخچەو بلوارەکانی سلێمانی، بەڵام حکومەت دوای دەخات و لەکاتی پێویستدا وەڵامیان ناداتەوە.\nوتیشی،» پێویستە ساڵانە لە مانگی نیساندا رەزامەندی خەرجکردنی پارە لەبەردەست شارەوانی و بەڕێوەبەرایەتی باخچەکان بێت و ئامادەکاری بکرێت بۆ ئاودان، بەڵام هەموو ساڵێک حکومەت دوای دەخات و کاتێک وەڵام دەداتەوە و رەزامەندی دەدات بەشێک لە باخچەو بلوارەکان زەرد و وشک بوون».\nباخچەکان کێشەی کەمی باخەوانیشی هەیە\nبەڕێوەبەرایەتی باخچەکانی سلێمانی تەنها کێشەی خەرجنەکردنی پارەی ئاودانی نییە لەگەڵ حکومەتی هەرێم بەڵکو کێشەی کەمی باخەوانیشی هەیە بۆ خزمەتکردن و ئاودانی باخچەو بلوارەکان و بەهۆی ئەوەی رووبەری باخچەکان زۆرە و ساڵانەش ژمارەیەک لە باخەوانەکان خانەنشین دەبن ئێستا ژمارەیان کەمە و بەشی خزمەتکردنی هەموو باخچەو بلوارەکان ناکەن.\nبەڕێوەبەری باخچەکانی سلێمانی ئاماژەی بەوەشکرد، بۆ خزمەتکردن و ئاودانی سەرجەم باخچەو بلوارەکان تەنها 780 باخەوانیان هەیە و ماوەی زیاتر لە ساڵێکە دوو نوسراویان کردووە بۆ دامەزراندنی 300 باخەوان و 100 پاسەوان و 50 شۆفێر تائێستا وەڵام نەدراونەتەوە.\nساڵانی رابردوو ئاودانی بلوارەکانی تاسڵوجە و شەقامی مەلیک مەحمود و هەواری شار بە تەندەر درابوونە کۆمپانیا و ئەوکاتە کێشە بۆ خزمەتکردن و ئاودانی ئەو شوێنانە دروست نەدەبوو و کۆمپانیاکە لەکاتی خۆیدا کارەکانی دەکرد، بەڵام لە مانگی حوزەریرانی ساڵی رابردووە وە بەهۆی ئەوەی کۆمپانیاکە ماوەی کارکردنەکەی تەواو بووە و حکومەت رەزامەندی نادات لە دووبارە تەندەرکردنەوەی بە کۆمپانیایەکی تر کێشەی ئاونەدان و وشکبوون و خزمەتنەکردن ئەوانەشی گرتووەتەوە.\nزەرد بوون و وشک بوونی بەشێکی زۆر لە باخچەو بلوارەکانی پارێزگای سلێمانی بەهۆی ئاونەدانیانەوە لە کاتێکدایە پێشتر بۆ سەوزبوونی ئەو شوێنانە دەیان ملیۆن دینار خەرجکراوە و ئاونەدان و زەردبوون و وشکبوونیان جگە لەوەی دیمەنێكی نا شارستانی بەخشیوەتە شارەکە وایکردووە ئەو پارانەی پێشتر بۆ سەوزکردنیان خەرجکراوە بە هەدەر بڕوات.


مۆزەخانەی میسری.. لانكەی شارشتانی جیهانی – History Of Kurd\nHome / مێژووى جیهان / شارستانیەت / مۆزەخانەی میسری.. لانكەی شارشتانی جیهانی\ndidar othman 2016-12-04\tشارستانیەت لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە مۆزەخانەی میسری.. لانكەی شارشتانی جیهانی 4,011 Views\nشوێنەوار وەك شارەزایان و پسپۆڕان پێناسەی دەكەن، ئەو زانستەیە كەگرنگی بەتوێژینەوە‌و لێكۆڵینەوەی ئەو پاشماوە‌و كەرەستەو كەلوپەلانە ئەدات كە مرۆڤــ لەژیانی رۆژانەی خۆیدا لەسەردەمانی كۆنی بەكاری هێناوە.ئەو شارستانیە كۆنانەی كە ئێستا تەنیا پاشماوەیان ماوە، چەندین سیفات‌و تایبەتمەندی خۆیان هەبووە لەبیناسازی‌و هونەر‌و نەخش‌و نیگار، ئەمەش وای كردووە گرنگی بەتوێژینەوە‌و دیراسەكردنی هەموو جومگەكانی ئەو شارستانییە كۆنانە بدرێت و زانیاریان لەسەر كۆبكرێتەوە. لەم ڕوانگەیەشەوە میللەتانی هۆشیار بەردەوام گرنگی و بایەخی تایبەتیان داوە بە شوێنەوارناسی وپاراستنی مۆزەخانەكان و هاندانی نەوەكانیان بۆ بەبایەخ سەیركردنی ئەم سەروتەنەتەوەییە كە هەرگیز بەپارە ناخەمڵێنرێت.\nدەوڵەمەندی هەر وڵاتێك بەناوچەی شوێنەواریی، سەرچاوەیەكی گرنگی داهاتی ئەو وڵاتەیە لەرێی سەردانیكردنی گەشتیارانی بیناییەوە بۆ ئەو ناوچە شوێنەوارییانە.لەم ڕوەشەوە وڵاتی میسر بەیەكێك لەم وڵاتە گرنگ و پڕبایەخانە دائەنرێت كەخاوەنی شارستانی و مێژوویەكی دەوڵەمەندن و زۆر جوانن توانیویانە سوود لەو سەرمایە مرۆییە وەرگرن.\nلە ڕێبەری گەشتاری میسردا، كەدەدرێتە میوانان و گەشتیارانی،ئاماژە بەمۆزەخانەی نیشتمانی میسری كراوە‌و چەند خالێك تێدا ڕوونكراوەتە كەجێگای بایەخە لەوانە باس لەگرنگی و بایەخی شوێنەوار دەكات و تێیدا هاتووە:\n-زانینی بیروباوەڕی ئایینی كۆن‌و شێوازی پەرستن لەرێی خوێندنەوەی دەقە ئایینە كۆنەكان‌و شێوازی پەرستگاو ئەو پەیكەر‌و پێداویستییانەی لەپەرستگاكاندا بەكارهێنراوە.\n-زانینی هونەری بیناسازی سەردەمەكان‌و بەكارهێنانی نەخش‌و نیگار‌و چۆنیەتی بەكارهێنانی كەرەستەو پێداویستی لەخانوو كۆشك‌و پەرستگاو قەڵاكاندا‌و توێژینەوە لەسەر هونەری نەخش‌و نیگاری ناو كۆشكەكان‌و كاریگەرییان لەسەر سەردەمەكانی تر.\n-زانینی رووداوە سروشتییەكانی سەردەمانی كۆن، لەرێی كنەكردنی ناوچە شوێنەوارییەكان‌و زانینی هۆكاری رووخانی ئەو سەردەم‌و شارستانییانە لەرێی زانینی رووداوی سروشتی وەك بومەلەرزەو لافاوو زریانی گەورە.