فرۆشی نەوتی (6) مانگ كە دەكاتە: (3) ترلیۆن و (432) ملیارد چی بەسەر هات؟\nپارەكە لای كێیە؟ سیاسیەكان، یان سەرمایەدارەكان\nفرۆشی نەوتی (6) مانگ كە دەكاتە: (3) ترلیۆن و (432) ملیارد چی بەسەر هات؟\nئێستا مۆدێلێك قسەكردن پەیدابووە، ئەم مۆدێلە میدییای كردووەتەوە مینبەرێك بۆ خۆ پاككردنەوە! یان خۆ بە پاڵەوانكردن و گوناهباركردنی ئەوانی تری دەرەوەی خۆی. ئەم مۆدێلە كە میدیا لەگەڵ سیاسییە حیزبییەكان بەرهەم هێنەرین، دونیای دابەشكردووە بەسەر دوو بەشدا. بەشی خۆم پاك و پاڵەوان، ئەوی تر گوناهبار و خراپە. لەكاتێكدا گەر كۆمەڵگە كەمێك هوشیاربێت، هەرگیز ناكەوێتە ژێر كاریگەری ئەم شەپۆلە ناعەقڵانییەوە، چونكە لە كۆتاییدا، ئەوە یاساییە بریاردەدات، كێ پاكە و كێ پاك نیە، نەك خۆ بە پاكزانانی ناو میدیا.\nبەهەرحاڵ، لێرەدا دەپرسین: ئەو پارانە لای كێن؟ لای سیاسییە حیزبیەكانن، یان لای سەرماییەدارەكان؟ یان لای ئەو سەرماییەدارانەی سێبەری حیزبن؟\n(خوێنەری بەرێز، وەك خۆت دەزانیت، دوو جۆر سەرماییەدار هەیە. سەرماییەدارێك كە خۆی بكەری بەدەست هێنانی سەرماییە. سەرماییەدارێكیش كە سێبەری حیزبە. هەمیشە ئەوانەی لە میدییاكان خۆیاندەكەنە پاڵەوان و بەپاكزان، تایپی سەرماییەدارە راستەقینەكان نین، سێبەرەكانی حیزبن، سەرماییەداری راستەقینە خۆی پاكە، پێویستی بە میدیا نیە بیكات بە كەرەستەی خۆپاككردنەوەی.)\nبۆ روونكردنەوەی پرسیارەكەمان، ئازاری خۆمان نادەین بگەرێینەوە بۆ ساڵانی رابردوو، لێ، تەنها ئەم شەش مانگە دەكەینە بنەوانی وەڵامی پرسیارەكەمان. (چونكە، گەر بگەرێینەوە بۆ ساڵانی رابردوو، دەبێت بە زنجیرە كتێب لەسەر داهاتەكان بنووسین، نەك بە وتار.)\nلە شەش مانگی رابردوودا وەڵامێكی كورت بەدەست دەهێنیین. بۆنمونە:\n(ئاشتی هەورامی/ وەزیری سامانە سروشتیەكان) لە لێدوانێكدا دەڵێت:\n"مانگی (18)ملیۆن بەرمیل نەوت، لە رێگای بۆرییەوە هەناردە دەكەین و دەفرۆشین. (2) ملیۆنیش لە رێگای دیكەوە." واتە (20)ملیۆن بەرمیل نەوت. بۆ هەر بەرمیلێك نەوت (15) دۆلار دادەنێن بۆ كۆمپانیا و باجەكانی ، بە لانی كەم بۆ هەر بەرمیلێك بری (13) دۆلاری پوخت دەهێڵینەوە بۆ حوكومەتی هەرێم، كە ئەمە كەمترینە بۆمان داناوە. بەم نرخە كەمەی دامانناوە بۆ هەموو مانگێك لانیكەم بایی (460)ملیۆن دۆلار پارەی نەوت دێتە سەر بانكی حوكومەتی هەرێم. ئەم (460) ملیۆن دۆلارە بە نرخی ئەمرۆی دۆلار بكەین بە پارەی عێراقی دەكاتە زیاتر لە (572)ملیارد دینار.\nحوكومەتی هەرێمیش دەڵێت:\n"مانگانە بری (840)ملیارد دینارم پێویستە بۆ موچە."\nكەوایە: (572) كەم (840) دەكاتە (268)ملیارد دینار كەم. ئەم حوكومەتە ئەگەر لە%30 موچەی فەرمانبەریشی كەم بكردایەتەوە، ئەو برە نەوتەی مانگانە دەیفرۆشێت، بەشی موچەی دەكرد بە سەدا سی كەمكردنەوەش. كەچی ئەوە بۆ (6) مانگە، دوو موچەی داوە، موچەی دووهەمیش بەو خشتە نوێیەی ئێستا! بۆچی كەس ناپرسێت فرۆشی نەوتی (6) مانگە كە دەكاتە: (3) ترلیۆن و (432) ملیارد چی بەسەر هات؟ لە كوێیە؟ بۆچی نایدەنە فەرمانبەران؟\nیاخود لە تەنیشت ئەمەدا، رۆژانە(800) تەن غاز، لە رێگای داناغازەوە دەفرۆشرێت. بۆ هەر تەنێك كەمترین نرخ دادەنێین، یانی، بۆ هەرتەنێك (400) دۆلار، كە رۆژانە دەكاتە زیاتر لە (320) هەزار دۆلار و مانگانە دەكاتە (9)ملیۆن و زیاتر لە (600) هەزار دۆلار. ئەی ئەمە چی بەسەر دێت؟\nئەی داهاتی گومرگەكان؟ داهاتی ناوخۆ... هتد\nئەم كەمە ژمارانە دەكەینە بنەوانێك بۆ پرسیارەكەمان، راستی ئەم پارانە لای كێن؟ بێگومان لای سیاسییە حیزبییەكانن. لای ئەو دەستەیەن، بە دیوێكدا كار لەسەر هەست و سۆزی خەڵك دەكەن و سەرقاڵی خۆ پاككردنەوەن، بە دیوێكی دیكەشدا بەناوی جیاجیاوە دەیانەوێت ئەم داهاتانە بخەنە شوێنی تاریكەوە و لەسەر موچەی فەرمانبەر خەریكی پڕكردنەوەی قەیرانەكانن. جیالەمەش، دەیانەوێت فەزاییەك دروست بكەن، لەگەڵ وێنەی خۆیاندا، وێنەی هەموو كەس و، هەموو بازرگانێك و، هەموو هێزێكی دیكە ناشیرین بكەن.\nبۆ فریودانیش پرۆژەی چاكسازی دەخرێتە روو! كام چاكسازی؟! ئەم بریاری چاكسازییانە لەم بەسەر هاتە دەچێت:\n(( برادەرێك پێش ئەم قەیرانە، دەچێت بۆ موچە وەرگرتن.ئەو كارمەندەی موچەكە دەدات، بە برادەرەكە دەڵێت:\nئەویش دەڵێت: نەوەڵا قوربان، من قادرم!\nكارمەندەكە دەڵێت: ببورە مەبەستم پلەكەتە، پلەكەت بووە بە رائید!\nكاك قادریش بە بێدەنگ، موچەی رائیدییەكە وەردەگرێت و دەچێتەوە ماڵ و دەڵێت: عەیبی نیە.\nلەم رۆژانە ئەو كاك قادرەی كرابوو بە كاك رائید، لە میدیاكانەوە باسی چاكسازی دەكرد!))\nئەو برادەرەش كە بریاری چاكسازی داوە، بزانین بە پێی بەڵگەكانی بەردەستمان كورە گەورەكەی مانگانە چەندی هەبووە و بریارە چاكسازی لە كێدابكات.\nبە پێی بەڵگەكان:\nكوڕە گەورەكەی (بارزانی) هەموو مانگێگ تەنها (نەسرییە) واتە بەس (نەسیرییە) هیچی ترنا. (15) ملیارد دیناری لە ژێر دەستتابووە. لەو (15) ملیارد دینارە، تەنها (3) ملیاردی داوە بە دەزگاكانی ئاسایشی سنووری یەكێتیی نیشتیمانی. دوای برینی بوددجە، نەسرییەكەی كراوە بە(7) ملیارد و(500) ملیۆن بۆ مانگێك. لەو برەپارەیەش تەنها (1) ملیارد و (500) ملیۆنی داوە بە دەزگاكانی ئاسایشی سنووری یەكێتیی. لە ئێستادا ماوەی (3) مانگە، بۆی كەمكراوەتەوە و كراوە بە (5) ملیارد و(500) ملیۆن دینار. بەڵام یەك دینار نادات بە دەزگاكانی ئاسایشی سنووری یەكێتیی!\nلەبری ئەمە، كەناڵی ئاسمانی بەم بڕە پارەییە، داناوە!\nكاتێك ئەم كۆمیدیایانە دەبینین، ئیدی لە شوێنی خۆمانەوە دەبێت بپرسین:\nبەراستی ئەو فەزاییە چیە میدیای كوردیی دروستیكردووە و، خەریكە دارە تەڕە بەردارەكان، لەگەڵ دارە وشكە بێكەڵكەكان بسوتێنێت و، ئەو چاكسازییە چ فریودانێكە لەسەر هەژارەكان بكرێت و بخۆرەكان خۆیانی پێ پاكبكەنەوە؟!


لە عێراق نزیكەی 700 هەزار كرێكاری بیانی هەیە\n2019-10-27 [11:10 AM]\nبەپێی ئامارێک کە لەلایەن لێژنەیەکی پەرلەمانی عێراقەوە بڵاو کراوەتەوە، دەکەوتووە ئێستا ٧٠٠ ھەزار کرێکاری بیانی لە عێراق ھەیە.\n(حوسێن سەعید) ئەندامی لێژنەی کارکردن لە پەرلەمانی عێراقدا لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا ڕای گەیاندووە لەگەڵ ئەوەی ژمارەیەکی زۆر ھاووڵاتیی عێراقی بێکارن، بەڵام ئامارە نوێیەکان دەریدەخەن کە ٧٠٠ کرێکاری بیانی لەم وڵاتە ھەیە.\nئەو ئەندام پەرلەمانە گوتیشی: "تەنھا پاڵاوگەیە نەوتیدا لە شاری کەربەلا ١٨ ھەزار کرێکاری بیانی ھەیە لە کاتێکدا بەپێی یاسای وەزارەتی نەوت، پێویستە ژمارەی کرێکاری عێراقیی لە ھەر پرۆژەیەکی نەوتدا ٥٠% بێت".\nھاوکات ئەو ئەندام پەرلەمانەی بەغدا دەشڵێت: "پێشتر چەندین ڕێکاری تایبەت بۆ ڕێگەگرتن لە ھاتنی ئەو ھەموو کرێکارە بیانییانە کراوە، بەڵام ھیچ سوودی نەبووە، تاکە چارەسەریش ئێستا ئەوەیە سزایەکی ئابووریان بخرێتە سەر".\nئەم هەواڵە 4615جار خوێندراوەتەوە


لە ٣١ ئابدا چیم بینی ؟\n9/2/2012 12:00:00 AM\nله شه ویی 28 له سه ر 29 ،8،1996 ، ئێمه وه كوو هێزیی كۆسره ت. له دۆلیی بالیسان له ئینزار بوین، کە له لایه ن كۆسرەت رسوله وه بروسكه یه كمان بۆ هات، وتیان ئه بێ بچن بۆ رەواندوز. له وێ هێزمان كه مه، هەر ئه و شه وه به دۆلیی وه رتێ دا به رێ كه وتین، گه یشتینه رواندوز. شار خامۆش كه سیی تیا نه مابوو، پاشان هه ر ئه و ساكه به رێكه ڕێکەوتین به ره وو، رەبایه كانیی خوار كۆره ك، كەله زنجیره ره بایه كانیی پارتیی به سەرمان وه موسه یتەر بوون، شەوەی دوهه م بوو. رادۆیی یه كێتییمان كردبوو وه، گوتیی پارتیی جەیش و جاشیی سەدامیی هێناوهو گه یشته ناو هه ولێ، هه ر ئه وه نه م زانیی لێمانكرا به ته قوو تۆق .پارتیی داینی بەر هاوانن و دۆشكه،ئێمه 12 كه س بووین له ره بایه كدا، سەرتیپ و ئامركەرته كەمان، نەمزانیی چۆن هه لاتن، من و 4 له هه ڤاله كانم، بریارمان دا نه جولێین، بەڵام كه هێواش هێواش دونیا به ره و روناكیی چوو بینیمان، هه ر چیی ره بایه كانی یه كێتیه سەره و ژور رائه كه ن، ئیمه ش، به 5 كه س هیچمان پێ ناكرێت، كه وتینه دوای هه ڤاله ترسنۆكه كانمان، تا بەرزایه كانیی كورته ك، له وێ پارتیی به دۆلی ئاكۆیان دا هاتبوونه ناوچه كه، لێیان كردین به ته قه، زیاتر له كات ژمێرێك ته قەمان كرد، من به ش به حالیی خۆم 10 فیشه كم پێ مابوون، پشتم له شاخكرده وه. به ره و دۆلێ بەڕێكه وتم، كه سم لەگەل نه ما، براده ران هیندێك خۆیاندا به ده سته وه، كه گوێیان له پارتیه كان بوو. ئەیان گوت" به گۆڕیی بارزانیی خۆتان به ده سته وه بدەن ناتانكوژین" منم هه ر چه نده تەمە نم نه گه یشتبوه 17 سال، بەڵام وتم ئه م هه له یه ناكه م، خۆم نه دا بەدەستەوە ، تا گه یشتمه ناو دارو دەوەنێكیی چڕ، خۆم مات كرد گوتم تا شه وم به سه ردادێت، لە ژێر به ردێك راكشام نۆ ئه وه ی كه پشوو به م، رادۆیەکەمم ده رهێنا. سه یر ئه كه م، كه ڕادیۆی یه كێتیی نه ماوه، تۆ زێ هێنام و بردم، ده نگێكم گوێ لێبووهه ر ده یگوت :"جاشایه تی و خۆ فرۆشی هه ر له سه رانی پارتیی دێت، كه مێك پێچوو گوتیی ئێره. رادوێیی كۆمۆنستیی كرێكاریه ".\nهه ستم كرد كه مه فره زه ی پارتیی له و ناوه ئه گه رێن به مێگ زه مین و شلەخەجێ، بینیم. زیاتر له 50 جاش به ره و رووی من دێن، هه مووشیان  به بادینیی قسەیان دەکرد.من گوتم ئه مه ئاخیر ساته كانیی ژیانمه، ته نها 10 فیشه كوو 1 رومانه م پێماوه، ئه وانیش 50 كه س زیاتر ئه بوون، هه ر چی بكه م، به ده ردیی كورده واریی ئه لێت شه ریی خۆترێنه، بەره و دواوه خزیم. چومه به ینیی 2 به ردیی گه وره وه. شوێنێكیی عاسی بوو، چاشه كان هاتن بۆ ئه وشوێنه ی كه من خۆم لێیشاردبوووه،چه ند دانەیەكیان ته نانه ت هاتنه سه ر سه رم. به ردێکی گه وره بوو، ئه وا گوێم لێیان بوو، یه كیان بینی دەیگوت " من لێره بۆنیی جلال یه كان ده كه م"، ئه وه ی تریان گوتی " خه مناكه سبەی ئێمە نانیی له رانیه ده خۆین". كات ژمێر له ده وروو به ریی 10 شه و دا یه، مانگه شه وێكیی رووناك، زیاتر له 1 كات ژمێر مانه وه، دوایی رۆیشتن، منیش نەموێرا لەوی بمێنمەوە، چونكه شوێنێكیی سەرەڕێ بوو، به ده م خرو جۆگا ئاوه كه دا رۆیشتم، گه یشتمه چه ند مالێك چرایان ده گریساندبوو، له ماله كان نێزیك بومه وه. گوێم له ده نگیی گریانیی چه ند ژنوو منال بوو، نه وێرام زۆر نێزیك بمەوه، بەڵام ئەوە ندەی من تێیان گەیشتم، هەربراۆو كاكه رۆیان بوو، زانیم. كه جا شه كا‌ن پیاویی ئه و مالا نه یان له گه ل خۆیان بردوه. گه یشتمه سه کەپکان كه ئه و ساكه لادێیەکی گه وره بوو، له برسانا، قاچم خاكیی نه ده گرت، چونكه 2 رۆژبوو هیچم نه خواردبوو، خۆم كرد به یه كه م مال. له قه راخ گوند، ژنێكیی به ته مه ن هاتەده ره وه و گوتی:" رۆله معمد ئه وه تۆیی ماویت؟". منیش وتم پوری گیان معمد نیم. منیش وه كوو ئه و معمده ی كورت دابراوم له هه ڤاله كانم، وتم زۆرم برسیه، به راستیی ژنێكیی جوامێر بوو، نانیی بۆ پێچامەوە ، رێ گای نیشاندام، كه چۆن برۆم. به ره و چوار قورنه و حا جیاوا، به ره و گوندیی ئه سریلان رۆیشتم، دونیا به ره و روناكیی چوو، نه م ده ویست به روناكیی برۆم، چونكه جلیی مغاویریم لەبەردابوو. هه موو لاشم قوراویی، به سیلا حه وه، هه ر چۆنێك بێت رۆ ژه كه م له شاخیی ئه سریلان به سه ر برد، هێواش هێواش شه و به ره وو تاریكیی ئه چوو، من به ره وو ماله وه به رێ كه وتم، ته نها بۆ ئه وه نده به ماله وه بلێم كه من ماوم، گه یشتمه ناو شار، شار بۆنیی خوێنیی لێده هات، خامۆش ته نانه ت چراكانیی هێزیان لەبەربڕابوو ، تا گه یشتمەوه مالیی خۆمان. زیاتر له 10 مەفرەزەی جاشم توش هاتووه. بەڵام من خۆمم مات ئه كرد تا تێ ئه په رین، گه یشتمه وه ماله وه، خۆم هه ل دایه حه وشه ی ماله وه، سه یر ئه كه م دایكم نه نوستوه، هه ر ئینتزاریی منه بگه رێمه وه، كه منیی بینیی. واییزانیی خه ونه كه من ماوم، نه م هێشت هیچ كام له خوشكوو برایەکانم هه لسێنێت، من وتم نا مێنمه وه، مناڵەکان هەمویان خه وتبوون، به و نێتییه كه من جا رێكیی تر نایان بینیمه وه، ناچاوانیانم ماچ كردوو، خوا حافیزه م له دایكموو باوكم خواست، چومه مالیی خزمێكم به ناویی ( ئ س) بۆ مه به ستیی وه ر گرتنیی فیشه ك، هه لمساند. 100 فیشەكم لێیی وەرگرت، وه به تراكتۆر تا ده ره وه ی شاریی بردم، له وێشه وه من به ره و ده شتی چوار قوڕنە كه وتم، ماله ناسیاوێكم هه بوو. له چوار قورنه، ماسیی گر بوون، چوم به ره و مالیی ئه وان، گوتم به هیمه ت بێت یان به قیمه ت ئه بێ ئه مشۆ به بەلەم . بمپەرێنه وه بۆ به ری مه رگه، كوره گه وره كه یان كاك ( م) هات منیی په رانده وه بۆ به ریی مه رگه، گوندیی سەر سیان، له وێشه وه به رێ كه وتم،به و ده شتوو ده ره دا، خه ریكه ئه بێته كات ژمێر 5 به یانیی. كه پرێكم بینیی. كه به ره و روو ی چوم. دووور نێزیك بینیم خزمێكیی نێزیكیی خۆمه، به ناویی (ك ع) له لای بێستانیی كالەك و ترۆزیانه، كه گوتیی تۆ چێیت، یه كسه ر ده نگم ناسیوه گوتم من فڵانم .\nته قریبه ن. زیاتر له نیو سەعات لای دانیشتم، وتیی هێزێكیی زۆر ئه مشه و به قیاخیی ده ربه ندیی رانیه دا په ریوه ته وه، به ره و به ریی مه رگه وو دۆلیی جا فایه تیی چوون، منیش نه م ویست توشیی ئه و هێزه بم، یه كسه ر دامه شاخ به قه راخ شاخیی ئاسۆسدا، تا گه یشتمه گوندیی مه رگه، ئه وه 5 شه وو رۆژ هه ر به ته نها، گه یشتمه گوندیی مه رگه، لام دایه مالیی ناسیاوێكمان. نه وێران جێگام بكه نه وشه و، گوتیان پارتیی له گوندیی دایه، بەڵام یەکێک له ئه ندامانیی خێزانه كه یان له گەلم هات تا له گوندیی مه رگه به ده ریی خستم، به ره و ئاوه ژێ چوم، له وێ پارتیی تیا نه بوو، كه بینیم، ئه ندامێكیی كۆمیته ی حاجیاوایی. ی.ن.ك، به قاتیی ئوتوکرا و و كلاشه یی بن په رۆو جگه ره ی رۆزمه نه وه، دا نیشتوه له لایی خزموو كه سوو كاریی، هاورێیەکی نێزیكی خۆم بوو، هه ر روم كرده ئه وو. گوتم تخوا گوناح نیه تۆ بلێیت من ئه ندامیی كۆمیتەم، ئێستا ئه ندام مەلبنده، هێنده بانگیی كردم وه ره تۆ چۆ ن گه یشتویه ئێره .. وەرە لای ئێمه بمێنه وه، من ئاورم لێیاننەدایه وه، رۆیشتم به ره وگوندیی چنارنه، ماله خالێكمان له وێ بوو، ده وروو به ریی نوێژیی خه وتنان بوو، گه یشتمه وێ، نا نێكی باشیان پێدام . جلوو بەرگەکەمیان بۆشردم ، شه و له وێ مامەوه، هه ر چه نده ئاخیرگوندیی سه ر مه رزیی باشورو رۆژ هه لاتیی كوردستانه، به لام پارتیی گه یشتبوو وێش، تەنانەت ناو گوندییش پاڕ‌تیی تیا بوو، وتیان ئه و دوو ماله به و به ره وه پارتین، زیاتر له 10 چه كدار ده بن خۆیان كرد بەوێدا. من وتم ئه ده م به سه ریاندا، یان ئه وه تا من ئەكوژن، یان ئه وه تا هه ر 10 یه كان ئه كوژم، نه یان هێشتم، وتیان موشكیله بۆ ئێمه دروست ئه بێت، چونكه ئه وانیش كورێكیان شەوێك پێش ئه وه ی من بگه مه لا یان، به ره و ئێران رای كردبوو، رۆژ به ر ه وو روو ناكیی ئه رۆیشت. گوندم جێ هێشت، دام له شاخا، تا گه یشتمه سه ر لوتكه ی شاخه كه كه به هه ر دووك دیودا ئه ی روانیی، لووله ی كلانشینكۆفه كه م به رز كرده وه، هه شت نۆده فیشه كم نا به ئاسماناوە، هه ستم كرد ئینجا من ئازادم، 2 رۆژوو 2 شه و به رێوه بووم. كه سم له گه ل نه بوو، وه توشیی هیچ كه سیش نه هاتم، نازانم چه ندیی مانگه چه ند شەمەیشە، ته نا نه ت كا تیشم لێ تێك چوه، له شه ویی 2 هه مین تەنهایمدا، گوێم له ده نگه ده نگێكه، به مال و منال ئه چون، لێیان نێزیك بومه وه، بینیم ئه وانیش ماله یەكێتین و هه لاتون، 2 ژن و 2 پیاوو 6 منالیان پێبوو، هیچیان سەعاتی پێنەبوو، زانیم وه كوو من هه لاتون، گوتم. مه ترسن منیش یه كێتیم له هه ڤا له كانم دا براوم، خه لكیی ئۆردووگای را نیه بوون، دووشه وو رۆژیشم له گه ل ئەواندا برده سه ر بەرێگاوه. گه یشتینه لا دێیه كانیی رۆژ هه لاتیی كوردستان، كه له یادم بێت یه كه م لا دێ ناویی گەڵاڵێ بوو، به پرسیار ئۆردوو گایه كمان دۆزیوه، كه بۆ خه لكییی ئێمه دروست كرابوو. ئەگەر هه له نه بم ناویی ئۆردوو گایه كه ئاشكا ن بوو، ئەو ماله لەوێ مانەوه، من نه ده كرا بمێنمه وه، چونكه به چه كه وه قەدە‌ە بوو له ئۆردوگایه كه دا بژیت، پاسداران بیان گرتبا مایه، باشیان پێئەكردم ، چه كه كه م شارده وه. چومه ناو ئۆردوو گایه كه وه، تا بتوانم نان په یدا بكه م، هه ر چۆنێك بێت سه مونێک و قودویه ك فاسۆلیام په یدا كرد، چوومەوە چەکەم هه لگرتوو به ره و شوێنیی پێشمەرگە رۆیشتم كه داره شمانە بوو، كه گه یشتمه وێ، سه یر ئه كه م، ئه وانه ی كه ئه ندام كۆمیته و مه لبه ندوو فه رمانده یه كانیی یه كێتین، له وێش هەموویان خه ریكی دزیوو فزین، خه ریكی وه رگرتنیی خێمه و قا پوو قاچا خ وه ر گرتنن بوون.\nنهێنیه كم پێ بوو، نه ده كرا بیده م به هه موو كه س، كه بینیم. به ر پرسه كان هه موویان بۆ بۆ خۆ دەوڵەمەند کردن هەڵپەیانە، گوتم هیچیان شایەنی ئه وه نین، كه ئه م نهێ نییان پا بلێم، له رۆ ژیی 2 هه مم بوو به گه یشتنم به خێوه ت گا یه كه، هه ڤالێكیی خۆم بینیی كه له كاریی رێكخستنیی خوێند كاراندا به یه كه وه بوین، ئه وو ئه ندا مەی سكرتاریه تیی خوێندكاران بوو، وا بزانم كاك (سەلاح میراو ده لیی بوو یان كاك ئه رسه لان مەحمود) بوو، نهێنیه كه م دا پێیان، چه ند رۆژێكم له خێوه ت گا به سه ر برد، جێگا نەبوو لێیی بخه وم، مەسئولیش هه بوو 3 خێمەی لولكردبوون له گه ل 10 به تانیدا و له ژێر خێوه ته كه ی خۆیی دا شاردبوو . منیش پاره م پێنه ما بوو، پێ لاوه كانم درا بوون، جلێكیی مخاویریی شر له بەرما بوو. ئێواره یه ك له خێوەتگایەکەوە بەرەو ڕەبای ئه چومه وه، كه سێك دانیشتوه به قه ت كه ندێكه وه بانگیی كردم، په سته یه كیی كۆنم له به ر بوو، كه لیی نێزیك بوومەوە بینم قادربه شدار بوو. بێژەری ، تەلفیزۆنی گه لی كوردستان كه نالیی كۆیه، گوتیی كا كه چكۆل پر سیارێ كوو لێ بكه م، گوتم فه رموو كاك قادر، من له فكریی خۆم دا. قادر بەشدار. رەنگە بیەوێت دەنگوو باس له من به بیستێت، بزا نێت، كه ی به هاوبەشی پاسداران و ئیتلاعا هجوم ئه كه ین. کەچی گوتی ئەرێ لەوەم زۆر بینیوە، ئه وه ی له به رتا یه. قوله باله یان چاكه ته؟ منیش گوتم " ئه مه تەلفیزۆنی گه لیی كوردستانه كه ناڵی كۆیه". گوتیی " كوری باش خۆ له سه ر توره بونمان نه كردوه" یه كسه ر رۆیشتم، گوتم زیاتر له 10 شه و به رێگاوه بیت، به ناوو ئاگروو ئاسندا، لێره ش بكه ویته كه مینی قادر بەشداره وه، به هه رحال نا مه وێت هیچیی تر سه ر تان بهێ شێنم، تا ئێره چۆ نیه تیی هاتنه وه ی پارتی و سەدامیه كان بوو، بۆ كوردستان، له چه ند رۆژیی ئاینده دا، چونه وه ی ئێمه وه به پال پشتیی را جیمه كانیی جمهوریی ئیسلامیی بۆ كوردستان، وه كوو به شیی 2 بلاو ئه كه مه وه، ئەوەی کە یەکێتی چۆن ناوی نا " گەردەلولی تۆڵە ". !


