دوو كەس بەهۆی كۆرۆناوە لە هەرێم گیانیانلەدەستدا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم ئاشكرای دەكات، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 197 حاڵەتی تووشبوون بە كۆرۆنا تۆماركراوە و 111 كەسیش چاكبوونەتەوە.\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، 6322 پشكنین ئەنجامدراوە و دەركەوتووە لە هەولێر 85 كەس و سلێمانی 47 كەس و لە گەرمیان 5 كەس و دهۆك 56 كەس و ڕاپەڕێن 4 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.\nهەر بەپێی ڕاگەیەندراوەكەی وەزارەتی تەندروستی، 111 كەس چاكبوونەوە و دوو حاڵەتی گیان لەدەستدانیش لە هەولێر و دهۆك تۆمار كراون.\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم دەڵێت، لە سەرەتای بڵاوبوونەوەی پەتاكە، تائێستا 109151 كەس تووشی كۆرۆنا بوون و 103625 حاڵەتی چاكبوونەوە تۆماركراوە و 3521 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە گیانلەدەستداوە.


شاندێكی په‌رله‌مانی كوردستان سه‌ردانی به‌غدا ده‌كات\n2020-12-07 [08:37 AM]\nهێمن هه‌ورامی، جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان به‌یانی ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 7 ى 12 ى 2020 ، له‌باڵه‌خانه‌ی په‌رله‌ماندا له‌كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانیدا ڕایگه‌یاند شاندێكی په‌رله‌مانی كوردستان سه‌ردانی به‌غدا ده‌كات .\nهه‌ورامی له‌و كۆنگره ڕۆژنامه‌وانیه‌دا ڕایگه‌یاند كه‌هه‌فته‌ی داهاتوو ئه‌و شانده سه‌ردانی به‌غدا ده‌كات ، وتیشی هه‌رێمی كوردستان هه‌موو ئاماده‌ییه‌كی ده‌ڕبڕیووه بۆ ڕێككه‌وتن له‌گه‌ڵ حكومه‌تى فیدڕاڵی عێراق .\nهه‌ر له‌و كۆنگره ڕۆژنامه‌وانیه‌دا جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان ڕایگه‌یاند ناكرێت قه‌یرانی سیاسی زیاتر له‌هه‌رێمی كوردستان دروست بكرێت ، هه‌روه‌ها ڕایگه‌یاند كه‌ده‌بێت هه‌موو لایه‌نه سیاسیه كوردستانیه‌كان به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانى خه‌ڵك بپارێزن .\nوتیشی: حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پابه‌نده به‌رێككه‌وتنه‌كانی له‌گه‌ڵ حكومه‌تى فیدڕاڵی عێراق.


(١٩٧٠کان-سەرەتای سەدەی بیست و یەک)\nهەمیشە هونەرمەندان لەهەوڵی کارکردنبوون لەسەر میدیای نوێ، کەواتە بۆنموونە دەبوو ڤیدۆ و کۆمپیوتەر و ئەنتەرنێت سەرنجی هونەرمەند ڕاکێشێت بۆ دروستکردنی هونەرێکی ڕەسەن. هەرلەو کارانەی لەسەرەتادا لەنیو یۆرک و ئەڵمانیا لەناوەڕاستی شەستەکاندا کران، تا ئیڤێنتە هونەرییە ئەنتەرنێت-سەنتەرییەکانی سەدەی بیست و یەک، ئەم هونەری نیو میدیایە بەگەلێ شێوازی چاوەڕواننەکرا لەبرەودابوو.\nبەزۆری بەو ئیشانە بەناوبانگە کە ڕۆڵیان هەبووە لەپێشخستنی بزاڤی ئارت.نێتی ساڵانی نەوەتەکان، هیس بانتین بەشداربوو لەهەندێک میدیای هونەری زۆر جیاواز لەیەکتر لەڕێی ئاکشن و دۆکیومێنتکردن و وێنەوە. ئەکرێت ئەم هونەرمەندە لەخانەی کۆنسێپچوەڵ یان نیو میدیا پۆلێن بکرێت چونکە لەهەندێک کاردا ئایدیا گرنگی زیاترە. هێڵی جیاکردنەوەی هونەری لەگەڵ ژیانی ڕۆژانە نەهێشت. زۆربەی کارەکانی، لەوانە ئیڕاشنەڵ.ئۆرگ دەربارەی کۆمێرشەلیزم و فیزەبڵیتی و نێتۆرکینە، پرسی سروشتی هێڵی نێوان هونەرو ژیانی وروژاندووە.\nتۆڕی سەرتاسەری جیهانی: (The World Wide Web)، زاراوەی هونەری دیجیتاڵ لەهەشتاکاندا داتاشرا، ئەویش کاتێکبوو کە تۆڕی سەرتاسەری جیهانی کرایەوە. لەبنەمادا ئەم تۆڕە لەلایەن تیمۆسی بێرنەرس-لی (د. ١٩٥٥) لەساڵی ١٩٨٩ دروستکرا بۆئەوەی فیزیاناسەکان لەڕێی (European Laboratory for Particle Physics) کاربکەن، میتۆدێکی هاوبەشیپێکردنی دۆزینەوە گرنگەکان و زانیاری بوو لەڕێی کۆمپیوتەری وابەستەکراو بەیەکەوە لەڕێی ئەنتەرنێتەوە. لەوکەسانەی بەرلەهەموو کەس ئەم تۆڕەی بەکارهێنا هونەرمەندەکانبوون، زوو هەستیان بەتواناکانی ئەم تۆڕە کرد بۆگوزارشتکردن لەشتەکان بەشێوەیەک هونەرمەندەکانی پێشوو هەرگیز نەیانتوانیبێت.\n'بەبێ وزەی کارەبا، هیچ هونەرێک بوونی نابێت.'\n'تەکنەلۆژیا بووەتە بەرگێکی نوێی وجوود.\nهەرکە تەکنەلۆژیاو میدیا نوێکان کەوتنە بەردەستی هونەرمەندان، میدیا کۆنەکانی وەک فیلم و کاسێت و هەندێک بەرنامەی تایبەتی تەکنەلۆژی کەوتنە پەراوێزەوەو بەکەرەستەی تر شوێنیان گیرایەوە، ئەمە وایکرد پاراستن و نیشاندانیان لەکارە هونەرییە سەردەمییەکاندا ئەستەمبێت. پارێزگاریکردن هەمیشە لەسەرەوەی کارنامەکانی هونەربوو، ئەمە هەر بەردەوامی هەبوو، بەڵام لێرەدا ململانێ لەسەر میتۆد و هونەری نوێیە.\n'دەبێت ڕێگە بدەیت هەوڵی گوماناوی بێتە ناو هونەرەوە. لە دزەکردنی ئەو تۆزە جەنجاڵیەوەیە کە دادەخزێتە ناو مەودای هونەرو هونەری لێوە پەیدا دەبێت – دەبێت لەئامادەباشیدابین تابیانقوازینەوە.'\nبەکارهێنانی تەکنەلۆژیا پێشکەوتوو بۆ بەرهەمهێنانی فۆرمی هونەری نوێ\nوەرگێڕانی لەئینگلیزییەوە: هەڵگورد ئەحمەد محەمەد.\nمافی بڵاوکردنەوەی پارێزراوە.


الصفحة الرئيسية > تزئینی خرد خدمات ماسه رودخانه سنگ\nاحصل على تزئینی خرد خدمات ماسه رودخانه سنگ السعر\nتزئینی خرد خدمات ماسه رودخانه سنگ المقدمة\nسنگ آهک خرد کردن گزارش پروژه صفحه خانگی پروژه سنگ آهک خرد کردن گزارش پروژه. . k سری موبایل خرد کردن گیاه · lm عمودی مخرب میلز · ماشین لباسشویی lsx شن و ماسه · lum .\nچشم انداز تزئینی سنگ و رودخانه خدمات شن چشم انداز های تزئینی، سنگ های خرد شده و رودخانه شن se جایگزین شن و ماسه رودخانه از شن و ماسه سنگ شکن دستگاه های سنگ شکن رودخانه عکس vilaque بولیوی.\nتزئینی خرد خدمات ماسه رودخانه سنگ علاقة


نادال پێی وایە مێسی شایستەی ئەو پارەیەیە کە بەرشلۆنە پێیداوە\nئەفسانەی تێنسی سەرزەوی ئیسپانی، ڕافائێل نادال سەرسامە بە ڕەخنەی میدیاکانی ئیسپانیا لە لیۆ مێسی و ئەو بۆندەی لەگەڵ یانەی بەرشلۆنە واژوویکردووە.\nماتادۆرە ئیسپانیەکە بە ڕۆژنامەی ” موندۆ دیپۆرتیڤۆ”ی کەتەلۆنی ڕاگەیاندووە، “تێناگەم، هۆکاری ئەم هەموو مشتومڕە چییە؟! ئەو یاریزانەی باسدەکرێت یەکێکە لە باشترینەکانی مێژووی تۆپی پێ، ئەو پارەیە بەدەستدەهێنێت کە یانەکەی ئامادەبووە بۆی تەرخانبکات”.\nهەروەها دەڵێت، ” یانەکەی پێیان وایە شایستەی ئەو پارەیەیە، ئەوانیش بۆخۆیان (مێسی و بەرشلۆنە) لەگەڵ بارودۆخی دارایی خۆیان مامەڵە دەکەن و دەزانن چیدەکەن”.\nنادال بۆچوونی خۆی لەبارەی تێنسزانە ئیسپانیەکەوە ئاشکرادەکات و دەڵێت، ” بە شایستەی ئەو پارەیەی دەزانم، چونکە یەکێکە لە باشترینەکان”.\nڕافائایڵ نادال پاڵپشتی مێسی دەکات و بە “شایستە”ی ئەو بۆندەی دەزانێت لەگەڵ بەرشلۆنە واژوویکردووە\nلە چەند ڕۆژی ڕابردوودا ڕۆژنامەی “ئیل موندۆ”ی کەتەلۆنی وردەکاری بۆندی مێسی و بەرشلۆنەی بڵاوکردەوە و ئاشکرایکرد، لە ماوەی چوار وەرزدا بڕی 555 ملیۆن یورۆ بە ئەفسانە زیندووەکە بەخشراوە، ئەم ژمارەیەش هێندە خەیاڵییە لەنێو میدیاکان سەدایەکی بەهێزیدایەوە.\nمێسی لە هاوینی 2020 نزیکبوو لە تەمەنی 33 ساڵیدا ڕوو لە یانەیەکی دیکە بکات، بەڵام ئیدارەی جوسێپ ماریا بارتۆمیو پشتبەست بە بەندەکانی نێو بۆندەکەی ڕێگرییان لێکرد، لە ئێستاشدا دوای بڵاوبوونەوەی زانیارییەکانی نێو هەمان بۆند دووبارە ئەگەرەکانی ماڵئاوییکردنی بەهێزبوون.\nبن لادنەکەى بۆرما دەستى لە کوشتنى هەزاران موسڵماندا هەبووە\nمۆلەر تۆڵەی تۆپە ئاڵتونییەكەی مێسی لە بەرشلۆنە دەكاتەوە\nتۆماس مۆلەری یاریزانی بایرن میونشن بێزاری خۆی پیشاندا لە بەخشینی تۆپی ئاڵتون بە لیۆنێل مێسی-ی ئەرجەنتینی و بێبەشكردنی…\nئەتلەتیکۆ بۆ گەوهەرەکەی فیۆلا ململانێی پێنج یانە دەکات\nیانەی ئەتلەتیکۆ مەدریدی ئیسپانی هەوڵەکانی بۆ کڕینی دوسان ڤلاهۆڤیچی سڕبی هێرشبەری یانەی فیۆرنتینا دەستپێکردووە و بۆ ئەم مەبەستە…\nبەهۆی كۆرۆناوە چوار یاریی خولی ئینگلتەرا ڕاگیراون و لە ئیسپانیا یاریی لوتكە لە نێوان ئیشبیلیە و ئەتلەتیكۆ مەدرید…


شیعه‌کانی یه‌مه‌ن ده‌ست ده‌گرن به‌سه‌ر ناوچه‌یه‌کی وڵاته‌که‌دا\nکاربه‌ده‌ستانی تیره و عه‌شره‌ته‌کان له یه‌مه‌ن ده‌ڵێن سه‌رهه‌ڵداوانی حوثیه شیعه‌کان پاش چه‌ند هه‌فته‌یه‌کی شه‌ڕکردن توانیویانه شکست به یه‌کێک له به‌هێزترین و ده‌سه‌ڵاتدارترین تیره‌ی یه‌مه‌ن بێنن له باکوری ڕۆژئاوای وڵاته‌که.\nئه‌و کاربه‌ده‌ستانه به ئاژانسی ده‌نگ و باسی ئه‌سیۆشێتد پرێسیان گوتووه سه‌رکه‌وتنه‌که‌ی جوداییخوازان سه‌رکه‌وتنێکی گه‌وره بووه.\nحوثیه‌کان له هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی سه‌ربه‌خۆیی خۆیاندان و جیابوونه‌وه له هاوبه‌ندی سوننه‌ی حکومه‌ت و هه‌ڵمه‌تێکیان ده‌ستپێکردووه تا ناوچه‌که‌یان به‌رفراون بکه‌ن و ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و ناوچه شاخاویانه‌ی باکوری ڕۆژئاوای یه‌مه‌ن بگرێته‌وه به ئاڕاسته‌ی سه‌نعای پایته‌ختدا.\nهه‌ر ته‌نها له‌م چه‌ند ڕۆژه‌ی ڕابردوودا به‌لانی که‌م 150 میلیشیا له شه‌ڕی گونده‌کانی حوث و خه‌مره له هه‌رێمی عه‌مران کوژراون. ئه‌و ئاگربه‌سته‌ش که حکومه‌ت پشتیوانی ده‌کرد نه‌بووه مایه‌ی شه‌ڕ ڕاگرتن.\nزوویه‌کی ئه‌مڕۆش یه‌کشه‌ممه ڕێبه‌رانی حوثیه‌کان سه‌رکه‌وتنی خۆیان ڕاگه‌یاند.\nجه‌میل ئه‌لهاشیدی که ڕێبه‌رێکی تیره‌ی هاشید ی سوننه‌یه ده‌ڵێت ته‌وای ئه‌و ناوچانه‌ی شه‌ڕیان لێبووه ئێستا له ژێر کۆنترۆڵی حوثیه‌کاندان.


بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی کورد لە ئێران – ” ئەرک و دەرفەتەکان “ – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / وتار / بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی کورد لە ئێران – ” ئەرک و دەرفەتەکان “\nبزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی کورد لە ئێران – ” ئەرک و دەرفەتەکان “\nهه‌ینی 3 حوزه‌یران 2016\tوتار 255 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nمێژوو شتێک بێجگە لە چاڵاکی مرۆڤ بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی خۆی نییە!”\nچارەنووسی سیاسی کورد بە هۆی دابەشکران و سەرلەنوێ دابەشکرانەوەی کوردستان لە دوو قۆناخی مێژوویی واتە شەری چاڵدەڕان[ڕێکەوتی ٢٣ی ئووتی ١٥١٤ی زایینی] و کۆتایی هاتنی شەری یەکەمی جیهانی و قەبووڵی پێمانی تەوابوونی شەر لە ڵایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە[ڕێکەوتی ٣١ ئوکتۆبری ١٩١٨ی زایینی] گرێدراوە بە چارەنووسی سیاسی ئەو چوار وڵاتەی کە خاکی کوردستانیان بە پانتایی ٥٠٠ هەزار کیلۆمیتری چوار گۆشە دابەشکردوە کە بەراوەرد دەکرێ لەگەڵ کۆی خاکی فەرەنسە و سپانیا. لە تەواوی ئەم ساڵانەدا کوردستان و ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست شایدی شۆرش و خەباتی بێ پسانەوەی گەلێک بووە کە بۆ ئازادی و ڕزگاری وڵاتەکەی ساتێک ملی نەداوە. بێ گومان بزووتنەوەی کورد لە هەر چواربەشیدا بە پێی ڕادەی ئاگایی نەتەوەیی، زاڵبوونی ڕێبەریی سەرۆک عەشیرە یاخود حیزبێکی سیاسی، لەباربوونی بارودۆخی نێوخۆیی، ناوچەیی و جیهانیی، هەروەها بوون لە بازنەی سیاسەتی نیوجێهانیدا، قۆناخی جۆڕاوجۆڕی تێپەرکردوە. سەرەرای تەواوی هەورازو نشێو و گۆڕانگارییە جۆڕاوجۆرەکانی ژیانی سیاسی، بۆ تێکۆشەرانی کورد هەمیشە و لەهەر حاڵەتێکدا ڕزگاری نەتەوەیی چرا و رێنمای خەباتی سیاسی بووە. لەم ڕەوتەدا زۆر جار حیزب و کەسایەتییەکانی کورد بە پێ بیرو هزری جۆڕاوجۆڕ خەباتیان کردوە و بزووتنەوەی کورد لە ژێر کاریگەری ئەوان و هاوڕێژەیی هێزەکانی دژبەر و گۆڕانکارییە سیاسییەکان تووشی سەرکەوتنی کاتی یاخود شکان هاتووە، بەڵام سەرەرای هەمووی ئەوانەش، گەیشتن بە ماڤی چارەی خۆنووسین تەوەرەی سەرەکی خەباتی هێزە سەرەکییەکانی کوردستانی پێکهێناوە. لە تەواوی ساڵەکانی پاش رووخاندنی کۆماری کوردستان [١٩٤٦زایینی] و لە سێدارەدانی پێشەوا قازی محەمەد و هاورئیانی، لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان مەسەڵەی ئێرانی یان کوردستانی بوون، شێوەی خەباتی سیاسی[چەکداری‌و ئاشتیخوازانە]، پێوەندیی خەباتی نەتەوەیی و چینایەتی، هەروەها هەڵبژاردنی ڕێبازی سیاسی و درووشمی سەرەکی، کاریگەری لە سەر خەباتی گەلی کورد داناوە. پاش ڕووخاندنی کۆماری کوردستان هەتا ئەم دووایانە، درووشمی دێموکراسی بۆ ئێران و خودموختاری بۆ کوردستان و گرێدانی چارەی کێشە کورد بە بزووتنەوەی سەرتاسەری، هەروەها دەستەڵات لە تاران و هەبوونی دێموکراسی، تەوەرەی سەرەکی بووە. ئێستاش درووشمی فیدراڵیزم یان بە وتەیەکی دیکە خودموختاری بۆ تەواوی نەتەوکانی ئێران بۆتە درووشمی سەرەکی زۆرینەی حیزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان. چەند حیزب و گرووپێکی سەربەخۆیخوازیش لە دەرەوەی ڕۆژهەلاتی کوردستان پێکهاتوون کە بەرنامە، میکانیزم یاخود پڕۆژەیەکی ڕوونیان لە پێوەندیی لەگەڵ قۆناخە جۆڕاوجۆڕەکانی خەبات و ڕێکخستنی خەڵکی لە دەوری درووشمی سەربەخۆیی نییە.\nدرێژەخایەندنی خەبات و ڕادەی ڕاست‌بینی سیاسی\nهمتم بدرقە راە کن! ای طاير قدس\nکە دراز است رە مقصد و من نو سفرم\nبێ‌گومان ڕەوتی خەبات و سەرکەوتنی هێزی پێشکەوتنخواز زۆرجار ماوەیەکی زۆرتر لەوەی کە خەڵک یاخود ئازادیخوازان دەیخوازن، دەخایەنێ، ئەم کاتە ئەگەر بەراوەرد لەگەڵ ماوەی تەمەن و ژیانی مرۆڤ بکرێ گەلێک دوور و درێژ دێتە بەرچاو، بەڵام بۆ هێزێکی سیاسی بەرپرس کاتێک ئەم چەشنە دیاردەیە لە ڕەوتێکی مێژوویی لەبەرچاوبگیرێ، درێژەخایەندنی خەباتی سیاسی نە تەنیا نابێتە هۆی خەمۆکی سیاسی، بەڵکوو دەبێ ببێتە هۆی بەکارهێنانی تەواوی هێزو وزەی حیزب بۆ پەروەردە‌کردنی کادر و ئەندامەکانی، ئامادەکاریی بۆ کارو چالاکی پێویست لە کاتی گونجاودا، کەڵک وەرگرتن لە دەرفەتە سیاسییەکان، بردنە سەرەوەی ئاگایی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی – سیاسی خەڵک، ڕێکخستنی خەڵک لە نێو ڕێکخراوە جۆڕاوجۆڕەکانی حیزب یاخود یاریدەدان بە پێکهێنانی ڕێکخراوە کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی و مەدەنییەکانی نیو وڵات، و بەم پی‌یە بەشداریی ئاشکرا و نه‌هێنی لە ژیانی سیاسی کۆمەڵگا و هتد … . لەم پێناوەدا پێویستە حیزبێکی سیاسی دووربینی و تاکتیک و ستراتێژی ڕوونی بۆ خەبات بێ و وڵامی پرسیارگەلێک بداتەوە کە پێوەندی ڕاستەوخۆیان لەگەڵ ژیانی سیاسی حیزب و خەڵک لە قۆناخە جۆڕاوجۆڕەکانی خەبات هەیە. زۆرجار دیکتاتۆرەکان بە کەڵک وەرگرتن لە ئەزموونی سەدان ساڵەی هێزە سەرکوتکەرەکان و بە یاریدەی دوکتورین و پسپۆرە بەکرێگیراوەکان، بەکارهێنانی شێوە جۆڕاوجۆرەکانی سەرکووت، هەروەها بێ‌ئەزموونی و هەڵەی سیاسی و نەبوونی یەکیەتی هێزە پێشکەوتنخوازەکان، دەتوانن دەستەڵاتی سیاسی و حکوومەتی خۆیان بۆ ماوەیەکی دوور و درێژ بپارێزن. لەم ڕەوتەدا هێز یاخود بزووتنەوەیەکی پێشکەوتنخواز ناتوانی بە شێوەیەکی وۆلنتاریستی واتە خۆویست حکوومەتیک بگۆڕێ یان بە ویستەکانی کاتی و درێژخایەنی خۆی بگات. بۆ هەر گۆڕانکارییەکی جیددی لە کۆمەڵگادا پێویست بە بارودۆخی گونجاو، هاوڕێژەیی وئەزموونی هێزەکانی دژبەر، توانایی ڕێکخستن و پێکهێنانی ڕێکخراوەی سیاسی، فەرهەنگی، پێشەیی و کۆمەڵایەتییەکان، و بە پێی پێداویستی پێکهێنانی هیزی چەکداری، هێرش و پاشەکشەی بە وەخت، پێکهێنانی یەکیەتی و بەرەی هاوبەش لەگەڵ هیزەکانی سیاسی دژ بە دەستەڵات، پێکهێنانی پیوەندیی لەگەڵ هێزە پێشکەوتنخوازەکانی جیهان و ڕاکێشانی بیرورای جیهانی بۆ پشتیوانی لە بزووتنەوەی دژ بە حکوومەتی دیکتاتۆر، بە کار هێنانی دیپلۆماسی بۆ گوشار هێنانی ئابووری و سیاسی ولاتە بیانییەکان بۆسەر حکوومەتی دیکتاتۆڕەکان و هتد … هەیە. لەم ڕەوتەدا هیزی سیاسی پێویستە لە تەواوی شێوەکانی خەبات بۆ لە پەراوێزخستنی حکوومەتی سەرکووتکەر و دوورکردنەوەی خەڵک لە دەستەڵات کەڵک وەربگرێ. هەر چەشنە بریارێکی هەڵە و نەگونجاوی هێزە سیاسییەکان یاریدە بە دەوامی دەستەڵات و درێژەکێشانی ماوەی ژیانی دیکتاتۆر دەدات. لە نەبوونی بارودۆخی بابەتی(ئابژێکتیف) و زەینی(سوبژێکتیف)، بێ گومان پێکهێنانی ئاڵوگۆڕێ سیاسی لە دەستەڵات بە زەبرێ ویستی هیزەکانی پێشکەوتنخواز وەدی نایە، بەلام هێزێکی سیاسی بە پێی خوێندنەوەی دروست لە بارودۆخی سیاسی کۆمەڵگا، هەڵسەنگاندنی هیزەکانی دژبەر، کۆکردنەوەی و ڕێبەریی خەڵک لە دەوری درووشمی گونجاو و دروست، هەروەها بە کار بردنی تەواوی شێوەکانی خەبات دەتوانێ یاریدە بە خێراکردنەوەی ڕەوتی گۆڕانکاری لە کۆمەڵگادا بدات. لێرەدا پێویستە ئێمەی کوردی ڕۆژهەڵات کە بە چەشنێک بەستراوە بە ئاڵوگۆڕەکانی سیاسی لە ئێرانین، خوێندنەوەی دروستمان لە بارودۆخێ نێوخۆیی، ناوچەیی و جیهانیی بێ و بتوانین سیاسەتمان بە پێی بەرژوەندیی گەڵەکەمان و لە پێناوی گەیشتن بە ماڤی چارەی خۆنووسین دارێژین.\nکوردی ڕۆژهەڵات و کێشەی ئێرانی بوون\nکوردستان وەکو وڵاتی کوردان، وڵاتێک لە باشوری ڕۆژئاوای ئاسیا بە دریژایی ٣٠٠ هەتا ٥٠٠ کیڵۆمیتر لە باکوورەوە بەرەو باشور و نزیکەی هەزار کیلۆمیتر لە ڕۆژئاواوە بەرەو ڕۆژهەڵات پێکدەهێنێ. بە هۆی نەبوونی دەوڵەتێک بە ناوی کوردستان، ئەم چەمکە زۆرتر مەفهوومێکی جوغرافیای ئەتنیکی هەیە هەتا دەوڵەتی سیاسی. پاش شەری چاڵدەران پتر لە ١٦٠ هەزار کیلۆمیتری چوارگۆشە لە خاکی کوردستان کەوتۆتە نێو چوارچێوەی جوغرافیای سیاسی ئێرانەوە و بە پێی ئەو ئامارانەی کە لەبەردەست دان، کورد پتر لەسەتا ١١ی حەشیمەتی ئەم وڵاتە پێک دەهێنێ. ئەمرۆکە بەشێک لە کوردەکان و بە تایبەتی کوردەکانی دەرەوەی وڵات هەستیارییەکی تایبەتیان بە چەمکی ئێرانی بوون هەیە، بەڵام ڕاستییەکانی ژیان و سنوورە دەستکردەکان لە دەرەوەی بازنەی ویست و ئارەزوی ئێمە کار دەکەن. کوردی ڕۆژهەڵات یان نەتەوەکانی دیکەی ئێران بە پێچەوانەی بۆچوونی شوڤینیستەکانی تەواوخوازی ئێرانی کە باسی یەک وڵات و یەک نەتەوە دەکەن، تەنیا لە ڕەوانگەی حقووقی و شارۆمەندییەوە وەکو ئێرانی پێناسە دەکرێن، بەڵام لە ڕەوانگەی ئەتنیکییەوە، نەتەوەیەکی جیان کە لە چوارچێوەی جوغرافیای سیاسی ئێراندا دەژین، بەم هۆیە ئێران وەکو وڵاتێکی فرەنەتەوەیی پێناسە دەکرێ. لە وڵاتە چەند نەتەوەییەکانی ئورووپا بۆ وێنە سویس و بلژیک یاخود کەنادا، بۆ فەرەنسەوی، ئیتالیایی و ئەلمانییەکان یاخود هۆڵەندییەکانی ئەم وڵاتانە; سویسی، بلژیکی یاخود کەنادایی بوون نە حاڵەتێکی ئەتنیکی، بەڵکو ماڤێکی حقووقی و شارۆمەندییە کە دەتوانی لە کاتی تێکچوونی سیستێمی فیدراڵی و کۆنفیدراڵی یان بە شوێن ڕێفراندۆم و جیابوونەی یەکێک لەم نەتەوانە بگۆڕدرێ. بۆ وێنە پاش ڕووخانی یەکیەتی سۆڤییەت لە ساڵی ١٩٩١ی زایینی، کۆتایی بە شارۆمەندیی و ناسنامە و پێناسەی سۆڤییەتی نەتەوەکانی پێکهێنەری ئەم وڵاتە هات. لە ئێرانیش سەرەرای زاڵبوونی سیستێمێکی ناوەندخواز، ئەندامی هەر نەتەوەیەک سەرەرای شارۆمەندی ئەم وڵاتە، پێناسەی ئەتنیکی خۆی هەیە و ماڤی ئەو نەتەوەیەیە بۆ وەدەسهێنانی ئەم ماڤە پەسەندکراوە جێهانییە کە لە لایەن حکوومەتی ئێرانەوە پێشێلکراوە، خەبات بکات و بڕیار بۆ بوون یان نەبوون لەم چوارچێوەیەدا بە پێی بەرژوەندی و ئاستی ئاگایی نەتەوەیی خۆی بدات. سەرەرای ئەوەش تا کاتێک کورد لە نیو ئەم کۆیەدا بێ، چارەنووسی بە شێوەی سیستێمی دەستەڵاتداری لەم وڵاتەدا بەستراوەتەوە و لایەنی شەر و وتووێژی لە هەر حاڵەتێکدا تارانە. لە کاتی ئێستادا بە‌پێی بوونی حکوومەتێکی تیوکراتیکی ئیسڵامی پێویستە ئێمە وڵامی ئەم پرسیارە بدەینەوە:\nبڵێی کێشەی کورد لە وڵاتێکی فرەنەتەوەیی بەڵام ناوەندخواز وەکو ئێران [بە پێچەوانەی تورکیە، سووریە و عێراق کە سەرەرای بوونی ئاسوریی یان تورکمەنەکان، تەنیا دوو نەتەوەی سەرکی لە خۆ دەگرن] بێ هەبوونی دێموکراسی و تێکچوونی سیستێمی ناوەندخواز چارەسەر بکرێ؟\nچارەسەری کێشە کورد لە ڕیگەی وتووێژ: وەهم یان ڕاست‌بینی!\n“درختی کە تلخش بود گوهرا\nاگر چرب و شيرين دهی مرورا\nهمان ميوە تلخت آرد پديد\nاز او چرب و شيرين نخواهی مزيد”\nلە بارودۆخی ئێستا کە سیستێمێکی تیوکراتیکی ئیسڵامی لە ئێراندا دەستەڵاتی بە دەستەوەیە، و بە پێی ئایدیۆلۆژیی و یاسای سەرەکی نوێنەرانی خودا کە باوەریان بە بوونی نەتەوە و کێشەی نەتەوەیی لە ئێراندا نی‌یە، هەروەها بە پێی ئەزموونی پتر لە ٣٧ ساڵ دەستەڵاتداری حکوومەتی ئیسڵامی، ئاسۆیەک بۆ چارەسەری کێشەی کورد یاخود هەر نەتەوەیەکی‌تر لە ئێراندا نابیندری. هەر چەشنە هەوڵ‌و تێکۆشانی بەشێک لە ڕێبەرانی کورد بۆ چارەسەری کێشەی کورد لەسەر میزی وتووێژ نە تەنیا ئاکامێکی ئەرێنی لێ نەکەوتۆتەوە، بەڵکوو لە کۆتاییدا بە پێچەوانەی هەر پرینسیپێکی سیاسی و ئەخڵاقی، کوژرانی کەسایەتیک وەکو نەمر د.قاسملوو و عەبدوڵلا قادرئازەری لەسەر میزی وتووێژ لێکەوتۆتەوە. ڕاستییەکانی ژیان نیشانیان داوە کە ترۆری د. قاسملوو نە تەنیا بە هۆی لەبەرچاو نەگرتنی باری ئەمنییەتی بەڵکوو بە پێی پیڵانێکی زۆر حیساب کراو و لە پێناوی بێ سەرکردن یەکێک لە حیزبە سەرەکییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بووە. بە قەوڵی نیزامی گەنجەویی ” اصل بد در خطا خطا نکند.” بێ‌گومان “کاتێک، سەرەرای تەواو بە هێزی بوونی دیکتاتۆرەکان، بزووتنەوەیەکی خۆڕاگری تووڕەش [لە کۆمەڵگادا] هەبێ، لەوەدەچێ دیکتاتۆڕەکان لە ڕێگەی وتووێژ لەگەڵ ئوپۆزیسیۆن و لە ژێر ماسکی مسۆگەرکردنی ئاشتی، ئەوان بۆ خۆبەدەستەوەدان بانگهێشتن بکەن. هەرچەند بانگهێشتن بۆ وتووێژ دڵخۆشکەرە‌ش بێتە بەرچاو، بەڵام لەوەدەچێ لە دیوی وتووێژدا مەترسییەکی زۆر لە بۆسەدا بێ”. حکوومەتی ئیسڵامی ئێران لە سەرەتای شۆرشی ڕێبەندانی ساڵی پەنجاوحەوتی هەتاوی، ئەویش لە بارودۆخی ئەو کاتی ئێران و کوردستاندا و تەنیا بۆ بە هێز کردنی هێزی نیزامی خۆی و دارشتنی پیڵان و هێرشی تازە بۆ کوردستان نەبێ، قەت ئاوڕی لە مەسەلەی کورد یاخود هیچ نەتەوەیەکی دیکەی ئێران نەداوەتەوە و هەتا کاتێک ئەم دەستەڵاتە بەم ناوەڕۆکەوە بمێنێتەوە وێچوونی چارەسەرکردنی کێشەی کورد لە چوارچێوەی ئێراندا نییە‌و جموجوڵەی تەسکی چەکداری و ناردنەوەی چەند پێشمەرگەیەکیش نابیتە هۆی گوشارهێنانی جیددی بۆ سەر حکوومەتی ئیسڵامی ئێران و ڕاکێشانی سەرنجی دیکتاتۆڕەکانی ئێران بۆ چارەسەرکردنی کێشەی کورد. لەم پێوەندییەدا زۆر جار دەبیندرێ وتەکانی د. قاسمڵوو سەبارەت بە شەری چەکداری و مەسەڵەی وتووێژکردن لەگەڵ دەستەڵاتی ناوەندی لە لایەن کەسانێک کە خۆیان وەکو هۆگرانی “ڕێبازی قاسملوو”! پێناسە دەکەن، بە چەشنێکی‌تر بەیان دەکرێ و بێ‌پسانەوە ئەم وتەیە دووپات دەکرێتەوە کە مەبەست لە شەری چەکداری نە ڕووخاندنی حکوومەتی تاران بەڵکوو سەرنج ڕاکێشانی کاربەدەستانی ئێران بۆ چارەسەکردنی کێشەی کوردی ئێران لە سەر میزی وتووێژدایە. ئەمە لە حاڵێکدایە کە د. قاسملوو لە لاپەرەی ١٠ و ١١ی “کورتەباسدا بەم چەشنە ئاماژە بەم مەسەڵەیە دەکا و دەبێژێ:” … دەبینین کە تاکتیکی شەری چەکداری ئێستامان لەگەڵ شەری چەکداری سێ مانگەدا فەرقی هەیە: ئەو کاتە ئێمە شەرمان دەکرد بۆ ئەوەی ڕژێم ناچار بە وتووێژ بکەین، بەڵام ئێستا شەر دەکەین بۆ ئەوەی ڕژێم بڕوخێنین، چونکە لەم بروایەداین کە هیچ کام لە داخوازەکانی خەڵکی کوردستان و گەڵانی ئێران، لە چوارچێوەی ڕژێمی خومەینی‌دا وەدی نایە. واتە دروشمی ئێستای ئێمە: “ڕووخاندنی ڕژێمی خومەینیە”. لەبەرچاو نەگرتنی هەر ئەم وتەیە و دانیشتنی د. قاسملوو لەگەڵ ترۆریستەکانی تاران، بە نرخی گیانی بەرێزیان تەواو بوو. لێرەدا دەکرێ ئەم پرسیار ئاراستەی ئەوانەی بکەین کە پێیان وایە بە شەری چەکداری [ئەگەر بتوانین ناردنەوەی چەند پێشمەرگەیەک بۆ نێو وڵات بە شەری چەکداری نێو ببەین]، دەتوانن حکوومەتی دەستەڵات ناچار بە وتووێژ بکەن:\nلە بەراوەرد لەگەڵ ساڵەکانی دەیەی ٦٠ی هەتاوی چ شتێک بە تایبەتی پاش ترۆری دوکتور قاسمڵوو و شەرەفکندیی و ترۆری سەدان پێشمەرگەی دێموکرات و کۆمەڵە لە باشوری کوردستان و کوشتن و لە سێدارەدانی سەدان ئازادیخوازی کوردی نیو وڵات گۆڕدراوە کە پێمان وابێ لەم ئیمامزادانە وێچوونی مۆجزەیەک بۆ کێشەی کورد هەیە؟!\nبڵێی ناوەڕۆکی حکومەتی ئیسڵامی و لاسەنگی هیزەکانی پێشکەوتنخواز و حکوومەتی ئیسڵامی ئێران وەها بۆ لای ئێمە شکابێتەوە کە بتوانین دەستەڵاتدارانی تاران ناچار بە دانیشتن لەسەر میزی وتووێژ بۆ چارەسەرکردنی کێشەی کورد بکەین؟\nبڵێی بزووتنەوەی مەدەنی لە ئێران و کوردستاندا هەتا ئەو رادەیە پەرەی گرتبێ کە نوێنەرانێکی ڕاستەقینەی کورد لە نێوخۆی وڵات بتوانن رۆڵی ها. د. پ – مان بۆ بگێرن و ئێمە بە هەبوونی شاخ و شار بتوانین حکوومەتی ئیسڵامی ناچار بە پاشەکشە بکەین؟\nبڵێی بێ گۆرانکاری لە سیستێمی ناوەندخوازی دەستەڵات و یاسای بنەڕەتی ئێران، وێچوونی چارەسەری کێشەی کورد و گۆڕینی سیستێمی ئیداری و سیاسی تەنیا لە چوارچێوەی ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا هەبێ؟\nئەگەر وێچوونی ئەم چەشنە ئاڵوگۆڕانە لە چوارچێوەی حکوومەتی ئیسڵامی ئێراندا هەیە، چ بەربەستێک دەبێتە هۆی مانەوەی هۆگرانی ئەم بیرۆکەیە لە تاراوگە و نەگەرانەوەیان بۆ ئێران و دەستپێکی کارو چاڵاکی سیاسی لە چوارچێوەی یاسای بنەرەتی ئێراندا؟\nجێگە و پێگەی کورد لە ڕەوتی ڕووخاندنی حکوومەتی تاراندا!\nئەوە ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگرە کە ڕژێمی تاران قەت تەنیا بە هێزی کورد کە سەتا ١٠ هەتا ١١ی حشیمەتی ئێرانی پێکهێناوە نارووخێ، بەڵام چارە چییە و پێگە و جێگەی کورد لە بازنەی هێزەکانی دژبەر لە کام بەرەدایە؟ ئایا کورد دەبێ خۆی لە نێوان بەرەی هێزە پێشکەوتنخوازەکانی ئێرانیدا ببینێتەوە یان چوونکە کێشەی نەتەوەیی هەیە دەتوانێ لە سیستێمێکی نادێموکراتیک و پاشکەوتووی حکوومەتی ئیسڵامیدا بە ئاواتەکانی خۆی بگات؟ ئەگەر وایە، بە کام میکانیزم و سیاسەتێک؟، ئەویش لە حاڵەتێکدا کە حکوومەتی تاران ئامادەی پێدانی ئیزنی چالاکی سیاسی بە هێزەکانی مەدەنی و سیاسی خۆشی نییە، و هەر چەشنە دەنگێکی ئازادیخوازانە بە سێدارە، بەندیخانە و ترۆر وڵام دەداتەوە. لەم پێوەندییەدا پێویستە وڵامی ئەم پرسیارانەش بدەینەوە:\nبڵێی ئێمەی کورد کە نەمانتوانی لە ساڵەکانی سەرەتای پاش شۆڕشی ڕێبەندانی ٥٧، بە هەبوونی هەزاران پێشمەرگە و پشتیوانی جەماوەری کورد، نەبوونی دەستەڵاتی حکوومەتی ناوەندی لە شارەکانی کوردستان، هەروەها سەقامگیر نەبوونی دەستەڵاتی تاران و هەبوونی چاڵاکی سیاسی هیزەکانی چەپ و دژبەر لە تەواوی ئێراندا، تەنانەت بە یەک خاڵ لە ویستەکانمان بگەین، بتوانین لە بارودۆخی ئێستادا بە بەشێک لە ئامانجەکانمان بگەین؟\nبڵێی ئەمە نبێتە هۆی پێکهێنانی ئەو وەهمە کە بۆ وێنە بە بەشداریکردنی خەڵک لە نمایشەکانی هەڵبژاردندا وێچوونی هێنانە بەرباس و چارەسەری کێشەی کورد هەیە یاخود حکوومەتی ئیسڵامی ئێران بەم ڕادەیە لە عەقلییەتی سیاسی گەیشتوە کە بێ لەبەر چاوگرتنی ماڤە سەرەتاییەکانی مرۆڤ لە ئێراندا، ئامادەی پێدانی تەنانەت بەشێک لە ماڤەکانی کورد بێ، ئەویش لە کاتێکدا کە هێزەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە دەروەی وڵات ئاوا تووشی قەیرانی رێکخراوەیی و فیکریی بوون؟\nبڵێی حکوومتی تاران ئەوەندە لاواز و بێ دەستەڵات بووبێ کە بیەوێ بە یەک دوو دانیشتن لەگەڵ جەماعەتێکی دیاریکراو کە بە چراسەوزدان بە حکوومەتی تاران دەیانەوێ پێشەنگی چارەسەرکردنی کێشەی کورد لەگەڵ هێزەکانی ئەمنی ئێران بن، مافی کورد بدات؟!\nبڵێی ئەم چەشنە سیاسەتکردنە نەبێتە هۆی پێکهێنانی دوبەڕەکی زۆرتر لە ماڵی کورد و دڵخۆشترکردنی حکوومەتی تاران؟\nبێ‌گومان پێکهاتنی بارودۆخی نوێ وەکو هێرشی هێزەکانی ئەمریکا و ناتۆ بۆ ئێران [وەکو عێراق]، یان دەستپێکی شەری نێو خۆیی[وەکو سووریە] یاخود کودتای هێزەکانی دژبەری نێو حکوومەت کە بەرژوەندیان پێکەوە ناتەبا بێ!، یان شۆڕشی جەماوەریی دەتوانی لە داهاتودا ببێتە هۆی سەرهەڵدانی سناریۆیەکی تازە. بەڵام ئێستاکە هیچ کام لەم خاڵانە چ “بالقوە” و چ “بالفعل” بوونی نییە و کوردی ڕۆژهەڵات یاخود گشت بزووتنەوەی دژ بە حکوومەتی ئیسڵامی ئێران لە بارودۆخێک نین کە بەرژوەندیان تەبایی لەگەڵ بەرژوەندی وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئەمریکا سەبارەت بە ئێران بێ، بەم پێیە لەوەناچی کاتی ئەوەی گەیشتبێ بەشێک لە برادەران توورەکەی بۆ بدورێنین! تەنانەت لەم حاڵەتەشدا کاتێک حیسابێک لەسەر کوردی ڕۆژهەڵات دەکرێتەوە کە یەکگرتوو و بە هێز بێ!\nئەو حیزب و رێکخراوە کوردستانییانەی کە پێشرۆ و ئاڵاهەڵگری درووشمی فیدراڵیزم بۆ ئێرانن و خۆیان وەکو بەشێک لە ئوپۆزیسیۆنی ئێرانی پێناسە دەکەن، هەروەها بەم باوەڕەن کە بەشێک لە کێشەکانی نەتەوەیی کوردی ڕۆژهەڵات له چوارچێوەی دەوڵەتێکی فیدراڵ و دێمۆکراتيک”دا چارەسەر ده‌کرێ، بێ گومان دەچنە نێو خانەی حیزبە ئوپۆزیسیۆنەکانی ئێرانی و پێویستە هاوئاهەنگ لەگەڵ ئەوانەی کە باوەڕیان بە کێشەی نەتەوەی و ماڤی چارەی خۆنووسین هەیە، بۆ ڕووخاندنی ئەم ڕێژیمە تێبکۆشن. لەم ڕەوتەدا حیزبێکی سەربەخۆیخوازیش ناتوانێ بێ تێکچوونی سیستێمی ئیداری – سیاسی ناوندخواز و ڕووخانی حکوومەتی ئیسڵامی بە بەشێک لە ویستەکانی خۆی بگات. بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیش پێویستە بارودۆخی سیاسی، فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی مسۆگەر بکرێت، تا خەڵکی بە ئاستێک لە ئاگایی نەتەوەیی بگەن کە بتوانن بڕیار لەسەر چارەنووسی خۆیان بدەن. حیزب و ڕێکخراوە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بێ لەبەرچاوگرتنی درووشمی کاتی یان درێژخایەنیان، بۆ بردنە سەرەوەی ئاگایی نەتەوەیی و کۆکردنەوەی خەڵک و ڕێکخستنیان لە نێو پێکهاتە جۆراوجۆرە سیاسی و مەدەنییەکاندا، پێویستیان بە بارودۆخێکی ئازاد و دێموکرات هەیە تا کاریگەری ڕاستەوخۆیان لە ژیانی ڕۆژانەی گەلەکەیان هەبێ. ئەم باڕودۆخە بێ ڕووخانی سیستێمی ناوەندخواز لە ئێراندا وەدی نایە. نەیاران و دوژمنانی حکوومەتی ئیسڵامی کە خوازیاری ڕووخانی ئەم ڕێژیمە بن، کەم نین، بەڵام جێگە و پێگەی کوردی ڕؤژهەلات لە ڕەوتی ڕووخاندنی حکوومەتی ناوەندخواز و تیوکراتیکی ئێراندا، تەنیا دەتوانێ بەڕەیەک لە هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن بێ، کە باوەڕیان بە فرە نەتەوەیی بوونی ئێران، بوونی کێشەی نەتەوەیی و ماڤی چارەی خۆنووسین هەیە!\nسرە کن راە و پس دلير بتاز\nحیزبێکی سیاسی پێویستە لە درێژایی خەباتی خۆی، بە پێی بارودۆخ، دەرفەتەکانی نێوکۆمەڵگا، توانای و ڕادەی کاریگەری خۆی لە نێو جەماوەری خەڵک، بۆ وەدهێنانی ئامانجە سەرەکییەکانی، هەڵوێست وتاکتیکی شیاو هەڵبژێرێ و لەم ڕەوتەدا بە بەکار‌هێنانی شیوە جۆراوجۆڕەکانی خەباتی ئاشتیخوازانە و مەدەنی هەتا شۆرش و شەری چەکداری پاشەکشە بە دوژمن بکات. ڕەوتی خەبات، ڕێگەیەکی ساف و بێ ڵەمپەر نییە و هیچ حیزب و بزووتنەوەیەکیش ناتوانێ چاوەرێ ئەوی بێ کە لە ماوەیەکی کوورتەخایەندا بە ئامانج و ئاواتەکانی بگات. لە کاتی بەسەرکارهاتنی حکوومەتی ئیسڵامییەوە هەتا ئێستا هێزەکانی کوردستانی بە پێی هاورێژەیی هێزەکانی خۆیان و دەستەڵاتی ناوەندیی لە شیوە جۆڕاوجۆڕەکانی خەبات وەکو بەشداری لە هەڵبژاردنەکانی سەرەتای شۆرشی ڕێبەندانی ٥٧، شەری چەکداری و وتووێژکردن لەگەڵ نوێنەرانی تاران و هتد … کەڵکیان وەرگرتووە، بەڵام بە هۆگەلێکی ڕوون وەکو نەبوونی هاودەنگی و بەرەی یەکگرتووی هێزەکانی کوردستانی، دابڕان و شەری نێوخۆیی، سەرکووتی تەواوی هێزەکانی پێشکەوتنخواز ئێرانی و کوردستانی لە لایەن رژێمی ئیسڵامییەوە، و هتد … لەم ڕەوتەدا بە داخەوە سەرکەوتوو نەبوون و پەیتا پەیتا ناچار بە پاشەکشەی نیزامی و ڕێکخراوەیی هەتا دانیشتنیان لە باشوری کوردستان بۆ ماوەیەکی درێژخایەن کراون. پاش بە جێ هێشتنی قەندیل و نێشتەجی بوونی دێموکرات و کۆمەڵە لە کۆێە و زرگوێز، پێکهاتنی هەرێمی کوردستان و نەمانی ڕژێمی بەعس وەکو پشت بەرەی شەری دژ بە ئێران، دابڕان و لەت لەتبوونی ئەم حیزبانە و بە هێزتر بوونی سیستێمی دەستەڵات لە ئێراندا هەروەها قەیرانی سیاسی و ڕێکخراوەیی، نەبوونی بەرەیەکی کوردستانی و گوشارەکانی نهێنی و ئاشکرای حیزبە سەرکییەکانی باشوری کوردستان، کێشەی ماڵی و هتد … کاریگەریی نەرێنییان لە سەر ئەم حیزبانە وەکو نوێنەرانی فیکری و سیاسی بزووتنەوەی کوردی ڕۆژهەڵات بووە و هەیە. ئەمرۆکە هەبوونی هێزی پێشمەرگە زۆرتر حاڵەتێکی هێمایی و سەمبولیکی بۆ حیزبەکان هەیە هەتا هێزێکی کاریگەر لە ڕەوتی خەباتی دژ بە حکوومەتی ئیسڵامی ئێران. بێ گومان لەبەر چاوگرتنی بەرژوەندی باشور و نەبوونی پشتی بەرەی شەر، نەبوونی ناوچەی ئازادکراو لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و نەبوونی پشتیوانی جەماوەر و کەمبوونی ڕێژەی هێزی پێشمەرگە و بە هێزبوونی هێزەکانی سەرکووتکەری تاران، ڕێگە بەم چەشنە خەباتە بە چەشنی ساڵەکانی دەیەی ٦٠ی هەتاوی لە بارودۆخی ئیستادا نادەن. هەورازو نشێوی خەبات و بە کار هێنای شێوە جوراوجۆڕەکانی خەبات لە پێوەندی لەگەڵ وەزعی هیزی خۆیی و دوژمندایە. لە کاتی بە هێزبوونی دوژمن پێویستە هیزی پێشکەوتنخواز بەدوور لە هەر چەشنە کێشەخوازی بە شێوەی پەیتا پەیتایی چالاکی بکات و هێزەکانی خۆی بپارێزی، بەڵام کاتێک هێزی دوژمن لاوازە، دەبێ کار و چالاکی هێزی پێشکەوتنخواز بچێتە قۆناخێکی رادیکالتروە. دیتنەوەی هاورێژەیی نێوان ئەم دوو حاڵەتە و دارشتنی سیاسەتی دروست و بە دوور لە هەڵەی سیاسی کارێکی هاسان نییە و حیزبێکی بەرپرس دەبێ توانایی ڵێکدانەوە و هەڵسەنگاندنی ڕووداوەکان، وەزعییەتی خۆی و دوژمن، فاکتۆرەکانی لەبار و ناڵەباری نێوخۆیی، ناوچەیی و جێهانی بێ، هەتا بتوانێ هێزێکی زۆرتر لە دەوری خۆی کۆکاتەوە، و دوژمن لە پەراوێز بخات، بۆ ئەم مەبەستەش پێویستە بەرنامە و خوێندنەوەی دروستی لە ڕووداوەکانی نێو کۆمەڵگا بێ و بتوانێ متمانەی خەڵکی بەرەوخۆ ڕابکێشێ. کاتێک دەرفەرتی پێویست بۆ کاری و چالاکی رادیکاڵ نی‌یە، حیزب دەبێ تێبکۆشی لە نێوخۆی وڵات پەرە بە شانەکانی حیزبی بدات و لە ڕێگەی پێکهێنان و یاخود بەشداری لە پێکهێنانی یەکیەتی جۆڕاوجۆرەکانی پێشەیی و کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی بەشداری لە چاڵاکییەکانی نێو وڵات بکات. مەبەست و ئامانجی خەباتی مەدەنی نە پێدانی ڕەوایی زۆرتر بە دەستەڵات بەڵکوو لە پەراوێزخستنی هەرچی زۆرتری هێزەکانی دەستەلات و دوورکردنەوەی خەڵک لەوانە. بۆ وێنە بەشداری لە ڕەوتی هەڵبژاردنەکان لە وڵاتێکی سەرەرۆیی وەکو ئێران و هاندانی خەڵکی بۆ بەشداری لەم چەشنە نمایشانەدا، بە پێچەوانەی ئەوانەی کە پێیان وایە دەبێتە هۆی چاڵاککردنی خەڵک و بردنەسەرەوەی ئاگایی نەتەوەیی، نە تەنیا یاریدە بەم دوو خالە نادات، بەڵکوو ئەو وەهمە پێک دێنێ کە دەکرێ لە چوارچێوەی سیستێمێکی بەستراو و کۆنەپەرەستانەدا ئاڵوگۆڕی دێموکراتیک بکردرێ؟! “جین شارپ” یەکێک لە دوکترینی خەباتی مەدەنی لە کتێبی لە دیکتاتۆرییەوە بەرەو دێموکراسی ئاماژە بەم راستییە دەکا: کە” دەنگدان لە ژێر دەستەڵاتی حکوومەتە سەرەرۆییەکاندا ئامرازێکی باش بۆ پیکهێنانی ئاڵوگۆڕی بنەمایی لە پێکهاتەی سیاسی نییە. بەشێک لە حکوومەتەکانی دیکتاتۆری جارو بار بۆ پاراستنی ڕەواڵەتی دێموکراتیک بوونی خۆیان، هەڵبژاردنیش بەکار دەهێنن(وەکو دەنگدان لە وڵاتەکانی بلووکی ڕۆژهەڵاتی پێشوو) بەڵام ئەم دەنگدانانە، ڕاپرسییەکی بەستراوەن کە تەنیا بۆ پشتیوانی لێکردنی خەلکی و هەڵبژاردنی یەکێک لە کاندیدە هەڵبژاردەوەکانی دیکتاتۆر، بەکاردەهێندرێ. ئەگەر تەنانەت کاندیدێکی ئۆپۆزیسیۆنیش ئیزنی بەشداری لە هەڵبژاردنی پێبدرێ و هەڵبژێردرێ(وەکو ئەو حاڵەتەی کە لە ساڵی ١٩٩٠ لە برمە و لە ساڵی ١٩٩٣ لە نیجێریە ڕوویدا)، ئاکامی هەڵبژاردنەکان بە هاسانی لە لایەن دیکتاتۆرەوە رەت دەکرێتەوە، جارو باریش کاندیدی “سەرکەوتوو” هەرەشە و گوڕەشەی لێ دەکرێت، و تەنانەت لە سێدارەش دەدرێ. دیکتاتۆرەکان هیچ کاتێک بە هاسانی ئیزنی دەنگدان بۆ ئەوانەی نادەن کە بیانەوەی ئەوان لە تەختی پاشایەتی بکێشنە خوارێ”. لە ئێرانیشدا ئێمە ئەزموونی ئەم حاڵەتانەمان هەیە، بۆ وێنە پیڵانی گیرانی د. قاسملوو پاش دەنگهێنانەوەی لە هەڵبژاردنەکەی مەجلیسی “خبرگان” وەکو نوێنەری خەڵکی ورمێ و لە گەماڕۆدانی ماڵی موسوی و کەروبی پاش بزووتنەوەی سەوز. “جین شارپ” زۆر بە جوانەی ئاماژە بە خاڵێکی سەرنج ڕاکێش، واتە هاوکاری خەڵک وەکو سەرچاوی هێزی سیاسی دیکتاتۆرەکان دەکا و دەڵی “مەبەستی سەرەکی سادەیە، دیکتاتۆرەکان نیازیان بە هاوکاری ئەو خەڵکە هەیە کە حکوومەتیان بەسەردا دەکەن، هاوکارییەک کە بێ ئەو، ناتوانن سەرچاوەی هێزی سیاسی خۆیان مسۆگەر بکەن و لە جێ خۆی ڕاگرن. سەرچاوەکانی هێزی سیاسی بریتین لە:\nڕەوایی، پێکهێنانی باوەری گشتی سەبارەت بە یاسایی بوونی حکوومەت و پێبەندی ئاکاریی خەڵک بۆ گوێ‌ڕایەڵی لەوان.\nسەرچاوەی ئینسانی، ڕێژە و بایەخی کەسان و گروپگەلێک کە فەرمانبەری لە دەستەڵاتداران دەکەن، هاوکاریان دەکەن یاخود یاریدەی بە دەستەڵاتدارەکان دەدەن. و ….” \nلێرەدایە کە هەڵویستی حیزبێک بۆ هاندانی خەڵک بۆ بەشداری لە هەڵبژاردنەکان یاریدە بە مانەوەی دەستەڵاتی دیکتاتۆر و ڕەوایی زۆرتر بەوان دەدات‌و زۆرجار وەکو خاڵێکی ڕەش لە ژیانی سیاسی ئەم حیزبانەدا تۆمار دەکرێ. حیزبێکی ئوپۆزیسیۆن لە ڕەوتی تێکۆشانی سیاسی خۆیدا ئەگەر نەرمشی لە کردەویدا بێ، بۆی نی‌یە لە بنەماکاندا سازش بکات و پێویستە کاتێک دەرفەت بۆ گۆڕانکاری بنەڕەتی نییە لە شێوەکانی بێ توندوتیژیی کەڵک وەربگێری کە ” نزیکەی ٢٠٠ شێوەی هەتا ئێستا ناسراون. ئەم شێوانە لە سێ دەستەی سەرەکیدا پۆلبەندی کراون: دربڕینی نارەزایی و هەڵگرساندن، هاوکاری نەکردن و هێرش کردن. شێوەکانی دربڕینی نارەزایی‌و هەڵگرساندن زۆرتر خۆپیشاندانە سەمبولیکەکانن وەکو رێژە ڕۆیشتن، ڕێ‌پێوان و …. هاوکاری نەکردن بە ٣ ژێرگرووپ دابەش دەکرێ (ئەلف) هاوکاری کۆمەڵایەتی نەکردن، (ب) هاوکاری ئابووری نەکردن وەکو تەحریمەکان، مانگرتنەکان (ج) و هاوکاری سیاسی نەکردن. هێرشە بێ تووندوتیژییەکان لە ڕێگەی کارو چاڵاکی ڕەوانی، فیزیکی، کۆمەڵایەتی و ئابووری و سیاسی، … هەروەها [پێکهێنانی] دوڵەتە هاوتەریبەکان لە دەستەی ئاخردا جێگیر دەبن.\nکۆتایی و ئاکامبەندیی\n“ڕاستیی سەردەکەوێ، بەڵام پێویستی بە یاریدەی جیددی ئێمە هەیە.”\nچارەسەرکردنی کێشەی نەتەوەیی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان پێوەندیی راستەوخۆی لەگەڵ سیستێمی ئیداری – سیاسی ئیران هەیە. حکوومەتی ناوەندخواز، نادێموکراتیک و تیوکراتیکی ئیسڵامی کە باوەڕی بە بوونی نەتەوە و کێشەی نەتەوەیی لە ئێراندا نی‌یە، بەربەستی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی کێشەی نەتەوەیی لە چوارچێوەی سیستێمی ئەمرۆی ئێراندایە. ئەرکی هێزێکی ئوپۆزیسیۆن لە خەباتی پێشکەوتنخوازانەی خۆی بریتییە لە: دوورکردنەوەی خەڵک لە دەستەڵات، بردنە سەرەوی ورە و متمانە بە خۆیی خەڵک، ڕێکخستن و سازماندانی ئەوان لە ڕێکخراوە نهێنی و ئاشکراکانی نێو کۆمەڵگا، بردنە سەرەوەی ئاگایی نەتەوەیی و سیاسی، لە پەراوێزخستنی هەرچی زۆرتری حکوومەتی ناوەندی و ئاشکراکردنی جەنایەت و تاوانەکان و ئاکارەکانی نادێموکراتیکی ڕژێم لە نێو خۆ و دەروەی وڵات، پێکهێنانی لۆبی کوردی ڕۆژهەڵات لە دەرەوەی وڵات بۆ پێوندیی دیپلۆماتیک لەگەڵ پەرڵەمان، دەوڵەت و راگەیەنە گشتییەکانی ولاتەکانی رۆژئاوایی و ئەمریکا، هەوڵ بۆ پێکهێنانی بەرەی یەکگرتووی کورد و هاوکاری لەگەڵ هێزە پێشکەوتنخوازەکانی سەر بە نەتەوەکانی دیکە، هەروەها ئەو ڕێکخراوە سەرتاسەریانەیە کە ماڤی چارەی خۆنووسینی نەتەوکانی ئێران بە فەرمی دەناسن. پێش شەرتی تەواوی ئەمانەش، ئەوەیە کە حیزبە کوردستانییەکان ماڵی خۆیان ڕێکخەن و لە سەر خاڵە هاوبەشەکانیان ڕێک کەون. بێ گومان کاتێک بەرەی کوردستانی پێک بێ، نوێنەرانی سیاسی کوردی ڕؤژهەڵاتیش دەتوانن بە متمانە و قورساییەکی زۆرتر بکەونە نێو بازنەی کایە سیاسییەکانی نێوخۆ و دەرەوەی وڵات.\n Political realism, واقع بینی سیاسی\n از دیکتاتوری بە دمکراسی، جین شارپ، مترجم: جادی ، موسسە آلبرت انیشتن، فصل دوم، ص ٢\n از دیکتاتوری بە دمکراسی، جین شارپ، مترجم : جادی، موسسە آلبرت انیشتن، فصل اول، ص ٦\n از دیکتاتوری بە دمکراسی، جین شارپ، مترجم: جادی، موسسە آلبرت انیشتن، فصل سوم ٣، ص ٢\n سەرچاوەکەی سەرێ، بەشی ٥، ڵاپەرەی ٢ ، بۆ زانیاریی زۆرتر بڕوانە لاپەرەکانی ٦٣ هەتا ٧١ی ئەم کتێبە لە :


