لە پەراوێزی خۆپیشاندانی فەرمانبەرانی سلێمانیدا … نوسینی : نەوزاد بەندی – Dengekan\nbyNawzad Bandi\tApril 23, 2020\tGeneral\nتێبینیەکی بچووک بەس زۆر گەورە\nلە پەراوێزی خۆپیشاندانی فەرمانبەرانی سلێمانیدا ڕۆژی ٢٢ ی نیسانی ٢٠٢٠ –\nنوسینی : نەوزاد بەندی\nمن بڕوام بە خۆیشاندانێ نیە بڵێن فڵان ڕۆژ ئەنجام دەدرێ ، چونکە تا ئەو فڵان ڕۆژە هەزار نەخشەی کپکردنەوە و بچووککردنەوەی دەدرێت و دەزگاکانی ڕاگەیاندن دەمیان چەور ئەکرێ بۆ بچووککردنەوە و بێ بەهاکردنی ..پیاوانی دەسەڵاتی ناو فەرمانگاکان ڕادەسپێررێن بۆ لەبار بردنی ، تەنانەت NRT خۆپیشاندانەکەی ئەمڕۆی ئەوەندە بچووککردەوە پیاو شەرمی لە خۆپیشاندان دەکردەوە ، تەنها دوو سێ کەسی زۆر لە نزیکەوە نیشاندا ، بە جۆرێ سەری خۆپیشاندەرەکە هەموو سکرینی تیڤیەکەی داگیرکردبوو ، بە جۆرێک یەک وێنەی دووری خۆپیشاندەرانی نیشان نەدا تا نەزانرێ قەبارەی خۆپیشاندانەکە چەندە ..\nبزانن ، لە پشت هەر خۆپیشاندانێکی بچووککراوەدا ، یەک لەشکر دەزگای ڕاگەیاندن و ڕاگەیاندنکاری دەم چەورکراو هەیە ..تەنانەت بیستم هەندێ زۆڵ فێربوون خۆپیشاندان بە کەمئەندام و توێژە لاوازەکان دەکەن و ..لە ژێرەوە پارە و یارمەتی زۆر لە دەوڵەمەند و دەستڕۆیشتووەکان وەردەگرن و ڕێژەیەکی زۆر کەمی دەدەنە ئەو چینانە و ..پشکی شێری دەچێتە گیرفانی زۆڵە حەرامزادەکانەوە ، ڕێک وەک ئەوانەی کە سواڵ بە مناڵ و کەمئەندامی سەرشەقامەکان دەکەن و دوور بە دوور چاودێری کیسی سواڵەکان دەکەن ، کە پڕ بوون ، ئەیتەکێننە گیرفانی خۆیان ، بەرامبەر نانەسکییەک بۆ مناڵ و کەمئەندامە هەڵقرچاوەکانی سەر شۆستەی شەقامەکان ..\nخۆ پیشاندانی ڕاستەقینە لەناکاو لە دایک ئەبێت ، ڕێک وەک ئەو هەموو گوڵ و گیایەی بەهار کە دنیا دادەپۆشێ ..\nپێویست بە بەروار و ..ئەو شتانە ناکات ، خۆی لە ویژدان و کەرامەتی خەڵکێکی ستەمدیدەوە ، دەڕوێت و سەر دەردێنێت ..\nچونکە خۆپیشاندان کردەیەکی خوڵقێنەرە ، نەک خۆڵقێنراو ..داهێنەرە نەک داهێنراو ..ڕۆژ وسەعات و کاتی بۆ دانانرێت ، بەڵکو ئەو ڕۆژ وسەعات و کاتی کۆتاییهاتنی نادادی و زوڵم دیاری دەکات …\nپێویستە جارێکی تر دوای هیچ گردبوونەوەیەک نەکەون کە پێشتر لە دەزگاکانەوە بانگەشەی بۆ دەکرێ ، چونکە ئەو جۆرە خۆپیشاندانن بۆ لە باربردنی خۆپیشاندان و ..بچووککردنەوە و لەباربردن و حەیابردنی خۆپیشاندانن و ..زۆر جار دەسەڵات خۆی ئەو خۆپیشاندانە بودەڵانە لە دژی خۆی ڕێک دەخات بۆ ئەوەی خەڵک ئیتر بڕوایان بە خۆپیشاندان و گۆڕانکاریی نەمێنێ و ..وشەی خۆپیشاندان لە فەرهەنگەکانیاندا بسڕنەوە ..ڕێک وەک چۆن بە دروستکردنی داعش وایان لە زۆرێک لە خەڵک کرد بە جۆرێ لە جۆرەکان ڕق لە ئایین و بەها ئاینییەکان هەڵبگرن و ..شەڕی ئایین و ئایدیۆلۆژیا لە تەک خۆیان و کەلەپور و مۆراڵی خۆیاندا بکەن .\nPrevious ڕیچرد ۆڵ, ەولەویاتەکان لە سەردەمی کۆرۆنادا … ئامادەکردن و نووسینی: سالار حمەسەعید\nNext نا بۆ شەری ناوخۆ … عەلی مەحمود\nمەترسە! … هێلین بەهمنی\nOct 31, 2018\tClosed\nپه‌نابه‌ران وه‌ك قوربانی ده‌ستی بڕیاره سیاسییه‌كان … هەژار تەها\nلە بری بەغدادی ، ئەردۆگان ! … عەبدوڵا ساڵح\nبۆکۆتایهێنان بەگۆشەگیری بەرێز ئۆجەلان و دەمیرتاش.. گەشتیار مەحمود\nناسنامه‌كان تاوانن … به‌ختیار محه‌مه‌د\nمەرگەساتی بەهار.. سوهەیلا مێهەمى\nMay 18, 2021\tClosed\nفلاشباک..22.. لە دەفتەری بیرەوەریی رۆژانەوە.. ستیڤان شەمزینی\nOct 28, 2021\tClosed\nزانکۆکان کارگەیەک بۆ بەرهەمهێنانی زانست یان بازاڕێک بۆ بە کاڵاکردنی خوێندکار …. بەیان ئیبراهیم


د.بەشیر حەداد: نابێت مووچە تێکەڵ بە بابەتی سیاسی بکرێت\n04:33 - 14/01/2021 138 جار خوێندراوەتەوە\nجێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق رایگه‌یاند، پێویستە حکومەتی فیدراڵ شایستە داراییەکانی جوتیارانی هەرێمی کوردستان خەرج بکات و نابێت مووچەی مووچە خۆرانی هەرێمی کوردستان تێکەڵ بە بابەتی سیاسی بکرێت.\nبه‌شیر حه‌داد جێگری سەرۆکی په‌رله‌مانی عێراق، رایگه‌یاند، حکومەتی فیدراڵی تاوەکو ئێستا شایستە داراییەکانی ساڵانی ٢٠١٤-٢١٠٥-٢٠١٦، جوتیارانی هەرێمی کورستان و چەند پارێزگایەکی دیکەی عێراقی نەداوە لە کاتێکدا چەندین جار بەشێوەی نووسراوی فەرمی و بە زارەکیش بە سەرۆک وەزیرانی پێشوو د.عادل عەبدولمەهدی و سەرۆک وەزیرانی ئێستا مستەفا کازمیمان گووتووە کە پێویستە شایستە داراییەکانی جوتیارانی هەرێمی کوردستان خەرج بکرێت، بەڵام بەهۆی نەبوونی نەختینە و نەبوونی ئیرادەیەکی بەهێزەوە تاوەکو ئێستا ئەو شایستە داراییانە خەرج نەکراون.\nجێگری سەرۆکی په‌رله‌مانی عێراق ئاماژەشی بەوەدا کە لە دانیشتی رۆژی رابردووی ئەنجومەنی نوێنەران ئاماژەیان بەوەدا کە چی دیکە ئەوە قبوڵ ناکەن کە شایستە داراییەکانی جووتیارانی هەرێمی کوردستان خەرج نەکرێت و بۆ ئەو کارەش ئەمیندارێتی ئەنجومەنی نوێنەرانیان راسپاردووە کە نووسراوێک ئاراستەی حکومەت بکەن و هۆکاری خەرج نەکردنی شایستە داراییەکانی جوتیاران روون بکەنەوە و لیژنەیەکیشیان پێکهێنا بۆ ئەوەی بە دواداچوونی بۆ بکات.\nسەبارەت بە مووچەی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستانیش، به‌شیر حه‌داد ده‌ڵێت، ''ئەو بابەتە بابەتێکی سیاسی نییە و نابێت تێکەڵ بە بابەتی سیاسی بکرێت و حکومەتی فیدراڵ چۆن ئەرکە لەسەری مووچەی مووچەخۆرانی بەسرە و ناسریە و دیالە بدات، بەوشێوەیەش ئەرکە لەسەری مووچە پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان بدات.''\nسەبارەت نە دیاریکردنی بودجەی تایبە بە پارێزگای هەڵەبجەش جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق وتی، ''پارێزگای هەڵەبجە زوڵمی زۆری لێکراوە و پێویستە بودجەیەکی تایبەتی بۆ دیاری بکرێت، چونکە هەڵەبجە شەهیدێکی زۆری داوە و بریندار و زیندانێکی سیاسی زۆری هەیە، هەر بۆیە لە سەر حکومەتی فیدراڵ پێیویستە چۆن مامەڵە لەگەڵ خانەوادەی شەهیدانی ناوچەکانی دیکەی عێراق دەکات، بەوشێوەیەش مامەڵە لەگەڵ کەسوکاری شەهیدان و زیندانیانی سیاسی هەرێمی کوردستان بکات.''\nدوو رۆژه كه‌س به كۆرۆنا نه‌مردووه\nبانگێشت بۆ گشت په‌رله‌مانتاران\nد.سه‌باح هه‌ورامی: توشبون بە کۆرۆنا زیاد دەکات


لە ماوەی 10 ڕۆژی ڕابردوودا نۆ کۆڵبەری کورد گیان لە دەستدەدەن و برینداردەبن، بەشێکیشیان بێسەروشوێنن\nلەگەڵ هاتنی زستان و بارینی بەفر لە ناوچە شاخاوییەکانی کوردستانی ئێران، دیسان هەواڵی گیان لەدەستدانی کۆڵبەران دووبارە دەبێتەوە بە مانشێتی هەواڵەکان.\nڕێکخراوەکانی تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان و هەنگاو ڕایانگەیاند کە سێ کۆڵبەری گوندێکی سەر بەشاری ورمێ چەند ڕۆژێک پێش ئێستا و لە کاتی کوڵبەریدا بەهۆی بەفر و سەرماوە، بێ سەروشوێن بوون و تاکو ئێستا نەدۆزراونەتەوە.\nڕێکخراوەکان دەڵێن لە ڕۆژی پێنجشەممەی ڕابردووەوە، سێ کۆڵبەری خەڵکی گوندی باوانی سەر بە شاری ورمێ، بە ناوەکانی بارزان مەیهەنی، ئەسعەد سەیدانیفەرد و بەهلول سەیدانیفەرد بەهۆی بارینی بەفرێکی زۆرەوە لە کاتی کۆڵبەریدا لە دۆڵی 'بەناری' ورمێ بێسەروشوێن بوون.\nلەو ڕۆژەوە کۆڵبەرەکان پەیوەندیان لەگەڵ خێزانەکانیاندا نەماوە، خەڵک دەستیانکردوە بە گەڕان بەدوای کۆڵبەرە ونبووەکان و ڕزگارکردنیان، بەڵام تاکو ئێستا نەدۆزراونەتەوە.\nلە ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی 'ئێعتیماد'دا کە ڕۆژنامەیەکی ئێرانییە و لە تاران بڵاو دەبێتەوە، سەرەڕای ئەوەی هەواڵی بێسەروشوێن بوونی ئەو سێ کۆڵبەرەی پشتڕاست کردۆتەوە، ئاماژە بەوەش دەکات کە تەنیا لە ماوەی 10 ڕۆژی ڕابردوودا، 9 کۆڵبەر لە ناوچە کوردییەکانی ئێران تووشی ڕووداو و کارەسات هاتوون.\nڕاپۆرتەکە دەڵێت 10رۆژ پێش ئێستا و لە 8ی مانگی یەکدا، عوسمان محەمەدی، کۆڵبەرێکی خەڵکی گوندێکی سەلاسی باوەجانی لە کاتی کۆڵبەریدا لە سنوری شوشمێ کە دەکاتە سنوری نێوان ناوچە کوردییەکانی ئێران و هەرێمی کوردستان، بەهۆی تەقینەوەی مینەوە بریندار دەبێت و قاچێکی لە دەستدەدات.\nڕاپۆرتەکە هەروەها دەشڵێت، سێ ڕۆژ دوای ئەو ڕووداوە و لە ڕۆژی 11ی ئەم مانگەدا، کەسێکی دیکە بە ناوی یاسر سەحرایی، خەڵکی شاری جوانڕۆ لە هەمان جێگادا بەهۆی تەقینەوەی مینێکی ترەوە بریندار دەبێت.\nڕۆژنامەی ئێعتێماد ئەوەشی خستووەتە ڕوو کە لە 14ی ئەم مانگەدا کەسێکی تر بەناوی مێهران ڕەحمانی کە تەمەنی 24 ساڵ بووە، لە کاتی کۆڵبەریدا بەهۆی تەقەی هێزەکانی سەرسنوری ئێرانەوە گیانی لە دەستداوە و دوو کۆڵبەری تریش لە هەمان کاتدا بە ناوەکانی ئیبراهیم ڕەحمانی و هاورێ ئەحمەدی بە سەختی بریندار بوون.\nبەپێی ئەو سەرچاوەیە، کۆڵبەرەکان خەڵکی گوندەکانی سەر بە شاری بانە بوون .\nئەو ڕۆژنامەیە دەشڵێت تەنیا ڕۆژێک دوای ئەم ڕووداوە و لە ڕۆژی 15ی ئەم مانگەدا، کۆڵبەرێکی تر بەناوی عوسمان ڕەسوڵی، خەڵکی بانە، لە کاتی کۆڵبەریدا بە گولەی پاسەوانانی سەر سنوور، بە سەختی بریندار بووە.\nکۆڵبەر بەو کەسانە دەوترێت کە لە ناوچە سنوورییەکانی ئێران، کە زۆربەیانلە شار و گوندەکانی سەقز، پیرانشار، بانە، سەردەشت، مەریوان و هەورامان و جوانڕۆ، بۆ پەیداکردنی بژێوی ژیانیان بە شێوەی نایاسایی کاڵا و شتومەک بە کۆڵ لە هەرێمی کوردستان و تورکیاوە،دەگوازنەوە بۆ ناو ئێران.


بەڕێوبەری گشتی بانكی هەرێم لە سلێمانی زانیاری نوێ لەبارەی نەبوونی پارە ئاشکرا دەکات\nبەڕێوبەری گشتی بانكی ناوەندی هەرێم لە سلێمانی لەبارەی هۆكاری دواكەوتنی دابەشكردنی موچەی بەشێك لە فەرمانگەكان، رایگەیاند:" ئەو پارەیەی ئێستا لە هەولێرەوە رەوانەی سلێمانی كراوە، داهاتی نەوتە و بۆ مانگی نیسان موچەی پێ دابەشدەكرێت، ناتوانم لە پارەی مانگی چوار، موچەی مانگی سێ بدەم".\nعەبدولڕەحمان ساڵح بەڕێوبەری گشتی بانكی ناوەندی هەرێم لە سلێمانی، لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا و لەبەردەم فەرمانبەران و مامۆستایانی ناڕازی زانكۆی سلێمانی كە تا ئێستا موچەی مانگی ئاداری ئەمساڵیان وەرنەگرتوە رایگەیاند: "دەرپرسن بۆچی دەست بەدابەشكردنی موچەی مانگی چوار كراوە، منیش وەكو ئێوە فەرمانبەرم و لەوەزارەتی دارایی و ئابوریەوە ئاگاداركراومەتەوە، ناتوانم لە پارەی مانگی چوار، موچەی مانگی سێ بدەم، ئەو پارەیەی بۆ مانگی چوار دابەشدەكرێت داهاتی نەوتە و لەهەولێرەوە بۆم رەوانەكراوە".\nهەروەها راشیگەیاند موچەی مانگی سێ دەبێت لەداهاتی ناوخۆ بدرێت كە رۆژانە لە فەرمانگەكان كۆدەكرێتەوە و دابەشدەكرێت بەسەر فەرمانبەران، "رۆژی یەكشەممەی رابردوو شەش ملیار، ئەمڕۆش نزیكەی دوو، ملیار دینار كۆكراوەتەوە و سەرجەمیان بەپێی ریزبەندیەكان دابەشدەكرێت، ئەم پارەیەی داهاتی ناوخۆ لە دەروازەكان و گومرگ و باج و رسومات و كارەبا و فەرمانگەكانی دیكە كۆدەكرێتەوە، ئەركی ئێمە دابەشكردنە".\nماوەی چەند رۆژێكە بەشێك لە فەرمانبەرانی بەڕێوەبەرایەتیەكانی شارەوانی و گەشتوگوزار، داد، خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی خانەنشینی سەربازی لەئەنجامدانی خۆپیشاندان و گردبونەوەی ناڕازی بەردەوامن و داوادەكەن، بەزوترین كات موچەی مانگی ئازاری 2022یان پێبدرێت.


لەسەرداواى پارێزگار سێ ڕۆژ ماتەمینى ڕاگەیەندرا\nپارێزگاى که‌ربه‌لا بۆ گیانى ئه‌و که‌سانه‌ى که له کاتى راکردنى تویریج گیانیان له‌ده‌ستدا سێ رۆژ ماته‌مینى ره‌سمى ڕاگەیاندوبۆ ماوه‌ى دوو رۆژ ده‌وامى ره‌سمى له پارێزگاکه‌دا ده‌کرێته پشوو.\nئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه له راگه‌یه‌ندراوێکداپارێزگاى که‌ربه‌لا ڕایگەیاندوە،له‌سه‌ر داواى نسه‌یف ئه‌لخه‌تابى پارێزگارى که‌ربه‌لا و عه‌لى ئه‌لمالیکى سه‌رۆکى ئه‌نجومه‌نى پارێزگا و پاش ره‌زامه‌ندى عادل عه‌بدولمه‌هدى سه‌رۆک وه‌زیران، حکومه‌تى خۆجێیی له که‌ربه‌لا سێ رۆژ ماته‌مینى راده‌گه‌یه‌نێت بۆ گیانى شه‌هیدانى عاشورا و سه‌ردانکه‌رانى ئیمام حسێن که له کاتى راکردنى تویریج بۆ خۆشه‌ویستى و دڵسۆزى ئیمام حسێن گیانیان له‌ده‌ستداوە.\nپارێزگاى که‌ربه‌لابه‌م بۆنه‌یه‌وه پرسه و سه‌ره‌خۆشى ئاڕاسته‌ى که‌سوکارى شه‌هیدان ده‌کات و هیواى چاکبوونه‌وه بۆ برینداران ده‌خوازێت و بۆ ماوه‌ى دوو رۆژ ده‌وامى ره‌سمى له پارێزگاکه‌دا ده‌کرێته پشوو.\nجێگەى ئاماژەیە،دوێنێ سێشه‌ممه وه‌زاره‌تى ته‌ندروستى عێراق رایگه‌یاند که به‌هۆى پاڵنانى سه‌ردانکه‌ران له سه‌حنى حسه‌ینى له کاتى راکردنى تویریج له پارێزگاى که‌ربه‌لا، 31 که‌س گیانیان له‌ده‌ستدا و 102ى تر بریندار بوون.\n9/11/2019 1:31:04 PM