یه‌كێتی ئه‌وروپا نیگه‌رانە لە چالاك كردنه‌وه‌ی به‌رنامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی ئێران : چاوی گەل\nیه‌كێتی ئه‌وروپا نیگه‌رانە لە چالاك كردنه‌وه‌ی به‌رنامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی ئێران\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : تشرینی دووهەم - 5 - 2019\nیه‌كێتی ئه‌وروپا نیگه‌رانە له بڕیاری ئێران بۆ كشانه‌وه له پابه‌ندبوونی به رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی و چالاك كردنه‌وه‌ی به‌رنامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی و داواش له ئێران ده‌كات، پابه‌ندی ئه‌و رێككه‌وتنه بێت.\nمایا كۆچیانتیتس، وته‌بێژی فه‌رمی بۆ كاروباری ده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی ئه‌وروپا ڕایگەیاند “ئێمه نیگه‌رانین له‌و راگه‌یاندنه‌ی حه‌سه‌ن رۆحانی، سه‌رۆك كۆماری ئێران، كه وتبووی: له پابه‌ندبوونیان به رێككه‌وتنی ئه‌تۆمییه‌وه ده‌كشێنه‌وه”، گوتیشی: “ئێمه هانی ئێران ده‌ده‌ین هه‌موو بڕیاره‌كانی پێچه‌وانه بكاته‌وه و پابه‌ندی رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی و پلانی كاری گشتگیر و هاوبه‌ش بێت و هیچ هه‌نگاوێكی دیكه‌ی هاوشێوه نه‌نێت”.\nوته‌بێژی كاروباری ده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی ئه‌وروپا ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، “ئێمه پشتگیری له ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی بۆ وزه‌ی ئه‌تۆمی ده‌كه‌ین و هه‌ر ئه‌و ئاژانسه‌یه بڕیاری فه‌رمی له‌سه‌ر پابه‌ندبوون یانیش كشانه‌وه‌ی ئێران له‌و رێككه‌وتنه ده‌دات و ئێمه‌ش بڕیاری خۆمان له‌ژێر رۆشنایی ئه‌و ئاژانسه داده‌ڕێژین”.\nروونیشیكرده‌وه، “رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی كلیلی سه‌ره‌كی ئاسایشی ئێمه و ناوچه‌كه‌یه، ئێمه وه‌ك یه‌كێتی ئه‌وروپا دوای كشانه‌وه‌ی واشنتنیش له رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی پابه‌ندین به پلانی كاری هاوبه‌ش و گشتگیر”.\nوتیشی “ئێمه پێشتریش به راشكاوانه وتوومانه پابه‌ندبوونی ئێمه به رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی ده‌وه‌ستێته سه‌ر پابه‌ند بوونی ئێران به خاڵه‌كانی ناو رێككه‌وتنه‌كه”.\nئەمڕۆ حه‌سه‌ن رۆحانی، سه‌رۆك كۆماری ئێران رایگه‌یاند، سبه‌ی تاران چواره‌م هه‌نگاوی كشانه‌وه له رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی جێبه‌جێ ده‌كات و هه‌ر كاتێكیش لایه‌نی به‌رامبه‌ر هه‌نگاوێك به‌ره‌و پابه‌ندبوون به به‌ڵێنه‌كانی تایبه‌ت به رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی هاته پێش، ئێرانیش له هه‌نگاوه‌كانی پاشگه‌ز ده‌بیته‌وه.


بووك گواستنەوەی بە كۆمەڵ لە وڵاتی ئەلبانیا\nkurdiu 11/05/2016 - 09:19 بڵاوکراوەتەوە لە وێنە\nل وه‌لاتێ ئه‌لبانبا ب شێوه‌یه‌كێ فه‌رمى حكومه‌تا وێ و بتایبه‌تى ده‌سته‌یا ئه‌وقافێ كو ناڤێ وێ ل ڤى وه‌لاتى (دار الافتا‌ئه ) رادبت ب ئاهه‌نگه‌كا به‌رفره‌هـ كو هه‌مى تێچووا ئاهه‌نگێ ژ خوارن و وێنه و مێهڤانداریێ ب ستوێ خوه‌ڤه دگرت بۆ گه‌هاندنا كچ و كورێن وه‌لاتى ب رێكێن شه‌رعى و ل دویف سونه‌تا پێغه‌مبه‌رى (سلاڤێت خودێ لێ بن ) .\nئه‌ف ئاهه‌نگه هه‌مى سالا ل ل ده‌ستپێكا هه‌یڤا شه‌عبانێ دهێته گێران وه‌ك پێشوازیه‌ك بۆ هه‌یڤا ره‌مه‌زانا پیروز و سالانه 200 ده‌لیڤا پێشكێشى گه‌نجێن وه‌لاتى دكت ئه‌ڤێن هێشتا نه چووین د پروسا هاوسه‌رگه‌ریێ دا .\nوژلایێ خوه‌ڤه ژێده‌رێن راگه‌هاندن و مێدیایێن جیهانى ژى باسێ ئاهه‌نگا زه‌واجا ب كومى یا وه‌لاتێ ئه‌لبانیا دكن ،و مانشێت و هه‌والێن خوه‌دا وێنه‌یێن وان بیك و زاڤایا ، دئینه خوار ، د لاپه‌رێن خوه‌دا ، ئاهه‌نگا زه‌واجا ب كومى یا وه‌لاتێ ئه‌لبانیا یا موسلمان ، ل جه‌رگێ ئه‌وروپا ، بیه جهێ ده‌ستخوه‌شى و سه‌رنجا وه‌لاتێن دى یێن ئه‌وروپى یێن نه موسلمان ، دیسان بیه جهێ چاڤلێكرنێ بۆ گه‌له‌ك وه‌لاتێن دیتر ، دیسان به‌رپرسێن ئه‌وقافا ئه‌لبانیا یێن ب ئه‌ڤێ ئاهه‌نگا زه‌واجا جه‌ماعى رادبن گوتینه : نه بتنێ ئه‌م روژا داوه‌تێ بۆ گه‌نجێن خوه ژ كۆر و كچا ب ستوێ خوه‌ڤه دهێلن ، به‌لكى ئه‌م هه‌میا خه‌لاتدكن ب كوژمه‌كێ پاره‌ى دیسان ناڤێن وان ژى تومار دكین بۆ هاریكاریێن به‌رده‌وام دگه‌ل به‌رده‌ستكرنا هێلێن كارى بۆ بێكارا ، ژبلى ڤه‌كرنا خوله‌كا 30 روژى ل سه‌ر چاوانیا رێڤه‌برنا خێزانێ و ره‌فتارێن هه‌ردوو لایا ، و ده‌ستنیشانكرنا شاره‌زا و ماموستایان بۆ چاره‌سه‌ركرنا هه‌ر گرفته‌كا نه‌چاڤه‌رێكرى بۆ بیك و زاڤايێن نوى .\nحسن ياسين / زاخؤ


کورده‌کانی سووریا ئه‌زموونی بارزانی و تاڵەبانییەکان دووپات نه‌که‌نه‌وه\nSUNDAY, 21 JULY 2019 - 14:13\nتوێژه‌ری کاروباری ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین تایبه‌ت بۆ کوردپرێس:\nبه‌شی دیمانه/ جیهان- جان سۆهۆلم پێی وایه ئه‌گه‌ر کوردی سووریا ئه‌زموونی کوردی عێراق دووپات نه‌کاته‌وه و ئیتیفاق له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندیی سووریا بکات ئه‌وا ده‌توانێت هه‌ڤیازی و خۆبه‌ڕێوه‌به‌رییێکی زیاتر وه‌ده‌ست بێنێت.\nدامه‌زراندنی کیانی سه‌ربه‌خۆی کورد له ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین پرسێکی گرینگی کورده که هه‌ستیارییێکی زۆر له‌سه‌ری هه‌یه به‌ڵام بابه‌ته‌که به‌و بۆنه‌وه که کارتێکه‌ریی سیاسیی زۆری له‌سه‌ر ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین ده‌بێت به‌ره‌وڕووی دژایه‌تیی زۆر بۆته‌وه. ته‌نانه‌ت وڵاتانی ڕۆژئاوایی که ئیدعای پشتیوانی له کورد ده‌که‌ن له قۆناغێکی هه‌ستۆکدا دژایه‌تیی ئاشکرای خۆیان نه‌ک هه‌ر له‌گه‌ڵ سه‌ربه‌خۆیی به‌ڵکوو له‌گه‌ڵ هه‌ڵگرتنی هه‌نگاوگه‌لێک هاوپه‌یوه‌ند به بابه‌ته‌که ڕاگه‌یاندووه. بۆ وێنه ده‌کرێ ئاماژه به دژایه‌تیی توندی ڕۆژئاوا له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌بردنی گشتپرسیی سه‌ربه‌خۆییی هه‌رێمی کوردستان بکه‌ین که ساڵی 2017 ئه‌نجام درا و هیچ یه‌ک له وڵاتانی ڕۆژئاوایی ڕازی به ئه‌نجامدانی کارێکی وا نه‌بوون و ته‌نانه‌ت هه‌وڵێکیان بۆ چاره‌سه‌رکردنی لێکه‌وته‌ی نه‌رێنیی ئه‌و بابه‌ته له‌سه‌ر ژیانی کورد نه‌دا. زۆربه‌ی شرۆڤه‌کاران پێیان وایه که زه‌مینه بۆ دامه‌زراندنی کیانی سه‌ربه‌خۆی کورد فه‌راهه‌م نییه چوونکه هه‌م له خودی ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین و هه‌م له ناو زلهێزه‌کان بابه‌ته‌که قبووڵ ناکه‌ن. ئه‌گه‌ر ژماره‌یێک له وڵاتانیش ئیدعای پاڵپشتی له کورد ده‌که‌ن زیاتر به بۆنه‌ی هه‌لقۆستنه‌وه له کاروباری کورده.\nهه‌واڵده‌ریی کوردپرێس بۆ لێکدانه‌وه‌ی زیاتری بابه‌ته‌که دیمانه‌یێکی له‌گه‌ڵ جان سۆهۆلم توێژه‌ر و شرۆڤه‌کاری کاروباری ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین و کورد و به‌ڕێوه‌به‌ری گۆڤاری لیما شارلی ئه‌نجام داوه. ناوبراو له‌سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌دایه که تا ئه‌و کاته‌ی پشتیوانی له کورد به‌رژه‌وه‌ندییێکی بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوا و ته‌نانه‌ت سه‌رجه‌م زلهێزه‌کان به‌دواوه بێت له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندیی سیاسیی خۆیان پشتیوانی له کورد ده‌که‌ن به‌ڵام ڕۆژئاوا پاڵپشتی سه‌ربه‌خۆییی کورد و دامه‌زراندنی کیانی سه‌ربه‌خۆی کوردی نییه.\nجان سۆهۆلم له‌باره‌ی کورده‌کانی سووریاوه ده‌شڵێت: پێده‌چێت به‌ستێن بۆ کوردی سووریا له‌پێناو گه‌یشتن به خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری فه‌راهه‌م بێت به‌ڵام ئه‌م بابه‌ته په‌یوه‌ندیی به هه‌ندێک بابه‌ته‌وه هه‌یه له‌وان؛ ته‌عامولی ئه‌وان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندی و ڕێگری له شه‌ڕی ناوخۆییی گرووپه کوردی سیاسییه‌کانی سووریا و دووپات‌نه‌بوونه‌وه‌ی شه‌ڕی نێو ماڵی گرووپه جۆراوجۆره کوردییه‌کان وه‌ک شه‌ڕی ناوخۆییی ده‌یه‌ی 1990 له نێوان پارتی به سه‌رکردایه‌تیی مه‌سعوود بارزانی و یه‌کێتیی نیشتیمانیی کوردستان به سه‌رکردایه‌تیی جه‌لال تاڵه‌بانی.\nده‌قی دیمانه‌ی کوردپرێس له‌گه‌ڵ جان سۆهۆلم توێژه‌ری کاروباری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له خواره‌وه بخوێنه‌ره‌وه:\nکوردپرێس: به له‌به‌رچاوگرتنی ته‌عامولی ساڵگاری له‌مه‌وبه‌ری وڵاتانی ڕۆژئاوایی له‌گه‌ڵ کورد به‌تایبه‌ت له شه‌ڕ دژی داعش، هه‌ڵوێستی ڕاسته‌قینه‌ی ڕۆژئاوا هه‌مبه‌ر کورد چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟\nجان سۆهۆلم: به له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ی که بزاڤه سیاسی و سه‌ربازییه کوردییه‌کان له ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین حه‌ز به دامه‌زراندنی کیانێکی سه‌ربه‌خۆ ده‌که‌ن شێوازی ته‌عامولی ڕۆژئاوا ئه‌وه‌یه به شێوه‌ی ئامێر کورد به‌کار بهێنێت. به‌ڵگه‌یێکی قایم و ئاشکرا له‌ئارادا نییه که پشتیوانیی وڵاتانی ڕۆژئاوا له دامه‌زراندنی وڵاتێکی مۆدێرن و سه‌ربه‌خۆی کوردی -که ده‌سه‌ڵاتدارێتیی تایبه‌تیشی هه‌بێت- له ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین بسه‌لمێنێت. بۆ وێنه ئه‌گه‌ر ئه‌مریکا ڕه‌زامه‌ندیی خۆی له‌گه‌ڵ دامه‌زراندنی کیانێکی سه‌ربه‌خۆیی کورد ده‌رببڕایه ئه‌م بابه‌ته ده‌بوا له کاتی سه‌رۆکایه‌تیی کۆماری بووش و ئۆباما و به‌تایبه‌ت له سه‌ره‌تای سه‌رۆکایه‌تیی کۆماری بووشی کوڕ و یان له ساڵی یه‌که‌می خولی دووهه‌می سه‌رۆکایه‌تیی کۆماری باراک ئۆباما ڕووی بدایه. له کاتی سه‌رۆکایه‌تیی کۆماری دۆناڵد تره‌مپ ئه‌گه‌ری پشتیوانیی ئه‌و وڵاته له دامه‌زراندنی وڵاتێکی سه‌ربه‌خۆی کوردی که‌مڕه‌نگتره.\nکوردپرێس: زۆربه‌ی شرۆڤه‌کاران له‌باره‌ی بۆچوونی بیانی به‌تایبه‌ت له ڕۆژئاوا هه‌مبه‌ر کاروباری کوردی عێراق و سووریا له‌سه‌ر ئه‌و بڕوایه‌دان که ئه‌وان بابه‌ته‌که له‌پێناو گه‌یشتن به ئامانجه‌کانیان له ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین ده‌قۆزنه‌وه. به ڕای ئێوه وایه؟\nجان سۆهۆلم: ئه‌مریکا، ڕووسیا، ئه‌ورووپا و ته‌نانه‌ت چین که له ڕاستیدا سه‌رجه‌میان زلهێزه چالاکه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤینن کورد وه‌ک ئامێرێکی تاکتیکی و سیاسی له‌پێناو گه‌یشتن به ئامانجه ژێئۆپۆلیتیکییه‌کانیان به‌کار ده‌هێنن. ئه‌م بابه‌ته پشتیوانیی تاکتیکی له کورد له کاتی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی داعش له ساڵگاری ڕابردوو و یان هه‌ندێک کاتی هاوشێوه‌ی له‌خۆ ده‌گرێته‌وه. پشتیوانیی ده‌ولیی سیاسی له کورد به‌تایبه‌ت له‌لایه‌ن ڕووسیاوه نیسبه‌ت به گرووپه جۆراوجۆره کوردییه‌کان له‌وان هێزی کوردی سووریا و پارتی یه‌کێتیی دیموکراتی سووریا (PYD) وه‌بیرهێنه‌ره‌وه‌ی پشتیوانیی پاشای عه‌ره‌بستانه له خه‌ڵکی فه‌له‌ستین که قسه‌یێکی زۆر له‌باره‌ی ده‌کرێت به‌ڵام له کردار هیچ ڕوو نادات.\nکوردپرێس: ژماره‌یێک له شرۆڤه‌کاران پێیان وایه که کورد لایه‌نگری ڕۆژئاوا و بایه‌خه دیموکراتیکه‌کانه و ئه‌گه‌ر کیانێکی سه‌ربه‌خۆیان هه‌بێت ده‌توانن ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین بکه‌نه ناوچه‌یێکی ئارام و سه‌قامگیر. بۆچوونی ئێوه له‌مباره‌وه چییه؟\nجان سۆهۆلم: ئێستاکه خراپترین شت ئه‌وه‌یه که کورد گوێڕایه‌ڵی ئه‌و درۆزنانه بن که به‌ڵێنگه‌لێکی وایان پێده‌ده‌ن. کورد ده‌بێ ڕیالیزم و پراگماتیزم ئه‌زموون بکات و تێیدا لێهاتوویی و شاره‌زایی وه‌ده‌ست بێنێت.\nدامه‌زراندنی کیانی سه‌ربه‌خۆی کورد و یان هه‌ر ناوێکی‌تر که پێده‌درێت له‌سه‌ر کاغه‌ز ده‌توانێت فاکته‌رێک بۆ سه‌قامگیری له ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین بێت به‌ڵام ئه‌م بابه‌ته به‌ستراوه به دۆخی ئێستاکه‌ی ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین. بۆ وێنه ده‌بێ به‌رژه‌وه‌ندیی سه‌رجه‌م وڵاتان وه‌ک عێراق، ئێران و تورکیا له‌به‌رچاو بگیردرێت. ئه‌گه‌ر دامه‌زراندنی کیانی سه‌ربه‌خۆی کوردی کارتێکه‌ریی له‌سه‌ر بابه‌ته‌کانی سه‌ر سنوور بێت ده‌بێ ئاوڕێکی زیاتر له به‌رژه‌وه‌ندیی ئێران، تورکیا و عێراق بدرێته‌وه.\nبۆ وێنه، پێناچێت که سه‌رکرده‌کانی ئێستای عێراق پاڵپشتی له دامه‌زراندنی کیانێکی سه‌ربه‌خۆی وا بکه‌ن. ده‌وڵه‌تی دیمه‌شقیش به له‌به‌رچاوگرتنی کاروباره ئه‌منییه‌کانی ئێستای ئه‌و وڵاته پشتیوانی له دامه‌زراندنی کیانی سه‌ربه‌خۆی کوردی ناکات. وڵاتانی دیکه‌ش به‌م بۆنه‌وه که ده‌وترێت کورد لایه‌نگری ڕۆژئاوا بووه و په‌یوه‌ندیی سه‌ربازی و سیاسی له‌گه‌ڵ وڵاتانی ڕۆژئاوا هه‌یه و تا ئه‌و کاته‌ی که واشنتۆن ئاگری شه‌ڕ هه‌ڵده‌گیرسێنێت دژ به هه‌ڵێنانی جۆره هه‌نگاوێکن بۆ دامه‌زراندنی کیانی سه‌ربه‌خۆی کوردی.\nکوردپرێس: به له‌به‌رچاوگرتنی پێچه‌ڵاوپێچ‌بوونی دۆخی سووریا و هه‌روه‌ها ژماره‌ی زۆری ده‌ورگێڕانی ئه‌و وڵاته به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندیی دژبه‌یه‌که‌وه چ داهاتوویێک چاوه‌ڕوانی کوردی سووریا ده‌بێت؟\nجان سۆهۆلم: کوردی سووریا له پێگه‌یێکی سه‌خت و دژواردا گیریان خواردووه. تا ئه‌و کاته‌ی ڕۆژئاوا به‌رژه‌وه‌ندیگه‌لێکی بۆ پشتیوانی له کورد به‌بۆنه‌ی گرێ‌خواردنی به‌رژه‌وه‌ندیی تاکتیکی له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندیی ستراتێژیکی ڕۆژئاوا به مه‌به‌ستی جێبه‌جێ‌کردنی ئۆپه‌راسیۆن له ناوچه‌که هه‌یه له کورد له‌وان هێزه کوردییه‌کانی سووریا و پارتی یه‌کێتیی دیموکراتی کوردی سووریا پاسه‌وانی ده‌کات. هه‌ڵبه‌ت ئه‌م بابه‌ته بۆ کاتێکه که دۆخی ناوچه‌که به‌ره‌و ئاقارێک نه‌ڕوات که ڕۆژئاوا ناچار بێت به‌رژه‌وه‌ندیی درێژخایه‌نی خۆی ئاشکرا بکات.\nده‌کرێ بوترێت که له کاتی ئێستادا باشترین ڕێچکه بۆ کوردی سووریا ڕێککه‌وتن له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی دیمه‌شق و هه‌وڵ بۆ وه‌ده‌ستهێنانی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری و مه‌شرووعییه‌تی زیاتره. له درێژخایه‌ن و به دوای گۆڕانکارییه‌کانی دیمه‌شق و ناوچه‌که زه‌مینه بۆ خۆبه‌ڕێوه‌به‌ریی زیاتر بۆ کوردی سووریا فه‌راهه‌م ده‌بێت به‌ڵام ئه‌م بابه‌ته پێویستی به دووری‌گرتن له شه‌ڕی حیزبییه وه‌ک شه‌ڕی بارزانی و تاڵه‌بانییه‌کان له ده‌یه‌ی 1990 و هه‌روه‌ها بوونی بنه‌ما و پێکهاته‌یێکی دیموکراتیک.