چارەسەرییەکی نوێی نەخۆشی ئەلزەهایمەر\nی مانگی شه‌ش ١١, ٢٠٢١\nبەڕێوەبەرایەتی خۆراک و دەرمانی ئەمەریکا یەکەم چارەسەری نوێی لە ماوەی 20 ساڵی ڕابردوودا بۆ نەخۆشی ئەلزەهایمەر پەسەند دەکات. ئەم هەنگاوەش بە هەنگاوێکی مەترسیدار دادەنرێت لە کاتێکدا شارەزایان پێیان وایە بەڵگەی پێویست لەبەردەستدا نییە کە بیسەلمێنێت ئەم جۆرە چارەسەرییە کاریگەرە.\nدەرزی Aduhelm کە لە لایەن کۆمپانیای دەرمانسازی Biogen Inc دروستکراوە، لەسەر بنەمای ئەو بەڵگەیەی کە دەشێت خاوبوونەوەی مێشک کەمبکاتەوە ڕەنگە بۆ نەخۆشی ئەلزەهایمەر یارەمەتیدەر بێت، پەسەند کراوە. پسپۆڕان دەڵێن لەمە زیاترە هیچ بەڵگەیەک نییە کە بەتەواوەتی بیسەلمێنێت کە ئەو نەخۆشی بیرچوونەوەیە ڕادەگرێت یان خاو دەکاتەوە.\nبە شێوەیەکی گشتی لەم جۆرە بارانەدا بەڕێوەبەرایەتی دەرمان و خۆراک داوای تاقیکردنەوەی قوڵتر بۆ سەلماندنی دەرمانەکە دەکات ئەگەر نا ئەوا قەدەغە دەکرێتەوە.\nدکتۆر جەیسن کارلاویش هاوبەڕێوەبەری نێوەندی Penn Memory لە فلادیلفیا دەڵێت " ئەم بڕیارە بنەماکانیپرۆسەی زانستی هەژاند."ئەو دەشڵێت بەڕێوەبەرایەتییەکە کاتێک ئەم بڕیارەی داوە پرسیاری لە ڕاوێژکاران نەکردووە تا بزانێت ئەوان لەسەر تواناکانی ئەو دەرمانە چی دەڵێن.\nکۆمپانیای بایۆجن دەڵێت نزیکەی یەک ملیۆن و 500 هەزار ئەمەریکایی کە قۆناغە سەرەتاکانی نەخۆشی ئەلزەهایمەردان دەتوانن ئەو دەرمانە وەربگرن کە نرخەکەی لە ساڵێكدا بە گشتی نزیکەی 56 هەزار دۆلارە، و بەرنامەی خزمەتگوزاری تەندروستی بەساڵاچووان بەشێکی زۆری لەئەستۆ دەگرێت.


وەزیری پێشمەرگەی هەرێم لەسەر هێرشەکەی سەر بارەگای پارتی و سوتاندنی ئاڵای کوردستان لە بەغدا هاتەدەنگ و ڕایگەیاند، دەستبردن و سوکایەتی کردن بە ئاڵای پیرۆزی کوردستان، بەهیچ شێوەیەک قبوڵکراو نیە و لەهەموو ئان و ساتێکدا، پارێزەری خاك و ئاڵای پیرۆزی کوردستان دەبن.\nدەقی ڕاگەیەندراوەکەی وەزیری پێشمەرگە:\nسووتاندن و بێڕێزی کردن بەئاڵای پیرۆزی کوردستان، کە سەدان و هەزاران پێشمەرگەی قارەمان و خەباتگێڕ و تێکۆشەری ئەم نەتەوەیە، لە ژێر سێبەرەکەیدا گیانی خۆیان بەخشیوە، "بەتوندی ئیدانە دەکەین."\nپەلاماردانی بارەگای هەر حزب و لایەنێك، دواتر سووکایەتی کردن بەئاڵای کوردستان، پەیامێکی روونە و، دەخوازێت هەرچی زووە ململانێ حزبییەکان و گرژییە سیاسیەکان بەلاوە بنرێن و سەرجەم حزب و لایەنە سیاسیەکانی گۆڕەپانی سیاسی کوردستان، یەکدەنگ ویەکهەڵوێست بن، بۆ پاراستنی پیرۆزییەکان و رووبەڕوبونەوەی مەترسییەکانی ئێستا و ئایندە.\nداوا لە حکومەتی عێراقی فیدڕاڵ و هێزە دیموکراتییەکان دەکەین، لێکۆڵینەوەی جددی لەوبارەوە بکەن و رێگری لەو جۆرە پێشێلکارییانە بکەن، کە دواجار مینبەری پێکەوەژیانی پێکهاتەکان و پاراستنی بەها دیموکراتیەکان و ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی لەعێراق دەخاتە مەترسییەوه.\nئێمە لەوەزارەتی پێشمەرگه، نیگەرانی قووڵی خۆمان دەردەبڕین و راشیدەگەێنین꞉ وەك هێزی پێشمەرگەی کوردستان لەهەموو ئان و ساتێکدا، پارێزەری خاك و ئاڵای پیرۆزی کوردستانین، وەك بیلبیلەی چاومان دەیپارێزین.\nشۆڕش ئیسماعیل، وەزیری پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان\nمێسی پەیامێکی هاوڕێیانە ئاڕاستەی ڕۆناڵدۆ دەکات\n2020.10.23 - 11:03\nپەیامێک لە مەزڵوم کۆبانێوە لەبارەى ڕووداوەکانی بەغدا\n2020.10.18 - 08:52\nمەسعود بارزانی پەیامێک لەبارەى ’’پەلامارە نامەردانەکە’’ بڵاودەکاتەوە\n2020.10.17 - 14:54\nبەشیر حەداد پەیامێک لەبارەى ’’دۆخی ھەستیاری’’ بەغدا بڵاودەکاتەوە\n2020.10.17 - 12:46\n2020.10.25 - 20:28


ڕەخنە لە نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ داخراویی سنوورەکان بەسەر کوردی سوریا - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ پووشپەڕ ٢٠ ٠٩:٠٧\nNews Code 38143\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە ڕۆیتێرز، ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان دوای ڕێککەوتنی ئەمریکا و ڕووسیا، لەگەڵ یارمەتی گەیاندن بە سووریا لە ڕێگای ڕێڕەوی بابولهەوی لە سنووری تورکیا بۆ ماوەی شەش مانگی دیکە ڕێککەوتووە.\nسەرەڕای ئەوە، ڕێڕەوی سنووری یەعرووبییەی عێراق کە لایەنێکی دیکەی لە سووریایە و لە کۆنترۆڵی کوردەکانی سووریایە هەر دوای تێپەڕینی یەک ساڵ داخراو ماوەتەوە تا کوردەکانی سووریا بێ بەری ببن لە وەرگرتنی ڕاستەوخۆی یارمەتییەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان. چین و ڕووسیا ساڵی ڕابردوو دەنگدان بۆ درێژەی چالاکییەکان لە ئەو ڕێڕەوەیان وێتۆ کرد.\nلە ئەو پێوەندییەدا ڕێکخراوە مرۆڤدۆستانەکان ئەنجومەنی ئاسایشیان خستە بەر ڕەخنەوە و دەیوید میلیباند لە کومیتەی ڕزگاری نێودەوڵەتییەوە لە بەیاننامەیەکدا وتی: ئەنجومەنی ئاسایش جارێکی دیکە لە پێوەندی لەگەڵ ژیانی خەڵکی کوردستانی سووریا شکستی هێناوە. ئەوان لە یارمەتییە مرۆڤدۆستانەکان بێ بەرین.\nڕێڕەوی سنووری یەعرووبییە


بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەەروەردەی سلێمانی - ئاماده‌كارییه‌كان بۆ ساڵی نوێی خوێندن به‌رده‌وامن\nئاماده‌كارییه‌كان بۆ ساڵی نوێی خوێندن به‌رده‌وامن\nبه‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی له هه‌وڵی چۆڵكردنی ئه‌و خوێندنگایانه‌دایه كه ئاواره‌ی تێدایه، بۆ دروستكردنی قوتابخانه‌ی نوێش 140 پارچه زه‌ویی ته‌رخانده‌كات.\nمامۆستا نه‌جمه‌دین عه‌لی ئه‌حمه‌د- به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی رایگه‌یاند، نزیكه‌ی 50 خوێندنگای سنوری پارێزگای سلێمانی ئاواره‌ی تێدایه‌و داوایان له پارێزگار كردوه‌و له‌گه‌ڵ قایمقامه‌كانیش كۆبونه‌وه‌یان كردوه‌و ئه‌وانیش له هه‌وڵی چۆڵكردنی ئه‌و قوتابخانانه‌دان و هه‌ركاتێك چۆڵكران له‌و قوتابخانانه‌ش ده‌ست به‌ده‌وام ده‌كرێت.\nبه‌رێوه‌به‌ری گشتی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی به كه‌ناڵی گه‌لی كوردستانی راگه‌یاند، به‌هۆی نه‌بونی بودجه‌و موچه‌ی مامۆستایانه‌وه گرفتیان بۆ دروستبووه‌و ناتوانن كێشه‌كان به باشی چاره‌سه‌ر بكه‌ن، به‌ڵام له‌گه‌ڵ به‌رێوه‌به‌ری قوتابخانه‌كان و سه‌رپه‌رشتیاران كۆبونه‌وه‌مان كردوه بۆ چاره‌سه‌ركردنی گرفته‌كان.\nهاوكات خۆگر خالید -به‌ڕێوه‌به‌ری پلاندانان له‌به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی پلانی په‌روه‌رده‌ی بۆ ئه‌مساڵی نوێی خوێندن راگه‌یاندو بۆ هه‌مان كه‌ناڵ وتی: 140 پارچه زه‌وی بۆ دروستكردنی قوتابخانه ته‌رخانكراوه و نێردراوه بۆ وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌و پارێزگای سلێمانی و له‌گه‌ڵ دابینكردنی بودجه‌دا قوتابخانه‌یان له‌سه‌ر دروستده‌كرێت.\nئه‌وه‌شی خسته‌روو، له ساڵی 2010 بۆ 2014 نزیكه‌ی 157 دامه‌زراوه‌ی خوێندن دروستكراوه و نزیكه‌ی 800 بۆ 850 قوتابخانه‌ش له ساڵانی 2012 بۆ2014 نۆژه‌نكراونه‌ته‌وه.\nكۆبوونەوەی گرووپی پەروەدە بەڕێوەچوو (هەواڵ و ڕاگایاندن) 2017-04-25 08:37:40


