بۆچی دەنووسین (٢٧) - قەڵەم\nبۆچی دەنووسین (٢٧)\nتاریخ ایجاد در پنج شنبه, 29 خرداد 1399 21:24\nنووسین رەوتی ناسینەوەی مرۆڤەکانە (بەهەر پلە و پایەیەکەوە) وەک مرۆڤ. ئەویکە لە ژێر توێژاڵی چڕی هەموو تەم و مژەکان و لە ژێر بارستایی قورسی هەموو جیاوازییەکاندا ئەوە مرۆڤەکانن خۆیان حەشارداوە یاخود حەشاریانداون. دەنووسین لەبەر ئەوەی وەک مرۆڤ سەرلەنوێ یەکتر بدۆزینەوە.\nژیان خۆی لە خۆیدا چیرۆکە. ئەوەیکە کێ یان چ هێزێک ئەم چیرۆکەی نووسیوە کەس نازانێ. رەنگە هیچ کەسیش نەینووسیبێ. ژیان دەکرێ دیاردەیەکی تەواو سروشتی بێت و سروشت خۆی بە گشتی گێڕەرەوەی سەرەکیی چیرۆکی خۆی و ژیان بێت و ئەوەیکە دوواتر لە نێوان مرۆڤەکاندا چیرۆکنووس هەڵکەوتووە بۆ ئەوەی ئەم چیرۆکە لە زمانی خودی خۆیەوە بگێڕێتەوە، دیاردەیەکی دیکەیە و کردەیەکی نایابە.\nجیاوازیی سەرەکیی نێوان چیرۆکی ژیان و ئەو چیرۆکەی مرۆڤ لە ژیان دەیگێڕێتەوە ئەوەیە کە مرۆڤ دەتوانێ داستانی ژیانی چەندین دە ساڵەی یەک کەس لە چەند کاتژمێردا بگێڕێتەوە. بێگومان ئەم گێڕانەوەیە گوڵبژێرە و لایەنە سەرەکییەکانی ژیانی کەسەکان دەگرێتەوە. چیرۆکنووس دەچێتە ئەو بەشانەوەی وا کاکڵی ژیانی کەسەکە پێکدێنن و بریتین لە مانا و لەم رەوتە سەرەکییەکانی ژیان. یەکێک لە عەجایباتی گێڕانەوەی چیرۆک ئەمەیە. خوێنەر لە دووای تەواوکردنی چیرۆکی ژیانی کەسێک لە بەرگی رۆماندا دەگاتە ئەو قەناعەتەی ئەوەی خوێندوویەتییەوە بەسەرهاتی تەواوی ژیانی کەسێکە. لە راستیدا ژیان لە رووداوەکانی خۆیدا و لە بواری زەمەنی مەکانیدا ئەوەندە بەربڵاوە کە مرۆڤەکان لە یەکەم هەنگاودا نەتوانن وەک چیرۆک لێی بڕوانن. لەگەڵ ئەوەی ژیان چیرۆکە، بەڵام بەشێوەی راستەقینە کاتێک دەبێتە چیرۆک کە لەلایەن کەسێکەوە بگێڕدرێتەوەو بنووسرێتەوە. بۆ ئەم مەبەستەیش دەبێ هەموو بەسەرهاتەکە لە چەند سەعاتدا (وەک کاتی خوێندنەوە) وەها لە کات و لە شوێندا چڕبکرێتەوە کە بەرگی چیرۆک بپۆشێ. لێرەوە لەگەڵ دوو چەمکی زەمەنی و مەکانی رووبەڕوودەبینەوە کە تایبەتن بە چیرۆک. ئەم چڕبوونەوەیە ئەو دەرفەتە دەدەن ئێمە سەرەکیترین مانا و رەوتەکانی ژیانی کەسەکان دەربێنین و لە قەوارەی چیرۆکدا لەبەر چاوی خۆماندا وێنایان بکەینەوە. رێک وەک چۆن لە زانستی فیزیا و شیمی دا فۆرمولەکان چرکراوەی سەرەکیترین خەسڵەتە یاسامەندییەکانن، بە هەمان شێوە دەق فۆرمولی دیاردەیەکن بە ناوی ژیانی تاک یاخود تاکەکان. ئەمەیش پێویستی بەوەیە نووسەر بتوانێ بە وەها ئاستێکی ناسین لە سوژەی نووسینەکەی بگا کە بتوانێ لە زەرفی زەمەنی و مەکانیدا چڕی بکاتەوە.\nوەک دەگوترێ لە 'هیچ' شت بەرهەم نایەت، بەڵکو ئەوە لە شتە شت بەرهەم دێت. بەم پێیە ژیان دەبێ خۆی لە خۆیدا مایەی چیرۆکی تیا هەبێ بۆ ئەوەی بتوانین بیکەین بە چیرۆک. بەڵام سەیر ئەوەیە لە گێرانەوەیدا وەها نیە کە تەنیا بە رێککردنی هەموو چەشنە رووداوێک بە شوێن یەکتردا لامان وابێ چیرۆکمان خوڵقاندووە. وەک ئەدەبی نوێ پیشانی دەدا چیرۆک تەنیا کاتێک لەدایک دەبێ کە بەکەیفی خۆمان رووداوەکان پاش و پێش بکەین، بە کەیفی خۆمان لێی بقرتێنین و بەزیادکردنی شتی دیکە و بە بەکارهێنانی خەیاڵ وەهای لێ بکەین کە ببێ بە چیرۆکی ژیانی کەسەکان، نەک ئەوەی کە لە واقعدا روویداوە. واتە چیرۆک دیاردەیەکە زیاتر لە جیهانی واقع و لە رووداوەکانی ناوی. راستە ژیان چیرۆکە، بەڵام تەنیا هەوێنە بۆ ئەو چیرۆکەی مرۆڤ دەیگێڕێتەوە. لە رێگای خەیاڵەوەیە نووسەر دەتوانێ وەها ژیان لە کات و لە شوێندا چڕبکاتەوە کە بتوانێ ساڵە دوورو درێژەکانی تەمەن بخاتە دوو توێی بەرگەوە. خەیاڵ هەم دەست دەبا بۆ شتە بنەڕەتییەکان و هەم لە رێگای شۆڕبوونەوە پیایاندا قەرەبووی کات و شوێنە لاوەکییەکان دەکاتەوە، یاخود بەم شۆڕبوونەوەیە وەها ماناکان بەرجەستەدەکاتەوە کە زەمەنێکی دوور و درێژ بە جوانی دەستەمۆدەکا.\nدەق زاڵبوونە بەسەر کات و شوێندا. دەربڕی توانای نووسەرە بەسەر ئەم دوو چەمکەدا. دەق بەتایبەت ماناکردنەوەی رووداوەکانە لە پێوەندی لەگەڵ زەمەندا. کات دەگوزەرێ و مەرگ هەردەم نزیکتر دەکەوێتەوە. دەق رێزگرتنەوە لەو ساتانەیە مرۆڤ دەژیا. ماناکردنەوەی رووداوەکانە بە گوێرەی ئەو مەرگەی دەزانین چاوەڕوانمانە. هەتا ئەم زانینەیش زیاتر و پڕماناتر بێت ئەوا رووداوەکان بەرجەستەتر دەبنەوە. لە رێگای دەقەوە دەمانەوێ ئەوانەی تێپەڕین، سەرلەنوێ بیانگرینەوە. بیانگرینەوە نەک تەنیا لەبەر خاتری خۆیان، بەڵکو زۆر جار لەبەر ئەوەی سەرلەنوێ چێژیان بکەینەوە. چێژی ژیان سەرلەنوێ لە رێگای دەقەوە بەرهەم دێتەوە. ژیان و رووداوەکانی سەرەڕای تێپەڕینیان دەتوانن لە دوو توێی کتیبەکاندا بمێننەوە. بە نەمری. دەق جیهانێکی نەمرە. درێژکردنەوەی ئەو ژیانەیە وا ژیاین، بەڵام بە شێوازی خەونەکانیشمان. دەق بریتییە لە رێزی مرۆڤ بۆ ژیان. دەربڕی نۆستالۆژیای ئێمەیە بۆی. درێژکردنەوەی بوونمانە بۆ داهاتوو و بۆ نەوەکانی داهاتوو. دەمانەوێ بە نەوەکانی داهاتوو بڵێین ئاوا ژیاین، یان ئاوەها دەمانویست بژین. حەزدەکەین پێیان بڵێین بمانخوێننەوە چونکە دەمانەوێ سەرلەنوێ لە رێگای خوێندنەوەی ئێوەوە بگەڕێینەوە بۆ ناو ژیان. ئەوانیش هەتا وردتر دەق بخوێننەوە، ئەوا ئێمە زیاتر هەست بە ژیان دەکەینەوە. هەتا ئەوان زیاتر لەسەر رستە و وشەکان رابمێنن ئەوا ئێمە وەک جاران بەهەمان رادە لە هەندێ چرکەساتی ژیانی خۆمان رادەمێنینەوە. رەنگە لە دووای مەرگیش ئەمە ئەزموونێکی تر بێت.\nدەگوترێ کاتێک مارسل پرۆست دەستی دەکرد بە نووسین هەموو پەنجەرەکانی دادەپۆشی و هەموو ئەو کون و کەلەبەرانەیشی دەگرت وا دەکرا لێیانەوە دەنگ خۆ بە ژوورەوەدا بکەن. ئەو بۆ ئەوەی دەنگ و وێنەکانی رابردوو بێنەوە زەینی، رێگای بە هەموو ئەو دەنگ و وێنانە دەگرت وا دەکرا لە هەنووکەوە خۆ بە ژوورەوەدا بکەن و ئەم وەبیرهێنانەوەیەی لێ تێکبدەن. تاریکی و بێدەنگی زەین و خەیاڵ تیژتردەکەن. تەنیا گڵۆپێک یاخود مۆمێک، ئەویش لە دەروونی ژوورەکەوە بەسە بۆ ئەوەی قەڵەم و کاغەزەکەمان لێ ون نەبێت. رابردوو کاتێک بەرجەستە دەبێتەوە کە ئیستاکە بە جۆرێک بزربووبێ. ئیستایەک پڕ لە بێدەنگی، بەڵام زەینێک پڕ لە رابردوو. بەم شێوەیە وێنەکان دێن،... دێنەوە. رەنگە ئەمە یەکێک لە ترسناکترین ساتەوەختەکانی ژیان بێت. دەکرێ هەموومان بەجۆرێک ئەمەمان ئەزموون کردبێ، تەنانەت مرۆڤە ئاساییەکان واتە ئەوانەی وا نووسەریش نین. ئەم ساتەوەختانە زەمەنی پێکگەیشتنی بێدەنگی و بیروەرییەکانن. ئەوەندە قورسن لە خۆمان بەتاڵمان دەکەنەوە. بەتاڵ بۆ ئەوەی بە شتی تر پڕبکرێینەوە. هەتا ئیستا بەتاڵتر بێت ئەوا وێنەکانی رابردوو پڕماناتر دەبن. تەنانەت گەر رابردوویش زۆر خاوەن مانا نەبووبێ بۆمان. ئێمە زۆر جار یادی رابردوو دەکەین تەنیا لەبەر ئەوەی ساتەکانی ژیانی ئێمە بوون و نەک شتی تر. هەر ئەمەندە بەسە بۆ ئەوەی ئێمە یادی بکەینەوە. هەتا زیاتریش هەست بە کورتی ژیان بکەین ئەوا ئەم یادکردنەوەیە بەهێزتر دەبێ و لێرەوە وێناکردنەوەیان بەرجەستەتر.\nبەڵام سەیر ئەوەیە سەرئەنجام رۆژێک دەگەینە ئەو ئەنجامەی کە ئەم یادکردنەوانەیش لە خۆیاندا بێ مانا دەبن و ئەوسا دەبین بە بوونەوەرێکی تەواو غەرقبوو لە واتای کاتدا. وەک کاتمان لێدێت کە خۆی لە خۆیدا دیاردەیەکی بەتاڵە لەهەر چەشنە هەستێک و لەهەر چەشنە بیرەوەری و نۆستالۆژیایەک. دیارە ئەو کاتیش واز لە نووسین و واز لە دەق ناهێنین، چونکە ئەم بەتاڵبوونەوەیەیش پشت ئەستوورە بە رابردوویەک کە ئەگەرچی ئیستاکە لامان بەرجەستە نیە، بەڵام هەیە و بە ناڕاستەوخۆییش بێت دەوردەگێڕێ. لە راستیدا وەک زانایانی هێرمنۆتیک دەڵێن زەینی مرۆڤ قەت لە رابردووی بەتاڵ نابێتەوە. ئێمە هەمیشە هەڵگری ئاسۆکانی رووانینی خۆمانین و لەگەڵ خۆمان بۆ داهاتوو لە کاتی رووبەڕووبوونەوەی دیاردەکان و دەقەکاندا پەلکێشیان دەکەین و بەکاریان دەبەینەوە.\nرەنگە بتوانین بڵێین دەق تەنیا ژیان ناگێڕێتەوە، بەڵکو کات وەک خودی کاتیش دەگێڕیتەوە، بەتاڵ لەهەر چەشنە رووداوێک. راستە ژیان رووداوێکە لە بەستێنی کاتدا، بەڵام مەرج نیە کتومت وەک یەک بن. لە نێوان کاتی ژیان و کات وەک خۆی هەمیشە جیاوازی هەبووە. هەتا نووسەریش بتوانێ ئەم جیاوازییە لە عەینی گێڕانەوەی ژیاندا بنوێنێتەوە ئەوا دەقی بەهێزتر پێشکەش دەکا. کات لە ناو دەقدا بەشێوەی سەرەکی لە رێگای رووداوەکانەوە خۆی دەنوێنێەوە و کات وەک خودی کاتیش لە رێگای ئەوەوە کە رۆژێک ئەم رووداوانە (واتە ژیان) کۆتایی پێدێت. بەرجەستەبوونەوەی مانای ئەبستراکتی ژیان لە دەقدا دەبێ خەسڵەتێکی سەرەکیی گێڕانەوە بێت و خوێنەر هەم لەکاتی خوێندنەوەدا و هەم لە کاتی تەوابوونی خویندنەوەدا بەشێوەیەکی گونجاو هەستی پێبکا.\nکات هەمیشە هەبووە و لە چرکەساتێکی دیاریکراودا ژیان خۆی پیاکردووە و، رەنگە لە چرکەساتێکی دیاریکراوی تردا خۆی لێ دەربهاوێتەوە. ئەمە بنەمای سەرەکیی ئەو شتەیە کە ناومان نا "ژیان خۆی چیرۆکە". بەڵام ئەم چیرۆکە تەنیا لە رێگای ژیانی تاک بە تاکی ئێمەوە دەگێڕدرێتەوە. ئێمە وەک تەمەنی خۆمان لەناو ژیانێکی کۆنکرێت و ژیانیش وەک زەمەنێکی کۆنکرێت لەناو زەمەنێکی ناکونکرێت. تەنیا لە رێگای گێڕانەوەی کۆنکرێتەوەیە ئێمە دەتوانین لەگەڵ مانای ناکۆنکرێتی زەمەن پەیوەندی بگرین. جا رەنگە ئەمە هەم یەکێک لە ئیعجازەکانی دەق بێت و هەروەها یەکێک لە دنەدەرە گرینگەکانی ئێمە بۆ خوڵقاندنی دەق.\nئێمە دەنووسین لەبەر ئەوەی نەک تەنیا لە زەمەنی کۆنکرێتی، بەڵکو لە زەمەن وەک دیاردەیەکی ئەزەلی و ئەبەدی بگەین. لە رێگای نووسینەوە بە چڕکردنەوەی زەمەن و شوێن بەجۆرێک خۆمان لە قەرەی زەمەنی ئەبستراکت دەدەین. نووسین هەوڵدانە بۆ تێگەیشتن لە کاتی ئەبستراکت لە رێگای رووداوە کۆنکرێتەکانەوە. راستە ئەقڵ دەتوانێ لای خۆی وێنای ئەم جۆرە زەمەنە بکات، بەڵام مرۆڤ بە ئەقڵ هەستی پێناکا، بۆیە لە رێگای دەقەوە دەیەوێ بەم قۆناغەیش بگا. نووسینی چیرۆک و رۆمان لاساییکردنەوەی فەلسەفەیە، بەڵام بەشێوازێکی مناڵانە.\nپێوەندیی نێوان سۆزی نووسەر و کاراکتێر پێوەندێکی ئاڵۆزە. ئەوەیکە نووسەر چ جۆر سۆزێکی لە نێوان خۆی و کاراکتێرەکانی خۆیدا هەیە دەکرێ لە نووسەرێکەوە بۆ ئەوی تر جیاوازبێت.\nبێگومان لە هەر دەقێکی رۆماندا لە نێوان هەموو کاراکتێرەکاندا کاراکتێرێکی سەرەکی هەیە کە لە راستیدا دەقەکە بە هەموو رووداو و تایبەتمەندییەکانی ناویەوە بە دەوری ئەودا دەسوورێتەوە. بۆ وێنە لە رۆمانی ئاننا کارەنینادا کەسایەتی سەرەکی ئاننا کارەنینا خۆیەتی. لە رۆمانی دایک لە نووسینی مەکسیم گورگی 'پەلاگی' کاراکتێری سەرەکییە. لە رۆمانی 'حاجی آقا'ی سادق هیدایەت 'حاجی ئەبوتۆراب' کەسایەتی سەرەکییە. تەنانەت لە دەقی چیرۆکیشدا هەر بەم شێوەیەیە.\nئەمە ئێمە بەو ئەنجامە دەگەیەنێ کە دەق لە راستیدا چیرۆکی ژیان و بەسەرهاتی تاکەکەسێکە و بریتییە لە گوزەری ئەو بە ناو کۆمەڵێک رووداودا کە هەر بە هۆی ئەم گوزەرەوە ئێمە دەتوانین هەم لە گەڵ ژینگەی کەسەکە ئاشنا بین و هەم ژینگەکە خۆی، کە بە هەموو بوونەوەرە گیاندار و بێگیانەکانییەوە لە خزمەت شیکاری ئەودان.\nرەنگە ئەم خەسڵەتەی دەق بەو ئەنجامەمان بگەیەنێ کە دەبێ لە نێوان نووسەر و کاراکتێری سەرەکیدا هەستێکی هاوسۆزی هەبێ تا هەم چیرۆکنووس بتوانێ بیکا بە سوژەی نووسین و هەم بتوانێ بە ژیان و ناخیدا شۆڕبێتەوە. بێگومان لە زۆربەی نووسەراندا ئەمە دەتوانێ هەبێ، بەڵام مەرج نیە بۆ چێکردنی کاراکتێری سەرەکی نووسەر هەستی هاوسۆزی هەبێ (هاوسوزی بە مانای خەمخۆری و لایەنگری هاوکات لێی). نووسەر دەتوانێ کاراکتێری سەرەکی خۆی هەڵبژێرێ تەنیا بەو هۆکارەوە کە سەرنجی رادەکێشێ، نەک بە مانای هاوسۆزی. بۆ نموونە گریگوری وەک کەسایەتیی سەرەکی لە رۆمانی دۆنی ئارامدا بە گوێرەی جۆری هەڵوێستی سیاسی خودی نووسەر کە لە سوپای سوورە و کۆمۆنیستە (واتە شۆلۆخۆف)، ناتوانێ جێی هاوسۆزی نووسەر بێت، بەڵام بە هۆی جۆری ژیانی گریگوری کە بەردەوام لە نێوان سوور و سپییەکاندا لە هاتوچۆدایە ئەو دەرفەتە بۆ نووسەر دەخوڵقێنی کە بتوانێ لە ژینگە جۆراوجۆرەکاندا لە گشت و گوزاردا بێت و مەجالی ناساندنیان بڕەخسێنێ. جگە لەمە خەسڵەتی دینامیکیی گریگوری مەجالی نوواندنەوەی لایەنە جۆراوجۆرەکانی ژیان باشتر دەڕەخسێنێ.\nبەڵام بەگشتی کاراکتێری سەرەکی لە نووسەر نزیکترە. نووسەر زیاتر هەست بە دەروون و بە کەسایەتییەکەی دەکا و بۆیە وێناکردنی ئاسانتر خۆی بەدەستەوە دەدات.\nئیستا ئەو پرسیارە دێتە پێشەوە کە داخۆ نووسەر دەتوانێ هەستی هاوسۆزییەکەی بەرامبەر بە کەسایەتی سەرەکی لە کەسایەتییەکانی تر زیاتر بێت؟ بۆ وەڵام دەبێ پێ لەسەر دوو تایبەتمەندی دابگرین: یەکەم ئەوەیکە نووسەر دەتوانێ بەڵام نابێ ئەم هەستی هاوسۆزییە راستەخۆ لە دەقدا بنوێنێتەوە؛ دووهەم ئەوەیکە لە کاتی نووسیندا نووسەر گەر بە جۆرێک سەبارەت بە هەموو ئەو کاراکتێرانەی وا باسیان لێدەکا هاوسۆزی نیشاننەدا ئەوا ناتوانێ بەشێوەی باش و بە بێ لایەنگری وەسفیان بکا. واتە نووسەر لەگەڵ هەموو کەسایەتییەکانی خۆی دەبێ جگە لە ناسین، خاوەن هاوسۆزی بێت بۆ ئەوەی بتوانێ هەستی ئەوانیش بنوێنێتەوە. بە بێ ئەم هاوسۆزییە نووسەر قەت ناتوانێ کاراکتێری باش و تۆکمە پێشکەش بکا. وەک دەگوترێ نووسەر دەبێ لە دەقدا ژیانی کاراکتێرەکانی بژی. ئەو دەبێ هاوکات هەموویان و هیچ کامێکیشیان بێت. وەک رۆحێکی گشتی بتوانێ بەسەر هەموویاندا بگەڕێ، بچێتە ناو جەستەی هەموویانەوە و دیسان لەو توانایە بەهرەمەند بێت بێتەوە دەرەوە و سەرلەنوێ گەشتە هەمیشەییەکەی خۆی، تا دەق بەردەوامە، درێژە پێبداتەوە. نووسەر رۆحێکی گشتییە کە بەسەر رۆحە کۆنکرێتەکاندا دابەشکراوە. جا هەر رۆحێکی کۆنکرێتی دەتوانێ بەشێکی بەرکەوێ، ئەم بەشە چەندە گەورە و بچووک بێ گرینگ نیە، گرینگ ئەوەیە دەبێ بەریانکەوێ. رۆحی نووسەر لە دانوستانێکی بێ بڕانەوە و نەچڕدایە لەگەڵ هەموویان.\nهەڵبەت دەبێ هاوکات پێ لەسەر ئەوە دابگرین کە رۆچوونی رۆحی نووسەر بە ناو جەستەی کاراکتێرەکانی بەو مانایە نیە هەر ئەوە دەتوانێ ببەخشێ، نا، بە پێچەوانەوە ئەم رۆچوونە بۆ وەرگرتنە. واتە رۆحی نووسەر بۆ ناسین و بۆ هەستپێکردن دەچێتە ئەوێ.\nلێک نزیکبوونەوەکان خوڵقێنەری هاوسۆزین. نووسەر دەگاتە ئەو ئاستەی ئیتر رقی لە کەسیان نیە. ئەو لەوێیە بۆ ئەوەی چیرۆکی ژیانی رۆحەکان بگێڕێتەوە. تەنانەت ستەمکارترین کاراکتێری ناو دەقیش جێی سۆزی نووسەرە. پێش لە هەر شتێک بەو دەلیلە کە بە بێ ئەم هاوسۆزییە ناتوانێ بینوێنێتەوە. بەم شێوەیە نووسەری دەق دەگاتە ئەو ئاستەی بتوانێ تراژێدیای ژیانی مرۆڤەکان بەجوانی باسبکا. ئەوەیکە هەموومان لە دووا مانادا قوربانیی رەوتێکی سەرەکیترین. ئەوەیکە سیستمەکان و سترۆکتۆرەکان گەورەترن لە مرۆڤەکان وەک تاک. بەم پێیە دەق دەبێ بە شوێنی جێگۆڕکێی هەموو خەسڵەتەکان. ئیتر مرۆڤەکان بەشێوەی موتڵەق بە سەر رەش و سپیدا دابەش نابن. مرۆڤەکان دەبنە بوونەوەری ناو ژینگە بگۆڕ و دینامیکییەکان. بەم شێوەیە دەق پیشانیدەدا مرۆڤ بەرهەمی رەوتەکانە نەک بەرهەمی بڕیارە لەوە پێش دیاریکراوەکان. جا هیچ شتێکیش لە ناسینی وەها بوونەوەرێک دژوارتر نیە. دەق هەوڵدانی بەردەوامی مرۆڤە بۆ ناسینەوەی خۆی کە جاری وایە لای وایە یەک جار بۆ هەمیشە ناسیوویەتی و کەچی دەبینێ هێشتا لە سەرەتای رێگادایە! دەق بریتییە لە خودناسی. دەق لە رێگای گێڕانەوەوە (کە رەوتێکی لە گوزەردایە) باشترین دەرفەت بۆ ناسینی کاراکتێرەکان و لێرەوە مرۆڤەکان دەرەخسێنێ. ئەمە یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی مانەوی دەق و مەیلی مرۆڤە بۆ گێڕانەوە.\nخۆشی و گرینگی دەق ئەوەیە کە جگە لەوەی گوزەرە، بەڵام هاوکات راوەستانیشە. نووسەر زۆرجار لە کاتی گێڕانەوەدا لەسەر پنتێک یاخود شوێنێکی فیزیکی و رۆحی وچاندەگرێ و دەرفەت پەیدادەکا زیاتری لە سەر بدوێ. ئەمە لە ژیانی راستەقینەدا دەست نادا، بەڵام لە دەقدا دەستدەدا. وشەکان و رستەکان چرکەساتەکان راوەدەستێنن و مەجالی شۆڕبوونەوە بە قووڵاییەکان دەدەن. ئیتر هەموو شتێک نابێتە درێژایی، بەڵکو دەبێتە پانتایی و قووڵاییش. دەق بەم شێوەیە بە سێ لایەندا دەکشێ. جیهانێکی سێ بوعدی پێشكەشدەکا. لەسەر رووبەرێکی دوو بوعدیی وەک کتێب دەچینە ناو جیهانێکی سێ بوعدییەوە و بەم شێوەیە جیهان سەر لەنوێ دەخوڵقێندرێتەوە. گەر دەق ئەمە نەکا ناتوانێ دەق بێت. ژیان دەبێ بە هەموو بەرجەستەیی خۆیەوە سەرلەنوێ خۆی لەبەر چاوماندا بنوێنێتەوە.\nکەواتە گێڕانەوە تەنیا بریتی نیە لە پەیرەوی لە لۆژیکی جووڵە، بەڵکو پەیڕەویشە لە لۆژیکی راوەستان. لە دیالکتیکی نێوان ئەم دووانەدایە ژیان بە هەیبەتی قەلافەتی خۆیەوە خۆی دەنوێنێتەوە، هەر چەند ئەم خۆنوواندنە مەرج نیە لە گشتییەتی خۆیدا بێت.\nهەستی هاوسۆزی بەرامبەر بە هەموو کاراکتێرەکانی ناو یەک دەق ئەو دەرفەتە دەگونجێنێ کە هەم هەتا دەتوانین بێلایەنانە هەڵسوکەوت کەین و هەم قووڵایی و بەرینایی زیاتر بە هەستی مرۆڤانەی خۆمان ببەخشین.\nدیارە لێرەدا دەتوانێ ئەم پرسیارە بێتە گۆڕێ کە بەڕاستی هەستی مرۆڤایەتی دەبێ لە نووسەردا لە کاتی نووسینی دەقدا هەبێ؟ وەڵامی ئەم پرسیارە 'بەڵێ'یە. لەبەر ئەوەی هاوسۆزی لەگەڵ ئەم هەستە لە پێوەندی بەردەوامدایە و وەک گوتمان بە بێ ئەمە ناتوانین دەقی چیرۆک و رۆمان بەرهەم بێنین. بەڵام بەو مەرجەی کە ئەم هەستە باڵانسەی خۆی لەگەڵ دەقدا تێکنەدا. چونکە گەر وا بکا ئەوا دەق دەبێ بە پەندی ئەخلاق ئامێز.\nئێمە دەنووسین لەبەر ئەوەی دەق گێڕانەوەی بەسەرهاتی هاوسۆزی مرۆڤە، هاوسۆزییەکی ئەدیبانە کە لە خزمەتی خوڵقاندنی دەقدایە نەک بە پیچەوانەوە (نەک دەق لە خزمەت هاوسۆزیدا). نووسین رەوتی ناسینەوەی مرۆڤەکانە (بەهەر پلە و پایەیەکەوە) وەک مرۆڤ. ئەویکە لە ژێر توێژاڵی چڕی هەموو تەم و مژەکان و لە ژێر بارستایی قورسی هەموو جیاوازییەکاندا ئەوە مرۆڤەکانن خۆیان حەشارداوە یاخود حەشاریانداون. دەنووسین لەبەر ئەوەی وەک مرۆڤ سەرلەنوێ یەکتر بدۆزینەوە.


