هەڵوێستی کۆمۆنیستی سەبارەت بە سەربەخۆیی و پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی -٢ … سامان کەریم – Dengekan\nbySaman Karim\tJuly 19, 2017\tGeneral, Opinion, Slider\nبەشی دووەم ………..\nلەم بەشەدا کە دوابەشی ئەم باسەیە. پێش چوونە ناو باسەکەوە دوو تەوەرەی گرنگ پێویستە ئاماژەیان پێبکرێت. یەکەمیان: بەهۆی لاوازی بزووتنەوەی چینایەتی کرێکار و بزووتنەوەی کۆمۆنیستی و حزبەکانیەوە، هەموو مەسائیلە سیاسی یە گرینگەکانی کۆمەڵگا کە ڕوومان تێدەکات، تەواوی کۆسپ و گرێوگۆڵەکانی کۆمۆنیزم جارێکی دیکە دێنێتەوە ژیر زەڕەبین و باسەوە… باسەکانی جەنگی دژی تیرۆر، جەنگ لە موسڵ ، وە باسی ڕیفراندۆم و سەربەخۆیی لە ماوەی سێ ساڵی ڕابوردوودا لە نێو بزووتنەوەکەماندا جێگای گفتوگۆ و چەلنجی گرینگ بوون… بۆ نموونە ئێستا داعش لە موسڵ ڕزگاری بووە “نەک موسڵ ڕزگار کراوە” لەمبارەوە ئایا ئاوڕدانەوەیەک پێویست نیە لە سیاسەتە ڕەسمیەکانی نێو ئەم بزووتنەوەیە؟!. بۆ باسی سەربەخۆیی لە ڕوانگەی منەوە کۆسپی سەرەکی ئەوەنیە ، کە باسێکی گەرممان هەیە و هەڵوێستی جیاواز هەیە، بەڵکو باسی سەرەکی و ناوەرۆکی ئەم باسە لە بناغەوە هەڵدەگەڕیتەوە بۆ لاوازی بزووتنەوە و حزبی ئێمە لە کوردوستان، هەڵدەگەرێتەوە بۆ نەبوونی سیاسەت و ئیستراتیژ و قیبلە نمای کۆمۆنیستی. سیاسەتی دژی تیرۆرمان چی لێکرد؟! ئەی هەنگاوەکانی جەنگی موسڵ کوان؟! بەهەرحاڵ تا ئەم مەسائیلانە لە ڕوانگەی کۆمۆنستیەوە وەڵام وەرنەگرنەوە.. هەزار ڕیفراندۆم بێت و بڕاوت، لەگەڵی بین یان نا، ئێمە لاواز تر دەبین.\nدووەمیان: ئەگەر چی باسی سەرەکی لە ڕوانگەی کۆمۆنیستی یەوە و ئەوەندەی پەیوەندی هەبێت بە “مافی دیاریکردنی چارەنوسەوە” لە هەر قۆناغ و سەردەمێکی سەرمایەداری و ئێستاشی لە گەڵدا بێت، تەنها و تەنها لەڕوانگەی بەرژەوندییە جیهانیەکانی چینی کرێکارو بەهێزکردنی خەباتی ئەم چینە لە ئاستی ئەو ووڵاتە دیاریکراوەدا بڕیاری لێ دەدرێت. بەڵام لێرەدا من ناچارم کە ئەو تەوەر و تێز و گۆشانە کە ڕۆشنایی دەخەنە سەر ئەم باسە بخەمە بەردەست، ئەگەرچی بە کورتیش بێت. تێزو تەوەرەکانی کە پەیوەندیان هەیە بەم باسەوە یان لە نێو بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاری و کۆمۆنیستی بەگشتی وەک خالێکی پۆزەتیڤ باس دەکرێن بە قازانجی جیابونەوە و پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی. بابەتەکانی: وەک دەوڵەت و ئەو ئاڵوگۆڕانەی بەسەریدا هاتوە، ئاڵوگۆرە سیاسیەکان و قۆناغی ئینتقالی کە ئەم خاڵەیان ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە لێکدانەوەی کۆنکرێت لە هەلومەرجی دیاریکراودا، ئاڕاستەی سەرمایە ئەوەندەی پەیوەندی هەبێت بە پێکهێنانی دەوڵەتەوە بەگشتی لەم هەلومەرجەدا، مەنسوری حیکمەتی ساڵی 1995 و تا مەنسور حیکمەتی 2017. هەروەها چەند باسێکی تری پێویست بۆ زیاتر ڕۆشنکردنەوەی هەموو ئەو لایەنانەی پەیوەندیان بەم باسەوە هەیە.\nپایەیەکی سەرەکی لێکدانەوەی کۆمۆنیستی بۆ پرسێکی دیاریکراو، هەلومەرج و قۆناغی دیاریکراوی مێژوویی یە. بە بێ هەلومەرجی دیاریکراوی مێژوویی، پرس و بابەت و قەزییە و ڕووداوەکان مانای خۆیان لەدەست دەدەن. هیچ پرس و باسێک لە دەرەوەی مێژوو، واتە لە دەرەوەی کات و شوێنی دیاریکراو مانای نیە. بەڵام مێژوو، وە قۆناغی دیاریکراوی مێژویی دۆگم و وەستاو نیە، وەکو ئاووی ڕوبارێک هەمیشە لە نائارامیدایە، هەمیشە کەفوکوڵیەتی و دەڕوات و لە هەندێ جێگا مەنگ دەبێتەوە، دوایی خوڕ. مێژوو وە تێڕوانینی مارکسیستی بۆ مێژوو لەم ڕوانگەیەوە، واتە لەڕوانگەی یاسای بزووتنەوەی خۆیەوە، کە هەمیشە لە گۆڕاندایە سەرنج دەدرێت. بە تایبەت هەلومەرجێک کە سەرمایەداری جیهانی لەگەڵیدا دەرگیرە مێژوویەکی ئینتقالی گەلێک ئاڵۆزە. کەواتە بۆ مارکسیست و هێزێکی مارکسیستی، چی پێویستە؟! یان پێویستە سەبارەت بەم باسە دیاریکراوەی لە بەردەستماندایە وەک گەرمترین باسی کۆمەڵگای کوردوستان چۆن لێکدانەوەی خۆمان دەست پێبکەین، سەبارەت بە پرسی پێکهێنانی دەوڵەت لەم هەلومەرجە دیاریکراوەدا لە ئاستی جیهانی و ناوخۆیی دا؟! بەقەولی لینین وە هەروەها مەنسوری حیکمەت کە لەسەرەوە هاتوون” لەبەشی یەکەمدا”، ئەو ڕەهاییەی تیوری مارکسیستی چیە کە دەبێت لە بەرچاوی بگرین یان ئەو ئاڵوگۆڕە مێژوویانە چین کە لەماوەی 27 ساڵی ڕابوردوودا ڕوویان داوە؟! ئێمە وەک نەوەی ئەم قۆناغەی کۆمۆنیزم دەبێت چۆن سەیری ئەم هەلومەرجە مێژووییە دیاریکراوە بکەین؟! لەم بارەوە کۆلێک نوسین و بۆچوون و تیورمان لە بەردەستدایە لە مارکسەوە تا دەگاتە مەنسور حیکمەت. لینین باسی مەسەلەیەکی هێجگار گرینگ دەکات سەبارەت بە مەسەی “مافی دیاریکردنی نەتەوەکان بۆ چارەنوسی خۆیان”. ئەو لە نوسراوێکدا بەناوی “تێبینی ڕەخنەگرانە سەبارەت بە مەسەلەی نەتەوەیی”، لە وەڵامی ئەو پرسیارانەدا پێمان دەڵێت: “سەرمایەداری لە ڕێچکەی گەشەکردنی خۆیدا، سەبارەت بە مەسەلەی نەتەوەیی دوو ئاڕاستەی مێژوویی ناسیوە: یەکەمیان بووژانەوەی ژیانی نەتەوەیی و بزووتنەوە نەتەوەییەکان، خەبات دژ بە هەر چەشنە چەوسانەوەیەکی نەتەوەیی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی. و دووەمیان، گەشەسەندنی هەمەلایەنەی پەیوەندی نێوان نەتەوەکان و زۆربوونی زیاتریان، و ڕووخانی بەربەستە نەتەوەییەکان، پێکهێنانی یەکێتی سەرمایەی جیهانی، و یەکبوونی ژیانی ئابوری بەشێوەیەکی گشتی، یەکبوونی سیاسەت و زانست، هتد. هەردوو ئاڕاستەکەش، یاسای جیهانین بۆ سەرمایەداری. یەکەمیان لە سەرەتای گەشەکردنیدا زاڵ بوو، وە دووەمیان سەرمایەداری گەشەکردوو ئاڕاستەگرتوو بەرەو ئاڵوگۆر بۆ کۆمەڵگایەکی سۆشیالیستی جیادەکاتەوە. وە بەرنامەی مارکسیەکان لە پرسی نەتەوەیی دا، هەردوو ئاڕاستەکە لە بەرچاو دەگرێت، بۆیە یەکەم بەرگری دەکات لە مافی یەکسانی نێوان نەتەوە و زمانەکان، وە لە مبارەوە هیچ ئیمتیازاتێک قبوڵناکات (وە مافی نەتەوەکان بۆ دیاریکردنی چارەنوسی خۆیان، کە دواتر باسی دەکەین)، وە دووەم بەرگری دەکات لە پرەنسیبی ئەنتەرناسیونالی و لە هەر هەلومەرجێکدا خەباتی لێبڕاوانە و توند دەکات دژ بە ژەهراوی کردنی پرۆلیتاریا بە ژەهری دەمارگیری نەتەوەیی بورژوایی.( لینین: هەلبژاردەکان بەرگی پێنجەم/ لاپەرە ٦٧/ تەئکیدەکان هی منە).\nبۆ مارکسیستێک، وە بۆ هیزێکی کۆمۆنیستی مەسەلەی سەرەکی ئەوەیە لە هەلومەرجی ئەمرۆدا کە تایبەتمەندیەکی هێجگار دیاریکراو و کۆنکرێتی هەیە لە بەرچاو بگرێت، کە ئەویش قۆناغی ئینتقالی مێژووە. لە چەند نوسیندا، ئەم قۆناغەم باسکردووە و لێرەدا بە ناچار، بە کورتی باسی دەکەمەوە. بۆ ئەوەی بتوانین بەقەولی لینین لەسەردەمی ئەمڕۆی سەرمایە و نیولیبرالیزمی ئەمریکی و ململانێی توندو تیژو خوێناوی لە سەر دووبارە دابەشکردنەوەی ناوچەکە و جیهان و بەکورتی لەسەر دامەزراندنی سیستەمێکی نوێی جیهانی … کە هەنگاوێکی گەورەی بڕیوە، …. ئاراستەی مەسەلەی نەتەوەیی بناسین و لێرەوە بگەینە دوا لێکدانەوەی مەنسوری حیکمەت لەسەر ئەم باسە کە مەسەلەی سەرەکی ئەو باسی “قەزییە” یە واتە مەسەلەی نەتەوەیی تا ئاستی مەسەلەی کۆمەڵایەتی گەورە و داخ، بەرزبووبێتەوە. لە دوای ئەوە ئاڵوگۆڕەکانی 27 ساڵی ڕابوردوو بە کورتی ئاماژە پێبدەین و بزانین چ کاریگەریەکیان هەیە لەسەر ئەو تیۆرو تێڕوانینانەی مەنسوری حیکمەت و بە دیاریکراویش لە پەیوەند بەم باسەوە. هەموو ئەمانە پێویستن بۆ هێزێکی کۆمۆنیستی وە بۆ کەسێکی کۆمۆنیست چ جا بگات بە ڕابەری کۆمۆنیستی. پێویستن، بۆ ئەوەی بتوانین بە شێوەیەکی کۆنکریت وەڵام بە ڕیفراندۆمی پارتی و دەوڵەتەکەی بدەینەوە، وەڵام بە باسێکی گەرم بدەینەوە کە چەلەنجێکی کۆمەڵایەتی فراوانی دروستکردووە لە ئاستی کۆمەڵایەتی و هێزە سیاسیەکان، بە جیاواز لە بیرکردنەوە و سیاسەتیان. هەروەها لەئاستی ووڵاتانی زلهیزو ناوچەکەدا. ئەمانە پێویستن بۆ ئەوەی کرێکار و بزووتنەوەی چینایەتی کرێکار و پاشان خەڵکی کوردوستان، لە لایەن کۆمۆنیستەکانەوە ڕاستیەکانیان پێ بووترێت و ناوەرۆکی ڕاستەقینەی سیاسەتی بورژوایی کورد لەمبارەوە ئاشکرا و پووچەڵ بکەینەوە. پێویستن بۆ ئەوەی کرێکاران و ڕابەرانی ئەم چینە و خەلكی ئازادیخواز سیاسەتێکی کۆمۆنیستی دروست ببینن بۆ ئەوەی بتوانن بیکەنە ڕێنیشاندەری خۆیان لە خەباتیاندا دژی ناسیونالیزم و هێزە ناسیونالسیتیەکان و دژی ناسنامەی نەتەوەیی و خودی پێکهاتەی نەتەوە کە پێدەچێت هێشتا لە تەمومژی ئەمەی دووایی رزگارمان نەبووبێت، یان هەڵگری ڤایرۆسەکەی بین و تاو ناتاوێک لەرزوتاکەی لە نێو بزووتنەوە و حزبەکانی ئێمەشدا بڵاوبێتەوە.\nئاڕاستەی ئەمرۆی سەرمایە\nسەرمایە ئەمڕۆ لە هەموو ئاستەکانی دا بە هەموو پێوانەیەک گلۆباڵە. گلۆباڵە نەک ئەوەی کە گوایا سەرمایەداری وەک سیستەمێک تازە جیهانی بۆتەوە. نا، ئەوە لە مێژە کۆتایی هاتووە. باسی گلۆباڵی سەرمایە لە مڕۆدا لە ئاستی ئابوری دا، لە چڕبوونەوەی سەرمایە و مۆنۆپۆڵکردنی کەرتە جیاوازەکانی ئابورییە لە دەستی چەند ملیاردێرێکدا وە لە کۆمپانیا جیهانیەکاندا دەردەکەوێت، کە بانکەکان و کاری وەبەرهێنان و، بازرگانی و پێشەسازی جیاوازو گواستنەوە لە نێو یەک کۆمپانیادا بەرجەستە دەبێتەوەو لە بەکاربردنی تەکنۆلۆژیای های تیک High Technology لە بوارەکانی خزمەتگوزاری و کاروباری بانکی و کاری بۆرسە و پەیوەندییە نیوخۆی و جیهانیەکانیدا، خۆی نیشان دەدات. ئەم جەستەیە سنوری نیە و یەک یاسای هەیە ئەویش دواکەوتنی قازانج و کاری هەرزانە. ئایدۆلۆژی ئەم جەستەیە، ئایدۆلۆژی بازاڕە، کە پشتی بەستوە بە هێزی سەربازی. دەوڵەت، ناوچەی ئارام و ئاسایش ئەگەر چی گرینگن بۆ ئەم جەستانە، بەڵام کاری خۆی لەسەر ئەم زەمینانە ڕاناگرێت، دوای قازانج دەکەوێت. واتە ئەو تێزەی قۆناغی ڕابوردوو وە بەتایبەت لە جەنگی ساردا باو بوو کە سەرمایە وەبەرهێنان ناکات ئەگەر ناوچەیەکی ئارام و ئاسایش نەبێت، یان سەرخانی ئابورییەکەی لە باری فەرهەنگ و مافەوە جووت نەبێت لەگەل سەرمایەی جیهانی دا کە زیاتر مەبەست سەرمایەی ئەمریکی و ڕۆژئاوایی بوو. ئەم تێزە بەسەر چووە. بە جیا لەوەی کە دەوڵەتێک یان حکومەتێک چی دەڵێت لەمبارانەوە، بەڵام جەستەی سەرەکی سەرمایە لەم قۆناغەیدا خۆی بەهیچ یەک لەو پرەنسیب و تێزانەوە نابەستێتەوە. سەرمایە و سەرمایەداری، پرەنسیبی نیە جگە لە قازانج. بۆ سەرمایە ئیتر ناوچەی ئەمن و ئارام بۆ وەبەرهێنان، بۆتە مێژوو وە بەسەرچووە. نەک هەر ئەوەندە، بەڵکو ئەوەی کە ناوچەیەک یان ووڵاتێک ئارام و ئاسایش نیە خۆی بۆتە زەمینەی زیاتر وەبەرهێنانی سەرمایە لایەنی کەم لەئاستی تەکنولوجیا و پیشەسازی ئەمنیەت و سەربازی دا. لەم هەلومەرجە دیاریکراوەی ئەزمەی قوڵی سەرمایەداری و ئەم قۆناغە سەختەی کە سەرمایەو سەرمایەداری پێیدا تێپەڕ دەبێت، و لەسایەی نەبونی ئاسایش و ئارامی لە ئاستی جیهانیدا، لە جەنگەکانەوە بگرە، تا کاری تیرۆریستی، کەشو هەوای نائەمن…دەبیینین کە وەبەرهێنان لە مەیدانی پیشەسازی ئەمنی و تەکنۆلۆجیای زانیاری و چەک چەند بار چۆتە سەرەوە. لە تەکنۆلۆجیای چاودێری و کۆنترۆلی فڕۆکەخانەکانەوە، تا دەگاتە چاودێری سەرشەقام و تونێل و وێستگەکانی شەمەندەنەفەر و میترۆ، وە تا دەگاتە فرۆشتنی چەک و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان…لە کێشەی فەلەسەتین ئیسڕائیلەوە بگرە تا دەگاتە فراونبوونەوەی هێزە تیرۆریستەکان و کارەکانیان وە جەنگەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەراست… مەسەلەی ئەمنیەت و پیشەسازی ئەم مەیدانەی کردۆتە دیاردە و ئابورییەکی پیش مەرج بۆ هەر ووڵاتێک. لایەنێکی دیکە ئەوەیە ئەمرۆ سوپا وهێزە ئەمنیەکان دەکڕدرێن وەک هەر کاڵایەکی دیکە، بۆیە سەرمایەداری گەورە ئەو کاڵایانە دەکڕێت بەهۆی کۆمپانیە ئەمنی و سەربازییەکانەوە ئەمنیەت بۆ کۆمپانیاکەی دابین دەکات. ئەمڕۆ بڵاوبوونەوە و کاری ئەم کۆمپانیا ئەمنی وسەربازییانە نەک لە ئەوروپا و ئەمریکا، بەڵکو لە عێراق و کوردوستان و ووڵاتانی کەندا و دەبینین.\nلە لایەکی دیکەوە سەرمایەی گلۆباڵی ئەمڕۆ لە کاری سندوقی پول و بانکی جیهانی و لە چڕبوونەوەی کەڵەکەی سەرمایە لە دەستی چەند کەسێکدا دەردەکەوێت لە ئاستی جیهانیدا، کە ئەمەی دواییان شێوازی کارو شێوەی دەسەڵاتی بورژوازی لە ئاستی حوکمڕانیدا دەگۆرێت و گۆڕیویەتی و بەتەواوی سیما و خەسڵەتی چینایەتی دەوڵەت و ملیاردێرەکان نیشان دەدات وە دەبێت نیشانی بدات. وە ناوەرۆکی ڕاستەقینەی دیموکراسی و پەرلەمانتاریزم و مافی مرۆڤ و یەکسانی یاسایی… کە بەگشتی وەک فەرهەنگی بورژوایی ڕۆژئاوا باسدەکرا، هەمووی ئاشکرا بووە و ناوەرۆکی پووچیان دەرکەوتووە. وە ئێستا بە شێوەیەکی ڕۆشن دەیبینین. پێوانەکانی بەهای کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی “غەربی” و ئەوانە نەک باویان نەماوە لە ئاستی جیهانیدا بەڵکو لە نێو ئەوروپادا هێرشی توندیان لەسەرە.\nسەرمایە لە ئاستی گلۆباڵدا لەمڕۆدا، واتە بەکۆنکرێتی لە هەلومەرجی ئێستادا کە خۆی هەلومەرجێکی ئینتقالیە، یەک سیاسەتی جیهانی هەیە لە باری ڕێخستنی بازاڕ و، لیبرالیەت و پڕیڤاتیزەیشن و تەقەشوفەوە، کە ڕووی لە ئاراستەو قیبلە نومای سەرمایەیە لەم هەلومەرجەدا، کە چڕبوونەوە و مۆنۆپۆڵکردنی زیاتری سەرمایە وە سیستەمی سەرمایەداریە لە دەستی ملیاردیرەکاندا، واتە نەک تەنها ئابوری بەڵکو لەگەڵیدا دەسەڵاتداری ڕاستەوخۆ. بەمانایەکی دیکە ئەلگۆی ترامب ئەمڕۆ ئەو ئەڵگۆیەیە کە سەرمایە پیویستی پێی هەیە، واتە نەک تەنها لە ڕێگای نوێنەری سیاسی یەوە، بەڵکو نوێنەری سیاسی و نوێنەری ئابوری سەرمایە بەرەو یەکبون دەڕوات. لە جیاتی بلێرو تاتشەرو… ملیاردێرەکان پێویستە جێگایان بگرنەوە. بەڵام ئەم ئاڕاستەیە بەتایبەت لە ئەوروپادا ماوەی پێویستە. لە کوردوستانی عێراق و تا ڕادەیەک لە عێراقدا ئەم پڕۆسێسە تەواو بووە و دەسەڵات و ملیاردێرەکان لە یەکبونێکی تەواو دان، واتە ملیاردێرەکان خۆیان دەسەڵاتدار و حوکمڕانی دەکەن.\nیاسای گشتی وەک یاسایەک کە کار دەکات، هەژارکردنی چینی کرێکار و زۆربەی زۆری خەڵكە لە ئاستی جیهانیدا. سەرمایە لەمڕۆدا تەنها ڕووی لە هەژارکردنی ووڵاتانی ژێر دەسەڵاتی ئیمپریالستی نیە لە ڕێگای کاری هەرزانەوە، بەڵکو لەوە واوەتر چەقی بەستۆتە سەر هەژارکردنی کرێکارانی ئەوروپا و ئەمریکا.\nئەم تەوەرەیە وەڵامێکە بۆ پەیوەندی پێکهێنانی دەوڵەت لە سەر دەستی بورژوایی لە هەلومەرجی ئەمڕۆدا. لەسەر دەستی بورژوایی هیج دەوڵەتیک ناتوانێت هیچ کێشەیەکی کرێکار و خەڵک بەگشتی چارەسەر بکات. هیچ هێزو بزووتنەوەیەکی بورژوایی نەماوە وە نیە، کە دەوڵەتێک پێک بهێنێت بە دژ بە ئاراستەی سەرمایە لەم هەلومەرجە دیاریکراوەدا.\nئاڕاستەی سەرمایە کە لەسەرەوە باسکرا لە جەرگەی ململانێ و گرفتی توندی سیاسی و ئابوری و فەرهەنگی، لە نێوان جەمسەرە گەورەکانی سەرمایەدا دەچێتە پێشەوە و لە جەرگەی ئەزمەیەکی قوڵی ئابوری و قۆناغێکی ئینتقالی دا. گرفتی سەرەکی ئەم قۆناغە دیاریکراوەی ئێمە، گرفتی یەکلایکردنەوەی سیستەمی نوێی جیهانی سەرمایەیە، جیهانێکی چەند جەمسەری “کە بە بڕوای من ئەم ڕەوتە دەستیپێکردوە و بە واقعی ئێستا ئێمە لە قۆناغی دونیای چەند جەمسەریداین” یان مانەوەی تاک جەمسەری بە ڕابەری ئەمریکا ، کە ئەمریکا تا ئێستا سەرەڕای پاشەکشە و لاوازبوونی ئابورییەکەی لە چاو پێشوودا، بەڵام لە هەوڵی مانەوەی خۆیدایە لەو پێگەیەدا، یان لایەنی کەم پێگەی یەکەمی ئابوری لە دەست نەدات بۆ وولاتی چین. لەم قۆناغە ئینتقالیەدا مێژوو یاسای جوڵانەوەی تایبەت بە خۆی هەیە و لە زۆر ڕووەوە لە قۆناغی ئاسایی و نۆرماڵی سەرمایەداری ناچێت. پێگەی سیاسەت هێجگار دێتە پێشەوە و دەبێتە دەستپێکی گشت دەوڵەت و هێزە سیاسیەکان. یاسا جیهانیەکان یان ڕێکەوتنە جیهانیەکان، لە شوێنی خۆیان نامێنن. هەر لایەک یان هەر زلهێز و ووڵاتێک دەیەوێت بە قازانجی خۆی دووبارە پێناسەی بکاتەوە یان بە تەواوی بیگۆڕێت یان بیخاتە لاوە. وەڵامی سیاسی توند و تیژ و تا ڕادەی جەنگ جێگای خۆی دەدات بە چارەسەر لە ڕێگای گفتوگۆو دیبلوماسیەوە. لەم قۆناغە دا زەمینەی ڕوودانی جەنگی جیهانی هەرچی زیاتر بەهێزتر دەبێت.