کوردیپێدیا - نێچیرڤان بارزانی: لەگەڵ یەکێتی دادەنیشین و دڵنیاتان دەکەمەوە هەموو گرژییەکان چارەسەر دەکەین\n📝 نێچیرڤان بارزانی: لەگەڵ یەکێتی دادەنیشین و دڵنیاتان دەکەمەوە هەموو گرژییەکان چارەسەر دەکەین | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nنێچیرڤان بارزانی: لەگەڵ یەکێتی دادەنیشین و دڵنیاتان دەکەمەوە هەموو گرژییەکا...\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان لەدوای کۆبوونەوەکەیان کۆنفرانسێکی رۆژنامەڤانی ئەنجامدا. لەسەرەتادا هەوڵەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستانی بۆ کۆنترۆڵکردنی کۆرۆنا بە سەرکەوتوو ناوبرد و دەستخۆشی لە سەرۆکی حکومەت و وەزارەتەکان و هاونیشتمانیان کرد.\nنێچیرڤان بارزانینێچیرڤان بارزانی هەروەها ئاماژەی بە گرژییەکان کرد و دڵنیایی دا کە کێشەکان ئەوەندە گەورە نین چارەسەر نەکرێن و گوتیشی، لەگەڵ مەکتەبی سیاسی یەکێتی کۆدەبێنەوە بۆ نەهێشتنی گرژییەکان.\nنێچیرڤان بارزانی لەسەرەتای قسەکانیدا گوتی: دەستخۆشی لە هەموو ئەو رێکارانە دەکەم کە حکومەتی هەرێمی کوردستان لە پرسی کۆرۆنا جێبەجێیکردووە کە پرسێکی جیهانییە، ئەم بابەتە تەنیا پەیوەندیی بە هەرێمی کوردستان یان عێراقەوە نییە و لە جیهان هەموو شوێنەکانی گرتووەتەوەحکومەتی هەرێمی کوردستان هەر لە دەستپێکردنی ئەم دۆخە رێکاری زۆر خێرای بە ئەنجام گەیاند، ئەو رێکارانەش هەمووی یەک مەبەستی هەبوو ئەویش پاراستنی هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان بوو بۆ ئەوەی هەرێمی کوردستان بپارێزرێ.\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان بەناوی خۆی و دەستەی سەرۆکایەتی دەستخۆشی لە سەرۆکی حکومەت و جێگرەکەی، وەزیری تەندروستی، وەزیری ناوخۆ، وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی و هەموو ئەوانە کرد کە بەشێوەیەکی گشتیی لەم پرۆسەیەدا ئەوەی توانیویانە بۆ پاراستنی هاووڵاتیان کردوویانە.\nنێچیرڤان بارزانی گوتی: هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان جێی رێز و پێزانینی تایبەتین کە لەم قۆناخە و لەدەستپێکردنی ئەم دۆخە، بەشێوەیەکی بەرفراوان رێنماییەکانیان جێبەجێکردووە، سوپاسی تایبەتیشم هەیە بۆ کارمەندانی وەزارەتی تەندروستی. کارمەندانی وەزارەتی تەندروستی پێشمەرگەی لەپێشەوە بوون بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەم ڤایرۆسە، شەو و رۆژ کار دەکەن بە وەزیر و بە ستافی وەزارەتیشەوە بۆ ئەوەی هەرێمی کوردستان پارێزراو بێت.\nلەبارەی ئەو بارگرانییەی کەوتووەتە سەر هاونیشتمانیان، سەرۆکی هەرێمی کوردستان گوتی: من تێدەگەم لەوەی کە هەندێ خەڵک بژێوی ژیانی رۆژانەیان لەسەر ئەو بابەتەیە، تێدەگەم لەوەی کاسبکاران و خەڵک دەیانەوێ کار بکەن و ئێمەش پێمانخۆشە، بەڵام شتەکە لەوە گەورەترە. ئێستا حکومەتی هەرێم لەبەردەم ئەوەیە ئایا ئەو ئازیزانە لەدەست بدەین لەنەتیجەی کردنەوەی بازاڕ یان جارێ سەبرمان هەبێت و ئازیزەکانی خۆمان بپارێزین. بەدڵنیاییەوە جیهان شایەتی ئەوەن کە حکومەتی هەرێمی کوردستان زۆر بەباشی مامەڵەی لەگەڵ ئەم بابەتە کردووە.\nلەبارەی گرژییەکانی ناوخۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان دڵنیایی ئەوە دا هیچ کێشەیەکی ئەوەندە گەورە نییە کە چارەسەر نەکرێت. بەرەو چارەسەریش دەڕۆین. هەموو هێزە سیاسییەکان بەتایبەتی لەم کاتەدا کە کێشەی کۆرۆنا و قەیرانی دارایی لە کوردستان و عێراق هەیە دەبێ یەکڕیزیمان بپارێزین. ئێمە لەگەڵ مەکتەبی سیاسی یەکێتی کۆبوونەوە دەکەین، یەکێتی نیشتمانی هاوبەشی سەرەکیمانە لە پێکهێنانی حکومەتی هەرێمی کوردستان.\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان گوتی: دڵنیاتان دەکەمەوە کێشەکان چارەسەر دەبن و یەکێتیی نیشتمانیش هاوبەشی سەرەکی پارتیی دیموکراتی کوردستانە لە پێکهێنانی حکومەتی هەرێمدا.\nلەبارەی پرسی زینی وەرتێوە، سەرۆکی هەرێمی کوردستان گوتی: ئەو هێزانەی چوونەتە وەرتێ هێزی وەزارەتی پێشمەرگەوەزارەتی پێشمەرگەن، وەزارەتی پێشمەرگەش وەزارەتی هەموو کوردستانە، هیچ هێزێکی بیانی نەچووەتە ئەو سنوورە و چوونەکەشیان کاتیە. ئەگەر پێویست نەبێت ئەو هێزانە لەوێ بمێنن بەدڵنیاییەوە لەوێ نامێنن. زۆر شرۆڤەی سەیر و سەمەریش دەکرێت کە ئەننەما زینی وەرتێ بووەتە شوێنێک پرۆژەی ئەتۆمی لێ دروست دەکرێت. ئەوەی کراوە تەنیا بۆ پاراستنی هاووڵاتیان بووە لە هاتووچۆ و کاتیشە و بە دڵنیاییەوە ئیجرائاتەکان هەمووی ئاسایی دەبنەوە\nنێچیرڤان بارزانی گوتی: لەبارەی گرژییەکانی ناوخۆ دڵنیاتان دەکەمەوە هیچ کێشەیەکی ئەوەندە گەورە نییە کە چارەسەر نەکرێت. بەرەو چارەسەریش دەڕۆین بۆ ئەو گرژییانە. دەبێت هەموو هێزە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان بەتایبەتی لەمکاتەدا کە کێشەی کۆرۆنا هەیە و قەیرانی دارایی لە کوردستان و عێراق هەیە دەبێ یەکڕیزیمان بپارێزین.\nداعشداعش مەترسییەکی جدییە\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان گوتی: داعش ئەمڕۆ بۆ هەرێمی کوردستان و عێراق مەترسییەکی جدییە، لەهەموو شوێنەکان هەڵسەنگاندنمان هەیە لە دیالە تاوەکو دگاتە ناوچەی مەخموورمەخموور و موسڵ و شوێنەکانی دیکە، بەپێی هەڵسەنگاندنەکانمان هەموو رۆژێک داعش جموجووڵی چەکداری زیادکردووە. لەم ماوەیەدا تەکلیفم لە کاک شێخ جەعفەر کرد سەردانی ئەو ناوچانە بکات، ئەمڕۆ لە کۆبوونەوە هەندێ رێکارمان باسکرد بۆ ئەوەی بتوانین هەم لەگەڵ بەغدا و هەم لەگەڵ هاوپەیمانان قسەبکەین ئالیەتێک بدۆزینەوە کە بەڕاستی ئالیەتێکی هاوبەشی پێکەوە کارکردن بێت کە رێگری بکات لە سەرهەڵدانەوەی داعش لە هەموو سنوورەکان.\nپشتگیریی مستەفا کازمی بڕیاری هەموو لایەنەکانە\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان جەختیکردەوە لە پاڵپشتیکردنی مستەفا کازمی راسپێردراو بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی عێراق و رایگەیاند: بڕیاری سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان بۆ پاڵپشتیکردنی کازمی، بڕیاری هەموو هێزە سیاسییەکان بووە.\nراشیگەیاند: بەمنزیکانە فراکسیۆنە کوردستانییەکان پێکەوە دەکەونە دانوستاندن لەگەڵ کازمی.\n#نێچیرڤان بارزانی | #وەزارەتی پێشمەرگە | #داعش | #مەخموور | #20-04-2020 |\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 20-04-2020\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Apr 20 2020 7:15PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 20 2020 7:47PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 20 2020 7:47PM باشترکراوە


CHRA.TV - گۆڕان و پارتی " ڕیفراندۆم و کورسی\nئامادەبووانى ئێستا 176 میوان\nفەرەیدون کونجرینی : تائەم ساتەوەختە بزوتنەوەی گۆڕان هیچ هەڵەیەکی سیاسی ناوخۆیی و دەرەکی ئەنجام نەداوە، هەمیشە راستگۆیانە لەبەرەی گەلدا هەنگاوی ناوەو هاوڕاو هاودەنگی خەڵکی مەدەنی بووە، تاكلایەنە پشتیوانی لەتەواوی فەرمانبەران و مامۆستایان و خەڵکی هەژار کردوە، ئاشکرایە گۆڕان جێگەی متمانەیە، لە سەرەتای کاری سیاسی و بەشداریکردنی لە حکومەتدا هیچ گەندەڵیەکی لەسەر تۆمار نەکراوەو خەڵکیش ناڕەزایی دەرنەبریوە دژ بەم بزوتنەوەیە، بەڵکو ئەوە پارتیە زۆرینەی هاونیشتمانیان و نوسەرو لایەنەکان رەخنەی لێ دەگرن و خۆپیشاندان ئەنجام ئەدەن و لە تۆڵەی خراپ بەکار هێنانی دەسەڵاتیان بارەگاکانیان دەسوتێنن .\nبەهۆی ئەم ئارامیەی بزوتنەوەی گۆڕان و سەرۆکی پەرلەمان و وەزیرەکان ئەنجامی ئەدەن لەوەرزێکی ئەوها قەیراناویدا کارێکی باشەو کۆمەڵگە توشی نەهامەتی دوبارە بونەوەی جەنگی ناوخۆ نەبونەوە" خۆ ئەگەر بزوتنەوەی گۆڕان لایەنێکی توندڕوو لەپێناو دەسەلاتیاو لەبەرژەوەندی حیزبەکەیدا کاری بکردایە! جەنگی ناوخۆ دوپات دەبوەوەو هەڵەکان دوپات دەبونەوە، کە ساڵەهای ساڵە خەڵکی هەرێمی کوردستان پێیانەوە دەناڵێنیت و، بووە هۆکاری دواکەوتنی ئاستی شارستانی دەیان ساڵە\nپلان و کودەتای پارتی نەخشەڕێگایەکی تۆکمە سیاسی داڕشتبو لە 12ی ئۆکتۆبەرو ڕۆژانی دوایی' بەم پلانە توانی خەڵکی بێزارکات و ناڕەزاییەکان بەرزتر لە رابوردو دەرببڕن و بارەگاکانی خۆی کردە قوربانی و رەوشی خۆی بۆ خەڵك شلکرد تا بسوتێندرێن و تەقینەوەکان بە ئاراستەیەکی جیاوازدا فراوانبن، بێگومان ئەوەی پارتی دیموکرات مەبەستی بو بزوتنەوەی گۆڕان لەکەدار بکات و لەنێو خەڵکدا بچوکی بکاتەوە و بەوجۆرە پلانەی دایڕشتوە تا لەنەخشەی بەرێت و دەسەڵاتی سیاسی لێ بستێندرێتەوە.\nپارتی هێشتا کاتی بەدستەوەیە لەم گەمە سیاسیەی ئەنجامی ئەدا کەلەپلانەکەیدا بەردەوامەو ویستیەتی بۆ ئەو مەبەستەی لە گۆڕەپانی سیاسیدا بمێنێت" بەهۆی هەمو ئەوتاوانانەی ئەنجامیداوە دەستبەرداری دەسەڵات نابێت یان جەنگێکی ناوخۆیی بەرپادەکات لەپێناو کورسی و دەسەڵات.\nهەوڵەکانی پارتی و " وەبیرخسنەوەی 12 ی ئۆکتۆبەر ؛


كیژه نیشان شكێنه‌كانی پێشمه‌رگه له ئاماده‌كاری دان\nتیپی نیشان شكێنی كچانی یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه به‌رده‌وامن له مه‌شق و ئاماده‌كاری و بۆ نازناوه‌كانی عێراق مه‌شقه‌كانیان به شێوه‌یه‌كی چڕ ئه‌نجام ده‌ده‌ن .\nله نێو هۆڵی تایبه‌ت به نیشان شكێنی یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه و به سه‌رپه‌رشتی ده‌سته‌ی ڕاهێنه‌ران ، تیمی نیشان كشێنی تفه‌نگ و ده‌مانچه‌ی كچانی یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه ئاماده‌كارییه‌كان درێژه پێده‌ده‌ن و سه‌باره‌ت به‌و مه‌شق و ڕاهێنانانه‌ی تیپه‌كه‌ی یانه‌ی پێشمه‌رگه شۆڕش محه‌مه‌د ڕاهێنه‌ری كچه نیشان شكێنه‌كان تایبه‌ت به پێشمه‌رگه سپۆرت ووتی ، یانه‌ی پێشمه‌رگه یه‌كێكه له‌و یانانه‌ی به‌رده‌وام له كێبڕكێی عێراق دایه له پاڵه‌وانێتیه‌كان و له ئێستاشدا و دوایی دیاری كردنی پێكهاته‌ی تیپه‌كه به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام له مه‌شق و ئاماده‌كاریداین .\nشۆڕش ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا كه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له وه‌رزی ڕابردوو له‌سه‌ر ئاستی عێراق نازناویان به‌ده‌ست هێناوه و چه‌ند كیژه یاریزانێكیان گه‌یشتونه‌ته ڕیزی هه‌ڵبژارده‌ی عێراق ، ئه‌وان به‌رده‌وامن بۆ ده‌ست خستنی ئه‌نجامی به‌رچاوتر و به‌هێزتر تا ئه‌وه‌ی بتوانن به‌شداری له ڕكابه‌رییه‌كانی ولاَتانی عه‌ره‌بی بكه‌ن .\nهه‌روه‌ك ناوبراو ئاماژه‌ی پێدا كه به سوپاسه‌وه یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه ته‌واوی هاوكاری تیپه‌كه‌یان ده‌كه‌ن و هۆڵی یانه‌كه‌شیان كه تایبه‌ته به مه‌شق و ئاماده‌كارییه‌كان زۆر گونجاوه بۆ ئه‌نجام دانی مه‌شقه‌كان و ئه‌و كه‌شه‌ی بۆ ڕه‌خساوه وه‌ك ئه‌وه‌ی له هۆڵه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان دیاری ده‌كرێت .\nدواجار شۆڕشی ڕاهێنه‌ر سوپاسی جێگری سه‌رۆكی یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه به‌ڕێز مه‌حمود ئه‌حمه‌د موراد و سكرتێر و ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی كارگێڕی یانه‌كه‌یانی كرد له پاپی ئه‌و هاوكاری و پاڵپشتییانه‌ی له تیپه‌كه‌یانی ده‌كه‌ن .


كۆمه‌ڵگه‌ی پاتریاركی … به‌ختیار محه‌مه‌د – Dengekan\nbyBaxtyar Muhamad\tAugust 11, 2017\tGeneral, Opinion\n((فه‌رقی نییه نێر و مێ\nهه‌رچی دانیشتووه له دێ\nگشت خه‌ریكی كارن…)).\nئه‌مه درۆیه‌كی گه‌وره‌ی كولتووری ئێمه‌یه، كه له منداڵییه‌وه ده‌یخوێنین و ده‌یبیستین. ئه‌مه درۆیه‌كی شاعیرانه‌ی ناسیۆنالیستانه‌یه، كه ده‌یه‌وێ بڵێ له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا ئافره‌ت و پیاو وه‌ك یه‌كن. ئه‌م گوتاره له ڕوانگه‌ی تیۆری كاره‌وه باسی هاوتایی ئافره‌ت ده‌كا له‌گه‌ڵ پیاو. واته ماده‌م ئافره‌تیش وه‌ك پیاو كار ده‌كا، ئه‌وه هاوشان و هاوتای ئه‌وه؛ به‌ڵام لێره چه‌مكی كار به‌مانا گشتییه ئه‌بستراكته‌ی وه‌رگیراوه، نه‌ك به‌مانا تایبه‌تی و واقیعییه‌كه‌ی. واته باسی ورده‌كاری و چۆنایه‌تی و چه‌ندایه‌تی واتا و به‌های كار نه‌كراوه له نێوان هه‌ردوو ڕه‌گه‌زه‌كه‌دا، به‌ڵكو به‌شێوه‌یه‌كی شاعیرانه (له ڕوانگه‌ی به‌ها كاره‌وه) باسی یه‌كسانیی هه‌ردوو ڕه‌گه‌زه‌كه ده‌كا.\nكۆمه‌ڵگه‌ی پاتریاكی ئێمه له زۆر شتدا ڕه‌نگ ده‌داته‌وه: له نانخواردنمان: ئافره‌ت چێشت لێ ده‌نێ و قاپ و قاچاخه‌كان ده‌شوا و زۆربه‌ی جاریش له‌دوای پیاو نانه‌كه‌ی ده‌خوا (هه‌رئه‌ویش هه‌موو شتێك ئاماده ده‌كا و خواردنه‌كه تێ ده‌كا). له دانیشتندا هه‌رده‌م پیاو له‌سه‌ره‌وه‌یه و ئافره‌ت له خواره‌وه‌یه؛ ئه‌مه له ژووری دانیشتن و له‌سه‌ر سفره‌ی نانخواردندا به‌دی ده‌كرێ. له ڕۆیشتندا زۆربه‌ی جار پیاو له پێشه‌وه‌یه و ژنه‌كه‌ی له دواوه‌یه‌تی. پیاو ده‌توانێ چوار ژن بهێنێ، به‌ڵام ژن نه‌ك هه‌ر ناتوانێ – له یه‌ك كاتدا – له مێردێك زیاتر بكا، به‌ڵكو ئه‌گه‌ر بێوه‌ژنیش بوو، ئه‌وه مێرد نه‌كاته‌وه باشتره. پیاو هه‌رچه‌نده خیانه‌ت له ژنه‌كه‌ی بكا پاڵه‌وانه، به‌ڵام خیانه‌تی ژن تاوان و قه‌حپه‌ییه و كوشتنی له‌سه‌ره. ئافره‌ت هه‌رچه‌ند شه‌رمن بێ، شتێكی ناوازه‌یه؛ به‌ڵام پیاوی شه‌رمن ((شانه‌یه‌ك دێنێ)). ئافره‌ت حه‌زی له جوانییه، تا په‌سه‌ندكراو بێ، به‌ڵام پیاو حه‌زی له پاره‌یه، تا ژن بكڕێ. ئافره‌ت ئه‌گه‌ر زۆر پێ نه‌كه‌نێ، به ئه‌خلاقتره؛ به‌ڵام پیاو هه‌رچه‌ندی پێ بكه‌نێ ئه‌خلاقی ناشێوێ. پیاو گۆرانیبێژ بێ هه‌موو خۆشیان ده‌وێ، به‌ڵام ئافره‌تی گۆرانیبێژ كه‌من ئه‌وانه‌ی خۆشیان ده‌وێ (هی وه‌ك ئوم كه‌لسوم شتی ده‌گمه‌ن و ڕیزپه‌ڕن): هێشتا گۆرانی گوتن بۆ ئافره‌ت نه‌نگییه؛ به‌ڵام بۆ پیاو هونه‌ر و به‌هره‌یه. ئافره‌ت ئه‌گه‌ر كاره‌كته‌ری ده‌ره‌وه‌ی ماڵیش بوو (كرێكار و فه‌رمانبه‌ر)، به‌ڵام ده‌بێ له ماڵیشه‌وه كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی بێ (واته كابانیش بێ). ئافره‌ت ده‌بێ جلشۆریش بێ، به‌ڵام چه‌ند پیاو هه‌یه له‌م كۆمه‌ڵگه‌یه‌دا، كه ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بۆ جارێكیش بێ بیری له جلشووشتن كردبێته‌وه، یان به كرده‌وه چه‌ند پارچه‌یه‌كی شووشتبێ (یانیش هه‌رهیچ نه‌بێ جار جار جله‌كانی خۆی بشوا)؟ دوكانداره‌كان له بازاڕ هه‌موو پیاون، ژن ته‌نها كڕیاره. ئه‌و له میراتدا به‌شی كه‌متره. به ژن گوتراوه: ((ژن ژنه و پیاویش پیاوه)). واته تۆ له پیاو كه‌متری.\nپێم وایه پیاو ئافره‌تی ته‌نها بۆ خزمه‌ت و منداڵ و سێكس ده‌وێ، به‌ڵام ئافره‌ت سه‌رباری ئه‌م سێ شته، پیاوی بۆ دان پێدانانه مرۆییه‌كانیش ده‌وێ. واته ئه‌و ده‌یه‌وێ پیاو وه‌ك خۆی ته‌ماشای بكا، نه‌ك وه‌ك بوونه‌وه‌رێكی ((ناقص عه‌قڵ)). ئه‌و ده‌یه‌وێ خاوه‌نی خۆی بێ، هه‌روه‌ك چۆن پیاو خاوه‌نی خۆیه‌تی.\nPrevious ژمارە 2ی گۆڤاری کەلێن و کتێبی ئەنتیگۆنە لە وەرگێڕانی : خەبات عارف، کەوتە بازاراوە\nNext مەرگی سەردەشت عوسمان، مردنێک لەپێناو ئایدیاکاندا … نەبەز سەمەد


چیك داوا لە یەكێتی ئەوروپا دەكات ڕێگری لە پاوانخوازییەكانی توركیا بكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/10/09 - 10:14 PM\nسەرۆك وەزیرانی چیك داوای لە یەكێتی ئەوروپا دەكات، ڕێگری لە هێرشەكەی توركیا بۆ سەر باكووری ڕۆژهەڵاتی سوریا بكات.\nئەندریە پاپیچ سەرۆك وەزیرانی چیك داوای لە یەكێتی ئەوروپا كرد هەنگاوی بەپەلە بنێت بۆ ڕێگریكردن لەهێرشەكەی توركیا بۆسەر ناوچەكانی باكووری ڕۆژهەڵاتی سوریا.\nئەندریە پاپیچ ئاماژەی بەكاریگەرسیە مەترسیدارەكانی ئەو هێرشە كرد بۆ سەر وڵاتانی یەكێتی ئەوروپا و ڕایگەیاند: پێویستە ئەوروپا چالاكتر بێت و هەوڵ بدات ڕێگەچارەیەكی ئاشتی بۆ ئەو دۆخە بدۆزێتەوە.\nهاوكات، وەزارتی دەرەوەی چیك داوای لە توركیا كرد ڕێز لە پابەندییە یاسایی و مرۆییە نێودەوڵەتییەكان بگرێت و ئاماژەی بەوەشكرد: ڕەنگە دامەزراندنی ئەو ناوچە ئارامەی توركیا باسی دەكات دۆخەكە ئاڵۆزتر بكات و پشتیوانی وڵاتەكەشی بۆ هەموو ڕێگەكانی دۆزینەوەی چارەسەرێكی ئاشتییانە بۆ ئەو پرسە دووپات كردەوە.\nئەندریە پاپیچباكووری ڕۆژهەڵاتی سوریاتوركياچیكداعشسورياناوچەی ئارام لە باكوری سوریایەكێتی ئەوروپا