جەلال مەلەکشا، گەوهەرێک کە لە بێدەنگییدا کۆچی کرد – کوردی – RojNews.News\nجەلال مەلەکشا، گەوهەرێک کە لە بێدەنگییدا کۆچی کرد\n02/11/2020 - 1:51:14 pm\nکە قەڵەمەکەی بەدەستییەوە دەگرت پارچە پارچە جەستەی نیشتمانی دەدورییەوە و وەک گەڕیدەیەکی یاخی دەگەڕا تا لۆچەکانی ڕووخساری لە شەونمی لێزمەی ئازادییدا بشارێتەوە.\nبێدەنگ دەبوو تا بەئارامیی گوێ ڕادێرێت بۆ هاواری چڵ و پۆکانی پیرە دار کە ڕەشەبا سێدارەی بۆ هەڵدەواسین، ئەو دەیویست کۆشکی ستەمکاران بە هێرشی واژە بڕۆخێنێت.\nشاعیر و ئەدیب و وەرگێڕی بەتوانای کورد جەلال مەلەکشا، قەڵەمێکی دەنگ لە گەروودا خنکاو و هۆنراوەیەکی پڕ لەزامی ساڕێژنەبووی شوێن پێ شەلاخ، بێدەنگ ژیا و بێدەنگیش کاروانی شیعریی بەجێهێشت.\nشاعیرێکی پشت کۆماوی ڕدێن سپی، پاشای زمانێکی دیلکراو، نە شەماڵ لەئامێزی گرت و نە ڕەشەبا مەودای پێدا سروەی ڕۆحی بلاوێنێت، تاڵە تاڵە پرچی وشەی شانە دەکرد و دەیکردە کەزی و سلۆگانی ئازادیی و هیوای تیا دەشاردەوە.\nنە نیشتمان ئامێزێکی گەرمی بۆ کردەوە و نە قاوشەکانی زیندانیش یادەوەرییەکانی ئەویان لەبیردەکرد، دەستەکانی بوونە دوو دەستی ئاشنای بەند و کەلەبچە، هیچ قوشبنێکی ئەم جەنگەڵە نەبووە سێبەر بۆ ماندوێتیی.\nئەو شیعرەکانی دەکرد بە گوڵ و کیژانی شار چەپک چەپک دەیانکرد بە دیاری، بەڵام هەرگیز کەس لە خۆی نەپرسی بۆ هێندە خەمباری.\nئەو لە مەلەکشان-ی سنەوە بۆ یەکەم جار نیگاکانی بەڕووی ژیاندا هەڵهێنا، وەک بازێکی یاخی بەرەو ئاسمان ڕۆشت و هەر بەرزتربووە و هێشتا نەگەیشتە شوێنە هەرە بەرزەکەی خۆی.\nپیاوێکی سەروسیما ئاڵۆزکاو، هەر تاڵە قژێکی پڕبوون سەربوردەی ئەوین و هەڵوێست، کەسایەتییەکی بێدەنگی هەبوو بەڵام ناخی هاواری لێ دەچۆڕا، لەیەک کاتتدا ئیستاتیکای لە توخمی خوێن و کوێستان و تفەنگ دروستدەکرد.\nوەک پیرەدارێکی بەساڵاچوو لەسەر یاڵای بەرزی مێژوو ڕاوەستابوو، سەری نابووە كۆشی خەیاڵ و بیری لە ژین ئەكردەوە، دەنگ و جریوەی باڵندەكان لە ئامێز و لەنێو شاخ پەل و پۆیا تاڵیی ژینی لە یادی ئەو ئەبردەوە.\nمەلەکشا شارەزاییەکی زۆری لە ئەدەب و نووسیندا هەبووە و لە تەمەنێکی لاوێتییەوە بەبێ ئەوەی کتێبی چاپکراوی هەبێت دەبێته ئەندامی دەستەی نووسەرانی وڵاتی ئێران.\nچەندین جار بەهۆی هەڵوێست و شیعرەکانییەوە دەبرێتە قاوشەکانی زیندان، ١٦ ساڵی تەمەنی لە سووچەکانی زینداندا و لەژێر هاواری ئەشکەنجەدا بەسەربرد، خۆی دەڵێت: هەرچی دیواری زیندان هەیە یادگاریی منی پێوەیە.\nشیعرەکانی بۆنی ئازادیی و ئەوین و هەڵوێستیان لێ دەهات، بۆیە کەمبوون ئەوانەی ئامادەییان بۆ چاپکردنی بەرهەمەکانی تێدابوو، هەڵوێستەکانی تووشی دەربەدەریی دەکەن، ئەویش ڕوودەکاتە باشوری کوردستان و لە هەولێر دەگیرسێتەوە.\nبەڵام ئەم نیشتمانەش ئەمەکی بۆ ئەو قەڵەمە ئاوارەیە نەبوو، وەک سیاوەش گۆدەرزی، ڕۆژنامەنووس دەڵێت: بەهۆی هەڵوێستەکانییەوە دژی بارزانی، لەلایەن پارتییەوە ئەشکەنجە دەدرێت و بەناچاری خۆی تەسلیمی ڕژێمی ئێران دەکاتەوە.\nفشارەکان ئەویان لە هەڵوێستەکانی دانەدەبڕی، لەکاتی بەرخۆدانی کۆبانێ هەست و پشتیوانیی خۆی لە هۆنراوەیەکەدا بۆ ئەو بەرخۆدانە دەردەبڕێت، بەڵام لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە فشاری لێدەکرێت و هەڕەشەی لێدەکەن کە شیعر بۆ بەرخۆدانی کوردیی بڵاونەکاتەوە، بەڵام ئەو موکڕ دەبێت و شیعرەکەی بڵاودەکاتەوە.\nئێوارەی ٣١ی ١٠ی ٢٠٢٠ لە تەمەنی ٦٩ ساڵییدا جەلال مەلەکشا بەهۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دوایی دەکات و بۆ هەمیشە لە کاروانی ئەدەبیی و هونەریی کوردیی کەنارگیر دەبێت.