\nئەگەر وەک گریمانەیەک لە قۆناغی ئاسایی “موتەعارف” دا هێزێک یان ووڵاتێکی سەرمایەداری هەبێت، باسی سەربەخۆیی بڕیاری سیاسی بکات و لۆکەڵی یان ناوچەیی بتوانێت چارەسەریان بکات، ئەوا لەم قۆناغەدا هیچ هێزێکی بورژوازی لە ئاستی دونیادا نیە کە سیاسەت و ئاڕاستەی سیاسی بەرژوەندی خۆی جووت نەبێت یان جووتی نەکات لە گەڵ جەمسەرە بەهێزەکانی سەرمایەدا. هەموو کێشەیەکی بچووک لە ئاستی دونیادا جیهانی دەبێتەوە.\nئەم تەوەرەیە وەک بناغەی باسێک بۆ تێگەیستنی کۆنکرێت و دیاریکراو لە ئاڵوگۆڕەکانی ئەم سەردەمە کە لە خوارەوە دیت پێویستە. بە بێ ناسینی ئەم سەردەمە، ناتوانین لێکدانەوەی سیاسی دروست بکەین: بۆ ئاڵوگۆرەکانی ئەم قۆناغە وجیگۆرکێی هێز هاوسەنگی خێرای نێوان هێزو ووڵاتەکان، هەروەها گۆرێنی هەلوێستی سیاسی دەوڵەت و هێزە بورژواییەکان …\nدەوڵەت و سۆڤەرێنتی\nپۆینتێکی دیکەی پێویست، لە باری سیاسی یەوە ئاڕاستەی ئەمرۆی سەرمایە بە ناچار سۆڤەرێنتی “سیادە” دەوڵەت ناهێلێت یان بەرەو ئەوە دەڕوات و لەمبارەوە چارێکی نیە. سۆڤەرێنتی نامێنێت بەڵام سنوری دەمێنێت، وە دەیانەوێت سنوری تازە دروست بکەن. ئەمە یەکێک لە گەورەترین کۆسپەکانی بەردەم ووڵاتانی جیهانە، بەتایبەتی ووڵاتانی زلهێز. بۆیە باسی سۆڤەرێنتی بە شێوەیەکی گشتی گۆڕاوە بۆ باسی دەسەڵات، باسی هێز. دەسەڵاتی هەیە بەڵام سۆڤەرێنتی نیە بەسەر ووڵاتەکەیدا. زۆربەی زۆری ووڵاتانی دونیا لەم چوارچێوەیەدا جێگایان دەبێتەوە. کاتێک بانک یان سندوقی پولی جیهانی مەرجەکانیان دەسەپێنن بەسەر ووڵاتاندا لە پەیوەند بە قەرزەوە، ئەوە مانای ئەوەیە کە ئەو ووڵاتە دەسەڵاتی هەیە، بەڵام سۆڤەرێنتی تەواوی نیە بەپێی چەمکی پێشووی دەوڵەت، کە هەموو کەس پێی وایە، یان پێی وابووە کە دەوڵەت مانای “سیادەیە”. ئەمە ئەگەر واز لە ووڵاتانی وەک سوریا و عێراق ولیبیا و سۆماڵ و مالی و ئەفغانستان و ئۆکرانیا و جۆرجیاو یەمەن و… چەندین ووڵاتی بچوک بهێنین، کە نەک سوڤەرێنتیان نیە بەڵکو دەسەڵاتیشیان بەرتەسکە لە نێو ووڵاتەکەی خۆیاندا، کە ناونراون ” دەوڵەتی فاشل”. وە ووڵاتانی زلهێزیش لە ڕێگای ڕێککەوتنامە نێونەتەوەییەکان لە پەیوەند بە بازرگانی و ژینگە و کۆچ و …. بەگشتی لە ڕێگای بازاڕەوە، هەرگیز ناتوانین بڵێین کە بەتەواوی سۆڤەرێنتیان پارێزراوە.\nئەم تەوەرە وەڵام بەو تێگەیشتنە نادروستە دەداتەوە کە گوایا ئەگەر دەوڵەت پێک بێت لە کوردوستان ئەوە میلیشیا نامێنێت، یان زۆنی سەوزو زەرد نامێنێت. لە خوارەوە زیاتر ڕۆشن دەبێتەوە.\nسەربەخۆیی و پێکهێنانی دەوڵەتی لەم قۆناغەدا\nئەم باسە کورتەی سەرەوە، کە دەکرێ باسی دیکەی سەبارەت بە سیاسەت و فەرهەنگ و پێوانە ئینسانی و ئەخلاقیەکان بۆ زیاد بکەین لە پەیوەند بە سەربەخۆیی کوردوستانەوە، هەم پێویستە وە هەم ئەوەندە بەسە بۆ ڕۆشنکردنەوەی باسەکەمان. کەواتە هەموو ئەم باسانە پەیوەندی چی یە بە “مەسەلەی سەربەخۆیی یەوە” لە کوردوستان؟! ئایا ئاڕاستەی سەرمایە لەم هەلومەرجە دیاریکراوەدا شتێکی دیکەی جیاواز دەخاتە سەر باسەکانی مارکس وە لینین یان مەنسور حیکمەت. لەم بارەوە گەلێک پرسیارگەلی دیکە دێتە پێشەوە بەتایبەت ئەگەر باسی مەنسورحیکمەت وەک دوا باسێکی گونجاوی مارکسیستی لەم بارەوە لە قەڵەم بدەین. 22 ساڵ لەمەوبەر باسەکەی مەنسور نوسراوە، ئەوکات جیهانی سەرمایەداری بە کام قۆناغی خۆیدا تێپەر دەبوو، وە ئێستا چۆنە؟! ئایا ئاڵوگۆرە گەورەکانی ئەم دوو دەیە کامانەن کە کاریگەری دەکەنە سەر ئەم باسەی ئێمە و پەیوندییان هەیە پێوەی؟! وە ئایا کاریگەری دەخەنە سەر باسی “مەسەلەی نەتەوەیی” یان “مافی دیاریکردنی چارەنوس” و “سەربەخۆیی” لە کوردوستانی عێراق… ؟! هەروەها ئایا پەیوەندی نێوان “نەتەوە” و ” ناسنامەی نەتەوەیی” و هەروەها پەیوەندی نێوان ناسیۆنالیزم و نەتەوە گۆڕانی بەسەردا هاتووە لە کوردوستاندا؟! لەم چوارچێوەیەدا پۆینتی کۆنکریت و دیاریکراو لە باری مێژوویی یەوە چیە کە ئێمە ناچار دەکات هەڵوێستە و تێڕامانێکی زیاتر بکەین لەم هەلومەرجەدا بۆ مەسەلەی سەربەخۆیی کوردوستانی عیراق؟!\nباسی “ميلله‌ت و ناسيوناليزم و به‌رنامه‌ى كۆمۆنيزمى كرێكاریی” مەنسور حیکمەت، باسێکی تیوری سیاسی چڕووپڕە لە پەیوەند بە کێشەی نەتەوەیی و”مافی دیاریکردنی چارەنوس” کە بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ درکی ڕۆشن نیشان دەدات لە تێگەیشتنی هەلومەرجی ئەوکاتەی سەرمایە و سەرمایەداری و جێگا و ڕیگای سەربەخۆیی و جیابوونەوە و پێكهاتنی ووڵاتی نەتەوەیی بۆ سەرمایە لە ئاستی جیهانیدا. لەم ڕوانگەیەوە دەگاتە دوالێکدانەوەکانی خۆی کە بەگشتی ڕۆشنە و هەموو کەس دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆی بەتایبەت تێگەیشتن لە باسی سەربەخۆیی و پێشنیازی جیابوونەوەی کوردوستانی عێراق کە ووتارێکی تایبەتە، بەبێ ئەم باسەی قابیلی تێگەیشتن نیە، یان درکێکی ناتەواو دەدات بە دەستەوە.\nسەربەخۆیی ئەمڕۆ دژە سەربەخۆیی مەنسور حیکمەت\nپایەی سەرەکی باسی مەنسور حیکمەت وەک لینین و مارکس، بەهێزکردنی بزووتنەوەی چینایەتی کرێکارە. کۆنکرێتە، باسی تەکتیکی کۆمۆنیستیە، باسی بەهێزکردنی کۆمۆنیزمە لە کوردوستان و ناوچەکەدا، باسی گۆڕینی هێزی سێهەمە بۆ یەکەم، باسی گۆرینی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی ئەوکاتە بۆ هێزێکی سیاسی بەهێز و بەتوانا. باسی لاوازکردنی ناسیونالیزم و دەسەڵاتەکەیەتی. باسی هەنگاوی یەکەمە ڕووەو شۆڕشی کرێکاری … دیارە ئەم تاکتیکە پایەی هەیە: پایەکەی ڕۆشنە یەکەم: ستەمی نەتەوەیی لەسەر خەڵکی کوردوستان، لە سایەی حکومەتی بورژوای قەومی بەعس… دووەم: هەڵواسراوی کوردوستان وەک ناوچەیەکی جوگرافیایی کە بەشێک نیە لە دەوڵەتی عێراق وە سەربەخۆش نیە لێی. ئەمە پایەی کۆمەڵایەتی تەکتیکی سەربەخۆیی مەنسور حیکمەتە. تاکتیکی کۆمۆنیستی پێویستی بە پێگەی کۆمەڵایەتی و بابەتی خۆی هەیە. مەنسور ئەم دوو پایەیە لەو هەلومەرجەدا ڕۆشن دەکاتەوە و دەگاتە ئەوەی کە ئەمرۆ”1995″ سەربەخۆیی بۆ کوردوستان لە ڕێگای ڕیفراندۆمەوە، باشترین و کارسازترین هەنگاو و تاکتیکی کۆمۆنیستی یە، بۆ بە هێزکردنی کۆمۆنیزم و حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی. مەنسور حیکمەت ” سەربەخۆیی” وەک یەکەم هەنگاو دانانێت بەڵکو وەک دوا هەنگاو و بە ناچاری پەنای بۆ دەبات لە پێناو گەشەی کۆمۆنیزمدا. باسی مەنسور ئەگەر باسی گۆرینی هێزی سێهەم بۆ یەکەمی لێدەربکێشێت، نامێنێت، یان ئیتر باسی ئەو نیە، بەڵکو باسێکی دیکەیە کە سەربەخۆیی خوازە. پەیوەندی نامێنیت نە بە مەنسور حیکمەتەوە ونە بە ساڵی 1995 وە. مەنسور حیکمەت بەبێ بوونی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی وەک هێزی سێهەم وە لە هەمانکاتدا و بە پێچەوانەی ئێستاوە، سیاسەتێک بوو کە ڕاستەوخۆ یەخەی هێزەکانی ناسیونالێزمی دەسەلاتداری کوردی دەگرت و دەیهێنانە خوارەوە، بەبێ ئەو واقعیەتە و پایە کۆمەڵایەتیەکانی، لە ڕوانگەی مارکسستیەوە تاکتیکی سەربەخۆیی پێشنیاز نەدەکرد. ئەو لە سەرەتا و کۆتایی باسەکەیدا، جەخت لە تاکتیکی کۆمۆنیستی دەکاتەوە دەنوسێت: “ئه‌مڕۆ له كوردستانى عێراقدا قسه له زه‌رووره‌تى سه‌رهه‌ڵدانى هێزیكى سێهه‌م ئه‌كرێت(ئەوە سەرەتای وتارەکەی)….(لێرەوە بڕگەی کۆتایی وتارەکەیەتی) من خۆم نه‌ك وه‌كو ئه‌حكامێكى دۆگم و بێ مرونه‌ت به‌ڵكو وه‌كو خستنه‌ڕوويه‌كى سه‌ره‌تايى ڕێبازێكى تاكتيكيى گرنگ له عێراقدا ده‌ڕوانمه ئه‌م تێزانه كه ده‌بێ له درێژه‌ى قسه‌وباسه‌كاندا وورد و قووڵ بكرێته‌وه”.(لە پێناو داکۆکیکردن لە خواستی سەربەخۆیی کوردستانی عێراقدا/ سەعید ئەحمەد وەرگیڕاوەتە سەر زمانی کوردی/ هەردوو کەوانەکانی ناوەوە هی منە). بەجیا لەوە سەرنجی کۆی باسەکە و بڕگەکانی بدەین بە ڕۆشنی مەنسور پێمان دەڵیت ئەم باسەی باسی تەکتیکی کۆمۆنیستی یە. سەرنج بدەینە بڕگەکانی وەک” ئایا خواستی سەربەخۆیی خواستێکی ناسیونالستی نییە؟”، وە “”ئايا كوردستانى سه‌ربه‌خۆ ناكه‌وێته ده‌ستى حزبه ناسيوناليسته‌كان؟”….\nئەمڕۆ لەم قۆناغەدا ئەگەر واز لە تەواوی ئاڵوگۆڕەکانی دیکە بهێنین، لە هاوین و پایزی 2017دا، هیچ پایەیەک لەو پایانەی مەنسور حیکمەت بوونی نەماوە. ستەمی نەتەوەیی نەک نەماوە بەڵکو ئەوە دەسەڵاتی ناسیونالیزمی کورد و لە باری فەرهەنگ وجیهانبینیشەوە ئەوە نەتەوەی کورد و ئەو هەستەیە کە لە کەرکوک و خانەقین و ناوچەکانی دەورووبەری جەلەولا و شوێنەکانی دیکە عەرەب زمان و تورکمان زمانەکان دەچەوسێنیتەوە، داد و هاواریانە. ڕوخاندنی گوندە عەرەب و تورکمان نشینەکان و دەربەدەرکردنی خەڵکەکەی لە دەوروبەری موسڵ و ناوچەکانی کەرکوک کە لە راپۆرتەکانی هیومان ڕایتس ۆچ دا باسی ڕوخان و کاولكردنی 21 گوند دەکات کە 17 یان لە دەوروبەری کەرکوکو ئەوی تر لە دەوروبەری موسڵ، بەجیا لەوەی کە خەڵکی ئەو ناوچانە باسی دەکەن. ئەمە تەنها نمونەیەکە لە کار وسیاتەکانی ناسیونالیزمی کورد سەربارەت بە پاکتاوکردنی نەتەوەیی.\nبەجیا لەوە پێکەوە لکانەوەی کوردوستان بە عێراقەوە، ئەمجارە لە دەستوری عێراق و لە ڕێگای ڕیفراندۆمی گشتی خەڵکی عێراقەوە تۆمارکراوە. عێراق ووڵاتێکی” فیدراڵە!” ناسیونالیزمی کورد بەشی شێری وەرگرتووە لە دەسەلات و لە بودجە و لە نەوت. وە ئەمە مانای ئەوەیە کە پایەی دووەم کە “هەڵواسراوی جوگرافیای سیاسی کوردوستانە” بە شێوەیەکی بنبڕ نەماوە و کوردوستان بەشێکە لە عێراق ،وە تازە وە ئەمجارە بە زۆر نا، بەڵکو لە ڕیگای ڕیفراندۆمی دەستور و هەوڵی ناسیونالیزمی کوردەوە. ئەوە دووپایەی تەکتیکی مەنسور حیکمەت کە نەماوە و کەس ناتوانێت لەسەر مانەوەیان قسەیەک بکات.\nدەمێنێتەوە سەر پۆینتی سەرەکی، وە ناوەرۆکی باسی مەنسور ئەویش “گۆرینی هێزی سێهەمە بۆ هێزی یەکەم” ئەم زەمینە و پایە گرینگە بە داخەوە نەماوە و زۆر چۆتە دواوە. بەمانایەک ئێمە هیزێکی کۆمۆنیستیمان نیە “باس لە جەستەی تەشکیلاتی نیە” تا باس لە گۆرینی بکەین بۆ هێزی یەکەم. لە چوارچێوەی ئەم هەلومەرجە و سیاسەتی ریفراندۆمی پارتی دا، لیکدانەوەو بۆچونی بەهێزکردنی حزب لەم ڕیگایەوە، هەڵەیەکی کوشندەی سیاسی یە و برەو بە ناسیونالیزم دەدات، لە ڕیگای پاشکۆکردنی کۆمۆنیزمەوە بە هێزێکی ناسیونالیستی.\nئەگەر ئەمساڵ ٢٠١٧ ئەو رێفراندۆمە لە جیاتی پارتی ، حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی پێشنیازی بکردایە، هێزی هەبوایە کە دەتوانێت لایەنی کەم بیکاتە هێزیکی کۆمەڵایەتی، ئەنجامەکەی هەر چۆنێک بوایە ئەوکات باسەکە بەتەواوی دەگۆرا. نە لە بەر ئەوەی هەموو باسەکە ئەوەیە کە ئەوە هیزێکی کۆمۆنیستی یە، بەڵکو لە بەرئەوەیە کە ئەو هەنگاوە “لەو بارەدا” ڕاستەوخۆ لە بەرانبەر سیاسەتەکانی ئەمریکا و ووڵاتانی زلهێزی سەرمایەدا دەوەستا، وە لە بەرئەوەش کە مژدەی ژیانێکی باشتری دەدا بە کرێکار و خەڵكی کوردوستان، وە لە بەرئەوەی دەبووە هۆی گێڕانەوەی ئیرادە بۆ کرێکارو خەڵکی ستەم دیدە و ڕێخراوبوونی زیاتریان بە دەوری ئاڵای کۆمۆنیزم و حزبەکەیدا، وە دەبووە هۆی لاوازبونی ناسیونالیزم و دەسەڵاتەکەی هەروەک چۆن مەنسور ئەوکات جەخت دەکاتە سەری. وە هەروەها سەرکەوتن یا بەهێزبونی بزووتنەوەی چینایەتی کرێکار لە هەر جێگایەک دەبێتە هۆی هێزگرتنی ئەم چینە لە ئاستی ناوچەیی و ئەنتەر ناشیونالستی دا. بەم مانایە من ئەوکات بە دە پەنجە واژۆم دەکرد و لە ڕیزی پێشەوەی ئەو خەباتەدا دەبووم. بەڵام بە داخەوە ئەمرۆ هەموو ئەو هیوایانە بە پێچەوانەوە دژ بە کرێکار و خەڵکی کوردوستان دەشکێتەوەو دواکەوتنی ناسیونالیزمی کوردە بە شێوەیەکی پراتیکی.\nنەبوونی ستەمی نەتەوەیی و مانەوەی کێشەی نەتەوەیی\nمەسەلەیەکی دیکە هێشتا ماوە ئەویش پرسیارگەلێکن، کە پەیوندە بە “كێشەی نەتەوەیی” یەوە. ئایا ئەم کێشەیە ماوە یان نا؟ ئەگەر ماوە چۆن دەردەکەوێت و ئایا سەربەخۆیی “پارتی” چارەسەری دەکات؟!. باسی سەرەکی یان ناوەرۆکی کێشەی نەتەوەیی هەر ستەمی نەتەوەیی نیە ئەگەر چی بۆ ئێمە بۆ کۆمۆنیستەکان مەسەلەی سەرەکی لە پەیوەند بە سەربەخۆیی یەوە تەنها “ستەمی نەتەوەییە” لەمبارەوە مەنسور دەڵیت”كليلێكى سه‌ره‌كى له‌باسى كومۆنيستى له‌باره‌ى مه‌سه‌له‌ى ميللی يه‌وه، سته‌مى ميللی يه” (هەمان سەرچاوە). هەروەک ئاماژەمان پێکرد ستەمی نەتەوەیی نەماوە، بەڵام هێشتا پرسیار گەلێک کە زیاتر پەیوەندی هەیە بە بەرژوەندیە دژ بەیەکەکانی نێوان ناسیونالیزمی کوردو عەرەب و هەروەها پەیوەندی هەیە بە مانەوەی “نەتەوە” و “هەستی نەتەوەیی یە”وە. بەشێك لەم پرسیارانە پێش هەر لایەن و کەسێک یەخەی کۆمۆنیستەکان خۆمان دەگرێتەوە. چیمان کردووە بۆ ئەوەی “نەتەوە” وە هەستی نەتەوەیی وەکو سۆزو پراتیکێک تا ئاستی موقەدەس ناکام بکەینەوە؟ چیمان کردووە کە ناسنامەی نەتەوەیی بێ ئوتۆریتە بکەین لە جیاتی ئەوە ناسنامەی چینایەتی و ئینسانی جێبخەین. چیمان کردووە لەمبارانەوە؟! پێم وابێت کەم یان هیچ. ئەمە مەسەلەیەکی هێجگار گرینگە بۆ هەر ئینسانێکی کۆمۆنیست چ جا بگات بە هێزو ڕابەرێکی کۆمۆنیستی. هەڵوێستی لینین لەم بارەوە نموونەی ڕابەریکی سەرسەختی پراتیستی و ئەنتەر ناسیوناڵە و مەنسور حیکمەت بەشێک لە باسەکەی بۆ ئەم مەسەلە گرینگە تەرخانکردووە.\nلەم بارەوە پێگەی ئێمە و حزبەکانمان دیار نیە، نە لە عێراق وە نە لە کوردوستان. ئەمە کۆسپی گەورەیە بۆ ئێمە. باسی من ئەوە نیە کە بەکاری ئێمە دەبوایە ئەم مەسەلەیە یان ئەم کێشەیە نەمایە، نا. دەزانم تاکو دامەزراندنی کۆمەڵگای سوشیالستی بەرژوەندییە جیاوازەکانی ناسیونالیزمی نەتەوە جیاوازەکان و ” ئەم هەست وکێشەیە” دەمێنێت. بەڵکو باس ئەوەیە کە پراتیکی ئێمە لەم مەیدانەدا دیار نیە و لەم مەیدانە گرینگەدا ئامادەنین. خەڵكی کوردوستان و ئەوانەی کە نەفرەت لە حزبەکانی بزووتنەوەی کوردایەتی دەکەن، شانازی بە کوردبوونەوە دەکەن، ئەمە کۆسپیکی گەورەیە. ئەو باسەی کە دەڵی ئەم ڕیفراندۆمە، ڕیفراندۆمی پارتی نیە هەروەک پارتی خۆی ڕەواجی پێ دەدات بەشێکە لەم دیدگایە. چۆن ڕیفراندۆمی 1995 خاوەنەکەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری بوو، وە تائێستا باسدەکرێت و لە هەموو بەیان و نوسینەکاندا هەیە، بەهەمان شێوە خاوەنی ئەم ڕیفراندۆمە وڕابەرەکەی بارزانی و پارتی یە. بزووتنەوە و سیاسەتێک وە پێشنیازێک کە کراوە، وە هێزێک کە ڕابەری دەکات پارتی و بارزانی یە، بەجیا لەوەی کە لەبەشی یەکەمی ئەم باسەدا باسمان کردوە. ئیتر مانای چی یە بۆ ئەو کۆمۆنیستانەی کە دەڵێن ڕیفراندۆم بۆ پارتی نیە و هی پارتی نیە ؟! و مانای چی یە بەشداری دەکەین و فشار دەخەینە سەر پارتی و ئەنجامەکەی بە قازانجی خەڵک دەگۆڕین؟! ئەم پرسیارەی دواییان هی ئەو هێزو کۆمۆنیستانەن کە ڕاڕان و گومانیان هەیە لە جێبەجیکردنی ئەنجامی ڕیفراندۆم. زاڵبوونی ئەو دیدگایە لە نێو ڕیزەکانی ئێمەدا کوشندەیە. لە سەرو بەندی هێرشەکانی داعش بۆسەر کۆبانی ئێمە دەرگیر بووینەوە لەگەڵ ئەم دیدگا و هەستەدا تا ڕادەی ئەوەی کە لە نێو بزووتنەوەکەی ئێمەدا، ئامادەبوونی ژنانی جەنگاوەر و ئازا لە گەڵ یەدەپەدا ناسیونالیزم بوونی ئەم هێزەی لێ شاردبوونەوە. ئەمڕۆ ئاڵوگۆرەکە بە مانا لۆکەلیەکەشی نزیکترە لە مالێ خۆمان بۆیە کاریگەری ناسیونالیزمەکەشی بەهێزترە بەتایبەت کە ئێستا هەلومەرجی دوای شەڕی داعشە بە مانا سەربازییەکەی، بەم پێیە ئاڵوگۆرەکان گەورەترن و کاریگەریان زیاتر دەبێت. لیرەدا ئەگەر ئەو بڕگەیەی مەنسور باسبکەینەوە تەواوی ئەو باسەی ئەو پێچەوانەوە دەبێتەوە. بڕگەکانی “ئایا خواستی سەربەخۆیی خواستێکی ناسیونالستی نی یە؟”، وە “ئايا كوردستانى سه‌ربه‌خۆ ناكه‌وێته ده‌ستى حزبه ناسيوناليسته‌كان”. ئێستا و لەم هەلومەرجەدا خواستی سەربەخۆیی جگە لە خواستی ناسیونالیستی شتێکی دیکە نیە، چونکە نەک زەمینەی بەهێزبوونی بزووتنەوەی چینایەتی ناڕەخسێنێت و کرانەوە و شەفاف بوونی زیاتری ئەم خەباتەی تێدا بەدی ناکرێت، بەڵکو کێشەکان قووڵتر دەبنەوە بەتایبەت کە وەڵامی پرسیارەکەی دیکەی مەنسور ئەوەیە کە بەڵێ کوردوستانی سەربەخۆ وەک ڕۆژی ڕووناک دیارە کە دەکەوێتە دەسی ناسیونالیزم و پارتی دیموکراتی کوردوستان بە سەرکردایەتی کاک مەسعود بارزانی.