\nمۆزەخانە میسر، یەكێكە لەناسراوترین و گەورەترین شوێنەوار لە جیهاندا، دەكەوێتە سەنتەری شاری قاهیرەی پایتەخت و مێژووی دامەزراندن و بنیاتنای دەگەڕێتەوە بۆ 1835 كە سە رەتا شوێنەكەی لەناو باخچەی ئەزبەكیە بوو، دواتر شوێنەكەی گواستراوەتەوە بۆ بینای قەڵای سەڵاحەدینی ئەیبوی و دواتر لەسەردەمی خدێوی عەباس و لەساڵی 1902 لەم بینایەی ئێستایە كەدەكەوێتە سەنتەری شارەوەلە باكوری ناوچەی وەست بەلەدە.\nبەو پێیەی شارستانیەتی میسری بەیەكێك لانكە شارستانیەكانی جیهان دادەنرێت‌و لێرەوە مرۆڤایەتی بەشارستانی ئاشنابووە، شوێنەواری دێرینی میسری بەیەكێك لە دەوڵەمەندترین شوێنەوار دادەنرێت كە 200 هەزار پارچە شوێنەواری تێدایە و مێژووی دێرین و ناوەڕاست و تازەی میسر دەگێڕێتەوە.\nئەمە بێجگە لەوەی، زیاتر لە 150 هەزار پارچە شوێنەواری تر لە گەنجینە دانراون و تائێستا نمایش نەكراون.\nبە چوونە ژوورەوت بۆ مۆزەخانەی میسر، بەهۆی كەمی كاتەوە دەبێت بۆ ماوەی یەك سەعات یاخود دوو سەعات تەواوی بكەیت بەڵام ئەگەر بتەوێ بەوردی ئاشنای بیت ماوەی هەفتەیەكت دەوێت، بەگوێرەی پلە پەندی پارچە ئاسەوارو بەردەكان و پەیكەر و لاشەكان دیاری كراوە وە لە مێژووی دێرینەوە بۆ ناوەڕاست و مێژووی تازە، بەهۆی گەورەی لاشەكانیشەوە لەنهۆمی خوارەوە نمایش كراوە، لە ناو مۆزەخانەكەشدا جارێكی تر مۆزەخانەیەكی تر هەیە و دەبێت بچیتە ناوەو ئەویش تەرخانكراوە بۆ لاشەی مۆمیاكراوەكان.\nبە هۆی مێژووی دەوڵەمەندی شارستانی فرعەونەكان تەواوی كەلو پەل‌و كارە هونەری و بەرهەمی ژیانی ڕۆژانەو پێداویستی و پەیكەرو بەردو خشڵ و كارە گرانبەهاكان وەك خۆی ماوەتەوە نمایش دەكرێت و بەشێوەیەكی ورد وەك كارتێكی زانیاریش بەچەند زمانێك پێناسێكی ورد كراوە بۆ ئەو پارچە ئاسەوارانە.\nكار ئاسانی تەواو كراوە بۆ سەردانیكردنی مۆزەخانە ڕۆژانە لەسەعات هەشتی بەیانیەوە بۆ چواری ئێوارە كراوەیەو ڕۆژانی هەینیش هەیە و لە بەرنامەشدا هەیە شەوانیش بكرێتەوە.\nپێشتر ڕێگە نەدەدرا بە وێنەگرتن و دواتر كراوە بە پارەو ئێستاش هەر بۆ هاندانی سەردانیكردن وێنەگرتن ڕێگا پێدراوە تەنها لەچەند شوێنێك نەبێت ئەویش بەهۆی كاریگەری خراپی لەسەر هەندێك پارچە ئاسەوار.\nئەوەی جێگای كار ئاسانیە، بەهۆی میكرۆفون و سەماعەوە، دەتوانیت ڕێبەرێك بۆ خۆت وەرگرێت و تەواوی مۆزەخانەوە بەشەكانی بۆ ڕوون دەكاتەوە.\nلەگەڵ دامەزارندنی مۆزەخانەكەدا، هەوڵدراوە كتێبخانەیەكی گەورەش دابمەزرێت و لە ساڵی 1899 ەوە كتێبخانەكە دامەزراوەو زۆرترین كتێب بۆ كڕاوە پەیداكراوەو ئێستا كتێبخانەكە هاوشانی مۆزەخانەكە دەوڵەمەندە لەدوو نهۆمی گەورە پێكهاتووەو زیاتر لە 50 هەزار ناونیشان و دەستنووسی دەگمەنی تێدایە وناونیشانی كتێبەكانیش زیاتر پەیوەندییان بەمێژووی فرعەونی و مێژووی كۆنی میسرو ناوچەكەو یۆنانی و رۆمانی و مێژووی دێرینی ناوچەكە و ئەمە بێجگە لە چەندین نەخشەو وێنەو تابلۆی دەگمەن و دانسقەی كۆن.\nئێستاش مەسەلەی كنەو پشكنین لە خاكی میسر درێژەی هەیە و بەگوێرەی یاساكانی میسر هەر وڵاتێكی بیانی شوێنەواری نوێ بەهەموو بەشەكانیەوە ئاشكرا بكات و ئەوا لە 80% دەبێتە موڵكی حكومەتی میسرو لە 20% دەبێتە ئەو وڵات و لایەنەی كنەو پشكنیەنەكەی ئەنجامداوە.\nهەموو پارچە ئاسەوارەكانی مۆزەخانەی میسر لەیۆنسكۆ تۆمار كراوە، هەر بۆیە ئەگەر هاتوو هەر پارچە شوێنەوارێكیان دیار نەمێنێت یاخود بدزرێت، ئەوا وەك خۆیان دەڵێن كەس سوودی لێ نابینێ چونكە لەهەر وڵاتێك بێت دەگێڕدرێتەوە بۆ میسر.\nدووجار ئەم مۆزەخانەی میسرە تووشی ڕووداوی دزی و دیارنەمانی پارچە شوێنەوارەكانیان بووە ساڵی یەكەم 2004 كە 38 پارچە شوێنەوار دیار نەماوە، دووەم جاریش لە گەرمەی شۆڕشی یەنایەری 2011 بووە كە 45 پارچە شوێنەوار دیار نەماو هەر دوای ئەوە سوپا ئەركی پاراستنی گرتە ئەستۆو دواتر توانرا هەندێك لە و پارچە شوێنەوارانە بگێڕدرێتەوە، بەڵام 29 پارچە شوێنەوار هەر دیار نەماوە.\nبنیاتنانی مۆزەخانەیەكی نوێ\nئێستا وەزارەتی شوێنەواری میسر لەقۆناغی بنیاتنانی گەورەترین مۆزەخانەیە لە سەر ئاستی جیهان كەدەكەوێتە ناوچەی جیزە لە نزیك ئەهرامات، كە بودجەی 550 ملیۆن دۆلاری ئەمریكی بۆ تەرخانكراوەو حكومەتی ژاپۆنی 300 ملیۆن دۆلاری وەك قەرزی درێژخایەن پێشكەشی حكومەتی میسری كردوەو توانای سەردانیكردنی پێنچ ملیون گەشتیاری هەیە و بەتەواو بوونی دەبێتە گەورەترین مۆزەخانە لە جیهاندا.