❤❤یـــانەی کوردژیـن/Kurd Zhin❤❤/ / basarhateke xamnak\n» basarhateke xamnak\n#1 2007-12-07 17:45:18\nڕێكه‌وتی به ئه‌ندامبوون: 2007-11-26\nقه‌ده‌رێک سه‌ری به‌سه‌ر مێزه‌که‌یدا شۆڕکرده‌وه‌و نه‌یده‌توانی سه‌رهه‌ڵبڕێت، کاتێکیش که‌سه‌ری به‌رزکرده‌وه، دوو جۆگه فرمێسک له‌چاوه‌کانییه‌وه شۆِر بوبوونه‌وه‌و به‌ده‌نگێکی تێکشکاوه‌وه داوای لێبوردنی کرد که له‌و دڵته‌نگییه‌ی ببورم .\nئه‌و سیخناخ بوو له‌ئازاری ئه‌و ڕابردووه‌ی که به‌ناونیشانی خۆشه‌ویستییه‌وه ئاوێزانی بێمانایی بوون و به‌رده‌وام له‌قسه‌کانیدا ڕسته‌ی ( چه‌ند ناشیرینه مرۆڤ درۆبکات ) ی دووپات ده‌کرده‌وه .\nئه‌و کچێکی بێده‌نگ و گه‌نم ڕه‌نگی باڵا مام ناوه‌ندی بوو، له‌خێزانێکی شارنشین و له‌بارودۆخێکی ئابوری مام ناوه‌ندیدا ده‌ژیان، کارمه‌ندی یه‌کێک له فه‌رمانگه حکومییه‌کان بوو.\nئه‌و ڕۆژه‌ی من بینیمه‌وه، جلێکی ڕه‌ش و قردێله‌یه‌کی ڕه‌شی به‌سه‌ره‌وه بوو، وه‌ک ئه‌وه‌ی پرسه‌ی ئازارێکی قوڵ له‌نێو غه‌ڵبه‌غه‌ڵبی ئه‌و کافتریایه‌دا بگێڕێت، که جگه له‌من و ئه‌و چه‌ندین که‌سی تر پێکه‌وه له‌ده‌وری مێزه‌کان کۆبوبوونه‌وه‌و قسه‌یان له‌باره‌ی شته جیاوازه‌کانی ژیانه‌وه ده‌کرد . پێکه‌نین ته‌واوی مێزه‌کانی داگیرکردبوو، جگه له‌و مێزه‌ی ئێمه که دووچاری بێڕه‌نگی و حیکایه‌تێکی دوو�%\nچه‌ند به ژانه ماڵئاوایی و سرودی گریان\nچه‌ند به ئێشه بێته به‌ر گوێم ئاوازی زریان\nخۆزگه ئه‌و کفنه‌م نه‌دیایه کرایه به‌رت\nچی ئه‌بو په‌نجه‌م ببوایه به شانه‌ی سه‌رت؟\n#2 2007-12-10 16:35:38\nڕێكه‌وتی به ئه‌ندامبوون: 2007-11-29\nدواترین سه‌ردان: 2008-04-27\nRe: basarhateke xamnak\nslaw barezam dast xwsh har sarkawtwbe\n#3 2007-12-10 20:43:06\ndast xosh sanarya gyan ...sar kawtew byt gyan\n#4 2007-12-24 21:53:49\nsar kawto bet azizm


بزوتنه‌وه‌ى ئیسلامیى به‌شداریى هه‌ڵبژاردنه‌کانى عێراق ناکات - RojNews\nبزوتنه‌وه‌ى ئیسلامیى به‌شداریى هه‌ڵبژاردنه‌کانى عێراق ناکات\nبزوتنەوەی ئیسلامیی ڕایگەیاند، کە بەشداریی هەڵبژاردنەکانی عێراق ناکات و هۆکارەکەشی بۆ پەرتەوازەیی کورد دەگەێنێتەوە.\nئه‌مڕۆ له باره‌گاى مه‌ڵبه‌ندى هه‌ڵه‌بجه‌ى بزوتنه‌وه‌ى ئیسلامى و له کۆنگره‌یه‌کى ڕۆژنامه‌نووسییدا، کامیل مەحمود، وته‌بێژى بزوتنه‌وه هه‌ڵوێستى فه‌رمى حزبه‌که‌ى سه‌باره‌ت به به‌شدارى کردنى کورد له‌هه‌ڵبژاردنه‌کانى داهاتووى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق و پێکهێنانى هاوپه‌یمانیی حزبە کوردییه‌کان بۆ ئه‌و هه‌ڵبژاردنه خسته‌ڕوو.\nکامیل مه‌حمود، ڕایگه‌یاند:"دواى ڕووداوه‌کانى 16ى ئۆکتۆبه‌ر و گه‌له‌کۆمه‌ى بێ به‌زه‌ییانه‌ى ناوخۆیى و هه‌رێمایه‌تى و نێوده‌وڵه‌تى له‌سه‌ر کورد، به‌غدا به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک ئه‌م بارودۆخه‌ى قۆسته‌وه بۆ لاوازکردنى پێگه‌ى کورد له‌ناو پڕۆسه‌ى سیاسى و عێراق و به‌هێزکردنى هه‌ژموونى خۆى، که سه‌ده‌یه‌که کورد ئه‌م ئه‌زمونه تاڵه‌ى له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاته یه‌ک له‌دوا یه‌که‌کانى عێراق هه‌یه".\nکامیل مەحمود، وتیشى:"به‌داخه‌وه حزبه‌کانى باشورى کوردستان له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م سروشته نه‌گۆڕه‌ى به‌غدا هه‌میشه هه‌ڵه‌کانیان دووباره کردووه‌ته‌وه و به‌عه‌قڵیه‌تى خێڵ مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ یه‌کتر و به‌غداش کردووه نه‌ک به‌عه‌قڵه‌یتى سیاسه‌تمه‌دار و دانوستانکار".\nسەبارەت بە هەڵبژاردنەکان-یش، وتەبێژی بزوتنەوە، ڕایگەیاند: بزووتنەوەى ئیسلامى بەشدارى ناکات لە هیچ یەکێک لەو هاوپەیمانیەتییە سیاسیانەى هەرێمی کوردستان و بەلیستى سەربەخۆیش ناچینە ناو گەمەیەکى عێراقیانەوە.\nناوبراو، هۆکاری بەشداریینەکردنیانی ڕوونکردەوە و وتی:"کورد بە پەرتەوازەیى دەچێتەوە بەغدا و هەر هێزە یان هەر چەند هێزێک بەجیا و لەپێناوى ئامانج و بەرژەوەندى خۆیدا مامەڵە لەگەڵ حکومەتى ناوەندییدا دەکات، سیاسەتى یەکگرتووى کوردیى و گوتار و هەڵوێستى کوردستانى و تەنانەت هەڵوێستێکى ڕوونى فەرمییى دەسەڵاتە کوردییەکەش لەئارادا نییە".\nوتیشی:"ئێمە واى دەبینین تەنها بەهاوپەیمانیەتى هەموو هێزە کوردستانییەکان بەتایبەتى لەناوچە کوردستانییەکانى دەرەوەى ئیدارەی هەرێم دەسەڵاتى ناوەندى ملکەچ دەبێت دەستبەردارى سیاسەتى هەژمونگەرانە و نادیدەگرتنى کورد ببێت".\nکامیل مەحمود، هەروەها وتی: بزوتنەوەى ئیسلامى داواکاریى هەموو ئەو لایەنانەى رەت کردووەتەوە کە هەر یەکەیان بەجیا داوایان لێکردووە بۆ بەشدارى لەهەڵبژاردنەکانى عێراق لەهاوپەیمانییەتییەکەیاندا بەشداریى بکات، چونکە مەترسى و هەڕەشەکان لەسەر قەوارەى نەتەوەیى هەرێمى کوردستان بەم کۆمەڵە هاوپەیمانیەتییە پەرتەوازە پوچەڵ ناکرێنەوە.\nوتەبێژی بزوتنەوەی ئیسلامی، وتیشی: هەر یەکە لەو هاوپەیمانیەتییە سیاسییانەى کوردستان بۆ بەشداریى لەهەڵبژاردنەکانى عێراق کۆمەڵێک پۆست و کورسى و ئیمتیاز بۆ حزبە بەشدارەکانى ناو هاوپەیمانیەتییەکانیان مسۆگەر بکەن، بەڵام پێگەو قورسایى کورد ناگەڕێنێتەوە بۆ پێش ١٦ى ئۆکتۆبەر.\nبڕیارە لە ١٢/ئایاری ئەمساڵ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوینەرانی عێراق بەڕێوەبچێت و هەتا ئێستا بە فەرمیی یەک هاوپەیمانێتیی کورد ڕاگەیەندراوە، کە پێکهاتوون لە کۆمەڵی ئیسلامی، بزوتنەوەی گۆڕان و هاوپەیمانیی بۆ دیموکراسیی و دادپەروەریی و هەندێک لایەنی دیکەش بەجیا سەرقاڵی پێکهێنانی هاوپەیمانێتیین.


سه‌رۆكی هەرێمی کوردستان به‌دواداچوون بۆ دۆخی پارێزگای دهۆك ده‌كات | دەزگاى زارى کرمانجى\nسه‌رۆكی هەرێمی کوردستان به‌دواداچوون بۆ دۆخی پارێزگای دهۆك ده‌كات\nبه‌ڕێز نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان به‌دواداچوون بۆ دۆخی لێقه‌وماوان و زیانه‌كانی باران و لافاوه‌كانی پارێزگای دهۆك و پرۆسه‌ی به‌هاناوه‌چوون ده‌كات و هاوكارییه‌كی به‌په‌له ده‌داته ئیداره‌ی پارێزگای دهۆك.\nپاشنیوه‌ڕۆژی ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه 19/3/2020 له په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنیدا له‌گه‌ڵ به‌ڕێز فه‌رهاد ئه‌ترووشی، پارێزگاری دهۆك، سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی وێڕای سه‌ره‌خۆشی و هاوخه‌می بۆ خێزان و كه‌سوكاری ئه‌و دوو قوربانییه‌ی له ئه‌نجامی لافاوه‌كانی سنووری پارێزگاكه له سێمێل و زاخۆ گیانیان له ده‌ست دا، به وردی به‌دواداچوونی بۆ دۆخی لێقه‌وماوان و مه‌زه‌نده‌ی زیانه‌كان و كاره‌كانی به‌هاناوه‌چوون و چۆنیه‌تیی هاوكاریكردن و یارمه‌تیدانی لێقه‌وماوان و زیانمه‌ندانی كرد.\nبه‌ڕێز سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان، پشتگیری بۆ كاری داموده‌زگا په‌یوه‌نداره‌كان بۆ به‌هاناوه‌چوونی لێقه‌وماوان دووپات كرده‌وه و بڕیاری دا وه‌ك هاوكارییه‌كی به‌په‌له‌ی به‌هاناوه‌چوون، بڕی (یه‌ك ملیار دینار) له سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێمی كوردستانه‌وه، پێشكه‌ش به ئیداره‌ی پارێزگای دهۆك بكرێت.\nلای خۆیه‌وه به‌ڕێز پارێزگاری دهۆك، سوپاسی به‌ڕێز سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانی كرد بۆ خه‌مخۆری و به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی دۆخی لێقه‌وماوان و پارێزگاكه.\nشەش كه‌سی دیكه له هه‌ولێر تووشی كۆرۆنا بوون\nكەشناسی باران بارین بەردەوام دەبێت


پـۆلیسی فەڕەنسا 168 ئۆپەراسیۆنی پشـکنین لە وڵاتەکەی ئەنجام دەدات و 23 کەس دەسـتگیردەکات\nی مانگی یازده ١٦, ٢٠١٥\nپـۆلیسی فەڕەنسا بە درێژایی شەوی یەکشەممە و بەرەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە 168 ئۆپەراسیۆنی پـشـکنینی لە چەند ناوچەیەکی وڵاتەکەی ئەنجام داوە و دەیان کەسی دەسـتگیر و دەستبەسەرکردووە.\nبێرنار کازەنۆڤ وەزیری ناوخۆی فەڕەنسا ئەمڕۆ گوتی 23 کەسی گومانباریان لەو ئۆپەراسیۆنانە دەسـتگیرکردووە و هەروەها دەسـتیانگرتووە بەسەر 31 پارچە چەکدا. گوتیشی ئەم ئۆپەراسیۆنانە تەنها هەنگاوی سەرەتایـین بۆ نەهێشتنی تێرۆر لە وڵاتەکە. ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد 104 کەسی دیکە لە ماڵەکانیان دەسـتبەسەرکراون.\nهاوکات مانوئێل فاڵس سەرۆک وەزیری فەڕەنسا گوتی ئەم ئۆپەراسیۆنانە لە چوارچێوەی ئەو باری نائاسایی‌یە ئەنجامدراون کە سەرۆک فڕانسوا ئۆلاند ڕایگەیاندووە. گوتیشی ئامانج لەمە لێکۆڵینەوەیە لەو توندڕەوە ئیسلامیـیانەی ڕق و کینە لە دژی فەڕەنسا بڵاودەکەنەوە.\nپاشان گوتی دەزگای زانیاری وڵاتەکەی لەوەتای هاوینەوە ڕێگەی گرتووە لە ڕوودانی چەندان هێرشی تێرۆرسـتی، وە پـۆلیس زانیاری هەبووە کە پـیلان بۆ هێرشی دیکە لە دژی فەڕەنسا و وڵاتانی دیکەی ئەوروپا دادەڕێژرێت. جەختی لەوەش کرد هێرشەکانی پاریس لە سوریا نەخشە و پـلانی بۆ دانراوە، وە بەڵێنی دا هێرشی چڕتر لە دژی داعش ئەنجام‌بدرێن.\nهۆشداریشی دا کە شیانی هەیە لە چەند ڕۆژ یان هەفتەی داهاتوو هێرشی دیکە بکرێتە سەر وڵاتەکەی.