دەستپێکردنی دادگایی کردنی ناسراو بە کۆبانێ لەئەنکەرە - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nئەنکەرە ۱۰۸ رامیارکاری هەدەپە (پارتی دێمۆکراتیکی گەلان) پارتی لایەنگری کوردان (تاوانبار بە پاڵپشتی کردن لەپەکەکە) لەوانە سەرۆکەکەی سەلاحەدین دەمیرتاش، بە هۆی ناڕزایەتییەکانی ۲۰۱۴ کۆبانێ دادگایی دەکرێن. دادگا رۆژی یەکەم باش بەڕێوە نەچوو. یەکەمین دانیشتنی دادگایی کردنی “دادگای کۆبانێ” رۆژی ۲۶ی ئاڤریل لە۲۲مین دادگای سزا قورسەکانی ئەنکەرە دەستی پێکرد.\nبڕیارە ۱۰۸ تاوانباری هەدەپە دادگایی بکرێن. لەم ژمارەیە ۲۸ رامیارکار پێشتر دەستگیر کراون و چاوەڕێ دادگایین، هەنگاوەکانی کۆنترۆڵی داد لەدژی ۶ کەس و بڕیاری دەستبەسەرکردنی لەدژی ۷۵ کەسی دیکە لەئەندامانی پارتی ئەنجام دەدرێت. لەنێوانیاندا تاوانبارانی زۆر لەئەندامانی هەدەپە و هەندێک لەسەرکردەکانی پەکەکە دەبیندرێن کە سەرەڕای ئامادە نەبوونیان دادگایی دەکرێن. تاوانباران بریتین لە سەلاحەدین دەمیرتاش، سەرۆکی گیراوی هەدەپە و چەندین بەرپرسی باڵای ئەم پارتە: فیگەن یۆکسەکداغ، سباحەت تونجەل، گوڵتەن کشانانک، سەلما ئێرماک و سری سۆرەیا ئۆندەر. ئەم تاوانبارانە ۲۹ تاوانی جیاواز لەوانە هەوڵ دان بۆ کوشتن، پەرەپێدان بە بانگەشەی تێرۆریستی و ورووژاندنی توندوتیژی لەدژی تورکیایان لەسەرە.\nئەم تاوانانە هەر هەموی پەیوەندیدارە بە “ناڕزایەتییەکانی کۆبانێ لەرۆژانی ۶ تا ۸ی ئۆکتۆبەر”ی ساڵی ۲۰۱۴٫ دادیار خوازیاری زیاتر لە ۱۹۶۸۰ ساڵ گیران بۆ ئەم رامیاری کارانە بوو؛ لەوانە بۆ ۳۸ کەس لەوانە سزای گیرانی هەتاهەتایی داخواز کردووە. ئەم دۆسیە – کە بە هۆی مەیلە رامیاریەکانی بەخەستی رەخنەی نێودەوڵەتی لەسەرە – لەمەڕ ناڕزایەتییەکانی ئۆکتۆبەری ۲۰۱۴ لەدژی بێ هەڵوێست بوونەکەی دەوڵەتی تورکیا لەمەڕ ئابڵۆقەدانی شاری کۆبانی لەلایەن داعشەوەیە. دوای ئەوە رێپێوانەکان توندوتیژییان بەخۆیەوە بینی، ۳۷ کەس کوژران. دوای بانگهێشتی هەدەپە لەبەرواری ۶ی ئۆکتۆبەری ۲۰۱۴، سەرهەڵدانەکان لەتورکیا دەستی پێکرد.\nناڕزایەتییەکانی کۆبانێ لەئۆکتۆبەری ۲۰۱۴ بەڕێوە چوو، لەکاتێکدا کە گرووپی تێرۆریستی داعش زیاتر لەپێش نێزیکی شاری کۆبانێ لەسوریا دەبووەوە کە بۆ خۆی رێک هاوسنوورە لەگەڵ تورکیا. کاتێک کە داعش پەراوێزی کۆبانێ داگیرکرد و هێرشی کردە سەر شار، ملیشیا کوردە سوریەکانی کەوتنە شەڕی کۆڵان بە کۆڵان لەگەڵ داعش. زۆرێک لە کوردان لەتورکیا لەوەی کە ناویان لێنابوو بێ هەڵوێستی تورکیا و ئەمەیان وەک یارمەتیدانی داعش دەبینی، بێ هیوا بوون. گرووپێک لەخەڵک کە لەناوچەی سوروچ، ئۆرفا لەباشووری تورکیا چاوەڕێ بوون و دەیانوێست لەسنوورەوە تێبپەڕن، کە بە ئێسپری بیبار و گولەی پلاستیکی بەرپرسانی تورکیا دەستگیر کران. لەم کاتەدا، هەندێک وێنە پیشانیان دا کە ملیشیاکانی داعش لەسنووری تورکیا تێپەڕ دەبن. کوردەکان لەم بانگەشانە تووڕە بوون، خوازیاری کرانەوەی سنوور لەلایەن تورکیاوە بۆ گەیاندنی یارمەتی بە کوردانی کۆبانێ بونن.\nشایانی باسە کە لەکاتی شەڕی کۆبانێ، دەوڵەت و عەبدۆڵا ئۆجالان، سەرۆکی گیراوی پەکەکە، خەریکی گفتگۆ بوون بۆ ئاشتی و رامیاری کارەکانی هەدەپە وەک نیوەندگەری ئەم دانوستاندنانە بوو. لەگەڵ ئەمەش، ئاگربەسی نێوان پەکەکە و دەوڵەتی تورکیا لەساڵی ۲۰۱۵ تێکچوو و دانوستاندن نەگەیشتە ئامانجی خۆی. ئێستا هەر ئەم نێوەندگەرانە تاوانبار کراون بە ئەندامێتی پەکەکە یا هەنگاو نان بە نوێنەری پەکەکەوە. لەو کاتەدا، ئەم کەسە نێوەندگەرەانە وەک بەشێک لە گفتگۆەکانی ئاشتی دیداریان کرد لەبنکەکانی پەکەکە لەقەندیل.\nرۆژی شەشی ئۆکتۆبەر، هەدەپە، لەئەنجامدا لەڕێگای بڵاوکردنەوەی تویتێکی لەژێر ناوەی”کەمپەینی دەستبەجێ” خەڵگی بانگهێشت کرد بۆ سەر شەقام و بەڕێوەبردنی رێپێوان لەدژی هێرشەکانی داعش و “پێشگرتنی” دەوڵەتی تورکیا لەگەیاندنی یارمەتی بە کۆبانێ.\nلەگەڵ ئەمەش، ناڕزایەتییەکان رووبەڕووی توندوتیژییەکی چاوەڕوان نەکراو بوونەوە. لەلایەکی دیکەوە، هەدەپە پێی وایە کە بانگهێشتی ئەوان ئاشتیخوازانە و ئاشکرا بووە بۆیە هەندێک بکەر لەنێو رێپێوان هەبوونە کە ناڕازیانیان ورووژاندووە. بە پێی سکاڵای ۳۳۵۰ لاپەڕەیی، ۳۷ کەس کوژراون و ۷۶۱ کەس لەوانە سەد ئەرکداری پۆلیس بریندار بوون، ۱۹۷ قوتابخانە ئاگریان تێبەردراوە، ۲۶۹ باڵەخانەی گشتی زیانی بەر کەوت، ۱۷۳۱ ماڵ و شوێنی ئیش کردن و ۱۲۳۰ ئۆتۆمبێلیش تاڵان کران. هەمووی ئەمانە لەماوەی بەڕێوەبردنی ناڕزایەتییەکان روویان داوە.\nهەدەپە کە لەو کاتەدا لەژێر گوشار بوو و تەنانەت هەڕەشەی هەڵوەشانەوەی لەسەر بوو، هەموو تاوانەکانی رەت کردەوە و دەڵێت ئەم دۆسیە حەزی سیاسی لەسەرە و “ئارمانجی گوشار هێنان و سڕینەوەی دژبەرانی رامیاری کورد و دێمۆکراتیکە.”\nیەکەمین دانیشتنی دادگا\nپێش دەستپێکردنی دادگایەکە، مێدحەت سنجەر و پەروین بۆڵدان، هاوسەرۆکانی هەدەپە لەحەوشی باڵەخانەی سینجان، لێدوانیان دا. لەم کۆنفرانسە رۆژنامەوانیەدا، پۆلیس بەدەرکردنی بەیانییە خوازیاری بڵاوە پێکردنیان بوو و ئەوەی کە بە ئارمانجی “مەودای کۆمەڵایەتی” لەم گەرماگەرمی تەشەنەی کڕۆنادا دەرکرابوو. پۆلیسی دژە شۆڕشی تورکیا لەنێو رامیاری کارەکاندا بوو و پێشی لەوە گرت کە لێدوانەکانی مدحەت سنجەر وەک پێویست بێت:\n“یەکەمین کۆبوونەوەی لێکدانەوەی دۆسیەی رامیاری ناسراو بە دادگای کۆبانێ بەم زووانە دەستپێدەکات. ئێمە دەمانەوێت لای یەک کۆ ببینەوە و بەیانییەیەک لەبارەی ئەم دانیشتنە بخەیەن روو، بەڵام – هەروەک کە دەبینین _ ئەوان دیوارێکیان لەنێوانماندا ساز کردووە. ئەمە هۆکارێکی دیگەیە کە پیشان دەدات لەڕاستی دەترسن. ئەوان وادەزانن دەتوانن دەنگی ئێمە سەرکووت بکەن بەڵام هەڵەن، ئەوان وا دەزانن کە دەتوانن لەم دادگا ئێمە بترسێنن، بەڵام لەمە بەدواوە پیشان دەدەین کە ئەوان هەڵەن.”\nئەو وتی:”ئەم دۆسیە پیلانگێڕیەکی رامیاریە. ئەم هەوڵە بۆ کۆتایی هێنان بە گەڕان بەدوای ئاشتی، ئارەزووی ئازادی و هیوای دێمۆکراسیە لەتورکیا. ئێمە درێژە بە تێکۆشانەکانمان بۆ ئازادی، دێمۆکراستی و راستی دەدەین. ئەمەش دۆسیەی تۆڵەسەندنەوەی رامیاریە. ئەم دۆسیە بەرهەمی تووڕەیی دەوڵەتێکە کە هێشتا نەیتوانی دڵی خۆی رازی بکات بە شکستی داعش لەساڵی ۲۰۱۴ لەکۆبانێ. ئەم دۆسیە تۆڵەسەندنەوە و بەرهەمی ئەو شکستانەیە کە هەدەپە سەپاندوویە بە سەر دەوڵەتدا. ئەم دەوڵەتە بە یارمەتی یەکتری شکست دەدەین.”\nلەکۆبوونەوەی دادگاشدا دۆخەکە باش نەبوو. یەکێک لە رێکخراوە چاودێرەکان واتە “ئەنجوومەنی پارێزەرانی ئازادی” خێر پەیامێکی بەم ناوەڕۆکەوە لەهۆڵی دادگا بڵاو کردەوە:\n“پۆلیسی دژە شۆڕش لەنیزیکی سەندەڵی تاوانبارانن. رێگا بە تاوانباران نادەن بڕۆنە بەشداری دانیشتنەکە بن. پارێزراوەکانمان بە هۆی نەبوونی دەستپێڕاگەیشتنی بە پارێزەر وڵامی بەدواداچوونەکانی شووناسی لەلایەن دادگاوە نادەنەوە”. “ئەنجوومەنی پارێزەرانی پێشکەوتوو” – دەزگایەکی چاودێری دیکە – ش وتی کە چەندین پارێزەر لەدەرەوەی هۆڵەکە چاوەڕوانن و بەڵام درگای هۆڵەکە بەسەریاندا داخراوە.\nسەلاحەدین دەمیرتاش، سەرۆکی پێشووی هەدەپە و تاوانبارانی دیکەی دەستگیر کراوە ( و تاوانبارانی دیکە کە بەس لەدوورە دەیانتوانی لەکۆبوونەوەکەدا بەشداری بکەن)یش بە چەپڵە لێدان و بڕینی قسەی سەرۆکی دادگا، ناڕزایەتیان دەربڕی.