\nبا بزانین “کێشەی نەتەوەیی” ماوە؟! بەڵێ. زۆریش بە خەستی و بە فراوانی ماوە و دەمێنێت. یەکەم ئەمە چ پەیوەندی هەیە بە باسی سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی کوردییەوە؟!. دووەم: ئەوە بەرژەوەندییە جیاوازەکانی ناسیونالیزمی عەرەب و کوردە و، پڕوپاگەندەی شۆفێنیزمی عەرەبی و شۆفینیزمی کوردیی یە و تا ئەم هێزانە لەسەر کاربن هەر دەمێنیت. بە تایبەت لەمڕۆدا پارتی زۆر لەمبارەوە پڕوپاگەندە دەکات، بەڵام خەڵکی کوردوستان بە خۆپیشاندانەکانیان لە دژی بڕینی موچە و کارەبا و خواستی دامەزراندن… نیشانیاندا کە ئەم پڕوپاگەندانە پووچن. هەر بۆیە ڕووی ناڕەزایەتیان لە بەغدا نەبوو بەڵکو دژ بە دەسەڵاتی پارتی بوو بە تایبەت. سەربەخۆیی و جیابونەوەی کوردوستان هیچ پەیوەندی نیە بە باسی مان و نەمانی ئەم کێشەیەوە. لە ڕوانگەی منەوە بە گریمانەی ئەوەی کە کوردوستان جیادەبێتەوە پارتی باڵادەستە و بارزانی ڕابەریەتی. ئەوکات وە بەپێی پێشنیازی خودی بارزانی وپارتی کێشەکان گەورەتر دەبن. ئەو دوای ڕیفراندۆم جیابوونەوە ڕاناگەیەنێت، بەڵکو دانوسان دەکات هەروەک خۆی دەڵێت. بە جیا لەوە ئەوکات دەوڵەتی کوردی ڕۆشن نیە کە چوار شارە؛ سلێمانی، هەولێر، هەڵەبجە، دهۆک. یان کەرکوک و شوینەکانی دیکەشی لەگەڵە. سەرەڕای بڕیاری بارزانی کە ڕیفراندۆم ئەو ناوچانەش دەگەرێتەوە، بەلام هەرگیز ئەوە ڕوون نیە تا ئێستا ڕیفراندۆم لە کەرکوک و خانەقین و دوز…. ئەو ناوچانە لە هەمانکاتدا بکرێت. وە من پێم وایە لەو ناوچانەدا ناکرێت. گریمانە ئەوەیە کە بارزانی ئەم ڕیفراندۆمە دوا دەخات بۆ ماوەیەکی دیکە یان نادیار. بەجیا لەوانە ئەی کێشەکانی ئاوو ڕیژەی ئاو کە هەرئێستا کۆسپێکە لە نێوان ووڵاتانی ناوچەکەدا… مەبەستم ئەوەیە باسێکی لەو چەشنە کە گوایا دوای دەوڵەتی کوردی” کێشەی نەتەوەیی” نامێنێت لە خەیالیش کەمترە.\nبەجیا لەوەی کە لەو ناوچانە دەکرێت یان نا. بارزانی بۆ ڕاگەیاندنی مەملەکەتەکەی دانوسان دەکات لە گەڵ ئەمریکا و روسیا و ئۆردوگان و خامنەئی و بەغداو …. کەواتە کێشەکە ماوە. ئەگەر ئەو ووڵاتانە ووتیان نا؟! کە ووتویانە، ئەو کات چی دەبێت؟!. کۆمۆنیستەکان وەڵامیان چی دەبێت؟! چۆن وەلام بە خەڵک دەدەنەوە لە پرسیاری دەنگەکانمان چی لێهات؟!. کەواتە، نەک هەر کێشەکە ماوە بەڵکو دەگاتە لوتکەی بەرزبوونەوەی کێشەی نەتەوەیی و قوڵبوونەوەی هەستی نەتەوەیی. ئەوکات ئێمە لەگەڵ کۆمەڵێک هێز بەرەوڕووین، کەتەنها زمانی گفتوگۆ و شارستانی نازانن: حەشدی شەعبی، پێشمەرگە، حەشدی عەشائیری ، سوپای عێراق، هێزە‌کانی دژە تیرۆری هەردوولا، ئەمە جگە لە سوپای تورکیا و حەرەسی سەوری ئیران و بەرژەوەندیی یە جیاجیاکانی روسیا و ئەمریکا. ئەمە ئەگەر واز لەوە بهێنین کە کاک مەسعود ئەو دەنگانەی ڕیفراندۆمی بۆچی بوو؟ لە بەشی یەکەمی ئەم باسەدا باسی ئەمەمان کردووە. بەڕۆشنی وتومانە کە ڕیفراندۆم لە میکانیزمێکەوە گۆراوە بۆ سیاسەت، واتە خۆی سیاسەتە.\nبە جیا لەوانە وەک واقعیەتێکی کۆمەڵایەتی و گەورە. گریمان ئەوەش نابێت. بارزانی بە قودرەتی قادر ئەو کێشانە چارەسەر دەکات و بێ دەردی سەر دەوڵەت ڕادەگەیەنێت و دڵی ئەو ووڵاتانە ڕازی دەکات. بەڵام کەی وە لەکوێ دەوڵەت و سەربەخۆیی ئەم کێشەیەی چارەسەر کردوەو؟! دەیان کێشە لە دونیای ئەمرۆدا لە نێوان دەوڵەتەکاندا ماوە لەسەر سنور و ئەم پارچە زەوی و ئەو لەتە شاخ و ئەم شاخە بەفرینە و ئەو چاڵە نەوت و گازە، ئەو کانی ئەلماس و یۆرانیوم و… سعودیە لەگەڵ هەموو ووڵاتانی دەوروبەریدا کێشەی هەیە، تازە لەم ماوەیەدا، کێشەی دوو جەزیرەیان (تیران و صەنافیر) لەگەڵ میسردا تاوتۆێکردووە. عێراق و ئێران، ئێران و ئیمارات، روسیاو ئێران لە دەریای قەزوین، تورکیا و سوریا و تورکیا و عیراق، ئوکرانیا و ڕوسیا، ئازرباینجان و ئەرمینیا، ئەرجەنتین و بەریتانیا، سودان و باشوری سودان کە نمونەیەکی زۆر تازەیە و کێشەکان گەورەتر بوون، ئێستاش ختوکەی مێرکل و ماکرون بدەیت لە سەر سنوری فەرەنسا وئەلمانیا دەیکەنەوە بە هەرا… سنوری نیشتمان هەمیشە سنوری دەسەڵات بووە، بەپێی توانا و دەسەلاتی زیاتری دەوڵەتی نەتەوەیەک سنورەکەی زیاتر دەبێت. سەرنج لە ئیسڕائیل و ئەو سنورە بدەن کە دیاریکراوە بە پێی بڕیاری نەتەوە یەکگرتوەکان. تەنها وە تەنها سۆشیالیزم ئەویش لە قۆناغە گەشەسەندوەکانیدا کۆتایی بەم کێشانە دەهێنیت. بەشێکی سەرەکی ئەمکارە، کاڵکردنەوە و بە ناکام هێشتنەوەی کاریگەری ڕوانگە و جیهانبینی “نەتەوەیە” وەک یەک جەستەی موقەدەس. خود بە خود وەلانان و ڕووخاندنی دەسەڵاتە نەتەوەییەکان ئەمکارە فەراهەم ناکات، ئەگەرچی کاریگەری گەورەی هەیە لە بەئەنجام گەیاندنی ئەم ئاراستە و ئامانجەدا.\nبۆیە بەو گریمانەیە، ئەوکات دوای ئەوەی کە بارزانی دەوڵەتەکەی ڕادەگەیەنێت ، ئەوکات کێشەی کەرکوک و خانەقین و شەنگال و جەلەولا و دەوربەری تکریت وەکو شارەکانی توز خورماتوو داقوق، کێشەی ڕێڕەوی بۆری یە نەوت و گازەکان سەرهەڵئەدا… کە کۆتایی نایەت و لەو نێوەشدا جەنگ لە سەر پای نەعرەتە و ڕق و کینەی نەتەوەیی حەتمیە. لەسەر سنوری کوردوستان و عێراقی عەرەبستان، شەڕ و کێشە نەتەوەییەکان بەردەوامە.\nدامەزراندنی دەوڵەت و نەمانی میلیشیا یان نەمانی زۆنی سەوزو زەرد\nدەوڵەت وەک هەر دیاردەو فۆنکسیونیکی کۆمەڵایەتی دیکەی مێژوو گۆڕانی بەسەردا هاتووە. دەوڵەتی ئەمرۆ دەولەتی جاران نەماوە. بەسادەیی دەوڵەت لەم قۆناغەدا ناتوانێ سنورەکانی دابخات لەبەرامبەر وەبەرهێنانی سەرمایەی دەرەوەدا. ناتوانێت گوێڕایەڵی ڕێنوێنی و ئەوامری بانکی جیهانی نەکات….. باسی دەوڵەت و سنوری دەسەڵاتی دەوڵەتێک لەم قۆناغەدا جیاوازییەکی فراوانی هەیە لەگەڵ سەردەمی جەنگی سارددا. سنوری دەسەڵات و بواری بە پراتیک دەرهێنانی دەسەلاتی دەوڵەتیک و خودی دەوڵەتەکە لەم هەلومەرجە دیاریکراوەدا” ئینتقالی” پەیوەندی هەیە بە ململانێی سیاسی توندی نێوان جەمسەرە گەورەکانی سەرمایەوە لە ئاستی جیهانیدا. ئەمڕۆ ئاراستەی سەرمایە لە پێشەوە سیاسەت دەیبڕینێتەوە و لە مەیدانی جەنگدا دیاریدەکرێت، بۆ ئەوەی دواتر سەرمایەی ئەو جەمسەرە سودی خۆی ببینێت.\nدەوڵەتی کوردی ئەگەر پێک بێت لەم قۆناغە دیاریکراوەدا بە ڕابەری بارزانی، بڕیار نیە هیچ کێشەیەک چارەسەر بکات بۆ خەڵکی کوردستان وە عێراق، بە پێجەوانەوە کێشەکان قوڵتر وە توندتر دەکاتەوە، ئەوە نیە بارزانی بە ئاشکرا دەلێت” خەلكی کوردوستان ئامادەن لەم پێناوەدا لە برسا بمرن” ئەمە تەنها لایەنێکی ئەو کۆسپانەیە و لە ئیستاوە ڕێگا خۆش دەکات بۆ یاسایکردنی هەژاری و بڕینی موچە و بێکاری لە دەوڵەتەکەی دا. لەسەر ئەم ڕاگەیاندنەی بارزانی حزبی ئێمە بەیانێکی نەبوو لە کوردوستان، کە تەنها ئەوە کافیە بۆ ئەوەی لە پرۆسەیەکی ئاوهادا بەشداری نەکەین. پێدەچێت وەک لینین و مەنسورو مارکس لەم مەیدانەدا بیر نەکرێتەوە، سەربەخۆیی لە هەموو مافێک گرینگتر بێت، هەم تاکتیک و هەم ئیستراتیژ بێ. وادیارە سەربەخۆیی بەشێوەیەک بەری چاوی کۆمۆنیستەکانی گرتووە، کە “لە برسا مردنی خەڵک” بۆیان نابێتە مەسەلە لە چاو تەقدیسی سەربەخۆیی بارزانی دا.\nگریمان دەوڵەت پێکهات و ئێمە لە نێو دەوڵەتی کوردی دا دەژین!. ئایا ئەم دەوڵەتە، کێشەی مانەوەی میلیشیا چارەسەر دەکات؟! ئایا هێزەکانی خۆیان یەکگرتوو دەکەن؟ ئایا ئەوکات خەڵکی کوردوستان لە بەرانبەر سوپایەکی دەوڵەتی دا دەبێت؟! وە ئایا زۆنی سەوز و زەرد نامێنێت و سنورەکەی دەسڕدرێتەوە؟! ئایا بە گشتی دەوڵەتێکی کوردی کە لەم سەردەمەدا پێک بێت ئەمە سیاسەت و پراتیکیەتی؟! وەڵامی هەمویان نەفی یە. چونکە لەم هەلومەرجەدا پێکهێنانی دەوڵەت پەیوەندی بەو بابەتانەوە نیە. خۆ ئەگەر پەیوەندیشی هەبێت ، تۆ بلێی یەکگرتووی سوپاو یەکێتی هێزەکانی بورژوایی بوبێتە خواستێکی کۆمۆنیستی؟!!\nدەوڵەت بڕیار نیە ئەو کۆسپانەی بەردەم بورژوای کورد چارەسەر بکات. دەڵێم کۆسپی بورژوای کورد، چونکە بە تەجروبە لەماوەی ٢٧ ساڵی دەسەڵاتدارێتی ناسیونالێزمی کورد دا بەڕۆشنی دەرکەوتووە کە یەکگرتووبوون و یەک حکومەتی ئەوان یان کێشە و شەڕی ئەوان، هەر دووکیان نەهامەتیە بۆ خەڵکی کوردوستان. تێگەیشتن لەمە زۆر سادەیە بیر کردنەوەیەکی ناوێت. پاشان دەوڵەتی ئەم سەردەمە، سەردەمی گلۆبالی سەرمایەداری کوا ئەو ئەرکانە دەکاتە ئەرکی دەوڵەت، واتە ئەو دەوڵەتانەی کە تازە پێکهاتوون یان پێکدێن. سەیری لوبنان بکەن کە چەندین دەیەیە دەوڵەتە لەوێ هێشتا ملیشیای حزب اللە چەند جار لە سوپای دەوڵەتەکەی بەهێزترە. لە سۆمال بەهەمان شێوە، لە لیبیا، لە سوریا لە یەمەن، لە ئەفغانستان، لە ئۆکرانیا، لە نێو خودی ئێراندا، کە سەدان ساڵە دەوڵەتە و خاوەنی مێژوویەکی دێرینە لە دەوڵەتداری… بە پێچەوانەوە ئەمرۆ وە لەم قۆناغەو سەردەمەی سەرمایەدا لە ووڵاتانێک کە پێکدێت مانەوەی میلیشاکان و تەنانەت پێکهێنانی میلیشای تازە لە کەناری سوپاوە بۆتە مۆدێلیکی باو. ئەوەی کە دەسەڵاتی ئیسلامی سیاسی شیعەی لە عێراق ڕزگار کرد و ئەوەی زیاتر ڕۆلی هەبوو لە پاکردنەوەی تا ئێستای داعش هێزەکانی حەشدی شەعبی بوو. “سوپای نیشتمان” ی وەک چەمکێک بە حوکمی گەشەی سەرمایە هەروەک لەسەرەوە بە کورتی باسکراوە، ڕۆلی جارانی نەماوە و پێگەی گۆڕاوە، سنوری نیشتمانێک کە موقەدەس نەبێت، سەرمایە ئیتر بە پێویستی نەزانێ کە موقەدەس بێت. وە هەموو ڕۆژێک لە لایەن سەرمایەی جیهانی یەوە، ئەتک بکرێت و ببەزێنرێت، ئیتر سوپا ڕۆڵی جارانی نامێنێت. بەتایبەت خودی سوپا ئەمرۆ لەم هەلومەرجەدا و لەم سەردەمەدا کە دەمێکە دەستی پێکردووە، وردە وردە پریڤایتی دەکەنەوە. سەرمایەداری وە سیستەمێک بەو ئاستەی کە دەسەڵاتی چڕ دەبێتەوە لە دەستی چەند میلیاردێرێکدا و بواری یاریکردنی دیموکراسیەکەی کەم دەبێتەوە، زیاتر ئاڕاستەی پریڤایتی سوپا وەردەگرێت. سەرنج بدەینە سوپاکەی “ئیرک دین برنس” کە وەک ملیاردێریکی ئەمریکی بەرێوەبەری سوپایەکی گەورەی وەک ” بلاک ۆتەر” بوو زۆر لایەنمان بۆ ڕۆشن دەبێتەوە. لە کوردوستان هەر لەگەڵ دەستپێکردنەوەی کارکردنی کارگەی چیمەنتۆی تاسڵوجەدا، پاراستنی ئەمنیەکەی سپێردرا بە هێزی پریڤایت نەک هێزە ئەمنیەکانی یەکێتی و پارتی. باسی ئەم پڕۆسیسە بۆ بورژوای گەورەی دونیا مەسەلەیەکی گرینگە، بەڵام باسی ناوەکەی نیە، بەلكو باسی عەقیدەی سوپایە. سوپای ئەمریکی یان عێراقی یان کوردوستانی هەر هەمان ناوی دەبێت بەلام پەیوەندی نامێنێت بە عەقیدەی “نیشتمانی یەکگرتووەوە”. ئەم باسە باسێکی تایبەتە، لێرەدا هێندە بەسە و بەشێکی وەک تەجروبە دەرکەوتوە.\nبۆ بورژوای کورد مەسەلەکە ئەوەنیە کە هێزەکانی پێشمەرگە یەکگرتوو بێت لە سوپایەکی نیشتمانی کوردوستانی دا، بەڵکو باسی هێزێکی ملیشاییە کە سەرمایەی سەرمایەداران بپارێزێت، سەرمایەدارانی دەرەوە و ناوخۆ، و پاسەوانی سیستەمی خاوەندارێتی بورژوایی کورد بکات نەک لە هێرشی دەرەکی بەڵکو لە خەڵکی کوردوستان. وە تاکو ناوی پێشمەرگە بمێنێت، مانای ئەوەیە میلیشیاکان ماون. لە کوردوستان سیستەمی پریڤایتی سوپا و چڕبوونەوەی سەرمایە لەدەستی سەرمایەدارانی خاوەن دەسەڵاتدا زۆر زیاتر پێش ئەمریکا کەوتووە، لیبرالیزمی کوردی، وە تەنها لە مەیدانی بازاڕدا لیبڕالێکی چالاکە، و لەسەر دەستی بارزانی هەنگاوی هێجگار گەورەی بڕیوە کە ووڵاتانی دیکە بە چەندی ساڵی دیکە نایگەنێ. لەمبارەوە و لە باسی یاساییەکەیەوە، سەرنج بدەنە یاسای وەبەرهێنانی هەرێم. هەر دەسەڵاتدارێکی ملیاردیر”کە بەناوی خۆیانەوە نیە” سوپایەک پارێزگاری دەکات! باخەکانیان بۆ حەوانەوەی خۆیان و خێزانەکانیان دەیان دۆنم زەوی یە و باشترین دار و ئاژەڵەکانی دونیایان بۆ هێناوە، ئەمە بە تەنها بە گەندەڵی ناکرێت ئەمە شێوازی بەڕێوەبردنی سەرمایەیە لە کوردوستانی عێراقدا. بۆ کوردوستان دەبێت ئەوەش لە بەرچاو بگرین کە سوپا ناتوانێت سنورەکەی بپارێزێت لەبەرانبەر ئێران یان تورکیا و عێراق، بۆیە هەر پێویستی نیە و گریمانەی سەرەکی ئەوەیە کە سوپای ئەمریکی بەکرێ دەگرێت بۆ پارێزگاری چاڵە نەوت و غازەکان. “بنکە ئەمریکیەکان” کە تا ئێستا 17 دانەیە ئەمکارە دەکەن وە هەر ئیستا کاری وا دەکەن، جگە لە کارەکانی دیکەیان. ئەوەنیە ئەمریکا دوو دەیە زیاترە، سعودیە و کوەیت و قەتەر و بەحرەین دەپارێزێت.\nبۆیە مەسەلەی بورژوایی کورد و دەسەڵاتەکەی، لە مەڕ یەکگرتنەوەی هێزەکانی هەفتاو هەشتای یەکێتی وپارتی یان یەکگرتنەوەی هێزەکانی پێشمەرگە جگە لە وڕکردن و چەپاندن و گێژکردنی خەڵک هیچی دیکە نیە، ئەگەر نا یەکگرتنەوەی دوو هێز 12 ساڵی بۆچییە؟!!. دوای دەوڵەتیش بەهەمان شێوە ئەوە ئەرکی “سوپای کوردی نیە” کە سوپا نابێت، دەوڵەتەکەی بارزانی بپارێزێت بەڵکو ئەوە هێزەکانی ئەمریکایە و بە گریمانەی گەورە هێزی پریڤایتی ئەمریکی دەبێت ئەو ئەرکە دەگرێتە ئەستۆ.\nزۆنی سەوز و زەرد، سنوری یەکێتی و پارتی، لە ڕاستی دا نەماوە، ئەوە نیە، یەکێتی و پارتی نەوت وغازی کوردوستان وەک برا دەخۆن و نیوە زیاتری سەرکردایەتی خۆشیان ئاگاداری ئەملاولاکەی نین، بۆیە زۆنی سەوز و زەرد لە خولیای سایکۆلۆژی خەڵکدا ڕاگیراوە و میدیای ئازادی “نا ئازادی” کوردوستان ئەم خولیا و مانەوەیە دەمەزەرد و تازە دەکاتەوە. ئەگەر نا نەوتی کەرکوک و تەقەتەق و کانی شۆک و گەرمیان و… کە هەمووی سنوری دەسەڵاتی یەکێتی یە چۆن دەڕواتە تورکیا و چۆ پارتی دەیفرۆشێت؟!!مەسەلەی مانەوەی ئەم دوو زۆنە، وەک گرێیەکی سایکۆلۆجی کە ئەنجامی شەڕی ناوخۆیە، ماوەتەوە. مانەوەی ” کە نەماوە” کراوەتە خواستێک و هەرگیز لای ئەم دەسەڵاتەوە وەڵام وەرناگرێتەوە.\nئاڵوگۆڕە گەورەکان لەم سەردەمەدا\nمەنسور حیکمەت کە باسەکەی دەنوسێ، بەڕاستی جیهانێکی دیکە بوو. جیهانێک کە تازە “کۆمۆنیزم” نێژرا بوو. ئەمریکا دەسەڵاتی یەکەم و بێ بەرابەری دونیا بوو. نەک هەر ئەوە بەڵکو هیچ ووڵاتێک ئیدعای نەبوو کە شان بدات لە شانی ئەمریکا. ووڵاتی چین دەستی بە هەنگاوەکانی کردبوو، بەڵام نە ئیدعایەکی هەبوو، وە نە توانای ئابوری لە ئاستی هێزی یەکەم و دووەمدا بوو. ووڵاتی چین لەسەرەتای سەدەی بیست و یەکەوە دێتە ناو زلهیزە ئابورییەکانەوە و ساڵی 2003 دەگاتە هێزی شەشەمی ئابوری بە پێوانەی کۆی گشتی بەرهەمی نێوخۆیی . ڕوسیا ئەوکات غەرقی شەڕ و گەندەڵی و داڕوخان بوو لە هەموو بوارەکاندا، لیبرالیزمی نوێی ئەمریکی بەتەواوی کلۆری کردبوو، لە ڕاستیدا هەر قاوغ بوو.\nلە هەموو ئەوانە گرینگتر بۆ ئەم باسە، بوونی حکومەتی بەعس بوو وەک حکومەت و دەوڵەتێکی ناسیونالیزمی عەرەب، وەک یاسا و دەستورێکی قەومی عەرەبی شۆڤێنی. ئەم حکومەت و دەوڵەتە ١٥ ساڵە ڕووخاوە. ئەمریکا ئێستا خۆشی ئیدعا و کبریائی ساڵی 1995 ی نەماوە و چەندین هێز لە بەرانبەریدا سەریان بەرزکردۆتەوە. لە چینی ئابوری گەورەوە بگرە تا دەگاتە ڕوسیای ئەتۆمی و ساروخی و ئەلمانیای تەکنۆلۆجی و ڕابەری ئەوروپا، لایەنی کەم ئەم سێ هێزە بەرجەستە ودیارن، لەو لای دیکەشەوە لە بەرانبەر هەموو دەستەکەوتە جیهانیەکانی ئەمریکا و رۆژئاوادا بەرانبەری تازە پێکهاتوون لە بریکسەوە تاکو سندوقی گەشەپێدانی ئابورییەکەی، کەچین ڕابەری دەکات و لە بەرانبەر بانکی جیهانی ڕؤژئاوادایە.. لە سوریا و عیراق و یەمەن و لیبیا و میسر و جەزائیر و فەنزویل او ئۆکرانیا و کۆریا …. ڕوسیا ئامادەییەکی گەورەی هەیە لە بەرانبەر ئەمریکادا. ئەوکات ئێرانی ساروخی و ئەتۆمیمان نەبوو. ئەوکات ئێرانمان نەبوو کە وەک ئەختەبوت پەلی هاویشتبێتە نێو هەموو ووڵاتانی ناوچەکەوە. ئاڵوگۆرەکان هێجگار فراوانن و بەوەندە واز دەهێنین.\nبەلام ئەم ئاڵوگۆڕانە کە گەورەترن لە ئاڵوگۆرەکانی دوای ساڵی ١٩٩٠، پەیوەندیان چیە بە باسەکەمانەوە؟ بە جیا لە باسی سەرەوە لە پەیوەند بە بزووتنەوەی خۆمان و بوونی ئامادەیی یەکی سیاسی بەرچاو سەرەڕای ئەوەی کە هێزێکی سیاسی نەبووین” وەک هێزی سێهەم یان وەک هێزێکی فشاری دیار و بەرچاو. بەجیا لەم باسە. ئەوکات ئەمریکا بکوژو ببڕی دونیا خۆی بوو، بۆ هەنگاو و پیادەکردنی سیاسەتەکانی لەو کاتانەدا پێویست نەبوو دڵی ووڵاتانی دیکە ڕازی بکات. دەوڵەتی کوردی بارزانی لە چوارچێوەی سیاسەتی ئەمریکی ناتوانێت دەرچێت. بۆیە ئەوکات ئاسانتر ئەم کارە دەچووە سەر، واتە پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی. ئەوکات تورکیا بەتەواوی لە ژێر ڕکێفی ئەمریکی دا بوو وە یەدەپەی سوریا نەبوو. ئەوکات ئێران تازە لە جەنگی عێراق هاتبووە دەرەوە و توانای ئابوری و سەربازی و ساروخی و پێگەی لە ئاستی ناوچەکەدا هێجگار لاوازبوو، حزباللە هیج نەبوو لە چاو ئێستادا و حەشدی شەعبی و حۆسیەکان نەبوون و… ئەگەر چی مەنسور باسی ئەم پۆینتەی بەم شێوەیە نەکردووە لە باسەکەیدا، بەڵام ئەم لێکدانەوەیە لە باسەکەیدا ڕۆشنە. بەڵام ئەم باسە ڕێگری و کۆسپەکانی بورژوازی لە بەردەم دەوڵەتدا ڕۆشن دەکاتەوە، ئایا پەیوەندی هەیە بە باسی ئێمەوە؟!. پەیوەندییەکەی ئەوەیە کە سنوری گرفت و کۆسپەکانی بەردەم پێکهێنانی دەوڵەتمان بۆ ڕۆشن دەکاتەوە.