شارەوانى سلێمانى هەڕەشەى هەڵوەشاندنەوەى تاکلایەنەى گرێبەستى ناشتنى مردوو دەکات\nکۆمپانیاکە و شارەوانى لەسەر داخستنى گۆڕستانەکانى دیکە ناکۆکن\n2020.09.05 - 13:16\nشارەوانى سلێمانى هەڕەشەى هەڵوەشاندنەوەى تاکلایەنەى گرێبەستى ناشتنى مردوو دەکات کە لەگەڵ کۆمپانیایەک لەو بارەیەوە واژۆیکردووە، ئەگەر کۆمپانیاکە پێشێلکاریى دیکە ئەنجام بدات.\nماوەى چەند رۆژێکە شەپۆلێک ناڕەزایی فراوان بەتایبەتى لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە بەرانبەر ئەو گرێبەستە سەریهەڵداوە کە بۆ ماوەى پێنج ساڵە و مێژووەکەى دەگەڕێتەوە بۆ ساڵى 2018، کە تێیدا حکومەت رێگەى بە کۆمپانیاى دوزى داوە بۆ ناشتنى مردوو لە گۆڕستانى نوێی سلێمانى، کە ئەمساڵ بەشێک لە مردوانى کۆرۆناى تێدا نێژرا.\nناڕەزاییەکان دواى ئەوە سەریهەڵدا کە قەبر هەڵکەنەکانى سلێمانى کە ژمارەیان نزیکەى پەنجا کەس دەبێت، هەفتەى ڕابردوو بەدەنگى بەرز نیگەرانى خۆیان لەو بارەیەوە دەربڕى و کۆمپانیاکەیان تۆمەتبارکرد بەوەى نرخێکى زیاتر لە هاوڵاتیان وەردەگرێت لەبەرانبەر هەڵکەندنى قەبر و هەڵبەستنیدا.\nلەگرێبەستەکەدا کە لە 14 بڕگە پێکهاتووە نرخى گۆڕ بەم شێوەیەیە دیاریکراوە، ناشتنى منداڵى تا 12 ساڵ 175 هەزار (75 هەزار بۆ گۆڕ هەڵکەنەکان، 100 هەزار بۆ کۆمپانیا) بەمەبەستى خزمەتگوزاریی و بیئارتۆنى گۆڕەکە بەدرێژى دوو مەتر.\nهەروەها بۆ ناشتنى مردووى سەروى 12 ساڵ 260 هەزار دینار، (110 هەزار بۆ کۆمپانیا، ئەوەى دیکەى بۆ گۆڕ هەڵکەنەکان).\nسەردەشت رەفیق وتەبێژى شارەوانى سلێمانى لە کۆنفرانسێکى رۆژنامەنوسی هاوبەشدا لەگەڵ نوێنەرى کۆمپانیاکە ڕایگەیاند "بەپێی گرێبەستەکە ئەم کۆمپانیانە ناتوانێت زیاتر لەو بڕە پارەیە وەرگرێت کە لە گرێبەستەکەدا دیاریکراوە".\nئەو پارەیەى کە کۆمپانیاکە وەریدەگرێت، لەبەرانبەر خزمەتگوزاریی بەردەوامە بۆ گۆڕستانەکە و دروستکردنى بیئارۆتۆن و رەسیف بەدەورى گۆڕەکان و ئاودان و سەوزکردنى گۆڕستانەکە.\nسەردەشت رەفیق وتى "هەندێ پێشێلکارى کراوە، وەک وەرگرتنى پارەى چونە ژورەوە لەوانەى کەسوکاریان لەوێ نێژراوە، لەگەڵ وەرگرتنى 110 هەزار لە کەسوکارى ئەوانەى بە کۆرۆنا مردوون و لەوێ نێژراون".\nوتیشى "کۆمپانیاکەمان بانگکردووە لەسەر ئەو پێشێلکارییانە، ئەگەر پێشێلکاریى دیکە رووبدات یەکلایەنە گرێبەستەکە هەڵدەوەشێنینەوە".\nبەرپرسانى کۆمپانیاکە و شارەوانى سلێمانى قسەى جیاواز دەکەن لەبارەى چارەنوسى گۆڕستانەکانى دیکە، بەپێی گرێبەستەکەى نێوانیان لەسەر ناشتنى مردوو لە گۆڕستانى نوێی سلێمانى کە روبەرەکەى 238 دۆنم زەوییە.\nژیر جەمال پارێزەرى کۆمپانیاى دوزى لە کۆنفرانسە رۆژنامەنوسییەکەدا وتى "بەپێی گرێبەستەکە دەبێت سەرقەبرانەکانى دیکەى ناو شارى سلێمانى دابخرێن و گۆڕ هەڵکەنەکان بگوازرێنەوە بۆ ئەم قەبرستانە".\nبەڵام سەردەشت رەفیق وتەبێژى شارەوانى سلێمانى جەختیکردەوە، هیچ گۆڕستانێک بەفەرمى دانەخراوە، بەتایبەت ئەوانەى شوێنیان ماوە مردوویان تێدا بنێژرێت.\nلەسلێمانى چەندین گۆڕستانى دیکە بونیان هەیە کە بەشێکیان شوێنى ناشتنى مردوویان تێدا نەماوە، بەڵام بەشێکیان شوێنیان ماوە و بەردەوام مردوویان تێدا دەنێژرێت، ئەگەریش بڕیارى داخستنیان بدرێت دەبێت سەرجەم ئەوانەى دەمرن لەو گۆڕستانە نوێیە بنێژرێن.\nپارێزەرى کۆمپانیاکە باسى لەوەکرد، داوایان پێشکەشى شاروانى کردووە بۆ کەمکردنەوەى نرخەکان، 110 هەزار دینار بۆ منداڵ و 150 هەزار بۆ گەورە، بەڵام وەزارەتى شارەوانى رەتیکردووەتەوە.\nهەروەها وەرگرتنى پارەى لەبەرانبەر چونە ژورەوەى ئۆتۆمبیلى کەسوکارى مردوودان رەتنەکردەوە بەڵام وتى "ئەوە لێکتێنەگەیشتن بووە و یەکجار بووە و چارەسەر کراوە کە بڕى 500 دینار وەرگیراوە".\nگۆڕ هەڵکەنەکانى سلێمانى ترسیان هەیە ئەو گرێبەستە ببێتە هۆى بێکاربوون ئەوان، بەتایبەت کەئەوان ساڵانێکە سەرقاڵى ئەو کارەن و خۆیان مامەڵە لەگەڵ هاوڵاتیان دەکەن.\nپارێزەرى کۆمپانیاکە لەو بارەیەوە وتى "بەپێی رێزبەندى نۆرە بۆ گۆڕ هەڵکەنەکان دادەنرێت کە گۆڕ هەڵبکەنن".\nئەوەشى خستەڕوو، گۆڕستانەکە هەموو رۆژەکانى هەفتە کراوەیە، شەشى بەیانى بۆ شەشى ئێوارە رێگە بەسەردان دەدرێت، بەڵام هەموو کاتەکانى دیکە رێگە بە ناشتنى مردوو دەدرێت.\nبەپێی گرێبەستەکە، بیست کۆشک لەناو گۆڕستانەکە دادەنرێن، کە بەوتەى پارێزەرى کۆمپانیاکە، ئەوان بۆیان نییە دەستوەردان بکەن لەوەدا و لەلایەن شارەوانییەوە بەکرێ دەدرێن.\nکێشە سەرەکییەکە چییە؟\n"کێشە سەرەکییەکە لەسەر هەڵبەستنى گۆڕە، چونکە لە گرێبەستەکەدا بەهیچ شێوەیەک باسى ئەوە نەکراوە و ئەوە کارى کۆمپانیاکە نییە، بەڵکو هاوڵاتیان خۆیان ئازادن کە خۆیان دەیکەن یاخود بە گۆڕ هەڵکەنەکان دەڵێن کە بۆیان بکەن"، سەرچاوەیەکى ئاگادار لە گرێبەستەکە ئەوەى بۆ ناس کورد ئاشکراکرد.\nنرخى هەڵبەستنى گۆڕ لە گرێبەستەکەدا دیارینەکراوە، لە ئێستادا و لە گۆڕستانەکانى دیکە بە نرخى جیاجیا گۆڕ هەڵکەنەکان گۆڕ هەڵدەبەستن، دیاریش نییە لە گۆڕستانە نوێیەکە بە چى نرخێک دەکرێت.\nوتەبێژى کۆمپانیاکە وتى "ئێمە حەقمان بەسەر ناشتنى مردوو، هەڵبەستنى گۆڕەوە نییە، ئەرکى ئێمە تەنها دروستکردنى بیئارتۆن و پێشکەشکردنى خزمەتگوزارییە".\nبەپێی رێنماییەکانى شارەوانى سلێمانى، نرخى هەڵبەستنى گۆڕ بە شێوەى سادە بە 200 هەزار دینار دیاریکراوە، بەڵام زۆرجار لەو نرخانە زیاتر لە هاوڵاتیان وەردەگیرێت.\nهاتووچۆى سلێمانى شۆفێران ئاگادار دەکاتەوە ’لەو کاتە بەدواوە مامەڵە وەرناگیرێت’\n2020.09.15 - 11:54\nبەڕێوەبەرى نەخۆشخانەى هیوا لە سلێمانى دیارى کرا\n2020.09.15 - 08:47\nترەمپ هەڕەشەى توند لە ئێران دەکات: بیر لە تۆڵەى سولەیمانى مەکەنەوە\n2020.09.15 - 09:55\nهاوپەیمانیی نێودەوڵەتی: ئێمە و ئەمریکا پەيوەنديمان بە گرێبەستى نەوتيى هەسەدە و كۆمپانيا نەوتيەكانەوە نييە\n2020.09.05 - 23:25\nزانیارى نەبیستراو لەبارەى گرێبەستى ناشتنى مردوو لە سلێمانى (تایبەت)\n2020.09.05 - 11:09


ئەنجومەنی ئاسایش بڕیاری درێژكردنەوەی ئەركی یونامی دا لە عیراق\n2020-05-31 12:07 90 جار بینراوە کۆمێنت\nلە میانی كۆنفرانسێكی ڤیدیۆیی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بە تێكڕای دەنگ بڕیاری درێژكردنەوەی ئەركی یونامی لە عیراقدا تا 31ی ئایاری 2021.\nرێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكان لە عیراق (یونامی) بڵاویكردەوە، بە پەسەندكردنی بڕیاری ژمارە 2522 (2020)، ئەنجومەنەكە جارێكی دیكە بڕیاریدا كە نوێنەری تایبەتیی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتوەكان بۆ عیراق و بەرپرسی یونامی لەسەر داوای عیراق راوێژپێدان و پشتگیری و یارمەتیدان بۆ خەڵك و حكومەتی عیراق بكاتە كاری هەرە لەپێشینەی لەپێناو بەرەوپێشبردنی گفتوگۆی سیاسیی گشتگرانەو ئاشتەوایی لەسەر هەردوو ئاستی نیشتمانی و كۆمەڵگاییدا.\nهەروەها بەگوێرەی بڕگەكانی ئەو بڕیارە، ئەنجومەن بڕیاریدا كە نوێنەری تایبەتیی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتوەكان زیاتر راوێژو پشتگیری و یارمەتیی بداتە حكومەتی عیراق سەبارەت بە چەندان پرسی تری وەك، پێداچونەوەی دەستورو بواری چاكسازیی ئاسایش و پلاندانان و هەڵبژاردنێكی ئازادو سەربەخۆ كە عیراق خۆی بەڕێوەی بەرێت و گەشەپێدان و پشتگیریكردن و ئاسانكاریكردن بە هەماهەنگی لەگەڵ دەسەڵاتەكانی عیراقدا بۆ گەیاندنی یارمەتییە مرۆییەكان و جێبەجێكردنی بەرنامەكان لەپێناو باشكردنی توانای وڵات بۆ پێشكەشكردنی لەنێوان چەندان شتی تردا خزمەتی كۆمەڵایەتی و مەدەنیی شایستەو كاریگەردا.\nهەروەها ئەنجومەن جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە، ئاسایشی كارمەندانی نەتەوە یەكگرتوەكان بۆ یونامی بنەڕەتە، بۆ ئەوەی بتوانێت كارەكانی ئەنجام بدات لەپێناو بەرژەوەندیی خەڵكی عیراقداو داواش لە حكومەت دەكات بۆ درێژەدان بە دابینكردنی ئاسایش و یارمەتیی لۆجیستی بۆ هەبوونی نەتەوە یەكگرتووەكان لە وڵاتدا.\nئه‌وروپا به‌نیازه سزای توركیا بدات 2020-07-01 21:23\nنرخی نه‌وتی خاو به‌رزبووه‌وه 2020-07-01 21:01\nئەڵمانیا پێداچوونەوە بەهێزە تایبەتەكانی دەكات 2020-07-01 15:31\n13 كەس لەتەقینەوەكەی تاران گیانیان لەدەستداوە 2020-06-30 22:54\n3 تووشبووی دیكەی كۆرۆنا لەسلێمانی گیانیان لەدەستدا...\n6 كۆسرەت رەسوڵ پرسەنامەیەك ئاراستەی هەڤاڵ مستەفا س...