\nدوای گەڕان و سەردانیكردنی ئەم مۆزەخانە جیهانیە، بێگومان پرسیارێك لەهزری هەر كەسێكی وشیاردا دێتە بەرباس و لێكۆڵینەوە بەوەی ئایا هۆشیاری و پاراستنی شوێنەوار لای ئێمەی كورد چۆنە، ئەم پرسارەم ئاڕاستەی هاشم حەمە عەبدوڵا بەڕێوەبەری مۆزەخانەی سلێمانی كردو ئەویش بەم شێوەیە وەڵامی دامەوە:\n“گەر بگەرێینەوە بۆ مێژوو، خاكی كوردستان شوێنی یەكلاكردنەوەی ململانێی نێوان دەوڵەتە زلهێزەكان بووەو سەقامگیری سیاسی‌و ئابووری ئەوتۆی بەخۆوە نەبینیوە كە ببێتە هۆی گرنگیدان بە شوناس‌و مێژوو و كەلتوور‌و پاراستنیان لەفەوتاندن، گەر زۆر دوور نەڕۆین و بگەڕێینەوە بۆ سەردەمی میرنشینی بابانییەكان، دەبینین بەهۆی ململانێ لەسەر دەسەڵات‌و دەستێوەردانی بێگانە، میرە بابانییەكان شوێنەوارێكی ئەوتۆیان بۆ بەجێ نەهێشتووین، جگە لەوەش پێگەی جوگرافی هەر یەك لەمیرنشینە كوردییەكان كارێكی وای كردووە كە نەتوانن حوكمڕانی هەموو خاكی كوردستان بكەن‌و بەشێكی لەژێر دەستی عوسمانی‌و بەشێكی لەژێر دەستی ئێرانییەكاندا بووە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا زۆربەی زۆری نەخش‌و قەڵاو شوێنەوارەكانمان ماون‌و بەشێوەیەكی وا نەشێوێنراو‌و تێك نەدراون كە ببێتە هۆی سڕینەوەی یەكجارەكیان. هۆكارێكی گرنگی تریش ئەوەیە كە كورد بەدرێژایی مێژوو خۆی حوكمڕانی خۆی نەكردووەو بەردەوام دەسەڵاتی عەرەب‌و فارس‌و تورك حوكمی كردووەو ئەم دەسەڵاتانەش هەوڵیانداوە مۆركی نەتەوەیی لای تاكی كورد بسڕننەوەو شوێنەوارەكانیان بەمەبەست تێكداوەو تاوەكو نیشانی بدەن كە باوباپیرانی كورد خاوەنی شارستانییەتی خۆیان نەبوون.”\nتێبینی: تەواوی زانیاری و ڕوونكردنەوەی زانیاریەكان لەم گەشتەدا لەلایەن ڕێبەری گەشتیاری محەمەد حەنەفیەوە بوو، كەدەرچووی بەشی گەشت و گوزارو شوێنەوار بوو، زیاتر لەچوار زمانی دەزانی و بەتەواوەتی ئاشنای كردین بەهەموو شوێنەگرنگەكانی ئەم مۆزەخانەیە.\nPrevious چه‌ند وێنه‌یه‌كی مێژوویی\nNext شێخ مەحمودی حەفید\nنووسینی؛ یوهان ئانگرمولێر بۆ فارسی؛ مێهرداد ئیمامی بۆ کوردی؛ جەمال نەجاری لە سەدەی 18 بەم …


لە سلێمانی كافتریایەك دادەخرێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەهۆی پێشكەشكردنی خواردنەوە كحولییەكان بە كڕیارەكانی، قایٔیمقامیەتی سلێمانی “كافتریای لەنوێ” دادەخات.\nكوردۆ عەزیز، نوێنەری بەڕێوەبەرایەتی گەشتوگوزار لە لیژنە هاوبەشەكانی قایٔیمقامیەتی سلێمانی ڕایگەیاند، بەهۆی پێشكەشكردنی خواردنەوە كحولییەكان بە كڕیارەكانی و پابەندنەبون بە مەرج و ڕێنماییەكانی كاركردن، لیژنەی ڕیستۆرانت، كافتریای لەنوێ لە گەڕەكی یٔیبراهیم پاشا دادەخات.\nوتیشی، “بەپێی ڕێنماییەكانی گەشتوگوزار، پێشكەشكردنی خواردنەوه كحولییەكان بە كڕیارەكان لە كافتریاكان ڕێگەپێنەدراوە و لە هەر كافتریایەك دەست بەسەر خواردنەوە كحولییەكاندا بگیرێت دادەخرێت”.\nئاماژەی بۆ ئەوەكرد: بەفەرمانی قایٔیمقامی سلێمانی كافتریای لەنوێ دادەخرێت و خاوەنەكەشی ڕوبەڕوی ڕێكاری یاسایی توند دەكرێتەوە.\nدەرچووانی زانكۆ وەك وانەبێژ دادەمەزرێن\nگازینۆ و كافتریا\nخەڵك- حكومەتی عیراق چەند بڕیارێكی نوێ دەربارەی قەدەغەی هاتووچۆ و چێشتخانە و بازاڕ و كافتریاكان دەردەكات و وتەبێژی سەرۆك وەزیران پەیامێك ئاڕاستەی…\nخەڵك لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی پابەند نەبون بەمەرج و رێنماییەكانی كاركردن لەلایەن قائیمقامیەتی سلێمانییەوە…\nخەڵك- لە یەكەم ڕۆژی جەژنی قوربانی پیرۆزدا كەبابخانەیەك لەلایەن لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتەوە داخرا. قائیمقامیەتی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا…\nلە سلێمانی كارگەیەكی ئارد داخرا\nخەڵك- قائیمقامیەتی سلێمانی داخستنی "كارگەی ئاردی ئیسماعیل" ڕادەگەیەنێت و دەشڵێت: "پابەندی مەرج و ڕێنماییەكانی تەندروستی نەبووە". لەشكر حەمید، سەرۆكی…\nخەڵك سەرۆكی لیژنەی دووی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت ، لەناو كۆگای خواردەمەنی كیلۆكەباب لەگەڕەكی سەرچنار دەست بەسەر بڕێكی زۆر باڵ و مریشكی…\n25 نیسان 2021 7.50 pm\nخەڵك- لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی لە بازاڕەكانی دوو گەڕەك دەستیان بەسەر چەندین جۆر خۆراكی ماوە بەسەرچوودا…\n30 نیسان 2021 4.15 pm\nخەڵك- سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، دەستیان بەسەر بڕێك شیرینی ماوەبەسەرچوودا…\nسلێمانی فڕنی سەمونی ئاڵتون داخرا\n26 ئاب 2021 8.15 pm\nخەڵك لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت ، بەهۆی پابەند نەبوون بە مەرج و رێنماییەكانی كاركردن…