\nلە ڕووی بابەتیەوە و لەچوارچێوەی بوار و کەلێنی نێوان وولاتانی زلهێزو کێشەکانیاندا، ئەمڕۆ ڕێگرییەکان لە بەردەم پێکهینانی دەوڵەت لە کوردوستان هێجگار گەورەتر و فراوانترن لە چاو ساڵی 1995دا. بەتایبەت کە باس لە قۆناغی ئینتقالی دەکەین، قۆناغێک کە شەڕە لە سەر دووبارە دابەشکردنەوەی دونیا و ناوچەکە و بەتایبەت ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. لەم نێوەدا پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی کە لە لایەن بورژوای کوردەوە ڕابەری دەکرێت ڕاستەوخۆ لە چوارچێوەی بەرنامەی ئەمریکادا بوو، وە هەیە. لە بەرنامەی ئەمریکادا بوو کە لە پاڵ دەوڵەتێکی داعشی سوننی دا، دەوڵەتێکی کوردی بوونی هەبێت. دەوڵەتێکی سوننی کە سنوری عێراق ببەزێنێت و تێکەڵ بە سوریای بکات. ئەمە ناوەرۆکی پڕۆژەی داعش بوو. ئەمریکا ئێستاشی لەگەڵدا بێت لەسەر ئەم سیاسەتەی ماوە و هەوڵی بۆ دەدات، لە ڕوانگەی منەوە شکست خواردووە. وە دوای “ڕوخاندن و کاولکردنی موسڵ و رزگار بونی داعش” تیایدا، بڕیارە دووبارە نەخشەی سیاسی عێراق و ناوچەکە پێناسە بکرێتەوە.\nئەم سیاسەتەی بارزانی و ڕیفراندۆمەکەی لەم چوارچێوەیەدا قابیلی تێگەیشتنە. وە لەم چوارچێوەیەدا بارزانی دەیەوێت دەوڵەتەکەی پێکبهێنێت، کە وەک پایەیەکی سیاسی و سەربازی و وزەی ئەمریکی لە ناوچەکەدا پێناسە بکرێت. بەتایبەت ئەمریکا جگە لە ئیسڕائیل هاوپەیمانێک و بنکەی بەهێزی لە ناوچەکەدا نەماوە. بەمانایەکی دیکە لەم هەلومەرجەدا سیاسەتی پێکهێنانی دەوڵەت بڕیارە لە چوارچێوەی دووبارە دابەشکردنەوەی ناوچەکەدا بەڕابەری ئەمریکا پێک بێت. بەڵام لە بەرانبەر ئەم سیاسەتەدا، جەمسەرەکانی دیکەو هێزە ناوخۆیی و ناوچەییەکانی دیکە سەریان بەرزکردۆتەوە و لە بەرانبەریدا وەستاون. هەموو جەمسەرەکان بورژوای کۆنەپەرستن و شەڕیانە لەسەر بەشی خۆیان. کۆمۆنیزم ناتوانێت لایەنگری جەمسەرێک بکات یان سیاسەتی یەکێک لەم جەمسەرانە پیادە بکات یان ببێت بەهۆی بەهێز بوونی لایەنێکیان.\nپەیوەندی نێوان هێزەکانی ناسیونالیزم و”نەتەوە” یان خەڵکی کوردوستان\nدەسەڵاتی ناسیونالیزمی کورد، بە کورتی یەکێتی و پارتی لەماوەی 27 ساڵی دەسەڵاتدارێتیاندا، چ دەسەڵاتی یەکگرتویان وە چ دەسەلاتی زۆنەکانیان، دەسەڵاتێکی تا سەر ئێسک دژ بە ویست و خواست و هیوا و ئامانجەکانی خەڵکی کوردوستان بووە. پاش 27 ساڵ کارەبا نیە، پاش ناردنە دەرەوەی نەوتی کوردی و هاتنی چەندین کۆمپانیای وزەی جیهانی بۆ وەبەرهێنان، موچەیان بڕی. دابینکردنی کار لەلایەن حکومەتەوە هەر نەماوە و بازاڕ ئازادە. سەرکوتی لە ڕادەبەدەری ناڕازیان لە زۆنی زەرد بە تایبەت. شەری ناوخۆ و کوشتن و برینداربونی هەزارەها و وونبونی سەدانی دیکە. دزینی ئاشکرای سەرەوەت و سامانی کۆمەڵگا بەلۆری و بە تڕێلە و بە فڕۆکە. هەژاربوونی زۆربەی زۆری خەڵک و هەڵئاوسانی سەرمایەدارانێکی ملیاردێر. فراوان بوونەوەی هەژاری و بێکاری. قووڵبوونەوە و فراوانبوونەوەی دامێنی جیاوازی چینایەتی. هێنانی حوکومەتەکانی بەعس و تورکیا و ئیران بۆ نیو خۆی کوردوستان لە شەڕی ناوخۆدا. زەمینە خۆشکردن بۆ پەلامارەکانی داعش لە سالێ 2014دا.\nلەبەرانبەردا خەڵک بێدەنگ نەبوون و ناڕازی بوون. لەماوەی 6 ساڵی ڕابووردوودا هەموو ناڕەزایەتیەکان ڕووی لە دەسەڵاتی هەرێم و بەتایبەت پارتی بووە. لەبەرانبەر موچەدا، بۆ کارەبا، بۆ دابینکردنی کار، بو ئازادی ڕۆژنامەگەری و ڕادەربڕین،… کەس ڕووی لە بەغدا نەبووە و کەس باوەڕی بە دەسەڵاتداران نەکردووە کە بەغدا هۆی بێ موچەیی بێت. تەنانەت 17ی شوبات کە بزووتنەوەیەکی بورژوای بوو لە باری ئاسۆ و ئامانج و پراتیک و رێخستن و ڕابەرییەوە، بەتەواوی رووی لە پارتی بوو ، دواتر یەکێتی. وە هەموو دروشم و خواستەکان دژ بە بارزانی و پارتی بوون وپاشان یەکێتی.\nهەموو ئەمانە پەیوەندی نێوان دەسەڵاتی ناسیونالیزمی کورد “یەکێتی و پارتی” لەگەڵ خەلكی کوردوستان، لەگەڵ کرێکار و زەحمەتکێش و کەم دەرامەتەکەیدا، توشی گرفت و بێ باوەڕی کردووە. ئەمڕۆ بە شکستی پڕۆژەی گۆڕان کەش و هەواو گاپێکی گەورەی بێ بەدیلی هەیە. ئەم پۆینتە گرینگە بۆ کۆمۆنیزم، بۆ ڕێکخراوبوون، بۆ هێنانە پێشی نەوەیەکی نوێی کۆمۆنیستی کە ڕاستەوخۆ لە بەرانبەر سەرمایە و سەرمایەداری دا گەشە بکات و ڕووی لەدەسەڵاتی ناسیونالیزمی کورد بێت، لە سەرەتاوە، خۆی لە نەتەوە و نەتەوەسازی و هەستی نەتەوەی داماڵیبێت.\nبونی ئەم پۆینتە وای کردووە کە مەسەلەی ڕیفراندۆم لە نێو خەڵکدا گەرم نەبێت، کەمتر باس بکرێت. لە شارێکی وەک کەرکوک، خەڵک دەڵین بەس نیە ئێمە کارەبا و موچەمان هەیە. ئەمە مەسەلەیەکی هێجگار گرینگە بۆ کۆمۆنیزم. وە بۆ ئەوانەی کە خواستی جیابوونەوە و سەربەخۆیی لە نان و بێکاری و موچەی خەڵک بە گرینگ تر دەزانن. ئەوە کۆمۆنیزمی قەومیە، پەیوەندی نیە نە بە مارکسەوە نە لینین وە نە مەنسور. پەیوەندی نێوان خەڵک و دەسەڵاتی بزووتنەوەی ناسیونالیزمی کورد، هێجگار لاوازبووە، هێجگار شەق و شڕە و بە هیچ شێوەیەک بەراورد ناکرێت لەگەڵ ساڵی 1995دا کە شەڕی ناوخۆش بوو.\nناڕەزایەتی توند و ڕق و بێزاری لە دەسەڵاتی یەکێتی و پارتی قوڵپ دەدات. بەڵام “نەتەوە” و “هەستی کوردبوون” هێجگار بەهێزە. لەسە ئەم بناغەیە و سوودبینین لەم واقعیەتی ئاڵوگۆڕە سیاسیەکان کە لەسەرەوە باسکران، پارتی دەیەوێت بە مەسەلەی سەربەخۆیی، مێژوویەکی تازە بۆ خۆی و بۆ بارزانی دروست بکات. ناکرێت کۆمۆنیستەکان ئەم ئاراستەو سیاسەتە بەهێز بکەن. کارێکی کوشندەی سیاسی یە.\nسەربەخۆیی لەم قۆناغەدا دژ بە بەرژەوەندی خەڵکی کوردوستانە!\nلە ئێستاوە خەڵکی کەرکوک، لە جیاتی خۆشحال بن بەوەی بچنەوە سەر هەرێمی کوردوستان، کە لایەنی کەم ئەمنیەتی باشترو ئاوەدانترە، بەڵام ترسیان لێنیشتوە کە موچەکەیان ببڕێت، و کارەبایان خراپتر بێت، ئەمە مۆتەکەیەکە دەترسن لێی. واقعیەتێک کە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە نان و هەژاری و سفرەی خەڵکەوە هەیە. خەڵکی کەرکوک ئەگەر دەنگدان بێت لەو ناوچانەدا، بەپێی لۆجیکی بیرکردنەوەی ئێستایان دەنگ نادەن بە جیابوونەوە. بەڵام هەر خەڵكی نێو شاری کەرکوک نیە، چەندین شارۆچکەی دیکە دەگرێتەوە. باسی ڕیفراندۆم لە هیچ ناوچەیەکی کوردوستان تائێستا گەرم نیە. لە ناوچەی سلێمانی و دەورووبەری خەڵک باوەڕیان پێناکات، لە کاتێکدا کە دوومانگ و چەند ڕۆژیکی ماوە بۆ دەنگدان. نەک هەر ئەوەندە لە سلێمانی ریفراندۆم بووە بە جێگای گاڵتە پێکردن و نوکتە بازی پێی دەلێن” ڕیفە”. نوسەری تەنزلێدەرو کاریکاتیرستی ناسراو. دکتۆر شیرکۆ عەبدوللە دەنوسێ “پرسیار: كەمپین كردن بۆ ڕاپرسییەكە حەڵاڵە یان حەرام؟ . وەڵام: ئەگەر بۆ گەوجاندنی جەماوەربێ جیهادی عەینییە، بەڵام ئەگەر هەقیقەتی مەبەست بێ ئەوا لە (زیناكردن) بەم مانگی رەمەزانە حەرامترە.(ڕاپرسی و میدیا/ پێگەی میدیای یەکێتی نیشتمانی کوردوستان.)\nبێ باوەڕی بە پارتی لەئاستی هەرە فراوانیدایە و ئەمە کێشەیەکی گەورەیە بۆیان. خەڵکی کوردوستان، بەتایبەت شارو گوندە سەرسنورییەکان، لە حاجی هۆمەرانەوە بگرە تا قەلادزەو ڕانیەوە پێنجوین و خانەقین… ترسێکی گەورەیان لێنیشتووە لە بەرپاکردنی شەڕو هێرشی ئێران…\nباسی ئەوەی کە ئەم سیاسەتە لەم هەلومەرجەدا دژ بە هیوای خەڵکی کوردوستانە، لە واقعیەتی نێو خۆی کوردوستان گەورەترە. بەڵام نەهامەتی و کێشەو گرفتەکان ڕووی لە خەڵکی کوردوستان و عێراقە.\nمەسەلە سەرەکیەکان ئەوانەن:\nیەکەم: کیشە نەتەوەیی و بەرژەوەندی یە جیاوازە نەتەوەییەکان نەک هەر دەمێنێت بەڵکو چەند بار زیاد دەکات بەتایبەت لەم هەلومەرجە ئینتقالیەدا. هەلومەرجێکی ناجێگیر و ئاڵوگۆر بەخش بەشێوەی خێرا و تاو ناتاو و کتوپڕ. لەمبارەوە نموونە هێجگار فراوانە لە هاتنی داعشەوە بگرە تا دەگاتە کیشەی نێوان قەتەر و ووڵاتانی کەندا و میسر. مەسەلەکە ئەوەیە کە بە گریمانی بەدیهاتنی سەربەخۆیی و پیادەکردنی ڕیفراندۆم زۆر بابەتی جێناکۆک لە شوێنی خۆی دەمێنیت. ناوچە کورد نشینەکان یان ئەوەی پێی دەڵێن جێناکۆکەکان. خۆ ئەگەر زۆر گەشبینیبن بە بارزانی و پارتی ئەگەر کەرکوکیش چارەسەر بکرێت وگریمان ناوشاری کەرکوک، دێتە سەر کوردوستان و موچە بڕاو دەبن. ئەوکات دیسان دەیان ناوچەی دیکە ماوەتەوە و جێگای کێشەیە. کەواتە هۆکارەکانی پڕوپاگەندە و ژەهراویکردنی بیر و ڕای خەڵک و هەڵخەلەتاندن و بەڵارێدا بردنیان لە شوێنی خۆی دەمێنێت. ئەوکات بە شێوەیەکی توندتر وە فرانتر لەڕێگای سەپۆرتی جەمسەرێکی زلهێزی جیهانیەوە، ئەمکارە زیاتر پەرەدەستێنێت. بەم مانایە خەڵکی کوردوستان، هەموو ڕۆژێک لەبەردەم دەمەزەرکردنەوەی کێشە نەتەوەییەکاندا دەبن، هەموو رۆژێک دەکرێنە قوربانی بەرژەوەندییە جیاوازەکانی ناسیونالیزمی کوردو عەرەب.\nبەم مانایە لەم هەلومەرجەدا هەروەک لینین باسی دەکات:” چینی کرێکار سەپۆرتی بورژوایی ناکات تەنها لە بەرژەوەندی ئاشتەوانی نەتەوەیی نەبێت”(لینین / مافی نەتەوەکان بۆ دیاریکردنی چارەنوسی خۆیان/ سەرچاوەی پێشوو/ لا١٦٣).لە هەموو باسەکەماندا، وە تەنانەت گوێگرتن لە هەواڵەکان ئەوەمان بۆ ڕۆشن دەکاتەوە کە ئەم هەولەی بورژوایی کورد بە ڕابەری پارتی ، نەک ” ئاشتەوانی نەتەوەیی” بەدیناهێنێت بەڵکو، کێشەکان زۆر توندتر دەکاتەوەو “ئاشتەوانی نەتەوەیی” لە عێراق و ناوچەکەدا زۆر دەباتە دواوە.\nدووەم: جیابونەوەی کوردوستان لەم هەلومەرجەدا، هەروەک باسکراوە، لەچوارچێوەی سیاسەتی ئەمریکی دا مەیسەر دەبێت و بەگشتی ئەم ڕەوت و ڕێبازە سیاسی یە شاراوە نیە و ڕۆشنە و ناسیونالیزمی کورد شانازی پێوە دەکات. بەم مانایە خەڵکی کوردوستان هوشیار بن بۆ مەسەلەیەکی ئاوا یان نا، ئەوا چارەنوسی داهاتویان لە سایەی سیاسەتی ئەمریکی دا مۆر دەکرێت. دەکەونە بەرەیەکەوە کە ڕاستەوخۆ بۆتە هۆی پتەوکردنی پێگەی ئەمریکا لە ناوچەکەدا. وەک ئیسڕائیل هەمیشە دەبێتە دەوڵەت و سنورێک کە لەخۆی و دەوڵەتەکەی بترسێت. هەروها سەربەخۆیی لەم هەلومەرجەدا دەکەوێتە بەردەم هێرشی جەمسەری بەرانبەر. مەگەر لە سایەی ڕیکەوتنی تازەی جیهانیدا بێت، لە نێوان زلهێزانی دونیادا. کە بە بڕوای ئامانجی ئاوەها بۆ بورژوای هێجگار دوورە، ڕێگای جێبەجێبونی هێجگار کەمە. هەروەها دەکەویتە بەردەم ناڕازی بونی خەڵکی ناوچەکەوە. بەکورتی بۆ ئەمریکا پاش فەشەلی پڕۆژەی داعش، مەسەلەی پێکهێنانی دەوڵەتێکی سەربەخۆ بۆ “کوردەکان” مەسەلەیەکی گەورەو جدییە. ئایا لەم هەوڵەدا کۆمۆنیستەکان بەشدار دەبن؟!. ئەمریکا ناچارە ئەمکارە بکات، باسی سەرکەوتنی ئەمکارە مەسەلەیەکی دیکەیە و لە ڕوانگەی منەوە فاشلە. ئەمریکا ناچارە، بۆ ئابلوقەدانی ڕوسیاو ئێران، ڕیگای زۆر بە دەستەوە نەماوە. بەتایبەت کە ئێستا سوریا وەک پێگەیەکی گەورەو گرینگی گاز لە دونیادا باس دەکرێت و پاشان ناردنی نەوت و گاز بۆ دونیاو بەتایبەت بۆ ئەوروپا، مەسەلەیەکی گەورەیە بۆ ئەمریکا دەیەوێت ڕێڕەوی وزە لە سایەی کۆنترۆڵی خۆیدا بێت.\nسێهەم: بەئاشکرا بارزانی ڕایگەیاندوە، ” کە ئامادەین لە برسا بمرین” لەوەش زیاتر لە ووتەکەی دا لە پەرلەمانی ئەوروپا لە بروکسل دەلێت ” جەنگی خوێناوی بە دور نازانم”… تۆ بلێی خەڵکی کوردوستان لە برسا مردنی پێ باشتر بێت وەک لەوەی کە لەگەڵ عێراقدا بمێنێتەوە. پاشان ئەگەر بۆ ئەم کارە و بۆ دوای ڕیفراندۆم خەڵک دەرگیر بێت لەگەڵ جەنگی خوێناوی دا کە نزیک 40 ساڵە خەڵکی کوردوستان لە جەنگی جۆراوجۆردا دەژین، ئیتر خەڵک جیابونەوە و ڕیفراندۆمی بۆچیە؟! ئایا بەرژەوەندی خەڵکی کوردوستان لە برسا مردن و لە جەنگی خوێناویدایە دوای ڕیفراندۆم.؟! ئەم ڕاگەیاندنانە پێویستە لەلایەن کۆمۆنیستەکانەوە، وەڵامێکی مارکسیستی وەرگرێتەوە. بێدەنگ بوونی کۆمۆنیزم لەبەرانبەر ئەم بابەتانەدا لە کوردوستان دەیکات بە پاشکۆی نەک تەنها ناسیۆنالیزم بەڵکو بە دیاریکراوی پاشکۆی بارزانی و پارتی.\nچوارهەم: لایەنگرانی ڕیفراندۆم دەلێن “جیابونەوەی کوردوستان دەبێتە هۆی شەفاف بوون و ئاوەڵابونی زیاتری خەباتی چینایەتی”!!. لەمبارەوە یەک ووشە ناڵێن جگە لە تێزە هەرە کۆنەکان لەسەر دەوڵەت و دەوڵەتداری. هەر ڕاگەیاندنەکانی بارزانی بەسە بۆ ئەوەی کەسێک یان هێزێک بڵێ ئەو تێزە کۆنە و باوی نەماوە. ئەگەر ئێمە لە برسا بمرین و بکەوینە جەنگەوە، وە ئەگەر کێشەی نەتەوەیی لە شوێنی خۆی بمێنێت “وەک لەسەرەوە” باسمان کرد، خەباتی چینایەتی لەم هەلومەرجەدا بە دیاریکراوی لێڵتر و تاریک تر دەکات. وە هەستی نەتەوەیی و تەنانەت جێگا و ڕێگای ناسیونالێزم و پارتی زیاتر دەباتە سەرەوە بەتایبەت کە، کۆمۆنیزم وهێزی چینایەتی کرێکار لەم هەلومەرجەدا لاوازە.\nبە جیا لەوانە هەروەک لەسەرەوە باسمان کردوە، دەوڵەتێک کە ئەمڕۆ پێک دێت، چ پەیوەندی بەوەوە ماوە، کە خەباتی چینایەتی ڕۆشن بکاتەوە یان نا، مەگەر بازاری ناوخۆ ماوە، مەگەر کریکاری لۆکەڵی ماوە. بۆیە ئەم جۆرە لێکدانەوانە هێجگار کۆنەو پەیوەندی بە سەرمایەداری ئەمرۆوە نەماوە. دەوڵەتێک کە لەسەر بناغەی هەلومەرجێکی پێشکەتوی خەباتی چینایەتی نەهاتبێتە کایەوە “باسی هەلومەرجی شۆرشگێرانە ناکەم” … دەوڵەتێک کە هەموو رۆژێک ئەتکی سنورەکەی بکرێت لەلایەن ڕێکخراوە جیهانیەکانی وەک بانک و سندوقی پولی نێونەتەوەیی، دەوڵەتێک کە ئێستا پێک نەهاتووە 17 بنکەی ئەمریکای تێدا بێت، دەوڵەتێک کە چەندین کێشە و بابەتی چارەسەر نەکراوی ماوە وە دەمێنێت لەگەل ووڵاتی عێراقدا… بەکام پێوانە خەباتی چینایەتی ئاوەڵاو روشن و شەفاف تر دەکاتەوە؟! مەگەر ئەم دەوڵەتە و بارزانی بێئاگان و گێژن. باسی پێکهێنانی دەوڵەت لە هەلومەرجی ئەمرۆی دونیادا هیچ پەیوەندییەکی بەم مەسەلەیەوە نیە. لە کۆسۆڤۆ مەگەر خەباتی چینایەتی گەشەی کردوە یان داعش؟!لە جنوبی سودان خەباتی چینایەتی گەشەی کردوە یان ڕق و کینە دۆزی زیاتر؟! دونیای ئەمڕۆ بە جۆرێکی دیکە دەچەرخێت.\nپێنجەم: سەربەخۆیی و جیابونەوە لەم هەلومەرجە ئینتقالیەدا بە زەرەری بەرژەوەندی چینایەتی کرێکارە لە ئاستی ناوچەکە و جیهانیدا. بە سادەیی لەبەرئەوەی دەبێتە هۆی بەهێزبوون و پتەوبوونەوەی پێگەی ئەمریکا لە ناوچەکەدا. لە کاتێکدا کە پێگەی ئەم زلهێزە ڕۆژ بە ڕۆژ بەرەو لاواز بوون دەڕوات. ئەمە لایەنێکی مەسەلەکەیە. لایەنێکی دیکە ئەوەیە، کە ڕابەری ئەم سیاسەتە ناسیونالیزمە و پارتی دیموکراتە، بە جیا لەوەی وەک هەر هێزێک مافی پێشنیازی ڕیفراندۆمی هەیە، بەڵام ناسیونالیزم بوونی ئەم هێزە و سیاسەتەکانی دەیان ساڵی ڕابووردوی، ڕیگا نادات بە هاو سۆزی و هاوپشتی کرێکاران و خەڵکی زەحمەتکێش و ئازادیخوازان لە ناوچەکە و ئاستی جیهاندا. بۆ خەڵکی دونیا ڕۆشن بۆتەوە کە ئەم هێزە دژ بە ویست و خواستی کرێکارو خەڵکی کوردوستانە و سیاسەتەکانی بە توندی بە جەمسەری ئیسڕائیل –ئەمریکاوە بەستراوە لە ناوچەکەدا. بە جیا لەوەی دەوڵەتێک کە لەم پڕۆسەیەدا دێتە دەرەوە دەوڵەتی پارتی و مەملەکەتی بارزانیە.