له ئێران رێژەی هاوسه‌رگیری سیغە بەرز ده‌بێته‌ته‌وه\nبە پێی ئامارە فەرمییەکانی ئێران، لەماوەی ساڵی 1392ی هەتاوی ( 21ی ئاداری 2013 هەتا 21ی ئاداری 2014) رێژەی جیابوونەو و سیغە ( پێکهێنانی ژیانی هاوبەشی کاتی) 6% و 33% بەرز بوونەتەوە و رێژەی پێکهێنانی ژیانی هاوبەشیش زیاترلە 4% دابەزیوە.\nئەحمەد توێسرکانی سەرۆکی رێکخراوی تۆمارکردنی بەڵگە و موڵکەکانی ئێران رۆژی سێشەممە 22ی نیسان، لە کۆنفرانسیکی رۆژنامه‌وانیدا وێڕای پشتراستکردنەوەی ئەو ئامارانە رایگەیاند کە دابەزینی پێکهێنانی ژیانی هاوبەش لەکاتێکدایە کە دیاردەی سیغە (پێکهێنانی ژیانی هاوەبشی کاتی) لەو وڵاتەدا بە رانبه‌رساڵی پێشووتر 33% بەرزبووەتەوە.\nتوێسرکانی تووشبوون بە ماددە هۆشبەرەکان، هەژاری و دەستێوردانی خێزانەکانی بە گرینگترین هۆکارەکانی بەرزبوونەوەی رێژەی جیابوونەوە و دابەزینی رێژەی پێکهێنانی ژیانی هاوبەش لەقەڵەم داوە، ئەمەش بە پێی راپۆرتێکی ماڵپەڕی “ئیلنا”.\nپێشتریش “مەحمود گوڵزاری” جێگری کاروباری لاوان لەوەزارەتی وەرزش و لاوان بە ماڵپەڕی فارسی وتبوو کە ” لە هەر 5 حاڵەتی پێکهێنانی ژیانی هاوبەش 1 حاڵەتی ئاکامەکەی دەبێتە لێک‌جیابوونەوە و لە شارەگەورەکانیش ئەو رێژەیە لە هەر 3 حاڵەت 1 حاڵەت لەخۆ دەگرێت.


سلێمانی، شیزۆفرینیا یاخود ئینتیگراسیۆن – كولتور مه‌گه‌زین\nشاربەدەر؛ بەکر عەلی – بۆ یادی سلێمانی\nلەم ڕۆژانەدا ئێمە ساڵیادی دامەزراندنی شاری سلێمانی دەکەینەوە، هەڵبەتە ئەم یادکردنەوەیە ئەگەر بۆ شارێکی تر بووایە ڕەنگە هێندە سەرنجی ڕانەکێشاینایە، بەڵام لە حاڵەتی سلێمانیدا پێویستە هەڵوێستەیەک بکرێت، بە پلەی یەکەمیش لەبەرئەوەنا کە ئەم بۆنەیە شایستەی ئاوڕلێدانەوە و بایەخ پێدانە، بەڵکو سەرەتا و بەر لە هەر شتێک لەبەرئەوەی لە کایەی ڕوناکبیری و سیاسی ئەو دەڤەرەدا ئاهەنگگێڕانێکی شادیهێنانە بۆ ئەم یادە سازکراوە و جۆرێک لە کەشێکی دەروونیی وایان سازکردووە، کە هەر خەریکی پیاهەڵدان و شانازیکردنە بە مێژووی شکۆمەندانەی ئەو شارەوە. لەکاتێکدا ئەوەی شکۆمەندی شارێک دەنەخشێنێت تەنیا ئاهەنەگگێڕان نییە، بەڵکو تێگەیشتنە لەو خەسڵەتە سایکۆدینامیکییەی بزوێنەری ڕۆحی ئەو شارە. واتە دەبێت دەرک بەو دینامیکیەتە، بەو بزواندن و خرۆشە نێوەکییە بکەین کە شار دەبزوێنێت. لەکاتێکدا ئەو کەشە ئاهەنگسازییەی لەمڕۆدا بۆ ئەو شارە سازکراوە تەنیا بەرجەستەی ڕووە میکانیکیی و ماتەریالییەکەی شار دەکاتەوە.\nلەکوێدا قسەمان سەبارەت بە شار کرد، لەوێدا دەبێت هاوشارییەکان بدوێنین. شار و هاوشاری دووانەیەکی دێرین و لێکدانەبڕاون. ئەوانەی نیشتەجێی شارن، لەڕووی یاسای باری شارەوانی و لەڕووی یاسای دەوڵەتدارییەوە پێیان دەگووترێت هاوشاری یان هاوڵاتی. هەموو ئەو هاوشارییانەش لەژێر سایەی دەستوور و یاسای ئەو شارەدا پێکەوە کۆبوونەوەتەوە. مێژووی شارستانی بریتی بووە لە دەرەنجامی ئەو تەبایی و یەکانگیرییەی دەستووری شارێک بۆ هاوشارییەکانی دەڕەخسێنێت. پلاتۆن وەک دێرینترین تیۆریسازی شار ئاوەها دەڵێت؛ `هیچ شتێک له‌وه باشتر نییه بۆ شارێک که ئه‌ندامانی به یه‌کتری ئاشنا بن` .\nفۆتۆی : هه‌ڵۆ لانۆ – له 20.02.2011 – ڕووداوه‌كانی حه‌ڤده‌ی شوبات – سلێمانی.\nشار و هاوشاری دووانەیەکن پێکەوە لەدایکبوون. لەهیچ باریکدا ناکرێت وێنای یەکێکیان بەبێ ئەوەی تریان بکرێت. شار ئەگەر لانکەی لەدایکبوونی هاوشاری بێت، ئەوا هاوشاری مەرج نییە هەمیشە دڵسۆزانەپەیوەست بەو لانکەیەوە بمێنێتەوە. هاوشاری تەنیا بەمانەوەی لەئامێزی شارەکەیدا گەورە نابێت، بەهەمانشێوەش شار بە لەئامێزگرتنی توندی هاوشارییەکان بەرفراوان نابێت، بەڵکو بەشێکی گەشەسەندنی ژیانی شار کەوتۆتە سەر هەڵهاتن و بەجێهێشتنی هەندێک لە هاوشارییەکان.\nلەڕەوتی ئەم مێژووەدا گەلێک ساتەوەختی ناباو هاتوونەتە ئاراوە کە هاوشارییەکان لەتاو جەور و ستەمی شارەکانیان شاربەدەر کراون و لە هاوشارێتی خراون. لە شاری سلێمانیدا ئەم شاربەدەرکردنە لەسایەی دەسەڵاتی کوردییەوە بەرانبەر بەو هاوشارییانەی خۆی ئەنجامی داوە کە وێنایەکی تریان بۆ کرانەوەی شار پێشکەش کردووە، بەنموونە؛ لە سایەی دەسەڵاتی بابانییەکاندا نالی و نەقشبەندی وەکو دوو داهێنەری بواری پەرەپێدانی کولتوری لە (هاوشارێتی) خران و شاربەدەر کران. لەدوای ڕاپەڕینیشەوە ژمارەگەلێک لەو جۆرە کارەکتەرانە شاربەدەرکران کە تەنیا یۆتۆپیایەکی تری جیاوازیان بۆ شار و هاوشارییەکان ڕاگەیاند بوو.\nئیتر ئەوەی هێزی دینامیکی شارە تەنیا ئەوانەن نین کە تیایدا ماونەتەوە، هەرچەندە چالاک و کاراش بن، بەڵکو هێزی گەورەی دینامیکییەکە زۆرجار کەوتۆتە ناو سایکۆیی ئەوانەی شار بەدەر کراون. سلێمانی تەنیا ئەوانە نایژێنن کە تێیدا ماونەتەوە، بەڵکو ئەوانەش ترپەی دڵی سلێمانین کە بەجێیانهێشت، نالی و نەقشبەندی، وەک دوو نموونە ئەو دوو هاوشارییەی شاری سلێمانی بوون کە لە ئێستاشدا ناکرێت وێنای سلێمانی بەبێ بەجێهێشتنەکەی ئەوان بکەین. لێرەوەیە هاوشاری دەشێت دوو ڕووی هەبێت، هاوشاری/ نیشتەجێبوو، وە شاربەدەر/بەجێهێشتوو.\nئەو هێزەی ڕووی زیندووی شارێک/دەوڵەتێک دەخاتە ڕوو بریتییە لە هەبوونی ئەو شاربەدەرانە. ئەوانن بەگژ (نێوکۆییبوونی) سیستەمی داخراو و ستەمکارانەی شارەکانیان دا دەچنەوە، ئەوانن لەخۆشنوودی ژیانی شارەکانیان ئاوارە دەبن، ئەوانن هەمیشە هەڵگری خەونی داڕشتنەوەی شارێکیترن لەناو شارە داخراوەکانی خۆیاندا. شاربەدەرەکان لەڕاستیدا بریتین لە هێزێکی پسایکۆدینامیکی ئەفرێنەر بۆ شار. لێرەوەیە گەشەسەندنی کولتورییانەی سلێمانی لەڕۆحی نیشتەجێبوونەوە نییە، بەڵکو لەڕۆحی بەجێهێشتنەوەیەتی. لەکوێدا باسی سلێمانیمان کرد دەبێت لەوێدا باسی نالی و مەولانا بکەین، باسی ئەو شاربەدەرانە بکەین کەلەبەر هۆکاری کولتوری شارستانی شاربەدەر کراون. بۆیە بۆئەوەی لە هاوشاری تێ بگەین دەبێت لەشاربەدەر تێبگەیەن.\nکەم نین ئەوانەی سلێمانییان بەرەو وڵاتانی دراوسێ و جیهان بەجێهێشتووە. ناشێت ئەو هاوشارییانەی سلێمانییان جێهێشتووە لە هاوشارێتی دابماڵرێن. ئەوە هەقێکی هاوشاریبوون و مەدەنی بوونیانە، تەنانەت لەدوای بەجێهێشتنیشی ئەو هەقە لەکیس نادەن، نە لەڕووی کولتوری و نە لەڕووی یاساییەوە. شار خۆی چییە جگە لە کۆی هەموو ئەو مرۆڤانەی تێیدانیشتەجین و هەموو ئەوانەشی بەجێیانهێشتووە. ئێمە چۆن گەشەی شارستانییانەی شارێک بناسین، کەچاوپۆشی لە خوڵقێنەرە کولتورییەکانی ئەو شارە بکەین؟ نالی و نەقشبەندی وەک دوو سوبیەکتی ئایدیاساز لەبەرئەوە لەشار هەڵدێن چونکە شار چیتر جێگەی یۆتۆپیاکانی ئەوان ناهێڵێتەوە، جێگەی بیرۆکەکانی ئەوان بۆ شارێکیتر، سەبارەت بە سلێمانییەکی تر ناهێڵێتەوە و دواجار شاربەدەریان دەکەن.\nئاشکرایە کە بابانییەکان لە دەڤەرێکی بچووکی خۆیانەوە، لە قەلەمڕەوییەکی دەسەڵاتی بەرتەسکەوە ئایدیای ئەوەیان داهێنا یۆتۆپیایەک داڕێژن. توانیان لەم مۆدێلەدا سلێمانی وەکو ( نا-شوێنێک) بۆ قەڵاچوالان بکەنە شوێنێکی گەورەتری قەڵەمڕەوی سیاسی و ئەدەبی. کەچی سیاسییەکانی ئەمڕۆ ئیش بۆ بەرهەمهێنانەوەی هەمان مۆدێلی بابانییەکان ناکەن، ئەوان پتر دەیانەوێت تەنیا بگەڕێنەوە بۆ هەرێمەکەی بابان نەک بیانەوێت سلێمانی وەکو شارێک ناشارێک/یۆتۆپیایەکی تری بۆ داڕێژن.\nبابانییەکان توانییان یۆتۆپیایەک دابڕێژن و ناشوێنێک بکەنە شوێنێک و خودی سلێمانی لەڕۆحی ئەم ئایدیایەوە لەدایکبوو، کەچی ئەمڕۆ لەسایەی دەسەڵاتەوە سلێمانی نەک هەر بیرۆکەی ناشوێن داناڕێژێت، بەڵکو بەردەوام شوێن دەسڕێتەوە و شوێن لەناودەبات. سیاسەتی ئەرخیتێکتۆری (سیاسه‌تی بیناسازی) لەو شارەدا تەنیا کۆمەکی هاتنی ستەمێکی ئەرخیتێکتۆری کردووە، تۆپۆگرافیای شار شێوێنراوە، شار کراوەتە چەند گرد و چەند گوندێکی لێکدابڕاو، کە لەڕووی تۆپۆگرافیاوە ئەو شارە لە شێوەی چەند دورگەیەکی لێکدابڕاو لە دەڤەرێکی گۆشەگیردا دەردەکەوێت.\nدەسەڵاتی هەنووکەی سلێمانی بەخۆتێوەگلانی بە سیستەمی کاپیتالیزمی جیهانی وای کردووە پرۆگرامی سیاسی شار تەنیا بریتی بێت لە کۆنزوم (شمه‌كخۆری – گه‌نده‌خۆری – زیادخۆری) و لەبەکاربردنی وزە سروشتییەکان و لە سڕینەوەی پانتاییە شوێنییەکان. لەکوێدا سەرچاوەی وزەی سەرمایە، کەلێرەدا نەوتە، هەبێت لەوێدا ئەو ژێدەرەیان گرێداوەتەوە بە کەناڵەکانی گلۆبالیزمەوە، ئەمەش لە ئاستی لۆکالدا بووەتە مایەی سڕینەوەی ڕووبەرێکی گەورەی شوێنی جوگرافی و کولتورییانەی ئەو دەڤەرە.\nئەو پەرەسەندنە خێرایەی لە ٢٠٠٣ بۆ ٢٠١٣ شارەکانی کوردستانی گرتەوە زیانی گەورەی بەهەنگاوە خاوەکانی دادپه‌روه‌ری کۆمەڵایەتی گەیاند. لێرەدایە دەسەڵاتی کوردی تا ئێستا نەیانتوانیوە (مۆدێلە بابانییەکە) دووبارە بەرهەمبهێننەوە و یۆتۆپییایەکی تر بۆ شار دابڕێژن. لەم نێوبەندییەدا بەشێک لە هاوشارییە ڕووناکبیر و یاخی و چۆکدانەدەرەکان لەبەر خستنەڕووی یۆتۆبیایەکیتر.\nشاردەربەدەر و شاربەدەرکراون و بەسەر هەموو کیشوەرەکانی گۆی زەویدا پەرشوبڵاوبوونەتەوە، شاربەدەرەکان بەرگریکاری ئەو عەدالەتە کۆمەڵایەتییە و ئەو وزە کولتورییەی شارن کە وا بەخێرایی بەر لێشاوی پرۆگرامی ئیمپریالیزمی گڵۆبال دەکەوێت. بەڵام ئەوانەی لەشاردا مانەوە بوونە سووتەمەنی، چونکە ئەوان بێئاگا بوون لەوەی شار کارخانەیەکی سایکۆدینامیکیە و تێدا خولیاکانی مرۆڤ بۆ بەجێهێشتنی دەبێتە سووتەمەنی لەپیناوی مانەوەی شاردا وەکو خۆی. لەکاتێکدا ئەوانەی بەجێیانهێشت نەبوونە سووتەمەنی ئەو کارخانەیە و بگرە کاریش بۆ بزواندنی دینامیکییانەی گەشەسەندنی کولتورییانەی دەکەن.\nبەشێکی گەورەی ئەو بەشدارییەی لە پرۆسێسی گەشەسەندنی شاردا دەبینرێت، لەلایەن شاربەدەرەکانەوە پێشکەش کراوە. بەهێزبوونی ستەمی کولتوری و شارستانی و کۆمەڵایەتی لە شارێکدا لەوێوە دێت کە هاوشارییەکان تیایدا دەمێننەوە و بەجێیناهێڵن بۆ هێنانی ڕوانگەی سیاسی و کۆمەڵایەتی نوێ بۆ شار. ئەفراندنی گەورەی شارستانی لەناو ئەو خولیایەدا مت بووە کەهاوشارییەکان هەیانە بۆ هێنانی دنیایەکی تر بۆ ئەو دنیا نادروستە.\nبێهوودەبوونی ژیان و گەندەڵبوونی بوارە ڕۆحییەکانیش لەناو شارێکدا لەوێدا برەو بەخۆی دەدات کە نەفرەت لە شاربەدەرەکانی دەکات. ئەوەشی وا دەکات پەنجەرەیەکی بەسەر جیهاندا هەبێت هەبوونی شاربەدەرەکانێتی. بوونی کۆمیونیکاسیۆنێکی ئەفرێنەرانەیە لەنێوان هاوشارییەکان و شاربەدەرەکانی. لەڕووی سایکۆلۆژیشەوە ئەوەی دینامیکییەتی شار درێژە پێدەدەتات هەڵبژاردنە لەنێوان ئەوەی ئەو دوولایەنە ئینتیگراسیۆن و ئاوێزە بکرێنەوە یاخود هەر درێژە بە دۆخی دووکەرتەیی و شیزۆفرینیای خۆیان بدەن.\nسلێمانی لەسایەی دەسەڵاتی گەندەڵییەوە بەشێوەیەکی ڕادیکال جەنگێکی دەروونی و مۆراڵی خسۆتە نێوان هاوشاری و شاربەدەرەکانیەوە. ئەرکی نوێی هەر نەوەیەکی نوێ، گەر بخوازێت شار لە بەرهەمهێنانی یۆتۆپیا نەچێتەوە، گەیاندنی هاوشارییەکانە بە شاربەدەرەکان و سازدانی کۆمیونیکاسیۆنێکە ئەو دوولایەنە لە دۆخی شیزۆفرینیاوە بگوێزێتەوە بۆ دۆخی ئینتیگراسیۆن.


