بەعس لە یادەوەرییەكانی زیندانی مەحمود قەرەداغیدا – پەڕە 27 – Knwe.org\nسەرەکی » ساڵۆنی کوردستانی نوێ » بەعس لە یادەوەرییەكانی زیندانی مەحمود قەرەداغیداپەڕە 27\nبەعس لە یادەوەرییەكانی زیندانی مەحمود قەرەداغیدا\nلەچوارچێوەی كۆڕو سیمینارو مەراسیمەكاندا كە لە ساڵۆنی كوردستانی نوێ بەڕێوەدەچێت، مەراسیمی ناساندن و بڵاوكردنەوەی كتێبێكی (لەودیوو سنوورەكانی مەرگەوە)ی مامۆستا مەحمود قەرەداغی بەڕێوەچوو، كە یادەوەری زیندانە.\nئەم كتێبە باس لەدوو قۆناغ دەكات كۆتایی قۆناغێك كە نائومێدی و بێ هیوایی لەناوەڕاستی 70 كاندا خستوەتە دڵی خەڵكەوە، وە لەبەرامبەردا ڕژێمێكی خوێناوی كە ڕژێمی بەعس بوو دەستی نابووە بینەقاقای هەموو خەڵك و جەماوەری كوردستان رژێمێك كە نوێنەرایەتی ناسوینالزمی عەرەبی دەكرد ، قۆناغی دووەم ، قۆناغی كۆتایی شۆڕش و كۆتایی هێنان بوو، دواتر هەستانەوەو شۆڕش.\nخالید مەجید فەرەج:\nهەموو لایەك بەخێربێن بۆ ئەم بۆنەیە، بۆنەی ناساندنی كتێبی یادەوەریەكانی زیندان، لە نوسینی مامۆستا مەحمود قەرەداغی، مامۆستا مەحمود قەرەداغی لەو بڵێسە ئاگرە ناسراوترە كە لەسەر بایەخەوە ئەبینرێت، مامۆستا مەحمود ماوەیەكی كەمە ناسیومە بەڕاستی تامی برایەك و خۆشەویستێك‌و نمونەیەكە لە خۆڕاگری نمونەیەكە لە دەست پاكی نمونەیەكە لەهەڤاڵ دۆستی، من لە ژیانمدا زۆر دەرس فێر بووم وەكو راگەیاندكارێك وەك یاسا ناسێك وەك و پاریزەرێك وەك و شاعیرێك وەك و نوسەرێك، بەڵام دەرسی مقاوەمەت و خۆڕاگری بەڕاستی من لە مامۆستا مەحمودەوە لەهەڤاڵانی مامۆستا مەحمودەوە كەلە زیندانە تاریك و لەشوێنە ساردەكاندا لەشوێنە هەرە گەرمەكاندا كەبۆ كوردایەتی بۆ ئەو ڕێبازە بووە بۆ سەركەوتنی ئەم تەجربەیە چەشتویانە و زۆر بەبێدەنگ چەشتویانە و كەسمان ئاگامان لێ نەبووە من هاتووم ئەو دەرسە ڕۆژانە لەمامۆستاو لەهەڤاڵانی مامۆستاوە كەلەگەڵیابوون وەچەندانی كە كەشەهید بوون لەوانەوە فیربم، نامەوێت زیاتر قسە بكەم با مامۆستا مەحمود خۆی بدوێت لەسەر كتێبەكەی خۆی.\nمامۆستا مەحمود قەرەداغی:\nخوشكان برایان هەموو لایەكتان بەخێربێن بۆ كۆڕی ناساندنی كتێبی یادەوەریەكانی زیندان، ئەو كتێبەی بەناونیشانی لەودیوو سنورەكانی مەرگەوە دیارە ئەو ناونیشانەی لەودیوو سنورەكانی مەرگەوە مانای خۆی هەیە، ئەوەش زیاتر باسی دەكەین لەدوای قسەكانماندا، ئەم كتێبە باس لەدوو قۆناغ دەكات كۆتایی قۆناغێك كەنائومێدی و بێ هیوایی لەناوەڕاستی 70 كاندا خستوەتە دڵی خەڵكەوە، وە لەبەرامبەردا ڕژێمێكی خوێناوی كە ڕژێمی بەعس بوو دەستی نابووە بیناقاقەی هەموو خەڵك و جەماوەری كوردستان ڕژێمێك كە نوێنەرایەتی ناسوینالزمی عەرەبی دەكرد كە تەرجومەی دەكەیت بۆ كردار بریتییە لە ئەنفال،كیمیاباران،لەزیندانیكردن،لەسێدارەدان،لەسڕینەوەی ئاسەوارو ناسنامەی نەتەوەی كورد، قۆناغیی دووەم ئەو قۆناغەیە كەباسی دەكەین وە لەوەشەوە سەرچاوەی گرتووە، یەكەم: لە توێرای ناسیونالزمی عەرەبیەوە و هەروەها ئەو برایانەی كە تەمەنیان هەیە لەساڵی 70 دا دوای رێكەوتنامەی ئازار كە ئەحمەد حەسەن بەكرو سەدام حسێن لەتەلەفزیونی بەغداوە قسەیان كرد لەسەر كۆتایی هێنانی ئەو شۆڕشە بەجۆرێك قسەیان كرد كەدەڵێت ئەم حەرەكەیە كۆتای بۆ هەتا هەتایی وجارێكی تر ناگەڕێتەوە، ئەوان لەو فكرەیەوە لەكوردستان دەستیان بەكردارە چەپەڵەكانیان كرد لەڕاگواستن لە بە عەرەب كردن لەبەعسی كردن وە بەشێوەیەك كە ئەیانویست ناسنامەی نەتەوەیەك بسڕنەوە، وە هەوەها لەبەرامبەردا لەبەرامبەر ئەو نائومێدیدا كە لە ناوەڕاستی 70 كاندا بینیمان یان بیستمان یان لەسەری خوێندومانەتەوە، بەڵام قۆناغێكی هیواو ئومێد بوو بۆ خەڵكی كوردستان ئەوەش خۆی ئەبینیەوە لەشۆرشی نوێ و وە یەكێتیی نیشتمانی كوردستاندا، كە لەو بێهیوایی و بێ ئومێدیەدا لەو كاتەدا كەمەعنەویاتی خەڵك زۆر هاتبووە خوارەوە وە بەعسێكانیش بەهەموو شێوەیەك دەستیان نابووە بینا قاقای خەڵكی كوردستان، لەم كاتەدا یەكێتی نیشتمانی كوردستان ئومێد و هیوای بەخشیەوە بە خەڵك و جەماوەری كوردستان، لەبەرامبەر دڕندایەتی بەعسدا بێگومان یەكێتی نیشتمانی كوردستان ئەو هێزە بوو كەجەماوەرەكەمان پشتی پێ ببەستێت وە قوربانی بدات بۆ ئەوەی كە جارێكی تر كوردستان موڵكی كورد بێت، موڵكی نەتەوەی كورد بێت، بەعسیش ئەوەی بەسەر بێت كە ئێستا بینیومانە، بۆ ئەو خەباتەش قۆناغی خەبات بەكردار قۆناغی تێكۆشان قۆناغی پێشمەرگایەتی قۆناغی رێكخستن بووە قۆناغی زیندانێكان بوو، یان بڵێن مەیدانێكان ئەو مەیدانە بوو كە شۆرشی نوێ دەستی پێ كردەوە، لەبەرامبەردا ڕژێمی بەعس بەدامودەزگاكانیەوە دەستەوەستان نەبوو كەبەهەموو شێوەیەك بە شێوەیەكی دڕندانە بەربووە گیانی خەڵكی و خەڵكانی ڕاپێچی زیندانەكان دەكرد، بەڵام كێیی ڕاپێچی زیندانەكان دەكرد ئەو خەڵكانەی كە تێكۆشەر بوون ئەو خەڵكانەی كە خاك و نەتەوەكەی خۆیان لە گیانی خۆیان زیاترخۆشدەویست، لەبەر ئەوە خەڵكانێكی زۆر كەوتنە ناو زیندانێكانی ڕژێمی بەعسەوە ئەوەش لەوەوە هاتبوو لە رێكخستنێك لە رێكخستنی ناو شارەوە بەتایبەتی ناو شارەكانەوە ڕێكخستنی ناو شارەكان ڕێكخستنێكی پوڵاین بوو ئاسان نەبوو كەشف كردنیان، بەڵام لەبەرامبەر دڕندایەتی بەعسدا ئەوەش شتێكی ئاسایی بوو كەوا زۆر لەهەڤاڵەكانمان زۆر لە براكانمان زۆر لە خوشكەكانمان بەر شاڵاوی بەعسیەكان دەكەوتن، چونكە ئەوان خاوەنی دامودەزگای ئەمنی موخابەراتی و ئیستخباراتی زۆر بەهێز بوون، پارەیەكی زۆریان بڵاو كردبۆوە عەرەبێكی زۆریان هێنابووە كوردستانەوە وە بە بەرنامەش ئەیانویست كوردستان بكەن بە عەرەبستان وەكو چۆن لەفكرەكەشیاندا هاتبوو كە ئێمە وەكو میوان وابین لە موشیر ئەفلەقا كە كورد و هەموو نەتەوەكانی تر میوانن لەنیشتمانی عەرەبدا ئەوان بەو شێوە بیریان دەكردەوە هەڤاڵانی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان وە ئەوانەی كە لە جوڵانەوەی ڕزگاری خوازی گەلەكەماندا لەبەر ئەوەی مقاوەمەتدا بوون ئەكەوتنە بەردەم شاڵاوی رەشی بەعسیەكان، دامودەزگاكانی بەعس یەكێتیی نیشتمانی كوردستان ڕزگاری خوازی كورد لەدوایی ساڵی 1975 وە لایەنی تری تێدا نەبووە لایەنی تریشی تێدا بووە، بەڵام پشكی شێر بەر یەكێتیی نیشتمانی كوردستان كەوتووە، دورستبوونی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەزەمەنی نائومێدیدا لە 1/6ی ساڵی 1975 لەدوای هەرەس لە 1/6ی 76دا ئەوە سەرەتایەك بوو كە حیزب‌و لایەنێكی سیاسی تر دەستی پێ نەكردبوو لەو بروارەوە خەڵكانێكی زۆر كەوتنە بەردەم شاڵاوی دەزگاكانی ئەمنی ئیستخبارات خاوەنی ئەم كتێبەو زۆر لەو برادەرانەش كەلێرەن ڕاستی ئەوانەش لەناو دەزگاكانی بەعسدا مقاوەمەتیان كردووە خەباتیان كردووە، چۆن خەباتی پێشمەرگایەتی خەباتی رێكخستنە نهێنێكانی ناو شارەكان و دەرەوەی شارەكان مەیدانی خەبات بوون، بەڵام مەیدانێكی تری خەبات زیندانیەكانی بەعس بوو ئەوانەی كە زیندانیەكانی بەعسیان بینیووە زۆر لە برادەران هەر شاهێد حاڵن لەسەر بابەتەكەو لەسەر كتێبەكەش ئەوانەی ئەو خەباتەی كە ئەو برادەرانە لەزیندانەكان ئەیانكرد مقاوەمەتی كوردی پیشان دەدا كەجەلادەكانی بەعس بەدەستیانەوە داماو بوون، كەبەشێوەی زۆر دڕندانە خەڵكانێكیان راپێچی زیندانەكان دەكرد بەچەنەها ساڵ یان بە لەسێدارەدان، وە تەنانەت خەڵكانێكی گەنجیان دەگرت كەتەمەنیان لەخوار 18 ساڵەوە بوو تەمەنیان زیاد دەكردن بۆ سەرو 18 ساڵ، بۆ ئەوەی ئیعدمیان بكەن بۆ ئەوەی لەسێدارەی بدەن، ڕژێمەكە ڕژێمێكی خوێناوی بوو، بەڵام لەبەرامبەریشدا مقاوەمەتەكە مقاومەتێكی بەتین و مقاوەمەتێكی بەهێزو مقاومەتێك بوو كە دوژمنی هێنابوو بەچۆكدا، زیندانێكانی بەعس زۆربەی خەڵكی كوردستان بەشێكی زۆری خەڵكی كوردستان بینیویەتی بەشێوازی زۆر دڕندانە معامەلەی خەڵكیان دەكرد وە ئەوانەی كەلەزیندانەكاندا بوون چی زیندانەكانی ئەمنی سلیمانی، چ هەیئەی تەحقیقی خاسە، چ ئەمنی عامە، برادەرەكانمان زۆریان بینیویانە هەموو ئەوانەی لەوێ زیندانی كرابوون لەبەرەیەكی مقاوەمەدا بوون جەلادەكان بەدەستیانەوە دامابوون زۆر كەس ئەوان هەر ئەیانویست هەرچۆنێك بێت لەسێدارەی بدەن، بەڵام نە ئەگەشتنە ئەوەی كە بتوانن لەسێدارەی بدەن، یان ئەو مەعلوماتانەیان دەست نە ئەكەوت یان ئەوكەسە خۆی خۆڕاگر بوو، بەزۆری و بەگشتی خەڵكی كوردستان لەوكاتانەدا كە زیندانی دەكران خەڵكێكی بەمقاومەت بوون، خەڵكێك بوون بەرەنگاری ڕژێم ئەبونەوە بەڕەنگاری جەلادەكان ئەبونەوە و خەڵكانێكیش بوون لەیەك ناوچەی كوردستاندا نەبوون، بەڵكو لە بادینانەوە هەتا ئەگاتە خانەقین، هەتا ئەگاتە بەغدا، وە لەو شوێنانەی كە كوردێكی لێ بووبێت ئەوخەڵكە دوچاری زیندانەكانی بەعس دەبووە، پۆل پۆل لەو زیندانانە ڕەوانەی زیندانی موسڵ و ئەبوغریب و شوێنەكانی تر دەكران، پۆل پۆلیش خەڵكی كورد لەسێدارە دەدرا زیندانەكانی بەعس ئەو ڕژێمە تەنها بەشێوەیەكی خوێناوی ڕوبەڕووی میلەتی كورد دەبێتەوە وە هیچ بەرنامەیەكی نییە بۆ ئەوەی كە لەگەڵ نەتەوەیەكی تریان لەگەڵ میلەتی كوردا لەم عێراقەدا پێكەوە بژین وە ئەوەش ئەساسیە بۆ گەنجەكانمان بۆ نەوەی نوێ، بەڕاستی شارەزابن لە عەقڵیەت و لەفكری شۆڤێنی عەرەب كەهەر كاتێك دەسەڵاتیان بووبێت بەرنامەكەی خۆیان جێبەجێ كردووە، كەسڕینەوەی ناسنامەی نەتەوەكانی تر بووە، بۆیە ئەم كتێبە وە ئەو كتێبانەی تریش كەلەسەر زیندانەكان نوسراون زەرورە پێویستە بۆ ئەوەی نەوەی نوێ بیخوێنێتەوە وە لەبارودۆخەكە تێبگات لەزروفێك تێبگات كەمیلەتەكەمان چۆن ژیاوە، چۆن معامەلەی لەگەڵ كراوە، وە چۆن میلەتەكەمان مقاوەمەتی ژێر دەستەی كردووە، بەژێر دەستەی ڕازی نەبووە، ڕژێمی داگیر كەر معامەلە كردنی لەگەڵ خەڵكی كوردا حەزدەكەم ئەوە بزانن لەناو زیندانەكاندا معامەلەی ئەوە نەبووە، ڕاستە هەموو زیندانەكانی بەعس لە 90% ئەندامان و هەوادارانی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان بوون، پێشمەرگەی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان بووە كەجاری وا هەبووە لەشەڕەكاندا گیراوون، بەڵام وەكو معامەلە هەركەسێك چوبێتە زیندانەكانی بەعسەوە یەك معامەلە كراوە وەكو كورد معامەلەیان لەگەڵ كردوە بەیەك چاوو تەماشایان كردوین بەیەك چاومعامەلەیان كردوین وهەڵسان ودانیشتنیان لەگەڵ كردوین ئەم كتێبە زیندانەكانی بەعس ئەخوێنێتەوە مقاوەمەتی كوردیش ئەخوێنێتەوە و زیندانەكانی بەعس تەعامولیان چۆن بووە شێوازەكانی تەعزیب كردن ئەشكەنجەو ئازاردانیان چۆن بووە، كەهەمووی لەوشێوەیە بووە كەهەڵپوروكێن بووە، برادەرەكانی زیندان زۆریان لێرە دانیشتوون، هەندێكیان هەر شایەت حاڵی كتێبەكەشن كەبەیەكەوە بووین لە ئەمنی سلێمانی و هەیئەی تەحقیق خاسەو ئەمنی عامە، وەزعەكەیان دیوە هیوادارین ئەم كتێبە وەك و مێژویەك مێژووی قۆناغێك كەقۆناغی مقاومەت بووە قۆناغی شۆڕش بووە نەوەی نوێ شارەزا بێت بەومێژووە، وە ئەم بارودۆخەی كەئێستا هاتوەتە پێشەوە بۆ كورد ئەم بارودۆخە ئەم زروفە لەدەست نەدەین وەدەستی پێوەبگرین بیپارێزین وپێشی بخەین، چونكە ئەو خەڵكانەی كەئێستا لەدوای ڕاپەڕینەوە یان بڵێن پێش ڕاپەرینیش بەماوەیەك لەدایك بوون، ئاگایان لەزەبرو زەنگی بەعسیەكان و داگیركەرانی ئەم وڵاتە نەبووە، من زۆر باسی كتێبەكە ناكەم لەوە زیاتر ئەوە جێ دەهێڵم بۆ جەنابتان كەدەیخوێننەوە، بەڵام كتێبەكە ڕوداوەكانی كۆتایی قۆناغێك وەسەرەتایی قۆناغێكی نوێ دەخوێنێتەوەو زۆر سوپاس.\nسوپاس بۆ مامۆستا كەئەو بابەتەی بۆ ئامادەكردووین وەكو كتێبێك هەتا ئەویادەوەریانە لەیاد نەچن ئەوەی جێگەی سەرنجەو زۆر جێی نیگەرانیشە بەداخەوە ئێمە لەسەردەمێكدا ژیانێكی كولەمەرگی ئەژیاین و لە ڕووی بوونەوە زۆر لە ئێستا خراپتربووین لەڕووی گوزەرانەوە زۆر خراپ بووین وە لەروی ژیانیشمانەوە ئەو دەسەڵاتەی كە ئەشی بردین بەڕێوە، زۆر سزای دەداین زۆر ئازاری دەداین، بەڵام كەناڵە میدیایەكان بەردەوامن چاوپێكەوتنی هەندیك هونەرمەند و هەندێ كەسان، گوایە خەڵكی شارو خەڵكی فڵان شوێن فیسار شوێن دەكەن لێیان دەپرسن جاران خۆش بوو، دەڵێت وەڵا جاران خۆش بوو نازانم ئەو خۆشییەی جاران لەكوێدا بوو، یان میدیا كاران تەشجیعی میوانەكانیان دەكەن باسی خۆشی جاران بكەن، نازانم برنجە پڕ بەردەكەی خۆش بوو یان دڵۆپەی سەربان خۆش بوو یان لێدان و ئازار خۆش بوو نازانم كامەیان خۆش بوو نازانم كامەیە خۆشیەكەی جاران، ئێستا گوزەرانمان هەزاران جاری ئەوسا خۆشترە سوپاس.\nدارا كوێخا عەبدوڵڵا:\nئەوەی لەم كتێبەدا بڵاوكراوەتەوە ئێمەش بەشداربووین ئەو ڕۆژەی ئەمنی سلیمانی ئێمەیان گرت ئێمە و جەنابی مامۆستا مەحمود ونزیكەی 24 كەس بووین ڕاپێچیان كردین بۆ ئەمنی سلیمانی دوای ئەوە لەوێشەوە بۆ هەیئەی خاسەوە بۆ ئەمنی عامە، من دەمەوێت بەكورتی باسی ئەو شتانە بكەم دوای ئەوە مامۆستا مەحمود و كاك مەغدی برام چەند كەسێكی كە دوای ئێمە گیران ئێمە لەهەیئەی خاسە بووین مامۆستا مەحمود هات لەگەڵ كاكم منیش چاوم بەكاك مەغدی برام كەوت بەتەواوەتی بێتاقەت بووم، ماموستا مەحمود دۆستێكی قەدیمی باوكمە هەر لەزەمانی 60 وە داخلی خەبات بووە مامۆستا یەكێك بووە لەكادیرە باشەكان مامۆستا مەحمودە هیچ وەختێك چۆكی دانەداوە بۆ دوژمن، من نامەوێت لێرەوە وەسفی بكەم ئەو پیاوە لەیەكەم ڕۆژ كە ئێمە لەهەیئەی خاسە دەستیان بە تەحقیق و لێكۆڵینەوە كرد لەگەڵ ئێمە ئەو مامۆستا مەحمودەیان بردە دەرەوە لەپێش یەكەم كەس كاك كەمالی ئەلەكە بوو ئێستا لەسلیمانیە دوای ئەوە چەند كەسیكی كەبوو ئیتر سێهەم جار مامۆستا مەحمودیان برد، 36 سەعات بەستیانەوە گوێمان لە ئاهێكی نەبوو، ڕۆژێك گوێمان لە ماموستا مەحمود نەبوو لەبەر دەرگاكە بۆ ئەوەی ورەی ئێمەی پێ برۆخێت، مامۆستا مەحمود چركەو كات ژمێر مەجالیان نەئەدا رۆژێك هەڵیان واسیبووم لەدەوری نیوەڕۆدا بوو زابتی تەحیق دانیشتبوو جوندیەك خواردنی بۆ برد سەلامی كرد پێی وت گەورەم ئەم مەحمودە بەرگەی تەعزیب ناگرێت لەوانەیە بمرێت توانای هیچ شتێكی نەماوە ئەمرێ، نامرێ وتی جار بەجەهەنم قسەی ناشیرینی زۆر پێ ووت خۆڕاگرانە سەربەرزانە ئێمە توانیمان بۆ ماوەی 8-9 مانگ لەئەمنی عامە بەسەربەرزی وە ئەمە دووەم جاریش بۆ ئەوەی جەنابتان دوای مامۆستا ئەحمەد لەگەڵ كاك جەباری حاجی رەشید دوای ئەوە من گیرامەوە لەگەڵ ئوانیشدا من هەر بەسەربەرزانە بێ ئیعتراف هاتمە دەرەوە. سوپاستان دەكەم\nزەمەنی قۆناغی مامۆستا مەحمود بەكورتی نامەوێت زۆر درێژە بدەم بە بەرخۆدان و قارەمانێتی مامۆستا مەحمود ئەكرەمی حەبسەو دەیان وسەدان قارەمانی تر عوسمانی مامە قالە كەلەگەڵ خۆیاندا بووە لە ژورەكەی منا بوو لە ژووری 6 بووە، بەڵام ئەتوانم ئەوە بڵێم بەداخەوە لە كوردستاندا یەك ئەوەی كەهەیە هەموومان خوێندەوارین لەئەدەبی سجون ئێمە زۆر زۆر وە سەدان هەزاران كتیب لەدنیای ئەدەبی سجون هەیە لای ئێمە زۆر زۆر كەمە من بۆ خۆم كتێبێكم نوسیوە بیرەوەریەكانم بەناوی جەستەیەكی لاواز بەخاچەوە چونكەمن ئەو كاتە مناڵێكی زەعیف بووم تەنهاچوار كەس تەعزیبی زۆر قورس كەهەڵواسینی 38 كات ژمێرە بەداخەوە من بووم و مامۆستا ئەكرەمی حەبسەو كەسیكی تر بوو شایەنی باس نییە ئەوەیان چونكە دۆڕاو بوو ئەوەی لە چیرۆكی قەوقەعەو دەیان و سەدان كتیب ئەیخوێننەوە پێمان دەڵێم كورد زیاتر لەوە ستەمی لێ كراوە چیرۆكی گەورە گەورە هەیە نەخراوەتە كتێبەكە كە بردم بۆ بەردەمی وەزیری رۆشنبیری تازە یەكەم ئیمزا كە كردی وتی ئێمە پارەمان نییە بۆ چاپ كردنی كتێب یەعنی ئەمە كارەساتێكە لێرەوە دەست پێ بكەین من بۆ خۆم چەنێكە دامناوە ئەو كتێبە كەسێك نییە چاپی بكات بیرەوەری كۆنی تێدایە، گرفتی تریش ئەوەیە كە بەڕاستی جگە لەوە من بۆ خۆم لەسەر بەغدا ئیمتیازاتی باشم هەیە پارەی باشم هەیە مووچەم باشە زیندانیانی سیاسی هاوڕێم لەكوردستاندا تەواو پەراوێز خراون حقوقیان نییە ئیمتیازاتیان نییە هاوڕێ زیندانیەكانم ئێستا كەبینیمن ئەوە مامۆستا بەڕاستی خەڵكی تر پشتگیری وهاوسۆزی بكات لەگەڵ زیندانیانی سیاسی و ئەو حقوق و ئیمتیازانە وەرگرێت، چونكە مافی خۆیانە من بەڕاستی نامەوێت زۆر قسە لەسەر ئەوە بكەم مامۆستا مەحمود جگە لەوەی لەزینداندا یەكمان بینیوە ئەو لە دەربەندیخان وەك مامۆستایەكم ئیتر پێویست بەوە ناكات باسی قارەمانیەتی بكەین ڕەنگە لەكتیبەكە ئەو كاتە من بتوانم مافی ئەوەی بدەمێ ئێستا نامەوێت لەبەرامبەر خۆی ئەو حەقەی بەمێ، چونكە خەڵكانێكمان هەیە وون بوون بەڕاستی مێژوویان وون بووە دەبێت زیندویان كەینەوە وە ئەركی ئێمەش گریمانی ئەوە دانێ ماموستا مەحمود لەژیاندا نەئەما دوای ئەوە من ئەمردم مێژووی میلەتێك نەقسی تێدەكەوێت ئیفتخار دەكەین بەخۆمانەوە خەڵك ئیفتخارمان پێوە ناكات نەخۆشیە لەبەر ئەوە گرنگ ترین شت ئەوەیە ئێمە لەئێستا بەدواوە چۆن زیندانی سیاسی سەرمایەی نەتەوەن و ماویشە لەبەردەماندا ئێستا لەزیندانیەكانی ئامەد و دیاربەكر و باكوری كوردستان پێمان دەڵێن كورد نەگەشتوەتە قۆناغی وازهێنان لە زیندانی سیاسی وە ئەگەری ئەوەش هەیە لە ئەگەرێكدا بینیمان رەنگە ئێستاش زیندانی سیاسی مابێت ئێمە دەركی پێ نەكەین لەكەركوك و لەناوچە دابڕاوەكان بۆیە گرنگە رۆحی نەتەوەی و ئەخلاقی نەتەوەیمان بە پشتگیری خۆمانەوە و مێژووی خۆمان و ئەركی ئەخلاقیشمانە هەر زیندانێكی سیاسی ڕێگر بێت لەسەر كەسانی دۆڕاو بۆ ناو لیستی زیندانی سیاسی باوەڕ بكەن جاری واهەیە شەرم دەكەم بڵێم زیندانی سیاسیم خەڵك درۆ دەكات دەڵێت من دەكات بەشاهێد 100 كەس بەدرۆ كراوەتە زیندانی سیاسی بۆیە ئەمە نوخبەیەكی تایبەتە پێم خۆش بوو ئەم كۆڕە گەورەتر بوایە لەشوێنیكی تر بوایە، چونكە پێویستمان بەوەیە ئەدەبی سجونمان گەرم كەین و پڕی كەین چونكە میلەتێكمان هەیە شایەنی ئەوەیە سوپاس بۆ مامۆستا مەحمود.\nمن لەوەتی مامۆستا مەحمودم بینیووە ناسیومە لەمەڵبەندی سلیمانی بەڕاستی هەمیشە من بەمامۆستایەك و رابەرێكی خۆم زانیوە وبەراستی ئەوەی ئەو سیفاتانەی ئەو هەڤاڵانە باسیان كرد زۆر لەوە زیاتریش هەڵدەگرێت و رەمزی مقاوەمەت بووە هەمیشە رەمزی تێكوشان بووە من خۆشم ماوەیەكی ژیانم لەئەمنی سلیمانی بەسەر بردوە لەبەر ئەوە ئەوەی كەمامۆستا مەحمود باسی دەكات منیش هاتمەوە ئەو یادانەی كە هەن، بەڵام من یەك نمونەش بۆ ئەو هەڤاڵانەو ئەوانەشی كەوا لەتەنزیم ئیشیان كردوە هەر وەكو میوانێك هاتوون هەموو خوشك و براكان یەك نمونەش ئەهێنمەوە لەو حاڵەتانەی كەمن خۆم بینیومە بەڕاستی هاوڕێیان خوشك وبرایان دكتۆرمان هەبووە لەم سلیمانییە خەڵكی ئەم سلیمانییە باوەڕتان هەبێت ئیمزای كردوە لەسەر 40 كەس ئەمە تەمەنیان لەخوار 15و16و 14 من لەژووری زیندان لەگەڵ ئەو لەژوورەكەدا لەگەڵماندا بوو من ئاگادارم كەئەو دكتۆرە كەئێستا لەوانەیە لەم سلیمانییە سەدان دكتۆر دەستی بەسنەوە بۆ ئەگرن، بەڵام بەداخەوە لەناو خەستەخانە كاتی خۆی بەرپرس بووە لەناو پاسەكەدا بەبێ ئەوەی هیچ كەسێك بیبینێت ئیمزای كردووە لە ژورەوە ئیمزای كردووە 40 دانە مناڵی ئەم سلیمانییەی بە ئیعدام كردن داوە لەتەمی 14-15 كراوە بە18-19 بەس بۆ ئەوەی ئیعدام كردن سوپاستان دەكەم.\nدەست خۆشی زۆر لە مامۆستا مەحمود قەرەداغی دەكەین بەڕاستی كتێبێكە لاپەڕەیەكی جوان وگەشە پڕسەروەریە بۆ مێژووی یەكیتی نیشتمانی كوردستان پڕ مقاوەمەتە پڕ خۆڕاگریە پڕ مەبدەئە بەڕاستی جوانە، ئەوەی سەرنجی منی راكێشا لەو كتێبە هەندێك ناوی تێدایە مەگەر مامۆستا مەحمود باسیان بكات وەك لالۆ پێنجوینی بەراستی قارەمانێك بوو كە پێشمەرگایەتیشی كردو كارگیری لقیش بوو زۆر بەسەروەری و بەمەردی كۆچی دوای كرد وەیەكیك لەوانەش حاجی ئەبابەكر كەخەڵكی مەنتیقەی باڵەكایەتی‌و چۆمانە كەسایەتیەكی گەورەی لەگەڵ كاك فوئادی كوڕی مقاوەمەیان كردوە ئەو بەماڵ و منداڵیشەوە هاتنە ناو پێشمەرگە یەك تاقە كچی هەبوو ئەویش بەشداری كۆنگرەی كردوو ئەو كچەشیان دا بەكاك عومەری سەید عەلی، باسی عەلی ئاغای شەربەتەی كردووە كەلەگەڵ دەرویشی كوڕی ئیعدام كراون عەلی ئاغای شەربەتی یەكێكە لەكەسایەتیەكانی مەنگوڕییە وە جگە لەوەش یەك لە هەرە قسە خۆشەكانی كوردستانە كەباسی كردوە ئەو عەلی ئاغای شەربەتیە لەگوندەكەی خۆی كەئەمری ئیعدامی دەرچوو بۆیە ئیعدامیان كردن، ئەوە كاك دارای كوێخا عەبدوڵڵاش لێرەیە شەهید مەغدیدی برای كەلەگەڵ ئێمە بوو لەكتێبەكەی بەناوی مەقدید هاتوە لەلای ئێمە شەهید مەغدید بوو ئامر كەرت بوو لە تیپی 93 ی كۆیە كاك شەماڵ و ئەوان هاتن بۆ مێژووش ئەوە كاك دارای كوێخا عەبدوڵڵا لێرەیە یەكەم شەهیدی شەهیدی شۆرشی ئەیلول كوڕی كوێخا عەوڵڵایە كەبرای ئەو كاك دارایە تائێستا مێژوو نازانم بۆ لێكۆڵینەوەیەكی ورد ناكرێت لەسەر ئەوەی یەكەم شەهیدی شۆرشی ئەیلول كێیە یەكەم شەهیدی شۆرشی نوێ دیارە بەڵام یەكەم شەهیدی شۆرشی ئەیلولیش حەقە باس كرێت لەبەر ئەوەی پەراویز خراوە حەقە میدیاكاران ئەوەش بكەنەوە زۆر دەست خۆشی لێدەكەین و زۆر سوپاس بۆ ئەو كتێبە جوانەی.\nعەزیز مەلا حەسەن، نازناو(مامۆستا كامەران):\nهەڤاڵان خۆشەویستان من لێرە بە فرسەتی دەزانم زۆر بە كورتی هەندێك باسی ئەو رەمزی مقاومەتە بكەم كە مامۆستا مەحمود خۆی تێد من كەشیعرەكانی مەلا عەلی دەخوێنمەوە بە وردی هەموتان گویتان لێیە تەفسیری ئەو روحی مقاوەمەتە دەكات كەدەیان كەس وە سەدان كەس وەكو مامۆستا مەحمود ئەو سەردەمەو ئەو قۆناغە ئەو رەمزە بوو مامۆستا مەحمود قەڵایەك بوو لە وورە ئێمە گەنج بووین لەئەو گەنجتر بووین لەبەری خانەقینەوە وە خەڵك لە دهۆكەوە وە هەندێ گەنجیش لە سلیمانی و لەو شارو شارۆچكەی كوردستان لە ژووری پێنج مامۆستا مەحمودم ناسی، بەڵام مامۆستا مەحمود هەموو ژورەكانی بینیوە لە هەیئەی كەركوك ژوری پێنج دوانزە مەتری مورەبەع بوو 54 كەسی تێدا بوو ئینسان نەختێك دیقەت بدات جار هەبوو زیادیشی دەكرد بەڵام ژورێك 12 مەتری چۆن ئەوەندە دەگرێت لەماوەی ئەو 7-8 -9 مانگ جلەكانت هەمووی ئەڕزی حسابی بۆ نەدەكرا ئەوەش بەشێك بوو لە تەعزیب تەنیا مومارەسەی حوكمەت نەبوو ناو ژورەكە خۆی ئەسپێ یەكێك لە هۆكارەكانی ئازار بوو من دەمەوێت ئەوە بڵێم ئەو ڕۆژگارە بە راستی دووبارە نابێتەوە بۆ ئێستای ئێمە، بەڵام ئیستا لە كوردستانی باكور لە ڕۆژهەڵات لە شوێنەكانی تر بەهەمان ئیرادە ئێستا ئەو مقاوەمەتە لە ژورەكانی زیندان هەیە ئەم مەیدانە مەیدانێكی زۆر زۆر گرنگ بوو و مەدرەسەیەكی گەورەش بوو سەدان گەنج دەهاتن بەبێ ئەوەی لەڕێكخستن بن لەهیچ رێكخستنێك نەبوون، بەڵام لەوێ پەروەردە دەكران گۆش دەكران لەلایەن ئەوانەی كەلە رێخستنەكانەوە هاتبوون وە ئێستا قارەمانی زۆری تێیایە ئێستا فەرماندەی زۆری تێدایە لەناو یەكێتی نیشتمانی كوردستان كەلەژورەكانی ئەوێوە لە مەدرەسەكەی ئەوێوەوە پەروەردە كراون و ئێستا ڕۆڵی كاریگەریان هەیە من ئەوەندە دەڵێم كە ئەركە لەسەر بەتایبەت ئەوانەی ئەكادمین و زانكۆكان كە ئەم مەدرەسەی مقاوەمەتە وە هەموو ئەو كتێبانەی كە لەسەر ژووری زیندانەكان و لەسەر مقاوەمەت نوسراوە دەبێت بە وردی بەحسی لەسەر بكەن وە ئەمەش ببێتە شاكارێك بۆ دوارۆژی نەتەوەكەمان دەمەوێت ئەوە بڵێم ئێمە كە ماموستا مەحمود دەهاتەوە لە لێدان و لە ئەشكەنجەدان ئەو كاتەی كەلە ژورەكەی ئێمە بوو هەموومان وامان زانی كە ئەیانهێنا وامان دەزانی تەواو ئیتر نایەتەوە هۆش خۆی، بەڵام كەچاوی دەكردەوە پێدەكەنی دەیوت هیچ نەبووە ئەو پێًكەنینەی خۆی قەڵایەك لە ورە بوو بۆ ئێمە ئێمە زۆر گەنج بووین، بەڵام ئەو بوبوە رەمز بوو بووە ئەوەی كە ئێمە ئیلهام لەوەوە وەربگرین، زۆر زۆر سوپاس.\nنەجات حەمە باقی:\nسوپاس بۆ هەموتان سوپاس بۆ گوێگرتنتان شتێكی مێژووی حەز دەكەم بیگیرمەوە وەك و یادگاریەك لەگەڵ مامۆستا مەحمودی بەرێزدا كە 28 كەس بوین لە ژووری ژمارە 1 دوای چەند رۆژێك جیا كراینەوە لەگەڵ مامۆستا مەحمودی شەهید حەسەن حسێن‌و چەند كەسێكی تر خراینە ژووری ژمارە پێنج بۆ ماوەی چوار مانگ لەگەڵ مامۆستا مەحمود بووم رۆژێكیان زۆر بیتاقەت بووم ئەویان ئەبرد بۆ تەعزیب و ئەیانهێنایەوە ژورەكەمان وەك و مامۆستا كامەران فەرمووی جاری وا هەبوو بۆ 60 كەس ژورێكی 12 مەتری 60 كەسی تێدا بوو 100 رۆژ بە پیوە نوستوین ئەم مامۆستا مەحمودە هاتەوە لە تەعزیب من ئەچومە لایەوە دڵخۆشیم ئەیایەوە و دەستیم ئەشێلا قاچیم ئەشێلا ئەو شوێنانەی ئازاری بەركەوتبوو رۆژێكیان زۆر بیتاقەت بووم بانگی كردمە لای خۆیەوە من بە تەمەن لەهەموو هاورێكانی كە مناڵتر بووم شكور هەموویان لێرەن، وتی كاكە نەجات بیتاقەت ئەوبینم چیە وتم وەڵڵا مامۆستا مەحمود هەر زۆر بیتاقەتم وتی كاكە مەروخێ چۆن رۆشتوین هەر وا دێنەوە چۆن گیراوین بەو شێوەیە ئازاد ئەبینەوە ئەوەندە قسەكەی جوان بوو جۆرێك لە ورەی پێ بەخشیم چۆن هاتبوین بۆ ئێرە رۆژیش ئەبێت بگەرێنەوە سلیمانی زۆر سوپاسی ئەو مقاومەتە جوانەی دەكەم، لەبەر ئەوەی ئەو پێش ئێمە زیندانی كرابوو تەجروبەیەكی زیندانی هەبوو جۆرێك لە نەسیحەتی منی كرد هەتا مردن ئەو وتە بێژە جوانەی لە مێشكمدا چەسپ بووەو زۆر سوپاسی دەكەم بۆ ئەو ورە جوانەو مقاوەمەتەی زۆر سوپاس\nمن دەست خۆشی لێدەكەم بۆ ئەو كتێبە وا بزانم هەر یەكەمان رۆمانێكمان هەیە ئەوەی كە كوردە رۆمانێكی هەیە،بەڵام ئێمە مێژومان بەڕاستی زۆر زەعیف كردووە ئەوەندەی بەرژەوەندی خۆمان ویستووە بەرژەوەندی مێژوەكەمان نەویستووە، من لەساڵی 1982 گیرام برادەران ئەوە پەنجەكەمە كە گیرام 25 ڕۆژ لە زیندان بووم لە زیندانی چەمچەمال لە ئەمنا بووم لە ژێر ئەو هەموو تەعزیبە كەئازادیش بووین كەس نەیئەخواستین دەیانووت زیندان بووە برایەكم زیندان بوو 30 ساڵ حوكم درا دوای 30 ساڵەكە لە ئەمنی كەركوك بزمار لە بن پێیەكانی داكوترا بوو دوای 30 ساڵەكە كە بەحوكمی ئیعدام بكرێت ئەو رۆژە عەمری خوای كرد كە 30 ساڵەكەی تەواو كرد لە زینداندا، بەڵام هیوادارم هەر كەس لەلای خۆیەوە ئەو مێژوانە وون نەكەن و با زیندوی كەینەوە ئەوەندەی بەرژەوەندی خۆیان ویستووە بەرژەوەندی میلەتەكەمان نەویستووە هیوادارم زیندوی كەینەوە ئەم مێژوە مێژویەكی پڕ سەروەرییە هیوادارم ئەم مێژوە قەت لە یاد نەكەین و هەرگیز منیش لە یادی ناكەم لەبەر ئەوەی ئەوەی كەوا بەسەر ئێمەدا هات بەسەر هیچ كەسێكدا نەیەت دەست خۆشی لێدەكەم بۆ ئەو كتێبە هیوای لەش ساغی بۆ هەموو كەسێك دەخوازم سوپاس.\nزۆر سوپاس دەست خۆشی لە مامۆستا مەحمود دەكەین ئەمڕۆ بۆ من مامۆستا مەحمودێكی نوێم ناسی جیا لەو مامۆستا مەحمودەی كە چەندین ساڵە دەیناسم، 12 ساڵە بەڵام ئەمڕۆ كارێكتەرێكی نوێ بوو بەلای منەوە ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت كە مێژووی یەكێتی بە پەرژو بڵاوی نوسراوە وە ئەو پەرژو بڵاویەوە لەوانە هەندێ كەس ببنە پاڵەوان كەلە حەقیقەتدا پاڵەوان نەبوون هەندێ پاڵەوانیش تا ئێستا ونن پێش نیارێك دەكەم ئەو سێ جۆر خەباتەی مامۆستا باسی دەكات خەباتی پێشمەرگایەتی و خەباتی رێكخستنی نهێنینی و خەباتی زیندانیانی سیاسی خەباتی ناو زیندان سەخترین و قورسترین خەباتە كەوابێت مێژوەكەشی هەرە گرنگیەكەیەتی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی كە لەناو زیندانە، بەڵام ئەمە كەمترین مێژوو ئەوەی كە پەیوەستە بەناو زیندانی سیاسیەوە ئەوەی كە بینیومانە نەنوسراوە بۆیە من پێشنیار دەكەم زیندانیانی سیاسی لیژنەیەك پێك بێنن وە لەگەڵ كەسانی پسپۆری بواری مێژوو نوسی خۆیان هەوڵ بدەن مێژووی خۆیان بەشێوازێكی ئەكادیمی مێژووی خەباتی یەكێتی لە ناو زینداندا بنوسرێت، خۆزگە خەڵكێكی زیاتر لێرە بوایە ئەمانە كە قسە دەكەن هەموو ئەوانە زیندانیان بینیووە و یەكتریان بینیووە ئەمە گرنگە خەڵكی تر ئەمە ببینێت گرنگە ئەوانەی كە زیندانیان نەبینیووە یان نەیانبیستووە ئەوانە ئەم مێژوە ببینین و ببیستن بۆ ئەوەی جیلی نوێ شانازی بە هەڤاڵەكانیانەوە بكەن وە چەندە لای ئێمە ڕێزدار بوون و زیاتر ڕێزیان لێبگرین و زۆر سوپاس.\nكرمانج حەمە موراد:\nهەڤاڵان ئەم كاتەتان باش بەخێرهاتنی ماموستا مەحمود دەكەم دەستی خۆش بێت بۆ ئەو كتێبە لەسەر زیندانی سیاسی و لەسەر مقاوەمەتی خۆ ڕاگری هەڤاڵان كەلە زیندانەكانی بەعسا خۆڕاگریان نواندوە هەڵبەتە زۆرە من باسی خۆم دەكەم باسی هەندێ هەڤاڵ دەكەم كە كە چۆن لە زیندانەكان خۆ ڕاگر بوون باسی تەمەن دەكەم من دوو هاوڕێم لەگەڵدا بوو ئێمە 56 كەس لە كەركوك گیراین كۆمیتەی ئاگر بوین هەڵبەتە 10 كەسمان ماوەی دوو ڕۆژ مەحكەمە كراین 10 كەسمان بە حوكمی ئیعدام سزا دراین ئەوانی ترمان بە 7ساڵ و هەتا ئەگاتە موئەبەدیش تیایدا بوو ئافرەتێكمان لەگەڵدا بوو خوشكیكی زۆر بەڕێز كە زۆر خۆڕاگر بوو ئەو موئەبەدیش حوكم درا ئەو هەڤاڵەمان وتی ئەو حوكمی ئیعدام مەدەن من حوكمی ئیعدام بدەن با ئەو موئەبەدەكە ببینێ ئەمە بۆ خۆی ئازایەتیەكی گەورەیە زیندان بۆ ئێمە قوتابخانە بوو ئەو هەڤاڵانەی كە ئێستا لە زیندانەكان ئازاد كراون هەر هەموویان لەو خەڵكانەن كە خۆ ڕاگرن كە مقاوەمەن كەوا یەكیتێكەی خۆیان بەجێ نەهێشتووە هەموو دڵسۆزی ئەو گەلەن دوو برادەری كەمان لەگەڵدا بوو یەكێكیان تەمەنی 15 ساڵ بوو یەكیان تەمەنی 17 ساڵ بوو لە مەحكەمەكە هەر لەوێدا تەمەنەكانیان بۆ زیاد كردن كردیانن بە 18 ساڵ یەكێك لەبرادەرەكان خۆی وتی جەنابی حاكم من تەمەنم 17 ساڵە ئەم تەمەنی 15 ساڵە بۆ تەمەنەكەمان زیاد كراوە وتی ئێستاش تەمەنەكەتان زیاد نەكەم دوو ساڵی تر تەمەنەكەتان هەر زیاد دەبێت لەبەر ئەوە هەم دیسان حوكمەكەتان هی ئیعدامە، مقاوەمەتی برادەرێك دەگێڕمەوە خەڵكی كۆیە بوو مەلا شەفیقی ناو بوو لە برادەرانی كۆیە گیرابوون چاوی كوێر بوو هەردوو چاوی كوێر بوو ئەیانبرد بۆ تەعزیب چاویان ئەبەستەوە وتبووی پێیان من كوێرم بۆ چاوم ئەبەستنەوە خۆ من هیچ نابینم، پێیان وتبوو ئەی ئەگەر لەو كاتەدا خوا چاوتی كردەوە بۆ ئەوەی ئێمە نەناسیت، زۆر سوپاس.\nسالار سەردار :\nڕێز و سڵاوم بۆ هەموو لایەك زۆر خۆشحاڵم لەناو نوخبەیەك لە یەكێتیەكانم بۆیە لێرەوە وا بزانم قارەمانیەتیەكی كاك مەحمود ئەم جارە كۆی كردوینەتەوە، كە بەعسیەكان بە ئاوەتەوە بوون كە ئاهێكی كاك مەحمودیان گوێوە لێبێت، بەڵام گوێیان لێ نوبوو ئێمە جیلی دووەمی دوای كاك مەحمود بوین دیارە جیلی تریش بەدواماندا هاتوە، بەڵام ماموستاكانمان كاك مەحمود و ئەو هاوڕێیانەی بوون كە فێری خۆ ڕاگریان كردوین لەناو زیندانەكاندا دەمەوێت لێرە شتێك بەم بە گوێی هەموتاندا ئەوانەی كە كاربەدەستن و كارێكیان بەدەستە ڕۆژی شەهیدی یەكێتی نیشتمانیمان هەیە بە ڕاستی ئێمە پێویستە ڕۆژێكیشمان هەبێت بۆ زیندانی سیاسی، چونكە وەكو جەنابی مام جەلال فەرمووی ئێمە شەهیدی زیندوین ڕاستە ئێمە شەهید نەبوین، بەڵام ئەو شەهیدە زیندویەین كە ئێستا پێویستمان بە ڕۆژێكە ئەو ڕۆژە یاد بكرێتەوە لەهەر شوێنێكدا ئەوەمان داوا كرد ئێوە پشتیوانی بن ئەوەشی كە جەنابی كاك دكتور حەكیم باسی كرد ماف و ئیمتیازاتی ئێمە لەچاو ماف و ئیمتیازاتی زیندانیانی سیاسی عیراقدا 3 لەیەك بەشە ئەوە بەڕاستی خویندنەوە نییە بۆ زیندانیانی سیاسی ئەوەشمان داوا كردوە لە بەرپرسان ئومید دەكەم كە ئێوە لەو شوێنانەی كە كارێكتان بەدەستە پشتگیری داواكانمان بكەن كە مافەكانمان وەكو مافی زیندانیانی سیاسی عیراقی لێبێت،سوپاسی هەموو لایەك دەكەم.\nكتیبەكەی مامۆستا مەحمود دیارە نمونەی تیكۆشان و بەرخودان و خۆڕاگری سەدان و هەزاران كەس كە لەزیندانیە سیاسیەكاندا، بەڵام من دوو تێبینیم لەسەر قسەی مامۆستا مەحمود و ئەم كاكەی لای خۆم مامۆستا مەحمود دەڵێت ئەم كتێبە بۆ ئەوەیە كە نەوەی نوێ بزانێت خەبات و تێكۆشانی ئەم وەزعەی كە ئێستا ئەم كاكەش باسی ئەوەی كرد كە ژیانی ئێستا 100 قات گۆڕاوە خۆ ئەم برادەرە راستە بە ڕاستی ئەوەی كە مامۆستا مەحمود دەڵێت من دەڵێم پێش ئەوەی نەوەی نوێ زۆربەی ئەو برادەرانەی لێرە دانیشتون كادر و لێپرسراوی ئەم حیزبە بن لەگەڵ ڕێزم بۆیان ئێمە ئەمڕۆ ئەم گەلەی ئێمە ڕاستە ژیانمان باشە و وەزع گۆڕاوە، بەڵام بەداخەوە فەوزایەكی گشتی هەیە لەلای سیاسیەكان ئیمە مەسئولیەتی گەورەمان هەبێت لەوەی ئەو واقیعەی ئێستا لەناو كۆمەڵگا هەیە بڕۆ جومگەیەكی ئەم كۆمەڵگایە بڕۆ هەر شوێنێك ئەبینیت وەفا دڵسۆزی بێ باكی لەخۆ بوردن ئەو شتانە كاڵ بوەتەوە ئەمە بۆ ئێمە مانان ئەم میلەتەی ئێمە ئەم كۆمەڵگای ئێمە بەحیزبەكەی منیشەوە كە من كادیرێكی ئەساسیم هی ئەوەیە كە ئەو قیەمەمان زیندو كەینەوە.\nبەڕێزان بەخێربێن مامۆستا مەحمود خاڵمە خاڵێك جێگای شانازیە هەموو كاتێك بۆ من خاڵم پاڵەوانی زیندان بوو برادەران هەموو باسی ناو زیندانەكانیان كرد، بەڵام باسی دەرەوەی زیندانیان نەكرد ئەو كاتەی زیندانەكان لە زینداندا ئەبن كەسوكارەكانیان چەند خۆ ڕاگر دەبن بۆ من كە مناڵێك بووم خاڵێك و باوكێك هەردوكی زیندان بوون بارودۆخێكی زۆر نا هەموار لەلایەن حوكمەتی بەعسی پێشوو ڕژێمی گۆڕ بە گۆڕ لەسەر كەسوكارمان بوو لەسەر نەنكم لەسەر باپیرم لەسەر دایكم لەسەر پورەكانم لەسەر لێپرسینەوە هەموو كات و ڕۆژێك خۆیان دەكرد بە ماڵەكاندا بۆ ئەوەی تەفتیشی كەن بۆ ئەوەی بیزارت كەن بۆ ئەوەی شتەكان بدۆزنەوە خۆڕاگری كەسوكارەكانیش لە خۆڕاگری زیندانەكان كەمتر نەبووە دووبارە خاڵم جێی شانازییە بۆ هەموومان سوپاستان دەكەم .\nمحەمەد حەمە ساڵح:\nزۆر سوپاس من شانازی دەكەم بەو خەباتەو بەو خۆڕاگرییەی مامۆستا مەحمود من یەكەم جار مامۆستا مەحمودم بینی و ناسیم برادەرێكم لەگەڵدا بوو وتی ئەم پیاوە پاڵەوانی زیندانە من ئەوە خۆشەویستی كرد لەلام، برادەران ئەو خوشكە هەستا شتێكی زۆر سەرنج ڕاكێشی باس كرد، وتی ئێمە كە لە زیندانی سیاسی بووین لە زیندان دەرچوین كەس نەیئەخواستین لەبەر ئەوەی وتیان زیندانە، برادەران دەبێت هەڵوێستی گەورە بكەین لە ئاست ئەوە ژنەكانمان ئەوانەی خەبات گێڕبوون ئەوانەی لە زیندانەكاندا بەراستیەكەی ئەوانە دەبێت تا ئێستا لە كۆمەڵگەی پیاو سالاری ئێمە، زوڵمێكی تر لەوان بكەین ئەو قسەیە زۆر شت هەڵدەگرێت خوشكەكانمان دایكەكانمان كچەكانمان كە زیندان دەرچوون من لە كۆتای 70 كاندا سەردانی زیندانی كەربەلام دەكرد یەكێك لە ژنە خەبات گێڕەكان لەو شوێنە زیندان كرابوو كە ژن و ئافرەتە خراپەكانی تێدا بوو ئەمە ئەهێنێ بەڕاستی هەڵوێستەی زۆری لەسەر بكەی بەراستی رەدی ئیعتبار بكرێتەوە بۆ ئێمە، لەیلا زانامان لەم بەشەی وڵاتماندا زۆرە بەڵام بەڕاستیەكەی تا ئێستا مافیان نەدراوەتێ ئەگەر بیرتان بێت ساڵی 1991 ئەمنە سورەكە بوون شوێنێك هەبوو بە كابینە دروست كرابوو دنیایایەك جلی ژێرەوەی ژنانی تێدا فڕی درابوو پێیان دەوت غرفەت نسا دایك و خوشكەكانمان لەوێدا قارەمانیتیان تۆمار كرد، بەڵام ئێمە لە ئەقڵیەتی پیاو سالاری ڕاستیەكەی بەو خەباتەمان یان هەر نەزانیووە من سەرنجتان رادەكێشم بۆ مەسەلەیەك لە شەڕی جیهانی دووەمدا كە یابان ڕۆژهەڵاتی ئاسیا بە كوریا و بە بەشێكی چین و تا مالیزیاش هات 240000 ژن ژنی گەنج بۆ ئەوەی عەسكەری یابانی مایەی رابواردن بن ئەمە پێی دەڵێن جینۆسایدی ڕابواردن لەو كاتەدا یابان ئیعتزاری هێنایەوە، بەڵام تا ئێستا لە چین لە كوریا هەتا دەگاتە سنوری ڤیتنام تا ئێستا شتێك لە دڵیاندایە تا ئێستاش لە سەفارەتی یابانی و لە كۆریای جنوبی رەمزی ژنێك پەیكەری ژنێك كراوە ئیوە واتان لێ كردین تا ئێستا ئەوە بیر نەچوە، بەڵام بەداخەوە ئەم قارەمانانەی كە لاپەڕەیەكی پڕشنگداری مێژویان تۆمار كردوە ئێمە دیسانەوە بە حوكمی پیاو سالاری غەدرێكی تر و زوڵمێكی تریان لێ دەكەین زۆر سوپاس.\nئەوەی مامۆستا كامەران سەبارەت بە شەهید عومەر میرزا، شەهید عومەر میرزا پێشمەرگەیەكی ئەو كاتەی قەرەداغ بوو لە چەمی تانجەرۆ لە ساڵی 79 كۆتای 79 توشی مەفرەزەیەكی عەسكەری جاش بوبو گیرابوو، بەڵام بە برینداری گیرابوو گولەیەكی زۆر بە گیانیەوە بوو عەمەلیات و شتیان بۆ كردبوو هەندێك گولە هێشتا هەر لە لەشیا مابوو، بەڵام چاكیان كردبووە خۆی دەیزانی ئیعدام دەكرێت، چونكە یەكەم پێشمەرگە بوو لە شەڕا گیرابوو ئیتر نەشاهیدی ئەویست نە ئیعترافی دەویست خۆی دەیزانی ئیعدام دەكرێت، بەڵام لەو ژورەی كە دیل بوو ئەو كاتەی من بینیم و مامۆستا كامەرانیش لەهەمان ژورا بووین كاك عومەر پیاوێكی زۆر بەهیمەت بوو پیاوێك بوو كە مرۆڤ بە تەمای خۆی نەمێنێت لەوانەیە ورە بەربات نەك لەوانەیە خۆی ئەوە حەقیقەتە، بەڵام ئەو ئامۆژگاری خەڵكی دەكرد برادەرانی دەكرد كە ئیعتراف نەكەن دەورێكی زۆر ئەساسی دەبینی و بەورەیەكی بەرزەوە وا ئیشی دەكرد لەناو زیندان كە بێتە دەرەوە و 100 ساڵی تریش بژی، بەڵام خۆشی دەیزانی ئیعدام دەكرێت، من نەمویست شەخسەنەی بابەتەكە بكەم ئەگینا ئەمە بابەتی ترمان زۆرە بۆ نمونە مام رۆستەم هەبوو پیاوێكی پیر بوو خەڵكی هەولێر بوو كە هێنایان دوو كوڕیشی بەهەمان شێوە گیرابوون لەوێ ئەم پیاوە دەوری 80 ساڵ بەرەو ژور بوو تەمەنی پیاوێك بوو وەزنی 150 كیلۆ دەبوو تەعزیبیان كرد لە دوای تەعزیب وردە وردە قاچەكانی بێگومان لە قاچیان دەدا بە زۆری رەشبونەوە دروست بوو بوو لە ماوەی هەفتەیەكدا ئیتر بەرەو ئەوە دەرۆشت كە بمرێت چەند جارێك لە دەرگاكەمان دا ئەمانوت ئەم پیاوە دەمرێت هەر دەیانوت با بتۆپێت لە ئاخیر جاردا ئێستاش لە بیرە 22/2/1981 وەفاتی كرد نە كورەكانی زانیبویان چونكە كورەكانی لە ژورەكانی تردا باسیان كردبوو لای برادەرانی ئێمە وتبویان باوكمان شكور بەربووە كە نەیان ئەبینی بینینیش لە یەك شوێنەوە بوو لە كێلونی دەرگاوە بوو لە كونی كیلونەكەوە سەیرت دەكرد كێ ئەچوە ساحەكەوە ئەیانهێنایەوە وتیان بەربووە، دوای ئەوەش كە ئێمە دەرچوین لە زیندان من تاقیبم كرد جەنازەكەیان هەر نەدرابووە، ژنمان لا بوو نمونە لەوانە كافیەمان لابوو كافیەی خێزانی كاك بەكر ژنێكی زۆر بە مقاومەت بە ورە لە هەیئەی خاسە مناڵیكی بوو ژنانیش دەورێكی ئەساسیان هەبوو ژنانێكی زۆر زیندانی كرابوون وتەعزیب دەكران و هەشیان بوو حوكم دەدرا هەشیان بوو ئازاد دەكران، بەڵام هەمان ئەشكەنجەو ئازارو ئەبینی زۆر سوپاس.\n870 جار بینراوە