نه‌وزادى موهه‌ندیس – پەڕە 3 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » نه‌وزادى موهه‌ندیس (پەڕە 3)\n19/04/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\n*پەتای کۆرۆنا مێژووی جیهانی کردە دوو قۆناغی زۆر لێک جیاواز لە سەدەی بیستویەکدا و بووە هۆی ئەوەی ئیدی هەمووان وا سەیری جیهان بکەین لە پێش کۆرۆنا و لە دوای کۆرۆناوە، وەک خاڵێک و وێسگەیەکی جیاکەرەوە. زۆرێکیش لەسەر ئەو راستییە کۆکن کە نابێت جیهانی پێش کۆرۆنا وەک خۆی بمێنێتەوە و بەهەمان دید و تێڕوانین و پلان و پێوانە و تێگەیشتن بۆ ...\n12/04/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\n*لە دوای دەست لەكاركێشانەوەی عادل عبدالمهدی لە 29/11/2019 وە تاكو ئێستا ، نزیكەی 10 كاندید لەلایەن ماڵی شیعەی عیراقەوە پێشكەشكراون بۆ تەكلیفكردنی بۆ پێكهێنانی كابینەی حكومەتی نوێی عیراق، بەڵام ئەوە 4مانگ و نیوە نەتوانراوە كەسێكی شیاو و گونجاو بەهێز و نمایندەی هەموان((كوتلەی گەورەی پەرلەمانی)) پێشكەش بكەن و حكومەت لە تەنگژەی سیاسی و ئابووری و ئەمنی ڕزگار بكرێت، بەڵام ئەوە ماڵی ...\nململانێکانى ئەمریکا و چین جیهان بەرەو کوێ دەبەن؟\n09/04/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\n*رێک 100 ساڵ لەمەوبەر و لەساڵى 1920 و لەمیانەى کۆنگرەى ئاشتى پاریسى دواى کۆتایى هاتنى جەنگى جیهانى یەکەم بەسەرکەوتنى هاوپەیمانان لە بەریتانیاى مەزن و فەرەنسا و ئیتالیا و ئەمریکا و هەندێک وڵاتى تر و دۆڕاندنى ئەڵمانیا و ئیمپراتۆریەتى عوسمانى و نەمسا و مەجەڕ و..هتد. ئالەوکات و ساتەدا بەهێواشى هێزى ئەمریکا لەڕێگەى سەرۆک ولسنەوە ئامادەى کۆنگرەکە بوو بەبێ ئەوەى ڕۆڵێکى گەورەى ...\n07/04/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\n*ئاشكرایە هەڵكەوتەی كوردستان لەناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست یان ئاسیای نزیك لە ڕۆژهەڵاتی ئەوروپاوە كە بۆخۆی ناوچەیەكی گرنگی جیۆپۆلەتیكیە (( بەواتای كاریگەری جوگرافیا بەسەر سیاسەتەوە لە ڕووی بوونی وشكانی و دەریا و بەرزایی و ژێر زەوی و سامانە سروشتی و پێگەكەیەوە)) بلەبەرامبەریشدا چۆن سیاسەت سوود لەو هەڵكەوتە و پێكهاتانە وەردەگرێت بۆ ئایندە و بەپێی زۆرێك لە گریمانە و پێشهاتەكان و بیردۆزە و ...\n02/04/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\n*كۆڕۆنا سەرەڕای مەترسی و زیان و كوشندەییەكەی كە سەرتاسەری جیهانی گرتۆتەوە و تاڕادەیەكیش مرۆڤایەتی خستۆتە بەردەم مەترسیەكی گەورە و هەموانیش ترس و دڵەڕاوكێ دایگرتوون و ماوەی 3 مانگە نەتوانراوە بەو هەموو پێشكەوتن و داهێنان و زانست و بیرمەند و زانا و لێكۆڵەرەوانەی دونیاوە بتوانن دژە ڤاكسینێك بدۆزنەوە و هەمووان ڕزگاربكەن لە مۆتەكەیەكی ڕەزا گرانی تۆقێنەر.بەڵام لەگەڵ هەموو ئەو ترس و ...\n26/02/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\nكه‌ڵه‌كن گوندێكی دێرین و گه‌ڕه‌كێكی نوێ له شاری سلێمانی نه‌وزادی موهه‌ندیس پێشه‌كییه‌كی مێژوویی: مێژووی دروستبوونی ئه‌م گونده زۆر كۆنه‌و ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌رده‌می هاتنی ئیسلام كه له‌سه‌رده‌می خه‌لیفه عومه‌ری كوڕی خه‌تاب ئیسلام هاتۆته كوردوستان (( كه له‌ساڵی 13 كۆچی تا 23 كۆچی)) خه‌لیفه‌ی مسوڵمانان بوه. وه‌ك ده‌ڵێن كه ئیسلام له ساڵی 16 كۆچی به‌رامبه‌ر 637 ز جه‌له‌ولای گرت‌و ئیدی هێواش هێواش ...\n19/02/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\nگرنگیدان بە سەرچاوە مرۆییەكان گرنگیدانە بە ئایندە ئاشكرایە كە هەموو هەوڵ و ماندووبون و شەونوخونی و كێبڕكێ و ململانێكان لەپێناوی سەركەوتن و بەدەستهێنانی دەستكەوتی گەورە و گرنگن بۆ مرۆڤایەتی لەسەر هەموو ئاست و بوارەكانی سیاسی و ئابووری و ئەمنی و كۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و هونەر و زانست‌و پەروەردە و..تد. ئاشكراشە هەموو پێشكەوتن و داهێنان و دۆزینەوەكانی مرۆڤایەتی لەسەر دەستی خودی ...\n07/01/2020\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\n•بەداخ و كەسەرێكی زۆرەوە، هەموو ساڵەكانی مێژوومان هەر بەتاریكی و ڕەشی و بێخێری و بێ خۆشگوزەرانی بەڕێدەكەین و وامان لێهاتووە كە هیچ كات خوازیاری دووبارەبوونەوەی ساڵەكانی تەمەن و ژیان و گوزەرانمان ناكەین و ناڵێن ((ساڵ بەساڵ خۆزگەمان بەپار))، چونكە یەك لەیەكتری تاریك و توندتر و پڕ ئاژاوە و كارەسات و مەرگەساتی جەرگبڕترن بۆ كورد و گەلانی ناوچەكە و دونیاش. هەربۆیەش ...\n10/12/2019\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\nئاشكرایە كە قۆناغی یەكەمی بەهاری عەرەبی لەساڵی 2011وە دەستیپێكرد بە سەرهەڵدانی ناڕەزایی و خۆپیشاندانە جەماوەرییەكانی گەلانی عەرەب لە وەرزی بەهاری ئەو ساڵەدا و یەكەم وڵاتیش لە تونس-ی سەوزەوە جەماوەر راپەڕی و رق و قینی نیو سەدەی بەرامبەر دەسەڵاتە تاكڕە و چەوسێنەر و پاوانخواز و قۆرخكار و گەندەڵەكەیدا رشت و توانیی لە ماوەیەكی كەمدا دەسەڵاتە لەرزۆك و ترساوەكەی زەین ئەلعابدین بن ...\nیەكێتی چۆن كۆنگرەیەكی پێویستە ؟\n01/12/2019\tنه‌وزادى موهه‌ندیس\n*لەم ئێستاوە تا رۆژی بەستنی كۆنگرە كە چەند رۆژێكی كەمی ماوە بەپێی ئەو وادەیەی كە بەڕەسمی راگەیەنراوە بۆ بەستنی چوارەمین كۆنگرەی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، خۆشبەختانە كۆمەڵە هەنگاوێكی كردارەكی پیادەكراوە بە نیەتی بەستنی كۆنگرە لەكات و وادەی دیاریكراوی خۆیدا، لە هەڵبژاردنی نوێنەری كۆمیتە و مەكتەبەكان و دواتریش بەستنی بڕیارە كۆنفرانسی مەڵبەندەكان بۆ دیاریكردنی نوێنەرانی كۆنگرە بكرێت، بەگوێرەی پەیڕەوی ناوخۆ وابڕیارە 1000 ...\nلاپەرە 3 لە 9« سەرەتا...«12345\t»\t...کۆتا »


فیلم و سیاست تێبینی‌گەلێک لە سەر فیلمی سیاسی 12/05/2013 و:جەمشید بەهرامی\nئایا پانتایی هونەر و پانتایی سیاسەت، دوو پانتایی جیاواز و لە یەک جودایە؟ لەوانەیە ئەم بابەتە پێویستی بە لێکدانەوەیەکی ئەوتۆ نەبێت چونکوو هونەرمەندیش وەک دیتران خاوەنی روانگەیەکی سیاسییە یان بە لێکدانەوەیەکی روونتر دەتوانین ئاماژە بکەین کە هونەرمەندیش لە وێنەی هەر تاکێکی دیکەی کۆمەڵگا بە ناچار بەرەو رووی ئەم چەمکە دەبێتەوە.\nکەڵک وەرگرتن یان کەڵک وەرنەگرتن لە مافی دەنگدان، رواڵەتێکی ئاسایی دەبەخشێتە هەڵوێستی سیاسی هەر تاکێکی کۆمەڵگا و ئەم بەرەو روو بوونەوەیە دەکاتە هەڵوێستێکی ئاسایی، لە لایەکی دیکەشەوە لە روانگەی ئایینی و نیشتمانیەوە جگە لە ماف، هەڵوێست لە هەمبەر داهاتووی سیاسی کۆمەڵگا و دەسەڵاتدا بۆ هەر تاکێک دەبێتە ئەرک.\nبەم پێیە دەتوانین بڵێین لە هەر حاڵەتێکدا هونەرمەند خاوەنی هەڵوێستێکی سیاسییە و ئەمە دەتوانێت لەگەڵ هونەرمەند بوونی ئەودا هیچ دژایەتیەکی نەبێت. حاشا کردن لەم چەمکە لە لایەن هەر کەسێکەوە بریتیە لە خۆ دزینەوە لە\nمافی خود و لەوەش گرنگتر خودزینەوە لە ئەرکێکی ئایینی یان نیشتمانی.\nئەمەی کە هونەرمەند تا چ رادەیەک دەتوانێت پێوەندی لەگەڵ سیاسەت‌دا هەبێت، باسێکی کێشماکێش خولقێنە و ناکرێت حاشای لێبکرێت کە رێدۆزی دوور کەوتنەوە و هەڵاتن لە سیاسەت لە پانتایی هونەردا - بەتایبەت لە لایەن هونەرمەندانی ئەم ناوچەیە – پارێزەران و لایەنگرانی زۆری هەیە. هەنووکە باسەکە سەبارەت بە رەوایی بەخشین یان حاشا کردن لەم هەڵوێستە و چۆنیەتی ئەم\nهەڵوێستەیە. ئەمەی کە بەرهەمی هونەری لە ژێر کاریگەری دۆخی مێژوویی‌دا دەبێت، بنەمایەکە کە لە پانتایی بیرۆکەی رەخنەییدا دەکرێت بەرگری لێبکرێت. یەکێک لەم دۆخ و ژێرنەخشانە، دۆخێکی سیاسییە کە بەرهەم تێیدا دەخولقێت؛ ئەمە لەو هونەرانەیدا کە چیرۆک تێدا دەگێڕدرێتەوە خۆ دەنوێنێ، هەروەها ئەم دۆخە بە تایبەت لە فیلم‌دا زۆرتر خۆ دەنوێنێ،و دەبێتە هۆی خولقاندنی جیهانی\nناوەرۆک لەگەڵ جووڵە،زەمان و "پێکهاتەی هۆکار و بەرهۆ"ی تایبەت، کە لەودا (\nواتە فیلم ) هەموو هونەرە جیاوازەکان وەک مۆسیقا،مێعماری،شێوەکاری و... کۆ\nبوونەتەوە. بەم پێیە باشترە کە لەمە بەدوا باسەکە تایبەت بکەین بە فیلم و درێژەی پێ بدەین.\nبە هەر حاڵ فیلمەکان لە شێوازگەلی جیاوازەو لە نیۆریالیزمی ئیتالیاییەوە بگرە تاکوو قوتابخانەی مۆنتاژی یەکیەتی سۆڤیەتی پێشوو، ئێکسپێرسیۆنیزمی ئاڵمانی، شەپۆلی نوێی فەڕەنسی و کلاسیکی هالیوودی؛ هەموو بە شێوەیەک لەم دۆخەدا و بە لە بەرچاو گرتنی ئەم دۆخە سیاسیەیە کە شرۆڤە دەکرێن و لێکدەدرێنەوە. لە دەور و بەری ئێمەشدا ئەم وێنایانە کەم نین و دەکرێ ئاماژە\nبە فیلمگەلێک بکرێت کە شێوەیەکی تایبەت تەوەرە سیاسی‌یەکانیان کردوەتە دەسمایەی خۆیان. بە واتایەکی دیکە پانتایی مانایی بەرهەمی هونەری لە ژێر کاریگەری پێکهاتە یان لانیکەم نیشاندرگەلێکی زانستی و بەبایەخ دایە، کە بەشێک لە لایەنەکانی نرخاندن و هەبوون‌ناسانە - ئەگەر نەڵێین بەردەوام - زۆرجار لە جیهانی بەرهەمدا بوونیان هەیە. بەم پێیە بازنەی باسەکە گەورەتر لەو بازنەیە کە بەرهەم هونەرییەکان بە تەوەرە سیاسییاکانەوە و بە پاشگری سیاسییەوە لە خۆیدا کۆدەکاتەوە، و لە وێنەی شانۆی سیاسی یان فیلمی سیاسی ناویان لێدەبرێت.\nفیلمی سیاسی بە لە بەرچاو گرتنی چییەتی تایبەتی خۆیەوە لە وەرگرتنی ئاوەها\nتایبەتمەندییەک مەترسی نییە (بە شیوەیەک کە ئەوپەڕی تەمەنی ناتوانێت زۆرتر\nلە یەک دەیە بێت) ؟\nلە تەوەری باسەکەدا، جیاکردنەوەی ئەو بەرهەمانەی کە بەتایبەت لە ژێر کاریگەری دۆخی سیاسی سەردەمدا بوون و ئەو بەرهەمانەی کە تەوەرە سیاسیەکانیان هەڵبژاردووە، بەسوودە؛ دەستەی یەکەم کەمتر بەرەو رووی دژایەتی\nدەبنەوە بەڵام دەستەی دووهەم لە جێگای باس و کێشماکێش‌دان.\nلە هونەری فیلمدا بە شێوازێکی تایبەت ( لەوانەیە بە عام هەمووی ئەو هونەرانە بگرێتەوە کە بە شیوەیەک رەوتی گێڕانەوەیان تێدا دەبینرێت ) دەکرێت\nئەم جیاکردنەوەیە بە جۆرێکی دیکە درببڕدرێت. لە بەشێک لە فیلمەکاندا دۆخی سیاسی لە وێنەی جێگا و بەستێنێکە کە کەسایەتییەکان و ئەنگێزە و هۆکاری کردەوەکانیان لەو شوێن و بەستێنەدا بەرجەستە دەبێتەوە و وەک هۆکاری چیرۆکیی\nلە جیهانی بەرهەمدا دێتە کایەوە و خۆ دەنوێنێ؛ لەم جۆرە چیرۆکانەدا دڵخوازەکان و هۆکاری کردەوەکانی کەسایەتییەکان و کێشماکێشی نێوانیان لەگەڵ بەربەستدا ( هەڵبەت نەک بەربەستی سیاسی ) چیرۆکەکە دەباتە پێشەوە. لەم فیلمانەدا، بەردەنگ لەگەڵ دڵەڕاوکێ،شایی و خەمی یەکە بە یەکەی کەسایەتییەکانی فیلمەکەدا، تێکەڵاو دەبێت.\nفیلمگەلی هالیوودی زۆرتر لەم دەستەیدا جێگیر دەبن؛ فیلمگەلێک سەبارەت بە شەڕێ جیهانی دووهەم، بۆ وێنە، فیلمی "باشترین ساڵەکانی ژیانی ئێمە" ( بەرهەمی ویلیام وایلێر ) و فیلمەکانی شەڕی سارد و فیلمەکانی دوو دەیەی پێش ئێستا، بە تایبەت دوای ١١ی سپتامبر، لە وێنە بەرجەستەکانی ئەم دەستەیەن. بەڵام لە هەندێ لە فیلمەکاندا دۆخی سیاسی لە پێکهاتەی هۆکاریی چیرۆکدا وەک هۆکار خۆ دەنوێنێ؛ لەم کاتەدا کاریگەرییەکان و ئاریکاری دۆخی سیاسی لە رووداوەکان و کەسایەتییەکاندا لە جێگای سەرنج و لێکدانەوەدا دەبێت. هەروەها\nدەکرێ بڵێین کە فیلم تەوەرێکی سیاسی هەڵبژاردووە یان یەکێک لە چەمکەکانی تەوەرێکی سیاسی‌یە. "رۆم شاری بێ‌بەرگری" ( بەرهەمی رۆبێرتۆ رۆسێلینی ) سەر\nبە شێوازی نیوریالیزم، " ئۆکتۆبر " (بەرهەمی ئایزنشتاین ) سەر بە قوتابخانەی مۆنتاژی یەکیەتی سۆڤیەتی پێشوو، " ژنی چینی " ( بەرهەمی ژان لۆک\nگۆدار ) سەر بە شەپۆلی نوێی فەڕەنسی، " بابەتی چواری جولای " (بەرهەمی ئۆلیوەر ئەستۆن ) سەر بە سینەمای سەربەخۆی ئەمریکا، دەکرێ بە نموونەکانی ئەم دەستەیە دەستنیشانیان کەین.\nلەوانەیە یەکێک لە چەمکە کێشە خولقێنەکانی سەبارەت بە فیلم و سیاسەت، لایەنی بایەخ‌دان بە پێوندی نێوان ئەم دوو تەوەرە ( فیلمی سیاسی ) بێت. لەم\nپێوەندییەدا ئەم پرسیارانە گەڵاڵە دەکرێت:\nئایا هونەری فیلم دەبێت ئاوڕ لە سیاسەت بداتەوە؟ و لە بەرامبەر دەرفەت و دۆخی سیاسی‌دا، لانیکەم لە سەردەم و دەرفەتە تایبەتەکاندا خاوەن ئەرک و بەڵێنە؟ ئایا هونەر لە وێنەی بەشێک لە پێکهاتەی کولتووری ( کولتوور بە مانای گشتی ) ناتوانێت لە ژێر کاریگەری و و نابێ لە هەڵگەڕاندنەوەی دۆخی سیاسی بە دوور بێت؟ ئەگەر بەرهەمی هونەری ئاوڕ لە رووداوێکی سیاسی بداتەوە ئایا لە روانگەی هونەرییەوە تووشی دابەزین و نوشوست دەبێت؟ چەمکە سیاسییەکان لەوێوە کە دەگەڕێنەوە بۆ سەردەم و دۆخێکی تایبەت، بەرهەم تایبەت دەبێت بە سەردەمێکی دیاریکراوەوە، و مێژوویەکی تایبەت بۆ بەکەڵک بوونی دابین دەکرێت؛ لە کاتێکدا کە بەرهەم هونەری لە حاڵەتی ئارمانی\nو خوازراوی خۆیدا لە دووی ئەوە دایە کە سەرتر لە بازنەیەکی زەمانی تایبەت بێت و لە درێژایی ساڵ و دەیە و تەنانەت سەدەکاندا نوێ بوون و ژیانی خۆی درێژە پێبدات؛ هەروەها کە لە پانتایی ئەدەبیات ( بە تایبەت شێعر ) و لە پانتایی شانۆنامەیشدا بەرهەمگەلێکی زۆر هەن کە سنووری سەدەکانیشیان تێپەڕاندووە.\nئایا فیلمی سیاسی بە لە بەرچاو گرتنی چییەتی تایبەتی خۆیەوە لە وەرگرتنی ئاوەها تایبەتمەندییەک مەترسی نییە (بە شیوەیەک کە ئەوپەڕی تەمەنی ناتوانێت\nزۆرتر لە یەک دەیە بێت) ؟\nلەم بارەوە دەتوانین لە نێوان ئەم دوو جۆرە فیلمی سیاسییەدا جیاوازیەک لە بەرچاو بگرین؛ جۆری یەکەم : ئەو فیلمانە کە ئاوڕ لە رووداوگەلی سیاسی تایبەت دەدەنەوە. بەم پێیە، لەوێوە کە ئەم رووداوانە پێوەندیان بە سەردەم و رووداوگەلی تایبەتەوە هەیە، تەوەرەکە دەبەستەنەوە بە سەردەمێکی تایبەتەوە؛ دەمێنێتەوە دڵڕفێنی دیمەنی و پێکهاتەیی بەرهەم، ( چ لە گێڕانەوەدا و چ لە جیاکردنەوەدا\n) کە لەوانەیە، بۆ چەن دەیە سەرنجی بینەر بۆ لای خۆی رابکێشێت. لە هەر حاڵدا ناتوانرێت ئەمە لە بەرچاو نەگیردرێت کە تەوەرێکی تایبەت بە سەردەمێکی\nدیاریکراوەوە، بەرهەم تایبەت دەکات بە سەردەمێکی دیارکراوەوە. جۆری دووهەم : ئەو فیلمانەی کە ئاوڕ لە چەمک و تەوەری فەلسەفی و زانستی سیاسی دەدەنەوە؛ ئەو چەمکانەی کە بە درێژایی چەندین سەدە دڵەڕاوکێی بیرۆکەوانان لە پانتایی سیاسەت‌دا بووە.\nبۆ وێنە رەخنە لەم بابەتە کە میدیا ئازادەکان لە وێنەی ئامراز و هۆکاری کارامە بۆ وەدیهاتنی دیموکراسین؛ رەخنە بە پشتبەستن بە کەمایەتی تێگەیشتوو و\nزانا لە پێکهاتەی سیاسی و شیمانی سیاسی یان هەڵەی ئەم کەمایەتییە؛ و یان ئەمەی کە لە بنەڕەتدا ئایا دیموکراسی چەمکێکە کە بەکردەوە بێتە دی؟ تەوەرگەلێکی لەم چەشنە دەکرێ لە هەر سەردەمێکدا گەڵاڵە بکرت و سەرنج راکێش بێت.\nئەگەر ئەم سەرنج راکێشیە لەگەڵ دڵرفێنی دیمەنی و خولقاندنی دنیای فیلمیکی\nدڵڕفێن و هۆگرایەتی مرۆڤدا هەڵبسەنگێنین، بابەتەکە روونتر دەبێتەوە. فیلمی\nهالیوودی بە هۆی تایبەتمەندی گیشەیی ( گرنگی دان بە بواری ئابووری و فرۆشی\nفیلم ) و لە دەرئەنجام‌دا تایبەتمەندی لەبەرچاوگرتنی بەردەنگ و خۆپارێزیدا لە بنەڕەتدا ئاوڕ لە فیلمگەلێک بە ناوەرۆکی سیاسیەوە ناداتەوە، بەڵام زۆر زیرەکانە و بە شیوازێکی لەبار - هەروەها کە باس کرا – دۆخی سیاسی\nلە فیلمدا وەک "بۆنەیەک" چاو لێدەکات و بەم هۆیەوە یەکەم: خاڵی لە هەڵوێستی سیاسی نین، دووهەم: هاوڕییەتی بەردەنگی خۆیان – تەنانەت لە کولتوورە جیاوازەکاندا – لە دەست نادەن. بۆ وێنە دەتوانین ئاماژە بەمانە بکەین : هەڵوێست لە بەرامبەر یەکیەتی سۆڤیەتی پێشوو و چین لە فیلمە هالیوودییە درووست کراوەکان لە شەڕی سارددا، فیلمەکانی دوو دەیەی پێش ئێستا، بۆ پڕووپاگاندا لە راستای بانگەشەی ئامریکا لە وێنەی رزگارکەری جیهان بە رەنگ و تامی میلیتاریستی پێشکەوتووی پۆست مودێرنەوە.\nچیرۆکی ئەم فیلمانە چیرۆکی کێشماکێشی نێوان پرۆتاگۆنیست ( کەسایەتی باش )\nو ئانتاگۆنیست ( کەسایەتی خراپ )ـە. بە پێش مەرج و بەستێنەوە کە کەسایەتیە\nباشەکان، کەسایەتی ئەمریکاییەکان و کەسایەتیە خراپەکان کەسایەتی رووسی یان\nچێنی یان ئەورووپای رۆژهەڵات و هتدن. هەمووی ئەمانە بە هەموو دەرفەت و تواناییەکانی پێشکەوتووی تێکنۆلۆژیکی سینەمایی و پشتیوانەکانی دەربڕینیی هونەری پێشکەوتوو دێتە ئەنجام کە هۆکار و\nرێساکانی خۆی بە سەر سیستەمی جوانیناسی فیلم لە وڵاتەکانی دیکەدا دەسەپێنێت. فیلم‌گەلێکی لەو چەشنە بەردەنگی هەرە زۆریان لە سەرانسەری جیهاندا هەبووە، بەردەنگگەلێک بە کولتووری جیاوازەوە بە بێ هیچ چەشنە خۆڕاگریەک یان بە دەرەجەی جیاوازی خۆڕاگریەوە،جاری وایش هەبووە کە بەردەنگ ئەو فیلمانەی بە ناڕەوا زانیوە و بەهەڵوێست بووە لە بەرامبەر ئەو جۆرە فیلمانەدا. لەوانەیە جۆری دووهەمی فیلمە سیاسییەکان ( ئەوانەی کە ئاوڕ لە چەمک و تەوەرەکانی فەلسەفە و زانستی سیاسی دەدەنەوە ) لەم مەترسییە بە دوور بن. ئەم دەستە فیلمانە هەروەها کە تەوەرەکانیان فەلسەفی یان ئەخلاقییە، دەتوانن\nلەم روانگەوە کە تەوەرە سەرەکییەکان بە درێژایی مێژووی ئەندیشەی مرۆیی‌دا بوونیان هەبووە،لە نێوان مرۆڤەکان و کولتوورە جیاوازەکاندا بەردەنگی زۆر لە\nدەوری خۆیان کۆ بکەنەوە. هەڵبەت دەبێ قەبووڵ بکەین کە ئەم فیلمانە زۆرتر بۆ رۆشنبیران لەبارە و لە دەرئەنجامدا لەوانەیە "بەردەنگی عام"ی بە مانای باو نەبێت،مەگەر لە کاتێکدا کە فیلم لە روانگەی لایەنەکانی مانایی و دیمەنییەوە بە ئاوەها دۆخێکی لەبار گەیشتبێت کە بەردەنگەکان بە ئاستی جیاوازەوە بەرەو لای خۆی رابکێشێت و مێشک و زەین و هەستەکانی هەموان گیرۆدە\nنویسندە: محمد مشکات، نشریە خردنامە همشهری شمارە ٢٧، پروندە سیاست و هنر، تیر ماە ١٣٨٧ + نوشته شده در ساعت توسط ادریس عبدی | وەرزی کەرگەدەن\nداریووش بەرادەری وەرگێران: ئیدریس عەبدی ( بەشی 1 )\nفیلمی وەرزی کەرگەدەن بەرهەمی نۆیی بەهمەنی قوبادی لە رەهەندە جیاوازەکانەوە فیلمێکی لاواز دێتە بەرچاو و جارێکیتر قەیرانی گەورەی فەرهەنگی و هونەری کۆمەڵگایەک نیشان دەدات کە هەموو کەسێک لە ناو ئەو کۆمەڵگا شاعیرن.لە رێبەرەوە بگرە تا کو فیلمساز و شاعیر و نەقاش، هەر هەموویان شاعیرن.هەر بەم هۆیە ئەم فیلمەی قوبادی یا هەوڵی قوبادی بۆ خوڵقاندنی فیلمێکی "شاعیرانە" نەگەیشتوەتە ئاکام و ناتوانێت لە هەموو ئەو کەرەستە جیاوازانەی کە لە بەر دەستی دایە،لە مونیکا بلوچی و کەش و هەوای دەرەوەی وڵات و هتد... بە باشی کەڵک وەربگرێت و گێرانەوەیەکی چەند خەتی لە چیروکەکان و موتیڤگەلی فیلمەکەی بخوڵقێنێت.فیلمی وەرزی کەرگەدن لە راستیدا جل و بەرگێکی چل پارچەیە .بێ ئەوەی کە پێوەندیەکی بەهێز لە نیوان پارچەکان\nو وێنەگەلی جیاوازی فیلمەکە ببێت.هەر بۆیە ناتوانێت بە شێوازی فیلمێکی مودیرن کلاسیک گێرانەوەیەکی رێک وپێک بخوڵقێنێت،یا ئەوەی کە بیهەوێت،هەر بەو شێوەی کە دەرهێنەر مەبەستیە،بە شێوازی فیلم و وێنەگەلی جیاواز و پەسامودیرن ،پازڵ ئاسا هەڵپەسێردراوی دروست بکات.لە کۆتاییدا بینەر تەنها دەتوانێت ئەوە بڵێت کە هەندێک وێنەگەلی بەهێز یا، چەند سکانسێکی بەهێزی بینیوە.یا شاد بێتەوە بەوەی کە بیهرووز وسووق و مونیکا بلوچی لە فیلمێکی ئێرانی بینیوە،و دواتر هەر وەک فیلمەکە لاڵ دەبێت و هیچ قسەیەکەی نابێت بۆ وتن، لە بەر ئەوەی کە فیلم گێرانەوەیەکی رێک و پێک یا چەند دەنگی نییە.\nکێشە پێکهاتەیەکانی فیلم دەتوانین لە چەند بەشدا ،بدەینە بەر باس..بەر لە هەموو شتێک دەتوانین ئاماژە بە لاوازی فیلم لە دروست کردنی گێرانەوەیەکی بەهێز و شایانی بەدوادا چوون بکەین.دووهەم ئەوە کە هێزی سەرەکی فیلم ، کە لە فیلم هەڵگرتنی باش و هەندێک وێنە و سکانسگەلی بە هێز سەرچاوە دەگرێت ،لە\nکۆتاییدا بە بۆنەی نەبوونی پێوەندیەکی بەهێز و راستەقینە لە نێوان گێرانەوەکانی ناو فیلم بە فیرۆ دەچن.لە بەر ئەوەی کە لە فیلمێکی بە هێزدا "\nکۆمپۆزیسیون و پێوەندی پێکهاتەیی لە نێوان ئیلمان گەلی جیاوازی فیلم"ە کە ئاستی فیلم دەبەنە سەرەوە و بەهێزی دەکەن و باری مانایی قوڵی وێنەگەل و فیلم هەڵگرتن نیشان دەدەن و بەردەوام دەرگاکان بو خوێندنەوەگەلی دیکە دەکەنەوە.ئەگەر وها نەبێت هەر وەک فیلمی وەرزی کەرگەدەن بینەری، وێنەگەلێکی\nبەهێز یا لە هەندێک بۆاردا فیلم هەڵگرتنێکی باش دەبینێت،بێ ئەوەی کە پێوەندیەکی قوڵ،عاتیفی و هتد... لە نیوان ئیلمانگەل و بەشەکانی فیلم ببێت.سێهەم ئەوەی کە فیلم ناتوانێت لە ئەکتەرە بەهێزەکان و موتیڤگەلی فیلم بە باشی کەڵک وەربگرێت و پێوەندیەکی سەمبولیکی چەند چینی یا تراژیک / کومیدی ئاسا لە نیوان ئەم فیگۆرگەل و دیمەنانەدا بخوڵقێنێـت.بە پێی ئەمانە سەرجەم فیلم ،بینەر ماندوو دەکات،یا بینەر تا کۆتایی چاوەروانی رووداوێکە ،\nبەڵام هیچ روونادات.بە واتایەکی تر فیلم ناتوانێت ئەم هەڵپەسێردراویە و چاوەروانیە بکات بە یەکێک لە خاڵە بەهێزەکانی فیلم. دەرهێنەر نەیتوانیوە ئەم هەڵپەسێردراویە بە جۆرێک لە ناوەروکی رووداوەکان بە شێوازێکی تراژیک یا کومیدی ئاسا جێبکاتەوە یا ئاشکاری بکات کە بینەر لە دوای بینینی فیلم بتوانێـت بە شێوازی خۆیی جیگا بەتاڵەکانی نیوان ئەم پازڵانەی فیلم پر کاتەوە و لێکدانەوەی خۆیی بخۆڵقێنێت،یا لە سەر ئەو شتەی کە بینیویە بتوانێت هەستی خۆیی دەرببڕێت.ئەمە لە حاڵیکدایە کە بینەر بە گێژی و سەرسووڕمان لە سینەما دێتە دەرەوە.کیشەی کۆتایی فیلم ئەوەیە کە پێوەندی هەندێک لە ئیلمان گەلی فیلم لە گەڵ یەکتر ،بۆ نموونە پێوەندی چەند دیمەن و گێرانەوەگەلی هەندێک جار ملودراماتیکی ئەویندارانەی فیلم و یا چەندین دیمەنی تراژیکی ئەشکەنجە و دەسدرێژی لە گەڵ ئیلمانگەلی تر،وەکوو درووشمگەلێ فیلم ،ئەوەندە لە گەڵ یەکتر پارادۆکسیان هەیە کە دەتوانین بڵێین\nبە دژی یەکتر کار دەکەن و بەم شێوە زۆرتر فیلم تووشی چەند پارچەیی دەروونی دەکەن. لە بەشی گێرانەوە و چیروکی فیلم ، بابەتگەلی جۆارجۆر و چیرۆک گەلی جۆراوجۆر کە فیلم و دەرهێنەر دەیانەوێت بیگێرێنەوە ،کێشەیەکی سەرەکی هەیە، ئەویش ئەوەیە کە فیلم تێدەکۆشێت هەموو شتێک بڵێت و هیچ شتێکیش\nبە تێروتەسەلی باس ناکات. نموونەی کێشەیەکی سەرەکی فیلم بۆ گێرانەوە،هەمان\nپێبەند بوونی فیلم بە چیروکە.بە واتایەکی تر لە پیشاندانی درامای ئەویندارانە و سێ گۆشەیی لە نیوان ساحێل/مینا/ئەکبەر و چینە جیاوازەکانی گێرانەوە .ئەم گێرانەوە هەرچەند خاڵگەلێک و چەندین دیمەنی بەهێزی تێدایە بەڵام لە کۆتایدا زۆر بێ هێز خۆیی نیشان دەدات.لە بەر ئەوەی کە لە لایەکەوە\nفیلم "پیاوێکی شاعیر و کورد و سوونی و هاوسەرەکەی مینا ،لە لایەکی تریشەوە ئەوینی بێ ئاکامی ئەکبەر " مان هەر لە سەرتایی فیلم نیشان دەدات و\nتەنانەت لە دوایشدا ئەم درام ئەویندارانە دەکێشێتە نێو رەوتی شۆرش و ئەشکەنجەو زیندان و دوای شۆرش و دەیەوێت پێوەندیان بدات پێکەوە.ئەوەی کە ئەکبەر ئەوینداری حەسوود،کە ئیستا پاسدارەو لە زیندان ئەشکەنجا دەدات،تێدەکۆشێت بە دەستدرێژی و لە قۆناخی دواییدا بە درۆدان لە سەر مەرگی ساحیل ،مینا بەدەست بهێنێت.بەڵام ئەم پێوەندیە ،چەند لایەنەو چەند چینایەتی نییە.تەنانەت زور رەش و سپییە و واهەست ئەکەیت کە دەیەوێت تاوانەکانی نێو زیندان بدرکێنێت.تاوان گەلێک کە لە واقعیەتدا زۆر ترسناکترن\n،هەر بۆیە پێویست بە دووبارە درووست کردنی دیمەنگەلێکی دوور لە راستی نییە. دەرهێنەر و روانینی کامێرا ناتوانێت ئاڵۆزی ئەم پێوەندیانە نیشان بدات و یا ئەوەی کە بە رێک و پێکی لەم بابەتە و بەربەرەکانیە سێ گۆشەیە لە سەر "ژن و ئەوینی وون بوو"کەڵک وەربگرێت تاکوو بتوانێت ئەم کێشە قۆڵانەی نێو کۆمەڵگا بە باشی بخاتە بەردیدەی بینەران کە هەمان کێشەی "ژن" و گەرانی هەتاهەتایی ئەم کۆمەڵگا ئایینیە/عیرفان لە دوای "ژن و ئەوینی وون بوو،ئوبژەی وون بووی غ"یە.\n+ نوشته شده در ساعت توسط ادریس عبدی | دەنگ لە سینەمادا\nسینەما تا ساڵی 1927 بێدەنگ بوو.لە ساڵی 1927 سینەمای دەنگدار هاتە ئارەوە.بەڵام هەوڵەکان بۆ دەنگدارکردنی سینەما لە ساڵهای پێش دەست پێکرابوو.کەڵک وەرگرتن لە موسیقا لە کاتی بڵاوکردنەوەی فیلم یا قسەکردنی هاوکاتی ئەکتەرەکان لە کاتی بڵاکردنەوە و هتد... هەموویان هەوڵێک بوون بۆ دەنگدار کردنی سینەما. لە ساڵی 1926 کۆمپانیای وارنربرۆش(برایانی وارنر)،بە هاوکاری وسترن ئیلکتریک کۆمپانیای ویتافۆن یان دامەرزاند.ویتافۆن\nبە مەبەستی دۆزینەوەی رێگاچارەگەلێک بۆ دەنگدارکردنی سینەما هەوڵەکانی خۆیی دەستپێکرد.فیلمی دۆن ژوان یەکەمین دەستکەوتی ئەوان بوو.لەم فیلمەدا ئورکسترفیلارمۆنیکی نیویورک،موسیقای فیلمەی دۆن ژوانیان جێبەجێ کرد، بەڵام هەندێک کێشەی فەننی لە کاتی بڵاوکردنەوە بوو بە هۆیی ئەوە کە خەڵک پێشوازی\nنەکەن لەم فیلمە.بەڵام برایانی وارنر(هەرچەند مەترسی تێکشکاندنی هەبوو)دەستی لە هەوڵەکانی خۆیی نەکێشاوە،و لە دەرئەنجامدا فیلمی "گۆرانی بێژی جاز "یان خستە بەردیدەی بینەران.دەنگی ئەم فیلمە تەنها موسیقا و چەند دیالۆگ بوو،بەڵام بیستنی دەنگی دیالۆگی ئال جانسۆن (ئەکتەری گۆرانیبێژی رووس)بینەرانی تۆشی سەرسوورمان کرد و بەم شێوەیە سەردەمی سینەمای دەنگدار دەستی بەکار کرد. دەنگ،سینەمای بە تەواوەتی گۆرا،بەڵام جووڵەی کامێرای،\nکە لە کۆتایەکانی سینەمای بێدەنگ بەرەو زۆر بوون دەچوو بە تەواوەتی کەم کردووە.ئەمە بوو بە هۆیی ئەوە کە جووڵەی ئەکتەرەکان کە ناچاربوون بۆ وتنی دیالۆگەکانیان لە مایکێک بەرەو مایکێکی تر بچن زۆرتر بکات .