دیمانه له‌گه‌ڵ مه‌لا خدر – ئه‌ندامی ده‌سته‌ی راگه‌یه‌نه‌ری ره‌گ – Denegkan\nدیمانه له‌گه‌ڵ مه‌لا خدر – ئه‌ندامی ده‌سته‌ی راگه‌یه‌نه‌ری ره‌گ\nمه‌لا خدر – ئه‌ندامی ده‌سته‌ی راگه‌یه‌نه‌ری ره‌گ:\nده‌سه‌ڵاتدارانی ناو یه‌كێتی شه‌رعییه‌تیان نییه\nدیمانه: ستیڤان ئه‌حمه‌د "شه‌مزینانی"\nمه‌لا خدر ئه‌ندامی ده‌سته‌ی راگه‌یه‌نه‌ری ره‌وتی گۆڕینی دیموكراسیی "ره‌گ" له‌رێی ئه‌م دیمانه‌یه‌وه ئاماژه ده‌دا به‌وه‌ی بڕیاری ده‌ركردنیان له‌یه‌كێتی ناشه‌رعییه‌و پاشان سه‌ركردایه‌تی ئێستای یه‌كێتی به‌ناشه‌رعیی له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات وله‌سه‌ر پرسی هه‌ڵبژاردن، ده‌ڵێت ره‌گ لیستی نابێت به‌ڵام ده‌نگ ده‌ده‌ن به‌لیستێك ده‌ده‌ن گۆڕان بكات، دواتر ده‌ڵێ مه‌رجمان بۆ گفتوگۆ له‌گه‌ڵ سه‌ركردایه‌تی ئێستای یه‌كێتی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاری ده‌ركردنمان وهێنانه‌دی ئه‌و داواكارییانه‌یه له‌راگه‌یاندنی ره‌گدا بڵاومانكردۆته‌وه.\nستیڤان:بارودۆخی یه‌كێتی نیشتمانیی كوردستان رۆژ به‌رۆژ ئاڵۆزیی زیاتر به‌خۆیه‌وه ده‌بینێت، تا ئه‌و ئاسته‌ی فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد رایده‌گه‌یه‌نێت چاوه‌ڕوانی دوو یه‌كێتی بن، بێگومان مه‌به‌ستی یه‌كێتییه‌كه به‌سه‌رۆكایه‌تی مام جه‌لال ویه‌كێتییه‌كی تر به‌سه‌ركردایه‌تی كاك نه‌وشیروان. به‌بۆچوونی ئێوه ئایا یه‌كێتی به‌ره‌و پارچه پارچه بوون ده‌ڕوات یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه هه‌موو گروپه‌كان به‌رژه‌وه‌ندیی یه‌كێتی ده‌خه‌نه سه‌رو هه‌موو شتێكه‌وه به‌وه‌ی سه‌رباری هه‌ر ناكۆكیی وبۆچوونێكیان یه‌كگرتووی ریزه‌كانی یه‌كێتی ده‌خه‌نه پێش هه‌ر شتێكه‌وه؟.\nمه‌لا خدر:ئه‌و وه‌زعه‌ی یه‌كێتی تێكه‌وتووه هه‌موو له‌ئه‌نجامی هه‌ڵه‌ی ته‌وه‌ری ده‌سه‌ڵاتدارانی یه‌كێتییه‌وه‌یه. چه‌ندین جا چ به‌تاك وچ به‌كۆمه‌ڵ ده‌ستپێشخه‌ریی باشكراوه بۆ باشكردنی وه‌زعی یه‌كێتی. بۆ چاره‌سه‌ركردنی گیروگرفته‌كان پڕۆژه‌ی باش پێشنیار كراوه به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتدارانی ناو یه‌كێتی بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی تایبه‌ت وبنه‌ماڵه‌یی خۆیان هه‌موو ئه‌و هه‌وڵه دڵسۆزانه‌یان پشتگوێخستووه‌و ئاوڕیان لێنه‌داوه‌ته‌وه‌و بگژه دژیشی وه‌ستاونه‌ته‌وه. تا وایلێهات چ له‌ناوه‌وه چ له‌ده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی به‌زه‌قیی ناكۆكی وئاڵۆزیی وگیروگرفته‌كان به‌روونی ده‌بینن. ئێمه‌ش وه‌ك ره‌گ هه‌وڵی ئه‌وه‌ماندا یه‌كێتی بخه‌ینه‌وه شاڕێی خه‌باتی خۆی. گۆڕینی وه‌زعی یه‌كێتی چ به‌باشی چ به‌ره‌و خراپتریی به‌نده به‌و سیاسه‌ته‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی ناو یه‌كێتی په‌یڕه‌وی ده‌كه‌ن، له‌به‌رئه‌وه هیچ گره‌نتییه‌ك نییه یه‌كێتی تاسه‌ر به‌یه‌كپارچه‌یی بمێنێته‌وه، چونكه به‌لای دڵسۆزانی گه‌له‌وه، كورد وبه‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی له‌سه‌رووی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی یه‌كێتی به‌تایبه‌تی وگشت حیزبه كوردستانییه‌كانه. چونكه حیزب ئامڕازی هێنانه‌دی ئامانجه‌كانه. جاله‌به‌رئه‌وه ئه‌وه هه‌موو سیناریۆكان كراوه‌ن، به‌ڵام له‌دواشیكردنه‌وه‌دا په‌یوه‌ندیی به‌و سیاسه‌ته‌وه هه‌یه ده‌سه‌ڵاتدارانی یه‌كێتی په‌یڕه‌وی ده‌كه‌ن.\nستیڤان:دیتنێك پێیوایه ره‌وتی گۆڕینی دیموكراسیی "ره‌گ" رووه‌كی تری باڵی ریفۆرمه كه‌نه‌وشیروان مسته‌فا سه‌رپه‌رشتیی ده‌كات، ئایا تاچه‌ند ئه‌و بۆچوونه نزیكه له‌راستییه‌وه ره‌گ كارتێكی تری گووشاری باڵی ریفۆرمه به‌سه‌ر باڵی خه‌تی گشتییه‌وه؟. ئایا په‌یوه‌ندیی ره‌گ به‌باڵی ریفۆرم وخودی نه‌وشیروان مسته‌فاوه چییه؟.\nمه‌لا خدر:ئێمه وه‌ك ره‌گ خۆمان راگه‌یاندووه به‌مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی باشكردنی وه‌زعی یه‌كێتی وله‌و رێگه‌یه‌شدا چاكسازیی له‌سیستمی حوكمڕانیی كوردستاندا، له‌به‌رئه‌وه زۆر ئاساییه خاڵی هاوبه‌ش له‌نێوان ئێمه‌و كاك نه‌وشیروان وئه‌و براده‌رانه‌ی باڵی ریفۆرمیشدا هه‌بێت. ئێمه په‌یامی خۆمان هه‌یه‌و په‌یامه‌كه‌شمان به‌ئاشكرایی راگه‌یاندووه‌و ده‌مانه‌وێ گۆڕانی بنه‌ڕه‌تی له‌سیاسه‌ت وپه‌یام وپێكهاته‌ی یه‌كێتی ئه‌نجام بده‌ین، به‌و ئاقاره‌دا كه له‌خزمه‌ت وبه‌رژه‌وه‌ندیی خه‌ڵكی كوردستان بێت. گومانی تێدا نییه خاڵی هاوبه‌ش له‌نێوان ئێمه‌و خه‌ڵكانی تریشدا ده‌بینرێت، به‌گوێره‌ی گۆڕان وهه‌لومه‌رجه‌كانیش جۆری په‌یوه‌ندیی وشێوازی كاركردنمان هاوته‌ریب ده‌بێت.\nستیڤان:تێبینی ده‌كرێت ره‌گ زۆرتر له‌ناو رێكخستنه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی یه‌كێتیدا به‌هێزه، به‌پێچه‌وانه‌وه له‌ناوخۆی كوردستان ره‌گ ده‌نگێكی زۆركزه، پێتوایه ره‌گ له‌و دوورییه‌وه قورساییه‌كی وه‌ك ئه‌وه‌ی باڵی ریفۆرم دابنێت له‌سه‌ر سیاسه‌تی گشتیی یه‌كێتی؟ ئایا ره‌گ پلانی چییه بۆئه‌وه‌ی له‌ناوخۆی وڵات به‌هێزبێت به‌تایبه‌ت له‌م سه‌روه‌خته پڕ كێشمه‌كێشه‌ی یه‌كێتی نیشتمانییدا؟.\nمه‌لا خدر:هێزو توانای ره‌گ له‌كوردستان هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه زۆرباش بوو، خه‌ڵكێكی زۆر له‌پله جیاجیاكانی یه‌كێتی وده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی له‌گه‌ڵ ره‌گ بوون، هه‌ندێك له‌وانه‌ش قه‌ت له‌ناو هیچ حیزبێك كاریان نه‌كردووه. له‌و رۆژه‌وه‌ش راگه‌یاندنه‌كه‌مان راگه‌یاندووه، سه‌دان ئه‌ندام وكادێری یه‌كێتی تر به‌ته‌له‌فۆن وئیمێل په‌یوه‌ندییان پێوه كردووین وپشتیوانی خۆیان بۆ ئامانجه‌كانی ره‌گ ده‌ربڕیوه. خه‌ڵكێكی زۆر ته‌نانه‌ت ئاماده‌ن به‌ئاشكرا وه‌ك ئه‌وانه‌ی ئه‌وروپاو ئه‌مه‌ریكاو ئوسترالیا، پشتیوانی خۆیان بۆ ره‌گ ده‌ربڕن، به‌ڵام ئێمه پێمان باشنه‌بوو ئه‌وه بكرێت. چونكه نامانه‌وێ ته‌وه‌ری ده‌سه‌ڵاتداری ناو یه‌كێتی هه‌مان ئه‌و رق ونه‌فه‌سكورتییه‌ی به‌رامبه‌ر ئێمه به‌كاریانهێنا له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وانیشدا بیكه‌ن وببێته مایه‌ی نانبڕانی خه‌ڵك وتووشی گیروگرفت وژیان تاڵكردن بن. هه‌ر بۆیه نه‌مانویستووه له‌ناوه‌وه شێوازی كاركردنمان وه‌ك ده‌ره‌وه‌ی وڵات بێت.\nستیڤان:هه‌ڵبژاردنه‌كانی كوردستان به‌ڕێوه‌یه، هه‌رچه‌نده ده‌نگۆی ئه‌وه هه‌یه ئه‌و هه‌ڵبژاردنه له‌كاتی خۆیدا ئه‌نجام نادرێت به‌ڵام ئه‌و هه‌ڵبژاردنه له‌ئه‌مساڵ تێپه‌ڕناكات، ره‌گ چۆن خۆی بۆ ئه‌و هه‌ڵبژاردنه ئاماده ده‌كات؟. ئایا به‌لیستی تایبه‌تی خۆی به‌شداریی ده‌كات یان ده‌چێته هاوپه‌یمانێتییه‌وه له‌گه‌ڵ لیسته‌كانی تری وه‌ك لیستی ریفۆرم یان لیستی هه‌ڵۆی ئیبراهیم ئه‌حمه‌د؟.\nمه‌لا خدر:ئێمه لیستی تایبه‌تی خۆمان نابێت وتائێستاش لیسته ئینتخابییه‌كان ئاشكرا نه‌كراون، دواتر هه‌ڵوێستی ره‌سمی خۆمان له‌كاتی خۆیدا راده‌گه‌یه‌نین. خه‌ڵكی كوردستان ئه‌زموونێكی تاڵیان له‌سه‌ر حكومڕانی 18 ساڵی رابردوودا هه‌یه، چ به‌دوو ئیداره‌یی وچ به‌هاوبه‌شیش "یه‌كێتی وپارتی" كه‌ده‌سه‌ڵاتیان قۆرخكردووه. ده‌سه‌ڵاتدارانی كوردستان له‌و ماوه‌یه‌ی حوكمڕانیدا له‌دابینكردنی ساده‌ترین خزمه‌تگوزاریی بۆ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان شكستیان هێناوه، له‌گێڕانه‌وه‌ی كه‌ركووك وهه‌موو ناوچه دابڕاوه‌كان شكستیان هێناوه، له‌ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی گونده‌كان شكستیان هێناوه، خه‌ڵكی كوردستانیان له‌كۆمه‌ڵێكی به‌رهه‌مهێنه‌ره‌وه كردووه به‌كۆمه‌ڵێكی به‌رخۆر. له‌چاره‌سه‌ركردنی باروگوزه‌رانی گه‌نجان وژنان شكستیان هێناوه، له‌په‌یڕه‌وی سیستمێكی ئیداریی، سیاسیی، دارایی، شكستیان هێناوه، له‌به‌ده‌زگاكردنی داموده‌زگاكانی هه‌رێم شكستیان هێناوه، له‌ده‌سه‌ڵاتدا شه‌فاف نه‌بوونه له‌رووی ئیداریی وماڵیی، بڕیاردان له‌پشت په‌رده‌وه بووه. ئه‌م هه‌موو سیاسه‌ته چه‌وتانه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێم خه‌ڵكی كوردستانیان بێئومێد كردووه‌و متمانه‌یان به‌ده‌سه‌ڵات نه‌ماوه بۆیه خه‌ڵك تینووی گۆڕانن. ئێمه به‌دڵنیاییه‌وه پشتگیریی خۆمان ده‌رده‌بڕین بۆ لیستێك له‌گه‌ڵ په‌یامی ئێمه نزیك بێت، لیستێك بێت هه‌وڵبدات یاسا سه‌روه‌ر بێت، دادوه‌ریی كۆمه‌ڵایه‌تی بێنێته‌جێ، ده‌سه‌ڵاته‌كان لێك جیابكاته‌وه، كاندیده‌كانی بتوانێت داكۆكی له‌مافه‌كانی خه‌ڵك بكات، كۆمه‌ڵێكی شارستانی دابمه‌زرێنێت و شه‌فافییه‌ت له‌هه‌موو بواره‌كان بێنێته‌دی. لیستێك بێ هه‌وڵدا به‌به‌رنامه چاره‌سه‌ری كێشه نه‌ته‌وایه‌تییه‌كان بكات له‌سه‌رو هه‌موویانه‌وه كه‌ركووك وناوچه دابڕاوه‌كان، نوێنه‌رو دابینكه‌ری داخوازییه‌كانی هه‌موو چین وتوێژه‌كانی كۆمه‌ڵگای كوردستان بێت. به‌رنامه‌یه‌كی به‌رفراوان ودیاری بۆ هه‌موو بواره‌كانی ژیان هه‌بێت. ئێمه به‌دڵنیاییه‌وه پشتگیریی له‌لیستێكی ئه‌وها ده‌كه‌ین. هه‌ر بۆیه ئێمه به‌وردیی وله‌نزیكه‌وه به‌رنامه‌ی هه‌موو ئه‌و حزب وكیان ورێكخراوانه تاووتوێ ده‌كه‌ین وئنجا بڕیاری خۆمانی لێده‌ده‌ین.\nستیڤان:ده‌سته‌ی راگه‌یه‌نه‌ری ره‌گ "خۆت یه‌كێك بوویت له‌وانه" به‌فه‌رمیی له‌ریزه‌كانی یه‌كێتی ده‌ركران، میدیای فه‌رمیی یه‌كێتی وخودی وته‌بێژی مه‌كته‌بی سیاسیی هێرشی زۆریان كرده سه‌ر ره‌گ وهه‌ڵسوڕێنه‌رو دامه‌زرێنه‌رانی. پێتوایه له‌وكاته‌ی یه‌كێتی ئێوه ره‌تده‌كاته‌وه بتوانن كاریگه‌ریی جیدیتان له‌سه‌ر ئه‌و حیزبه هه‌بێ به‌ئاقاری ریفۆرم ونوێكردنه‌وه؟ ئایا خۆتان گه‌شبینن كه‌ده‌توانن كاریگه‌ریی ئیجابیی له‌سه‌ر یه‌كێتی دابنێنن؟.\nمه‌لا خدر:یه‌كێتی ئێمه ره‌تده‌كاته‌وه، ده‌سه‌ڵاتدارانی ناو یه‌كێتی خۆیان شه‌رعییه‌تیان نییه، ئه‌وان ئێمه ره‌ت ده‌كه‌نه‌وه. له‌به‌رئه‌وه ئێمه قورسایی وكاریگه‌رییمان له‌سه‌ر خه‌ڵكی ناو یه‌كێتی، ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتدارانی ناو یه‌كێتیش هه‌یه. ئێمه كه‌په‌نجه ده‌خه‌ینه سه‌ر برینه‌كان وشێوازی چاره‌سه‌ركردنیان ئه‌وان زۆر به‌ته‌نگه نه‌فه‌سییه‌وه وه‌ڵامی نابه‌جێ ده‌ده‌نه‌وه. ئه‌و بڕیاره‌ی بۆ ده‌ركردنی ئێمه دایان له‌لای خۆمان به‌هیچمان وه‌رگرتووه چونكه ئێمه خۆمان به‌خاوه‌نی یه‌كێتی ده‌زانین نه‌ك ئه‌وان.\nستیڤان:ده‌نگۆی ئه‌وه هه‌یه ره‌گ له‌داهاتوویه‌كی نزیكدا وه‌ك پارتێكی سیاسیی نوێ ده‌ستده‌كات به‌هه‌ڵسوڕان و كاركردن، ئایا ئێوه بڕیارێكی له‌و شێوه‌یه‌تان داوه بۆئه‌وه‌ی ببنه پارتێكی سیاسیی سه‌ربه‌خۆ؟. ئه‌گه‌ر ئه‌و بڕیاره‌تان نه‌داوه كه‌واته جێیگه‌ی خۆیه‌تی بپرسین ئێوه ده‌توانن چی بكه‌ن له‌داهاتوودا یان به‌مانایه‌كی تر ده‌تانه‌وێت بۆ قۆناغێكی داهاتوو چۆن و به‌كام شێوه كار بكه‌ن؟.\nمه‌لا خدر:له‌م قۆناغه‌دا به‌ته‌مای دامه‌زراندنی حزب نین، به‌ڵام ئێمه به‌دڵنیاییه‌وه ده‌ورمان ده‌بێت له‌هه‌ر پرۆسه‌یه‌كدا له‌به‌رژه‌وه‌ندیی گشتیی گه‌له‌كه‌ماندا بێت وپرۆسه‌ی به‌شارستانیكردنی كۆمه‌ڵگای كوردیی به‌ره‌و پێشه‌وه ببات به‌تایبه‌تی به‌دامه‌زراوكردنی سیستمی حوكمڕانیی له‌كوردستاندا.\nستیڤان:یه‌كێتی وخودی تاڵه‌بانی چه‌ند جارێك دانوستانیان له‌گه‌ڵ كۆمپانیای وشه‌و نه‌وشیروان مسته‌فا، ئه‌نجامداوه به‌مبه‌ستی گێڕانه‌وه‌یان بۆ نێو ریزه‌كانی یه‌كێتی، به‌گوێره‌ی زانیارییه‌كان هه‌نووكه مام جه‌لال ده‌یه‌وێت ئه‌و كاره ئه‌نجام بدات تا نه‌وشیروان مسته‌فا بگێڕێته‌وه بۆ ناو حیزبه‌كه‌ی. ئایا تاوه‌كو ئێستا مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كێتی به‌فه‌رمیی له‌گه‌ڵتان باسی ئه‌وه‌ی نه‌كردووه بگه‌ڕێنه‌وه بۆ نێو ریزه‌كانی یه‌كێتی؟. ئایا له‌كاتی دواكارییه‌كی له‌وجۆره‌دا چ مه‌رجێكتان هه‌یه تاوه‌كو بگه‌ڕێنه‌وه نێو ریزه‌كانی حزبه‌كه‌ی پێشووتان؟.\nمه‌لا خدر:تائێستا داواكاریی ئه‌و بابه‌ته نه‌كراوه. په‌یامه‌كه‌ی ئێمه به‌روونی دیاره. ته‌وه‌ری ده‌سه‌ڵاتدار هیچ هه‌نگاوێكی جیددی وعه‌مه‌لییان نه‌ناوه بۆ چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و قه‌یرانه‌ی یه‌كێتی تێكه‌وتووه. هه‌ربۆیه‌ش به‌ره‌سمی داوای ئاوا به‌ئێمه نه‌گه‌یشتووه. به‌ڵام ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتدارانی یه‌كێتی بیانه‌وێ قسه له‌گه‌ڵ ئێمه بكه‌ن، ده‌بێ ئه‌و بڕیاری ده‌ركردنانه‌ی له‌دژی هه‌موو ئه‌وانه‌ی پشتگیرییان له‌ره‌گ كردووه‌و هه‌ڵسوڕێنه‌رانی ره‌گیش به‌ره‌سمی وبه‌ئاشكرا هه‌ڵبوه‌شێته‌وه، ئاماده‌یی نیشان بده‌ن گفتوگۆ بكه‌ن ده‌رباره‌ی په‌یامه‌كه‌ی ئێمه بۆ گۆڕین وچاكسازیی ناو یه‌كێتی وسیستمی حوكمڕانیی كوردستان.\nعه‌بدولكه‌ریم مامه‌ند"مه‌لا خدر"ساڵی 1958له‌گوندی قه‌ره‌به‌گی سه‌ر به‌كه‌ركووك له‌دایكبووه. ده‌رچووی كۆلێجی كشتوكاڵی زانكۆی موسڵه. ساڵی 1977 په‌یوه‌ندیی كردووه به‌كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌رانه‌وه‌و ساڵی 1980 بووه به‌پێشمه‌رگه. تاكاتی ئه‌نفاله‌كان لێپرسراوی كه‌رتی رێكخستنی هه‌ولێر بووه. هه‌ڵگری بڕوانامه‌ی ماسته‌ره له‌كۆمپیوته‌ر. هه‌روه‌ها ماسته‌ری هێناوه له‌بواری په‌روه‌رده‌و فێركردن. قووتابی دواقۆناغی دكتۆرایه له‌په‌روه‌رده وئای تی. به‌ڕێوه‌به‌ری به‌شی كۆمپیوته‌ره له‌یه‌كێك له‌گه‌وره‌ترین كۆلێجه‌كانی له‌نده‌ن.\nPrevious هه‌ڵبژاردن وچاره‌نووسی دیموكراتی له‌كوردستان\nNext ئاسته‌نگیه‌کانی به‌شه‌رعیبوونی ده‌وڵه‌ت 3


زەریف نهێنی ناكۆكییەكانی لەگەڵ قاسم سولەیمانی ئاشكرا دەكات\nوەزیری دەرەوەی ئێران محەمەد جەواد زەریف لە تۆمارێكی دەنگی دزەپێكراودا بۆ یەكەمجار پەردەی لەسەر ناكۆكییەكانی نێو فەرمانڕەواكانی ئێران نیشان دا.\nمحەمەد جەواد زەریف لە تۆمارە دەنگییەكەدا بە ئاشكرا نیگەرانی و ناڕەزایەتی دەخاتەڕوو لە هەژموونی سوپای پاسداران بە سەر كاروباری دەرەوە و دۆسێی دبلۆماسی و دۆسێی ناوەكیدا.\nزەریف گوتی: فەرماندەی سوپای قودس قاسم سولەیمانی كۆنترۆڵی وەزارەتی دەرەوەی كردووە.\nچاودێران دەڵێن ئەم هەنگاوەی زەریف تێپەڕاندنی هێڵە سوورەكانە لە رەخنەگرتن لە توندڕۆكان لە نێو فەرمانڕەواكانی ئێراندا.