\nخاڵیکی تر لەم بەشەدا پیویستە ئاماژەی پێبکەین، ئەوەیە: کە بۆچونێک لە نێو بزووتنەوەی ئێمەدا نەک ماوە، بەڵکو پێدەچیت بەهێز بێت، ئەویش ئەوەیە لەم ڕێگایەوە، لێرەدا و لەم باسەدا لە ڕیگای ئەم ڕیفراندۆمەوە حزب وە کۆمۆنیزم بە هێز دەبێت. ئەوە خەیالێکی ورودە بورژوایی بێ تەجروبەیە. بۆچونێکە کە دیاردە و بابەتە کۆمەڵایەتیە گەورەکان لە چوارچێوەی لێکدانەوەی چینایەتی دەردەکێشێت. لەم ڕوانگەیەوە ڕیفراندۆم لەسەرو چینەکانەوەیە، پارتی بیکات، حسک یان ئیسلامیەکان یان کۆمۆنیزم یا حزب اللە بیکات بۆ ئەم ڕوانگەیە جیاوازی نیە. چونکە بەشداری دەکات و دەیەوێت لەم ڕێگایەوە کاریگەری لەسەر دابنێت. چونکە ڕیفراندۆمە و پەیوەندی بە چینەکانەوە نیە و بە قودرەتی قادر ئەم دیاردە و میکانیزمە لە سەرمایەداری ئەمڕۆدا ماوە کە پەیوەندی بە چینەکان و خەباتی چینایەتیەوە نیە!!. خۆ ئەگەر ڕەخنەگری بیت و بەرانبەری بوەستی ئەوە ئەنتی پارتیت و لە دونیا نەگەیشتویت. ئەم بۆچونە کە تا ئێستا برەوی هەیە، بزووتنەوە کۆمەڵایەتیەکان و هێزە سیاسیەکانیان ناناسێت و درک ناکات، کە هەر بزووتنەوە و جووڵانەوە و کردارێکی سیاسی، خاوەنی هەیە و ڕابەری هەیە و شێوازی بەڕێوەبردنی خۆی هەیە، لە پشتیەوە بەرژەوەندی چینێک هەیە. ولە ڕیگای بزووتنەوەیەکی سیاسی و دواجار لە لایەن هێزێکەوە ڕابەری دەکرێت. بەتایبەت ئەگەر دوو سەدە لە حوکمی بورژوای و ئاڕاستەی ئەمڕۆی سەرمایە بۆ ئەم باسە زیاد بکەین ڕؤشن دەبێتەوە، کە بۆچونێکی لەم چەشنە کۆمۆنیزم دەکاتە پاشکۆی بزووتنەوە و هێزەکانی دیکە و لێرەدا ناسیونالیزمی کورد. ڕابەری ئەم بزووتنەوەیە بێ ڕکابەر پارتی و بارزانیە، خالێ بەهێزی ئەم ڕیفراندۆمە بارزانی یە، بەبێ بارزانی هیچ کەس وە لەوانە کۆمۆنیستەکان ئەم باسەیان نەدەهێنایەوە پێش. لەسەرەتای هاتنە پێشەوەی ئەم باسەدا حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردوستان لە بەیاننامەی “ریفراندۆم، پڕۆژە و هەوڵێکە بۆ جڵەوکردنی ناڕەزایەتی جەماوەری کوردستان! بە دروست دژ بە ڕیفراندۆمی پارتی دەوەستێتەوە، دوای ئەوە کەمتر لە دوو مانگ تەواوی هاوکێشەکان لای حزب دەگۆڕێت لە دژەوە دەبێت بە بەشێک لەم پڕۆژەیە. حزب دەبێت بە خەڵک بڵێت لەکام هەلوێستیاندا ڕاستە و لەکامیاندا هەڵەیە.\nهەوڵدان بۆ بەهیزکردنی کۆمۆنیزم لەڕێگای ڕیفراندۆمێکەوە کە پارتی دەیکات لەم هەلومەرجەدا وەک بەشداریکردن وایە لە بزووتنەوەی “هخا” و “سەوز” لە ئێران یان “سەدر” لە عێراق. وە ئەوەی کە ئامانج ئەوە بێت کە دواتر فشار دەخەیتە سەر ئەم هێزانە و بەقازانجی خەڵک تەواوی دەکەیت، خۆشباوەڕی یە. بەڵام خۆشباوەری لێرەدا سیاسەتە، وە سیاسەت لێرەدا ناسیونالیستی یە.\nسیاسەتی حزبمان لە کوردوستان ناسیونالیستی یە\nسەرەڕای ئەوەی کە بەدرێژایی ئەم باسە ڕۆشن بۆتەوە بەڵام لێرەدا، جێگای خۆیەتی وەک چەند بڕگەی جیاجیا بەیانی بکەینەوە:\nیەکەم: دواکەوتن و پاشکۆبوونی پڕۆژەیەکی سیاسی هێزێکی بورژوای کوردە کە ڕاستەوخۆ نەک دەبێتە هۆی بەهێزبوونی ئەم هێزە لۆکەلیە بەتەنها بەڵکو لەوە نابەجێ تر، دەبێتە لایەنگری جەمسەری ئەمریکی بۆ دووبارە داڕشتنەوەی ناوچەکە.\nدووەم: زەربەیەکی گەورە دەدات لە بزووتنەوەی چینایەتی کرێکار لە هەر سێ ئاستی جیهانی و لۆکەلی و ناوچەییدا.\nسێهەم: پێدانی پەڕەیەکی سپی واژۆ کراوە لە لایەن هێزێکی کۆمۆنیستی یەوە بە هێزێکی بورژوایی بۆ جێبەجێکردنی کاری جیابونەوەی کوردوستان. ئەمکارە لە سەردەمی لینین و مارکسیشدا کە دونیایەکی تەواو جیاواز بوو، وە بورژوازی لە زۆر شوێنی دونیا هێشتا نەفەسی شۆرشگێرێتی تێدا بوو، کۆمۆنیستەکان سیاسەتی لەم چەشنەیان پیادە نەکردووە. کاتێک کە لێکدانەوەی کۆنکرێت لە هەلومەرجی دیاریکراودا لە دەست دەدرێت، کە وەک پرەنسیپ و مێتۆدێک بۆ لێکدانەوەی کۆمۆنیستی هەمیشە بناغە بووە، ئەوکات دەرگیر دەبین لەگەڵ پەڕەی سپی واژۆکراوی کۆمۆنیستی بۆ بورژوازی. حزبی ئێمە ئیمزای کردووە بۆ کاک مەسعود کە فەرموو ڕیفراندوم بکە. بەڵام هیچ کاتێکی دیاری نەکردووە کەی دەوڵەت ڕاگەیەنێت، وە تەنانەت ئەمەی نەکردۆتە مەرجێک بۆ بەشداری لە ڕیفراندۆمدا. وەک ئەوەی باوەڕێکی گەورەی بە پارتی بێت. هیچ هێزێکی کۆمۆنیستی کاری وای نەکردووە. رۆشنە بارزانی لەمبارەوە چی دەڵێت و بەیان نووسین سودێکی نیە لەم مەسەلەیەدا.\nخەتەری ئەم پۆینتە لەوەدایە کە حزبی ئێمە ئاڵوگۆڕەکانی نەبینیوە، وە کاریگەری ئەم ئالوگۆڕانە لەسەر جیابوونەوە یان پێکەوە ژیان لەگەڵ عێراقدا نابینێت. سوێندی خواردووە هەر جیادەبێتەوە، بۆیە پەڕەی سپی واژۆ کردووە. ئەم لێکدانەوەیە زۆر دورە لە لێکدانەوەی کۆمۆنیستی یەوە. ئەم پۆینتە ڕاستەوخۆ حزب دەکاتە پاشکۆی پارتی لە ڕوانگەی گشتی خەڵكەوە. سەیر لەوەدایە کە5 دانە پرنسیب لە بەیانی حزبدا هاتووە، بەڵام هەر لە بەیانەکەدا ڕؤشنە کە بە زیادە نوسراوە و خودی حزب هیچ ڕێزێک بۆ پرەنسیپەکانی خۆی دانانێت. ئەگەر نا پێویست بوو هەر لەو بەیانەدا بوترایە ئەگەر ئەم پرەنسیپانە جێبەجێنەکرێن ئێمە بەشداری پڕۆژەی وا ناکەین. کە لایەنی کەم سودی دەبوو بۆ کاتێک کە حزب هەڵوێستی خۆی بگۆڕیایە. بەڵام پێدەچێت “سەربەخۆخوازێکی” شێلگیر بین!!!\nئایا ئێمە وەک کۆمۆنیستەکان وەک چەند حزب ولایەنێکی کۆمۆنیستی، ڕێگایەک هەیە کە لەم ئاڕاستەیە ڕزگارمان بکات. پێم وایە پێویستە کارێکی وا ئەنجام بدەین و ڕێگای گونجاومان لە بەردەمدایە. خاڵی یەکەمی ڕەخنەیەکی دروستکەری مارکسستی یە، لەو سیاسەتەی گیراوەتە بەر، وە خالی دووەمی: ڕاگەیاندنەکانی بارزانی هەریەکەیان بگرە بەسە بۆ ئەوەی نەک کۆمۆنیستەکان بەڵکو هێزێکی “خەمخۆری” خەڵک لەو پرۆژە سیاسی یە بێتە دەرەوە و ئاڕاستەی خۆی بگۆرێت. ئایا دەرگیرکردنی خەڵكی کوردوستان لەگەل جەنگی خوێناوی دا یان “ئامادەین لە برسا بمرین” بەس نیە بۆ ئەوەی ئاڕاستەیەکی شۆرشگێرانە و ڕەخنەیەکی پراتیکی گونجاو بنێین. خۆ ئەگەر ئەمانە بەس نین و ناتوانین ڕەخنەیەکی شۆڕشگێرانە لە خۆمان بگرین، دیسان ڕێگایەک هەیە ئەویش چاوەڕی بوونە بۆ ڕاگەیاندنێکی دیکەی بارزانی یان پارتی. کە ئەمەی دواییان ئەزعەفولئیمانە و درەنگە، بەڵام حەتمەن هەنگاوێکی بەسود و باشتر دەبێت، لەو سیاسەتەی ئێستا.\nلەم هەلومەرجە دیاریکراوەدا، لەهەلومەرجی ئینتقالی ئەمڕۆی دونیادا، وە لە کوردوستانی عێراقدا، تاکە ڕێگایەک کە کۆمۆنیستی بێت و ببێتە هۆی بەهێزبوونی بزووتنەوەی چینایەتی کرێکارو بەرژەوەندییەکانی خەڵکی کەمدەرامەت و زەحمەتكیش، ژنان و لاوان مسۆگەر و دابین بکات، تەنها لە ڕێگای هێزێکی کۆمۆنیستیەوە مەیسەر دەبێت. ڕیفراندۆمێک وە هەوڵدان بۆ بەرپاکردنی ڕیفراندۆمیک کە ئەنجامەکەی بە قازانجی خەڵک بشکێتەوە لە ڕیگای ڕابەریکردنی هێزێکی کۆمۆنیستیەوە مەیسەر دەبێت…. ئەگەر نا هەر هەوڵ و تێکۆشانێکی هێزەکانی بورژوای کورد لەم قۆناغەدا، ڕاستەوخۆ بەزەرەری خەڵک و کرێکار و توندبوونەوەی کێشە و شەری نێوان نەتەوەکان کۆتایی دێت.\nلەبەرانبەر ئەم سیاسەتە و ئەم ڕیفراندۆمەی پارتی لەم هەلومەرجەدا ئەگەر پیادەبکرێت. کە بە گریمانەی زۆر دوادەکەوێت. پێویستە لە ئێستاوە ئەم سیاسەتە و ناوەرۆکەکەی ئاشکرا بکرێت وەکو بەیانەکەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردوستان لە ئەپریلی ئەمساڵدا و لەسەرەوە ئاماژەمان پێکردووە. وە پێ بەپێی ڕاگەیاندنی بارزانی و پارتی و حزبەکانی دیکە، وەلامی دروست بدرێنەوە. لە هەمانکاتدا بانگەوازی خەڵک بکرێت بۆ بەشداریکردن و دەنگدان بە ” نا” یەکی گەورە بۆ ئەم جیابونەوەیەی پارتی و بارزانی. خەڵکی کوردوستان پێویستە خەباتی خۆی دژ بە نەدانی موچە و دژ بە برسێتی و بێکاری و دانەمەزاندنی دەرچوانی زانکۆ و پەیمانگاکان، لە پێناو ئازادی ڕادەربڕین وڕۆژنامەگەریدا… هەرچی زیاتر بەهێزتر و ڕێکخراوتر بکات و بێتە مەیدان و وەڵامێكی شۆرشگێڕانە بە بارزانی و ڕیفراندۆمەکەی بدەنەوە.\nخەڵک و کرێکاران لە کوردوستان ئەگەر دەیانەوێت ڕیفراندۆم بکەن و دەوڵەتێک پێکبێت لە کوردوستان، دەتوانن بە خەباتی یەکگرتووی خۆیان ئەم خواستە بسەپێنن بەسەر نێوەندە نێودەوڵەتییەکاندا، دەتوانن لە ڕێگای بەهێزکردنی هاوپشتی و هاوسۆزی چینایەتیەوە لەگەڵ کرێکارانی عەرەب زمان و نەتەوەکانی دیکە پەیوەندی و هاوپشتیەکی چینایەتی تۆکمە بە وجودبهێنن. دەوڵەتێک لەم ڕاستایەدا پێک بێت ناتوانێت خواست و داواکارییەکانی خەڵک چارەسەر نەکات و لە بەرژەوەندی ئەواندا نەبێت، وە ناسیونالێزم و نەتەوەو هەستی نەتەوەی لاواز ئەکات.\nPrevious شۆڕشی سپی لە هونەری شێوەکاریی ئەمڕۆدا … فەرهاد پیرباڵ\nNext فرۆید/ لاكان فانتازیای وێناكردنی دوو باوك …. عه‌بدولموته‌ڵیب عه‌بدوڵڵا


خۆپێشاندان و ناڕەزایەتی دەربڕینی هاووڵاتییان لە هەرێمی کوردستان بەردەوامن | مەسعوود مەناف|Masoud Manaf\nماڵه‌وه > NNSROJ\t> خۆپێشاندان و ناڕەزایەتی دەربڕینی هاووڵاتییان لە هەرێمی کوردستان بەردەوامن\nخۆپێشاندان و ناڕەزایەتی دەربڕینی هاووڵاتییان لە هەرێمی کوردستان بەردەوامن\nNNSROJ: خۆپێشاندان و ناڕەزایەتی دەبڕینی هاووڵاتییان، فەرمانبەران و مامۆستایان لە گۆشەگۆشەی هەرێمی کوردستان درێژەی هەیە.\nهەر ئەمڕۆ لە سلێمانی، کۆیە، ڕانییە، گەرمیان، سەیدسادق و کەلار خۆپێشاندان بەڕێوەچوون. بەشێک لە خۆپێشاندەران لە کەلار و سەیدسادق بارەگای پارتی دێموکراتی پارتیان لەم شارانە بەردباران کرد و بەم هۆیەوە بشێوی لە نێوان پۆلیس و خۆپێشاندەران هاتەئاراوە.\nدوێنێ هەینی لە قەڵادزێ لقی پارتی بەردباران کرابوو و تەقەی پاسەوانانی بارەگاکە لە خۆپێشاندوران، کوژرا و برینداری لێکەوتبۆوە و ئەمەش تووڕەیی زیاتری خۆپێشاندەران و سووتێندرانی بارەگاکەی بەدواوەهاتبوو.\nلە ئاکامی ئەو بشێوییەدا ٣ کەس کوژران و ٢٠ کەسی تر برینداربوون.\n– کۆمەڵێک لە خۆپێشاندەرانی شاری سلێمانی بە چەکەوە هێرشیان کردۆتەوە سەر بارەگای نووسینگەی تۆڕی میدیایی “ڕووداو” لەو شارە. پەیامنێرێک لە سەربانی باڵەخانەی “ڕووداو”ەوە بە کەناڵەکەی ڕاگەیاند کە خۆپێشاندەران هەڕەشەی سووتاندنی بینایەی نووسینگەکەیان کردووە.\nهاوکات پەیامنێری کەناڵی ئێن.ئاڕ.تی کە لە شوێنی ڕووداوەکە نزیکە دەڵێت کە دەنگۆی ئەوە هەیە لە ناو بینایەی نووسینگەی “ڕووداو”یشەوە تەقە لە خۆپێشاندەران کراوە. دەگوترێت کە ئاسایشی سلێمانی لە ئێستادا هێزێکی بۆ پاراستنی نووسینگەکەی ڕووداو بۆ شوێنەکە ناردووە.\n– کەناڵی ئێن ئارتی ڕایگەیاند کە لە میانەی خۆپێشاندانەکانی ئەمڕۆی شاری سلێمانیدا کامێرامانی کەناڵەکە لە کاتی گواستنەوەی وێنەی خۆپێشاندانەکانی ئەمڕۆدا، لە لایەن هێزەکانی ئاسایشی سلێمانییەوە بریندار کراوە. ئاسایش هەروەها دەستی بەسەر کامێراکەیدا گرتووە.\nئاراستەی خۆپێشاندەران بەرەو قایمقامییەتی سلێمانی و بارەگای لقی چوار پارتی دیمۆکڕاتی کوردستان چووە و هەروەها بەردەم بینایەی قامیمقامییەتدا دەنگی تەقە دەبیسترێت.\n[ڤیدیۆیەک لە خۆپێشاندانەکەی ئەمڕۆ]\n– دووهەم بینای پارتی دێموکراتی کوردستان لە شاری قەڵادزێ ئاگری تێبەردرا.[ڤیدیۆ] هەر لەم شارە خۆپێشاندەران ئاڵای چەند حیزبی تریان لەسەر بارەگاکانیان داخست.\n– سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان و سەنتەری میترۆ بۆ داکۆکی لە ڕۆژنامەنووسان هێرشبردە سەر میدیاکاران و ناوەندە میدیاکانیانیان شەرمەزار کرد. دەقی بەیاننامەی ئەو دوو ناوەندە بەم شێوەیە:\nئیدانەی هێرشكردنە سەر نووسینگەی رووداو لەسلێمانی دەكەن\nپاشنیوەڕۆی رۆژی ١٠ ی ئۆكتۆبەری ٢٠١٥ كۆمەڵێک خۆپیشاندەر لە شاری سلێمانی هێرشیان كردە سەر نووسینگەی تۆڕی میدیایی ڕووداو، خۆشبەختانە زیانی گیانی بەدواوە نەبوو، هەر زوو هێزەكانی پۆلیس و چالاكیە مەدەنییەكان گەیشتنە شوێنی رووداوەكەو كۆنترۆڵی بارودۆخەكەیان كرد بەڵام زەرەرو زیانێكی ماددی زۆر بەر باڵەخانەی نووسینگەكە كەوت. ئێمە وەک سەنتەری میترۆ بۆ داكۆكی لە مافی رۆژنامەنووسان و لقی سلێمانی سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان و ئیدانەی ئەم هێرشەو هەموو جۆرە هێرش و توندوتیژیەک دەكەین كە بەرامبەر بە میدیا و میدیاكاران و نووسینگەكانی میدیا بكرێت.\nداواكارین كاری میدیا و دەسەڵاتی چوارەم تێكەڵ بە سیاسەت و دەسەڵاتەكانی تر نەكرێت و لەلایەن خۆپیشاندەران و هێزەكانی پۆلیسیش بە چاوی گومانەوە لە میدیاكاران نەڕوانن و بیانپارێزن. پایتەختی رۆشنبیری دەبێت لە ڕووی سەرجەم كایە ژیانیەكان و رۆشنبیریەكانەوە شارێكی سپی و پاک بێت و میدیا لەم سنوورەدا دەبێت ئازادانە كاری خۆی بكات، چونكە گەر میدیا رێگری لێبكرێت ئەوا دەنگی ناڕازی و نارەزاییەكان ونارازییەكان كێ بیگەیەنێت؟\n– دوو کەس لە خۆپێشاندەرانی کەلار گیانیان لەدەست دا. شیمانە دەکرێ کە ئەو دوو گەنجە بە تەقەی پاسەوانانی بارەگای کەلار گیانیان لەدەست دابێ. هەروەها زانرا کە مێرمنداڵێک لە قەڵادزێ، لە ئاگرگرتنی دووهەم بارەگای پارتی لەم شارەدا جەستەی سووتاوە و لە ئاکامدا گیانی لەدەست داوە. بە گوێرەی سەرچاوەکانی ناوەندی نووچە و شرۆڤەی ڕۆژ ناوی ئەو مێرمنداڵە “دیار خدر هەمزە ئیبڕاهیم”ە.\nبەیاننامەیەکی توند لە پارتیییەوە:\nپارتی دێموکراتی کوردستان بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەی توند، نۆشیروان مستەفا بە بەرپرسیاری یەکەمی خۆپێشاندان و ئاڵۆزییەکانی ئەمڕۆژانەی هەرێمی کوردستان زانیوە و ڕەخنەی توندیشی لە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان گرتەوە و بە کەمتەرخەمی لە پاراستنی بارەگاکانی تۆمەتباری کردووە.\nمەکتەبی سیاسیی پارتی لەو بەیاننامەدا سێ جار بزوتنەوەی گۆڕانی بە “دارودەستە” و “تاقمی نەوشیروان مستەفا” وەسف کردووە و هەڕەشەی کردووە کە “وەڵامی گونجاو”یان دژ بەم لایەنە دەبێت و وتووشییەتی کە دەبێ “پیلانگێڕان باجی ئەم دەستدرێژیانەیان بدەن.”\nشایانی باسە کە دوو ڕۆژە خۆپێشاندانی هاووڵاتییان لە هەرێمی کوردستان بشێویان تێکەوتووە. خۆپێشاندەران لە چەند شار و شارۆچکە هێرشیان کردۆتە سەر بارەگاکانی پارتی و لە ئەنجامی تەقەی پاسەوانانی ئەو بارەگایانەدا ٥ خۆپێشاندەر کوژراون.\nهێرش بۆسەر کەناڵی ئێن‌ئاڕ‌تی\n– ئەمشەو ١٠ی ئۆکتۆبر کارمەندانی ئۆفیسەکانی هەولێر و دهۆکی کەناڵی ئێن‌ئاڕ‌تی لە لایەن ئاسایشەوە دەستبەسەر کران و دواتر سەرجەم کارمەندەکانی ئۆفیسی هەولێری کەناڵەکە لە بازگەی دێگەڵە ئازاد کران. هەر ئەمڕۆش لە لایەن ئاسایشی سلێمانییەوە دەست بەسەر دوو کامێرای کەناڵەکەدا گیرابوو و پاسەوانەکانی بارەگای سەیدسادقی پارتی دێموکراتی کوردستانیش دەستیان بەسەر کامێرایەکی کەناڵەکەدا گرتبوو.\nهێرشی ئاسایشی هەولێر و دهۆک بۆسەر ئۆفیسەکانی ئێن‌ئاڕ‌تی میتینگی ئاشتیی هەدەپەیان لە ئانکارا غەرقی خوێن کرد- نوێدەکرێتەوە


رێکخراوی سیای ئه‌مریکا نرخی بێ‌کاری، هه‌ڵاوسان و قه‌رزه‌کانی رێژیمی ئێرانی بڵاو کرده‌وه\nLocal\tWeb\tماڵپه‌ر هه‌واڵه‌کان چالاکی لاوان ژنان لینکی ماڵپه‌ڕه‌کان ڤیدیۆکان وێنه‌کان ئارشیف په‌یوه‌ندی Home هه‌واڵه‌کان رێکخراوی سیای ئه‌مریکا نرخی بێ‌کاری، هه‌ڵاوسان و قه‌رزه‌کانی رێژیمی ئێرانی بڵاو کرده‌وه\nرێکخراوی سیای ئه‌مریکا نرخی بێ‌کاری، هه‌ڵاوسان و قه‌رزه‌کانی رێژیمی ئێرانی بڵاو کرده‌وه\tبه‌پێی راپۆرتی رێکخراوی هه‌واڵگریی ئه‌مریکا نرخی بێ‌کاری له ئێران له ساڵی 2011 زایینی 15.3%، هه‌ڵاوسانی ئابووری 22.5% و قه‌رزه ده‌ره‌کییه‌کانی رێژیمی ئێران 17.9 میلیارد\nدولار بووه، که له هه‌موو بواره‌کان و له به‌راورد له‌گه‌ڵ ساڵانی رابردوودا رووی له زیاد بوون کردووه.\nسیا بڵاو کردۆته‌وه، تێکـڕای هێزی چالاک و کارای ئێران له ساڵی 2011ی زایینی، 26 میلیۆن و 370 هه‌زار که‌س بووه.\nرێکخراوی سیا نرخی بێ‌کاریی له ساڵی 2011ی زاییندا 15.3% راگه‌یاندووه که له‌گه‌ڵ نرخی راگه‌یه‌نراوی ناوه‌ندی ئاماری ئێران جیاوازییه‌کی زۆری هه‌یه.\nناوه‌ندی ئاماری ئێران نرخی بێ‌کاریی له وه‌رزی ساڵی 1390ی هه‌تاوی 11.8% راگه‌یاندبوو که ته‌نانه‌ت له به‌راورد له‌گه‌ڵ ماوه‌ی وێکچووی ساڵی رابردوودا 3% که‌متر نیشان ده‌دات.\n22.5% نرخی هه‌ڵاوسان\nرێکخراوی هه‌واڵگری ناوه‌ندیی ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا، نرخی هه‌ڵاوسانی ئابووریی له ئێران له ساڵی 2011 زایینی، نزیکه‌ی 22.5 راگه‌یاندووه.\nبانکی ناوه‌ندیی رێژیمی ئێران، نرخی هه‌ڵاوسانی ئابووری له سێ مانگی پاییزی ئه‌مساڵی 20% که‌متر راگه‌یاند که دیسان له‌گه‌ڵ نرخی راگه‌یه‌نراوی رێکخراوی سیا جیاوازیی هه‌یه.\nبه‌پێی راپۆرتی رێکخراوی سیا سه‌باره‌ت به بارودۆخی ئێران، نرخی هه‌ڵاوسان له ساڵی 2010ی زایینی 12.4% راگه‌یه‌نراوه، به‌ڵام له ساڵی 2011 به شێوه‌یه‌کی به‌رچاو زیاد بوونی به خۆوه بینیوه.\nرێکخراوی سیا ده‌ڵێ، ئێران له نرخی هه‌ڵاوسانی ئابووریدا پله‌ی 219ی له جیهاندا هه‌یه.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و راپۆرته، قه‌رزه ده‌ره‌کییه‌کانی رێژیمی ئێران هه‌تا کۆتایی ساڵی 2011ی زایینی، 17.9 میلیارد دولار بووه.\nئێران له قه‌رزه ده‌ره‌کییه‌کان، له جیهاندا پله‌ی 81ی هه‌یه.