لە نێوان کۆلۆنیالیزم و نەتەوەسازی دا پرۆفیسۆر. د. هێنەر فیورتیگ … و. لە ئەڵمانییەوە هەڵۆ بەرزنجەیی – Dengekan\nbyHalo Barznji\tApril 19, 2018\tGeneral, Opinion\nپاش جەنگی جیهانی یەکەم، هێزە سەرکەوتووەکانی جەنگ، ڕۆژهەڵاتی ناوینیان لە نێوان خۆیان دابەش کرد. وڵاتە عەرەبییەکان وردە وردە سەربەخۆیی خۆیان بەدەست هێنا. هەستێکی هاوبەشی عەرەبی دروست بوو، لێ نەیتوانی زاڵ بێت بەسەر تاکە بە تاکەی دەوڵەتەکان دا. تا ئەوکاتەی دوژمنە هاوبەشەکەیان،دەوڵەتی ئیسرائیلی نوێ ،وڵاتانی عەرەبی پێکەوە بەستەوە. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا،دانیشتوانی رۆژهەڵاتی ناوین و باکووری ئەفریقا، ژێردەستەی سوڵتانی عوسمانی بوون،کە وەک خەلیفە وابوو، بۆ زۆر لەوانە وەک سەرۆکی ئاینیش بوو. لە ڕاستیدا لەو سەردەمەدا،بزاڤێکی ناسیۆنالی عەرەبی نەبوو، کە لە دواجاردا وەک وەڵامدانەوەیەک بوو، بەرامبەر بە ناسیۆنالیزمی تورکی و ناوەندێکی سەرکردایەتی کردنی نەبوو.ناسیۆنالیزمی عەرەبی لە دەستثیکیدا دەربڕی کەمی داخوازی سیاسی بوو، بەڵکو زێتر هەوڵی بۆ کولتووری عەرەبی و بەتایبەت ژیانەوەی میراتی کەلەپووری “ڕابوون ـنهضة” بوو،وشەی سەرەکی بوو.\nهەتا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی یەکەم،سەرانی ناسیۆنالیستی عەرەبی داوای مافی وەک یەکیان دەکرد،یاخود دان بنرێ بە کولتوورەکەیان داـ شتێ وەک ڕێگەدان بە زمانی عەرەبی وەک زمانی فەرمی ـ وەک سەروەرییەکی دەوڵەتی بۆ ناوچە زمان عەرەبەکان. ئەم بارودۆخە ساتێ گٶڕا، کە شەڕی جیهانی یەکەم رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی گرتەوە. ڕووبەڕووبوونەوە بنچینەیی لە نێوان هاوپەیمانێتی (بەریتانیای مەزن، فەرەنسا، رووسیا) وخاوەن هێز(ئەڵمانیا،ئەوستریا/نەمساـ هەنگاریا،دەوڵەتی عوسمانی) بزاڤەکەی کردە سیاسی،چونکە هەوڵەکان بۆ سەرفرازیی، لە ئێستا دەرەتانیان پێدەبەخشێ، ئیمکانێتێکی ڕاستەقینە پشتیوانی لە لایەن بەریتانیای مەزن و فەرەنساوە بەدەست بهێنن. بۆ ئەم هاوپەیمانان سەرلەنوێ بەرژەوەندی ناسیۆنالی عەرەبی لەو چرکەساتەدا لەبەرچاو گیرا، کاتێ سوڵتان بە خەسڵەتی خۆی وەک خەلیفەی عوسمانی لە مانگی ١١ی ١٩١٤ دا، داوای جیهادی لە دژی دوژمنە کافرەکان ڕاگەیاند، واتە بەرەی هاوپەیمانان.\nلەندەن چاوی گێڕا،بۆ کەسایەتییەکی عەرەبی موسڵمان کە شایستە بێت،بۆ ئەوەی بانگەوازی عوسمانی بۆ جیهاد لە دەستوپێوەندکانیان بسەننەوە.ئەوە شەریف حوسەینی مەککە بوو،لە بنەماڵەی پێغەمبەر،بەنی هاشم(هاشمییەکان)، پێشنیازەکەی بەریتانییەکان ،دووبارە خەلافەت، بخاتەوە” دەستی عەرەب” بە خۆشی و شادییەوە وەرگرێ.ئەو هەر خەلافەتی عەرەبی نەدەویست، بەڵکو دەیویست بکرێتە سەرۆکی دەوڵەتێکی یەکگرتووی عەرەبی لە ئایندەدا. لەبەر ئەمە،بەشدارییەکی گەرموگوڕی لەنامەگۆڕینەوە دا کرد، لەگەڵ کۆمسیۆنی باڵای پرۆتەکتۆر/ پارێزراوی بەریتانیا لە قاهیرە، Hennry McMahon . ئەمیش لای خۆیەوە نێردراوی خۆی، بەر لە هەمووان Edward Lawrence (لۆڕانسی عەرەب) دەستنیشان کرد، بۆ ئەوەی عەرەب لە ژێر سەرکردایەتی شەریف دا، بۆ ڕاپەڕین دژی عوسمانی هان بدات.\nبە کردەوە لە مانگی شەشی ١٩١٦ دا ڕاپەرین لە بیان دا دەستی پێکرد، ڕێگای پێوەندیی و گەیشتنی هاوکاریی عوسمانی بە نیوە دورگەیی عەرەبی شێواند و تێکدا.وەک پاداشتێک بۆ ئەم پشتیوانییە سەربازییە، حکومەتی بەریتانی دڵنیایی دا، پاش سەرکەوتن بەسەر عوسمانییەکاندا ، دەوڵەتێکی سەربەخۆی عەرەبی دامەزرێنێ. دوای دۆڕاندنی دەوڵەتی عوسمانی لە ٣٠/١٠/١٩١٨ دا عەرەبە ڕاپەڕیوەکان هەموو هۆکارێکیان هەبوو،پەیمانەکەی ئینگیز بەرنە سەر. ئەوان نەیان دەتوانی ئەوە بزانن،کە کە لەندەن لەگەڵ پاریس دا،لەمێژە پەیماننامەیەکی دیکەیان بەستووە.لە ١٦/٥/١٩١٦ دا دبلۆماتکارانی ئینگلیزی و فەرەنسیMark Sykes و Georges Pico ڕێککەوتبوون، ناوچە عەرەبییەکانی دەسەڵاداڕێتی عوسمانی “ناوچەی کاریگەر” لەنێوان خۆیاندا دابەش بکەن،(رێکەوتننامەی سایکس ـ پیکۆ). ساڵێکی تەواو دواتر لە ٢/١١/١٩١٧ دا وەزیری دەرەوەی بەریتانیا Arthur James Balfour ،لەسەر ئەو بابەتە بەناوی حکومەتەکەیەوە ڕاگەیاندنێکی دا،پشتیوانی لە دامەزراندنی ” نیشتمانێکی جولەکە” لە فەلەستین دا دەکات.(ڕاگەیەندراوی بەلفۆر).\nبەمەش دەردەکەوێ پێش ڕووخانی عوسمانییەکان چەندین بڕیار دراوە.لەبەر کۆمەڵی هۆکار، فەرەنسا و بەتایبەت بەریتانیای مەزن،رێکەوتنەکەیان بە نهێنی هێشتەوە،ئەمەش ناکاتە شکاندنی هەموو بەڵێنەکانی بە عەرەبیان دابوو،لە پێشی هەموویانەوە حوسەینی مەککە.\nنامەی هێنری ماکماهۆن بۆ شەریف حوسەینی مەککە(١٩١٥):\nلە ٢٤/١٠/١٩١٥ دا کۆمیساری باڵای بەریتانی لە قاهیرە، ماکماهۆن بۆ شەریف حوسەینی مەککە دەنووسێ:هەردوو مەڵبەندەکەی مێرسینا و ئەلەکسەندریتا و هەروەها بەشێکی سوریا ،کە دەکەوێتە رۆژئاوای دەڤەری دیمەشق،حمس،حەما و حەلەب ،پیاو ناتوانێ وەک ناوچەیەکی عەرەبی بێگەرد دایان بنێ.\nلەبەر ئەوە دەبێت نەکەونە ناو سنووری دەوڵەتە داواکراوەکەوە.(…)جگەلەوە ناوبراو ئەو پێشنیازە گۆڕاوانە، بەریتانیا ئامادەیە سەربەخۆیی عەرەب لە هەموو ئەو ناچانەی لەلایەن شەریفی مەککەوە داواکراوە، دان پێدا بنێ و پشتیوانی لێ بکات.من قەناعەتم هەیە، ئەم ڕاگەیاندنە بەڕێزتان بێ دوودڵی بە مەیلداری ڕازی دەکات،ئەوەی بەریتانیای مەزن بۆی دۆستە عەرەبەکانی دێنێ.\nبەمە هاوپەیمانێتییەکی توندوتۆڵ و هەمیشەیی دادەمەزرێنێ، کە ئاکامی خێرای دەرپەڕاندنی تورکەکان دەبێت، لە وڵاتانی عەرەبی و ئازادکردنی گەلانی عەرەبە لە ستەمی تورک،کە ساڵانێکە دڕێژەی کێشاوە لەسەریان.\nڕاگەیاندنەکەی(١٩١٧) بەلفۆڕ وەزارەتی دەرەوە،٢/١١/١٩١٧ خۆشەویستم Lord Rothschild!\nسەبارەت بە خۆشحاڵی گەورەی خۆم ،ناوی حکومەتی S.M. پێت ڕادەگەیەنم، ئەم ڕاگەیاندنی ـ مەیلدارییە، لەگەڵ هەوڵی زایۆنیستی ـ جولەکە، کە لەلایەن کابینەوە لێکۆڵینەوەی لێکراوە و ڕێگەی پێدراوە. وە وای دادەنێ هەڵسەنگاندنی حکومەتە خاوەنشکۆکەی، دامەزراندنی نیشتمانێکی نەتەوەیی لە فەلەستین بۆ گەلی جولەکە، بە چاکەوە دەخوازێ هەوڵێکی زۆر دەدات،بۆ گەیشتن بەم ئامانجە. ئەوەی بە ڕوون جێی تێگەیشتنە،وە ئەوەی نابێ بکرێ، دەبێت مابی بۆرژوازی و ئایینی هەڵوێستی ناجولەکە بۆ کۆمەڵگای جولەکە لە فەلەستین چی بێت یاخود دەتوانێ ماف و هەڵوێستی سیاسی جولەکە لە هەر وڵاتێکی تر خراپتر و لاوازتر بکات.\nمن تکات لێ دەکەم ئەم ڕوونکردنەوە بۆ زانیانی ببە بۆ فیدراسیۆنی زایۆنیستەکان. ئیمزا جێمس بێلفۆر. لەبەر هۆکاری باش، فەرەنسا و بەتایبەت بەریتانیا ئەم ڕێکەوتننامەیەیان بە نهێنی هێشتەوە،ئەمەش مانای کەمتر نەبوو لە شکاندنی گشت گفتەکانی دژی عەرەب ،لە پێشی هەموویانەوە حوسەینی مەککە. تا کۆتایی جەنگ،لەندەن لەسەر ڕاگرتن و هێشتنەوەی فێڵبازیی و خەیاڵپڵاوی لەسەر برایەتی چەکی عەرەبی ـ بریتانی ئارەزووی هەبوو. لە ژانیوەری ١٩١٨ دا حکومەتی بەریتانیا،بە هاوبەشی لەگەڵ فەرەنسییەکان،ڕاگەیاندنێکیان ئامادەکرد دەربارەی “میسیۆنی ئازادکردن”،بۆ ئەو گەلانەی لە لایەن تورکەوە دەچەوسێنەوە.\nسەربەخۆییان دەدرێتێ پاش “سەرکەوتن بەسەر دوژمنی هاوبەشدا”. ڕاگەیاندنەوەکە بە شێوەیەک لە شێوەکان بەهۆی گوشاری لایەنی سێیەمەوە هاتە ڕاگەیاندن.چونکە هەر لەو سەردەمەدا سەرەک کۆماری ئەمەریکا Woodrow Wilson بەرنامە ١٤ خاڵییەکەی ڕاگەیاند،کە گفتی دا هەموو گەلانی سەرزەوی مافی دیاریکردنی چارەنووسی خۆیان هەیە. بەرنامەیەک لە لەندەن و پاریس وەک شەڕ ڕاگەیاندنی، لایەنێکی تر وا بوو، لە پێناوی سەرلەنوێ ڕێکخستنەوەی ناوچەکە، بەو شیمانەیە لێکدانەوەی بۆ دەکرا، کەوا بۆتە گەنجینەیەکی دەوڵەمەندی نەوت. لە کۆتاییدا، شۆڕشی ئۆکتۆبەری ١٩١٧ لە ڕووسیا، مشوری ئەوەی خوارد، کە پلانی نهێنی بەریتانی ـ فەرەنسی ئاشکرای کرد. لە هەوڵ و تەقەلای ئاشکراکردنی پلانە “تاوانکاریییەکەی” تسارە ڕووخاوەکان و ” هاوکارە ئیمپریالیستەکانی”،پەردەی لەسەر لادات. بۆلشەفیکەکان مەلەفە نهێنییەکانی دەوڵەتیان هەڵدایەوە.\nلە مانگی یەکی ١٩١٨ دا، کۆپییەکی ڕێکەوتننامەی سایکس ـ پیکۆ کەوتە بەردەست و ئاشکرا بوو، ئیدی ئەوە نەما بانگاشە و خەیاڵ پڵاوی ” ئەرک و پەیامی رزگارکردن” (گوایە ئینگلیز و فەرەنسی خۆیان بە هێزی رزگارکەر دەدایە قەڵەم) ئیدی هیچ مانایەکی نەما.\nدامەزراندنی دەوڵەتی عەرەبی لە سایەی ناپاکیدا\nجاران پێش سەدەیەک لەمەوبەر،هەوڵەکان بە درەنگ و هێواشتر بڵاودەبوونەوە و وەک ئێستا نەبوو. کاتێ فەیسەڵی کوڕی شەریف حوسەین سەرەتای مانگی ١٠/١٩١٨، شەریف لەپێشەوە لەگەڵ سوپای رۆژهەڵاتی بەریتانی بە سەرکردایەتی جەنەڕاڵAllenby، هێزە عەرەبیە هاوپەیمانەکانی چوونە ناو دیمەشقەوە،ئەوجا ورتە ورت و باس و خوازی لەمەڕ سایکس پیکۆوە بەرگوێ کەوت. هەربۆیە دەستبەجێ خۆی ئامادە کرد،شاری میترۆپۆلی دیمەشق بکاتە پایتەختی ئەو دەسەڵات و دەوڵەتەی خەون بە دامەزراندنییەوە دەبینرا.لە ٥/١٠/١٩١٨ خۆی کردە بەڕێوەبەری ئەنجوومەن،هەروەکو حکوومەتێکی کاتی.\nبە پێی ڕێکەوتنامەی سایکس پیکۆ، کە گفتی تێدا درابوو،سوریا بۆ فەرەنسا بێت،لە ٢٢/١٠/١٩١٨،بەریتانیا دەستی کرد بە کشانەوەلە سوریا و هێزە فەرەنسییەکان تا ١/١١/١٩١٩ و بەتەواوی جێگەیان پڕکردنەوە و تێیدا جێگیربوون. ئیدی لەمەودوا فەیسەڵ و بزاڤی ناسیۆنالیستی عەرەب،نەیان دەتوانی چی دیکە چاویان لە ئاست ڕاستیەکاندا بنووقێنن. بیر لەوە نەدەکرایەوە هێزە هاوپەیمانە بەریتانییەکان بە ڕوونی پابەندی ئەو رێکەوتننامەیە دەبن کە لەکاتی شەڕدا ئیمزا کرا بوو. تا دەهات ئەوە ئاشکرا دەبوو، کە هێزێکی ئەوروپای رۆژئاوا،جێی ئیمپراتۆرێتی عوسمانی بگرێتەوە. نەک تەنیا لە سوریا، بەڵکو لە ناوچە عەرەبییەکانی دیکەشدا،لە عێراقەوە لە رۆژهەڵات تا میسر لە ناوەڕاست و مەغریب لە رۆژئاوا دانیشتوانەکە ڕابوون دژی فراوانبوون و قوڵبوونەوەی ستەم و ئەشکەنجەی کۆلۆنیالیستی. بەریتانی و فەرەنسییەکان بەدەستی خوێناوی توانیان راپەرینەکانی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی خۆیان دامرکێننەوە.\nبەڵام رۆژئاوا ئەو متمانەی پێی هەبوو بەتەواوی لەدەستی دا. لە ژێر کاریکەڕێتی نائارامی دوای شۆڕش لە ئەوروپا و رۆژهەڵاتی ناوین، دەسەڵاتگرتنە دەست لە لایەن لینینەوە هەروەها ئۆڤەرە لە لایەن سەرۆکی ئەمریکا ویلسۆنەوە،بۆ بزاڤە دژە کۆلۆنییەکان، فۆرمی دەسەڵاتی کۆلۆنیالی بەریتانیا و فەرەنسای گۆڕی.رێگەیان دا، بە کۆمەڵەی گەلان، لە ٢٠/٤/١٩٢٠ دا لە سان ریمۆ San Remo ئەو ناوچانەی “مانداتی” خۆیان و مرخیان لێ خۆش کردبوو دابەش بکەن. دەسەڵاتی بێگانەی خۆیان بەو بیانووە دادەپۆشی، ئەو دەوڵەتانەی جێی گومان، بۆ پرسی” سەربەخۆیی” ئامادە بکەن. لە گۆڕانکارییەکی کەمی رێکەوتننامەی سایکس پیکۆدا، سوریای ئێستا لە فەلەستین دا و لوبنان و پاشماوەی سوریا،دابەش بکەن. لوبنان و پاشماوەی سوریا دران بە فەرەنسییەکان و فەلەستین و بەشی ڕۆژهەڵاتی عێراقی دراوسێ ،خرایە ژێر مانداتی بەریتانیاوە. لەم پێکهاتەیەدا جێگا بۆ فەیسەڵ نەما.لە ٢٨/٧/١٩٢٠ دا هێزەکانی فەرەنسی لە خوارووی دیمەشق بەزاند و هەڵات بەرەو ئیتالیا.\nبەریتانیای هاوپەیمانی جارانی،خێرا کارێکی تری بۆ دۆزییەوە،و لە ٢١/٨/١٩٢١ تاجی پاشایەتی لە عێراق دا کرایە سەر. هەر لەهەمان کاتدا، عەبدوڵڵای برایشان کردە، دەسەڵاتداری رۆژهەڵاتی ئەردەن. باوکیان شەریف حوسەین، بەپێچەوانەوە لە ١٩٢٤، لەبەردەم ئیبن سعود،دامەزرێنەری سعودی عەرەبی مۆدێرندا،چۆک دا بدات. لە کۆتاییدا دانانی فەیسەڵ لەسەر تەختی پاشایەتی، نیشانەیەک بوو بۆ ستراتیژی کۆلۆنیالی ئەوروپی.\nسیستەمی ماندات رێگەی دا بە کۆمیسیۆنی باڵا،لەهەر یەکێ لە ناوچەکانی مانداتدا، لە بنچینەدا بە نێزیکەیی دەسەڵاتی ڕەهای هەبێت. لێ بەرخۆدانی دانیشتوانە ڕەسەنەکە، گەورە و خۆڕاگرانە بوو، خاوەن پلان و ڕاڤەکارییەکە دڵنیابوونیان، بەشی ئەوەی دەکرد، بۆ خستنە بەردەستی دۆست و هاوکارانی هاوپەیمانی لە ماندات. لە کاتێکدا بەریتانیای مەزن و فەرەنسا،لە درێژەی کاتدا رێگایەکی ناڕاستەخۆی زامنکردنی دەسەڵاتیان گرتە بەر، بەوەی ئەوان رژێمێکی داردەستی خۆیان دامەزرێنن. بەم شێوەیە پێش جەنگی جیهانی دووەم، وڵاتانی وەک میسر یاخود عێراق بە ڕووکەش/ فۆرمال سەربەخۆییان بەدەست هێنا، بەڵام سەرەتا و لە ڕاستیدا بە شێوەیەکی کردەکی ـ هەروەک زۆری ئەوانی تر ـ زۆر درەنگتر.\nلە کاتێکدا خودی ناسیۆنالیزمی عەرەبی، ـ بە هەندێک هەڵاوردکردن،وەک ئەوەی لە جەزائیر لە دژی هەوڵی پێوەلکاندنی بە فەرەنساوە لەسەدەی ١٩ داـ سەرەتا دژی ئەوروپا نەبوو،بەڵکو زیاتر بەرەنگاری سەرپەرشتی/ وسایە عوسمانییەکان بوو.کاریگەرێتی خاوەن نفوزەکانی ڕۆژئاوا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست،زۆر کاری کردە سەر بیریارە ئیسلامییەکانی سەردەمی خۆیان و بۆ پەرچەکرداری زیاتر توند دەوڵەتی عوسمانی ساڵانێکی زۆر ئەمانی وەک قەڵایەکی دەهاتە هەژماردن بۆ باڵادەستی بیروباوەڕی خۆی بەکار هێناوە.کەچی ئێستا بۆیان دەرکەوت لەسەدەی ١٩ دا بەرامبەر بە ڕۆژئاوا لە ڕووی ئابووری،تەکنەلۆژی،سەربازی و زانستییەوە بە ئاشکرا بەرەودواوە پاشەکشە دەکەن.زۆر لە بیریانە ئەم گۆڕانکایەیان بەوە لێک دەدایەوە،کە لە ڕەگ و و ڕیشەی باوەڕی ئیسلام لادراوە و بیروڕای دوژمن بە ئیسلام لە ئایدۆلۆژی و سیستەمی ترەوە وەرگیراوە.\nلەئەنجامگیریی چارەسەرکردنی ئەم کێشەیەد لەوەدایە، بگيڕێنەوە بۆ بنەڕەتەکانی ئیسلام کە لەڕاستیدا ئەمەش شتێکی نوێ نەبوو. بیروڕای لەم چەشنە سەدان ساڵە هەیە. لەسەدەی ١٨ دا رێکخراوە چڕوپڕەکانی/ (خاوەن جەماوەر،وەرگێڕ) وەهابییەکان و دەستپێکی سەدەی ١٩ برادەرانی موسڵمان کە خەڵکی جەزائیر حاج محەمەد ئا ـ سەنووسی ساڵی ١٨٣٧ لەمەککە دایمەزراند،ئیدی لەو کاتەوە ئیسلام لە لیبیا شەقڵی پێوەگرت.هەردوو ڕێکخراوەکە،داوای گەڕانەوەیان بۆ پێڕەوکردنی ئیسلام وەک سەردەمی پێغەمبەر و هەر چوار خەلیفە کەی سەرەتا کە ئەمانە بە پێشڕەوانی سەلەفییەکانی ئیمڕۆ دادەنرێن.\nزانایەکی وەک جەمالەدینی ئەفغانی ١٨٣٨/١٨٣٩ ـ ١٨٩٧،و محەمەد عەبدو ١٨٤٩ـ١٩٠٥،لەسەر ئەم زەمینە و بنچینەیە بینای خۆیان کردووە. لەبری ئەوەی بێ ڕەخنەی بەردەوام دووبارەکردنەوە و لاساییکردنەوە شتە باوەکان،داوایان دەکرد لێکدانەوە و هەڵسەنگاندنی نوێ بە عەقڵ بۆ تێکستە پیرۆزەکان بکرێ. بەم شێوەیە قورساییان خستە سەر سەردەمی جارانی ئیسلام ،لەگەڵ ئیمڕۆی سەلەفییەکاندا، کە پێداگریی لە سەر بەکارهێنانی وشە بە وشەی نەریتە کۆنەکان دەکەن. لە شوێنی برینەکانی ئیسلامی ریفۆڕم و ڕادیکالە سەلەفییەکان ڕەشید رەزا ١٨٦٥ ـ١٩٣٥،لە ڕێگای ئەزموونی ڕاستەوخۆ لەگەڵ کۆلۆنیالیزمی ڕۆژئاوایی و گەیشتە ئەو باوەڕەی کە تەنیا سیستەمێکی سیاسی ئییسلامی دەتوانێ کێشەی موسڵمانەکان چارەسەر بکات.\nبەم تێزە ڕێگای تەخت کرد بۆ (ئیسلامی سیاسی)یاخود ئیسلامیزم.ئیلهام وەرگرتن لە ڕەزاوە هەمیشە سەرکەوتووبوون لە قەناعەت پێهێنانی ئیسلامی چالاکدا کە دامەزراندنی (یاسایەکی ڕێکۆپێکی ئیسلامی دادپەروەر)،خەونێکی دوور نییە،بەڵکو ئەرکێکی سیاسییە بۆ ئێرە و ئێستا. ئا بەم شێوەیە بوو کە مامۆستای سەرەتایی میسری حەسەن بەنا ،قەناعەتی هێنا کە ئیسلام چارەسەری هەموو پرسەکانی ئەم دنیا و ئەو دنیایی لە خۆگرتووە. کاتێ ئەو لە ١٩٢٨ دا لە میسر برادەرانی موسڵمانی وەک یەکەم و و تا ئێستا گرنگترین ڕێکخراو دامەزراند، بەننا لە ڕێگەی ژیانی خۆیەوە لە ئیسماعیلییە،ڕۆژانە ئەزموونی لەگەڵ دەسەڵاتی کۆلۆنیالی بەریتانیا دەکەوتە ژێر کاریگەڕێتییەوە. سەرباری ئەو هەستە توندوتیژەی ئەنتی ڕۆژئاوا و ئەنتی کۆلۆنیالیزم،ئیسلامی ئیسلام، لێ ئەوە ناسیۆنالیزمی عەرەبی بوو لە دەیەکان و داهاتووشدا دەیتوانی چوارچێوەی ئایدۆلۆژی خەباتی دژە کۆلۆنیالیستی نەخش بکات. دەرئەنجام ؛لەم واقیعییەتەوە ئەوە دروست بوو،کە دەسەڵاتی کۆلۆنیالی لە میراتی عەرەبی دەسەڵاتی عوسمانی ـ وەک بناغەیەکی دڵڕەقانە نائاسایی ـ سنووری دەوڵەتی نوێیان کێشا.\nئەم سنوورانە کاریگەرێتی سەرەتا و پێش هەر شترێ بۆ مانداتی کۆنکرێتی بەرچاوەکان ،پرۆتەکتۆرات/پارێزراوەکان یاخود شێوەکانی دیکەی ناوچە سەربەخۆکان. ئەگەرچی خەونی پان عەرەبی دەوڵەتێکی سەربەخۆی هاوبەشی عەرەبی هەرمابوو،لەم دیدی ئەم هەسارەیەوە ناسیۆنالیزمی میسری،سوری و جەزائیری دروست بوو.هاوکات دەستەبژێری ناوخۆییەکان بەهێزدەبوون،ئەوانەی بەهاوکاری دەسەڵاتە کۆلۆنیالیەکان دەسەڵاتی خۆیان دامەزراند بوو کە نەیان دەویست چیدی دیکە بە سوودی پان عەرەبیزم خۆیان بدەن بەدەستەوە. بە کورتییەکەی دەکرێ ئەوە بڵێین لێرەدا دوو گۆڕانکاری بنەڕەتی نوێ لە جیهانی عەرەبی دا دەرکەوت لە نێوان جەنگە جیهانییەکان دا.\n١ـ بەرزبوونەوە و دەرکەوتنی ڕۆژئاوا لە شێوە بەناوبانگەکەیدا دەسەڵاتی کۆلۆنیالی بە دوژمنی سەرەکی.\n٢ ـ خەباتی بزاڤی ناسیۆنالیستی عەرەبی و خۆی لە بارێکدا نەدییەوە ـ بێ گوێدانە ئەو هەموو گفتوسوێنەی بەیەکتریان دابوو ـ لە ناو دەوڵەتێکی تێکڕاییدا،واتە لە کۆنتێکسی/سیاقی پان عەرەبیزم دا،بەڵکو لە چوارچێوەی ئەو دەوڵەتە نەتەوەییانەی،کە دەسەڵاتی کۆلۆنیالیستی سنووری بۆ کێشان.\nئەنتی زایۆنیزم وەک دروستکەری ناسنامە\nڕاگەیاندنی بەلفۆری ساڵی ١٩١٧،بۆ ئەو رێکخراوەی ١٨٩٧ لە بازل دروست کرابوو،”ڕێکخراوی زانیۆنیزمی جیهانی” سەرکەوتنێکی گەورە بوو. ڕاگەیاندراوەکە پشتیوانی ناوەڕۆکی سەرەکی پرۆژەکەیان دەکات،کە بریتییە لە دامەزراندنی دەوڵەتێکی جولەکە لە فەلەستین.ئەم سەرکەوتنە ماوەیەکی زۆر نادیار بوو: لە رووی سیاسییەوە ئەم ناوچەیە فەلەستین تا ١٩١٧ سەر بەدەوڵەتی عوسمانی بوو،کە دژی بەم داوخوازییەی زایۆنیزم وەستایەوە. تا سەرهەڵدانی جەنگی جیهانی یەکەم،لە پایتەخەتەکانی وڵاتە ئەوروپاییەکان،بە گرنگییەکی کەمەوە تەماشا دەکرا،لای جولەکەکانی ئەوروپای رۆژهەڵات،کە لەژێر باری چەوساندنەوە دا دەیانناڵاند،دەنگدانەوەیەکی دیاریکراویان بەرگوێ دەکەوتەوە،لێ جولەکەکانی ناوەڕاست و رۆژئاوای ئەوروپا،لە پێشڕا چاودێری ئەم بزاڤەیان بێ هیچ بایەخدانێک دەکرد.\nڕازی بوونی حکومەتی بەریتانیا لەسەر ئامانجی “ڕێکخراوی زایۆنیزمی جیهان”،لە گەوهەردا دەگەڕیتەوە بۆ دوو هۆکار. یەکەم، بۆ بزواندنی بەرفراوانبوونی ئەو جەنگە ناشیاوە بوو،کە حکومەتی بەریتانیا لە ١٩١٦ وە هەوڵی بەهێزی دەدا،ئەمەریکا،بۆ لای بەرەی هاوپەیمانان ڕاکێشێتە ناوە جەنگەوە.ڕاگەیاندنی بەلفۆر دەبوو فەرمان بدات بە جڤاتی بەهێزی جولەکە لە ئەمەریکا، بە سەنگی سیاسی خۆی،بکەوێتە گەڕ بۆ هێنانەدی ئەم خواستەی بەریتانیا. لە لایەکی دیکەوە و بەر لەهەموو شتێک ڕاگەیاندراوەکە بەڵام لەبەر ئەوە بوو، پایەداری رۆژهەڵاتی نێوینی ستراتیژی بەدیار بخات. وەک گرێدانێکی گیۆگرافی لە نێوان بەرفرانبوونی داگیرکاری ئیمپراتۆرییەتەکەیان تا هیندستان و چاڵە نەوتەکان ،کە لە سەرەتای دەستپێکردنی سەدەی بیستەمەوە بەردەوام بایەخی زیاتر دەبێت و لەبەر ئەمەو پێشتریش ساڵی لەوەوبەر لەگەڵ فەرەنسادا، لە ڕێکەوتننامەی سایکس پیکۆدا،لەسەر دابەشکردنی ڕۆژهەڵاتی ناوین،دوای سەرکەوتن بەسەر عوسمانییەکان دا ڕێک کەوتبوون.\nئا لە میانەدا بزاڤی زایۆنیزم هەڵسەنگاندنی ستراتیژی نوێی پێشکەش کرد. ئیدی دەیانزانی لەمەوپاش پێویستە وەک “هاوپەیمانێکی سروشتی” هاوکاری هێنانەدی بەرژەوەندییەکانی بەریتانیادا بکەن. دانیشتوانی عەرەبی موسوڵمانی زۆرینەی ژێر دەسەڵاتی مانداتی بەریتانی لە فەلەستین، هەر لەسەرەتاوە لەوە دەترسان پێشخستن و پشتیوانی کردنی یەک لایەنەی جولەکە هاونشینەکانیان لە ڕێگەی دەسەڵاتی مانداتەوە. ترس و نگەرانییەکە لە کۆتایی ساڵی ١٩٢٠ وە بە دوو گۆڕانگاری بەهێز بووە: یەکەم، بەڕیوەبەرایەتی ماندات،خاکی دەوڵەتی عوسمانی جارانی بەخشندانە دا بە جولەکە نیشتەجێکراوەکان، یاخود هەرزانفرۆشی کرد. بەم شێوەیە، بەم هۆیەوە دەرفەتی زەوی شیاو بۆ کشتوکاڵ،بۆ جوتیارە بچکۆلەکان وـ بەکرێگرتە عەرەبەکان کەمبۆوە. دووەم لە ئەکامی سەرکەوتنی سۆسیالیستە ناسیۆنالستەکان و دەسەڵات گرتنە دەست لە ئەڵمانیادا،ژمارەی ئەو جولەکانەی زیاد کرد، کە دەگەڕانەوە بۆ ئیسرائیل.لە نێوان ١٩٣٣ ـ١٩٣٩ دا بە فەرمی ١٧٦٠٠٠ هەزار جولەکە بۆ فەلەستین ،٥٠٠٠٠ هەزاریان لە ئەڵمانیاوە. بەم شێوەیە ئاوێتەبوونی خەڵکەکە لە ناوچەی ماندات بە سوودی عەرەب هەڵنەسوڕا.ساڵی ١٩٢٢ رێژەکە %٩٠ بوو، لەکاتێکدا ساڵی ١٩٣٦ بووە %٧٠.\nبەپێی ئەم گۆڕانکارییە، حاج ئەمین ئەل حوسەینی،گەورە موفتی ئورشەلیم/ قودس، رادیکالترین سەرکردەی دژە زایۆنی بوو لە فەلەستین. ئەو شەڕی نێوان عەرەب و جولەکەی بە شەڕێکی ئاینی دادەنا، و توانی وا بکات لە نێوان ساڵانی جەنگی جیهانی دا، کاریگەریی پێوەندییەکی نائاسایی لەنێوان ئیسلامی و ناسیونالەکان دا ساز بدات. لە پێشینەی ساڵی ١٩٢٠ دا ڕووبەڕووبوونەوەی خوێناوی و پەلاماری جولەکە هاوردەکان و هێزە سەربازی سڤیلەکانی بەریتانی دەستی پێکرد. لە نۆڤەمبەری ١٩٣٥ دا ئەل حوسەینی داوای لە دەسەڵاتی مانداتی بەریتانی و کۆچبەرانی جولەکە کرد،ڕیگری بکرێ لە فرۆشتنی زەوی بە جولەکە هاوردەکان. ناوەڕاستی ئەپریلی ١٩٣٦،داواخوازی بۆ سەربەخۆیی نەتەوەیی خستە سەر داواکانی و لە ١٩/٤/ دا، بانگەوازی شەش مانگ مانگرتنی گشتی دا.\nئامادەکردنی جلوبەرگی مانگرتووەکان، “کۆمیتەی باڵای عەرەبی”بە سەرۆکایەتی ئەل حوسەینی لە ئەستۆ گرت لە ئاکامدا مانگرتنەکە بووە ڕاپەڕین و هێزە عەرەبییەکان پەلاماری دامەزراوەکانی بەریتانیا و جولەکەیان دا، هێزەکانی ئاسایش و هێزە پاراسەربازییەکانی جولەکە پەلاماریان دانەوە. لە ٣٠/٧/١٩٣٦ دا بەریتانییەکان مافی شەڕیان ڕاگەیاند. ڕاپەڕیوەکان دەستگیر دەکران و هەندێکیان لە سێدارەش دەدران و دەست بەسەر موڵک و ماڵیان دا دەگیرا،یاخود تێکوپێک دەدرا. کاتێ کۆمەڵێ هەوڵ و تەقەڵای میانگیریی شکستخوارد، لەناوەڕاستی ١٩٣٧ دا ڕاپەڕین جارێکی تر تەقیەوە.لە سیپتەمبەری ١٩٣٧ دا دەسەڵاتی ماندات، “کۆمیتەی باڵای عەرەبی” قەدەغە کرد و ئەل حوسەینی هەڵات بۆ لوبنان.\nسەرباری ئەوەش ڕاپەڕینەکان بەردەوام بوون. ئەگەرچی ٢٠٠٠٠ هەزار سەربازی و ١٥٠٠٠ هەزار پاراسەربازی هێز لە کاردا بوو، ڕووداوەکان هەتا پاییزی ١٩٣٨ی خایاند ،هێزەکانی دەسەڵاتی ماندات/ بەریتانیا کۆنترۆڵی ناوچەکە بکەنەوە. سیاسەتی فەلەستینی بەریتانیا و راپەڕینی عەرەبی، سەرجەم بزاڤی سەربەخۆییخوازی عەرەبیان ڕادیکال کرد. نەتەوەی عەرەبی تازە خەمڵیو،کە تازە بەتازە،ئاڵایەکی دانابوو بە سیمبۆلی لە خۆتێگەیشتنی خۆی، پشتیوانی لە عەرەبی فەلەستینی و لە رەتکردنەوەی پرۆژەی دەوڵەتی زایۆنیستی،خاڵێکی بنچینەیەکی هاوبەشییان بینییەوە. چەند هێڵکاریی گشتی و گفتوگۆی پرۆژەی دەوڵەتێکی هاوبەشی عەرەبی بێبەر زیادی دەکرد، هێندە کاریگەرێتی دروشم و سیمبۆلەکان، بە هێزەوە گەشەیان دەسەند و پیشان دەدران. لە نێوانیاندا دژەزایۆنیزم،بەهێزترین دروشم بوو.\nجەنگی دووەمی جیهانی وەک دوڕیان\nبۆ دواجار نەک بەهۆی نرخی ئێچوو/ خەرجی و ژمارەی دیاکراوی کەسانی یەدەگەوە دەسەڵاتی کۆلۆنی بەریتانی لە دوای کۆتایی جەنگی جیهانی یەکەمەوە لەزۆر ناوچەی ژێر قەڵەمڕەوی خۆی دا، بەلایەوە حوکمڕانییەکی ناڕاستەوخۆی بە چاک زانیوە و پشتگیریی لێ کردوە. کە دەسەڵاتەکەی بەئاستەمیش بەرتەسک نەکاتەوە. بەڵام دەستەبژێری ناسەربەخۆی خۆماڵی، وەک قەڵغانێ بەرامبەر قەبارەی دانیشتوانی چەوساوە بخاتەگەڕ. ئەم نوخبەیە، حەزی بە کاریگەڕێتی بەردەوامی نفوزی دەرەکی هەبوو و لەبەرئەوە دیسان ئامادەبوو ڕازی بێت، بە جۆرەها سیناریۆی ڕووکەشی ڕووتی سەربەخۆیی. هەرچەند مامەڵەی شەڕی جیهانی دووەم، بەشێکی زۆری باکوری ئەفریقا و رۆژهەڵاتی ناوینی داخ لەدڵ کردبوو، کاریگەرێتی درێژخایەنی شەڕ، بەتایبەتی لەمەسەلەی لاوازبوونی دەسەڵاتی کۆلۆنیالیدا.\nبەریتانیای مەزن و فەرەنسا دوای ١٩٤٥ خۆیان سەرقاڵی گرنگترین ئابووریی و کۆلۆنیالە ستراتیژییە گرنگەکانی کرد، سەردەمی کۆلۆنیالی ئیتالی لە لیبیا لە ١٩٤٧ دا بە دۆڕاندن بەرامبەر بە بەریتانیا کۆتایی هات. بەم شیوەیە ٦ وڵات بەشیوەیەکی فۆرمێل/ڕووکەشی سەربەخۆبوون.(میسر،عێراق، رۆژئاوای ئەردەن، لوبنان، عەرەبی سعودی و سوریا). لە ٢٢/٣/١٩٤٥ دا لە قاهیرە وڵاتە عەرەبیەکان یاخود کۆمکاری عەرەبییان دروست کرد،یەمەن لە مانگی ٥/١٩٤٥ دا بووە ئەندام.\nپەیماننامەی کۆمکارەکە بریتی بوو لە رێکەوتنێکی “ڕاوێژپێکردن و دۆستایەتی”کە ڕێزی دەگرت لە سەروەری یەک بە یەکی دەوڵەتە سەربەخۆکان. بەمەش جەختیان لەسەر ئەوە کردەوە لەسەر ئاقاری گەشەسەندنی هەردوو دەیەی ڕابووردوو بۆ دەوڵەتێکی هەمەڕەنگی عەرەبی. دەرئەنجام لە پەراوێزی ئامانجێکی دووردا ئاماژە بە دەوڵەتێکی عەرەبی یەکگرتوودا درا. جارێکی تریش کێشەی فەلەستین،کە بە هێز و تواناوە لە خەمی تەبایی و یەکگرتوویی ناوخۆیدا بوو،کە بەهیچ شێوەیەک ئامانجێکی شاراوەی دامەزراندنی کۆمکار،ڕیگریی لە دامەزراندنی دەوڵەتێکی ئیسرائیلی لەسەر خاکی ناوچەی مانداتی بەریتانی فەلەستین بکات.\nدوای ئەوەی بەریتانییەکان پاش جەنگ ڕاستەوخۆ ،سەرەتا هەوڵیان دا،بەرپرسیارێتی بدەنە دەست ئەمەریکا ئەوەیان نەکردوو دایانە دەست UNO،کە ١٩٤٥ وەک درێژەپێدەرێکی رێکخراوی کۆمەڵەی گەلان هاتە کایەوە.لە ٢٩ی نۆڤەمبەری ١٩٤٧ دا لە کۆبوونەوەی گشتی یونۆدا بڕیاری ١٨١ وەک پلانێک بۆ فەلەستین دەرکرد،فەلەستین بکرێتە دوو بەش، دەوڵەتێکی جولەکە و دەوڵەتێکی عەرەبی. ناوچەی ئورشەلیم بخرێتە ژێر کۆنترۆڵی نێونەتەوەییەوە.لەکاتێکدا زۆرینەی دانیشتوانی جولەکە ئەم پلانەیان پەسەند کرد،لایەنی عەرەبی بە توندی ئەمەی رەتکردەوە. بەسەرئەوەدا لە ١٤،٥،١٩٤٨ دا ئیسرائیل دەوڵەتی خۆی دامەزراند بە سەرۆکایەتی یەکەمین سەرەک وەزیران داڤید بین گۆریۆنDavid Ben Gurion وەک واقعێتێکی بەرجەستەبوو. کۆمکاری عەرەبی رۆژێ دواتر شەڕی بە دژێ ئەم دەوڵەتە ڕاگەیان. ڕاستەوخۆ دوای ئەوە هێزەکانی میسری و ئەردەنی و لوبنانی و ئێراقی پەلاماری ئیسرائیلیان دا.\nهەڵسوکەوتی ناڕێکوپێکیان،بەرژەوەندییەکانیان، بەرامبەر بە خۆیان،لە داگیرکردنی فەلەستین دا و لە ڕێیەوە رێگریی لە گەشەی دەسەڵات بکات،هەروەها بونیاتی کۆنی سەربازەکانیان ،بە خێرایی هێرشەکەی لێ پوچەڵ کردنەوە. لە ١/٦/١٩٤٨ دا بە گوشاری یونۆ رێکەوتننامەی ئاگربەست کرا. ئەم ئاگربەستە بەتایبەتی ئیسرائیلیەکان توانییان سوود لێوەرگرن. بۆ ئەوەی بۆ خولێکی تری شەڕ باشتر خۆیان ئامادە بکەن ئەوەبوو هەر لە رۆژەکانی سەرەتای شەڕی رۆژهەلاتی ناویندا هیزەکانی ئیسرائیل بە شێوەیەکی ڕیکوپێکتر و چەکدارتر خۆیان نیشان دا.هەروەها بۆ دەوڵەتە نوێیەکە باش بوو ،کە ئەو سەرباری ئابڵوقەی چەک کرین لەلایەم نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ لایەنە شەڕکەرەکان،،بە ڕەزامەندیی شورەوی لەسەر چەک لە بەشێکی وڵاتانی ئەوروپای رۆژهەڵاتی سەر بە شورەوی بتوانن بکڕن.لە نێوان مانگی دەی ١٩٤٨ و مانگی یەکی ١٩٤٩ دا، کۆمەڵێ هێرش و پەلاماری ئیسرائیلی بۆ تێکشکاندن وتەفروتوناکردنی هێرشبەرە عەرەبەکان.\nلە ٢٤/٢/ ١٩٤٩ پەیمانی ئاگربەستی بەست،کە دواتر تا مانگی ٦ وڵاتە عەرەبییەکانی تریش بەدوایدا کردیان.بەم شێوەیە ئیسرائیل توانی ناوچەیەکی فراوان کۆنترۆڵ بکات،زیاتر لەوەی کە بە پێی پلانی دابەشکردنی یونۆی ١٩٤٧ گفتی پێدرا بوو. لە ئاکامی گفتوگۆی ئاگربەستن بە سەرپەرشتی نەتەوە یەکگرتووەکان کەرتی رۆژئاوا بۆ ئەردەن و رۆژئاوای غەزەبۆ میسر دابەشکرا. لایەنی عەرەبی ئەم سنوورە نوێیەی پەسەند نەکرد،بەڵام ئەمەریکا و فەرەنسا و بەریتانیای مەزن وەک هێزی گەرەنتی بە قازانجی ئیسرائیل هاتنە پێشەوە ،یادەوەری یەکەم شەڕی رۆژهەڵاتی نێوین، لای لایەنە شەڕکەرەکان بایەخێکی زۆر پێچەوانەیی هەیە. لە کاتێکدا جیهانی عەرەبی دامەزڕینەرانی دەوڵەتی ئیسرائیلی خەریکی دەرپەراندنی بەشێکی زۆری دانیشتوانە فەلەستینی بوون و دۆڕاندنەکەیان لە شەڕدا ناونا نەکبە کارەسات،چەک رەوانەی ئیسرائیل دەکرا بۆ شەڕی سەربەخۆیی.\nسەرئەنجامی یەکەم شەڕی رۆژهەڵاتی ناوین،دامەزراندنی بزووتنەوەی سەربەخۆخوازی عەرەبی توند کردەوە. ئەویش بە پابەندیی یەکلایەنەی پشتیوانی کردن لە سیاسەتی ئیسرائیل وای کرد هێزە دەسەلاتدارەکانی رۆژئاوا،بوە هۆی ئەوەی خەستبوونەوەی شەڕ لە دژی هێزە کۆلۆنییەلییەکان بەریتانیای مەزن و فەرەنسا . کارەساتی شکستهێنانی دەستەبژێری ناوخۆ لە شەڕی رۆژهەلاتی ناویندا ڕەوایەتی لەناوبردن. وەک دەستی درێژی بێتوانای هێزە کۆلۆنیالییەکان و ئێستا هی ئیسرائیلیش تەماشا دەکران و لە دەرئەنجامدا وەک دوژمنی بزاڤی رزگاریخوازی ناسران.\nلە فۆرمالەوە بۆ ریالە سەربەخۆیی\nلە ٢٣/٧/١٩٥٢ دا،گروپێک “ئەفسەری ئازادیخواز” پاشا فاروقی سەر بە بەرتانیان لە قاهیرە ڕووخاند و خولێکی نوێ شەڕی عەرەبیان بۆ سەربەخۆیی نەتەوەیی بەرپا کرد. هەروەها لەوەبەدواوە لە گەلێ وڵاتی تری عەرەبیش نوێنەری چینەکانی ناوەڕاستهەمان شتیان دروستکرد ، بە شێوەیەکی سەرەکی سوپا، کە بڕبڕەی پشتی بزاڤی رزگاریخوازی و رژێمی کۆماری لێ پێک هاتبوو. ئەفسەر جەمال عەبدولناسر دامەزرێنەری “ئەفسەرە ئازیخوازەکان” و “پیاوی بەهێزی”نوێی میسر،لە ١٩٥٤ دا هێزەکانی بەریتانیای ناچار بە کشانەوە لە ناوچەی کەناڵی سویس کرد و لە ٢٦/٧/١٩٥٦ دا کۆمپانیای کەناڵی سویس کە لەلایەن بەریتانیا و فەرەنساوە بەڕیوە دەبرا خۆماڵی کرد،کە سیمبۆڵی هەژموونی رۆژئاوا بوو لە میسر.\nلە هەوڵێکی سەرنەکەووتوانەدا، بۆ لەدەست نەدانی داهات، وەک هەڵسوڕێنەر و دەستبەسەرداگرتنن هێڵی گوێزانەوەی ستراتیژی گرنگ لە ڕێگای ئاوەوە، لە دەریای ناوەڕاستەوە بەسەر دەریای سووردا، هەتا ئۆقیانووسی هیندی، لە ٣١/١٠/١٩٥٦ دا هێزەکانی بەریتانی و فەرەنسی کەناڵی سویسیان داگیرکرد. دوو رۆژ پێشتر ئیسرائیل بە ئاگاداری لەندەن و پاریس لە لای خۆیەوە پەلاماری میسری دا(تەنگژەی سویس). ئیسرائیل لەماوەی چەند رۆژێکدا نیوەدورگەی سینای داگیرکرد، هەروەها ڕۆژهەلاتی غەزا پێویست بوو خۆی بەڵام ـ هەروەک بەریتانیا و فەرەنسا ـ بکشێنەوە کاتێ شورەوی هەڕەشەی کرد و بەنیازبوو بە لایەنگریکردنی سوپای میسر پەلامار دەدات، هەروەها ئەمەریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان ڤیتۆیان لەدژی ئەو پێشێلکارییە نیشان دا. لە سەرکەونێکی سەرەتا کورتخایەنی ئیسرائیل و هێزە کۆلۆنیالە ئەوروپاییەکانەوە بووە سەرکەوتنێکی درێژخایەنی سیاسی میسر. کە توانی دەسەڵاتی کۆلۆنیالی کۆن بەریتانیا لە وڵات دەرپەڕێنێ و کەناڵی سویس بخاتەوە ژێر کۆنتڕۆڵی خۆیەوە. لە بەراییەوە سنوری ئیسرائیل و میسر لە لایەن پۆلیسی یۆنۆوە زامن کرا.دوای ١٩٤٨ شەڕی تری رۆژهەلاتی ناوین وەرچەرخانێکی لە کاتی ناوچەکەدا نەخش کرد.\nسەردەمی کۆلۆنیالی تەقلیدی/ کلاسیکی کۆتایی پێهات، هێزە نوێیەکانی ناوچەکە هێزی باوەڕبەخۆی ناسیونالیستی عەرەبی و هەروەها دژەکانی زلهێزەکانی ئەمەریکا و شورەوی بوون. تازە “شەڕی سارد”ەکەیان بەشێکی گەوهەری چارەنووسی دیاری دەکات، هەر یەک لە حکومەتەکانی ناچار کرد، بالانسی هاوسەنگی لە نێوان بەرەکان و لە زۆربەی حاڵەتەکاندا هەروەها بۆ لایەنگری. لە ڕێگەی کەمپی پەروەردە و فێربوونەوە پرۆسەی کۆتایی ئیمپریالیزم بە توندی کاری لەسەر کرا. ساڵی ١٩٥٥ بۆ نموونە عێراق بووە چەقی ئەنتی کۆمۆنیستی لە ڕێگەی هاوپەیمانێتییەکی سەربازیەوە(پەیمانی بەغدا: بەریتانیای مەزن، عیراق، پاکستان، تورکیا و هەروەها ئەمەریکا وەک چاودێر) دەستنیشان کرا لە کاتێکدا شورەوی بووە پشتیوانی بزوتنەوە رزگاریخوازە عەرەبییەکان.دوای گۆڕینی حوکم لە ١٩٥٨ دا عێراق دا ڕووی لەوێش کرد..(واتە دوای شۆڕشەکەی قاسم رووسیا بووە پشتیوانی عێراقیش: هەڵۆ)\nبەهۆی دەنگدان بە قازانجی میسر،لە هەرای سویس دا لە شەڕی دووەمی رۆژهەڵاتی ناویندا،ئەمەریکا بۆی ڕەخسا هاوپەیمانێتی جەنگی جیهانی بەریتانیا و فەرەنسا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەک هێزی سەرەکی رۆژئاوا هەڵوەشێنێتەوە. وەلێ هەر لەو ساتەدا،کێشەی سویس لە ئیدارەی ئەمەریکادا،دەرگای لەسەر تێڕوانینێکی نوێ سەبارەت بە بارودۆخی هەرای رۆژهەڵاتی ناوین خستە سەر پشت. لەدوای هەوڵ لە پێناوی سەربەخۆیی نەتەوەییدا ،ئیدی هەموو پێیان وابوو، ئەوە بەردەوام “دەستی درێژی مۆسکۆ” یە، کە مەودای جموجوڵی سیاسی ئەمەریکای بەرتەسک دەکردەوە و زۆر لەسەرکردە عەرەبەکان لەم ئانوساتەدا هەوڵیان دەدا، سەر بە بلۆکی رۆژهەڵات بن. شتێکی ڕوون و ئاشکرا و دیار بەتایبەتی لەم میانەیەدا”بیروباوەڕی ئایزەنهاوەر”،بە ڕاگەیاندنەکانی سەرۆکی پێشووی ئەمەریکاوە Dwight D. Eisenhower ١٩٥٣ـ١٩٦١ حوکمی کرد لە ٥/١/١٩٥٧ دا وتی وڵاتەکەی لە هەر شوێن بێت بە هەموو شێوازێک (هەروەها چەکی ناوکی) پشتیوانی و پارێزگاری دەکات، لە حکومەتەکانی سەر بەرۆژئاوا بەرامبەر بە هاتنە ناوەوە یان دزەکردنی کۆمۆنیزم، یان هەر هەڕەشەیەک لەلایەن شورەوییەوە.\nبیروباوەڕەکان دوو جار بە زەقی جەختی لەسەر کرایەوە: لە ئاپریلی ١٩٥٧ دا، کاتی کەشتییەکی ئەمەریکی پاشا حوسەینی یەکەمی ئەردەنی لە ئۆپۆزیسیۆنەکان پاراست و لە هەرای لوبنان لە ١٩٥٨ دا کاتێ هێزەکانی ئەمەریکا ڕیگرییان لە رووخانی رژێمە کریستییەکەی کامیل شمعونی سەر بە رۆژئاوا گرت. لە ئاکامی کاریگەرێتی بنەما شەڕەنگێزیی و ئاکامە پێچەوانەکانی بنەماکانی بوە هۆی ئەوەی ئایزەنهاوەر لە ساڵی ١٩٥٩ دا ،بەبۆنەی سەردانێکی سەرەکوەزیرانی پێشووی شورەوی Nikita Chruschtschow ئەو بڕیار و بنەمایانە بە قازانجی پێکەوە ژیانی هەردوو زلهێزی بلۆک واز لێبهێنێت. لە فۆڕمی گۆڕاودا شەڕی ساردا شانی بەرەو پێشچوونەکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوین تا کۆتاییەکەی لە سەرەتای ١٩٩٠ دا بەردەوام بوو. لە ساڵانی داواتردا سەرکەوتنی میسر، بووە سەرچاوەی ئیلهام و باڵی کێشا بەسەر بزاڤی نەتەوەیی عەرەبیدا،لە هەوڵاکانیاندا بۆ سەروەرێتی تەواوەتی .بەدوای ئەودا لە ١٤/٧/١٩٥٨ دا ” ئەفسەرە ئازادیخوازەکان” لە ئێراق هاوشێوەی نموونەی سەرۆکی میسری ئایدیا، حومەتی پاشایەتی سەر بە رۆژئاوایان خست و کۆماریان\nڕاگەیاند و لەشکری بەریتانیان لە وڵات کردە دەرەوە. لە باکوری ئەفریقا لیبییەکان لە ١٩٥١ دا سەربەخۆییان بەدەست هێنا، بەداویاندا لە ١٩٥٦ تونس و مەغریب.\nلە جەزائیر دووساڵ بوو هەڵچوون و ناڕەزایی هەبوو، کە بە درێژترین و خوێناویترین شەڕی ناوخۆ و کۆلۆنیالی دادەنرێ لە جیهانی عەرەبیدا، تا توانی لە پاش هەشت ساڵ لە مارتی ١٩٦٢ دا بە سەربەخۆیی بگات. فەرەنسا جەزائیری وەک ناوچەیەکی کۆلۆنی و لە ئاکامدا وەک بەشێک لە” نیشتمانی دایک” دادەنا. لە نیوەدورگەی عەرەبی سعودیی،لە دروستبوونیەوە و لە ١٩٣٢وە سەربەخۆ بوو لەو دۆمینە/Domains بەریتانییەی ئەوێ ، لە سەرەتا کویت ١٩٦١، لەکاتی ڕاگەیاندنی سەربەخۆییدا ، ئیماراتی یەکرتووی عەرەبی لە ٢/١٢/١٩٧١ دروست کرد. وەک خاڵی کۆتایی دانا، لەژێر ناوی پایتەختی مێژووی کۆلۆنیالیستی ئەوروپی، لە رۆژهەلاتی ناوین.\nنەوت وەک “ماددەیەکی کاریگەریی ” مێژوویی\nلە سەرەتای ١٩٧٠ وە ئاماژەی کۆتایی وابەستەیی و پاشکۆیەتی دەرکەوت،کە لەسەرەتای سەدەی بیستەمەوە چارەنووسی ناوچەکەی بە شێوەکی بەرچاو دیاری کرد بوو نەخش کردبوو: چەوساندنەوە و ڕووتاندنەوەی وڵاتان لە ڕێگەی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی نەوتی بێگانەوە.دوای ئەوەی لە ١٩٠٨ دا خوارووی رۆژئاوای وڵاتی فارسەکان(ئیمڕۆ ئێران) بۆ یەکەمجار نەوت لە رۆژهەڵاتی ناوین دۆزرایەوە، کێبەرکێی جیهانی بۆ کۆنترۆل کردنی دەستی پێکرد. جەنگی جیهانی و کێشە و هەراکانی دوای جەنگ بۆ ماوەیەکی کورت پێشبڕێکەی ڕاگرت.\nلەگەڵ دۆزینەوەی بڕێکی زۆری نەوت،کەمێک پێش جەنگی جیهانی دووەم، لە نیوە دورگەی عەرەبی، ناوچەکە بەتەواوی بووە ناوچەی زیاترین قازانجی گرنگترین سەرچاوەی کەلوپەلی بنەڕەتی سەدەی بیستەم. دوای جەنگی جیهانی دووەم، خاوەن کۆمپانیا گەورە گرنگەکانی نێودەوڵەتی، ناوچەکەیان لە نێوان خۆیاندا دابەشکرد. لە پێچەوانەبوونەوەیەکی بارودۆخی سیاسی دا، سەرەتا بەریتانیا هەژموونی گرت، دواتر خاوەن کارخانە ئەمەریکییەکان،بەڵام بەردەوام ناکۆکی لەگەڵ فەرەنسا ، هۆڵەندە و ئیتالیا هەبوو. یەکگرتن لە یەک خاڵ دا بوو: ڕێگە بگیڕێ لە وڵاتانی خاون نەوت خۆیان دەسەڵات بەسەر ئەو سامانە بەهادارەدا بگرن. کاتێ سەرەک وەزیرانی ئیرانی محەمەد موسەدەق ١٩٥١ هەوڵی خۆماڵیکردنی نەوتی دا،خاوەن کۆمپانیاکانی رۆژئاوا لای حکومەتەکانیان بەنێزیکی هەموویان بایکۆتی کڕینی نەوتی ئێرانیان کرد. دواجار موسەدەق لە ئاوگۆستی ١٩٥٣ دا لە ڕێگای کوەتایەکی بەهاوکاری CIA پلان بۆداڕێژراو ڕوخێندرا.\nبەمەش هاتنی نەوتی وەک جاران ئاسایی بووە، ئەمەریکا هاوکات توانی ،کۆنترۆلی مۆنۆپۆلی بەریتانی بەسەر نەوتەوە بشکێنێ. هەر لەبەر ئەم پێشخانە بۆ دەوڵەتانی ماندوو زۆر سەخت بوو،خاوەن کارخانە گەورەکانی/oil multis رۆژئاوا ، وردە وردە دەست لە بەشێکی سوودی خۆیان نابەدڵانە هەڵگرن.١٩٦٠ دەوڵەتانی نێردەری نەوت ئۆپێک(OPEC Organization oft he Petroleum Exporting Countries) کە بەنێزیکی هەموو وڵاتانی رۆژهەلاتی ناوین لە خۆدەگرێ. گردبوونەوەی عێراق و ئێران و قەتەر و کوێت و سعودی عەرەبی ئیمارات ،نیشاندانی سەرکەوتنێکی گرنگە، توانا و دەسەڵاتی مامەڵەی دەوڵەتانی نەوت دەرهێنەر بەرامبەر بە رۆژئاوا بە گشتی بەهێز دەکات. دەبێت بەدەیا ساڵی تریش بەردەوام بکات بێ گرفت بەسەر یەدەگی نەوت و گازدا بەم پێیە ئەرک و خەرجییان گرتە ئەستۆ کەلوپەلە کۆنەکانی نەوت دەرهێنان پەرە پێبدەن و نوێ بکەنەوە. لە دەرئەنجام دا دەوڵەتانی رۆژهەلاتی ناوین،لە ناوەڕاستی ١٩٧ وە هەم سەروەریی سیاسی و هەم ئابووری خۆیان بەدەست هێنا.\nInformationen zur politischen Bildung/izpb ژمارە ٣٣١،٣ـ٤/٢٠١٦\nPrevious به‌یانی باش خودایه ! — فازڵ عه‌ززاوی … و : نه‌ژاد عزیز سورمێ\nNext ئەمریکا و دامەزراندنی سوپای عەرەبی لە ڕۆژئاوای کوردستان … ئاشتی ئیبراهیم ئەفەندی