\nئەم گوتانەی جەواد زەریف دەری دەخات كە سوپای پاسداران و توندئاژۆكان رۆڵی سەرەكییان هەیە لە دەسەڵاتدا لەسەرجەم جومگەكاندا، بەرەی ریفۆرمخوازەكان پەراوێز خراون.\nئەوەش دەردەخات كە سوپای پاسداران بە توندی دەستی گرتووە بە سەر دەسەڵاتدا نفووزی خۆی دروست كردووە بە جۆرێكە دەتوانێت هەر نزیكبوونەوەیەك لەگەڵ خۆرئاوا ئاستەنگ بكات، ئەمەش مەترسییەكی گەورەیە لەسەر بەرژەوەندییە ئابووری و سیاسییەكان.\nكەناڵی ئێران ئینتەرناشناڵ كە كەناڵێكی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانە بە زمانی فارسی لە لەندەن پەخش دەكات، بڵاویكردەوە نفوزی زەریف لە سیاسەتی دەرەوەی ئێران سفرە، ئەوەی حكوم دەكات لەشكرییەكانن، و پەیكەری وەزارەتی دەرەوە شێوەیەكی ئەمنییە.\nلای خۆیەوە گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران خەتیب زادە لە ئەوبارەیەوە گوتی: ئەو گوتانەی جەواد زەریف وەزیری دەرەوە كە بڵاوكراونەتەوە پچڕ پچڕن وەرگیراون لە چاوپێكەوتنێكی 7 سەعاتی.\nجەواد زەریف نیگەرانی خۆی نیشانداوە لە ئەو ئاستەی سولەیمانی پێی گەیشتووە لە كاریگەری لە سیاسەتی دەرەوەی ئێراندا هەوڵی داوە شكست بە رێككەوتنی ناوەكی بێنێت لە 2015 لەگەڵ روسیا.\nزەریف باسی لە هەندێك مامەڵە و هەڵوێستی سولەیمانی كردووە لە كاتی گفتووگۆكاندا لەگەڵ زلهێزەكاندا.\nزەریف گوتیشی: خۆی كاندید ناكات بۆ پۆستی سەرۆكایەتی كە بڕیارە لە 18ی حوزەیرانی ئەمساڵ ساز بكرێت"، بەڵام بەشێك لە رەخنەگرەكانی دەڵێن ئەو گوتانەی زەریف ئاماژەن بۆ كۆكردنەوەی دەنگ، دەنگی ئەوانەی لە رەوشێكی خراپی ئابووری و سیاسیدا دەژین.\nلای خۆیەوە ئاژانسی دەنگوباسی فارسی ئێرانی نزیك لە سوپای پاسداران رەخنەی لە زەریف گرتووە كە خۆی هاوتای سولەیمانی كردووە لە لوتكەی دبلۆماسییەتدا لە بەرامبەر لوتكەی مەیدانی سولەیمانیدا لە مەیدانی جەنگ.\nگوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە گرنگی گوتەكانی وەزیری دەرەوەی كەمكردەوە، گوتی: ئەوە نزیكەی نیوەی چاوپێكەوتنێكی 7 سەعاتییە.


جێگری هەڵبژێردراوی پارێزگاری نەینەوا: کاری لە پێشینەمان هەوڵدانە بۆ گەڕاندنەوەی ئاوارەکان\n"مووسڵ پڕکێشەترین پارێزگای عێراقە"\nهێمن ساڵح 14/05/2019 - 16:36 بڵاوکراوەتەوە لە چاوپێكەوتن\nدوێنێ دووشەممە، ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا بە زۆرینەی دەنگ هەر یەک لە مەنسوور مورعید-ى بە پارێزگاری نەینەوا و سیروان محەمەد رۆژبەیانی کاندیدی لیستی پارتی بە جێگری یەکەمی پارێزگار هەڵبژارد، کە لە کۆی 39 ئەندام لە ئەنجومەنی پارێزگاکە 28 ئەندامیان ئامادە بوون و دەنگیان بە هەڵبژاردنی ئەو دوو کاندیدە دا، کە ژمارەی کاندیدەکان بۆ پۆستی ئەو پارێزگایە نزیکەی 40 کاندید دەبوون.\nپێشتر لە ٢٤ــ ٣ ــ ٢٠١٩، بەلەمێكی گەشتیاری لە شاری موسڵ نقوم بوو، كە بە سەدان كەس بوونە قوربانی و ئەمەش كاردانەوەی گەورەی لەسەر ئاستی عێراق بە دوای خۆیدا هێنا، هەر بەو هۆیەشەوە پارێزگار و جێگرەكانی لەسەر كار لابران.\nلەبارەی وەرگرتنی ئەو پۆستەش لەسەر پشکی کورد و لیستی پارتی، لە گفتوگۆیەکدا (باس) چەند پرسیارێکی رووبەرووی سیروان محەمەد رۆژبەیانی جێگری یەکەمی پارێزگاری نەینەوا، سەبارەت بە دۆخی پارێزگاکە و بەرنامەی کاری ئەوان بۆ داهاتووی نەینەوا کرد کە ئەمەی خوارەوە دەقەکەیەت.\n(باس) پێش ئەوەی ئەو پۆستە وەربگرن هیچ بەرنامەکتان هەبووە بۆ ئەو پارێزگایە، یان لەمەودوا بەرنامەی خۆتان دەبێت؟\nسیروان محەمەد: بەڵێ پێش ئەوەی ئەو پۆستەش وەربگرم، بەرنامەمان هەبووە، بەڵام بەرنامەی زیاترمان کە دەستبەکار دەبین و هاتنە سەر رێڕەوی کارەکان دەبێت، ئەولەویەتی کارەکانمان بۆ خزمەتکردنی شارەکەیە بە هەموو پێکهاتەکانیەوە، ئەوە یەکێکە لە کارو بەرنامە هەرە گەورەکانی ئێمە، کە دەمانەوێ لە ئاستی ئەو متمانەیەدا بین کە خەڵک پێمانی دەکات و ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگاکە وەکوو نوێنەری خەڵکی مووسڵ پێیان داوین، بەڵێنیش دەدەین بەبێ جیاوازی خزمەتی هەموو ناوچەکانی مووسڵ بکەین.\n(باس) کێشەی سەرەکیی پارێزگای نەینەوا چییە؟\nسیروان محەمەد: مووسڵ پڕکێشەترین پارێزگاکانی عێراقە لە نەبوونی خزمەتگوزاریی پێویست بۆ خەڵکەکەی و هەروەها نەگەڕانەوەی ئاوارەکان کە ئەولەویەتی کارمان هەوڵدانە بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان، کە زۆربەی خەڵکی ناو سەنتەری مووسڵ ئێستاش ئاوارەن و نەگەڕاونەتەوە، ئەوەش پەیوەندیی بە خراپیی دۆخی ئەمنی و ناسەقامگیری و تەواوی خزمەتگوزارییەکان لەو پارێزگایە هەیە، لە نەبوونی کارەبا و پەروەردە و ئاو و تەندوروستی، کەوابێت ئەرکی سەرشانمان قورسە و دەبێ خۆمانی بۆ ئامادە بکەین و هەوڵی باشکردن و گۆڕینی بدەین، هەروەها بوونی هێزی چەکداری میلیشیایی کە لە پارێزگاکەدا هەن و پێویستە ئەمنیەتی شارەکە رادەست بە خەڵکەکە بکرێتەوە و دوور بخریتەوە لەو فەوزایەی کە هەیە.