عراق و دیمۆكراسیه‌ت زوورمینه - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nعراق و دیمۆكراسیه‌ت زوورمینه\nمه‌ردمانیگیش باوه‌ڕیان له‌یواسه ك وجوود حكوومه‌ت زوورمینه مه‌سه‌له‌ى خواستیگه ئه‌را چاره‌سه‌ر گشت ئه‌و كیشه‌و قه‌یرانه‌یله ك بویه‌سه مایه‌ى په‌كخشتن پرووسه‌ى سیاسى، وه‌لى له‌یرا پرسیاریگ سه‌رهه‌ڵده‌ید، ك ئه‌ویش ئه‌وه‌سه ئایا دیموكراسیه‌ت له حاڵه‌ت نه‌وین حكوومه‌ت زوورمینه‌ى سیاسى وجوود نه‌یرید؟ ئایا پیكهاته‌ى كوومه‌ڵگاى عراقى یا بار ئیسه‌ى عراق ڕى وه حكوومه‌ت زوورمینه ده‌ید؟\nجوور ئه‌وه‌ك ئاشكراس، دیموكراسى جووریگه له جووره‌یل حوكم سیاسى، وه‌لى وه مه‌رجیگ ده‌س وه‌ده‌سكردن ده‌سڵات له‌تى وه‌شیوه‌یگ ریك و پیك بوود وه‌حوكم سستم زوورمینه، ئنجا له‌یرا وشه‌ى دیموكراسى لیبراڵى له‌ى ماوه‌یل دویاخره فیشتر له سستم دیموكراسى پیشكه‌فتگ وه‌كار هاوریا، وه‌و مانا ك دیموكراسى ته‌نیا داین هه‌ق هه‌ڵوژانن نیه وه هاووڵاتى، به‌ڵكوو بایه‌سه حكوومه‌تیش پابه‌ند بوود وه زه‌مانه‌تكردن هه‌ق تاكه‌یل و كه‌مینه‌یل رووشنهویرى و كوومه‌ڵایه‌تى و له هه‌مان وه‌خت سه‌رپیچى له هه‌قه‌یلیانیش نه‌كا له‌وه‌خت بڕیارداین سیاسى.\nئنجا هه‌ر وه‌و خاتریشه دیموكراسى راسكانى دانیه‌مه‌زریه‌ید ئه‌گه‌ر فكره‌ى ته‌واویگ له‌بانى نه‌ود له‌ناونى ئازادى تاك و كوومه‌ڵ و بنه‌مایه‌یل یاسا. ماناى ئه‌وه‌سه دیموكراسى ته‌نیا مه‌سه‌له‌ى سستم حوكم یا حوكم زوورمینه نیه، به‌ڵكوو سستم دیموكراسى بایه‌سه وه‌گووره‌ى ریز و حورمه‌ت فره‌یى رووشنهویرى و كوومه‌ڵایه‌تى و سیاسى بوود.\nسستم دیموكراسى بایه‌سه كز بوود ئه‌گه‌ر له حاڵه‌تیگ به‌شدارى و هاوبه‌شى راسكانى و ره‌زامه‌ندى گشتى له‌بان كار و ئه‌ركه‌یل حكوومه‌ت نه‌ود و ئه‌گه‌ر زوورمینه حورمه‌ت كه‌مینه نه‌گرید و ده‌رفه‌ت وه‌پى نه‌یه‌ید به‌شدار بوود له دروسكردن بریار سیاسى و بریار چاره‌نویسساز.\nملله‌ت عراق وه‌گشت چین و پیكهاته‌یلى خه‌بات كردن و قوربانى فره‌یگ دان له‌وه‌ر خاتر لاوردن رژیم دیكتاتۆرى ك ده‌س گرتویده بان گشت دام و ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌ت له ڕى ته‌نیا حزبى و له‌ژیر ده‌سڵات ته‌نیا كه‌سیگ سته‌مكار له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك زاڵ بووده بان گشت داهات ئابوورى و كوومه‌ڵایه‌تى و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ته‌كڕه‌و بوى له بڕیاره‌یل سیاسى و نه‌خشه‌ى ئاینده‌ى وڵات وه‌بى به‌شداریكردن لایه‌ن و كه‌سه‌یل تر، ك یه‌یش دویر بوى له دیموكراسیه‌ت و بنه‌ماگه‌ى.\nدیموكراسى ماناى داین ده‌رفه‌ت فیشتره وه هاووڵاتیه‌یل ئه‌را به‌شداریكردن له بڕیار نه‌ك داین شه‌رعیه‌ت وه‌و فه‌رمانڕه‌وا ك ده‌سدریژى بكاده بان هه‌ق فه‌قیر و كه‌مینه‌یل و بیبه‌شیان بكا له دامه‌زرانن هه‌رێمه‌یلیان، چوینكه حاڵه‌ت ته‌كڕه‌وى و ملهوڕى ماناى زاڵبوینه له‌بان كه‌مینه‌یل و حورمه‌ت نه‌گرتن هویر وڕایانه له هه‌قه‌یل ده‌ستوورى و دیموكراسى ئه‌را مه‌سه‌له‌ى چاره‌نویس.\nمحه‌مه‌د شه‌ریف سندى


عەلی حەمە ساڵح بۆ SNN: بڕینی 10 ھەزار مووچەی نایاسایی کارێکی باشە، بەڵام لەوە گرنگتر هەیە هێشتا دەستی بۆ نەبراوە\nHome›هەواڵ›کوردستان›عەلی حەمە ساڵح بۆ SNN: بڕینی 10 ھەزار مووچەی نایاسایی کارێکی باشە، بەڵام لەوە گرنگتر هەیە هێشتا دەستی بۆ نەبراوە\nعەلی حەمە ساڵح ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی کوردستان دەڵێت: “ساڵێک بەسەر دەرچوواندنی یاسای چاکسازیدا تێپەڕیکردووە، شەش مانگیشە جێبەجێدەکرێت، بەڵام هێشتا حکومەتی هەرێم دەستی بۆ دۆسیە گەورەکان نەبردووە”.\nئەو پەرلەمانتارە بە SNNی وت: “بڕینی 10 ھەزار مووچەی نایاسایی کارێکی باشە، بەڵام لەوە گرنگتر هەیە هێشتا دەستی بۆ نەبراوە، بۆ نموونە فایلی خانەنشینیی هەزاران کەس کە بە نایاسایی بە پلەی ئەفسەری باڵا خانەنشین بوون”.\nدوێنێ دووشەممە وەزیری دارایی و ئابووری حكومەتی ھەرێمی كوردستان، مووچەی زیاتر لە (10) هەزار مووچەخۆری نا یاسایی بڕی.\nلە فەرمانی وەزاری، وەزارەتی دارایی و ئابووری ھاتووە: “پاڵپشت بە یاسای چاكسازی ژمارە (2) ساڵی (2020) و پەیرەوی جێبەجێكردنی یاسای چاكسازی لە مووچە و دەرماڵە و ئیمتیازاتەكان و خانەنشینی لە هەرێمی كوردستان بڕیاردرا بەراگرتنی مووچە و خانەنشینی (10609) دە هەزار و شەش سەد و نۆ مووچە خۆر كە لە سیستەمی بایۆمەتری دووجار یان زیاتر تۆماركراوە وەك لە خشتەی خوارەوە هاتووە كە ژمارەیان (21588) بیست و یەك هەزار و پێنج سەد و هەشتا و هەشت دۆسیەیە بە نایاسایی مووچە وەردەگرن”.\nعەلی حەمە ساڵح دەڵێت:”زیاتر لە 246 هەزار فایلی خانەنشینیی نایاسایی هەیە کە هەموویان بە جۆرێک لە جۆرەکان خانەنشین کراون، هێشتا دەستیان بۆ نەبراوە”.\nئەم بڕیارەی وەزارەتی دارایی لە چوارچێوەی پڕۆژەی چاكسازی كابینەی نۆیەمی حكومەتی ھەرێمی كوردستانە، كە دەڵێت: “چاكسازی بەشێكی گرنگی كارنامەی ئەم كابینەیە” و لە 1/7/2020 كەوتە بواری جێبەجێكردنەوە.\nئەو پەرلەمانتارەی لیژنەی دارایی راشیگەیاند “ڕێگرییەکانی بەردەم دەیان ھەزار مووچەخۆری نایاسایی ھەیە و ئەوەی دەبوو بکرێت:\n-پێداچوونەوە بە فایلی 246 ھەزار خانەنشینی\n-پێداچوونەوە بە فایلی 104 ھەزار ئەفسەر و کارمەندی ھێزی ناوخۆ\n-پێداچوونەوە بەفایلی 217 ھەزار پێشمەرگە\n-پێداچوونەوە بە فایلی 96 ھەزاری شەھیدانی هەرێمی کوردستان\n– فایلی نزیکەی 70 ھەزار پاسەوانی\nشێخ نەهرۆ كەسنەزانی پڕۆژەی هەلی كاری راگەياند\nوەزيری کارەبا: پارەی قەرزی کارەبا بە 12 قيست وەردەگرينەوە


من کچێکم تەمەنم گەیشتۆتە ۲۹ ساڵ تا ئێستا زەواجم نەکردووە ئایا چ ئایەت ودوعایەک بخوێنم؟\nماڵی ڕۆشنا لە هەولێر بەیەکجاری داخرا\nمردنێك و دوو گۆڕ؛مردوانی ڤایرۆسی كۆرۆنا له هه‌رێمی كوردستان دەگوازرێنەوە بۆ گۆڕستانی ئاسایی\nهەواڵی / 24/8/2020 1212 جار بینراوە\nپرسیار: من کچێکم تەمەنم گەیشتۆتە ۲۹ ساڵ تا ئێستا زەواجم نەکردووە ، داوام لەبەڕێزتان ئەوەیە ڕێگام پیشان بدەیت بۆ خوێندنی سورەتێکی قورئان ، یاخود دوعایەک چونکە من لەتەنگانەییەکی زۆردام لەوەی کەتائێستا زەواجم نەکردووە ، لەکاتێکدا لەماڵی ئێمەدا کەسی وا هەیە تەمەنی لەمن گەورە ترە و زەواجی نەکردووە ، خوا پاداشتتان بداتەوە .\nپێش ئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بدەمەوە پێم خۆشە لەوە ئاگادارت بکەمەوە کە هەموو کارەکان بەدەستی خودایە ، هیچ خۆشی وناخۆشی یەک نی یە ئیلا هەمووی بەدەستی خودایه ولەلای خوداوەیە ، ڕزگارکار لەناخۆشیەکان هەر خودایە ، جا کاتێ مرۆڤ توشی ناخۆشیەک دەبێت پێویستە لەسەری پەنا بەرێتە بەر خودا ، وخۆی بۆ خودا زەلیل بکات ، جا هاتنە دی شتێک بێت ، ویاخود بۆ لابردنی ناڕەحەتی بێت ، لەبەر ئەم ئایەتە پیرۆزە : (وَمَا بِكُم مِّن نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ۖ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ ) سورەتی: النحل ئایەتی ژمارە: ٥٣\nواتە : وه هه‌رچی نازو نیعمه‌تێكیش هه‌یه به هه‌موو جۆرو شێوازه‌كانییه‌وه دینی بێت یان دونیایی بێت هه‌ر هه‌مووی له‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه‌یه [ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ] پاشان ئه‌گه‌ر ئێوه تووشی زه‌ره‌رو زیانێك ببن له نه‌خۆشی و به‌ڵاو پێویستی و نه‌بوونی [فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ (53)] ته‌نها په‌نا بۆ خوای گه‌وره دێننه‌وه تا له‌سه‌رتانی هه‌ڵگرێ وه یارمه‌تیتان بدات، چونكه ده‌زانن جگه له خواى گه‌وره كه‌سى تر تواناى نیه .\nوەهەروەها لەبەر ئەم ئایەتە : (أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ ۗ أَإِلَٰهٌ مَّعَ اللَّهِ ۚ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ) سورەتی: النمل ئایەتی ژمارە: ٦٢\nواتە : كێ هه‌یه وه‌ڵامی لێقه‌وماو بداته‌وه كاتێك كه ده‌پارێته‌وه‌و هانا بۆ خوای گه‌وره ئه‌بات جگه له خواى گه‌وره؟ [وَيَكْشِفُ السُّوءَ] وه كێ هه‌یه خراپه‌تان له‌سه‌ر هه‌ڵگرێ و لایدات؟ [وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ] وه كێ هه‌یه ئێوه بكات به جێنشین له‌سه‌ر زه‌ویدا هه‌ر ئه‌وه‌نده جیلێكی له‌ناوبرد جیلێكی تر جێیان بگرێته‌وه؟ واته: كه‌س نیه [أَإِلَهٌ مَعَ اللَّهِ] ئایا له‌گه‌ڵ الله دا په‌رستراو و خوایه‌كی تر هه‌یه كه شایانى په‌رستن بێت و ئێوه بیپه‌رستن و بیكه‌ن به شه‌ریك بۆ خواى گه‌وره؟ [قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ (62)] به‌ڵام زۆر به كه‌می بیر ئه‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ حه‌ق.\nخوای پەروەردگار ئا ئەو زاتەیە کە مرۆڤ پێویستە پەنای بۆ ببات و خۆی بۆ زەلیل بکات و داوای پێویستیەکانی لێ بکات ، خۆ ئەگەر مرۆڤ ئەمەی کرد ئەوا نزیکە خودا وەڵامی بداتەوە .\nپاشان با مرۆڤ بزانێت کاتێ ئەو لەخودا دەپاڕێتەوە وخودا وەڵامی ناداتەوە ، ئەوا یان خودا بۆی هەڵ دەگرێت بۆ قیامەت ، ویاخود بەهۆی ئەو دوعایەوە شەڕ وناخۆشیەکی لەسەر لادەبات ، جا نابێت بێزار ببێت و واز لەدوعا کردن بێنێت ، بەتەئکید خودا ئەو کەسانەی خۆش دەوێت کە زۆر پێدا گری دەکەن لەپاڕانەوەکانیاندا و چاوەڕێی وەڵام دانەوە دەکەن ، ودڵنیان کە خودا وەڵامیان دەداتەوە خوای پەروەردگار فەرموویەتی : ( وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ) سورەتی: البقرة ئایەتی ژمارە: ١٨٦\nواتە : ئه‌ی محمد صلى الله عليه وسلم ئه‌گه‌ر به‌نده‌كانی من پرسیاری منیان لێت كرد ئه‌وه من لێیانه‌وه نزیكم به زانست و زانیاری و بیستن و بینین و تواناو ده‌سه‌ڵات و ویست و ئیراده، به‌ڵام زاتی پیرۆزی خوای گه‌وره له‌سه‌ر عه‌رشه [أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ] هه‌ر كه‌سێك له من بپاڕێته‌وه ئه‌وا وه‌ڵامی ئه‌ده‌مه‌وه یان ئه‌وه‌تا بۆی جێبه‌جێ ئه‌كه‌م، یان به ئه‌ندازه‌ی ئه‌وه به‌ڵاو موسیبه‌تی له‌سه‌ر لائه‌ده‌م، یان له قیامه‌تدا پاداشتی ئه‌ده‌مه‌وه .\nوە با ئەو کاتانە ڕەچاو بکات کە دوعا و پاڕانەوە وەڵام دەدرێتەوە ، جا یەکێک لەو کاتانە سێ یەکی کۆتای شەوە ، پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرموویەتی : ( ينزل ربنا إلى السماء الدنيا حين يبقى ثلث الليل الآخر فيقول من يدعوني فأستجيب له ، من يسألني فأعطيه من يستغفرني فأغفر له حتى يطلع الفجر ) رواه البخاري (7494) ومسلم (758) .\nواتە : خوای پەروەردگارمان دادەبەزێت بۆ ئاسمانی دونیا (دابەزینێك لایەق بێت بە گەورەیى و جەلالى خۆى) لە سێ یەکی کۆتایی شەو و بانگ دەکات و دەفەرموێ : کێ لێم دەپاڕێتەوە وەڵامی دەدەمەوە ، کێ داوام لێ دەکات من پێی دەبەخشم کێ داوای لێخۆش بوونم لێ دەکات من لێی خۆش دەبم ئەوەش تاكو فەجر (گزنگ) دەردەكەوێت.\nوەهەروەها فەرموویەتی ( آخر ساعة من يوم الجمعة فإنه لا يوافقها عبد مسلم قائم يصلي يدعو الله إلا أعطاه إياه ) رواه البخاري (935) ومسلم (852) ،\nواتە : سەعاتی کۆتایی ڕۆژی هەینی هیچ کەسێکی موسوڵمان لەو کاتەدا ناپاڕێتەوە ئیلا خودا ئەوەی پێ دەبەخشێت کەداوای دەکات .\nوەهەروەها کاتێکی تر لەو کاتانە نێوان بانگ وقامەتە ، هەروەک پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرموویەتی : ( الدعاء بين الأذان والإقامة لا يرد ) رواه الترمذي (212) وأبو داود (521) وأحمد (3/119) وقال الترمذي حديث حسن صحيح .\nواتە : پاڕانەوە لەنێوان وبانگ وقامەتەتدا ڕەد ناکرێتەوە .\nوەهەروەها کاتێکی تر لەو کاتانە کاتی چونە سەژدەیە هەروەک پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرموویەتی : ( وأما السجود فأكثروا فيه من الدعاء فقمن أن يستجاب لكم ) رواه مسلم (479) ،\nواتە : بەنیسبەت سەژدەوە زۆر تیایدا بپاڕێنەوە چونکە زۆر جێی ئومێدە وەڵام بدرێنەوە .\nوەهەروەها کاتێکی تر لەو کاتانە پاڕانەوەی دوای تەحیاتە و پێش سەلامدانەوەى نوێژە .\nئا ئەمە بوو کە ویستم پێش وەڵامی پرسیارەکە بیخەمە ڕوو .\nوەبەنیسبەت وەڵامی پرسیارەکەوە ، پێویستە لەسەر ئەو ئافرەتە ئارام بگرێت وچاوەڕێی پاداشت بێت ، وبزانێت کەکارەکان بەدەستی خودایە ، وتاخیر بوونی زەواج ڕەنگە خێری تێدا بێت ، با چاوەڕێی خێر بکات وگەشبین بێت ، خۆ ئەگەر غەم وخەفەتێکت هەیە وتوشی وەسواس بووی ئەوا زۆر یادی خودا بکە ، وپەنا بگرە بەخودا لەشەیتان ، وخۆت سەرقال بکە بەعیبادەت وکارەکانتەوە تاوەکو خەفتەکەت نامێنێت .\nوەهەروەها بەو پاڕانەوانەوە بپاڕێرەوە کەلەسوننەتدا هاتووە ودەبێتە هۆی لابردنی خەم وخەفەت ، ئەوەش ئەمەیە : ( اللهم إني عبدك ابن عبدك ابن أمتك ناصيتي بيدك ماض في حكمك ... ) ،\nبەڵام ئافرەت دەڵێت : ( اللهم إني أمتك بنت عبدك بنت أمتك ناصيتي بيدك ماض في حكمك ، عدل في قضاؤك ، أسألك اللهم بكل اسم هو لك ، سميت به نفسك أو أنزلته في كتابك أو علمته أحداً من خلفك أو استأثرت به في علم الغيب عندك أن تجعل القرآن العظيم ربيع قلبي ونور صدري وجلاء حزني وذهاب همي وغمي ) رواه أحمد ( 1/391،452) وابن حبان (3372) والحاكم (1/509) وصححه الألباني في السلسلة الصحيحة (199) .\nواتە : واتە: خوایە من بەندەتم کچی بەندەتم کچی كەنیزەك‌و كۆیلەكەتم. نسیب و ناوچەوان و چارەنوسم بەدەست تۆیەو حوكم‌و بڕیارت بەسەرمدا رابووردووە. بڕیاردانت بەسەرم دا دادپەروەرانەیە. داوات لـێ دەكەم بەهەموو ناوێك كە هەتەو خۆتت پێ ناوناوە.یان لەكتێبەكەت دا ناردووتەتە خوارەوە.یان فێری یەكێك لە دروست كراوەكانت كردووە. یان لە عیلمی غەیبدا لە لای خۆت هەڵت گرتووەو تەنها خۆت دەیزانی. كە قورئان بكەیتە بەهاری دڵم‌و نوری سنگم‌و رەوێنەرەوەی دڵا تەنگیم‌و لابەری خەم‌و خەفەتم.\nوجگە لەم پاڕانەوانەش کەلەسوننەتدا هاتوون ، ئەم پاڕانەوانە خەم وخەفەتەکانت ناهێڵن ، نسأل الله لنا ولك العافية ، والله الموفق .\nئەو دەنگە چیە لەکاتی جومگە تەقاندندا پەیدا دەبێت؟ دکتۆر هێمن مەحموود عومەر


نووسینگەی قوباد تاڵەبانی روونكردنەوە لەسەر لێدوانێكی لیوا چەتۆ دەدات\nپێش 2 هەفتە ژمارەی بینراو 1842\nلیوا چەتۆ ساڵح بریكاری وەزارەتی ناوخۆ\nنوسینگەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە روونكردنەوەیەكدا رەتیدەكاتەوە لیوا چەتۆ ساڵح بریكاری وەزارەتی ناوخۆ هیچ لێدانێكی لەسەر پرسی دەوامی فەرمانبەران دابێت.\nلە روونكردنەوەكەدا كە وێنەیەكی دەست راچڵەكین كەوتووە، نوسینگەی قوباد تاڵەبانی جەختی لەوە كردووەتەوە كە بریكاری وەزارتی ناوخۆ، وەكو هەموو ئەندامانی تیمی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە كابینەی نۆیە‌م، پابەندە بە جێبەجێكردنی دیدو سیاسە‌تی حیزبەكەی لە چوارچێوەی كارنامەی پەسەندكراوی كابینەی نۆیە‌می حكومە‌تی ھە‌رێم.\nروونكردنەوەیە‌ك بۆ رای گشتی\nلە ماوەی رابردوودا لێدوانێك بە ناوی بە‌ڕێز بریكاری وەزارەتی ناوخۆ لەسەر پرسی دەوامی فەرمانبەران لە هەندێك كەناڵی میدیایی بڵاوبوویە‌وە. لەبەر هەستیاری دۆخەكە لێكۆڵینەوەمان لەم بابەتە كردووەو بۆمان دەركەوتووە كە بریكاری وەزارەتی ناوخۆ، وەكو خۆشی دەڵێت؛ بە هیچ شێوەیەك هیچ لێدوانێكی نەداوە، لەسەر پرسی دەوام.\nبریكاری وەزارتی ناوخۆ، وەكو هەموو ئەندامانی تیمی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە كابینەی نۆیە‌م، پابەندە بە جێبەجێكردنی دیدو سیاسە‌تی حیزبەكەی لە چوارچێوەی كارنامەی پەسەندكراوی كابینەی نۆیە‌می حكومە‌تی ھە‌رێم، كە پاراستنی قەوارەی هەرێمی كوردستان یەكێك لە ئە‌ولە‌ویاتە‌كانمانە.\nنووسینگەی جێگری سەرۆكی ئە‌نجومە‌نی وە‌زیران