"دۆخی عەفرین بە گلەیی و گازندە چارەسەر نابێت و پێویستی بە ڕێگاچارەی سیاسییە" - تۆڕی میدیایی خەڵک\n“دۆخی عەفرین بە گلەیی و گازندە چارەسەر نابێت و پێویستی بە ڕێگاچارەی سیاسییە”\nئەندامێكی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردی سوریا ڕایدەگەیەنێت، هیوادارین بە یارمەتی مەسعود بارزانی و ئەنجومەنی نیشتمانیی كورد و ئۆپۆزیسیۆنی سووریا پرسی عەفرین چارەسەر بكەین.\nسێ ساڵ بەسەر ئۆپەراسیۆنەكانی توركیا بۆ سەر خاكی ڕۆژئاوای كورستان تێپەڕدەبێتو تاكو ئێستاش گە لە داگیركارییەكانی توركیا بۆ سەر ناوچەكە و نەهامەتییەكانی بۆ دانیشتوانی ناوچەكە هیچ وڵاتێكی زلهێز كاری بۆ ڕاوەدونانی توركیا و هاوپەیمانەكانی نەكردووە.\nحوسێن مەستۆ ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردی سوریا لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، توركیا بە ڕەزامەندیی ڕوسیا و ئەمریكا و بە بیانووی بوونی (پەیەدە) لە عەفرین هێرشی كردەسەر ئەم ناوچەیە و بووەهۆی ئاوارەبوونی نزیكەی سێ سەد هەزار كەس.\nوتیشی”هیوادارین بە یارمەتیی مەسعود بارزانی و ئەنجومەنی نیشتمانیی كورد و ئۆپۆزیسیۆنی سووریا پرسی عەفرین چارەسەر بكەین”.\nئاشكراشیكرد، ئەو دۆخەی ئێستای عەفرین بە گلەیی و گازندە چارەسەر نابێت، بەڵكو پێویستی بە ڕێگاچارەی سیاسییە.\nڕِوونیشیكردەوە، هیوادارین بە یارمەتیی ئۆپۆزیسیۆنی سوریا ئەم كێشە چارەسەر بكرێت، هەروەها ئاماژەی ئەرێنی هەن لەم بابەتەدا بە سەردانی شاندی ئۆپۆزیسیۆن بۆ سوریا و گەڕانەوەیان بۆ عەفرین.\nجەختی لەوەش كردەوە، پرسی عەفرین تەنها بە سیاسەت چارەسەر دەبێت و نابێت لە خەڵكەكەمان لە عەفرین دوور بگرین و دەبێت تێكەڵی ئەو خەڵكە بین.\nهاتوچۆ داوایەك لە هاووڵاتیان دەكات\nپیاوێك لە ترسی تەنیایی، لەگەڵ هاوسەرە مردووەكەی دەژى\nخەڵك- بەشی هەواڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا پێش چەند سەعاتێك لە تەواوبوونی ماوەی ویلایەتەكەی، فەرمانی لێخۆشبوونی دەركرد. كۆشكی سپی ئەمریكا لە…\nبەرپرسێكی ئەمریكا: ئەگەری بەرپابوونی جەنگی ئەتۆمی هەیە\nخەڵك- بەرپرسێكی سەربازی دەركەوتووی ئەمریكا ڕایدەگەیەنێت، واپێدەچێت ئەگەری بەرپابوونی جەنگی ئەتۆمی لەنێوان ویلایەتە یەكگرتووەكان و ڕوسیان یان…\nخەڵك- دوای چەندین كۆبوونەوە لەنێوان هەرێم و ناوەند، گەیشتنە ڕێكەوتنێك بۆ چۆڵكردنی شەنگال لە سەرجەم ئەو هێزانەی كە لە ناوچەكەدا جێگیر كراون، بەڵام…\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه نیسان 2021 (583) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (907) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)\n27 کانونی دووهەم 2021 8.44 am