دیموکراسییه‌ت به گه‌نده‌ڵی و چاوچنۆکی هه‌رزانفرۆش کراوه، بەڵام کاتی فریاکه‌وتن ماوه\nنووسینی: جاپێت ئۆمۆجاوا، سه‌رۆکی بۆردی ئه‌لفا ڕیچ\nوه‌رگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: هێلین ساڵح\nله سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانیدا، هێزێک بوو به هه‌ند وه‌رده‌گیرا و، ببووه دیارده‌یه‌ک له سه‌رتاسه‌ری جیهان. پیاوێک نه‌بوو بتوانێ تێکی بشکێنێ. له ده‌وردانێکدا، مایک تایسۆن، هه‌ر که‌سێکی تێک ده‌شکاند ڕووبه‌ڕووی بباوە. له هه‌موو که‌سێک ئازاتر و کاراتر بوو که بێته به‌رده‌می، به‌ڵام له ده‌ره‌وه‌ی بازنه‌که شتێکی دیکه بووه. هه‌رچه‌نده ئاهه‌نگی سه‌رکه‌وتن له دوای سه‌رکه‌وتنی ده‌گێڕا، به‌ڵام به‌ره‌و کزبوون ده‌چوو.\nتایسۆن که‌متر ڕاهێنانی ده‌کرد، زیاتر ئاهه‌نگی ده‌گێڕا و قوماری ده‌کرد. ئه‌و ته‌نیا ئه‌و شته‌ی که نه‌یکرد و بووه هۆی ئه‌وه‌ی ناونیشانی خۆی له‌ده‌ست بدات: ئه‌وه بوو وازی له زۆرخۆڕاهێنان هێنا. زۆر پێش ئه‌وه‌ی له ژاپۆن، له به‌رامبه‌ر بوسته‌ر دوگلاس بیدۆڕێنێ، وه‌ک مایک تایسۆن، خۆی له‌ده‌ست دابوو، هیچ نه‌بێ وه‌ک ئه‌و مایک تایسۆنه‌ی که هه‌موو جیهان ناسیبووی. هه‌رچه‌نده سه‌رده‌می بوسته‌ر دۆگلاسیش هێشتا نه‌هاتووه، ئه‌مه ڕێک چیرۆکی دیموکراسییه‌ته له سه‌ده‌ی بیست و یه‌که‌مدا. ته‌نیا بووه‌ته پرۆسه‌یه‌ک که ئه‌نجامه‌که‌ی هیچ گرنگیی نییه، ته‌نیا ئه‌وه‌یه هه‌ڵبژاردن ئه‌نجام بدرێ. ئێمه ڕاهاتبووین به هاتنی دیکتاتۆره‌کان، به هۆی بێنرخکردنی هه‌ڵبژاردن، به‌ڵام ئێستا دیکتاتۆر هه‌ن له ڕێی هه‌ڵبژادنه‌وه دێنه سه‌ر ته‌خت. دیموکراسی، سه‌نگ و به‌های خۆی له‌ده‌ست داوه.\nتا ئێستا پێناسه‌که‌ی ئه‌براهام لینکۆڵن زۆر جه‌وهه‌رییه بۆ ناساندنی شێوازی حکوومه‌ت له‌م سیسته‌مه‌دا. حکوومه‌تی خه‌ڵکه، له خه‌ڵکه‌وه‌یه بۆ خه‌ڵکه. له زۆر سیسته‌مه‌کانی دنیادا، که ده‌بێ دیموکراسی بن، ئه‌مه به‌ته‌واوی گۆڕاوه، یاخود وا خه‌ریکه به بەر‌چاومانه‌وه ده‌گۆڕێ، که‌چی ده‌نگده‌ره هه‌ڵخه‌ڵه‌تاوه‌کان پێشوازیی لێ دەکەن. ئێستا که‌مترین ژماره‌ی خه‌ڵک له‌نێو نه‌وه‌کانی ڕابردوودا، ئه‌گه‌ر به‌راورد بکرێ، ده‌چنه ده‌نگدان، خه‌ڵکی، بێهیوا بوون به‌ده‌ست سیاسه‌تمه‌داره‌کانه‌وه. دۆناڵد ترامپ و هاوشێوه‌کانی، که‌سانی نامۆ نین به‌و حاڵه‌ته‌ی که ئێستا دیموکراسی پێی گه‌یشتووه. ته‌ماشای بریتانیا بکه؛ حزبی پۆپۆلیست، له یه‌کێتیی ئه‌وروپا ڕایکێشایه ده‌ره‌وه. له‌گه‌ڵیدا ئابووریی جیهانیشی دابه‌زانده خواره‌وه. یان ته‌ماشای نه‌مسا بکه، پارتی ئێف پی ئۆ، که له لایه‌ن نازییه‌کانه‌وه دامه‌زرێنراوه، له دووباره‌کردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کانی ئه‌و وڵاته‌دا توانیی کورسیی سه‌رۆکایه‌تی بباته‌وه. یاخود ته‌ماشای فه‌ره‌نسا بکه، پارتی به‌ره‌ی نیشتمانی، که مه‌یلێکی ڕه‌گه‌زپه‌رستانه‌ی هه‌بووه و ڕابردووی له‌و بواره‌دا هه‌یه و "دژه‌سامیتیک"ه، که‌چی جه‌ماوه‌ره‌كه‌ی، زیادی کردووه. سه‌ره‌ڕای سیاسه‌ته ڕه‌شه‌کانیان، ئه‌مانه هه‌مووی شتێکی هاوبه‌شیان هه‌یه که هه‌موو هه‌یانه: ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که خه‌ڵک به‌دوایان که‌وتوون، به جۆرێک كه ناتوانی بڵێی وا نییه.\nله دنیا به‌گشتی، خه‌ڵک هه‌موو شتێکی ده‌وێ، دیموکراسی نه‌بێ. کێ ده‌توانێ لۆمه‌یان بکات، کاتێک سیسته‌مه‌که به‌و شێوه‌ی ئێستا ده‌بین. کاتێک که له وڵاتێکی وه‌ک ئه‌مریکا، جێگه‌ی گه‌وره‌ترین دیموکراسییه‌تی جیهان، حکوومه‌ت ڕێککه‌وتننامه‌ی بازرگانی مۆر ده‌کات، هیچ پرس و ڕاوێژ به خه‌ڵک ناکات؛ هیچ نه‌بێ هه‌یکه‌له‌که‌یان بۆ شی بکاته‌وه. ئه‌ی شه‌فافیه‌ت چیی لێ هات؟ به‌رپرسیارێتی چیی لێهات؟ ئایا هیچ سه‌رسووڕمانێکی تێدایه که متمانه‌ی خه‌ڵکی، هه‌روه‌ک ڕێژه‌ی چوونیان بۆ سندوقه‌کانی ده‌نگدان، دابه‌زێ.\nئه‌مه کاتێک ڕوو ده‌دات که دیموکراسی، هه‌رزانفرۆش ده‌کرێ. زۆر زه‌حمه‌ت نییه که تێ بگه‌ین که ئه‌مه په‌یوه‌ندییان به‌یه‌که‌وه هه‌یه. چه‌ند که‌متر بڕوامان به ئێلیتی سیاسی هه‌بێ، زیاتر بوار هه‌یه که له‌سه‌ر ئه‌و دوو دیماگۆگییه‌ته قومار بکه‌ین. له سه‌روو هه‌موویانەوە، ده‌کرێ ئه‌وانه‌ی که ترس بڵاو ده‌که‌نه‌وه پێیان بکرێ له‌وه‌یش خراپتر بکه‌ن که مه‌حسوبییه‌ت و دیموکراسیی درۆیینه به‌سه‌ر خه‌ڵکییان هێناوه؟\nدیموکراسی، له‌سه‌ر توانا و پێداویستیی خه‌ڵک پێک هێنراوه. به‌ڵام له‌و کاته‌وه به پاره فرۆشراوه، وه‌ک زۆر له زانایانیش هه‌مان بڕوایان هه‌یه که هه‌ڕه‌شه‌یه بۆ سه‌ریان. ئه‌مه هۆکاری یه‌که‌می بێئومێدبوونی ده‌نگده‌رانه و، هه‌روه‌ها هۆی دروستبوونی حزبه پۆپۆلیسته‌کانه له ئه‌مریکا و له یه‌کێتیی ئه‌وروپادا. ئه‌مه وته‌ی دانێڵ فرویند بوو، که سه‌رۆکی داکۆکی و شه‌فافیه‌تی نێوده‌وڵه‌تیی یه‌کێتیی ئه‌وروپایه. کاریگه‌ریی گه‌نده‌ڵانه‌ی پاره  وای کردووه که ده‌نگده‌ره‌کان له ڕۆژاوادا بێئومێد بن.\nله ئه‌فریقا خراپتریشه، بۆ نموونه نه‌یجیریا. ده‌نگده‌ران هیچی دیکه سه‌ریان سووڕ نامێنێ که (ده‌زگای لێکۆڵینه‌وه‌ی به ده‌ستکه‌وتی ناڕه‌وا)، به‌ڵگه‌کانی دژه‌گه‌نده‌ڵی ئاشکرا بکات، یاخود کۆمیسیۆنی تاوانی ئابووری و دارایی کاری له‌و شێوه‌یه بکات. سه‌دان ملیۆن دۆلار له لای سیاسه‌تمه‌داران ده‌ستی به‌سه‌ردا گیراوه، که به‌ده‌ستیان هێناوه کاتێک له داموده‌زگاکاندا کاریان کردووه، به ملیۆنان و بگره به بلیۆنانیش تا ئێستا ماوه‌ته‌وه. هاووڵاتیان خۆشحاڵ نین و دیموکراسیش ئه‌و هیوایه‌ی لێ ناکرێ که له ١٩٩٩ هه‌بوو، کاتێک که ده‌سه‌ڵاتی سه‌ربازی، ده‌سه‌ڵاتی حکوومه‌تی دایه ده‌ست سه‌رۆکێک، که دیموکراسییانه هه‌ڵبژێردرابوو. له زیمبابۆی چیرۆكێکی هاوشێوه هه‌یه. سه‌رۆک "ڕۆبه‌رت موگابی"، له‌وانه‌یه پێی وابێ که پشتیوانییه‌کی جه‌ماوه‌ریی هه‌یه، به‌ڵام خۆپیشاندانه به‌رده‌وامه‌کان دژ به حکوومه‌ته‌که‌ی، نیشانه‌ی ئه‌وه‌ن که وا نییه. حکوومه‌ت پاره‌که‌مانی دزیوه، له‌و کێشانه‌ی هه‌مانه ده‌ستمان نایگاتێ، ده‌بێ ده‌ست پێ بکات گوێ له خه‌ڵک بگرێ و، کۆتایی به گه‌نده‌ڵی بهێنێ، که بووه‌ته هۆی په‌ککه‌وتنی ئابووری. ئه‌مه گوته‌ی پۆستۆر ئیڤان ماوریر بوو، که سه‌رۆکی گرووپی خۆپیشاندانی زیمبابۆیییه‌کانه، مانگی ڕابردوو به ڕۆژنامه‌ی گاردیانی ڕاگه‌یاندووه.\nماوه‌یه‌کی زۆره، ئۆلیگارشییه‌کان له قات و جلی دیموکراسیدا، وایان ده‌رخستووه که خزمه‌تی خه‌ڵکی ده‌که‌ن، به‌ڵام په‌رده‌ی فێڵه‌که لا ده‌چێ. خه‌ڵک ده‌ستییان پێ کردووه که بزانن که خه‌ونی خۆشگوزه‌رانی بۆ هه‌مووانی دیموکراسی، ته‌نیا بووه به دێوه‌زمه‌یه‌ک بۆ زۆرینه، هه‌روه‌ها بووه‌ته هۆی سه‌روه‌ت و سامان بۆ ده‌سه‌ڵاتدار و هاوپه‌یمانه‌کانیان.\nڕزگارکردنی دیموکراسی له ده‌ستی خۆی\nهێڵێکی گشتی هه‌یه: ئه‌گه‌ر وه‌ک دیموکراسی نه‌بێ و هه‌مان ئه‌و ئه‌نجامانه‌ی نه‌بێ که له دیموکراسییه‌ت هه‌مانه، ئه‌وه دیموکراسی نییه. وه‌ک فرانسوا دو لا ڕۆچیفۆکۆڵد نووسیویه‌تی، نابێ بڕوامان به دیموکراسی هه‌بێ، به‌بێ سیسته‌مێکی به‌هێزی به‌رپرسیارێتی. له زۆر له به‌ناو دیموکراسییه‌ته‌کاندا، ئه‌مڕۆ، ئه‌و به‌رپرسیارێتییه و ئه‌و شه‌فافیه‌ته‌ی که له‌گه‌ڵیدا هاوته‌ریبه، نین. کاتێک که ئه‌م ئاراسته‌یه به‌رده‌وام بێ، واته پێکه‌وه بن، دیموکراسییه‌ت به‌پته‌وی و به‌هێزی له ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی سه‌ختییه‌کان ده‌رده‌که‌وێ. به‌ڵام وه‌ک مایک تایسۆن له ژاپۆن بۆی ده‌رکه‌وت، کاتێک که بیروباوه‌ڕ، گه‌وهه‌ری خۆی له‌ده‌ست ده‌دات، به‌ره به‌ره ناوه‌ڕۆکه‌که‌ی کاڵ ده‌بێته‌وه.\nئه‌وه‌ی ڕوو ده‌دات، ده‌رکه‌وتنی ئه‌و جیهانه‌یه که نامانه‌وێ بیر له‌وه بکه‌ینه‌وه که به‌ته‌نیا تیایدا بژین. به‌ڵام دره‌نگ نییه. هێشتایش ده‌توانرێ دیموکراسی ببرێته‌وه سه‌ر ڕاسته‌ڕێی خۆی به شێوه‌یه‌ک که له خه‌ڵكه‌وه بێ، له لایه‌ن خه‌ڵکه‌وه بێ و دیسان بۆ خه‌ڵک بێ. له پرۆسێس و ئه‌نجامه‌کانیشیدا، له ڕاستی و له واقیعیه‌تیشدا هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و رێیه ڕاسته بێ. هه‌روه‌ک چۆن ده‌زانین که شاری ڕۆما له ڕۆژێکدا بنیات نه‌نراوه، ئیمپراتۆریه‌تی ڕۆمانیش نه‌ڕووخا ته‌نیا له‌و کاته‌وه که ئیمپراتۆر ڕۆمۆلۆس ڕووخا. نه‌خێر، ئه‌و ڕووخانه زۆر زووتر چاوه‌ڕوانکراو بوو و که‌وتنی ڕۆما زۆر به‌ر له‌وه ده‌ستی پێ کرد، حاکمه‌کانیان زووتر بینییان که سیسته‌می وڵاتی ئه‌وان له ڕێی کۆتایی خۆیدایه.\n"له‌میا مه‌رزووقی"، ئه‌ندامی تۆڕی سه‌رکردایه‌تیی ئه‌فریقایه. ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی به‌وه‌وه هه‌یه "له زۆر وڵاتان، خه‌ڵک چیتر بڕوایان به سیاسه‌تمه‌داران و توانایان بۆ گۆڕانکاری نییه." بۆ ئه‌وه‌ی دڵنیا بین که ئه‌و بێبڕوایییه به سیاسه‌تمه‌داران، نه‌بێته بێبڕوایی به دیموکراسی، پێویسته ئێستا ده‌ست بکه‌ین به تیشکخستنه‌سه‌ر بنیاتنانی شه‌فافیه‌ت و به‌رپرسیارێتی، که زۆر بنه‌ڕه‌تین، تا پێمان وابێ حکوومه‌ته‌که‌مان دیموکراسییه." به هه‌مان شێوه‌ی چوونی که‌سێک بۆ ڕۆژێک بۆ قوتابخانه، مانای ده‌رچوون نییه، ئاوهایش، نابێ ته‌نیا هه‌ڵبژاردن پێمان بڵێ ئه‌م وڵاته دیموکراتییە.\nکاتێک که قبووڵی ده‌که‌ین دیموکراسیی ڕاسته‌قینه مانای چییه، ئه‌وا ده‌گه‌ینه ئه‌و قۆناغه‌ی که له هه‌موو جیهان، دیموکراسییه‌ت له به‌ناو دیموکراسییه‌کان جیا بکه‌ینه‌وه. با ئه‌وه ده‌ست پێ بکه‌ین، به‌ر له‌وه‌ی دیموکراسییه‌ت ته‌نیا سێبه‌ره‌که‌ی خۆی لێ بمێنێته‌وه.\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر سێ شەممە, 15 ئایار 2018 11:00\n« هۆشیاریی کۆمه‌ڵایه‌تی، بۆ به‌هێزکردنی ده‌وڵه‌تی هاووڵاتی له جیاتی پاشمله‌قسه‌كردن، ڕه‌خنه بگرن »


مەلا بەختیار:گۆڕان و کۆمەڵ و ڕەوتەکەی بەرهەم یەکڕیزی کوردیان تێکدا\nئه‌م بابه‌ته 6795 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nمەلا بەختیار ڕایگەیاند یەکیتی یەکەم لایەن بووە کەداوای کردوە لەهەبژاردنەکانی عێراق کورد بەیەک لیست بەشداری بکات،دواتر پارتی و یەکگرتوش داوایان کرد،بەڵام گۆڕان و کۆمەڵ و ڕەوتەکەی بەرهەم چونە بەغدا و هاوپەیمانیەکیان پێکهێنا و یەکڕیزی کوردیان تێکدا.\nلەگفتوگۆیەکدا لەگەل دەنگی ئەمریکا مەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی یەکێتی سەبارەت بەهەڵبژارنەکانی هەڕێمی کوردستان ڕایگەیاندوە دۆخی كوردستان دۆخێكی هه‌ستیاره، ئه‌و رووداوانه‌ی ناوچه‌كه كاریگه‌ری له‌سه‌ر كوردستان هه‌یه، به‌پێچه‌وانه‌وه دۆخی كوردستانیش كاریگه‌ری هه‌یه به‌سه‌ر ناوچه‌كه‌وه،و دەڵێ ئێمه هه‌رگیز له هیچ كۆبونه‌وه‌یه‌كدا نه‌له‌ناو په‌رله‌مان نه له‌ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مان له‌گه‌ڵ دواخستنی هه‌ڵبژاردنه‌كانی كوردستان نه‌بووین.\nهەروەها بۆ بەشداریکردنی کورد بەیەک لیست لەهەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق دەڵێ ئێمه وه‌ك یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان یه‌كه‌م لایه‌ن بوین كه داوامان كرد كورد به‌یه‌ك لیست به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌كان بكات، دوای ئێمه پارتیش داوای كرد،یه‌كگرتووش داوای كرد،و به‌ڵام گۆڕان و كۆمه‌ڵ و ره‌وته‌كه‌ی به‌رهه‌م پێش ئه‌وه‌ی گفتوگۆكان ته‌واو بن بزانن یه‌ك لیستی بۆ كورد باشه یا فره‌لیستی، چوون له‌به‌غدا له‌كۆمسیۆن هاوپه‌یمانێتیه‌كیان پێكهێنا به‌ناوی لیستی (ئه‌لوه‌ته‌ن) واته مه‌به‌ستی وه‌ته‌نی عیراقه،ئیتر ئه‌وه‌ش كاریگه‌ری هه‌بوو له‌سه‌ر یه‌كڕیزی لایه‌نه‌كان و تێکیدا.\nهەروەها دەڵێ ئه‌و جۆره ناولێنانه له‌لیسته‌كه‌یان (ئه‌لوه‌ته‌ن) خۆی له خۆیدا دوركه‌وتنه‌وه‌یه له‌شوناسی كوردایه‌تی و كوردستانی بوون،به‌ڵام ئێمه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ واقیعدا ده‌كه‌ین بۆیه هیوادارین ئه‌وان خزمه‌تی وه‌ته‌نی عیراق بكه‌ن و عیراق له‌و هه‌موو كێشه و ئاڵۆزیه‌وه بگوازنه‌وه بۆ عیراقێكی ئارام، شوناسی عیراق بكه‌نه شوناسی هه‌مووان ئێمه خۆشحاڵ ده‌بین.\nپاشان دەڵێ به‌شێوه‌یه‌كی گشتی وای ده‌بینین به‌هۆی قه‌یرانی دارایی و بێ متمانه‌یی له چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان له‌گه‌ڵ به‌غدا هێزه‌كانی تر كه به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌كانیان كردووه رێژه‌یه‌ك له ده‌نگه‌كانیان داده‌به‌زێت،به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی گشتی هێزه تازه‌كان یه‌ك ده‌نگ و یه‌ك كورسیش بهێنن براوه‌ن بۆ خۆیان.\nمەلابەختیار باس لەوەدەکات خه‌ڵك ئه‌وه‌ی ده‌وێت ده‌سه‌ڵات ژیانی بۆ باشتر بكات، خه‌ڵك هێزێكی تاقیكراوی پێ باشتره له هێزێك كه نه‌توانێت سه‌روه‌ته‌كانی خۆشی بپارێزێت ئه‌گه‌ر هێزی ئاسایش و پێشمه‌رگه‌ی كوردستان نه‌بێت له‌م دۆخه‌دا.\nسەبارەت بەوەی دکتۆر بەرهەمیش هێزێکی تاقیکراوەیە و لەکابینەکەی ئەودا موچە بەتەواوی دراوە و پێشینەکانیش دراون بەخەڵک دەڵێ داهاتی كوردستان له‌سه‌رده‌می كابینه‌كانی پێشوودا داهاتی ژێرخانی ئابووری كوردستان و خۆی نه‌بووه، به‌ڵكو داهاتێك بووه كه له‌به‌غداوه هاتووه و دابه‌شی كردووه.\nئاماژە بەوەش دەکا ئه‌م حكومه‌تانه‌ی پێشوو له‌كاتی ره‌فاهیه‌ت و توانای ئابووری باشدا ده‌بوایه به‌یه‌كجار له حكومه‌ته‌كه‌ی د. به‌رهه‌م 21 هه‌زار كه‌سی دانه‌مزراندایه، ده‌بوایه ژێرخانی ئابووری به‌هێز بكردایه له‌كوردستاندا، قه‌یرانی ئێستای ئێمه قه‌یرانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی حكومه‌ته كه حكومه‌ت پاره‌ی هه‌بوو ژێرخانی ئابووری به‌هێزی دروست نه‌كرد،كارگه‌ی دروست نه‌كرد، زه‌مانی ئابووری بۆ ئابووری كوردستان نه‌كرد،ئه‌م حكومه‌ته‌ی ئێستای هه‌رێم حوكمه‌ته‌كه‌ی له كابینه‌كه‌ی د. به‌رهه‌م به‌قه‌رزێكی زۆره‌وه وه‌رگرتوه‌ته‌وه.\nوتی بناغه‌ی شكستی ئابووری ئه‌م كابینه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كابینه‌ی پێشوو، سیستمه سیاسیه‌كه‌شی نه‌گۆڕا؟ فه‌رموو بابزانین كابینه‌ی پێشوو چی كرد؟ حكومه‌تی ئه‌لكترۆنی دروستكرد؟ نه‌خێر! داموده‌زگاكانی چاكرده‌وه؟ رێژه‌ی بیۆكراتی كه‌مكرده‌وه؟به‌رتیل خواردنی كه‌مكرده‌وه؟ چاودێری كۆمپانیاكانی كرد؟.".