وتاری نوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ عیراق نیكولای ملادینۆڤ بە بۆنەی رۆژی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كاندا گرنگ\nهه‌موو ساڵێك نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان یادی ئه‌و رۆژه ده‌كاته‌وه كه ده‌ستوره‌كه‌ی له ٢٤ی تشرینی یه‌كه‌می ساڵی ١٩٤٥دا خرایه بواری جێبه‌جێكردنه‌وه.\nهه‌موو ساڵێكیش ئه‌م رۆژه ده‌بێته بیرخه‌ره‌وه‌یه‌كی له‌كاتیخۆیدا بۆ ئه‌و به‌ڵێنانه‌ی كه وڵاتانی جیهان بۆ كار كردن به‌یه‌كه‌وه له‌پێناو ئاشتی و گه‌شه‌پێدان و پێشخستنی مافه‌كانی مرۆڤ به یه‌كتریان داوه.\nله ده‌ستوری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كاندا چه‌مكێك بۆ وڵاته‌كان هه‌یه كه بریتییه له به‌یه‌كه‌وه كاركردن كه هه‌ر به‌مه ئێمه ده‌توانین روبه‌روی ته‌حه‌ددییه‌كانی شه‌ڕی چه‌كداری و پرسی ژینگه و چه‌ند پرسێكی تر ببینه‌وه. \nئه‌رێ له‌كوێ ئه‌گه‌ر له عیراق نه‌بێت پێویستی كاركردنی به‌یه‌كه‌وه زیاتر به‌رچاوه؟\nعیراق وڵاتێكه كه هه‌موو رۆژێك سه‌ركه‌وتنی بواری ئاسایش و گه‌شه‌پێدان له ئه‌نجامی كاركردنی به‌یه‌كه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگاكان به‌خۆوه ده‌بینێ و به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵگاكان دوژمنایه‌تی یه‌كتر بكه‌ن ئه‌وه ده‌بێته مایه‌ی شه‌ڕو ئاژاوه. ده‌با ئه‌و بوارانه‌تان بۆ بخه‌مه‌ڕوو كه ده‌سكه‌وتی به‌رچاویان تێدا ده‌بینین:\nئێستا عیراق وڵاتێكی داهات مامناوه‌نده به‌هۆی داهاتی گرنگی نه‌وته‌وه و\nهه‌ژاری گورچكبڕ بووه‌ته نیوه و\nمنداڵی به‌دخۆراكی خوار ته‌مه‌ن ٥ ساڵه و مردنی كۆرپه به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو دابه‌زیوه‌و\nژماره‌ی ناسه‌لامه‌تیی خۆراك دابه‌زیوه و\nبه‌رده‌ستبوونی ئاوی خواردنه‌وه له‌م ده‌یه‌ی رابردوودا باشیی به‌خۆوه بینیوه.\nجیاوازی جینده‌ری له قوتابخانه‌كان به‌ره‌و باشی ده‌چێت و به‌شداری ژنان له په‌له‌مان زیادی كردووه و نه‌خۆشی مه‌لاریا به‌ته‌واو قه‌ڵاچۆكراوه و هه‌ڵبژاردنه‌كانی نیشتمانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان به شێوه‌یه‌كی سه‌ركه‌وتووانه ئه‌نجامدراون.\nئه‌مانه هه‌موو ئه‌نجامه‌كانی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانن له عیراق به پشتگیری كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و سیسته‌می نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان .\nبه‌ڵام هێشتاش ته‌حه‌ددی گه‌وره ماون هه‌ژاری سه‌خت له ناوچه لادێنشینه‌كانی چه‌ند پارێزگایه‌ك بڵاوه. به‌شداربوون له بازاڕی كار زۆر زۆر نزمه به‌تایبه‌تیش له ناو توێژی ژناندا.\nله ئێستادا عیراق به‌هۆی توندوتیژی و مه‌ترسی چڕبوونه‌وه‌ی شه‌ڕی تایه‌فییه‌وه به دۆخێكی دژواردا  گوزه‌ر ده‌كات. ئه‌م ته‌حه‌ددییانه له رووی گه‌شه‌پێدان و ئاسایشه‌وه مه‌ترسین بۆ سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ی عیراقی و تاقیكردنه‌وه‌شن بۆ مه‌ودای په‌كپارچه‌یی كۆمه‌ڵایه‌تیی وڵات.\nله راستیشدا جیاكردنه‌وه‌ی هۆ و كاریگه‌رییه‌كانی توندوتیژی قورسه نه‌ك هه‌ر له عیراق به‌ڵكوو له‌سه‌تاسه‌ری جیهاندا. هه‌ژاری و نایه‌كسانی شانبه‌شانی شه‌ڕی سیاسی ده‌ڕون. به‌رده‌ستبوونی خوێندن بووه‌ته مایه‌ی پشتگوێخستن و زیادبوونی مه‌ترسیی چاره‌سه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ده‌بێته مایه‌ی نایه‌كسانی له‌كۆمه‌ڵگه‌دا. په‌راوێزخستنی سیاسی و نایه‌كسانی كه كار ده‌كه‌نه سه‌ر كۆمه‌ڵه ئێتنی و ئاینییه‌كان كه له‌گه‌ڵ خۆیان مه‌ترسی شه‌ڕی ناوخۆی مه‌ترسیدار ده‌هێنن.\nهه‌موو ئه‌و هۆكارانه تا راده‌یه‌ك له عیراق ده‌بینرێن به‌ڵام هێشتاش پێویست ناكات به‌م شێوه بێت. له راستیدا عیراق  به سه‌رچاوه‌ی سروشتی و مرۆیی ده‌وڵه‌مه‌نده و وڵاتێكیشه كه له رابردوودا قۆناغی دكتاتۆری بڕیوه به‌ره‌و دامه‌زراندنی داموده‌زگاكان كه جارێكی تر هه‌رگیز رێگه به یه‌ك كه‌سیش نادات كه چاره‌نوسی هه‌موو وڵات بخاته ژێر ده‌ستی خۆی.\nتا ئێستاش سه‌ركرده سیاسی و ئاینییه‌كانی عیراق بیر له كۆنترۆلكردنی توندوتیژی ده‌كه‌نه‌وه كه ئه‌مه كاتێكه بۆ هه‌موومان چ عیراقی و چ كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی به یه‌كه‌وه كار بكه‌ین بۆ تاوتوێكردنی هۆكاره بنه‌ڕه‌تییه‌كانی دابه‌شبوون و په‌راوێزخستن و هه‌ژاری. كاتی ئه‌وه هاتووه كه ته‌ركیز له‌سه‌ر ئه‌وه بكه‌ینه‌وه كه چۆن پشتگیری له دروستكردنی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی گشتگر دروست بكه‌ین كه تێیدا جیاوازی ئاینی له جیاتی ترسان رێزی لێ بگیرێت.\nئه‌مه‌ش له چه‌ندان رێگاوه بۆ عیراق گرنگه ئه‌گه‌ر ته‌حه‌ددییه‌ك هه‌بێت كه داوا له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بكات ئه‌وه به دڵنیاییه‌وه ئه‌مه‌یه.\nئه‌گه‌ر ته‌حه‌ددیه‌ك هه‌بێت كه شیاوی هاوبه‌شكاری بێت له نێوان حكومه‌ت و خه‌ڵكی عیراق و نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ئه‌وه به‌دڵنیاییه‌وه ئه‌وه‌یه.\nله راستیدا چاره‌سه‌رێكی ئاسان نییه به‌ڵام چه‌ند ئاماژه‌یه‌ك له ئه‌زموونی نێوده‌وڵه‌تیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان هه‌ن له پشتگیریكردنی راگوزاری دوای شه‌ڕ.\nچاره‌سه‌ركردنی گیروگرفتی كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری و سیاسی و ئاسایش كه ده‌بنه مایه‌ی شێواندنی گه‌شه‌پێدان و وڵاته‌كانیش بو توندوتیژی په‌ڵكێش ده‌كه‌ن كه ئه‌مه‌ش پێویستی به باشكردنی حوكم كردن هه‌یه به كه پێویستی به به‌رده‌ستخستنی یه‌كسان بۆ هه‌موو هاوڵاتیان مسۆگه‌ر ده‌كات بۆ ئاسایش و دادوه‌ری و به‌كاربردن و خزمه‌ته بنه‌ڕه‌تییه‌كان.\nئه‌مه داوا له سه‌ركرده‌كان كه بۆ رێزگرتن له جۆراوجۆربوون بۆ گه‌یشتن به چاره‌سه‌ری مامناوه‌ندی سیاسی و درێژخایه‌ن كه شه‌ڕی تایه‌فی و جیاوازیی سیاسی به‌لاوه بنێن.\nهه‌روه‌ها داوا له كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نیش ده‌كات بۆ داكۆكیكردن له یه‌كیه‌تییه‌كی گه‌وره‌تری سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و یاسای دادوه‌ر و یاساكان و داموده‌زگا كاریگه‌ره‌كان.\nهه‌روه‌ها پێویستی به به‌رپرسیارییه‌تی و واڵایی هه‌یه كه سه‌رچاوه گشتییه‌كان له گه‌نده‌ڵی بپارێزن.\nله هه‌مووشی گرنگتر، پێویستی به هه‌وڵی زۆر گه‌وره‌ی سه‌ركردایه‌تیی نیشتمانیی ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌ت هه‌یه بۆ گێڕانه‌وه‌ی متمانه و دابڕان له رابردوو به شێوه‌یه‌كی راسته‌قینه.\nدووباره، با بگه‌ڕێنه‌وه بۆ سه‌ر سه‌رباسی ئه‌مڕۆمان كه پێویستی به یه‌كخستنی كار و بۆچوون هه‌یه.\nمن ئه‌مڕۆ ده‌مه‌وێ ده‌ستخۆش له هه‌نگاوه‌كانی حكومه‌تی عیراق بكه‌م به دروستكردنی "پلانی نیشتمانیی گه‌شه‌پێدان" كه كارنامه‌یه‌كی چڕوپڕی بۆ دامه‌زراندنی گه‌شه‌پێدانێكی گشتگرتر ده‌خاته‌ڕوو.\nئه‌م پلانه‌ش پێویسته شانبه‌شانی پرۆسه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی بڕوات كه ده‌بێته مایه دروستبوونی به‌ها دێموكراتییه‌كان و جیاوازییه ئاینی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كان له عیراق قبوڵ بكات.\nئێستا نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان، به هاوكاریی حكومه‌ت، خه‌ریكی ئاماده‌كردنی "چوارچێوه‌ی تازه‌ی هاوكاری گه‌شه‌پێدانی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان"ه كه ده‌بێته بنه‌مایه‌ك بۆ سیسته‌می نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ پشتگیریكردنی جێبه‌جێكردنی "پلانی نیشتمانیی گه‌شه‌پێدان". له كاتێكدا ئه‌و رێنمایی ته‌رخانكردنی سه‌رچاوه و ئه‌زمونه‌كان ده‌كات بۆ روبه‌رووبونه‌وه‌ی ته‌حه‌دییه‌كانی گه‌شه‌پێدان، كه‌چی له هه‌مانكاتیشدا پێویسته چوارچێوه‌یه‌ك دروست بكات بۆ كارپێكردنی پێكه‌وه‌یی له‌سه‌ر ئه‌و پرۆسه كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیه‌ی كه من باسم كرد .\nنه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان زۆری لایه بۆ پێشنیار كردن\nئه‌و كارانه‌ی كه له‌گه‌ڵ كۆمیسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ئه‌نجامدراوه بریتین له پێشكه‌شكردنی هاوكاریی ته‌كنیكی سه‌باره‌ت به پرسه سیاسی و ده‌ستوری و یاساییه‌كان و پشتگیریكردنی ئه‌و داموده‌زگاكاو كاركه‌رانه‌ی كه پابه‌ندیی مافی مرۆڤ گه‌شه پێ ده‌ده‌ن و پشتگیریكردنی داموده‌زگا نیشتمانییه‌كان و پارێزگاكان له رووی حوكمكردن و دابینكردنی خزمه‌ته‌وه و دروستكردنی توانا له كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و راگه‌یاندندا و ره‌خساندنی هه‌لی خوێندن و به‌كارخستن بۆ گه‌نجان و منداڵان و پاراستنی پاشماوه‌ی كه‌لتور و پشتگیریكردن له به‌شداریی ژنان له هه‌موو ئاسته‌كانی بڕیارداندا.  ئه‌مانه هه‌مووی ته‌نها كه‌مێكن له‌و كارانه‌ی كه ئێمه بۆ پشتگیریكردن له یه‌كپارچه‌یی و گشتگیریی  عیراق كردوومانه.\nئه‌مانه هێشتا هه‌نگاوی سه‌ره‌تایین بۆ بڕینی رێگایه‌كی دوور و درێژ كه له پێشمانه ته‌نانه‌ت ئه‌و وڵاتانه‌ش كه قۆناغی راگوزارییان زۆر خێرا بووه ١٥ تا ٣٠ ساڵیان ویستووه بۆ گه‌شه‌دانی ته‌واو به داموده‌زگا دیموكراتییه‌كانیان . به دڵنیاییشه‌وه پرۆسه‌ی دروستكردنی ده‌وڵه‌ت كاتی ده‌وێت و بگره پرۆسه‌ی دروستكردنی نه‌ته‌وه‌ش كاتێكی زۆرتری پێویسته. من باش ئه‌و ده‌زانم كه ئه‌وه‌ی پێویسته كاری هه‌مه‌یی و درێژخایه‌نه بۆ ماوه‌یه‌كی دوور و درێژ.\nئه‌مڕۆ له رۆژی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كاندا ، ئێمه ئه‌وه وه‌بیر خۆمان ده‌هێنینه‌وه كه پێویسته به‌یه‌كه‌وه كار بكه‌ین بۆ ئاشتی و گه‌شه‌پێدان و مافی مرۆڤ و نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كانیش پابه‌ندی خۆی بۆ كاركردن له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عیراق و خه‌ڵكه‌كه‌ی بۆ دروستكردنی وڵاتێكی دیموكرات و گشتگر دووپات ده‌كاته‌وه و پشتگیریش له وڵاتێك ده‌كات كه رێز له جۆراوجۆربوون ده‌گرێت.\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر سێ شەممە, 26 ئاب 2014 15:55\nزیاتر لەم بەشە: « سندوقی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ دانیشتوان: شاره‌زایی ژیان له په‌روه‌رده‌ی پیشه‌یی ویستی و ئاره‌زووی گه‌نجه\tنوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان سه‌ردانی كه‌ركوك و هه‌ولێر و نه‌جه‌فی كرد »