لەسلێمانی ئامادەكاری بۆ دابەشكردنی ڤاكسینی كۆرۆنا كراوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلەسلێمانی ئامادەكاری بۆ دابەشكردنی ڤاكسینی كۆرۆنا كراوە\nسەرەتای مانگی داهاتوو ڤاكسینی كۆرۆنا دەگاتە عیراق و لەشاری سلێمانیش ئامادەكاری كراوە بۆ ئەوەی ڤاكسینەكە بەباشترین شێوە بەسەر هاووڵاتیاندا دابەش بكرێت.\nد. هێرش سەلیم جێگری بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی كەناڵی فەڕمی یەكێتی ڕاگەیاند: زیاتر لە هەزار تێستی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ بەردەستە.\nد. هێرش سەلیم وتیشی: ئەو كەسانی گومانی تووشبوون بەكۆرۆنای نوێیان لێدەكرێت پشكنینیان بۆ دەكرێت.\nهاوكات جێگری بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی ئاشكراشیكرد: سەرەتای مانگی داهاتوو ڤاكسینی كۆرۆنا دەگاتە عیراق و لەشاری سلێمانیش ئامادەكاری كراوە بۆ ئەوەی ڤاكسینەكە بەسەر هاووڵاتیان و كەسانی بەتەمەندا دابەش بكرێت.\nزەریف: ڕ‌ێككەوتن لەگەڵ ئاژانسی ئەتۆم نیشانەی نیازپاكی ئێرانە\nدەزگای دەرمانی ئەوروپی: ڤاكسینی ئەسترازینیكا هیچ مەترسییەكی نییە\nخەڵك دەزگای دەرمانی ئەوروپی جەختدەكاتەوە لەوەی سوودەكانی ڤاكسینی دژە كۆرۆنای ئەسترازینیكا لەسەروو هەموو مەترسییەكانەوەیە. دەزگای دەرمانی ئەوروپی…\nسلێمانی.. 8 هەزار كەس ڤاكسینیان وەرگرتووە\nخەڵك بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی خۆپاراستنی تەندرووستی سلێمانی دەڵێت، تاكو ئێستا نزیكەی ٨ هەزار كەس لە سلێمانیدا خۆیان كوتاوە. (زیاتر…)\nبە تۆمەتی ساختەكردنی ڤاكسینی كۆرۆنا پۆلیسی پەكین دەیان كەسی دەستگیركرد. پۆلیسی پەكینی پایتەختی چین دەستگیركردنی 80 كەسی ڕاگەیاند، كە ئاوی سوێریان…\nمەسرور بارزانی: دەبێت ڤاكسین بۆ زیاتر لە 6 ملیۆن هاووڵاتی هەرێم دابین بكەین\nخەڵك سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: خۆشحاڵم بە گەیشتنی یەكەم كاروانی ڤاكسینی دژ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا بۆ هەرێمی كوردستان، كە لە لایەن…\nبەكارهێنانی جۆرێكی ڤاكسینی كۆرۆنا هەڵپەسێردرا\n01 مارس 2021 1.30 pm\nخەڵك- دەسەڵاتدارانی تەندروستی كەنەدا بڕیاریان دا بە هەڵپەساردنی ڤاكسینی كۆرۆنا لە جۆری (جۆنسۆن). ئاژانسی تەندروستی…\n17 ئازار 2021 7.40 pm\nخەڵك- دوابەدوای ڕاگرتنی بەكارهێنانی ڤاكسینی جۆری ئەسترازینیكا لەلایەن چەند وڵاتێكەوە بەهۆی ئەوەی ژمارەیەك لەوانەی…


ئەو کاڵایانەی کەوا باشترە بەکارهاتووەکەی بکڕن نەک نوێکەی - هەرزان بڵاگ\nئەو کاڵایانەی کەوا باشترە بەکارهاتووەکەی بکڕن نەک نوێکەی\n520 جار بینراوە\n3 خولەك خوێندنەوەی كات دەبات\nئەم بابەتە لەسەر ئەو کاڵایانەیە کەوا کڕینی بەکارهاتووەکەی لە نوێکەی مەعقوولترە و لە بڵاگی هەرزان ئەیخوێننەوە.\nگومانێکی تێدا نییە ئەم ڕۆژانە بەکارهێنەران پارەیەکی کەمتریان بۆ کڕین هەیە. بەڵام هەندێ ڕیگە بۆ بەڕێوەبردنی تێچووەکان و کڕینێکی ئابووری هەیە. تەنها بە پێدانی نیوەی نرخەکە، ئەتوانن هەمان کواڵێتی لە کاڵایەکی بەکارهاتوودا بدۆزنەوە.\nئەمانەی خوارەوە هەندێ لەو کەلوپەلانەن کەوا کڕینی بەکارهاتووەکانیان مەعقوولترە:\nسەیارە و پاسکیل:\nدیارە مەبەستمان سەیارەیەکی کۆن یان پاسکیلێکی ژەنگبردوو نییە. سەیارەیەک کە تەنانەت چەند هەفتەیەک ئیشی کردبێت نرخی لەگەڵ هاوشێوە سفرەکەیدا فەرقی زۆرە کەوایە مەعقوولترە.\nکتێبفرۆشەکان بەزۆری کتێبی بەکارهاتوویان هەیە، هەموو جۆرە کتێبێک، نۆڤلێتەکان و تەنانەت کتێبی چێشتلێنان، کە بە تێچوونێکی کەمەوە ئەتوانن بییانکڕن. هەروەها ئەتوانن لە سایت و ئەپی هەرزانیشدا کتێب بکڕن و بفرۆشن.\nکەلوپەلی ڕازاندنەوەی ماڵ و ئامێرە بەدەستدروستکراوەکان\nهیچ ڕیسکێک لە کڕینی وێنە، گیا، ئینجانە، بەرهەمی هونەریی بەکارهاتوو و … نییە. زۆربەی ئەو کەسانەی ئەم شتانە لە سایت و ئەپی هەرزان دائەنێن بۆ فرۆشتن بۆ ئەوەیە ئەیانەوی گۆڕانکارییەکی بچووک لە کەشی ماڵەکەیان و ژیانیان دروست بکەن.\nستیل بێت یان سپۆرت جیاوازیی نییە! ئەگەرچی کڕینی قەنەفە نرخی زۆر بەرزە بەڵام لە کڕینی قەنەفەی بەکارهاتوو مەترسن. لەبیری مەکەن زۆر کەس نە بەهۆی کۆنەبوونی قەنەفەکەیەوە بەڵکوو لەبەر گۆڕینی دیزاینی ماڵەکەی، ماڵگوێزانەوە یان کۆچکردن قەنەفە و کەلوپەلەکانی تری ئەفرۆشێت.\nکەلوپەلی ئاژەڵە ماڵییەکان\nهەموو جۆرە کەلوپەلێکی ئاژەڵە بچووکەکان، حەوزی ماسی، کەلوپەلی یاری و … ئەتوانن بەکارهاتووەکەی بکڕن. هەندێکیان پێش لە بەکارهێنان ستریل بکەن یان بییانکوڵێنن.\nجیهازی قاوە، جیهازی چێشتلێنان، فڕن و وەک ئەمانە ئەتوانن لە کاتی کڕیندا تاقی بکەنەوە و پاش دڵنیابوونەوە لە بێکێشەبوونیان، بییانکڕن. بۆ هەندێ کاڵای سەرەکیی چێشتخانە وەک سەلاجە، جلشۆر و قاپشۆر ئەگەر بەنوێیی بییانکڕن، گەرەنتییان لەگەڵ ئەبێت بەڵام ئەگەر بەکارهاتووکەشیان بکڕن و هەندێ تێبینیی گرنگ ڕەچاو بکەن بەدڵنیایییەوە ئەتوانن کاڵایەکی باش بکڕن.\nکەلوپەلی منداڵی ساوا و یاریی منداڵ\nهەندێ کەلوپەلی منداڵ وەک گالیسکە، وۆکر و … ئەتوانن بەکارهاتووەکەی بکڕن و ئەگەر عەیبێکیشی ببێ چاکی بکەنەوە. بۆ هەندێ کاڵای کاتبەسەربردنیش وەک کۆنوسوولی یاری ئەتوانن بە کڕینی بەکارهاتووەکەی شتێکی باش بکڕن\nجیهازی ڕاکردن، دەمبڵ، پاسکیلی دابەزاندنی کێش، تۆپ و … ئەتوانن بەکارهاتووەکانی بکڕن و دەست بە تێچووەکانتانەوە بگرن. لە پێش کڕینی کاڵایەکی وەرزشیی کارەباییدا، ئەشیا و وایەرەکانی بەباشی بپشکنن.\nخشڵ و زێڕ\nزۆر ڕوونە کڕینی خشڵ و زێڕی بەکارهاتوو زۆر هەرزانترە لە نوێکەی.\nلە پێش کڕینی کەلوپەلی بەکارهاتوو ئەبێ کۆمەڵێک پرسیاری سەرەکی لە فرۆشیار بکەن و لێکۆڵینەوەی باش بکەن؛ ئەگەر گومان و دوودڵیتان هەیە لەسەر کڕینی کاڵایەک، سەرەتا ئەبێ دوودڵی و گومانەکەتان نەهێڵن و دواتر ئەگەر دڵنیا بوونەوە لە باشبوونی ئەو شتە، دەس بە کڕینی بکەن.\nبۆ کڕین و فرۆشتنی هەموو جۆرە کاڵایەکی بەکارهاتوو سەردانی سایتی هەرزان بکەن یان ئەپڵیکەیشنی هەرزان دابەزێنن.\nپاسکیل سەیارە قەنەفە کاڵا کاڵای بەکارهاتوو کاڵای دەسی دوو کتێب کەلوپەلی بەکارهاتوو کەلوپەلی دەسی دوو کەلوپەلی ناوماڵ\nچۆن تووڕەییمان لە شوێنی کاردا کۆنترۆڵ بکەین\nئەو شتانەی پێش جێهێشتنی ماڵ ئەبێ بییانکەی\nبۆچی پاتریی سەیارە شەحنی بەتاڵ ئەبێتەوە؟\nئەم بابەتە لەسەر هۆکارەکانی خاڵیبوونەی پاترییە و لە لایەن تیمی ناوەڕۆکی هەرزانەوە نووسراوە. لەوانەیە یەکەم جار کەوا پاتریی سەیارەکەتان بەتاڵ ئەبێتەوە، زۆر گوێی نەدەنێ و پاترییەکی نوێ بکڕن بۆ سەیارەکەتانن. بەڵام گەر ئەم...\nسیستەمی برەیکی EBD چییە و جیاوازییەکەی لەگەڵ ABS چییە؟\nئەم بابەتە لەسەر سیستەمی برەیکی EBDیە و لە لایەن تیمی ناوەڕۆکی هەرزانەوە نووسراوە. سیستەمی برەیکی EBD (دابەشکردنی ئەلیکترۆنیکیی هێزی برەیک) سیستەمێکی برەیکی سەربەخۆ نییە، بەڵکوو وەکوو سیستەمێکی برەیکی یاریدەدەر و...\nنیشانەکانی خراپبوونی فیت پەمپ\nئەم بابەتە لەسەر نیشانەکانی خراپبوونی فیت پەمپە و لەلایەن تیمی ناوەڕۆکی هەرزانەوە نووسراوە نیشانەکانی خراپبوونی فیت پەمپی سەیارە: هەندێ دەنگی بەرز لە تەنکی بەنزینەوە دێت یەکێک لە سەرەکیترین نیشانەکانی خراپبوونی فیت...\n728 جار بینراوە\nمەترسییەکانی ڕاگرتنی سەیارە لەژێر تیشکی خۆردا\nئەم بابەتە لەسەر مەترسییەکانی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆی تیشکی خۆرە لە سەیارە و لە لایەن تیمی ناوەڕۆکی هەرزانەوە ئامادە کراوە. مەترسییەکانی ڕاگرتنی سەیارە لەژێر تیشکی خۆردا لە ناوەوەی سەیارەدا یەکێک لەو بەشانەی زۆرترین...