چریکەی بێستوون – کوردستان و کورد\nحوسێن سەفامەنش یەک لە سیما ناسراوەکانی هونەری ئاواز و گۆرانی کوردییە. ئەو هونەرمەندە بوێر و گەل خۆشەویستەی کورد ساڵی ١٣٥٥ی هەتاوی لە پارێزگای کرماشان مەڵبەندی مێژوو ئەوین لەدایک بووە. لە دەورانی خوێندنی سەرەتای هەستی خۆشەویستیی گۆرانی لا دروست دەبێ و، هومێدی تەمەن و خۆلیاکانی تێدا دەبینێتەوە. ئەم ئارەزووە ڕەنگینە حوسێن قووڵتر پەلکێشی گۆرەپانی ئاواز و مۆسیقا دەکا. وەک بۆخۆی دەڵێ دەنگی هونەرمەندی ئوستورەی کورد ناسر ڕەزازی دەبێتە سەرچاوە و هەڵدەڕژێتە پێدەشتی هونەری سەفامەنشەوە و ڤەژەنی ئاواز لەو سیمایەوە دەگەشێتەوە و ڕووحی پتر بە ناخی میلۆدی و زمانی گەلەکەیدا ڕۆ دەچی و، لە شنەی ئەم خەیاڵەوە تەیری هومێدی باڵ دەگرێ و لە شاری مەهاباد دەگیرسێتەوە.\nحوسێن سەفامەنش لە مەهاباد لەگەڵ هونەرمەندان موحسێن گوڵپەرست، نەوزاد خەتات و لاوک لەتیف، ئاشنا دەبێ و یەکەم بەرهەمی هونەریی خۆی بەناوی “خویشگە خاسەکەم” تۆمار دەکا کە دەبێتە مایەی دڵخۆشیی ئۆگرانی هونەر. دەنگدانەوەی دەنگ‌خۆشی زیاتر دەنەی حوسێنی لاو دەدا و بە شوێن بەستە و مقەامات و هۆنراوەدا دەخولێتەوە و، وەک ئاشقێکی بێ‌قەرار ئارامیی لێ هەڵدەگیرێ و لە ڕاوێچکەی ئێوارانی خەوخەیاڵی بە دەوری ئەو سۆزەدا دەسوڕێتەوە.\nسەفامەنش ساڵی ١٣٧٩ی هەتاوی دەگەڕێتەوە کرماشان و لە تالاری برق کونسێرتێک بە شێوازی پاپ پێشکەش دەکا، ئەم جارەشیان سەرنجی جەماوەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێ و چریکەی دەبێتە سەمفۆنیایەک و ئارامی بە کۆمەڵگەی وڵاتەکەی دەبەخشێ و بە ئەزموونێکی کامڵترەوە شۆڕ دەبێتەوە نێو زەریای هونەر و سەر بە گێژاو و شەپۆلەکان دادەکا و لە ڕاز و لرفە و هاوار و هەڕەشەیان تێ‌دەگا و هیوایەتێکی گەورەی تێدا بەدی دەکرێ. بەمجۆرە ساڵی ١٣٨٥ی هەتاوی ئاڵبۆمی “ئێوارە” (غروب) لە کازیوەدا دەگەشێتەوە.\nلە درێژەی ئەم چالاکیە هونەرییانەدا لە زۆربەی شارەکانی کوردستان و ناوەندی ئێران کۆ ڕ و کۆنسرت دەگێڕێ و لە فستیڤاڵی مووسیقیی سوننەتیی شاری تاران خەلاتی یەکەم بە دەست دێنێ، پاشان سروشتی وڵاتەکەی بێشکەی ئارامی ڕادەژێنێ و باکڕاوەندی تێروتەسەل لە ژێی ساز و پەردەی مووسیقا و ئاوازی گەلەکەی دەبنە تریفەی ئەستێرە و هەیبەتی نیشتمانەکەی زینەتی گۆرانی و تەحریری سۆزی دەگەشێنێتەوە. ئیتر شەوارەی ترس و تۆقان شەفەقی گلێنەی پێدانایە و، ڕۆچنەی ئاسۆی داناپۆشێ و وەک سروەی بەیانیی زاگڕۆس لە زمانی شیرینی لەکی، کەڵهوری، سۆرانی، هەورامی و، کرمانجیەوە دەشنێتەوە.\nهونەری حوسێن ناسنامەی نیشتمانێکە، کە میراتگری مێژوی گاتاکانی زەردەشت و سیمای شارستانیەتی کەونارای یارسانە کە لە ژێیەکانی تەلموورەوە دەنوێنێ، ئەو گەلەی ماد لە ئاوێنەی ڕواڵەتیدا دەدرەوشێتەوە، دەستی پێ لە شکۆی خۆی هەڵ‌ناگیرێ و ناهێڵی گەردەلولی پیلان و دەهۆی داگیرکەران دیمەنی سروشتی بشێوێنێ و ڕۆڵەی وڵات‌پارێز و تۆرەمەی لە خوێنی خۆی دەخاتەوە. سەفامەنش لە گرکانی لاوژەی ئەم ئاهورایەوە سەری هەڵ‌داوە و، هەستی لە فۆڕم و نەوای مێژووی سەرسەخت و لە ئاونەچووی سیاچەمانەوە هەڵ قوڵاوە و لە سەنگەری چیا و هەیبەتی کوردایەتیدا باڵای کردوە و، دژ بە هەژموونیی چەوتی دەسەڵات و بنەبڕ کردنی قەڵافەتی ئازادی ڕاساوە و حاشا لە پاوانخواز نەریتییەکان دەکا و لە ڕوانگەی یاساییەوە بۆ مافی ڕەوای دەڕوانێ و هانا دەباتە بەر ویژدانی مرۆڤایەتی و داوای تەبایی جیهان دەکا و، بانگەوازی ئاشتی‌خوازانەی گەلەکەی دەسەلمێنێ.\nوەک ئاشکرایە ماوەی چل ساڵە کۆماری ئیسلامی بە هەموو جورێک دژی زمان و هونەری گەلی کورد وەستاوەتەوە و بە هەر چەشنێک بۆی کرابی، لە هەوڵی سرینەوەی مێژووی وڵاتی کورداندا بووە، بەڵام هونەرمەندان و ئەدیبانی ئەم زێدە زێڕینە مۆڵەتی پاستاوکردنی خاکەکەیان بەو دەسەڵاتە مرۆڤ‌کوژە نەداوە و زمان و هونەریان لە قەوارە و شکۆی خۆیدا هێشتۆتەوە و، لە باشووری ڕۆژهەڵاتی خۆشەویستدا هەروا لە گەشەکردن‌دایە، ئەوینی ئەم ڕێبازە پیڕۆزی خۆی پاراستوە و، بۆ وەدیهێنانی ئامانجەکانی گەوە و تەرت و هەڵەمووتەکانی بڕیوە و بەرەو لووتکەی هیواکانی هەڵکشاوە، بۆیە ئاسۆی لێ نزیکە و تیشکی خۆری تێ‌ڕژاوە.\nئەم هۆنەرە تەنیا لە خەیاڵ و وشەدا ڕەسالەتی کۆ ناکرێتەوە و ڕستەی کورتی ئەم بابەتەش دەستی بە باڵی هەڵ‌ناگا و قامووسی زمان و هەستی پێ نانووسرێ و ڕازی دڵی ناکاتەوە، هەر ئەوەندی لێ‌دەزانێ بەرامەی ئەو تۆپە گوڵە چوار سنووری داگرتوە و ڕەنگی هەڵگورد و، کوچکەڕەش و، بێستوونی لێ نیشتووە.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی موو بڕین و نینۆک کردن بۆ کەسێک ویستی قوربانی کردنی ھەبێت ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی موو بڕین و نینۆک کردن بۆ کەسێک ویستی قوربانی کردنی ھەبێت ؟\nبەرواری دانان :2019-08-31 کۆدی پرسیار:1444\nپرسیار : حوکمی موو بڕین و نینۆک کردن بۆ کەسێک ویستی قوربانی کردنی ھەبێت ؟\nوەڵام : جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە موو بڕین و نینۆک کردن بۆ کەسێک ویستی قوربانی کردنی ھەبێت ، دوو وتە ھەیە :\nیەکەم : ھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون حەڕامە لەسەر ئەو کەسەی دەیەوێت قوربانی بکات مووی بتاشێت یان نینۆکی ببڕێت ئەگەر مانگی ذي الحجەی بینی ھەتا قوربانی دەکات ، کە ئەمە وتەی حەنابلە و وتەیەکە لە وتەکانی شافعی و ابن حزم و ابن قیم و ابن باز و ابن عثیمینە ، بەڵگە :\n(١) عن أمِّ سَلَمةَ رَضِيَ اللهُ عنها أنَّ النبيَّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم قال : (( مَن كان عِندَه ذبْحٌ يُريدُ أن يذبَحَه فرأى هلالَ ذي الحِجَّةِ؛ فلا يَمَسَّ مِن شَعْرِه ، ولا مِن أظفارِه ، حتى يضَحِّيَ )) رواه مسلم (١٩٧٧).\nئەم نەھی یە بۆ حەڕامی یە ، چونکە ئەصلی نەھی بۆ حەڕامی یە .\nدووەم : ھەندێک زانای تر بۆ ئەوە چوون مەکروھە لەسەر ئەو کەسەی دەیەوێت قوربانی بکات مووی بتاشێت یان نینۆکی ببڕێت ئەگەر مانگی ذي الحجەی بینی ھەتا قوربانی دەکات ، کە ئەمە وتەیەکە لە وتەکانی شافعی و وتەیەکە لە وتەکانی حەنابلەیە ، بەڵگە :\n(١) عن أمِّ سَلَمةَ رَضِيَ اللهُ عنها أنَّ النبيَّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم قال: (( مَن كان عِندَه ذبْحٌ يُريدُ أن يذبَحَه فرأى هلالَ ذي الحِجَّةِ؛ فلا يَمَسَّ مِن شَعْرِه ، ولا مِن أظفارِه ، حتى يضَحِّيَ )) رواه مسلم (١٩٧٧).\n(٢) حديثُ عائشةَ رَضِيَ اللهُ عنها ، أنَّها قالت : (( أنا فَتَلْتُ قلائِدَ هَدْيِ رسولِ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم بيَدَيَّ ثمَّ قَلَّدَها رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم بيَدِه ثمَّ بعثَ بها مع أبي، فلم يَحْرُمْ على رسولِ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم شَيءٌ مِمَّا أحَلَّهُ اللهُ حتى نَحَرَ الهَدْيَ )) رواه البخاري (١٧٠٠) واللفظ له، ومسلم (١٣٢١).\nابن حزم ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ھەر کەسێک بییەوێت قوربانی بکات ، لەسەری واجب کراوە ئەگەر مانگی ذي الحجەی بینی مووی لێ نەکاتەوە ، وە نینۆکی لێ نەکاتەوە ھەتا قوربانی دەکات ، نە بە تاشین و نە بە کورت کردن و نە بە شتی تر ، وە ھەر کەسێک مەبەستی قوربانی کردنی نەبێت ئەم شتانەی لەسەر نییە . )) المحلی (٣٥٥/٧) .\nابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( دروستە نییە بۆ ئەو کەسەی قوربانی دەکات موو لە لاشەی بکاتەوە ، وە نابێت نینۆک بکات ، دوای ئەوەی داخلی مانگی ذي الحجة دەبێت ھەتا قوربانی دەکات . )) مجموع فتاوى ابن باز (٣٩/١٨) .\nابن عثيمين ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئەوەی دیار بێت حەڕامی نزیکترە ، چونکە ئەوەی دیار بێت ئەصل لە نەھی تعبدی یە ، چونکە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : " فلا يَأْخُذَنَّ " ، نون لێرە بۆ تەوکیدە . )) الشرح الممتع (٤٨٦/٧) .


با ئافره‌تان فرياى خۆيان بكه‌ون :: ماڵپه‌ڕی فه‌رمووده\nبا ئافره‌تان فرياى خۆيان بكه‌ون\nعَنْ أَبِى سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ (ڕەزای خوای لێبێت) قَالَ : ((خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ ( صلی الله علیه وسلم ) فِى أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ إِلَى الْمُصَلَّى ، فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ : يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ ، فَإِنِّى أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ ، فَقُلْنَ : وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ : تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ)) صحيح البخارى رقم : (304) .\nواته : پێغه‌مبه‌رى خوا ( صلی الله علیه وسلم ) ده‌رچوو بۆ نوێژگه (الـمصلَّي) له جه‌ژنى قورباندا يان له ڕه‌مه‌زاندا و داى به لاى ئافره‌تاندا و فه‌رمووى : ئه‌ى چينى ئافره‌تان ماڵ ببه‌خشن و چاكه بكه‌ن چونكه من بينيم ئێوه زۆرينه‌ى خه‌ڵكى ئاگر بوون ، وتيان : به‌چى ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا ( صلی الله علیه وسلم ) ؟ فه‌رمووى : زۆر له‌عنه‌ت ده‌كه‌ن و چاكه‌ى مێرده‌كانتان له‌به‌ر چاو نييه .\nبەش: فەرموودە سەردان: ٣٢١٦


سمینارێك بۆ حیزب‌و چالاكوانانی سیاسی رۆژهەڵاتی كوردستان لە زانكۆی فرانكفۆرت سازدەكرێت – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / سیاسی / سمینارێك بۆ حیزب‌و چالاكوانانی سیاسی رۆژهەڵاتی كوردستان لە زانكۆی فرانكفۆرت سازدەكرێت\nسمینارێك بۆ حیزب‌و چالاكوانانی سیاسی رۆژهەڵاتی كوردستان لە زانكۆی فرانكفۆرت سازدەكرێت\nسێ شه‌ممه 1 كانونی یه‌كه‌م 2015\tسیاسی, کوردستان, هەواڵ 155 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nكەمتر لە دوو هەفتەی دیكە سمینارێك لە ژێر ناوی “رۆژهەڵاتی كوردستان، پرس، راڤە، رێگا” بە بەشداری حیزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان‌و ژمارەیەك نوسەر‌و چالاكی سیاسی لەزانكۆی فرانكفۆرت لەئەڵمان بەڕێوەدەچێت.\nلەراگەیەنراوێكی لیژنەی ئامادەكاری سمینارەكە كە وێنەیەكی بۆ زاگرۆسپۆست نێردراوە هاتووە “سێمینارەکە هەوڵ دەدات لە سێ پانێل‌دا کارەکانی خۆی بەرێوە ببات: پانێلی یەکەم تەرخان کراوە بۆ نوێنەری رێوەبەری ئەحزاب، پانێلی دووهەم و سێهەمیش تەرخان دەکرێت بۆ رۆشنبیران و چالاکانی سیاسی سەربەخۆ کە رەخنە و پلان و گوتاری خۆیان پێشکەش دەکەن، لێژنەی بەڕێوەبەر چاوه‌ڕوانە هەتا بەشداری سەرجەم لایەنەکان و رووناکبیران و چالاکانی سیاسی لەم سێمینارەدا هەوێنی گۆتارێکی کارا لە ئەم قۆناغی هەستیار و پڕ ئاڵۆزیەدا خۆش بکات و رەوتی دیالۆگ و رەخنە لە ئاستێکی کاریگەردا پەرە پێ بدات”.\nسمینارەكە كاتژمێر 12 تا 19ی رۆژی 13/12/2015 لە فرانكفۆرت- زانكۆی گوتە بەڕێوەدەچێت.\n-Station „Bockenheimer Warte/Universität” (U4 von Hautbahnhof, U6/U7 von Hauptwache)\nدەقی راگەیەنراوی سمینارەكە:\nئاگادارتان ده‌که‌ینه‌وه سمینارێک له ژێر نێوی “رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، پرس، راڤه، رێگا”، به به‌شداری نوێنه‌رانی حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان و کۆمه‌ڵێک له نووسه‌ران، رۆشنبیران و چالاکوانانی سیاسی له زانکۆی فرانکفۆرت به‌ڕێوه ده‌چێت. به‌شداریتان مژاره‌که‌مان ده‌وڵه‌مه‌ندتر ده‌کات.\nکات: 13.12.2015 کاتژمێر: 19-12\nشوێن: فرانکفۆرت-زانکۆی گوته U-Bahn-Station „Bockenheimer Warte/Universität” (U4 von Hautbahnhof, U6/U7 von Hauptwache)\nسێمیناری رۆژهەلاتی کوردستان،پرس،راڤە،رێگا” لە هەلوو مەرجێکدا کە سەرجەم رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێی ناوەتە قۆناغێکی زۆر هەستیار و چارەنووس‌سازوه و دەڕوات تا سیمایەکی نوێ بە خۆیه‌وه بگرێت و لەم نێوەندەدا زیاترین کاریگەری و شەڕ و توندووتیژی بەرۆکی گەلی کوردی گرتووە، بەشێکی بەرچاو لە گەلی کورد و ئەحزابی کوردستانی راستەوخۆ تێکەڵاوی ئەم قۆناغەن و لە هەوڵی ئەوەدان ببنە فاکتەرێکی سەرەکی لە گۆڕانکارییه‌کان، یەکێک لە فاکتەرەکان کە دەستی باڵای لەم ئاڵۆزیانەدا هه‌یه و هەوڵی جیددی دەدات بۆ بەدەست‌خستنی بەرژەوەندی و زیاترکردنی پاوان، دەوڵەتی ئیسلامی ئێرانە، ئەوەی لێرە پێویستە هەمبەر بە ئەم فاکتەرە دەوری خۆی بگێرێت و وەک بکەرێکی کارا بێتە مەیدان ئەکتەریی رۆژهەڵاتی کوردستانە، دیارە گەلی کورد لە رۆژهەڵات و ئەحزابی رۆژهەڵاتی کوردستان هەر کامە و بە پێی توانا و ئیمکان و باوەڕی خۆی لە مەیدان‌دا هەن و تێکۆشان دەکەن، بەڵام هەستیاری قۆناغەکە وادەکات رۆژهەلاتی کوردستان جاریکی تر هەموو پرسیارەکان بورووژێنێت و بەرپرسیاریەتییەکان تاوتوێ بکات و زیاتر ئەرکدار ببێت.\nلەم رێڕەوەدا لێژنەی بەرێوەبەری سێمیناری “رۆژهەلاتی کوردستان، پرس، راڤە، رێگا” داوه‌تی سەرجەم پارتە رۆژهەلاتییەکان و رۆشنبیران و بیرمەندانی چالاک دەکات هەتا لە دەوری یەک کۆببنەوە و بە دەنگێکی بڵەند بیر بکەنەوە و یەکتر لە بەرانبەر پرسیار و بیروڕا و نەخشه‌ڕێی خۆیان ئاگادار بکەنەوە، سێمینارەکە هەوڵ دەدات لە سێ پانێل‌دا کارەکانی خۆی بەرێوە ببات: پانێلی یەکەم تەرخان کراوە بۆ نوێنەری رێوەبەری ئەحزاب، پانێلی دووهەم و سێهەمیش تەرخان دەکرێت بۆ رۆشنبیران و چالاکانی سیاسی سەربەخۆ کە رەخنە و پلان و گوتاری خۆیان پێشکەش دەکەن، لێژنەی بەڕێوەبەر چاوه‌ڕوانە هەتا بەشداری سەرجەم لایەنەکان و رووناکبیران و چالاکانی سیاسی لەم سێمینارەدا هەوێنی گۆتارێکی کارا لە ئەم قۆناغی هەستیار و پڕ ئاڵۆزیەدا خۆش بکات و رەوتی دیالۆگ و رەخنە لە ئاستێکی کاریگەردا پەرە پێ بدات.\nلیژنەی بەرێوەبەری “سێمیناری رۆژهەلاتی کوردستان،پرس،راڤە،رێگا”


لەبارەی سنووربۆدانان بۆ بواری مۆڵەتی مانەوە - Migrationsverket\n/ لەبارەی سنووربۆدانان بۆ بواری مۆڵەتی مانەوە\nپرسیەرگەل و وەڵام لەبارەی بوواری سنوودارکراو بۆ مۆڵەتی مانەوە\nFrågor och svar om begränsade möjligheter till uppehållstillstånd – sorani\nئایا ئەو یاسا کاتییە مانای چییە؟\nئەوە یاسایەکی کاتییە کە مانای ئەوەیە کە ئەو کەسەی پێویستبوو بە پاراستنە تەنها ئەتوانێت مۆڵەتێکی مانەوەی کات دیاریکراو وەربگرێت لەباتی مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی. تۆ کە هەڵسەنگاندنی ئەوەت بۆ ئەکرێت هۆکاری پەنابەریت هەبێت، مۆڵەتێکی مانەوە بۆ سێ ساڵان وەرئەگریت. تۆ کە هەڵسەنگاندنی ئەوەت بۆ ئەکرێت کە لەبری (بژارەی) پێویستبوو بەپاراستنت هەیە، مۆڵەتێکی مانەوە بۆ ١٣ مانگ وەرئەگریت. یەکگرتنەوەی خێزان بۆ ئەو کەسانە لەبارە کە پلەی پەنابەرییان هەیە، بەڵام سنووردارکراوە بۆ ئەوانەی کەلەبری (لەجیاتی) پێویستبوو بەپاراستنیان هەیە. هەروەها مەرجی بەخێوکردن ئەوانە ئەگرێتەوە کە ئەیانەوێت کەسوکاریان بۆ سوید بهێنن. یاساکە لە ٢٠ی یولیۆ(تەمموزی) ٢٠١٦ وە کاری پێ ئەکرێت.\nئایا چۆن بزانم کە پلەی پەنابەرێتیم وەرگرتووە؟\nگەر تۆ وەک پەنابەری یان لەبری پێداووستبوو بە پاراستن وەربگریت ئەوا لە بڕیارەکەتدا ئەنووسرێت. تۆ زانیاریی زیاتریش لەگەڵ بڕیارەکەدا وەرئەگریت لەبارەی درێژیی ماوەی مۆڵەتی مانەوەکەت و ئایا کامانەن ئەو مافانەی هەتن. کەس نازانێت تۆ چ پلەیەک وەرئەگریت هەتاوەکو دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران لێکۆڵینەوەی لە داوانامەکەت نەکردبێت و بڕیاری لەبارەی مۆڵەتی مانەوەکەوە نەگرتبێت.\nزیاتر بخوێنەرەوە لەبارەی ئەوەی کە چی پێویست ئەکات بۆ ئەوەی هەڵسەنگاندن بۆ هەریەک لە پەنابەر و پێداویستبوو بە پاراستن بکرێت\nئایا بۆچی من پلەی پەنابەریم وەرنەگرتووە؟\nدەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران هەڵسەنگاندنی کردووە کە تۆ ئەو مەرجانە پڕناکەیتەوە کە بە پێی پەیمانی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەر داوائەکرێن.\nئایا جیاوازیی مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی لەگەڵ مۆڵەتی مانەوەی کات دیاریکراو (سنووردار) چییە؟\nگەر تۆ مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەییت وەرگرت، مافی نیشتەجێبوون، کارکردن و ژیان کردنت بە هەمان مەرجگەلی ئەوانی تر هەیە کە لە سوید نیشتەجێن. مۆڵەتی مانەوە هەمیشەییەکەت ئەخوات تا ئەوکاتەی تۆ لە سوید نیشتەجێ بیت.\nمۆڵەتێکی مانەوەی کاتی تەنها بۆ ١٣ مانگ یان سێ ساڵان ئەخوات. تۆ هەمان مافی نیشتەجێبوون و کارکردنت هەیە، بەڵام کاتێک مۆڵەتەکە کۆتایی هات، دەزگای دەوڵەتی کۆچ جارێکی تر لێکۆڵینەوە لە هۆکارەکانی تۆ بۆ مانەوە لە سوید ئەکات.\nئایا کێ ئەتوانێت مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی وەربگرێت؟\nئەوە تەنها ئەو کەسانەن کە بە پێی یاسا کۆنەکە و بەشی دیاریکراو لە پەنابەرانە (ئەو پەنابەرانەی سوید خۆی ئەیانهێنێت) کە ئەتوانن مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی وەربگرن.\nئایا کێ بە پێی یاسا کاتییەکە و کێ بەپێێ یاسا کۆنەکە لێکۆڵینەوەی لەسەرئەکرێت؟\nئەوانەی کە بە پێی یاسا کۆنەکە لێکۆڵینەوەیان لەسەر ئەکرێت، تەنها منداڵانی بە تەنیاهاتوون کە داوای پەنابەرییان لە دوامەودای ٢٤ نۆڤەمبەر (تشرینی دوهەم)ی ٢٠١٥ کردووە هەروەها خێزانی منداڵداری ژێر ١٨ ساڵانە کە داوای پەنابەرییان لە دوامەودای ٢٤ نۆڤەمبەری ٢٠١٥ دا کردووە.\nکاتێک کە دەزگای کۆچ بڕیار ئەگرێت، ئەبێت منداڵان ژێر ١٨ ساڵان بن بۆ ئەوەی بتوانرێت بە پێی یاسا کۆنەکە لێکۆڵینەوەیان لەسەر بکرێت.\nهەموو ئەوانی تر بەپێی یاسا کاتییەکە لێکۆڵینەوەیان لەسەر ئەکرێت.\nمن پێش ٢٤ی نۆڤەمبەری ٢٠١٥ داوای پەنابەرییم کرد. منداڵەکانم لە وڵاتی خۆم ماونەتەوە. ئایا ئێمە ئەتوانین وەک خێزانی منداڵدار مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی وەربگرین؟\nنەخێر، ئەگەر تۆ بەبێ منداڵەکانت لە سوید بیت، وەک سەڵت (تاکەکەس)ی گەورەساڵ لێکۆڵینەوە لە داوانامەکەت ئەکرێت. گەر تۆ مۆڵەتی مانەوەت وەرگرت، ئەوا کەسانی نیزیکترینی تۆ بوواری داواکردنی مۆڵەتی مانەوەیان بۆ هاتن بۆ سوید هەیە لە هەمان کاتدا کە مۆڵەتەکەی تۆ ئەخوات.\nمن بڕیارەکەم پێش ٢٠ی یولیۆ (تەمموز)ی ٢٠١٦ وەرگرت. ئایا بۆ من چی کاری پێ ئەکرێت؟\nتۆ کە بڕیارەکەت پێش یان دوامەودای ٢٠ ی تەمموز(یولیۆ) وەرگرتووە، ئەوا بە پێی یاساکۆنەکە لێکۆڵینەوەی لەسەرکراوە و یاسا کاتییەکە هیچ کاریگەری لەسەر بڕیارەکەی تۆ نابێت.\nمن مۆڵەتی مانەوەی کات دیاریکراوم وەرگرتووە. ئایا چی ڕووئەدات گەر کاتەکە تەواوبوو؟\nکاتێک کە برەوداری مۆڵەتی مانەوە کاتییەکەت کۆتایی هات، هۆکارەکانی تۆ بۆ مانەوە لە سوید جارێکی تر لێکۆڵینەوەی لەسەر ئەکرێت. گەر تۆ هێشتا هۆکاری پاراستنت هەبێت ئەوا ئەکرێت مۆڵەتێکی مانەوەی کات دیاریکراوی تازە وەربگریت.\nگەر تۆ دامەزراندنێکت (کارێکت)هەیە کە وابکات بتوانیت خۆت بەخێوکەیت، ئەوا ئەتوانیت مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی وەربگریت، کاتێک کە مۆڵەتی مانەوە کاتییەکە کۆتایی هات\nئایا چی داوائەکرێت بۆ ئەوەی من مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی وەربگرم؟\nگەر تۆ دامەزراندنێکت هەبێت کە وابکات بتوانیت خۆت بەخێوکەیت، ئەوا ئەتوانیت مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی وەربگریت کاتێک کە مۆڵەتی مانەوە کاتییەکە کۆتایی هات. خاوەنکار ئەبێت دوامەودای مانگێک لە دەسپێکردنی تۆ بۆ ئیش دەزگای باج ئاگادارکاتەوە. مووچە، بیمەی پاراستن و مەرجگەلی دامەزراندنی تر بە گشتی ئەبێت لەسەر پەیمانی گشتی سوید بڕۆن.\nگەر تۆ لە ٢٥ ساڵان گەنجتری و کارێکت هەیە کە ئەتوانیت خۆتی پێ بەخێوکەیت، ئەوا تەنها کاتێک مافی مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەییت ئەبێت کە خوێندنی دوائامادەیی یان هاوئاست بەوەت گەیاندبێتە کۆتایی\nمن مۆڵەتی مانەوەیەکی کات دیاریکراووم هەیە. ئایا ئەتوانم چاودێری نەخۆشی وەربگرم گەر نەخۆش کەوتم؟\nبەڵێ، تۆ هەمان مافی چاودێریت هەیە وەک کەسێک کە مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی هەبێت.\nزیاتر لەبارەی چاودێریی بخوێنەوە\nلەبارەی سنووربۆدانان بۆ بواری مۆڵەتی مانەوە\nلەبارەی یەکگرتنەوەی خێزان و مەرجەکانی بەخێوکردن\nلەبارەی سنووربۆدانان لە یاسای وەرگرتنی پەناخوازی (LMA)\nلەبارەی ڕیزپەڕیکردن – لە مۆڵەتی کارکردن و مافی کارکردن