ئەم ئەڵقەیە پێشکەشە بە هەر کەسێک کە ڕۆژێک لە ڕۆژان کردەوەیەکی بچووکی میهرەبانانەی بەرانبەر کەسێکی نەناس نوواندبێ، بە تایبەتی بەرانبەر مناڵێکی پەڕەوازە. ڕەنگە لای تۆ تەنها کردەوەیەکی سادە بووبێ، بەڵام لای ئەو بۆ تاتایە وێنەی میهرەبانی لە یادگەیدا هەڵدەکۆڵرێ. چونکە لەوانەیە ئەو کەسەی بەرانبەرت تا ئەو چرکەیە نەیزانیبێ میهرەبانی بە کردەوە چییە، کە تۆ پیشانیت دا، دەرگای بەهەشتێکی دەروونیی پیشان دەدەی کە هەر لەم سەر زەوییەیە و زۆر نزیکی خۆی بووە، بەڵام لەبەر چەڕەدووکەڵ و تەپوتۆزی هەڵستاوی بن پێی شەڕخوازەکانی دەوروبەر نەیدیوە. بەم شێوەیە لێی بڕوانە: تۆ تەنها پارچەیەک قوڕی دەستکرد بە مناڵێک دەدەی، ئەو دەیکا بە مرۆڤ، بە ئاژەڵ، بە درەخت، بە ماڵ، ئوتومبێل…تد. تۆ میهرەبانیی خۆت پەخش بکە و لێبگەڕێ خۆی کاری خۆی بکا.\nمیهرەبانی ئەوە نییە کە زۆربەی خەڵک تێیگەیشتووە، پارە بە هەژارێک، یان مناڵێک بدەی. ئەگەر میهرەبانی جۆری هەبێ، ئەوە خراپترین جۆری میهرەبانییە، چونکە هیچ هەژارێک بە پارەی خێر لە هەژاری ڕزگاری نابێ، بەڵکو زیاتر ڕۆ دەچێتە لیتاوی هەژارییەوە. ئەگەر بەرانبەر مناڵێکیش وا بکەی ئەوا وای لێ دەکەی هەر بە پەڕەوازەیی لە ژیاندا بمێنێتەوە. پارەدان بە هەژار چارەیەکی زۆر کاتیی کێشەیەکی بەردەوامە. میهرەبانییەک بنوێنە کاریگەریی قووڵی هەبێ، گۆڕانکاری لە بەرانبەرەکەتدا دروست بکا، کەمێک کاتی خۆت بەو کەسە ببەخشە، بزەیەکی دروستکەر، تەماشایەک، زانیارییەک کە لە مەودای درێژخایەندا ڕزگاری بکا. بشزانە: تەنها هەژار و بێ-مووچە پێویستی بە میهرەبانی نییە، هەموو مرۆڤێک، چەنێک دەوڵەمەند و زەنگینیش بێ، هەر پێویستی بە میهرەبانییە. لە ڕاستیدا بەم شێوەیەیە: زۆربەمان وا دەزانین ئەو کەسە تەنها لەبەر ئەوەی دەسەڵاتێک یان سامانێک یان پیشەیەک یان مووچەیەکی هەیە، ئیتر پێویستی بە میهرەبانی نییە، بۆیە هەمووان بە لایدا تێدەپەڕن و هیچ میهرەبانییەکی لەگەڵدا نانوێنن. بەڵام تۆ نەتزانیبوو، ئەویش بەدەر نییە و تینووی میهرەبانییە. بۆیە، تکایە دووراودوور بڕیار مەدە کێ پێویستی بە میهرەبانی نییە و کێ پێویستی پێی هەیە. تکایە لە پەخشکردنی میهرەبانی بەردەوام بن.\nپێشتر ئەم ئەڵقەیە ناوی پیاوە میهرەبانەکەی بەر تەلاری عەتاڕ بوو، بەڵام ئەمڕۆ بڕیارم دا ناوەکەی بگۆڕم بە میهرەبانەکان. چونکە لەم چیرۆکەدا تەنها ئەو پیاوەی بەر تەلاری عەتاڕ میهرەبان نییە، ئەم چیرۆکە سەبارەت بە یەک پاڵەوانی میهرەبانیش نییە، بەڵکو سەبارەت بە خودی چەمکی میهرەبانییە: بزەکەی مامۆستا جەمال شادان، سڵاوەکەی مامۆستا جەمال عەبدول، بزە داڵغاوییەکەی مامۆستا شێرکۆ بێکەس، پۆلیسی هاتوچۆ بەئەمەگەکە و شۆفێری کرۆناکە، ئەو مامۆستایانەی کاتی خۆی بۆ چەند چرکەیەک لێگەراون هۆنوس خۆی بێ و گۆرانی ببێژێ… هەموویان میهرەبانن و هەموو میهرەبانین لە شێوەی جۆراوجۆردا.\nڕاست و ڕەوان، بێ پێوەنان، دێمە دووان.\nساڵی دوو هەزار، هۆنوس سیانزە ساڵ بوو، تازە چووبووە پۆلی یەکەمی ناوەندیی قوتابخانەی شۆڕشی کوڕان، ژیانی بە وەرچەرخانێکی مەزندا تێدەپەڕی. ئەم ناسکۆڵەی دایەیە شەش ساڵە لە قوتابخانەی سەرەتایی تێکەڵاوی کوردییە، هەموو ڕۆژێک، لە هەر پێنج وانەکاندا داوای لە مامۆستا جۆراوجۆرەکانی دەکرد ڕێگەی بدەن گۆرانی ببێژێ.\nبا دانیشێ، نامانەوێ، با دانیشێ.\nهۆنوس لە هیچ کامێک لە یارییە کوڕانەکاندا باش نەبوو: هەموو ڕەسمڕەسمێنێک قلووچ دەکرا، هەموو هەڵماتێنێک، دوای چینێک گاڵتەپێکران بە دەستە خوارەکەی، مایەپووچ دەکرا، هەموو چاڵچاڵێنێک دەسمینرا، هەموو گەنمگرتیجۆبڕایەک شەقشەقێنی کۆڵانی پێ دەکرا، هەموو دووگۆڵییەک دەبووە هۆی دۆڕانی تیپەکەی. هیچ مناڵێکی کۆڵان لە تیپەکەی خۆیدا هۆنوسی نەدەویست، بە بیانووی ئەوەی گوایە «لە جێمی دووەم»دا هەڵیبستێنن، دایاندەنیشاند.\nسێر فێرگوسن ئەوەتا لە بەردەرگای ماڵانا،\n«جێمی دووەم» کامەتا لە فەرهەنگی کۆڵانا؟\nهەر کەسێ لە کۆڵان یاریی کردبێ، دەزانێ کە یاریی کۆڵان زۆر بە دەگمەن «جێمی دووەم»ی تێدەکەوت، تا تۆپ دەتەقی هەر جێمی یەکەم بوو؛ یان تا دایکی مناڵی خاوەن تۆپەکە کوڕەی بانگ دەکردەوە؛ یان تا بانگی ئێوارە کۆتایی بە یارییەکە دەهێنا؛ یان هەندێ جار تا ماڵێک دەهاتنە دەرەوە و لە بەرانبەر ئەو هەموو هاتوهاوارەی لە کۆڵانەکەدا ناویانەتەوە، چینێک هەمووانیان سەرکۆنە دەکرد، ئەم سەرکۆنەیەش لە گەورەکانەوە بۆ بچووکەکان دەستی پێ دەکرد.\nهۆنوسمان ناوێ، یاری نازانێ، قاچ تاکەوتاکە،\nکەری گێژووێژ لە تیپدا هەر بۆ دەرکردن چاکە؛\nلە ناوچەوانت نووسراوە دۆڕان،\nبچۆ ژوورەوە، مەیەرە کۆڵان.\nئەم هاوسەرگیرییەی هۆنوس و دۆڕان وای کردبوو لە هیچ کۆمەڵێکدا بەخێرهاتن-لێکراو نەبێ، بۆیە ناچار زۆرتر تێکەڵاوی کچەکان دەبوو، ئەوان کەمتر سەرزەنشتی یارینەزانەکانیان دەکرد و زۆرتر چێژیان لە خودی کاتبەسەربردنەکە دەبینی، نەک ئامانجپێکانەکە. بۆیە هۆنوس لە کۆڵانیش و لە قوتابخانە سەرەتاییەکەی، زۆربەی هاوڕێکانی کچ بوون، لە هەموو یارییە بێ-سەرزەنشتکردنە کچانەکاندا باش بوو: خەتخەتێن، هێلاهۆپ، مامۆستایێنە، ماڵەباجێنە…تد.\nهۆنوسی هۆننووس، دڵی کچانە،\nلەگەڵ پیاو و ژن نەرم و نیانە.\nهۆنوسی دڵی کچان، لەبەرئەوەی مناڵێکی بێوەی بوو، بوێر و جیاوازیش بوو، مامۆستاکان خۆشیاندەویست و دڵیان نەدەشکاند، لە پۆلاندا هەڵدەستا و لە بەردەم هەموواندا گۆرانیی دەبێژا. بەڵام هۆنوسی ئالوودەی گۆرانی، هۆنوسی گۆرانیۆس، لە سووچێکی حەوشەکەی ماڵی خۆیاندا ئەوەندەی گۆرانی بێژابوو کە مناڵانی گەڕەک و برایەکی بە تایبەتی، کە وەک هەمیشە، هەرمانی برای بوو کە بە هەموو شتێکی هۆنوس پەست دەبوو، تەواو لە گۆرانییە نەبڕاوەکانی وەڕس ببوون. زووزوو دەنگێکی بێڕەنگی هەرمان هاوارێکی دەکرد: «دە بەسە مێشکمان چوو».\nئێستا چووەتە قوتابخانەی ناوەندی، قوتابخانەی شۆڕشی کوڕان. دوای شەش ساڵ خوێندنی کوردی، خێزانەکەی لە ترسی ئەوەی کە سبەینێ فێری عەرەبی نابێ و لە زانکۆش خوێندن بە کوردی نییە و ناتوانێ کارێک بدۆزێتەوە، ناردبوویانە بەشە عەرەبییەکەی قوتابخانەی شۆڕش.\n«زارَ»ی عەرەبی و (زارا) خانی کورد جیا ناکاتەوە!\nوەک بڵێی کۆچکردن لە قوتابخانەی سەرەتایی تێکەڵاوەوە بۆ قوتابخانەی ناوەندیی کوڕان وەرچەرخانێکی ئەوەندە کەمبەهایە، ئێستا هۆنوس دەبێ لەگەڵ زمانی عەرەبیشدا هەڵبکا، کە هیچ شتێکی وای لێی نەدەزانی. مامۆستای مێژوو و جوگرافییەکەیان یەک مامۆستا بوو، کە دەهاتە پۆلەوە و بە عەرەبی دەستی پێ دەکرد، ئەگەر نەخشەی بکێشایە، ئەوا هۆنوس دەیزانی کە وانەی جوگرافیایە، ئەگەر تا کۆتایی وانەکە نەخشەی نەکێشایە، هۆنوس بۆی دەردەکەوت کە لەوانەیە وانەی مێژوو بووبێ، لەوانەیە!\n«میللەتی کورد و عەرەب هەردویەکە تەفرەقە بوون\nلە جەفا و میحەنی موڵکی سەبا و یەمەنی»\nلە قوتابخانەی ناوەندی، سەردەمی گۆرانیبێژان و ھاوڕێی کچ و جانتای پەڕتووک و خۆقۆزکردن نەما، ئێستا کراسێکی سپی و پانتۆڵێکی ڕەش دەپۆشی و پەڕتووکەکان بە باران و ھەتاو دەخەیتە ژێر دەستتەوە. زۆربەیان خۆیان گەورەتر لە خۆیان پیشان دەدەن. دوێنێ گوێم لێبوو ئەو کوڕە دەنگی خۆی بۆڵاندبوو و بۆڵبۆڵ دەیگرماند، بۆ ئەوەی وا پیشان بدا کە دەنگی گڕ بووە. من دەنگم گڕ نەبووە، لە چاویاندا بەبەم. ئەو ڕۆژە مامۆستا کاوە دەستی لە لووتی من و ئەو کوڕەی ترەوە دا وتی: «ئادەی بزانم؟» دۆشاومژەی خستە سەر تۆپی دامێنی لووتمان و بازنەییانە پەنجەی بادا. ئەوە بە دوای چیدا دەگەڕا؟ دوایی بەو کوڕەی تری وت: «تەواو، باڵق بووی!» بەڵام ڕوویەکی کردە من و وتی: «بەڵام تۆ جارێ ماوتە!» ماومە بۆ چی؟ باڵقبوون چییە؟ دەنگگڕبوون؟ تۆ بڵێی هیی ئەوە بێ باوکم نییە؟ من وەکو ئەو کوڕەی بەشە کوردییەکە ڕیش و سمێڵم ناتاشم، تۆ بڵێی ئەو باڵق بووبێ؟ من جارێ ماومە. گەورەبوون چۆنە؟ پەڕتووکەکانم باران لێیان دەدا. من حەزم لە جانتایە، باشە ئەمانە بۆچی حەزیان لە جانتا نییە؟ دەڵێن جانتا هیی کچانە. جانتا باشە، من حەزم لە جانتایە. وس بە. خۆت لە کاروانەکە دامەبڕێنە، ڕۆژ نییە پێت نەڵێن «ھێلکەی قازی نەک مراوی»، نەکەی جیاواز بی.\n«لە پێ کەوتووم و نەفسم بۆ ھەوا دەشنێ وەکو منداڵ\nلە بەر پیری سەرم خۆی ناگرێت و تازە پێ دەگرم»\nهۆنوس لە پێ نەکەوتووە، بەڵام نەفسی بۆ یارییە کچانەکان دەشنێ. بۆ هاوڕێ کچەکانم. باڵق. بیریان دەکەم. عەیبە.\nتەمەن و بەختی، سیانزە نووسراوە،\nهۆنوس گەورەیە، بۆ ئیش نێرراوە.\nبێوەژنەکەی دایکی هۆنوس، کە دایکی هەشت مناڵی زیندوو و دووانی مردوو بوو، کابانێکی سەرقاڵ بوو، لە پێش لەدایکبوونی هۆنوسەوە مێردەکەی مردبوو. واتە، هۆنوس هەرگیز باوکی نەدیوە و نازانێ باوک و باوکێتی چییە، بەڵام با نێوانی خۆمان بێ، وا بزانم هەر لەبەر ئەمەیە کە من و حەمەهۆنوسی دووەم زۆربەی کات لەگەڵیداین، ئەوەندەی بۆمان کرابێ شوێنی باوکیمان بۆی گرتووەتەوە، بە تایبەتی هۆنوسی دووەم کە بەردەوام تووڕەیە و ئامۆژگاریمان دەکا! بێینەوە سەر باسی بودیکا خانی دایکی هۆنوس، ئەم ژنە هەر ئەوەندە فریا دەکەوت جلی ئەم هەموو مناڵە بشوا و خواردنیان بۆ ئامادە بکا. تا ئەوەندەی خۆی ئەرکەکانی بە جێ بگەیاندایە کارزان و سەلار بوو، بەڵام کە سەرپەرشتیی یەکێکی تری دەکرد کارێک بکا، لە ئەرک-پێسپاردندا زۆر بێبەهرە بوو، زۆر جار بۆ پەرداخێک ئاو سێ مناڵی دەنارد. ڕۆژێک بۆ ئەرکێک، کە منیش و هۆنوس خۆیشی بیرمان نایە چی بوو، چونکە ئێمە زیاتر هەستمان بیر دێتەوە وەک لە چییەتی شتەکان، هۆنوسی بەرەو گەڕەکی ڕزگاری نارد و دە دیناری پێی دا: دوو دیناری بۆ پاس، سێ دیناری بۆ خۆی، پێنج دیناریش بۆ تێچووی ئەرکە پێسپێرراوەکە. پاش چوار بارە و پێنج بارە کردنەوەی دایکی، هۆنوس کەوتەڕێ: دوو دینار پاس، سێ دینار خۆم، پێنج دینار کار.\n«لە دەریاوە قەتاری هەوری بارشت کەوتە دووی پێشەنگ،\nبەسەر سنگی چیادا چۆکی داداوە، کش و بێدەنگ…»\nخوا بکا پلانی دایکی نەگۆڕێ.\nھۆنوسی ناباڵق دەرگای حەوشەی کردەوە و لەسەر سێ قادرمەکەی بەردەرگا، لەژێر سێبەری دارتووەکەدا ڕاوەستا. سەرە بەفرینەکەی جەمال شادان لە دەرگا تابووتییەکەی دواوەی مزگەوتی حاجی جەمالەوە هاتە دەرەوە. پیاوە ڕووخۆشەکە. تیشکدانەوەی چاویلکەکەی شادان ڕووی کردە هۆنوس و بە بزەیەکی هەنگوینییەوە سڵاوێکی گەرمی بۆی کرد. ئەم پیاوە هەمیشە بزە دەکا، هەمیشەش سڵاو دەکا. دەمناسێ؟ هۆنوس بە شەرمێکی مناڵانە و بزەیەکی ڕێز و پێزانینەوە بە دوو جاری خێرا دەستی بەرز کردەوە و وەڵامی سڵاوەکەی دایەوە. شادان بەرەو یەکێتیی ژنانی کوردستان لە سەری ڕۆژئاوای کۆڵانەکە و هۆنوسیش بەرەو سەری ڕۆژهەڵات کەوتنە ڕێ. ھەر ئەوەندەی هۆنوس لە سەرسووچی کۆڵانەکەیان چووە ئەودیو دیوارە بەردەنەقاڕییەکەی نوێژگەکەی مزگەوتی حاجی جەمالەوە و چاوی دایکیی لەسەر نەما، یەکودوو پلانەکەی دایکی لە مێشکی خۆیدا گۆڕی، بەم شێوەیە: پێنج دینار بۆ تەکسی، پێنجەکەی تریش بۆ ئەرکەکە، بە پێ هاتنەوە بۆ ماڵەوە.\nهۆکاری بە پێ هاتنەوەشی ئەوە بوو کە بەشکو تۆزێ دەرفەتی بۆ بڕەخسێ و دوور لە سەرزەنشتی «بەسە مێشکمان چوو» بە دەم ڕێوە کەمێک گۆرانی ببێژێ. لەسەر سووچی بەرزەڕێکەی مزگەوتی حاجی جەمالەوە چووە سەر شەقامی سالم و بەرەو ڕۆژهەڵات کەمێک هەنگاوی نا تا دڵنیا بکاتەوە لەوەی چاوی دایکی لەسەر نییە. لە سەرسووچەکەی شەقامی عەلی ناجی، لەبەردەم ماڵی شێخ ڕەئوفی کوڕی شێخ مەحمودی نەمر، کە نووسینگەی دەریا بۆ تەلەفۆن و فاکسی جیهانیی تێدا بوو، بە دزییەوە کەمێک چاوەڕێی تەکسییەکی کرد. مارسیدسەکەی شێرکۆ بێکەس لە سەهۆڵەکەوە هات و لە بەردەم هۆنوسدا هێمای پێچکردنەوەی بە دەستی ڕاستدا داگیرساند و خاوی کردەوە تا بە کۆڵانە بەرزەڕێکەدا سەربکەوێ. مامۆستا شێرکۆ خۆی لە دواوە دانیشتبوو، بە چواردەوری خۆیدا لە پەنجەرەکەیەوە بە داڵغەیەکی قووڵەوە تەماشای هەموو شاری دەکرد وەک بڵێی بۆ شتێکی زۆر بەنرخ دەگەڕا. بۆ کەمێک نیگای کەوتە سەر هۆنوس، پاش وردبوونەوەیەکی کورت، نیوبزەی بۆی کرد و دیسان کەوتەوە سۆراخی نقێم و مرواریی هۆنراوەکانی مێشکی خۆی. لادایەکی تەکسی هات، هۆنوس دەستی لێی ڕاگرت و شوێنی مەبەستی پێی وت، بەو شێوەیەی پێشبینیی کردبوو، بە پێنج دینار ڕێککەوتن. سەرکەوت، دەرگاکەی دوای خۆی داخست و قیت لەسەر قەنەفەی سەرنشین دانیشت. یەکسەر پارەکەی بدەمێ؟ پاس وایە، پێشەکی دەیدەی، تەکسی پێچەوانەی پاسە، کەواتە دەبێ پێچەوانە بێ.\n«شۆفێر ماشێنت ئۆدرپۆستە،\nپووڵم داوە لێبخوڕە مەوەستە،\nزوو بگەرە ئا ئەو چاومەستە،\nچاوباز و ئەبرۆ پەیوەستە،\nبمکوژێ حەقی بەدەستە،\nیەڵڵە شۆفێر، یەڵڵە، دە بگە یارم، یەڵڵە»\nشۆفێر ماشێنت نە لاندڕۆڤێرە، نە ئۆدرپۆستە، نە شۆڤەرلێتە، نە هۆنوسیش بە داخەوە دەچێتە لای چاومەست و ئەبرۆ پەیوەست، بەڵام تکایە لێبخوڕە و بیگەیەنە شوێنی مەبەست.\nلادا بە شەقامی چۆڵی سالمدا بەرەو خۆرئاوا کەوتە ڕێ، لەوبەرەوە شۆفێری هارتۆپەکەی مامۆستا جەمال عەبدول دەهاتەوە و لە فیلکەی ئیڤڵە هەڵگەڕاوەکەی بەردەم ماڵی پارێزگاردا بە دێوری وەستا تا لاداکە و کۆستەرێک و لە پشتیشیانەوە بەڕازیلییەک تێبپەڕن، مامۆستا جەمالیشی لەگەڵدا بوو. خوایە نەمبینێ. نەکا دوایی دایکم بیبیستێتەوە کە پارەکەم داوە بە تەکسی. مناڵێکی وەکو من چییە سواری تەکسی ببێ؟ تۆ بڵێی نەپرسن؟\nلادا تێپەڕی و مامۆستا جەمال سڵاوی نەکرد. تەواو، مادەم سڵاوی نەکرد کەواتە نەیدیوم. ئەو هەمیشە سڵاوم لێ دەکا. تۆ بڵێی بمناسێ؟ تەکسیگێڕەکە هەر ئەوەندەی لە فیلکەکە لایدا، نیگایەکی گومانی گرتە هۆنوس کە قیتوقنج دانیشتبوو. یەکسەر پرسی: «کوا؟ پارەت پێیە؟» هۆنوس، بە ڕێزێکی مناڵانەوە لە گەورەی خۆی، یەکسەر دە دینارە چوارقەدەکەی ناو مشتی ناو گیرفانی ڕاستی پانتۆڵەکەی دەرهێنا و بە تەکسیگێڕەکەی دا، ئەویش لێی وەرگرت و دیسانەوە نیگایەکی گوماناویی تری تێی گرت و کەمێک شێوە و قەد و باڵای پشکنی. هۆنوسی بەئاگا لەم نیگایەی تەکسیگێڕەکە، نە ملی، نە چاوی بە هیچ شێوەیەک بۆی لانەدایەوە، قیتوقنج لە جامی پێشەوەی ئوتومبێلەکەوە، کە چەندین هێڵەدرزی درێژبووەوە و سێ تۆڕی مەزنی جاڵجاڵۆکە درزی تێدا بوو، تەماشای لە دیمەنی دەرەوە چەقاند. تەکسیگێڕەکە دەستی کرد بە گیرفانی ناوەوەی سەر دڵی، پێنج دینارییەکی دەرهێنا و دایە دەستی. هۆنوس وەریگرتەوە و چیتر ترسی مامەڵەکەی لە دڵدا نەما کە نەکا تەکسیگێڕەکە هەڵیبخڵەتێنێ و پارەکەی لێ بسەنێ و نەیبا، چینێکیشی تێهەڵبدا و دواتریش لە ماڵەوە تێر سەرزەنشت بکرێ. ئیتر تەواوی قورسایی خۆی و دوودڵییەکانی لەسەر شانی ڕاستی خۆی بە دەرگاکەدا هەڵپەسارد و کەوتە قووڵایی خەیاڵەوە.\nتەکسی بێ قسە و بێ نقە ڕۆیشت، مزگەوتی حاجی حەسەنی لۆکەی تێپەڕاند، هەر ئەوەندەی یەک و دوو، چووە ترافیکەکەی بەر تراییەکە، کە دەبوو لەوێوە پێچ بکاتەوە. لە دوورەوە گڵۆپی سەوزی ترافیکلایتەکە بانگی دەکردن، لە بەختی تەکسیگێڕ و لە بەدبەختیی هۆنوس، ترافیک زەرد بوو، تەکسیگێڕەکە بۆ ئەوەی فریا بکەوێ بڕوا، خێرای کرد و وەک دواهەمین ئوتومبێلی سایدەکە، یەکسەر لەبەردەم ترافیکەکە دێوری کردەوە. لە دوای لاداکە پۆلیسی هاتوچۆکە بە فیکەیەک و باڵێکی هەڵبڕراوی ئەو سایدەی ئەوانی وەستاند، لەوەدا بوو سایدی بەرانبەر ڕێ بدا، لە خەستەی دێورەکەدا بە لای چەپدا، کە قورسایی ئوتومبێلەکە بەسەر لای ڕاستدا شکایەوە، دەرگای لادا لە خۆوە کرایەوە و هۆنوسی خۆهەڵپەسێریش لە ناوەڕاستی مەیدانەکەدا بەسەر ئانیشکیدا لە لاداکەوە: یەکەم جار بە گازەرەی پشتدا کەوتە خوارەوە، پاشان دوو سێ تەقلەی لێدایە سەر جادە قیرەکە. بۆ چەند چرکەیەک دەرگای سەرنشینی لاداکە جۆلانێیەکی کرد. پۆلیسی هاتوچۆ ئاگادارەکە خێرا بە چەند فیکەیەکی ئاماژەپێدەر، هەموو ئوتومبێلەکانی سایدەکانی تری ڕاگرت و بەپەلە بە دەم هۆنوسەوە هات. تەکسیگێڕەکە بە شڵەژان و شپرزەییەکی ناکاوەوە، هەر بە دەرگا کراوەیی، بێ هۆکارێکی دیاریکراو، هۆڕنێکی لێدا. لە ناوەڕاستی سایدی پێچەوانەدا ڕایگرت و لە پەنجەرەکەیەوە سەری دەرهێنا و دەستی کرد بە سەرکۆنە و وتی: «ئەوە تۆ بەشەری لە خۆتەوە دەرگا دەکەیتەوە؟» هۆنوس هەناسەی وەستابوو. ئایا هەناسە دەدەم؟ لەوە ناچێ، وا بزانم چیتر هەناسە نادەم. تەواو. تۆ بڵێی ئەگەر بمرم لێم تووڕە نەبن؟ با، وا بزانم تووڕە دەبن، دەڵێن: «بۆ مردی»؟\nپۆلیسی هاتوچۆکە دوو جار کێشای بە پشتیدا، سێ جاریش بەسەر سنگیدا. لەم کاتەدا لە سایدی بەرانبەرەوە شۆفێرێکی کرۆنای هەشتا لە ئوتومبێلەکەی ترافیکە وەستێنراوەکەیەوە دابەزی و بەپەلە هات. پۆلیسی هاتوچۆکە سەرنجی هەناسەنەدانی هۆنوسی دا و بیرۆکەی ئەوە تۆقاندی کە لەوانەیە ئەم دیمەنی لەباوەشگرتنی تەرمی نەوجەوانە ببێتە گرنگترین هەواڵی ڕۆژەکەی و بۆ تاتایە چاوە ڕەشە تەواو-کراوەکانی هۆنوسی مردووی باوەشی خۆی لە بەرچاوی یادگەیدا کاڵ نەبێتەوە. تەواو، هەناسە نەما. شششششششششششش. هۆنوس لە دواهەمین چرکەکانی ژیانیدا بوو، پۆلیسی هاتوچۆکە چەند جارێکی تر لە باوەشیدا ڕایوەشاند و بە دەستێکی کێشای بە سنگیدا. شۆفێری کرۆناکە گەیشت و یەکسەر تێگەیشت کە هۆنوس هەناسەی لێ بڕاوە، بە هەڵەداوان چەند زللەیەکی خێرای لە هۆنوس دا، بە پۆلیسی هاتوچۆکەی وت: «پاڵیخە… پاڵیخە» پۆلیسی هاتوچۆکە وای کرد و شۆفێری کرۆناکەش دەستی خستە ژێر ملی هۆنوس و چەند جارێک بە خێرایی سەر و نیوەی سەرەوەی قەدی هۆنوسی هەڵبڕی و نوشتاندییەوە و پاڵیخستەوە، پۆلیسی هاتوچۆکەش یەک دوو جار کێشای بەسەر سنگی هۆنوسدا. دواجار هۆنوس هەناسەیەکی قووڵی پەلەی هەڵمژی و خێرا کەوتەوە هەناسەدان: هئهئهئهئهئهئهئهئهئهئهئهئ. شۆفێری کرۆناکە و پۆلیسی هاتوچۆکە ئاهێکی ئۆخەیان پێدا هاتەوە و بە هەردووکیان هۆنوسیان بۆ سەر شۆستەکە بردەوە. تەکسیگێڕەکە دەنگبەرزتر نەڕاندی: «کەری؟ بۆ دەرگا دەکەیتەوە؟ چۆن دەبێ دەرگا بکەیتەوە؟» پۆلیسی هاتوچۆکە بە نەرمی پرسی: «بۆ دەرگاکەت کردەوە؟» هۆنوس بە هەناسەبڕکێوە وتی: «هئهئهئهئهئهئ، دەرگام نەکردەوە، هئهئ، خۆی کرایەوە. پاڵم پیایدا دابووەوە». پۆلیسی هاتوچۆکە بە شۆفێری تەکسییە دانەبەزیوەکەی وت: «نەیکردووەتەوە، دەرگاکەت خۆی کراوەتەوە. بزانە قفڵ…» تەکسیگێڕەکە یەکسەر خۆی تووڕە کرد و نەڕاندی: «درۆ دەکا، دەرگای من عەیبی نییە. ئەو خوێڕییە دەیەوێ خۆیم بەسەردا ساغ بکاتەوە. من ئەمانە چاک دەناسم چین! خوێڕی». بە تووڕەییەوە دابەزی و بە دەوری ئوتومبێلەکەیدا ڕۆیشتە بەردەم دەرگا کراوەکەی سەرنشین و دوای پێنج شەش کۆشش، دایخست، بە پرتەوبۆڵەوە سواربووەوە و تفێکی لە پەنجەرەکەیەوە ڕۆ کرد و دەستی کردەوە بە لێخوڕین. هەمووان بۆ چەند چرکەیەک تەماشای لایتە خێلەکانی پشتی لاداکەیان کرد و لە هەڵوێستی تەکسیگێڕەکە سەریان سووڕ ما. وردەوردە وێنەی تەکسییەکە لە بەرچاوی بینەرەکانیدا بچووک دەبووەوە. لەناکاو دەرگای سەرنشینەکەی دیسان کرایەوە، بەڵام شۆفێرەکەی هەر پێی لێنا و ڕۆیشت، لە پێلێنانەکەدا دەرگای سەرنشینەکەی دیسان داخرایەوە. پۆلیسی هاتوچۆکە لەبەرخۆیەوە وتی: «ئەوە خۆ… ڕاستی کرد… دەرگاکەی ئەوەتا…» شۆفێری کرۆناکەش کە ئەبڵەق بە دیار وێنە دوورکەوتووەکەی لاداکەوە وەستابوو، لەبەرخۆیەوە وتی: «هەی لەو… دەرگاکەی… ژمارەکەی بگرە…» پۆلیسی هاتوچۆکە دەستی بە گیرفانیدا کرد و وتی: «پاکەتە جگەرەکەم… قەڵەمەکەم پێیە…» شۆفێری کرۆناکە بەپەلە وتی: «بیگرە، ژمارەکەی، من نایبینم… بۆم ناخوێنرێتەوە» پۆلیسی هاتوچۆکە پرسی: «تۆ پاکەتی جگەرەت پێیە؟» شۆفێری کرۆناکە وەڵامی دایەوە و وتی: «نا، من جگەرە ناکێشم. جگەرەت بۆ چییە؟» پۆلیسی هاتوچۆکە وەڵامی دایەوە و وتی: «جگەرەم ناوێ، سیمەکەیم دەوێ ژمارەکەی لەسەر بنووسم» شۆفێری کرۆناکە وتی: «ناوەڵا…» هەردووکیان تەماشایەکی پرسیارئامێزیان گرتە هۆنوسی دەست مێروولەکردووی زریکەکردووی تازە-ژیاوە، بەڵام هەردووکیان پرسیارەکانیان گەڕاندەوە و نەیانکرد. دوای چەند چرکەیەکی نائومێدی پۆلیسی هاتوچۆکە تەماشا دووربینەکەی بە سەرلەقانێک کۆتایی پێ هێنا و لەبەرخۆیەوە وتی: «خوا بۆت بنێرێ!» شۆفێری کرۆناکەش دوای هەناسەدانەوەیەکی ساردی نائومێدی وتی: «ئامین!»\nلە دوورەوە دوو کۆستەر و مازدایەک و بەڕازیلییەک و داتسۆنێک و لادایەک دەستیان کرد بە هۆڕن-لێدان بۆ پۆلیسی هاتوچۆکە تا ڕێگەیان بدا. شۆفێری کرۆناکە دەستێکی هاوسۆزی بە سەری هۆنوسدا هێنا و گەڕایەوە بۆ ئوتومبێلە دەرگا-کراوەکەی. پۆلیسی هاتوچۆکەش بە ئەمەگەوە کەوتەوە ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانی خۆی و سایدەکانی ڕێ دا. کرۆناکە دواهەمین ئوتومبێل فریا کەوت بڕوا. هەمووان کە بە لای هۆنوسدا تێدەپەڕین خاویان دەکردەوە و تەماشایەکیان دەکرد.\nهۆنوس هەڵستایەوە سەر پێ. دەتوانم هەڵبستم. بەرەو خۆرهەڵات و ڕوو لە شاخی گۆیژە بە شەلەشەل و قۆڵی ڕاست لە ئامێزی قۆڵی چەپیدا لۆژاندی. چەند کەسێک کە لە دوورەوە بۆنکەری ڕووداوەکە بوون، تەماشای پرسیارئامێزیان دەگرتە هۆنوس، بەڵام کەس هیچی لێی نەپرسی. تا هۆنوس دوورتر دەکەوتەوە، تەماشای پرسیاراویی خەڵکیش کاڵتر دەبوونەوە.\nبە ئانیشکی بریندار و شەقشەق لەرزیوەوە، چاوبەفرمێسک، دەرکراو لە تەکسیی لادا، ڕۆیشت تا گەیشتە بەردەم تەلاری عەتاڕ. هۆنوسی هۆننووس هۆنهۆن دەگریا و نەشیدەویست خۆی دەربخا، بەڵام زریکەی ئازارەکەی ئانیشکی ئەوەندە بەسوێ بوو کە فرمێسکی لەناو چاویدا بۆ دەستەمۆ نەدەکرا، وردەوردەش هەنگاوەکانی قورستر دەبوون. لە بەردەم سەرتاشخانەی کوردستانی نوێدا پیاوێکی بینی، پیاوەکەش ئەوی دی، هێزێکی موگناتیسیی شارراوە سۆزی هەردووکیانی لە یەک ئاڵاند، پیاوەکە میهرەبانانە بەرەو ڕووی هات و دەستی کردە ملی و دڵی دایەوە، پرسی: «کوڕم چی بووە؟» هۆنوس لە بەردەم قاپیی پیاوێکی بەسۆز، کە بە تۆنێکی بەسۆزەوە نەقیزەی پرسیاری بەسۆزی ئاژنییە هەستە تێکەڵاوەکانییەوە، یەکسەر لە پرمەی گریانی دا و سکاڵائاسا چیرۆکەکەی بۆی گێڕایەوە. پیاوە میهرەبانەکە بە پەستییەکی میهرەبانانەوە تچکێکی پەژارەی لە دەمییەوە دەربڕی و باوەشێکی کرد بە هۆنوسدا و وتی: «تچکم، کوڕم، قەیناکە گوێی مەدەرێ». پاش کەمێک، بە پانتایی هەردوو پەنجەگەورەکانی فرمێسکەکانی سەر گۆنای هۆنوسی سڕی. هۆنوسیش هەنسکی گەورەی پاش ڕیزێک هەنسکی بچووکی دەردەبڕی. بۆ چەند چرکەیەک، کە دەتوانم بڵێم خولەک زیاتریش، کاتەکە هەر وا ڕۆیشت. پیاوە میهرەبانەکە دواتر وتی: «کوڕم ژیربەرەوە. قەیناکە».\n«تۆ وەکو چیای ئاگری\nبەهیممەت و خۆڕاگری»\nدوای چەند هۆنراوە هەنسکێکی هۆنوسی تازە هەرزەکار، پیاوە میهرەبانەکە میهرەبانانە وتی: «کوڕم تۆ پیاوی، نابێ بگریت!»\nتۆ پیاوی، نابێ بیری کچ بکەی؛ نابێ کەس بزانێ کە بیری کچەکانی هاوڕێت دەکەی؛ نابێ کەس بزانێ لە ناخدا چەند هەست بە تەنیایی و پەڕەوازەیی دەکەی؛ نابێ کەس بزانێ وەک ئەوان نیت. تۆ پیاوی، دەبێ وا پیشان بدەی وەک هەموویان وای.\nپیاوە میهرەبانەکە دەست لە ملی هۆنوسدا، بەرەو تەنیشت دوکانە مەڕمەڕە پرتەقاڵییە گران-دیارەکەی بەیار پێشڕەویی کرد، لەوێدا لەسەر قادرمەیەک هۆنوسی دانیشاند و خۆیشی لە تەنیشتییەوە دانیشت و دەستی کردە ملی. پێی وت: «مەگری سەرخڕ گیان، تۆ سەیری ئەم قژە خاوە جوانە، خۆزگە کوڕەکەشم وەک تۆ قژی خاو و جوان بووایە. کوڕەکەم قژی لوولە، ئەوە ئێستا لە سەرتاشخانەکەیە، سەری بۆ دەتاشن» ئینجا هارتر دەبێ. «کوڕی من بوویتایە قەت نەمدەبردی بۆ لای دەلاک. تۆ وەک مناڵانی تر کە قژت بۆ دەتاشن هار دەبی؟» هۆنوس بە بزەیەکی تێکەڵ بە دوودڵی و شەرمەوە وتی: «منیش حەز دەکەم قژم درێژ بێ»، پیاوەکە پێی وت: «ئێ مەیتاشە، بە باوکت بڵێ با نەتبا بۆ لای دەلاک»، هۆنوس پێی وت: «باوکم نییە»، پیاوەکە بێدەنگ بوو و بۆ چەند چرکەیەک هیچی تری نەوت و نەپرسی، پاشان هەڵستا و بۆ بەر دوکانی وشکەفرۆشییە بچکۆلەکەی تەنیشت دوکانە مەڕمەڕەکەی بەیار ڕۆیشت، بە هۆنوسی وت: «شتێکت بۆ دەکڕم. حەزت لە چییە؟» هۆنوس خێرا ویستەکانی خۆی قووت دایەوە و وتی: «سوپاس، هیچ!» پیاوەکە وتی: «نابێ! نەستەلەیەکت بۆ دەکڕم»، هۆنوس شەرمنانە و هێورانە وەڵامی دایەوە: «نا، سوپاس»، پیاوەکە دیسان پێداگریی کرد و وتی: «نا، شتێکت هەر بۆ دەکڕم. ساردییەکت بۆ دەکڕم»، هۆنوس وردەوردە وەڵامەکانی خۆڕانەگرتووانەتر دەبوو، وتی: «نا، سوپاس»، پیاوەکە پرسی: «ساردی یان نەستەلە؟ کامیان؟ دەبێ یەکێکیان هەڵبژێری»، هۆنوس وردەوردە پەکی دەکەوت و وتی: «نا، سوپاس، بەخوا». پیاوەکە بە بزەیەکەوە وتی: «دە خێرا پێم بڵێ، با کوڕەکەم نەیەت و پێی بزانێ، دوایی ناهێڵێ. ساردی یان نەستەلە؟» هۆنوسی بەردەم دوو بەرداشی یەک لە یەک شیرینتر، پاش بیرکردنەوەیەکی خێرا، بە دەنگێکی زۆر نزمی شەرمنانەوە وتی: «…اردی». پیاوەکە پرسی: «چی؟ ساردی؟» هۆنوس وتی: «بەڵێ».\nپیاوە میهرەبانەکە چوو ساردییەکی هەڵپچڕاوی لە دوکانەکەوە بۆی هێنا و دای بە هۆنوس.\nهۆنوس بە ساردی لە ساردیی سارد قومی دا. دایکم بمبینێ تووڕە دەبێ. نابێ کەس شتم بۆ بکڕێ. چۆن ڕازی بووم؟ بزانە سەری شووشەکە نەقرنجاوە؟ دەڵێن ئەگەر قرنجابێ نابێ بیخۆیتەوە. نا نەقرنجاوە. میهرەبانییەکەی لە هیی کاک ژیلوانی دراوسێمان دەچێ. خێرا بیخۆرەوە. نا، خێرا نا، دوایی دەڵێن بۆ ساردی گریاوە. خاو بیخۆرەوە.\nکات بۆ ناڕوا؟ پیاوەکە چاوەڕێم دەکا تەواو ببم. چی بکەم؟ خێرا قومی لێ بدە. تۆ بڵێی بیر لە چی بکاتەوە؟\nیەک دوو قومی خێرای لێ دا.\nقوڕگم بەستی. ئای. وا خۆت پیشان مەدە کە ئەوەندە ناسکی، ئەو کوڕەی کۆڵانی پشتەوەم دی پیپسییەکی هەڵپچڕی و بێ دەملێبەردان هەمووی خواردەوە. ئەو هەر خۆی لەشی تۆکمە و بەهێزە، من وا نیم، هەموو گیانم ئێسقانە. من بەهێز نیم. وا بزانم ئەگەر باوکت هەبێ بەهێز دەبی، وایە؟ زۆربەی مناڵان کە دەبینم یەکسەر دەزانم باوکیان هەیە یان نا، یان شەڕانین و دەیانەوێ لێت بدەن، یان زۆر بەڕەوشت دیارن، زۆربەیان بیر لەو قسەیە دەکەنەوە کە دەیڵێن، بەڕێزتر قسە دەکەن. لە ترسدایە؟ هەموو کاتێکیش نایەنە دەرەوە.\nپیاوە میهرەبانەکە لای سەرتاشخانەکەوە لە لایەن ژنەکەیەوە بانگ کرا، بەرەو ئەو جووڵا، گەڕایەوە، دەستێکی کردەوە ملی هۆنوس و وتی: «من دەڕۆم، دەبێ بڕۆم. ئەوە ژنەکەم و کچەکەم و کوڕەکەمن. دیارە کوڕەکەم تەواو بووە. دەبێ بڕۆم. کەس پێی وتووی لە ژاپۆنی دەچی؟» هۆنوس بزەیەکی کرد و بە شەرمەوە پێی وت: «هەموو کەس» جۆگەلە داچۆڕاوەکەی فرمێسکەکەی بە ڕوومەتییەوە دیار بوو. پیاوەکە وتی: «فرمێسکەکانت بسڕە با کچەکەم بە گریانەوە نەتبینێ. کە ساردییەکەشت تەواو کرد، هەر شووشەکەی بخەرەوە ناو ئەو سنووقە. پارەکەیم داوەتێ. مەگری بەقوربان، تۆ پیاوی».\nتۆ پیاوی، بۆ کچ مەگری. زۆر ناقۆڵایە بە تەنیا لە شوێنێکی دوور لە ماڵی خۆتان دابنیشی و پیپسیکۆلا بخۆیتەوە. سوپاسی بکە.\nپیاوە میهرەبانەکە میهرەبانانە بە بزەیەکی شیرینەوە وەڵامی دایەوە: «سوپاسی ناوێ بەقوربان. دەی تەوقەکەمان». دەستی بۆ تەوقە هێنا. دەستی ڕاست. بریندارە. قەیناکە. هۆنوس دەستە بریندارەکەی بە ڕاڕایی بۆ پیاوەکە درێژ کرد و ئەویش کە دەیزانی ئەو قۆڵەی ئازاری هەیە، بە نەرمونیانی تەوقەی لەگەڵیدا کرد، پیاوە میهرەبانەکە بزەیەکی کرد و وتی: «ئادەی پێبکەنە؟» هۆنوس سەری شەرمنی داخست. پیاوەکە دیسان وتییەوە: «دەی پێبکەنە» هۆنوس بە سەرداخراوی بزەیەکی کرد. بەڵام شاردییەوە. پیاوە میهرەبانەکە ئاگادار لە بزەکەی، دەستێکی بۆ چەناگەی هۆنوس برد و کەمێک ڕوخساری هۆنوسی بەرز کردەوە. بزەی هۆنوس دەرکەوت. هەردووک بزەیان گۆڕییەوە.\n«زەردەخەنەی مانگ دەرکەوت بە ڕوونی،\nتا گەشبینم کا دوای ئاوابوونی»\nهەنسک، کوایت؟ نابێ بەس بزە بکەم، دەبێ گریانەکەم پێوە دیار بێ. نا، وتی تۆ پیاوی. با کچەکەی نەتبینێ. مەگری بۆ ئانیشکت؛ مەگری بۆ ئازار؛ مەگری بۆ کچ. بزە بکەم؟ پێبکەنم؟ نا، زۆر نا، مەهێڵە ددانت دەربکەوێ، با کەس نەزانێ لە کەروێشک دەچیت. تۆ بڵێی ئەمیش گاڵتەم پێ بکا لەسەر ددانە کەروێشکییەکەم؟\nهۆنوس بزەیەکی فراوانتری کرد و ددانە کەروێشکئاساییەکانی دەرکەوت. پیاوە میهرەبانەکەش بزەیەکی شیرینی کرد و دەستێکی میهرەبانی هێنا بە ڕوومەتیدا و پێی وت: «ددانیشت زۆر جوانە، سەرنجم دا دەیشاریتەوە، مەیشارەوە، خۆزگە ددانی من وەک هیی تۆ جوان بووایە. خواحافیز». هۆنوس بە شەرمەوە و لەژێر زمانەوە وتی: «خوا’افی…». پیاوەکە بەرەو کچەکەی و ژن و کوڕە قژلوولەکەی ڕۆیشت.\nپاش تەواوکردنی پیپسیکۆلاکە، هۆنوس شوشەکەی خستە ناو سنووقی پیپسییەکەی بەردەم دوکانەکە، بۆ چرکەیەک نیگایەکی گومانی گرتە خاوەنی دوکانەکە، ئەویش تەماشایەکی کرد و سەرێکی (کێشە نییە)ی بۆ لەقاند، پاشان بەرەو گۆڕەپانی پاسەکانی مەسڵەحە کەوتە ڕێ.\nخەڵک دەزانن قۆڵم بریندارە؟ چۆنت زانی بریندارە؟ با، هەست بە خوێن دەکەم لەناو ئانیشکی کراسەکەمدا. ئێستا بەیەکیشەوە دەنووسێ، دوایی ئازاری دێ، کراسەکە لێی نابێتەوە. ئەی قاچم؟ نازانم، لەوانە نییە. با، ئەوەتا ئەویش پێوەی نووساوە. شوختێکی تر دەکەوێتە سەر ئەژنۆم. باشە من وەکو چلوورەفرۆشەکە شوختەکانم لە دەموچاومدا نییە. شوخت نیشانەی هارییە. چلوورەفرۆشەکە هارە؟ ئێمەی زۆر خۆشدەوێ. تاکە کەسە لە کۆڵاندا کە ڕێگەم لێ ناگرێ یاری بکەم. چونکە خۆی خەڵکی کۆڵانی ئێمە نییە. بچمەوە بۆ ماڵەوە؟ یان بچم ئەرکەکەی دایکم جێبەجێ بکەم؟ ئەرکەکە.\n«هەڵسە ئەی لاوی نیشتمانیی کورد!\nچاوەڕوانتە.. هەڵسە دەستوبرد!»\nهۆنوس، هۆننوس، پاڵەوانە ناسکەکەمان، بۆ ئەو ئەرکەی دایکی پێی سپاردبوو چوو و ئەنجامی دا. دواتریش بە دەم گۆرانیبێژانەوە، وەک خۆی دەیویست، بۆ ماڵەوە گەڕایەوە. لە ماڵەوە پێی زانی کە دایکی برایەکی تریشی بۆ هەمان ئەرک ناردووە. بەڵام باش بوو ئەو لە بیری چووبووەوە و نەیکردبوو. هۆنوس هەرگیز نەیهێشت دایکی و براکانی و خوشکەکەی بەم بەسەرهاتە بزانن.\n لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠دا نووسراوە. لە ١ی شوباتی ٢٠٢٢دا پێداچوونەوەم بۆی کردووە.\n لە ١٦ تا ٢١ی مایسی ٢٠١٩دا نووسراوە، لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠دا پاکنووس کراوە، لە ٤ی ئابی ٢٠٢١دا و دواتر لە ١ی شوباتی ٢٠٢٢دا پێداچوونەوەی بۆ کراوە.\n ئەلێکس فێرگوسن: (١٩٤١- ) ڕاهێنەری پێشووی یانەی مانچستەر یونایتدی تۆپی پێ.\nهۆنراوەی قەدری من چەندە لە لای دەوڵەتی دنیایی دەنیی نالی.\nهۆنراوەی لە ناکەس کارییا، خاکم بە سەر، ڕۆیی بە با عومرمی مەحوی.\n پێشتر بە هەڵە دایکی هۆنوسم لەگەڵ دایکی دیاسدا تێکەڵ کردبوو، دایکی دیاس ناوی ئایۆیە، نەک هۆنوس، دایکی هۆنوس ناوی بودیکایە. لەو فایلە دەنگییەشدا کە ئەم چیرۆکەم خوێندووەتەوە و لە ئینتەرنێتدا بڵاوم کردووەتەوە، بە هەڵە دەڵێم: «ئایۆ». تکایە بمبوورن، ڕاستەکە بودیکایە.\n هۆنراوەی هەوری پایزی گۆران.\n گۆرانیی یەڵڵە شۆفێری حەسەن زیرەک.\n هۆنراوەی گریانی ڕونووی هێمن موکریانی.\n پێشتر بە هەڵە وشەی «شەتەک»م بە کار هێنابوو، بەڵام بەمەی ئێستا گۆڕیم.\n هۆنراوەی گوزارشتێکی نەوا موکرجی.\n هۆنراوەی بەری بەیانەی گۆران.\nTags: پۆلیسی هاتوچۆتەلاری عەتاڕچیرۆکساڵی 2000سلێمانیسلێمانیی جارانشەقامی سالمهۆنوسهۆنوسیاد