قه‌یرانی دارایی وه‌ک چۆن کاریگه‌ری نه‌رێنی هه‌یه به‌سه‌ر ژیانی هاوڵاتیانه‌وه له هه‌رێم، ئاوه‌هاش و خراپتریش کاری کردۆته سه‌ر میدیا له هه‌رێم، به‌ڵام هه‌موویان نا؟\nڕۆژنامه‌ی هاوڵاتی که له ساڵی 2000 ه‌وه له‌سه‌ر ده‌ستی ژماره‌یه‌ک خه‌مخۆری ڕۆژنامه‌وانی کوردی دامه‌زرا، ئێستا له‌به‌ر زه‌بری قه‌یرانی دارایی ڕایده‌گه‌یه‌نێت ته‌نها بۆ یه‌ک مانگی تر توانای کارکردنی هه‌یه. پێشتریش ڕۆژنامه‌ی ئاوێنه له‌به‌رده‌م هه‌مان مه‌ترسیدا بوو.\nلایەنە دەسەڵاتدارەکان لە هەرێمی کوردستانی عێراق خاوەنی دەیان کەناڵی سەتەلایت و ڕۆژنامە و ڕادیۆ و ژمارەیەکی بێشوماری میدیای سێبەرن و لەوەتای لە نزیک دوو ساڵ لەمەوبەرەوە کە ئەم قەیرانە داراییە دەستیپێکردووە ئەم میدیایانە وەک خۆیان بەردەوامن لە کارکردن، بەبێ ئەوەی کاریگەرییەکی ئەوتۆی قەیرانەکەیان پێوە دیاربێت.\nلە ساڵی 2014 دا هەندێک لە حیزبەکان چاپکراوەکانیان داخست یانیش کەمیان کردنەوە و ئاماژەیان بە قەیرانی دارایی دەکرد بەڵام ڕۆژنامەوانیش هەبوون دەیانگووت داخستنی ئەو چاپکراوانە زیاتر پەیوەندی هەیە بە کەمبوونەوەی ڕۆڵی چاپەمەنی و بایەخدانێکی زیاتر بە میدیای ئەلیکترۆنی.\nلە ناوەڕاستی ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە یەکێک لە کۆنفرانسەکانیڕیکخراوی پەروەردە و زانست و ڕۆشنبیری سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان(یۆنسکۆ) ئەوەی پەسەندکردووە لە وڵاتان و هەرێمەکان و ناوچەکاندا پێویستە بە ڕێژەی یەک لەسەر دەی دانیشتوان تیراژی ڕۆژنامەکان هەبن.\nزۆرێکیش لە ڕۆشنبیرانی کورد لەوبڕوایەدان بەرەو نەمان بردنی ئەو میدیایەی بە سەربەخۆ ناودێر دەکرێت، دەرفەتێکی گەورە بۆ میدیای سێبەر دەڕەخسێنێت بۆ چەواشەکردنی ڕای گشتی و کردنی ڕۆژنامەوانان و نوسەرانی سەربەخۆ لە یارییە سیاسییە ناشرینەکاندا.\nله کۆمه‌ڵگایه‌کدا گه‌ر میدیای سه‌ربه‌خۆ نه‌مێنێت و ناچار به داخستن بکرێت، چ مانایه‌کی هه‌یه؟\nبۆ ته‌نها میدیا سه‌ربه‌خۆکان ڕوو‌به‌ڕووی ئه‌م مه‌ترسی داخستنه ده‌بنه‌وه؟\nهه‌ندێک له میدیاکان (میدیای حیزبی و میدیای سێبه‌ر) به لێشاو پاره‌یان بۆ دابین کراوه، به‌ڵام ئایا توانیویانه متمانه‌ی خه‌ڵک به ده‌ست بێنێت؟\nئایا ئه‌و کاته‌ی ڕۆژنامه‌وانێکی میدیای حیزبی یان میدیا سێبه‌ریه‌کانیان پرسیار له‌سه‌ر قه‌یرانی دارایی و کاریگه‌رییه‌کانی ده‌کات، هه‌مان ئه‌و پرسیاره له خۆی و هاوکاره‌کانی ده‌کات بۆچی میدیاکه‌ی خۆی به‌رده‌وامه و میدیا گرنگه‌که‌ی ئه‌هلی له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌ی داخستندایه؟\nئایا خه‌مخۆرانی ئازادییه‌کانی ڕاگه‌یاندن و ڕا ده‌ربڕین و میدیای ئازاد ده‌توانن چی بکه‌ن بۆ کۆمه‌ک کردنی میدیای ئه‌هلی؟\nله کاتێکدا وه‌ک ده‌گوترێت له هه‌رێمی کوردستان ده‌یان ملیاردێر و سه‌دان ملیۆنێر هه‌ن، بۆچی ناتوانن بڕێک له‌و سه‌رمایه‌یه‌ی هه‌یانه له میدیای ئازاددا بخه‌نه کاره‌وه؟\n(تاریق فاتح) خاوه‌ن ئیمتیازی ڕۆژنامه‌ی هاوڵاتی له به‌رنامه‌ی (له‌گه‌ڵ ڕووداوه‌کاندا) وه‌ڵامی ئه‌م پرسیارانه و پرسیار و سه‌رنجه‌کانی ئێوه‌ی ئازیزیش ده‌داته‌وه:


نزیكەی 5 ملیۆن ڤاكسینی فایزەر دەگاتە عێراق و هەرێم - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی عێراق ئاشكرای دەكات، بەم نزیكانە بڕی نزیكەی 5 ملیۆن ڤاكسینی كۆرۆنا لە جۆری فایزەری ئەمریكی دەگاتە بەغدا و بەسەر پارێزگاكاندا دابەش دەكرێت.\nگرێبەستێکی نوێیان لەگەڵ کۆمپانیای فایزەری ئەمریکی واژۆکردووە بۆ دابینکردنی چوار ملیۆن و پێنج سەد هەزار ژەمە ڤاکسینی فایزەر، کە پشکی هەرێمیشی تێدا دەبێت.\nبەپێی ڕاگەیەنراوێكی وەزارەتی تەندروستی عێراق، “حەسەن تەمیمی، وەزیری تەندروستی ڕێككەوتنێكی نوێی لەگەڵ كۆمپانیای فایزەر واژۆكردووە بۆ دابینكردنی ڤاكسینی كۆرۆنا، كە بەپێی ڕێككەوتنەكە 4.5 ملیۆن ژەم ڤاكسینە و بەشی هەرێمی كوردستانیشی تێدایە”.\nئاماژەی بەوەشكردووە، تا ئێستا زیاتر لە ٦٣٥ هەزار ژەمە ڤاكسینی دژە كۆرۆنا لە هەر سێ جۆری (فایزەری ئەمریكی و ئەسترازینیكا بەریتانی و سینۆفارمی چین-ی گەیشتونەتەتە عێراق.\nبەگوێرەی ئامارەكانی وەزارەتی تەندروستی عێراق، دوێنێ هەینی 8017 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون، كە زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا بوون، هەروەها لە كەركوك 66 كە و سلێمانی 364 و هەولێر 199 و دهۆك 389 كەس تووشی پەتاكە بوون.\n05 شوبات 2021 8.48 am\nخەڵك- جێگری سەرۆك وەزیرانی ڕوسیا ئاشكرای دەكات، كە ئەو ڤاكسینەی دژی كۆرۆنا دۆزیویانەتەوە دژی هەموو جۆرە نوێیەكان…


بە بێ دەق دڵی شانۆ لێ نادات – کورد شانۆ | Kurd Shano\nشانۆی کوردی یەکێکە لە ھەرە گرینگ‌ترین ھونەرەکانی کورد و کوردستان و ئەمڕۆکە لە شارەکانی کوردستاندا چەندین شانۆ به شێوازی جۆراوجۆر دەچیته سەر شانۆ و نمایش دەکرێت، و روژ لە دوای روژی گرینگییەکی زیاتر بەم بوارە دەدریت.\nهەڵبەت شانۆی کوردی به تایبەت له کوردستانی ئیران، بۆ گەیشتن بەم قۆناغە رێگەیەکی سەخت و دژواری بریوه.\nساڵانی ڕابردوو و به تایبەت له سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئیران و به پێی بڕیاری فەرمی و دۆخی ناوچەکه کۆمەڵێک شانۆ به زمانی فارسی نمایشکران، کە زیاتر بۆ فێستیڤاڵەکان یا خۆ ڕێوڕەسمی تایبەت به دامودەزگاکانی حکوومەت بوون و زۆرتر لە شانۆگەلی کلاسیکی وەرگیراو له ئەدەبی فارسی یا خۆ دەقی وەرگێڕدراو لە زمانەکانی دیکە پێک دەهاتن.\nهیچ تێبینی و گوتار و ڕەخنە و خوێندنەوەیان لە سەر نەدەکرا و له لایەن بەرپرسان و چاپەمەنییەکانی حکوومیش یان بەها و گرینگیان پێ نەدەدرا یان بە شێوەیەکی ناعەقڵانی بە بەژن و باڵایاندا هەڵدەوترا.\nئەو شانۆیانه لە سەرەتادا هەتا دەیەی حەفتای هەتاوی بینەرێکی زۆریان ھەبوو، بەڵام کەم تین و بێ گیان بوون و زۆركه‌م خاوه‌ن بنه‌مایه‌كی فیكری و هه‌ڵگری پرسیار و تێڕامان بوون و نەیان‌دەتوانی ورووژێنەری گفتوگۆیه‌كی جدی و کۆمەڵایەتی بن یان لە پاش خۆیان ڕەوتێکی هونەری و شانۆیی بخولقینن.\nهەر بەو هۆیەش شانۆ لەو دەمەدا نەیتوانی خۆی بگەیێنێته ئاستی ژانرەکانی مۆسیقایی و ئه‌ده‌بیی وەک شیعر و چیرۆک و په‌خشان کوردی و له ئەدەب و هونەری کوردی دابرا و بەرەوڕووی کەمایەسیی بینەر و بەردەنگ بوو؛ بەردەنگ بە زمانی بێ زمانی هاواریان دەکرد شانۆیەکان دەویت کە دەروەستی به ژیانی خویانەوه بێت.\nپاش ئەوە بوو کە شانۆی فارسی و کوردی لە ناوچه کوردەواری بۆ چەند ساڵێک قەتیس‌ما.\nبه دەرچوونی خوێندکارانی شانۆ له قوتابخانه و زانکۆكان و پێگەیشتنی بەرەی گەنج و جیلی نوێ و تێگەیشتنی خوێندکاران و نووسەر و شاعێرانی هاوچەرخ لە زەروورەتەکانی سەردەم و گۆڕانکاری له پێڕەونامەگەلی فەرمی و حکوومی له دەیەی هەشتاکانی هەتاوی، ڕەوتێکی نوێ لە بواری شانۆییدا دەستی‌پێکرد.\nکۆڕی و گرووپ و ده‌سته‌وتاقمی شانۆیی سه‌ربه‌خۆ به شێوازێکی نوێ و ئورگانیستی له سەر بنەما و ململانێی هزریی نوێ و بە ئاوڕدانەوە له سروشت و ڕەوتی ژيان سیاسی و کۆمەڵایەتی جیهان و به تایبەت ژیانی کوردەواری و بە پشت‌بەستن بە دەقی خۆماڵی سەریان هەڵدا.\nئەگەرچی هەوڵەکانی ئەمان تا ڕادەیەکی زۆر نەریتی و ته‌قلیدی، کەم و لاواز بوو، بەڵام لەگەڵ خۆی مزگێنی‌دەری ڕەوتێکی تازە بوو کە هەوڵی دەدا بە شێوازێکی زانستی و تێگەیشتنی دروست مامەڵە لە گەڵ شانۆ بکات.\nئەم ڕەوتە وەک وتم هاوکات بوو لە گەڵ دەرچوونی خوێندکارانی کورد و هەڵگیرسانی ڕەوتێکی نوێ لە بواری شانۆییدا.\nوەرگێڕانی دەقی شانۆیی کلاسیک و بەرهەمه گەورە و ناسراوەکانی جیهانی شانۆ و هەروەها نووسینی دەقی شانۆیی لە دوای سەرهەڵدانی ئەو بەرە نوێیە، کرانەوەی دەروازەیەکی نوی و تازه بوو بەڕووی شانۆی کوردییەوە و سەرەڕای تەواو کەم و کۆڕییەکان، چرای شانۆی کوردی لەوساوە هەڵگیرسا و ڕووناکایی خسته سەر پەردەی شانۆ.\nدەقی وەرگیراو لە ئەدەبی کلاسیک و وەرگێڕان بۆ سەر زمانی کوردی لەم قۆناغەدا دەرفەتێک بوو بۆ ئاشتبوونەوەی بەردەنگ لە گەڵ شانۆ و شانۆی کوردی و فەرهەنگی رۆشنبیرانە و تێكستی فیكری کوردی وەک پالپشتێک بۆ شانۆی کوردی ئاوری لێ‌درایەوە.\nبەڵام لەو قۆناغەشدا شایەدی نووسینی شانۆنامه و لێکۆلینەوەی جیدیی خۆماڵی نین و شانۆنامەی کوردیی بەپێز ئامادەبوونێکی بەرچاوی نییە، ئەگەرچی یەکەم هەنگاوەکانی ئەو پروسەیە دەستی پێکردبوو؛ پڕۆسەیەک کە پێدەچوو رێگەیەکی سەخڵەت و چەتوونی لەبەرە.\nچونکە تێوەگلانی کورد لە کارەساتگەلی گەورە و دڵتەزێن لەو سەردەمەدا دەستی باڵای بوو لە نامومکین نواندنی رێگەی گەیشتن بە ئامانجەکانی شانۆی کوردی و پەرەستاندنی.\nهەڵبەت شانۆی کوردی لەو کاتەدا زۆر ئازایانە هەمان ڕەنج و نەهامەتی و کارەساتی خەڵکی کوردی قۆزتەوە و گرێی داوە بە هیوا و ئازار و ئەوینی مرۆڤایەتی بە گشتی.\nبەڵام سەرەڕای هەموو ئەو هەنگاوانەی لە بواری شانۆی کوردیدا هەڵگیراوە، ئەوی هێشتا وەک کەمایەسییەک بە ناوچاوی ئەم هونەرەوە هەست پێ‌دەکردێت جێگەی بۆشی دەقی شانۆیی و شانۆنامەیە.\nشانۆنامەکان لە بری ئەوەی بەهرە لە چیرۆک و ئەدەبی کۆن و زارەکیی کوردی وەرگرن، هێشتا سەرقاڵی دەقە مۆدێرن و نوێیەکان بوون، بە بێ ئەوەی بیر لە توونیەتی و تامەزروویی بینەری کورد بۆ بیستن و دیتنی سەرچەشنە کوردییەکان بکەنەوە.\nشانۆی مەم و زین، خەج و سیامەند، سیدەوان، سپی مەند، گەنجو خەلیل، زەنبیل فرۆش و زۆر دەقی دیکەی وەک ئەوان توانیویانە سەرنجی بینەر و خوێنەری کوردی بۆ لای خۆیان ڕاکێشن و میژوویەکی زێڕین له ماوەی ئەم بیست و چەند ساڵەی ڕەوت و بزووتنەوەی شانۆی کوردیدا بنەخشێنن.\nکەواته گرفتی سەرەکی چ نییە جیا لە هەمان دەقی شانۆی کوردی و هەڵبژاردن و چونییەتی نمایشکردنی.\nهەڵبەت ئەوە بەو مانایە نییه که دەبێت تەنیا و تەنیا بۆ شانۆی کوردی بەهرە لە دەقی کلاسیک و کوون یان چیرۆک و بەسەرهاتی دێرینی کوردی وەرگرین، بەڵکوو مەبەست ناسینی ئایدیا، فۆرم، شێواز و ستایلی نووسین بە پێوەری ڕوانینی ئەمڕۆیی و بەکارهێنانی ئەو دەقانە لە قەوارەیەکی نوێ و ستانداردە کە هاوکاتی ئەوەی دەروەستی بە فەرهەنگ کۆن و کۆمەڵگای ئەمڕۆی کوردەوە هەیە، خۆدەبوێرێت لە بێزارکردن و تۆراندنی بینەران.\nلەمناوە ڕەوتی شانۆنامەنووسیی کوردی زۆر به ئەسپایی و خاو هەنگاو دەنێت و زوریش کەم و کۆڕی تێدایە، بەڵام شانۆ گەشه دەکات و ئەزموونێکی چر و دەوڵەمەند لە خۆی بە جێ دێڵێت.\nشانۆنامەنووسی له ئەدەبی کوردیدا زور نامۆیه و تا ئێستا نەیتوانیوه وەک ژانرێکی سەربەخۆ دەرکەوێت و پێویستە لەوبارەوە هەوڵی زور جیدی بدەین هەتا جێگە و پێگەی شیاوی خوی بدۆزێتەوە و دەبێ نووسەرانیش کاتێکی زیاتر بۆ ئەم ژانره تەرخان بدەن و هەروەها شانۆکارانیش هاوڕێ و یاریدەدەری نووسەران بن.\nئەگینا شانۆنامەنووس به تەنیا ناتوانیت دەقی سەرکەوتوو بنووسێت و بەرهەمێکی زیندوو و مۆدێرن بخولقێنێت.\nڕۆڵی شانۆکار بۆ یارمەتیدانی شانۆنامەنووس ئەوەیه که لە پێناو باشترکردن و بەپێزترکردنی بەرهەمەکەی، پێشنیار و ڕەخنەی هونەریی شیکارانە و شانۆگەرانە له سەر نووسراوەکه ئاراستە بکات.\nشانۆنامەنووس و شانۆکار دوو چینی پێکەوە گرێ‌دراوەن، كاتێک شانۆنامەنووس نەیتوانی بەرهەمەکەی بباتە سەر شانۆ و بە تەواوەتی خۆی لەو جیهانییە داببڕێت، ئیتر شانۆی ئەو گەلە ڕوو لە داڕمان و لە ناوچوون دەنێت و لە گەڵ پەرەسەندنی بێ متمانەیی، کەلێنێک دەکەوێتە نیوان هونەری شانۆ و كۆمەڵگە.\nبە بێ دەق دڵی شانۆ لێ نادات و بەرەو تەنگژەی مەرگ دەچێت و به سەختی چارەسەریشی بۆ دەستەبەر دەکرێت.\nبۆیه دەبێت هەموو هەوڵی خۆمان بدەین کە له بناغەوە بە هزر و جەستەی نووسینی شانۆنامەدا بچینەوە.\nمطلب قبلینمایش زندگی دیگران به کارگردانی سامان حسن زاده\nمطلب بعدیبە بێ دەق دڵی شانۆ لێ نادات