لە دوایدا بە داهێنانی مایکگەلێکی بچووکتر ئەکتەرەکان ئازادی نۆاندنی زۆرتریان بە دەست هێنا.بە هاتنی دەنگ لە سینەمادا رووداوگەلێکی جۆارجۆر روویدا کە بە چەند نموونەیان ئاماژە دەکەین. 1-بە هاتنی دەنگ سەردەمی فیلمگەلی نێونەتەویی\nکۆتایی پێهات.یەکەم فیلمەکان بۆ فرۆشتن لە بازارە جیهانیەکان بە چەند زمان\nئامادەکران.لە دوایدا بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە لە ژێرنووس یا دۆبلاژ کەڵکیان وەرگرت. 2- بە هاتنی دەنگ،زۆرێک لە ئەکتەرەکان (بە هۆیی ئەوەی کە دەنگیان باش نەبوو )دەستیان لە کار کێشایەوە .\n3-بە هاتنی دەنگ،شەپۆلێک لە دەرهێنەرانی شانۆ هاتنە رێزی سینەماکارنەوە.ئەوان دەرهێنەرانی سینەمایان کە لە کەڵک وەرگرتن لە دەنگ و دیالۆگ، لە فیلمدا نامۆ بوون، لە بۆاری چۆنیەتی کەڵک وەرگرتن لە دەنگ،رێنمایی کرد. لە دەیەی 50(پێشکەوتنگەلێک کە لە بۆاری دەنگ هەڵگرتن روویدا )ئەم پێشکەوتنە لە سەر دەنگ هەڵگرتنی سینەما کاریگەری بوو و\nدەنگی فیلمەکان بە کۆالیتەی باشتر ریکۆرد و بڵاوکرایەوە.لەم دەیە سەرنجراکێشترین شێوازی بڵاوکردنەوەی دەنگ ،ئیستریۆ فۆنیک بوو. لە دەیەی 70 شێوەی بڵاوکردنەوەی دەنگی ئیستریۆ فۆنیک تەواوتر و ئەرزانتر بوو و\nلە ئاکامدا لە دەیەی 90،سینەما کەڵک وەرگرتن لە دەنگ هەڵگرتنی دیجیتاڵی دەست پێکرد.ئەم شێوازە تا ئەمرۆ باشترین شێوازی دەنگ هەڵگرتنە. دەنگ لە\nفیلمدا بێجگە بیستن،دەبێت کاریگەری دەرونی ببێت.بۆ نموونە لە هەندێک فیلمەکان دەبینین کە ئیفکتێکی چەند چرکەیی، دەتوانێت کاریگەریەک وەک دڵراوکی یا پێکەنین یا هەر شتێکی دیکە درووست بکات. پێکهاتەی دەنگی هەر فیلمێک بۆ سێ بەش دەگرێتەوە: 1-\tدیالۆگ یا وتووێژی ئەکتەرەکان 2-\tدەنگی ئامبیانس بۆ نموونە دەنگی شەقام 3-\tموسیقا 4-\tئێفکتەکان effect ( کە هەندێک کەس لە بەشی پێکهاتەی فیلم دابەشی دەکەن.) بەڵام لە رووانگەنی تەکنیکیەوە یا باشترە کە بڵێین سێ فاکتەرێک کە دەنگهەڵگر دەبێت لە بەرچاوی بگرێت: 1-جۆری دەنگ 2- بەردەوامی دەنگ 3-پرسپێکتیڤی دەنک دیالۆگەکان،دەنگی ئامبیانس و موسیقا دەبێت لە سەر ئەم خاڵانەی خوارەوە کاریگەری ببێت:\n1-\tجۆگرافیا بناسێنێت،نموونە ئەم دیالۆگە: ئەم گاراژە ... دەبینین کە زۆر بە ئاسانی بینەر دەزانێت کە کاراکتەر لە گاراژێکە.یا بە بیستنی دەنگی ئاوی\nرووبارێک دەزانین کە کاراکتەر لە تەنیشت رووبارێکە بێ ئەوەی کە رووبارەکە\nببینین. 2-\tکاریگەری دەروونی ببێت .نەموونە:ئەو ساڵهایە کە لە گەڵ من دروو دەکات...... ( ئەم نموونە پێویست بە شیکردنەوە ناکات.) 3-\tمەفهووم و مانای ببێت.هەندێک جار لە سینەما یا ئەو ئەڵقانەکی کە لە تیڤی بڵاو دەبێتەوە دەبینین کە دیالۆگەکان هیچ مانایەکی نییە. بە گشتی دەنگ لە فیلمدا دەتوانین دابەش بکەین بە سەر سێ بە شدا: 1-دەنگ هەڵگرتن 2- دەنگدانان 3-میکس لە رووانگەی جوانیناسیوە دەنگ بە دوو جۆر دابەش دەکرێت: 1-دەنگی واقیعی 2-دەنگ دەرهەست ( ئابستراکت )\nدەنگی واقیعی ئەو دەنگانەن کە ئێمە لە ژیانی رۆژانەدا و بە شێوازێکی واقیعی دەیبیستین.وەکوو دەنکی قەرەباڵغی و دەنگی ئوتوموبیل بە سەر گرتەیەکی\nلانگ شاتی سەر شەقامێک. دەنگی دەرهەست یا ( ئابستراکت ) دەنگێکە کە بۆ درووست کردنی ماناگەلێک کەڵکی لێ وەردەگرن. وەکوو بیستنی دەنگی باران لە سەر گرتەیەکی کلۆزئاپێکی پیرەژنێک. لە سەر دەنگی واقیعی و دەرهەست دواتر بە وردی باس و لێکۆڵینەوە دەکەن.\n+ نوشته شده در ساعت توسط ادریس عبدی | شیعر و سینەما\nو:جەمشید بەهرامیلۆییس بونوێلئۆکتاڤیۆ پاز دەڵێت: "مرۆڤێکێکی یەخسیر و کۆت و بەند کراو، هەر ئەوەندە بەسە چاوەکانی بکاتەوە،تاکوو بتوانێت نادیارەکانی دنیا دەربخات". من بە راڤەیەک بۆ ئەو وتەیە، ئەمەش زیاد دەکەم: هەر ئەوەندە بەسە کە پێڵووی سپی پەردەی سینەما ئەو رووناکاییە تایبەتە هەڵگەڕێنێتەوە، تاکوو بتوانێت دنیا رزگار بکات و ئێمە بۆ زەمەنێک بتوانین بە هێمنی چاو بنووقێنین و بخەوین، چونکوو رووناکایی سینەماتۆ گرافیک، بەتەواو مانا هەستیی و سێحراوییە و هیچ‌کام لە هونەرە نەریتییەکان ناتوانن ئاوەها ناهاوڕێژەییەکی گەورە بێننە ئاراوە کە سینەما و دەرهێنەرەکانی، ئەوە بە تواناییەکی پێویستەوە دەردەبڕن و پیشانی دەدەن. چونکوو سینەما بە شێوەیەکی راستەخۆ، هەبوون و گەوهەری سروشتی شتەکان، پیشانی بینەر دەدات و پێی دەناسێنێت. لەم روانگەیەوە، سینەما بە شێوازێک تۆکمەیە و لانیکەم لە بێدەنگی و لە تاریکی‌دا دەتوانێت وەبیرهێنەرەوەی "ژینگەی سروشتی(فیزیکی) مرۆڤ" بێت و بەم هۆیەوە، بە لێهاتوویی و بە باشترین شێوە ئاوڕی لێدەداتەوە کە هیچ ئامێرێکی دربڕینی دیکە ناتوانێت بەو شیوەیە ئاوڕی لێبداتەوە.بەڵام،سینەما باشتر لە هەر شتێکی دیکەش دەتوانێت هۆکاری خەرەفاندن بێت. بەداخەوە، زۆربەی بەرهەمهێنەرە گەورەکانی چالاک لە بواری سینەماتۆگرافیک‌دا، وا دیارە کە راسپاردە‌یەک جگە لەمەیان نییە: پەردەی پان و بەرینی سینەما، بێ بەش لە ئەخلاق و بە رۆشنبیری کراو، و ئەم رەوتە لەگەڵ هەموو ژانر سینەماییەکان ئاوێتە بووە.لە راستی‌دا، سینەما بەتایبەتی بەستراوەتەوە بۆ شوێنگیری لە رۆمان یان شانۆ بە کەمترین جیاوازییەکانیەوە، کە لانیکەم ئەم شوێنگیرییە بۆ شیکردنەوە و شرۆڤەی دەرونناسانەی سینەما دەوڵەمەنەدە.هەر بەم هۆیەوەیە کە سینەما، بە شێوازێکی تێروپڕی خەریکی دووپاتکردنەوەی چیرۆکەکانی سەدەی حەفدەیە کە بریتین لە چیرۆکگەلێکی ماندووکەر و دڵتەنگی خولقێن و هەر بەو شێوەیەش لە رۆمانەکانی ئەم سەردەمەیشدا درێژە دەدرێن.مرۆڤێک سەر بە چێنی مام‌ناوەندەوەی کۆمەڵگا،لە کاتێکدا دەتوانێت ناوەرۆکی کتێبێکی کەم‌بایەخ وەرگرێت کە ئەو ناوەرۆکە لە فیلمە زۆر گەورەکاندا ببینێت،لەو کاتەدایە کە زۆر ئاسایی لە هۆڵی تاریکی سینەمادا دادەنیشێت و چاو دەبڕێتە رووناکایی و جووڵەیەک کە بە کەڵک وەرگرتن لە رواڵەتە مرۆییەکان و جێگە بگۆڕە کاتییەکانەوە دخولقیت، ئەمە تا رادەیەک کاریگەرییەکی بە هێزی سەرخۆشکەر و شەیدایی لە سەر ئەو دادەنێت و ئەم مرۆڤەی کە تا رادەیەکیش بە کولتوورە، بە سانایی بەرهەمگەلێکی سووک و چرووک و کەم نرخیش وەردەگرێت. بینەری سینەما، بە پێی کەش و هەوای دڵڕفێنی نائاسایی فیلم و بەرادەی گرنگایەتی لە هێزی رۆشنبیرییەکەی،ئەوە(دیمەنەکان) وەردەگرێت.لێرەدا بۆ وێنە باس لە فیلمێک لە ژێر نێوی چیرۆکی پشکێنەر دەکەم کە پێکهاتەی سووژەی فیلم درووست و تەواوە، بە دیزاینێکی سەحنەیی سەرنجڕاکێش و دەورگێڕانێکی لەرادەبەدەر گونجاو و دەرهێنەرییەکی ژیرانە و هتد.بەڵام هەمووی ئەم بەبڕشتی و لێهاتووییە، هەمووی ئەم "شارەزایی"یە، هەمووی ئەم پێکهاتەی هۆکارییە کە فیلمەکەیان درووستکردووە، لە خزمەتی چیرۆکێکی گەمژانە بە دەرئەنجامێکی ئەخلاقی چەوت و بێ‌ئاکاردایە.ئەم فیلمە، منی خستەوەبیر"ماشینی جیاوازی ئۆپۆس ١١" کە دەزگایەکی زەبەلاح بوو و بە باشترین کانزا و هەزاران تەگەرەی پێچاوپێچ، گونج، بوار، سێ پاڵوو، رووپەڕەوە درووست کرابوو.ئەم فیلمە، درووست وەک پیشاندانی بەشێک لە ئۆقیانووسی ئەتڵەس بوو کە بەس بۆ لکاندن بە سەر تەمری پۆستیدا کەڵکی لێوەرگرن.!نهێنی و رەمز، توخمی بنەڕەتی هەر بەرهەمێکی هونەریە کە لە راستیدا لە فیلمەکاندا بوونی نییە. داهێنەران، دەرهێنەران و بەرهەمهێنرەکان، تێدەکۆشن و هەوڵیکی زۆر دەدەن کە هێمنی ئێمە نەشێوێنن و پەردەی سێحراوی سینەما بە رووی دنیای ئازادی شیعردا ببەستن.ئەوان لایان باشترە کە ئاوڕ لە سووژەگەلێک بدەنەوە سەبارەت بە ژیانی ئاسایی ئێمەو هەزاران جار هەر هەمان درام دووپات بکەنەوە، تاکوو ئێمە زەمەنە سەختەکانی ئیش و کار و ژیانی رۆژانە لە بیر بەرینەوە.هەمووی ئەم چەمکانە بە شێوازێکی ئاسایی،چەسپاندنی ئەخلاقی باو، سانسۆڕی حکومی و نێونەتەوەیی، باڵادەستی ئایین بە چێژایی باشەوە! تامێکی گاڵتەجاڕی بێ‌خەوشە کە رەهەندەکەی دیکەی، بێ بەشە لە نەرم ونیانی راستەقینە.ئێمە ئاوات دەخوازین کە سینەمایەکی باش ببینین، سەرەڕای ئەوەی کە بە دەگمەن بەرهەمهێنەری گەورەمان هەیە، بەم پێیەش، لەگەڵ رەخنەگرەکاندا و بە راکێشانی هۆگرایەتی و رازی بوونی ئاپۆڕەی خەڵک، سینەمای باش پەسەند دەکەین.بە بڕوای من، سینەمای باش خاوەنی چیرۆکێکی تایبەت و درامێکی تایبەتی تاکییە کە کەسایەتیەکی سەرنجراکێش و شیاوی ژیانە لە سەردمی خۆی‌دا. چونکوو بینەر،شاییەکان، خەمەکان و دڵەڕاوکێکانی خۆی لەگەڵ کەسایەتی سەر پەردەی سینەما بەش دەکات. سەرەڕای ئەوەی کە،ئەم"پرۆسە"یە ناتوانێت لە وێنەی دیتنی شاییەکان، خەمەکان و دڵەڕاوکێکانی هەموو کۆمەڵگا لێکبدەرێتەوە، کە تایبەتمەندی خۆیانە، بەڵام بێکاری، ئاسایشی کۆمەڵایەتی، ترس لە شەڕ و هتد، پرسگەلێکن کە هەموو مرۆڤەکانی ئەم سەردەمە پەشێو دەکات. هەر بەو شێوەیە ئەم پرسانە،کاریگەری لە سەر بینەەوە دادەنێت. بەڵام کەسایەتیەک وەک M.X،بە هیچ شێوەیەک پێی خۆش نییە ئاوڕ لەو پرسانە بداتەوە،چونکوو ئەو،لە بیری ئەوەدایە ئاوڕ لە بەسەرهاتی دۆستێکی بچکۆلە بداتەوە کە لە کۆتاییدا کۆڵ دەدات و دیسانەوە بۆ لای هاوسەرە بەوەفا و خۆبەخشەکەی دەگەڕێتەوە. سینەما، بە شێوازێکی ئاشکرا و نیوە ناهۆشیارەوە بۆ شیکردنەوە و شرۆڤەی ژیان داهێنراوە و بنچڵەکانی بە شێوەیەکی قووڵ لە شیعردا رۆچووە و سەرەڕای ئەوەی کە قەد بە تەواو مانا کەڵکی لێوەرنەگرتووەبێگومان،ئەم رەوتە رێزگرتنە لە هەمان ئەخلاقی ئاسایی و خۆپارێزانەی رواڵەتی. بەڵام ئێمە بۆ ئەم رووداوە، بەتەواو مانا بێ دەروەست و پشت‌گوێخەرین.هەندێ جار جەوهەرەی سینەماتۆگرافیک بە شێوازێکی رووناک و نائاسایی لە فیلمێکی هێور یان لە کۆمێدیایەکی رەش، یان لە بن‌لاپەڕەیەکی ئەستووردا دەبینریت."من ری"، لەم بابەتەوە پرسگەلێکی پڕمانای ورووژاندووە: " خراپترین فیلم‌گەلێک کە بینوومە، فیلمگەلێک بوون کە بوونەتە هۆی ئەوەی کە خەونێکی قووڵم لێبکەوێت،ئەم فیلمانە بەس پێنج دەقەیان بەنرخ بووە.باشترین فیلمگەلێکیش کە بینوومە و زۆرم لا پەسەند بوون و جێگای پێداهەڵگوتنن، زۆرتر لە پێنج دەقەی سێحراویان تێدا نەبوو". ئەو دەیەوێت بڵێت کە تەواوی فیلمە باش و خراپەکان بە شێویەک لە ئامانجەکانی دەرهێنەرەکانیان دوور بوون، لە کاتێکدا کە شیعری سینەماتۆگرافی، خەباتێکە بۆ گەیشتن بە ئاست و دەربڕێنی ئەو ئامانجانە.سینەما چەکێکی زەبەلاح و ترسێنەرە و خاوەنی رۆحێکی ئازاد و شێتانەیە و باشترین ئامرازە بۆ شیکردنەوە و شرۆڤەی دونیای خەیاڵەکان و ئاوەز و دڵەڕاوکێ و نەستەکان.کارکردی داهێنەری میکانیزمی دیمەنەکانی سینەماتۆگرافیکی، لانیکەم لە نێوان هەموو ئامێرەکانی دەربڕینی مرۆڤدا، وەبیرهێنەرەوەی باشترین کارکردی دەروونییە بۆ خەوتن."ژاک.ب.برۆنیۆس" ئەوەی بینی کە سێبەری شەو هێدی هێدی بە سەر هۆڵی سینەمادا بڵاوەی کرد و چاوە بەستراوەکان چالاک بوون. لە کاتێکدا ئەمە دەستپێکی کاری پەردەی سپی بوو لە هرووژمی تاریکی و رۆچوون لە نێو قووڵایی و ناهۆشیاری مرۆییدا. دیمەنگەلێک کە لە خولیادا "توا بوونەوە"،ئاشکرا و ون دەبوون و لە کات و دۆخێکی شلک و شیاودا،بە شێوازێکی ئاگایانە دەکرانەوە و دەبەستران. رێک و پێکی کاتی و پێوەندی لەگەڵ بایەخی ئەم دیمەنانەدا، ئەوەندە پێوەندی بە راستەقینە بونەوە نییە. بەو هۆیەی کە خولی دژکردەوەی جووڵەی دیمەنەکان، دەبێت دێرهاتەکان خێراتر بکات و لە چەند دەقە یان چەند سەدەدا! بە تەواو مانا گەشە بکات.سینەما،بە شێوازێکی ئاشکرا و نیوە ناهۆشیارەوە بۆ شیکردنەوە و شرۆڤەی ژیان داهێنراوە و بنچڵەکانی بە شێوەیەکی قووڵ لە شیعردا رۆچووە و سەرەڕای ئەوەی کە قەد بە تەواو مانا کەڵکی لێوەرنەگرتووە.لە سینەمای تیناوی و هەیەجانی مودێرندا، ناوی "نیوریالیزم" ناسراوترە لە روانگەی بینەرانەوە، فیلمە نیوریالیستییەکان، بە پێشاندانی زەمەنگەلێک لە ژیانی راستەقینە ئاوڕ لە کەسایەتییەکانی کووچە و کۆڵان و شەقام و دیکۆرگەل و هاودڵییە ناوەکییەکان دەدەنەوە. جگە لە کەم وێنەکان، من بە شێوەیەکی تەواو تایبەت بۆ وێنە ئاماژە بە "دزی دووچەرخە(پاسکیل)" دەکەم. چونکوو نیوریالیزم، تا ئەو راددەیە روونی ناکاتەوە کە چ شتێک لە سینەمادا جێگای سەرنجە، و من دەمەوێ باس لە نهێنی، رەمز و شتە دڵڕفێنییەکان بکەم. ئایا بە باشی هەمووی ئەم دۆخە دیتنیانەی فیلم، بە جووڵە و دژکردەوەی کەسایەتییە گیانلەبەرەکانییەوە ئاشکرا دەبێت، و سووژەکانیان لە ئەدەبیاتی زۆر لەسەر هەست و زۆر هاوئاهەنگەوە، وەرگیراوە؟