حازمییەكان، میراتگری توندڕەوی و داعش |\nHome ڕاپۆرت حازمییەكان، میراتگری توندڕەوی و داعش\nحازمییەكان، میراتگری توندڕەوی و داعش\nتوندڕەوتر لە داعش\nسەرهەڵدانی ڕەوتێكی نوێی توندڕەو بە ناوی حازمی لە ناو داعش، بۆتە جێگەی تێڕامانی ناوەندەكانی تایبەت بە توێژینەوە لە دیاردەی تیرۆر، هەندێك پێیانوایە ئەو ناكۆكییەی ئێستا لە ڕیزەكانی داعشدایە، دووبارەبوونەوەیەكی مێژوویی ئەو دابڕانەیە كە بزووتنەوەكانی خەواریج لە مێژوودا هەڵیانگرتووە و زۆربەی جارەكان لە هەناوی بزووتنەوەیەكی توندڕەو یەكێكی توندڕەوتر سەریهەڵداوە، هەمان شتیش بۆ داعش پێشبینیكراوە كە لەگەڵ شكستی داعش ڕەوتی حازمی زیاتر جێپێی خۆیان قایم بكەن و هێزێكی توندڕەوتر لە داعش دامەزرێنن و سەركردە تەقلیدیەكانی داعش لەناوبەرن.\nمێژووی سەرهەڵدان و كەسایەتییەكانی\nحازمی دەدرێتە پاڵ ئەحمەد بن عومەر حازمی كەسایەتی و زانای سعودی كە پسپۆڕی زمانی عەرەبیە و لە زانكۆی (ئوملقورا) خوێندویەتی وتاربێژێكی بەئەزموونە، لای چەندین زانای ناوخۆ و دەرەوەی سعوودییە خوێندویەتی و بە بیری مەدخەلی كاریگەربووە و لای (محەمەد بن ئادەم ئەسیوبی) كە یەكێكە لە ڕێبەرانی بیری مەدخەلی وانەی خوێندووە، حازمی لە ڕێگەی وتارەكانی لە ناوخۆ و دەرەوەی سعوودییە كاریگەری لەسەر ژمارەیەك كەس دروستكرد، بە تایبەت لە تونس كە چەندین جار بۆ ئەو وڵاتە سەفەری كردووە و بەشێكی بەرچاو لەوانەی پێی كاریگەربوون دواتر بوونە ئەندام و سەركردەی داعش، حازمی ساڵی 2015 لەلایەن دەسەڵاتدارانی سعوودییەوە لەسەر بیروڕا توندەكانی دەستگیركراوە.\nلەوانەی لە تونس و مەغریب بەم بیرۆكەیە كاریگەر بوون: ئەبو جەعفەر حەتتاب، ئەندامی لیژنەی شەرعی كۆمەڵەی پشتیوانی شەریعە لە تونس، ئەبو موسعەب تونسی یەكێك لە سەركردەكانی ئەو گرووپە، ئەبو عەبدوڵا مەغریبی و چەندانی تر كە دوای ڕاگەیاندنی خیلافەتەكەی داعش پەیوەست بوون بەو ڕێكخراوەوە.\nسەرەتای دەركەوتی ڕەوتی حازمی لە ناو داعش لە ناوەڕاستی 2014 بوو، ئەوانەی پێشتر ناویان هێنرا ڕۆڵی بەرچاویان بینی لە پەرەگرتنی ئەو بیرە لەناو داعش، ئەبو جەعفەر حەتتاب یەكێك لە دیارترین ڕێبەرانی ڕەوتی حازمی كە پەیوەست بوو بە داعشەوە و بووە یەكێك لە گەورە شەرعزانەكانی ڕێكخراوەكە، چەندین وتاری دەنگی و ڤیدیۆیی بڵاوكردوەتەوە دەربارەی ״كوفری كەسێكی دیاریكراو (تكفیر المعین) و پاساوی نەشارەزایی (العذر بالجهل)״، ئەوكاتەی حەتتاب قازی شەرعی بوو لە ناوچەكانی ڕۆژهەڵاتی سوریا، هەوڵیدا بیری حازمی لە ناو لیژنە شەرعییەكان بڵاوبكاتەوە و برەوی پێبدات، ناوبراو ساڵی 2015 دەستگیركراو لە 7 مارس 2016 لەسەر بیروڕا توندەكانی لە لایەن داعشەوە لەسێدارە درا، ئەبو موسعەب تونسی یەكێكی ترە لە تیۆرسێنەكانی ئەو ڕەوتە كە قازی شەرعی داعش بوو لە ناوچەكانی ڕۆژهەڵاتی سوریا، ناوبراو تەكفیری ئەیمەن زەواهیری كرد چونكە زەواهیری شیعەی بە گشتی تەكفیر نەكردووە، ئەبو موسعەب لەگەڵ ئەبو جەعفەر حەتتاب لە سێدارە درا.\nبەشێك لە ئەندامانی لیژنەی شەرعی پشتیوانانی شەریعەت لە تونس قوتابی حازمی بوون و بە بیرەكانی كاریگەر بوون كاتێك هاتنە ڕیزی داعش، بە ویلایەتەكاندا بڵاوبوونەوە و لە دامودەزگاكانی خیلافەتەكەی داعش كە بە دیوانەكان ناسرابوون بەرپرسیارێتیان وەرگرت، بە تایبەتی لە دیوانی ڕاگەیاندن و قەزا، تەنانەت هەندێكیان بوونە ئەندامی ئەنجومەنی شورا.\nئەبوبەكر بەغدادی خەلیفەی داعش لە ئاست هەڵكشانی پێگەی حازمیەكان دەستەوسان نەبوو، بەر لە ئەبو جەعفەر حەتتاب و ئەبو موسعەب تونسی چەندین كەسی لێگرتبوون لەوانە: ئەبو عومەر كوەیتی (حسێن ڕەزا لاری) لە ئابی 2014 و لەسێدارەدانی لە ئەیلولی هەمان ساڵ، ئەبو ئوسەید مەغریبی، ئەبو حەورا جەزائیری.\nلە سێدارەدانی ژمارەیەك سەركردەی ڕەوتی حازمی لە لایەن خەلیفەی داعشەوە بە پاساوی زیادەڕەویكردن لە تەكفیر كاری ئەو ڕەوتەی نەوەستاند، بەڵكو ئەوان ڕۆژ لە دوای ڕۆژ پێگەیان لە ناوەندە هەستیارەكانی داعش بەهێز دەبوو، بێگومان كوژرانی شەرعزانەكانی داعش كە لە سەرەتای كاری ڕێكخراوەكەوە بەشداربوون، دەرفەتی بۆ حازمییەكان ڕەخساندووە جێگەیان بگرنەوە و لە دەزگا هەستیارەكانی ئەو ڕێكخراوە برەو بە بیری خۆیان بدەن، ئاماژەكانی بەهێزبوونی حازمییەكان لەو بەیاننامەیەدا بە ڕوونی دەردەكەوێـت كە لیژنەی ڕێپێدراو وەكو باڵاترین دەسەڵاتی داعش لە دوای خەلیفە لە ئایاری 2017دا ڕایانگەیاندووە ״بنەڕەت لە خەڵكیدا كوفرە״، هەرچەندە توركی بنعەلی موفتی داعش بە توندی وەڵامی بەیاننامەكەی دایەوە، هاوكات بە بڕیاری ئەبوبەكر بەغدادی دوای بەیاننامەكەی لیژنەی ڕێپێدراو، سەرۆك و ئەندامانی لیژنەكە كە واژۆیان لەسەر بەیاننامەكە كردبوو و كاریگەربوون بە بیری حازمی لەسەركارلادران، ئەوانیش: عەبدولناسر عێراقی– سەرۆك، ئەبو ئیسحاق عێراقی، ئەبو حەفس جەزراوی و ئەبو مەرام جەزائیری ئەندامانی لیژنەكە. دوای ئەم هەنگاوەش ژمارەیەك ئەندامی داعش بەیاننامەیەكی پشتیگریان بۆ ڕەوتی حازمی دەركرد و پشتیوانی خۆیان بۆ ئەندامە دەستگیركراوەكانی لیژنەكە دەربڕی و تەكفیری هەموو نەیارانی خۆیان كرد، بەیاننامەكە لەژێر ناوی (اللجنة المفوضیة وإعلام الخلافة یمثلني) بڵاوكراوەتەوە، هەڵبەتە پێشتر لیژنەی ڕێپێدراو لە ڕێگەی بڵاوكردنەوەی نامیلكە و بڵاوكراوەی ناوخۆیی بیری حازمی لە ڕیزەكانی داعش بڵاودەكردەوە.\nبنەما فكرییەكانی حازمی\nحازمی پێیوایە ״بنەڕەت لە مرۆڤدا كوفرە״ و بە پشتبەستن بە زانستی زمان و ڕووكەشی دەقەكان توندترین دونیابینی هەیە، حازمی بابەتەكانی ئیمان پۆلێن دەكات بۆ سێ بەش: بەشی یەكەم بابەتەكانی پەیوەست بە یەكتاپەرستی و هاوبەشیدانان، ئەو بڕوای وایە ئەم بابەتانە هیچ كەس پاساوی ئەوەی نییە کە شارەزایان نەبێت، جا پەیامی ئیسلامی پێگەیشتبێت یان نا، بە پشتبەستن بە یاساكانی زمانی عەرەبی كە ناوبراو تێیدا پسپۆڕە دیدی خۆی لەم بوارەدا لەسەر تەكفیر دەخاتەڕوو. بەشی دووەم ئەو بابەتانەن كە پێویستە هەموو كەس حوكمەكانی بزانێت بەڵام پلەیان لە بابەتەكانی یەكتاپەرستی كەمترە، وەكو حەرامبونی زینا، سوو، فەرزبوونی نوێژ و … تاد، هەركەس نكوڵی لەمانە بكات دوای پێڕاگەیاندنی حوكمەكەی (إقامة الحجة) ئەوە تەكفیر دەكرێت. بەشی سێیەم لە دیدی حازمیدا بابەتە شاراوەكانن، ئەو بابەتانەن كە زاناكان دەیزانن بەڵام ڕەشەخەڵك لێی بێئاگان، كە شتی وای تێدایە كوفرە.\nحازمییەكان لەسەر مەسەلەی تەكفیر بە بیانوی نەشارەزایی (العذر بالجهل) لە ئیسلام لەگەڵ ئەوانی تر ناكۆكن، ئەوان نەشارەزایی بە ڕێگر دانانێن لە تەكفیركردنی ڕەشەخەڵكی ناو موسڵمانان، پێیانوایە هیچ بیانوویەك نییە بۆ شارەزانەبون لە عەقیدەی ئیسلامی، لەسەر ئەم بنەمایەش نەیارانی خۆیان تەكفیر و خوێنیان حەڵاڵ دەكەن، بابەتێكی تر كە زۆر جەختی لەسەر دەكەنەوە ڕێسای ״هەركەس تەكفیری كافرێك نەكات ئەوە خۆی كافربووە״، لەسەر ئەو بنەمایە سەركردەكانی داعش تەكفیر دەكەن، چونكە بە ״پاساوی نەشارەزایی״ خەڵك تەكفیر ناكەن.\nحازمییەكان دەوڵەتەكەی داعش بە دەوڵەتی كوفر، نەفرەتلێكرا و جەهەمی ناوزەد دەكەن، هەروەك لە بەیاننامەی بەشێك لە شوێنكەوتوانی ڕەوتی حازمی سەبارەت بە دەستگیركردنی ژمارەیەك ئەندامی ڕەوتەكە لە لایەن داعشەوە هاتووە ״دەوڵەتی ستەم و جەهەمی قۆناغی بەیاننامەی درۆزنانەی تێپەڕاندووە و بە شێوەیەكی مەیدانی باوەڕداران لە ماڵەكانیان دەڕفینێت، لەناو بەندیخانە دەیانڕزێنێت تا كوفر دڵخۆش بکەن و خێزان و منداڵەكانیان دەترسێنن، بوونی هێمنی و ئاسایش لە سایەی دەوڵەتەكەی بەغدادی بەدیناكرێت و هەموو ئەو شتانە دەكات كە دەسەڵاتدارە تاغوتەكانی سەردەم دەیكەن״.\nهەرچەندە ئەبوبەكر بەغدادی بە توندی بەڕووی هەڵگرانی بیری حازمی وەستاوەتەوە، بەر لە كوژرانیشی، توركی بنعەلی موفتی داعش (مایسی 2017 لە هێرشێكی هاوپەیمانان بۆسەر شاری ڕەقە كوژرا) شێلگیرانە لە چەند شوێن و بۆنەی جیاواز ڕەخنەی توندی لە بیری حازمیەكان گرت و بە زیادەڕۆ و دەرچوو لە ئایین ناوی بردن، بەڵام ئەم ڕێكارانە نەبوونەتە هۆی بنبڕكردنی ڕەوتی حازمی، شكستە سەربازییەكانی ئەم دواییەی داعش پێگەی ئەوانی زۆرتر بەهێزكردوە، چاودێرانی ڕەوتی ئیسلامیی زۆرتر لەو بڕوایەدان لە ئایندەدا حازمییەكان دەبنە میراتگری داعش، جا لەژێر هەمان ناودابێت یان ناوێكی نوێ، بەڵام بەبیرێكی توندڕەوتر لە داعش خۆدەنوێنن.\nدواى ڕووداوه‌كانى كه‌ركوك پێكهاته‌كان یه‌كتریان پاراست\nله‌سه‌ر گرته ڤیدیۆیه‌كه لێپرسینه‌وه له وه‌زیری كۆچ و كۆچبه‌ران و پشكنه‌ره‌كه ده‌كرێت


:: PM:07:01:08/08/2020 \nدوای تەقینەوەكەی سێشەمی رابردووی لبنان، كە بووە هۆی كەوتنەوەی زیانێكی گەورەی گیانی و مایەكی و وێرانبوونی نزیكەی نیوەی بەیرووت، دەیان وڵات یارمەتی پزیشكی و خۆراكیان بۆ ئەو وڵاتە رەوانە كرد، لەوانە عێراق، بەڵام لە راگەینداروێكی سوپای لبنان ناوی عێراقی نەهێنا، ئەوەیش بووە هۆی گاڵتەجاڕییەكی فرەوان لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، بەتایبەتی بۆ حكوومەتی كازمی.\nئێمەتان شەرمەزار كرد\nئەو راگەیاندنەی سوپای لبنان كە عێراق و حكوومەتەكەی فەرامۆش كرد، لای عێراقییەكان بە شكست لە قەڵەم درا، ئەوان ناڕاستەوخۆ و بە گاڵتەجاڕییەوە باسی هەڵوێستی عێراق و لبنان دەكەن، لەوانە رۆژنامەوانێك دەڵێت، عێراق لە پێشەوەی وڵاتان بوو كە هاوخەمی و پاڵپشتی بۆ گەلی لبنان دەربڕی و خۆراك و مادەی پزیشكی و سووتەمەنی بۆ رەوانە كردن، كەچی سوپای لبنان لیستێكی دوورودرێژ بەناوی وڵاتانی یارمەتیدەر دەردەكات، عێراقی تیادا نییە.\nسۆشیال میدیا كە ئێستە بووەتە ئاوێنەی راستەقینەی بۆچوونی شەقام و خەڵكی ئاسایی، خەڵكەكە بەگاڵتەجاڕییەوە باسی ئەو بابەتە دەكەن و دەڵێن، گومانمان لا دروست بووە كە جەماعەتەكەمان ئەویشیان دزی بێت، یان دەڵێن، رەنگە یارمەتییەكانیان لەگەڵ ئەوەی ئێرانیان حسێب كردییە، یان نەگەیشتووە یان ئەوان بێئەمەكن، كەسانیتر دەڵێن، حكوومەتی عێراق با سەرەتا سەیری دۆخی گەلی عێراق بكات ئینجا یارمەتی لبنان بدات، هەشیانە دەڵێ، عێراقێك بوونی نییە و هەمووان دەزانن بووەتە پارێزگایەكی ئێرانی، بۆیە پێویست بە هێنانی ناوی عێراق ناكات، كە كوڕەكەی حەسەن نەسروڵا سەرپەرشتی بكات.\nباڵوێزخانەی عێراق لە بەیرووت ئەمڕۆ بەیاننامەیەكی دەركرد و تیایدا باسی ئەو راگەیەندراوەی سوپای لبنان دەكات كە ناوی عێراقی لە ریزی وڵاتانی یارمەتی لبنانیان داوە، نەهێناوە، دەڵێت، بەداخەوەین بەهۆی ناونەهێنانی عێراق لە راپۆرتی سوپای لبنان، لەوكاتەی عێراق لەپێشەوەی وڵاتان بووە كە یارمەتی پزیشكیان بۆ لبنان رەوانە كردووە، كە بریتی بووە لە 20 تۆن لە مادەی پزیشكی و چەند تیمێكی پزیشكی و ئامادەسازیش بۆ رەوانەكردنی بڕێك گەنم دەكات.\nباڵوێزخانەكە رەوانەكردنی یارمەتییەكانی عێراق بە مستەفا كازمی، سەرۆك وەزیرانی عێراق دەبەستێتەوە كە بە فەرمانی ئەو بووە، كە ئەمڕۆیش یەكەم كاروان لە چوارچێوەی 20 تانكەری باركراو بە 720 هەزار لیتر سووتەمەنی گەیشتووەتە بەیرووت و ئەوانە و یارمەتییە پزیشكییەكانی پێشوو رادەستی لایەنی پێوەندیدار لە لبنان كراوە.\nئینفاز قەنبەر، سیاسەتوانی عێراق ئاماژە دەكات، عێراق 20 تۆن یارمەتی بۆ لبنان رەوانە دەكات، كەچی باڵوێزخانەی عێراق لە بیرووت دەگرێێ، چونكە سوپای لبنان ناوی عێراقی نەهێناوە، رەنگە بەهۆی ئەوەوە بێت عێراق لەسەر ئێران حسێب بكەن، ئەوە چییە حكوومەتی عێراق، دزیتان لە خەڵك كرد و برسیتان كردن، یارمەتی رەوانە دەكەن بۆ بەدەستهێنانی رەزامەندی نەسڕۆلا، بۆ پاراستنی پۆستەكانتان لە حكوومەتی كەوسەرانی، ئێمەتان شەرمەزار كرد.