کۆنگره‌ى رۆژنامه‌وانى نێچیرڤان بارزانى و وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى هۆڵه‌ندا\nدواى کۆبوونه‌وه‌ى نێوان نێچیرڤان بارزانى سه‌رۆک وه‌زیرانى هه‌رێمى کوردستان و ستێف بلۆک وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى هۆڵه‌ندا، له لێدوانیکى ڕۆژنامه‌وانیى هاوبه‌شدا باسیان له ناوه‌ڕۆکى کرد.\nسه‌ره‌تا سه‌رۆک وه‌زیرانى هه‌رێمى کوردستان وێڕاى به‌خێرهێنانى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى هۆڵه‌ندا و شاندى یاوه‌رى بۆ هه‌رێمى کوردستان، خۆشحاڵیى خۆى به په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان هه‌ردوولا نیشان دا که له ئاستێکى باشدایه، هه‌روه‌ها ئاماژه‌ى به چه‌ندین دیدار و چاوپێکه‌وتنى پێشترى له‌گه‌ڵ سه‌رۆک وه‌زیرانى هۆڵه‌ندا و سه‌ردانى به‌ڕێزیان بۆ کوردستان کرد و له‌و ڕووه‌وه سوپاسى هاوکارى و هاریکاریى هۆڵه‌نداى کرد بۆ هه‌رێمى کوردستان له شه‌ڕى داعش و هه‌روه‌ها بوونى هێزه‌کانیان له کوردستان بۆ مه‌شق و ڕاهێنانى سه‌ربازى به هێزه‌کانى پێشمه‌رگه.\nسوپاسى هاوکارییه‌کانى حکوومه‌ت و ڕێکخراوه ناحکوومییه‌کانى هۆڵه‌نداى کرد بۆ گه‌یاندنى هاوکارى به ئاواره و په‌نابه‌ران له که‌مپه‌کانى هه‌رێمى کوردستان، چ ڕاسته‌وخۆ، یان له ڕێگه‌ى یه‌کێتیى ئه‌ورووپاوه و داواى له هۆڵه‌ندا کرد له سێکته‌رى خۆراک و کشتوکاڵدا هاوکاریى هه‌رێمى کوردستان بکات که له‌م بواره‌دا خاوه‌ن ئه‌زموونێکى ده‌وڵه‌مه‌نده.\nده‌رباره‌ى ئه‌نجامى کۆبوونه‌وه‌که‌ى له‌گه‌ڵ وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى هۆڵه‌ندا، نێچیرڤان بارزانى وتی: "باسمان له په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان هه‌ولێر و به‌غدا کرد که چاوه‌ڕوان ده‌کرێت له کابینه‌ى ئێستاى حکوومه‌تدا په‌یوه‌ندییه‌کان زیاتر به‌ره‌وپێشه‌وه بچن".\nتاوتوێکردنى پرۆسه‌ى سیاسیى عێراق و پێکهێنانى کابینه‌ى نوێى حکوومه‌تى هه‌رێمى کوردستان، به‌شێکى دیکه‌ى لێدوانه‌که‌ى نێچیرڤان بارزانى بوو و له‌مباره‌یه‌وه جه‌ختى له‌سه‌ر گرنگیى به‌ره‌وپێشبردنى زیاترى په‌یوه‌ندییه‌کان کرده‌وه له‌پێناو هه‌ماهه‌نگیى زیاتر به‌تایبه‌تى له بواره‌کانى ئابوورى و بازرگانى و خوێندندا، هه‌روه‌ها سوپاسى باڵیۆزخانه‌ى هۆڵه‌ندا له به‌غدا و کونسوڵخانه‌ى گشتیى ئه‌و وڵاته‌ى له هه‌ولێر کرد بۆ ئه‌و هاوکارى و هه‌ماهه‌نگییه‌ى له‌گه‌ڵ حکوومه‌تى هه‌رێمى کوردستان و داموده‌زگاکان هه‌یانه که ڕۆڵیان له پێشخستنى په‌یوه‌ندیى دووقۆڵیدا هه‌بووه.\nسه‌رۆک وه‌زیران خۆشحاڵیى خۆى نیشان دا به‌وه‌ى که هۆڵه‌ندا له چوارچێوه‌ى سیاسه‌تى خۆیدا عێراق و هه‌رێمى کوردستانى له پێشینه داناوه بۆ به‌ره‌وپێشبردنى په‌یوه‌ندییه‌کان، ئه‌وه‌شى ئاشکرا کرد که بۆ ئه‌و مه‌به‌سته که‌رتى تایبه‌تى هه‌رێمى کوردستان له داهاتوویه‌کى نزیکدا سیمینارێک له هۆڵه‌ندا ساز ده‌که‌ن.\nنێچیرڤان بارزانى له ته‌وه‌رێکى دیکه‌دا وتی: "له دیداره‌که‌ماندا باسمان له په‌ره‌سه‌ندن و پێشهاته‌کانى ناوچه‌که به‌تایبه‌تى و ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست به‌گشتى کرد".\nله کۆتاییى وته‌کانیدا سه‌رۆک وه‌زیرانى هه‌رێمى کوردستان جارێکى دیکه به‌خێرهاتنى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى هۆڵه‌نداى بۆ هه‌ولێر کرد و هیواى خواست سه‌ردانه‌که‌ى پێ ده‌ستکه‌وت بێت.\nلاى خۆیه‌وه به‌ڕێز ستێف بلۆک وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى هۆڵه‌ندا له لێدوانه ڕۆژنامه‌وانییه‌که‌دا سوپاسى سه‌رۆک وه‌زیرانى هه‌رێمى کوردستانى کرد بۆ میواندارى و کۆبوونه‌وه‌ى نێوانیان و په‌یوه‌ندییه‌کانى هه‌ردوولاى به پته‌و وه‌سف کرد و وتی: "هۆڵه‌ندا یه‌که‌م وڵاتى ئه‌ورووپى بووه په‌نابه‌ره کورده‌کانى وه‌رگرتووه که ژماره‌یان ده‌گاته زیاتر له سێ هه‌زار په‌نابه‌ر". ئه‌وه‌شى ڕاگه‌یاند که له داهاتوودا له وه‌زاره‌تى ده‌ره‌وه په‌یوه‌ندییه‌کانیان له‌گه‌ڵ عێراق و هه‌رێمى کوردستان به‌هێزتر ده‌که‌ن له بواره‌کانى سه‌قامگیرى و ئابوورى و کۆچدا، هیوایشى خواست بتوانن له داهاتوودا په‌یوه‌ندییه‌کى پته‌وى بازرگانى له‌گه‌ڵ هه‌رێمى کوردستان دروست بکه‌ن.\nوه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى هۆڵه‌ندا پشتگیریى وڵاته‌که‌ى بۆ هه‌رێمێکى به‌هێزى کوردستان له‌ناو عێراقێکى به‌هێزدا دووپات کرده‌وه و له‌و باره‌یه‌وه ئاماژه‌ى به به‌رده‌وامیى هه‌ماهه‌نگى له سه‌نته‌رى هه‌ماهه‌نگیى هاوبه‌شى هه‌ولێر کرد و جه‌ختى له‌سه‌ر گرنگیى پته‌وترکردنى په‌یوه‌ندییه‌کان له‌گه‌ڵ هه‌رێمى کوردستان کرده‌وه.\nهه‌روه‌ها سوپاسى حکوومه‌تى هه‌رێمى کوردستانى کرد بۆ حه‌واندنه‌وه‌ى ئاواره و پێکهاته‌کان له‌شه‌ڕى داعش و ڕێزگرتن لێیان که جێگاى گرنگیى هه‌ردوولایه، ئه‌وه‌شى ڕاگه‌یاند که ڕاهێنه‌ره‌کانیان به‌رده‌وام ده‌بن له مه‌شق و ڕاهێنانى سه‌ربازى به هێزه‌کانى پێشمه‌رگه.\nهیواشى خواست له داهاتوویه‌کى نزیکدا کابینه‌ى نۆیه‌مى حکوومه‌تى هه‌رێمى کوردستان پێکبهێنرێت که خواستى گه‌وره‌ى هه‌یه بۆ گه‌یشتن به ئامانجى گه‌وره‌تر. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا چاوه‌ڕوانى ئه‌وه بوو که له داهاتوودا په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان هه‌ولێر و به‌غدا به‌هێزتر و پته‌وتر بن و به‌هێزتربوونى هه‌رێمى کوردستانى به خواستى وڵاته‌که‌ى دانا. ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو له کۆبوونه‌وه‌که‌یاندا باسیان له کۆمه‌ڵێک پرس کرد که تایبه‌تن به داهاتووى حکوومه‌تى عێراقه‌وه.\nحکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان ماته‌مى ڕاگه‌یاند\nنێچیرڤان بارزانى:که‌رتى گه‌شتیارى ده‌که‌ینه سه‌رچاوه‌یه‌کى داهات\nحکومه‌تى هه‌رێم پشت به‌که‌رتى گه‌شتیارى ده‌به‌ستێت وه‌ک سه‌رچاوه‌ى داهات\nقوباد تاڵه‌بانى له‌گه‌ڵ جێگرى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى تورکیا کۆبووه‌وه\nوه‌زاره‌تى گواستنه‌وه و گه‌یاندن ئاسانکارى بۆ وه‌رگرتنى ڤیزا ده‌کات


پێداچونه‌وه به ڕێساکانی کۆچدا ده‌کرێت - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nپێداچونه‌وه به ڕێساکانی کۆچدا ده‌کرێت\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 7 oktober 2010 kl 16.41\nتوبیاس بیلستریۆم دوێنێ ئێواره ڕایگه‌یاند که پێداچوونه‌وه به‌و ڕێسایانه‌دا ده‌که‌ن که به‌ر له په‌نابه‌ره سۆماڵییه‌کانی سوید ده‌گرێت خێزان و منداڵه‌کانیان بهێننه سوید. ئه‌مه دوای ئه‌و ڕه‌خنه و ناره‌زاییانه‌ی ئاڕاسته‌ی ئه‌و ڕێسایانه‌ی کۆچ کران به‌وه‌ی که سوید ئه‌و په‌یمانانه‌ی شکاندووه که‌خۆی ئیمزای کردوون و تێیاندا هاتووه که خێزانی لێکدابڕاو به‌هۆی جه‌نگه‌وه ده‌بێت مافی یه‌کگرتنه‌وه‌یان له‌و وڵاته‌دا هه‌بێت که کۆچیان بۆی کردووه.\nبه‌پێی ئه‌و گۆڕانکارییانه‌ی له ڕێساکانی کۆچدا کراون گه‌ر که‌سێک بیه‌وێت له‌گه‌ڵ خێزانیدا له سوید یه‌ک بگرێته‌وه ده‌بێت پاسپۆرت و ناسنامه‌ی باوه‌ڕپێکراوی هه‌بێت مه‌رجێک که بۆ خه‌ڵكی سۆماڵی دابینکردنی مه‌حاڵه له وڵاتێکدا که ڕه‌وتی یاساو کاری ده‌ستگه فه‌رمییه‌کان به هۆی جه‌نگه‌وه له کار که‌وتوون.\nجێی باسه که به سه‌دان دایک و باوکی سۆماڵی هه‌ن که مۆڵه‌تی مانه‌وه‌یان له سویددا هه‌یه به‌ڵام به‌هۆی ئه‌و ڕێسایانه‌وه له مناڵه‌کانیان دابڕاون و ئه‌مه‌ش به ڕای ڕێکخراوی خاچی سوور کاری له باری ده‌روونی هه‌ردوولایان کردووه هه‌روه‌ها کاری له پرۆسه‌ی هاوگونجیشیان له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵگه‌ی سویدیدا کردووه.


فراكسيۆن پارتى داواى هه‌ڵويست له ساڵح ئه‌كا وه‌رانوه‌ر شكانن ده‌ستوور و سووكايه‌تى وه ئاڵاى كوردستان - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nفراكسيۆن پارتى داواى هه‌ڵويست له ساڵح ئه‌كا وه‌رانوه‌ر شكانن ده‌ستوور و سووكايه‌تى وه ئاڵاى كوردستان\nهــــه‌واڵ عــیراق فراكسيۆن پارتى هه‌ڵويست ساڵح ئاڵاى كوردستان\nشه‌فه‌ق نيوز/ فراكسيۆن پارت ديموكرات كوردستان له ئه‌نجومه‌ن نوێنه‌ره‌يل عراقى، ئاشكراى هه‌ڵوێست كرد وه‌رانوه‌ر ره‌فتار ئه‌فسه‌ريگ عراقى ك سووكايه‌تى وه ئاڵاى هه‌رێم كوردستان كردگه‌و ئاماژه وه‌يه‌يش كرد وه‌هويچ شيوه‌يگ قه‌بول ناكريه‌ێد سووكايه‌تى و بى ريزى وه ئاڵاى كوردستان بكريه‌ێد.\nفراكسيۆنه‌گه له به‌ياننامه‌يگ ئه‌را شه‌فه‌ق نيوز وت: ئى ره‌فتاره مايه‌ى داخه له‌ى وه‌خت و شوونه ك چه‌ند قه‌وريگ وه‌جه‌م له‌تى دوينرياسه‌وه‌و ئه‌فسه‌ريگ وه پله‌ى مولازم سووكايه‌تى وه ئاڵاى كوردستان كرد و داوا له هاووڵاتييگ كرد ئه‌ڵاگه‌ى كوردستان له ملى لاوه‌ێد, چوينكه قه‌يه‌غه‌س.\nبه‌ياننامه‌گه وت: فراسكيۆنه‌گه جه‌خت له‌وه ئه‌كا قه‌بول ناكريه‌ێد سووكايه‌تى و بى ريزى وه‌رانوه‌ر ئاڵاى كوردستان بكريه‌ێد و داوايش له به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆمار كرد جوور مقه‌يه‌تيكه‌ر ده‌ستوور هه‌ڵويست بيه‌ێد له‌و باوه‌ته‌و وه ئه‌وه‌گ ئه‌و سووكايه‌تيه له‌وه‌رده‌م راوێژكاره‌يلێ روێ داگه‌و داوايش له نوێنه‌ره‌يل كورد له ئه‌نجومه‌ن نوێنه‌ره‌يل عراق كرد هه‌ڵه‌په‌ڵه بكه‌ن له داواكردن ته‌وزيحداين له وه‌زير ناوخوه‌يى له‌باره‌ى ئه‌و مه‌سه‌له، يه‌يش له‌وه‌ختيگ موسه‌نا ئه‌مين ئه‌ندام له‌بان يه‌كێتى ئسلامى كوردستان له ئه‌نجومه‌ن نوێنه‌ره‌يل له‌وه‌خت هه‌ڵه‌وداين قه‌وره‌يل وه‌جه‌م له شار سه‌ماوه داوا له بڕياره‌ده‌ره‌يل عراقى كرد ياسايگ دابنه‌ن ئه‌را نه‌هيشتن خوسه‌وكينه‌ت و تون و تيژى و بيلايه‌نى.\nجى باسه، ئه‌فسه‌ريگ له پۆليس پارێزگاى موسه‌نا نواگيرى له به‌رزه‌وكردن ئاڵاى هه‌رێم كوردستان له‌لايه‌ن يه‌كيگ له كه‌سوكاره‌ى قوربانيه‌يل ئه‌نفال كرد له‌وه‌خت هه‌ڵدانه‌وه‌ى قه‌وره‌يل وه‌جه‌م له بياوان سه‌ماوه جوور ئه‌وه‌گ ماڵپه‌ڕه‌يل په‌يوه‌ندى كۆمه‌ڵايه‌تى باس له‌لى كردن.


ئازاد ئیبراهیم  – پەڕە 7 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » ئازاد ئیبراهیم  (پەڕە 7)\n19/10/2019\tئازاد ئیبراهیم \nئه‌و له‌شكركێشییه‌ی ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان ئه‌مڕۆ له خۆرئاوای كوردستاندا ناوی ده‌نێت كانی ئاشتی ، له‌ساڵی 1974 ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌وكاتی توركیا له قوبرس ناویان لێنا «كرده‌ی ئاشتی» و له ساڵی 1992یش به‌ناوی هێزی ئاشتی پارێزه‌وه هاتنه باشوری كوردستان و تاكو ئێستا (35) بنكه‌ی سه‌ربازیان له باشور هه‌یه، له‌هیچ یه‌كێك له‌و كردانه‌دا كه توركیا وشه‌ی «ئاشتی» ده‌خاته پاڵ، به‌ڕاستی ئاشتی به‌رهه‌منه‌هاتووه، ئه‌وه‌ی مه‌رامی ...\n09/10/2019\tئازاد ئیبراهیم \n(20) لە دوای ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی 1991ەوە و ئازادبوونی باشووری کوردستان و ئاوەدانکردنەوەی گوندەکان لەلایەک و دەرکەوتنی میدیای بینراو بەئێستایشەوە لەلایەکیترەوە، هەفتانە و بەشێوەی جیاواز جیاواز بەرنامەی تەلەفیزیۆنی دەبینین لەمەڕ پرسی ژیانکردن و دۆخی گوندەکان. دەسپێکی ئەم بەرنامانە مژدانەی خۆش بوو بۆ هاوڵاتیانی گوندەکان کە لە دوای ڕاپەڕین و هاوکاری گوندنشینەکان بۆ شۆڕش لە شاخ، ئیدی بەرهەمی شۆڕش بخۆن و ...\n05/10/2019\tئازاد ئیبراهیم \nوێنه‌ی نه‌ته‌وه‌یی له دنیای كوردیدا وێنه‌یه‌كی هێنده پارچه‌پارچه بووه، هه‌ر هه‌وڵێكیش بۆ كۆكردنه‌وه‌ی پارچه‌كانی ئه‌م وێنه نه‌ته‌وه‌ییه هێنده ده‌رئه‌نجامگیر نابێت ئاوی دڵی میلله‌تێكی گه‌وره‌ی مێژوویی وه‌ك كورد بدات. ئه‌م وێنه‌یه به شێوه دروسته‌كه‌ی له چاوی كوردی و له‌نێو ململانێی كوردیدا جوانتر ده‌بینرێت وه‌ك له ویستی شۆڤێنییه‌ت و دڵڕه‌قی و سته‌مكاری نه‌یارانی كورده‌وه لێی بڕوانرێت. له‌چاوی دوژمنه‌وه كورد هه‌رگیز دوو جۆر ...\n25/09/2019\tئازاد ئیبراهیم \n(19) (گه‌ڕانه‌وه بۆ گوند یان ئاوایی) ته‌نها هه‌ڵگری مانایه‌ك نییه كه موجه‌ڕڕه‌د وه‌ك جه‌سته‌یه‌ك بچینه‌وه بۆ گوند و جارێكیتر بچینه‌وه شوێنی یاری و یادگارییه‌كانی منداڵیمان و ده‌ست له ملانێی بیره‌وه‌ری و ڕووداوه كۆنه‌كانی منداڵیمان ببینه‌وه و جارێكیتر له ناو ئه‌و نۆستالۆژییه‌دا ده‌واری خه‌یاڵ و كه‌پری بیره‌وه‌رییه‌كانمان هه‌ڵ بده‌ینه‌وه. گه‌ڕانه‌وه بۆ گوند ، هه‌ندێكجار گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی قوڵه بۆ منداڵی و هه‌ندێكجاریش گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی ...\n14/09/2019\tئازاد ئیبراهیم \nئه‌گه‌ر له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ناوچه‌یه‌ك جیابكرێته‌وه و ناوبنرێت به (ناوچه‌ی ئارام) ئه‌وا ئه‌و ناوچه‌یه هه‌ر خۆی ناوچه‌ی جه‌نگ و شه‌ڕه !. ئه‌و ڕووداوانه‌ی له‌م ناوچه‌یه‌دا هه‌ن چه‌پكێك ڕووداوی تولانی مێژووییه كه له بڕوا و كرده‌ی مێژوویی پێكهاته‌كانی ناوچه‌كه‌وه به‌رهه‌مهێنراوه، بۆیه ناكرێت ئه‌م پێكهاتانه بچنه ده‌ره‌وه‌ی مێژووی خۆیان و چیتر كۆتایی به ململانێ و جه‌نگی تولانی مێژووییان بهێنن. له‌ناو ئه‌م جه‌نگه ...\n12/09/2019\tئازاد ئیبراهیم \nرۆژی 9/9/2019، ژمارەیەك لە رۆژنامەنووسان و نووسەران و چالاكانی سیاسی، لە شاری (جوان) لە سلێمانی، لەگەڵ وەفدی HDP بەسەرۆكایەتیی (سەزای تەمەللی – هاوسەرۆكی HDP) كۆبووینەوە. لەم سەردانەدا گەلێك پرسی جیاواز باسكران. بینینی (تەمەللی) بینینی چیایەكە لە بەرگری و خەباتی مەدەنی و دیموكراسی كورد لە باكووری كوردستان، دژی نادادی دەسەڵات. ئەوەی لەدیدارەكەدا سەرنجی راكێشام «وەك رۆژنامەنووسێك»، پێچەوانەی زۆرێك لە میدیاكانی باشووری ...\n11/09/2019\tئازاد ئیبراهیم \n18 ئه‌گه‌ر ئێستا له‌و سه‌ره‌تا بڕوانین كه داعش په‌یامی ده‌ركه‌وتنه‌وه‌ی تێدا ده‌نێرێت، زۆربه‌ی كاره‌كانی له ناو گونده‌كانه‌وه ده‌نێرێت، ته‌نانه‌ت له ئێستادا زۆربه‌ی ته‌قینه‌وه و هێرشی چه‌كداری ده‌كاته‌سه‌ر ئه‌و گوندانه‌ی كه كه‌وتونه‌ته ناوچه كێشه له‌سه‌ره‌كانه‌وه. له به‌رواری 31ی ئابی 2019 داعش له ڕێگای ئاژه‌ڵێكی وه‌ك «مانگا» هێرشی كرده‌سه‌ر گوندی «ئیسلاح»ی سه‌ربه (گوڵاڵه _ جه‌وله‌ولا) ، ئه‌م هێرشه په‌یامێكی ڕوونه كه ده‌كرێت ...\n28/08/2019\tئازاد ئیبراهیم \n(17) تاڕاده‌یه‌ك دڵنیام، پێده‌چێت تاكو وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ له لای وه‌زیرێكی (یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان) بێت و تاكو ئێمه‌یش له‌م گۆشه‌یه و له‌م پاشكۆیه‌دا به‌رده‌وام بین، چه‌ند جارێكیتر له ڕێگه‌ی وشه و ڕسته‌وه په‌یام بنێرین بۆ وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و وه‌ك به‌رپرس له‌دۆخی جوتیارو به‌روبومی كشتوكاڵ باسیان بكه‌ین. له‌ژماره‌ی پێشوودا وتمان نابێت ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ی كشتوكاڵ وه‌ك ته‌واوی وه‌زاره‌ته‌كانیتر بێت. ئێستاش ده‌ڵێینه‌وه ئه‌گه‌ر ئه‌م ...\nلاپەرە 7 لە 14« سەرەتا...«56789\t»\t10...کۆتا »


هاککردنی یاری لەڕێگای GameGuardian بەبێ ڕۆت. نوێ - Home4T\nالرئيسية / ئه‌ندرۆید / ئەندرۆید / هاکی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان بە "گشتی" ئینستاگرام ،سنااپ. وتسئاپ ، فەیسبووک هتد... / هاککردنی یاری لەڕێگای GameGuardian بەبێ ڕۆت. نوێ\nهاککردنی یاری لەڕێگای GameGuardian بەبێ ڕۆت. نوێ\nUser Home4T 8/25/2018 11:53:00 pm ئه‌ندرۆید, ئەندرۆید, هاکی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان بە "گشتی" ئینستاگرام ،سنااپ. وتسئاپ ، فەیسبووک هتد...\nیەکێك لە دەگمەن ترین فێرکارییەکانی هاککردنی یاری مۆبایلم بۆ هێناون هاوشێوەی Game Hacker و Game Killer وە لەهەمووی گرنگ تر ئەوەیە بەبێ ڕۆت کاردەکات کە ئەمەش تاوەکوو بڵێیت زۆر زۆر بەسوودە بۆ ئەو کەسانەی کە مۆبایلەکانیان ڕۆت نابێت وە ئەو کەسانەی کە حەز ناکەن مۆبایلەکانیان ڕۆت بکەن.\nسەرەتا دەمەوێت بیڵێم ئەم فێرکارییەی ئێستا بۆم ئامادەکردوون بەبێ ڕۆت ئەنجام دەدرێت. جیاوازە لەگەڵ هەموو ئەو ڕێگایانەی تر..\nبەڕێگای دوو بەرنامە دەکرێت.\nسەرەتا ئەم بەرنامەیە داونڵۆد بکە ⬇.\nدواتر سەیری ئەم فێرکاریە بکە بۆ فێربوونی هاککردنەکە.\nتکاتان لێدەکەم لەکاتی بردنی ئەم بابەتە ئاماژە بە سەرچاوەکە بکە.\nتایبەت بە ماڵپەڕی ماڵێك بۆ تەکنەلۆژیا.\nهاکی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان بە "گشتی" ئینستاگرام ،سنااپ. وتسئاپ ، فەیسبووک هتد...


ترامپ دیسان دژی ئێران لێدوانی دا - Mehr News Agency\n10 kewçêrê 2018 - 11:33\nNews Code 22295\nترامپ دیسان دژی ئێران لێدوانی دا\nسه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا دیسان له دژی ئێران و ڕووسیا و کۆریای باکوور لێدوانی توندی دا.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، دۆناڵد ترامپ، سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا له میانه‌ی کۆنفڕانسی کشانه‌وه‌ی نیکی هه‌یلی له به‌رپرسیاریه‌تی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بۆ ئه‌مریکا پاگه‌نده‌ی کرد: له سه‌ره‌تای کار کردن نیکی هه‌یلی له کۆریای باکوور وه‌ک کێشه‌یه‌ک بۆ جیهان باسی ده‌کرد، به‌ڵام ئێسته دۆخه‌که گۆڕدراوه و باشتره. ئه‌و باش ڕووسیا و چینی ده‌ناسی، ئێسته ئه‌مریکا له پێشتر به‌هێزتره و ئه‌وه‌ی ده‌یڵێین ئه‌نجام ده‌بێت.\nئه‌و زیادی کرد: کاتێک ئێمه هاتینه سه‌رکار ئێران گه‌وره ترین کێشه بوو. بابه‌ته‌که ئه‌وه بوو ئه‌وان که‌ی ده‌ست به سه‌ر ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤیندا ده‌گرن، به‌ڵام ئێسته ئه‌وان ته‌نیا هه‌وڵی ئه‌ویانه که بمێننه‌وه له ئێران سه‌رهه‌ڵدان ڕووی داوه و گرانی زرۆ به‌رز بووه‌ته‌وه، دواجار ناچار ده‌بن بۆ دانوستان بێنه لای ئێمه، ده‌بێت ببینین چی ڕوو ده‌دات.\nترامپ وتی: په‌مپه‌ئۆ سه‌باره‌ت به کۆریای باکوور که کێشه‌یه‌کی گه‌وره بوو به‌ڕاستی کاری زۆر باشی کردووه. ئه‌م وڵاته چی دیکه تاقی کردنه‌وه‌ی ناوڤۆکی ئه‌نجام نادات. به‌رمه‌ته‌کانی خۆمانمان بێ هیچ پاره‌یه‌ک وه‌رگرته‌وه. بێ ئه‌وه‌ی ۱.۸ ملیار دۆلاری نه‌ختینه وه‌ک کاتی ئۆباما بده‌ین. ئێسته ۳ مانگ له دیداری من و سه‌رۆک کیم تێپه‌ڕ بووه و هیچ مووشه‌ک تاقی نه‌کراوه‌ته‌وه و دانوستانه‌کان له به‌ستێنێکی باش دایه.\nئه‌و جه‌ختی کرد که ۲ یان ۳ حه‌فته‌ی دیکه جێگره‌وه‌ی نیکی هه‌یلی له نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان دیاری ده‌که‌م. سه‌باره‌ت به خاشقجی هێشتا له‌گه‌ڵ عه‌ربه‌ستان گفتوگۆم نه‌کردووه، به‌ڵام ئه‌م کاره ئه‌نجام ده‌ده‌م.\nسه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا سه‌باره‌ت به چین وتی: بازه‌رگانی ئێمه له‌گه‌ڵ چین له زیانی ئه‌مریکا بوو، ئێمه یارمه‌تی دروست بوونه‌وه‌ی چینمان داوه. چین ده‌یه‌وێت ڕێکبکه‌وێت من ده‌ڵێم باشه، به‌ڵام ئه‌م ڕێگایه دوو لاینه‌یه له ۲۵ ساڵی ڕابردوو یه‌ک لایه‌نه بوو.