لە کاتێکدا کە بەشی سەرنجڕاکیش و تاقانەی جگە لە نیوریالیزمیش،بەس بەرهەمی "زاواتینی"یە،کە هۆکاری بزوێنەیەکی ئارامە لە ریزی هەرمانی دراماتیکی‌دا. لە فیلمی "ئۆمبێرتۆ دی(بەرهەمی زاواتینی)" کە یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین فیلمەکانی چێکراو لە ژانری نیوریالیزمدایە تەنانەت لە سێکانسێکی دە خولەکیدا،بە باشی دژکردەوە راستەقینەکانی نیشان دەدات کە دەتوانێت لە کەمترین ماوەی کاتیدا لە سەر پەردە،بە روونی جێگای سەرنج نەبێت.ئێمە خزمەتکارێک لە چێشتخانەدا دەبینین کە زۆپاکە هەڵ دەکات و قاپێک لە سەر زۆپاکە دادەنێت و لە کاتێکدا کە مێروولەکان بە سەر دیوارەکەدا بەرەو پێشەوە دەڕۆن چەند جار ئاو بە سەر ریزێک لە مێروولەکاندا دەکات، گەرماپێوێک دەدات بە پیرەپیاوەکە کە یاوی هەیە و هتد. سەرەڕای بایەخی زۆر کەمی باروودخەکە،ئەم مانۆڕگەلە پاشکۆی کەڵکوەرگرتن لەو باروودۆخەیە. هەروەها کە "تەعلیق"ی مسۆگەریش، لەو دیمەنەدا روو دەدات. ژانری نیوریالیزم لە سینەمادا، پێشەکیەک لە دەربڕینی سینەماتۆگرافیکی بوو کە چەند توخمی زمانی بە فەرمی(بە شێوازێکی گونجاو)، دەوڵەمەندی کرد. بەڵام شیعر بە شێوازی نهێنی و رەمزەوە، ئاوڕ لە شتێک دەداتەوە کە راستینەی هەستپێکراوی تەواو و بەربڵاو دەکات و نەبوونی شیعر لە بەشێک لە بەرهەمەکاندا(سینەمایی)، بەتەواو مانا دیار و هەست پێکراوە. شیعر، توخمی فانتیزی گاڵتەجاڕانە لەگەڵ دڵڕفێنی و کۆمێدیای رەشدا بە یەکەوە تێکەڵاو دەکات. "ئاندرێ بێرتۆ" دەڵێت: ئەو خاڵەی کە لە دڵڕفێنی‌دا جێگای ستایش و پێداهەڵگوتنە، ئەمەیە کە دڵڕفێنی بوونی نییە و هەموو شتێک راستەقینەیە." لە وتووێژێک لەگەڵ زاواتینی‌دا بە درێژایی چەند مانگ، بۆم شیکردەوە کە لەگەڵ نیوریالیزمدا کۆک نیم. پێم وابێت کاتێک بوو کە بەیەکەوە نانی نیوەڕۆمان دەخوارد، یەکەمین شتێک کە بۆ وێنە ئاماژەی پێکرد پەرداخێک شەراب بوو، ئەو پێی وتم:بۆ نیوریالیستێک،پەرداخێک بەس پەرداخێکە و نە شتێکی دیکە، کە لە بووفەوە هێنراوە و پڕ لە شەراب کراوە و دواتر لە چێشتخانەدا باش شۆردراوە و دەکرێ بشکێت و لە بەر هۆیەک بگەڕێیتەوە بۆ لای یان نە و هتد. بەڵام ئەم پەرداخە لە وێنەی پێشهاتێکی دیتنی،خاوەنی هەبوونگەلێکی جیاواز و لەوانەیە هەزارەها چشتی جیاواز بێت.چونکوو هەر کەسێک، پێی خۆشە لەو شتەی کە دەبینرێت کەڵکێکی باشتر وەربگرێت و کەسانێکی وایش هەن کە بەشێک لەو شتانەی کە هەن نایبینن، بەڵکوو ئەو شتانە لە وێنەی حەزەکان و حاڵەتە دەروونییەکانیان دەبینن.من بۆ سینەمایەک تێدەکۆشم کە شتێک لەودا ببینرێت و سینەما، هەستێکی دیتنی تەواو لە راستەقینە بدات بە دەستمەوە و ببێتە هۆی ئەوە کە ئاستی زانست و ناسینم لە هەموو شتێک و هەموو هەبوونەکان بباتە سەرەوە،و دەرگای دنیای پڕ لە سڕ و رازی نەناسراو بە روومدا بکاتەوە، و هەموو ئەو شتانەی کە لە میدیاکانی رۆژانە و کوچە و کۆڵان و بازاڕدا لێی‌تێنەگەیشتووم، درگایەک بەڕووی ئەوانەدا بکاتەوە.هەموو ئەو شتانەی کە من گوتوومە،ئێوە بڕواتان پێی نییە. چونکوو من خوازیاری سینەمایەکم کە بەس بەستراوە بە دەربڕینی دڵرفێنەوە و پرە لە نهێنی و رەمز، خوازیاری سینەمایەکی هەڵهاتووم یان سینەمایەک کە بە چاوێکی سووکەوە بڕوانێتە راستەقینەکانی رۆژانە و بە شێوەیەکی بەربڵاو پێوەندمان بداتەوە لەگەڵ ناهۆشیارییەکی خولیاییدا.هەڵبەت،من بە شێوەیەکی زۆر کورت،ئاماژەم بە سەنتەرە گرینگەکانی کرد و لەو بابەتەوە باسم لە فیلمێک کرد کە لەودا پرسە بنەڕەتییەکانی مرۆڤی مودێرن دەخرێتە روو، من سەرنجم نەدایە دوایین گۆشەگیرییەکانی مرۆڤی مودێرن، بەڵکوو سەرنجم دایە پێوەندی مرۆڤی مودێرن لەگەڵ مرۆڤەکانی دیکەدا.هەنووکە،من ئاوڕ لە وتارێکی "ئیمووس" دەدەمەوە کە هەروەها نیشاندەرێکە بۆ کارکردی رۆماننووس: "رۆماننووس، شانازی بە هەوڵ و تێکۆشانی خۆیەوە دەکات، چونکوو ئەو،سەرقاڵی کێشانەوەی وەفادارانەی پێوەندییە کۆمەڵایەتییە درووستەکانە. ئەو، زانستی گرێبەستیی رەوشی ئەم پێوەندیە رەشبینانە لەرزۆکەی دنیای بوورژوازی دەڕووخێنێت.ئەو بە خوێندنەوەیەکی گوماناوی و نەگۆڕ لە نەزمی ئێستادا، بە پێویست دەزانێت کە دەرئەنجامێکی راستەوخۆ نەدات بە دەستمانەوە و تەنانەت ئاوڕ لە دەربڕینی بەشێکیشی نەداتەو. + نوشته شده در ساعت توسط ادریس عبدی | سینەمای ئێران سی ساڵ لە دوای شۆڕشی گەلانی ئێران\n12/12/2012سینەمای ئێران لە دوای شۆرشی 57 ئاڵووگۆڕی زۆری بەسەردا هات. پیشەی سینەما لە میانەی شۆڕشدا وەستا. هۆڵەکانی سینەما و ستۆدیو سینەمایەکان لە سەرتای ساڵی 1357 هیچ چالاکیەکیان نەبوو. لە کەش و هەوای شێواوی دوای شۆرش هەموو شتێک دەبوایەت لە سەرتاوە دەست پێبکرێتەوە.هونەرمەندان و کارمەندانی سینەمای ئێران زۆربەیان لە شۆرش بە دژی شا پاڵپشتیان کرد. لە بەر ئەوەی کە هیوادار بوون بە رووخانی حوکومەتی دیکتاتوری، ئازادی مەدەنی و بە تایبەت ئازادی داهێنان و رادەربڕین لە وڵات بێتە ئاراوە.ئازادی و سەرکوتلە سەرتای حاکمیەتی کۆماری ئیسلامی کە هێشتا دەسەڵاتی سیاسی نەکەوتبووە دەستی بونیادگراکان ،تەنانەت لە ناو سیاسەتوانانی کۆماری ئیسلامی بەرەنگاری زۆر هەبوو.کەش و هەوای شۆڕشی کۆمەڵگا کە حکومەتی شای بە هوکاری سەرکۆت و دیکتاتوریەت لە ناو بردبوو،روخسەتی بە کەس نەدەدا کە ئەم سنوورە ببەزێنێت.هێزەکانی لایەنگری خومەینی کە بەربەرە خەرێک بوون دەسەڵاتیان دەگرتە دەست،دەیانۆیست سینەما بە تەواوەتی بخەنە ژێر رکێفی خۆیان،بەڵام ئەم کارە لە سەرەتای شۆرشدا کارێکی ئاسان نەبوو."پەرویزی وەرجاوەند" کە لە دوای شۆرشی گەلانی ئێرانی لە دەوڵەتی کاتی بەرێوەبەری کاروباری فەرهەنگی ئێرانی لە ئەستوو گرتبوو، لە نامەیەکی سەرئاوەڵادا کە لە راگەیاندنەکان بڵاو کرایەوە، وتی: گرۆپێک لە روانگەیەکی داخراوەوە دەڕواننە سینەما، و دەیانەوێت کە ئەم چالاکیانە کۆتایی پێ بێت. ئەم گرووپە هەر ئەوانە بوون کە چەندین سینەمایان ئاگر تێ بەرداو و لە ناویان برد.ئەم رۆانگە لیبراڵییە پاش رۆخانی حکومەتی شا هێشتا بایەخی هەبوو. سێ مانگ لە دوای شۆرش "موحەمەد عەلی نەجەفی" یەکەمین بەرێوەبەری ئیدارەی گشتی کاروباری سینەمای ئێران لە بەرانبەر راگەیاندنەکان وتی:سانسور بە هیچ شێوەیەک لە سینەما بوونی نابێت...بەڵام بە تووندی لە گەل فەحشا بەرەوڕوو دەبێنەوە و روخسەت نادەین بۆ نمونە لە سکس و توندووتیژی بۆ پرکردنی گیرفانی تاجرەکان کەڵک وەربگێرێت، بەڵام ئەگەر ئەم دوو چەمکە لە خزمەتی ناوەڕۆکی فیلمدا بێت، هیچ کێشەیەک نییە. لە سەرەتای ساڵی 1359 دەزگای "شۆڕشی فەرهەنگی"دەست بە کار بوو. هۆڵەکان داخران.هەموو راگەیاندنە گشتییەکان کەوتنە ژێر چاودێری حکومەت. ولایەتی فەقیە بەرنامەی شۆڕشی فەرهەنگی بە ئاشکرا راگەیاند:ئێمە هەموو چاپەمەنێکان، رادیو، تەلەفزێون و سینەما لە گەندەڵی پاک دەکەینەوە، هەموو شتێک دەبێت لە خزمەتی ئیسلامدا بێت."بەم شێوەیە باڵاترین بەرپرسی سینەمایی حوکومەتی نوێی ئێران نیشان دانی سکس و توندووتیژی لە هەندێک شوێندا بە بێ کێشەی زانی. لە بەرانبەردا، دەستەی پاوانخۆازانی حاکمیەت خۆیان بۆ دەست درێژی کردن بۆ سەر ئازادی مو چالاکی مەدەنی ئامادە دەکرد و دەیانگوۆت:ئێمە پێمان باشە سینەمای ئێرانی دابخرێـت،تا ئەوەی کە فیلمی دەرهێنەرانێک کە دڵیان لە گەڵ شۆرش نییە و فیلم گەلێک کە لە رووی نیەتێکی باش بەرامبەر بە شۆڕش درووست نەکراون ،بڵاو بکرێتەوە. وەلایەتی فەقیە بە ئاشکرا دەستووری سانسوری فیلم و پاکتاوکردنی پیشەی سینەمای دەرکرد و وتی: چاودێری درووست کردنی فیلمەکان بکەن. نەهێڵن ئەو کەسانی کە لە گەڵ شۆڕش نیین فیلم درووست بکەن.پ اکتاویان کەن و ئەمە کارێکی گرنگ و پێویستە.شۆرشی فەرهەنگیلە سەرەتای ساڵی 1359 دەزگای "شۆڕشی فەرهەنگی"دەست بە کار بوو. هۆڵەکان داخران.هەموو راگەیاندنە گشتییەکان کەوتنە ژێر چاودێری حکومەت. ولایەتی فەقیە بەرنامەی شۆڕشی فەرهەنگی بە ئاشکرا راگەیاند:ئێمە هەموو چاپەمەنێکان، رادیو، تەلەفزێون و سینەما لە گەندەڵی پاک دەکەینەوە، هەموو شتێک دەبێت لە خزمەتی ئیسلامدا بێت."بە زووترین کات روون کرایەوە کە حوکومەت دەیەوێت سینەما بخاتە ژێر رەکێفی خۆیی و فیلمسازانی بیرجیاواز لە سینەمای داهاتوودا هیچ جێگایەیان نەبێت. شەپۆلی پاکتاوکردن لە هەموو بەشە هونەریەکان کەوتە رێی. زۆربەی هونەرمەندان بە هاوکاری لە گەل شا تۆمەت بار کران. زۆر کەسیش بە تۆمەتی پەرەپێدانی فەرهەنگی رۆژئاوایی یان پەرپێدانی گەندەڵی لە سینەما دەرکران.بە هۆیی ئەوە کە لە کەش و هەوای ئاڵۆزی دوایی شۆرش لە ئێران فیلمێک بەرهەم نەدەهات، وەزارەتی رۆشنبیری کەوتە دووبارە پێداچوونەوە لە سەر هەندێک لە فیلمەکان و بۆ هەندێکیان مۆڵەتی دووبارەی دەرکرد کە دیسان بڵاو بکرێنەوە.دەستەی پێداچوونەوەی دووبارەی فیلم لە ماوەی سێ ساڵ 2208 فیلمی ئێرانی دووبارە بینیەوە و بۆ 252 فیلم مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی دووبارەی دەرکرد.بۆ سانسوری فیلمەکان یاسا و و پرەنسیپێک نەبوو و تەنها ئەوە لە بەرچاو دەگیرا کە فیلمەکان هاوتەریب بن لە گەڵ یاساکانی ئیسلام. زۆربەی ئەو فیلمگەلە کە لە سەرتای شۆرش بەرهەم هاتن، بە گۆرێنی کەش و هەوای سیاسی توانیان مۆڵەتی بڵاو کردنەوە وەربگرن. فیلمی دەرهێنەرانی بەناوبانگی لە سەردەمی پێشوودا وەکوو "بەهرام بەیزایی" و "داریوش مێهرجویی" و "مەسعوود کیمیایی" و "عەلی حاتەمی" مۆڵەتی بڵاو بوونەوەیان پێ نەدرا.هەندیک لە دەرهێنەران بە شوێن پیشەیەکی تردا چوون و هەندێکیشیان ئێرانیان بە جێ هێشت.سینەمای ئیسلامیلە نێوان کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی ،دەستەیک تووندڕەو، سینەما و شانۆیان هەر لە بنەرەتەوە دژ بە ئیسلام دەزانی و خۆازیاری راگیرانی ئەم دوو هونەر بوون. بەڵام بەرەبەرە ئەم دەستە بەو قەناعەتە گەیشتن کە لابردنی ئەم دوو هونەرئاسان نییە و قەیرانی کۆمەڵایەتی و ئابووری بە دواوەیە.لە سەرەتای ساڵی 1362 حوکومەت بەرنامەیەکی تایبەتی بۆ زیندوو کردنەوەی سینەما پەسەند کرد و خستیە بۆاری جێبەجێ کردنەوە،بەم مەبەستە کە بەرهەمە سینەماییەکان لە چوارچێوەی "ئامانجەکان ی ئیسلامی"دا پەرە بستَنێت. زۆربەی ئۆرگانە حکومەتییەکان کە لە دەستبەسەراگرتنی ئامێری تەکنیکییەکانی ستودیۆکانی سەردەمی شا پشکی خۆیان بەرکەوتبوو، دەستیان دایە بەرهەمهێنانی فیلم. هەندێک لە لاوانی باوەڕپێکراو لە حوکومەت کە لە سینەمادا زۆرتر ئامرازی پڕوپاگەندەیان دەبینی بە کەڵک وەرگرتن لە کەرەستە حکوومەتییەکانی بەرهەمهێنان دەستیان دایە بەرهەمهێنانی فیلم و یەکەمین بەرهەمەکانی خۆیان ناردە نێو بازاڕی فیلم.وەزارەتی رۆشنبیری کە ئەرکی کونتروڵ کردنی ژیانی کۆمەڵایەتی خەڵکی لە ئەستوو گرتبوو ،رایگەیاند:کە هەموو چالاکیە سینەمایەکان، لە بەرهەمهێنان تا بڵاوکردنەوە تەنها بە پێی مۆڵەتی ئەم وەزارەتە دەبێت. چوار ساڵ لە دوای شۆرش، دەسکەوتی کۆماری ئیسلامی لە سینەمادا بە شێوەی قەیرانێکی فرەڕەهەند خۆی دەرخست. کەشووهەوایەکی نەگونجاو بۆ بەرهەمهێنانی فیلم ساز بوو،هۆڵەکانی سینەما بینەریان نەبوو.چاودێری پڕاوپڕی بەرپرسان، کەش و هەوای بۆ بەرهەمهێنەرە پرۆفشناڵەکان نالەبار کردبوو.\n+ نوشته شده در ساعت توسط ادریس عبدی | روانینێک بە مۆسیقا لەفیلمدا\n01/09/2012ئا/ ئیدریس عەبدیسینەما زۆرتر لە هەر هونەرێکی دیکە لە مۆسیقا نزیکترە.هەر دوو لە زەماندا پەرەدەسێنن، گرێدراون بە ریتم و حەز بە حەکایەت بێژی و گێڕانەوە دەکەن. ئەگەرچی هەموو ئەمانەش لە شانۆدا دەبینین بەڵام ئێمە ئیستا لە سەر فیلم دەدوێین.لە مێژە کە سینەمای ئێمە پێوەندیەکی داهێنەرانەی لەگەڵ مۆسیقا و بە تایبەت مۆسیقای سەردەمی کۆمەڵگا نییە.لە لایەکیترەوە لە سینەمای هونەری و تەجروبی بیرێک زاڵە کە لە مۆسیقا زۆر کەڵک وەرناگرن. زۆر فیلمی هونەری و تەجروبی دێتەوە یادم کە بێبەرین لەر هەر شێوە مۆسیقایەک،یا نازانم بە پێی چ نەریتێک و تێروارینێک تەنها یەک پارچە مۆسیقا ئەویش لە کۆتایی فیلمدا بەکار دەهێنێن. وەک بڵێی سینەمای ئاوانگارد و جیاواز لەگەڵ مۆسیقا دوژمنی هەیە. ئەگەرچی ئەم شێوە روانینە لە فیلمی هەندێک لە کەسایەتییە دیارەکانی سینەمای دونیاشدا دەبینین، بەڵام نابێت لە بیری بکەین کە ئەوان لە دەنگ و درووست کردنی دەنگ وەک ئاڵترناتیڤێک کەڵک وەردەگرن و ئەم شێوە روانینە بە مۆسیقای فیلم تایبەتی و ئاڵترناتیوە.لە بەرانبەردا ژمارەیەکی زۆر لە فیلمسازان هەن کە پێوەندیەکی چڕوپڕیان لە گەڵ مۆسیقا بووە و هەیانە و دەیانبێت.ئەم جەژنی نێوبردنە بە چارلی چاپلین دەست پێدەکەین،کە ناتوانیین فیلمەکانی بە بێ مۆسیقا بهێنینە بەرچاو .چاپلین زۆربەی مۆسیقای فیلمەکانی،خۆیی،بە رێکۆردرێکی بچووک کە هەمیشە لە سەر تەختی خەوەکەی بوو دەنووسی.