سەرۆك کۆمار: پشتیوانییەكانی وڵاتان بۆ عیراق گرنگ و پێویستە – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » سەرۆك کۆمار: پشتیوانییەكانی وڵاتان بۆ عیراق گرنگ و پێویستە\nسەرۆك کۆمار: پشتیوانییەكانی وڵاتان بۆ عیراق گرنگ و پێویستە\nدوێنێ، د.بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆمار، بەشداریكرد لەكۆبوونەوەی كۆمەڵەی گشتیی نەتەوەیەكگرتووەكان بەسەرۆكایەتیی وەفدێك‌و وەك بڕیاریشە ئەمڕۆ چوارشەممە، وتاری عیراق لەكۆبوونەوەی كۆمەڵەی گشتیی نەتەوەیەكگرتووەكان‌و تێڕوانینی عیراق سەبارەت بەچەند پرسێكی ناوچەیی‌و نێودەوڵەتی، پێشكەش بكات.\nرۆژی پێشتریش 23/9، د.بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عیراق، لەپەراوێزی دیدارو كۆبوونەوەكانی لەكۆمەڵەی گشتیی نەتەوەیەكگرتووەكان لەنیویۆرك، هاوكاری‌و پشتیوانیی وڵاتانی بۆ عیراق بەئامانجی دووبارە بنیاتنانەوەی شارەكان‌و بەهێزكردنی توانای سەربازیی سوپاو هێزە ئەمنییەكان لەپڕچەككردن‌و مەشق‌و ریشەكێشكردنی تیرۆر، دووپاتكردەوە.\nدیداری سەرۆك كۆمارو سەرۆكی فەرەنسا\nرۆژی 23/9، سەرۆك بەرهەم ساڵح لەمیانی دیداری لەگەڵ ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا، تاوتوێی گۆڕانكاری‌و پێشهاتەكانی ناوچەكەو جیهانیان كرد‌و تەئكیدیان لەسەر پێویستیی پەیڕەوكردنی دیالۆگ‌و لێكگەیشتن بۆ چارەسەری تەواوی پرسە هەڵپەسێردراوەكان، كردەوە.\nكۆبوونەوەی سەرۆك كۆمار‌و راوێژكاری ئەڵمانیا\nهەمان رۆژ، لەدیدارێكدا، د.بەرهەم ساڵح‌و ئەنگێلا مێركل راوێژكاری ئەڵمانیا، باسیان لەڕۆڵی یەكێتیی ئەوروپا كرد لەپشتیوانیی عیراقدا‌و تاوتوێی پێشهاتەكانی ناوچەكەو جیهانیان كرد‌و جەختیانكردەوە لەسەر گرنگیی دیالۆگ‌و لێكگەیشتن بۆ دەستەبەركردنی ئاسایش‌و سەقامگیری لەناوچەكەدا.\nدیدار لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا\nلەدیدارێكی دیكەشدا لەپەراوێزی كۆبوونەوەكانی كۆمەڵەی گشتیی نەتەوەیەكگرتووەكان لەنیویۆرك، سەرۆك كۆمارو بۆریس جۆنسن سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا، گرنگیی چڕكردنەوەی هەوڵەكانیان دووپاتكردەوە لەپێناوی هێنانەكایەی ئاشتی‌و ئاسایش‌و سەقامگیری‌و خۆشگوزەرانی بۆ سەرجەم گەلان.\nكۆبوونەوە لەگەڵ سەرۆكی بولگاریا\nهەروەها، سەرۆك كۆمار‌و رومن رادیڤ سەرۆكی بولگاریا، سەبارەت بەگۆڕانكارییەكانی ناوچەكەو جیهان‌و پرسە هاوبەشەكان، گفتوگۆیان كرد، بەجۆرێك خزمەت بەخواستی وڵاتان بكات.\nکۆبوونەوە لەگەڵ سەرۆكی جۆرجیا\nلەدیدارێكی دیكەشدا لەگەڵ سالومە زورا بیشڤیڵی سەرۆكی جۆرجیا، تاوتوێی چەند پرسێكی گرنگیان كرد سەبارەت بەدواگۆڕانكاری‌و پێشهاتەكان.\n244 جار بینراوە\nبافڵ تاڵەبانی ئیدانەی هێرشەکەی سەر فڕۆکەخانەی هەولێر دەکات\nپەیامی فراکسیۆنی یەکێتی بەبۆنەی کارە تیرۆریستییەکەی ناوچەی حەبیبیە


بۆ یەکەمجار لە کوردستان؛ بەشی فڕۆکەوانی لە کۆلێژی ئەندازیاریی زانکۆی سەڵاحەدین کرایەوە\n2020-11-17 [11:38 AM]\nبۆ یەکەمینجار لەسەر ئاستی زانکۆکانی کوردستان، ئەمڕۆ بەشی فڕۆکەوانی لە کۆلیژی ئەندازیاریی زانکۆی سەڵاحەدین کرایەوە.\nوەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، کردنەوەی ئەو بەشەی راگەیاند، کە ئەمڕۆ (سێشەممە، ١٧-١١-٢٠٢٠) لە مەراسیمێکدا، بە ئامادەبوونی د. محەمەد حوسێن، نوێنەری وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی و سەرۆکی دەزگای سەرپەرشتی و دڵنیایی جۆری و، پ. د. جەوھەر فەتاح، سەرۆکی زانکۆی سەڵاحەدین و ژمارەیەک بەرپرسی دیکە کراوەتەوە.\nجەوھەر فەتاح، لە مەراسیمی کردنەوەی بەشەکەدا وتاری سەرۆکایەتیی زانکۆی سەلاحەدینی خوێندەوە و، رایگەیاند "کۆمپانیای ھواوی، کە یەکێکە لە گەورە کۆمپانیاکانی جیھان، بیرۆکەی کردنەوەی ئەم سەنتەرەی داوە و، لە پارساڵەوە چەندین پێشبڕکێی ئەنجامداوە".\nسەرۆکی زانکۆی سەڵاحەدین لە وتارەکەیدا ھەروەھا سوپاسی ئەو کۆمپانیایەی کرد، کە ئامێرەکانی نیتۆڕک و کەیبڵی دابینکردووە و، راشیگەیاند "بۆ ئەمساڵی خوێندن، لە بەشی فڕۆکەوانی ژمارەیەک قوتابی و خوێندکار وەردەگیرێن".


بهێزبوونا سیستەمێ بەرگریا لەشی رولەکێ سەرەکی هەیە ژ پاراستنا لەشەکێ بۆ نەخوشیێن جوودا و ب تایبەتى نەخوشیێن وەرزی، سیستەمێ بەرگریا لەشی ب کومەکا رێکان دهێتە بهێزکرن.\nگۆڤارا "فرۆیندین"یا ئەلمانی د بابەتەکێ ساخلەمی دا کومەکا ڕێنمایی و ئامۆژگاریان بەلاڤدکەت، کو سیستمێ بەرگریا لەشی بهێزدکەن و ئەگەرن بۆ گەشەنەکرنا ڤایرۆسی د لەشی دا:\nــ هاڤسەنگیکرنا شەهداریێ د مالێ دا\nڤایرۆس و سەرما و نەخۆشیێن وەرزێ زستانێ بەرگریێ دکەن د کەشەکێ شەهدار دا، ژبەر وی یەکێ نابیت شەهداریا مالێ ژ ٥٠ پلەیێن سەدی دەربازنەبیت، لگوری ڤەکولینەکا زانکۆیا پرینستۆن، ڤایرۆس د کەشێ شەهداردا زێدەتر بەلاڤ دبیت، کو ئەگەرە بۆ هشکبوونا گەوی و دفنێ، ئەو ژى دێ یا بساناهی بیت کو ڤایرۆس بچیتە د ناڤ لەشی دا.\nوەرزشکرن سیستمێ بەرگریا لەشی بهێز دکەت و دژی ڤایرۆس و نەخۆشیێن وەرزی دراوەستیت، ئەو کەسێن کو لەشەکێ ب رێکوپێک ب وەرزشی، حەفتیێ دووجاران بۆ سێ جاران و بۆ دەما ٦٠ خولەکان وەرزشێ دەکەن، لەشێ وان کێمتر ریبری ڤایرۆسی دبیت، ب هەڤبەرکرن دگەل وان یێن وەرزشێ نەکەن، باشترە ڕۆژانە بۆ دەما ٣٠ خولەکان ب پێیان هاتن و چوونێ بکەی.\nــ سیستەمەکێ خوارنا ساخلەم\nکۆمەکا خوارنا هەنە کو سیستەمێ بەرگریا لەش بهێز دەکەن، بتایبەتی ئەوێن ڤیتامین سی تێدا وەکی فێقیێن ترش و سیلینیۆم د چەرەسات و ڤیتامین دی د ماسیێ دا و زینک د شۆڤانێ دا دگەل ئاسنی د گۆشتێ سور دا، خوارنا ٧٥ میلیگرام زینکی د ڕۆژەکێ دا مەترسیا توشبوون ب تایان سێ جارا هند کێم دکەت.\nــ میزاجێ کەسی\nڤەکولینەکا زانکۆیا "کنتاکی" دەرخستیە بەرگریا لەشی لدەف وان کەسان یا بهێزە کۆ زێدەتر تێگەهشتینە و گەشبینن و ئەرێنییانە هزردکەن، کێمتر ترس و دودلی هەی، باشترە ژ ماندیبوون و بیزاریێ دووربکەڤن و هەستێن دڵخۆشیێ زێدەتر بکەن ، ژبەر کو ئاستێ کۆرتیزۆڵێ د خوینێ دا زێدە دکەت ، کو ڕۆڵەکێ سەرەکی هەیە بۆ ڕێگریکرن ژ تێکنەچوونا بەرگریا لەشی.


1423 جار خوێندراوەتەوە کات05:23 بەروار12-05-2019\n• ئەندامانی هەردو جڤات بەهیچ شێوەیەك ئاگاداری رەشنوس‌و پێشكەشكردن‌و تێپەڕاندنی ئەو یاسایە نەبون.\n• ژوری حكومەت‌و پەرلەمان بەهیچ شێوەیەك ئاگاداری رەشنوس‌و پێشكەشكردن‌و تێپەڕاندنی ئەو یاسایە نەبوە.\n• ژوری یاسایی (كە ئەركێكی سەرەكی بریتییە لە داڕشتن، یان پێداچونەوە یاخود رەزامەندی لەسەر هەمو ئەو پرۆژە یاسایانەی كە بزوتنەوەكە پێشكەشیان دەكات) بەهیچ شێوەیەك ئاگاداری رەشنوس‌و پێشكەشكردن‌و تێپەڕاندنی ئەو یاسایە نەبوە.\n• رێكخەری گشتی بەهیچ شێوەیەك ئاگاداری رەشنوس‌و پێشكەشكردن‌و تێپەڕاندنی ئەو یاسایە نەبوە.


👫 تەها باراوی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 7 2009 9:07PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 7-12-2009 21:07:09\n📕 کێ سالە شێتی کوشت پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 18 2015 9:37PM\nنووسینی: د. عەلی کەریم بەرگی یەکەم سەرەتای رۆما [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ م.ب. 18-2-2015 21:37:14


71 جار خوێندراوەتەوە\nوەڵامەکانی وەزیری دارایی بۆ بودجەو داهات‌و خەرجی پەسەند ناکەین\nبە ژمارە (١١٦) لە بەرواری (٢٥ی ٧ی ٢٠٢١) داوام لە وەزارەتی دارایی کرد هۆکاری ئامادە نەکردنی یاسای بودجەو نەناردنی بۆ پەرلەمان بۆ ماوەی هەشت ساڵ لەسەر یەک ڕوون بکاتەوە، بە نووسراویان ژمارە (٤١١٦) لە (١٤ی ٩ی ٢٠٢١)، بەڕێز وەزیری دارایی وەڵامی داوەتەوە، لە وەڵامەکەدا لەلایەک کەمتەرخەمییەکە لە کۆڵی وەزارەت دەکاتەوەو ئەیخاتە ئەستۆی سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران‌و ئەڵێت ئێمە لە (٢٠١٧)ەوە بەردەوام ڕەشنوسی یاسای بودجەمان ئامادە کردووەو ناردوومانە بۆ سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران، بەڵام هیچ ئەنجامێکی نەبوووە، لەلایەکی ترەوە هۆکارەکە بۆ ئەوە دەگەڕێنێتەوە کە بودجەی هەرێم پشت بە داهاتی پشکی هەرێم لە بودجەی عێراق دەبەستێت، ئەوەش چەند جارێکە گۆڕانکاریی تێدا دەکرێت، بۆیە نەتوانراوە یاسای بودجە ئامادە بکرێت!\nبێگومان ئەم دوو هۆکارە هیچیان هۆکارو پاساوی ڕاستەقینە نیە، ئەوەی کەمێک شارەزایی لە یاساو بواری ئابوری‌و دارایی هەبێت دەزانێت ئەم هۆکارو پاساوانە پەسەند نین بۆ نه‌بوونی یاسای بودجه، چونکە بە پێی ماددەی (٩٨) لە پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمانی کوردستان پێویستە ئەنجومەنی وەزیران لەسەرەتای تشرینی یەکەم، واتە مانگی (١٠)ی هەرساڵێکی دارایدا پڕۆژە یاسای بودجەی خۆی بنێرێتە پەرلەمان، بۆ ئەوەی گفتوگۆ بکرێت‌و پەسەند بکرێت، بەڵام بێجگە لە ساڵانی ڕابردوو، وا ئەمساڵیش لە کۆتایی مانگی (١٠) نزیک دەبینەوەو هیچ باسێک لە پڕۆژە یاسای بودجە نییە، هەروەها لە ساڵی (٢٠١٥)ەوە هەرێم خۆی بەرپرسیاری سیاسەتی ئابوری خۆی لە ئەستۆ گرتووە، هەروەها چاوەڕوانی بەشە بودجەی بەغدا ڕاست نییە، چونکە ئەنجومەنی وەزیران دەتوانێت بە داهاتی خۆی(کە ئێستە داهاتێکی گەورەیە) یاسای بودجە دابڕێژێت‌و لە پەرلەمانەوە پەسەند بکرێت، پاشان هەر بڕە پارەیەکیش لە بەغداوە گەیشتە هەرێم بە پاشکۆیەک بۆ بودجەی هەر ساڵێک لە پەرلەمانەوە پەسەند بکرێت یان هەموار بکرێت، یان وەک وەفر مامەڵەی لەگەڵ بکرێت.\nحکومەتی هەرێم بە شێوەی کرداری داهاتی خۆی هەیە، کە تەنها خۆی بەرپرسیارییەتی‌و بەغدا هیچ ئاگاداری داهات‌و خەرجییەکانی نییە، لە ئیستەدا نرخی جیهانی نەوت نزیکەی (٨٥)دۆلارە، واتە نەوتی هەرێم بە نزیکەی (٧٠ دۆلار) دەفرۆشرێت، بەمجۆرە داهاتی نەوت نزیکەی (٧٠٠ ملیار دینار)ی مانگانەیە پاش لێدەرکردنی خەرجییەکان، داهاتی گومرگ زیاترە لە (١٥٠ ملیار دینار)، داهاتی باج زیاترە لە (٩٠ ملیار دینار)، داهاتی ڕسومات‌و کرێی خزمەتگوزاری زیاترە لە (١٠٠ ملیار دینار)ی مانگانە، لە بەغداشەوە مانگانە (٢٠٠ ملیار دینار) دەگاتە هەرێم، واتە هەرێمی کوردستان مانگانە داهاتی زیاترە لە (یەک ترلیۆن‌و دوو سەدو چل ملیار دینار)ی مانگانە، کە (٢٩٠ ملیار دینار)ی زیاترە لە خەرجییەکانی مانگانە بۆ هەموو بوارەکان کە (٩٥٠ ملیار دینار)ن بە مووچەی تەواویشەوە، ئیتر بۆ ناکرێت ئەم داهات‌و خەرجیانە لە چوارچێوەی یاسای بودجە ڕێک بخرێن؟ چی ڕێگرە؟ کێ ڕێگرە؟ ئەنجومەنی وەزیران پارەی کوردستان چی لێدەکات؟\nحکومەت کۆتا یاسای بودجەی لە ساڵی (٢٠١٣)بووە، دەرەچەی یاسایی بۆ نەبوونی یاسای بودجە تەنها بۆ ساڵێکە کە بەشێوەی یەک لەسەر دوانزەی ساڵی پێشووە، لە دوای ئەو ساڵەوە حکومەت بەردەوام بەشێوەی نایاسایی هەڵس‌و کەوت لەگەڵ داهات‌و خەرجی دەکات، لە دەرەوەی یاساش گومانی هەموو شتێکی خراپی لێ دەکرێت تەنها چاک نەبێت!\n١٩ی ١٠ی ٢٠٢١


وتەبێژی حكومەتی هەرێم دابەشكردنی مووچەی سەرجەم وەزارەت و فەرمانگەكان ڕادەگەیەنێت و سەبارەت بە مووچەی ئەم مانگەش دەڵێت، وەزارەتی دارایی بڕیاری لەبارەرەوە دەدات.\nجوتیار عادل، وته‌بێژی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگه‌یاند، ڕێكاره‌كانی ناردنی 200 ملیار دیناره‌كه لەلایەن حكومەتی ناوەندەوە ته‌واوبوون و سبه‌ینێ ده‌خرێته‌سه‌ر ئەژماری وه‌زاره‌تی دارایی و مووچه‌ی سه‌رجه‌م ئه‌و وه‌زاره‌ت و داموده‌زگایانه‌ی ماون دابه‌شده‌كرێت.\nدەربارەی مووچەی ئەم مانگەش وتی، “وه‌زاره‌تی دارایی ڕونكردنه‌وه‌ی پێویست له‌باره‌ی دابه‌شكردنی مووچه‌ی مانگی یه‌ك ده‌دات كه له داهاتوودا چۆن و به‌چ شێوازێك ده‌ست به دابه‌شكردنی ده‌كات، به‌ڵام ئه‌وله‌ویه‌ت له‌لای حكومه‌تی هه‌رێم ئه‌وه‌یه دابه‌شكردنی مووچه له‌كاتی خۆیدا بدرێت و دوانه‌كه‌وێت”.\nدەربارەی حاڵەتە نوێیەكانی ئۆمیكرۆن لە هەرێم بەگشتی و سلێمانی بەتایبەت جوتیار عادل ئەوەی خستەڕوو، چاوەڕوانی ڕاپۆرتی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیی هه‌رێم ده‌كه‌ن، لەلایەن لیژنه‌ی باڵای به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی كۆرۆناشەوە ڕێككار و بڕیاری پێویست دەگرنەبەر.\nلە بەشێكی دیكەی كۆنگرە ڕۆژنامەوانییەكەدا وتەبێژی حكومەتی هەرێم ڕایگەیاند، لەلایەن ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و وه‌زاره‌ته‌كانەوە ده‌ستكراوه به ئاماده‌كردنی بودجه‌ی 2022، ئه‌وه‌ی له ده‌سه‌ڵات و ئیمكانییه‌تی حكومه‌ت هه‌بێت درێغی ناكه‌ین له دانه‌وه‌ی پاشه‌كه‌وتی مووچه و وتی، “داهاتی حكومەت دیارە و خەرجی حكومەتیش دیارە، بۆیە دەبێت هاوسەنگییەك هەبێت، وەكو حكومەت ناتوانین قەرزبكەین بۆ كورتهێنان و دەبێت خۆمان بگونجێنین”.\nلەبارەی دابەشكردنی نەوتی سپی-شەوە ئەوەی وت، چاوەڕێمان دەكرد حكومەتی عێراق بەپێی ئەو ڕێككەوتنەی هەمانە 250 ملیۆن لیتر نەوتی سپیمان بۆ بنێرێت، بەڵام تائێستا كەمتر لە شەش ملیۆن لیتر نەوت هاتووە، بۆیە بە ناچاری 100 ملیۆن لیترمان كڕیوە بە نرخێكی مەعدوم، بە 55 هەزار دینار دراوە بە هاوڵاتیان و 70%ی دابەشكراوە، پێدەچێت نەوت بدەین بەناو شارەكانیش بەو نرخە، حكومەتی عێراق لیتری بە 400 دینار پێماندەدەن بۆیە بەرمیلی بە 90 هەزار دەدەین بە هاوڵاتیان.\nلەبارەی غازیشەوە ئاماژەی بەوەكرد، هەندێك گرفتی بچوك دروست دەبێت، بەڵام بەرهەمهێنانی غاز بەشێوەیەكی باش بەڕێوەدەچێت و حكومەت سەركەوتووانە ئیدارەی ئەو پرسە دەدات.\nهاتوچۆ شۆفێران لەبارەی تابلۆی نوێی ژمارەی ئۆتۆمبێلەوە ئاگاداردەكاتەوە\nبەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆی سلێمانی ئەمڕۆ سێشەممە ڕایگەیاند، “هاوڵاتییان ئاگاداردەکاتەوە لە ڕۆژی پێنج شەممە 28/4/2022ـەوە دەستدەکرێت بە پێدانی تابلۆی نوێ…\nوەزارەتی دارایی: فرۆشتنی نەوت هەڵەی تێدابووبێت لە كابینەكانی پێشوو بووە نەك كابینەی نۆیەم\nوەزارەتی دارایی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، وەزارەتەكەیان بە هیچ شێوەیەك هیچ بانكێكی سلێمانی و بانكی ناوەندیی هەرێم – سلێمانی ناچارنەكردووە…\nوەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێم داوا لە دوو کۆمپانیای ئیتاڵی و ئێرانی دەکات، بە زوترین کار کارەکانی وێستگەی هایدرۆپاوەری…\nیونسێف: بەهۆی ئاڵۆزییەکانی حەسەكە سەدان منداڵ ژیانیان لە مەترسیدایە\nڕێکخراوی یونسێفی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداریدەدات لە مەترسییەکانی سەر سەدان منداڵ لە هێرش و ڕووبەڕووبوونەوەکانی نێوان هەسەدە…