ANF | پیشانگه‌یه‌كی شێوه‌كاری بۆ مامۆستایانی کورد لە کەرکووک كرایه‌وه\nسێشه‌ممه, 5 Mar 2019, 16:23\nئه‌مڕۆ لە ساڵیادی ڕاپەرینەمەزنەکەی ٥ی ئاداری ١٩٩١، لە شاری کەرکووکی باشووری كوردستان پیشانگه‌یه‌كی شێوه‌كاری لە لایەن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پەروەردەی کوردی لە کەرکووک بۆ مامۆستایانی هونه‌ری شێوه‌كاریی كورد کرایەوە\nلە پیشانگه‌كه‌دا زیاتر لە ٦٥ مامۆستای پسپۆڕ له هونه‌ری شێوه‌كاریدا بەشداریان کرد. تابلۆكان گوزارشتیان له ئازادی ، شه‌ڕی کورد دژی داعش، بەرخۆدانی عەفرین، بەرخۆدانی گەلی کورد دژ بە داگیرکاران و پێکەوەژیانی نەتەوەکان ده‌كرد.\nمامۆستا شێرزاد ڕه‌شید کاکە بەڕێوبەری بەشی خوێندنی کوردی لە کەرکووک بە ئاژانسی هەواڵی فوراتی (ANF)ی ڕاگه‌یاند، «ئه‌مڕۆ یەکەم پیشانگه‌ی هونەریی شێوه‌كاریمان بۆ زیاتر لە ٦٥ مامۆستای كوردی پسپۆڕی کەرکووک كرده‌وه. مامۆستاكان لە بواری هونەرییه‌وه کاری جوانیان پێشکەش کرد و دەستخۆشییان لێ ده‌كه‌م.»\nناوبراو گوتیشی، «ئەم وێنانە باس لە واقیعی بارودۆخی کەرکووک و عێراق دەکه‌ن. لە ڕۆژانی داهاتوو کار و چالاكییه‌كانمان زیاتر دەبێت. بەتایبەتی لە وەرزی بەهاردا چالاکیی قوتابخانەکان کە تاك به تاكی قوتابخانەکان پێی هەڵدەستن، هه‌روه‌ها چالاکیی ڕۆژی جلوبه‌رگی کوردی و بۆنەکانی دیکەی کوردەواری.»