کوبریک بهێننەوە یاد بەو حەزەی کە بە مۆسیقای کلاسیکی بوو،بە شێوازێکی نۆی و خوێندنەوەی پاپ ئاسای مۆسیقای کلاسیکی فیلمی پرتەقاڵی کۆکی (A Clockwork Orange)کێ دەتوانێت وودی ئالن و فیلمەکانی بە بێ مۆسیقای (Jazz) بهێنێتەوە یاد؟ ئالن ژەنیاری کلارینێت بوو و ساڵها لە گرووپێک کە هاوڕێیانی پێکیان هێنابوو ئامیری دەژەنی. بێگۆمان فیلمەکانی ئیسکۆرسیزی بە بێ زیادەرویی مۆسیقای راک و بلۆز(Blues) تام و چێژێکی تریان هەبوو.هیسکۆرسیزی هەروەها کاری دەرهێنانی دوو دێکۆمنتاری مۆسیقایی کردووە.ئەم وتەی ویم وەندرس زۆر بە ناوبانگە کە دەڵێت:لە وێنەی سەربەرگی دیسک گەلی راک زۆرتر لە هەر شتێکی تر لە ژیانیدا کەڵکی وەرگرتووە و لە فیلمەکانی خۆێدا بە کاری هێناون.وەندرس دۆستایەتێکی زۆر قوڵی لە گەڵ باشترین گرووپەکانی مۆسیقای راک nick cave و u2 بووە.چەند موزیسیەن لەوانە تام ویتز لە فیلمە پێشروەکانی جیم جارمووش دەرکەوتن.جیم جارمووش بە کەڵک وەرگرتن لە مۆسیقا بینەرانی خۆیی لە سەر جێگای خۆیان وشک کردووە.دەیوید لینچ چ لە بەرهەمە سینەمایەکانی و چ لە فیلمە کۆرتەکانی و بەرهەمە ئینترنێتیەکانی بە شێوازێکی زۆر داهێنانە و نایاب لە مۆسیقا کەڵک وەردەگرێت.بۆ لە رۆژانەدا دیالۆگێگ لە نێوان سینەما و مۆسیقادا نییە؟بەس ئەوە نەڵێین کە مۆسیقای بەهێزمان نییە.لەم رۆژانەدا مۆسیقامان لە سینەما بەهێزتر و پێشکەوتووترە.بۆ سینەمای ءێمە پێویستە دووبارە لە گەڵ سینەما ئاشتی بێتەوە.سینەمایەکی بەهێز پێویستی بە مۆسیقای بەهێز و گەرم و پڕ خوێن هەیە.دەنگ لە فیلمی کورتدادەنگ بەرەبەرە بوو بە بەشێکی زۆر گرنگ لە سینەما.تەنانەت لە کاتی سینەمای بیدەنگیشدا.هەر لەو کاتەشدا گرووپێکی موسیقی یا تەنانەت دەنگی ئامێرێک وەکوو پیانۆ، فیلمی هاوڕێیی دەکرد.ئەمڕۆکە لە دونیادا،دەنگ،یەکێکە لە بەشە گرنگەکان بۆ درووست کردنی فەزا،رەوتی ناساندنی کەسایەتیەکانی فیلم.بۆیە لە فستیواڵەکان خەڵات گەلێکی جۆراوجۆر وەکوو باشترین دەنگ هەڵگر تا باشترین میکسی دەنگ یان بۆ دیاری کردووە. لە واقعیەتدا دەتوانیین بڵێین کە دەنگ و وێنە ئەمرۆکە لە سینەمادا تەواوکەری یەکن.بەڵام لە فیلمی کۆرت کە لێرەدا مەبەستمانە دەمەوێت ئاماژە بەوە بکەم کە لە وڵاتی ئێمە و لە هەندێک لە فیلمە کورتەکان(نەک هەر هەموویان) دەنگ بایەخێکی کەمتری پێدەدرێت.ئەوەندەی کە دەرهێنەر بۆ گرتنی قابگەلێکی جۆان وەسواس نیشان دەدات و لە گەڵ وێنەگر قسە و باس و موناقشە دەکات، لە سەر شێوازی دەنگ هەڵگرتن لە سەر سەحنە و دیالۆگەکان ، لە گەڵ دەنگ هەڵگر موناقشە ناکات.لە حاڵێکدا دەبێت بزانین کە دەنگ هەڵگر لە پاراستنی لەحنی دەنگی ئەکتەر،جۆری زاراوە و دەنگی دەورووبەر(ئامبیانس)بۆ بردنەوە پێشی کەسایەتیەکانی سناریۆ و بەردەوامی هەستی دیمەن رۆڵێکی بەرچاو و گرنگی هەیە،باشتر ئەوەیە کە دەرهێنەر لە جۆرەکانی مایک و ریکۆردی دەنگ بە فرکانس گەلی جۆراوجۆر شارەزایی ببێت. ئامێری باشی دەنگ هەڵگر،یەکێکە لە ئەساسە گرنگەکان بۆ هەڵگرتنی دەنگ یا تۆمارکردنی دەنگ.لە کاتێکدا کە فیلمی کورت بۆ پێش بردنی چیرۆکی فیلم لە درووست کردنی فەزا کەڵک وەردگرێت و میکسی دەنگ یەکێکە لە هێمانە گرنگەکان بۆ درووست کردنی فەزا،دەتوانێت لە دەستپێکی نووسینی سناریۆ لە بەرچاو بگیرێت و لە بیریشمان بێت،دەبێت لە دەنگ بە درووستی و بە ئەندازە کەڵک وەرگرین.بۆ نمونە: کەسێک لە سە شەقام هەڵدێت: 1_ دەنگی دەورووبەری شەقام (ئامبیانس)2_دەنگی دەورووبەری شەقام + دەنگی سەیارەی پۆلیس.3_دەنگی دەورووبەری شەقام+دەنگی شەمەندەفەر.زۆر دەنگی تر لە دەرەوەی قاب کە دەتوانێت لەم گرتەیەدا بیبیستین و هەر یەک لەم دەنگانە دەتوانێت کەسایەتی فیلمەکە بە جۆرێکی دیکە بهێنێتە بەرچاوی بەردەنگ.باشتر ئەوە کە بزانین کە دەنگی کەل و پەل،دەنگە شاراوەکانی سرۆشت و هەموو ئەو دەنگانەی کە ئێمە جودا لە دیالۆگەکان دەیانبیسین،دەتوانێن بەردەوام لە یەر هەستی ئێمە کاریگەریان ببێت و فیلم بەرەو پێش ببەن.لە کاتی دەنگ هەڵگرتن،رۆڵی بێدەنگی لە هاوڕێیەتی بینەر لە گەڵ کەسایەتیەکانی فیلم لەبەر چاو بگرین و بەر رۆڵی دەنگ هەڵگر و ئەو کەسەی کە میکسی دەنگ دەکات و جۆانیناسی ئەوان لە فیلمی کورت کە جیاوازە لە گەڵ سینەمای درێژ ، گرنگی و بایەخ بدەین.لێکۆڵینەوە لە فیلمی دێکۆمنتاریلە بەرانبەر ئەم پرسیارە، کە چ دێکۆمنتاری گەلێک پێویستیان بە لێکۆڵینەوە هەیە؟دەتوانیین بڵێین کە پرۆسەی لێکۆڵینەوە، تەنها بەرەوڕووی ئەو دەستە دێکۆمنتاریانە دەبێت کە مەبەستیان پێداچونەوە،خوێندنەوە یا شێوە رۆانینێکی دۆزینەوەیان هەیە.بەداخەوە لێکۆڵینەوە و رێژەی لێکوڵینەوە بۆ کەڵک وەرگرتنی لە دێکۆمنتاری گەلی وڵاتی ئێمە بەردەوام تووشی کێشە و هەڵەیە.بە واتایەکی دیکە دەتوانیین بڵێین:هەندێک جار فیلمساز لە کاری لێکۆڵینەوە ئەوەندە زیادەڕۆیی دەکات وبە کۆێرە رێدا دەڕوات کە کاریگەری نگاتیڤی دەبێت لە فیلمەکەیدا. بۆ دەرکی باشتر نمونەیەک دێنینەوە:فیلمسازێک دەیەوێت لەسەر ئایینی تایبەت بە ناشتنی مردووەکان لە دەورانی ئەشکانیەکان فیلمێکی دێکۆمنتاری درووست بکات.بەڵام زیادەرویی ئەم فیلمسازە لە کاری لێکۆڵینەوە و کەڵک وەرگرتن لە سەرچاوەگەلێکی جۆاروجۆر بوو بە هۆیی ئەوە کە بابەتی فیلمەکە لە چوارچێوەی دەورانی ئەشکانی ببێتە ناشتنی مردووەکان لە مێژووی ئێراندا.ئەمە دەسکەوتی بە کۆێرە رێی رۆیشتن لە کاری لێکۆڵینەوەدا بوو.لە کاتێکدا فیلمساز دەیتۆانی بە پشتیوانی لە دەورەیەکی مێژوویی و بە کەڵک وەرگرتن لە پێکهاتەیەکی گۆنجاو،فیلمێکی نایاب درووست بکات.بەڵام کاتێک لە هەڵبژاردنی بابەت و دەورەی زەمانی تووشی گۆمان بوو لە باری دەوڵەمەندی فیلمەکەی،زەرەرێکی زۆر گەورەی لێکەوتەوە.بیهێننە بەر چاوی خۆتان، فیلمێک بە دابەش کردنی زەمانی بابەتی یەکەم (30 دەقیقە)ئیستا دەبێت تیشک بخاتە سەر بابەتێک کە لانی کەم دووبەرابەری زەمانی ئیستا بۆ گەیاندنی مسجی خۆیی،کاتی پێویستە(60 دەقیقە).لەم تۆکمەکردنەوە ، فیلمساز ناچار دەبێت کە لە هەموو هێمانە روونەکانی فیلم کەم بکاتەوە، تا بابەتی فیلمەکەی لە پلانێکی کولیدا نیشان بدات.هەڵە لێرەدایە،بۆ لێکۆڵینەوەی فیلمی دێکۆمنتاری دەبێت بە دوایی سەرچاوەگەلێک بگەرین کە ئێمە لە بیرۆکە و پلانی سەرەتایی دوور نەکاتەوە و بتوانێت لە تەواو کردنی بابەت یارمەتیدەدەرمان بێت.ئەم جۆرە لێکوڵینەوە،لە لێکۆڵینەوەی کتێبخانەیی جێاوازە. بۆ پەیدا کردنی لێکۆڵینەویەک کە هارموونی بێت گەڵ پێکهاتەی فیلمەکەمان پێویستە فیلمساز یا لێکۆڵەری دێکۆمنت سەرەتا بە شێوازێکی مەیدانی بەڵگەکان کۆبکاتەوە و پاشان کە پێویست بە خوێندنەوەی عیلمی بوو،برۆاتە کتێبخانەکان.هەندێک جار کەسانێک دەبینین کە لە بەرهەمهێنانی فیلمێک تووشی شەک و گۆمان دەبن.لە بەر ئەوەی کە لە کاتی لێکۆڵینەوەدا لە بابەتێکی بچووک،گەێیشتوون بە بابەتێکی کولیی،هەر ئەمە دەبێتە هۆیی ئەوە کە لە بەرهەمهێنانی فیلمەکەیان تووشی شەک و گۆمان ببن.دەبێت بە هاوڕێیانە بڵێین کە سینەما لە گەڵ نووسینی کتێب و وتار جێاوازی زۆری هەیە.هەر بینەرێک دەتوانێت بۆ پەیدا کردنی هەموو پرسیارەکانی خۆیی لە سەرچاوەگەلێک وەکوو : کتێب، وتار،رۆژنامە و ئینترنێت کەڵک وەربگرێت.بینەر لە فیلمی دێکۆمنتاری قەرار وایە شێوە روانینێکی جێاواز ببینێت. بینەر ویستی ئەوەیە بە پشتیوانی هونەری سینەما،لێهاتویی فیلمساز و کەڵک وەرگرتن لە هێمانە دەنگیەکان و وێنەیەکان ،بە شێوازێکی دۆزینەوەێیانە برۆانێتە رووداوێک.بێجگە ئەمە هیچ کات فیلمی دێکۆمنتاری سەیر ناکات و کاتی خۆیی بۆ خوێندنەوەی کتێب و پیاسە کردن لە دونیایی مەجازیدا تەرخان دەکات.کە بێگۆمان لە کاتێکی کەم و گۆنجاودا زانیارییەکی زۆرتر و چڕوپڕتر بە دەست دەهێنێت.دەبێت هەموو کات لە بیرمان بێت کە لێکۆڵینەوە رۆح و ناوەرۆکی فیلمی دێکۆمنتاریە.هەر چەند لێکۆڵینەوە لە پێکهاتە دووربێتەوە برۆا کردنی فیلم کەمتر دەبێتەوە.بۆیە،پێش ئەوەی کە بزانین کە لێکۆڵینەوە تا چ رادەیەک لە سینەمای دێکۆمنتاری پێویست و گرنگە،دەبێت ئاگادار بین کە چ جۆرە لێکۆڵینەوەیەک،لە چ بەستێنێکدا دەتوانێت لە دەوڵەمەند بوونی فیلم کاریگەری ببێت.ئایا هەرچێک لە رۆژنامە و کتێبدا هەیە،دەبێت لە فیلمەکەدا باسی بکرێت؟یا دەبێت فیلمساز بە وەسواسی و هەڵبژاردنی درووست، خاڵە دراماتیکەکانی بابەتەکە جودا بکاتەوە؟سەرجەم دەتوانیین بڵێین کە سینەمای دێکۆمنتاری ئێمە لە دوو نەخۆشین ئازار دەچێژێت.یەکەم : کەم بوونی لێکۆڵینەوە ، دووهەم : زیادەرۆیی کردن لە لێکۆڵینەوە.کۆزەیەکی ئاو بهێننە بەرچاوی خۆتان.هەر کۆزەیەک بە ئەندازەی خۆیی ئاو دەگرێت،لەوە زیاتر سەررێژ دەکات.سەرچاوە: http://fa.shortfilmnews.com/\n+ نوشته شده در ساعت توسط ادریس عبدی | مطالب قدیمی‌تر


نەریمان ڕەسوڵ ژاژڵەیی\nخولی دووەم فیزیا دوانزەی زانستی\nنەریمان ڕەسوڵ ژاژڵەیی مامۆستای فیزیا ئەزموونی زیاتر لە چواردە ساڵ کە لەچەند خوێندنگەیەکی حکومی و ناحکومی و چەندین پەیمانگا وانەی وتۆتەوە و ژمارەیەکی یەکجار زۆر لە خوێندکارانی لە کۆلێژە بەرزەکانی پزیشکی و ئەندازیاری و زانست و یاسا وەرگیراون و دەرچووی ئەو کۆلێژانەن..\nسەرکەوت ڕەسوڵ ژاژڵەیی\nخولی دووەم ئینگلیزی قۆناغی دوانزە\nسەرکەوت ڕەسوڵ ژاژڵەیی مامۆستای زمانی ئینگلیزی. ئەزموونی زیاتر لە نۆزدە ساڵ وانە وتنەوەی هەیە لە خوێندنگا حکومی و ناحکومی و پەیمانگاکاندا. ژمارەیەکی زۆر لە فێرخوازەکانی لە کۆلێژە بەرزەکان وەرگیراون و باشترین نمرەیان بەدەست هێناوە.\nئاری مارف ژاژڵەیی\nخولی دووەم بیرکاری دوانزەی زانستی\nئاری مارف ژاژڵەیی مامۆستایی بیرکاری دوانزەیی زانستی دەرچوی کۆلیژی زانست ماتماتیک بیست ساڵ خزمەتی ھەیە لە ئامادەییە حکومی و نا حکومیەکان و پەیمانگا ئەهلیەکاندا\nخولی دووەم کیمیا دوانزەی زانستی\nخولی دووەم عربی قۆناغی دوانزە\nمامۆستا ئازاد فاتح حمەکریم، مامۆستای زمانی عەرەبی ئەزموونی زیاتر لە 21 ساڵ وانە وتنەوە و خزمەتی ھەیە لە ئامادەییە حکومی و نا حکومیەکان و پەیمانگا ئەهلیەکاندا\nخولی دووەم زیندەزانی دوانزەی زانستی\nسالار حمە غریب\nخولی دووەم کوردی قۆناغی دوانزە\nمامۆستا سالار حەمە غەریب مامۆستای وانەی کوردی دەرچووی کۆلیژی زمان زانکۆی سلێمانی ٢٢ ساڵ خزمەت لەبواری وانە وتنەوە لە خوێندنگای حکومی و ناحکومی و پەیمانگاو چەندین خولی تر کە لەلایەن کۆمەڵە و رێکخراوەکانەوە کراوەتەوە بەسەدان خوێندکارو قوتابی لەسەر دەستی ئەم مامۆستا یە نمرەی بەرزی بەدەست ھێناوە لە کۆلێژەبەرزەکان وەرگیراون\nڕۆشنایی پڕۆژەیەکی ئۆنلاینی (پەیمانگای بەسوود)ە. تایبەتە بە خولی بەهێزکردنی پۆلی دوانزە و زمانە بیانیەکان\nئەم پرۆژەیە لە ئێستادا تەنها خولی بەهێزکردنی وانەکانی پۆلی دوانزە لەخۆدەگرێ. بەڵام لەداهاتوویەکی نزیکدا بەرفراوان دەبێ و هەموو قۆناغەکانی خوێندن و فێربوونی زمانەکان لەخۆدەگرێ. مامۆستاکانی ئەم پڕۆژەیە لە مامۆستا هەرەدیارەکانی کوردستانن.\nگەرەکی مامۆستایان بەرامبەر پارکی ئازادی\nدەرگای سەرەکی شاری یاری سلێمانی\nCopyright © مافی کۆپیکردن و کارپێکردنی هەموو بابەتەکانی ئەم پڕۆژەیە دەگەڕێتەوە بۆ پڕۆژەی ڕۆشنایی و پەیمانگای بەسوود، بە پێچەوانەوە ڕووبەڕووی یاسا دەکرێتەوە\nDeveloped by TechSaz for IT Solutions\nئایا دڵنیایت لە سڕینەوەی ئەم ڕیکۆردە؟


بەهاییەكانی ئێران زیاتر له هەزار ساڵ حوكمی زیندانیان بۆ بڕاوەتەوە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / بەهاییەكانی ئێران زیاتر له هەزار ساڵ حوكمی زیندانیان بۆ بڕاوەتەوە\nبەهاییەكانی ئێران زیاتر له هەزار ساڵ حوكمی زیندانیان بۆ بڕاوەتەوە\nهه‌ینی 28 تشرینی دووه‌م 2014\tئێران, هەواڵ 42 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە ماوەی ساڵانی رابردوودا كاربەدەستانی كۆماری ئیسلامی لە شارە جیاجیاكانی ئێران و بەتایبەت لە پارێزگای سمنان، بە شێوەی ئەنقەست دەستیان كردووە بە ئازار و ئەشكەنجەی هاوڵاتانی بەهایی.\nئەم ئازار و ئەشكەنجانە بە رادەیەكە كە زۆربەی گۆڕستانی بەهاییەكان لە لایەن كۆماری ئیسلامیەوە تێكدراون و یەكێك لە گۆڕستانانە ناسراوە بە “گوڵستانی جاویدان”.\nبە پێی دوایین ئامارەكا، ئێستاكە نزیك بە 130 هاوڵاتیی كە هەڵگری ئایینی بەهاییەتن، لە زیندانەكانی كۆماری ئیسلامی راگیراون و سەرجەمیان بە زیاتر لە هەزار ساڵ زیندان مەحكوم كراون.\nشایانی باسە، ستەم و چەوساندنەوە و سەركوتی سەر هاوڵاتیان بە دین و ئایینە جیاجیاكان لە ئێران، لە لایەن كۆماری ئیسلامیەوە بەڕێوەدەچێت و هاوڵاتیانی ئەو وڵاتە بە هەر رەگەز و ئایینێكەوە رێز لە یەك دەگرن و پیرۆزییەكانی یەكتر بە باەخەوە سەیر دەكەن.