👁 Cet article a été lu fois 26,816\n📕 Kallocain Bibliothèque\n📅 Ajouté le Aug 27 2018 10:19PM\nKarin Boye Wergera Ji Swêdi: Salih Agir Qoseri [ Plus... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 66% ✍ Z.S. 27-8-2018 22:19:20\n📕 ئاوێنەی ژنێک Bibliothèque\n📅 Ajouté le Aug 19 2019 11:16PM\n👁 Cet article a été lu fois 803\nڕۆڵی ژنان لە چەرخە دێرینەکان سەردەمی پێش مێژوو ئا [ Plus... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ N.I. 19-8-2019 23:16:00\n📕 ئەنتیگۆنە Bibliothèque\n📅 Ajouté le Jun 15 2018 4:27PM\nسۆفۆکلێس وەرگێڕانی لە سویدیەوە: خەبات عارف زنجیر [ Plus... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ Z.S. 15-6-2018 16:27:56\n📕 بیانی Bibliothèque\n📅 Ajouté le Jul 4 2020 8:26AM\nتیۆدۆر کالیفاتیدێس وەرگێڕانی لە سویدییەوە: کەریم [ Plus... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ Z.S. 4-7-2020 8:26:00\n📕 بەتشەبەع Bibliothèque\n📅 Ajouté le Jul 24 2018 2:42PM\n👁 Cet article a été lu fois 1,483\nنووسەر: تۆرگنی ليندگرێن وەرگێڕ: خەبات عارف سا [ Plus... 👁] ✖ ✖ 1 3 ✔ 95% ✍ Z.S. 24-7-2018 14:42:43\n📕 بەنێو مەرگدا دەڕۆم بەرەو پاییز Bibliothèque\n📅 Ajouté le May 28 2020 12:40AM\n👁 Cet article a été lu fois 184\nنووسەر و وەرگێڕ فەرهاد شاکەلی کتێبێکی (بوو گۆستاڤس [ Plus... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 80% ✍ J.O.E. 28-5-2020 0:40:59\n📕 بەیەک گەیشتنی کورد و سویدیەکان لە ماوەی هەزار ساڵدا Bibliothèque\n📅 Ajouté le Jul 21 2018 1:53PM\n👁 Cet article a été lu fois 1,572\nنووسینی : رۆهات ئاڵەکۆم وەرگێڕان : کاوە ئەمین [ Plus... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 77% ✍ Z.S. 21-7-2018 13:53:05\n📕 پیاوێکی بێچارەنووس Bibliothèque\n📅 Ajouté le Oct 28 2016 1:04PM\n👁 Cet article a été lu fois 2,661\nئیمرە کیرتێز ڕۆمانێک لەسەر ئازار و نەهامەتییەکانی [ Plus... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ H.B. 28-10-2016 13:04:01\n📕 پەندی پێشینان - بەشی 3 Bibliothèque\n📅 Ajouté le Jun 24 2012 1:55PM\n👁 Cet article a été lu fois 24,883\nلە سوێدییەوە بۆ کوردی: سیروان کاروانی [ Plus... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 24-6-2012 13:55:56


به ڕێز تۆنی بلێر گوتی رووخانی سه دام حسین گرنگی یه كی زۆری هه بووه و كارێكی گرنگ هه بووه بۆ گه لی عێراق - 2003-05-29\nسه رۆك وه زیری بریتانی تۆنی بلێر ڕۆژی پێنج شه ممه له شاری به سره به چه ند سه ده یه ك له سه ربازه بریتانی یه كانی گوت: رووخانی سه دام حسین گرنگی یه كی زۆری هه بووه و كارێكی گرنگ هه بووه بۆ گه لی عێراق.\nبه ڕێز بلێر گوتی: "كاتێك كه مێژووناسان ده ڕواننه وه ئه و كاته به دڵ و به گیان باوه ر ده كه م ئه وان به كاتێكی مێژووی ئه م چه رخه ی داده نێن."\nبه رێز بلێر له شاری به سره سه ردانی سه ربازه بریتانی یه كانی كرد كه كۆنترۆلی دوه م شاری گه وره ی عێراق ده كه ن. هه روه ها له گه ڵ به رێوه به ری ئه مریكی له عێراقدا پۆڵ برێمه ر دا كۆبۆوه بۆ ووتوێژكردن له سه ر پڕۆسه كانی ئاوه دان كردنه وه.\nسه رۆك وه زیر گوتی: شه ڕ بۆ رووخانی سه دام حسین و پڕۆسه ی ئاشتی ئیسرائیل و فلستینی یارمه تی ده دات له گه ڕانه وه ی هیوا بۆ ئه م ناوچه یه ی پڕ له كێشه یه ی جیهان.\nبه ڕێز بلێر گوتی: "ئه م ناوچه یه ی جیهان: سه رچاوه ی زۆربوونی ناجێگری و تیرۆریزم و ئاڵۆزی یه له به رێوه بردنی كاروباره كانی جیهان زیاتر له هه موو ناوچه كه ی تر."\nهه روه ها به ڕێزی سه ردانی خوێندنگا و قوتابخانه كانی شاری به سره ی كرد. ئینجا گه شتی كرد بۆ به نده ری ئوم قه سر بۆ روانینی چۆنیێتی به رێوه بردنی كاره كانی كه شتی مین لابردن له به نده ره كه دا.\nله م شه ڕه ی عێراقدا 45 هه زار سه ربازی بریتانی به شداری هه وڵه كانی به سه ڕۆکاتی ئه مریكا یان كرد بۆ روخانی سه دام حسین. له ئه نجامی شه ركردن یا خود ڕوداوی له ناكاویش دا 34 سه ربازی بریتانی كوژران. و پێشتریش ڕۆژی پێنج شه ممه: سه ربزێكی ئه مریكی كوژرا له بووسه یه كدا له ڕێگایه كی سه ره كی عێراقدا كه ئه مه ش پێنجه مین سه ربازی ئه مریكی یه له ماوه ی ئه م هه فته یه دا بكوژرێت.


ڕێکخراوێکى تایبەتمەندى جیهانى ڕایگەیاند، لەدورگەیەکى جەمسەرى باشوور لەڕێکەوتى 6ى شوباتى ساڵى پار، پلەکانى گەرما گەیشتووەتە 18.3 پلەى سیلیزى.\nبەگوێرەى ڕاپۆرتێکى ڕێکخراوى (WMO)ى جیهانى تایبەت بە چاودێرى کەشوهەواى پلەکانى گەرما، کە لە وێستگەى ئیسپرانساى زانستى ئەرجەنتینى تۆمار کراوە، لە 24ى ئادارى ساڵى 2015 بەهەمان شێوە پلەکانى گەرما پێوەرى شکاندووە و لەنیمچە دوورگەى ئەنتارکتیکا گەیشتووەتە 17.5 پلەى سیلیزى.\nلاى خۆشیەوە، بیترى تاڵاس ئەمیندارى گشتى ڕێکخراوەکە ڕایگەیاندووە، بەدواداچوون بۆ پلەکانى گەرما کارێکى پێوستە و یارمەتى گەڵاڵەبوونى بیرۆکەیەک دەدات لەسەر کەشو و ئاو هەوا لەناوچەیەکى دوورى سەر زەوى.\nئاماژەى بۆ ئەوەش کردووە، نیمچە دوورگەى ئەنتارکتیکا لەو ناوچانەیە کە پلەکانى گەرماى تێدا بەخێراى بەرزدەبێتەوە و لەماوەى 50 ساڵى ڕابردوودا گەیشتووەتە 3 پلە و ئەوەش پێوەرێکى نوێیە هاوکات لەگەڵ گۆڕانکارییەکانى ئاو هەوادا هەستى پێ دەکرێت.\nهاوکات سیلیست ساولۆ جێگرى بەڕێوەبەرى ڕێکخراوەکە هۆشدارى دەدات و دەشڵێت، ئەو پێوەرە نوێییە جارێکى تر ئەوەى دەرخستووە کە گۆڕانکارى ئاو و هەوا پێویستیشە بەردەوامى بدرێت بە پتەوکردنى سیستمەکانى چاودێرى و پێشبینى کردن و هۆشدارى پێشوەختە بەمەبەستى وەڵامدانەوەى دیاردە پەڕگیرە نامۆکان کە لەزۆر شوێندا بەهۆى گلدانەوەى پلەکانى گەرماوە ڕوودەدەن.\nگوڵێکى زستانەى سوید لەگەرماى بەتینى هەرێم گەشە دەکات\n2021.07.07 - 21:07


ئه‌و رۆژنامه‌وانه‌ی ده‌ستپێكردنی جه‌نگیی جیهانیی دووه‌می ئاشكراكرد كۆچی دوایی كرد\nكلێر هۆلینگۆرس، ئه‌و خانمه رۆژنامه‌وانه‌ی بۆ یه‌كه‌مجار هه‌واڵی راگه‌یاندنی جه‌نگیی جیهانیی دووه‌می بڵاوكرده‌وه، كۆچی دوایی كرد, كه ئه‌و كاته سه‌ره‌تای ده‌ستپێكردنی كاره‌كانی بوو له یه‌كێك له رۆژنامه‌وانی به‌ریتانیا له ساڵی 1939.\nله مانگی ئاب/ ئۆگستۆسی 1939، ئه‌و په‌یامنێره (ئه‌وكات ته‌مه‌نی 27 ساڵ بوو)، به ته‌نیا چووه سه‌ر سنووره‌كانی ئه‌ڵمانیا و كاروانی تانك و زریپۆشه‌كانی ئه‌ڵمانیای بینی، كه بۆ داگیركردنی پۆڵه‌ندا ده‌ڕۆیشتن.\nته‌نها دوای سێ رۆژ، ئه‌و كچه له باره‌ی ده‌ستپێكردنی جه‌نگی جیهانیی دووه‌م، راپۆرتێكی بڵاوكرده‌وه، راپۆرته‌كه‌ش ته‌نها بۆ خوێنه‌رانی رۆژنامه‌ی "ده‌یلی ته‌له‌گراف" نه‌بوو، به‌ڵكو بۆ ده‌سه‌ڵاتدارانی پۆڵه‌ندا و به‌ریتانیاش بوو.\nئاژانسی هه‌واڵی رۆیته‌رز، هه‌واڵی مردنی كلێر هۆلینگۆرسی له زاری كاسی هیلبۆرن فینگ، هاوڕێی ئه‌و رۆژنامه‌وانه كۆچكردووه بڵاوكردووه‌ته‌وه، كاتێك له هۆنگ كۆنگه‌وه به ته‌له‌فۆن په‌یوه‌ندی كردووه و وتوویه‌تی"كلێر له نێو كه‌سوكار و هاوڕێكانی كۆچی دوایی كرد".\nراپۆرته‌كه‌ی هۆلینگۆرس بۆ ئاشكراكردنی ده‌ستپێكردنی جه‌نگی جیهانیی، به یه‌كێك له گرنگترین راپۆرته‌كان داده‌نرێت له سه‌رده‌می هاوچه‌رخ.\nئه‌و خانمه رۆژنامه‌وانه، له ساڵی 2009، بۆ رۆژنامه‌ی "ته‌له‌گراف" وتی"كاتێك ئه‌و هه‌واڵه‌م ئاشكرا كرد، زۆر زۆر بچووك بووم، چوومه ئه‌و شوێنه بۆ ئه‌وه‌ی چاودێری په‌نابه‌ران و نابینایان و ئه‌وانه بكه‌م، كه بیریان لاواز بووه، له‌و كاته‌شدا له ناكاو جه‌نگ هه‌ڵگیرسا".\nئه‌ردۆغان: كه‌س باسی ئاشتیی نه‌كات\nرۆحانی هەڕەشەی تووند لە رۆژئاوا دەکات\nفه‌رمانده‌یه‌كی باڵای سوپای پاسداران خۆی كوشت\nروانگه‌ی سووریا: ئه‌مه‌ریكا چه‌ك و پێداویستی گه‌یاندووه‌ته رۆژهه‌ڵاتی فورات\nموعه‌لیم: دیمه‌شق دژی درووستبوونی هه‌رجۆره كیانێكی كوردییه له سووریا\nپیرانی ئه‌مه‌ریكا بڕیارێكی دژی بن سه‌لمان ده‌ركرد\nزۆینه‌ی خه‌ڵكی لیبیا ده‌یانه‌وێت كوڕه‌كه‌ی قه‌زافی ببێته سه‌رۆكیان\nكاركردن له هه‌فته‌یه‌كدا بۆ 4 رۆژ كه‌مده‌كرێته‌وه\nئیبراهیم کاڵن:ڕێگە بە دروستکردنی پێکهاتەی هاوشێوەی دەوڵەت نادەین لەسوریا


📖 ئێرانییەکان چۆن بیر دەکەنەوە ؟ Статьи\n📅 Добавлен Oct 3 2018 9:18PM\nفۆکۆ؛ فەیلەسوف و ڕۆژنامەنووس لەبارەی کتێبی ئێرانی [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 88% ✍ Z.S. 3-10-2018 21:18:56\n👫 هەژار مەجید биография\n📅 Добавлен May 29 2016 4:59PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 3,554\nخەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە و لە شاری سلێمانی دادەنی [ Больше... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 78% ✍ S.E. 29-5-2016 16:59:12


ئەمریکا بۆ دەستپێکردنەوەی خولی دووەمی دانوستانەکان نێوەندگیری ئەنەکەسە و هەسەدە دەکات\nهێمن ساڵح 26/07/2020 - 17:01 كوردستان\nوابڕیارە بەمنزیکانە نوێنەری ئەمریکا بۆ جارێکی دیکە لەگەڵ (ئەنەکەسە) و (هەسەدە)، کۆببێتەوە، ئەندامێکی ئەنجوومەنی نیشتمانیی کورد لە سووریاش ئاماژە بەوە دەدات ئەو کۆبوونەوەیە بۆ دەستپێکردنەوەی خولی دووەمی کۆتایی دانووستانەکانی نێوانمانە و وابڕیارە ئەمریکا خاڵی هاوبەش لە ڕەشنووسی پێشنیارکراوی هەردوولا دیاری بکات.\nد. کاوە عەزیزی، ئەندامی ئەنجوومەنی نیشتمانی کورد لە سووریا، (ئەنەکەسە) بە (باسنیوز)ی رایگەیاند: "بۆ دەستپێكردنەوەی خولی دووەمی گفتوگۆكان لە نێوان لایەنە كوردییەكانی ڕۆژئاوای كوردستان، نێردەی تایبەتی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا سێ جار لەگەڵ هەردوولایان کۆبوونەوەتەوە".\nگوتیشی: "کۆبوونەوەی ئەمجارەیان بۆ دەستپێکردنی خولی دووەمی دانووستانەکانە لەسەر پرسی پێشمەرگەی لەشکری ڕۆژ و ئیدارەی هاوبەش و ئابووری و هەموو ئەو خاڵە ناکۆکانەی کە ماونەتەوە، وابڕیارە ئەوە دانوستانی کۆتایی بێت، لەسەر بنەمای ئەو رەشنووسەی کە هەردوولامان بۆ رێککەوتن داومانەتە ئەمریکا، بۆ ئەوەی خاڵی هاوبەش دیاری بکات".\nجەختی لەسەر ئەوەش کردەوە، لێکتێگەیشتنی باش هاتووەتە ئاراوە و جێبەجێکردنی خاڵەکانی رێککەوتنەکە بە چاودێری ئەمریکا دەبێت.