كورد و دەوڵەت-سیستەمی باوكانەی موقتەدا سەدر\nپەرویز ڕەحیم 21, 06, 2018\nكورد و دەوڵەت-سیستەمی باوكانەی "موقتەدا سەدر"\nپەرویز ڕەحیم قادر/ مامۆستای زانستە سیاسییەكان لە زانكۆی سەڵاحەددین\nپاش دەركەوتنی ئاكامەكانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق و بەدەستهێنانی دەنگی یەكەم لەنێو لیست و هاوپەیمانییەكانی عێراق لە لایەن لیستی سائیرونی سەر بە "موقتەدا سەدر"، لە یەكەم هەنگاو و دەركەوتندا ناوبراو باسی لە پێكهێنانی حكوومەتێكی "باوكانە" كرد. هەرچەندە ئەو چەمك و دروشمەی ناوبراو كەمتر گرنگیی پێ درا و لەوانەیە زۆریش بە ئەرێنی و چاكسازیخوازانە سەیر كرا و وەرگیرا، بەڵام لە ڕاستیدا ئەو چەمك و دەربڕینەی موقتەدا لە لایەك هەڵقووڵاوی سروشتی مێژوویی، سیاسی، كەلتووری، كۆمەڵایەتی و تەنانەت ئابووریی عێراقە و، لە لایەكی تریشەوە دەربڕی عەقڵییەتی سیاسی و، هەروەها ئۆردەر (Order)ی زاڵی سیستەمی سیاسیی عێراقە لە پاش ساڵی 2003 . لەم نووسینەدا هەوڵ دەدەین ئەم چەمكە لە گوتاری موقتەدا سەدر و بونیادی سیاسیی عێراق لە دوای 2003وە لە هەمبەر كورد و پاشان لێكەوتەكانی بۆ داهاتووی كوردستان شرۆڤە بكەین.\nچەمكی حكوومەتی "باوكانە" یاخود هەمان سیستەمی "باوكسالاری"\n"ماكس ویبەر" لە نێوان سێ چەشنی سیستەمی سەروەری، واتە سەروەریی نەریتی Traditional)) و سەروەریی كاریزما Charisma)) و سەروەریی یاسایی یاخود بیرۆكراتیك (Bureaucratic))دا ڕیشەی باوكسالاری Patriarchalism))، بۆ سەروەریی نەریتی دەگەڕێنێتەوە. ئەم سەروەرییە لە دەسەڵاتی باوك بەسەر ئەندامانی خێزان و دەسەڵاتی سەرۆكعەشیرەت بەسەر ئەندامانی عەشیرەت تاوەكوو ئەرباب و پاشا بەسەر ڕەعییەتەكانی لەخۆ دەگرێت و خاوەن تایبەتمەندیی دەسەڵاتدارێتیی "باوكسالارانەیە". باوكسالاری، ڕەوایەتیی هێز و دەسەڵاتدارێتیی خۆی لەو بەها قبووڵكراو و دانپێدانراوانە وەردەگرێت كە ڕیشەیان لە نەریتی ئەو كەلتوور و كۆمەڵگەیەدایە. لە ڕاستیدا دەسەڵاتدارێتیی پاتریمۆنیاڵ ڕیشەی لە دەسەڵاتی باوك لە بنەماڵە و خێل و عەشیرەت یاخود ئاغاوە سەرچاوە دەگرێت؛ بەڵام بەم جیاوازییەوه كە لە سیستەمی پاتریمۆنیاڵی مۆدێرندا دەسەڵاتی باوك و خانەدانەكان بۆ دەرەوەی بنەماڵە و خێڵ و عەشیرەتیان (Extra Patrimonial)) بەرفراوان دەبێت. لێرەوەیە كە باوك، پاشا یاخود سەرۆكعەشیرەت دەیەوێت هەمان دەسەڵاتی لە ڕێگەی ئامراز و میكانیزمە نوێیەكانی دەوڵەت، وەكوو دادوەری و سەربازی، بەسەر هەموو ئەندامانی كۆمەڵگە بچەسپێنێت. لەم ئاڵوگۆڕەدا لە پاڵ سیستەمی دادوەری و سەربازی، سیستەمی بیرۆكراتیك و ئیداری ڕۆڵی سەرەكی دەگێڕێت. بەم شێوەیە كە دوو ئاڵقەی لێكدابڕاوی ئیداری و بەڕێوەبردن (Discontinuous Administration) بۆ بەڕێوەبردنی وڵات پێك دێت: ئاڵقەی یەكەم لە ئەندامانی بنەماڵە (Household Administration) پێك دێت و، ئاڵقەی دووەم لە كەسانی دەرەوەی بنەماڵە (Court Officials)، بەڵام شوێنكەوتوو و وەفادار بە سەرۆك یاخود پاشا پێك دێت. لەم نێوەدا دەسەڵاتی سیاسی و دابەشكردنی پۆستەكان، بەشێكن لە "خاوەندارێتیی تایبەتی" سەرۆك یاخود پاشا.\n"ماكس ویبەر" بڕوای وایە كە بە هۆی بەربڵاویی وڵات و ئاڵۆزبوونی پێداویستییەكانی، بەرەبەرە سیستەمی "باوكسالاریی نەریتی" بۆ سیستەمی "پاتریمۆنیاڵ-بیرۆكراتیك" گۆڕانی بەسەردا دێت. ئەم سیستەمه‌یش بە میكانیزم و ڕێوشوێنی ئیداری و نیمچەدیموكراتیك بەڕێوە دەبردرێت؛ چونكە پۆست و پلە سەرەكییەكان لە لایەن پاشا-سەرۆك دابەش دەكرێت و، هەروەها هێزی سەربازی، تەنیا وەلاء و وەفادارییان بۆ كەسی یەكەم هەیە نەك بۆ وڵات و سیستەمەكە. لەم سیستەمەدایە كە میكانیزمەكانی هەڵبژاردن، جۆرێكە لە "بەیعەتپێدان" بە سەرۆك-پاشا یاخود هەمان "باوك"؛ هەرچەندە كە ئەم كەسانەی كە لە دامەزراوەكانی دەوڵەتدا خزمەت دەكەن و دادەنرێت، پسپۆڕ و شارەزا یاخود"تەكنۆكرات" بن. بۆ نموونە هەر ئەوەی كە "موقتەدا سەدر" داوای پێكهێنانی حكوومەتی تەكنۆكرات دەكات، جیاوازیی ڕیشەییی لەگه‌ڵ تەكنۆكراتیزم لە ڕۆژاوا و وڵاتانی دیموكراسیدا هەیە؛ یاخود هەر ئەوەی كە كەسە پسپۆرەكانیش لە سیستەمە دواكەوتووەكانی وەكوو عێراق، ئینتیمای ئایینی و نەتەوەیییان بەسەر پسپۆڕی و پیشەیاندا زاڵە و، لە خزمەت كەسه یەكەمەكانی ئەو پێكهاتە و ناسنامەیەدایە.\nهەرچەندە چەندین بیرمەندی كۆمەڵناسی و زانستە سیاسییەكان جیاوازییان لە نێوان سیستەمی پاتریمۆنیاڵی كلاسیك و مۆدێرن داناوە، بەو واتایە كە هەرچەندە بەشێكی زۆر لە سیستەمە سیاسییەكانی ئاسیا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست یاخود ئەمریكای لاتین بە ڕواڵەت سیمای دیموكراتیكی وەكوو یاسا و دەستوور و پەرلەمان و حزبی سیاسی و هەڵبژاردنیان هەیە، بەڵام دەسەڵاتی سەرەكی لەژێر كۆنترۆڵی باوك/پاشا/سەرۆكدایە. لە ڕوانگەیەی دیكەوە، سیستەمی ئابووری و، هەروەها بنكەی كۆمەڵایەتیی ئەم دەسەڵاتانە نادیار و لێڵن. بۆیە سیستەمی نیۆ-پاتریمۆنیاڵ ئاوێتەیەكه لە بنەماڵە، پەیوەندیی حزبایەتی و دۆستایەتی، پێدانی پاداشت و سزا بۆ دەستەبه‌ركردنی وەفاداری بە كەسی یەكەم، كەڵكوەرگرتن لە هێز و دەوڵەتی دەرەكی و لاوازبوونی دەسەڵات لە ڕووی گوشاری هێزە كۆمەڵایەتییەكانه‌وه. بۆیه، دەكرێت گرنگترین تایبەتمەندیی ئەم جۆرە سیستەمانە بەم شێوەیە پۆلین بكەین:\nتاكەكەسیبوونی دەسەڵات: بەو واتایە كە دەستڕۆیی و پێگە و ڕۆڵی تاك، لە سەرووی هەموو بنەما یاسایی و دامەزراوەیییەكانی دەوڵەتەوەیە.\nئاستی نزمی بەدامەزراوەییبوون: بەو واتایە لە سادە و ساكارترین دەربڕیندا ئەوە یاسا و دامەزراوەكان نین كە وڵات بەڕێوە دەبەن، بەڵكوو بەرژەوەندی و مەیلی تاك/گرووپە جۆراوجۆرەكانە كە سیاسەت داده‌ڕێژن و وڵات بەڕێوە دەبەن.\nقۆرخكاریی سیاسی: بەو واتایە كە زاڵبوونی تاك/گرووپێكی مەزهەبی یاخود سیاسی و نەتەوەیی (هەرچەندە نەریتی)، دەبێتە هۆی قۆرخكردنی دەسەڵاتی سیاسی و سەرچاوەكانی دەوڵەت و پەرواێزخستن و هەوڵدان بۆ سڕینەوەی لایەنەكانی دیكە؛ بۆ نموونە شیعەكان پاش 2003 لە هەمبەر سوننەكان و پاشان كورد و، لە ناوخۆی شیعەكانیش لە نێوان گرووپە جیاوازەكاندا ئەوە دەبینرێت.\nنافەرمیبوونی سەرچاوەكانی دەسەڵات: بەو واتایە كە تەنیا پشت بە هەڵبژاردن و وەرگرتنی ڕەوایەتیی یاسایی نابەسترێت، به‌ڵكوو ئەوە لە دەرەوەی ئەو پرۆسەیەیە كە هێز و دەسەڵاتی هەقیقی بوونی هەیە؛ بۆ نموونە گرووپە نەتەوەیییەكانی كورد/عەرەب/ توركمان و... و، هەروەها ڕۆڵی مەرجەعییەت لە عێراق و، ڕۆڵی وڵاتانی دەرەكی.\nتۆڕێكی ئاڵۆز و نافەرمی بۆ دابەشكاریی پۆست و پلە و پایەكان بۆ كۆنترۆڵی دەسەڵات و هێز، لە دەرەوەی میكانیزمە شەفافەكانی یاسایی و دیموكراسی و بیرۆكراسیی مۆدێرندا.\nدروستكردنی ناكۆكی و پەرتەوازەیی لە نێوان لایەنگران و نەیاراندا: بەو واتایە كە هیچ كات لایەنەكان لەسەر بنەما دیموكراتیك و نیشتمانییەكان هاوڕا نین، تەنانەت بەرژەوەندییەكانیشان جیاواز، دژبەیەك و ناكۆكن؛ بەڵام ئەمەیش یارمەتیی سیستەمی نیۆ-پاتریمۆنیاڵ و ڕێبەر/سەرۆك دەدات كە بەردەوامیی دەسەڵاتەمەی گەرەنتی بكات؛ چونكە لایەنەكان بە هۆی پەرتەوازەیی و ناكۆكییەوە، ناتوانن ببنە جەمسەرێكی بەهێز لە بەرامبەریدا و، هەڕەشە لە دەسەڵاتەكانی بكەن.\nپەیوەندیی ڕواڵەتی لەگەڵ ئایین و مەزهەب و كەس/ناوەندە ئایینییەكان بە مەبەستی ڕەوایەتیدان بە هێزی تاك/ گرووپی دەسەڵاتدار: بۆ نموونە لە عێراقدا هەموو هێزە سیاسییەكان، بەتایبەت شیعەكان، هەوڵ دەدەن كە ئەو پەیوەندییەیان لەگەڵ مەرجەعییەتی ئایینی لە نەجەف هەبێت و، تەنانەت پشتیوانییان مسۆگەڕ بكەن و لەم ڕێگەیەوە ڕەوایەتی وەربگرن.\nپشتبەستن بە هێزە ئاسایشی و سەربازییەكان بۆ سەركوتكردن نەك پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی و دەرەكیی دەوڵەت: بەم پێیەیش تەرخانكردنی بوودجەیەكی زەبەلاح بۆ تێچووە سەربازییەكان، لە كاتێكدا وڵات پێویستی بە وەبەرهێنانه لە ژێرخانی كەرتە بنەڕەتییەكانی دیكەدا.\nبە شێوەیەكی گشتی سیستەمی نیۆ-پاتریمۆنیاڵ بۆ بەردەوامیی كۆنترۆڵ و قۆرخكاریی دەسەڵات، پێویستی بە هاوكاریی نوخبە جۆراوجۆرەكانی كۆمەڵگە وەكوو: سەربازی، ئیداری، بەڕێوەبردن، بنەماڵەیی، سەرۆكعەشیرەت، پیاوانی ئایینی و تەنانەت پسپۆڕانی جۆراوجۆر و تەكنۆكرات هەیە. لێرەدا، دەستەبژێرە سەربازی و ئیداری-دادوەرییەكان باسكی بەڕێوەبردنی دەوڵەتن. لە عێراقیشدا دەستەبژێرە ئایینی و مەزهەبییەكانی نەجەف و سوننە، بەشێكن لەو باسكەی دەوڵەت كە كاری ڕەوایەتیپێدان بە هێز و دەسەڵاتی سیاسی جێبەجێ دەكەن.\nلە گرنگترین خاڵەكانی لاوازی و هۆكارەكانی درووستبوونی قەیران لە سیستەمە نیۆ-پارتریمۆنیاڵەكاندا، دەتوانین ئاماژە بكه‌ین بە: 1- پشتبەستن بە دەستەبژێرەكان لە بری خەڵك و جەماوەر یاخود هاووڵاتیان؛ بەم واتایە كە دەسەڵات زیاتر پشتی بە پشتیوانیی دەستەبژێرەكانە نەك خەڵك و كۆمەڵگەی مەدەنی بە واتا فراوانەكەی. 2- ناكۆكی و ململانێی توندی نێوان دەستەبژێرە جۆراوجۆرەكان؛ بەم واتایە كە بەپێی پێكهاتەی هەر دەستەبژێرێك كە سەر بە چ ناسنامەیەكە، ئەوە ناكۆكیی قووڵ لە نێوانیاندا هەیە. 3- بێزاری و دوورەپەرێزی، بێهیوایی و گۆشەگیریی خەڵكی ئاسایی لە چاكسازی لە سیاسەتدا؛ بەم واتایە كە ئاستی بەشداریی سیاسیی خەڵك لە نزمترین ئاستی خۆیدایە؛ بە هۆی ئەوەی كە بڕوایان بە دەستەبژێرەكان و چاكبوونی بارودۆخی ژیانیان نییە.\n"موقتەدا سەدر" و عێراقی نیۆ-پاتریمۆنیاڵ\nسەرەڕای ئەوەی كە لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی ساڵی 2018ی عێراق، زیاتر لە 88 لیست و 205 قەوارە و 27 هاوپەیمانی خۆیان تۆمار كرد، بەڵام دابەشبوونێكی بەرچاو و ئاشكرا لە نێوان هەر سێ پێكهاتەی شیعە و سوننە و كورد لە لایەك و، لەناو خودی پێكهاتەكانیش (شیعە بە 71 قەوارەی سیاسی و، سوننە بە زیاتر لە 50 قەوارەی سیاسی و، كورد بە زیاتر لە 8 قەوارەی سیاسی) لە لایەكی ترەوە دەبینرێت.\nبۆیە كۆی ئەم سێ خاڵەی سەرەوە كە ئاماژەمان پێ دا، لە عێراق و لێكەوتەكانی هەڵبژاردنی ساڵی 2018دا دەبینرێن؛ بۆ نموونە ڕێژەی بەشداریی خەڵك لە ساڵی 2005 و یەكەمین هەڵبژاردنی پەرلەمانی پاش ڕووخانی ڕژێمی سەدام گەیشتە 79.6% و، لە خولی دووەمدا لە 2010 بۆ ڕێژەی 62.4% دابەزی و، ئەم ڕێژەیە لە ساڵی2014 دیسانەوە دابەزی و بە 60% بەشدارییان كرد و، لە ساڵی 2018 گەیشتە نزمترین ڕێژەی بەشداری، واته 44.52%. واتە 55.48%ی خەڵك بەشداریی هەڵبژاردنی ئەم جارەی پەرلەمانی عێراقیان نەكردووە، كە ئەم ڕێژەیەیش بە كوردستانەوە گەیشتۆتە ئەم ئاستە، دەنا زۆر كەمتر و نزمترە لەوە. هەروەها سێ ملیۆن كەس یەكەم جار مافی دەنگدانیان پەیدا كرد.\nلەم بارودۆخەدا كێبڕكێ و ململانێی نێوان دەستەبژێرەكانی عێراق بە هۆی ناكۆكیی قووڵ و، هەروەها جیاوازی لە بەرژەوەندییەكانیان، وا دەكات كە هەموو هەوڵیان بۆ كۆنترۆڵی دەسەڵاتی جێبەجێكردن بخەنە گەڕ؛ چونكە لە سیستەمی سیاسیی عێراقدا هەموو سەرچاوە ئابوورییه‌كان، بۆ دروستكردن و دەستەبەركردنی تۆڕێكی بەرفراوانی شوێنكەوتوویی و وەفاداری بەكار دێت، هەروەها سەرچاوەكانی پابەندكەر و سزادەری یاسایی و دادوەری و سەربازی هەر بەم شێوازە دەستەبەر دەكرێت.\nلە عێراقی نیۆ-پاتریمۆنیاڵی پاش هەڵبژاردنیشدا بەڕوونی لە لایەك ململانێی توندی هێز و گرووپەكان بۆ كۆنترۆڵی دەسەڵاتی جێبەجێكردن لە لایەك و، ڕۆڵی دەسەڵات/دەوڵەتی دەرەكی لە پاڵپشتی لە هێزەكانی بەشدار له هەڵبژاردن و هەوڵدان بۆ هێنانەسەركاری دەسەڵاتێكی نزیك لە ئەمریكا و وڵاتانی عەرەبی یاخود ئیران لە لایەكی ترەوە، بەڕۆشنی و ئاشكرا دەبینرێت. هەروەها بە هۆی ناكۆكیی نێوان دەستەبژێرەكانی گرووپ و ناسنامەكانەوە تایبەتمەندییەكی ڕژیمە نیۆ-پاتریمۆنیاڵەكان ئەوەیە كە نەتەوەگەرایی پەرە دەستێنێت و كەسی یەكەم وەكوو كەسایەتییەكی نەتەوەیی دەردەكەوێت. لێرەدا "موقتەدا سەدر" بەتەواوی ئەو ڕۆڵەی بینیوە؛ بەو واتایە كە لە لایەك نەتەوەگەرایی/عەرب بەرجەستە دەكات و لە لایەكیش باس لە حكوومەتی تەكنۆكرات دەكات. واتە، دەیەوێت سازانێك لە نێوان دەستەبژێرەكان دروست بكات و خۆی وەكوو باوك/ ڕێبەری ئایینی لە سەرووی هەموویانەوە ببینێت و، لە ڕێگەی وەفاداری بە پرۆژەكانی ئەوەوە پۆستەكان دابەش بكرێت.\nهەروەها موقتە سەدەر، بە دەربڕینی حكوومەتی باوكانە ئەوە دەخاتەوە بیری هاووڵاتیان و دەستەبژێرە سیاسییەكان، كە لە ڕێگەی وەفادارییەوە دەتوانن پشكیان لە دەسەڵات و سەرچاوەكانی هێز و سامانی وڵات هەبێت. لێرەوە دەبینین بەڕواڵەت میكانیزمی دیموكراسی و هەڵبژاردن بۆتە هۆی ئەم دەركەوتنە، بەڵام لە ڕاستیدا ئەوە سەرچاوەكانی نەریتیی كۆمەڵگەی عێراق و پێوەری نزیكی و دووری لە پێگەی ئایینییە، وا دەكات كە تاكەكان لە عێراقی زۆرینە شیعی، بتوانن دەسەڵاتی ناوەندی كۆنترۆڵ بكەن. تەنانەت باسكردن لەوەی كە كێشەكان لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستان/كورد چارەسەر دەكرێت، بە دەربڕینێكی دیكە وەكوو پێدانی پاداشتە بۆ كورد لە پای ئەوەی كە لە بازنەی كەسایەتی و وەفاداری بۆ ڕەوایەتیی باوك/سەرۆكایەتیی "موقتەدا سەدر"دا یاریی سیاسی بكات و، ئەمە وەكوو مافێك لە سیستەمە دیموكراتییەكاندا نابینرێت، بەڵكوو بەپێی میكانیزمی پاداشت سزا لە لایەك و ڕەتكردنەوە/وەفاداری لە لایەكی دیكە كار دەكات. هەروەها لە سیستەمی نیۆ-پاتریمۆنیاڵدایە كە "موقتەدا سەدر" دەتوانێت بە هێنانی خەڵك بۆ سەر شەقامەكان پرۆسەی سیاسی بخاتە ژێر هەڕەشەوە، كە لە لایەن ناوەند/سەرچاوەیەكی دیكە هەوڵی كۆنترۆڵكردنی دراوە. بۆیە بەردەوامیش ئەوە بە گوێی نەیارەكانی دەچرپێنێت، كە ئەگەر ڕازی نەبن ئەوە شەقام ئامادەیە و ململانێكان، لە بری میكانیزمە دیموكراسی و یاسایییە دانپێنراوەكان، لەوێ یەكلایی دەبێتەوە.\nهەر لێرەوەیە كە دەبینین مەبەست لەو تێكنۆكراتانە كە باس دەكرێت، بریتی نییە لە بەدامەزاوەییكردن، بەڵكوو زیاتر دەستەبەركردنی وەفادارییانە و، لە لایەكی دیكەیشەوە بەڕێوەبردنی ئیداری و سیاسیی وڵاتە بۆ بەدەستێهنانەوەی ڕەوایەتیی سیاسی كە بە هۆی ناكارامەییی دەسەڵاتەكانی پێشووتر ئەو ڕەوایەتییە لەدەست دراوە و، ئاستی بەشداریی سیاسیی خەڵكی گەیاندۆتە نزمترین ئاستی خۆی لە پاش ساڵی 2005ەوە؛ چونكە تایبەتمەندیی سەرەكیی ڕژێمە نیو-پاتریمۆنیاڵەكان ئەوەیە كە بنكەیەكی كۆمەڵایەتیی گرنگیان نییە كە پاڵپشتییان بكات، بەڵكوو ئەوە دەستەبژێری گرووپە جیاوازەكانن كە بە هۆی پێدان و دابەشكردنی سەرچاوەكانی سامان و دەسەڵاتی سیاسی ئەو پشتیوانییە دەستەبەر دەكەن و، لە ئەگەری كەمبوونەوەی ئەو سەرچاوانە یاخود جێگۆڕكێ لە نێوان دەستەبژێرەكان ئەوە لایەنی بەرامبەر دەتوانێت خەڵك بێنێتە سەر شەقام و هەڕەشە لە ئاسایش و سەقامگیریی سیستەمی سیاسی بكات. ئەزموونی دەسەڵاتی دەستەبژێرەكانی دوای ساڵی 2005 ئەوە ڕوونتر دەكاتەوە كە هیچ كامە لەو دەستەبژێرانە ناتوانن كۆنترۆڵی دەسەڵات بەتەواوی بكەن بەبێ سەرچاوە نەریتییه‌كانی دەسەڵات و هێز كە لە عێراقدا بەسەر گرووپە سەرچاوەكانی نەتەوەیی/مەزهەبی لە لایەك و، پاڵپشتیی دەرەكی لە لایەكی ترەوە، دابەش كراون.\nكورد و دەوڵەتی باوكانەی "سەدر"\nیەكەم: بێجگە و سەرەڕای سوود و بەرژەوەندیی كورتمەودا بۆ كورد، به‌ڵام چەسپاندنی چەمك و پەیڕەوكردن و جێبەجێكردنی بنەماكانی دەوڵەتی باوكانە، كورد لە داهاتوودا بە هۆی كەمینەبوون و پەرتەوازەییی خۆیه‌وه، تێیدا زیانمەندی یەكەم دەبێت و دەستكەوتەكانی دەكەوێتە مەترسییەوە. بەو واتایە كە لە بری چەسپاندنی مافی كورد لە عێراق و پەیڕەوكردنی دەستوور، مەیل و حەزی سەركردە ئایینی-سیاسییەكان وەكوو "باوك" دەبێتە جێگرەوەیان و، ئەمەیش لە هەر ئاڵوگۆڕێكدا ئەگەری گەڕانەوەی بۆ خاڵی سفر و سەرەتا هەیە.\nدووەم: "مەقتەدا سەدر" لە ڕێگەی میكانیزمە یاسایییەكان و ئەنجامەكانی هەڵبژاردن خاوەن ئەو پێگەیە نییە كە بتوانێت كێشەكانی كورد لە چوارچێوەی عێراقدا چارەسەر بكات، بەڵكوو پێویستی بە لایەنەكانی دیكەی شیعە و تەنانەت سوننە دەبێت. لێرەوە بە هۆی تایبەتمەندیی دەوڵەتی نیۆ-پاتریمۆنیاڵ، سەرۆك/باوك بۆ مانەوە و بەردەوامیی خۆی ڕۆڵی ناوبژیوان لە نێوان بەرژەوەندیی دەستەبژێرەكان دەبینێت. بۆیە بەرژەوەندییەكانیش لە عێراقدا پێكناكۆك و تەنانەت دژبەیەكترین. ئەمەیش ئەگەری چارەسەری پرسی كورد دەخاتە دۆخێكی نادیارەوە.\nسێیەم: پەنابردنی بەردەوامی "سەدر" بۆ شەقام بە مەبەستی یەكلاییكردنەوەی كێشەكان، لە زیانی كوردە؛ بەو واتایە كە شەقامی عەرەبی-عێراقی دابەشبوو و كەرتكەرتە، هەروەها كەلتووری ستراتیژیی عێراق ڕێگەی لەوە دەگرێت كە دەستەبژێرەكان بتوانن بگەنە ڕێككەوتنی كۆتایی لەگەڵ كورد. بێجگە لەوەیش، لە لایەكی تریشەوە "سەدر" بۆ كۆنترۆڵی عێراق و پێكهێنانی حكوومەتی باوكانە هەوڵی دابەشكردنی كورد دەدات؛ ئەمەیش هاوسەنگییەكی كاتی و لەرزۆك دروست دەكات.\nچوارەم: بە هۆی سروشتی سیاسی و ناسنامەییی عێراق و، هەروەها ئه‌وه‌ی كه هیچ حكوومەتێكی باوكانە بەبێ یارمەتیی دەرەكی ناتوانێت بەردەوام و بەهێز بێت، بۆیە "سەدر"یش لەوە بەدەر نییە. بۆیە چ پاڵ بە ئێرانەوە بنێ و چ بە سعوودیا و وڵاتانی دیكەی عەرەبی، ئەوە دیسانەوە پرسی كورد دەكەوێتە پەراوێزەوە. لە لایەكی تریشەوە، پرسی ناسیۆنالیزمی عەرەبی یاخود پان-عەرەبیزم كە "سەدر" بانگەشەی بۆ دەكات، گرفتی قووڵ و سەرەكیی لەگەڵ ماف و چارەسەری پرسی كورددا هەیە؛ چونكە ئەمە بە جۆریك له جۆره‌كان گەڕانەوەیە بۆ پێش 2003، بەڵام لە فۆرمی ناوەندێتیی ناسنامەی عەرەبی-شیعی و سەرچاوەبوونی مەرجەعییەتی شیعی و لەو نێوەندەیشدا "سەدر".\nپێنجەم: سیستەمی نیۆ-پاتریمۆنیاڵیزمی عێراقی لە چوارچێوەی بانگەشەی باوك/ سەرۆكی "مەقتەدا سەدر" لەسەر بنەمای هێزی سەربازیی نیشتمانی كە لە هەموو پێكهاتەكان پێك هاتبێت كار ناكات، بەڵكوو لەسەر گرووپی چەكداری تائیفی كە ئینتما و وەفادارییان بۆ سەرۆك/ باوكە بەڕێوە دەچێت. ئەمەیش دووبارە بە هۆی بوونی هێزەكانی حەشدی شەعبی و سوپایەكی تائیفی لە عێراق و ئەزموونی پاش ڕیفراندۆم، مەترسییەكی گەورەیە كە بە فەتوا یاخود فەرمانێكی باوك/سەرۆك كۆی ئەزموونی كوردستان بكەوێتەوە مەترسییەوە.\nشەشەم: مێژووی دژایەتیی "مەقتەدا سەدر" لەگەڵ ئەمریكا و وڵاتانی ڕۆژاوا و ئیسڕائیل، لە داهاتوودا كێشە و گرفتی جددی بۆ هەرێمی كوردستان كە پەیوەندییەكی بەهێزی لەگەڵ ئەو لایەنانە هەیە، دروست دەكات. پرسی وەدەرنانی هێزە ئەمریكییەكان (سەرەڕای لاوازیی ئەگەری جێبەجێبوونی)، دەتوانێت لە كاتی پێویستدا شەقامی عێراقی لە دژی هەرێمی كوردستان بجووڵێنێت. بێجگە لەوەیش ئەگەر پاڵپشتییەكانی ئەمریكا نەبێت، لانی كەم لە ڕووی سەربازی و سیاسییەوە، ئەوە ئەزموونی هەرێمی كوردستان دەكەوێتە ژێر هەڕەشەی جددییەوە.\nسیستەم/دەوڵەتی باوكانە، سوڵتانیزم، یاخود نیۆ-پاتریمۆنیاڵیزم گەوهەری هەموو كێشەكانی كورد بووە لە سەرەتای درووستبوونی عێراقەوە، بەڵام لە فۆرم و چوارچێوە و دەسەڵاتی تاكەكەسیی جیاوازدا. ئەم جارەیش لە پاش 2003وە ژێرخانی كەلتووریی هەمان عەقڵییەت، سیاسەتی لە عێراق ئاراستە كردووە. بۆیە گۆڕانكاری لە كەسەكان و كابینەكانی دوای ساڵی 2003، نەیتوانیوە كێشەی كورد لە عێراقدا چارەسەر بكات. ئەم جارە و پاش هەڵبژاردنی 2018 لە عێراق، ئەمە بەئاشكراتر و بەرجەستەتر دەردەكەوێت. بۆیە ئەگەر كورد نەتوانێت وەكوو ناسنامە/پێكهاتەیەكی یەكگرتوو بێتە ناو گۆرەپانی سیاسی و وەبەرهێنان لەسەر كەس و گرووپەكان بكات، ئەوە دووبارە ئەزموونی شكست و ئاڵۆزی و بارگرژی و تەنانەت هێرشی سەربازی دووبارە دەبێتەوە. بەم پێیە كورد پێویستە هەمان ستراتیژیی سیستەمی تاك/باوكانە لە عێراق بەپێچەوانە بكاتەوە و ڕێگە لە دروستبوونی كەسی بەهێز بگرێت؛ لە هەمان كاتیشدا باڵانسی هێز لە ڕێگەی هێزی تۆكمەی سەربازی و، هەروەها پاڵپشتیی سیاسیی دەرەكی لە هەمبەر هێزە ناوخۆیییەكانی شیعی و سوننەی ناوخۆیی بگۆڕێت.\nبە دەربڕینێكی ساكار و سادەتر، پێویستە كورد ئەم خاڵانە ڕەچاو بكات:\nپەیوەندیی بەهێزی ناوچەیی و نێودەوڵەتیی هه‌بێت، بەتایبەتی لەگەڵ ئەمریكا و ئەوروپادا. بەم واتایە، كەڵك لە هەموو چەشنەكان، بوار و ڕەهەندە نوێیەكانی دیپلۆماسی و لۆبیگەری وەربگرێت؛ ئەمەیش بە ڕێگەی كەسانی پسپۆڕ و بەدامەزراوەییكردنی پەیوەندییەكانی دەرەوەی كوردستان دەبێت.\nلە ئاستی ناوخۆییدا بە دابەشكردنی پۆست و پلە و داهات بەدادپەروەرانە لە نێوان هاووڵاتیان و تەنانەت هێز و گرووپە سیاسییەكان كێشەكانی چارەسەر بكات.\nئابوورییەكی پتەوی فرەڕەهەند و دوور لە كۆنترۆڵ و قۆرخكاریی دەسەڵات/حزبەكان بنیات بنێت.\nسیاسەت لە كوردستان بەدامەزراوەیی بكات؛ بەم واتایەی سەروەریی یاسا ببێتە نابژیوان و بنەمای كار و ڕەفتاری سیاسی لە كوردستاندا.\nهێزێكی یەكگرتووی سەربازی و هەواڵگری و، بەم واتایە دامەزراوەییی سەربازی بنیات بنێت.\nكەلێن و لێكترازانە كۆمەڵایەتییەكان لە ڕێگەی پەروەردە و، هه‌روه‌ها بڕیاری سیاسیی گونجاوه‌وه پڕ بكاتەوە.\nكەڵك لە بۆشاییی سوننەكان وەربگرێت و بیانهینێتە ناو بازنەی خۆیەوە.\nبە یارییەكی سیاسی و دروست لە بەغدا، ڕێگە لە دروستبوونی بلۆكی شیعە و بلۆكی سوننەی بەهێز بگرێت. بۆیە فیدراڵیزەكردنی ناوچە شیعی و سوننییەكان دەتوانێت گەرەنتیی مانەوە و ئاسایشی هەرێمی كوردستان بكات.\nبێجگە لە جێبەجێكردنی ئەجێندا و بەرنامەی كورد گرنگی بە پۆست نەدات و، پۆست لە بەغدا لە بەرامبەر بەرنامە و پرس و كێشەكانی نەگۆڕێتەوە. بۆ ئەم مەبەستەیش، دەكرێت كارتی سەربەخۆیی لە لایەن كۆمەڵگەی مەدەنی و جەماوەریی كوردستانه‌وه بەكار بهێنرێت.\nپێویستە لە ژمارە و هێزی كوردی فەیلی لە هاوكێشە سیاسییەكانی عێراقدا، بەتایبەتی لە بەغدا، كەڵك وەربگیرێت.\nناوەندەكانی لێكۆڵینەوەی تایبەت/پسپۆڕ بنیات بنێت و، لە دروستكردنی بڕیاری سیاسی و ئابووریی ناوخۆیی و دەرەكیدا بەشدار بێت.\nپێویستە ڕاگەیاندنێكی بەهێز و كاریگەری فرە-زمان (ئینگلیزی، عەرەبی، توركی و فارسی) بەڵام نیشتمانی لە ئاستی ناوخۆ و بۆ جیهانی دەرەوە دابمەزرێت. ئەم دابەشبوونەی ئێستای ڕاگەیاندن (كە درێژكراوەی كەڵێنە كۆمەڵایەتی و سیاسییەكانە) گەورەترین زیانی بۆ ئاسایش و مانەوەی هەرێمی كوردستان هەیە.\nلە كۆتاییدا دەتوانین بڵێین ئەگەر "موقتەدا سەدر" و لایەنگرانی لە دەسەڵات دوور بخرێنه‌وە، ئەوا ئەگەری ڕوودانی شۆڕش و ناسەقامگیری لە عێراق بەرز دەبێتەوە و، بەپێچەوانەیشەوە دوورخستنەوەی لایەنەكانی دیكەی عێراق دەتوانێت ناسەقامگیری و نائاسایشی بۆ عێراق دروست بكات. لە هەر دوو بارودۆخەكەدا عێراقێكی ناسەقامگیر و لاواز و، هەروەها باڵادەستبوونی لایەنگرانی ئێران لە بری وڵاتانی عەرەبی و ئەمریكا، زیاتر ئاسایش و بەرژەوەندییەكانی كوردستان دەپارێزێت.\nدواترین لەلایەن پەرویز ڕەحیم\nستراتیژیی توركیا لە ڕۆژاوای كوردستان: سیاسەتی كورد لە نێوان هاوسۆزی و خیانەتدا!\nئەمریكا و ئێران: ڕێككەوتن لە نێوه‌ندی پێكداداندا!\nلە پەراوێزی جەنگی "مار" و "هەڵۆ"*: مشتومڕێک لە نێوان لایەنگرانی "هاووڵاتیی باش" و پارێزەرانی "مرۆڤی چاک"!\nفەرمانی ڕێكخستنەوەی حەشدی شەعبی: هەڕەشە و دەرفەتەكان بۆ هەرێمی كوردستان\nسەودای سەدە: ئاشتی لە پێناو خۆشگوزەرانی\nهەم جەنگ و هەم دانوستاندن: لە گەمەی پشوودرێژیی ستراتیژیکەوە بۆ یارییەک لەسەر لێواری هەڵدێر!\nهەڕەشە و دەرفەتەکانی بەردەم سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی گوتار و پارادایمی هێزدا\nبنەماكانی كوردستانێكی بەهێز: سیما و تایبەتمەنمدییەكانی\nدڵەڕاوکێی جەنگ و هاوسەنگیی لەرزۆکی عێراق