زاناردی شوفێری پێشووی فۆرمولا1 " له دۆخێكی ترسناكدایه " پاش رووداوێكی ترسناك\nHome›وەرزش›وەرزشەکانی دیکە›زاناردی شوفێری پێشووی فۆرمولا1 ” له دۆخێكی ترسناكدایه ” پاش رووداوێكی ترسناك\nئه‌لێكس زاناردی شوفێری پێشووی فۆرمۆلا1 و ئاندی كار كه پێشتر قاچەكانی بڕدرابوونه‌وه ، له رووداوێكی پێشبڕكێی ئۆتۆمبێل پێش 20 ساڵ بۆ ئه‌وه‌ی ببێته پاڵه‌وانێكی پارائۆڵۆمپی دیار ، له ئێستادا له نه‌خۆشخانه كه‌وتووه و له” دۆخێكی زۆر ترسناكدایه “پاش پێكدادانی رۆژی هه‌ینی رابردوو به بارهه‌ڵگرێك له كاتی به‌شداریكردنی له پێشبڕكێی پاسكیل كه به‌ده‌ست پاڵی پێوه‌ده‌نرێت له ئیتاڵیا .\nزاناردی به‌شداری ده‌كرد له یه‌كێك له قۆناغه‌كانی پێشبڕكێ (ئۆبییتیڤۆ تریكولۆری ) له توسكانا ، كاتێک كۆنترۆڵی پاسكیله‌كه‌ی له ده‌ستدا له سوڕانەو‌ه‌یه‌كی تیژدا په‌رییه‌وه بۆ سایدی بارهه‌ڵگرێكی گه‌وره له نزیكی مۆنتالچینۆ.\nئه‌و شوفێرە ته‌مه‌ن 53 ساڵه له رێگەی ئاسمانه‌وه گوازراییه‌وه نه‌خۆشخانه لە سییەنا لە ئیتاڵیا و نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی كتوپڕ له سه‌ر و ده‌موچاوی بۆ ئه‌نجامدرا ، پێش ئەوەی بگوازرێته‌وه چاودێری چڕ.\nنه‌خۆشخانه‌كه له به‌یاننامه‌یەکیدا وتی ” به‌هۆی ئه‌و برینه ترسناكه له سه‌ری ، ده‌ستكرا به ئه‌نجامدانی نه‌شته‌رگه‌ری له مێشك و ده‌م چاوی پاش كاتژمێر 7ی ئێواره و پێش كاتژمێر 10 ته‌واو بوو ” وتیشی ” پاشان نه‌خۆشه‌كه گوازرایه‌وه چاودێری چڕ ، دۆخه‌كه‌ی زۆر ترسناكه ” .\nله لای خۆیه‌وه ماریۆ ڤالنتینی راهێنه‌ری هه‌ڵبژارده‌ی ئیتاڵیا بۆ پاسكیلی پارائۆڵۆمپی ئاشكرایكرد كه ” ئه‌لێكس زاناردی كۆنترۆڵی له‌سه‌ر پاسكیله‌كه‌ی له ده‌ستدا ، دووجار بەردەبێتەوە و خۆی كێشا به بارهه‌ڵگرێك ، پێكدادانه‌كه زۆر ترسناك بوو “.\nزاناردی نازناوی پاڵه‌وانێتی ” كارت”ئه‌مریكی بۆ ئۆتۆمبێل به‌ده‌ستهێناوه پێش ئه‌وه‌ی قاچەكانی ببڕن پاش رووداوێك له سه‌ر گۆرەپانی ” لاوزیتسرینگ ” له ئه‌ڵمانیا ساڵی 2001 تووشی هات .\nپاشان چوار میدالیا‌ی زێڕ و دوو زیوی پارائۆڵۆمپی له له‌نده‌نی2012 و ریۆ دی جانێرۆی 2016 به‌ده‌ستهێناوه له ئاستی پاسكیلی ده‌ستی له‌گه‌ڵ 10 نازناوی جیهانی.\nماریۆ ئه‌ندرێتی پاڵه‌وانی پێشووی فۆرمولا1 له تویته‌ر نووسیبووی ” من نا ئارامم و زۆر ده‌ترسم سه‌باره‌ت به ئه‌لێكس ، به ئه‌ندازه‌یه‌ك من هه‌ناسه‌كانم راگرتووە ، من هانده‌ریم ، من هاوڕێیم ، تكایه وه‌كو من بكه‌ن و نوێژ بۆ ئه‌م پیاوه زۆر باشه بكه‌ن “.


وه‌زیرێ په‌روه‌ردێ: پارێزگه‌ها دهۆكێ هه‌ڤبه‌ركرن ل گه‌ل پارێزگه‌هێن دی گه‌له‌ك كێماسی یێن د كه‌رتێ په‌روه‌ردێ دا هه‌ین - رێڤەبەریا پەروەردا قەزا دهوك روژئاڤا\nوه‌زیرێ په‌روه‌ردێ: پارێزگه‌ها دهۆكێ هه‌ڤبه‌ركرن ل گه‌ل پارێزگه‌هێن دی گه‌له‌ك كێماسی یێن د كه‌رتێ په‌روه‌ردێ دا هه‌ین\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2015/07/24 - 4:04 م\nد هه‌ڤپه‌یڤینه‌كێ دا ل گه‌ل رۆژنامه‌یا ئه‌ڤرۆ د. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد وه‌زیرێ په‌روه‌ردێ یێ حكوومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ دیار كر وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ پێدڤی ترین وه‌زاره‌ته بۆ نووكرنێ و گوهۆرینان و گۆت سیسته‌مێ سه‌رپه‌رشتیێ نه‌جهێ دلخوشیا منه، ل دور هه‌بوونا واسته‌كاریێ ل سه‌ر ڤه‌گوهاستنا ماموستایان ژ ده‌وروبه‌ران بۆ ناڤ سه‌نته‌رێ باژێری ره‌تكر واسته‌كاری مابیت و گۆت: (هه‌ر كه‌سێ بشێت بلا ناڤێ ماموستایه‌كێ بینیت سالا پار ب واسته هاتبیته ڤه‌گوهاستن).\nئه‌ڤرۆ: رێژا ده‌رچوونا قوتابیێن پارێزگه‌ها دهۆكێ ژ هه‌ر دو پارێزگه‌هێن هه‌ولێر و سلێمانیێ كێمتره، هوون ئه‌گه‌ران بۆ چ ڤه‌دگه‌رینن؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: ئه‌گه‌ر بۆ كێمیا ماموستایان و زاراڤێ ئاخفتنێ دهێنه ڤه‌گه‌راندن كو ل دهۆكێ هه‌تا نوكه ب زاراڤێ سورانى ئه‌زموون دهێنه كرن هه‌روه‌سا ره‌نگه بۆ دابه‌شكرنا نه‌یا دروست یا ماموستایان ل هنده‌ك قوتابخانان بزڤریته ڤه و ره‌نگه دیڤ چوونا ئیداری ژى پتر پێ بڤێت.\nئه‌ڤرۆ: پلانه هه‌وه چی یه كو ئه‌و كێماسی نه‌مینن؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: مه پار یێ ده‌ست ب به‌رنامه‌یه‌كێ كری، لێ هێشتا ئه‌نجام دیار نه‌بووینه و وه‌خت پێ دڤیت هه‌تا دیار دبن، ژ به‌ر كو ب هه‌ڤبه‌ركرن ل گه‌ل پارێزگه‌هێن دی ل سنورێ پارێزگه‌ها دهۆكێ گه‌له‌ك كێماسی یێن د وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ دا، له‌وما مه مه‌زنترین گوهۆرینێن ئیداری ل پارێزگه‌ها دهۆكێ كرن. ئه‌ڤ ساله دووباره دێ پێداچوونه‌كێ ل سه‌ر دابه‌شكرنا ماموستایان كه‌ین و ب راستی سیسته‌مێ مه یێ دوڤچوونێ و سه‌رپه‌رشتیێ پێدڤی ب نووكرنێ یه، ئه‌ڤه هه‌موو پێنگاڤن كو ئه‌و چه‌نده نه‌مینیت و دڤێت نه‌مینیت، ژ به‌ر كو چ به‌هانه نینن ئه‌نجامێن پارێزگه‌ها دهۆكێ یێن په‌روه‌ردێ خرابتر بن ژ یێن خه‌لكه‌كێ دی.\nئه‌ڤرۆ: ل دور سیسته‌مێ په‌یره‌وكرنا نمرێن سالێن 10 و 11 سالا بهێت دێ هێتـه بجهئینان؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: ئه‌ڤه دو ساله هاتیه په‌یره‌و كرن، لێ شنى ئه‌ڤ ساله دێ پولا شه‌شێ ڤێ راگه‌هیت، د كابینا چووی دا یا هاتیه په‌یره‌و كرن و مه ژى هنده‌ك روونكرن ل سه‌ر دان، ژ به‌ر كو نه‌تێگه‌هشتن ل سه‌ر پرۆگرامی هه‌بوون و مه ژى ته‌فسیرا رێنمایان فرێكرن و ل سالا بهێت دێ هێـه بجهئینان.\nئه‌ڤرۆ: هنده‌ك جاران د هاته گۆتن بۆ هه‌ر سالێ 10 نمره نه و هنده‌ك جاران د گۆت 15 نمره نه، ئایا دێ چه‌ند بن؟\nعسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: هه‌ر وه‌كی خۆ یه و دێ هه‌ر 10 نمره بن، ل ده‌ستپێكێ پێشنیار ئه‌و بۆ بۆ هه‌ر ساله‌كێ 10 بن ئانكو پولا 10، 10 نمره و یا 11 ژى 10 نمره و یا 12 ژى 10 نمره و 70 ژى تاقیكرنا ویزاری، لێ نوكه 10 نمرێن سالا 12 نه‌ماینه و تاقیكرنا ویزاری یا بوویه 80.\nئه‌ڤرۆ: تو بێژی سیسته‌مێ مه یێ په‌روه‌رده‌یی دێ یێ گونجای بیت ئه‌ڤ سیسته‌مه بهێته په‌یره‌و كرن، ژ به‌ر كو بۆ نموونه هنده‌ك قوتابخانه‌یێن هه‌ین وه‌كو قوتابخانا بژاره زوو نمران ناده‌نه قوتابیێن خۆ و هنده‌ك قوتابخانه ژى یێن هه‌ین گه‌له‌ك نمرا د ده‌نه قوتابیان؟\nعسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: راسته، سیسته‌م گه‌له‌ك یێ دروسته و بنه‌مایێن زانستى د دروستن لێ كار پێ دڤێت. ل دووڤ دیتنا من ئه‌و تشتێن ته گۆتین راستن و هنده‌ك قوتابخانه نمران پتر د ده‌ن ژ هنده‌كێن دی، لێ د هه‌مان ده‌مدا بۆچی ئه‌م نابێژین قوتابیێن قوتابخانا بژاره ده‌مێ دچنه ویزاری 80% بارودوخێ وان یێ باش بوویه و ماموستایێن وان ژى د باش بووینه و ل وێرێ ئه‌و دشێن نمرێن باشتر بینن. ژبلی ڤێ هنده‌ك پسیار دكه‌ن، كا ئایا نیاسینی و په‌یوه‌ندی و واسته‌كاری كارتێكرنا خۆ ناكه‌ت، ب باوه‌را من دڤێت ئه‌ڤ تشتێن هوسا نه‌بنه رێگر د رێكخستنا په‌روه‌ردێ دا، دووباره دكه‌م كو سیسته‌م گه‌له‌ك یێ دروسته، لێ مه گه‌له‌ك كار دڤێت ل سه‌ر بكه‌ین هه‌تا باشتر بهێته بجهئینان.\nئه‌ڤرۆ: دهێته گۆتن كو وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ ل سه‌ر بنه‌مایێن زانستی دێ بریارا ده‌ت و چه‌ند قوتابی كو به‌لكی د زیره‌ك ژى نه‌بن دێ خۆنیشادانان كه‌ن و ئه‌و بریار دێ هێنه هه‌لوه‌شاندن، ئایا ئه‌ڤه چه‌ند یا دروسته؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: نه‌یا دروسته و پشتى ئه‌ز هاتیم و مه قوتابی تێگه‌هاندین چو خونیاشدان ژى نه‌هاتینه كرن، دڤێـت په‌یوه‌ندی د ناڤ به‌را وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ و ماموستاین و قوتابیان دا وه‌سا د زه‌لال بن كو پێدڤی ب خونیشادانان نه‌هێـته كرن، وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ پێدڤی ترین وه‌زاره‌ته بۆ نووكرنێ و گوهۆرینان و رۆژانه ژى گوهۆرینێن نوو د هێنه د ناڤ دا و ئه‌ركێ وه‌زاره‌تا په‌یروه‌ردێ گه‌له‌كێ گرانه، ژ به‌ر كو نێزیكی 40% ژ خه‌لكێ كوردستانێ یێ د وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ دا و هه‌تا ئه‌ڤ خه‌لكه هه‌موو بهێـته رێكخستن و هه‌موو د رازی بن، تشته‌كێ ب ساناهی نینه، ل ڤێرێ ئه‌ز دووباره دكه‌م كو حكوومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ د 20 سالێن بوریى دا كێم ته‌رخه‌می نه‌كریه د پشته‌ڤانیكرنا په‌روه‌ردێ دا، لێ ئه‌و پشته‌ڤانى به‌س نینه و به‌رى نوكه یا ب پلان نه‌بوویه و ره‌نگه ژ به‌ر هنده‌ك ئه‌گه‌ران نه‌شیابن ب بنه‌مایێن زانستی ڤه گرێده‌ن، نوكه بارودوخێ مه یێ هاتیه گوهۆرین و مه چ به‌هانه نینن كو كارێن باش نه‌كه‌ین و نوكه ئه‌م به‌رده‌وام یێ كار دكه‌ین و ب خوشحالی ڤه ئه‌و پلانا مه ب خۆ دانای د ساله‌كێ دا بكه‌ین نوكه ئه‌م یێن ژێ بورین.\nئه‌ڤرۆ: ئێك ژ گازندێن به‌رده‌وام یێن ل وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ دهێته كرن ئه‌وه كو ڤه‌گوهاستنێن ماموستایان به‌رى ده‌وامێ ناهێنه كرن، به‌لكو پشتى ده‌وامێ ب هه‌یڤه‌كێ یان دویان دهێنه كرن و ئه‌ڤه كارتێكرنێ ل خاندنێ دكه‌ت، ئه‌گه‌ر چنه؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: راسته ئه‌و ئێك ژ ئاریشه‌یێن مه‌زنه و گه‌له‌ك ژ وێ ژ ئه‌گه‌رێ كاریگه‌ریا دامه‌زراندنێ یه و سه‌رۆكێ حكوومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ رازیبوون یا دیار رى كو نوكه ده‌ست ب دامه‌زراندنێ بهێته كرن و هه‌كه نوكه بهێته كرن ئه‌و دیاردا تو دبێژی نامینیت.\nئه‌ڤرۆ: هنده‌ك ماموستا گازندا دكه‌ن دبێژن ده‌مێ ئه‌م چووینه ده‌وروبه‌رێن دهۆكێ وانا بێژین سۆزناما سێ سالان ژ مه هاتبوو وه‌رگرتن كو بهێنه نێزیكی دهۆكێ، لێ پشتی بۆینا سێ سالان ژى بتنێ ب رێیا واسته‌كاریێ ئه‌م دشێین بهێینه نێزیك، به‌رسڤا ته بۆ ڤێ گازندێ چی یه؟\nئه‌ڤرۆ: نه ب واسته‌كاری و نه‌ژى بێ واسته ناهێن، ئه‌وا گۆتی پشتى سێ سالان پێدڤیه ماموستایان بینه ناڤ باژێری دا ئه‌و نه‌مایه و ئه‌ز ب چو ره‌نگان ل گه‌ل هندێ نینم، له‌و گوندێن مه خراب بوون، باشه هه‌كه مه ل ناڤخۆ شوول ب ماموستایه‌كێ نه‌بیت، دێ ئینمه كیرێ؟ ئایا من كێماسی د هژمارا ماموستایان دا هه‌یه، ب تایبه‌تى ل بنه‌ره‌تی، له‌وما مه ئه‌و سۆزنامه ژى یا به‌تالكری و ئه‌م كه‌سێ ناڤه‌گوهێزین بتنێ ل سه‌ر بنه‌مایێن پێدڤیاتیێ، تو یێ دبێژی ب واسته دهێنه ڤه‌گوهاستن، هه‌كه بشێی ناڤه‌كێ بینه د سالا پار دا ب واسته هاتبیته ڤه‌گوهاستن.\nئه‌ڤرۆ: ئه‌م دێ د رۆژنامێ دا به‌لاڤ كه‌ین و بێژین هه‌ر كه‌سێ ناڤه‌ك هه‌بیت ب واسته هاتبیته ڤه‌گوهاستن بلا بۆ وه‌زیرێ په‌روه‌ردێ بێژیت، كا دێ چه‌ند هێن دێ د رۆژنامێ دا به‌لاڤ كه‌ین.\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: بلا بینن، گه‌له‌كا نورماله، یا دووێ هه‌كه وه لێ هات وه‌زیر ب خۆ ل سه‌ر ئاستێ پارێزگه‌هه‌كێ ل ناڤه‌كی بگه‌ریێت ئانكو پشت راستبه من چ ناڤ نینن، لێ ژ به‌ر كو ده‌رگه‌هێن مه د ڤه‌كرینه و تێله‌فونێن مه د ڤه‌كرینه گازنده بۆ مه دهێن، گازنده‌ك بۆ من هات كو ماموستایه‌كا كچ یا ژ كانی ماسێ هاتیه ڤه‌گوهاستن بۆ سه‌رسنكێ، ئێكسه‌ر من ڤه‌كولین ده‌ستپێكر كا چاوان چێبوویه، جامێری رێڤه‌به‌رێ په‌روه‌ردێ ب خشكوكی بۆ من روونكر و گۆت ئه‌و كچ ماموستایا وه‌رزشێ یه و یا بریه قوتابخانه‌كا كوركا ل كانی ماسێ و قوتابخانا كچان یا سه‌رسنكێ ماموستایه‌كێ كور وانه د گۆتنێ و ره‌نگه خه‌لكێ وان پێ خوش نه‌بوو له‌وما من ئه‌و ماموستا یا ژ كانی ماسێ ئینای، ڤێجا هه‌كه ئه‌ڤه بن واسته‌ی هه‌ما ئه‌ز واستێ یێن هوسا مه، لێ هه‌كه ل سه‌ر بنه‌مایێن هندێ بن كو ئه‌ڤه كچا فلانی یه یان خیشكا فلانی یه، تشتێ هوسا نه‌مایه.\nئه‌ڤرۆ: تو یێ دبێژی خلاس ئێدی ماموستایێن چووینه گوندان ناهێنه زڤراندن بۆ سه‌نته‌رێ باژێری، ئایا یا دروسته ئه‌و ماموستا پتریا ژیانا خۆ ل ناڤ خێزانێن خۆ نه‌بورینن؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: ئه‌و نه ئاریشا وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ یه، من پێدڤی یا ماموستایه‌كى هه‌ی ل فلان گوندی بلا ئه‌و بچیت یێ بۆ د گونجیت، ل دور من، من ماموستا دڤێت بدانمه سه‌ر سه‌رێ خۆ بۆ من خزمه‌تێ بكه‌ت ئه‌ردێ ئه‌م پێ محتاج، هه‌كه ئه‌ردێ ئه‌ز پێ محتاج بۆ وی یا باش نه‌بیت ئه‌و دشێت خۆ ته‌عین نه‌كه‌ت.\nئه‌ڤرۆ: ل دور په‌یمانگه‌هان، وه‌كو په‌یمانگه‌ها هونه‌رێن جوان، كومپیۆته‌ر و وه‌زرش كو گرێدای رێڤه‌به‌ریا په‌یمانگه‌هانه و پتریا ئاریشێن وان بۆ رێڤه‌به‌ریا په‌روه‌ردێ دچن و بۆ مه‌سه‌لێن سه‌رپه‌رشتیێ ژى دهێـته گۆتن ئه‌و په‌یمانگه‌ه هنده‌ك جاران سه‌رپه‌رشتیا په‌روه‌ردا گشتى قه‌بوول ناكه‌ن، ئایا دێ كه‌نگى ڤی بابه‌تى ئێكلا كه‌ن كا دێ سه‌ر ب كێ ڤه بن؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: راسته ئه‌و ئێك ژ كێشانه و ئیزدیواجیه‌ته‌ك یا هه‌ی و مه بریار یا دای و مه كار ب وێ بریارێ راوه‌ستاند بوو هه‌تا 1 ی هه‌یڤا 7، ئێك ژ تشتێن گه‌له‌ك خه‌له‌ت ئه‌وه كو ئه‌و رێڤه‌به‌ریێن په‌یمانگه‌ها گرێدای هه‌ولێرێ بن و مه بریار یا دای بزڤرنه سه‌ر پارێزگه‌هان، مه بجهئینانا وێ پیچه‌كێ یا گیرو كری ژ به‌ر كو قانوونا مه یا ل په‌رله‌مانى و ئه‌ز هزر دكه‌م هه‌كه هه‌تا دووماهیێ سالێ نه ده‌ركه‌فت ئه‌م دێ به‌رده‌وام بین ل سه‌ر بریارا خۆ.\nئه‌ڤرۆ: دهێته گۆتن كو سه‌رپه‌رشتی ب تایبه‌تى ژى سه‌رپه‌رشتیا ئاماده‌یی یا هاتیه پرت پرت كرن و ل سه‌ر په‌روه‌ردێن قه‌زایا هاتیه دابه‌شكرن و رۆلێ سه‌رپه‌رشتیێ یێ لاواز بووی، ئه‌گه‌ر چنه؟\nد. عسمه‌ت محه‌مه‌د خالد: سیسته‌مێ سه‌رپه‌رشتیێ ب هه‌می ڤه نه‌جهێ دلخوشیا منه، ژ به‌ر كو بنه‌مایێن دنیا جورى ل گه‌ل نینن و ب باوه‌را من ئه‌ڤ سیسته‌مه گه‌له‌ك یێ كه‌ڤنه و پێدڤی ب پێداچوونێ یه، لێ نه‌هاتیه پرت پرت كرن، به‌روڤاژى مه یێ لێكدای، باژێرێ دهۆكێ ب هیڤیا رێڤه‌به‌ره‌كێ په‌روه‌ردێ ڤه بوو نوكه مه دو یێن هه‌ین و تێهه‌ل ناهێن و بابه‌تێ مه‌ركه‌زیه‌تا زێده گه‌له‌ك یێ خه‌له‌ته.\nهه‌ڤپه‌یڤین، ڤه‌گێر سه‌عدوللا: (1-2)\nهاتیە خواندن : 1٬651\nرێڤه‌به‌رێ په‌روه‌ردا رۆژئاڤا: قوتابخانێن دهۆكێ دێ بنه بریتش كونسول\n2015/07/24 - 4:08 م\nوه‌زیرێ په‌روه‌ردێ: دێ بزاڤێ كه‌م جوداهیه‌ك د ناڤبه‌را مووچێ مامۆستایێن گوند و باژێران دا هه‌بیت\n2015/07/24 - 4:06 م\nپشتى پرۆگرامێ خواندنێ ل نه‌هێ بنه‌ڕه‌تى ژى بوویه به‌هدینى؛ رێژه‌یا ده‌رچوونێ باشتربوویه\n2015/07/24 - 4:02 م\nرێژه‌یا پتر ژ نه‌خوێنده‌وارن ل ده‌ڤه‌رێن كێشه‌دار و ده‌وروبه‌رێن به‌رده‌ره‌شێ و ئاكرێ هه‌نه\n2015/07/24 - 4:01 م


ئەڵمانیا بەبێ پاڵاوتن بەشداری پاڵەوانێتی یۆرۆی ٢٠٢٤ دەکات\nهەڵبژاردەى ئەڵمانیا بەبێ پاڵاوتن بەشدارى لە یۆرى ٢٠٢٤ى وڵاتەکەیدا دەکات.\nڕۆژی یەک‌شەممە لانس کیلى پلاندانەرى سەرەکى یۆرۆى ٢٠٢٤ ڕایگەیاندوە "هەڵبژاردەى ئەڵمانیا پێویستى بە پاڵاوتن نییە بۆ بەشداریکردن لە جامى نەتەوەکانى ئەوروپاى ٢٠٢٤، کە بڕیارە پاڵەوانێتییەکە هەر لەو وڵاتەدا بەڕێوەبچێت".\nلانس کیلى ئاماژەی بەوەداوە "بەم شێوەیە رێکارەکان دانراون و ئەڵمانیا بەشدارى پاڵاوتن ناکات".\nهەڵبژاردەى ئەو وڵاتانەى شارەکانیان میواندارى یارییەکان دەکەن، بەشدارى لە پاڵاوتنەکاندا دەکەن، کە ئەمەش بۆ یەکەم جارە لە ساڵى ١٩٧٦ەوە رووبدات. لە ئەیلولى رابردوودا مەلەفى ئەڵمانیا شەرەفى میوانداریکردنى یۆرۆى ٢٠٢٤ى پێبەخشرا و کێبڕکێکەى لە مەلەفى تورکیا بردەوە.