یۆنان:پەنای بێ پەنایان – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » یۆنان:پەنای بێ پەنایان\nیۆنان یەکێکە لە وڵاتە دێرین و جوانەکانی ئەوروپا و خاوەنی یەکێک لە شارستانییە دێرینەکانی جیهانە. ئەم شارستانییەتە خزمەتێکی گەورەی مرۆڤایەتی کردووە. فەلسەفەو هونەری یۆنانی، کاریگەری نەک بەسەر ئەوروپا، بەڵکە بەسەر هەموو جیهانەوە هەبووە.\nلە ماوەی پێشووشدا یۆنان رووبەروی قەیرانێکی گەورەی دارایی و سیاسیی بۆوە، لێ خۆشبەختانە بەهۆی بوونی حکومڕانێکی ژیر و ئازا، توانی لەو قەیرانە رزگاری بێت. هەربۆیە لە رووی سیاسییەوە ئەزموونێکی نوێی سیاسی پێشکەشی جیهان کرد.\nئەم دۆسێ تایبەتەی ئەمجارەمان لە بارەی یۆنانەوەیە، کە لە لایەن کاک شۆڕش حەمید پەیامنێری کوردستانی نوێ لە یۆنانەوە بۆی ئامادەکردووین. تێیدا تیشکێکی خستۆتە سەر لایەنی جوگرافیا و مێژوو، فکرو فەلسەفە،زمان ، دانیشتوان، سیستەمی سیاسی و پەروەردەو ئابووریی و لایەنی گەشتیاریی. هەروەها پەیوەندی نێوان گەلی یۆنان و کورد.\nئامادەکردنی: شۆڕش حەمید- ئەسینا\nھەوایەکی پاک و سازگار، باخ و پارکی رازاوەو دیمەنی سەوزاییەکی فراوان و شەقامی پاک و خاوێن و میترۆی زۆر مۆدێرن و ھاوچەرخ، خەڵکێکی زۆر باش و دڵسۆز و نیشتمان و خاک پەروەر و دۆستی میوان و غەریبان، لەخەسڵەتە ھەرە دیارەکانی یۆنان و ئەسینای پایتەختە.\nکۆماری یۆنان، یان “ئێلاژا”، یاخود کۆماری ئێلینیک، وڵاتێکە ئەکەوێتە باشووری خۆرھەڵاتی کیشوەری ئەوروپا، ئەسینا پایتەختی کۆماری یۆنانە، ئەسینا دەکەوێتە باشووری یۆنان و لە سێ لاوە بەدەریای سەرنج راکێش دەورە دراوە و لە نێو ئەسینای پایتەختدا چیای بڵند بەدیدەکرێت، دیارترینیان چیای یمیتۆ و پارنیپا-ن، ھەروەکو بەدرێژایی مێژوو ئاماژەی بۆ کراوە، سرووشت و جوگرافیای یۆنان بە گشتیی و ئەسینا بەتایبەتی سەرنج راکێش و لە جوانیی و سازگارییدا بەناوازە وەسف کراوە، خەڵکی ئەسینا رۆشنبیرو کۆمەڵایەتیی و میوان دۆستن و ھەردەم بە سنگ فراوانیی و مامەڵەی مرۆڤ دۆستانەیان، پێشوازییان لە میوان و بێگانەکان کردووە، ھەر بەو ھۆیەشەوە بووە کە لە ساڵی ١٩٨٥دا بە پایتەختی رۆشنبیریی و شارستانێتی ئەوروپا ھەڵبژێردراوە، ھەرەوەھا ئەسینای پایتەخت یەکێکە لەو شارە پێشکەوتووانەی کە بەدرێژایی مێژوو تاکوو ئێستاکەش بە پایتەختی مێژوویی و رۆشنبیریی ئەوروپای ھاوچەرخ وەسف دەکرێت.\nزمانی یۆنانی یەکێکە لە زمانە رەسمییەکانی ئەوروپای یەکگرتوو، لە جیهاندا ١٣ ملیۆن کەس بە زمانی یۆنانی قسە دەکەن و لە دوو وڵاتی ئەوروپاشدا یۆنان و کیپرۆس زمانی یۆنانی رەسمییەو گفتوگۆی پێ دەکرێت، زۆربەی یۆنانییەکان بە زمانەکانی ئینگلیزی و فەڕەنسی و ئەڵمانیش گفتوگۆ ئەکەن، یۆنان ساڵی ١٩٨١ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی ئەوروپادا، لە ڕووی ڕامیاری و ئابووریی و بازرگانییەوە ھاوشێوەی ئەمریکا و فەڕەنسا وڵاتێکی سەرمایەدارییە، ھاوشێوەی وڵاتانی ئەوروپا دراوی یۆرۆ بەکاردەھێنێت، بەپێی سەرچاوەکان رووبەری یۆنان نزیکەی١٣٠ھەزار کیلۆمەتر دووجا دەبێت، کە ھاوتایە لەگەڵ ڕووبەری وڵاتانی ئوردن و فەلەستین، ھەروەھا بەپێی دوایین ئامارەکانی سەرژمێری، ژمارەی دانیشتوانی یۆنان”١١،١٢٨،٤٠٤” یانزە ملیۆن و ١٢٨ ھەزارو ٤٠٤کەس بووە کە دەکاتە ٠،١٥٪ رێژەی خەڵکی جیھان، ئاماژەش بەوە کراوە کە ٦٢٪ دانیشتوانی ئەم وڵاتە لە شارەکاندا دەژین، زۆرینەی یۆنانییەکان باوەڕییان بە ئایینی مەسیحی ئۆرپۆدۆکسییە و کڵێسای ئۆرپۆدۆکسی یۆنانی بە دایکی ئۆرپۆدۆکسییەکانی جیهان هەژمار دەکرێت. رێژەیەکی زۆری یۆنانییەکان سەرقاڵی پیشەسازی و بەرهەمهێنانی بەروبوومی کشتوکاڵی و پیشەسازی دەریاوانی و لۆکە و ئاسن و گۆگرد و.. هتد.\nخاڵێکی گرنگی ستراتیژیشە بە بەسەتنەوەی کیشورەرەکانی ئاسیا و ئەفریقا بە ئەوروپاوە، ئەمەش وایکردووە ببێتە کاروان سەرایەک بۆ پەنابەران و ئاوارەو کۆچەرەکان، کە بەردەوام ژمارەیان لە زیادبووندایە. بەپێی سەرژمێریی نا فەرمی ژمارەی پەنابەرانی ئەرمەنی لەیۆناندا زیاتر لە١٠٠ ھەزار کەس دەبن، ھەروەھا پەنابەرانی بوڵگاریش٣٠ ھەزار کەس دەبن کە زۆربەیان لە ڕۆژھەڵاتی یۆنان نیشتەجێن، بەڵام پەنابەری تورکی زۆرترین ڕێژەن کەخۆی لە١٥٠ هەزار پەنابەر دەدات، جگە لەوەش کە لەوڵاتانی خۆرھەڵاتی ناوەڕاست و وڵاتانی ئەفریقاوە بەردەوام پەنابەران دێنە یۆنان و ئەگەر بەھەمیشەیش نەبێت، ئەوا بۆ ماوەیەکی زۆر تێیدا دەمێننەوەو پاشان بەرەو وڵاتانی باکووری ئەوروپا کۆچ ئەکەن.\nیۆنانییەکان خاوەنی یەکێکن لە مێژوو شارستانییەتە کۆنەکانی جیھان ، یۆنان بەھۆی دەوڵەمەندیی مێژووەکەی، لەدێر زەمانەوە ، نزیکەی ٣ھەزار ساڵ لەمەوبەر خزمەتی گەورەی شارستانێتی وەکو “ھونەرو زانست و فەلسەفە”ی پێشکەش بەخودی یۆنانییەکان و کۆمەڵگەی مرۆڤایەتیی کردووە، لەو رووەوە خاوەنی مێژوویەکی پڕ لەداکۆکی و بەرگریی کردن لەخۆیانن، لەدێرزەمانەوە خاوەنی مێژوو ناسنامەیی نەتەوەیی خۆیان بوون و سەرباری ھەموو ھەوڵەوکان بۆ سڕینەوەو لەناوبردنیان، سەرەنجام نەبەردانەو دلێرانە رووبەڕووی داگیرکارانی وڵاتەکەیان بوونەتەوە.\nداگیرکارێکی دڕندەی عوسمانی\nزۆرتر باسی داگیرکاری عوسمانییەکان بۆسەر خاکی یۆنان دەکرێت، کە ھەرچی ھێزو تواناو لەشکرو جبەخانەی سەربازیی خۆی خستەکار، ئەوەی تورکەکان بەسەر یۆنان و خەڵکی وڵاتەکەیاندا ھێنا لەکوشتن و دەستدرێژی و سڕینەوەی زمان و مۆرکی نەتەوەییان، تاکو ئێستا دەماودەم دەگێڕدڕێتەوەو بە چاوی سووکەوە لە عوسمانییەکان ئەڕوانن، ئەوەبوو سەرەنجام، رۆژی ٢٥ی ئادار١٨٢١ یۆنانییەکان، بە سەرکردایەتی شۆڕشگێڕی یۆنانی (پێیۆژۆرۆس کۆڵۆکۆترۆنیس) و بە پشتیوانیی کلێسای ئۆرپۆدۆکسی یۆنانی، بەیەک دەنگ دژی داگیرکاریی تورکەکان راپەڕین و داگیرکاری عوسمانییان لەخاکی وڵاتەکەیان کردە دەرەوە، بەو ھۆیەوە رۆژی ٢٥ی ئاداری ھەموو ساڵێک لەیادی دەرکردنی لەشکری عوسمانی لەو وڵاتە بەڕۆژی سەربەخۆیی و ئازادی وڵات و خەڵکی یۆنان لەقەڵەم ئەدرێت.\nکۆماری یۆنان خاوەنی سروشتیی جوانیی و خەسڵەتەکانی تایبەت بەخۆیەتی و کەش و ھەواکەی سازگارو ئارام و جیاوازترە لە وڵاتانی تری باکووری ئەوروپا، وڵاتانی درواسێی یۆنان، لەباکوورەوە سنووری وشکانی بە وڵاتانی تورکیاو بولگاریاو کۆماری باکووری مەکەدۆنیا، کۆماری ئەلبانیاوە هەیە، جگە لەوەش سنووری دەریایی بە زۆرینەی وڵاتانی جیهانی دەبەستێتەوە، بۆیە پێگەی یۆنان لە رووی جیۆگرافی و جیۆئیکۆنۆمی و جیۆپۆلیتیکی و جیۆئێنێرجیەوە بە کاریگەر و گرنگ وەسف دەکرێت، لە باشوورەوە بە دەریای سپی ناوەڕاست و لە رۆژئاواوە بە دەریایی ئێیۆنیۆس و لە رۆژهەڵاتەوە بە دەریایی ئێگەیۆ(ئیجە) دەورە دراوە.\nپێگەیەکی جوگرافی بەهێز\nوەرزی ھاوینی یۆنان تەڕو زستانی شێدارە،لەبەر گرنگیی یۆنان لە رووی پێگەی جیۆگرافیاوە، لەلایەن خودی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیشەوە بایەخی پێدراوە ئەوەش لەبەر ئەوەی کەشی یۆنان لە ڕووی ئارامیی و ئاسایشەوە تەواو سەقامگیرە و دوورە لە شەڕو کوشتار، یۆنان بۆ خۆشی سەرچاوەی ئارامیی و سەقامگیرییە لە ناوچەکەدا، ھەر ئەو ھۆکارانەیە کە ساڵانە و بگرە بەردەوام و لە ھەموو وەرزەکاندا، ژمارەیەکی زۆر لە گەشتیاران بۆ بەسەربردنی کاتێکی ئارام و ئاسوودەیی روو لە یۆنان دەکەن، ئەوەش وای کردووە کە لە ڕووی گەشتیاریی و جموجۆڵی بازرگانییەوە یۆنان لە بووژانەوەو گەشانەوەی بەردەوامدا بێت، چونکە حکومەت بە گرنگی و بایەخێکی زۆرەوە نەخشە و پلانی پێویست و شایستەی بۆ گەشەکردنی کەرتەکانی گەشتوگوزارو بازرگانی داڕشتووەو بەردەوامیش کاری جددی لەسەر دەکات تاوەکو ساڵانە زۆرترین گەشتیار سەردانی یۆنان بکەن، بە پێی ئامارەکان ساڵانە لانی کەم٣٠ ملیۆن گەشتیار بۆ بەسەربردنی پشووەکانیان روو لەم وڵاتە دەکەن و زیاتر لە ١٠ملیۆن کەس بۆ ھەمیشەیی تێیدا دەمێننەوە،ئەوەش سەلمێنەری ئەو راستییەیە کە زۆرترینی خەڵک، یۆنان ھەڵدەبژێرن کە گەشتی بۆ بکەن و یاخوود بەھەمیشەیی تێیدا بمێننەوە.\nسیستەمی حوکمڕانی یۆنان، سەرۆکایەتی پەرلەمانی، دیموکراتییە، یۆنان و دیموکراسیی دوانەی لە یەکتر جیانەکراوەن، سەروەری یاسا، بنەمای بەردەوامیی پرسی دیموکراسییە، لە یۆنان فرە حزبیی ھەیە و چەندین حزبی سیاسیی بەشداری لە پڕۆسەی سیاسی وڵاتدا دەکەن و متمانەی هاوڵاتیانی یۆنانییان بە دەستهێناوە لە پەرلەماندا،حزبە سیاسیەکانی یۆنان بریتین لە ھەریەکە لە”حزبی نێیا دیمۆکراتییا، حزبی سیریزا، کینیما ئالاگیس، حزبی کۆمونیستی یۆنانیی، مێرا ٢٥، ئێلینیکی لیسی”، ھەریەکە لەم حزب و رێکخراوانە بەردەوام لەھەوڵ و تێکۆشاندان بۆ جیبەجێ کردن و سەرخستنی ئەو پرۆگرام و بەرنامەیەی بۆ گەشەکردن و پێشکەوتنی کۆمەڵگەکەیان دایانڕشتووە، بە جۆرێ کە ھەمیشە لەرکابەری و ململانێی سیاسییدان کە بنەماکەی لێک تێگەیشتن و پتەوکردنی بنەماکانی چەمکی دیموکراسییە لە وڵاتەکەیاندا، نموونەیەکی تری بەرجەستەکردنی دیموکراسیی لە یۆنان ئەوەیە کە پەرلەمانی ئەم وڵاتە بۆ یەکەم جار ژنێکی وەک سەرۆکی وڵات ھەڵبژارد، رۆژی ٢٢ی مانگی کانوونی دووەمی٢٠١٩ پەرلەمانی یۆنان ئێکاتێرینی ساکێلارۆپولو-ی وەک سەرۆکی وڵات ھەڵبژارد بۆ یەکەم جاریشە لە مێژوودا ژنێک ببێت بە سەرۆک کۆماری یۆنان، ئێکاتێرینی ساکێلارۆپولو ، دادوەرو شارەزای یاسای دەستووری و یاسای ژینگەییە و تەمەنی٦٣ساڵە، بەپێی ڕاگەیەندراوێکی کۆستاس تاسولاس، سەرۆکی پەرلەمانی یۆنان، سەرۆکی نوێی وڵات لەناو پەرلەماندا لە کۆی ٣٠٠ پەرلەمانتار، ٢٦١ دەنگی پەرلەمانتاری بەدەستھێنا، لە یەکەم لێدوانیشیدا پاش ھەڵبژاردنی بەسەرۆک کۆمار، ئێکاتێرینی ساکێلارۆپولو رایگەیاند، ئێستا ئیتر کاتی ئەوەیە یۆنان بەرەو داھاتوویەکی گەشتر ھەنگاوبنێت.\nکاریگەری حزبی سیریزا لەسەر کۆمەڵگەی یۆنان\nکاتێک لە پرۆسەی هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٥ی یۆناندا حزبی سیریزا بەسەرۆکایەتی ئەلێکسیس تسیپراس سەرکەوتنی بەدەستهێنا، کۆمەڵگەی یۆنان و تەنانەت کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش بە گەشبینییەوە لە ئایندەی یۆنانینان ئەڕوانیی و کۆمەڵێک هیواو ئاوات و ویست و خواستیی لەمێژینەییان بۆ پێشخستنی کۆمەڵگەی وڵاتەکەیان لەسەر هەڵچینیی بوو، بەپێی لێدوانیی لایەنگرانی سیریزا- هاوپەیمانی پێشکەوتووخواز، بەتایبەتی لایەنگرانی تسیپراس، سەرباری شکستیان لەهەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٩دا، ئێستاش هەروەکو رابردوو بەهیوان جارێکی تر دەسەڵات بگرێتەوە دەست و درێژە بدات بە کاروانی ئاوەدان کردنەوەو گەشەپێدانی کۆمەڵگەکەی وڵاتەکەیان، چونکە ئەوان لەو بڕوایەدان کە سەردەمی دەسەڵاتی تسییپراس سەردەمی زێڕینی دەسەڵات بوو، لەبەر ئەوەی تا ڕادەیەکی زۆر کۆتایی بە دیاردەی گەندەڵی لە یۆناندا هێنا، چاکسازیی لە هەموو جومگە ژییارییەکانی دەسەڵات و کۆمەڵگەدا کرد، لە کارە هەرە باشەکانی حکومڕانی سیریزا بریتی بوون لە: کاراکردن و رێکخستنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان حکومەت و خەڵک، لەسەر بنەمای دادپەرەوەری کۆمەڵایەتیی و چینایەتیی، هەرەها هەموو تواناکانی حزبەکەی خستەکار بۆ بەهێزکردنی سیاسەتەکانی دەرەوەی وڵاتەکەی، پاشان یۆنانی رزگارکرد لەتەنگژەی ئابووریی و دارایی، لەپەرلەمانەوە یاسای تایبەت بە ئاسانکاریی لەوەرگرتنی مافی پەنابەریی بۆ سوودی پەنابەران داڕشت و کەوتە بواری جێبەجێ کردنەوە، جگە لەوانەش دەرماڵەی تایبەتیی بۆ بێکارو هەژارو کەمدەرامەتی دانیشتووی وڵاتەکەی بێ جیاوازیی دابینکرد، بۆ خۆشی لە دوایین لێدوانیدا سەبارەت بە باردۆخی هەنووکەی وڵاتەکەی رایگەیاند: بەجێبەجێ کردنی تەنها بەشێکی بەرنامەی کارەکەی، تاکی یۆنانیی رزگار کرد لەوەی کە تەنیا دەستی لەگیرفانییدا بێت، بێکارو بێ ئایندەیەکی روون بژی. وتیشی: سەرخستنی بەرنامەی کاری داهاتووی، تەنیا رێگەی رزگاریی تەواوەتی وڵاتەکەی و بەبەهێزیی مانەوەیەتی لەیەکێتیی ئەوروپاو لەسەر ئاستی جیهاندا، ئێستا سیریزا نوێنەرایەتی زۆرینەی هێزە چەپ و سۆشیال دیموکراتەکانی یۆنان دەکات، لەخۆ ئامادەکردنیشدایە بۆ بەستنی کۆنگرەی سێیەمی..\nیۆنان و پەتای کۆرۆنا\nلەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسیی کۆرۆنا لە بەشێکی زۆری رووی زەویدا، ئەو پەتایە یۆنانیشی گرتەوە، بۆ بەرگرتن لە تەشەنەکردن و بڵاوبوونەوەی زیاتری ئەو ڤایرۆسە، ئەسینا هەموو رێوشوێنێکی پەیوەست بە خۆپاراستنی هاووڵاتییانی گرتەبەر، سەرەتا بە بڕیارێک هەموو خەڵکی یۆنان بۆ ماوەی زیاتر لە دوو مانگ کەرەنتینە کران و ناچار کران کە لە ماڵەکانیاندا بمێننەوە، هاوکات وەزارەتی تەندروستی یۆنان پەیتا پەیتا رێنمایی پێویستی خۆ پارێزیی بڵاودەکردەوەو کۆمەڵگەی وڵاتەکەیان لە مەترسییەکانی ئەو پەتا جیهانییە ئاگادار دەکرد. گرتنەبەری ئەو رێوشوێنانە و هەروەها پابەندبوونی خەڵکی یۆنان بە رێنماییەکانی تەندروستیی و هاوکاری حکومەتیش بۆ کەرتی تایبەتی بە پلاندانی دەرماڵەیەکی تایبەت بە کرێکاران و کرێنشینان، بوو بە فاکتەرێکی بەهێز لەوەی کە وەزارەتی تەندروستی توانی بەسەرکەوتوویی لە کاتی بڵاو بوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنادا ژمارەی قوربانیان و ژمارەی توشبووان لە ژێر کۆنترۆڵدا بهێڵێتەوە. بە پێی دوایین ئامار، تاێستا(٢ی تەمووزی٢٠٢٠) ٣هەزارو ٢٨٧ کەس حاڵەتی تووش بوون و ١٩٠ حاڵەتی گیان لەدەستدان بەکۆرۆنا تۆمار کراوون.\nیۆنان لە سالی ٢٠٠١ەوە دراوی (یۆرۆ) کە دراوی هاوبەشی یەکێتیی ئەوروپایە بەکاردەهێنێت، یەکێتی ئەوروپا رۆڵی بنچینەیی هەیە لە هاریکاریکردنی ئەسینا لە ڕووی ئابوورییەوە بۆ ئەوەی هەموو سەردەم و قۆناغێک بتوانێت بەسەرکەوتوویی قەیرانەکانی چارەسەر بکات، ساڵانە بە بڕی ٢،٤% هاوکاریی دەکات، بە پێی دوایین ئامار داهاتی ساڵانەی تاک لە یۆنان (٣١هەزارو ٧٣٦ یۆرۆیە)، خەرجی تاکیش (٢هەزارو٩٣٠ یۆرۆیە)، هەروەها خەرجی ساڵانەش (١٨٧،٤٥٦ ملیار یۆرۆیە) خەرجی ساڵانەی دەوڵەت پێش سەرهەڵدانی قەیرانەکە زیاتر لە ٤٠٠ ملیار یۆرۆ بوو، بەڵام لەگەڵ دەستپێکردن و سەرهەڵدانی قەیرانی ئابووری لە جیهان بەگشتیی و لەئەوروپا بەتایبەتی، لەیۆنان وەها ئەو رێژەیە دابەزیی کە لەهیچ وڵاتێکی جیهاندا دابەزینی بەو شێوەیە رووی نەداوەو تۆمار نەکراوە، جگە لەو کات و قۆناغانە نەبێت کە وڵاتێک رووبەڕووی جەنگ و خاپوورکردن بووبێتەوە…\nبە پێی ئاماری ساڵی ٢٠١٧، بەرهەمی ساڵانەی یۆنان ١٩٤هەزارو ٢٤٨ ملیار دۆلار بووە، رێژەی بێکاریش ٧،٢١% بووە ، ئەو ئامارانە لە کاتێکدایە کە یۆنان لەو قەیرانە ئابوورییە دەربازی بووە کە لە ساڵی ٢٠١٠ وڵاتەکەی گرتبۆوە، لە ماوەی نزیکەی ١٠ ساڵی رابردووی ئەو قەیرانەدا، کاربەدەستانی وڵات هەموو رێگەیەکیان بۆ دەربازبوون و کۆتاییهێنان بەقەیرانەکە گرتەبەر،سەرەنجام گەیشتنە ڕێرەوی رزگار بوون و تێپەڕاندنی قەیرانەکە. ئەم قۆناغەش دەستپێکی سەردەمێکی نوێیە بۆ بونیاتنانی ئابوورییەکی بەهێز کە ببێتە بنەما بۆ پێشکەوتن و گەشەکردنی کەرتی ئابووری لە داهاتوودا، لە ساڵی ٢٠١٩دا رێژەی زیادبوونی بەرهەمهێنان لە یۆنان بە گشتی ٠٢٪ بووە، هۆکارەکەشی ئەو نەخشەو پلانەیە کە لە لایەن شارەزایانەوە بۆ پڕۆژە فراوان و گەورەکان داڕێژراوە. کۆی بەرهەمی ناوخۆ ١٨٧،٥ ملیار یۆرۆیە..\nگرنگترین پیشەسازییەکان لە یۆناندا بریتیین لە (چاندنی تووتن و وەبەرهێنانی کەرەستەکانی خۆراک و مەوادیی کیمیایی و بەرهەمهێنانی کانزاو دەرهێنانی نەوت) هەموو ئەوانەش رۆڵی دیارو بەرچاویان هەیە لەگەشەکردن و تۆکمەکردنی بنەماکانی کەرتی ئابووری لە یۆناندا.\nئاست و رێژەی ئابووری یۆنان بەبەراورد بەوڵاتانی دیکەی ناوچەکە، دیاری کراوەو سەرباری سەرھەڵدانی قەیرانی دارایی و بەتایبەتی پەیوەست بوون بە سیاسەتی سک ھەڵگووشین کە قەرزپێدەرانی سەپاندبوویان بەسەر حکومەتدا، لێپرسراوانی باڵای یۆنان ھەموو توانایەکیان بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەو قەیرانە خستەگەڕو لە ماوەی کەمتر لە چوار ساڵدا بەسەرکەوتووی قەیرانەکەیان تێپەڕاند، واتا لە ئێستادا یۆنان قۆناغی گرفت و تەنگژەو قەیرانەکانی دارایی تێپەڕاندووە، دەتوانین بڵێین کە لە قۆناغی ئێستادا یۆنان لە سەرەتای گەشەی بەھێزی ئابووریدایە و خەم و مەترسییە گەورەکەی داراییەوە رەویوەتەوە، ئەو دەستکەوتەش لە سەردەمی دەسەڵاتی ئەلێکسیس تسیپراس سەرۆک وەزیری پێشووی یۆنان لە حزبی سیریزا تۆمار کرا، لەئێستاشدا لێپرسراوان و شارەزایانی بواری ئابووری یۆنان شەو رۆژیان خستۆتە سەر یەک تاوەکو بتوانن رۆژ بە رۆژ بنەماکانی ئابووریی و دارایی وڵاتەکەیان تۆکمەتر بکەن و بەگیانی ھەست کردن بە بەرپرسیارێتیی و نەتەوەیی و نیشتمانییەوە پلانەکانی گەشەکردنی کۆمەڵگەی وڵاتەکەیان بەو جۆرە سەربخەن و پێش بخەن کە لە ئاستی خواست و ویستی کۆمەڵانی خەڵک و کۆمەڵگەی وڵاتەکەیاندا بێت و بەردەوام بن لە بەرز راگرتنی ئەو مەشخەڵە بەرزو مێژووییەی وڵاتەکەیان بۆ ئەوەی هەردەم بەبەرزیی و گەشی بمێنێتەوە.\nیۆنان لە جیھاندا بە مێژووە پڕشنگدار و سەروەرییە شوێنەوارییەکانی بەناوبانگە،کەرتی گەشتیاریی و گەشتوگوزار لەسەدا ٢٠ی ئابووری یۆنان پێکدەهێنێت، ساڵانە زیاتر لە ٣٠ ملیۆن کەس بۆ گەشت و بینینی شوێنەوارە ناوازەکانی سەردانی ئەم وڵاتە ئەکەن کە ژمارەی دانیشتوانەکەی کەمتر لە ٢٠ ملیۆن کەسە، ھۆکاری ھاتنی ئەو گەشتیارانە بۆ چێژ بینین و بەسەر بردنی کاتێکی ئارام و ئاسوودەیی و ھەرەوەھا ئاوێتە بوونە لەگەڵ پەرستگە و شوێنەوارە دێریینەکانی ئەم وڵاتە، بەتایبەتی سەردانی مەزاری ئەکرۆ پۆلیس دەکەن لە ئەسینای پایتەخت، لە ئامارێکدا وەزارەتی گەشتوگوزاریی یۆنان بڵاویکردەوە کە وڵاتەکەی لە ساڵی ٢٠١٩ پێشوازی لە ٣٣ ملیۆن گەشتیار کردووەو بەو هۆیەشەوە زیاتر لە١٩ ملیار یۆرۆی داهاتی دەست کەوتووە، ئەوەی مایەی سەرنج و تێڕامانەو پرسیاری لای رای گشتیی ناوخۆو دەرەوەی ئەم وڵاتەش دروستکردووە ئەوەیە، کە هۆکاری ئەو ژمارە بێ شومارەی گەشتیاران بۆ یۆنان چییە و فاکتەرەکانی پشت سەرکەوتنی وەزارەتی گەشت و گوزاری یۆنان بۆچی دەگەڕێتەوە؟.\nبە بڕوای شارەزایان و وتەی بەشێکی زۆری گەشتیاران، هەرزانی نرخی گەشتیاریی بە بەراورد لەگەڵ وڵاتانی ترداو بەرزی کوالێتی کاڵاو پێداویستییەکان و هەروەها ئاسانکاریی هۆکارەکانی گواستنەوەو گەشتکردن لە نێوان شارو دوورگەکاندا فاکتەری سەرەکین بۆ ئەوەی ساڵانە زۆرترین رێژەی گەشتیار سەردانی یۆنان بکەن..\nیۆنان و فەلسەفە\nفەلسەفەی یۆنانی لە سەدەی شەشەمی پێش زایین دەست پێدەکات، ئەو کاتە دەستیپێکرد کە خەڵکی یۆنانی کۆن بۆ یەکەم جار هەوڵیان دا لە دیدگای فەلسەفەوە جیهان بینیی بکەن، وەڵامی ئەم پرسیارەش بدەنەوە: کە “تەفسیری بوونی جیهان چییە؟”، خۆیان سەرقاڵ کردبوو بە زۆر بابەتی هەمەچەشنە، بۆ نموونە ئاسترۆنۆمی، ماتیماتیک، فەلسەفەی سیاسیی، ئیتیک(رەوشت)، مێتافیسیک، بوون، لۆجیک، بایۆلۆژی، رەوانبێژی، دەرخستنی خەسڵەت و سیمای هونەری و میوزیک.\nپێش ئەو ماوەیە ئەفسانە و کۆسمۆگۆنیا (بیرو بۆچوون دەربارەی سەرهەڵدانی گەردوون)و تییۆلۆجیای شاعیرانەیان هەیە. بەڵام ئەمانە هیچ هەوڵێک ناددەن بۆ خستنەڕووی تەفسیرێکی سروشتی بۆ شتەکان، زیاتر پەیوەندییان بە شیعر و ئایینەوە هەیە، نەک فەلسەفە.\nفەلسەفەی یۆنانی هەر لەسەرەتاوە کاریگەری لەسەر کولتووری رۆژئاوا درووستکردووە، هاوکات دیدو تێڕوانینی دێریینی یۆنانی کاریگەری لەسەر فەلسەفەی وئاینییش هەبووە لە ناوچەکەدا، فاکتەرێکی بەهێزوو بنەماش بووە بۆ سەرهەڵدان و لەدایک بوونی رۆشنگەریی و رێنانساز و بیری ئەوروپیی نوێ.\nهەندێک ئاماژە بەوە دەکەن کە فەلسەفەی یۆنانی کۆن کاریگەریی سۆفیگەرایی و ئەفسانەیی کۆزمۆگۆنی خۆرهەڵاتی ناوەندی دێرینی لەسەر بووە، کە هەندێک دەڵێن: مەبەست لە ناوچەی مێزیۆپۆتامیایە.\nمارتین لیچفیڵد وێست-ی پڕۆفیسۆرو فیلۆلۆگیستی بەریتانی(لە ٢٣ ی سێپتامبەری١٩٣٧- لەدایک بووەو ١٣ی تەمووزی٢٠١٥ کۆچی دوایی کردووە) وتویەتی: (پەیوەندی کۆزمۆلۆگی و تیۆلۆگی ئەناتۆلی، هاوکاری فەیلەسوفە پرۆسۆکراتییەکان بووە بۆ ئەوەی دیدو فەنتازییای خۆیان ئازاد بکەن، بە دڵنییاییەوە ئایدیای باشی پێدان، بەڵام ناخی خۆیان بە مەنتیقی تر پیشان داوە)، بۆیە فەلسەفە لە دنیادا بە داهێنانێکی ژییاریی یۆنانی ئەژمار دەکرێت..\nفەلسەفەی یۆنانی بە شێوەیەکی سروشتی بەسەر سێ ماوەدا دابەش دەبێت: یەکەم/ دەشێـت ماوەی یەکەم تا ڕادەیەک بە ماوەی فەلسەفەی پێش سوکرات ناو ببەین، ئەگەرچی ئەم ماوەیە سۆفیستەکان ناگرێتەوە کە لە یەککاتدا پێش سوکرات و لە سەردەمی سوکراتدا ژیاون. ئەم ماوەیە ماوەی دەرکەوتنی فەلسەفەی یۆنانییە. دووەم/ ماوەی سۆفیستەکان تا ئاریستۆتێلیس، کە سوکرات و پلاتۆن دەگرێتەوە، ماوەی پێگەیشتنی فەلسەفەی یۆنانییە و ترۆپکە راستەقینەکەشی بەبێ هیچ گومانێک مەزهەبەکەی ئاریستۆتێلیسە. ماوەی سێیەم/ فەلسەفەی پاش ئاریستۆتێلیس، کە ماوەی داڕووخان‌و هەرەسهێنانی بیری نەتەوەییە. بێگومان ئەم دابەشکردنە دابەشکردنێکی هەڕەمەکیانە نییە، چونکە هەر ماوەیەک تایبەتمەندیی خۆی هەیە و لە کاتی خۆیدا روون دەکرێتەوە.\nئاکرۆپۆلیس – ئەسینا\nشوێنەواری ئاکرۆپۆلیس دیارترین شوێنەواری یۆنانییەکانە لە ئەسینا، کە بەواتای “کەنار یان بەرزی شار دێت”، کەوتۆتە تەپۆڵکەیەکی بڵندو لە ھەموو شوێنێکی ئەسیناوە بە ھۆی بڵندیییەکەیەوە بە ئاسانی بەدی دەکرێت، ھەروەھا ناودارترین شوێن و پێگەی مێژوویی و شوێنەواری یۆنانییەکانە لە ئەسینای پایتەخت، ئەوەش وای کردووە کە زۆرتین گەشتیاری بیانیی سەردانی ئاکرۆپۆلیس بکەن و لەنزیکەوە لەو ھونەری بنیاتنان و شێوە ئەندازەییەی دێرینی یۆنانییەکان بڕوانن، ھەر لەدامێنی ئاکرۆپۆلیسدا مۆزەخانەیەکی تایبەت بەنمایشی کەرەستە و شوێنەوارە دێریینەکان لەسەر رووبەرێکی فراوانی زەوی بنیاتنراوەو، لەڕێگەی بینین و سەردانی ئەو مۆزەخانەیەوە گەشتیاران و تەنانەت نەوەکانی ئێستای یۆنانییەکانیش بۆ خۆشیان ئاشنای سەلیقەیی و ژیریی و ھۆشیاریی یۆنانی دێریین و زاناو فەیلەسوفە ناودارەکانیان ئەبن، ئەوەش بنەمایەکی پتەو تۆکمەیە بۆ چاندنی تۆوی ھەستکردن بە بەرپرسیارێتیی و نیشتمانیی و نەتەوەیی لەلایەن نەوەی ئێستای یۆنانییەکان و خۆشویستنی وڵاتەکەیان و پابەندبوون بە بنەماکانی رێزگرتن و خۆشەویستیی نیشتمانەوە.\nناوچەی پلاکا لە ئەسینا\nیەکێکە لە گەڕەکە دێرین و جوان و سەرنج راکێشەکانی ئەسینای پایتەخت، ئەکەوێتە خۆرھەڵاتی شوێنەواری ئاکرۆپۆلیسەوە ، ھەروەھا ناودارترین شوێنی گەشتیاریی ئەسینای پایتەختیشە، وەک ئاماژەی پێدەکرێت ئەم گەڕەکە تایبەت بووە بەشوێنی دەوڵەمەندەکانی ئەسینانی دێرین و تاکو ئێستاش نەوەکانیان لەو گەڕەک و ناوچە شوێنەوارییەدا ئەژین، لە کاتی بەسەرکردنەوەو گەڕان بەو کۆڵانە باریک و تەنگەبەرەداو لەتێڕوانین بە خانوو خانەو شوێنە کەلەپورییەکانی ئەو گەڕەکەدا، گەشتیار بە ئاسانیی خەسڵەتە جوانەکانی ھونەری بیناسازیی و رەسەنایەتی شارستانێتی یۆنانییەکانی لە دێریندا بۆ دەرئەکەوێت و بۆی دەسەلمێت کە یۆنانی ئێستا بنەماکانی لەسەر ئەو رەسەنایەتییە بنیاتناوە، بۆیە وەھا کاریگەرو سەرنج راکێشە.\nگۆڕەپانەکانی سینتاغماو ئۆمۆنیا، سەنتەری ئەسینای پایتەختن، یەکێکن لە گرنگترین دوو شوێنە قەرەباڵغ و چڕەکانی شار کە شەقامەکانی ستاژیۆ و پانێپیستیمیو پێکیانەوە دەبەستێتەوە، کە لە نێوانیشدا دووکان و مۆڵ و بازاڕە گەورەکان دەبینرێن کە بەشێوازێکی مۆدێرن بنیاتنراوون و رۆژانە ھەزاران کەس بۆ بەدەستھێنانی پێداویستییەکانیان سەردانیان دەکەن، جگە لەوەش پەرلەمان و گۆڕی سەربازی ون کە لەدامێنی پەرلەماندایە، کەوتوونەتە گۆڕەپانی سینتاغماوە، لەکاتی سەردانی سەرۆک و پاشاو لێپرسراوی باڵای وڵاتان لەئەسینا سەردانی گۆڕی سەربازی ون دەکەن و بەڕێزەوە چەپکە گوڵ لەسەر مەزارەکە دادەنێن، ئەوەی کە زیاتر سەرنج راکێشە، بوون و بینینی ئەو سەربازانەیە کە بەبەرگی تایبەتی دێریینەوە پاسەوانیی و ئێشکگریی لە مەزاری گۆڕی سەربازی ون دەکەن، رۆژانە چەندین کەس بۆ بینینی نمایشە سەربازییەکانی پاسەوانەکان بە دیاریانەوە دەمێننەوە سەیری جووڵە سەرنج راکێش و ناوازەکانیان دەکەن و بۆ بەزیندوویی مانەوەی یادگارییەکانیان ونەیان دەگرن، ھەر لەو گۆڕەپانەدا پارک و سەوزاییەکی زۆر لەسەر رووبەری ٤٠ ھێکتار زەوی بنیاتنراوە، لە باشووری تەلارەکەوە، کۆشکی زاپییۆنە، کە لە نێوان ساڵی ١٨٧٤ بۆ ١٨٧٨ بنیاتنراوە، نزیک لە کۆشکی زاپیییۆن کۆشکی سەرۆکایەتی کۆمارە کە لە ساڵی١٨٩٧ی سەدەی ١٩ەیەم بنیاتنراوە، پاشان یاریگای پاناتیناکۆنە کە یەکەم خولی یارییەکانی ئۆلۆمپی لە ساڵی ١٨٩٦ بنیاتنراوە.\nپێشکەوتووترین و ناودارترین یاریگایە لە جیھاندا، ساڵی ١٨٩٦ ھاوکات لەگەڵ دەستپێکی یەکەم خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپی کراوەتەوە، مێژووی بنیاتنانی دەگەڕێتەوە سەردەمی دەسەڵاتی لیکورگۆس لەسەدەی چوارەمی پێش زاینیی، شارەزایان و بەتەمەنەکان ئەوەیان ئاشکرا کردووە کە لە نێو ئەو یاریگایەدا چەندین یاریی وەرزشی جراجر کراوە، تنا یاریگایە کە کەرەستەی بنیاتنانەکەی بەتەواوی پێکھاتووە لەبەردی بەنرخی پێندێلی و چیاکانی دەوروبەری ئەسینای پایتەخت، تاکو ئێستاش شوێنەوارناسان بەگرنگییەوە لەبنیاتنان و شێوازەکەی دەڕوانن و بنەمایەکیش بووە بۆ ئەوەیەی لەچەندین شوێنی جیھاندا لەسەر ھەمان شێواز یاریگای مۆدێرن بنیاتبنرێت.\nیەکێکە لە مۆزەخانە گەورەکانی تایبەت بە شوێنەوارییەکانی ئاکرۆپۆلیس، لە ساڵی ٢٠٠٧ بنیاتنراوە، نەخشەسازییەکەی لە لایەن بێرنارد چومی ئەندازیاری بیناسازییەوە کێشراوە، ئامانج لە نەخشەسازیی و بنیاتنانەکەی خستنەڕوو نمایشکردنی شوێنەوارە ھەڵکۆڵراوەکانە بەتایبەتی ئەو شوێنەوارە بەنرخ و گرنگانەی کەلەپەرستگەکەی ناو ئاکرۆپۆلیسدا ھەن، ئەم مۆزەخانەیە ئەکەوێتە شەقامی دیۆنیسیۆس ئارەیۆپاگیتو لە دامێنی گردۆڵکەی ئاکرۆپۆلیسی مێژووییە.\nشانۆی مێژووی ییرۆدو ئەتیکو\nشانۆی مێژووی ییرۆدو ئەتیکو دەکەوێتە ناوچەی مێژوویی و شوێنەواری لەئەسینای پایتەخت و دەکەوێتە نزیک گردۆڵکەی ئاکرۆپۆلیس، ئەم شانۆیە شێوازی مودەرەجییە و لە سەدەی دووەمی زاینیی لە ساڵی١٦١ی زاینییدا بنیاتنراوە و یەکێکە لە دیمەنە شوێنەوارییە نایابەکانی دامێنی گردۆڵکەی ئاکرۆپۆلیس.\nیۆنان جێبەجێ کردنی دیموکراسیی کردۆتە بنەمای ھەموو ھەنگاوەکانی بە ئاڕاستەی پێشکەووتن و گەشەکردنی کۆمەڵگەکەیان لە ڕووی کۆمەڵاتییەوە، ھەرکەسێک تەنانەت ئەگەر بە ڕێبواریش بێت رێی کەوتبێتە ئەم وڵاتەوە ئەوا ھەرگیز ھەستی دڵسۆزیی و سنگ فراوانیی و بەسۆزیی خەڵکی یۆنان لە بیر ناکات، کاتێکیش پرسیاری ھۆکاری ئەم خەسڵەتە بەرزو دڵسۆزانەیان لێدەکەیت، ئەوا بێ یەک و دوو بنەماکەی دەگێڕنەوە بۆ ئەو ھەستە نیشتمانییەی کە لە منداڵییەوە بە خۆشەویستی نیشتمان و مرۆڤ دۆستی پەروەردە کراوون، بە جۆرێک پرسی مرۆڤ بوون و خزمەتکردنی مرۆڤایەتییان کردووە بە سەرمەشقی ھەموو کارو چالاکییەکانیان و بێ جیاوازیی رەگەز و نەتەوەو ئایین و ئینتمای سیاسیی ھاوکاریی ھەر پەنابەرێک دەکەن کە بەھەر ھۆکارێکەوە بێت ھاتوونەتە نێو خاکی وڵاتەکەیانەوە، یۆنان بەوڵاتێکی ھاوچەرخی پێشکەوتوو بەناوبانگە، ویست و خواستی دۆستایەتیی و میوانداریی و پتەوکردنی بنەماکانی کۆمەڵایەتییە، ئاستی ھۆشیاریی رووناکبیریی خەڵکی یۆنان بەرزەو، زۆربەیان لانی کەم زمانی ئینگلیزی دەزانن تاکو لەگەڵ گەشتیارەکاندا گفتوگۆ بکەن و لێیان تێبگەن. خەسڵەتێکی تری سەرنج راکێشی ئەسینای پایتەخت ئەوەیە کە خەڵکەکەی شانازی بەوەوە دەکەن شەو رۆژ واتا ٢٤ سەعات بازاڕ و خواردنگە و کافتریاو قاوە خانەکانیان کراوەن و پێشوازیی لە میوانەکانیان دەکەن، سەرباری ئەوەی لەگەڵ گۆڕانکاریی و چاکسازییەکانی دنیای فراوانی گەشتیاریی پێشکەوتوون ھاوکات خەسڵەتە دێرین و رەسەنایەتیەکانی کۆمەڵگەکەی خۆشیان فەرامۆش نەکردووە، کە ئەوەش سیمایەکی سەرنج راکێشتری بە جوانیی یۆنان و ئەسینای پایتەخت بەخشیوە، سەلمێنەری ئەو راستییەشە کە ئەسینا شاری ھاوچەرخی نەک یۆنان، بگرە جیھانیشە.\nئاشکرایە کە یۆنان ئەندامی وڵاتانی یەکێتیی ئەوروپایە، پەیوەستە بە سیاسەتی یەکێتییەکەوە، بە تایبەتی لە ڕووی بازرگانیی و ئابووریی و داراییەوە، بەردەوامیش لە رووی وەبەرھێنان و ھەناردەکردن و کارگە و کەرتی پیشەسازییدا لەگەڵ وڵاتانی پێشکەوتوو لە رکابەریدایە، ھەمووان کۆکن لەسەر ئەوەی کە نرخی کاڵاکان لەو وڵاتەدا بە بەراورد بەوڵاتانی پێشکەوتووی ئەوروپا کەمترە، ئەوەش وەھای کردووە کە خەڵکی بە گشتیی بیر لەوەبکەنەوە لە یۆنان نیشتەجی بن و وەبەرھێنان بکەن، ئەوەش لەکاتێکدایە کە یۆنان نزیکەی دوو ساڵە، واتا لە سەردەمی حکومڕانی سەرۆک وەزیرانی پێشوو ئەلێکسیس تسیپراس، کۆتایی بە قەیرانی دارایی و ئەرکەکانی بەرامبەر بە قەرزپێدەرانی راگەیاندووە.\nپەنابەران و یۆنان، تەواو ئاوێتەی یەکترن، بەتایبەتی ئەوانەی لە وڵاتانی خۆرھەڵاتی ناوەڕاستەوە بەھەر ھۆکارێکی سیاسیی کۆمەڵایەتیی بێت وڵاتانی خۆیان جێدەھێڵن و روو لەئەوروپا دەکەن، زۆربەیان بە ناچاری دێن بۆ یۆنان و خۆیان بۆ قۆناغێکی نوێی گەشتەکەیان ئامادە دەکەن، زۆریشن ئەوانەی کە تەنها وەکو وێستگەیەکی گەشتەکەیان بۆ باکووری ئەوروپا روویان لە یۆنان کرد، بەڵام دواتر بەھەمیشەیی و بۆ نیشتەجێ بوون تێیدا مانەوە.\nکوردستانییانی یۆنان بە گشتیی و لە ئەسینا بەتایبەتی جەخت لەوە دەکەنەوە کە سەرباری ئەوەی زیاتر لە دوو دەیەیە بە ھەمیشەیی لە یۆنان نیشتەجی بوون، سەرەتا بە نیازی مانەوە نەبوون لەم وڵاتەدا، بەڵام بە ھۆی چەند ھۆکارێکەوە لەوانە”بەئاسانی پێدانی مافی پەنابەرێتیی و ھاوسۆزیی یۆنانییەکان بۆ کورد و مامەڵەی تەواو مرۆڤ دۆستانەیان، کەوەک ئاماژەی بۆ دەکەن ناچار بەمانەوەیان کردوون لەم وڵاتەدا، زۆربەشیان کۆکن لەسەر ئەوەی کە کەسەرباری کۆسپ و سەختییەکانی ژیان سەرەنجام، لە ئێستادا ھەموو تواناکانیان بۆ فێربوونی زمان و پەیدا کردنی کاری شایستەو یاسایی خستۆتەگەڕ.\nھەر سەبارەت بە پرسی پەنابەران لە یۆنان زۆرێک لە کوردستانیان لە یۆنان کە لەئێستادا لەم وڵاتە نیشتەجێن جەختیان لەوە کردەوە کە “کەبەراورد بەساڵانی رابردوو، بەتایبەتی ساڵانی نەوەتەکانی سەدەی رابردوو، حکومەتی یۆنان بۆ باشترکردنی گوزەران و دۆخی ئابووریی و کۆمەڵایەتی و دابینکردنی شوێنی نیشتەجێ بوون بۆ ئەو پەنابەرانەی روو لە وڵاتەکەیان دەکەن، ھەنگاوی بەرچاویان ناوەو سەرباری دۆخی ئابووری خۆیان لەخەمی دابینکردنی شوێنی نیشتەجی بوون و دابینکردنی بڕە پارەیەکن بەتایبەتی بۆ ئەو کەسانەی بە خانەوادەیی روویان لە یۆنان کردووە، دابینکردنی خوێندن و کارتی بێ کاری و مامەڵە یاساییەکان.\nبە درێژایی سەردەمی دەسەڵاتی حکومڕانی و حکومەتەکانی پێشووی یۆنان، ھەروەھا حکومەتی ئێستاش، ھەموویان رێزیان لە بنەمای یاساکانی بازاڕی ئازاد گرتووە و بەو ھۆیەشەوە گەشەی بەرچاویان بە بازرگانیی و ھاوردەو ھەناردە کردن داوە، واتا بە پێی یاسا داڕێژراوەکان گەشەیان بەبازرگانیی داوە، بڕیارێکی دیکەی حکومەتەکانی یۆنان ئەوەیە کە زەمینەسازیی فراوان کراوە بۆ ئەوەی خەڵکی بیانیی ھان بددەن تاوەکو بێن و لە وڵاتەکەیاندا وەبەرھێنان بکەن، بە پێی یاسای ژمارەکانی ٢١٩،٣٥ و٤٦ لە یۆنان وەبەرھێنان دەکەن و ھەندێک بڕگە و ماددەی تر چوارچێوەی یاسای سیاسەتی ئابووری ئاسان و ھاوچەرخ کراوە بۆ ئەوەی ئاسانکاری بۆ جێبەجێ کردنی وەبەرھێنان بکرێت لەم وڵاتەدا، بە گشتی یۆنان سیاسەتی دروستی وەبەرھێنان و گەشەی ئابووری گرتۆتەبەر، کە مەبەستی سەرەکیشی لەو ھەنگاوە بەردەوامیی گەشەو بووژانەوەی بنەماکانی ئابووری وڵاتەکەیی و ھاوکاریی کردنی وەبەرھێنانیشە کە سوود لە وزەو توانا داراییەکانیان وەربگرن.\nھەوڵێکی تری حکومەتی یۆنان بۆ هاوڵاتیانی وڵاتانی جیهانی سێیەم و ھاندانی سەرمایەدارەکان، بەتایبەتی سەرمایەدارانی وڵاتانی خۆرھەڵاتی ناوەڕاست، لە ٢٠١٣ بە پێی یاسایەک کە لە پەرلەمانی یۆنانی دەنگی پێدرا و چووە بواری جێبەجەکردنەوە، مافی نیشتەجێبوون بۆ ٥ ساڵ، بە هەر سەرمایەدارێک ببەخشێت، کە لە یۆنان بەبڕی ٢٥٠ هەزار یۆرۆ وەبەرهێنان بکەن لە کڕینی موڵکدا، بەو ھۆیەوە دەتوانن مافی نیشتەجێبوون بۆ خۆیان کەس و کاریان بە دەستبهێنن بۆ ماوەی ٥ساڵ و بەردەوام نوێ بکرێتەوە، هەروەها چەندین دەرفەت و هەلی دیکە بۆ وەبەرهێنان لە بوارەجیاوازەکاندا.\nنیشتەجێ بوون و مەرجەکانی بە دەستهێنانی مافی نیشتەجێبوون:\nدەستەواژەی ناسراوی ڤیزەی ئاڵتوونی، لە واقیعدا بەدەستھێنانی مافی مانەوەی “٥” پێنج ساڵییە، بەو مەرجەی بەبڕی ٢٥٠ ھەزار یۆرۆ لە خاکی یۆناندا وەبەرهێنان لە کڕینی موڵکدا بکرێت، بەو هۆیەشەوە رێژەی وەبەرھێنان تا ئاستێکی بەرچاو زیادیکردووە، ئەم مافی نیشتەجێبوونە لە دوای ٥ ساڵ تازە ئەکرێتەوە بەمەرجێک کەسەکە موڵکەکەی نەفرۆشتبێت، ھیچ مەرجێکیش نییە لەسەر مانەوەی داواکار بۆ ماوەی ٥ ساڵەکە، ھەڵگری مافی نیشتەجێ بوونی یۆنان، ئەتوانێت گەشت بکات بۆ ھەموو وڵاتانی ئەوروپای ناوچەی شێنگێن، هەروەها خاوەنی موڵکەکە ئەتوانێت داوای نیشتەجێ بوون بکات بۆ “خێزانەکەی و مناڵەکانی، بەھەمان وادەی بەسەر چوون، دایک و باوکی داواکاری سەرەکی، دایک و باوکی ھاوسەری داواکاری سەرەکی بەمەرجێک موڵکەکە بە ناوی داواکاری سەرەکی وھاوسەرەکەیەوە بێت”، لەرۆژی دوای پرکردنەوەی فۆرمی زانیاری، دوو مانگ کاتی پێ ئەچێت بۆ وەرگرتنەوەی مافی نیشتەجێ بوونەکە.\nبەو ھەنگاوە ئاسانکارییە بۆ وەبەرھێنان وایکردووە کە لە زۆربەی وڵاتانی جیھانەوە بێن بۆ یۆنان، ھەلی سەرنج راکێشی داھاتی بەرز، نرخی گونجاو لە شار و قەزاو دوورگەکانیش نرخی شایستەو گونجاون، بە پێی ئامارێکی رەسمی، ئاست و رێژەی وەبەرھێنان لەم وڵاتەدا لە ماوەی شەش ساڵی رابردوودا واتا لە نێوان ساڵانی ٢٠١٤ تا ٢٠١٩ بەم جۆرەی خوارەوە بووە:\nساڵەکان رێژەی وەبەرهێنان\nیۆنان و ھەرێمی کوردستان\nسیاسەتمەداران و پسپۆڕانی یۆنان ھەموویان کۆکن لەسەر ئەوەی مێژووی ھاوبەشی یۆنانییەکان لەگەڵ کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان لەدێر زەمانەوە ھەبووە و هەیە و بەردەوامیش دەبن لە پەرە پێدانی ئەو پەیوەندییانە، سەرۆک مام جەلال رۆحی شاد بێت چی وەکو سکرتێری گشتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و چی وەکو سەرۆک کۆمار، چەندینجار سەردانی یۆنانی کردووەو لەگەڵ لێپرسراوان و سیاسەتمەداران و رۆشنبیرانی یۆناندا دیدارو گفتوگۆی کردووەو بەردەوامیش جەختی لە گەشەکردنی پەیوەندییەکانی خەڵکی کوردستان وعیراقی لەگەڵ یۆنانییەکاندا کردۆتەوەو ھانیداوون سەردانی ھەرێمی کوردستان بکەن و لە نزیکەوە بە پەرەپێدان و ئاوەدانکردنەوەی کوردستان ئاشنا بن، رەوا حەمە نوێنەری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەو بارەیەوە پێی راگەیاندم، لە کۆنگرە مێژوویەکەی رێکخراوی سۆسیالیست ئینتێرناسیۆنال کرد لە ساڵی ٢٠٠٨ لە ئەسینا، کەتێیدا جەنابی سەرۆک کۆمار بەجێگری سەرۆکی رێکخراوەکە ھەڵبژێردرا و رایگەیاند: لەو سەردانەی سەرۆک مام جەلالی نەمردا بۆ یۆنان، داوای لە سەرۆک کۆماری یۆنان و سەرۆک وەزیرو لێپرسراوانی تری ئەو وڵاتە کرد کە بەدیدو ھزرو ھێزێکی نوێوە لە ھەرێمی کوردستان و پڕۆسەی دیموکراسیی و کاراوانی ئاوەدانیی بڕوانن و پشتیوانیی لێبکەن، رەوا حەمە ئەوەشی روونکردەوە، لە دوای ئەو سەردانەی سەرۆک مام جەلال، جگە لەوەی رای گشتی کۆمەڵگەی یۆنان بەدیدو تێڕوانینێکی نوێوە لەھەرێمی کوردستان دەڕوانن، فاکتەرێکی بەھێزیش بوو بۆ ئەوەی ژمارەیەکی زۆر لە بازرگانان و سەرمایەداران و سیاسەتمەدارانی یۆنان سەردانی ھەرێمی کوردستان بکەن و رێنمایی بەرچاویان بۆ پەرەپێدان و پێشکەوتنی کاروانی ئاوادانی و پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لە نێوان هەردوولا بەدەستبهێنن و ئەزموونی خۆیان لە بوارەجیاوازەکانیشدا پێشکەش بەئەزموونی هەرێمی کوردستان بکەن، رەوا حەمە وتیشی: دوایین ئاکامی سەردانەکانی سەرۆک مام جەلال کردنەوەی کونسوڵگەری گشتی یۆنان بوو لە هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان، لە ئێستادا کۆماری یۆنان لە هەرێمی کوردستان لە لایەن کونسوڵگەری گشتیانەوە لە هەولێر نوێنەرایەتی دەکرێت و هەرێمی کوردستانیش نوێنەرایەتی لەو وڵاتە نییە.\nهەروەها وتی: لەبەر گرنگی پێگەی گیۆگرافی یۆنان و سیاسەتی بێ لایەنەی لە ناوچەکەدا و نزیکیان لە هەرێمی کوردستان، دەکرێت پەیوەندییەکان پەرەپێبدرێن لە بوارەکانی شارستانی و کەلتوری و بازرگانی و سیاسیش و هەردوولاش سوودمەند بن.\nبەدڵنیاییەوە قسەکردن لە بارەی وڵاتێکی دێرین و مەزنی وەکو یۆنان، وشە و رستەی زۆری دەوێت، هەزاران ساڵە لە تەواوی جیهاندا کتێب و لێکۆڵینەوە لەبارەی ئەم وڵاتەوە دەکرێت. یۆنان وڵاتی ” فەلسەفە، موزیک، ئەدەب، زانست” شارستانی یۆنانی هێندە گەورەو فراوانە، کە هەتا مرۆڤایەتی ماوە، قسەو باسی لەسەر دەکات.\nهیوادارم ئەم هەوڵەی من تیشکێکی خستبێتە سەر ئەم وڵاتە جوانەی ئەوروپا و کەمێک زانیاریم بە خوێنەرانی رۆژنامەی کوردستانی نوێ بەخشیبێت.\nسایتی رەسمی گەشت و گوزار\nسایتی (سی تی سی فۆر) بۆ خزمەتگوزارییەکانی وەبەرهێنان و رێنمایی گەشتیاری\nسایتی رەسمی وەزارەتی کۆچ و پەنابەران.\nکتێبی گەشتیاری گەنجینەکانی یۆنان لە جیهاندا٢٠٠٧\nتاریخ الفلسفة الیونانیة، تالیف: وولتر ستیس، ترجمة: مجاهد عبد المنعم مجاهد. 1986