ئه‌نجومه‌نى كۆمسیاران بڕیاریدا به‌درێژنه‌كردنه‌وه‌ى ماوه‌ى نوێكردنه‌وه‌ى تۆمارى ده‌نگده‌رانى بایۆمه‌ترى » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nئه‌نجومه‌نى كۆمسیارانى كۆمسیۆنى باڵاى سه‌ربه‌خۆى هه‌ڵبژاردنه‌كان،ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه،بڕیاریدا به‌درێژنه‌كردنه‌وه‌ى واده‌ى نوێكردنه‌وه‌ى تۆمارى ده‌نگده‌رانى بایۆمه‌ترى ودانانى ڕۆژى 15ى نیسانى 2021 وه‌ك دوا واده‌ى نوێكردنه‌وه‌ى تۆمارى ده‌نگده‌ران،چونگه درێژكردنه‌وه‌ى ئه‌م واده‌یه ڕێگا ده‌دات به‌گۆڕانكارى زیاتر به‌سه‌ر خشته‌ى پرۆسه‌ى هه‌ڵبژاردنه‌كان.\nكۆمسیۆن له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)كه‌وتووه،بڵاویكرده‌وه"ئه‌نجومه‌نى كۆمسیاران بڕیاریشدا به‌یه‌كخستنه‌وه‌ى هه‌ردوو ماوه‌ى پێشوازیكردن له‌لیستى پاڵێوراوه‌كان وتۆماركردنى هاوپه‌یمانێتییه سیاسییه‌كان تاوه‌كو یه‌كى ئایارى داهاتوو".\nوتیشى"ئه‌مه‌یش به‌هۆى داواكارییه‌كانى ژماره‌یه‌ك پارتى سیاسی بۆ ته‌واوكردنى ڕێوشوێنه‌كانى خۆكاندیدكردن له‌ڕۆژانى داهاتوودا،وڕێگادان به‌ژماره‌یه‌كى دیكه‌ى پارته نوێیه‌كان بۆ به‌شداریكردن له‌پرۆسه‌ى چاوه‌ڕوانكراوى هه‌ڵبژاردنه‌كان له10ى تشرینى یه‌كه‌مى داهاتوو".\nكۆمسیۆنى هه‌ڵبژاردنه‌كان:كازمى ڕێنمایی داوه به‌درێژكردنه‌وه‌ى واده‌ى تۆمارى بایۆمه‌ترى


کـۆبوونەوەیەک لــەئیــدارەى گــەرمیــان بـــەڕیــوەچوو... کاتى دەوامى فەرمانگەکانى حکومەت لەگــەرمیان ڕێکدەخرێتەوە \nچوارشەممە (10ی تشرینی یه‌كه‌می 2018) به‌سه‌رپه‌رشتی سه‌ڵاح كوێخا سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ی گه‌رمیان و به ئاماده‌بوونی هه‌ردو جیّگری سه‌رپه‌رشتیار و به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی و سه‌رۆكی یه‌كه‌ئیدارییه‌كان و به‌ڕێوه‌به‌ری فه‌رمانگه حكومیه‌كانی سنوره‌كه كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له‌هۆڵی كۆبوونه‌وه‌كانی ئیداره‌ی گه‌رمیان به‌ڕێوه‌چوو.\nسه‌ره‌تا سه‌ڵاح كوێخا سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ی گه‌رمیان وێڕای ده‌ست خۆشی له‌ئیش و كاره‌كانیاندا مه‌به‌ستی كۆبوونه‌وه‌كه‌ِی ڕوونكرده‌وه سوپاسی خۆی پێڕاگه‌یاندن و ڕای سپاردن كه‌به‌ناوی ئه‌وه‌وه ده‌ست خۆشی له‌سه‌رجه‌م كارگوزاروفه‌رمانبه‌رانی فه‌رمانگه‌كانیان بكه‌ن كه‌سه‌ره‌ڕای قه‌یرانی دارایی توانیویانه سه‌ربه‌رزانه ده‌وامی ئاسایی خۆیان بكه‌ن و بێگوێدانه هیچ كاریگه‌رییه‌كی پاشه‌كه‌وت و دواكه‌وتنی مووچه مامه‌ڵه‌ی هاوڵاتیان ڕایی بكه‌ن\nهاوكات پرۆسه‌ی ده‌وام و خزمه‌تكردنی له‌كه‌رتی گشتیدا له‌پێناو هاوڵاتییاندا به‌ئه‌ركێكی پیرۆز ناوهێنا\nپاشان عه‌بدوڵا ئه‌نوه‌ر جێگری سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ی گه‌رمیان بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و وه‌زاره‌ته‌كانی له‌پێناو باشتر به‌رێوه‌چوونی ده‌وامی فه‌رمانگه‌كاندا ڕوونكرده‌وه و داوای لێكردن به‌ڕێوه‌به‌ره‌گشتی یه‌كان و به‌ڕێوه‌به‌ری فه‌رمانگه‌كانی تری حكومه‌ت به‌باشی پابه‌ندی ده‌وام و كاری به‌ڕێوه‌بردن بن\nڕێكخستنه‌وه‌ی كاتی ده‌وامی ڕۆژانه له‌پێناو باشتر به‌ڕێوه‌چوونی ئیش و كاری هاووڵاتیاندا ته‌وه‌ری سه‌ره‌كی كۆبونه‌وه‌كه‌بوو و كه‌چه‌ند بڕیارێك په‌سه‌ندكرا و پرۆسه‌ی ده‌وامی تێدا رێكخرایه‌وه\nبه‌شداربووانی كۆبونه‌وه‌كه سه‌رنج و تێڕوانین و داواكاری خۆیانیان باسكرد و ڕێكخستنه‌وه‌ی كاتی ده‌وامیان له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندی گشتیدا به‌گرنگ زانی و ئاماده‌یی خۆیانیان ده‌ربڕی بۆ ڕایكردنی مامه‌ڵه‌ی هاوڵاتیان و خزمه‌تكردنی دانیشتوانی سنووره‌كه.\nله‌كۆتایدا سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ی گه‌رمیان پێی ڕاگه‌یاندن كه ئیداره‌ی گه‌رمیان وه‌ك هه‌میشه چاودێری كاری ڕۆژانه‌ی فه‌رمانگه‌كان و كاتی ده‌وامیان ده‌بێت و ئومێدی خواست كه‌پێكه‌وه بتوانن نموونه‌یه‌كی جوانی به‌ڕێوه‌بردن پێشكه‌ش بكه‌ن.\n 4728 جار خوێندراوه‌ته‌وه


بەپەلە.. بەپەلە.. دەزگایەکی میدیایی ناسراوی کوردی دادەخرێت.. هۆکارەکەی بزانە..\nدەزگایەکی میدیایی ناسراوی کوردی دادەخرێت\nدەزگای شەفەق نیوز و ئاژانسی شەفەق نیوز کە دەزگایەکی ناسراوی میدیای کوردیە دوای ١٦ ساڵ لە کارکردن دادەخرێت.\nدەزگای شەفەق نیوز کە ١٦ ساڵە دامەزراوەو ئاژانسی شەفەق نیوز کە ٩ ساڵە دامەزراوە، لەبەر خراپی باری دارایی بڕیار دەدات چیتر بەردەوام نەبێت.\nعەلی حسێن فەیلی سەرۆکی دەستەی ئیدارەی دامەزراوەی شەفەق لە نووسینێکدا دەڵێت "بۆ ده‌ستپێكی وه‌رزێكی نوێ له كارو ژیان، كۆتایی به شێوازی كۆن ده‌هێنرێ به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان بێ ئه‌وه‌ی وه‌رزێكی نوێ به‌ڕێوه بێ ، ده‌ڵێین ؛ ماڵئاوا شه‌فه‌ق تا واتای دژه‌به‌یه‌كی له نێوگه‌لاندا  كه هه‌ڵاتنی خۆر و پێچه‌وانه‌كه‌ی به واتای ئاوا بوونی خۆره بێته دی".\nدەزگای شەفەق کە دەزگایەکە شوناسەکەی زیاتر "کوردانی فەیلی" بووەو بەهەر سێ زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی رووپێووی رووداوە کوردستانییەکان و عێراقییەکانی کردووە، لەسەر داخستنی دەزگاکە، سەرۆکەکەی دەڵێت " بۆ چه‌ند ساڵ ئێمه‌ی له پشتی ده‌رگا داخراوه‌كان و له چاوه‌نواڕیدا هێشته‌وه. ناتوانین بڕیاری كۆتایی هێنان به ژیانی 16 ساڵه‌ی شه‌فه‌ق وه‌ك دوا بژارده خۆمانی لێ لابده‌ین، چونكو ڕێگاكانی دیكه  له‌گه‌ڵ مۆرالی بیروباوه‌ڕمان ناگونجێن".\nهەروەها هاتووە " له ئێستادا، ئه‌وه ئێمه ( فه‌یلییه‌كان) نین كه دایده‌خه‌ین. به‌پێوه‌ری خۆڕاگری و ساڵه‌ها  كاركردن ، سه‌لماندمان ئه‌وانه‌ی ده‌ڵێن فه‌یلییه‌كان ( منفعل)ن پێویستییان به پێداچوونه‌وه به‌و شێوه نواڕینه‌ی خۆیان هه‌یه".\nعەلی حسێن فەیلی لە درێژەی قسەکانیدا لەسەر داخستنی دەزگاکە دەڵێت " ئاساییه هیچ شۆڕش و بزاف و چالاكیێكی به‌رده‌وام و خه‌رج هه‌ڵگر له پشتیوانی ماددی و مه‌عنه‌وی بێنیاز نییه. ناكامی و سه‌رنه‌كه‌وتنی شۆڕش و بزافه‌كان به واتای ئه‌وه نییه كه سه‌رجه‌میان ره‌وا نه‌بوون. له باسی تایبه‌تمه‌ندی شه‌فه‌قدا خاڵی گرنگ ئه‌وه‌یه ؛ 16 ساڵه له گه‌ڵ كاروانی راگه‌یاندنی ئه‌م وڵاته‌دا به‌رێوه‌یه و هێشتا پابه‌ندی رێبازی خۆیه‌تی ، له ئادابی گشتی لای نه‌داوه و پرنسیپه‌كانی كاری پیشه‌ییانه‌ی له‌بیرنه‌كرد‌ووه".\nناوبراو باس لەوەش دەکات "ساڵه‌هایه شه‌فه‌ق نه مینحه‌ی هه‌یه و نه پاڵپشتی دارایی، سه‌رباری ئه‌وه‌ش وه‌فادار بوو به رێباز‌و به‌رنامه‌ی كاری خۆی".\nبەڕێوەبەری دەزگاکە دەڵێت " بۆ مێژوو ده‌ڵێین؛ له رابردوودا به پێی بنه‌مای باوه‌ڕ به دادگه‌ری نه‌ته‌وه‌یی و سیاسه‌تی پشتیوانی و هاریكاری پێكهاته‌كانی نه‌ته‌وه‌كه‌مان، رێزدار نێچیروان بارزانی سه‌رۆكی حكومه‌تی پێشووی هه‌رێم ،  ئه‌م ده‌زگایه‌ی په‌یوه‌ست به كوردانی فه‌یلی، وه‌ك پرۆژه‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی و به‌رده‌وام بینی. نیاز پاكی به رێزیان له رێی پشتیوانی دارایی وبه‌خشینی (مینحه)ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له ساڵانی ( 2004- 2014) ئه‌و باوه‌ڕه‌ی پته‌و كرد  كه پاڵپشتی پێكهاته‌كانی كورد چ له ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم و چ له ناوه‌وه‌ی هه‌رێم سیاسه‌تی نه‌گۆڕ و ئیلتیزامێكی هه‌میشه‌ییه ، لێ رووداوه نه‌خوازراوه‌كانی بڕینی بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان له لایه‌ن به‌غدا، جه‌نگی داعش و هاتنی نزیكه‌ی دوو ملیۆن ئاواره بۆ كوردستان، بوونه هۆكاری رێگر له به‌رده‌وامی به‌خشینی مینحه" .\nدەزگای شەفەق نیوز یەکێکە لەو دەزگاو ماڵپەڕە کوردیانەی کە خوێنەرێکی زۆری لەناو کوردو عەرەبەکانی عێراقدا هەبووەو سەرباری رووپێوکردنی هەواڵ و ژانرەکانی تری میدیا، هەمیشە سەکۆیەک بووە بۆ بەرگریکردن لە کوردانی فەیلی.\nئه‌م بابه‌ته 7022 جار خوێنراوه‌ته‌وه


کوردیپێدیا - 03-08-2014\n📅 03-08-2014 - رۆژی کۆمەڵکوژیی کوردانی ئێزیدی ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n- کاتژمێر سێی شەوی رابردوو چەکدارە توندڕەوەکانی داعشداعش بە تۆپ و دۆشکە و چەکی قورسەوە هێرشیان کردووەتە سەر هێزەکانی پێشمەرگەپێشمەرگەی کوردستان لە شارۆچکەی شنگالشنگال بێ ئەوەی زەرەرو زیانی گیانی بەدواوە بێت، بەڵام پێشمەرگە لە حەوت شوێنی ئەو شارۆچکەیە کشاوەتەوە، ئەمە جگە لەوەی زیانی بە داعش گەیاندوە.\n- چەکدارانی داعش، ماڵی پەرلەمانتاری کورد موحسن سەعدون لە لە شارەدێی زومار لە پارێزگای نەینەوا دەتەقێننەوە.\n- سەرچاوەیەکی ئاگادار، رایدەگەیەنێت، کە حکومەتی فیدڕاڵی عیراق وحکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ رووبەڕووبوونەوەی داعش، گەیشتوونەتە رێکەوتن.\n- هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان هێرشێکی گەورەیان بەپاڵپشتی چەندین چەکی قورس بۆ سەر چەکدارانی داعش لەشارۆچکەی شەنگال و زوممار دەستپێکرد.\n- بەشێک لەو چەکە قورسانەی لە رێگەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێرهەولێرەوە گەیشتنە هەرێم رەوانەی هێزەکانی پێشمەرگە کران و بڕیارە بەمەبەستی هێرشکردنە سەر چەکدارانی داعش لە شەنگارو و ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی هەرێم بە کاربهێنرێن.\n- لە دوای ئەوەی شارۆچکەی شنگال کەوتە دەستی چەکدارانی داعش، هێزێکی یەپەگەیەپەگە گەیشتنە سنوری ئەو شارۆچکەیە لە ئێستادا لەگەڵ داعش دەجەنگن.\n- پارێزگاری نەینەوا بانگەوازێک ئاراستەی وڵاتانی جیهان دەکات بۆ ئەوەی بەپەلە فریای ئێزدییەکانی شارۆچکەی شنگال بکەون، راشیدەگەیەنێت کە دوای چەند سەعاتێکی تر هەزاران ئێزدی گیان لەدەست دەدەن.\n- داعش شارەدێی رەبیعەرەبیعەشی گرت.\n- پاش دەستبەسەراگرتنی شارەدێکانی زوما رزوما ر و رەبیعە چەکدارانی رێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی دەستیان بەتەقاندنەوەی ماڵی پەرلەمانتار و بەرپرسانی کورد و مەزارە ئاینییەکان کردوە، سەرچاوەیەکیش رایدەگەیەنێت، تائێستا هەشت ماڵی کوردەکان تەقێنراوەتەوە.\n- داعش نزرگەی شێخ شەرەفەدینی تەقاندەوە.\n- بەپرسێکی یەکێتی لە شنگال رایدەگەیەنێت کە پێنج لیوای پێشمەرگە و زێرەڤانی لەناوچەی شەنگال و زوممار بوون بەبێ شەڕ کشاونەتەوەو تا ئێستاش پێشمەرگە نەگەشتونەتەوە شنگال و ئەو شەڕەش لەو ناوچەیە دەکرێت هێزەکانی پەیەدە دەیکەن نەک پێشمەرگە.\n- دوای ئەوەی کە لەشەوی رابردووە لەلایەن چەکدارانی داعشەوە شارەدێی زوممار کۆنتڕۆڵکرا، هێزەکانی پێشمەرگە توانیان ئەو شارۆچکەیە کۆنتڕۆڵ بکەنەوە.\n- لە رانیەرانیە لەنیوەشەودا ژنێک لەلایەن هاوسەرەکەیەوە کوژرا.\n- شەوی رابردوو گروپە چەکدارەکانی داعش لە گوندی سحێلا لەسەر سنووری خۆرئاوای کوردستان لە دژی هێزەکانی پێشمەرگە بۆسە دەنێنەوه و لە ئەنجامدا ژمارەیەک پێشمەرگە شەهیدبوون و شەش پێشمەرگه بەبرینداری کەوتنە دەستی داعش و لەلایەن شەڕڤانشەڕڤانانی YPG وە رزگار کران.\n#داعش | #پێشمەرگە | #شنگال | #هەولێر | #یەپەگە | #رەبیعە | #زوما ر | #رانیە | #شەڕڤان |\n1. 👁 ئاماری بەرێوەبەرایەتی گشتی وەزارەتی ئەوقاف کاروباری ئایینی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە ئیزدییەکان\n2. 👁 ئەو رفێنراوانەی لای داعش ماون زۆرینەیان منداڵی کوردی ئێزدین\n3. 👁 توندوتیژی بەرامبەر ژنان لە سنووری راپەڕین لە بەرزبوونەوەدایە\n4. 👁 جینۆسایدی شەنگال و ئێزدییەکان\n2. 👁 راگەیەندراوی یەکێتی دەربارەی ناوچەکانی شنگار - 03-08-2014\n3. 👁 رسالة السكرتير العام للاتحاد القومي الديمقراطي الكوردستاني YNDK بمناسبة تحرير شنكال\n1. 👁 چیرۆکی خۆ کوشتنی جەیلان برجس نایف\n1. 👁 دیار ئیبراهیم (مەزڵوم دێرک)\n1. 👁 ئیمان عەبدوڵڵا\n2. 👁 سارا جەعفەر نیعمەت\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 3 2014 9:58AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 2 2020 10:34PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 30,285 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.2 89 KB Aug 2 2018 9:55PM هاوڕێ باخەوان\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 61 KB Aug 3 2014 9:58AM هاوڕێ باخەوان