\n(باس) ئەو دۆخە لە شنگال خراپترە، دەسەڵات بە دەستی پەکەکە و حەشدی شەعبیەوە هەیە، شنگالیش سەر بە پارێزگای مووسڵە، پێتانوایە تا دۆخی شنگال ئاسایی نەبێتەوە بتوانرێ ئەو ناوچەیە ئارام بێت و جیاوازتر بێت لەو دۆخەی لە مووسڵ باسی دەکەن، یان خراپیی دۆخی شنکال پەیوەندیی بە خراپترکردنی دۆخی مووسڵەوە هەیە؟\nسیروان محەمەد: بێگومان پەیوەندیی بە دۆخی مووسڵەوە هەیە، هەر ناسەقامگیرییەک لە چواردەورەی مووسڵ یان بەتایبەتی لە قەزایەکی ستراتیژیی وەکوو شنگال کاریگەریی خراپی بۆ سەر دۆخی مووسڵ هەیە و پێویستە چارەسەرێکی گونجاوی بۆ بدۆزرێتەوە، ئێمە وەکوو پارێزگاری مووسڵ دان بەو دەسەڵاتەی کە ئێستا لە شنگال هەیە نانێین، تەنیا مامەڵە لەگەڵ ئیدارەی شەرعی شنگال دەکەین و پەیوەندی فەرمیمان لەگەڵ ئەو ئیدارەیە دەبێت، پێویستە دۆخی شنگال کاری بەپەلەی بۆ بکەین و چارەسەر بکرێت، دۆخەکە بە شێوەیەکی لێ بکرێتەوە کە ئاوارە ئێزیدییەکان بگەڕێنەوە سەر ماڵ و موڵک و زێدی خۆیان.\n(باس) ئێستا قسە لەسەر هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا یان سڕکردنی هەیە، پێتانوایە هەنگاوێکی لەو شێوەیە دۆخی پارێزگاکە بەرەو باشتر دەبات یان خراپتری لێ دەکات؟\nسیروان محەمەد: بە دڵنیاییەوە هەڵوەشاندنەوەی پارێزگای نەینەوا دۆخەکە بەرەو خراپتر دەبات و و وێرانی دەکات، چونکە مووسڵ لە دوای رووداوی بەلەمەکە کە پارێزگار و جێگرەکەی لە کار لادران، لەو ماوەیە کێشەکان زیاتر بوون، ئەگەر یەکە کارگێڕییەکان نەمێنن، بێگومان خراپتریش دەبێت، لەبەرئەوە ئێستا کە پارێزگار و جێگرەکەی دانراونەتەوە دەبێت هەوڵی هەموو لایەک بۆ راستکردنەوەی دۆخی شارەکە بێت نەوەک خراپترکردنی، لەگەڵ ئەوەش پێمانوایە ئەو هەناگوە سەر ناگرێت چونکە زۆرینەی راکانی هێزە سیاسیەکانی عێراق لەگەڵ ئەوەدا نیین ئەنجومەنی پارێزگاکە هەڵوەشێتەوە، ئەوانەشی باسی دەکەن کەمینەن، ئەوانەشی دەڵێن ئەو هەڵبژاردنەی ئەنجومەن بۆ هەڵبژاردنی پارێزگاری نەینەوا و جێگرەکەی کردوویەتی دەبێت هەڵوەشێتەوە، ئەوە تەنیا قسەی میدیاکانە چونکە لە رووی یاساییەوە هەرگیز ناتوانێ ئەوە بکرێ، ئەوەی کە کراوە تەواو یاساییە و زیاتر لە پەنجا لە سەدای دەنگی داوە و زۆرینەش ئامادە بوون، ئەو ئەنجومەنەی کە هەیە شەرعییە و هەڵبژێردراوی خەڵکەکەیە.\n(باس) زۆر لە سەرچاوە رۆژنامەوانییەکان، ئاماژە بە ئەگەری کەوتنی مووسڵ دەدەن هاوشێوەی ٢٠١٤، ئێوە خوێندنەوەتان چۆنە و پێتانوایە ئەگەر ئەو هەڕەشە جدیە هەبێت دەبێ بەپەلە چی بکرێت؟\nسیروان محەمەد: بە دڵنیاییەوە دۆخی مووسڵ لە رووی خزمەتگوزارییەوە خراپە و زۆربەی ئەو هێزانەی لە شارەکەن وایان کردووە ناتەنزیمی و ناسەقامگیری دروست بێت لە شارەکە، لە فەراغی ئەوەشدا بێگومان ئیرهاب و شانەی تیرۆرستی دروست دەبێت، لەبەرئەوە هەر لە کۆبوونەوەی دوێنێ لە کاتی دەنگدانەکە باسمان لەوە کرد کە دەبێت ئەو دۆخە کۆنتڕۆڵ بکرێت و ئەو دیاردە چەکدارییە ناڕێکخراوە لە مووسڵدا نەهێڵین، چونکە بوونی ئەو هەموو میلیشیا و چەکدارە لەبری ئەوەی ئاسایشی شارەکە بپارێزن خۆیان بوونەتە مەترسی و بوونی فەوزا لە شارەکە، بەڵام ئەگەر سەنتەری شارەکە تەنیا تیایدا پۆلیسی ناوخۆیی هەبێت و بدرێتەوە دەست خەڵکەکە، ئەوحاڵ بارودۆخی مووسڵ بەرەو باشی و سەقامگیری دەڕوات و و خزمەتگوزارییەکانیش باشتر و ئاسانتر بە خەڵکەکەی دەگەن.\nسیروان محه‌مه‌د خدر رۆژبه‌یانی\n- له‌دایکبووی ١٩٨٣یە له قه‌زای شێخان.\n- زمانی کوردی و عه‌ره‌بی و تاڕاده‌یه‌ک ئینگلیزییش ده‌زانێت.\n- ده‌رچووی کۆلیژی یاسای زانکۆی سه‌ڵاحه‌دینه.\n- به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌کانی (که‌ورگۆسک، قه‌راج، گوێڕ، وه‌رتێ و دواتر قایمقامی قه‌زای رواندز به‌وه‌کاله‌ت) بووه.\n- به پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه، له دیوانی پارێزگای هه‌ولێر و قایمقامیه‌تی ناوەندیی هه‌ولێر کاری کردووه.\n- وه‌ک (معاون قضائي) له وه‌زاره‌تی دادی حکوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان، کاری کردووه.\n- دوێنێ دووشەممە، به زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای نەینەوا، وه‌ک کاندیدی پارتی دیموکراتی کوردستان به جێگری یه‌که‌می پارێزگاری نەینەوا (بۆ کاروباری ئیداری) هه‌ڵبژێردرا.