جۆ بایدن جێـگری سه‌رۆکی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا و شاندی یاوه‌ری که له چه‌ند لێپـرسراوێـکی حکومی وڵاته‌که‌ی پـێـکهاتبوون گه‌یشـتنه فڕۆکه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی به‌غدا و له لایه‌ن هۆشیار زێباری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراقه‌وه پـێشـوازی لێـکرا.\nسه‌ردانه‌که‌ی بایدن و کۆبوونه‌وه‌کانی له‌گه‌ڵ گه‌وره به‌رپـرسـانی حکومه‌تی عێراقی دوو ڕۆژ ده‌خایه‌نێت.\nسه‌رچاوه‌یه‌کی زانیاری بۆ ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا لێـدوانی دا، به‌ڵام نه‌یویست ناوی خۆی ئاشـکرا بکات گوتی وێڕای تاووتوێـکردنی چه‌ندین پـرسی هاوبه‌شی نێوان به‌غدا و واشنتن، له‌م سه‌ردانه‌دا مانه‌وه‌ی ڕاهێنه‌رانی هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا و پـرسی پارێزبه‌ندی یاسایی بۆیان له‌گه‌ڵ حکومه‌تی عێراقی تاووتوێ ده‌کرێن.\nجۆزێڤ بایدن له میانه‌ی سه‌ردانه‌که‌شیدا پـرۆسه‌ی کشـانه‌وه‌ی هێزه‌کانی وڵاته‌که‌ی به‌سه‌ر ده‌کاته‌وه.\nسه‌رچاوه‌ی زانیاری باس له‌وه ده‌کات جێگری سه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌که له جه‌لال تاڵه‌بانی سه‌رۆک کۆمار و نوری ئه‌لمالیکی سه‌رۆک وه‌زیر و ئوسامه نوجه‌یفی سه‌رۆکی په‌رله‌مانی عێراقدا کۆده‌بێته‌وه.\nجێـگه‌ی ئاماژه پـێـکردنه سه‌ردانه‌که‌ی ئه‌مڕۆی جێـگری سه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا پاش ئه‌وه دێت که دوێنێ ئێواره ناوچه‌ی سه‌وزی به‌غدا ناوه‌ندی حکومه‌تی عێراقی ڕووبه‌ڕووی هێرشێـکی خۆکوژی مه‌ترسیدار بوویه‌وه.\nنووسینگه‌ی سه‌رۆکی په‌رله‌مانی عێراق ڕایگه‌یاند هه‌وڵه‌که بۆ کوشـتنی ئوسامه نوجه‌یفی سه‌رۆکی په‌رله‌مانی عێراق بووه، له کاتێـکدا که‌سێـکی خۆکوژ به ئۆتۆمبیلێـکی جۆری GMC ڕه‌نگ ڕه‌ش هاوشێوه‌ی ئۆتۆمبیله‌کانی سه‌رۆکی په‌رله‌مان هه‌وڵی داوه له دوا خاڵی پـشـکنیندا خۆی له‌گه‌ڵ کاروانی ئۆتۆمبیله‌کانیاندا تێـکه‌ڵ بکات، به‌ڵام به‌هۆی هه‌سـتکردنی پاسه‌وانه‌کانی ئه‌و بازگه‌یه و هه‌روه‌ها ڕێـگرتنیان، ئۆتۆمبیله مینڕێژکراوه‌که ئاڕاسته‌ی ڕێگاکه‌ی گۆڕیوه و له ئه‌نجامی تێپه‌ڕبوونیشی به خێرایی له به‌ربه‌سـتێـکی کۆنکرێتی داوه و پاشـان خۆی ته‌قاندۆته‌وه. ئه‌م ڕووداوه‌ش له کامێرای ناوچه‌ی سه‌وزه‌وه وێنه‌ی گیراوه.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 4:28 خوله‌كه.


کوردیپێدیا - 17-01-2013\n📅 17-01-2013 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکۆبوونەوەی مەسعود بارزانی لەگەڵ سەرۆکی حیزبە ئۆپۆزیسیۆنەکان\n- کۆبوونەوەی مەسعود بارزانی لەگەڵ سەرۆکی حیزبە ئۆپۆزیسیۆنەکان.\n1. 👁 رێوڕەسمی ناشتنی هەرسێ سیاسەتمەدارەکە لە ئامەد\n✨ کوالیتیی بابەت: 73% ✔\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 18 2013 11:53AM تۆمارکراوە\n👁 ئەم بابەتە 24,932 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 38 KB Jan 18 2013 11:53AM هاوڕێ باخەوان\n📊 ئامار بابەت 382,389\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 8,315 چرکە!