ئاوه‌کانی ئاماژه‌پێکراو لە قوڕئاندا - سوزی میحراب\nخانه/اصول/قرآن/ئاوه‌کانی ئاماژه‌پێکراو لە قوڕئاندا\nسعدی مرادی Send an email ۴ مرداد ۱۳۹۹\n۰ 555 خواندن این مطلب 3 دقیقه زمان میبرد\nتا ئیستا زانیوتە چەن جۆر ئاو (شلەمەنی) لە قوڕئاندا باسی هاتووە؟\nقوڕئان باسی ۲۳ جۆر ئاوی کردووە! هەر ئاوەی سروشتێکی هەیە.\n۱ـ ئاوی ڕۆچوو\nبەو ئاوە دەوترێ کە دەبارێ و ڕۆدەچێتە ناو زەوی و ون دەبێ، کەم و زیاد دەکا، وەک قوڕئان دەفەرموێ: «وَغِیضَ الْمَاء» یانی ئاوەکەی تۆفانەکە مژرا و نەما.\n۲ـ ئاوی کێم\nبەو ئاوە دەوترێ کە خواردنەوەی دۆزەخییەکانە! خوای دڵۆڤان پەنامان بدا دەفەرموێ: «مِّن وَرَآئِهِ جَهَنَّمُ وَیُسْقَی مِن مَّاء صَدِیدٍ». یانی لە دوایانەوە دۆزەخ هەیە، توونیایەتیان دەشکێنرێ بە ئاوی کێماو! خوای بەڕەحم بمانپارێزێ.\n۳ـ ئاوی کوڵاو\nبە ئاوی قەتران یا ئاوی تواوە لە کانەکان (معدن) یا ڕۆنی کوڵیوی زۆر زۆر گەرم دەوترێ! خوا بمان پارێزێ. خوا دەفەرموێ: «وَإِن یَسْتَغِیثُوا یُغَاثُوا بِمَاء کَالْمُهْلِ یَشْوِی الْوُجُوهَ». واتە ئەگەر داوای یارمەتی کەن، یارمەتیان دەدرێ بە ئاوێک که وەک مسی تواوە وایە، ئەوه‌ندە گەرمە تینەکەی لە دووره‌وه پێستی ڕوویان دادەماڵێ. خوا لێمان دوور وەخات.\n۴ـ ئاوی زەوی\nئاوێکە لەگەڵ دەسپێکی زەوی و حەوا دروست کراوە و تا دەمێنێتەوە تا کۆتایی دنیا، ئەم ئاوەیە کە دەیخۆینەوە و کشتوکاڵی پێ دەکەین. خوا دەفەرموێ: «وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْکَنَّاهُ فِی الْأَرْضِ وَإِنَّا عَلَی ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ» باراندمان باران لە حەواوە بە ڕێژه‌ی کافی جێگیریشمان کرد لە زەویدا، گەر حەزمان لێی بێ ئاوی لێ ناهێڵین.\n۵ـ ئاوی پاکژ\nئاوی ڕەها، وەک ئاوی کانیاوەکان. خوای گەورە دەفەرموێ: «وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً طَهُوراً» یانی لە حەواوە ئاوێکی پاکمان باراندووە.\n۶ـ ئاوی تایبەت بە خواردنەوە\nخوا دەفەرموێ: «هُوَ الَّذِی أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَّکُم مِّنْهُ شَرَابٌ…» یانی ئاوی باراندووە لە حەواوە بڕێک لەوی تایبەتە بۆ خواردنەوە.\n۷ـ ئاوی سوێر\nئاوێکە خوێی زۆرە، بۆ خواردنەوە نابێ. وەک دەفەرموێ: «أَفَرَأَیْتُمُ الْمَاء الَّذِی تَشْرَبُونَ، أَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنزِلُونَ، لَوْ نَشَاء جَعَلْنَاهُ أُجَاجاً فَلَوْلَا تَشْکُرُونَ» (واقیعه/۶۸-٧٠) واتا؛ ئایا نابینن ئەو ئاوەی بۆتان دەبارێنین؟ ئێوە ده‌یبارێنن لە هەورەکان یا ئێمە ئەی بارێنین؟ گەر مەیلمان بێ، دەیکەین بە ئاوێکی زۆر زۆر سوێر! نەتوانن وەیخۆن، دەی بۆ سپڵەن و شوکرانەبژێری ناکەن؟!\n۸ـ ئاوی سووک\nئەو ئاوەیە کە بە چاوی سووک سەیری دەکرێ، مەبەست پێی ئاوی پیاوە! بۆیە وای پێ دەوترێ، چونکه بونییەی ڕێژەی ناوەکی بێهێزە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دەرەکی، واتە لە دەره‌وه‌ی شوێنی خۆی زوو دەفەوتێ و خۆڕاگر نییە. دەفەرموێ: «ألَمْ نَخْلُقکُّم مِّن مَّاء مَّهِینٍ،\nفَجَعَلْنَاهُ فِی قَرَارٍ مَّکِینٍ، إِلَی قَدَرٍ مَّعْلُومٍ، فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ، وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ» (موڕسه‌لات/۲۰-۲۳) واتا؛ ئایا ئێوەمان چێ نەکردووە لە ئاوێکی بێمایە و بێنرخ؟!.\n۹ـ ئاوی تێکنەچوو و نەگۆڕ\nئاوێکی سازگاری دایمە نوێی خۆش تام، وەک سەبارەت بە نیعمەتی بەهەشت دەفەرموێ: «مَثَلُ الْجَنَّهِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاء غَیْرِ آسِنٍ» واته: وێنەی بەهەشتی بەڵێن پێدراو بە پارێزگاران ئاوایە؛ تاڤگەی تێدایە لە ئاوی شیرینی نەگۆڕ و… تاد.\n۱۰ـ ئاوی گەرم\nبریتییە لەو ئاوەی زۆر کوڵ هاتبێ! دەفەرموێ: «وَسُقُوا مَاء حَمِیماً فَقَطَّعَ أَمْعَاءهُمْ» واتا: ئاو دەدرێن بە ئاوێکی گەرم کە ڕیخۆڵەیان دەچڕێنێ، خوای دڵۆڤان بمانپارێزێ.\n۱۱ـ ئاوی بە پیت\nئاوێکە زەوی شین دەکا، گیا دەڕوێنێ، فەڕی پێوەیە. قوڕئان دەفەرموێ: «وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً مُّبَارَکاً فَأَنبَتْنَا بِهِ جَنَّاتٍ وَحَبَّ الْحَصِیدِ» واتا؛ لە حەواوە ئاوێکی پڕ پیتمان باراند کە گژوگیا و دانەوێڵەی پێگەیاند.\n۱۲ـ ئاوی لێزمە\nبەخوڕ و بە تەوژمێکی فرەفرە بۆ ماوەیێکی زۆر لە حەواوە دەڕژێتە خواره‌وه و لە ئاکامدا کشتوکاڵ و کێڵگە و.. هتد لەناو دەبا و وێرانی ده‌کا. وەک قوڕئان دەفەرموێ: «فَفَتَحْنَا أَبْوَابَ السَّمَاء بِمَاء مُّنْهَمِرٍ». واته: دەروازەی حەوامان ـ ئاسمان‌ـ کردەوە زوو و بە خوڕ ڕژا بەسەریانا ئاوی لێزمە.\n۱۳ـ ئاوی تاڤگە\nنەرمە بۆ زەوی‌وزار، هەستی هێمنی دەدا بە چاو و بیلبیلە. قوڕئان ده‌فەرموێ: «وَمَاء مَّسْکُوبٍ» واتا؛ ئاوێ کە هەڵ دەڕژێ، تاڤگەوار.\n۱۴ـ ئاوی ڕۆچوو\nئاوێکە ڕۆدەچێ، سوودی لێ نابینی بۆ هیچ شتێ. قوڕئان دەفەرموێ: «أَوْ یُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْراً فَلَن تَسْتَطِیعَ لَهُ طَلَباً». یان ئاوەکەی ڕۆچێ ئێوە ناتوانن بەدوایدا بچن جارێکە بیهێننەوە.\n۱۵ـ ئاوی کانی\nئاوێکە سانا و سازگار و پڕ پیت و قازانج. قوڕئان دەفەرموێ: «فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاء مَّعِینٍ» واتا؛ کێیە ئاوی خۆش و بەتامتان بۆ بێنێ گەر نەما؟\n۱۶ـ ئاوی زۆروزەوەند\nقوڕئان دەفەرموێ: «وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَی الطَّرِیقَهِ لَأَسْقَیْنَاهُم مَّاء غَدَقاً» واتا؛ گەر وەمێنن لەسەر ڕێبازی ئایین بە دڵنیاییەوە ئاوێکی یەجگار زۆریان بۆ ئەبارێنین.\n۱۷ـ ئاوی بەتام\nئاوی زۆر خۆش. قوڕئان دەفەرموێ: «وَأَسْقَیْنَاکُم مَّاء فُرَاتاً» واتا؛ ئاوێکی خۆشمان دەرخوارد دان.\n۱۸ـ ئاوی سێڵاو\nقوڕئان دەفەرموێ: «وَأَنزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاء ثَجَّاجاً» واتا؛ لە هەورە چڕوپڕەکان ئاوێکی لافاو ئاسامان بۆ ناردن.\n۱۹ـ ئاوی هەڵقوڵیو\nئاوێکی پڕ بە فشار بێتە دەر، ئەویش ئاوی پیاوە. قوڕئان دەفەرموێ: «فَلْیَنظُرِ الْإِنسَانُ مِمَّ خُلِقَ (۵)خُلِقَ مِن مَّاء دَافِقٍ» واتا؛ مرۆ با بڕوانێ لەچی چێ کراوە! لە ئاوێکی هەڵقوڵیو.\n۲۰ـ ئاوی مەدیەن\nناوی شارێکە لە مێژودا. قوڕئان سەبارەت بە گەورەمان مووسا دەفەرموێ: «وَلَمَّا وَرَدَ مَاء مَدْیَنَ» واتا؛ کاتێ چووە سەر کانیاوی مەدیەن.\n۲۱ـ ئاوی سەراب\nتراویلکە، ئەو ئاوەیە لە گەرمای نیوەڕۆیا لە دووره‌وه دەیبینی، پێت وایە ئاوە، کە دەچی بۆی ئاو نییە! قوڕئان دەفەرموێ: «وَالَّذِینَ کَفَرُوا أَعْمَالُهُمْ کَسَرَابٍ بِقِیعَهٍ یَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاء حَتَّی إِذَا جَاءهُ لَمْ یَجِدْهُ شَیْئاً وَوَجَدَ اللَّهَ عِندَهُ فَوَفَّاهُ حِسَابَهُ وَاللَّهُ سَرِیعُ الْحِسَابِ» واتا؛ بێ بڕوایان کردەوەکانیان واسە تراویلکە، پێیان وایە ئاوە…تاد.\n۲۲ـ ئاوی چەم و چاوگە\nبریتییە لەو ئاوانەی دەبارێن و بە جۆگە و چەم، شیو و دۆڵی خۆیا دەڕوا و ڕێڕەوی خۆی دەزانێت. قوڕئان دەفەرموێ: «أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَلَکَهُ یَنَابِیعَ فِی الْأَرْضِ» ئایا نابینی کە خواوەندی گەورە بارانی باراندووە لە زەویدا کردوویەتییە کانیاو و چاوگە و تاڤگە.\n۲۳ـ ئاوی گازاو\nئاوێکی خۆشخۆری بەتامی نۆشی گیان، ناوی کانیاوێکی بەهەشتە. قوڕئان دەفەرموێ: «عَیْناً فِیهَا تُسَمَّی سَلْسَبِیلاً» واتا؛ لە بەهەشتا چاوگەیێکی تێدایە ئاوەکەی تابڵێی خۆش و بەتامه، هاوتای نییە بۆ کام.\nپەروەردگار لە ئاوی ئەم کانییە، خۆم و ئەوەی ئەم پاچڤە دەیخوێنێتەوە تێراو بکات.\nوەرگێڕ: سەعدی موڕادی – بڵەسەن\nسۆزی میحڕاب- ح


ئابووریی سێبەر؛ بەرهەمێکی دیکەی گەندەڵی لە کوردستان | KURDPLAT\nئابووریی سێبەر؛ بەرهەمێکی دیکەی گەندەڵی لە کوردستان\nکوردپلات 10/27/2021 01:08:00 ص ليست هناك تعليقات\nگۆران شێخ مستەفا\nرۆژی 29ـی ئەیلوول، ئەنجوومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، رەشنووسی پرۆژەی ستراتیژیی نیشتمانیی رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی لە هەرێمی کوردستان پەسندکرد، هیوادارم لەنێو ئەم پرۆژەیەدا ئاماژە و زانیاریی پێویست هەبن بۆ کەمکردنەوەی قەبارەی ئابووریی سێبەر، وەک بەشێک لە گەندەڵی لە هەرێمی کوردستان.\nتاوەکو ئێستاش حکومەتی هەرێمی کوردستان گرنگی بەو جۆر و چالاکییە ئابوورییانە نادات کە لە دەرەوەی ئابووریی فەرمین. هەر کەس و گرووپێک بۆخۆی لە هەوڵی بەدەستهێنانی زۆرترین داهاتن. ئەم دۆخە دووبارەی مێژوویەکی نزیکی ئابوورییە لە جیهاندا، کە ئابووریزانان گرنگییان بەو چالاکییە ئابوورییانە نەدەدا کە لە دەرەوەی ئابووریی فەرمی هەبوون، بەڵکو تەنیا سۆسیۆلۆجیست و ئەنترۆپۆلۆجستەکان گرنگیان بەو جۆرە چالاکییانە دەدا. لە کۆتایی پەنجاکان و سەرەتاکانی شەستەکانی سەدەی رابردوو، چەمکی ئابووریی نافەرمی (یان ئابووریی سێبەر) لە یەکێک لە توێژینەوەکان لەسەر وڵاتانی جیهانی سێ، بۆ یەکەمجار بەکارهات. واتە سەرهەڵدانی ئەو جۆرە چالاکییانە و دەرکەوتنیان وەک دیاردەیەکی ناسراو، لە وڵاتانی جیهانی سێیەمەوە دەرکەوت و دواتر بۆ وڵاتانی سۆڤیەتی پێشوو، هەروەها وڵاتانی تازە گەشەسەندوو، وڵاتانی قۆناخی راگوزەر بەکارهات. ناساندنی ئەم چەمکە وایکرد ئەو چالاکییانە بناسرێت کە پێشتر لە هەژمارکردنی گەشەی ئابووری و داهاتی وڵاتدا فەرامۆش کرابوو. لەگەڵ زیادبوونی گەشەی ئابووریدا، ئەم چالاکییانە و چەمکەکانیش بۆ گوزارشتکردن لێیان، گەشەیان کردووە، بۆ نمونە بە ئابووریی ژێرزەمینەکان، ئابووریی سێبەر، ئابووریی شاراوە، ئابووریی دووەم یان ئابووریی خێزانی، بەکارهاتووە، بەڵام مەبەست لەم چەمکە لە سەرەتاوە تاوەکو ئێستا، بریتییە لە خۆبەدوورگرتن لە رێسا و یاسا دەوڵەتییەکان و پێدانی باج.\nسێ پێوەری سەرەکی هەن کە بەتەواوی لە چوارچێوەیەکی سیاسیدایە بۆ ئابووریی سێبەر، وەک: یەکەم: نەبوونی یاسا و رێسای پێویست لە حکومەت. دوو: چالاکییە نایاساییەکان. سێ: هەڵەی گەورە لە ئەنجامدانی هەژمارکردنی داهاتی نیشتمانی. قەبارەی ئەم ئابوورییە وەک رێژەیەک لە بەرهەمی نیشتمانی هەژمار دەکرێت، لەسەر ئاستی جیهان و لە 145 وڵاتدا لە ساڵی 2015، ئەم رێژەیە گەیشتە 33.7٪ـی کۆی بەرهەمی نیشتمانی.\nئابووریی سێبەر لە هەرێمی کوردستان، ئەو چالاکییە ئابوورییانە دەگرێتەوە کە رێکنەخراون بە یاسا، یان یاسایان هەیە و پشتگوێخراون. ئەم چالاکییانە هەموو یەکە ئابوورییە جیاوازەکان دەگرێتەوە، لە عەرەبانە و بۆیاخچییەکی سەر شەقام دەستپێدەکات، تاوەکو دەگات بە مساتەحە و بەشێک لە وەبەرهێنان و بازرگانی کارگە و گەورە کۆمپانیا. بەهۆی پەیوەستیی بە ژیان و داهاتی خەڵکەوە، دەتوانین بڵێین، دیاردەیەکی ئابووری، کۆمەڵایەتی و سیاسیشە.\nبەگشتی لە جیهاندا دوو لەسەر سێی ئەو داهاتەی لە ئابووریی سێبەر بەدەست دێت، لە ئابووریی فەرمیدا خەرجدەکرێتەوە، بەڵام گرفتەکە ئەوەیە لە هەرێمی کوردستان ئەم داهاتە لەو چالاکییانە خەرجدەکرێنەوە، کە خۆی بەشێکی گەورەن لە گەندەڵی و ئابووریی سێبەر. تاوەکو ئێستا حکومەتی هەرێمی کوردستان هیچ یاسایەکی نییە بۆ چۆنیەتیی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم جۆرە لە ئابووری و بەهۆی سوودمەندی بەشێکی زۆر لە بەرپرسانی سیاسی، تادێت قەبارەی ئابووریی سێبەر گەورەتر دەبێت. لێکۆڵینەوەکان لەم بوارەدا ئەوە دەخەنەڕوو کە گەندەڵی، چۆنیەتی دەوڵەتداریی، کوالێتیی دامەزراوە دەوڵەتییەکان، بێکاری، لە هۆکارە سەرەکییەکانی گەشەی ئابووریی نافەرمین. بەتایبەتیش، ئەوە سەلمێندراوە کە ئاستی بەرزی گەندەڵی و لاوازیی دامەزراوە دەوڵەتییەکان هۆکارێکی سەرەکین لە بڵاوبوونەوە و گەشەسەندنی ئابووریی سێبەر.\nلە سێ دەیەی رابردووی هەرێمی کوردستان تاوەکو ئێستا، چالاکییە ئابوورییە نایاساییەکان بەردەوامییان هەیە، بەتایبەت لە چالاکییەکانی بازاڕی کار، خۆدزینەوە و نەدانی باج، بازرگانی و گواستنەوەی ترانزێت، بەم دواییانەش گۆڕینەوەی دراو و حەواڵەکردن، وەبەرهێنان و بازاڕی خانووبەرە، تەنانەت نەخۆشخانە و کافتریاش.\nهێشتا داتایەکی دروست نییە لەوەتەی حکومەتی هەرێمی کوردستان دانی بە بوونی گەندەڵیدا ناوە، بە چ ئاستێک و چۆن چۆنی کەمی کردووەتەوە. تاوەکو ئێستا خەیاڵ و تەرکیزی حکومەت بۆ رووبەڕووبونەوەی گەندەڵی تەنیا لەسەر کەرتی گشتییە، بەڵام قەبارەی گەندەڵی پەیوەست بەکەرتی تایبەت دەیان هێندە زیاترە، بەتایبەت لەو سێکتەرانەی حکومەت سەپۆرتیان دەکات، یان حیزبەکان بەرژەوەندیان تێیدا هەیە، بۆ نموونە کەرتی وەبەرهێنان و لەنێویشیاندا خانووبەرە و نەخۆشخانە و شوێنەکانی کات بەسەربردن. ئامارەکانی قەبارەی ئابووریی سێبەر لە عێراقدا بە هەرێمی کوردستانیشەوە ئەوەمان پێشاندەدەن کە رێژەیەکی زۆر بچووک نەبێت، ئەگینا کۆی کەرتی تایبەت لەژێر ئابووریی سێبەردا بەڕێوەدەبرێن. بەپێی ئامارەکانی بانکی جیهانی لە ساڵی 2012، %99.1ـی کەرتی تایبەت لە چوارچێوەی ئابووریی سێبەردا کاردەکەن. لەدوای ساڵی 2012وە رەوشی دامەزراوەیی لە عێراق و هەرێمی کوردستانیش بەهۆی جەنگ و قەیرانی دارایی و بێکاری و پشێوییەکانی دوای شەڕی داعش و دابەزینی نرخی نەوت و ڤایرۆسی کۆرۆنا، خراپتربووە. بۆیە پێناچێت ئەم رێژەیە کەمیکردبێت ئەگەر زیادی نەکردبێت.\nلەرووی تیۆری و پراکتیکەوە زۆربەی رایەکان لەسەر ئەوە کۆکن کە بەشێوەیەکی گشتی داکشانی ئابووری و بێبازاڕی یەکێک لە هۆکارە سەرەتاییەکانی گەشەکردنی ئابووریی نافەرمی یان سێبەرە. بەشێوەیەکی گشتی هۆکارەکانی هاندانی گەشەی ئابووریی نافەرمی، ئەشێ ئابووری و نائابووریشبن. هۆکارە ئابوورییەکان پەیوەندییان بە دەرفەتی کار، نەگونجاویی بازاڕی کار و کەمبوونەوەی ئاستی قازانج و بەرزبوونەوەی تێچووی بەرهەمهێنانە لەئابووری فەرمیدا. هۆکارە نائابوورییەکان، گونجاویی ئەم جۆرە ئابوورییەیە بۆ کارکردن و ئاستی رەزامەندیی ئەوانەی کاری تێدا دەکەن، هەروەها دەرفەتی زیاتری کات بەسەربردن، بەڵام هۆکارێکی سەرەکی لە هاندانی بەشداریکردن لە ئابووریی نافەرمی بەشێوەیەکی گشتی، رۆڵی دەوڵەتە لە ئابووریدا. لە هەرێمی کوردستان جگە لەم هۆکارانە، ئەوا هۆکاری سیاسی و نەگونجاویی و خراپی و هەندێکجاریش زۆری و بۆری یاساکان و چەندین هۆکاری دیکەن هەن کە وادەکەن قەبارەی ئابووریی سێبەر گەورە و گەورەتر ببێت. ئەو هۆکارانەی یارمەتی گەشەکردنی قەبارەی ئابووریی نافەرمی لە هەرێمی کوردستان دەدات، ئەمانەن:\n- خێرا گەشەکردنی هێزی کار، حکومەت خۆی ناتوانێ دەرفەتی کار بڕەخسێنی، چاوپۆشی لە هەر جۆرە چالاکییەکی ئابووری دەکات کە هاووڵاتییەکانی دەیکەن.\n- هاندان و خێراکردنی پرۆسەی بەشاربوون؛ ئابووریی نافەرمی لەم کەرتەدا قازانجێکی خێرا و خەیاڵی گەورەی بە هەڵسوڕێنەرانی ئەم ئابوورییەداوە کە زۆرینەیان کارەکتەری سیاسی و دەوڵەتین.\n- کەمبوونەوەی نەمانی هەلی کارکردن لە کەرتی گشتیدا؛ ساڵانێکی زۆرە بەهۆی زۆریی ژمارەی فەرمانبەران، کەرتی گشتی توانای وەرگرتنی فەرمانبەری نوێی نییە.\n- گرفت و بەربەستە زۆرەکان لە دامەزراندنی بزنسی نوێدا؛ دیسانەوە بەهۆی چەندین بواری تایبەت کە لەڕێگەی ئابووریی نافەرمییەوە، قازانجێکی زۆر بە هەڵسوڕێنەرانی دەدات، گرفت و بەربەستێکی زۆر هەیە لە دامەزراندنی بزنسی نوێ. تەنانەت بۆ هەندێک بوار دەبێت بەرتیل و شەراکەت پێشکەش بە بەرپرسانی سیاسی و دەوڵەتی بکرێت.\n- بەشێکی گەورەی ئەوانەی سەرکردایەتیی ئەم ئابوورییە دەکەن، بەرپرسانی باڵای حیزبەکان و شەریکەکانیانن، یان ئەوانەی لە پاڵ سێبەری کۆمپانیاکانی حیزبدا بازرگانی و وەبەرهێنانی نایاسایی دەکەن.\n- نەبوونی یاساو رێسای پێویست بۆ رێکخستنی ئەم ئابووریە و کەمکردنەوەی قەبارەکەی.\n- لاوازیی دامەزراوە دەوڵەتییەکان و پشتگوێخستنی فۆرمی دەوڵەتیی لە ئابووریدا بە بیانووی بازاڕی ئازاد.\n- رەچاونەکردن و نەزانینی جێبەجێکردنی سیاسەتە ئابوورییەکان بەپێی بازنەی ئابووری، بۆ نموونە، حکومەت لەکاتی داکشانی ئابووری و بێبازاڕی و بێکاریدا، رێژە و ئاستی باجی زیادکردووە.\n- هەرێمی کوردستان لە ساڵانی سەرەتای گەشەی ئابوورییەکەی سەرکەوتووبوو لە راکێشانی وەبەرهێنانی بیانی، بەبوونی یاسایەکی سەرنجڕاکێش بۆ وەبەرهێنان، بەڵام هەر زوو ئەم یاسایە بوو بە سەری گەنیو بۆ ئابووریی هەرێمی کوردستان و هەر لە سایەی ئەم یاسایەدا، ئابووریی نافەرمی بەخێرایی گەشەیکرد. لە راستیدا ئەم ئاستە باڵایەی ئابووریی نافەرمی بووەتە کێشە و ئاڵنگاری بۆ ژینگەی بزنس و ئەو کۆمپانیا و خاوەنکارانەی بە فەرمی کارەکانیان ئەنجامدەدەن، دەتوانین بڵێین ئاڵنگارییەکی بەهێز لە بەردەم گەشەی ئابووری و ژینگەی کار و بزنس لە کوردستان، ئابووریی سێبەرە. تێچوو گرفتی زۆری یاساییانەی بەشداریکردن لەبزنسدا، لاواز دەکات.\nلەپێناو چارەسەرکردنی یان بچووککردنەوەی قەبارەی ئەم جۆرە ئابوورییە، پێویستە حکومەتی هەرێمی کوردستان سەرەتا کار بۆ بەهێزکردنی دامەزراوە دەوڵەتییەکان بکات، کە ئەمە مەرجی سەرەکییە لە بەهێزکردنی ئابوورییەکەی. هەروەها گۆڕینی تەواوی میکانیزمی وەبەرهێنان بە کۆی سێکتەرە جیاوازەکانی، ئەم سێکتەرە هۆکارێکی سەرەکییە لە خێرا گەشەکردنی قەبارەی ئابووریی نافەرمی. رێکخستنی میکانیزمی ئاڵوگۆڕ و هاتووچۆپێکردنی پارە لەنێوان خاوەنکار و کڕیار و فرۆشیاراندا، یارمەتیدەرێکی کارایە لە کەمکردنەوەی ئەم جۆرە لە ئابووری. خاڵێکی دیکەی ئەرێنی هاندان و رەخساندی دەرفەتی کارە لە سێکتەرە فەرمییەکاندا، تاوەکو بەو هۆیەوە قەبارەی ئابووریی سێبەر کە پەیوەستە بە بازاڕی کارەوە، بچووکتر ببێتەوە.