ئەنجومەنی وەزیران پڕۆژەیاسای "چاکسازیی لەموچەو دەرماڵەو ئیمتیازەکان" رەوانەی پەرلەمان ده‌كاته‌وه\nله‌كۆبونه‌وه‌ی ئه‌مرۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمدا بریاردا پڕۆژەیاسای "چاکسازیی لەموچەو دەرماڵەو ئیمتیازەکان" رەوانەی پەرلەمان بكرێته‌وه.\nئاوێنه: ئه‌مرۆ سێشه‌ممه، كۆبونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم به‌رێوه‌چو. به‌پێی راگه‌یه‌ندراوی كۆبونه‌وه‌كه، ئەنجومەنی وەزیران گفتوگۆی لەبارەی پرۆژە (یاسای چاکسازی لەخانشینی‌و موچەو دەرماڵەو ئیمتیازەکانی دیکە لەهەرێمی کوردستان) کردووه‌و بڕیاردراوه کە گفتوگۆی پێویستی لەبارەوە بکرێت‌و لەنزیکترین کاتدا بنێردرێتەوە بۆ پەرلەمانی کوردستان.\nله‌ته‌وه‌رێكی دیكه‌ی كۆبونه‌وه‌كه‌دا باس له‌گفتوگۆی نێوان هه‌رێم‌و ناوه‌ند كراوه‌و به‌پێی راگه‌یه‌ندراوه‌كه، "لەکۆبونەوەکەدا ئاماژە بەوەدرا کە چەند لیژنەیەکی تەکنیکی پێکهاتون بۆ گفتوگۆکردن لەبارەی وردەکارییەکان‌و هەردولا پێشنیارو کارنامەی تایبەتییان ئامادە کردوەو بڕیارە بەمزوانە درێژە بەگفتوگۆکان بدرێت."\nراگه‌یه‌ندراوی كۆبونه‌وه‌ی ئه‌مرۆی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم:\nرۆژی سێشەممە 30ی تەمموزی 2019 ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان بەسەرۆکایەتی مەسرور بارزانی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران کۆبونەوەی خۆی ساز کرد.\nلەسەرەتای کۆبونەوەکەدا سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران تیشکی خستە سەر دەسپێکردنی گفتوگۆکانی نێوان هەرێمی کوردستان و بەغدا کە هەفتەی رابردو لە هەولێر شاندی باڵای هەردولا کۆبونەوە و گفتوگۆ لە بارەی سێ تەوەر کرا کە بریتیبون لە نەوت وگاز، بودجە و کێشە داراییەکان، ناوچە دابڕێنراوەکانی دەرەوەی هەرێمی کوردستان . لە کۆبونەوەکەدا ئاماژە بەوە درا کە چەند لیژنەیەکی تەکنیکی پێکهاتون بۆ گفتوگۆکردن لە بارەی وردەکارییەکان و هەردولا پێشنیار و کارنامەی تایبەتییان ئامادە کردوە و بڕیارە بەم زوانە درێژە بە گفتوگۆکان بدرێت.\nپاشان گفتوگۆ لەبارەی چۆنیەتی دامەزراندنی ئەنجومەنی گشتی راژە لە هەرێمی کوردستان کرا بۆ رێکخستنەوەی کاروباری فەرمانبەران . ئەم بابەتەش بەشێکە لە پرۆسەی چاکسازیی کە لە هێڵە گشتییەکانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا هاتوە.\nتەوەرێکی دیکەی کۆبونەوەکە ، گفتوگۆکردن بو دەربارەی رێکخستنەوەی داهاتی ناوخۆی وەزارەت و دەستە و لایەنەکانی نەبەستراو بە وەزارەت لە چوارچێوەی وەزارەتی دارایی و ئابوری و ، بڕیاردرا هەمو ئەو وەزارەتانەی داهاتیان هەیە، گشت داهاتەکانیان بنێردێتەوە بۆ وەزارەتی دارایی ،پێداچونەوەش بە خەرجییەکانی هەر وەزارەتێک بکرێت و دواتر بە پێی پێویستی و تایبەتمەندی ، پێداویستی خەرجییەکانی هەر وەزارەتێک دابین بکرێت.\nئەنجومەنی وەزیران هەروەها گفتوگۆی لەبارەی پرۆژە (یاسای چاکسازی لە خانشینی و موچە و دەرماڵە و ئیمتیازەکانی دیکە لە هەرێمی کوردستان ) کرد . بڕیاردرا کە گفتوگۆی پێویستی لە بارەوە بکرێت و لە نزیکترین کاتدا بنێردرێتەوە بۆ پەرلەمانی کوردستان .\nلە کۆتایی کۆبوەنەوەکەدا، ئەنجومەنی وەزیران وەزارەتەکانی شارەوانی وگەشتوگوزار ، تەندروستی ، ناوخۆ و دەستەی ژینگەی راسپارد ، هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیکە بکەن بۆ ئامادەکردنی رێنمایی پێویست بۆ پاراستنی گیان و سەلامەتی گەشتیاران و هاوڵاتیان لە شوێنە گەشتیارییەکانی هەرێمی کوردستان .


لێكۆلینەوەی مێژوویی – Task – Totts\nPublisher - Task Organization\nکتێبی ئاینده‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مەریكا و كورد\nمیدیا عێراقییەکان بڵاوی\nبەرێوەچونی پانێڵی تێڕوانینی کورد بۆ دامەزراندنی حکومەتی…\nUncategorized پەرتوكخانە توێژینەوە چالاکی سەرەتا گرنگ گۆڤار\nلە ئەگەری هێرشی سەربازی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، ئایا هەرێم ئامادەیە بۆ ئەم ئەگەرە؟\nکانونی یەکەم 10, 2021\nدوێنێ پێنج شەممە وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل بنێت گەیشتە واشنتۆن لەگەل وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کۆبوونەوە، بە گوێرەی لێکۆڵینەوەی چاودێران بێت، ئەم کۆبوونەوە تایبەت بووە بەپرسی هێرشی سەربازی بۆ سەر ئێران و…\nکانونی یەکەم 5, 2021\nIELTS-writing - Copy\nالعراق امام تحولات مصيرية وكيف تتهيأ لها حكومة الاقليم\nيرى المراقبون وصناع القرار الدوليون والاقليميون ان العراق مقدم على تحولات مصيرية على مستوى الداخلي وفي علاقاتها الاقليمية والدولية. ويربط الكثير من المطلعين على الاوضاع في العراق ان هناك انفلات امني وفقدان…\nسراب تحالف الكوردي والارمني وعواقبه المستقبلية\nتشرینی یەکەم 30, 2018\nMaecenas iaculis fringilla magna sit amet volutpat. Proin vestibulum, ex quis imperdiet tempus, nunc turpis condimentum est, at pretium urna dolor sed leo. Vivamus consequat massa nisl, id ultrices libero cursus in.…\nحه‌سه‌ن هه‌شیاری مێژوونووس ده‌شڵێت:”دوای ساڵێكی جه‌نگ، هێزه‌كانی عوسمانی رۆژ له\nاشكالية ادارة الثروات الطبيعية الاستراتيجية في الانظمة الاتحادية والتجربة العراقية\nئێمە لە توڕەکۆمەڵایەتەکان\nنەخشە رێگایەک بۆ دوا رۆژی هەرێم ئایا کورد چی لەدەست دەدا و…\nئایا دەکرێت کوردستان نەبێتە ئۆکرانیا و هەولێریش نەبێتە کیڤ؟!…\nخوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ په‌یوه‌ندییه‌كانی رابردوو و داهاتووی كورد…\nسیاسه‌تی فراوانخوازی ئێران به‌رامبه‌ر كوردستان و…\nمەترسیەکانی بەربژێر کردنی برهم صالح و وشیار زێباری بۆ سەرۆک…\nشوبات 7, 2022\nچاوەڕوانی...\tبڵاوكراوەی زیاتر..\tNo More Posts\nکانونی دووهەم 28, 2022\nململانێی سەرکردایەتی کورد لە پێناو پۆست\nکانونی دووهەم 29, 2022\n© 2022 - Task - Totts. All Rights Reserved.\nWebsite Design: Kurd Click


پەنابەران لە ڕۆژی جیهانیی پەنابەراندا بەهرەکانی خۆیان پیشاندا » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/سەما/موزیک / پەنابەران لە ڕۆژی جیهانیی پەنابەراندا بەهرەکانی خۆیان پیشاندا\nکاتێک هاتە سەر ستەیجی نماییشکردنی بەهرەکەی خۆی، پەناخوازی خەڵکی سوریا، مزگین ڕومی، بینەرانی بە تەواوەتی خستە جۆش و خرۆشێکی تایبەتەوە، وەختێک گۆرانییەکی شادی بۆ ڕێزگرتنی هێزە کوردییەکان وت. مزگین لە ماوەی بوونم لەگەڵیدا کەسێکی بێدەنگ و شەرمن دەمبینی، بەڵام کاتێک دەستی کرد بە وتنی گۆرانییەکەی، ئەو بە باوەڕبەخۆبوونێکی زۆرەوە گۆرانییەکەی بۆ بینەران و لیژنەی دادوەران وت.\nڕومی تەمەنی ١٩ ساڵە، یەکێک بوو لەو ١٠ بەشداربووەی گەیشتبوونە قۆناغی کۆتاییی پڕۆگرامی (پەناخوازەکان بەهرەیان هەیە). ئەم پڕۆگرامە ماوەیەکە لەلایەن (یو ئێن ئێچ سی ئاڕ)ـەوە کاری بۆ دەکرێت کە سەرەتا لە پێنج کەمپی شاری سلێمانی، ئەوانیش کەمپەکەکانی (سلێمانی، عەربەت، چەمچەماڵ، بازیان، ڕانیە) بەهرەدارەکان ناونووسکران و زیاتر لە ٦٠ گروپ و کەس، بەشدارییان لەم پڕۆگرامەدا کرد. ئەم پڕۆگرامە بە سێ قۆناغدا ڕۆشت و لە کۆتاییدا ١٠ بەشداربوو مانەوە تاوەکو بەهرەکانی خۆیان لە ڕۆژی جیهانیی پەنابەراندا، ٢٠ی حوزەیران، نماییش بکەن بۆ بینەرێکی زۆر لە کەمپی باریکە- عەربەت- سلێمانی.\nڕومی لە کۆتاییدا خەڵاتی پڕۆگرامەکەی بەدەستهێنا و بووە براوەی یەکەمین پڕۆگرامی (پەناخوازەکان بەهرەیان هەیە). ئەو بۆ ماوەی دوو ساڵە بەهۆی جەنگ لە کۆبانی لەگەڵ خێزانەکەی ڕوویانکردۆتە سلێمانی و لە عەربەت دەژین، بەڵام یەکێک لە براکانی لە کۆبانی ماوەتەوە و شەڕ دژی تیرۆریستان دەکات. ڕەنگە خەمە گەورەکەی ڕومی هەر ئەمە هۆکارەکەی بێت.\nنوێنەری (یو ئێن ئێچ سی ئاڕ) لە عێراق، برونۆ گیدۆ، وتی: ئەم پێشبڕکێی بەهرەدارانە هەلێکە بۆ پەناخوازان تا یەکبگرن بە موزیکی فۆلکلۆری کوردی، موزیکی پۆپ و ڕیتمی هیندی.\nهەروەها وتی: ئێمە ویستمان لە ڕۆژی جیهانیی پەنابەراندا دەنگی نەرمی ٢٠ ملیۆن پەناخوازی جیهان پیشان بدەین، کە لە نێویاندا چەندین کەسی گەنج هەیە.\nلە ساڵی ٢٠١١ـەوە ٩ ملیۆن کەس لە دانیشتوانی سوریا، خاکی خۆیان جێهێشتووە، زیاتر لە سێ ملیۆنیان چوونەتە وڵاتەکانی دراوسێیان و ٢٤٠ هەزار پەناخوازیش ڕوویان لە هەرێمی کوردستان کردووە.\nبەگوێرەی ئەو داتایانەی لەبەردەستدان، تەنها لە سلێمانی نزیکەی ٨ هەزار منداڵی پەناخوازی سوریی هەن، زۆرینەیان ناخوێنن. لەبەر ئەمە ئەم پڕۆگرامە شتێکی باش بوو تاوەکو توانای ئەم منداڵانە پیشان بدات هەر لە گۆرانی وتن، موزیک ژەنین و سەماش.\nدووەمی ئەم پڕۆگرامە گروپی سەمای هیندی “ئەی بی سی دی” هات، کە مانای (هەموو کەس دەتوانێت سەما بکات) دەدات. ئەم گروپە لەلایەن ڕۆژبین بارۆدۆی ١٧ ساڵەوە سەرپەرشتی دەکرا کە پێنج کەسی لە خۆی گرتبوو.\nئەو وتی: “سەما ژیانمە.” ئەو لەگەڵ خێزانەکەی دوو ساڵ پێش ئێستا لە حەسەکەی سووریاوە ڕوویان لە سلێمانی کردووە.\nگروپی هەڵپەڕکێی رۆژئاڤا توانییان پلەی سێیەمی ڕزبەندییەکە بگرن. کاتێک ئەم گروپە لەلایەن وەسیلە حەسەنی ١٧ ساڵەوە سەرپەرشتی دەکرا.\nئەم پێشبڕکێیە شەوی ٢٠ی ئەم مانگە کاتژمێر ٩ ئەنجامدرا و کاتژمێر ١٢ی شەو کۆتایی هات.\nفۆتۆ و ڤیدیۆ: پشتیوان کەمال\nArbat, PshtewanKamal, Refugee Got Talent, Slemani,