لێره‌دایت : په‌ڕه‌ی سه‌ره‌تا » کۆمپیوته‌ر » هاردوێر » جیاوازی له‌نێوان فۆرماتی جۆری (NTFS) و (FAT) دا چیە ؟\nچوار شەممە ، 17 / 06 / 2015 22:25\nله ئێستادا كۆمپیوته‌ر بوه‌ته به‌شێك له ژیانمان زۆریه‌ك له تاكه‌كانی ئه‌مڕۆ كۆمپیوته‌ر به‌كارده‌هێنێت له‌كاره جۆربه‌جۆره‌كاندا له‌م باره‌شدا زۆربه‌مان توشی كێشه بووین كه‌م تا زۆر گرفته‌كانیشی بوه‌ته به‌شێك له سه‌رقاڵیمان به‌م بواره‌وه ، ئه‌وه‌ی ناوه ناوه گوێمان لێ ده‌بێت جۆری فۆڕماتی هارددیسك و فلاش درایڤەكان كه ده‌وترێت ئه‌مه جۆره فۆڕماته‌كه‌ی (FAT) یان ده‌ڵێن ئه‌مه‌یان جۆری فۆڕماته‌كه‌ی (NTFS) ، منیش له‌م بابه‌ته‌د‌ا هه‌وڵ ده‌ده‌م ڕونكردنه‌وه‌یه‌ك بده‌م له‌سه‌ر جۆری فۆڕماته‌كان و جیاوازیان هاوكات چۆنیه‌تی گۆڕینی فۆڕماتێك له جۆرێكه‌وه بۆ جۆرێكی تر ، وه‌باس ده‌كه‌ین له‌وه‌ی جیاوازی چیه له نێوان (FAT) و (FAT32) .\nسه‌ره‌تا جۆری یه‌كه‌م له فۆڕماتی (FAT) و (FAT32) ئه‌م دوو جۆره زۆرباون و ته‌واوی فلاشه ده‌ره‌كیه‌كان به‌م جۆره فۆڕماتكراون ڕێژە‌یه‌كیش له هارده‌كان به‌م جۆره فۆرمات ده‌كرێت و به‌تایبه‌ت له‌كاتی دابه‌زاندنی ویندۆزی (XP) یان ویندۆزه‌كانی خوار (XP) هه‌ندێك كه‌س په‌نا ده‌به‌نه به‌ر ئه‌م جۆره فۆڕماته و یه‌كێك له پارتێشنه‌كان یان هه‌موو پارتێشنه‌كان به‌م جۆره ده‌گۆڕن ، ئه‌م جۆره فۆرماته (FAT) كورتكراوه‌ی (File Alocation Table) كه به‌واتایی (خشته‌ی تایبه‌تمه‌ندی فایله‌كان) دێت له‌و كاته‌دا كاریپێكراوه كه سیسته‌می (دۆس) بوه‌و كرداره‌كان له‌و كاته‌دا به‌سیسته‌می كۆد كراوه .له‌وكاته‌دا پاراستنی داتاو زانیاریه‌كان به‌شێوه‌ی هه‌ره‌مه‌كی و دوور له پۆلێن كردن كراوه بۆیه پاشترو به‌سیسته‌مێكی نوێوه ئه‌م جۆری فۆرماته بره‌وی پێدراو جۆری (FAT16) به‌رهه‌م هێنرا دواتریش (FAT32) كه له‌م قۆناغه‌دا پۆلێنكردن و جۆری فایله‌كان گه‌شه‌ی كردبوو به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه ویندۆزی (98) ڤێرژنی دووه‌می له‌سه‌ر دابه‌زێنراو ئه‌و تایبه‌تمه‌ندیه بوه به‌شێك له‌و ویندۆزه ، بێگومان له‌م كاته‌دا ویندۆز له‌سه‌ر هاردی (EIDE) جێگیر كراوه‌و تا ئه‌و كاته فلاش به‌رهه‌م نه‌هێنراوه به‌ڵام وه‌ك ئاگادارن ئێستا ته‌واوی ئه‌و فلاشانه‌ی كه ده‌توانرێت داتاو زانیاریان له‌سه‌ر تۆمار بكرێت پشت به‌م جۆره له فۆڕمات ده‌به‌ستن ، كه جۆری فۆڕماتی (FAT32) وه.\nكارێكی زۆر گرنگ هه‌میشه ده‌بێت ئه‌نجام بدرێت ئه‌وه‌ش (Defrag) كه ئه‌مه‌ش هۆكاری سه‌ره‌كی بونی به‌ش به‌ش كردنی فایله‌كانه له جۆری فۆڕماتی (FAT16) ده‌ستی پێكردوه كه تایبه‌تمه‌ندییه‌كی ئێجگار نمونه‌ییه‌و ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌و فلاشه یان ئه‌و هارده زۆرترین داتاو زانیاری تێدا جێ ببێته‌وه چونكه ئه‌م جۆره له فۆڕمات زیاتر تایبه‌تمه‌نده به فلاش و هارده قه‌باره گه‌وره‌كانه‌وه كه توانایه‌ی زۆریان هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن زۆرترین ڕێژه‌ی داتاو زانیاری جێگایان بێته‌وه ، جگه له‌وه‌ش گۆڕانكاری و گه‌ڕان به‌ناو داتاو زانیاریه‌كان له‌م جۆره‌دا زۆر خێراتره به به‌راورد له گه‌ڵ فۆڕماتی جۆری (FAT) .\nجیاوازی چیە نێوان (FAT&FAT32) ؟\nFAT كۆنترین جۆری فۆرماته‌و ویندۆزه سیسته‌مه سه‌ره‌تاییه‌كانی له‌سه‌ر دابه‌زینراوه نابێت هه‌ر فایلیك له دوو گێگا زیاتربێت وهه‌ر پارتێشنێكیش له چوار گێگا زیاتربێت له‌م جۆره‌دا خێرایی و تایبه‌تمه‌ندی كه‌مه ، به‌ڵام FAT32 دووه‌م جۆری به‌رهه‌م هێنراوه و فایل تا چوار گێگاش بێت كیشه‌ی نیه پارتێشنێكیش دەتوانرێت بە قەبارەی 32 گێگای تێدا دروست بكرێت ، خاوه‌نی تایبه‌تمه‌ندی زیاتره مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌م جۆره‌دا تائێستاش به‌ر‌ده‌وامه‌و نرخی خۆی له‌ده‌ست نه‌داوه .\nدووه‌م جۆری (NTFS) كه ئێستا كاری پێده‌كرێت و ته‌واوی هارد به هه‌ردوو جۆری (EIDE&SATA) پشت به‌م جۆره ده‌به‌ستێت و سه‌رباری ئه‌وه‌ی كه به‌شێك له‌و فلاشانه‌ی بۆ مه‌به‌ستی گواستنه‌وه‌ی داتاو زانیاری به‌كاردێت ده‌توانرێت جۆری فۆڕماته‌كه‌ی بگۆڕیت به (NTFS) ئه‌وه‌ش به‌هۆی ئه‌و تایبه‌تمه‌ندیه سه‌ركه‌وتوانه‌وانه‌وه‌یه كه تیایدایه ، وه‌به ده‌رچوونی یه‌كه‌م ڤێرژنی ڤێستا كۆتایی به‌ته‌مه‌نی (FAT) هێنراو ئیتر له‌و كاته‌وه ناكرێت ویندۆز له‌سه‌ر (FAT) دابه‌زێنین به‌ڵكو خۆكارانه جۆری فۆڕماتی (NTFS) هه‌ڵده‌بژێرێت به‌هیچ جۆرێك هه‌ڵبژاردنی جۆری دووه‌م له‌كاتی دابه‌زاندنی ویندۆزدا بونی نیه.\nتایبه‌تمندیه‌كانی جۆری فۆڕماتی (NTFS) كه له‌هه‌ردوو جۆره‌كه‌ی تری فۆرمات وه‌ك (FAT16&FAT32) دا نین ئه‌مانه‌ن :\n1- له‌م جۆره فۆڕماته‌دا به‌كارهێنه‌ر توانای پاراستنی فایل و فۆڵده‌ری هه‌یه ، پاش قوفڵ كردنی به هیچ ڕێگایه‌ك ناتوانرێت ئه‌و فایل و فۆڵده‌ره بكرێته‌وه‌و ببینرێت .\n2- خێرایی له فۆڕماتكردندا به‌راورد به دوو جۆره‌كه‌ی تر ، هه‌وه‌ها زۆر به‌ئاسانی ده‌توانرێت جۆره‌كه‌ی بگۆڕیت له‌ڕێگای فرمانێكی ساده‌ی دۆسه‌وه .\n3- ئامرازه‌كانی پاراستن به‌هۆیه‌وه ده‌توانرێت زیاد بكرێت به هه‌ر فایل و فۆڵده‌ر‌ێك كه مه‌به‌ستت بێت ناكرێت له‌لا‌یه‌ن هه‌موو به‌كارهێنه‌ره‌كانه‌وه ته‌واوی داتاو زانیاریه‌كان ببینرێت .\n4- توانای ئه‌وه‌ی هه‌یه كه‌ڕێژە‌یه‌كی زۆر له‌فایلی جیاواز له فۆده‌رێكدا كۆبكرێته‌وه بێ ئه‌وی هیچ كاریگه‌ریه‌ك له‌سه‌ر یه‌كتر دروست بكه‌ن ئه‌گه‌رچی به‌شێكی زۆریشی له هارده‌كه‌ت داگیر كردبێت .\n5- خێرایی له‌ده‌ست گه‌یشتن به داتاو زانیاریه‌كان پاش ئه‌وه‌ی وزه‌ی لێ ده‌بڕێت دووباره پێ ی ده‌گاته‌وه یان كێشه‌یه‌ك كه له سیسته‌مه‌كه‌دا ڕوده‌دات .\n6- یه‌كێكیتر له تابه‌تمه‌ندیه هه‌ره‌گرنگه‌كانی فۆرماتی جۆری (NTFS) ئه‌وه‌یه پاش ئه‌وه‌ی ڕێژە‌یه‌كی زۆر له داتاو زانیاریه‌كانی تێدا ده‌پارێزرێت كه نزیك ببێته‌وه له‌وه‌ی شوێنی به‌تاڵی نه‌مێنێت ده‌بینیت كاریگه‌ریه‌كی ئه‌وتۆی نیه له‌سه‌ر خاوبونه‌وه‌ی ، به‌لام ئه‌مه پێچه‌وانه‌یه له فۆڕماتی جۆری (FAT) دا .\n7- قه‌باره‌ی فایل هه‌رچه‌ند بێت به مه‌رجێك له‌قه‌باره‌ی هارده‌كه زیاتر نه‌بێت له‌م جۆره‌دا جێگای ده‌بێته‌وه\nچۆنیه‌تی گۆڕینی (FAT32) بۆ (NTFS) :\nسه‌ره‌تا كلیك له‌سه‌ر (Start) ده‌كه‌ین پاشان (All Program) له‌دواتردا (Accessories) له‌و (Command Prompt) شاشه ڕه‌شه‌دا ده‌نوسین:\nئه‌وه‌ش به‌و مه‌به‌سته‌ی جۆری فۆڕماتی پارتێشنی (D:) بگۆڕێت بۆ (NTFS)\nوه بۆ پێچه‌وانه‌كه‌ی (NTFS بۆ FAT32) ناكرێت به‌هه‌مان شێوه بچینه‌وه‌و دۆس به‌ڵكو ده‌بێت به‌به‌رنامه‌یه‌كی وه‌ك (PARTITION MAGIC) بكرێت ئه‌وه‌ش به هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ری له‌ناوچونی داتاو زانیاریه‌كانی ناو ئه‌و پارتێشنە هه‌یه .