چەند ڕێنماییەک لە حکومەتی هەرێمەوە لەبارەى نەخۆشی تای خوێنبەربوون\n2021.07.18 - 11:25\nوەزارەتی کشتوکاڵی حکومەتی هەرێم چەند "ڕێنماییەکی گرنگ" بۆ بەرچاوڕوونی ئەو هاووڵاتیانەی خوازیاری قوربانیکردنن بەبۆنەی جەژنەوە، بەتایبەتی دوابەدوای بڵاوبونەوەی نەخۆشی تای خوێن بەربوون (الحمی النزفیة) لە عێراق.\nوەزارەتەکە لە ڕاگەیەنراوێکدا (18ی تەموزی 2021) دەڵێت، لەبەر هەبوونی نەخۆشی تای خوێن بەربوون لە عێراق، هەرچەندە تا ئێستا لە کوردستان ئەم حاڵەتە بەدی نەکراوە، لەپێناو کۆنترۆڵکردنی نەخۆشیەکە و سەلامەتی ئێوە بەهۆی ئەوەی کە ئەم جۆرە نەخۆشیەکە ڕاستەوخۆ دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ، وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاو بەپێویستی دەزانێت کە ئەم ڕێنماییانەی خوارەوە بۆ بەرچاو روونی زیاتری بەڕێزتان بلاو بکاتەوە؛\nیەکەم/ ئەو ئاژەڵەی سەردەبڕدرێت دەبێت تەندروست بێت و قڕنەوگەنەی لەسەر نەبێت.\nدووەم/ ئاژەڵی قوربانی لە کوشتارگە سەردەبڕدرێت ،تاکو پشکنینی پێش سەربڕین و دوای سەربڕینی بۆ بکرێت و دڵنیابین لە تەندروستی گۆشتەکە.\nسێیەم/ گۆشتی قوربانی لە ناو کیسی شەفاف دابەش بکرێت و دەبێت کیسەکە خاوێن و نوێ بێت .\nچوارەم/ سەربڕینی ئاژەڵ لە ناو ماڵ و کۆڵان هۆکارێکە بۆ بڵاوبونەوەی نەخۆشیەکان و پیس بوونی ژینگە ،هەروەک دیاردەیەکی ناشارستانیە، بەتایبەتی لە ئێستادا کە چەند حاڵەتێکی نەخۆشی خوێن بەربوون (الحمی النزفیة)لە عێراقدا تۆمار کراوە.\nپێنجەم/ لەکاتی وەرگرتنی گۆشتی قوربانی ڕاستەوخۆ بەکاری مەهێنه و بیست چوار کاتژمێر لە ساردکەرەوەی بهێڵەوە.\nشەشەم/ لەکاتی دەستکاری کردنی گۆشت و لاشەی ئاژەڵ دەستکێش بەکار بهێنە.\nحەوتەم/ ئەگەر گومانت لە گۆشتی ئاژەڵی قوربانی هەبوو پەیوەندی بە لێژنەکانەوە بکە.\n2021.07.28 - 15:35\n2021.07.24 - 13:34\nلە پارێزگایەکی عێراق کوتان بە ڤاکسینی کۆرۆنا کرایە زۆرەملێ\n2021.07.31 - 23:27\nعێراق؛ لەسەر دارخورمایەک چوار کەس کوژران\n2021.07.31 - 22:44\nزیانی ئاگری دارستانەکانی تورکیا لەسەر هەرێمی کوردستان چییە؟\n2021.07.31 - 21:07


ئەپڵ نەوەی حەوتەمی iPod Touch ـی بە پڕۆسێسەری A10 Fusion و زیاترەوە ڕاگەیاند – کەی ئای تی ئێن\nئامێرە هەمەجۆرەکان 28, ئایار 2019\nئەپڵ نەوەی حەوتەمی iPod Touch ـی بە پڕۆسێسەری A10 Fusion و زیاترەوە ڕاگەیاند\nبە شێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو، کەمێک پێش ئێستا ئەپڵ نەوەی حەوتەمی لە ئامێری iPod Touch بە پڕۆسێسەری A10 Fusion و پشتگیری کردن لە AR و پەیوەندی بە کۆمەڵی FaceTime و زیاترەوە ڕاگەیاند.\nئایپۆد تەچە نوێیەکە خاوەن هەمان دیزاینی نەوەی پێش خۆیەتی کە لە ساڵی 2015 ڕاگەیەندرا. ئەم نەوەیەی ئایپۆد تەچ خاوەن پڕۆسێسەری A10 Fusion و بیرگەی 32 و 128 و 256 گێگابایتیە. بە هەمان شێوە، ئەم نەوەیەش خاوەن ڕوونمایەکی قەبارە 4 ئینج و چوارچێوە زۆرە، هەروەها خاوەن هیچ هەستەوەرێکی ئاسایشیی وەک پەنجەمۆر و ناسێنەرەوەی دەمووچاو نییە.\nئەوەی ئەم نەوە نوێیە جیا دەکاتەوە لە نەوەی پێش خۆی، پشتگیری کردنە لە ڕاستی خەیاڵی (ARKit) و پەیوەندی بە کۆمەڵی FaceTime و توانای بەژداربوونی خزمەتگوزاری Apple Arcade. هەروەها خێرایی کردارەکان و گرافیکی 2 هێندە زیاترە لە چاو نەوەی پێش خۆی، سوپاس بۆ پڕۆسێسەری A10 Fusion.\nئەوەی نائومێدکەرە لەم نەوە نوێیەی ئایپۆد تەچدا، بەکارهێنانی پڕۆسێسەری A10 Fusion ـە، لە کاتێکدا کە ئەپڵ ئەو پڕۆسێسەری لە ساڵی 2016 ـەدا و لە ئایفۆن 7 و 7 پڵەسدا بەکار هێنابوو، بە لایەنی کەمەوە باشتر دەبوو ئەگەر پڕۆسێسەری A11 ـی لەسەر جێگیر ببووایە.\nنەوەی حەوتەمی ئایپۆد تەچ بە نرخی دەستپێکی 199$ و بە ڕەنگەکانی خۆڵەمێشی، سپی، ئاڵتونی، شین، پەمەیی، سوور PRODUCT)RED) لە ئەمڕۆوە و لە ماڵپەڕی فەرمی ئەپڵ بەردەست دەبێت و لە کۆتایی ئەم هەفتەیەش لە کۆگا فەرمییەکانی ئەپڵ بەردەست دەبێت.\nبیرگەی 32 گێگابایت : 199$\nبیرگەی 128 گێگابایت : 299$\nبیرگەی 256 گێگابایت : 399$\nڕاگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە ئایپۆد تەچ پشتگیری کردنی وەشانە نوێیەکانی iOS و بەردەوامبوون لەسەر بەرهەمهێنانی ئامێرەکەمان لە لایەن ئەپڵەوە بۆ دووپات دەکاتەوە.\nکەمتر لە هەفتەیەک ماوە بۆ دەستپێکردنی کۆنگرەی WWDC 19(زیاتر بخوێنەوە).\nتاگەکان Apple Apple Arcade ARKit ئایپۆد ئەپڵ FaceTime iPod 7th-Generation بەرهەمی نوێ


فەرمانگەی داواكاری گشتی سلێمانی هۆشداری دەداتە كەناڵەكانی راگەیاندن | دەزگاى زارى کرمانجى\nفەرمانگەی داواكاری گشتی سلێمانی هۆشداری دەداتە كەناڵەكانی راگەیاندن\nزاری كرمانجی: فەرمانگەی داواكاری گشتی هۆشداری دەدات كە هەر كەس و كەناڵێك هەوڵی سارد كردنەوەی هاووڵاتییان بدات لە خۆپارێزی لە مەترسییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا رووبەڕووی لێ پێچینەوەی دەكەنەوە.\nلە راگەیاندراوەكەدا هاتووە" بەپێی ئەو زانیاری و داتاو پشكنینانەی كە لە لایەن لایەنە تەندروستییەكانەوە ئەنجامدراوە دەركەوتووە كە بڵاو بوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا خێراتر و مەترسیدارترە لەوەی كە لە رابردوو دا هەبووە".\nئاماژە بەوەشكراوە " داوا لە زانایانی ئاینی و رۆشنبیران و دەزگاكانی راگەیاندن دەكەین رۆڵی ئەرێنی ببینن لە هۆشیاركردنەوەی هاووڵاتییان, هەروەك پێشتر بە سوپاسەوە ئەو رۆڵەیان بینیوە, داواش لە كەناڵەكانی راگەیاندن و سۆشیاڵ میدیا دەكەین كە بەرپرسانە هەڵسوكەت بكەن و لە مەترسی ڤایرۆسەكە كەم نەكەنەوە و نەبنە هۆكاری لاوازكردنی بڕوا و متمانەی هاووڵاتییان بەپێچەوانەوە ناچار دەبین رێكاری یاسای بگرینە بەر دژ بە سەرپێچی كاران".


موسڵ له‌قه‌یرانێكی قوڵی نه‌بوونی ده‌رمان‌و چاره‌سه‌ری پزیشكیدایه | نیقاش\nنه‌خۆشخانه‌كانی موسڵ له‌خراپترین دۆخی نه‌بوونی ده‌رمان‌و چاره‌سه‌ردان، به‌هۆی گرانكردنی تێچوونیش له‌لایه‌ن داعشه‌وه، هێنده‌ی تر باری سه‌ر شانی خه‌ڵك قورس بووه.\nپزیشكێك له‌كه‌ركوك چاره‌سه‌ری نه‌خۆش ده‌كات ( :وێنه Wikicommons)\nهه‌ژده مانگی ره‌به‌قه داعش نه‌خۆشخانه‌كانی موسڵ بۆ چاره‌سه‌ری چه‌كدارانی خۆی به‌كارده‌هێنێت‌و پزیشك‌و په‌رستاره‌كانی به‌بارمته گرتووه، فه‌رمانگه‌ی ته‌ندروستیش ئاماژه به‌وه ده‌كات ئه‌گه‌ر نه‌خۆشخانه‌كان په‌كیان بكه‌وێت، ئه‌وا رۆژانه سێسه‌د نه‌خۆش گیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن.\nفه‌رمانگه‌ی ته‌ندروستی نه‌ینه‌وا راپۆرتێكی له‌باره‌ی كه‌رتی ته‌ندروستی پارێزگاكه‌وه ئاماده‌كردووه‌و ئاماژه‌ی به‌وه كرد كه ئه‌گه‌ر نه‌خۆشخانه‌كان له‌كار بكه‌ون، ئه‌وا مه‌ترسی بڵاوبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشییه گواستراوه‌كان سه‌رهه‌ڵده‌دات‌و به‌هۆیه‌وه رۆژانه (250 - 300) هاوڵاتی مه‌ده‌نی گیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن.\nمێژووی ئاماده‌كردنی راپۆرته‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ شه‌ش مانگ له‌مه‌وبه‌رو فه‌رمانگه‌ی ته‌ندروستی نه‌ینه‌وا كه ئێستا له‌هه‌رێمی كوردستان كارده‌كات زانیارییه‌كانی كۆكردووه‌ته‌وه، به‌ڵام له‌و كاته‌وه ده‌قی راپۆرته‌كه له‌هیچ میدیایه‌كدا بڵاونه‌بووه‌ته‌وه‌و به‌م دواییه "نیقاش" كۆپییه‌كی ده‌ست كه‌وت، هه‌رچه‌نده زۆرێك له‌ورده‌كارییه‌كانی ناو راپۆرته‌كه گۆڕانكارییان به‌سه‌ردا هاتووه، به‌ڵام "نیقاش" له‌رێی دواندنی پزیشك‌و كارمه‌ندانی ته‌ندروستی له‌ناو موسڵه‌وه توانی به‌شێكیان پشت راست بكاته‌وه.\nخالید موسڵی (ناوی خوازراوی پزیشكێكه) ئاماژه به‌وه ده‌كات كه نه‌خۆشخانه‌كانی موسڵ له‌كار نه‌وه‌ستاون، به‌ڵام گۆڕانكاری به‌سه‌ر جۆری كاره‌كه‌یاندا هاتووه، ئێستا له‌وێ نه ڤاكسینی كوتانی منداڵان‌و نه پێداویستییه سه‌ره‌كییه‌كانی برینپێچان ده‌ست ناكه‌ون.\nخالید ده‌ڵێ "زۆربه‌ی پێداویستییه پزیشكییه‌كان ده‌ست ناكه‌ون‌و رۆژانه نه‌خۆشخانه‌كان بۆ ماوه‌ی بیست كاتژمێر كاره‌بایان نییه‌و ژووره‌كان به‌لایتی شه‌حن رووناك ده‌كرێنه‌وه، ته‌نها له‌به‌شی فریاگوزاری خێرا كاره‌با هه‌یه".\nبه‌قسه‌ی ئه‌و پزیشكه‌و پزیشكه‌كانی تر به‌راورد به‌ساڵانی رابردوو ژماره‌ی سه‌ردانكه‌رانی نه‌خۆشخانه‌كان بۆ نیوه دابه‌زیوه، ئه‌مه‌ش پاش ئه‌وه‌ی داعش سیسته‌می چاره‌سه‌ری خۆڕایی له‌نه‌خۆشخانه گشتییه‌كان هه‌ڵوه‌شانده‌وه.\nفه‌رمانبه‌رێك له‌شاری پزیشكی موسڵ لیستی تێچوونی چاره‌سه‌ره پزیشكییه‌كانی بۆ "نیقاش" خوێنده‌وه‌و ئاماژه‌ی به‌وه كرد كه مانه‌وه‌ی یه‌ك شه‌و له‌نه‌خۆشخانه به‌پێنج هه‌زار دیناره‌و له‌ژوورێكی تایبه‌ت ده‌بێته سی هه‌زار دینار، پشكنینی پزیشكی له‌نێوان بیست‌و پێنج بۆ دووسه‌د هه‌زار دیناردایه‌و نه‌شته‌رگه‌ری نرخه‌كه‌ی له‌نێوان بیست‌و پێنج هه‌زار بۆ یه‌ك ملیۆن دیناردایه، بۆ نموونه نه‌شته‌رگه‌ری منداڵبوون نرخه‌كه‌ی پێنج سه‌د هه‌زار دیناره.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی هه‌موو خزمه‌تگوزارییه‌كان نرخیان خراوه‌ته سه‌ر، نه‌خۆش ناچاره دوو مانگ بوه‌ستێت تا سه‌ره‌ی پشكنین‌و نه‌شته‌رگه‌ری به‌رده‌كه‌وێت.\nره‌نگه ئه‌م نرخانه بۆ ناوچه‌كانی تری عێراق ئێجگار زۆر نه‌بن، به‌ڵام بۆ موسڵ كه نۆ مانگه فه‌رمانبه‌ره‌كانی موچه‌یان وه‌رنه‌گرتووه، ئه‌و نرخانه زۆر زۆرن.\nئه‌و فه‌رمانبه‌ره ده‌ڵێت "بۆ ده‌رمانێك گه‌ڕام بۆ دایكم، بیست ده‌رمانخانه گه‌ڕام ده‌ستم نه‌كه‌وت، له‌كاتێكدا چه‌ند مانگێك پێش ئێستا له‌هه‌موو شوێنێك ده‌ست ده‌كه‌وت، ئه‌وه‌ی ئێستا روو ده‌دات زۆر خراپتره له‌سه‌رده‌می ئابڵوقه‌ی ئابوری نێوان ساڵانی 1991 بۆ 2003".\nقه‌یرانی ده‌ست نه‌كه‌وتنی داوو ده‌رمان له‌سه‌ره‌تای ساڵی 2015ه‌وه سه‌ریهه‌ڵدا، محه‌مه‌دی ده‌رمانساز ئاماژه به‌وه ده‌كات كه یه‌ده‌گی ستراتیژی هه‌موو نه‌خۆشخانه‌و ده‌رمانخانه‌كان ته‌واوبوون‌و به‌غداش هیچ بڕه ده‌رمانێكی نه‌ناردووه، چونكه هه‌ر ده‌رمانێك بگات داعش ده‌یباته شاری ره‌ققه‌ی سوریا.\nمحه‌مه‌د روونی ده‌كاته‌وه كه ئێستا سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی ده‌رمان له‌سوریاوه‌یه، ئه‌ویش چه‌ند جۆرێكی ده‌رمانی كوالێتی خراپی چینی‌و هیندی‌و توركی‌و سورین، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی چه‌ند جۆره ده‌رمانێكی گرنگ هه‌ر ده‌ست ناكه‌ون.\nپێویستی نه‌خۆشه‌كان بۆ داعش بووه‌ته سه‌رچاوه‌یه‌كی باشی داهات، چونكه دیوانی ته‌ندروستی داعش له‌سه‌دا 65ی داهاتی كه‌رتی ته‌ندروستی گرتووه‌ته ده‌ست‌و ئه‌وه‌ی تری دابه‌ش ده‌كات به‌سه‌ر كارمه‌ندانی پزیشكیدا، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌مانگی ئازاری ساڵی رابردووه‌وه به‌غدا موچه‌كه‌ی بڕیون.\nهه‌ر له‌چه‌ند هه‌فته‌ی یه‌كه‌می گرتنه ده‌ستی موسڵ داعش چه‌ند مه‌رجێكی قورسی به‌سه‌ر پزیشك‌و كارمه‌ندانی ته‌ندروستی ئه‌و شاره‌دا سه‌پاند، وه‌ك ئه‌وه‌ی به‌هیچ شێوه‌یه‌ك بۆیان نییه بچنه ده‌ره‌وه‌ی شاره‌كه‌و ده‌بێت ده‌وامه‌كانیان زیاد بكه‌ن، ئه‌وانه‌شی سه‌رپێچی بكه‌ن چه‌ند سزایه‌كیان به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێت وه‌ك داخستنی عیاده تایبه‌ته‌كانیان‌و سزای قورستر.\nبه‌پێی ئاماره‌كانی فه‌رمانگه‌ی ته‌ندروستی دوو هه‌زار پزیشك‌و پانزه هه‌زار فه‌رمانبه‌ر له‌دوانزه نه‌خۆشخانه‌ی گشتی‌و ده‌یان ناوه‌ندی ته‌ندروستی‌و نۆڕینگه‌ی میللی له‌موسڵ‌و قه‌زاو ناحییه‌كانی ئه‌و شاره كارده‌كه‌ن كه كه‌وتوونه‌ته ژێر ده‌سه‌ڵاتی داعش.\nئه‌م ئاماره ئه‌وه ده‌رده‌خات كه ته‌نها یه‌ك له‌سه‌ر سێی كارمه‌ندانی ئه‌و كه‌رته توانیویانه له‌ده‌ست داعش ده‌ربازیان ببێت‌و بچنه ده‌ره‌وه‌ی شاره‌كه.\nئه‌و موچه‌یه‌ی كه داعش به پزیشك‌و كارمه‌ندانی ته‌ندروستی ده‌دات ئێجگار كه‌مه، بۆ نموونه كه‌سێكی وه‌ك ئه‌حمه‌د جبوری په‌رستار له‌نه‌خۆشخانه‌ی سه‌لام مانگانه ته‌نها (75) هه‌زار دینار وه‌رده‌گرێت، له‌كاتێكدا موچه‌كه‌ی جارانی یه‌ك ملیۆن دینار بوو.\nئه‌حمه‌د جبوری (ناوێكی خوازراوه) به"نیقاش"ی وت "به‌رزترین موچه‌ی پزیشك‌و كارمه‌ندانی ته‌ندروستی له‌سه‌د هه‌زار دینار تێپه‌ڕ ناكات، ئێمه به‌و پاره‌یه ده‌ژین كه له‌نۆڕینگه تایبه‌ته‌كان ده‌ستمان ده‌كه‌وێت".\nدیوانی ته‌ندروستی داعش به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك تێكه‌ڵبوونی ره‌گه‌زی نێرو مێی قه‌ده‌غه كردووه، هیچ پزیشكێكی پیاو بۆی نییه پشكنین بۆ ژن بكات‌و به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه.\nئێستا نه‌خۆشخانه‌كان بوونه‌ته گرتوخانه بۆ پزیشك‌و كارمه‌ندانی ته‌ندروستی‌و له‌هه‌مان كاتیشدا بوونه‌ته هۆتێلی پێنج ئه‌ستێره بۆ چه‌كدارانی داعش.\nدكتۆر خالید موسڵی ده‌ڵێت "پێش هه‌موو كه‌سێك ده‌بێت چه‌كدارانی داعش تیمار بكرێن‌و هه‌رچی جۆری ده‌رمان هه‌یه له‌ده‌رمانخانه تایبه‌ته‌كان به‌خۆڕایی بۆیان دابین بكرێت، پزیشكه‌كانیش به‌زۆره‌ملێ ده‌بێت تیماریان بكه‌ن".\nخالید ده‌شڵێت "ته‌نانه‌ت كه‌سوكاری داعشییه‌كانیش مامه‌ڵه‌ی تایبه‌تیان له‌گه‌ڵدا ده‌كرێت‌و ده‌بێت به‌خۆڕایی چاره‌سه‌ر بكرێن، كه‌چی له‌ولاوه به‌سه‌دان نه‌خۆشی تر هیچ چاره‌سه‌رێكیان پێ نادرێ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پاره‌ی پشكنین‌و داوو ده‌رمانیان پێ نییه".\nزۆربه‌ی هه‌ره زۆری پزیشك‌و كارمه‌ندانی ته‌ندروستی موسڵ به‌زۆره‌ملێ‌و له‌ژێر هه‌ڕه‌شه‌و فشاردا ناچارن كاره‌كانی خۆیان بكه‌ن، به‌ڵام چه‌ند پزیشك‌و كارمه‌ندێكیش هه‌ن كه به‌شێوه‌یه‌كی ئاره‌زوومه‌ندانه خۆیان به‌یعه‌تیان به‌داعش داوه، له‌دیارترینیان پزیشكێكی به‌ناوبانگی موسڵه به‌ناوی فارس عه‌لی بیلال كه ئێستا راگری كۆلێژی پزیشكییه له‌موسڵ.\nئه‌م پزیشكه هه‌ر زوو به‌یعه‌تی به‌داعش دا، ته‌نانه‌ت هاشم هاشمی پسپۆڕ له‌كاروباری گروپه توندڕه‌وه‌كان به"نیقاش"ی وت كه فارس خۆی تیماری ئه‌بوبه‌كر به‌غدادی خه‌لیفه‌ی داعشی كردووه كاتێك له‌مانگی ئازاری ساڵی رابردوو به‌بۆردومانی فرۆكه‌ی هاوپه‌یمانان بریندار بووه.\nچیرۆكی شایه‌تحاڵه‌كان له‌باره‌ی كچه ئێزدییه‌كانه‌وه