مایك پۆمپیۆ بە سەردانێكی ڕانەگەیەنراو گەیشتە عیراق – تۆڕی میدیایی خەڵک\nمایك پۆمپیۆ بە سەردانێكی ڕانەگەیەنراو گەیشتە عیراق\n2019/12/28 - 9:27 PM\nمایك پۆمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا لە سەردانێكی ڕانەگەیەندراودا، گەیشتە بنكەی سەربازیی عەین ئەسەد لە پارێزگای ئەنبار.\nمیدیاكان هیچ وردەكاری و زانیارییەكیان سەبارەت بە سەردانەكەی پۆمپیۆ ئاشكرا نەكراوە، بەڵام كەمتر لە 24 كاتژمێر دێت لەدوای هێرشەكەی سەر بنكەی سەربازی كەی وەن لە شاری كەركوك.\nجێی ئاماژەیە، شەوی ڕابردوو بە گوللە هاوەن پەلاماری بنكەی سەربازیی كەی وەن دراو بەڵێندەرێكی مەدەنی ئەمریكایی نێو بنكە سەربازییەكە كوژرا. تا ئێستاش هیچ لایەنێك بەرپرسیاریەتی لەو پەلامارەی سەر بنكە سەربازییەكە ڕانەگەیاندووە.\nئەنبارعەین ئەسەدعيراقكەركوككەی وەنمایك پۆمپیۆ\nبەوێنە؛ سبەینێ لە سلێمانی باڵندەیەكی دەگمەن بە خاك دەسپێردرێت


"لە بودجەی عێراقدا نادادپەروەری لە پشکی ناوچە شیعە و سوننەکاندا هەیە" - SNN\nHome›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›“لە بودجەی عێراقدا نادادپەروەری لە پشکی ناوچە شیعە و سوننەکاندا هەیە”\nهاوپەیمانێتی سائیرون ناڕازین لە پشکی ناوچە شیعەکان لە پرۆژەیاسای بودجە، بەتایبەت ئەو پشکەی کە بۆ پارێزگای بەسڕە دیاریکراوە، ئەندامێکی لیژنەی دارایی عێراقیش بۆچوونی پێچەوانەی هەیە.\nبەدر سیاد، جێگری سەرۆکی فراکسیۆنی سائیرون لە پەرلەمانی عێراق لە راگەیەندراوێکدا وتوویەتی: نادادپەروەری لە پشکی هەندێک ناوچەی ناوەڕاست و باشووری عێراقدا هەیە، بەتایبەت پارێزگای بەسڕە کە پشکێکی کەمی بۆ دیاریکراوە.\nوتیشی: “پێش کۆبوونەوەکەی ئێوارەی ئەمڕۆی پەرلەمانی عێراق، هاوپەیمانێتی سائیرون لەگەڵ لایەنەکان کۆبوونەوەیەکی فراوان ئەنجامدەدات”.\nلەلایەکی دیکەوە جەمال کۆچەر، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق رایگەیاندووە: “نادادپەروەری لە پرۆژەیاسای بودجەدا هەیە، بەڵام بەجۆرێکە کە لە پرۆژەیاساکەدا پارەی زیاتر بۆ ئەو ناوچانە دیاریکراوە کە شیعەنشینن”.\nجەمال کۆچەر وتوویەتی: “هەرسێ پارێزگاکانی دیالە و سەڵاحەدین و نەینەوا هێندەی پارێزگایەکی شیعە پشکی لە بودجەدا بۆ دیارینەکراوە”.\nئەمە لەکاتێکدایە ئەمڕۆ پەرلەمانی عێراق خوێندنەوەی یەکەم بۆ پرۆژەیاسای بودجەی عێراق دەکەن، شیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی داراییش بە SNNی وتووە: “وەک لایەنە کوردیەکان لە هەوڵداین کۆدەنگی لە نێوان خۆماندا دروستبکەین”.\nوەزارەتی کۆچ: زیاتر لە 3 هەزار ئاوارە لە سنووری موسڵ گەڕێنرانەوە زێدی ...\nزانێتی گەورەترین شکستی خۆی ئاشکرا دەکات\nدانیشتوانی راپەڕین 8 ساڵە چاوەڕێی تەواوکردنی پڕۆژەی نەخۆشخانەی 291 قەرەوێڵەیی رانیەن


ئەگەر شوانییتان پێ ناکرێ لۆ شوانیی دەکەن؟!\nبەڕاستی ئێمە ی کورد شەڕ بە بەغدا دەفرۆشین ، لەلایەک خەریکی ریفراندۆمین وخۆمان بۆ جاڕدانی دەولەتی کوردی ئامدە کردووە ، لەلایەکی دیکەش جەخت لەسەر یەکپارچەیی خاکی عیراق و شەراکەتی ڕاستەقینە دەکەین و ، وەک بنێشتی کوردی بە پرچ و سەرو سمێل و مێزەرە و لێچەک و چارشێو و عەبای خوشک وبرا چاوڕەشەکانمان نوساوین و لێ یان نابینەوە....\nپێش ماوەیەک نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێم ی بەتەمای خودا لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا وردەكاری سەردانەكەیانی بۆ بەغدا خستەروو رایگەیاند بەغدا لەقەیراندایە‌و هیچ پارەیەكی نیە‌و(موفلیسە) ، بۆیە ناتوانێت پارە بۆ هەرێم بنێرێت ، هەربۆیەش گەڕانەوە بۆ بەغدای موفلیس هیچ سودێکی نابێت...!!\nکەچی بە ناچاری دوای ئەم لێدوانانە، بارزانی چەندین جاری دیکەش بەیاوەر شاندی هەرێمی بەتەمای خودا لە دەرگاكەی بەغدای داوەو سەرەدانیان کردوون و بەوهیوایەی کە بەغدای (موفلس ) دڵی نەرم بێت و چارەی دەردی هەرێمی ( زەنگین ) بکات و لەوقەیرانە دارییەی کە هەرێمی تێ کەوتووە دەریبینێت ، هاوکات نوینەرانیشیان لە بەغدا ئاگادار کردۆتەوە کە کۆڵنەدەن و پێ لەسەر ئەم خاڵانە دابگرن:\nیەکەم: جەختکردنەوە لەسەر بنەمای شەراکەتی کورد لە پرۆسەی سیاسی وەک نەتەوە، نەک وەک کیان و حیزبی سیاسی.\nدووەم: یەکهەڵوێستی کورد بۆ کۆی ئەگەر و ئەو گۆڕانکارییانەی لە حکومەت و دەوڵەتی عێراقدا بڕیارە ئەنجامبدرێت.\nسێیەم: جەختکردنەوە لە چەسپاندنی رێژەی (٢٠٪)ی بەشداری کورد لە کۆی دامەزراوەکانی دەوڵەتی عێراق، هاوشێوەی رێژەی لە ئەنجومەنی نوێنەران کە (٢٠٪)ە.\nچوارەم: هیچ لایەن و کاندیدێک بۆی نییە لە دەرەوەی لایەنە سیاسییە بەشدارەکان کاندید پێشکەش بکات و هەنگاوێکی لەوشێوەیە دەرچونەلە ئیجماعی نیشتیمانی و نوێنەرایەتی شەخسیە و بەهەمو شێوەیەک رەتدەکرێتەوە.\nپێنجەم: پەیامێک ئاراستەی سەرکردایەتی حیزبە سیاسییەکانی کوردستان بکرێ بۆ هەماهەنگی کردن لەگەڵ نوێنەرانی کورد لە بەغدا.\nنابێ ئەوەشمان لەبیر بچێت ،کە کێشەی سەرەکی هەرێمی بەتەمای خودا لە هەرێم و لەدەرەوی هەرێمیش ، زۆری کێخواییە ، دەنا ئەو پێکوتان و ئەم هەموو داواکاری و دەرگا لێدان و پاڕانەوەیە لە بەغدایەکی (موفلیس) مانای چییە؟\nلەوەش سەیروسەمەرەتر ، لەساڵرۆژی یادکردنەوەی جینۆسایدی ئەنفال (١٤ ی نیسان) لەبری هەولدان بۆ باشترکردنی باری ژیان و گوزەرانی کەسوکاری ئەنفالکراوان و دەستگیر کردنی تاوانبارانی کەیسی ئەنفال کە لەلایەن دادگای باڵای تاوانەكانی تایبەت لە عیراق بریاری دەستگیرکردنیان بۆ دەرچووە ، لە دانیشتنی نائاسایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بەهۆی ڕێگەنەدان بە دانیشتنی سەرۆکی فراکسیۆنە کوردستانییەکان لەسەر کورسییە نەرم و گەرمە تایبەتییەکانیان و شکاندنی تابلۆی ناوەکانیان گرژی لە نێوان ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران لە فراکسیۆنە کوردستانییەکان و لیستە عەرەبییەکاندا دروست بوو ، کە بە شەرە (بوتل )کۆتای بە گرژییەکە هات و ،یادەکەش خۆیان خۆش.\nئەمرۆش هەوالێکم بیست گوایە جەماعەت خەریکی ناردنی شاندێکی پێنج قۆڵین بۆ پاڕانەوە لەبەغدا ، گوایە ئەمە دوا هەوڵی هەرێمی بەتەمای خودایە و گەر ئەنجامی نەبوو وەک سەرەدانەکانی پێشوو تر ، ئەوا بە بێ سێ و دوو هەرێم (سەربەخۆیی خۆی ڕادەگەینێت ) و لۆخۆمان دەبینە ساحێب (دەولەتی سەربەخۆی خۆمان).\nلەکۆتایدا بەباشی دەزانم بە پەندێکی بەنرخی (حەمەشێتی ) هەولێری کە لە سیاسەتمەدارەکانیی ئەمرۆی هەرێمی بەتەمای خودا راستگۆترو ،ژیر ترو ،عاقل تر بوو کۆتایی بەم چەند وشەیە بهێنم و پەندەکەی دووبارە بکەمەوە و، بە حکومەتە ڕەشیدەکەمان بڵێم "ئەگەر شوانییتان پێ ناکرێ لۆ شوانیی دەکەن؟!".


لە هەولێر هەڵمەتى دەستگیرکردنى خوێندکاران دەستى پێکردوە، مامۆستایانیش ناڕەزایى دەردەبڕن\n04:15 - 25/11/2021\nسەرۆکى حکومەت هەرێم لەبارەى پێدانى دەرماڵە بە خوێندکاران: لە دونیادا شتى وا نیە\nسزای پێنج ساڵ زیندانی بەسەر لەیلا گوڤەن سەپێندرا\nزانکۆى سلێمانى دەوامى راگرت\nبەهۆى بەشداریکردن لە خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکان دەیان خوێندکارى زانکۆ و پەیمانگاکانى هەولێر دەستگیرکراون، ژمارەیەک مامۆستاى زانکۆ و پەیمانگاکانیش ئیدانەى سوکایەتى کردن بە خوێندکارەکانیان دەکەن و داواى لێپێچینەوە دەکەن.\nدابان محەمەد، ئەندامى فراکسیۆنى گۆڕان لە پەرلەمانى کوردستان رایگەیاند، خوێندکارێکی زۆر لە ھەولێر لەلایەن ھێزە ئەمنیەکانەوە ڕفێنراون.\nبەرپرسیارێتى گیانى ئەو خوێندکارانەشى خستوەت ئەەستۆى بەرپرسانى حکومەت.\nلاى خۆیەوە ئاشناعەبدوڵا، ئەندامى فراکسیۆنى گۆڕان لە پەرلەمانى کوردستان دەستگیرکردن و رفاندنى خوێندکارانى لە هەولێر پشتراستکردەوە و رایگەیاند، ژمارەیەکی زۆر خوێندکار لە هەولێر دەستگیرکراون.\nداواشى کردوە، پێشێلکارى بەرامبەر خوێندکاران رابگیرێت.\nهەڵمەتى دەستگیرکردنى خوێندکاران دواى ئەوە دێت کە لە چەند رۆژى رابردوودا خوێندکارانى زانکۆ و پەیمانگاکان خۆپیشاندانى بەرفراوانیان دەستپێکرد بۆ گەڕانەوەى دەرماڵەکانیان کە ماوەى زیاتر لە حەوت ساڵە راگیراوە.\nهەر سەبارەت بە پرسى دەستگیکردن و توندوتیژى بەرامبەر خوێندکارانى زانکۆ و پەیمانگاکان (28) مامۆستاى زانکۆ و پەیمانگاکانى هەرێمى کوردستان لە بەیاننامەیەکدا ئیدانەى ئەو پێشێلکاریانەیان کردوە کە بەرامبەر خوێندکاران کراون و رایانگەیاندوە، خوێندکاران لە دۆخێکى خراپى ئابوریدا دەژین، ئێمە رۆژانە لەناو پۆلەکانى خوێندندا هەست بە ترپە و لێدانەکانى دڵیان دەکەین و رۆژانە دەیانبینین، چونکە بەشێکى زۆرى خوێندکاران زانکۆ حکومییەکان منداڵى هەژار و کەمدەرامەتى خێزانە بەش مەینەتەکانى ئەم وڵاتەن.\nداواشیان کردوە لێپێچینەوە لەو هێز ولایەنانە بکرێت کەسوکایەتیان بە خوێندکاران کردوە، پەرلەمانیش دانیشتنێکى نائاسایى بۆ بەدواداچونى کێشەکانى خوێندکاران ئەنجام بدات


KNN نهێنی رێككەوتنی یەكێتی پارتی لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردنەكان ئاشكرا دەكات\n08:12 - 21/10/2018\nئەگەر پارتی و یەكێتی لەسەر ڕاگەیاندنی ئەنجامەكان رێكنەكەوتنایە چوار كورسی كەمیان دەكرد\nKNN ناوەرۆكی ئەو رێكەوتنە ئاشكرا دەكات، كە یەكێتی و پارتی لەماوەی كەمتر لە چوار كاتژمێر لەنێوان خۆیاندا كردویانە، بەپێی بەدواداچونەكانی KNN ئەگەر سكاڵاكان یەكلا بكرانایەوە یەكێتی و پارتی چواركورسی كەمیان دەكرد، دەنگی هێزەكانی تر زیادی دەكرد.\nبڕیاربوو كاتژمێر دووی پاشنیوەڕۆی رۆژی شەممە ئەنجومەنی كۆمیساران كۆببێتە، بەڵام بەبێ هیچ هۆكارێكی دیاریكراو و بەبێ گەڕانەوە بۆ كۆمسیارەكانی گۆڕان و یەكگرتوو كۆمەڵ بۆ ئێوارەی هەمان رۆژ دواخرا‌و لەو سەروبەندەدا نوێنەرەكانی پارتی و یەكێتی حزبەكانی خۆیان لە مەترسیەك ئاگادار دەكەنەوە.\nبەپێی زانیارییەكانی KNN دوای ئەوەی پرۆسەی وردبینی سكاڵاكان كۆتاییدێت، راپۆرتی لیژنەكان دەچێتە بەردەست سەرۆكی كۆمسیۆن، كە لە پشكی پارتیە، لەمەوە بۆی دەردەكەوێت، ئەگەر ئەو هەزارو چل سكاڵایە بەوشێوەیەی لیژنەكانی لێكۆڵینەوەیان پێشنیاریانكردووە وەك خۆی جێبەجێبكرێت ئەوا زۆرینەی ئەو ناوەند‌و وێستگەو سندوقانەی دەسوتێن درێن لەدەنگی پارتی و یەكێتی دەڕوات بەمەش دەنگەكانیان كەم دەكات.\nبۆیە نوێنەرەكەی پارتی لە كۆمسیۆن حزبەكەی لەم مەترسیە ئاگادار دەكاتەوە، ئیتر ئەو كاتە تێدەپەرێت، كە بۆ كۆبونەوە دیاری كراوە لە رێگەی مەكتەبی سیاسی پارتیەوە یەكێتی ئاگادار دەكرێتەوە، كە ئەگەر ئەنجامەكان رانەگەیەندرێت ئەوا دەنگەكانیان كەم دەكات‌و كاریگەری لەسەر كورسیەكان دەبێت.\nیەكێتی لەسەر ئەمە دەبن بەدوو بەشەوە، زۆرینە لەگەڵ ئەوەدابوون پەسەند نەكرێت، بەڵام پارتی رەتیكردووەو بریاریدا هەمان شەو ئەنجامەكان رابگەیەندرێت، دواتر لە كاتژمێر 10:30 خولەكی هەمان شەو قوباد تاڵەبانی وەڵامی پارتی دەداتەوە‌و رێككدەكەوتن لەسەر ئەوەی كاتژمێر 12 شەو ئەنجامەكە رابگەیەنن.\n- هەزار و چل و پێنج سكاڵا لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردن تۆماركرا.\n- ژمارە سندوقەكان 228 سندوق.\n- ژمارەی ناوەندەكان 96 ناوەند.\n- رێژەی دەنگی ئەو ناوەندانە 119 هەزار دەنگە.\n- رێژی كورسی نزیكەی 16 هەزار دەنگ بووە.\nسوتانی دەنگەكانی یەكێتی و پارتی بەپێی ئەو سكاڵایانەی لەسەر ئەو ناوەندانە هەبووە، نزیكەی 67 هەزار دەنگبووە بەمەش چوار كورسی پەرلەمانی كەمی دەكرد، ئەو كاتە ئەنجامەكان بەمشێوەیە دەبووە.\n-پارتی 43 كورسی\n-یەكێتی 19 كورسی\n-هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری یەك كورسی\n-بزوتنەوەی گۆڕان 13 كورسی\n-یەكگرتووی ئیسلامی 6 كورسی\n-نەوەی نوێ 9 كورسی\nبەڵام,ئەوان دەنگی هەموو سندوقە تانە لێدراوەكانیان سوتاند، كە 119 هەزار دەنگ بوو، بەم شێوەیە هەموو حزبەكان بۆ هەر كورسیەك هەزار دەنگیان لێ كەمكرایەوە‌و بۆ نمونە گۆڕان 12 هەزار دەنگی لێ كەمكرایەوە، كە رێژەی كورسیەك دەكات حزبەكانی تریش بە هەمان شێوە.\n36120 جار خوێندراوەتەوە