ره‌وته‌كان – پەڕە 30 – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » ره‌وته‌كان (پەڕە 30)\n12/03/2020\tدۆسێ, ره‌وته‌كان\nرەوتەكان- كەناڵێكی ئەمریكایی نزیك لە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا، ئاماژ بە بوونی دەستەواژەكانی ڕاسپاردنەوەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوەی عیراق دەكات بۆ پۆستەكەی، ئەمەش لەڕێی پێكهێنانی هاوپەیمانییەكی شیعە و كورد و سوننەوە. بەپێی ڕاپۆرتێك كە لە 7ی ئاداری 2020، لەلایەن كەناڵی (الحرە)ی ئەمریكایی بڵاوكرایەوە”هاوپەیمانییە نوێیەكە، هەریەك لە هاوپەیمانی فەتح بە سەرۆكایەتی هادی عامری و هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا بەسەرۆكایەتی نوری مالیكی ...\nرەوتەكان- نێردەی تایبەتی نەتەوە یەكگرتووەكان جەخت لەسەر پێویستی دادگایی كردنی بكوژانی خۆپیشاندەران لە عیراق دەكاتەوە و ڕەتیشیدەكاتەوە، خۆپیشاندەران شیاوی ئەو كوشتن و بڕینە بن، كە دەرهەقیان دەكرێت، ئاماژە بە بوونی گەندەڵیش دەكات لە وڵاتدا كە بە وتەی ئەو، “بۆتە مایەی داڕوخانی ئابووری لە وڵاتدا”. جینین هینیس بلاسخارت،نێردەی تایبەتی سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ عیراق لە دانیشتنی تایبەت بە ڕەوشی عیراق ...\nرەوتەكان- سەرۆكی هاوپەیمانی نەسر دەستپێشخەریەكی نوێ بۆ رەوشی ئێستای عیراق رادەگەیەنێت و داوا دەكات بۆ ماوەی ساڵێك حكومەتێكی بچوككراوە پێكبهێنرێت كە كاری سەرەكی ئامادەكاریی بێت بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن و پرۆسەكەش بەر لە كۆتایی مانگی كانوونی یەكەم ئەنجام بدرێت، ئەمەش لەكاتێكدایە كە دەنگۆی ئەنجامدانی كودەتا لەلایەن نوری مالیكی ئەمینداری حزبی دەعوەی ئیسلامی و سەرۆكی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا بڵاودەبێتەوە، بەسەڵام سەركردەیەكی هاوپەیمانی ...\nئیسرائیل لە دوای سێیەم هەڵبژاردن لە ماوەی ساڵێكدا\n10/03/2020\tدۆسێ, ره‌وته‌كان\nبۆیەكەمجار لە مێژووی خۆیدا، ئیسرائیل سێیەم هەڵبژادنی لە ماوەی یەك ساڵدا ئەنجامدا، بەڵام بەرەنجامەكانی ئاماژە بە گەڕانەوەی بۆ چوارگۆشەی یەكەم دەكەن، لەگەڵ دەركەوتنی دەستەواژەكانی هەنگاونان بەرەو هەڵبژاردنی چوارەم كە لە ئاسۆوە دەردەكەوێت. سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل و سەركردەی حزبی «لیكود»ی ڕاستەڕەو، سەركەوتنی بەسەر بینی گانتس سەركردەی حزبی «شین سپی»بەدەستهێنا، بەڵام نەیتوانی لەو هەڵبژاردنەدا پێكهێنانی حكومەت یەكلایی بكاتەوە. هەروەها دادگایی كردنی «نەتانیاهۆ» ...\nئیدلب لەسایەی بەردەوامبوونی شەڕوپێكدادانەكان رەوشێكی ناقۆڵا بەخۆوە دەبینێت، نەتەوە یەكگرتووەكانیش باس لەو تاوانانە دەكات كە لەلایەن سوپای سوریا و هێزە ئاسمانییەكانی روسیا و گروپە چەكدارە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریا و سوپای توركیاوە ئەنجامدراون كە بە وتەی لێكۆڵەرە نێونەتەوەییەكان دەچنە خانەی تاوانی جەنگ، یەكێتی ئەوروپاش پێیوایە بەردەوامبوونی رەوشی ناوچەكانی باكووری خۆرئاوای سوریا، دەبنە مایەی دروستكردنی هەڕەشە و مەترسی بۆسەر ئاشتی و ئاسایشی جیهان. ...\nوەزیری بەرگری توركیا رایگەیاندووە، سوپای وڵاتەكەی لەژێر ناوی «قەڵغانی بەهار» ئۆپەراسیۆنێكی سەربازی لە ئیدلب دەستپێكردووە و هێزەكانی بەكاردەهێنێت بۆ ناچاركردنی سوپای سوریا، تا لەپارێزگەی ئیدلب پاشەكشە بكات، ئەمەش لەكاتێكدایە كە روسیاش دەیەوێت ناوچەكە بۆ سوپای سوریا پاكبكاتەوە و بیخاتەوە ژێر ركێفی حكومەتی دیمەشق. خەڵوسی ئاكار وەزیری بەرگری روسیا لە 1ی ئاداری 2020 رایگەیاندبوو، وڵاتەكەی نایەوێت هێزەكانی رووبەڕووی هێزەكانی روسیا ببێتەوە، ...\nتائێستاش ڤایرۆسی كۆرۆنا حاڵەتێكی نیگەرانی لە جیهاندا دروستكردووە، لەو دەمەی لە كۆتایی ساڵی رابردوو لە شاری ووهانی چینی دەركەوت. وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لەو دەردە بەدەرنەبوون، لەگەڵ یەكەم حاڵەتی توشبوون لە هەندێك لە وڵاتە عەرەبییەكان، و زیادبوونی ژمارەی توشبوان لە جیهانی عەرەبی و ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست. لە شانشینی عەرەبی سعودیە، وەزارەتی تەندروستی وڵاتەكە لە 2ی ئاداری 2020، یەكەم حاڵەتی توشبونی بە ...\nكاندیدێكی دیكە بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێ رادەسپێردرێت\n05/03/2020\tدۆسێ, ره‌وته‌كان, مانشێت\nمحەمەد تۆفیق عەللاوی، راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومەت پاشەكشەی خۆی لە پێكهێنانی حكومەت راگەیاند و داوای لێبوردنی لە سەرۆك كۆمار كرد، گفتوگۆکانیش بەردەوامە بۆ ئەوەی لە ماوەی 15 رۆژدا كاندیدێكی دیكە بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێ رابسپێردرێت. عەللاوی لە توێیتێكدا لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (تویتەر) لە 2ی ئاداری 2020 كە بریتییە لە پەیامێك و بە دوو بەش بڵاویكردۆتەوە رایگەیاندبوو»نامەی دەستلەكاركێشانەوەی بۆ بەڕێز سەرۆك ...\n05/03/2020\tدۆسێ, ره‌وته‌كان\nكابینەكەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی دەستلەكاركێشاوە، لە مانگی تشرینی یەكەمی ساڵی 2018 لەلایەن پەرلەمانی عیراقەوە متمانەی پێبەخشرا، لە سەرەتای هەمان مانگدا لە 2019، واتا دوای تێپەڕبوونی تەنیا ساڵێك بەسەر دەستبەكاربوونی حكومەتی دوای هەڵبژاردنەكانی 2018، خۆپیشاندانی بەرین بەغدا و شارەكانی ناوەڕاست و باشووری عیراقی گرتەوە. بەپێی ئامارە نافەرمییەكان، لە خۆپیشاندانەكان زیاتر لە 600 كەس كوژران و نزیكەی 25 هەزار كەسی تر ...\nلەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە بەغدا و هەندێك لە پارێزگەكانی تری عیراق، ژیانی گشتی لەنێو كۆمەڵگەی عیراقیدا شڵەژان و تێكچوون بەخۆوەدەبینێت، ئەمەش لەكاتێكدایە كە هێشتا بڵاوبوونەوەی ئەو نەخۆشییە لە چوارچێوەی ئەو كەسانەدا قەتیسبووە كە لە وڵاتی ئێران گەڕاونەتەوە. دامەزراوە پەیوەندیدارەكان لە عیراق، بۆ بەرگرتن بە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا، چەند رێوشوێنێكی توندییان گرتۆتەبەر و ئەو رێوشوێنانەش لە هەندێك كاتدا كاریگەرییان لەسەر ...\nلاپەرە 30 لە 100« سەرەتا...1020«2829303132\t»\t405060...کۆتا »


ئیمارات تاوانی جەنگی لە یەمەن ئەنجامداوە - هيوای کۆرد\nHome هەواڵ جێهان ئیمارات تاوانی جەنگی لە یەمەن ئەنجامداوە\nئیمارات تاوانی جەنگی لە یەمەن ئەنجامداوە\non: شوبات 12, 2020 In: جێهان, ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست, هەواڵ\nکۆمپانیای پارێزەرانی بریتانیا سکاڵایەکی پێشکەشی دەسەڵاتی بریتانیا و ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا کردوە، کە ژمارەیەک بەرپرسی ئیماراتی عەرەبی تۆمەتبار دەکات بە ئەنجامدانی تاوانی جەنگی و ئەشکەنجەدان لە یەمەن.\nبەپێی ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز، کۆمپانیای “Stoke White”ی پارێزەرانی بریتانیا سکاڵایەکی پێشکەشی دەسەڵاتی بریتانیا و ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا کردوە، کە ژمارەیەک بەرپرسی ئیماراتی عەرەبی تۆمەتبار دەکات بە ئەنجامدانی تاوانی جەنگی و ئەشکەنجەدان لە یەمەن.\nئاماژەی بەوەشکرد، پێشکەشکردنی سکاڵاکە لەسەر بنەمای لێکۆڵینەوە بوە لەو پێشێلکاریانەی کە ژمارەیەک لەبەرپرسانی ئیمارات لەرێککەوتننامەی ژنێف ئەنجامیانداوە.\nکۆمپانیاکە سکاڵاکەیان بەناوی عەبدوڵا سلێمان عەبدوڵا-ی رۆژنامەنوس و سەڵاح موسلیم سەڵاح، کە براکەی لە یەمەن بە تاوانی جەنگی کوژراوە، پێشکەشی پۆلیسی لەندەن و وەزارەتی دادی ئەمریکا کردوە.\nلە رەشنوسی سکاڵاکەدا بەرپرسانی ئیماراتی عەرەبی بەوە تۆمەتباردەکەن، کە لەنێوان ساڵانی 2005-2019 تاوانی جەنگی لە دژی هاوڵاتیانی مەدەنی یەمەن ئەنجامداوە.\nمەرجی هاوپه‌یمانی فه‌تح بۆ پشتگیریكردن لە كابینەكەی عەلاوی\n“هیچ حاڵەتێكی توشبوو بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە سلێمانی تۆمار نەكراوە”


فیلمی سینەمایی زاگرۆس لە فێستیڤاڵی فیلمی ئێران لە لەندەن بە باشترین بەرهەم هەڵبژێردرا\nفیلمی سینەمایی زاگرۆس، كە یەكەم فیلمی درێژی سینەماكاری بەناوبانگی كورد سەهیم عومەر خەلیفەـیە، لە درێژەی بەشداریكردن لە فێستیڤاڵە سینەماییەكاندا، بەشداری لە دەیەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی ئێران لە لەندەن كرد، كە لە بەشی فیلمە نێودەوڵەتیەكان بەشداربوو، لە ئەنجامدا بە باشترین بەرهەم هەڵبژێردرا و خەڵاتی بینەرانی فێستیڤاڵەكەی وەرگرت.\nجێگەی باسە: ئەو بەرهەمە سینەماییە تا ئێستا 9 خەڵاتی نێودەوڵەتی لە فێستیڤاڵە جیهانییەكاندا بەدەست هێناوە.\nفیلمی سینەمایی زاگرۆس كە چیرۆكێكی كوردانەی هەیە و گرێدراوی وڵاتی بەلجیكایە، كە چیرۆكی شوانێك بەناوی زاگرۆس دەگێڕێتەوە، كە هاوژینی خۆی زۆر خۆشدەوێت، بۆ ئەو كوردستان بە هەشتە، بەڵام هاوژینەكەی هاڤین و كچەكەی ڕەیهان، ڕوو دەكەنە بەلجیكا، دواتر زاگرۆسـیش بڕیاردەدات بچێتە ئەو وەڵاتە، لە بەلجیكا زۆر شتی نوێ لە بارەی هاوژینەكەیەوە دەزانێت و متمانەی جارانی پێ نامێنێت، بۆیە دەخوازێت جارێكی دیكە بگەڕێتەوە نیشتمان.\nئەم فیلمە بەرهەمێكی هاوبەشی بەلجیكا و هۆڵەندایە، پرۆدیۆسەری سەرەكی فیلمەكە دریس فالیپۆیە، هەریەك لە سەهیم عومەر خەلیفە و جەین- كلود و ڤان ریچكهام سیناریۆكەیان ئامادەكردووە، كاری وێنەگرتن و دەنگ و مۆنتاژی فیلمەكە، لە لایەن سینەماكارانی بەلجیكی و هۆڵەندییەوە كراوە، وێنەگرتنی فیلمەكە لە باكووری كوردستان و یۆنان و بەشێكی دیكەی لە بەلجیكا كراوە، لەم بەرهەمە سینەماییەدا، هەریەكە لە فەیاز دۆمان و حەلیما ئێلتەر و سوات ئۆستا و هونەرمەندی گۆرانیبێژی ناسراوی كورد هۆزان برادەر ڕۆڵیان گێڕاوە.\nئەوەی ماوەتەوە بڵێین: دەرهێنەر سەهیم عومەر خەلیفە خەڵكی زاخۆیە، خاوەنی ڕەگەزنامەی بەلجیكیە، پێشتر لە ڕێگەی كورتە فیلمەكانی میسی بەغدا، وڵاتی پاڵەوانان و نێچیرڤانی خراپ، 100 خەڵاتی لە فێستیڤاڵە سینەماییەكاندا وەرگرتووە، هاوكات دوو ساڵ بەسەریەكەوە كورتە فیلمی میسی بەغدا، دواتریش ڕاوچی خراپ، لە لیستی 10 كورتە فیلمە كاندیدكراوەكان بوون بۆ خەڵاتی ئۆسكاری باشترین كورتە فیلم، ناوبراو ماستەری لە سینەما لە بەلجیكیا بەدەست هێناوە و ئەندامی لێژنەی هەڵسەنگاندنی فیلمە لە ئۆسكار.