سەرۆك كۆمارى عێڕاق لە زانكۆى كۆيە - PRESS.ROOM\nسەرۆك كۆمارى عێڕاق لە زانكۆى كۆيە\nNews #02, Issue 06, June 2015 | نوچەی 02، ژمارەی 06 مانگی 6 ساڵی 2015 | Núcey #02, Jhimarey 06, Mangí 6 Sallí 2015\nكۆبونەوەكە بەساتێك وەستان بۆ ڕێزگرتن لە گیانی پاكی شەهیدان دەستی پێكرد و بەرێز چاپوك عمر قائیمقامی كۆیە بەخێرهاتنی سەرۆك كۆماری كرد بۆ كۆیە و بەناوی ئامادەبوانەوە سوپاسی ئەو بەسەركردنەوەیەی كرد و بە نیشانەی وەفاداری بەڕێزیانی لەقەڵەمدا. لە وتەیەكیشدا سەرۆك مەعسوم شادومانی خۆی دەربڕی بە سەردانەكەی و ووتی: بە شانازیەوە ئەمرۆ هاتومەوە كۆیە كە لێرە چاوم بە ژیان هەڵێناوەو سەرەتای خەبات و رۆژانی كوردایەتیم لەم شارە خاوەن فەرهەنگ و ئەدەب و كەلتوریە درێژە پێداوە.\nسەرۆك فوئاد مەعسوم ئاماژەی بە گۆرانكاریەكانیی گۆڕەپانی سیاسی عیراق و ناوچەكە كرد و بەووردی باسی لە پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو حكومەتی فیدراڵ و هەرێمی كوردستان كرد لەگەڵ ئەو كۆسپ و تەگەرانەی هاتونە بەردەم رێككەوتنەكەی نێوانیان و گەشبینی خۆشی پێشاندا بە تێپەڕاندنی قەیران و كۆسپەكان و ئەوەی دووپاتكردەوە كە بەهەوڵی هەموان دەتوانرێت ئۆقرەیی سیاسی لە ووڵات بێتەدی، لەو بارەیەشەوە روونی كردەوە كە كار بۆ لێكنزیكبونەوەی هەردولاو كاری هاوبەش لە ئارادایە بۆ یەكلایكردنەوەی كێشەكان كە هەندێكیان تەكنینكین، لەو رووەشەوە پەسەندكردنی قانونی نەوت و گازی خستە روو كە چارەسەری بنەڕەتی كێشەكان دەكات.\nهەروەك باسی لە پرۆژەی ئاشتبونەوەی گشتیی كرد كە خۆی لە ئێستادا كاری لەسەردەكات و هەنگاوەكانی بەرەو پێشچوونی پرۆژەكەی بۆ ئامادەبوان روونكردەوە و هیوای خواست سود لە ئەزمونەكان وەربگیرێت بەتایبەتی ئاشتبونەوەی گشتیی لە كوردستان لەسەروبەندی راپەڕیندا، هەروەك پێكەوەژیانی گەلانی تری بەنمونە هێنایەوە كە توانیویانە بەیەكەوە ژیانێكی ئارام دەستەبەر بكەن. سەرۆك مەعسوم ئەوەشی دووپات كردەوە ئاشتبوونەوەی گشتیی گرنگە بۆ بەردەوامبوونی پشتیوانی نێودەوڵەتی چونكە تا كۆمەك و یارمەتیەكان بۆ شەڕی بەرەنگاربونەوەی تیرۆر بەیەكسانی بگاتە هەموو پێكهاتەكان.\nلەبەشێكی تری وتەكەیدا سەرۆك كۆمار باسی لە شەڕی داسەپاوی تاقمی تیرۆریستی داعش كرد كەبەناوی پیرۆزی ئیسلامەوە دەست درێژی دەكەنە سەر پیرۆزیەكانی هەموو لایەك، رووبەرووبونەوەی تیرۆریستانی داعشی بە هۆشیاركردنەوەی هەموو لایەك لە لایەن مامۆستایانی ئاینی و مامۆستایانی پەروەردە و روناكبیران بە پێویستزانی و داوایكرد لاوانی ووڵات نەكەونە داوای پیلانگێڕی ئەو تاقمە كە بیرو باوەڕەكەیان تێكەڵەیەكە لە فیكری بەعسی و دەرماگیری و نەتەوەیی و توندرەویی ئایینی و مەزهەبی كە نەدوور نە نزیك پەیوەندییان بە ئاینیی پیرۆزی ئیسلامەوە نیە.\nهەروەك سەرۆك فوئاد مەعسوم باسی لە رۆڵی هێزەكانی پێشمەرگە كرد كەبەشێكە لە سیستمی بەرگری عیراق و قوربانی و فیداكاریەكانیانی بەرزنرخاند بۆ پاراستنی ووڵات لە هەرەشەی تیرۆریستان شانبەشانی هێزە چەكدارەكاتی تری عیراق.\nلە درێژەی ووتەكەشیدا سەرۆك فوئاد مەعسوم پێویستی خزمەتكردنی زیاتری شاری كۆیەی لەهەموو روەكانەوە بە پێویستزانی و بەڵێنیدا لایەنە پەیوەندیدارەکان رابسپێرێت بۆ خزمەتكردنی زیاتری كۆیەو دەوروبەری كە رۆڵ و پێگەی خۆی هەبوە لە هەموو شۆڕش و بزاوتە دیموكراسیەكاندا وێڕای ئەو پێگە مێژوویی و جوگرافی و ئەدەبیەی كە رەوایەتی پێدەدات خزمەتی زیاتری كۆیە بكرێت.\nلە دانیشتنەكەدا بەشداربووان پرسیار و سەرنج و تێبینی خۆیان سەبارەت بە چەند مەسەلەیەك خستە روو لەسەرو هەمویانەوە پەیوەندیەكانی نێوان هەرێم و بەغدا و ئەركەكانی حكومەتی ناوەند بەرامبەر بە رەوش و گوزەرانی ئاوارەكان و چەندان مەسەلەی تر و بەڕێزيان وەڵامی هەموو سەرنج و پرسیارەكانی دایەوە.


ڤیڤۆ تەکنەلۆژیای بارگاویکردنەوەی خێرای Vivo Super FlashCharge ـی بە خێرایی 120 واتەوە ڕاگەیاند – کەی ئای تی ئێن\nجۆراوجۆر 26, حوزه‌یران 2019\nلە کۆنگرەی MWC لە شاری شەنگەهای چیندا، کۆمپانیای ڤیڤۆ تەکنەلۆژیای بارگاویکردنەوەی خێرای Vivo Super FlashCharge ـی بە خێرایی 120 واتەوە ڕاگەیاند.\nتەکنەلۆژیای Vivo Super FlashCharge لە ئێستادا خێراترین تەکنەلۆژیای خێرا بارگاویکردنەوەی مۆبایلەکانە. لە توانایدایە بە خێرایی 120 وات و 20 ڤۆڵتەوە پاتری مۆبایلەکان بارگاوی بکاتەوە. بەمەش تەکنەلۆژیاکە لە توانایدایە مۆبایلێکی خاوەن پاتری 4,000 ملی ئەمپێری لە 0% بۆ 50% بە 5 خولەک بارگاوی بکاتەوە و بە 13 خولەک تاوەکو 100% بارگاوی بکاتەوە.\nتەکنەلۆژیاکە لەو کاتانەدا کار دەکات کە مۆبایلەکە لە ڕێگای دەرچەی USB-C ـەوە بارگاوی بکرێتەوە. ڤیڤۆ لە تەکنەلۆژیاکەدا جێگرەوەی خولی کەمکردنەوەی ڤۆڵتاجی بە یەکەی کۆنتڕۆڵکردنی بچووک (Micro Controller Unit) کردووە. هەروەها سیستەمی بەڕێوەبردنی پاتری (Battery Management System) کاردانەوەی هاوسەنگی توانستی بارگاویکردنەوە ئەنجام دەدات.\nپێشبینی دەکرێت مۆبایلی Vivo iQOO 5G یەکەمین مۆبایل بێت کە پشتگیری لە تەکنەلۆژیای Vivo Super FlashCharge بکات کە وا بڕیارە لە 3 مانگی داهاتوودا بەردەست بکرێت.\nلە ماوەی ڕابردوودا شاومی تەکنەلۆژیای بارگاویکردنەوەی خێرای Super Charge Turbo ـی خێرایی 100 واتەوە ڕاگەیاند. بەڵام تەکنەلۆژیاکەی ڤیڤۆ بەسەر شاومیدا سەرکەوت و بووە خێراترین تەکنەلۆژیای بارگاویکردنەوەی خێرای مۆبایلەکان لە ئێستادا.\nتاگەکان Vivo Vivo Super FlashCharge جۆراوجۆر ڤیڤۆ هەواڵ


بیاتریک متیتوا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبیاتریک لە ساڵی ٢٠١٤.\nزانکۆی بۆتسوانا و سوازیلاند\nخەڵاتی ئازادی ڕۆژنامەوانی نێودەوڵەتی (٢٠٠٥)\nخەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی (٢٠١٤)\nبیاتریک متیتوا چالاکوان و پارێزەری مافەکانی ڕۆژنامەنووسان و ئازادی ڕادەربڕینە لە زیمبابوی. لە ساڵی ٢٠٠٨، نیویۆرک تایمز بەیەکێک لە دیارترین پارێزەرانی ڕۆژنامەنووسانی جیھانی دیاریکرد. لە ساڵی ٢٠٠٥، خەڵاتی ئازادی ڕۆژنامەوانی نێودەوڵەتی وەرگرت. لە ئازاری ٢٠١٤، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.\nمتیتوا بڕواننامەی پارێزەری لە ساڵی ١٩٨١ لە زانکۆی بۆتسوانا و سوازیلاند بەدەستھێنا، دواتر بۆ ماوەی دوو ساڵ کاری لە دادگای سوازیلاند دەکرد. لە ساڵی ١٩٨٣ دەچێتە زیمبابوی، دواتر لە ساڵی ١٩٨٩ دەبێتە پسپۆڕ لە مافەکانی مرۆڤ. بیاتریک ناوبانگی پەیاکرد بە بەرگریکردن لە ڕۆژنامەنووسە دەستگیرکراوە لۆکالی و بیانییەکان. لە ساڵی ٢٠٠٣، بڕیاری دادگای بردەوە لەسەر ڕێگریکردن لە ناردنەوەی پەیامنێری دەزگای گاردیان ئەندرێو مێلدروم، ئەمەش کاتێک چەند خوولەکێک بەر لە دەرچوونی لە زیمبابوبی پۆلیس ڕێگریان لێکردبوو. ھەروەھا کەیسی ھەریەکە لە ڕۆژنامەنووسان تۆبی ھارندن و جولیان سایمۆندسی بردەوە کە لەدەزگای سەندەی تەلەگرافی لەندەن ھاتبوون بۆ ڕووماڵی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ٢٠٠٥، بەبێ مۆڵەتی دەوڵەت. لە نیسانی ٢٠٠٨، کەیسێکی دیکەی بردەوە لە ئازادکردنی پەیامنێری نیویۆرک تایمز، باری بارەک کەبەھەمان ھۆکار دەستگیر کرابوو. بیاتریک چەند کەیسێکی دیکەشی بردەوە بۆ ڕۆژنامەنووسە ناوخۆییەکانی وڵاتەکەی، کە لەکاتی ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی زیمبابوی لە ساڵی ٢٠٠٨ دەستگیرکرابوون.\nلە ساڵی ٢٠١٣، دەستگیرکرا بەتۆمەتی شوفێریکردن لەکاتی سەرخۆشیدا، دوای سێ کاتژمێر ئازادکرا، بەڵام بیاتریک ھەواڵی ئەوەی دا کە لەبنکەی پۆلیس بەتووندی لێیدراوە. ھەربۆیە بۆ ماوەی دوو ڕۆژ دوای ڕووداوەکە، نەیدەتوانی قسەبکات. لە ڕۆژی سێیەمدا، بەکۆمەڵێک بەڵگەی پزیشکییەوە سکاڵای لەدژی ئەفسەرە پۆلیسەکان تۆمارکرد. لە ساڵی ٢٠٠٧، جارێکی دیکە لەلایەن پۆلیسەوە ھێرشی دەکرێتە سەر، کە لە خۆی و سێ ھاوڕێی دەدرێت لەکاتی ئەنجامدانی گردبوونەوەیەکی ناڕەزایی لەسەر بێزارکردنی پارێزەرانی زیمبابوی.\n^ Barry Bearak (2008). "In Zimbabwe Jail: A Reporter's Ordeal". The New York Times. لە ڕێکەوتی ٠٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "IPFA 2005 - Beatrice Mtetwa". Committee to Protect Journalists. 2005. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 3 June 2011. لە ڕێکەوتی ٠٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "US Honors International Women of Courage". Voice of America. 4 March 2014. لە ڕێکەوتی ٠٥ی ئازاری ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Mtetwa Wins 2010 International Human Rights Award". American Bar Association Section of Litigation. 2010. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی ٠٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Zimbabwe's feisty freedom fighter". BBC News. 18 October 2005. لە ڕێکەوتی ٠٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "CPJ to honor five international journalists". Committee to Protect Journalists. 16 September 2008. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 3 June 2011. لە ڕێکەوتی ٠٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Zimbabwe police assault lawyers". BBC News. 8 March 2007. لە ڕێکەوتی ٠٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=بیاتریک_متیتوا&oldid=670571»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٢٣ی ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


په‌رله‌مانی كوردستان ده‌رگای خۆ پاڵاوتن بۆ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كاته‌وه\nسبه‌ینێ په‌رله‌مان ده‌رگای خۆ پاڵاوتن بۆ پۆستی سه‌رۆكی هه‌رێم بۆ ماوه‌ی سێ رۆژ دەكاته‌وه، ئه‌ندامی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان رێبوار بابكه‌یی ده‌ڵێت "پێشبینی ده‌كه‌م هه‌فته‌ی ئاینده هه‌ڵبژاردن بۆ پۆستی سه‌رۆكی هه‌رێم بكرێت".\nHemn Baban | 11.05.2019\nبه‌پێی یاسا سه‌رۆكی هه‌رێم دوو جێگری ده‌بێت و ئه‌رك و ده‌سه‌ڵاته‌كانییان له‌لایه‌ن سه‌رۆكی هه‌رێمه‌وه دیاری ده‌كرێت.\nوابڕیاره سبه‌ینێ یه‌كشه‌ممه ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مانی كوردستان "سه‌رۆك، جێگری یه‌كه‌م، جێگری دووه‌م"، بۆ كردنه‌وه‌ی ده‌رگای خۆ پاڵاوتن بۆ پۆستی سه‌رۆكی هه‌رێم كۆببنه‌وه، دوای ئه‌وه‌ی له كۆبوونه‌وه‌ی رۆژی چوارشه‌ممه‌ی رابردوو 8ی ئایار یاسای "كاراكردنه‌وه‌ی دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان-عێراق و هه‌مواری شێوازی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك تا په‌سه‌ندكردنی ده‌ستوور"ی په‌سه‌ندكرد.\nئه‌ندامی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان رێبوار بابكه‌یی له لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو رایگه‌یاند به‌پێی یاسای كاراكردنه‌وه‌ی دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم كه هه‌فته‌ی رابردوو به‌ده‌نگی 89 په‌رله‌مانتار په‌سه‌ند كرا ماوه‌كانی دیاریكردووه و رێوشوێنه‌كانی روونن ده‌بێت ده‌ستی به رێوشوێنه‌كانی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی هه‌رێم بكرێت.\nگوتیشی "پێشبینی ده‌كه‌م به‌یانی كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان به‌ڕێوه‌بچێت و له‌ماوه‌ی سێ رۆژدا ده‌رگای خۆ پاڵاوتن بۆ پۆستی سه‌رۆكی هه‌رێم بكاته‌وه و پاش ئه‌وه دوو رۆژ بۆ تانه لێدان دیاری ده‌كرێت پاش راگه‌یاندنی ناوه‌كان و پاش یه‌كلاییكردنه‌وه‌ی تانه‌كان له‌لایه‌ن دادگه‌ی ته‌مییزه‌وه ئیدی هه‌ڵبژاردن بۆ پۆستی سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كرێت".\nبه‌پێی مادده‌ی چواره‌می یاساكه له ماوه‌ی سێ رۆژ له به‌رواری كردنه‌وه‌ی ده‌رگای خۆ پاڵاوتن داواكاریی سیڤی خۆیان پێشكه‌ش به سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان ده‌كه‌ن و سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان له‌ماوه‌ی دوو رۆژ له‌داخستنی ده‌رگای خۆ پاڵاوتن ناوی پاڵێوراوه‌كان راده‌گه‌یه‌نێت ئه‌وانیه مه‌رجی یاساییان تێدایه.\nهه‌ر كه‌سێك له‌وانه‌ی داواكارییان پێشكه‌ش كردووه ناوه‌كه‌ی رانه‌گه‌یه‌نرا بۆی هه‌یه له ماوه‌ی 2 رۆژدا تانه له بڕیاره‌كه بدات، دادگه‌ی ته‌مییزیش له‌ماوه‌ی دوو رۆژ تانه‌كه یه‌كلایی ده‌كاته‌وه و سه‌رۆكی هه‌رێم پاش سێ رۆژ له‌و یه‌كلایی كردنه‌وه‌یه له‌ناو په‌رله‌مان هه‌ڵده‌بژێردرێت و به ده‌نگی زۆرینه‌ی ره‌ها پاڵێوراو ده‌بێته سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان.\nبابكه‌یی له‌درێژه‌ی قسه‌كانیدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو ئه‌وه‌شی روونكرده‌وه به‌پێی رێوشوێنه‌كان بێت چاوه‌ڕوان ده‌كرێت هه‌فته‌ی ئاینده په‌رله‌مانی كوردستان سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان هه‌ڵبژێرێت.\nئه‌ندامی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان رێبوار بابكه‌یی په‌رله‌مانی كوردستان سه‌رۆكی هه‌رێم\nخوێندنەوەی دووەم بۆ پرۆژەیاسای تاپۆکردنی زەویە زێدەرۆییەکان دەکرێت