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: هەوالەکانی رۆژ تیڤی ٢٠/٩/٢٠١١\n- ژیلا دختر دست فروش با آرزوهای رنگارنگ\nشەپۆلێکی نوێی قۆڵبەستکردنی کوردان لە تورکیا دەستیپێکردووە\nNNS ROJ: لە رۆژانی رابردوو دا دەیان ئەندامی بەدەپە و چالاکی سیاسی و مەدەنی کورد لە لایەن پۆلیس و دەزگا ئاسایشیەکانی تورکیاوە قۆڵبەست کراون و رۆژ بە ڕۆژ هەژماری گیراوان زیاتر دەبێت.\nلە درێژەی قۆڵبەستکردنی چالاکانی سیاسی و مەدەنی کورد و ئەندامانی پارتی ئاشتی و دێمۆکراسی لە تورکیا دا، ئەمڕۆ لە "ئاداکڵی" سەر بە چەولیک، 3 هاوڵاتی کورد بە تۆمەتێکی نادیار قۆڵبەست و رەوانەی ناوەندە ئاسایشیەکان کران. هەروەها لە شڕناخیش هێرش کرایە سەر بارەگای بەدەپە و "ئەیتیم سەن" و لە ئاکام دا 35 هاوڵاتی دەستبەسەر کران. "سەلاحەدین دەمیرتاش" ئەم هێرشانە بە سیاسی و بەشیک لە پڕۆژەی "تەسفیە کردن"ی بەدەپە دەزانێ.\n5 چالاکی ژنیش کە ئەندامی رێکخراوەی "تەڤگەری ژنانی دێمۆکراتیک و ئازاد" بوون لە رێگەی ئەنقەرە دەزگیر و رەوانەی ناوەندە ئاسایشیەکانی تورکیا کران. دوێنێش 121 هاوڵاتی کورد کە بە مەبەستی پڕۆتیستۆکردنی گۆشەگیری سەر "عەبدوڵلا ئۆجالان" رێبەری گیراوی پارتی کرێکارانی کوردستان و گووشارەکانی سەر بەدەپە لە ئەستەنبووڵ بەشداری چالاکیەک بوون، پاش هێرشی پۆلیس دەزگیر کران.\nبەر لە جەژنی رەمەزان، هەندێک لە رۆژنامەوانانی تورک پێشبینی ئەوەیان کردبوو کە زیاتر لە 1000 ئەندامی بەدەپە و کۆنگرەی جڤاکی دێمۆکراتیک دەزگیر دەکرێن و لەم رۆژانەی دواییدا ئەم پێشبینیە بەکردەوە خەریکە روو دەدات. لە باژێرەکانی وان، ئەدەنە، مەرسین، ئامەد، ئەستەنبووڵ، ئەنقەرە، شڕناخ، جۆڵەمێرگ، جزیرە و چەند شاری تری باکووری کوردستان لە رۆژانی رابردوو دا دەیان هاوڵاتی کورد قۆڵبەستکراون. ئاژانسی دیجلە باس لەوە دەکات لە شەمزینانیش 9 کەس کە زۆربەیان ئەندامی بەدەپەن لە 16ی مانگەوە دەستبەسەر کراون و لە ژێر لێپرسینەوە دان.\nبە مەبەستی پڕۆتیستۆکردنی ئەم شەپۆلە نوێە لە قۆڵبەستکردنی چالاکانی سیاسی و مەدەنی کورد، دوکاندارانی شاری جزیرە، دوو رۆژە دووکان و بازاڕیان داخستووە و ئەمڕۆ "سەلاحەدین دەمیرتاش" سەرۆکی پارتی ئاشتی و دێمۆکراسی و نوێنەرانی ئامەد، شڕناخ و جۆڵەمێرگ لە پارلەمانی تورکیا، سەردانی ئەم شارەیان کرد و لەگەڵ هاوڵاتیان دیداریان کرد. دەمیرتاش لەم سەردانەی دا بۆ جزیرە رەخنەی توندی لەم ئۆپێراسیۆنە سیاسیانە گرت و گووتی: ئاکەپە لە ساڵی 2009وە هەوڵی لەناوبردنی بەدەپە دەدات. با ئەوە بزانێ کە لەناوبردنی بەدەپە لەناوبردنی گەلی کوردە. ئەگەەر لەدەستی دێت با بفەرموێ، ئەگەر نا با واز لەم سێناریۆ هەرزانانە بهێنێت. بە ناوی یاسا، قەتڵوعامی سیاسی بەسەر ئێمە دا نەسەپێنین.\nدەمیرتاش لە درێژەی لێدوانەکانی دا وتی: حکوومەتێک لە سەر کارە کە ئەو گەلە بە تیرۆریست پێناسە دەکات. ئێمە 10 میلیۆن هاوڵاتیمان هەیە کە پشتیوانیمان لێدەکەن. ئەگەر ئێمە تیرۆریست بین، بەو مانایەیە کە 10 میلیۆن کەس لەو گەلە تیرۆریسته. پێناسەکردنی گەلی ئێمە بەم شێوە بۆ حکومەت و دادوەرەکان مایەی شەرمە.\nشایانی باسە کە لە دوو ساڵ لەمەوبەرەوە زیاتر لە 3000 ئەندامی پارتی ئاشتی و دێمۆکراسی، سیاسەتمەدار و چالاکی سیاسی کورد، لە پارلەمانتار و شارەدارانی هەڵبژێردراوی کورد و چالاکانی مەدەنیەوە بگرە تا چالاکانی ژنان و خوێندکاران، لە چوارچێوەی دۆزی ناسراو بە "کەجەکە" و بە بیانویی پێوەندی بە پەکەکەوە دەزگیر و زیندانی کراون و لەم هەفتانەی دواییش دا شەپۆلێکی نوێ لەم قۆڵبەستکردنانە دەستیپێکردووە کە تا ئێستا سەدان هاوڵاتی گرتۆتەەوە.\nدانیشتوانی كه‌مپی وه‌لید له‌هه‌ریمی كوردستان مافی په‌نابه‌رێتیان پێ ده‌درێت\nئه‌مڕۆ نوێنه‌ری ڕێكخراوی مافی مرۆڤ سه‌ردانی كه‌مپی وه‌لیدی كردو به‌دانیشتوانی ئه‌و كه‌مپه‌یان ڕاگه‌یاند مافی په‌نابه‌رێتیان له‌هه‌رێمی كوردستان پێده‌درێت.\nسایتی ئاوێنه: له‌لێدوانێكدا بۆ سایتی ئاوێنه یه‌كێك له‌نوێنه‌رانی دانیشتوانی كه‌مپی وه‌لید ڕایگه‌یاند “ئه‌مڕۆ نوێنه‌ری نوێنه‌ری مافی مرۆڤ سه‌ردانی دانیشتوانی كه‌مپی وه‌لیدیان كرد كه نوسراوێكی وه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمیان پێ ڕاگه‌یاندین كه‌ئه‌ویش ئه‌وه‌یه ئه‌و 120 دانیشتوه‌ی كه‌مپی وه‌لید كه‌كوردی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستانین له هه‌رێمی كوردستان مافی په‌نابه‌رێتیان پێدراوه”.\nناوبراو وتیشی “ئێمه به‌و بڕیاره ڕازی نین، چونكه ئێمه له‌هه‌رێمی كوردستان ته‌نها مافی په‌نابه‌رێتیمان پێده‌درێت، به‌ڵام وه‌ك بت ته‌ماشا ده‌كرێن‌و هیچ حسابێكمان بۆناكرێ، له‌ئێستاشدا هه‌رێمی كوردستان خۆی له‌نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كاندا وه‌ك هه‌رێمێك دانی پێدا نه‌نراوه ئیتر مافی په‌نابه‌رێتی چی به‌ئێمه ده‌دات؟”.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد “ئه‌و نوێنه‌رانه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان به‌ئێمه‌یان ڕاگه‌یاندوه تامانگی 11 ئێمه ئه‌بێت كه‌مپه‌كه چۆڵ بكه‌ین، به‌ڵام ئێمه چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌بون له وڵاتانی ڕۆژئاوا به په‌نابه‌رێتی وه‌رگیرێن چونكه ئێمه پێشتریش له‌مانگی 7ی ڕابردوه‌وه ئه‌وه‌مان ڕاگه‌یاندوه كه ئێمه نامانه‌وێت مافی په‌نابه‌رێتیمان له‌هه‌رێمی كوردستان پێ بدرێت چونكه ناتوانین بژێوی ژیانمان دابین كه‌ین“.\nبۆ ئه‌م مه‌به‌سته په‌یامنێری سایتی ئاوێنه په‌یوه‌ندی كرد به وه‌ز‌یری ناوخۆو بریكاری وه‌زیری ناوخۆ، به‌ڵام به‌رده‌ست نه‌بوو.\nرییس جمهوری آرژانتین در حضور احمدی نژاد در مجمع عمومی تحویل تروریست ها را\nخواستار می شود\nگزارش بخش فارسی رادیو اسرائیل- به گزارش خبرگزاری فرانسه، رییس جمهوری آرژانتین، بانو پرزیدنت کریستینا کرشنر قصد دارد که در سخنرانی این هفته خود در مجمع عمومی سازمان ملل، برای سومین سال پی در پی از حکومت ایران درخواست کند هشت تن از سران رژیم را که متهم به دست داشتن در انفجارهای 17 و 19 سال پیش آرژانتین هستند، به آن کشور تحویل دهد.\nدر دو انفجار در مرکز همیاری یهودیان آرژانتین، در بوئنوس آیرس، و سفارت اسرائیل در آن کشور، در مجموع 114 نفر کشته شدند.\nبرخی سران حکومت ایران، عامل آن انفجارها بودند.\nدر این زمینه، هشت تن از سران ایرانی در دادگاه های آرژانتین متهم شدند که در این میان می توان از اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس جمهوری وقت، وزیر خارجه پیشین، علی اکبر ولایتی، و سرتیپ پاسدار احمد وحیدی، وزیر دفاع کنونی نام برد.\nدر کشمکش لفظی گفته شد: فردو را برای سخت کردن کار حمله ساختیم\nگزارش بخش فارسی رادیو اسرائیل- نشست روز گذشته مجمع عمومی آژانس بین المللی انرژی اتمی، شاهد جنگ لفظی نمایندگان ایران و آمریکا بود.\nوزیر انرژی ایالات متحده، آقای استیون چو با بیان این موضوع که حکومت ایران همچنان به مسیر خود در جهت رسیدن به توانایی ساخت سلاح اتمی ادامه می دهد، گفت: «جمهوری اسلامی دو راه پیش رو دارد: یا اینکه به تعهدات بین المللی خود عمل کند و جامعه جهانی را متقاعد سازد که برنامه های اتمی آن ماهیت صلح آمیز دارد، و یا اینکه با تحریم های بیشتری روبرو گردد و بیش از پیش در جامعه جهانی تنها بماند».\nآقای چو در ادامه، انتقال فعالیت های اصلی غنی سازی اورانیوم ایران به سایت زیرزمینی "فردو" را، نمونه ای از تلاش های تحریک آمیز ایران دانست.\nاما رییس سازمان انرژی اتمی ایران، دکتر فریدون عباسی دوانی در واکنش به این سخنان وزیر انرژی ایالات متحده گفت: «سایت فردو به این دلیل زیرزمینی است که کار آمریکایی ها و همدستان شان را در از بین بردن تأسیسات هسته ای ایران سخت کنیم».\nانفجار مهیب در چند قدمی دفتر نخست وزیری ترکیه در آنکارا در غیبت اردوغان\nگزارش بخش فارسی رادیو اسرائیل- امروز در نزدیکی دفتر نخست وزیر ترکیه، آقای رجب طیب اردوغان، و وزارتخانه های آن کشور، در آنکارا، پایتخت ترکیه، انفجار شدیدی رخ داد که موجب کشته شدن دست کم دو نفر و زخمی گردیدن پانزده نفر شد و به وسایط نقلیه و مغازه ها و ساختمان های اطراف زیان های سنگینی وارد شد و بسیاری از آنها طعمه حریق شدند و دود غلیظی مرکز شهر را پوشاند.\nبه هنگام انفجار، آقای رجب طیب اردوغان در محل کار خود حضور نداشت زیرا برای شرکت در همآیش مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک رفته است.\nمسئولان وزارت کشور ترکیه گفتند یک زن را به اتهام قرار دادن بمب در یک دستگاه مینی بوس دستگیر کردند ولی چند نفر که در محل رویداد تروریستی بودند، مطالب دیگری گفتند و از جمله یک نفر شاهد گفت دیده است که فردی یک کپسول گاز مشتعل را بر روی یک وسیله نقلیه انداخت.\nهنوز هیچ سازمان یا گروهی مسئولیت رویداد تروریستی در آنکارا را بر عهده نگرفته و این احتمال وجود دارد که مقامات ترکیه سازمان کردهای جدائی طلب "پ.کا.کا" را عامل آن بدانند.\nترور برهان الدین ربانی پس از بازگشت از کنفرانس تهران\nگزارش بخش فارسی رادیو اسرائیل- در جریان حمله ای که امروز به اقامتگاه رییس شورای صلح افغانستان و رییس جمهوری پیشین آن کشور، برهان الدین ربانی در کابل صورت گرفت، وی به قتل رسید.\nآقای محمد زهیر، رییس بخش تحقیقات جنایی پلیس کابل گفت: ربانی "شهید" شده است ولی توضیحات بیشتری نداد.\nآقای ربانی چند روز پیش میهمان جمهوری اسلامی بود و در اجلاسی با عنوان "بیداری اسلامی" در تهران شرکت داشت.\nتهدیدهای ایران در دیدار پانه تا و باراک در پنتاگون مطرح شد\nگزارش بخش فارسی رادیو اسرائیل- وزیر دفاع اسرائیل، آقای اهود باراک که به واشینگتن سفر کرده با همتای آمریکایی خود در پنتاگون دیدار نمود.\nدر این ملاقات آقایان اهود باراک و لئون پانه تا در مورد تهدیدهای حکومت اسلامی ایران و برنامه های اتمی آن، جنگ با تروریسم و تغییرات سیاسی در خاورمیانه رایزنی کردند.\nوزیران دفاع اسرائیل و ایالات متحده در این ملاقات روابط امنیتی دو کشور را بسیار مهم دانستند و آقای پانه تا تأکید کرد که ایالات متحده همچنان خود را نسبت به برتری نظامی اسرائیل در خاورمیانه متعهد می داند.\nگزارش ها حاکی است که آقای پانه تا قصد دارد به زودی از خاورمیانه دیدار کند.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۶/۲۹/۱۳۹۰ ۰۹:۲۸:۰۰ قبل‌ازظهر


ت*رک و فاشیزمی قەومی\n> یانەی کورد هاک > کوردستان & kurdistan > مێژووی کوردستان & History Of Kurdistan > ت*رک و فاشیزمی قەومی >\n188 سوپاس کراوە لە 155 بابەت\n2020-07-27, 02:55 PM\nبەناوی خوای گەورە ،\nسڵاوتان لێبێت ئەندامان\nن. هیوا هیدایەت موحەمەد - کوردستان پۆست.\nڕەگەزی ئینسانی بوون یەکێکە لەو ڕەگەزانەی کە ھەر لە گەڵ لە دایک مرۆڤ ئەویش لە دایک دەبێت و چرۆ دەکات .\nجا ھەندێک لە نەتەوەکانی دونیا فاشیزمی قەومی بە تەواوی ڕۆچۆتە ناخی تاکەکانیانەوە ، کە ھەر نەتەوەیەک بە شێوەیەک فاشیزم تێیدا چرۆی کردوە .\nلە ناو ھەموو گەلانی دونیادا ھیچ نەتەوەیەکی سەر ھەسارەی گۆی زەوی ھێندەی قەومی ت*رک فاشیزم نەبووە و نابێت بەرانبەر بە گەلی کورد .\nفاشیزم لەوێوە سەرچاوەی گرتووە ، ت*رکی کەمالی ھەر لە علمانیەوە بیگرە تا دەگاتە ئەو پەڕی ئیسلامیەک ،\nیا چەپێک یا سیاسیەک یا مامۆستایەک یا ھونەر مەندێک یا ڕۆژنامە نووسێک یا منداڵێک کە تازە زمان دەگرێت ، واتا ھەموو چین و ەتووێژەکانی کۆمەڵگاکەی گۆش دەکرێن بە دژە کورد .\nنیە و نابێت تاکە ت*رکێک نابینیت کە دژی کورد نەبێت ،یاخود ڕقی لە کورد نەبێت ،\nبە درێژای مێژوو لە وەتەی خوا کوردی دروستکردووە ت*رک و ئیمپراتۆرییەتی ت*رک دژی بووە ،\nواتا فاشیزم لە خوێنیاندا بە تەواوەتی ڕەنگی داوەتەوە ، ئەگەر سەیر بکەین لە ھەموو سەر دەمەکان ئەوپەڕی دژایەتی کردووە ،\nوە لە سەردەمی ئەتات*رک دا گەیشتۆتە لوتکەو تا ئەمڕۆش ھەر بەردەوامە و پشتاو پشت بۆ وەچەکانیان دەمێنێتەوە ،\nفاشیزمی قەومی کورد بەردەوامە وەکوو دەبینین لە عەفرین و غوتە چیان بە سەر کورد دا ھێنا ،\nچۆن کۆمەڵکوژیان لە دژی کوردان بەرپا کرد و خوێنی ڕۆڵەی کوردیان بۆ خۆیان حەڵاڵ کردووە .\nئەگەر ئێمە نموونەی فاشیزمی قەومی وەربگرین دەبینین "ھیتلەر "یش فاشیزم بوو " سەدام"یش فاشیزم بوو وە ئێران یش فاشیزم بوو ،\nبەڵام ھیچیان بە ئەندازەی " ت*رک “ فاشیزم نەبوون ھەموو یان لە ت*رکەوە وەرگرت بوو تەنانەت ھیتلەریش .\nتۆ سەیر بکە چۆن دینەکەش لە خزمەتی فاشیزمدا بە کار ھێناوە ، مەلایەک خەتیبێک ئیسلامیەک چەپێک مامۆستایەک خوێندکارێک بەقاڵێک حەماڵێک تەواوی چین و توێژەکان نابینیت دژی کورد نەبێت و خوێنی کورد حەڵاڵ نەکات بۆ خۆی ،\nببینە مەلاکان چۆن خوێنی ڕۆڵەی کوردی موسڵمان حەڵاڵ دەکەن ، دەڵێن ئێمە سۆز و بەزەیمان بۆ تەواوی دڕندەو ئاژەلان ھەیە ،\nبەڵام ھیچ کاتێک سۆز و بەزەیمان بەرانبەر بە کوردا نایات لە ھەر کوێیەک بینیانتان بە دیل مەیان گرن دەست بەجێ بیان کوژن و خوێنیان حەڵاڵە یا زیندە بە چاڵیان بکەن ،\nبۆ ئەوەی ئاسەواریان لە سەر خاک نە مێنێت .\nئەوان ئاوا بیر دەکەنەوە بەرانبەر بە کورد ، کەچی ھەندێک لە حیزبی ئیسلامی و ئەشخاسی ئیسلام و مەلاو خەتیبی مزگەوتەکانی لای ئێمەش شانازی دەکات بە ت*رکیای فاشیزمەوە ،\nئەمە بەلای منەوە ئەو پەڕی نەبوونی بێ مۆڕالیە بەرانبەر بە گەل و نەتەوەکەی ئەوە ئەو پەڕی ماییە پوچ بوونی ئەخلاقە لە زھنی ئەو تاکانەدا ، ئەم جەھالەتیە بەرھەمی عەقڵی فاشیزمی قەومی ت*رکیە ،\nئەمە چ ویژدانێک قەبوڵی دەکات برایەکی موسڵمانت بکوژیت و خوێنی حەڵاڵ بکەیت جگە لە فاشیزمی قەومی ت*رک نەبێت .\nئەگەر چی فاشیزمی فارس و فاشیزمی عەرەبی ئەوانیش شان بە شانی فاشیزمی قەومی ت*رکی دنیان خستۆتە خزمەتی فاشیزمەوە ،\nبەڵام ھیچ کام لەم دوانەی دی ھێندەی فاشیزمی نەتەوەی ت*رک نەبووەو نابێت .\nئەوە ھەموو چین و توێژەکانی فاشیزمی قەومی ت*رکە دەرحەق بە کورد ئاوا بیر دەکەنەوە ، بەڵام وەکوو وتم ھەندێک لە مەلاو حیزبی ئیسلامی و ئەشخاسی ئیسلامی خیانەت لە میلەتەکەیان دەکەن و خۆیان خزاندۆتە سەنگەری فاشیزمی قەومی ت*رکەوە ، کە دژی گەلی خۆیان خیانەت دەکەن و خۆیان ھەڕاج کردووە بۆ فاشیزمی قەومی ت*رک .\nبۆچی دەبێت ت*رکێک ئاوا بیر بکاتەوە بۆ گەلەکەی خۆی ھەوڵبدات گەلێکی تری موسڵمان پاکتاو بکات سەرو ماڵیان ببات و کوشتنی ژن و منداڵیان حەڵاڵ بکات ، مەلاو کار بە دەستانی دینی کوردیش بە ناوی خوداو دینەوە خۆیان بخزێنە سەنگەری فاشیزمی قەومی ت*رکەوە دیفاعیان لێ بکەن ،\nئەمە چ ویژدانێکە ئەمانە گرتوویانەتە بەر دژی گەلی خۆیان بجەنگن ئەمە ئەو پەڕی گەمژەییە شانازی بە فاشیزمی قەومی ت*رکیەوە بکەیت ،\nئەوانە جگە لە دین فرۆشی و خاک فرۆشی و خۆ فرۆشی ھیچ جانەوەرێکی دیکە نین .\nئێمە نابێت وەکوو ت*رکی فاشیزم بیر بکەینەوە و خوێنی ئەوان حەڵاڵ بکەین ، بەڵام ھیچ نەبێت وەکوو ئینسان بە لە گەڵ ستەم و زۆر داریدا مەبە و خۆت مەخزێنە ناو سەنگەری فاشیزمی قەومی ت*رکیەوە لە گەڵ گەلەکەتدابە ،\nکەواتە ئەوانە کۆمەڵێک بە ناو ئیسلام فرۆش و خاک فرۆش و ویژدان فرۆش و دین فرۆش بەو لاوە ھیچی دیکە نین ،\nلێرەدا کورد ئەگەر نغرۆ نەبوایە لە خیانەت کردن ئەوا ئاوا پارچە پارچەو پەرتە وازە نە دەبوو ،\nکورد تا بڵێیت گەلێکی خۆفرۆش و خاک فرۆش و بە کرێ گیراوی بێگانە نەبوایە ئێستا ئامانجەکانی خۆی بە دی ھێنا بوو ،\nھەر بۆیە ت*رکی فاشیزم دژی نەتەوەو خاکی گەلی کوردە ، ھەمیشەلە ھەوڵداندایە بۆ پاکتاو کردنی نەژادی کوردی.\nبەڕای من دیفاع كردن و ھاوسۆزی دەر بڕین بۆ ت*رکی فاشیزم ھیچی کەمتر نیە لە ئەردۆگان و سەرامی ئەردۆگان ، ئەوە تەنھا خاڵی بۆتەوە لە بێ ئابروی و بێ موڕاڵی .\n50 سوپاس کراوە لە 49 بابەت\n2020-07-27, 07:18 PM\nDast xoah brakam sarkawtwby\n2020-07-27, 09:43 PM\n(2020-07-27, 07:18 PM)Kurdhr نووسراوە:\nدەستی تۆش خۆش بێت\n22 سوپاس کراوە لە 21 بابەت\n2020-11-05, 03:36 PM