هەندێکیان لەگەڵ دواخستنی هەلبژاردنەکانن\nهێمن ساڵح 11/04/2019 - 15:50 بڵاوکراوەتەوە لە ڕاپۆرت\nلەدوای خوێندنەوەی یەکەم بۆ هەمواری پڕۆژەیاسای هەڵبژاردنی پارێزگاکان لە عێراق، رای جیاواز کەوتووەتە ناو فراکسیۆنەکانی پەرلەمانی عێراقەوە و هەندێکیان داوای نەمانی ئەنجومەنی پارێزگاکان و هەندێکی دیکەیان لەگەڵ دواخستنی هەڵبژاردنی پارێزگاکاندان، کە وا بڕیارە کۆتایی ئەمساڵ 2019 ئەنجام بدرێت.\nبەپێی زانیارییەکانی (باس)، کە لە گفتوگۆکردن لەگەڵ ژمارەیەک لە پەرلەمانتارانی عێراق دەستی کەوتووە، دوای خوێندنەوەی یەکەم بۆ هەمواری پڕۆژەیاسای ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق، ئێستا ڕای جیاواز لەسەر مان و نەمانی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق هەیە و هەندێک لە فراکسیۆنەکانی پەرلەمانی عێراقیش دەیانەوێت، هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان ئەگەر بکرێت لەو وادەیەی بۆی دیاری کراوە، کە 16ی تشرینی دووەمە، ئەنجام نەدرێت و بخرێتە ساڵی 2020ەوە، ئەو فراکسیۆنانە زۆرینە سوننیەکانن و پێیان وایە، بارودۆخی ناوچەکانیان تاوەکوو ئێستا لەدوای شەڕی داعش ئاسایی نەبووەتەوە و ژمارەیەکی زۆری ئاوارە بۆ ناوچەکانی خۆیان نەگەڕاونەتەوە، ژمارەیەکی دیکەش لەگەڵ ئەوەدان، یاساکە بەشێوەیەک هەموار بکرێتەوە، دەسەڵات و ژمارەی کورسییەکانی ئەو ئەنجومەنانە کەم بکاتەوە و رێگری لە بەهەدەردانی پارە بکات.\nبەڵام بەهار مەحمود، یاساناس و پەرلەمانتاری گۆڕان لە بەغدا، بۆ (باس) ئاماژەی بەوە دا، ئەو ئەنجومەنانە لە دەستووری عێراقدا ناویان هاتووە و ناتوانرێ بڕیاری هەڵوەشاندنەوە یان نەمانیان بدرێ، گوتی: “پەرلەمانی عێراق دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی پارێزگاکانی نییە، تەنیا دەتوانێ رێکیان بخاتەوە و فلتەریان بۆ دابنێت، تاوەکوو کارەکانیان باشتر بێت لەوەی کە ئێستا هەیە”.\nئەم بۆچوونە جیاوازانەی پەرلەمانی عێراقیش لەكاتێكدایە، کە حكوومەتی عێراق وادەی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانی عێراقی دیاری كردووە، كە وا بڕیارە لە مانگی 11ی ئەمساڵ ئەنجام بدرێت و بڕی 262 ملیار دیناری بۆ ئەو ھەڵبژاردنە تەرخان كردووە.\nوا بڕیاریشە چوارشەممەی داهاتوو، دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بەڕێوە بچێت و لەوە دەچێت، پرسی خوێندنەوەی دووەم بۆ هەمواری یاسای ئەنجومەنی پارێزگاکان، یەکێک لە تەوەرەکانی کۆبوونەوەکە بێت.\nلەمبارەیەوە، د. ناسڕ یوسف، پەرلەمانتاری پارتی لە بەغدا بۆ (باس) رای گەیاند، رای جیاواز لەسەر هەمواری یاساکە هەیە و تاوەکوو ئێستا دیار نییە، کە لە کۆبوونەوەی سبەی چوارشەممە، خوێندنەوەی دووەم بۆ هەمواری یاسای هەڵبژاردنی پارێزگاکان بکرێت، گوتیشی: “ژمارەیەک فراکسیۆن لەگەڵ ئەوەدان ئەو ئەنجومەنانە هەر نەمێنن، چونکە پێیان وایە زیادەن و لەڕابردوودا هیچیان بۆ پارێزگاکانیان نەکردووە و پارەیەکی زۆریشیان بەهەدەر داوە، هاوکات فراکسیۆنی دیکە هەیە، پێی وایە یاساکە پێویستە بە جۆرێک هەموار بکرێتەوە کە دەسەڵاتی ئەو ئەنجومەمانە کەم بکرێتەوە، هەندێ فراکسیۆنی دیکەش لەگەڵ ئەوەدان، هەڵبژاردنی پارێزگاکان دوا بکەوێ، تاوەکوو بارودۆخی تەواوی شارەکانی عێراق ئاسایی دەبێتەوە، بەهۆی ئەو جیاوازییانەوە، هەموارکردنەوەی یاساکە رەنگە ئاسان نەبێت”.\nلای خۆشیانەوە، د.غالب محەمەد، پەرلەمانتاری گۆڕان، کە پێشتر خۆشیان ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بوون، بۆ (باس) رای گەیاند، بوونی ئەو ئەنجومەنانە بەشێکە لە دیموکراسیەت و لامەرکەزیەتی شارەکان، نەمانیان لە بەرژەوەندیی خەڵکدا نابێت، گوتیشی: “تۆمەتبارکردنی ئەو ئەنجومەنانە بە گەندەڵی، کە بەشێوەیەک کە لەلایەن هەندێ فراکسیۆنەوە گشتێنراوە بۆ سەر هەموو ئەنجومەنەکان، ئەوە هەڵەیە، چونکە ئەوانە لەبنەمادا نوێنەری خەڵکن و بە دەنگی خەڵک هەڵبژێدراون”.\nئەو پەرلەمانتارە، ئاماژەی بەوەش دا، زۆرینە لەگەڵ هەموارکردنەوەی یاساکەدان، نەوەکوو هەڵوەشاندنەوە و نەمانی ئەنجومەنی پارێزگاکان، گوتی: “دەتوانرێ یاساکە بە شێوەیەک رێک بخرێ، ژمارەی کورسییەکان و بەهەدەردانی تیادا کەم بکرێتەوە و رێک بخرێتەوە، جگە لەوە مەرج دابنرێ بۆ ئەو کەسانەی دەبن بە ئەندامی ئەنجومەنەکان، تاوەکوو خەڵکانی باش بن و خزمەتی شارەکانیان بکەن، نەوەکوو ببن بە بارگرانی”.


شۆپینهاوه‌ر.. فه‌یله‌سوفی ره‌شبینی – Denegkan\nشۆپینهاوه‌ر.. فه‌یله‌سوفی ره‌شبینی\nbydengekan\tJanuary 28, 2011\tئەدەب\n“ئه‌و فه‌لسه‌فه‌یه‌ی كه پێویسته ئاگامان لێیبێت، تاوه‌كو ره‌تی بكه‌ینه‌وه”\nرانانی: هاشم سالح\nوه‌رگێرانی : شوان جه‌لال\nنوسه‌ری ئه‌م كتێبه (دیدییه ریمۆن)ـــی توێژه‌رێكی فه‌ره‌نسیه. یه‌كێكه له پسپۆره‌كانی فیكری ئه‌لمانی به‌گشتی، شۆپینهاوه‌ر و نیتچه به‌تایبه‌تی. ئارسه‌ر شۆپینهاوه‌ر كێیه؟ نوسه‌ری ئه‌م كتێبه له وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌دا ده‌نوسێت: شۆپینهاوه‌ر گه‌وره‌ترین فه‌یله‌سوفی ره‌شبینی سه‌ده‌كانی مۆدێرنه‌یه. نوسه‌ری ئه‌م كتێبه تا ئه‌و راده‌یه ده‌ڕوات كه شۆپینهاوه‌ر به‌گه‌وره‌ترین ره‌شبین له مێژوودا ناودێر بكات.\nشۆپینهاوه‌ر له‌ساڵی 1788 له خێزانێكی بازرگانی ده‌وڵه‌مه‌ند له شاری دانتزیگ له‌دایك بووه. باوكی ده‌یویست ببێته بازرگانێكی گه‌وره و شوێنی خۆی بگرێته‌وه و سامانی زیاتر له‌سه‌ر ئه‌و سامانه‌ی هه‌یه‌تی كه‌ڵه‌كه بكات، وه‌لێ هه‌ر له‌سه‌ره‌تادا به‌هره‌كانی له‌ئه‌ده‌ب و فه‌لسه‌فه ده‌ركه‌وتن و بوونه هۆی رێگری له‌هاتنه دی خه‌ونه‌كانی باوكی، له بری ئه‌وه‌ی ببێته بازرگانێكی گه‌وره بووه فه‌یله‌سوفێكی مه‌زن.\nله‌راستیدا ئه‌و سامانه‌ی خێزانه‌كه‌ی هه‌یبوو یارمه‌تی دا له‌به‌ده‌ست هێنانی مه‌عیره‌فه‌و زانست و فێربوونی زمانه‌كان، به‌بێ ئه‌وه‌ی ناچار بێت هیچ كارێك بكات بۆ به‌ده‌ستهێنانی نان، ئه‌مه پێچه‌وانه‌ی هه‌ندێ بیرمه‌ند بوو بۆ نمونه هیگڵ. به‌هۆی ئه‌و ده‌وڵه‌مه‌ندیه‌وه بوو هه‌ر له‌سه‌ره‌تای گه‌نجێتییه‌وه به‌ئاره‌زووی خۆی سه‌فه‌ری وڵاتانی ئه‌وروپا بكات. چه‌ند زمانێك فێربوو، به‌ڵام به‌تایبه‌ت شاره‌زا بوو له زمانی ئینگلیزی و فه‌ره‌نسی.\nشۆپینهاوه‌ر دوای ئه‌و سه‌فه‌ره درێژه ده‌گه‌ڕێته‌وه ماڵه‌وه له هاوكاری كردنی باوكی ده‌ستبه‌كار ده‌بێت. به‌ڵام له‌ساڵی 1808 له رووداوێكی دڵته‌زێندا باوكی گیان له ده‌ست ده‌دات، له جێگایه‌كی به‌رزه‌وه ده‌كه‌وێته ناو ئه‌و رووباره‌ی كه به‌پشتی ماڵه‌كه‌یان تێده‌په‌ڕی. شۆپینهاوه‌ر بۆ باوكی زۆر دڵته‌نگ و خه‌فه‌تبار ده‌بێت. چونكه باوكێكی خۆشه‌ویست و ده‌وڵه‌ندی و پڕله‌هه‌ستی راستگۆیی باوكانه‌ی له‌ده‌ست دا.\nهه‌ندێك ده‌ڵێن باوكی شۆپینهاوه‌ر هه‌ر له خۆوه نه‌كه‌تووه‌ته ناو رووباره‌كه، به‌ڵكو خۆی كوشتووه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خۆشبه‌خت نه‌بووه له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی، هه‌ندێكیش تا ئه‌و راده‌یه ده‌ڕۆن كه ژنه‌كه‌ی پاڵی پێوه‌ناوه بۆ ناو رووباره‌كه، بۆیه شۆپینهاوه‌ر هه‌میشه له‌گه‌ڵ دایكی په‌یوه‌ندییه‌كی ئاسایی نابێت، به‌رده‌وام رقی لێیده‌بێت، هه‌ر به‌هۆی دایكیه‌وه رقی له هه‌موو ژنیك بوو، بۆیه له فه‌لسه‌فه‌ی شۆپینهاوه‌ردا ژن ره‌مزی خیانه‌ت و سته‌مكاریه. له واقعیشدا هه‌ر دوای مردنی باوكی هه‌موو كۆگا و شتومه‌كه‌كان له‌لایه‌ن دایكیه‌وه ده‌فرۆشرێت و ژیان ده‌گوێزیته‌وه بۆ شاری (فیمار) كه پایته‌ختی ئه‌ده‌بی ئه‌ڵمانیا بووه له‌و سه‌رده‌مه‌دا.\nدایكی له‌وێ ساڵونێك ده‌كاته‌وه بۆ پێشوازی كردن له ئه‌دیبان و شاعیران و عاشقان. دایكی شۆپینهاوه‌ر ده‌بێته رۆمانوسێكی ناسراو، له‌وێ چاوی به گه‌لێك نوسه‌ری ناوداری ئه‌وكاتی ئه‌ڵمانیا ده‌كه‌وێت له‌سه‌ر هه‌مووشیانه‌وه گۆته، بۆیه شۆپینهاوه‌ری منداڵ بۆ یه‌كه‌مینجار ئه‌دیبی به ناوبانگی ئه‌ڵمانی (گۆته) ده‌ناسێت.\nدوای ئه‌وه‌ی خوێندنی زانكۆ له شاری (گۆتنگین) ته‌واو ده‌كات، رووده‌كاته شاری به‌رلینی پایته‌ختی ئه‌ڵمانیا بۆ به‌ده‌ستهێنانی بڕوانامه‌ی دكتۆرا. زانكۆی به‌رلین به‌ناوبانگترین زانكۆ بوو له‌و كاته‌دا كه شۆپینهاوه‌ر بڕوانامه‌ی دكتۆرای تێدا ته‌واو كرد، هه‌ڵبه‌ت رۆیشتنی بۆ به‌رلین زیاتر بۆ ئاماده‌بوون و گۆیگرتنی له وانه‌كانی فبخته بوو. ئه‌وه‌ش روونه كه فیخته گرنگترین فه‌یله‌سوفی ئه‌ڵمانی بوو پاش مردنی مامۆستاكه‌ی كانت. فیخته به كتێبی (وتارێك ئاراسته‌ی گه‌لی ئه‌ڵمانی) زه‌مین له‌رزه‌یه‌كی له نوخبه‌ی سیاسی و رۆشنبیری ئه‌ڵمانیا دروست كرد. به‌ڵام شۆپینهاوه‌ر دوای ئه‌وه‌ی فیخته‌ی ناسی و گوێی له وانه‌كانی گرت، لێی بیزار بوو، به‌هۆی كۆمه‌ڵێَك هۆكار، سه‌ره‌كیترینیان به‌رای ئه‌و: فیخته زیاد له پێویست دۆگمایه‌كی توندڕه‌و بووه له فه‌لسه‌فه‌كه‌یدا.\nله‌ساڵی 1814 ناكۆكی كه‌وته نێوان شۆپینهاوه‌ر و دایكی و بڕیاریدا لێیجابێته‌وه و به‌ته‌نها له ماڵێكی تایبه‌ت به‌خۆی بژێ، وه‌ك پێشتر وتمان رقی له دایكی بووه و گومانی ئه‌وه‌ی لێكردووه كه‌ئه‌و له‌پشت مردنه نائاساییه‌كه‌ی باوكیه‌تی، هه‌ر لێره‌شه‌وه به‌گومانه‌وه له ته‌واوی ژنانی هه‌موو دونیا ده‌ڕوانێت، ماوه‌یه‌ك له شاری (دریسدن) نیشته‌جێ ده‌بێت، دواتر له‌شاری ((به‌رلین)) جێگیر ده‌بێ، له‌وێ داوای لێده‌كه‌ن هه‌ندێ وانه فه‌لسه‌فی بڵێته‌وه، هه‌ر له‌وێش چاوی به هیگڵ كه‌وتووه، هیگڵ ئه‌وكات زانكۆی به‌رلینی كۆنترۆڵ كردبوو. وانه‌كانی هیگڵ سه‌رنجی هه‌مووانی بۆلای خۆی راكێشابوو، له‌وانه‌كانیدا سه‌دان و هه‌زار قوتابی ئاماده ده‌بوون.\nشۆپینهاوه‌ر بڕیارێكی هه‌ڵه‌ی دا كه له‌وكاته‌ی هیگڵ وانه‌كانی ده‌وته‌وه ئه‌ویش وانه‌ی ده‌وته‌وه، به‌و هۆیه‌شه‌وه كه‌س نه‌ده‌هات بۆ ئاماده‌بوون له وانه‌كانیدا.\nدوای ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی له زانكۆ، شۆپینهاوه‌ر ئه‌ڵمانیای به‌جێهێشت بۆ گۆڕینی كه‌ش و هه‌وا، گه‌شتێك ده‌كات بۆ ئیتالیا. ئه‌م فه‌یله‌سوفه هیچ كاتێك بێ پاره‌یی و نه‌داریی به‌خۆیه‌وه نه‌بینیوه، به پێچه‌وانه‌ی زۆرێك له رووناكبیر و فه‌یله‌سوفه‌كانی تر گه‌ر كاریشی نه‌كردایه ده‌یتوانی وه‌ك پاشا بژی، ئه‌م شانسه گه‌وره‌یه هه‌لێكی گرنگی بۆ ره‌خساند تاوه‌كو به‌و په‌ڕی ئازادییه‌وه خۆی ته‌رخان بكات بۆ سه‌فه‌ر و نوسین و بیركردنه‌وه.\n* له وته‌كانی شۆپینهاوه‌ر:\n– راده‌ی وه‌حشیه‌تگه‌ری مرۆڤ هیچی كه‌متر نیه له وه‌حشیتگه‌ری پڵنگ.\n– ته‌وای ژیانی مرۆڤ هیچ نیه جگه تێكۆشانێكی سه‌رسه‌ختانه بۆ مانه‌وه له ژیاندا، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی یه‌قینی ئه‌وه‌شی هه‌یه كه له كۆتایی دۆڕاویی به‌شێتی.\n– پێویسته به‌هه‌موو شێوازیك ئه‌وه‌ی له ناواخنماندایه بیڕۆخێنین : ئیراده‌ی ژیان، ویستی ژیان، خۆشه‌ویستی ژیان.\n– ژنان دابه‌ش ده‌بن بۆ : هه‌ڵخه‌تێنه‌ر و هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنراو، خائین و خیانه‌ت لێكراو.\nهه‌روه‌ك تێبینی ده‌كه‌ین ژیان له‌لای شۆپینهاوه‌ر هیچ نییه جگه ئازار، بوون هیچ نیه جگه له زنجیره‌یه‌ك كاره‌سات و دۆڕان. پاشان ئایا ئه‌م فه‌لسه‌فه راستییه؟ تۆ بڵێی سه‌رنجیكمان هه‌بێت؟ خودی خۆم ته‌نها ئه‌م وتاره‌م بۆ ئاگادار بوون له فه‌لسه‌فه‌ی شۆپینهاوه‌ر نوسیوه. به‌ڵام پێویسته ئاگامان لێبێت تاوه‌كو ره‌تی بكه‌ینه‌وه یاخود به‌كارینه‌هێنن. من دواجار هیگڵیم، سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو ده‌رده‌سه‌رییانه‌ی به‌سه‌رمدا هاتووه، هه‌ر سوورم له‌سه‌ر خۆشه‌ویستی ژیان و ژیاندۆستی، ژنانیش به جوانترین بورنه‌وه‌ری سه‌ر رووی زه‌وی ده‌بینم.\nسه‌رچاوه : جریده الشرق الاوسط\nPrevious دوای (53) ساڵ یان به هه‌ر ناونیشانیكی دی….\nNext ڕوونکردنەوەکەی بزووتنەوەی گۆڕان و یەک دوو سەرنجی کورت


حەب …پشكۆ ناكام – Denegkan\nحەب …پشكۆ ناكام\nbyپشکۆ\tMay 21, 2013\tگشتی\nبرادەرانی پارتی، لەوەتی هەن هەر خۆیان بەسەرکردە و سەرکردایەتی زانیوە، تەنانەت لە (هەرس) و (تێکشکان)یشدا هەر ئەوان بەتەنیا سەرکردایەتی بون، ئەمڕۆش ئەیانەوێت بەهەمان حسابی جاران لێبخوڕن، بۆیە بونی موعارەزە سەری لێ تێکداون و نازانن چۆن مامەڵەی لەگەڵدا بکەن، لەبەرئەوەی نەفێرن کەس بەرامبەریان بخوێنێ، نەوایش چاوەڕوان بون رۆژێک بێ خەڵکی تر، راستگۆتر، شیاوتر، لێزان تر ئامادەن بۆ گرتنەبەری دەسەڵات، گەر سەر لێتێکچون نەبێ، چۆن برادەرانی پارتی ئەڵێن: موعارەزە هەرچی سەریەشەی بۆ دەسەڵات تیابێ، پەنای بۆ دەبەن! ئەی بە تەئکید وایە، خۆ موعارەزە بۆ ئەوە دروست نابێ چەپڵە بۆ دەسەڵات لێبات، لەکوێی دونیا موعارەزە دانی خێری ناوە بە دەسەڵاتدا! تا لە هەرێم موعارەزەش وابێ، بەتایبەتی بەرامبەر ئەم دەسەڵاتە کوردییە!\nبرادەرانی پارتی باس لەوە ئەکەن، موعارەزە توشی سەریەشەی کردون، بەڵام پێمان ناڵێن بۆ (حەب)ێکی سەریەشە ناخۆن و سیحەتیان باش بێ؟ یان ئەوەیە خۆیشیان لەترسی ئەوەی ئەو (حەبی سەریەشە)یەش قاچاخ بێ و وەک ئەوەی هەولێر موزاعەفاتی هەبێت…\nدەسەڵات و موعارەزە ململانێیە، گەر دەسەڵات و بەتیابەتی پارتی لەگەڵ ململانێ رانەهاتوە، ئەبێ خۆی فێر بکات و تەمرین بکات، ئێستا سەردەمی هۆکی تۆکی و رایات و (سەروەری بنەماڵە) نییە، خەڵک و وڵاتانی تر وازیان لە مانگ هێناوە و بەدوای شوێنی ترا ئەگەڕێن، ئێمەش تازە بەتازە هەرهەمان دەموچاون هەرهەمان حیزبن، هەمان رێباز! حوکمان بکات و بۆمان نەبێ بڵێین ئیتر بەسە؟\nپارتی سەریەشەی بۆ هەمو خەڵکی کورد دروستکردوە، کەچی کەس بۆی نەبێ باسی بکات و لەبەرامبەریا بوەستێ یا ئەو هەمو ئەزمە و گرفت و نەگبەتیەی پارتی و دەسەڵات توشی خەڵکی کردوە، چۆن خەڵک ئەتوانێت لێی بێدەنگ بێ و نەڵێ (سەرم یەشێ)، ئەوە موعارەزە نیە کە نەوت ئاودیو ئەکا و داهاتەکەی لە (سجلە سەوز و زەردەکان) دایە و لەگەڵ مالیکی تێکیداوە، خەریک بو کار بگاتە ئەوەی بودجە لە خەڵکی داماوی هەرێم ببڕێت، سەبارەت بە دزینی نەوت و فرۆشتنی، موعارەزە نەبو چو بۆ بەغداو مەسەلەی مادەی 140 خرایە بەرامبەر چوار ملیار دۆلار!\nئەمەی پارتی و دەسەڵات ئەیکات، نەک سەریەشە، خەڵکی توشی سەرەتانی ئەقڵ و متمانە کردوە، سەریەشە ئەوەیە رۆژێک مالیکی دیکتاتۆرە و بەتەمایە هەرێم بە (F16) بۆردومان بکات و رۆژێکی تر (کاکە مالیکی) لەکێشەکان تێ ئەگات و بەمزوانە لە هەولێر میوانە! سەریەشە ئەوەیە رۆژێک بە (pkk) ئەڵێن شەڕفرۆشە و ئاسایشی هەرێم رەچاو ناکەن، رۆژێکیش ئەڵێن بۆ (ئاشتی) بۆیان نیە تەنانەت بچنە چیاکانی کە موڵکی کەس نیە جگەلە لە خەڵکی کورد! سەریەشە ئەوەیە کەسێک سەیری تەلەفیزیۆن ئەکا، لەپڕ (تەشویش) لێی تێک ئەیا، سەریەشە ئەوەیە کە تۆ خۆت پێشتر بڕیارت دابێ موعارەزە بەپێی مواسەفاتی تۆ بێت، وەک خەیات تۆ قوماش و دورینەکە هەڵبژێری، گریفانیشی نەبێ، نەبادا ئەها…! زۆریش بچێتە ئاو بەڵکو زو بچوک بێتەوە! نوکتەی ئەم دەسەڵاتە ئەوەیە ئەڵێت؛ موعارەزەی تەندروست! دیارە ئەو موعارەزەیە پێشتر ئەبێ لە وەزارەتی سەحە فەحسی بۆکرابێت، لەکام وڵاتی دونیا موعارەزە بەدڵی دەسەڵات رەفتار ئەکات، کەوایە بۆ دروست بوە و بۆ نابێ بە بەشێک لە دەسەڵات و لەترسی حەبی قاچاخ دەسەڵات و برادەرانی پارتی توشی سەریەشە نەکەن، …دیموکراتی بۆ تاکڕەوەکان سەریەشەیە، چارەسەرەکەی حەبێکە دورت ئەخاتەوە لەوەهمی (خۆ بە سەرکردەزان).\nPrevious چاڤدێر ژمارە ١٢٦\nNext كوردله میسر له ئه‌ییوبیه‌كانه‌وه بۆ محه‌مه‌د عه‌لی پاشا