سه‌عدی پیره: كۆمیته‌ی ریفراندۆم تاوتوێی پرۆژه‌یه‌كی هاوپه‌یمانی نیشتیمانی ده‌كات\nسه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره، ڕایگه‌یاند پرۆژه‌ی پێشنیاركراوی هاوپه‌یمانیی نیشتمانییان بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان هێناوه‌ته‌وه بۆ هه‌رێم و، سبه‌ینێ له كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی باڵای ڕیفراندۆمدا تاوتوێ ده‌كرێت.\nسه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره ئه‌ندامی شاندی به‌غدای ئه‌نجومه‌نی باڵای ڕیفراندۆم له كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانیدا سه‌باره‌ت به كۆبوونه‌وه‌كانیان له به‌غدا ڕایشیگه‌یاند "له‌گه‌ڵ حه‌یده‌ر عه‌بادی باسی ئه‌و هۆكارانه‌مان كردووه كه وای له هه‌رێم كرد بڕیاری ڕیفراندۆم بدات".\nسه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره وتیشی، پێشتر له ئه‌نجامی نه‌گه‌یشتنه ڕێككه‌وتن له‌گه‌ڵ به‌غدا بڕیاری ڕیفراندۆمیان داوه. ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد "ئه‌نجامدانی ڕیفراندۆم به مانای جیابوونه‌وه له عێراق نایه‌ت"...


دەربارەی هەڵبژاردنی سێکسی کۆرپە ونەریتی لەباربردنی منداڵی کچ.. شیرین عبداللـه – Dengekan\nbyDenegkan\tApril 5, 2021\tGeneral, Opinion\nتوندوتیژی بەرامبەر ژنان و کچان زۆر لەپێش لەدایک بونیانەوە دەست پێ دەکات. کۆمەڵگای پیاوسالاری سەردەم، بایەخێکی زیاتر دەدات بە کۆرپەی نێر وەک لە مێ. لە یەکەم ڕۆژی دروست بونیانەوە مێیەکان دەرگیری جەنگی مان و نەمان دەبنەوە وهەندێک جار هەر لەسەرەتاوە لەبار دەبرێن، تەنها لەبەر ئەوەی مێن! کۆرپەی مێ دوای لەدایک بونیشی و لەگەڵ گەورەبونیدا، هەمو ڕۆژێکی ژیانی پلە دوویی خۆی دەبینێت و بە درێژایی تەمەنی ڕۆژانە دیاردەی توندوتیژی و هەڵاواردنی جنسی دەبینێت بەرامبەر خۆی و هاو ڕەگەزانی. توندوتیژی بەرامبەر ڕەگەزی مێ، ئەگەر بە شێوەیەکی ئاشکراو زەقیش نەبێت، چەندین شێوازی شاراوەی هەیە بە جۆرێک ئەم کردەوانە وەک نۆرمی لێهاتوە، لەکاتێکدا پێشێل کردنی سەرەتایی ترین مافەکانی مرۆڤن.\n(بەهۆی “نایەکسانی نادیارەوە” ساڵانە ٢٤٠ هەزار کچی خوار تەمەن ٥ ساڵ لە هیندستان دەمرێت) بەپێی لێکۆڵینەوەیەکی گۆڤاری لانسێتی بەریتانی لە ٢٠١٨دا. زۆربەی ئەم مردنانە بە هۆی پشت گوێ خستنی پێداویستیە سەرەکیەکانیانە وەک خواردنی باش و تەندروستی و خوێندن.. منداڵی کچ کەمتر خواردنی پێ دەدرێت و کەمتر دەبرێت بۆ لای پزیشک و هەلی خوێندن و گەشەپێدانی وەک منداڵێک کەمتر پێ دەدرێت وەک لە کوڕ.\nفەزل دانی کوڕان بەسەر کچاندا لەلایەن دایک و باوکانەوە لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا و باشوری ئاسیا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و چین و باکوری ئەفریقادا زیاتر باوە. هۆکارەکانی ئەم جیاوازیە دەگەڕێتەوە بۆ توانایی داهاتی زیاتر (بەتایبەتی لە کۆمەڵگەی کشتو کاڵیدا)، لەو کۆمەڵگانەدا کوڕ “ناو”ی خانەوادە دەهێڵێتەوە و بەخێو کردنی دایک و باوک لە پیری و نەخۆشیاندا دەگرێتە ئەستۆ. منداڵی کچ “بارە” بەسەر خانەوادەکەوە چونکە هەلی کاری دەرامەت بەرزی کەمترە لە کوڕ و تێچوی مارەیی و دۆری و بەتایبەتی ئەوەی کە دوای هاوسەرگیری کچ دەگوێزرێتەوە بۆ لای خانەوادەی مێرد لەبەر ئەوە هیچ سودێکی ئابوری نابێت بۆ دایک و باوکی خۆی..\nپێشوازی نەکردن لە منداڵی کچ و لەباربردنیان نەریتێکی کۆنی زۆربەی کۆمەڵانی دنیایە و ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە پیاوسالاریەوە، نەک هەر منداڵی کچ بێ بەها سەیر دەکرێت بەڵکو دایکەکەش دەکەوێتە ژێر فشارێکی دەرونی یەکجار زۆرەوە بۆ ئەوەی کوڕی ببێت. ژن تاوانبار دەکرێت بەوەی کە کوڕی نابێت، لەکاتێکدا ئەمە هیچ بنەمایەکی زانستی نیە چونکە ئەوە کرۆمۆسۆمەکانی پیاوە (ئێکس و وای) کە سێکسی مناڵەکە تحدید دەکات نەک هی ژن (ئێکس ئێکس). ئەمە دەبێتە هۆی توندوتیژی بە دژی و زۆر جار دەبێتە هۆی تێک چونی خانەوادەکە و ئەوەی پیاوەکە ژنی دوهەم و سێهەم دەهێنێت تەنها بۆ ئەوەی کوڕیان ببێت! وەک ئەوەی ژنەکە تاوانێکی گەورەی کربێت وە یان “ژنێکی بێ سودە”.\nتا ئیستا هیچ ڕێگەیەکی زانستی نیە لەسەر چۆنیەتی دیاری کردنی ڕەگەزی کۆرپە پێش دوو گیانی بوون. لەگەڵ ئەمەشدا و بەمەبەستی بەدیهێنانی خواستەکانیان (کە لە بنەڕەتدا خواست و فشاری کۆمەڵگایە) جوتەکان پەنا دەبەن بۆ هەندێک ڕێگای نازانستی و کولتوری بۆ ئەوەی کوڕیان ببێت وەک پەیڕەو کردنی سیستمێکی خواردنی تایبەت، یان جوت بون لە کاتێکی دیاریکراوی مانگەکەدا، وەیان بەکار هێنانی خشتەی چینی.. هتد. هیچ کام لەم ڕێگانە بنەمای زانستی نیە و بە هیچ جۆرێک نەسەلمێنراوە.\nلەمێژوشدا نەریتی سەیر و سەمەر هەبوە، بۆ نمونە یۆنانیەکان پییان وابوە کۆرپەی نێرینە لای ڕاستی پیاوەکە هەڵگیراوە و مێینە لای چەپ، و بەم پێیە پیاوی یۆنانی گونی لای چەپیان دەبەست بۆی ڕێگە بە دروست بونی کۆرپەی مێ بگرن. پیاوی هیندی بەتوندی گونی لای چەپیان دەگرت لە کاتی جوت بوندا بۆ هەمان مەبەست. پیاوانی فەڕەنسا هەر بە یەکجاری گونی چەپیان دەردەهێنا بۆ ئەوەی بەهیچ شێوەیەک فرسەتی دروست کردنی مێیان نەبێت. لە تایوان پێیان وابو هاوسەرگیری پیاوی قەڵەو و ژنی لاواز مێینەی لێ دەبێتەوە و بە پێچەوانەشەوە. کەسانی تر پێیان وابوە پەیوەندی کردن لە ڕۆژانی تاکدا مێینە دروست دەکات و ڕۆژانی جوت نێرینە.\nلە حەفتاکانی سەدەی ڕابوردوەوە، مەسەلەی دیاری کردنی ڕەگەزی کۆرپە بوە شوێنی لێکۆڵینەوەی زانستی و بەم پییەش، و بەتایبەتی لەو کۆمەڵگانەی کە پیاوسالاری تیا زاڵە وەک زۆربەی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەراست و چین و هیندستان.. هتد، بەکاڵا کردن و تیجارەت کردن بەم پرۆسەیەوە پەرەی سەند. سەدان کلینیک و خەستەخانەی تایبەتی پەیدا بون و دایک و باوکان هەلی “هەڵبژاردەی” دەست نیشان کردنی سێکسی کۆرپەیان پێش پیتاندن و دوای پیتاندن بۆ کرایەوە. زانست و تەکنۆلۆژیا خرانە خزمەت بەردەوام پێدانی ئەم نەریتە دواکەوتوە کۆمەڵایەتیە کە دژی مافی منداڵ و ژنە بە پلەی سەرەکی.\nلەوکاتەوەی پشکنینی دیاریکردنی سێکس لە ساڵەکانی حەفتاکانەوە دەستی پێ کردوە، تەنها لە هیندستان ٦٣ ملیۆن کچ کەمتر لەدایک بوە.\nبە پێی ئامارەکانی نەتەوە یەکگرتوەکان، ساڵانە ١.٢ – ١.٥ ملیۆن کۆرپەی کچ لە جیهاندا لەبار دەبرێت و ٩٠٪ ی ئەمانە لە هیندستان و چینن.\nلە کۆمەڵی سەرمایەداریدا هیچ شتێک نەماوە کە نەبێتە کاڵا و سەرچاوەی قازانج تەنانەت خواست و ویستی کەسەکان ئیتر گرنگ نیە ئەم خواست و ویستانە چەند دژە ئینسان بێت، و لەبەر ئەوەی “پێویستیەکی” کۆمەڵایەتی و فشارێک هەبو بۆ ئەم هەڵبژاردنی سێکسی کۆرپەیە، سەرمایەداران ئەم هەلەیان قۆستەوە و تەکنۆلۆژیای تازەی وەک (دی ئێن ئەی) خرایە خزمەتی ئەم مەسەلەیەوە.\nلەمبارەیەوە بڕگەیەک دەهێنمەوە لەوتارێکی ڕۆژنامەی (الریاض)ی سعودی لە ماڵپەری ئەلکترۆنی لە (١٣-٣-٢٠١٣) بە ناونیشانی (ژنان لە ترسی ژن بەسەر هێنانیان “قەناعەت دەکەن”، و پیاوان “شەرم دەکەن”) کە دەڵێت: “دیاریکردنی سێکسی منداڵ چیتر زەحمەت نیە، ئەو کەسانەی ئارەزوو دەکەن میوانەکەی داهاتویان کچ یان کوڕ بێت، بە دیاریکراوی ئەوانەی دەیانەوێت دوای چەند کچێک کوڕیان بێت.. ئەمە بەرژەوەندێکی فراوان لە گفتوگۆی نێوان هاوسەرەکان دەدۆزێتەوە، بە تایبەت ئەو هاوسەرەی کە مەترسی ئەوەی هەیە کە مێردەکەی ژنی بەسەر بهێنێت لە بەر کوڕ”.\nنەک هەر بە ئاشکرا فەزڵی منداڵی کوڕ بەسەر کچدا وەک دیاردەیەکی نۆرماڵ و پێویستیەک دەردەخات، بەڵکو ئەوەی کە ژنەکە لەژێر مەترسی ژن بەسەر هێناندایە وەک دیاردەیەکی زۆر نۆرمال دەخرێتە ڕوو. وە چەند “چارەسەرێک” بۆ خانەوادەکان پێشکەش دەکات بۆی کوڕیان بێت وبەر بە کۆرپەی کچ بگرن!.\nبۆ چارەسەرکردنی واقیعی ئەم کیشەیە وئەم نایەکسانیە هەندێک داوای باشتر کردنی چاودێری و ڕاپۆرتکردن و بەکارهێنانی یاساکان دەکات، کە ئەمانە هەموی زۆرگرنگە و دەبێت بکرێت، بەڵام وەڵام بە بنەما و هۆکارە کۆمەڵایەتیەکانی ئەم کێشە قێزەوەنە نادەنەوە کە ئەویش پیاوسالاری و کۆمەلگای نایەکسانی و چینایەتیە کە بوەتە گەورەترین هەڕەشە لەسەر ژیان و چارەنوسی ڕەگەزی مێینە لە جیهاندا.\nPrevious مرۆڤی هەرزان و دەقی گران لەدیدی من.. دڵشاد کاوانی\nNext ئه‌و مه‌رجانه‌ی کە پێویستن بۆ كاریگه‌ربوونی كاریكاتێر به‌شی -4-.. هه‌ندرێن خۆشناو


الرئيسية عن الجامعة نشاطات مؤتمرات زانكۆیا دهۆك كۆنفرانسەكێ زانستی د بیاڤێ ڤێتێرنەریێ دا دەستپێكر\nزانكۆیا دهۆك كۆنفرانسەكێ زانستی د بیاڤێ ڤێتێرنەریێ دا دەستپێكر\nيونيو 1, 2021, 2:30 م\nل رۆژا 1/6/2021 كۆلیژا ڤێتێرنەری ل زانكۆیا دهۆك كۆنفرانسێ خۆ یێ زانستی یێ دووێ ل ژێر درووشمێ (زانستێن ڤێتێرنەری یێن هەڤچەرخ گەرەنتیە بۆ جڤاكەكێ ساخلەم) ب شێوێ ئونلاین ئەنجام دا و رێورەسمێن دەسپێكرنا كۆنفرانسی ل ئاڤاهیێ كۆلیژێ ب رێڤەچوون.\nراگرێ كۆلیژا ڤێتێرنەری ل زانكۆیا دهۆك د. لقمان تەیب دیاركر كو كۆنفرانسێ ئێكێ ل سالا 2014 هاتبوو ئەنجامدان پێدڤی بوو ئەڤ كۆنفرانسە هەر دوو سالان جارەكێ ل سەر ئاستێ كوردستانێ و عیراقێ هاتبا كرن بەلێ ژ بەر چەند ئەگەرێن كەفتینە درێكا گێرانا وی دا چەند جارا هاتە پاشخستن بتایبەت ژی ژبەر پەتەیا كۆرۆنایێ، بەلێ خۆشبەختانە ئەڤرۆ ئەم شیاین ب شێوێ ئونلاین ئەنجام بدەین كو دێ بۆ ماوێ دوو رۆژان یێ بەردەوام بیت.\nد. لقمان تەیب هەروەسا دیاركر كو هەتا نێزیكی 40 ڤەكۆلین تێدا د پشكدارن ژ سەرانسەری زانكۆیێن عیراقێ و هەرێما كوردستانێ و بەهرا پتر یا وان ڤەكۆلینان رازیبوون ل سەر هاتیە كرن كو ل رۆژناما زانستی یا پزیشكێن ڤێتێرنەری یا عیراقی بهێنە بەلاڤ كرن.\nهاریكارێ سەرۆكێ زانكۆیا دهۆك بۆ كاروبارێن كارگێری و دارایی د. ئەحمەد محەمەد سالح گۆت ئەگەر سامانێ ئاژەلی یێ ساخلەم بیت و بەرهەمەكێ باش بیت گەلەك یا گرنگە ژ بۆ پێشڤەبرنا ئابووریا وەلاتی، ئاماژە دا وێ چەندێ ژی كو كۆلیژا ڤێتێرنەری ل زانكۆیا دهۆك رۆلەكێ گرنگ یی هەی بۆ پێشڤەبرنا سامانێ ئاژەلی ب رێكا چارەسەریێ و پشكنینان، دا باشترین رێكێن چارەسەریێ بۆ سامانێن ئاژەلی بهێنە بهێنە دیتن.\nئەو ڤەكۆلینێن دێ د كۆنفرانسی دا هێنە گەنگەشەكرن دێ پتر فوكسێ ئێخنە سەر دووماهی پێشڤەچوونێن د بیاڤێ زانستێ ڤێتێرنەری دا پەیدابووین و كارتێكرنا وان نەخۆشیێن دگەهنە ئاژەلی و ب رێكا ئاژەلی بۆ مرۆڤان دهێنە ڤەگوهاستن، هەروەسا دێ بەحسێ رێیێن چارەسەریێ ژی هێنە كرن و ئەو ئەنجامێن ژ كۆنفرانسی دەردچن بۆ جهێن پەیوەندیدار ب ڤی بیاڤی ڤە هێنە هنارتن.