:: AM:11:27:07/07/2020 \nسووسه‌ن حه‌سه‌نزاده له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له به‌هاری ته‌مه‌نیدایه، كه‌چی بێ هه‌ستكردن به ماندووبوون، شه‌و رۆژی داوه‌ته ده‌م یه‌ك و له‌م شار بۆ ئه‌و شار و له‌م دێ بۆ ئه‌و دێ له بواره‌كانی شیعر و نووسین و گوتنه‌وه‌ی زمانی كوردی وه‌ك مامۆستا و دانانی كتێبی بواری زمانه‌وانی و منداڵان و ئه‌ده‌بیات و سه‌رپه‌رشتیكردنی به‌شی كوردی كۆمه‌ڵێ گۆڤار و رۆژنامه و بڵاڤگۆ و دانانی كتێبخانه له گونده‌كان و چالاكی مه‌نده‌نی بواری ژینگه..هتد، چالاكی ده‌نوێنێ.\nله ته‌مه‌نی مێردمنداڵییه‌وه سه‌رقاڵی وانه‌وێژیی زمانی كوردی بووه\nهه‌رچه‌نده مامۆستا سووسه‌ن خوێندنی سه‌ره‌تایی تا خوێندنی باڵای له بواری كارناسیی ماف له شوێنی له‌دایكبوونی واته له شاری بۆكان ته‌واو كردووه، وه‌لێ له ژێر كاریگه‌ریی دایك و باوكی كه هه‌ر له منداڵییه‌وه كتێبی شیعر، هه‌قایه‌ت، فێركارییان به كوردی ناوه‌ته به‌رده‌ستی و پێیان خوێندووه‌ته‌وه، هه‌روه‌ها له ژێر كاریگه‌ریی برای گه‌وره‌ی كاك هه‌ژار كه له ته‌مه‌نی مێردمنداڵییه‌وه سه‌رقاڵی وانه‌وێژیی زمانی كوردی بووه، ده‌كه‌وێته سه‌ر ڕێچكه‌ی خزمه‌ت به زمانی كوردی و كولتووری نه‌ته‌وه‌كه‌ی.\nلێره‌دا به‌وردی هه‌موو كار و چالاكییه‌كانی سووسه‌ن ده‌خه‌ینه روو:\n*له ساڵی 2008 به فه‌رمی له بنكه‌ی ئه‌ده‌ب و له ژێر چاودێریی مامۆستا مسته‌فا ئیلخانی زاده، ده‌بێته مامۆستای وانه‌ی كوردی.\n*له زۆربه‌ی شار و دێهاته‌كانی بۆكان، سه‌قز، سایین قه‌ڵا، میاندواو، مه‌هاباد، بانه و... وانه‌وێژیی ڕێنووس و ڕێزمانی كوردیی له ئه‌ستۆ گرتووه و تا ئێسته له ناو خوێندكاره‌كانی له شار و گونده‌كان ده‌یان وانه‌وێژی پێ گه‌یاندووه.\n*دوای شه‌ش ساڵ وانه‌وێژی به ڕێنوێنی و پاڵپشتكردنی له لایه‌ن نووسه‌ری ناوداری كورد، مامۆستا محه‌مه‌د ڕه‌زا نه‌زه‌ری داركولی، هاوكات له‌گه‌ڵ وانه‌وێژیی زمانی كوردی، ده‌چێته دنیای نووسینی په‌رتووكی فێركاریی زمانی كوردی و له ساڵی 2016 یه‌كه‌م په‌رتووكی خۆی به چاپ ده‌گه‌یه‌نێ و دواتر ئه‌م كتێبانه‌یشی به چاپ گه‌یاندووه:\n١-ڕێنووسی كوردیی سۆرانی "ئارامی" بڵاڤگه‌ی زانكۆ-بۆكان 2016.\n٢-ڕێنووسی كوردیی سۆرانی "لاتینی" بڵاڤگه‌ی زانكۆ-بۆكان 2020.\n*هه‌روه‌ها سێ په‌رتووكی فێركاریی ڕێنووسی زمانی كوردیی له سێ كه‌رتی سه‌ره‌تایی، ناوه‌ندی و دواناوه‌ندی بۆ خوێندكارانی خوێندنگه‌كان (مه‌دره‌سه‌كان) له ژێر چاپدایه.\n*ساڵی 2016 به وه‌ڕێخستنی ڕێكخراوه‌ی مامۆستا زیره‌ك (له بواری خزمه‌ت به ئه‌ده‌بیات، كولتوور، ژینگه‌پارێزی، ڕێزنان له كه‌سایه‌تییه‌كان، دانانی كتێبخانه له دێیه‌كان، چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی په‌رتووكی كوردی و...) كه لقی له شاره‌كانی سه‌قز، مه‌هاباد، پیرانشار، كرماشان و زۆربه‌ی دێیه‌كان هه‌یه، هه‌نگاوێكی پته‌وتری به‌ره‌و خزمه‌ت به نه‌ته‌وه‌كه‌ی هه‌ڵهێناوه‌ته‌وه.\n*چه‌ندان په‌رتووكخانه‌ی كوردیی له گونده‌كانی كوردستان وه‌ك وه‌ته‌میش، گوێگجه‌لی، خوڕخوڕه، زاواكێو و.. هه‌روه‌ها له خانه‌ی بووستان (بۆ منداڵانی بێ‌سه‌رپه‌رشت) دامه‌زراندووه.\n* تا ئێسته له دوو حه‌وتوونامه‌ی زیره‌ك و گۆڤاره‌كانی بۆكان، ژین، هه‌ڵاڵه، ئاڵا، ڕۆژنامه و... به‌رپرسایه‌تیی به‌شی كوردییانی له ئه‌ستۆ بووه.\n* به‌رپرس و سه‌رنووسه‌ری مانگنامه‌ی زانكۆی "ئاگادارییه" كه له تیراژی پێنج هه‌زار دانه‌دا له شار و گونده‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان بڵاو ده‌بێته‌وه.\n* له بواری شیعری كلاسیك و نوێ له زۆربه‌ی گۆڤار و ڕۆژنامه‌كاندا شیعری چاپ بووه و كۆمه‌ڵێك شیعریشی ئاماده‌ی چاپه.\n* ئه‌ندامی لیژنه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ژینگه‌پارێزیی بۆكان له ساڵه‌كانی 2013-2012 بووه.\n* دامه‌زرێنه‌ری ناوه‌ندی ژینگه‌پارێزیی وڵات له ساڵی 2015 بووه.\n* له ساڵی 2008وه ئه‌ندامی چالاكی ڕێكخراوه‌ی مانگی سووره.\n* له ساڵی 2015وه ئه‌ندامی چالاك و به‌ڕێوه‌به‌ری "مه‌كته‌بی ئه‌ده‌بیی داركولیسم" بووه.\n*هه‌ر له‌مساڵدا 2020 بڵاڤگه‌یه‌كی په‌رتووكی كوردیی داناوه كه له‌وێدا په‌رتووكی منداڵان و گه‌وره‌ساڵی نووسه‌رانی كورد چاپ و بڵاو ده‌كاته‌وه.\n* ئێسته سه‌رقاڵی چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی گۆڤاری كوردستانه (به ئامانجی لێكۆڵینه‌وه) كه بۆ خۆی به‌رپرسیه‌تی.\nئه‌مه‌ش كورته نموونه‌یه‌كه له شیعره‌كانی سووسه‌ن.\nپێم ده‌ڵێن "جوانه"! ئه‌تۆ زۆر ناسپاسی ئاشكار\nبۆچی ناكه‌ی باسی عه‌شقی نیشتمان و كردگار؟!\nمن ده‌ڵێم ئازیزی دڵ! تۆ گوێ له شیعرم ڕاگره\nگه‌ر كه زانیت ناحه‌قه، جا دامبنێ تۆ به نه‌یار\nله دوا دێڕی شیعره‌كه‌دا ده‌ڵێ\nنه‌ك هه‌وێنی هه‌ر شیعر، ئه‌و خۆ هه‌وێنی ژینمه\nخالقی ئازادییه، ئازاده‌كه‌ی پێرار و پار!\nكه‌ركووك/ ستار جه‌باری


ڕووداوه‌کانی بادینان:…شاخه‌وان شۆڕش | Denegkan\nHome گشتی ڕووداوه‌کانی بادینان:…شاخه‌وان شۆڕش\nPosted By: شاخه‌وانon: December 19, 2011 In: گشتیNo Comments\nهه‌ڵکوتانی خه‌ڵک به هاندانی مه‌لای مزگه‌وت یا خه‌لکی دیکه بۆسه‌ر دوکانی مه‌یفرۆشی، ئارایشتگه، شوێنی مه‌ساج و شوێنی دیکه له زاخۆ و هه‌ندێ شارۆچکه‌ی دیکه، هه‌روه‌ها هێرشکردنه‌سه‌ر و سوتاندنی هه‌ندێ له باره‌گاکانی یه‌کگرتووی ئیسلامی، بوونی ئه‌و ڕووداوانه هه‌مووی له بزریی هێزه‌کانی پۆلیس و ئاسایشی ده‌سه‌ڵات، پاشان گرتنی گه‌لێ له ئه‌ندامانی یه‌کگرتوو گه‌لێ پرسیاریان له‌گه‌ڵ خۆیاندا هێناپێشه‌وه. دیاره له‌گه‌ڵ ئه‌و ڕووداوانه‌دا ئاماژه بۆ هێرشکردنه‌سه‌ر که‌مینه‌ی کریستیان و ئێزدی کراوه.\nسه‌رۆکی پارتی و هه‌رێم ده‌لێ ئێمه ئاگاداری هیچ نه‌بووین، ده‌بێ به زووترین کات لیژنه‌یه‌ک پێکبهێندرێت. یه‌کگرتوو به‌هه‌مان شێوه ده‌ڵێن ئێمه هیچ په‌یوه‌ندیمان به رووداوانه‌وه نییه و پارتی پلانی دژی یه‌کگرتوو هه‌یه.\nبه‌ر له‌هه‌ر شتێ پێویسته ئه‌وه بڵێین که هێرشکردنه‌سه‌ر دوکانی هاوڵاتیان له‌به‌ر ئارایشتکردن، مه‌یفرۆشتن یا مه‌ساژکردن، پێشێلکردنی مافی کار و مافی ئازادی ئه‌و هاوڵاتیانه‌یه، ئه‌وه تاوانه دژ به‌و هاوڵاتیانه ئه‌نجام دراوه. ئه‌گه‌رکاری له‌شفرۆشی له شوێنه‌کانی مه‌ساژکردندا ده‌کرێن، ئه‌وه چاره‌سه‌ری به به‌سه‌ردادان و سوتاندنی ئه‌و شوێنانه ناکرێت، به‌ڵکو ئه‌وه کێشه‌ی ده‌سه‌لاته و ده‌بێ له رێگه گونجاوه قانونی و دادوه‌ریه‌کانه‌وه چاره‌سه‌ریان بۆ بدۆزرێته‌وه. له‌شفرۆشی له کۆمه‌ڵگه‌کانی جیهانی سێیه‌مدا یه‌کسانه به پێشێلکردنی بێئه‌ملاوئه‌ولای مافی ئه‌و ژنانه‌ی که بۆ له‌شفرۆشی به‌کارده‌هێندرێن و له‌گه‌لێ باردا وه‌کو کۆیله به‌کارده‌هێندرێن. بۆیه بوونی ئه‌و دیارده‌یه له کۆمه‌ڵگه‌یه‌کدا که دڵنیایی دادی تێدا ده‌سته‌به‌ر نه‌کراوه، ره‌نگ له پێشێلکاریی رێگه‌پێدراو و کوشنده‌یی گه‌نده‌ڵی ده‌سه‌ڵات ده‌داته‌وه.\nهه‌روه‌کو له وتاری دیکه‌شدا نوسیومه لێگه‌رانی یا پێدانی ده‌سه‌لاتی زۆر به مه‌لاکان و کاریگه‌ریان له‌سه‌ر په‌یوه‌ندیه رامیاری، کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوریه‌کان کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌یه که ئه‌مرۆ له سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی دوو پارچه‌ی پارتی و یه‌کێتی تووشی کوردستان بووه. هه‌ندێ یا گه‌لێ له مه‌لاکان له‌لایه‌ن خۆیانه‌وه ده‌ست تێکه‌ڵی هه‌ندێ بابه‌ت یا ئازادی که‌سه‌کان ده‌که‌ن، که دووره له ئه‌رکی بنچینه‌یی ئایینی خۆیان. گه‌لێ له مه‌لاکان سه‌ر به لایه‌نێکی رامیارین (ئیسلامی و نائیسلامی) که‌چی رێگه‌یان دراوه له مزگه‌وته‌کاندا خوتبه بده‌ن و وتاری هه‌ینی بخوێننه‌وه، له‌بزری یا به‌پشتگیری ده‌سه‌ڵات خه‌ڵکی ساده‌ی کوردستان ده‌خرێنه ژێر تێگه‌یشتنێکی رامیاری تایبه‌ت یا بۆ لای بیروباوه‌رێکی تایبه‌ت هانده‌درێن. به‌تایبه‌تی کاتێ مه‌لاکان سه‌ربه لایه‌نێکی ئیسلامین ئه‌وه باره‌که خراپتره. له ئه‌نجامی ئه‌و دیارده‌یه‌دا که هه‌یه مه‌لاکان بۆنمونه فه‌توا دژی نوسه‌ر، رۆژنامه، که‌ناڵی راگه‌یاندن، یا مه‌یفرۆشی و شتیدیکه ده‌رده‌که‌ن، راسته‌وخۆ خه‌ڵک دژی بابه‌تێک یا دیارده‌یه‌ک یا جۆره که‌سانێک هان ده‌ده‌ن.\nبه‌سه‌ردادانی شوێنه پیشه‌ییه‌کانی که‌له‌گه‌ڵ پره‌نسیپه‌کانی ئیسلام نایه‌نه‌وه ئه‌وجا به هۆی هاندانی مه‌لایه‌کی مزگه‌وت بێت، یا به‌رهه‌می درێژه‌ی پرۆسه‌ی ئیسلامیزه‌کردنی پارت و رێکخراوه ئیسلامیه‌کان بێت، ره‌نگ له داخراوی، پشووته‌نگی و کۆنه‌په‌رستی کوێرانه ده‌داته‌وه، ئاماژه‌یه به گرتنه‌ده‌ستی کێشه له‌ده‌ستی خۆ و ژێرپێخستنی کانون و دادگا له‌هه‌مان کاتدا. واته ئیتر پێویست به گه‌رانه‌وه بۆ دادگا و ده‌سه‌ڵاتی په‌یوه‌ستدار له چاره‌سه‌ری کێشه‌کاندا ناکرێت، به‌ڵکو سزاکه راسته‌وخۆی له دیدی باوه‌رێکی ناشارستانی پشووته‌نگه‌وه به‌سه‌ر ئه‌و مرۆڤانه‌دا ده‌سه‌پێندرێت که کاره نه‌خوازراوه‌که‌یان کردووه. نه‌بوونی سیسته‌می ره‌وای داد له کوردستاندا به‌هیچ جۆرێک ئه‌و پێشێلکاریانه ره‌وا ناکه‌ن.\nبه‌شێوه‌یه‌ک له شێوه‌کان زیان گه‌یاندن به که‌مینه ئایینیه‌کانی وه‌کو کریستیانه‌کان یا ئێزدیه‌کان یا هه‌ر ئاینێکی دیکه، پێشێلکردنی مافی ئایینی و ئازادی ئه‌و ئایینانه‌یه، وه له‌چه‌ند لایه‌نه‌وه پێشێلکردنی مافی مرۆڤی که‌سه‌کانی سه‌ر به‌و ئایینانه‌یه. که‌مینه ئایینیه‌کان له‌سایه‌ی ده‌ستور و سیسته‌می نوێی ئیسلامئامێزی ئێراقی و کوردی کیشه‌ی نایه‌کسانیان هه‌یه و لاوازن له ئاست ئایین و کۆمه‌لگه‌ی ئیسلامدا. چه‌ندین ساله له شاره عه‌ره‌بیه‌کانی ئێراقدا تووشی راونان و ئازاردان و کوشتن هاتوون، به‌هه‌زارانیان ماڵ و ولاتیان جێهێشتووه و ئێستا ئاواره‌ن، زۆر له‌وانه هاتنه کوردستان. له باشوری کوردستاندا جوداکاری و په‌راوێزکردن پێشتر به‌رامبه‌ر به‌وانه که‌م یا زۆرهه‌بووه، به‌ڵام ڕاونان، به‌سه‌ردادان و کوشتن نه‌بووه، ئێستا که کارده‌گاته به‌سه‌ردادان و زیانگه‌یاندنی راسته‌وخۆ باره‌که به‌ره‌و مه‌ترسی گه‌وره ده‌بات. له‌ژێر هه‌ر ناوێک و به‌هۆی هه‌ر هۆکارێکه‌وه بێت، هێرشکردنه‌سه‌ر که‌مه ئایینه‌کان پێشێلکاری کوشنده‌ی مافه‌کانی مرۆڤه. روودانی پیشێلکاری له‌م ئاسته‌دا بۆ کوردستان و خه‌لکه‌که‌ی له‌هه‌موو لایه‌نه‌که‌وه زیانبه‌خشه و ئه‌نجامی خراپی لێده‌که‌وێته‌وه.\nگوتن زۆرن له‌سه‌ر هۆکاره‌کانی ئه‌و رووداوانه‌ی به‌هدینان، که زیاتر باره‌که بۆ سیناریۆ رامیاریه‌کانی نێوان پارتی و یه‌کگرتوو ده‌به‌ن. بێگومان بوونی مه‌به‌ستی رامیاری له‌پشتی بارودۆخه‌که، جگه‌له‌وه‌ی یارمه‌تیده‌ر نین بۆ تێگه‌یشتن و چاره‌سه‌ری کێشه‌ی پێشێلکردنی مافی مرۆڤی هاولاتیان، به‌لكو قو‌ربانیان وه‌کو سووته‌مه‌نی ویسته ڕامیاریه‌کان زیانلێکه‌وتووی سه‌ره‌کی ده‌بن. له‌مبارانه‌دا فاکته‌ری شاراوه هه‌ن، زێده‌ڕۆیی و لایه‌نگیری له گوزارشت و روونکردنه‌وه‌کاندا هه‌ن، چاره‌سه‌ریش ئه‌گه‌ر هه‌رگیز چاوی به تروسکایی بکه‌وێت، ئه‌وه هه‌رگیز بێلایه‌ن و ده‌ستپاکانه نابێت.\nهێرشکردنه‌سه‌ر یا سوتاندنی باره‌گاکانی یه‌کگرتوو له‌لایه‌ن لایه‌نگرانی پارتیه‌وه، وه گرتنی ئه‌ندامانی یه‌کگرتوو له‌شوێنی جیاجیا و دوور له شوێنی رووداوه‌که له‌لایه‌ن هێزه‌کانی ئاسایش، زێره‌ڤان و پاراستنی پارتی له‌گه‌ڵ رووداوه‌کانی زاخۆ تێکناکه‌نه‌وه و ئاماژه به هه‌وڵی لێدانی یه‌کگرتوو له‌لایه‌ن پارتیه‌وه ده‌که‌ن. ئه‌گه‌ر ده‌سه‌لات ره‌وا و نیشتیمانی بێت، ناچێ به‌بێ هیچ لێکۆڵینه‌وه و به‌دواداچوونێک باره‌گا بگرێ، بسووتێنێ و ئه‌ندامانی پارتێکی ئۆپۆزیسیۆن بگرێت، یا ره‌شبگیری ده‌ست پێبکات و هه‌رکه‌سێ به‌دڵی نه‌بوو بیگرێت. له‌ئه‌گه‌ری بوونی ده‌سه‌ڵاتی ره‌وادا سه‌ره‌تا له‌لایه‌ن پۆلیسه‌وه که‌سه به‌شداره تۆمه‌تباره‌کان له گه‌رمه‌ی رووداوه‌کان ده‌ستگیر ده‌کرێن، ده‌درێنه دادگا و لێپرسینه‌وه‌ی پۆلیس، هه‌روه‌ها له‌لایه‌ن ده‌سته‌یه‌کی تایبه‌تی شاره‌زای بێلایه‌ن که سه‌ر به ده‌زگا تایبه‌ته‌کانی ساخکردنه‌وه‌ی تاوانه‌کانن، لیكۆڵینه‌وه له بنجوبنه‌وانی رووداوه‌کان و تاوانه‌کان ده‌کرێت.\nله ناوچه‌ی بادینان پارتی ده‌سه‌لاتێکی دیسپۆتیانه‌ی به‌ده‌سته و جگه له پارتی هیچ هێزێکی دیکه نییه کاریگه‌ری له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌کانی به‌رێوه‌بردن و کانونداناندا هه‌بێت. ئه‌و هێزانه‌ی ناومان هێنان هه‌مووی سه‌ر به پارتین و وه‌کو هێزی نیشتیمانی ده‌جوڵێنه‌وه، هه‌موویان به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی پارتی کارده‌که‌ن و پارێزه‌ری ده‌سه‌ڵاتی پارتین. ده‌زگایه‌کی سه‌ربه‌خۆ و بێلایه‌نی سه‌ربه دادگا یا پۆلیس نییه بتوانێ له راستی رووداوه‌کان بپیچێته‌وه و تاوانبارانی راسته‌قینه ده‌ستگیربکات و بیانداته دادگا.\nله دوای خۆپیشاندانه‌کانی 17ی فێبریوه‌ری سلێمانی، پارتی له‌رێگه‌ی سه‌رکوتکردن و زه‌بروزه‌نگه‌وه لێنه‌گه‌ڕا خۆپیشاندان له‌ناوچه‌کانی ژێرده‌ستی ئه‌ودا رووبده‌ن و کۆنرتۆلی ته‌واوی بارودۆخه‌که‌ی کرد. به‌ڵام که ئاژاوه‌که‌ی زاخۆ ده‌ستی پێکرد، دوکان و بژیوی هاوڵاتیان تێکدرا و سوتێندرا، هێزه‌کانی پۆلیس یا ئاسایس بزربوون! ئه‌وه پرسیار له‌سه‌ر دروستبوونی رووداوه‌که و په‌ره‌سه‌ندی رووداوه‌که به‌و ئاراسته‌یه‌ی که چوو دروست ده‌که‌ن. پاشان گرتن و سوتاندن له سایه‌ی هێزه‌کانی پارتیه‌وه، کردارێکن بێ یه‌کودوو بۆ ئه‌وان ده‌گه‌رێندرێنه‌وه، پارتی وه‌کو ده‌سه‌لات له‌و ڕووداوانه له‌سه‌ره‌تاوه تا کۆتایی به‌رپرسیاره. ده‌سه‌ڵاتی پارتی له‌لایه‌ک نه‌یتوانیووه ئاسایش و سامانی هاوڵاتیان بپارێزێت، له‌لایه‌کیتر هاریکاری پێشێلکاریه‌کانی کردووه، له‌لایه‌کیتر خۆی به پێشێلکاری هه‌لساوه.\nیه‌کگرتوو پاکانه بۆ خۆیان ده‌که‌ن و خۆیان له‌و ئاژاوه و پێشێلکاریانه‌ی به‌رامبه‌ر به هاولاتیانی ناموسڵمان کران بێبه‌ری ده‌که‌ن. به‌ڵام ئایا یه‌کگرتوو بێتاوانه؟ یه‌کگرتوو و لایه‌نه ئیسلامیه‌کانی دیکه له دوای 90 ـه‌کانه‌وه ساڵانێکی زۆره کار بۆ کۆنه‌پارێزکردنی ئایینیانه‌ی کۆمه‌ڵگه ده‌که‌ن، خه‌ڵک دژی دیارده و پره‌نسیپه نائیسلامیه‌کان هان ده‌ده‌ن، ده‌ستیان خستۆته ناو کاروباری زۆرخێزانی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی، له مزگه‌وته‌کاندا له‌رێگه‌ی مه‌لاکانیانه‌وه رۆژانه له‌سه‌ری خه‌ڵک ده‌خوێنن و به‌ره‌و کۆنه‌په‌رستی و داخراوی ئایینی، به‌ره‌و پشووته‌نگی هانیان ده‌ده‌ن، دژی ئازادی که‌س و کۆمه‌ڵگه‌کان هانیان ده‌ده‌ن، له‌رێگه‌ی به‌رتیل له‌ژێر ناوی یارمه‌تی خه‌ڵک یا منداڵه بێباوکه‌کان ده‌که‌نه ئیسلامی هتد. بۆیه که کۆمه‌ڵگه گه‌یشته ئه‌و ئاسته کۆنه‌پارێزی و پشووته‌نگییه ئایینیه‌ی که ئه‌مرۆ له کوردستاندا ده‌یبینن، مه‌ترسیه‌کانی زیان گه‌یاندن و هێرش بۆسه‌ر دیارده نائیسلامیه‌کان ده‌چنه ئاستێکی ترسناک و روودانیان به‌دوور نابیندرێت. ئه‌و کردارانه له‌گه‌ڵ ئیسلامیزه‌کردندا نامۆنین. بۆیه یه‌کگرتوو، کۆمه‌ڵ، بزوتنه‌وه و ئه‌وانیتر له‌و پیشێلکاریانه له‌راستیدا بێبه‌ری نین. گه‌لێ له کاروکرده‌وه‌کانی ئیسلامیه‌کان وه‌کو ئاماژه‌مان بۆکردن هه‌موویان به‌جۆرێ له جۆره‌کان له ئاستی جواروجۆره‌وه پێشێلکارین له مافه‌کانی مرۆڤ. ده‌سه‌ڵاتی پارتی وه‌کو ده‌سه‌ڵاتێکی فیودال و کۆنه‌پارێزی بنه‌ماڵه‌یی پشتگیری ئه‌و کرده‌وانه‌ی پاسیڤانه یا ئه‌کتیڤانه کردووه. بزری ده‌سه‌ڵات واتای پشتگیری پاسیڤانه‌ی ده‌سه‌لات ده‌گه‌یه‌نێت. ئه‌وجا پارتی به‌مه‌به‌ست ئه‌و کاره ده‌کات، ئه‌وه به‌گرنگ نازانێ و بێباکه له ئاستیدا، هه‌ژاره و لێی نازانێ یا له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌کی دیکه بێت، به‌رپرسیاری زۆری ئه‌و پێشێلکاریانه‌ی له ئه‌ستۆدایه.\nله رووداوه‌کانی زاخۆ جگه‌له زیانگه‌یاندن به پیشه و سامانی هاوڵاتیان به‌مجۆره پێشێلکردنی مافه‌کانی مرۆڤ له‌سه‌رجودایی ئایین یا بیروباوه‌ر، ئه‌وه‌ی پیشانداین که یه‌کگرتووی ئیسلامی هه‌وڵی خۆپه‌ڕاندنه‌وه له پیشێلکاریه‌کان ده‌دات و خۆی وه‌کو بێتاوان و قوربانی سه‌ره‌کی پیشان ده‌دات، هه‌روه‌ها ئه‌و ڕووداوانه مه‌ترسییه سه‌ره‌تاییه‌کانی په‌ره‌سه‌ندنی بیری کۆنه‌پارێزی و پشووته‌نگی ئایینی یه‌کگرتوو و ئیسلامیه‌کانی پیشان داین. کاردانه‌وه‌ی پشووته‌نگانه و ناشارستانیانه‌ی پارتی ده‌سه‌لاتدار هێلێکی نوێی راستوچه‌پی به‌سه‌ر ئومێدی چاکسازی لایه‌نه‌کانی ئۆپۆزیسیۆندا هێنا. تووندوتیژی ده‌سه‌ڵاتی تاکره‌و و میلیتسیانه‌ی پارتی پیشانداینه‌وه و مێژووی ده‌ستدرێژیه‌کانی ئه‌و پارته‌ی بۆسه‌ر که‌س و رێکخراوه‌کان بیرهێناینه‌وه.\nله کۆتاییدا پێویسته ئه‌وه بڵێین که ڕوونکردنه‌وه‌ی گونجاو، لێکؤلینه‌وه‌ی گونجاو، گرتن و سزادانی تاوانبارانی راسته‌قینه له هه‌موو به‌ره‌یه‌که‌وه، دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ری گونجاو بۆ کێشه‌که له کوردستانی ئه‌مرۆماندا نایه‌نه‌دی، هه‌روه‌کو له‌تاوانه‌کان و رووداوه‌کانی دیکه‌ی رابردوو هه‌رگیز نه‌هاتنه‌دی.\n18ی دیسه‌مبه‌ری 2011\nدیمانه‌ی خه‌بات عارف له‌باره‌ی وه‌رگێڕانه‌وه