ژیان | کوردستان | کاوە محەمەد: سەرۆکى پارتى هی ئەوەنیە ببێت بە مەرجەعی هەموو هەرێم\n2021-04-20 | 783 جار خوێندراوەتەوە\nکاوە محەمەد، ئەندامى پەرلەمانى عێراق، پشتیوانى خۆى بۆ قسەکانى ئاڵا تاڵەبانی سەبارەت بە مەرجەع نەبوونی (مەسعود بارزانی)، دوپاتدەکاتەوەو دەشڵێت، نە پارتی ئەو حزبەیە بە قەد ساڵانی تەمەنی و ژمارەی کورسییەکانی لەپەرلەمان سەنگین بێت و نە سەرۆکەکەیشی هی ئەوەیە ببێت بە مەرجەعی هەموو هەرێمی کوردستان.\nلە بابەتێکدا کە لە هەژمارى تایبەتى خۆى لە تۆڕى کۆمەڵایەتى فەیسبوک بڵاویکردوەتەوە، کاوە محەمەد، ئەندامى پەرلەمانى عێراق ڕایدەگەیەنێت، دوایین هەڵوێستی ئاڵا تاڵەبانی سەبارەت بە مەرجەع نەبوونی (مەسعود بارزانی) بۆ هەموو هەرێمی کوردستان؛ تەنها باسکردنی حەقیقەتێکە کە لەخۆر درەوشاوەترە و بەشێک لەپارتییەکان خۆیان تووشی ئەو واهیمەیە کردووە و چەندیش هەوڵی بۆ دەدەن.\nدەشڵێت: پەراوێزخستنی دامەزراوەکان، کە بەدرێژایی دەیان ساڵی رابردوو، بۆتە پێناسێکی زەقی پارتی، و کارکردن بۆ مەرجەعکردنی تاکە کەسێک، مەترسییەکی گەورەی دیکەیە بۆ سەر سەروەریی یاسا و دامەزراوەکان و رێک ئەمە بەشێکە لەپیشەسازیی دروستکردنی دیکتاتۆر، کە زۆر لەوڵاتانی ناوچەکە و دنیا بەهۆیەوە دووچاری ماڵوێرانی و کارەساتی گەورەبوون.\nبەپێى وتەى ئەو ئەندامەى پەرلەمانى کوردستان، نە پارتی ئەو حزبەیە بە قەد ساڵانی تەمەنی و ژمارەی کورسییەکانی لەپەرلەمان سەنگین بێت و نە سەرۆکەکەیشی هی ئەوەیە ببێت بە مەرجەعی هەموو هەرێمی کوردستان.\nدەقى بابەتەکەى کاوە محەمەد:\nبەبیانووی قسەکانی (ئاڵا تاڵەبانی)ەوە. .\nسەرەڕای جیاوازیی حزبیمان و ناکۆکبوونمان لەهەندێ جار و پرس-دا، بەڵام (ئاڵا تاڵەبانی) بۆ من هەمیشە خوشکێکی ئەزیز بووە و لەزۆر کات و قۆناغدا بەیەکەوە کارمانکردووە و هاوهەڵێستی یەکتربووین..دوایین هەڵوێستی سەبارەت بە مەرجەع نەبوونی (مەسعود بارزانی) بۆ هەموو هەرێمی کوردستان؛ تەنها باسکردنی حەقیقەتێکە کە لەخۆر درەوشاوەترە و بەشێک لەپارتییەکان خۆیان تووشی ئەو واهیمەیە کردووە و چەندیش هەوڵی بۆ دەدەن نەک ناتوانن بیکەن بە حەقیقەت، بەڵکو هەڵسوکەوتی تەسکی حزبیانەی سەرۆکی حزبەکەیان، رۆژ بەۆژ زیاتر ئەو قسەیەی ئەو و ئێمە و زۆرانی دیکەش دەسەلمێنێت، بەڵام پارتیبوون پەتایەکە و رێگە بەوە نادات ئەو بەشە لەئەندام و کادیرانی، لەو واهیمەیە رزگاریان بێت. جگە لەوەش پەراوێزخستنی دامەزراوەکان، کە بەدرێژایی دەیان ساڵی رابردوو، بۆتە پێناسێکی زەقی پارتی، و کارکردن بۆ مەرجەعکردنی تاکە کەسێک، مەترسییەکی گەورەی دیکەیە بۆ سەر سەروەریی یاسا و دامەزراوەکان و رێک ئەمە بەشێکە لەپیشەسازیی دروستکردنی دیکتاتۆر، کە زۆر لەوڵاتانی ناوچەکە و دنیا بەهۆیەوە دووچاری ماڵوێرانی و کارەساتی گەورەبوون..\nبەڵام لەهەموو ئەوانەش ناشیرینتر، ئەوەیە کە کەناڵێکی سووکی میدیایی پارتی بێت و پەلاماری کەسێتیی و ژنێتیی پەرلەمانتارێکی وەک (ئاڵا تاڵەبانی) بدات و بێ رێزی بەرامبەر بکات..ئەو مێنتاڵێتییە ئاستنزم و بێ مۆڕاڵەی لەپشت ئەو کەناڵە و کەناڵەکانی دیکەی هاوشێوەیەتی و رۆژانە و شەوانە پەلاماری ئێمەی پەرلەمانتارانی رەخنەگر و چالاکوان و رۆژنامەنووسان دەدەن و بەردەوام ناو و ناتۆرەمان بۆ دەهۆننەوە، باشترین بەڵگەیە کە نە پارتی ئەو حزبەیە بە قەد ساڵانی تەمەنی و ژمارەی کورسییەکانی لەپەرلەمان سەنگین بێت و نە سەرۆکەکەیشی هی ئەوەیە ببێت بە مەرجەعی هەموو هەرێمی کوردستان..\nبۆیە لێرەوە پشتیوانی خۆم بۆ قسەکانی (ئاڵا تاڵەبانی) دەردەبڕم و هیوادارم ئەمەش تەنها هەڵوێستی ئەو و بەشێکی یەکێتی نەبێت، بەڵکو هی هەموو یەکێتییەکان بێت، چونکە ئەمە پرسێکی خەتەرناکە و هەر کەس و حزبێک خۆی بە دیموکرات و ئازادیخواز بزانێت، دەبێت دژی بوەستێتەوە و بە هەموو توانایەک رێگری لێ بکات.\nئەندامی پەرلەمانى عێراق


کوردیپێدیا - هێزەکانی 80\n☂ هێزەکانی 80 | پۆل: پارت و رێکخراوەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئەو هێزانەن کە لە وەزارەتی پێشمەرگەوەزارەتی پێشمەرگەدا سەربە پارتی دیموکراتی کوردستانپارتی دیموکراتی کوردستانن.\n#وەزارەتی پێشمەرگە | #پارتی دیموکراتی کوردستان |\n1. 👁 ئاماری دوو موچەیی و بندیوار ئاشکرا دەکرێت\n1. 👁 ئەردەڵان عەبدوڵڵا وەرتی\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 6 2018 5:05PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Jul 6 2018 10:17PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Jul 6 2018 10:17PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 1,513 جار بینراوە


دوزخورماتوو، شارە دڵشكاوەكە – پەڕە 24 – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » دوزخورماتوو، شارە دڵشكاوەكەپەڕە 24\nچەند بینا و دوكانێكی روخاو و سووتاو، كۆڵان و رێوبانی داخراو، شارێكی نیمچە چۆڵ، ژمارەیەكی زۆری ئاڵای سەوز و سوور، ئەمانە هەمووی دیمەنی دوزخورماتوون كە دوا قوربانی دەستی ناكۆكییەكانە.\nناكۆكییە چەكدارەكانی سێ ساڵی رابردووی عیراق زۆر شار و ناوچەیان وێرانكرد، بەڵام وێرانی و ئاوارەیی خورماتوو لەوانی تر جیاواز ترە، چونكە بە هۆی ناكۆكی چەكداریی دوو لایەنەوە روویدا كە پێشتر لە یەك بەرەدا شەڕی داعشیان دەكرد.\nقەزای خورماتوو لە خوارووی كەركوك زیاد لە جارێك بەریەككەوتنی نێوان هێزی پێشمەرگە و حەشدی شەعبی تیایدا روویداوە، دانیشتوانی ئەو شارە لە كورد و توركمان و عەرەب بە هەردوو مەزهەبی سوننە و شیعەوە دەمێ ساڵە بە ئاشتی پێكەوە دەژین، كەچی ناكۆكی هێزی سیاسییەكان ئەمجارە ئەوانیشی پەلكێشكردە ناو ململانێكەوە.\nكاتێك لە ئۆكتۆبەری رابردوو بۆنی روبەروبونەوەی هێزە عیراقی و كوردییەكان دەكرا، یەكەم پریشكی ئاگرەكە شەوی 14ی مانگ لەو قەزایەوە دەستی پێكرد، دوو رۆژ شەڕی پچڕپچڕ لەو قەزایەدا هەبوو، دواتر پێشمەرگە چۆڵی كرد و هێزەكانی حەشدی شەعبی و سوپای عیراقی چوونە ناو قەزاكە، بەو هۆیەوە ژمارەیەكی زۆر لە خەڵكەكەی ئاوارە بوون و بە دەیان دوكان و ماڵ سووتان و تاڵانكران، بێ ئەوەی بكەرەكەیان دیار بێت.\nكاوە حەمەكەریم كە دانیشتوویەكی خورماتووە و دوای هەڵاتنی، ماڵەكەی سووتاوە و ئێستا لە قەزای كەلار نیشتەجێیە، دەڵێت «بە هۆی كەمتەرخەمی بەرپرسانی ئیداری و چارەسەرنەكردنی دۆخی خورماتوو لە لایەن حكومەتی ناوەندو هەرێم لە ساڵی 2009 خەڵكی خورماتوو یان لە شەڕدان یان لە ترسی هەڕەشەكان ئاوارەی پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان دەبن».\nكاوە لەگەڵ سەدان خێزانی تر ئاوارە بوون، هەندێكیان راستەوخۆ هەڕەشە كەوتە سەر ژیانیان‌و هەندێكی تریان لە ترسی ئەوەی نەوەك هەمان چارەنووسی هاوشارەكانیان بەسەر بێت هەڵاتن، ئەو بە نیقاشی وت «كاتێك هێزەكانی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە كشانەوە، تەنیا پێشمەرگە خۆبەخشەكان لە شارەكەدا مابوون خەڵكەكە بەبێ ئەوەی هیچ لەگەڵ خۆیاندا بهێنن، ئاوارەی شارەكانی كوردستان بوون».\nقەزای دوزخورماتوو دەكەوێـتە 74 كم لە باشوری پارێزگای كەركوك، لە ساڵی 1972 بە بریارێكی حكومەتی عیراق لە كەركوك دابڕێنرا و خرایە سەر پارێزگای سەڵاحەدین، بە پێی ئاماری فەرمانگەی سەرژمێریی پارێزگای سەڵاحەدین 180 هەزار كەس لە قەزای خورماتوو نیشتەجێن كە زۆرینەی لە پێكهاتەی كورد و توركمانن، دوای شەڕەكەی ئۆكتۆبەر ئێستادا دۆخی قەزاكە لە حاڵەتی نە شەڕ نە ئاشتیدایە و خەڵكەكەشی نازانن كەی دەتوانن بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان.\nشەلال عەبدول كە پێشتر بەبڕیاری حكومەتی عیراقی لەگەڵ ژمارەیەك بەرپرسی تری كورد لە دوای ریفراندۆمەوە لە پۆستی قایمقام لابرا وتی «خورماتوو وێرانكاراوە، جگە لە ئاسەواری جەنگ هیچ سیمایەكی دیكە بەو شارەوە نابینرێت، لە كاتێدا پێكەوە ژیانی دانیشتوانەكەی خورماتوو تەواوی عیراقییەكان و خەڵكی كوردستانی بە خۆیەوە سەرسام كردبوو، ئێمە كاردەكەین بۆ گەڕانەوەی خورماتوویەكی بەبێ جەنگ چونكە هەمووان بوینە قوربانی، بە تایبەتی كورد».\nقایمقامی قەزای خورماتوو كە بڕیاربوو بگەڕێتەوە سەر كارەكەی، ئێستا دەڵێت «تا ئەو كاتەی هێزێكی كوردی نەگەڕێتەوە بۆ خورماتوو، ئێمە ناچینەوە بۆ ئەوێ، هەر كە چووینەوە دەبێت زوو قەرەبووی ئەو هاوڵاتیانە بكرێتەوە كە زیانی گیانی و مادیان بەركەوتووە».\nبە پێی ئامارێكی نافەرمی كە لە سەرچاوەیەكی ئیدارەی قەزای خورماتوو لە لایەنی كوردییەوە دراوە بە نیقاش 225 خانووی هاووڵاتیان و 150 دوكان و 53 خانووی بەرپرسە باڵاكانی پێشمەرگە و پۆلیس و بەرێوەبەرە كوردەكانی ئیدارەی خورماتوو لە گەرەكانی كۆماری، عەسكەری، برایەتی، جەمیلە دوای تاڵانكردنیان یان سووتێنراوە یان تەقێنراوەتەوە، ئەمە جگە لەوەی زیاتر لە 50 هەزار هاووڵاتی ئاوارە بوون.\nرووداوەكانی خورماتوو نەتەوە یەكگرتووەكان و رێكخراوە نێودەوڵەنییەكانیان هێنایە دەنگ و لە چەند راگەیەنراوێكدا باسیان لە كوشتن و ئاوارە بوون و سووتاندنی ماڵ و حاڵی خەڵكی و تاڵانكردنیان كرا.\nراپۆرتە نێودەوڵەتییەكان هێزە چەكدارەكان بەو كارانە تۆمەتبار دەكەن بێ ئەوەی ناویان بهێنن، بەڵام لایەنی كوردی بە روون و رەوانی پەنجەی تۆمەت بۆ حەشدی شەعبی درێژ دەكەن و ئەوانیش رەتی دەكەنەوە.\nسەید عەلی هاشمی وتەبێژی فەرماندەی هێزەكانی حەشدی شەعبی لە خورماتوو بە نیقاشی وت «ئەو ئامارانەی باس دەكرێت فەرمی نین و تا ئێستا بەدواداچوون بۆ زیانەكانی ئەو شەڕەی مانگی ئۆكتۆبەری ئەمساڵ نەكراوە، هەر چەندە ئێمە رەتیدەكەینەوە هێزەكانمان ماڵیان سووتاندبێت یان تەقاندبێتەوە، بەڵكو ئەوانەی زیانیان بەركەوتووە لەكاتی روبەروبونەوەدا بووە».\nهاشمی وتیشی «ئێمە 18 پێشمەرگەی دیلمان لابوو، بەڵام بێ ئەوەی ئازاریان بدەین دوای دوو رۆژ لە روداوەكەی 16ی ئۆكتۆبەر رادەستی بەرپرسی یەكەمی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستانمان كرد لە كەركوك، ئەگەر ئامانجمان وێرانكاری بێت بۆ ئەو هەنگاومان ئەنا؟ لەبەرئەوە دەبێت سەركردایەتی كورد گوێ لەو كەسانە نەگرن كە خزمەت بە دۆخی قەزاكە ناكات».\nهەرچەندە لە ئێستادا ئامادەكاری بۆ ئەوە دەكرێت یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان‌و حەشدی شەعبی بە هەماهەنگی دۆخی خورماتوو بگەڕێننەوە بۆ دۆخی ئاسایی تاكو هاووڵاتنیان بگەڕێنەوە و درێژە بە كارەكانیان بدەن، بەڵام هاووڵاتیان و بەشێك لە بەرپرسە حزبیەكانی ئەو شارە بێ ئومێد بوون لە رێكەوتنێك كە بەم زووانە ئەنجامی هەبێت، بە تایبەتی كە ئەمە یەكەمجار نییە ناكۆكی چەكداریی لەو قەزایەدا رووبدات.\nرۆژی 11ی نۆڤەمبەری 2015 بۆ ماوەی 17 رۆژ شەڕی پچڕ پچڕ لە نێوان پێشمەرگە و چەند گروپێكی توركمانی حەشدی شەعبی روویاندا كە تیایدا 21 كەس كوژران‌و 135 كەس بریندار بوون، ئەوكات وەفدێكی عەسائیبی ئەهل حەق و مەكتەبی سیاسی یەكێتی لە سلێمانی كۆبوونەوە بە مەبەستی راگەیاندنی ئاگربەست تاكو دۆخی ئەمنی شارەكە هێوربكرێتەوە، ئەو ئاگربەستە تەنیا 6 مانگ كاری پێكراو لە سەرەتای حوزەیرانی 2016 بۆ ماوەی چوار رۆژی تر شەڕ و پێكدادان لە نێوان پێشمەرگەو چەكدارانی حەشدی توركمانی بەردەوامی هەبوو دواتر شەرەكە بەبێ رێكەوتن راگیرا.\nوەك چۆن ئێستا هاووڵاتیانی كورد ناڵە و هاواریانە بە دەست دەركردنیان لە شارەكە و سووتاندن‌و ماڵ‌و حاڵیان، پێشتریش بەشێك لە دانیشتوانە توركمانەكەی دەنگیان هەڵبڕیبوو كە بە دەست هێزە كوردییەكانەوە گیرۆدە بوون، بۆیە ئێستا هەندێ كەس وا لێكیدەدەنەوە ئەوەی روودەدات تۆڵەكردنەوە بێت.\nیەكێتیی نیشتمانیی كوردستان وەك هێزێكی باڵادەست لە ناوچەكە داوا لە عەلی سیستانی مەرجەعی باڵای ئاینی شیعەكان دەكات لە بارەی هێوركردنەوەی دۆخی خورماتوو دەستێوەردان بكات.\nئاڵا تاڵەبانی ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی و نوێنەری كەركوك لە پەرلەمانی عیراق بە نیقاشی وت «داوامانكردووە مەرجەعی باڵای ئاینی شیعەكانی عیراق بێتە دەنگ لەسەر دۆخی خورماتوو هەروەها دەستێوەردان بكات بۆ ئەوەی دۆخی خورماتوو هێوربكرێتەوە، چونكە ژیانی ئاوارەكان و ئەو خەڵكەی لە قەزاكە ماونەتەوە سەختەو نابێت بەو شێوەیە بەردەوام بن».\nتا ئەو كاتەی لایەك بە لایەكدا دەكەوێت خەڵكە ئاوارەكەی خورماتوو دەبێت لە شار و شارۆچكەكانی هەرێمی كوردستان بمێننەوە، ئەوان چاویان لە گەڕانەوەیە، بەڵام دەترسن ململانێی سیاسی شارەكەیانی وەها شێواندبێت كە نەتوانن بە ئاسانی لەگەڵ هاوسێ كۆنەكانیان هەڵبكەن.