نهێنی شکستی، کۆموونه‌ی پاریس و 17 شوبات\nFriday, 02.17.2012, 12:00\nبه‌ڵگه نه‌ویسته، که هنده‌سووره‌کان، پاش دوزینه‌وه‌کانی کرستۆکۆلمبس له سه‌ده‌ی 14 وه، پاشان جولەکە‌کانی جیهان له جه‌نگی دووه‌می جیهانیدا کۆمه‌ڵ کوژکراون. کاتێک ئه‌وروپیه‌کان گه‌یشتنه ئه‌مریکای باکور و باشووڕ، به هه‌موو شێوازه‌کان، هینده سووره‌کانیان کۆمه‌ڵ کوژکراون، سه‌ره‌تای گه‌یشتنی ئه‌وروپیه‌کان به ووڵاتی هنده سووره‌کان، ژماره‌ی هینده‌کان له سه‌رووی 16 ملێۆنه‌وه‌بوو. به‌ڵام ئێستا ژماره‌یان ناگاته سه‌رووی نیو ملێۆن مرۆڤ، جووله‌کانیش به‌هه‌مان شێوه، زیاتر له 6 ملێۆن جوله‌که، سووتێندران، کرانه سابوون، زه‌یت و ڕۆنی ماشێنه‌کانه‌کان، به‌ڵام که‌سایه‌تی وه‌ک (رۆجیه گاروودی) ئه‌ڵی ئه‌و ژماره زێده‌ڕۆی تێدایه، ژماره‌ی جوله‌که کوژراوه، ناگاته نیو ملێۆن که‌س.\nگومانی تێدا نییە، پاش هینده سووره‌کان و جووله‌که‌کان، نه‌ته‌وه‌ی کورد دێت، که دووچاری ڕاگوێزران، کۆمه‌ڵ کوژی بۆنه‌ته‌وه، به درێژایی مێژوو، ته‌نانه‌ت له‌سه‌رده‌می ئاشوره‌یه‌کانیشه‌وه، بڕوانه وێنه‌یه‌ی که له‌به‌رد هه‌ڵکه‌ندراوه، ده‌بینی که چۆن ئاشووریه‌کان کورده‌کان به زیندووی پارچه پارچه ده‌که‌ن، پاشانیش وێنه‌کانی دیکه ببینه که ئاشووریه‌کان به زۆر کو‌رده‌کان ڕاده‌گوێزننه‌وه و له زێدی خۆیان ده‌ریان ده‌په‌ڕیین، تا دیمۆگرافییای ناوچه‌که بگۆڕن(ڕاگێزرانی کورد له مێژودا، عه‌بدوڵا قه‌ره‌داخی).\nپاشانیش به‌هاتنی تورکه‌کان، ئه‌وانیش تورکه‌کان، هه‌رگیز له‌وانیدکه‌ی پێشوو باشتر نه‌بوو، به‌ڵکوو عه‌ره‌به‌کان به‌ناوی ئاینی ئیسلامه‌وه،ووڵاتیان تالانکرد، هه‌تا توانیان کوشتیان بڕیان بردیان، هه‌روه‌کوو ابن عباس کوڕی مامی محه‌مه‌د کوڕی عه‌بدولا، به‌سواری ئه‌سپه‌که‌یه‌وه ئه‌ڵێ: هێنده خوێن ده‌ڕێژم، که خوێن تا ئه‌ژنوۆم بێت. به‌کورتی عه‌ره‌به ئیسلامیه‌کان هه‌تا توانیان، کوشتیان، کیژان و کوڕانی مێرمندالیان کرده کۆیله‌ی خۆیان، ته‌نها له ناوچه‌ی ئه‌هواز تا شاره‌زوور، عه‌ره‌به موسڵمانه‌کان 100000 ئه‌سپی مادیان،(30000 ژن، که‌هه‌رهه‌مویان هاوسه‌ری یه‌زدگرد خۆی بوون جگه له‌یه‌ک دانه‌یان که خوشکی یه‌زدگه‌ربوه،هه‌روه‌ها له نامه‌که‌ی سه‌عد ابن وه‌قاسدا هاتوه، که سه‌دان باری ووشتر زێڕو زیو،گه‌ڕانه‌وه بۆ سه‌ره‌تای ئیسلام) به‌تالانی برد بۆ خۆیان، ڕاگوێزرانی کورد له مێژوودا، نوسینی عه‌بدولا قه‌ره‌داخی که له سه‌رچاوه ئیسلامی  ئیسلامیه‌کانی وه‌رگرتوه، بۆ نموونه بلازه‌ردی.\nتورکه‌کانیش، هیچ له‌وانی دیکه باشتر نه‌بوون، به‌ڵکوو زۆر زۆر له داگیرکه‌رانی دیکه جانه‌وه‌رتر و دڕننده تربوون، تورکه‌کان نه‌ک وه‌ک ئیسلامه‌کان، هه‌تا توانیان کوردیان کوشت و بڕی و تالانیانکردن، پاشانیش تورکه‌کان وه‌ک عه‌ره‌به‌کان 60000 سه‌ربازی کورد به خاو خێزانه‌وه، له‌سه‌رده‌می سوڵتان سه‌لیمی ئاوه‌ز، که‌له‌گه‌ڵ مه‌لا ئیدریسی بدلیسی ڕیکده‌که‌ون، ڕه‌وانه‌ی یوگسلاڤیای پێشوو ده‌کرێن. ئه‌و ڕێکه‌وتنه‌ی نێوان سوڵتان سه‌لیم و مه‌لائیدریسی بدلیسی، له‌و ئه‌نجامدا ده‌بێت، که سوڵتان سه‌لیم ویستی که ته‌واوی ئیماره‌ته کوردیه‌کان داگیر بکات، به‌ڵام ڕۆشنبیرانی، یا کورده نه‌ته‌وه‌ییه‌کان ئه‌ڵین نه‌خێر، مه‌لا ئیدریسی به‌دلیسی، خیانه‌تی له کورد کردوه‌و کورده‌کانی فرۆشتوه به سوڵتان سه‌لیم. به‌کورتی ئه‌گه‌ر هه‌ر سه‌ربازێک خۆی و هاوسه‌روو دوو منادڵیشی هه‌بوبێت، ئه‌وسا ده‌کاته 4 به‌رانبه‌ری ئه‌و ژماره، هه‌رچه‌ند 500 ساڵ پێش ئه‌مڕۆ هیچ که‌سێک بیری له‌وه نه‌کردۆته‌وه، که ڕێگری له مندال بوون بکرێت، به‌ڵکوو شانازی بوه، که مندڵی زۆریان ببوایه، بۆیه ئه‌گه‌ری زۆر هه‌یه، که بۆسنییه‌کانی ئه‌مڕۆ، پاشماوه ئه‌و کوردانه‌نن که گه‌یه‌ندراونه‌ته یوگسلاڤیای پێشوو مێژووی ئیمپراتۆریه‌تی عوسانی، هه‌روه‌ها پور گشتاڵێش له‌و باره‌وه باس ده‌کات. هه‌روه‌ها شا ئیسمعیلی سه‌فه‌وی 7 مه‌ن(1 مه‌ن ده‌کاته نزیکه‌ی 3 تا 4 کیلۆی ئه‌مڕۆ) چاوی مرۆڤ له ئازه‌بایجان ده‌رهێناوه،به فه‌رمای شا عه‌باس، نوسینی نه‌سروڵاوی فلسه‌فی، هه‌روه‌ها کتێبی تاریخ انقلاب اسلامی دوره‌ی سه‌فه‌وی. به ئێستاشه‌وه، که‌س ئاگادار نه‌بێت، ئێمه‌ی کورد ڕه‌وشی کورده‌کانی خۆرهه‌ڵات و باکوور، باشووری بچووک، ئاگادارین به ئاگر و ئاسن، ده‌سه‌ڵاتدارانی تورک و فارس و عه‌ره‌ب، به دڕننده ترین، جانه‌وه‌رترین شێوه، به‌ربونه‌ته گیانی خه‌ڵکه سڤیله‌که. ئێستا به دیدی خۆمان ده‌بینن، که جانه‌وه‌ره‌که‌ی شام نه‌ک به‌رانبه‌ر به کورد، به‌ڵکوو به‌رانبه‌ر به عه‌ره‌به‌کانیش، وه‌ک گورگێکی برسی، به‌ربۆته گیانی، خه‌ڵك، بێچه‌که‌که‌ی خۆی، دهیان کوژێت و ئه‌ڵێ: تێکه‌ده‌ر هاتوون.\nسه‌دام حسێنیش، به پێش چاوی هه‌موو ئه‌م مافپارێزانه‌وه‌ی جیهانه‌وه، ئیتر له پارێزه‌رانی مافی مرۆڤ، نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کان، تا خاچی سوور و ڕه‌ش بۆر، سه‌ره‌تا به چه‌کی کیمیاوی، پاشان به ڕاکێت، هه‌روه‌ها ئابڵۆقه‌دانی گوندوو ناوجه جیاجیانی کوردستان، پاشان به‌زۆره‌ملێ ڕه‌وانه‌کردنیان بۆ بیابانه‌کانی باشووری عێڕاق دوایش کۆمه‌ڵکوژکردنیان، هه‌روه‌ها به سوتماککردنی خاکه‌که‌شی، و هه‌روه‌ها ئالوده‌کانی کردنی سه‌رچاوه‌و کانیاوه‌کانی، تا به‌هیچ شێوه‌یه‌ک، هیچ زینده‌وه‌ریكیش نه‌توانێت، بتوانێت ژیانی تێدا به‌رێته‌سه‌ر. پاشان به‌هۆی ئاڵوگۆڕیكی سیسته‌مه‌کان، له‌لایه‌ن ئیمپریالیزمی جیهانیه‌وه‌و هه‌روه‌ها بۆ شاردنه‌وه‌ی نهێنیه‌کانی ساڵه‌کانی سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتی سه‌دام، له‌پڕ سه‌دام حسێن له‌سه‌ر کار لابردراو، به په‌له‌ش له سێداره‌درا.\nسه‌دام حسێن چوو، ئاوی ئاموور، به‌ڵام له جێگه‌ی سه‌دام، سه‌دان سه‌دام، له جێگای عودی و قوسه‌ی سه‌دان گه‌جه‌روو گووجه‌ری وه‌ک قوباد، پاڤێڵ، مه‌سرور، مه‌نسور و نێچیر، مێچیرێکیکان بۆ هێنانین،که که‌سانێک که ئه‌نفال و کیمیاباران و زیندان، خاک و خۆڵ تێکه‌ڵاوکردنه‌که‌ی سه‌دامی خوێنخۆری به‌لاوه باشتره، دوور نه‌ڕۆین زۆرینه ئه‌ڵێ: خۆ هیچ نه‌بێت له‌کاتی سه‌دامدا که‌س برسی نه‌بوو، که‌س بێ ئاو نه‌بوو،هه‌میشه کاره‌با هه‌بوو، کارو نان هه‌بوو، ئێران و تورکیا و سوریا له‌خه‌ونیشیاندا، نه‌یانده‌وێرا به‌بی فه‌رمانی سه‌دام سنوور به‌به‌زێنن و بوێرێت، ئازاری کرێکاریکی کورد بدات.\nبه ڕوخاندنی سه‌دام له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریکیه‌کانه‌وه، ده‌سه‌ڵات که‌وته ده‌ست جه‌لال تاله‌بانی و مه‌سعود به‌رزانی، به‌هاتنی ئه‌و دوو که‌سه، ووڵات بوه، به‌که‌لاوه، بی سه‌رووبه‌ریه‌که، که دڵنیام له شێوه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و جانه‌وه‌ره‌ی جه‌لال مه‌سعود وێنه‌یان چنگ ناکه‌وێت، له سه‌رتاسه‌ری جیهاندا. چونکه دۆلار شه‌پۆل ده‌دات، بۆ ناو خاکی کوردستان، به‌ڵام خه‌ڵکه‌که برسی و بێکار بی ده‌ره‌تان. ئه‌و هه‌واڵانه‌ی که له کوردستانه‌وه په‌خش ده‌کرێن، به‌ڕاستی له‌سه‌رده‌می سه‌دامدا، ڕوینه‌داوه، کوا کێ بیستی منداڵ له‌سه‌رده‌می سه‌دامدا، له سه‌رما گیانی له‌ده‌ست بدات، یا کێ بیستویه که منداڵێکی کورد له زبڵدانه‌کاندا بخه‌وێت، بڕوانه هه‌واڵه‌کانی کوردستان پۆست ،تێڤی که‌ی ئێن ئێن، هاوڵاتی، گۆڤاری لیڤین. سه‌دام به هه‌موو توانای خۆی هه‌وڵیدا که خێڵ و خێڵه‌کایه‌تی له‌ناو به‌رێت، چونکه ئه‌ویش ده‌یزانی که خێڵ و خێڵه‌کایه‌تی یه‌که‌یه‌کن بۆ گه‌وجاندنی مرۆڤ وبه کۆیله‌کردنی مرۆڤ، که‌چی له‌سه‌رده‌می ئه‌و دوو جڕوجانه‌وه‌ره‌ی مه‌سعود و جه‌لالدا، بۆ گه‌وجاندنی گه‌ل و پاراستنی ده‌سه‌لاتی خۆیان خێڵ و دێوه‌خانه‌شیان زیندووکرده‌وه. له‌هه‌مووشی ترساناکتر، ئاوه‌ڵاکردنی ده‌رگای ووڵات بۆ سیخوڕه‌کانی وه‌ک میتی تورک، وه‌ک ئیتلاعاتی ئیران و چاندنی تۆوی دوبه‌ره‌کی و نانه‌نه‌وه‌ی ئاژاوه و پڕکردنی ووڵات له خۆراکی ئالووده و کاتبه‌سه‌رچوو، ماده بێهۆشکه‌ره‌کانی وه‌ک حه‌شیش،هیۆین کۆکائین، به‌و هۆیه‌شه‌وه، به‌رزبوونه‌وه‌ی ڕێژه‌ی نه‌خۆشیه مه‌ترسیداره‌کان و سه‌رهه‌ڵدانی ده‌یان سه‌دان نه‌خۆشی که هه‌میشه نامۆ بوون به که‌شو هه‌وای کوردستان، چونکه که‌ش وهه‌وای کوردستان، که‌شو هه‌وایه‌کی پاک ساسزگاره‌و و تێره له‌و توخمانه‌ی که پێویستیه‌ره‌که‌کانی مرۆڤ وگیاندارانی دیکه‌ی تێدا ده‌ستبه‌ر ده‌بێت. جگه له‌وه‌ش به‌تالانبردن وئاودیوکردنی نه‌وتی خاو، به‌وه‌ش تێریان ناخۆنو گیرفانیان دڕاو، ئێستا که‌وتوونه‌ته، ده‌رهێنان و فرشتنی له زێڕو نه‌وتیش به‌به‌هاتر، یۆرانێۆم، (جان مارکوتان، جیۆلۆجی فه‌ڕانسی) ناوه‌ڕاستی 70 که‌بۆ سه‌ردانی ئه‌شکه‌وتی (کونه‌بای گوڵانی پشتی بانیخێڵان) گه‌یشتبوه، کوردستان و زۆر شوێنی دیکه کوردستان گه‌ڕابوو، ئه‌و بۆ تێڤی ئه‌وسای عێراق گووتی: به‌رزترین ڕێژه‌ی یۆرانیۆمی له‌خاکی شمال حه‌بیبدایه. ئه‌وه‌تا ئێستا هه‌ردوو چه‌ته‌که جه‌لال و مه‌سعود به‌وه‌شیان زانی و ده‌ستیان کردوه به‌فرۆشتنی. هه‌رچی بگووترێ له‌نا‌که‌سی و نامرۆڤایه‌تی جه‌لال و مه‌سعود هێشتا هیچ نه‌گوتراوه، چونکه ده‌یان جاریش باسکراون. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئه‌وه 20 ساله که‌سه‌دام ده‌سه‌ڵاتی له‌کوردستاندا نه‌ماوه، وا نزیکه‌ی 10 ساڵیشه که سه‌دام ڕوخاوه، که‌چی له‌سایه‌ی ئه‌و دوو که‌لله سه‌ره به‌تاڵه‌وه، ته‌عریب زیاتر و زیاتر ده‌بێت، بۆ نموونه جه‌له‌ولا شاره‌بان دووبس.........هتد، گه‌ڕانه‌وه‌ی که‌رکویش بۆ خه‌ونێکی شاعیرانه، له‌سایه‌ی عه‌قڵه‌یه‌تی داته‌پیوی ده‌سه‌ڵاتیانه‌وه، ده‌توانین بڵێین که هه‌روه‌ک ئه‌فلاتوون ئه‌ڵێ: گه‌وره‌ترین تۆڵه لێبوردنه، به‌ڵام نه‌ک دیسان قاسم ئاغاکان، که ده‌ستیان سوره به خوێنی هه‌زران، هه‌زار گه‌نج و لاو پیری کورد، دیسان بکرێنه‌وه، به خۆره‌ی گیانی لاوانی کورد، هه‌روه‌ها ده‌یان تاوانباری دیکه‌ی وه‌ک فڕۆکه‌وانه‌کی هه‌له‌بجه‌ی شه‌هید کرد(تاریق ڕه‌مه‌زان) ئازاد بکرێت، نامه بنێرن بۆ دادگای دانیمارکی و داکۆکیکردن له نزار خه‌زره‌جی بکرێتوبه که‌سێکی پاک بجوێندرێت، ئێمه هیچمان ده‌رباره‌ی ئه‌و که‌سایه‌تیه، نیه. له‌به‌رانبه‌ریشدا، ده‌ستگیرکردنی، ئیبراهیمی کاک ئه‌حه و ده‌یان که‌سانی دڵسۆزی گه‌له‌که‌مان، تیرۆرکردنی دوکتۆر عبدولستار سۆرانی مامه حه‌مه، زه‌ر‌ده‌شت و ڕێژوانه‌کانی مه‌یدانی ئازادی، که‌هه‌روه‌ک به‌عس یان به‌عس ئاسا به گولله باراندن، وه‌ڵامی داخوازی خه‌ڵک ده‌نه‌وه، له‌کاتێکیشدا ئه‌ویان 60 ساڵه گازانده‌ی دیموکراسی و ئه‌یشیان 30 زیاتر که ده‌م له سۆسیال دیموکرات ده‌ژه‌نێت. هه‌ر زۆر به‌کورتی هه‌ڵه نیه و زیده‌ڕۆیش نیه، که بڵێین ئه‌مانه خه‌لیفه‌ی به‌عسیه‌کانن، ئه‌مانه بۆیه دروست کراون، که‌گه‌لی کورد هه‌رگیزاو هه‌رگیز ڕۆژگاره‌کانی به‌عس و تورکی فاشی له بیر گه‌له‌که‌مان نه‌چێته‌وه. ئێستا وورد و درشتی کورد باس له‌وه ده‌که‌ن، که‌له شه‌ڕی ئه‌م دواییه‌ی نێوان جه‌لالی و مه‌لایی دوو هێنده‌ی شه‌ڕی پێشمه‌رکه کوژراوه‌کانه، له شه‌ڕدا شه‌ڕی له‌وه‌ڕگه‌کان، شه‌ڕی پاوه‌نخوازیه‌کان کوژراون. له‌هه‌مووشی مه‌ترسیدارترینان، ده‌سه‌ڵاتدانه ده‌ست که‌سایه‌تی هیچ پووچی و نه‌زان سوک و سه‌لیم و درۆزنی وه‌ک شێج جه‌عفه‌ر، که شارێکی گه‌وره‌ی وه‌ک سلێمانی زۆربه‌ی هه‌ره زۆری به‌چاوی خۆیان دیتیان، که شێج جه‌عفه‌ر ده‌بابه‌ی هێنایه ناو شار بۆترساندنی خه‌ڵک، هه‌روه‌ک جانه‌وه‌ره‌که‌ی سوریا به‌شار ئه‌سه‌د، که‌چی هه‌مان شێخ جه‌عفه‌رله چاخانه‌که‌ی که‌مال که‌رکوویکدا سوێند به گۆڕی شه‌هیدان ده‌خوات، که ده‌بابه‌ی نه‌بردۆته سه‌ر خه‌ڵک، که‌چی هه‌ر هه‌فه‌ته‌یه‌ک پێشتر سوێند خواردنه‌که‌ی، ئه‌و شته شێخ جه‌عفه‌ر هاواری کرد، زیڕه‌ش بکه‌ن ده‌بابه‌کان لانابه‌م.\nله‌ولاتریشه‌وه، تاوناتاوێک ئه‌و سه‌رۆکه بیسه‌ره، بانگوازی ئه‌وه ده‌کات،که سه‌رۆک سه‌ربه‌خۆیی ڕاده‌گه‌یه‌نێت. ده‌عبایه‌کی دیکه‌یان هه‌یه، که وه‌ک هه‌موو مرۆڤێک نانیش ده‌خوا و ده‌نوێش، که‌چی ئه‌و شته، که ناوی خوله سه‌نگاوی، به فه‌رمانی بێ ئابڕوترین ترسنۆکترین و ساخته‌چیترین مه‌لای ته‌نه‌که میز، له‌شکرکێشی بۆ خه‌نه‌قین ده‌کات، چی بوو ئه‌رێ کاکه چی؟ وه‌ڵا خانه‌قین له خه‌ته‌ردایه، که‌رکووک له‌خه‌ته‌ردایه.مه‌لا به ختیار و خوله سه‌نگاوی، ده‌یان و سه‌دان وه‌ک سه‌رۆ قادر، زۆر زۆر له‌وه شایسته‌ترن پێییان بگووترێ، چونکه خۆیانن که درۆ ده‌که‌ن، چونکه ئاگای له دنیاو سیتێمی جیهان نیه‌و گووتی: هه‌موودنیا، وایه، کاتێک ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆسیێۆن و ده‌سه‌ڵات ناکۆک بن، گوایه هه‌موو دنیا وه‌ک خۆیان چه‌ته و ڕێگرن، مه‌لا به‌ختیاری ساته‌چی ئاگادار نیه، که‌وا هه‌ر ئێستا دادوه‌ر داوای 5 ساڵ زیندانی بۆ به‌رله‌سکۆنی ده‌کات. مه‌لا به‌خیتاری لگاوچی ئاگادار نیه،که ڕۆژنامه نووسه‌کان، (گدرۆن شیما، سکرتێری چه‌په‌کانی) یان هێنایه گریان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ته‌نها به سه‌رخۆشی له‌ناو کۆڕو کۆمه‌ڵدا،بیندراوه.\nمه‌گه‌ر ئه‌وه مه‌سعود به‌رزانی نه‌بوو که گووتی: ئه‌گه‌ر 50 هه‌زارکورد ده‌نگ بدات که‌من ده‌ست له‌کار بکێشمه‌وه، واز له ده‌سه‌ڵات ده‌هێنم، که‌چی 100هه‌زار کورد واژۆی ئه‌وه‌ی کرد که،مه‌سعود بڕۆ ملت بشکێنه. ئه‌مه ناو ده‌نێیت چی، ئه‌مه درۆزن زیاتر ناوێکی دیکه هه‌ڵناگرێت، ئه‌مه پێویسته پیی بگووترێ ساخته‌چی، جامباز، کڵاو چی که‌له‌چی.\nئه‌و دوو سه‌ره‌تانه مه‌سعود و جه‌لال، پیاوه‌کانی پاپای سه‌رده‌می کۆمۆنه‌ی پاریسن، ساڵێ 1871 پاریسیه‌کان پڕ به‌واتای ووته وه‌ک مرۆڤ ژیان، سه‌راپای مانایان گه‌ڕانده‌وه بۆ مرۆڤ و مرۆڤایه‌تی، له دوو مانگه‌ی کۆمونه‌ی پاریسدا، بۆ یه‌که‌مجار مرۆڤ توانی به بێ جیاوازی بژی، بێ چه‌وسانندنه‌وه، له‌و دوو مانگه‌دا مرۆڤ توانی که‌که‌س له‌که‌س پیاوتر نه‌بینێت. \nله 28 مارشی ساڵێ 1871 تا 28 مای هه‌مان سال، واتا نزیکه‌ی وه‌ک ته‌مه‌نی ڕاپه‌ڕینه‌که‌ی 17ی شوباتی 2011. شۆڕش یان کۆمونه‌ی پاریس که ڕێخراوێکی کۆمه‌لایه‌تی یه‌کسانی چه‌په‌کان، به‌و په‌ڕی سه‌رکه‌وتویی کاره‌کانی خۆی ڕاپه‌ڕاند. هه‌ره گرنگیشیان\nیه‌که‌م نه‌هیشتنی کارکردنی شه‌وانه.\nدوه‌م نه‌هێشتنی ده‌سه‌ڵاتی پیاوه ئاینه‌یه‌کان.\nسێهه‌م نه‌هێشتنی باج و سسزا له‌سه‌ر کرێکاران.\nچواره‌م جاك کردن و گۆڕینی سیسته‌می فێرکاری، پاشان به‌خۆڕایی.\nپێنجه‌م خستنه گه‌ڕی کارگه ناوه‌نده‌کانی دیکه که خاوه‌نه‌کانیان هه‌ڵاتن بۆ ڤێرسای.\nشکستی کۆمونه، له‌ئه‌ستۆی پیاوه ئاینه‌کاندابوو، که‌په‌نایان برده‌به‌ر هێنانی له‌شکری بێشوومار و زه‌به‌لاحی بێگانه، بۆسه‌ر هاوڵاتیانی نیشتیمانه‌که‌ی خۆیان، هه‌روه‌ها وه‌ک مه‌لا ساخته‌چیه‌کانی لای خۆمان (که‌وتنه بڵاو کردنه‌وه‌ی پڕوپاگه‌نده،به پیلانی ئیمپیالیزمی جیهانی ، گوایه که شێوعیه‌کان له مۆسکۆ سواری خوشکی خۆیان ده‌بن)، که‌وتنه بڵاوکردنه‌وه‌ی پڕو پاگه‌نده که دژایه‌تیکردنی ده‌سڵات،واتای دژایه‌تیکردنی خودا. پاپاکان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی و تایبه‌تی خۆیان و پاراستنی ژیانی خۆیان له‌ژێر سێبه‌ری پاشاکاندا، ده‌یان گووت: پاشاکان نوێنه‌ری خودان له‌سه‌ر زه‌وی. به‌کورتی ئه‌مه‌وێ بڵێم که ئه‌و شانسه‌ی شۆڕشی17 شوباتی 2011 هه‌یبوو، که پیاوه ئاینه‌کان نه‌ک دژی شۆڕش نه‌بوون، به‌ڵکوو دژی ده‌سه‌ڵات کۆڵانه‌کانیان هانده‌دا و هاو ده‌نگی شۆڕشبوون.\nکه‌واته نهێنیه‌ک لێردایه، که ئۆپسیزێۆن ئاگای له خوێندنه‌وه‌ی ده‌روونی کۆمه‌ڵ و کۆمه‌ڵناسی نیه. پاشان هێشتا له دڕننده‌ی جانه‌وه‌ری مه‌سعود تێنه‌گه‌یشتوون، که چیان به سه‌ر گه‌لی کوردا هێناوه. ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ده‌رده‌خات که به‌ڵگه‌کانی که‌ده‌ست (چریکه‌های خلق ایران) که‌وت، هه‌روه‌ها گه‌یشته ده‌ستی سوپای پاسدارانی ئێران، که تێیدا هاتوه:\nبه‌که‌م به‌ڵگه‌که ئه‌ڵێ: بله‌ی ئه‌حه ڕه‌ش نه‌خۆشه و بوونی جه‌لال تاڵه‌بانی له کوردستان پێوسیته.\nدوه‌م ناوی مه‌سعود به‌رزانی هه‌روه‌ها ئیدریس به‌رزانی هاتوه، که سیخوڕی شای ئێران پاشانیش سیخوڕی سی ئای ئه‌ی بوون، بۆیه خومه‌ینی وه‌ک که‌سێکی ئاینی سه‌ره‌تا ویستی مه‌سعو د و ئیدریس بگرێت و له سێداره‌یان بدات، به‌ڵام کاتێک خومه‌ینیان تێگه‌یاند که ئه‌و دوو ناوبراوه،که‌سایه‌تیه‌کن ده‌سته‌مۆی خۆفرۆشی کراون، ده‌تواندرێت، که‌که‌ڵکیان لیوه‌ربگیردێت، بۆ پارستنی کۆماری ئیسلامی ئێران. که‌واته کورد له باشوور کوردستان هێشتا شۆڕشی نه‌کردوه، به‌ڵکوو ئه‌وه‌ی تا ئێستا کراوه، بریتیه له جێبه‌جێکردنی پیلانه‌کانی ئیمپریالیزمی جیهانی، خه‌ڵگه نه‌گبه‌ته‌که‌ش فریدراون و له خشته‌براون، کراونه‌ته قوربانی سیاسه‌تی چه‌واشه‌کاری.\nپاشانیش ڕنگه باسکردنی هه‌ندێک باس درکاندنی سودمه‌ند نه‌بێت، به‌ڵام مرۆڤ ده‌توانیت بڵێ به‌رزانی و تاڵه‌بانی هه‌روه‌ک تورکه فاشسته‌کان که چۆن بوونه سه‌گی ڕاوی ئیمپریالیزم، له پێناو پاشماوه‌و چڵه ئێسقانه فڕێدراوه‌کانن، به‌رزانی و تاله‌بانیش هێشتا ته‌مه‌نی ڕاویان ماوه و پێوسیتیان پێیانه، ئه‌گینا بۆ فه‌یسبوکیان نه‌کرد به‌گژیاندا؟\nئێستا ئه‌مڕۆ 16ی شوباتی 2012، که‌ره‌سته‌کانی ڕاپه‌ڕین گه‌یشتۆته لوتکه، هه‌ر ئه‌مڕۆ له‌هه‌موو ته‌مه‌نی ئه‌و دوو جانه‌وه‌ره گه‌لیان له خۆیان توڕه‌ترکردوه، ئێستا پول نه‌بێت، هیچ کوردێکی شه‌ریف نه مه‌سعود نه جه‌لال به تورێکی قوڕاوی ناکڕێت، چونکه له 17 شوباتی 2011 دا ئه‌و دوو جانه‌وه‌ره جه‌لال و مسعود، ناسنامه شاروه‌که‌ی خۆیان ئاشکرا، ئه‌وان به‌گه‌لیان گووت به‌بێ په‌رده، به‌عس شه‌رمی له منداڵ ده‌کرد، به‌ڵام ئێمه شه‌رم له منداڵێش ناکه‌ین.\nپاش ته‌وقه‌کردن له‌گه‌ڵ هه‌ر که‌سێکی ئاینییدا، بە دواییدا ده‌ستشۆردن پێویسته


ئه‌نجومه‌نی پارێزگای که‌رکوک\nبڕیاره سێشه‌مه، ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركوك به‌مه‌به‌ستى په‌سه‌ندكردنى بودجه‌ى پارێزگاكه و كاراكردنه‌وه‌ى لیژنه‌كانى ئه‌نجومه‌ن كۆ ببێته‌وه، به‌ڵام هێشتا دیار نیه رێژه‌ى یاسایى ئه‌ندامان ئاماده ده‌بن یاخود نه.\nئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركوك له 41 كورسى پێكدێت، بۆ ته‌واوكردنى نیسابى یاسایى بۆ په‌سه‌ند كردنى بودجه‌ى پارێزگاكه، پێویسته 21 ئه‌ندام ئاماده‌ى دانیشتنه‌كه‌ى سبه‌ینێ بن.\nجوان حه‌سه‌ن ئه‌ندامى لیستى برایه‌تى له ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركوك، به‌ده‌نگى ئه‌مه‌ریكاى راگه‌یاند"ئامانج له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌ن له رۆژی سێشه‌مه، په‌سه‌ند كردنى بودجه‌ى پارێزگاى كه‌ركوك و كاراكردنه‌وه‌ى لیژنه‌كانى ئه‌نجومه‌نه."\nئه‌ندامه‌كه‌ى لیستى برایه‌تى، ڕوونیكرده‌وه به‌پێى یاساى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاكان، پلانى پرۆژه‌كان له‌لایه‌ن پارێزگار و قه‌زاو ناحیه‌كانه‌وه ڕه‌وانه‌ى ئه‌نجومه‌ن ده‌كرێت بۆ په‌سه‌ندكردن یاخود ڕه‌تكرده‌وه، گوتى، "بۆیه گه‌ر نیساب ته‌واو بوو، ئه‌نجومه‌نى پارێزگا دانیشتنه‌كه‌ى ده‌كاته فه‌رمى و گفتوگۆ له‌سه‌ر بودجه ده‌كات، گه‌ر نیسابیش ته‌واو نه‌بوو، دانیشتنه‌كه ده‌بێته ڕاوێژكارى."\nهه‌روه‌ها گوتیشى،"هه‌وڵده‌درێت لیژنه‌كانى ئه‌نجومه‌نیش كارا بكرێنه‌وه تا کار بكه‌ن، به‌تایبه‌ت به‌پێى په‌یڕه‌وى ناوخۆ، هه‌ر لیژنه‌یه‌ك سێ ئه‌ندامى ئاماده بێت ده‌توانێت كار بكات."\nبڕیاره جه‌مال مه‌ولود سه‌رپه‌رشتى كۆبونه‌وه‌كه‌ى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركوك بكات، كه‌ناوبراو ئه‌ندامى لیستى برایه‌تیه و به‌ته‌مه‌نترین ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركوكه.\nكامه‌ران كه‌ركوكى ئه‌ندامى كوتله‌ى پارتى له‌ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركوك، ره‌تیكرده‌وه به‌شدارى كۆبونه‌وه‌ى سبه‌ینێى ئه‌نجومه‌نى پارێزگا بكه‌ن، وتى"ئاگادار نه‌كراوینه‌ته‌وه بۆ كۆبونه‌وه‌كه و ناشزانین له‌سه‌ر چى گفتوگۆ ده‌كرێت."