ئەمڕۆ دووشەممە ٢٠٢٠/٦/١٥ مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە، سەرپەشتی کۆبوونەوەیەکی تایبەت بە گفتوگۆکردنی دەرئەنجامی کاری لیژنەکانی تایبەت بە ڕێکخستنەوەی بواری گومرگ و لێخۆشبوونی گومرگی و دەروازە سنوورییەکان کرد.\nئەمڕۆ سێشەممە ٢٠٢٠٦١٦ مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە ڕێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە، سەرپەرشتی کۆبوونەوەیەکی تایبەت بە تاپۆکردنی زەویی کارت و یەکەی پڕۆژەکانی نیشتەجێبوون و خزمەتگوزارییەکانی کرد.\nبەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوەى حکومەت لەگەڵ کونسولى گشتى کۆمارى کۆریا لە...\nنێچیرڤان بارزانی و باڵیۆزی به‌ریتانیا دۆخی سیاسیی عێراق تاوتوێ ده‌كه‌ن...\nبەرپرسی پەیوەندیەکانی دەرەوەى حکومەت و لیژنەی پەیوەندیەکانی دەرەوە و ڕەوەندی...


به ریوه چوونی حه وته ی فه رهه نگی کوردستان له تاران\nسه‌رۆکی شۆرای ئیسلامی شاری سنه ڕایگه‌یاند:\nحه‌وته‌ی فه‌رهه‌نگی کوردستان له تاران به‌ڕێوه ده‌چێت\nسه‌رۆکی شۆرای ئیسلامی شاری سنه وتی: حه‌وته‌ی فه‌رهه‌نگی کوردستان له هه‌موو بوار و به‌شه‌کان و به به‌شداریی هونه‌رمه‌ندانی ناودار و خاوه‌ن به‌رهه‌می ناوچه له داهاتووییه‌کی نێزیک له تاران به‌ڕێوه ده‌چێت.\nبه‌پێی هه‌واڵی کوردپرێس، جه‌لال شه‌ریعه‌تی ڕایگه‌یاند: له پێناو بره‌وپێدان و پاراستی فه‌رهه‌نگ و هونه‌ری کوردستان و پشتیوانی له هونه‌رمه‌ندانی پارێزگای کوردستان و په‌ره‌پێدانی فه‌رهه‌نگ و هونه‌ری وڵات و هه‌روه‌ها پیشان دانی توانایی هونه‌رمه‌ندان و هونه‌ره کۆن و پڕبایه‌خه‌کانی کورد به دیکه‌ی هاووڵاتیان، حه‌وته‌ی فه‌رهه‌نگی کوردستان له خانووی هونه‌رمه‌ندانی تاران به‌ڕێوه ده‌چێت.\nشه‌ریعه‌تی زیادی کرد: حه‌وته‌ی فه‌رهه‌نگی کوردستان له تاران له ۲۸ی پووشپه‌ڕی ئه‌مساڵ ده‌ستپێده‌کات و تا ڕۆژی ۲ی گه‌لاوێژ درێژه‌ی ده‌بێت.\nسه‌رۆکی شۆرای ئیسلامی شاری سنه ڕوونیشی کرده‌وه: دامه‌زراندنی هاوکاری و پێوه‌ندی زیاتر له‌گه‌ڵ دیکه‌ی پێکهاته‌کان و پیشاندانی توانایی و ده‌فرایه‌تی فه‌رهه‌نگی و هونه‌ری کوردستان، له پێناو به‌رزکردنه‌وه‌ی بایه‌خه فه‌رهه‌نگییه‌کانی کۆمه‌ڵگا، پاراستنی داب و نه‌ریتی کۆنی ئه‌م ناوچه و به‌ره‌نگاربوونه‌وه له‌گه‌ڵ شه‌ڕی نه‌رم و هێرشی فه‌رهه‌نگی، وه‌ک ئامانجه‌کانی به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م حه‌وته فه‌رهه‌نگییه له‌به‌رچاو گیراوه.\nسه‌رۆکی شۆرای ئیسلامی شاری سنه له کۆتاییدا ڕایگه‌یاند: پێشبینی کراوه له چوارچێوه‌ی به‌رنامه‌کانی حه‌وته‌ی فه‌رهه‌نگی کوردستان له تاران هونه‌رمه‌ندانی بواری خۆشنووسی، نیگارکێشی، شانۆ، فیلم، وێنه، مۆسیقا و … به‌شدار ببن و به‌رهه‌مه‌کانی خۆیان بخه‌نه‌ڕوو و هونه‌رمه‌رندانی بواری گۆرانی و مۆسیقای کوردستان به پێشکه‌ش کردنی ڕاسته‌وخۆ و هه‌روه‌ها نمایش دانی “هه‌ڵپه‌ڕکێ” و “ده‌ف ژه‌نی” به شێوازی گرووپی، پارێزگای کوردستان به دیکه‌ی هاووڵاتیانی ئێران ده‌ناسێنن و خستنه‌ڕووی میراتی مادی و مه‌عنه‌وه‌ی و سه‌رمایه‌دانه‌ری، پیشه‌ی ده‌ستکرد، تۆشه، به‌رهه‌مه‌کانی کشتوکاڵی ناوچه و خۆراکی خۆماڵی له دیکه‌ی به‌شه‌کانی به‌رنامه‌ی حه‌وته‌ی فه‌رهه‌نگی کوردستان ده‌بێت.\nتاران تهران حەوتەی فەرهەنگی کوردی فرهنگ کردی هفته فرهنگ کردستان هفته فرهنگ کردستان تهران


بۆچى كۆمپانیاى گازپرۆم كاره‌كانى له بلۆكى نه‌وتى هه‌ڵه‌بجه راگرت؟\nهەواڵ / ئابوری :: 11/03/2019 :: 1030 جار بینراوە\nتاگ :: ئابوری نه‌وت و غاز نه‌وتى هه‌رێم هه‌ڵه‌بجه\nهه‌رچه‌نده هه‌ردوو كۆمپانیاى گاز پرۆمى ڕوسى و گڵۆباڵى ئه‌مه‌ریكى، ماوه‌ى زیاتر له ساڵێك گه‌ڕان و پشكنیانیان له بلۆكى نه‌وتى هه‌ڵه‌بجه ئه‌نجامدا و بڕیاریش بوو له‌مساڵدا یه‌كه‌م بیرى نه‌وت لێبده‌ن، به‌ڵام به وته‌ى جێگرى پارێزگارى هه‌ڵه‌بجه هه‌ردوو كۆمپانیاكه پێیان ڕاگه‌یاندوین كه به‌هۆى مین ڕێژبوونى ناوچه‌كه‌وه ناتوانن درێژه به‌كاره‌كانیان بده‌ن.\nماوه‌ى زیاتر له دوو ساڵ بوو هه‌ریه‌كه له كۆمپانیاى گازپرۆمى روسى و گڵۆباڵى ئه‌مه‌ریكى، كارى گه‌ڕان و پشكنینیان له بلۆكى نه‌وتى هه‌ڵه‌بجه ده‌ستپێكرد كه هه‌ریه‌كه له ناوه‌ندى هه‌ڵه‌بجه‌و ناحییه‌كانى به‌مۆ و سیروان و خورماڵ و بیاره ده‌گرێته‌وه، نمونه‌ى خاكى ناوچه‌كه‌شان ره‌وانه‌ى ئۆفیسى سه‌ره‌كى كردووه له وڵاتى روسیا.\nكاوه عه‌لى، جێگرى پارێزگارى هه‌ڵه‌بجه به دواڕۆژى راگه‌یاند: كۆمپانیاى گازپرۆم له ساڵى رابردوودا به‌شێوه‌یه‌كى چڕوپڕ له سنورى ناحییه‌ى به‌مۆ و ناوچه‌كانى دیكه‌ى سنورى پارێزگاى هه‌ڵه‌بجه ده‌ستیان به كارى پشكنین و گه‌ڕان به دواى نه‌وتدا ئه‌نجامدا، به‌ڵام ئه‌و كات به‌هۆى دابه‌زینى نرخى نه‌وت و دروستبوونى چه‌ند كێشه‌یه‌ك گه‌ڕان و پشكنینه‌كانیان راگرت و بڕیار بوو درێژه به‌كاره‌كانیان بده‌ن.\nئاماژه‌ى به‌وه‌شكرد، ئێمه به‌نیازبووین له‌مساڵدا یه‌كه‌م بیرى نه‌وت له سنوه‌كه‌دا لێبدرێت و كۆمپانیاى گازپرۆمیش له پێگه‌ى ئه‌لیكترۆنى خۆیان ئه‌وه‌یان بڵاوكردبوویه‌وه كه ده‌ستیان به گه‌ڕان و پشكنینكردووه له هه‌ڵه‌بجه‌و له ئاینده‌یه‌كى نزیكیشدا یه‌كه‌م بیرى نه‌وت لێده‌ده‌ن، به‌ڵام له دواین زانیاریاندا كۆمپانیای گازپرۆم ئه‌وه‌یان پێڕاگه‌یاندین كه به‌هۆى ئه‌وه‌ی ناوچه‌كه مینڕێژه‌و ناتوانن سودی لێببینن، كاركردنیان له بلوكی نه‌وتی هه‌ڵه‌بجه ڕاگرتووه و له بلۆكی شاكه‌ل ده‌ستیان به‌كاركردن كردووه.\nجێگری پارێزگاری هه‌ڵه‌بجه ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو، كۆمپانیاى گازپرۆم ئه‌وه‌یان بۆ روون نه‌كردینه‌وه كه ئه‌و ناوچه‌یه كوێیه كه نه‌وتى لێیه و به‌ڵام مین رێژكراوه، له‌كاتێكدا له‌به‌رامبه‌ر وه‌رگرتنی بلۆكی نه‌وتی هه‌ڵه‌بجه، كۆمپانیای گازپرۆم 30 ملیۆن دۆلاری وه‌كو شیرینی دابوو به وه‌زاره‌تی سامانه سروشتیه‌كانی هه‌رێم، به‌ڵام ئێمه ئاگادارى ورده‌كارى ئه‌و گرێبه‌سته نین.\nله سه‌روبه‌ندى ده‌ستبه‌كاربوونى كۆمپانیاى گازپرۆمى رووسى له بلۆكى نه‌وتى هه‌ڵه‌بجه له ساڵى 2015، گۆڤاری گازپرۆمی روسی كه بڵاوكراوه‌یه‌كی كۆمپانیای گازپرۆمه، ئه‌وه‌ى بڵاوی كرده‌وه كۆمپانیاكه‌یان له‌ساڵی 2016 دا، یه‌كه‌م بیره نه‌وتی ئه‌زمونیی له پارێزگای هه‌ڵه‌بجه، له هه‌رێمی كوردستان لێده‌دات و بڕیاریشه له نێوان ساڵانی 2018- 2019 بیری تایبه‌ت به ده‌رهێنانی نه‌وت له‌و پارێزگایه لێبدات و ده‌ست به ده‌رهێنانی نه‌وت بكات\nراشیگه‌یاندوه: پارێزگای هه‌ڵه‌بجه خاوه‌نی یه‌ده‌گێكی نه‌وتی گه‌وره‌یه و ده‌یانه‌وێت به به‌های 5 ملیار و 13 ملیۆن دۆلار وه‌به‌رهێنان ئه‌نجام بده‌ن.\nپێشتریش عادل مه‌لا صاڵح، به‌ڕێوه‌به‌رى ناحییه‌ى به‌مۆى سه‌ر به‌پارێزگاى هه‌ڵه‌بجه به دواڕۆژى راگه‌یاند بوو، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى كۆمپانیاى گازپرۆم كاره‌كانى له بلۆكى نه‌وتى هه‌ڵه‌بجه‌دا راگرتووه، به‌ڵام له‌لایه‌ن به‌رپرسانى باڵاى ئه‌و كۆمپانیایه‌وه له‌وه دڵنیاكراوینه‌ته‌وه كه بڕێكى باش یه‌ده‌كى نه‌وت له‌ناوچه‌كه بونى هه‌یه، له‌گه‌ڵ به‌رزبونه‌وه‌ى نرخى نه‌وت ده‌ست به‌لێدانى بیرى نه‌وت ده‌كه‌ن.\nكۆمپانیای گازپرۆمی روسی به یه‌كێك له كۆمپانیا گه‌وره‌كانی بواری وزه داده‌نرێت له جیهاندا و دوو گرێبه‌ستی هه‌یه له‌گه‌ڵ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان یه‌كێكیان گرێبه‌ستی بلۆكى نه‌وتى شاكه‌له و ئه‌وی تریان سه‌رقه‌ڵا‌و گرێبه‌سته‌كانیشی له جۆری هاوبه‌شن، هه‌رچه‌نده له سه‌ره‌تادا كۆمپانیاى گازپرۆم گرێبه‌ستى له سه‌ر بلۆكى نه‌وتى هه‌ڵه‌بجه له‌گه‌ڵ حكومه‌تى هه‌رێم واژۆكردبوو، به‌ڵام دواتر له برى بلۆكى نه‌وتى هه‌ڵه‌بجه بلۆكى نه‌وتى شاكه‌ل كارى تێدا كرا له‌لایه‌ن كۆمپانیاى ناوبراوه‌وه.


خوایە رەحم بەم شارە بکە\nسلێمانی بە دۆخێکی نا ئاسایی تێدەپەڕێت کە رەنگە لە دوای راپەرینەوە بەدۆخێکی هاوشێوەی ئێستادا لە گەڕەلاوژێ و سەرگەردانی سیاسیدا تێنەپەڕیبێت.\nدەرکەوتەی سەرەکی ئەم سەرگەردانە سیاسیە لەوەدا رەنگەدەداتەوە کە ئەو هێزەی بە کردەیی دەسەڵاتی یەکەمی لەم شارەدا هەیەو یەکێتی نیشتمانی کوردستانە، ناتوانن کۆببنەوەو بڕیار لەسەر چارەنووسی حیزبەکەیان بدەن، ئەوجا چۆن دەتوانن بەشێوەیەکی سروشتی کاروباری خەڵک بەڕێوەببەن و بڕیار لەسەر چارەنووسی خەڵک بدەن.\nهەرچی گۆڕانە کە هاوبەشە لە حوکمی ئەم شارەداو چەند جومگەی دەسەڵاتی بەدەستەوەیە، نەخۆشیەکەی یەکێتی گوازراوەتەوە بۆ نێو ریزەکانی ئەوانیش. گۆڕان ئێستا بە قەیرانێکی خاوەندارێتی بزووتنەوەکەدا گووزەر دەکات، ئایا دەسەڵاتی بنەماڵە بن کۆڵی دامەزراوەکانی ئەو بزووتنەوەیە دەکات؟ یان وەک هێزێکی زیندوو ژیانی دامەزراوەیی خۆی چاک دەکات، ناکۆکی نێو ئەو هێزە گەیشتۆتە ئاستێک خەریکە وەک هاوشێوەی یەکێتی نەتوانێت کۆبوونەوەی دەستە سەرکردایەتیەکەی کە ناوی " جڤاتی نیشتمانییە"، سازبکات.\nسلێمانی هەر کێشەی ناکۆکییەکانی ئەم دوو هێزەی نییە، ژیانی سیاسی لەم ناوچانەدا پەرت پەرت بووە، هەر رۆژەو هێزێکی نوێ و بزووتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی نوێ دروست دەبێت، کێشەی ئەم هێزە نوێیانە لەنێو خۆیان و لەگەڵ هێزە کۆنەکانیش لەوەدایە، کە ژیانی سیاسیان ئەم ناوچەیەیان پارچە پارچە کردووەو بەربوونەتە جەستەی یەکتری و، لەسەر سەرەتایترین پرس کە پەیوەندی بە دیموکراسیەت و ژیانی هاوڵاتیانەوە هەیە رێکناکەون.\nهێزەکانی سلێمانی هەموویان بەشێکی شەڕەکەیان داناوە بۆ هێرش کردنە سەر پارتی، بەهەق و ناهەق، بەڵام ئەو هێرشەی کە دەیکەنە سەر پارتی بۆ ئەوە نییە لاوازی بکەن، بریا بۆ ئەوە بوایە پێگەی پارتیان لە هەولێر و دهۆک لاوازبکردایە، بەڵکو ئەم هێزانە بۆ ئەوە هێرشدەکەنە سەر پارتی بۆ ئەوەی لەناوچەکانی سلێمانی لەبەشی یەکتری بخۆن و یەکتر لاواز بکەن، پارتیش بۆخۆی بە دووربینێکەوە لە بەرازییەکانی سەری رەشەوە بە شۆخیەوە تەماشای پەرت پەرتبوونەکەی سلێمانی دەکات.\nکێشەیەکی تری سلێمانی، پۆپۆلیستی سیاسیە، پۆپۆلیستی سیاسی ئەم شارەی کووشتووە، زۆرێک لە سیاسیەکان و بگرە چالاکوانانی کۆمەڵگای مەدەنی و رۆشنبیران، رۆژانە لە میدیاکان و کۆڕکۆبوونەوەکان لێدوانی نا واقیعی دەدەن، بەشێکیان بۆ ئەوەی سبەی بۆ هەڵبژاردنی داهاتوو سەرمایەگوزاری لەسەر بکەن، بەشێکی تریشیان بۆ ئەوەی ببنە ئەستێرەیەکی نێو خەڵک، ئەم تەوژمە پۆپۆلیستییە بۆتە مایەی بەرهەمهێنانی وتارێکی نا واقیعی، هاوکات بۆتە مایەی سەر ئێشەیەکی گەورەش بۆ حیزبەکانیان و بۆ کۆمەڵگاش.\nئابوری ئەم شارە بەدەست حیزب و کۆمەڵێک کوڕە بەرپرسە باڵاکانی حیزبەوە وێران بووە، کەم کوڕ و کچە بەرپرسی یەکێتی هەیە کۆمپانیای لە بوارێکی ژیانی ئابوری ئەم شارەدا نەبێت، کە نە کەس دەزانێت سەرمایەی کۆمپانیایەکە چۆن کۆکراوەتەوە، نە کەسیش دەزانێت حکومەت چ کار ئاسانیەکی بۆ کردوون و پرۆژە و دەروازەیەکی بۆ دۆزیوونەتەوە تا سەرمایەگوزاری ناشەرعی و مافیاوی تیا بکەن.\nخەڵکی ئەم شارەو هەرێمیش بەگشتی وەک ئەوەی بڵێی لە نەوەی یەکەمی سەرکردەو سەرکردایەتی ئەم حیزبانە زۆر سودیان وەرگرتبێت، ئەوجا سەرەی نەوەی دووەمیانە کە وەک " گەنە " بەربوونەتە ئابووری هەرێم و جەستەی خەڵک.\nئەو فەزا نیمچە ئازادەی لە ناوچەکانی سلێمانی دا هەیە، دەکرا بەو ئاراستەیە رێکبخرایە تاببوایەتە مایەی دروستکردنی ژیانێکی سیاسی تەندروست و دیموکراسی و دامەزراوەیی، دەشیا بکرایەتە نموونە بۆ ناوچەکانی هەولێر و دهۆک و کۆتایی هێنان بە حوکمی خۆسەپاندنی پارتی وەک حیزبی " قائید"، دەکرا شەپۆلی دیموکراسی ئەم ناوچانە فاکتەری بنکۆڵکردنی ئەو سیستەمە تاک حیزبیە خێڵەکیەی هەولێر و دهۆک بوایە، بەڵام مایەی نیگەرانییە، ئەوەی ئێستا لە ناوچەکانی سلێمانی روودەدات، جگە لەسەرگەردانیەکی گەورەی سیاسی، ناتوانرێت هیچ ناوێکی تری لێ بنرێت و عاقیبەتیشی خێر نابێت.\nبەدۆخی پەرت پەرت بوون و، بە گوتاری پۆپۆلیستی نوخبەیەکی بەرفراوانی سیاسی ئەم دەڤەرەو، بەرێنەکەوتن لەسەر رادەی کەمی بەرنامەیەکی سیاسی، هاوشان لەگەڵ گەورەبوونی نفوسی ئابوری و ئەمنی و سیاسی نەوەی دووەمی کوڕە بەرپرسەکان، بەم رەوشەوە لە ئایندەیەکی نزیکدا ئەم شارەو هەرێم دەچنە چەند هەڵبژاردنێکەوە، دەبێت بڵێین، " خوایە رەحم بە سلێمانی و باشوری کوردستان بکە".