👁 ئەم بابەتە 70,362 جار بینراوە\n📝 هەپەگە ناسنامەی 3 گەریلای ئاشکرا کرد کە لە حەفتانین لە 03-07-2020 لە هێرشی ئاسمانیدا شەهید بوون | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nهەپەگە ناسنامەی 3 گەریلای ئاشکرا کرد کە لە حەفتانین لە 03-07-2020 لە هێرشی ...\n2020-07-03 لە هەرێمی خانتووری سەر بە حەفتانینحەفتانینی هەرێمەکانی پاراستنی میدیا بەهۆی هێرشی ئاسمانی سوپای داگیرکەری تورک هەڤاڵمان گۆران، ڤیان و خابوور شەهید بوون. زانیاری لەبارەی ناسنامە شەهیدەکانمان بەم شێوەیەیە:\nشوێن و مێژووی شەهادەت: 03-07-2020 حەفتانین\nشوێن و مێژووی شەهادەت: 03-07-2020حەفتانین\nتەڤگەری ئازادی کوردستانتەڤگەری ئازادی کوردستان داستانی ژیانەوەیە. لە تێپەڕبوونی مێژووی جیهاندا هێزە ئیمپریالیست و داگیرکەرەکانی هەرێمی بە هاوپەیمانی نێوانیان زۆر گەلی ژێردەستەیان لەناوبردووە و سیستمی داگیرکەری خۆیان دروست کردووە. کوردستان بۆ ناوەندی سیستمی داگیرکەری گۆڕاوە، مافی گەلی زەوتکراوە و بە تواندنەوەیەکی سیستماتیک بەرەو لەناوبردن براون. ڕێبەر ئاپۆ لە دامەزراندنی بزوتنەوەکاندا بە وتەکانی سەرەتایی خۆی ئەم داگیرکاری و قڕکردنەی شیکردووەتەوە. ڕایگەیاندووە کە بەرخۆدانی دژی ئەوە سەختە. ساڵەکانی سەرەتای تەڤگەری ئازادی بوون بە ساڵەکانی تێکۆشانی ژیانەوە و دواتریش بۆ بەدەستهێنانی ئازادی و کۆتاییهێنان بە داگیرکەری گۆڕا. دەوڵەتی تورکی داگیرکەر زۆر جار بۆ لەناوبردنی گەریلاکانی ئازادی لە باشووری کوردستانباشووری کوردستان دەستی بە ئۆپەڕاسیۆن کرد و هەموو کاتێکیش هەڵوەشایەوە. دەوڵەتی داگیرکەری تورک بە پشتگیری هێزە ئیمپریالیستەکان بە چەک و تەکنەلۆژیایی پێشکەوتوو و بە بەشداری پێکردنی هێزە نۆکەرە هەرێمیەکان لەدژی گەریلاکانی ئازادی لە باشووری کوردستان جارێکی تر دەستی بە هێرشی داگیرکەری و لەناوبردن کردووە.\nهاوڕێکانمان گۆران، خابوور و ڤیان لە ڕۆژی دەستپێکردنی ئۆپەڕاسیۆنەکە لەدژی داگیرکەری بەرخۆدان دەکەن، بە ئیرادە و بڕوایەکی گەورەوە شەڕ دەکەن و بوون بە پێشەنگی بەرخۆدانی مێژوویی.\nهەر یەکە لە هاوڕێکانمان گۆران، ڤیان و خابوور لە خاکی کوردستانی قاڕەمان گەورە بوون، بە عەقڵیەتی وڵاتپارێزی پەروەردە بوون لەناو کۆمەڵگایەکی قاڕەمان و دڵسۆزدا بەشدارینا لە ڕیزەکانی گەریلادا کرد.\nهاوڕێکانمان کە دەیانزانی لە ڕێگای تێکۆشانی ئازادی و هەبوونی گەلی کورددا تێکۆشان دەکەن لە ڕۆژی یەکەمەوە تا ساتی شەهیدبوون بە متمانە و عەم عەقڵیەتەوە بەشداریان لە ڕێزەکانی بەرخۆداندا کرد. بە تێکۆشەری و فیداکاری بوون بە سەرچاوەی سوود وەرگرتن بۆ هاوڕێکانیان. هەموو ئەرک و بەرپرسیاری خۆیان بە سەرکەوتوویی جێبەجێ کرد.\nبەشداریان لە چالاکیەکانی بەرخۆدانی حەفتانیندا کرد کە گورزی گەورەیان لە داگیرکەراندا و بوون بە قارەمانی بەرخۆدانی داستانی. هاوڕێکانمان گۆرنا، ڤیان و خابوور بە هەڵوێستی فیدایی فەرمانی سەرکەوتن بە هاوڕێکانمان دەدەن.\nسەرەتا سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستەی خانەوادەی هاوڕێ شەهیدەکانمان و هەموو گەلی کوردستانی وڵاتپاریز دەکەین و بەڵێن دەدەین بە ڕۆحی تۆڵەسەندەوەی فیدایی خاوەنداری لە یادەوەریەکانیان دەکەین و شایەنی ئەوان دەبین.\n#حەفتانین | #ئەدەنە | #کۆبانێ | #تەڤگەری ئازادی کوردستان | #باشووری کوردستان |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (راوێژ فەرهاد)ەوە لە: Jul 10 2020 6:01PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 160 KB Jul 10 2020 6:26PM راوێژ فەرهاد\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 12.188 چرکە!


"سبەی ئەنجومەنی وەزیرانی هه‌رێم بڕیار لەبارەی دابەشكردنی موچەوه دەدات"\nبه‌وته‌ی جێگری لیژنەی دارایی‌و ئابوری لەپەرلەمانی كوردستان، لەكۆبونەوەی سبەی ئەنجومەنی وەزیراندا بڕیار لەبارەی دابەشكردنی موچە دەدرێت‌و بڕیاریشە ئەم مانگە لەماوەی پێنج رۆژدا موچەی سەرجەم وەزارەت‌و دامەزراوەكان دابەشبكرێت.\nئاوێنه: ھێڤیدار ئەحمەد، جێگری سه‌رۆكی لیژنەی دارایی و كاروباری ئابوری پەرلەمانی كوردستان رایگەیاند، "لەكۆبونەوەی سبەی ئەنجومەنی وەزیران بڕیار لەبارەی دابەشكردنی مووچە دەدرێت‌و بڕیاریشە ئەم مانگە لەماوەی پێنج رۆژدا مووچەی سەرجەم وەزارەت و دامەزراوەكان دابەش بكرێت".\nوتیشی، "لەچوارچێوەی یاسای چاكسازیی و پێداچونەوە بەلیستی مووچەخۆران و خانەنشینان بە دوو قۆناغ، نزیكەی 500 ملیۆن دینار بۆ خەزێنەی حكومەت دەگەڕێتەوە".\nئاشكراشی كرد، "لە قۆناغی داھاتوودا كار لەسەر لیستی ئەو كەسانە دەكرێت كە بە پلەی وەزیری خانەنشین كراون ئەوانە دوو بەشن، ھەیانە بەھۆی خەباتی شاخ و پێشمەرگایەتی نەیتوانیوە خوێندن تەواو بكات، لە بەرامبەر خزمەت و خەباتەكەیان پلەی باڵایان پێدراوە، لەگەڵ ئەوانیش خەڵكی دیكە ئەو پلەیان پێدراوە، ئەو بابەتە دەبێ راستبكرێتەوە، ھەروەھا ئەوانەی كۆشك و تەلاریان ھەیە و مستەشار بوونە دەبێ مووچەكانیان ببڕدرێ".


دڵی عه‌یار و پیری ڕێبوار - قەڵەم\nدایمەشه‌ڕه، لەشاری من\nکێ که‌وته به‌ر، پلاری من\nعیشق و ئەوینه، کاری من\nئەی لەدڵی، عه‌یاری من!\nلێم نا گه‌ڕێ، دڵداری من\nئه‌سرین ده‌بارێ، نیوه شه‌و\nله دیده‌ی من، له سۆزی ئه‌و\nشه‌وم ده‌بێته مانگەشه‌و\nبه یادی گوڵعوزاری من\nتیشکی چرای، پڕسۆزی ئه‌و\nله نیوەشەو، لە کاتی خه‌و\nدەبێته شەوچرا، وه به‌و\nڕۆشن دەبێ، دیاری من\nکە ھات و کەفتە لەنجەوە\nبەناز بە‌سه‌ر، دە پەنجەوە\nجاکه‌وتەی خستە گەنجە*وە\nنیگایه، یادگاری من\nچرۆی نێو باخی، بۆته گوڵ\nله گوڵشه‌نا، نه‌ما چقڵ\nداگیری کرد، ئایین و دڵ\nباخی گوڵ و هه‌ناری من\nوا بیرم لێدەکردەوە:\nکە دەرکی ژوانی کردەوە\nگرێوی خۆم، کە بردەوە\nچی پێ بڵێم؟ وتاری من؟!\nئەگەر ئه‌هاته جێ ژووان!!\nپڕ به‌زار و، به‌بێ گومان\nئاگا دارم، ئەکرد جوان\nله باری زۆر، دژواری من\nباری گرانم، زوو ئه‌خست\nسفره‌ی دڵم، بۆ ڕوو ئەخست\nبەجارێکی، خۆم ئه‌خه‌لست*\n( ته‌نیا رێگەی، رزگاری من)\nهاتوو، ئه‌و هاته ژوانه‌کەم\nھەموو وزەم، ته‌رخان ئه‌کەم\nئەڵێم هه‌موو، سامانەکه‌م\nگوێ بگره له، گوفتاری من:\n((دایم منم ، چاوم له‌ڕێت\nکه ده‌تبینم، حه‌یران و شێت\nجستان به‌سه‌ر، ده‌چێت و دێت\nفه‌سڵی دڵی، عه‌یاری من!\nکه چاوم که‌وت، به چاوی تۆ\nکه دیم، ئەگریجه‌ی خاوی تۆ\nپه‌رچەمی تێک ئاڵاوی تۆ\nدەبیه سپاسالاری من\nئاسک وکه‌و و، غه‌زاڵی من\nبه شه‌و بوویته، هه‌ڤاڵی من\nکورته، زمانی لاڵی من\nله ئاست یاری، ته‌یاری*من\nدەبێته‌چی، ده‌نگی ده‌هۆڵ\nله دووره‌وه، بۆ منی کڵۆڵ\nژوانگەکه‌مان، هه‌ر چۆڵه چۆڵ!!\nکەی دێیته سه‌ر، قه‌راری من؟!\nقەول و به‌ڵێن، ده‌بێته‌چی\nخەونه، ده‌ڵێن ده‌بێته‌چی\nڕاستی نه‌ڵێن، ده‌بێتەچی\nبۆ دڵی، پڕ ئینتیزاری من\nده‌روونم پڕ، له هه‌مهه‌مه\nده‌ڵێ تەنیا، ئه‌تۆم که‌مه\nئیدی وه‌ره، به‌سیه گه‌مه\nڕۆشنکه ژینی تاری من))\nگوڵم لەپڕ، ده‌رکه‌وت و هات\nئیدی دڵی، نه‌سره‌وت و هات\nدڵی منی، کرد زه‌وت و هات\nمات بووم، نه‌ما بوواری*من\nبه رانبه‌رم، که ڕابوڕی\nبه له‌نجه دڵمی دادڕی\nعیشوه و نازم لێ کڕی\nئه‌ی چۆن! بوو به نه‌یاری*من!!\nداگیری کرد، ماڵ و سه‌رم\nله گوێچکه‌ما، نه‌رم نه‌رم\nقسەی گه‌رم، پڕ له شه‌رم:\nئاهه‌نگی عوود و تاری من\nبه جوانی تۆ، سوێند به سه‌رت\nبه کراسی ڕەنگینی بەرت\nبه شیرنی ، لێوی شەکه‌رت\nده‌ژیێته‌وه، به‌هاری من))\nجا چی بڵیم، نه‌ما زمان\nدڵه‌ته‌په و شک و گومان\nئاوێته بوون، هه‌ستم ڕمان\nژوان بوو، به لێره‌واری*من\nله‌پڕ یه‌خەی، لێک دادڕان\nته‌می لەسه‌ر، چاوم سڕان\nویست و نه‌ویست، تێک هه‌ڵچڕان\nڕووخا کۆشک وته‌لاری*من:\n((تۆ جوانترین، سێوت پێیه\nشیرینی دوو، لێوت پێیه))\nلەم گه‌شته دا، شاهید کێیه؟\nدوو چاوی، نا له‌با ری من\nکەوتمه به‌ندی، هه‌ست و جۆش\nیه خسیری*، هه‌ستێکی نه‌خۆش\nڕما، نه‌ما، کوا ھیزر و هۆش؟!\nچی بووبووه، دوچاری من؟!\nپشتم به جارێکی چه‌می\nتێکشلەژا ، ستاری*من\nپیرێ له‌وێوه، ڕاگوزه‌ر\nپیری، گه‌ڕیده و ده‌ربه‌ده‌ر\nفه رمووی:(( مه‌که، ئه‌ی قوڕبه‌سه‌ر))\nئه‌وبوو، به به‌رده‌باری*من :\n((که بوو، به هاو سه‌رینی تۆ!!\nسه‌د ڕه‌نگی گۆڕی ژینی تۆ!!\nسارێژ دەبی، برینی تۆ؟!!))\nباش بوو به کێشه، کاری من!\nپیره فەرمووی)) : لابه، لاده!\nئه وساری هەستی خۆت، باده\nئەوه له تۆ، زۆر ئیراده))\nگرتی، په‌تی ئه‌وسار*ی من:\nبچۆ بڵێ: (( نازداره‌که‌م\nخولیای به‌شه نادیار*ه‌که‌م\nهۆی باره ناله‌باره‌که‌م\nتۆ قه‌ت نابی، به یاری من))\nبڵێ: (( تۆ هی من نی گوڵم\nجێگری شوێنێکه دڵم\nتا ڕۆژێ دێ، نۆبەی گڵم\nده‌ژیێته‌وه، مه‌زاری من\nتۆ هی من نی، هی تۆ هه‌وه\nبڕۆ وەشوێن هی خۆت که‌وه\nئه‌مه زه‌وته، چه‌وته، خه‌وه\nتۆش مه‌به‌ره، ناوبار*ی من\nته‌می سه‌ر دیده‌ت، لابه‌ره\nهه‌ستت له‌وه بێ خه‌به‌ره\nدڵی من هه‌ر، هی هاوسه‌ره\nئه‌و هی منه و هه‌ڤدار*ی من\nکه‌ژاڵه‌که‌م، ڕاستت ده‌وێ\nماڵ و منداڵم، خۆش ئه‌وێ\nعیشق و ئه‌ڤین، ئه‌وا له‌وێ\nیه‌کجار‌یه، بڕیاری من\nشۆخی نیه، عیشق و ئه‌ڤین\nبه‌ڵێنه هه‌ر، بۆ یەک بژین\nپێکه‌وه بین، قه‌ت نامرین\nهۆی هه‌ر ئه‌وه، هه‌دار*ی من\nبۆ داوی تۆ که‌وی بم من\nکه بۆ تۆ سه‌رنه‌وی بم من\nده‌سبه‌رداری ئه‌وی بم من\nتۆش ناگه‌یه نوژدار*ی من))\nلەپڕ که ڕاپەڕیم، لەخەو\nخەون و خەیاڵم، دا له کەو*\nگوتم: ((که دڵمم، دا به ئەو\nکوا لەنگەرم؟! حه‌شاری من؟!))\nبه دەنگی پیر، هاتمەوە هۆش\nفه‌وتا، پەڕی، هەستی نەخۆش\nڕما، بیری داڵغه و پەرۆش\nپه‌ل بووم له دەس، ڕاویاری*من\nپیره که هات و، دەرکەوت\nبیری سەلامەت، سەرکەوت\nپەڕی! فڕی! خڵت*و چەوت*\nژیایەوه ، ڕوخسار*ی من\nپیری بەبیرم، چا بوو هات\nبه هاتنی، گرژی هه ڵات\nئۆقرەیی دامێ به خەڵات\nچاک بوو به هۆی، گوهاری*من\nئه‌تۆ بڵێی، بێ ژه‌نگی من\nپاک کاتەوە ڕووی لەنگی من\nڕاست کاته‌وه، ئاهه‌نگی من\nلای به‌رێ کۆڵ و باری من؟!\nخۆش گێشته جێگەی کاری من\nموڕشیدی پیر، ڕێبواری من\nحەق نیشتە سەر، پنداری من\nگووفتاری من، کرداری من\nگەنجە: گاڵتە و گەپ، شۆخی، جەفەنگ\nنەیار : نەویست، دووژمن\nبووار: شوێنێک بۆ پەڕینەوه، ڕێگەی ده‌رچوون و ڕزگاربوون\nلێرەوار: جەنگەڵ و دارستانی چڕ و پڕ، شوێنێکی ون(لێره‌دا: داوێک بۆ گرفتار کردن)\nتەلار: کۆشک، کاخ\nبەردەبار: ڕزگاری دەر(نه‌جات ده‌ر)\nگوهار: گۆڕان ، ته‌غیر\nهەدار:  هێور بوونه وه ، ئارامشت\nئەغیار: کەسانی نامۆ و نەویست، بێگانه(اغیار – عربی)\nئه‌خه‌لست: رزگار ئەکرد(خه‌لستن : رزگار کردن)\nیه‌خسیر: دیل ، ئه‌سیر\nستار: ئارامشت، ئارام گرتن، هێور بوونه‌وه، ره‌ها بوون له دۆخی بێ قه‌راری\nدا له‌که‌و= (له‌که‌ودان ، له بێژنگ دان ،(لێره‌دا: جیا کرنه‌وه‌ی چاک و خراپ )\nخڵت و چه‌وت = ناپاکی(لێره‌دا: ئه‌و به‌شه له بیری ناپاک که له نێو مێشک و ده‌روونماندایه)


زانست – پەڕە 48 – Knwe.org\nسەرەکی » زانست (پەڕە 48)\nرووپۆشێكی نوێ بۆ روبەرووبوونەوەی ڤایرۆس\n09/06/2020\tزانست, كه‌شتی نوح\nپسپۆڕانی بەریتانیا جۆرە رووپۆشێكیان ئاشكرا كردووە كە دژە ڤایرۆسە‌و دەتوانرێت بدرێت لەدەسكی دەرگاكان‌و بەكارهێنەرانیان لەمەترسیی تووشبوون بەنەخۆشییە گواستراوەكان دەپارێزێت. دكتۆر ( فلیستی دی كوگان) توێژەر لە ئەكادیمیای پاشایەتی بۆ ئەندازیاریی لە زانكۆی برمێنگهامی بەریتانیا ئاشكرایكرد، خۆی و ئەندازیارانی سەر بەو ئەكادیمیایە جۆرە رووپۆشێكیان دروستكردووە كە دەتوانێت زۆر بە خێرایی چالاكیی ڤایرۆسەكان ڕابگرێت. ئەو خانمە لەكۆنفرانسێكدا لەڕێگەی ئینتەرنێتەوە ئەوەی خستەڕوو كە ...\nسعودییە شوێنەوارەكانی بە رووی گەشتیاراندا دەكاتەوە\nپارێزگای (ئەلعولا) لە عەرەبستانی سعودی لە لایەن زانایانی شوینەوار و مێژوونوسانەوە بە ئاوێنەی جیهانی كۆن ناسراوە و بڕیار وایە بەم نزیكانە بە ڕووی گەشتیاراندا بكرێتەوە. پارێزگای ئەلعولا یەكێكە لە پارێزگاكانی سەر بە شاری(مەدینە) و دەكەوێتە بەشی باشوری خۆرئاوای عەرەبستانی سعودی و دەوڵەمەندە بە كۆمەڵێك شوێنەوار كە مێژووی هەندێكیان دەگەڕێتەوە بۆ (300) ساڵ بەر لە زایین. ڕەنگە ئەم ناوچانە لای زۆركەسی ...\nهاوشێوەكەی زەوی ناوەندەكانی گەردوونناسیی سەرقاڵ دەكات\nزانا گەردوونناسەكان ڕایانگەیاند، ئەو هەسارەیەی چەند ساڵێك پێش ئێستا دۆزرایەوە ڕەنگە وەك زەوی ئاو لەسەر ڕووەكەی بێت و لەدوا جاریشدا شیاو بێت بۆ ژیان. لەساڵی (2016)دا زانایانی گەردوونناسیی لە ڕێگەی چاودێرگەی باشوری ئەوروپی (هارپس)ەوە بوونی هەسارەی (پرۆكسیما-B)یان ڕاگەیاند كە هەسارەیەكی هاوشێوەی زەوییە و ئەوەشیان ئاشكراكرد كە ڕەنگە ئاو لە دۆخی شلیدا لەسەر ڕووەكەی هەبێت، ئەم دۆزینەوەیەش وەك دۆزینەوەیەكی سەرسامكەر درایە ...\nرووناكییەكانی سەر شەقام ژنان تووشی نەخۆشییەكی مەترسیدار دەكات\nتیمێكی توێژەرەوە هۆشداری دەدەن ئەو ژنانەی كە لە شارۆچكە و شارەكاندا دەژین زیاتر مەترسییان لێدەكرێت تووشی شێرپەنجەی مەمك بن. توێژەرەوانی پەیمانگای نیشتمانیی شێرپەنجە لەویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لەدوای توێژینەوەیەكی وردیان گەیشتنە ئەو دەرنجامەی ئەو ژنانەی كە لەبەر تیشكی ڕوناكییدان لە شەودا بەتایبەت ئەو ڕووناكیانەی لە گڵۆپ و ڕوناكییەكانی تری سەر شەقامەكانەوە سەرچاوە دەگرن بە ڕێژەی (%10) ئەگەری توشبوونیان بە نەخۆشیی شێرپەنجە ...\nسامسۆنگ دوو تەلەفۆنی نوێ بەرهەم دێنێت\n07/06/2020\tزانست, كه‌شتی نوح\nگەورە كۆمپانیای سامسۆنگ بە نیازە بە خستنەبازاڕی دووتەلەفۆنی نوێی زیرەك كێبەركێی نرخەكان بكات. كۆمپانیای سامسۆنگ هەوڵەكانی بۆ كێبەركێكردن بەردەوامە‌و لەرێگەی نوێترین تەكنەلۆژیاوە دوو تەلەفۆنی زیرەك بەرهەمدەهێنێت‌و بەنیازیشە نرخەكانی زۆر هەرزان بن بە بەراورد بە تەلەفۆنەكانی كۆمپاینیای ( apple). بۆ ئەم مەبەستەش بڕیارە لەكۆتایی ئەمساڵدا كۆلەكشنێكی تەلەفۆنە زیرەكەكانی بخاتە ڕوو كە نرخەكانیان لە نێوان (130-300)دۆلاردا دەبێت. هەردوو تەلەفۆنی زیرەكی(Galaxy M31s وGlaxy ...\nلوولپێچی ئاویی دەبێتە فریادڕەسی توشبووانی نەخۆشیی شەكرە\nتیمێكی توێژەرەوانی زانكۆی یۆتا لەویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا توانیویانە گەشە بدەن بە جۆرێكی ئەنسۆلین كە لە ژەهری لولپێچی ئاویی بەرهەمیان هێناوە و بۆ چارەسەركردنی نەخۆشیی شەكرەی جۆری یەكەم بەكار دەهێنرێت. ئەوان ئاماژەیان بەوە داوە كە ئەنسۆلینە نوێیەكەیان زۆر سەلامەتە و ئەو مادەیەی لولپێچی دەریا هەرچەندە جۆرێكی ژەهرە، بەڵام دەكرێت بۆ كەمكردنەوەی ڕادەی شەكری خوێن بەكاربهێنرێت بێئەوەی هیچ كاریگەرییەكی لاوەكی هەبێت كە ...\nرەهەندەكانی گەشەی بەردەوام و پاراستنی ژینگە\nد. مه‌دیحه سۆفی/ هاوسەرۆکی ڕێکخراوی سەوزی ئەوروپی – کوردستانی لەكاتێكدا ئەم توێژینەوە وبابەتە دەنووسین، كە هەموو ساڵێ جیهان یادی ڕۆژی 5ی حوزەیرانی،وەك ڕۆژی جیهانی بۆ ژینگە دیاریكردووە. بەڵام ئەمساڵ بەهۆی كۆڕۆناوە، ناتوانرێ وەك ساڵانی پێشووتر چالاكی وبزافی هەمەچەشن ئەنجام بدرێن. بەڵام ڤایرۆسی كۆڤید 19، لە بنچینە كارڤادانی ئەو زێدەڕۆییە،كە مرۆڤ و هەڵپەرستان كردویانەتە سەر سروشت و ژینگە و بوونەتە هۆی ...\nچۆن خۆمان له مێروو بپارێزین،بێ به‌كارهێنانی ژه‌هری كیمیایی\nئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان له‌گه‌ڵ گه‌رمبونی كه‌ش و هه‌وا له‌كۆتای به‌هاردا و هاتنی هاوین، جۆره‌ها مێروو له ناو ماڵاندا ده‌رده‌كه‌ون، كه‌ده‌بنه هۆی وه‌ڕست كردنی خاتونی ماڵ. ناچار په‌نا ده‌به‌نه به‌ر جۆره‌ها ژه‌هری كیمیایی كوشنده، تا خۆ ڕزگار بكه‌ن له‌و مێرووانه. بێگومان ئه‌و ژه‌هرانه كاریگه‌ری زۆر خراپیان له‌سه‌ر ته‌ندرووستی دانیشتوانی ئه‌و ماڵه‌ده‌بێت، به‌تایبه‌ت گه‌ردانیشتوانی ماڵه‌كه، له‌وانه‌بن كه زۆرتر له‌سه‌ر ڕاخه‌ر داده‌نیشین، وه ...\n01/06/2020\tزانست, كه‌شتی نوح\nڕۆژبەرۆژ كاریگەرییەكانی گۆرانكاریی كەش و هەوا بە شێوازیی جۆراوجۆر دەبینرێت و ئەم كاریگەرییانەش لە جەمسەری بەستەڵەكیی باشور زیاتر دەردەكەون. بەفری سەوز هەرچەندە بە درێژایی مێژوو مرۆڤ بەفری بە ڕەنگی سپیی بینیوە و بە تایبەتیش لە جەمسەری بەستەڵەكی باشوور، بەڵام بەهۆی گۆڕانكارییەكانی كەشوهەواوە ئیدی لەو جەمسەرە بەفریش ڕەنگە سپییەكەی خۆی لەدەستداوە كاریگەرییەكانی ئەو دۆخە ڕەنگی بەفری ئەو ناوچەیەی گۆڕیوە بۆ سەوز. ...\nبەپێی توێژینەوەی تیمێكی توێژەرەوە لە سەنگافورا، ئەوانەی هەڵگریی ڤایرۆسی كۆرۆنان تا ماوەیەكی دیاریكراو دەتوانن ببنە گوازەرەوەی ڤایرۆسەكە و پاش ئەوماوەیە ئیدی ناتوانن كەس تووش بكەن. تیمێكی توێژەرەوەی سەر بە سەنتەری نیشتمانیی بۆ نەخۆشییە گوازراوەكان و ئەكادیمیای پزیشكیی لەسەنگافورا لەدوا توێژینەوەی خۆیاندا ئاشكرایانكردووە: توشبووانی كۆرۆنا دەتوانن تا ماوەی (11) ڕۆژ لە هەڵگرتنی ڤایرۆسەكە كەسانی دیكە تووش بكەن، هەرچەندە ئەنجامی پشكنینەكانیشیان پۆزەتیڤ ...\nلاپەرە 48 لە 143« سەرەتا...203040«4647484950\t»\t607080...کۆتا »