(660) جار بینراوە\nلە سلێمانی و چەند شارێكی دیكە كۆمەڵێك پزیشکی گەنجی خۆبەخش سەردانی ماڵان دەكەن و بێ بەرامبەر چارەسەری سەرەتایی و خزمەت گوزاری پزیشکییان پێشکەش دەكەن.\nبەمەبەستی زانینی چۆنیەتی هاوکاری کردنی ئەو تیمە خۆبەخشە كە ناوی (فاست كەیرە)و چەندین پزیشک و پەرستیاری لەخۆگرتوە كاشان فەرەیدون كەریم دەرچوی بەشی شیكاری نەخۆشیەكان و سەرپەرشتیاری تیمەکانی فاست کەیر لەسلێمانی تایبەت بەرێوان وتی "لەگەڵ فاست كەیر كاردەكەم و رۆژانە بەیەكسانی پیاوان و ژنان پەیوەندیمان پێوەدەكەن، بەڵام زۆرینەیان كەسانی بەتەمەنن و ئەوكەسانەن لەسەرجێگەن توانای جوڵەیان نییە یاخود ئەوانەی توشبوی كۆڤید نۆزدەن پەیوەندیمان پێوەدەكەن"، وتیشی "سەرجەم كەرەستە خۆپارێزییەكانمان بۆ دابینكراوە رۆژانە نزیكی 100كەس پەیوەندی دەكەن هەر رۆژێكیش پەیوەندی كەم بێت لەشوێنە گشتیەكان دادەنیشین و چاوەرێدەكەین هەركەس پێویستی بوو هاوكاری دەكەین لە سلێمانی ئێمە هەشت تیمین و رۆژانە لە (9)ی بەیانی تا(5)ی ئێوارە كاردەكەین نەخۆشخانەكانیش زۆر هاوكارمانن لە وەرگرتنی ئەو نەخۆشانەی پێویستیان بەنەخۆشخانە هەیە، بەڵام بەشێوەیەكی گشتی ئەوكەیسانەی ئێمە دەیانبینین كەیسی ساردن واتە حاڵەتی تەوارییان تێدانییە".\nهەر لەوبارەیەوە ئەنەس هاوار خوێندکاری قۆناغی سێی دەرمان سازی زانکۆی هەولێری پزیشکی و سەرپەرشتیاری گشتی فاست کەیر لە کوردستان وتی "پرۆژەی فاستکەیر سەرەتای دروستبوونی دەگەرێتەوە بۆ کاتی کەرەنتینە کە لەو کاتەدا بەتایبەت لۆدێکی زۆر لەسەر نەخۆشخانەکان دروست ببوو، لە هەمان کاتدا هاوڵاتیان پێویستیان بەوە بوو کە پزیشک ببینن و پشکنین و چارەسەری سەرەتاییان بۆ بکرێت، بەتایبەت تووشبووانی نەخۆشییە درێژخایەنەکان بۆ ئەم مەبەستەش پرۆژەی فاستکەیر دروستبوو بەسپۆنسەری کۆمپانیای فاستلینک و لەژێر چاودێری وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لەپێناو ئەوەی هاوڵاتیان لە ماڵەکانی خۆیانەوە پزیشک ببینن و رێنمایی پێویست وەربگرن لەرێگەی تیمەکانی فاستکەیرەوە"، وتیشی "فاستکەیر لە ئێستادا لە سەرجەم شار و شارۆچکەکانی کوردستان بەردەستە، زیاتر لە (50 )تیم لە شارەکانی هەولێر، سلێمانی، دهۆک، هەڵەبجە، سۆران، کۆیە، راپەڕین و گەرمیان کاردەکەن و رۆژانە سەردانی ئەو هاوڵاتییانە دەکەن کەپەیوەندی بەتیمەکانمانەوە دەکەن، هەر تیمێکیش لە پزیشکێک و پەرستارێک پێکدێت کە خاوەن شارەزایی و ئەزموونی تەواون و زانیاری تەواویان لەسەر هەموو ئەو پشکنین و چارەسەرانە هەیە کە پێویستن بۆ نەخۆش".\nلەبارەی ئەوکەسانەی پێویستیان بەهاوکاری دەرونی دەبێت ئەنەس وتی "تیمەکەمان هەوڵی تەواوەتی دەدەن بۆ ئەوەی رێنمایی پێویست بدەن بەوکەیسانەو لەکاتی پێویستدا تیمەکانمان راوێژ بەپزیشکی پسپۆڕیش دەکەن بۆ ئەوەی یارمەتی کەسەکە بدەن لەحاڵەتە تایبەتەکاندا، لێرەدا بەپێویستی دەزانم سوپاسی کۆمپانیای فاستلینک بکەم لەبەرامبەر پاڵپشتی کردنیان بۆ پرۆژەیەکی خزمەتگوزاری لەو شێوەیە کە تاکە ئامانجی خزمەتکردنی هاوڵاتیانی کۆمەڵگەکەمانە بەخۆرایی و بەبێ هیچ بەرامبەرێک، ئەمەش خۆی لەخۆیدا دەسکەوتێکی گەورەیە هەم بۆ ئێمە و هەم بۆ کۆمپانیاکەش".\nلەکۆتایدا ئەنەس هاوار داوا لە هاوڵاتیان دەکات لەکاتی پێویستی پزیشکیدا هاوڵاتیان پەیوەندی بەو ژمارە تەلەفۆنانەوە بکەن کەداندراوە


دایەنگە و باخچەكانی منداڵان لەژێر چاودێری لیژنەكاندان – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدایەنگە و باخچەكانی منداڵان لەژێر چاودێری لیژنەكاندان\n2019/10/06 - 2:47 PM\nلە ماوەی مانگێكدا سەردانی (48) باخچەی منداڵان و دایەنگەی حكومی و نا حكومی كراوە و رێنمایی پێویستیان دراوەتێ و لەكاتی بوونی سەرپێچی سزا دراون.\nماڵپەڕی قائیمقامیەتی سلێمانی نوسیویەتی”لیژنەی دایەنگە و باخچەی منداڵانی سەر بە لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامی سلێمانی رۆژانە و بەر‌دەوام سەردانی تەواوی باخچەی منداڵان و دایەنگەكانی سنوری سلێمانی بە حكومی و ناحكومییەوە دەكەن و لە ماوەی مانگێكیشدا سەردانی (48) شووێنیان كردووە.”\nهێشوو سەباح، سەرۆكی لیژنەی دایەنگە و باخچەی منداڵان رایگەیاند، لە سنوری سلێمانیدا (52) دایەنگەی نا حكومی و (25)ی حكومی و (43) باخچەی منداڵانی حكومی و (38)ی نا حكومی هەیە و لەرێگەی لیژنەكەمانەوە كە نوێنەری لایەنە پەیوەندیدارەكانی تێدایە، رۆژانە سەردانیان دەكەن و لە لایەنی تەندروستی و شیاوی شوێنەكە و خواردنەكان دەكۆڵینەوە.\nهەروەها وتیشی” بەپێی ئەو رێنماییانەی كەلە بەڕێوبەرایەتی تەندروستی و پەروەردەی سلێمانی پێمان دەگات كارەكانمان دەكەین.”\nهەروەها وتویەتی” رێگە نادەین هیچ باخچەیەكی منداڵان یان دایەنگە خواردنی نا تەندروست بدات بە منداڵان، بەتایبەت لە لایەنی پاكڕاگرتنی چێشتخانە و تازەیی خواردنەكان و دەكۆڵینەوە، ئەوە سەرەڕای ئەوەی بۆ بڕی خواردن و ئەو شمەكانەی بەكار دەهێنرێت رێنمایی پێویستیان دەدەینێ، بە نمونە رێگە نادەین كە پەرداخی پلاستیك و مەنجەڵی تیڤاڵ بەكار بهێنن، بەڵكو دەبێت پەرداخی كاغەز و مەنجەڵی فافۆن بەكاربهێنرێت، لەكاتی سەرپێچیشدا پسوڵەی سەرپێچی بۆ شوێنەكە دەكرێت یان ئاگادار دەكرێتەوە.”\nقائیمقامیەتی سلێمانیلیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی\nبەوێنە..بەهۆی وەرگەڕانی پاسێكەوە ژمارەیەك خوێندكار بریندار بوون\nئەنقەرە و دیمەشق بەهاوكاری ڕووسیا و ئێران هەوڵی لەنێوبردنی دەسەڵاتی كوردی رۆژئاوا دەدەن\nسلێمانی، هۆشداریی دەدرێتە خاوەن گازینۆ و كافتریا و دوكانەكانى خواردنەوەی کحولی\nگۆشتفرۆشی باوان لە سلێمانی داخرا\nلەماوەی یەك مانگدا، 58 تۆن شمەكی ماوە بەسەرچوو لە سلێمانی لەناوبراوە


1 - له 2003ه‌وه به به‌رده‌وامی تۆمه‌ت ده‌درێته پاڵ كۆمه‌ڵی ئیسلامی و چاڵی بۆ هه‌ڵده‌كه‌نرێت، هه‌وڵی په‌راوێز خستنی ده‌درێت و ده‌یانه‌وێ بیكه‌نه‌ده‌ره‌وه‌ی یاریه‌كه ،راپۆرتی له سه‌ر ده‌درێته ئه‌مه‌ریكاو ئه‌وروپا ، هه‌وڵ ده‌درێت وه‌ك تیرۆریست وێنا بكرێت ، داكۆكی كاری ئه‌و حزبه نیم ، به‌ڵام ته‌واوی ئه‌و بوختان و تۆمه‌تانه په‌یوه‌سته به هه‌ڵوێستی كۆمه‌ڵی ئیسلامیه‌وه ، ئه‌وه‌ی مایه‌ی هه‌ڵوه‌سته‌یه ، ئه‌وانه‌ی تۆمه‌ت ده‌به‌خشنه‌وه خۆیان مێژوویان لیپه له خراپه‌و نادادی ، هه‌ڵبه‌ت بۆ پێكه‌وه هه‌ڵكردنی سیاسی و پێكه‌وه ژیانی ئاشتیانه ،دۆزینه‌وه‌ی هاوبه‌شیه‌كان گرنگه نه‌ك گه‌وره كردنه‌وه ی جیاوازیه‌كان، ئایه له نێوان كۆمه‌ڵی ئیسلامی و ئه‌وانی تردا خاڵی هاوبه‌ش زیاترن ، یان خاڵی جیاواز ، خاڵی هاوبه‌ش له چاره‌نووس و یه‌ك نیشتمانی و پێكه‌وه هه‌ڵكردن ، نه‌ك ئه‌وه‌ی كۆمه‌ڵی ئیسلامیش شه‌ریكی نادادی و سته‌م و گه‌نده‌ڵیه‌كان بێت .\n2 - له ماوه‌ی رابردودا بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی پێكه‌وه‌یی و لێكحاڵی بوونێكی باش له نێوانیاندا هه‌بووه ، بۆ ئه‌مه هه‌وڵدراوه هه‌رچۆنێكه ئه‌و په‌یوه‌ندیه هه‌ڵوه‌شێنرێته‌وه ، له سه‌ر ئاستی سه‌ركردایه‌تی حزبی دیكه هه‌بووه ، له میدیاداو به ئاشكرا گوتویه‌تی ناكرێ وه‌ك یه‌ك سه‌یری گۆڕان و كۆمه‌ڵ بكرێت ، نه‌ك ئه‌وه هه‌وڵدراوه دوو وێنه‌ی جیاواز له‌و دوو حزبه نیشان بدرێت بۆ ئه‌وه‌ی بنكردایه‌تیان بكرێن به گژ یه‌كترا ،به‌ڵام هاوهه‌ڵوێستیان له زۆر پرسی میلله‌ته‌كه‌یاندا وای كردووه ، كه ئه‌و هه‌وڵانه هیچ به‌روبومێكیان نه‌بێت ، رێگای دروست ئه‌وه نیه كه كار بۆ شێواندنی په‌یوه‌ندیه‌كان بكه‌ین ، رێگای دروست ئه‌وه‌یه چۆن جیاوازیه‌كان كه‌م بكرێنه‌وه ، كه‌مكردنه‌وه‌ی جیاوازیه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی له‌و رابردووه ، پڕ له ململانێی نادروست و ناجۆریه رزگارمان بێت ، رابردووی سیاسی و پێكه‌وه هه‌ڵكردنی ئێمه هه‌قه ببێته وانه، بۆ ئاینده‌ی باشتر ، نه‌ك ببێته وانه بۆ لاسایی كردنه‌وه‌ی .\n3 - له سوره‌تی قوره‌یشا له ئایه‌ته‌كانی 3و4 باسی خۆراك دابینی بۆ به‌گژاچونه‌وه‌ی برسێتی و ئاسایش له نیگه‌رانیدا ده‌كات ، گۆڕان و كۆمه‌ڵ كارێكی باشیان كردووه ، بژێوی خه‌ڵك و موچه‌و ته‌ناهییان به هه‌ند وه‌رگرتووه ، بۆ هاوڵاتیانی كوردستان ، ده‌بوو كۆی لایه‌نه‌كانی دیكه له‌م پرسه‌دا هاوشانی ئه‌وان بان ، نه‌ك هه‌وڵی دورخستنه‌وه له یه‌كتر بدرێت ، وه‌ك چۆن ئه‌و هه‌وڵه له قۆناغێكا بۆ دوور خستنه‌وه‌ی یه‌كگرتووی ئیسلامی و دواتریش یه‌كێتی درا ، ئێستا دوای ئه‌و هه‌موو ناجۆریه ،پێویسته ئه‌و هه‌وڵه موخابه‌راتیانه‌ی هه‌ڵوه‌شانه‌وه واز لێبهێنرێت و بیر له ئاینده بكرێته‌وه ، بۆ 5لایه‌نه سه‌ره‌كیه‌كه‌ی نێو پارله‌مان و كۆی ئه‌وانی دیكه‌ش ئه‌وه باشتره كار له سه‌ر توند كردنی گرێكه نه‌كرێت ، تا به گرێ كوێره بوون ، هه‌وڵی تێكدانی په‌یوه‌ندی نێوان لایه‌نه‌كان نه‌خۆشیه‌كی سیاسی كوشنده‌یه ، به‌ڵام ئه‌و نه‌خۆشیه هێشتا ناوێكی بۆ دانه‌نراوه\n3140 جار خوێندراوەتەوە


مارێكی گەورە لە مێرگەسۆر كوژرا\nشوانێكی سنووری شارۆكەی مێرگەسۆر لە كاتی لەوەڕاندنی مەڕوماڵات، گەورەترین مار لە كوردستان دەبینێ و مارەكە دەیەوێ پەلاماری بدا، ئەویش بەرگری لە خۆی دەكات و لە كۆتادا مارەكە دەكوژێت.\nسەباح فەرمان هاووڵاتییەكی دانیشتووی شارەدێی شێروان مەزنی سنووری شارۆكەی مێرگەسۆرە و بۆ "وشه"گوتی، لە گوندی تاتكی سنووری شێروان مەزن خەریكی لەوەڕاندنی مەڕوماڵات بووم، لەناكاو مارێكی گەورەم بینی و خەریك بوو گازم لێ بگرێ و پەلامارم بدات، بەڵام من بەردێكی گەورە هەڵگرت و پێمدا كێشا و دواتریش بە دار زۆرم لە سەری مارەكە دا تا كوشتم.\nزیاتر گوتی، مارەكە درێژی زیاتر لە دوو مەتر بووە و كێشی زۆرە، لەوەتەی هاتوومەتە دنیا ماری بەو قەبارە گەورەم لە ناوچەكەمان نەبینیوە، جیا لەوەیش ئەمساڵ مار لە ناوچەكەمان یەكجار زۆر بووە و تا ئێستەیش هۆكارەكەی بە ڕوونی نازانرێت.\nڕێبەر سوار هاووڵاتییەكی تری مێرگەسۆرە و بۆ "وشە" گوتی، ئەوەندەی ئێمە تێبینیمان كردووە، زۆربوونی مار و دووپشك لە سنوورەكەمان پێوەندی تەواوی بە كەمبارینی بەفر و بارانەوەیە، هەر ساڵێك ڕێژەی بەفر و باران لە دەڤەرەكەمان كەم ببارێ، ئەو ساڵە مار و دووپشك زۆر زیاتر دەبن بە بەراورد لەگەڵ ساڵانی پێشوو.\nمێرگەسۆر لە رووی كارگێڕییەوە یەكێكە لە شارۆكەكانی سنووری پارێزگای هەولێر و 144 كیلۆمەتر لە سەنتەری شاری هەولێر دوورە، پێنج شارەدێ لەخۆ دەگرێ و زیاتر لە 60 هەزار كەس ژمارەی دانیشتووانی ئەو شارۆكەیەن.\nمێرگەسۆر/ موڕشید برادۆستی.\nئه‌م بابه‌ته 56669 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسه‌ركۆ له‌لایه‌ن سالار مه‌حمووده‌وه هێرشى ده‌كرێته سه‌ر\nجیهان وێنه‌ى هاشمى باوكى بڵاو ده‌كاته‌وه\nوێنه‌یه‌كى ده‌گمه‌نى كامه‌ران عومه‌ر بڵاو ده‌بێته‌وه\nبە تەمەنترین پیاوی دنیا گیانی لە دەست دا\nجوانترین ژنى دنیا له‌م وڵاتانه‌ن\nخه‌ڵكی ئه‌م گونده‌ی كوردستان كه‌و ناكوژن\nكچێكی 21 ساڵ گه‌نجترین و جوانترین شۆفێری بارهه‌ڵگره\nوێنه‌ی خێزانیی ئه‌ڤین ئاسۆ له گه‌شته‌كه‌ی دوێنێدا هه‌رای نایه‌وه\nبۆ یه‌كه‌م جار چۆپی وێنه‌ی هاوسه‌ره‌كه‌ی بڵاو كرده‌وه\nنه‌ڤید بووه به عێراقى؟\nكچێك ده‌ستدرێژی كرده سه‌ر مه‌یموونێك و گیرا\nكیم كارداشیان شه‌رم له‌م وێنانه‌ی ده‌كات و نایه‌وێت بڵاو بكرێنه‌وه


ئاژاوەگێڕییەکانی ئەمریکا درێژەی بێت، گورزی کوشندە دەوەشێنین - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ بەفرانبار ٢٧ ٠٨:٠٣\nNews Code 30554\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەرلەشکەر محەمەد باقری سەرۆکی ئەرکانی گشتیی هێزی چەکداری لە وەڵامی پەیوەندی تەلەفونی هۆلوسی ئاکار وەزیری بەرگری تورکیا بۆ ڕاگەیاندنی پرسە و سەرەخۆشیی وڵاتەکەی لە بابەتی شەهید کرانی سەردار سپەهبۆد سولەیمانی بە دەوڵەت و گەل و هێزە چەکداری کۆماری ئیسلامی، وتی: تیرۆری سەردار سولەیمانی لە لایەن ئەمریکا، هەڵمەتێکی ناجوامێرانە، نامرۆڤانە، نائەخلاقی و بە پێچەوانەی هەموو یاساگەلی نێودەوڵەتی بوو و هەڵمەتەکانی ئەو وڵاتە بۆ سەر بنکەکانی حەشدی شەعبی عێراو یان هەندێک لە بنکەکانی سووریا دەسپێکی ڕەوتێکی نوێ لە ناکۆکییەکانی ناوچەیە.\nسەرۆکی ئەرکانی گشتیی هێزی چەکداری کۆماری ئیسلامی ئێران بە ئاماژە بە پەیامەکانی ئەمریکا بۆ کەمکردنەوەی ناکۆکییەکان لە دوای تیرۆری شەهید سولەیمانی و هاوڕێیانی، وتیشی: ئەوان خۆیان ناوچەیان لە پێکدادانێکی بەربڵاودا گلاندبوو، ، هەر بۆیە کۆماری ئێران بە ئۆپەراسیۆنی بەرامبەر لە دژی بنکەی سەربازیی ئەمریکی "عەین ئەسەد"، ئیرادەی یەکلاکەرەوەی بۆ پاراستنی مافی خۆی نیشان دا و سەلماندی ئەگەر ئاژاوەگێڕییەکانی ئەمریکا درێژەی بێت، وەڵامێکی قورس‌تری دەدرێتەوە.\nسەرلەشکەر باقری جەختیشی کرد: کۆماری ئیسلامی ئێران حەز بە پەرەدان بە ناکۆکییەکان ناکات، بەڵام هەر جۆرە هەڵمەتێکی ناعەقڵانی و دەستدرێژکارانە بە توندی وەڵام دەداتەوە و هیوادارین بە کشانەوەی ئەمریکا لە ناوچە بنچینە هەموو بشێوی و ئاژاوەکان وشک بکرێت.\nشایانی باسە هۆلوسی ئاکار وەزیری بەرگری تورکیا لەو پەیوەندییە تەلەفونییە وێرای ئاماژە بە پەیوەندیی دۆستانە و برایانەی نێوان ئێران و تورکیا، نیگەرانیی خۆی بۆ گۆڕانکاری و ڕووداوە پەیتا پەیتا و هەستیارەکان لە ناوچە لە پاش تیرۆر و شەهید کرانی سەردار سولەیمانی دەربڕی و وتی: بە باوەڕی ئێمە سەقامگیری و ئاسایش بە قازانجی هەموو وڵاتانی ناوچەیە و ئێمە دەبێ بە پاراستنی سەقامگیری، هاوکاری و هەوڵی هاوبەش رێگە نەدەین تیرۆریستان لە دەرفەتی بەرز بوونەوەی ناکۆکییەکان کەڵک ئاوەژۆیی بکەن.