جیاوازی 10 ساڵ ته‌مه‌ن له هاوسه‌رگیریدا ئه‌م كێشانه‌ت بۆ دروست ده‌كات\nجیاوازی 10 ساڵ ته‌مه‌ن له هاوسه‌رگیریدا ئه‌م كێشانه‌ت بۆ دروست ده‌كات\nبه‌شێك له خانمان ئاره‌زوو ده‌كه‌ن ئه‌و پیاوه‌ی هاوسه‌رگیری له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن ته‌مه‌نی له‌خۆیان گه‌وره‌تر بێت، به‌ڵام ئه‌و كاته‌ی جیاوازی ته‌مه‌ن له 10 ساڵ زیاتر بێت ئه‌وه ڕه‌نگه خانمان ڕوبه‌ڕووی چه‌ند گرفتێك بكاته‌وه.\n1- ئەمڕۆش تەماشای پرۆگرامی سیاسی دەكەین! :\nبێگومان ئافرەت ئەمەی پێ خۆش نیە و دەڵێت "ئەرێ ئەمە هەر نەبڕایەوە ؟" ئینجا جگە لەوەی كە دەنگی تەلەڤیزۆنەكەش زۆر بەرز دەكاتەوە ، كەسانێك دەبینی كە پێشتر هەرگیز نەتبینیون و ناویان نازانیت ، تەنها یەك چارەسەر هەیە هێدفۆنی مۆبایلەكەت بكەرە گوێت و تەماشای ئەو پرۆگرامە بكە كە ئارەزووی دەكەیت لەڕێی ئەنتەرنێتەوە هەتا ئەو لە هەواڵەكان تەواو دەبێت بێگومان لە لایەوە دابنیشە هەتا هەست بەوە نەكات تۆ گرنگی بەو شتە نادەیت كە ئەو ئارەزووی دەكات .\n2- چی بوو خۆ من نەخەوتووم ؟\nتەنانەت ئەگەر هێندەی ئەویش نوستبێتی بەڵام لە كۆتایدا ئەو لەتۆ ماندوترە و هەمیشە بە ماندوێتی دەیبینی ، و لە شوێن و كاتی نەگونجاودا خەوی لێدەكەوێت ، ئەوەی پێكەنیناویە لێرەوە دەست پێدەكات ، ئەو نەهی لەوە دەكات خەوی لێ كەوتبێت و سورە لەسەر ئەوەی بە ئاگایە و نەخەوتوە .\n3- نا ئەوە باوكم نیە هاوسەرەكەمە !!\nڕەنگە لەم حاڵەتەدا نەزانیت چی بكەیت پێبكەنیت بۆ ئەوەی كە تۆ منداڵتر دەردەكەویت یان بێزار بیت بۆ ئەوەی هاوسەرەكەت توشی دۆخێكی ناخۆش بۆتەوە .\n4- ئەوكاتەی دەیەوێت ڕوخسارێكی پێكەنیاوی هەبێت یان وەك "گەنجێك ڕەفتار بكات "\nپێت وایە جیاوازی تەمەنی نێوان تۆ و هاوسەرەكەت هیچ كاریگەری لەسەر ئەو نیە ؟ یان كاریگەری نیە لەسەر گرنگی و بایەخی شتەكان بۆ تۆ و ئەو؟ ئەگەر وەڵامەكەت نەخێرە ئەوە هەڵەیت .\nلەڕاستیدا ڕەنگە خۆت هەستت بەمە كردبێت هەندێكجار هاوسەرەكەت وەك پیاوێكی بەتەمەن ڕەفتار دەكات و لە هەندێك دۆخدا وەك گەنجێك ڕەفتار دەكات ، ڕەنگە هەندێكجار تۆ ئارەزوو بكەیت ئەو جۆرێك جل لەبەر بكات یان كارێكی جیاواز بكات بەڵام ئەو بەهۆی تەمەنەكەیەوە پێی شەرم دەبێت .\n5- ببورە باوكە ...\nچەند جار واتلێهاتوە هەڵەیەكت كردوە و ئەو بۆی ڕاست كردویتەتەوە چونكە زیاتر لە تۆ دنیای بینیوە و یەك ماچی ناوچەوانی كردویت ؟ بێگومان ڕەنگە چەند جارێك ئەمە ڕویدابێت لە نێوانااندا هاوشێوەی ئەوەی كە باوكت لە تەمەنی منداڵیدا لەگەڵت كردویەتی .\nئه‌م بابه‌ته 17124 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nڤیدیۆ: چه‌ند دیمه‌نێكی ناخ هه‌ژێنی ساتی ته‌قینه‌وه‌كه‌ی به‌یروت\nبە کێ دەوترێت کۆڤۆنای هەیە؟


بۆ ئەوەی لە دەستووری نوێی عێراق كورد دیباچە بێت نەك پەراوێز\nلەگەڵ بەردەوامی ناڕەزایەتییەكانی شەقامی عێراقی، گۆڕینی دەستوور بووەتە باسێكی گەرم و ھەنگاوی كردەییش دەستیپێكرد، بە پێكھێنانی لێژنەیەك لەلایەن پەرلەمانەوە، ئەم بابەتە وێڕای ئەوەی ھیچ پەیوەندییەكی بە خواستی شەقامەوە نییە و دوور و نزیك خۆپیشاندەران باسیان نەكردووە، بەڵام وەك ئەوەی ھەندێك بۆسەیان گرتبێت، بابەتەكەیان گەرمكرد و گۆڕیی دەستووریان كرد بە باسێكی گەرم.\nلە دوای پێكھێنانی عێراقی نوێوە، كە ھەندێك كەس ھیوایەكی زۆریان لەسەر ھەڵچنیبوو، ھەرێمی كوردستان (وێڕای كەموكورتییەكان) پێشكەوتنی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، تا وایلێھاتووە خۆپیشاندەران عێراق بەو ھەموو سەروەت و سامانەوە بە ھەرێمی كوردستان بشكێننەوە و داوا بكەن عێراق چاو لە ھەرێمی كوردستان بكات. راستییەكی حاشا ھەڵنەگرە، كە لە ھەموو رووێكەوە ھەرێمی كوردستان جیاواز بووە لە عێراق، ئەمە وایكردووە، سەركردە چاو برسییەكانی عێراق و دوژمنانی كورد، بكەونە خۆیان بۆ پووكاندنەوەی ھەرێمی كوردستان، دوای ئەوەی بە بڕینی بودجە و دژایەتیكردنی كوردەوە ھیچیان دەستنەكەوت، ھەوڵی ژێربەژێیان رەنگە ئەوە بێت، لە رێی گۆڕینی دەستوور، عێراق لە فیدڕاڵییەوە بكەنەوە مەركەزی و سیستمی سیاسیش لە پەرلەمانییەوە بكەنەوە بە سەرۆكایەتی.\nكورد مافی خۆیەتی ترسی لەو ھەنگاوەی عێراق ھەبێت و ناشبێت دوورە پەرێز بێت، نابێت كورد تەنیا بە لێدوانەوە دژایەتی ھەنگاوەكانی گۆڕینی دەستوور بكات و دەبێت خۆی بكات بە خاوەنی بابەتەكە، لە رابردوودا زۆرمان بینی كورد خۆی دوورە پەرێز گرت، تا وایلێھاتووە فریا نەكەوتووە مافەكانی جێگیر بكات، ئەمجارە كورد نابێت دابنیشێت و بەس گلەیی بكات و لێدوانی دژ بەو ھەنگاوە دەرببڕێت، بەڵكو لەسەر ئاستی پەرلەمان و فراكسیۆنە كوردییەكان و حكوومەت و پەیوەندییە سیاسییەكانەوە لە نزیكەوە ئاگاداری بابەتەكە بێت. لە بری ترسی گۆڕینی دەستووری ھەبێت، مادام بابەتەكە بوو بە پراكتیك، با لەنێو گەرمەی بابەتەكە بێت، با سەقفی داواكارییەكانی بەرزبكاتەوە، چونكە لە راستیدا ھیچ خێرێكمان لەو دەستوورە نەبینیوە، ئەوەی لە بەرژەوەندی حكوومەتی عێراق بووە لە دەستووردا جێبەجێ كراوە، ئەوەش لە بەرژەوەندی ھەرێمی كوردستان بووە، وەلا نراوە، لە راستیدا ئەگەر چاودێری و فشاری نێودەوڵەتی نەبووایە، ھەر لە سەرەتاوە فیدڕاڵییەتیش سەری نەدەگرت و ھەرگیز وەك ھەرێمێك مامەڵە لەگەڵ كوردستان نەدەكرا.\nئەگەر كورد لە ھەنگاوە نوێكانی گۆڕینی دەستوور لە نزیكەوە ئاگادار نەبێت و خۆی بە دوور بگرێت، زەرەر دەكەین، بەڵكو پێویستە نوێنەرانی كورد، لە چوارچێوەی گۆڕینی دەستووری عێراقدا، ژمارەیەك ماددەی دیكە بچەسپێنن كە گوزارشت بن لە ماف و داواكارییەكانی كورد و ھەرێمی كوردستان و تەنیا بەو ماددانە قایل نەبن، كە لە دەستووری ئێستا لە بەرژەوەندی ھەرێمی كوردستان چەسپێندراون، ئەگەر كورد سەقفی داواكارییەكانی بەرز كرد، عێراق ناچارە بە ھەمووشی نەبێت، بە نیوەیان رازی بێت. نوێنەرانی كورد دەبێت پارێزگاری لە ماددەكانی ئێستای دەستوور بكەن و ھەوڵی زیاد كردنیشی بدەن، بەڵام لە ئەگەری خۆ بە دوور گرتن، كە درەنگ كەوت، ھەموو تێكمان لەدەست دەڕوات و ئەو ماددانەش كە ئێستا ھەن لە بەرژەوەندی كورد، بە تایبەت ماددەی 140 و مەسەلەی فیدڕاڵییەت، بە دڵنیاییەوە تا بپۆیان بلوێت دەستی بۆ دەبەن و ئامانجی سەرەكیشیان لە ورووژاندنی ئەو پرسە، ھەر ئەمەیە كە دەیانەوێت دەستكەوتەكانی كورد وەلا بنێن، بۆیە بۆ ئەوەی نەبینە پەراوێز، با كار بكەین و لە ئێستاوە بكەوینە خۆ بۆ بەرزكردنەوەی داواكارییەكانمان و ئاگاداربوون لە ھەموو ھەنگاوێك كە زیانمان پێدەگەیەنێت. لە رابردوودا ئەوەمان بۆ ساخ بووەتەوە، لە زۆربەی پرسەكان، تا درەگ نەبووە، بەخەبەر نەھاتووینەتەوە، با ئەمجارە لە سەرەتاوە ئاگاداری سەرجەم ھەنگاوەكانیان بین و بە كۆمەڵێك پاكێج و داواكاری دەستووریشەوە لە بەغدا بین.


لە سلێمانی ڕێنمایی بۆ كردنەوەی سەرتاشخانەكان و دوكانی مۆبایل دەرچوو – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/12 - 8:04 PM\nقائیمقامیەتی سلێمانی ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر كردنەوەی دوكانی سەرتاشخانەكان و مۆبایل لە سبەینێوە و بۆ ئەوەش چەند ڕێنماییەكی دەركرد.\nڕێنمایی بۆ كردنەوەی سەرتاشخانەكان لەشاری سلێمانی:\n1- تەنها رێگە بەو سەرتاشخانە دەدرێت لە گەڕەكەكاندان، واتە سەرتاشخانەكانی ناوبازاڕ و سەنتەری شار ناگرێتەوە.\n2- پێویسته ئەو سەرتاشخانانەی دەكرێنەوە پابەندی سەرجەم مەرج و رێنماییەكانی كاركردن و خۆپارێزی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا، بەكارهێنانی دەستكێش و دەمامك و سەدریه بن.\n3- رۆژانە سێجار (بەیانیان كاتی كردنەوە، نیوەڕوان و ئێواران كاتی داخستن) دوكانەكەی بە ماددەی پاكژكردنەوە (تعقیم) خاوێن بكرێتەوە.\n4- رێگری لە دانیشتن و كۆبونەوە بگیرێت لەدوكانەكاندا، لەسەرتاشخانەیەكدا یەك كورسی دابنرێت بۆ ئەو كەسەی سەری چاكدەكرێت و كورسی دانیشتن ومیوانداری دانەنرێت، بەپێچەوانەوە دادەخرێت.\n5- پێویستە گوێزانی سەفەری بەكاربهێنرێت، شفره (كافرمان) و پەت و پاكردنەوەی دەموچاو (مەساج) رێگەپێنەدراوە.\n6- هاوڵاتی بەپێی ئەوكاتەی سەرتاشخانەكە كاتی بۆ دادەنێت سەردانی بكات، واتە كاتەكان دیاریكراوبن.\n7- پێوستە هاوڵاتی بە دەستكێش و دەمامكەوە بچنە سەرتاشخانەكان.\n8- كاتی كاركردن لە سەرتاشخانەكاندا (8)ی بەیانی بۆ (5)ی ئێوارەیە.\n9- تەنها رێگە بە بەكارهێنانی خاولی سەفەری دەدرێت.\n10- پێویستە بە هەمان نرخی پێشو كاربكەن و نرخ لەسەر هاوڵاتی گران نەكەن.\n11- پێویستە پاش هەر سەرچاككردنێك، ئامێر و پێداویستی بەكارهێنراو بە مادەی كحول پاكژ بكرێتەوە.\n12- سەرپێچیكار روبەڕوی رێكاری یاسایی توند دەكرێتەوە.\nڕێنمایی بۆ كردنەوەی وەرشەی چاككردنەوەی مۆبایل و فرۆشتنی پێداویستیەكانی مۆبایل\n2- هەر شوێنێك پێداویستی مۆبایل بفرۆشێت نابێت كاری پەڕاوگە و فرتركۆپی لەگەڵ ئەنجام بدات، یان هەر كارێكی دیكە.\n3- پێویستە لەیەك كاتدا تەنها كار بۆ یەك كەس بكرێت و قەرەباڵغی و كۆبونەوە نەكرێت لە شوێنەكەدا.\n4- پێویستە لەكاتی كاركردندا دەستكێش و دەمامك بەكاربهێنرێت.\n5- كاتێك هاوڵاتی سەردانی ئەم شوێنە دەكات پێویستە دەستكێش و دەمامكی بەكارهێنابێت.\n6- كاتی كاركردن لە سەعات (8)ی بەیانیەوە بۆ (5)ی ئێوارەیە.\n7- پێویستە رۆژانە سێجار (بەیانیان كاتی كردنەوە، نیوەڕوان و ئێواران كاتی داخستن) شوێنەكەی پاكژ (معقم) بكاتەوە.\n8- سەرپێچیكار روبەڕوی رێكاری یاسایی توند دەكرێتەوە.


besansor - بۆچوونی کۆمیته‌ی پێکهێنه‌ره‌وه‌ی حیزبی دێموکڕاتی کوردستان له سه‌ر که‌مپه‌ینی یه‌کبوون\nبۆچوونی کۆمیته‌ی پێکهێنه‌ره‌وه‌ی حیزبی دێموکڕاتی کوردستان له سه‌ر که‌مپه‌ینی یه‌کبوون\n2010 03 10 - 14:12\nله چه‌ند حه‌وتووی ڕابردوو دا کۆمه‌ڵێک له لایه‌نگر و ئه‌ندامی سه‌ر به هه‌ر دوو به‌شی حیزب به ناردنی ئیمزا بۆ به‌ڕێزانی ڕێکخه‌ری که‌مپه‌ینی ئاشتی و دیالۆگ ئاوات و ئاره‌زووی خۆیان بۆ تێکه‌ڵبوونه‌وه ڕاگه‌یاند. کۆمیته‌که‌مان ده‌ستخۆشی له‌و به‌ڕێزانه ده‌کا و به هه‌نگاوێکی موسبه‌تی ده‌نرخێنێ. یه‌کبوونه‌وه‌ی دوو به‌شی حیزب شتێکی پیرۆز و جێی پێخۆشبوونی هه‌موومانه، به‌ڵام وه‌ک بۆ ڕای گشتی ده‌رده‌که‌وێ توانا و کۆسپی سه‌ر ڕێگای ئه‌و کاره به هێزتر و به‌رچاوتره له هێزی ئه‌و که‌سانه‌ی که خوازیاری تێکه‌ڵبوونه‌وه‌ن. ئه‌و وه‌زعیه‌ته‌ش ئه‌وه ده‌خوازێ که خوازیارانی یه‌کگرتنه‌وه له پێش دا بۆ خۆیان له‌و باره‌وه دیالۆگ بکه‌ن و ڕێگایه‌کی گونجاو بۆ ئه‌و کاره بگرنه به‌ر، به جۆرێک که له گه‌ڵ دڵساردی و شکست ڕووبه‌ڕوو نه‌بن.\nکۆمیته‌ی پێکهێنه‌ره‌وه بۆ چاره‌سه‌ری گیروگرفتی دوو ڕێکخراوه‌یی نێوان دێموکڕاته‌کان خاوه‌نی به‌رنامه و پڕۆژه‌ی خۆیه‌تی و به پێویستیشی ده‌زانێ له گه‌ڵ هه‌ر که‌س یا لایه‌نێک که یه‌کگرتنه‌وه‌ی مه‌به‌ست بێ هاوده‌نگی و هاوکاری بکا.\nجارێکی دیکه ده‌ستخۆشیی له به‌ڕێزانی به‌ڕێوه‌به‌ری که‌مپه‌ین ده‌که‌ین و سپاسی هه‌ستی دڵسۆزانه‌ی ئه‌و که‌سانه ده‌که‌ین که به خه‌می یه‌کگرتنه‌وه‌ی دێموکڕاته‌کانه‌وه‌ن.\nسه‌رکه‌وێ جووڵانه‌وه‌ی ڕه‌وای گه‌له‌که‌مان\nبه هیوای یه‌کڕیزیی تێکۆشه‌رانی دێموکڕات\nکۆمیته‌ی پێکهێنه‌ره‌وه‌ی حیزبی دێموکڕاتی کوردستان\n18 ی ڕه‌شه‌مه‌ی 1388\n9 ی مارسی 2010\nنوشته شده در تاریخ یکشنبه 23 اسفند 1388 | توسط: be sansor | | نظرات()


دەیان دەزگا و پارتی کوردی پشتگیریان بۆ هەنگاوەکەی کەجەکە دەربڕی – کوردی – RojNews.News\n14/09/2020 - 8:47:04 pm\nدەیان دەزگا و پارتی کوردی لە ئەوروپا و کوردستان ڕایانگەیاند، کە بەشداریی لە هەنگاوەکەی کۆما جڤاکێن کوردستان-کەجەکە دەکەن، کە بە دروشمی ‘بەسە بۆ گۆشەگیریی، داگیرکاریی و فاشیم، کاتی ئازادیە’ ڕایگەیاندبوو.\nبە دەیان دەزگا و پارتی وەک یەنەکە، گۆڕان، پژاک، کۆدار، کەجەدەکە – ئەوروپا و تەژەدە – ئەوروپا ڕاگەیەندراوێکی هاوبەشیان بۆ پشتگیریی کردنی هەنگاوەکەی کەجەکە بڵاوکردەوە.\nلە ڕاگەیەنراوەکەدا هاتووە، کە دەسەڵاتی ئاکەپە و مەهەپە بە هەموو شێوەیەک هێرش دەکاتە سەر کورد و جوگرافیای کوردستان، لە بەردەوامی ڕاگەیەنراوەکەدا ئاماژە بەم تایبەتمەندیانە کرا:\n“بەم هێرشانە دەیانەوێت هەموو بەها، مێژوووی پیرۆزمان و دەستکەوتەکانمان لەناوببەن، وا دەردەکەوێت، کە ئەوەی لە سەدەی ٢٠دا لە جەنگی دووەمی جیهاندا نەیانتوانی بیکەن و ئامانجە نیوەچڵەکانیان لەم سەدەیەی ٢١دا لە جەنگی سێیەمی جیهاندا بە ئەنجام بگەیەنن.\nدەسەڵاتی ئاکەپە و مەهەپە بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی خۆی هێرش دەکاتە سەر چوار پارچەی کوردستان، بەردەوامی بە هێرشەکانی دەدات کە هیچ سنوور و یاسایەکی جیهانی لەبەرچاو ناگرێت، ئەو هێزەشی بێگۆمان لە دواکەوتوویی دەوڵەتان و هاوکارەکانی لە کوردستان وەردەگرێت.\nلەدژی هێرش و سیاسەتی قڕکردنی دەوڵەتی ئاکەپە و مەهەپە بەرخۆدانێکی بەهێزی بەڕێز ئۆجالان لە ئیمڕالی و بەرخۆدانی گەورەی گەلە قارەمانەکەمان و تەڤگەری گەل هەیە، هەر کە ئەردۆغان لاواز دەبێت، هێرشکارتر دەبێت.\nبۆ کۆتاییهێنان بە هێرشەکان، شکاندنی گۆشەگیریی ئیمڕالی، بۆ مسۆگەرکردنی ئازادیی، ئاشتی و دیموکراسی، کەجەکە بۆئەوەی تێکۆشان بەهێزتر بکات هەنگاوێکی مێژوویی دەستپێکرد، ئێمە وەک دەزگا و پارتەکان لە ئەوروپا هەنگاو و بانگەوازیی کەجەکە ڕاست دەبینین و ئێمەش بەشداریی لە چالاکیەکاندا بە دروشمی ‘بەسە بۆ گۆشەگیریی، داگیرکاریی و فاشیم، کاتی ئازادیە’ دەکەین.\nئیدی پێویستە نە هێزە دەرەکیەکان و نە کوردستانیان ببنە هاوکاری دڕندەیی و شۆفێنیزمی ئەردۆغان، پێویستە جێگای خۆیان لەگەڵ بەرخۆدان ، تەڤگەری و دۆزی گەلی کوردستانی مافداردا بگرن.\nکەرکوک، دژی گرانی نرخی کارەبای مۆلیدە ئەهلییەکان هەڵمەتی واژۆ كۆكردنەوە بەڕێوەچوو