📥 ژمارەی داونلۆد: 13,598 جار\n8. 👁 Месопатамия - древняя родина Езидов: Вчера и сегодня\n9. 👁 ПОЛИТИЧEСКАЯ РАЗДEЛEННОСТЬ КУРДИСТАНA, 1514-1914. Курдская трагедия\n10. 👁 سوڕێکی خامە بەدەوری (هاوڕێنامە) - وەڵامێک بۆ هاوڕێنامەی هاوڕێ باخەوان\n11. 👁 هاوڕێنامە - وەشانی 4ەم\n👁 ئەم بابەتە 134,717 جار بینراوە


هەرچۆن بەئازایەتی ژیا، بێ هیچ… – Knwe.org\nسەرەکی » هەمەڕەنگ » هەرچۆن بەئازایەتی ژیا، بێ هیچ…\nهەرچۆن بەئازایەتی ژیا، بێ هیچ…\nهەرچۆن بەئازایەتی ژیا، بێ هیچ ترسێکیش کۆچی دوایی کرد\n«هێلین ماکرۆری» ئەکتەری بەریتانی و ئەستێرەی دیاری بواری سینەمای جیهان، لە تەمەنی 52 ساڵیدا بە نەخۆشی شێرپەنجە کۆچی دوایی کرد.\nهێلین ماکرۆری یەکێک بوو لە ئەکتەرە دیارەکان و لە چەندین فیلمی سینەمایی و دراما و کاری شانۆییدا رۆڵی بینووە دیارترینیان فیلمی «هاری پۆتەر» و فیلمەکانی «جیمس بۆند» و زنجیرە درامای «پیکی بلایندەرس» و شانۆیی «ماکبێس» و چەندین کاری سینەمای تردا.\nبۆ کۆچی ئەم ئەستێرەیەی سینەما، دامیان لویسی هاوسەری کە ئەویش ئەکتەرە، نووسووێتی: هێلین هەرچۆن بەئازایەتی ژیا، بێ هیچ ترسێکیش کۆچی دوایی کرد، ئێمە ئەومان خۆشدەویست، هێلین بەردەوام دەدرەوشایەوە، بەرەو ئاسمان بڕۆ، سوپاس بۆ تۆ ئازیزم.\n991 جار بینراوە


پەروەردەی رۆژئاوای سلێمانی داوای دەستپێكردنەوەی دەوام دەكات\nبەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی رۆژئاوای سلێمانی داوا لە بەڕێوەبەری ناوەندەكانی خوێندن دەكات دەوامی خوێندن دەستپێبكەنەوە.\nئاوێنه: عومەر ساڵح ئەحمەد و بەكر محەمەد مەحمود بەڕێوەبەرانی پەروەردە لە نووسراوێكدا كە ئاڕاستەی بەڕێوەبەرانی ناوەندەكانی خوێندنیان كردووە رایانگەیاند ئێمە وەک پەروەردەکاران و بەرپرسانی پەروەردەیی پێمانوایە کاتی ئەوەهاتووە بچینەوە ناوەندەکانی خوێندن ودەوام دەستپێبکەینەوە و بەگوێرەی فەرمانە وەزریەکان کە پۆلەکانی 1و2 ی بنەڕەتی وپۆلی 12ی ئامادەیی بە هەموو بەشەکانیەوە لە ناو خوێندنگە دەوام دەکەن و پۆلەکانی تریش بەشێوازی خوێندنی ئەلکترۆنی دەبێت.\nبۆ /بەڕێوەبەرە بەڕێزەکانی سەرجەم ناوەندەکانی خوێندن\nوەک ئاگادارن ماوەی چەند ڕۆژێکە دەوامی فەرمی خوێندنگەکان بەگوێرەی قۆناغەکان دەستیپێکردووە ،بەڵام لەسنووری هەردووپەروەردەی ڕۆژهەڵات وڕۆژئاوای سلێمانی بەهۆی دواکەوتنی مووچە وخراپی گوزەرانی مامۆستایان وفەرمانبەران دەوام بەپێی پێویست نەکراوەتەوە.\nئێمە وەک پەروەردەکاران و بەرپرسانی پەروەردەیی پێمانوایە کاتی ئەوەهاتووە بچینەوە ناوەندەکانی خوێندن ودەوام دەستپێبکەینەوە و بەگوێرەی فەرمانە وەزریەکان کە پۆلەکانی 1و2 ی بنەڕەتی وپۆلی 12ی ئامادەیی بە هەموو بەشەکانیەوە لە ناو خوێندنگە دەوام دەکەن و پۆلەکانی تریش بەشێوازی خوێندنی ئەلکترۆنی دەبێت.\nبەڕێزان ...چارەنووسی خوێندن بەم شێوەیە لەبەرژەوەندی قوتابی وخوێندکار نابێت..دەزانین هەریەکەمان چەند لە دواکەوتنی مووچەوبێدادی نیگەرانین ولەگەڵ گشت مافەڕەواکانی مامۆستایانین هێندەیش نیگەرانی پرۆسەکەین بۆیە بەم ڕوونکردنەوەیە داواکارین لەسەرجەم بەڕێوەبەرومامۆستایانی بەڕێز بچنەوەناوەندەکانی خوێندن ودەوام دەست پێبکەنەوە.\nبۆ ئاگاداری بەڕێزتان ڕۆژەکانی دەوامی ساڵی خوێندن و وادەی تاقیکردنەوەکان وتەواوکردنی پرۆگرامەکانی خوێندن دیاریکراون وچیتر با(کات) بەهەدەرنەڕوات.\nعمر ساڵح ئەحمەد بەكر محەمەد مەحمود


کوردیپێدیا - ئاماری بەرایی سەرجەم بنکەکانی دەڤەری ڕاپەڕین\n📊 ئاماری بەرایی سەرجەم بنکەکانی دەڤەری ڕاپەڕین | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئاماری بەرایی سەرجەم بنکەکانی دەڤەری ڕاپەڕین\nئاماری بەرایی سەرجەم بنکەکانی دەڤەری ڕاپەڕین، بەبێ دەنگدانی تایبەت ئاشکرا بوو، تیایدا یەکێتی نیشتمانی کوردستان زۆرینەی دەنگەکانی بردووە.\nبەپێی ئەنجامە بەراییەکانی بنکەکانی دەنگدان، یەکێتی 46273 دەنگ، گۆڕان 24909، نەوەی نوێ 14328، پارتی 10228، هاوپەیمانی 021 6، کۆمەڵ 13856، یەکگرتوو 2607ی بەدەستهێناوە و هێشتا بەشێوەیەکی رەسمی کۆی ژمارەی دەنگەکان لەلایەن کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی عێراقەوە رانەگەیەنراوە.\nلەم هەڵبژاردنەدا 320 حزب و هاوپەیمانی بەشداربوون و حەوت هەزار و 376 کاندیدیش رکابەری یەکیانکرد بۆ بەدەستهێنانی 329 کورسی پەرلەمان.\nلە هەرێمی کوردستانیش سێ ملیۆن و 144 هەزار و 730 هاووڵاتی مافی دەنگدانیان هەبوو و 27 قەوارەی سیاسی کێبڕکێیان کرد لەسەر بەدەستهێنانی 46 کورسی پەرلەمان.\nلە هەرێمی کوردستان قەوارە سیاسییەکان 503 کاندیدیان هەیە کە 357 کاندیدیان پیاون و 146 کاندیدیش ژنن.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 13 2018 11:10AM تۆمارکراوە\n👁 ئەم بابەتە 870 جار بینراوە


زانیاری نوێ لە بارەی مووچەی پێشمەرگە\nگۆڕانکارییەک لە مووچە و شێوازی دابەشکردن و تەموویلی مووچەی پێشمەرگە دەکرێ ،وردەکارییەکەی گرنگ و تایبەت لەم بەدواداچوونە دەخەمەڕوو.\nلێبڕینی مووچە دەمێنێ؟\nبە پێی ئەو زانیاریانەی لەسەرچاوەیەکی باڵای وەزارەتی پێشمەرگە وەرمگرتووە ،مووچەی لیواکانی وەزارەتی پێشمەرگە گۆڕانکاری بەسەردادێت و لێبڕین هەڵدەگیرێ و مووچەی تەواویان پێ دەدرێ.\nئەمریکا مانگانە بڕەپارەیەک دەداتە حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆ ئەوەی بدرێتە مووچەی پێشمەرگە، سەرچاوەکە ئەوەی ئاشکراکرد پێشووتر ئەو پارەی ئەمریکا دەخرایە سەر حیسابی وەزارەتی دارایی و دەدرایە مووچەی هەموو پێشمەرگە،بەڵام بڕیاری نوێ بۆ ئەو بابەتە هەیە.\nبڕیارە نوێیەکە چۆنە؟\nئەو سەرچاوەیە گوتی:"پارەکە ناچێتە سەر حیسابی وەزارەتی دارایی، بەڵکوو ڕەقەم حیسابێک کراوەتەوە دەچێتە سەر حیسابی وەزارەتی پێشمەرگە و مووچەی 13لیوای پێشمەرگەی بێ لێبڕین پێ دەدرێ".\nپارەکە چەندە و کێ دەگرێتەوە؟\nبە پێی زانیارییەکان ئەو پارەیەی ئەمریکا بۆ پێشمەرگەی دەینێرێ، هەندێک مانگ 18ملیۆن دۆلاره و هەندێک مانگیش 20ملیۆن دۆلاره.\nسەرچاوە بەرپرسەکەی وەزارەتی پێشمەرگه دەشڵێت:" لەو پلانەدا دیوانی وەزارەتی پێشمەرگە و لیوای 12 و لیوای ئێزیدخان تێدا نییە،بەڵکوو 12 لیوا و دوو لیوای تازەش هەیه ئەوانیش لە پلانەکەی ئەمریکان و مووچەیان بێ لێبڕین دەبێت".\nئەو بەرپرسە ڕەتی کردەوە ئەو بابەتە پەیوەندی بە فشاری ئەمریکا نییە، بەڵکوو پەیوەندی بەوە هەیە ئەمساڵ پارەکە چۆن دێت یەکسەر بخرێتە سەر حیسابی وەزارەتی پێشمەرگە و بۆ مووچەی لیواکان بێ.\nیەکەی 70و 80 دەگرێتەوە؟\nبەپێی زانیارییەکان لیستی مووچە و ناوی پێشمەرگەش دراوەتە ئەمریکییەکان و ئاگاداری وردەکاریەکەن و مانگانەش وردبینی دەکرێ.\nلەمەودوا ئەو لیوایانە چاوەڕوانی داهاتی ناوخۆ ناکەن، بەڵکوو کە پارەکە نێردرا بۆ مووچە بێ لێبڕین خەرج دەکرێ.\nسەرچاوەکە ئاشکرای کرد" بە پارەی ئەمریکییەکان زیاتر لە 30 هەزار پێشمەرگە مووچەی پێ دەدرێت، بەڵام چەند لیوایەک و یەکەی 70و 80و دیوانی وەزارەتی پێشمەرگە ناگرێتەوە ئەوان لە ڕێگەی وەزارەتی دارایی مووچەکانیان دەدرێ .\nعه‌بدوڵڵا حاجی مه‌حمود پێشوازی له سکرتێری لێژنەی باڵای چاکسازی ده‌كات


مسعود بارزاني قه‌حبه‌يه\nهه?بژاردني عيراقي ته‌واو. بزان?ن ده‌ستي کامه که‌س له گونان? در?ژتر ده‌م?ن?ت؟\nتۆ چ دبێژی؟\n. . . Monday, December 05, 2005\nبه‌شه?ه‌ف? خ?م وا هاتمه‌وه، د?تان خ?شه وان?ه؟\nئه‌مما د?? من ز?ر ز?ر خ?شه به هاتن? حه‌زره‌ت جه‌نابم\n. . . Tuesday, December 30, 2003\n. . . Thursday, December 25, 2003\nماوه‌وه‌ێكه لێره دوورم و دووریم له‌خه‌ڵكی ئه‌م بڵاگستانه دیاره.\nبه‌رده‌قانی : (حه‌جه‌ره‌قانی، اترك قانی) سه‌د جار بلاگه‌كه‌ی گۆریوه، دیاره تووشی هه‌لوه‌سه‌بووه و ناتوانێ بڕیاری خۆی بدا.\nپه‌ریله: ده‌سته‌كانی له كاركێشا و تاقه‌تی به‌زمی بڵاگ و مڵاگی نییه، دیاره خه‌ریكی عه‌له‌شیش خواردنه؟\nمه‌هه گیان به ته‌مایه شیعر و میعر له گه‌ڵ عه‌مه سه‌عید عه‌سه‌ندا بخوێنێ، ئه‌وه‌ی كه مه‌یموونی نه‌دیبێ با بچێ ته‌ماشایانی بكا، به‌ڕاستی ئیشی خودا ته‌عالا جوانه: مه‌یموونی شاعیر مه‌هه و عه‌مه.\nخانمێك به ناوی دلۆڤان بڵاگێكی داناوه به ناوی (بۆنی شه‌وانت لێدێ) و وێنه‌ی بڵنگێكی دایناوه، هه‌ر ئه‌وه ماوه كه وێنه‌ی مانگا دابنرێ له سه‌ر پاكێتی جگه‌ره.\n. . . Friday, November 21, 2003\nئه‌مڕۆ هه‌مان دز له هه‌مان شوێن هه‌وڵێكی تری دا، به‌ڵام له گه‌ڵ پیاوێكی تر. ئه‌م جاره گیرا و تازه له پۆلیسخانه دێم. زۆر خۆشه كه گیرا و زۆرم پێ سه‌یره چۆن كه‌ری وا ده‌بن به دز؟ هه‌رچه‌نده زۆر سه‌یر نییه، ئه‌وه‌نییه كه‌ری كوری كه‌ر ده‌بنه سه‌رۆك حیزب لای خۆمان؟\n. . . Thursday, November 20, 2003\nتووشی دزێك بووم، هیچ پاره له ناو گیرفانه‌كانمی نه هێشت، خه‌تای ژنێكی به عه‌ره‌بانه بوو.\nناخۆشه، به‌ڵام به گونی خه‌لیفه‌وه.\n. . . Wednesday, November 12, 2003\nئه‌لیف - هیچ خاڵ بۆ هیچ كه‌س ڕوونیناكه‌مه‌وه. ئه‌گه‌ر تێناگه‌ی خه‌تای من نییه. خه‌لیفه سوڵتان له‌وه گه‌وره‌تره كه خه‌تای هه‌بێ و كه شت بۆ خه‌ڵكی ڕوونبكاته‌وه. تێگه‌یشتی حه‌جه‌ره‌قانی ئه‌فه‌ندی؟\nبا - كه‌س هه‌یه به گوڵه‌گه‌نم خانم ( السیده سنبله) بڵێ ناوی حه‌زره‌تم دابنێ له ڕیزی (به‌رده‌وامه‌كان) ئه‌وه‌نییه به‌رده‌وامم؟\nجیم - كوردیه‌كه‌م كه‌مێ سه‌قه‌ته، بۆیه خۆم تێكه‌ڵی گرفتی زمانه‌وانی ناكه‌م، به‌ڵام هندێ شت ڕووده‌دا ئه‌بێ قسه‌بكه‌م، خوا ته‌عالا ووتبۆی: ئه‌لئه‌مرو بیلمه‌عرووفی وه‌لنه‌هیو عه‌نیلمونكه‌ری)، بێ زه‌عمه‌ت ته‌ماشایه‌چی خاری دال بكه.\nدال - مامۆستا مه‌هاباد قه‌ره‌باخی (المعلمه مه‌هاباد)، شیعر دنووسێ، شیعره‌كانی عه‌لا استناد كوردین. له‌لاپه‌ره‌كه خۆی شیعرێكی بڵاوكردوو به ناوی :( من به‌هه‌ناسه‌ی په‌پووله‌یه‌ك ده‌ژیم) لێره‌دا باسی ئه‌وه ناكه‌م كه ناوه‌كه له‌كوێ هاتوه و به‌كه‌سیش ناڵێم كه كابرایێك شتتێكی بێ مانا نووسیبووی به ناوی ( به یادی تۆ ده‌ژی دڵم). له شیعره‌كه‌ی مه‌هاباد لیستێكی درێژی ووشه‌ی عاره‌بی هه‌یه: (كه هه‌ر هه‌موویان مانای خۆشی كوردیان هه‌یه)\n6- جه‌سته (جسد)\nها - هندێ تێبینی تری شیعره‌كه‌ی مه‌هه گیان :\n1- مه‌هاباد ده‌ڵێ :( كیشوه‌ری جه‌ستدا حه‌شارت........) و یه‌كسه‌ر بیرم ده‌چێته لای (لیجنه‌ی ته‌سحیحی لو‌غه‌ت)\n2- مه‌هاباد ده‌ڵێ (توونێل)، ئه‌ی مردووت نه‌مرێ، ئه‌مه‌ت له‌كوێ بوو؟ بڕۆ فێری زمانه‌كه‌ت به هاورێ گیان.\nواو - پێشنیار بۆ مه‌هاباد و ئه‌وانه‌ی تر كه‌زمانیان سه‌قه‌ته (وه‌ك من): له شاری ئوپسالا له وڵاتی سوید زمانی كوردی له دانیژگا ده‌خوێنرێت، مامۆستاكه‌یان ئه‌وه‌نده ئێسك گران و بێ قیمه‌ته ، كه‌سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی هه‌ر كه‌سێ بیه‌وێ زمانی كوردی بخوێنێ وه‌رده‌گیرێ كه‌س داوای ناكا هه ها هاهاهاهاها .\nزێ - ئه‌وه‌ی كه ده‌زانم مه‌هاباد هاورێی ئه‌و مامۆستایه‌یه ( كه ئه‌ویش هندێ جار شیعر ده‌نووسه). ناوی مامۆستاكه فه‌رهاده. مه‌هاباد و فه‌رهاد (السونایی المرح). ئه‌گه‌ر عه‌مه سه‌عید عه‌سه‌نیان له‌گه‌لیان دابنێی ده‌بن به (الله و الشمس و القمر).\n. . . Tuesday, November 11, 2003\n1- حه‌مه سه‌عید حه‌سه‌نتان دیوه؟ عیع چه‌ند شتێكی ناشرینه و سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش زۆر بێته‌ربیه‌ته.\n2- مه‌حمووووود عوسمااااان دڵی مه‌هاباد قه‌ره‌باخی هێشتووه،له‌كوێ؟ نازانم بۆ مه‌هابادیان نه‌كردووه ئه‌ندامی شه‌شه‌می كوردی مه‌جلیسولحوكملعراقی. له جێگه‌ی پێنج فشه‌كه‌ر ده‌بوون به شه‌ش.\n3- نیچیرڤان ئیدریس مه‌لا مستۆ بارزانی، كه‌هیچ كامیان له كاره‌كه‌ی خۆیان نه‌یانده‌زانی، له هه‌ولێری دێرین باسی مافی ژنان و ڕۆلی گرنگیان له ناو كۆمه‌ڵ. له‌كاتێك كه هیچ كه‌سێ بۆی نییه ژنانی بارزانی بیبینێ. كوڕۆ نیچۆ ده‌رگای قه‌فه‌سه‌كه بیكه‌ره‌وه حه‌یوان.\n4-جه‌لال تاڵه‌بانی سه‌رۆكی عیراقه، بررۆح بدده‌م نفدیك یا جڵتان. كوره د‌هستی تۆ و هه‌ردوو كوره‌كانت به گونمه‌وه. مه‌عه‌ل ئعتیزارلیلشه‌عبلعیراقیلگه‌واد.\n5-نوری السه‌عید كاتی خۆی ووتبۆی:" عێراق گووخانه‌یێكی گه‌وره‌یه و من قه‌باخێكم له‌سه‌ریا، ئه‌گه‌ر من ڕۆیشتم بۆنی دێ". بۆنه‌كه هات؟ عیع چه‌نێ بۆگه‌نه ئه‌ڵێی حه‌مه سه‌عیدی حه‌سه‌نه.\n. . . Sunday, October 26, 2003\n2- ڕه‌مه‌زان هات و بۆنی هین له ده‌می هندێ كه‌س هات.\n3- باسه‌كه‌ی مه‌هاباد قه‌ره‌باخیم له بیر نه‌چووه، دێ دێ.....\n4- پێكه‌نینم دێ\n5- ده‌رپایه‌كی ته‌سكم له به‌ردایه\n7- ئه‌م شه‌و خه‌وێكی زۆر بێنامۆسم بینی\n8- سه‌دام ماوه\n. . . Thursday, August 21, 2003\nSoon in xelife.blogspot.com : "Mahabad is dreaming"\n. . . Friday, August 15, 2003\nJe ne peux pas dormir sans vous, je veux estimer que votre jour respire dans mon sein\n. . . Thursday, August 14, 2003\nئه‌مرۆ سه‌یرێكی گونه‌كانی خۆمم كرد و زۆر پێكه‌نیم.\n. . . Monday, August 11, 2003\nئه‌وه چیبوو؟ كا توخوا جارێكی تر!!!\n. . . Tuesday, August 05, 2003\nقسه‌كردن له‌گه‌ڵ یه‌كتری په‌یوه‌ندییه‌كان پته‌وتر ده‌كا، جا ئه‌گه‌ر گۆرانی بۆ یه‌كتری بڵێین هێشتا باشتره