لەبارەی کەیسەکەی ئاشتی هەورامی و دۆڕاندنی ملیارێک و 600 ملیۆن دۆلار حکومەت چی دەکات؟\n2020.08.30 - 13:51\nکەمتر لە مانگێکی دیکە دادگای شاهانەی بەڕیتانیا دانیشتنی دووەم لەسەر کەیسی ئاشتی هەورامی، وەزیری پێشووی سامانە سروشتییەکانی هەرێم دەکات و بە دۆڕاندنی کەیسەکەش، یەک ملیار و 600 ملیۆن دۆلار بەسەر حکومەتی هەرێمدا ساغ دەبێتەوە، بەڵام تاوەکو ئێستا حکومەتی هەرێم لەسەر ئەو پرسە بێدەنگە.\nهەفتەی ڕابردوو یەکەم دانیشتنی دادگای شاهانەی بەڕیتانیا لەسەر کەیسی ئاشتی هەورامی، وەزیری پێشووی سامانە سروشتییەکانی هەرێم و کۆمپانیای "دانەغاز" بەڕێوەچوو، دوای ئەوەی کۆمپانیاکە لەو دادگایە سکاڵای یاسایی لەسەر هەورامی تۆمارکردبوو.\nکۆمپانیاکە داوای قەرەبووی ملیارێک و 600 ملیۆن دۆلار قەرەبوو دەکات و دەڵێت، ئاشتی هەورامی ئەوکاتەی وەزیری سامانە سروشتییەکانی هەرێم بووە، بەشێوەی نایاسایی زیانی پێگەیاندووە، واتە بە دۆڕاندنی کەیسەکە لەلایەن ئاشتی هەورامییەوە، ئەوا دەبێت حکومەتی هەرێم ئەو پارەیە وەک قەرەبوو بداتە کۆمپانیاکە.\nناس کورد لەزاری سەرچاوەیەک لە ئەنجومەنی وەزیرانەوە زانیویەتی، تاوەکو ئێستا لە ئەنجومەنی وەزیران باسی ئەو پرسە نەکراوە و هیچ شتێکی لەبارەوە نەوتراوە.\nئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بەوەشکرد، حکومەت چاوەڕوانی یەکلابوونەوەی کەیسەکەیە و ئەوکات هەڵوێستی خۆی دەبێت.\nئاشتی هەورامی کە ماوەی 14 ساڵ وەزیری سامانە سروشتییەکانی هەرێم بوو، ئەگەرچی لەناوخۆی هەرێمدا و لەلایەن بەشێک لە پەرلەمانتارانی ئۆپۆزسیۆنەوە تۆمەتباردەکرا بە ئەنجامدانی "ساختەکاری" بەڵام لەم کابینەیەشدا کرایەوە بە یاریدەدەری سەرۆکی حکومەت بۆ کاروباری نەوت و سامانە سروشتییەکان.\nئێستا هەرێمی کوردستان بە دۆخێکی قورسی داراییدا تێدەپەڕێت و بە زیاتر لە 45 رۆژ موچەیەک بەلێبڕینی %21یەوە دابەشدەکرێت.\nئەگەر ئاشتی هەورامیش ئەو کەیسە بدۆڕێنێت و حکومەتی هەرێم ناچار بکرێت بە پێدانی پارەی قەرەبووەکە، ئەوا ئەو پارەیە بڕی %21ی موچەی لێبڕاوی نزیکەی یەک ساڵی فەرمانبەران دەکات، واتە ئەگەر حکومەت یەک ساڵ بە لێبڕینەوە موچە دابەش بکات، ئەوکات دەتوانێت بەو پارەیەی بۆی دەگەڕێتەوە قەرەبووی کەیسە دۆڕاوەکەی هەورامی بکاتەوە.\nعێراق؛ لەبارەی دامەزراندنی 15 هەزار کەس ڕونکردنەوە دەدرێت\n2020.09.12 - 21:39\nڕونكردنەوەیەك لەبارەی هاوردەکردنی دەرمان لەلایەن کۆمپانیایەکی حزبییەوە بەنایاسایی\n2020.08.29 - 23:33\nمەلا بەختیار: کازمی لەسەردانەکەیدا ملیۆنێکی نەدایە بریندارێکی چەکی کیمیایی\n2020.09.12 - 20:48\nئێران: لە پێنج مانگدا بەبەهای زیاتر لە 109 ملیۆن دۆلار سەوزە و میوە هەناردەی عێراق کراوە\n2020.09.12 - 19:59\nزانکۆیەکى ئەمریکی: لەدوای ڕووداوەکەی 11ى سێپتەمبەرەوە 37 ملیۆن هاووڵاتى ئاوارەبوون\n2020.09.11 - 19:29\nبۆ یەکەمجار عێراقییەک بەبڕى زیاتر لە یەک ملیۆن دۆلار لەلایەن هاوپەیمانانەوە قەرەبوو دەکرێتەوە\n2020.09.10 - 19:46


ئێستا نیوز - ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی رۆژئاوای کوردستان راگەیەندرا\nئەنجامی هەڵبژاردنەکانی رۆژئاوای کوردستان راگەیەندرا\n2017/12/05 5:11 PM -\nكۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكانی رۆژئاوای كوردستان رایگەیاند، رێژەی بەشداریكردن لە هەڵبژاردنەكەدا لە سەدا 69 بووە.\nكۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكانی رۆژئاوای كوردستان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی بەڕێوەبەری خۆجێی هەرێمەكانی جەزیرە و فورات و عەفرین-ی لە رۆژئاوای كوردستانی بڵاوكردەوەو رایگەیاند:" لەسەدا 69ی هاوڵاتیان بەشدارییان لەهەڵبژاردنەكەدا كردووە.\nسەبارەت بە رێژەی کورسی لیستەکانی بەشدار لە هەڵبژاردنەکان ئاماژەی بەوەكردووە، لە هەرێمی جەزیرە كە كانتۆنەكانی (قامیشلۆ و حەسەكە) لە خۆدەگرێت، لیستی نەتەوەیی دیموكرات دوو هەزار و 718 كورسی و لیستی هاوپەیمانی نەتەوەیی كورد 40 كورسی و لیستی سەربەخۆكان 144 كورسی بەدەستهێناوە.\nهەروەها لە هەرێمی فورات كە كانتۆنی (كۆبانێ و گرێ سپی) لەخۆ دەگرێت لیستی نەتەوەی دیموكرات 647 كورسی، لیستی پارتی یەكێتی دیموكراتی كورد لە سوریا 40 كورسی و لیستی سەربەخۆ 67 كورسییان بەدەستهێناوە.\nئەوەشهاتووە، کە لە هەرێمی عەفرین كە كانتۆنی (شەهبا و عەفرین) لە خۆ دەگرێت لیستی هاوپەیمانی دیموكرات هەزار و 56 كورسی، لیستی پارتی یەكیتی دیموكراتی كورد لە سوریا 72 كورسی، لیستی هاوپەیمانی نیشتمانی سوری 8 كورسی و لیستی سەربەخۆش 40 كورسیان بەدەستهێناوە.\nلە کۆتایی کۆنگرەکەدا كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكان ئاماژەی بەوەدا، کە مافی هەموو لیست و قەوارەیەكە لە ماوەی سێ رۆژدا تانە لە ئەنجامی هەڵبژاردنەكان بدات.\nئەم بابەتە 560 جار خوێندراوەتەوە


دۆخی مافەکانی مرۆڤ لە ئێراندا\nڕاپۆرتی ڕێکخراوی لێخۆشبوونی جیهانی سەبارەت بە دۆخی مافەکانی مرۆڤ لە ئێران بۆ ساڵی ٢٠٢١ی زایینی تیشک دەخاتە سەر گەلێک لایەنی پێشێلکارییەکانی مافەکانی مرۆڤ لایەن کاربەدەستانی حکومەتی ئێرانەوە، کە هەزاران کەس تەنها بەهۆی بەکارهێنانی مافە بنەڕەتی و ئاشتیخوازەکانی خۆیانەوە دەستگیرکراون و سەدان کەس بە شێوەیەکی ناڕەوا لە بەندیخانەکاندا ماونەوە.\nهێزەکانی ئیتلاعات تەنانەت لە خۆپیشاندانە بە ئاشتییەکانیشدا دەستڕێژی گولەیان لە خەڵكی کردووە. ڕاپۆرتەکەی ڕێکخراوی لێخۆشبوونی جیهانی ئاماژە بە هەندێک لە لایەنەکانی ئەو پێشێلکارییانە دەکات.\nئازادی بەیان، پێکهێنانی ڕێکخراوەکان و کۆڕ و کۆبوونەوە\nلە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە کە کاربەدەستان لە ساڵی ٢٠٢١ی زایینیدا بە توندی بەردەوامبوون لەسەر سەرکوتکردنی مافەکانی ئازادی بەیان، پێکهێنانی کۆڕ و کۆبوونەوە. ئەوان پارتە سیاسیە سەربەخۆکان، یەکیەتییە کرێکارییەکان و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدنییان قەدەغە کرد. ڕاگەیەنەرە گشتییەکانیان سانسۆڕکرد و کاناڵەکانی تەلەفزیۆنی سەتەلاتییان قەدەغەکرد. هەروەها کاربەدەستانی بەشی ئیتلاعاتی ئێران بە هۆی چالاکی تۆڕەکانی کۆمەڵایەتی کە ئەوان بە "دژە شۆڕش" یان "نائیسلامی"یان ناوزەد کرد گەلێک کەسیان بە هەرەمەکی گرت و خستییانە نێو بەندیخانەوە.\nکاربەدەستان لە ماوەی خۆپیشاندانەکانی خەڵکدا، بەشی ئێنترنێتیان پچڕاند و ڕادەی سەرپێچی و پێشێلکارییەکانی هێزەکانی ئیتلاعتیان شاردەوە. لە مانگی حەوتدا مەجلیس بە پەلە بەرنووسێکی یاسایی ئامادە کرد و چاوەڕوان دەکرێت ئەمساڵ پەسندبکرێت کە چاودێری بە سەر ئێنتێرنێتدا زیادتر دەکات.\nڕاپۆرتەکە تیشک دەخاتە سەر ئەو لایەنەی کە کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی لە سەرکوتکردنی خەڵکدا تووێژەکانی جۆربەجۆری خەڵکیان خستە ژێر گوشاری خۆیان و چەندین هەزار پیاو، ژن و منداڵ تەنها بە هۆی کەڵکوەرگرتنی هێمنانەی مافەکانی خۆیان لە بوارەکانی ئازادی بەیان، پێکهێنانی کۆڕ و کۆبوونەوە لێپێچینەوەیان لێکرا و بە شێوەیەکی ناڕەوا خرانە ژێرڕاونان و ڕاپێچکردن.\nلە نێو ئەو کەسانەدا جودابیران، ڕۆژنامەوانان، کەسانی ناڕازی، نووسەران، مامۆستایانی گرتەوە. هەروەها داکۆکیکارانی مافەکانی مرۆڤ و بگرە پارێزەرانیش بوون. داکۆکیکارانی مافەکانی ژنان، مافەکانی کار و مافەکانی کەمینەکان، ژینگەپارێزان، خەباتکاران دژ بە سزای لەسێدارەدان و خزم و کەسانی داخدار خوازیاری وەڵامدانەوە بە تایبەت بە لە سێدارەدانەکانی بە کۆمەڵ و بەزۆر بێسەر و شوێنکردن بوون. لە کۆتایی ساڵدا سەدان کەس بە ناڕەوا لە بەندیخانەکاندا هەروا مانەوە.\nجودابیران و رۆژنامەوانانی دانیشتووی دەرەوەی وڵات ڕووبەڕووی هەڕەشەی توند بوونەوە و بنەماڵەکانیان لە ئێران خرانە ژێر لێپێچینەوە و یان بەشێوەیەکی هەڕەمەکی دەستبەسەرکران. لە مانگی ٨ دا، کاربەدەستانی ئیتلاعات هەڕەشەی مەرگیان لە بنەماڵەی ئەرسەلان یارئەحمەدی کرد کە چالاکوانێکی مافەکانی مرۆڤی کوردە و لە دەرەوەی ئێران دەژیت. هەروەها حەبیب چەعب، نارازی ئیرانی- سویدی و جەمشید شارمەهد، ناڕازی ئێرانی – ئاڵمانی کە پیشتر لە دەرەوی وڵات ڕفێنرابوون و گەڕاندبوویانەوە ئێران، هەر لەژێر مەترسی سزای ئێعدامدان.\nهێزەکانی ئاسایش بۆ سەرکوتکردنی خۆپێشاندانەکانی بەئاشتیانە بە شێوەیەکی نایاسایی و بە توندی مامەڵەیان لەگەڵ خۆپیشاندەراندا کرد و تەنانەت تەقەشیان لێکردن. لە مانگی ٧، لانی کەم ١١ کەس لە ماوەی خۆپیشاندانەکان بە هۆی کەمبوونی ئاو لە ئوستانەکانی خوزستان و لۆرستان بە دەسترێژی گولە کوژران و ژمارەیەکی زۆریش برینداربوون. لە ٢٦ی مانگی ١١ هێزەکانی ئاسایش بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپێشاندەران کە سکاڵایان سەبارەت بە خراپی چارەسەری ئاو لە ئیسفەهان هەبوو، بە گولەی ساچمە تەقەیان لە خەڵک کرد و ژمارەیەکی زۆر لە نێویاندا منداڵیش یان بیناییان لەدەستدا و یان زیانێکی زۆر بە چاوەکانیان گەیشت.\nئەشکەنجەدان و بێ ڕێزیکردن\nئەشکەنجەدان و بێڕێزیکردن بە تایبەتی لە ماوەی ساڵدا بە شیوەیەکی بەرفروان بەردەوام بوو. "دانپێدانانەکان" ی کە بە ڕێگای ئەشکەنجەدان وەرگیرابوون لە تەلەڤزیۆنەکانی حکومەتی پەخش کرانەوە و بە شێوەیەکی بەردوام بۆ بڕیاری مەحکوومکردن بەکارهاتوون.\nدەسەڵاتدارانی بەندیخانە کە لە ژێر فەرمانی بەشی دادوەریدا کاردەکەن، بەندکراوان لە دۆخێکی زۆر نامرۆڤانە و ستەمکارانەدا ڕادەگرن وەک ڕاگرتنی ژمارەیەکی زۆری بەندکراوان لە ژوورێکدا، تەندروستی نەگونجاو، نەبوونی خواردەمەنی و ئاوی پێویست و هێرشی مێش و مەگەز و تەنانەت گەلێک لە بەندکراوان چاودێری پزیشکییان بۆ دابین ناکرێت کە ئەمەش وایکردووە زیاتر لە ژێر مەترسی پەتای کۆڤید ١٩ دا بن.\nئەو گرتە لە مانگ ٨دا بڵاوبوونەوە نیشان دەدەن کە بەڕیوەبەرانی بەندیخانە خەریکی لێدان و کوتان و بێڕیزی جنسی بە بەندکراوانن.\nڕاپۆرتەکە ئاگایی دەدات کە لانی کەم ٢٤ بەندکراو لە دۆخی جێگای گۆمان لە نێویاندا ئەشکەنجەدان و ڕەفتاری ناشیاو و بێبەش کردن لە چاودێری پزیشکی گیانیان لە دەستداوە.\nڕەفتاری ناڕەوا و جیاوازیدانان و پێشێلکارییە کۆمەڵایەتییەکان\nڕەوشی ژنان و کچان:\nژنان چ لە یاساکانی کۆماری ئێسلامیدا و چ لە کردەودا لە ئێران بە شێوەیەکی ناڕەووا مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت، لەوانە لە بوارەکانی پێکهێنانی ژیانی هاوبەش، جیابوونەوە، دامەزراندنیان، دابەشکردنی میرات و هەروەها لە وەرگرتنی پۆستی سیاسی لە ناو حکومەت.\nیاساکانی "حیجاب"ی زۆرەملێ بووەتە هۆی هەراسانکردنی ڕۆژانە، دەستبەسەرکردنی هەڕەمەکی، ئەشکەنجەدان و مامەڵەی خراپی دیکە بەرامبەر بە ژنان، لەوانە بێبەشکردنیان لە دەستڕاگەیشتن بە خوێندن و دامەزراندن و کارکردنیان لە شوێنە گشتیەکاندا.\nبەلایەنی کەمەوە شەش پارێزەری مافەکانی ژنان بە هۆی چالاکییەکانیانەوە دژی حیجابی زۆرەملێ لە ئێستادا لە زیندانی کۆماری ئێسلامی ئێراندان.\nلە مانگی١١ی ساڵی ڕابردوودا، پەرلەمانی ئێران لە ڕێگای پەسەندکردنی پڕۆژەیاسای "پاراستنی خێزان و گەشەدان بە دانیشتوانی گەنج" مافی ژنانی زیاتر پێشێلکردوە. بە پێی ئەو یاسایە، بنکە دەرمانییەکانی دەوڵەت قەدەغە کراون لە دابینکردنی خزمەتگوزارییە خۆڕاییەکان بۆ بەرگری لە دووگیانی و هەروەها دەرمانخانەکان ناچار دەکات بۆ فرۆشتنی دەرمان و حەبی بەرگری لە دووگیانی داوای نامەی دکتور بکەن.\nکۆمسیۆنی کۆمەڵایەتی پەرلەمان لە مانگی٧ی ساڵی ڕابردوودا دوای ساڵانێکی زۆر، پرۆژەیاسای "داکۆکیکردن لە کەرامەتی و پاراستنی ژنان لە دژی توندوتیژی" پەسەند کرد. ئەو پرۆژە یاسایە، کە هێشتا پەسەندکردنی کۆتایی ماوە، هەندێ خاڵی ئەرینی لە خۆ دەگرێت، لەوانە دامەزراندنی یەکەی پۆلیسی تایبەت بە پرسی ژنان، دابینکردنی خانووی پارێزراو، دەستنیشانکردنی گروپێکی کاری نیشتمانی بۆ داڕشتنی ستراتیژی بۆ بەرنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان و کچان.\nهەڵبەت لە پڕۆژە یاساکەدا، توندوتیژی خێزانی، دەستدرێژی سێکسی نێوان هاوسەرەکان و هاوسەرگیری منداڵان وەک تاوانێک پێناسەی بۆنەکراوە و هەروەها دەستەبەری ئەوەش ناکات کە ئەو پیاوانەی ژن و کچەکانیان دەکوژن ڕووبەڕووی سزای گونجاو ببنەوە.\nپرۆژە یاساکە لە حاڵەتی توندوتیژی خێزانیدا، ئاشتەوایی نێوان کەسەکانی خستووەتە پێش لێپرسینەوە و سزادانی تاوانبارەکان.\nتەمەنی یاسایی هاوسەرگیری بۆ کچان وەک ساڵانی پێشوو لە یاسای ئێراندا، تەمەنی ١٣ ساڵ دیاریکراوە و تەنانەت باوکان دەتوانن مۆڵەتی دادوەری بۆ هاوسەرگیری کچەکانیان لە تەمەنێکی بچووکتریشدا وەرگرن. بەپێی ئامارە فەرمییەکان، لە نێوان مانگی٣ی ساڵی ٢٠٢٠ بۆ مانگی٣ی ساڵی ٢٠٢١دا، هاوسەرگیریی ٣١ هەزار و ٣٧٩ کچی تەمەن نێوان ١٠ بۆ ١٤ ساڵ تۆمارکراون.\nڕەوشی کۆمەڵگەی LGBTI(هاوڕەگەزخواز، دووڕەگەزخواز، ترانسجێندەر، هەمەڕەگەزخواز و نێوانەڕەگەز):\nکوژرانی عەلیڕەزا فازێڵی مونفەرەد کە خۆی وەک پیاوێکی هاوڕەگەزخواز پێناسەکردبوو، لە مانگی٥ی ساڵی ڕابردوودا، ئەوە نیشاندەدات کە چۆن تاوانبارکردنی هاوڕەگەزخوازان و کەمایەتییە ڕەگەزییەکان لە ڕێگای سەپاندنی سزاکانی لە سێدارەدان و ئەشکەنجەدانیان ڕێگەخۆشکەرە بۆ توندوتیژی کۆمەڵگە و خێزانەکان بەرامبەر بەو کەمایەتییانە.\nدەرمان و چارەسەرییەکان کە لەلایەن حکوومەتەوە پاڵپشتی دەکرێن بۆنەهێشتنی هاوڕەگەزخوازی و ئەو ڕەفتارانەی لەگەڵ نەریتە باوەکانی کۆمەڵگەدا ناگونجێن. ئەشکەنجە و چارەسەرێکی خراپە کە هێشتا وەک خۆی لە ئێران باوە و بەکاردەهێنرێن، تەنانەت دژی منداڵانیش.\nئەو کەسانەی کە جێندەری خۆیان لە دوانەی نێر و مێدا نابینیەوە، بەردەوام ڕووبەڕووی مەترسی دەبنەوە لەڕووی یاساییەوە، مەگەر ئەوەی ڕەگەزی خۆیان بگۆڕن کە ئەویش پێویستی بە نەشتەرگەری گۆڕینی ڕەگەزە.\nسیستەمی سەربازی ئێران بەردەوامە لە پێناسەکردنی هاوڕەگەزخوازی وەک لادان لە نەریت و کۆمەڵگە.\nسیستمی سەربازی کۆماری ئێسلامی ئێران لە ناو کارتی سەربازی کەمایەتییە ڕەگەزی و جێندەرییەکان بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ ئاراستەی سێکسی یان ناسنامەی ڕەگەزییان بەبێ ڕەزامەندی خۆیان ئاشکرا دەکات و ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی ئەو کەسانە ڕووبەڕووی مەترسی و توندوتیژی ببنەوە.\nڕەوشی ئەندامانی پێکهاتە نەژادی و کەمایەتییە نەتەوەییەکان:\nکەمینە ئیتنیکیەکان، لەوانە عەرەبی ئەهوازی و تورکەکانی ئازەربایجانی و بەلووچ و کورد و تورکمانەکان ڕووبەڕووی جیاوازی بوونەتەوە و زۆرجار لە پەروەردە و دامەزراندن و پۆستە سیاسییەکان بێبەشکراون. سەرەڕای داواکارییە بەردەوامەکان بۆ هەمەچەشنی زمانەوانی، زمانی فارسی تەنیا زمانی پەروەردەی نێو خوێندنگاکانە لە پۆلی سەرەتاییەوە تا پۆلی ناوەندی.\nکەمایەتییە ئیتنیکیەکان زۆرتر لە زۆرینەی خەڵکی ئێران بە تۆمەتە گوماناوییەکان ڕووبەڕووی سزای لەسێدارەدان دەبنەوە.\nدەسەڵاتداران ژمارەیەک لە چالاکوانانی کەمایەتیە نەتەوەییەکانی بە تۆمەتی "موحارەبە" واتە دژایەتی خودا تاوانبارکردوون و بەنهێنی و بە بێ ئاگادارکردنەوەی خێزانی قوربانییەکان، لەسێدارەی داون و شوێنی ناشتنی قوربانیەکانیشی بە خێزانەکانیان ڕانەگەیاندوە، لەوانەش لەسێدارەدانی چوار پیاوی عەرەبی ئەهواز لەمانگی ٣ و هەروەها لەسێدارەدانی حەیدەر قوربانی لە مانگی ١٢ی ساڵی ڕابردوودا.\nدەسەڵاتداران بەردەوامن لە کوشتنی کۆڵبەرانی کورد و رەتکردنەوەی بەرپرسیارکردنی ئەو کەسانەی بە شێوەی نایاسایی کۆڵبەران کورد و بەلووچ دەکوژن.\nزیاتر لە ٢٠٠ هاوڵاتی کوردی ئێران ، لەوانە چالاکوانانی سیاسی و مەدەنی لە میانەی دوو شەپۆلی دەستگیرکردنێکی هەڕەمەکیدا لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٠ بۆ مانگی ٧ و ٨ی ساڵی ٢٠٢١ دەستبەسەرکراون. زۆرینەی دەستبەسەرکراوەکان دوای چەند هەفتەیەک یان چەند مانگێک بێسەروشوێنکردنیان یان ئازادکراون یان ڕووبەڕووی سزای زۆرتری زیندانیکردن بوونەتەوە.\nڕەوشی ئەندامانی پێکهاتە ئاینییەکان:\nکەمایەتییە ئاینییەکان، لەوانە بەهاییەکان، مەسیحییەکان، جووەکان، دەروێشەکانی گۆنابادی، یارسانەکان و موسڵمانی سوننەوە چ لە بواری یاسا و چ لە ڕووی پراکتیکەوە ڕووبەڕووی جیاکاری و جیاوازی بوونەتەوە، لەوانەش لە بواری خوێندن و دامەزراندنیان و وەرگرتنی پۆستی سیاسی لە ناو حکومەتدا بێبەش کراون.\nئەو کەسانەی کە لە دایک و باوکێکی موسڵمان لەدایک بوون، ئەگەر بیانەوێت ئایینی خۆیان بگۆڕن یان لە دینی خۆیان دەربچن، ئەوا لە لایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە بە تاوانی دەرچوون لە دین ڕووبەرووی مەترسی دەستبەسەرکردنی هەڕەمەکی، ئەشکەنجەدان یان سزای لە سێدارەدان دەبنەوە.