به‌رته‌سکی شوێنی ژیان، باڵای ئاواته‌کانی ئینسان کورت ئه‌کاته‌وه. ئه‌مه شتێک بوو پاش ساڵیانێک به ئه‌زمون و تاقی کردنه‌وه پیگه‌یشتبوو. ئێستاش  که ناوی حه‌مام ده‌به‌ن، سه‌ره‌ڕای تێپه‌ڕ بوونی سالانێکی زۆر به‌سه‌ر ئه‌و رۆژانه‌دا و گۆڕینی هه‌موو ژیانی بۆ ئاقرێکی تر، ده‌که‌وێته‌وه بیری رۆژانی زیندان.\nته‌نگه‌به‌ری و ته‌ره‌شۆ و شێ و تاریکی حه‌ما‌م وه‌های لێکردبوو که زۆر جار ئێره‌یی ده‌هات به‌و هه‌ڤاڵانه‌ی وا له به‌نده گه‌وره‌کان و له نێو قه‌ره‌باڵغییه‌که‌دا بوون. بیری ئازاد بوون وه‌ک شه‌تڵی ته‌ماته‌ی چاندراو له سه‌ر عه‌رزی بێ ئاو و گه‌رمی هاوینی لێهاتبوو. ئاوێنه‌ی هیوای بۆ بینینی ئه‌ودیوی دیواره‌کان وه‌ها ورد و خاش ببوو که خۆی تیدا بۆ ساخ نه‌ده‌بووه‌وه. ئه‌وپه‌ڕی ئاواتی ئێستای جێگایه‌کی وشک و گه‌رم و بیستنی ده‌نگی هاوده‌مێک بوو.\nپاش چه‌ندین جار به گژ مه‌رگدا دانی، وه‌های لێهاتبوو که حه‌زی ده‌کرد مه‌رگ جارێک له چنگی ئه‌وانی ده‌ربێنێت و بیرفێنێت. به‌ڵام مه‌رگیش به ریشێکی چڕ و سیمایه‌کی تا بڵێی ناشرینه‌وه وه‌ک نۆکه‌ری ئه‌وان ته‌نیا له ئه‌مری ئه‌واندا ده‌گه‌ڕا. بیری ده‌کرده‌وه خۆی و هاورێکانی وه‌ک موسافرانی ته‌یاره‌یه‌ک ده‌هاته به‌رچاو. ئه‌وه‌ی که تفه‌نگی له‌شانه و ژیانی قه‌ڵغانه، ئه‌وه‌یه که له ته‌یاره‌که فڕێ ده‌درێت و ده‌که‌وێته ئیشکایی و له‌یه‌ک چرکه‌دا ته‌نیا ناویێکی کورتخایه‌نی ده‌مێنێت. ئه‌وه‌ش که له به‌د شانسیدا ده‌که‌وێته ده‌ریا ئه‌وانه‌ن که ده‌ریا تا به‌رده‌م مه‌رگیان ده‌بات و هه‌ناسه‌یان به په‌نجه‌ی مه‌رگ ده‌یوه‌ستێنێت و له پڕ به‌ریان ده‌دات و ژیانێکی نیوه خنکاویان پێده‌به‌خشێته‌وه.\nساڵ و نیوێک له زیندان بوونیان تێپه‌ڕ بووبوو. سه‌عات دووازده‌ی نیوه شه‌و، کاتێک که هه‌مووان خه‌وتبوون و چرای نێو به‌نده‌که کوژرابووه‌وه. ته‌قه‌ی کردنه‌وه‌ی قفڵه زله‌که و کردنه‌وه‌ی درگا ئاسنه‌که و هه‌ڵکردنی له‌پڕی گلۆپه‌که،وه‌ک سه‌مفۆنیای مه‌رگ، زۆربه‌ی له‌خه‌و راچه‌لاند.مورته‌زای زیندان بان بوو، وه‌ک هه‌میشه به بێ گوێ دان به‌وه‌ی که هه‌موویان خه‌وتبوون، کردیه قاڵ و له رووی کاغه‌زه‌که‌ی ده‌ستیه‌وه نێوی پێنج شه‌ش که‌سی خوێنده‌وه. سه‌یر بوو هه‌موویان ئه‌وکه‌سانه بوون که له‌گه‌ڵ ئه‌م موحاکه‌مه کرابوون و به فه‌رمی حوکمیان پێرانه‌گه‌یاندرابوو. مورته‌زا وتی جله‌کانتان له‌به‌ر که‌ن و بێنه ده‌ره‌وه. ئێستا ئیتر هه‌موو به‌ندیه‌کان دانیشتبوون، سه‌یری یه‌کیان ده‌کرد. ئه‌مانیش بێده‌نگ، به‌لام ئاڵۆز و وڕ خه‌ریکی خۆ کۆکردنه‌وه بوون. هاتنه به‌ر درگاکه و روو له هاورێکانیان وتیان گه‌ردنمان ئازاد که‌ن، شته‌کانیشمان بده‌نه‌وه به که‌سه‌کانمان. که‌س وه‌ڵامی نه‌بوو، وشه‌یه‌کیش بۆ دڵخۆشی له‌ده‌م که‌س نه‌ده‌ترازا. هیچ وشه‌یه‌ک نه‌یده‌توانی ئه‌م کاته به گاڵته بگرێت. ئه‌ڵماسی هیچ ده‌نگێک له‌م شوشه‌ی بێده‌نگییه کاری نه‌ده‌کرد. مورته‌زا، دوو که‌سیتری له‌گه‌ڵ بوو، له‌ودیوو درگاکه‌وه وێستا بوون. چاوی هه‌موویانیان به‌ست. له پاش شه‌ش مانگی ئه‌وه‌ڵی گرتنیان ئه‌مه یه‌که‌م جار بوو له وه‌ها وه‌ختێکدا بانگیان بکه‌ن. هه‌روه‌ها یه‌که‌م جاریش بوو چاویان ببه‌ستن. یه‌کێک له مه‌ئموره‌کان له پێشه‌وه ده‌ستی یه‌کێکیانی گرت و ئه‌وانیتریش یه‌ک له‌دوای یه‌ک ده‌ستی یه‌کتریان گرت. دوو مه‌ئموریتر له په‌نایانه‌وه ده‌رۆیشتن. رێگایه‌کی زۆریان بردن. زانیان له درگای زیندان بردنیانه ده‌ره‌وه. ده‌یانزانی که شوێنی ئێعدامه‌کان له پشت زیندانه‌که‌دایه و درگاکه‌ی ده‌که‌وته یه‌ودیوی زیندان و ده‌بووا هه‌ر له‌م درگاوه بیانبه‌ن.. چۆک و لاق به‌زه‌بری راکێشانی یه‌کتر کاری ده‌کرد. که‌س ده‌نگی لێوه نه‌ده‌هات. ته‌نیا له‌شه‌کان له‌ڕێگادا بوون. رۆح و بیری هه‌رکه‌سه و به لایه‌کدا فڕی بوو. ئه‌میش یه‌که‌م جار سه‌ری له ویژدانی دا، لێی رازیبوو. بزه‌ی له‌سه‌ر لێو بوو، ده‌یزانی پاش گرتنی ئه‌م که‌سیتر نه‌گیراوه.\nبه‌ڵام ویژدانی بردیه‌وه بۆ به‌رده‌م مێزه‌که‌ی قازییه‌که وا ئێواره‌که‌ی دوارۆژه‌کانی زستانی پار له‌به‌رده‌میدا دایاننیشاندبوو. سوک وئاسان به سێ پرسیار، سێ پرسیارێک که وه‌ڵامه‌که‌یان هیچ فه‌رقی له بڕیاره‌که‌دا نه‌ده‌کرد. ئه‌مه‌ی دواتر زانی. چه‌که‌که‌ت له کوێیه؟ چه‌ن نه‌فه‌ر چه‌کدار له نێو شار ده‌ناسیت؟ چه‌ن که‌ست کوشتوه؟ ئه‌م نه‌که‌سی کوشتبوو، نه قه‌ت چه‌کی هه‌بووه و نه که‌سی چه‌کداریشی له نێو شار ده‌ناسی.\nئێستا ئیتر ئه‌وکاته‌بوو که ئاواته‌که‌ی ئه‌وه‌نده خۆی گرمۆڵه کردبوو که ده‌یتوانی له حه‌مامه ته‌نگ و تاریکه‌که‌شدا بژی. پێکه‌نینی به گه‌مه‌ی ژیان ده‌هات. که وه‌ها ده‌کات، شته‌کان له کات و شوێندا به گوێره‌ی هه‌لومه‌رجه‌کان، شوێنه‌واری جۆراوجۆر له سه‌ر تامی بیری ئینسان داده‌نن. ئه‌و ئێواره‌ی وا له حه‌مامه‌که هێنایان بۆ نێو به‌نده‌که، له خۆشیاندا خه‌ریک بوو له ناخه‌وه پێبکه‌نێت. ده‌نگی کردنه‌وه‌ی قفڵی ئه‌و درگا گه‌وره‌ی به‌نده‌که‌ی وه‌ک ته‌پڵی شایی ده‌هاته گوێی. به‌ڵام هه‌ر ئه‌ودرگا ئه‌مشه‌و به بارێکیتردا کرایه‌وه و خڕه‌ی کردنه‌وه‌ی قفڵه‌که بوومه‌له‌رزه‌یه‌ک بوو له دڵه‌کاندا.\nبه‌ستنی چاویان نیشانه و سه‌لمێنه‌ری به‌ره‌و کۆتایی چوونی ژیان بوو. ژیان له هه‌ر شکل و ره‌نگێکیدا. ئه‌م دیوی دیوار یان ئه‌ودیوی دیوار، کورت یان درێژ، فه‌رقی نییه. له کۆتاییدا هه‌رهه‌موویان ده‌گه‌نه یه‌ک خاڵ. ئه‌و خاڵه‌ی که که‌س حه‌زی لێ ناکات و به‌ره‌و رووشی ده‌چێت.\nبێده‌نگی و قورسایی شه‌و وه‌ک سامی مردن شانی پێ داخستبوون و چه‌مانبونیه‌وه. کۆمه کۆمیان وه‌ک پیره پیاوی گوڕ پێنه‌ماوی ده‌نواند. مه‌لی بیری بێ ئۆقره چڵاوچڵی ده‌کرد. ته‌قه‌ی تفه‌نگی ئه‌وشه‌وانه‌ی ده‌هاته گوێ که بۆ به‌یانییه‌که‌ی ده‌یانزانی چه‌ند که‌سێک له به‌نده‌کانیتر یان له تاکه‌که‌سیه‌کاندا دوێنێ شه‌ویان بۆ کردبوونه دوایین شه‌وی ژیانیان. وا دیاره به‌یانی زیندانیه‌کانیتریش ده‌زانن که ئه‌مشه‌ویش کراوه‌ته دوایین شه‌وی ژیانی ئه‌مان. ژیان هه‌مووی گه‌مه‌ی پڕ و پووچه، ئه‌مان به‌ر پووچه‌که‌ی که‌وتبوون. ژیانێک که له نانێک هه‌رزانتر مامه‌ڵه‌ی له‌سه‌ر ده‌کرێت. مه‌لایه‌ک دوو ساڵ زیندانی پێ ئه‌دات و ئه‌ویتر ده‌یبڕێته‌وه به نه‌مان.\nروخساری هه‌موو هاوبه‌ندییه‌کانی له دواین لاکردنه‌وه‌یدا وه‌ک وێنه‌یه‌کی روونی شاشه‌ی ته‌له‌فزیونێک له به‌رده‌میدا بوو. مات و بێده‌نگ. یه‌که یه‌که سه‌یریانی ده‌کرد. ناسر وه‌ک برا مردوو کز و ره‌نگ په‌ڕیو، به‌ڵام به تامه‌زرۆی دیدارێکیتره‌وه تا دوا هه‌نگاوه‌کان و داخستنی درگاکه کامێرای چاوه‌کانی وێنه‌ی خزن ده‌کرد. ناسر هه‌میشه ده‌یگوت ئه‌م به‌ره‌ی ئێمه وه‌ک خه‌رمانی گڕگرتوو وایه. ئه‌وه‌ی سوتا، سوتا، ئه‌وه‌ش وا نه‌سوتا له دووکه‌ڵ و ته‌پ و تۆزدا خنکا. بوون و نه‌بوونی بۆ که‌س گرینگ نییه. که‌س چڵێکی به‌رز ناکاته‌وه دووکه‌ڵ و ته‌پ و تۆزه‌ی لێناسڕێته‌وه.\nپاش تێپه‌ڕاندنی حه‌وشه‌ی زیندان، به پلیکانه‌کانی نێوان زیندان و به‌شی دایره‌ی زینداندا ده‌یان به‌ن. به هه‌ست ده‌زانن که ئێستا له حه‌وشه‌که‌ی دایه‌ره‌که‌دان، رایان ده‌گرن. ده‌نگه ده‌نگێک دێت و هاتوچۆی زۆر به‌م کاتی شه‌وه له حه‌وشه‌دا نا ئاسایی بوونی شه‌وه‌که پیشان ده‌دات. ده‌نگی به‌رپرسی گشتی زیندان ده‌ناسێته‌وه که به مه‌ئموره‌کان ده‌ڵێت بیانبه‌ن ئێستا منیش دێم.حاج ئاقاش له‌وێیه.\nله ده‌نگی به‌رپرسه‌که دڵی داخورپا، ته‌نیا دوو مانگ پێش ئێستا بوو، هاتبوو بۆ سه‌ردانی زیندان.  ئه‌م و چه‌ند که‌سێک لییان پرسی بۆچی حوکمه‌کانیان پاش زۆرتر له ساڵێک پێ راناگه‌یێنن؟ ئه‌ویش له وه‌ڵامدا پییانی وتبوو حوکمه‌کانی ئێوه ئه‌گه‌ر راگه‌یه‌ندرێت ده‌بێت جێبه‌جێش کرێت. ئه‌م وته تفی له‌ده‌م هه‌موویاندا وشک کرد، چون ده‌یانزانی جێبه‌جێکردنی ئه‌م جۆره حوکمانه یانی چی.\nئه‌مشه‌وه ئه‌وشه‌وه بوو، ئه‌و شه‌وه‌ی که ئه‌وه‌نده قورس و هه‌ناسه‌بڕ بوو، ته‌نانه‌ت ژیاریش که به سیمبولی گاڵته‌جاڕی و پێکه‌نینی به‌ند ناسرابوو، وه‌ک په‌یکه‌ری داتاشراو له دار بێ رۆح و بێده‌نگ چاوه‌کانی بێ تیشک و جووڵه وه‌ک جوتێک چراقوه‌ی بچوک و کز چه‌قابوونه درگا نیوه ئاوه‌ڵاکه و، خه‌زانی خه‌م له‌داری خه‌نده‌ی ئاڵابوو . ژیار هه‌میشه ده‌یوت من حه‌زناکه‌م بمرم. بۆ ده‌بێت بمرم.من بۆیه حه‌زم له ئازادییه که خۆشمی تێدا بژیم. ئه‌زانم بێ من دایکم تۆقده‌کات. له‌به‌ر دایکیشم بووه ژیان هه‌ڵده‌بژێرم.\nقسه‌کانی ژیار بردیه‌وه بۆ ماڵه‌وه، بۆ لای دایکی. به‌یانی کاتێک وه‌ک هه‌میشه دێت بۆ به‌ر زیندان به هیوای بینینی ئه‌م، ته‌نیا که‌لوپه‌له‌که‌ی له نایلۆنێکدا ده‌ده‌نه‌وه ده‌ستی و ئیتر له‌وه به‌دوا دایکه‌کانی به‌ر زیندان به چپه و گریانه‌وه یادی ده‌که‌ن و له دڵیشه‌وه داوا له خودا ده‌که‌ن ئه‌وان دڵسوتاو نه‌کات.\nدایکی نه‌خه‌وتبوو خه‌ریکی گریان و دۆعا بوو. خۆی خسته ئامێزی و ده‌ستی کرد به ماچ کردن، له په‌نجه‌ی پێ تا ته‌پڵی سه‌ری گرته ماچ. داوای ده‌کرد که بیبه‌خشێت. گریا، دایکیشی گریا. له هاوار و گریانیان هه‌موو ماڵه‌که خه‌به‌ریان بووته‌وه. گریانی دایکی له گریانی شادی ده‌چوو، جارجار بزه‌یێک وه‌ک شه‌پۆلێکی نه‌رمی سه‌رگۆمی مه‌ن به ده‌مووچاویدا بڵاوده‌بووه‌وه. دایکی قه‌ت وانه‌دیبوو. چۆن ده‌توانێت له‌وه‌ها کاتێکدا پێبکه‌نێت. به‌چی پێده‌که‌نێت، به کوشتنی؟ یان ره‌نگه ئێستا، پاش ئێعدام بێت و ئه‌م له‌بیری نییه. ده‌نگێکی پیاوانه که لای وابوو باوکیه‌تی له‌ودیوه‌وه بانگی ده‌کات. بێ ئه‌ختیار ده‌ڵێت به‌ڵێ. ده‌ستی ده‌گرن و چاوی ده‌که‌نه‌وه. ده‌یبه‌نه ژووره‌وه. دیسان ژوورێک و مه‌لایه‌ک و مێزێکی کار و چه‌ند په‌روه‌نده و سه‌نده‌ڵییه‌ک له‌به‌رده‌م مێزه‌که‌دا. مه‌ئمورێکیش له لای درگاکه‌وه. مه‌لاکه به ئاماژه‌ی سه‌ر پێی ده‌ڵێت دانیشه. نێوه‌که‌ی له‌ڕووی په‌روه‌نده‌که‌وه به شێوه‌یه‌ک ده‌ڵێت که پێویستی به‌وه‌یه ئه‌م بیسه‌لمێنێت. ئه‌میش ده‌ڵێت به‌ڵێ . پاشان تاوانه‌کانی بۆ ده‌خوێنێته‌وه. به‌ڵام ئه‌مجار هه‌ر ئه‌وانه‌ی بۆده‌خوێنێته‌وه که خۆی ددانی پێدانابوو.ئه‌میش ده‌یسه‌لمێنێت.مه‌لاکه به‌سه‌ر و به ده‌ست به مه‌ئموره‌که ده‌ڵێت بیبه‌ن. ده‌یبه‌ن بۆ ژورێکیتر. هه‌ر که درگای ژووره‌که ده‌که‌نه‌وه هاوڕێکانی ده‌بینێت که له‌وێ دانیشتبوون. شه‌پۆلێک له پێکه‌نین ده‌بێته موسیقای سرودی جه‌ژنی له‌دایک بوونێکیتر.


سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی و ئابوری هەرێم وادەی دابەشكردنی مووچە ئاشكرا دەكات و رایدەگەیەنێت،"ئەگەر تەنها پشت بە داهاتی خۆمان ببەستین ئەوە پێدەچێت له نێوان 10بۆ 15ی1-2021 مووچە دابەش بکرێت".\nرۆژنامەنووس شوان بەرزنجی لە پەرەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك نووسیویەتی:" کاتژمێر 9ی شەوی 26 لەسەر 27ی 12 ، لە وەزارەتی داراییەوە فەرمانێکی وەزیری دارایی هەرێم لە ڕێگەی گروپێکی ڤایبەر بۆ گەنجینەکان نێردرا و داواکرا لیستی مووچەی مانگەکانی 11و 12ی ساڵی 2020 و لیستی مووچەی مانگی 1ی ساڵی 2021 ئامادە بکەن".\nئاماژەی بەوەشداوە:" ئەو بابەتە کاتێک لە میدیا بڵاوکرایەوە وەکو شۆكێك بوو، کاردانەوەی زۆری مووچەخۆرانی بەدواداهات، دوو لێکدانەوەی بۆ کرا، وا لێکدرایەوە "سێ مووچە دەدرێ"، دواتریش وا لێکدرایەوە "دوو مووچەی تر پاشەکەوت دەکرێ"، لەسەر ئەو پرسە بەدواداچوونم کرد، کە هیچ پەیوەندی بە بۆچوونی کەسیم نییە، بەڵکوو زانیاری فەرمییە".\nئەوەی ئاشكراكردووە:"سەرچاوەیەک بەرپرس لە وەزارەتی دارایی پێی ڕاگەیاندنم، بۆ ئامادەکاری خۆیان داوای ئامادەکردنی ئەو سێ لیستەیان لە گەنجینەکان کردووە".\nدەشڵێت:"سەرچاوەكە رایگەیاندووە،بڕیاری دابەشکردنی سێ مووچە نەدراوە، هەروەها بڕیاری پاشەکەوتکردنی مووچەی مانگەکانی 11و 12 نەدراوە، پاشەکەوتکردنی مووچە لە دەسەڵاتی ئەنجومەنی وەزیرانە ، چاوەڕوانی بڕیاری ئەوانین کە پاشەکەوت دەکرێ، یان لە مانگی 1 مووچەی مانگی 11دەدرێ، ئەگەر پاشەکەوتیش بکرێ قەید دەکرێ وەکو مانگەکانی پێشوو، بەڵام جارێ هیچ بڕیارێک بۆ ئەو بابەتە نەدراوە و چاوەڕوانی بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانین".\nسەرچاوەكە ئەوەی روونكردووەتەوە:" بۆیە داوای ئەو سێ لیستەیان کردووە تاوەکوو ئامادەبن لە کاتی هەر بڕیارێک لیستەکانیان لەبەردەست بێ و زوو کاری لەسەر بکرێ و دوانەکەوێ، چاوەڕوانی ئەوەن لە بەغداوە بڕەپارەیەک بنێردرێ، بەڵام تاوەکوو ئێستا نەنێردراوە".\nسەبارەت بە دابەشکردنی مووچەیەکی دیكە سەرچاوەكە رایگەیاندووه:" ئەگەر تەنها پشت بە داهاتی خۆمان ببەستین ئەوە پێدەچێت له نێوانی 10بۆ 15ی 1ی 2021 مووچە دابەش بکرێ".\n2758 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n12/28/2020 10:34:09 AM