ڕەفیق چالاک | xortv\nئەحمەد کایا.. گۆرانیبێژ و مۆسیقاکاری کورد\nسامسۆنگ خزمەتگوزارییەکی نوێ پێشکەش بە بەکارهێنەرانی مۆبایلەکەی دەکات\nدواجار هەرێمی کوردستان و بەغداد ڕێکەوتن\nدوبەی باخچە هەڵواسراوەکانی بابل بەشێوەیەکی هاوچەرخ و سەردەمییانە بنیاد دەنێتەوە\nبە شێوەیەکی ئاسان دەتوانیت سەوزەو میوە لە ماڵەکەت بچێنیت\nباخچەیەکی سەرسوڕهێنەر لە بری میوە بەردی پێوەیە\nشارێکی بەڕیتانی بەهۆی پەخشکردنی درامایەکەوە ملوێنان کەس ڕووی تێدەکەن\nکچێکی تەمەن ١٢ ساڵ لە یەکەم شەوی بوکێنی توانای قسەکردن لە دەست دەدات\nتوێژینەوە...حەپی ڕێگری لە دووگیانبوون دەبێت بەهۆی نەخۆشی قەڵەوی\nبەهۆی ڤایرۆسی ئەنفلۆنزاوە لە ئێران ٥٦ کەس گیانیان لەدەست داوە\nمنداڵێک بە دووگیانی لەدایک بوو\nبە پێی ڕاپرسیەک ئەمەریکیەکان (دۆناڵد ترەمپ )یان بە باشترین سەرۆکی ئەمەریکا هەڵبژاردووە\nکۆمپانیای مۆتورۆلا مۆبایلێکی بەهێز دەخاتە بازاڕەوە\nتوێژینەوە...خەونی ناخۆش وەک پرۆڤەی پێش شانۆ وایە،دەبێت بە بە پاڵپشتێک بۆ کەسەکە تا بتوانێت ڕووبەڕووی ناخۆشییەکان ببێتەوە\nمیسی بۆ جاری شەشەم خەڵاتی باڵۆن دۆری ٢٠١٩ بەدەست هێنا\nوێنە پێشبڕكێی سەرنجراكێشترین ریش و سمێڵ لە ئەمریكا\nساڵانە لە جیهاندا بەهۆی هەڵە پزیشکییەکانەوە ملیۆنێک کەس گیان لەدەست دەدەن\nڤۆکسواگن نوێترین ئۆتۆمبێلی کارەبایی بە تایبەتمەندی ناوازەوە نمایش کرد\nتوێژینەوەیەک: دڵەڕاوکێی هاوسەرگیری هۆکارێکە بۆ زیادبوونی كێش\nDec 1, 2019 114\nلە گەڕەکی پیرمەسوری شاری سلێمانی لەدایک بوە\nخویندنی سەرەتایی لە (کۆیە) و (سەنگەسەر) و (سلێمانی) تەاوکردوە و ساڵی (1937) لە (دار اللمعلمین ریفی) وەردەگیرێت و ساڵی (1941) خوێندن تەواو دەکات و دەبێتە (مامۆستا).\nلە ساڵی (1944) لە (ئیزگەی کوردی بەغداد) دامەزراوە پاش مانگێک لەسەر نوسینێکی شۆڕشگێڕی بە ناونیشانی (گۆرانی ئازادی چین) لە ئیزگە دەردەکرێ و دەگەڕێتەوە بۆ شاری سلێمانی و دەبێتە (مامۆستا)، لەساڵی (1947) داو لەدوای تێکچونی (کۆماری مەهاباد) و لەسێدارەدانی چوار ئەفسەرەکە لە مامۆستایەتی دەردەکرێت بەهۆی ئەو وتارە کە لەسەرقەبران بۆ خەڵکەکەی خویندبۆوە.\nلە ساڵانی (1950 بۆ 1956) لە (ئیزگەی کوردی بەغداد) کاری کردووە لە ساڵی (1957) داو لەگەڵ کۆمەڵیک هاوڕێ و هونەر دۆستاندا رەزامەندی دامەزراندنی (کۆمەڵەی هونەرەجوانەکان) وەردەگرێت و بە یەکەمین سەرۆکی ئەو کۆمەڵەیە هەڵدەبژێردرێت.\nلە (9)ی حوزەیرانی ساڵی (1963) دا لەگەڵ جەماوەری شارەکەیدا لە حامیەی سلێمانی دەگیرێت و دواتر بە کەفالەتی (500) دینار ئازاد دەکرێت. لەساڵی (1973) دا دوا گۆرانی خۆی بەناوی (شوێن کەوتن) لەناو جێگای نەخۆشی دڵ دا تۆمار کرد کە شعری (مستەفا بەگی کوردی) یە. لە رۆژی هەینی بەرواری (30-11-1973) لەشاری بەغداد کۆچی دوای کرد و لەسەر وەسیەتی خۆی تەرمەکەی لە گردی (سەیوانی سلێمانی) بەخاک دەسپێردرێت.\nئەحمەد هەردی شاعیر و نوسەری بەناوبانگی کورد\nNov 21, 2019 258\nSep 5, 2019 647\nئەدۆنیس: شاعیرێكی داهێنەر كە ستایشی شەڕەنگێزترین دیكتاتۆری...\nJun 18, 2019 694\nکچێکی تەمەن ١٢ ساڵ لە یەکەم شەوی بوکێنی توانای قسەکردن...\nDec 3, 2019 50\nDec 5, 2019 19\nوەزارەتی پەروەردە دەزگایەکی فێرکردنی ئەلکترۆنی دەکاتەوە\nNov 19, 2019 14\nسامسۆنگ خزمەتگوزارییەکی نوێ پێشکەش بە بەکارهێنەرانی مۆبایلەکەی...\nDec 3, 2019 14\nDec 3, 2019 84\nبۆ پارێزگاری لە تەندروستی خۆت هەرگیز ئەم کارانە مەکە\nDec 1, 2019 81\nDec 3, 2019 69\nبڕوابەخۆبوون هەنگاوی یەکەمە بۆ سەرکەوتن\nJun 11, 2019 54\nDec 3, 2019 48\nنهێنی جوانی و بریقەی پێستی پریانکا چۆپرا بزانە\nNov 19, 2019 1812\nحەمەقەدۆی موسڵ کێیە؟\nNov 7, 2019 1245\nئاسەواری زەبەلاحترین قرشی مێژوویی دۆزرایەوا\nNov 12, 2019 864\nچۆن ڤیدیۆی یوتیوب لە ئایفۆن دادەگریت؟\nNov 19, 2019 794\nNov 14, 2019 688\nNov 14, 2019 3501\nJun 11, 2019 1601\nJun 9, 2019 2757\nApr 4, 2019 2652\nMar 30, 2019 1500


سه‌رۆکی ئێران سه‌ردانی میسر ده‌کات\nله یه‌که‌مین سه‌ردانی ڕێبه‌رێـکی ئێرانی بۆ میسر له‌وه‌تای دامه‌زارندنی کۆماری ئیسلامی له سـاڵی 1979 ، مه‌حمود ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد سه‌رۆکی ئێران ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه گه‌یشـته پایته‌ختی ئه‌و وڵاته.\nمحه‌مه‌د مورسی سه‌رۆکی میسر له فڕۆکه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی قاهیره پـێشـوازی فه‌رمی له ئه‌حمه‌دی‌نه‌ژاد کرد و پاشـان بۆ ماوه‌ی 20 خوله‌ک له یه‌کێـک له هۆڵه‌کانی فڕۆکه‌خانه‌که وتووێژیان ئه‌نجام دا. ده‌ڵێن تیایدا سه‌نگی خراوه‌ته سه‌ر قه‌یرانی سوریا.\nئه‌م سه‌ردانه‌ی ئه‌حمه‌دی‌نه‌ژاد له چوارچێوه‌ی دوازده‌مین کۆنگره‌ی هاریکاری ئیسلامی دێت که هه‌ردوو ڕۆژی چوارشه‌ممه و پـێـنجشه‌ممه له قاهیره سـازده‌کرێت.\nپـێشـوازیکردنی مورسی له ئه‌حمه‌دی‌نه‌ژاد بووه مایه‌ی ڕه‌خنه‌ی هه‌ندێـک له میسریـیه‌کان. ده‌ڵێن کاتی خۆی مورسی گوتوویه‌تی چاوی به نوێنه‌ری ئێران له وڵاته‌که‌ی ناکه‌وێت هه‌تا ئه‌و ده‌مه‌ی ئێران هه‌ڵوێسـتی خۆی به‌رامبه‌ر قه‌یرانی سوریا نه‌گۆڕێت.\nهه‌ر ئه‌مڕۆ سه‌رۆکی ئێران سه‌ردانی ئه‌زهه‌ری کرد و له‌وێ له‌گه‌ڵ ئه‌حمه‌د ئه‌لته‌یب گه‌وره شێخی ئه‌زهه‌ر کۆبووه‌وه.\nپاشـان ئه‌زهه‌ر به‌یانـنامه‌یه‌کی له‌و باره‌یه‌وه ده‌رکرد و تیایدا هاتووه، گه‌وره شێخی ئه‌زهه‌ر داوای له ئه‌حمه‌دی‌نه‌ژاد کردووه کاربکات بۆ ڕاگرتنی ئه‌و خوێن ڕشـتنه‌ی وا بۆ نزیکه‌ی دوو سـاڵه له سوریا به‌رپابووه. داواشی لێـکردووه ئێران ڕێز له به‌حره‌ین بگرێت وه‌ک وڵاتێـکی عه‌ره‌بی و هه‌روه‌ها ده‌سـتوه‌رنه‌داته کاروباری وڵاتانی که‌نداوه‌وه و مافی خه‌ڵـکی سووننه‌ی ئێران بپـارێزێت، به تایبه‌تی له هه‌رێمی ئه‌حوازی باشوری ئێراندا.\nڕاپۆرت له‌سه‌ر سه‌ردانی سه‌رۆکی ئێران بۆ میسر


بۆچوونی تارق هاشمی لەبارەی بەرهەم ساڵح و عادل عەبدولمەهدی\n6946 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nوەرگێرانی: لوقمان حاجی قادر\nتاریق هاشمی، جێگری پێشووی سەرۆك وەزیری عێراق بۆچوونی خۆی سەبارەت بە هەڵبژاردنی بەرهەم ساڵح، بە سەرۆك كۆماری عێراق و عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی عێراق رایگەیاند.\nتارق هاشمی، جێگری پێشووی سەرۆك وەزیری عێراق لە فەیسبووكی خۆی بڵاویكردەوە، "دكتۆر بەرهەم ساڵح، سەرۆك كۆماری عێراق.. شارەزاییەكەی، كەسایەتییەكەی، پەیوەندییە گشتییەكانی، ڕۆشنبیرییەكەی، توانای ئەوەی پێدەدەن كە پۆستی سەرۆك كۆمار بكاتە پێگەیەكی دانسقە و كارا لە ڕووی پێگە و ئاستی كارەوە، ئێمەش هەر ئەوە بە ئاوات دەخوازین، واتا وا چاوەڕوان دەكرێت عێراق ببێتە خاوەنی سەرۆكێكی جیاوازتر لەو سەرۆكانەی پێشووتر بینیومانن لەو پۆستەدا".\nهاشمی ئاماژەی بەوەشكردووە، "دەستور دەسەڵاتی زۆری بە پۆستی سەرۆكایەتی كۆمار بەخشیووە، بە ڕادەیەك لە ڕووی گرنگییەوە لە پۆستی سەرۆك وەزیرانیش گرنگترە... بەڵام نرخی هەموو ئەمە چییە ئەگەر كەسێكی لێوەشاوە ئەو پۆستە پڕنەكاتەوە و كەسێكی دیكە بە پاڵنەری بەرژەوەندی تەسكی حزبی بگاتە ئەو پێگەیە؟؟".\nدەشڵێت، "هەر چەندە ئەركەكەی سوك و ئاسان نییە ، بەڵام من متمانەم بەوە هەیە كە دكتۆر بەرهەم سیاسییەكی داڕژاو و سەنگینە و سەركەووتووش دەبێت لە كارەكەی".\nهەرچەندە لە پۆستەكەیدا باسی عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی نوێی عێراق نەكردووە، بەڵام كۆمێنتی هەندێك لە چالاكوانان هاشمی ڕاكێشاوەتە ناو بابەتەكە و بۆچوونی خۆی لەسەر ئەو سیاسییە شیعەیە دەربڕیووە.\nهاشمی لە وەڵامی یەكێك لەو چالاكوانانەدا كە نووسیبووی، " ئەو پیاوە (بەرهەم سالح) سەر بە ئێرانە... عادل عەبدول مەهدیش هەر سەر بە ئێرانە، حەلبوسیش هەر بە هەمان شێوە... ئەوان لە 100% حكومەتێكی نۆكەری ئێران پێكدێنن"، هاشمی بۆی نوسیووە، "من لەگەڵ هەردووكیان كارم كردووە ... ڕاستییەكە ئەوە نییە كە تۆ دەیڵێیت".\nتارق هاشمی، و عادل عەبدول مەهدی هەردووكیان جێگری سەرۆكی كۆچكردووی عێراق جەلال تاڵەبانی بوون لە خولی یەكەمی سەرۆكایەتیدا (2006-2010).\nكەسێكی دیكە بۆ تارق هاشمی نوسیووە، "هەڵبژاردنی ئەو دووانەی دەمانگێرنەوە بۆ هەمان تاس و حەمامی جاران"، بەڵام هاشمی بۆی نوسیووە، "هەر ئەوەی كە پۆستی سەرۆك وەزیران لە حزبی دەعوە وەرگیراوەتەوە ... ئەمە بۆ خۆی دەستكەوتە".\n2ی ئەم مانگە بەرهەم ساڵح توانی بە دەنگی 219 پەرلەمانتار بەرامبەر بە دەنگی 22 پەرلەمانتار بۆ فواد حسێن، كە كاندیدی پارتی بوو توانی ببێتە سەرۆك كۆماری عێراق.\nلە دوای چەند كاژێرێك لە دەست بەكاربوونی بەرهەم ساڵح، وەك سەرۆكی عێراق ، عادل عەبدولمەهدی، سیاسەتمەداری شیعەی ڕاسپارد بۆ پێكهێنانی حكومەتی ئایندەی عێراق لە ماوەی 30 ڕۆژدا.


دزەپێکردنی وێنە و تایبەتمەندیەکانی مۆبایلی Nokia 1 Plus – کەی ئای تی ئێن\nهەواڵ 28, كانونی دووه‌م 2019\nدزەپێکردنی وێنە و تایبەتمەندیەکانی مۆبایلی Nokia 1 Plus\nلەگەڵ نزیکبوونەوەمان لە دەستپێکی کۆنگرەی جیهانی مۆبایلەکان MWC 2019 و هەروەها دڵنیابوونەوەش لەوەی کۆمپانیای نۆکیا بوونی دەبێت لەم کۆنگرەیە هەر بۆیە ئەگەرێکی گەورە هەیە بینەری ڕاگەیاندنی مۆبایلی نوێ ببین لە لایەن کۆمپانیای نۆکیاوە، لە ماوەی ڕابردووشدا چەند وێنەیەکی فەرمی بانگەشەی مۆبایلی Nokia 9 PureView بڵاوکرایەوە و وا دیارە مۆبایلەکە دەبینین لە کۆنگرەکەدا، بەڵام لەوانەیە بێجگە لە مۆبایلی Nokia 9 PureView مۆبایلی دیکەش ببینین لە کۆنگرەکەدا.\nبخوێنەوە دەربارەی ئەگەری ڕاگەیاندنی مۆبایلی Nokia 9 PureView لە کۆنگرەی MWC\nهەر لەم بارەیەشەوە ئەمڕۆ وێنەی مۆبایلی Nokia 1 Plus دزەپێکرا، لە وێنەکەدا دەردەکەوێت مۆبایلەکە خاوەنی چوارچێوەیەکی تا ڕادەیەک دیار و گەورەیە لە ڕووکاری پێشەوە، سەبارەت بە تایبەتمەندیەکانی مۆبایلەکە ئەوا زانیاری زۆر کەم لەم بارەیەوە دزەپێکراوە وەک ئەوەی ڕوونمای مۆبایلەکە بە ڕوونی 480×960 پێکسڵ دەبێت و کاردەکات بە پڕۆسێسەرێکی چوار ناوکی لە جۆری MediaTek MT6739WW بە خێرایی 1.5 گێگاهێرتز لەگەڵ ڕامێک بە قەبارەی 1 گێگابایت و پڕۆسێسەرێکی گرافیکی لە جۆری Imagination Tech PowerVR GE8100.\nهەروەها وا دیارە سیستمی ئەندرۆید پای 9.0 گۆو پێشووتر لەسەر مۆبایلەکە جێگیر دەکرێت، سەبارەت بە تایبەتمەندیەکانی دیکەی مۆبایلەکە وەک توانستی پاتری و کامێرا و نرخ و ڕەنگ ئەوا هیچ زانیاریەکی دیکە لە بارەیانەوە نییە بەڵام پێدەچێت کۆمپانیای نۆکیا مۆبایلەکە لە کۆنگرەی MWCـی تایبەت بە مۆبایلەکان ڕابگەیەنێت و نرخیشی نزیک 100$ دۆلارێک بێت.\nتاگەکان Nokia 1 Plus


مستەفا کازمى سەرۆک وەزیرانى عێراق پێشنیازى کەمکردنەوەى دەرماڵەى فەرمانبەرانى بەتایبەتى ئەوانەى موچەیان کەم و مامناوەندە رەتکردەوە.\nبەپرسێکى حکومى بەشدار لە کۆبوونەوەى لەکۆبوونەوەى ئەنجومەنى وەزیران کە نزیکەى 10 کاتژمێر بەردەوام بوو بە "ناس" ى راگەیاند، کازمى لەکۆبوونەوەکەدا پێشنیازى کەمکردنەوەى موچەى فەرمانبەرانى رەتکردووەتەوە، بەتایبەت ئەوانەى موچەیان کەم و مامناوەندە و لەکۆپى ئەو رەشنوسى بودجەیەدا هاتووە کە بڵاوبووەتەوە.\nوتیشى، کازمى بڕیاریداوە پەنابردن بۆ کەمکردنەوەى دەرماڵە رەتبکاتەوە، دواى کەمبونەوەى داهاتى وڵات، لە 100 ملۆن دۆلارەوە لەساڵانى رابردوودا بۆ نزیکەى 40 ملیار دۆلار لەمساڵدا.\nبەوتەى سەرچاوەکە، حکومەت چاوەڕوانى ئەوەیە پاراستنى موچەى فەرمانبەران و گۆرینى بەهاى دۆلار، بوارێک بکاتەوە لەبەردەم خاوەنکاران و جوتیاران بۆ ئەوەى کێبڕکێ بەرهەمى دەرەکى بکەن و کاریگەرى هەبێت لەسەر کەمکردنەوەى رێژەى هەژارى، هەروەها بەهاى دۆلار بگەڕێتەوە دۆخى پێشوى، لەگەڵ زیادبوونى نرخى نەوتدا.\nسەرچاوەکە باسى لەوەشکرد، لەکۆبوونەوەکەدا ئەو رەشنوسى بودجەیەى دزەى پێکرا و بڵاوکرایەوە، چەندین گۆڕانکاریی تێدا کرا، کە بەوتەى شارەزایان کاریگەرى دەبێت لەسەر پارێزگارى لە بازاڕى عێراقى و هاندانى وەبەرهێنان و کاراکردنى رۆڵى وەزارەت و دامەزراوە حکومییەکان.\nهەر بەوتەى سەرچاوەکە، کازمى هەروەها بەرزکردنەوەى نرخى بەنزینى رەتکردووەتەوە.\nعەسائیب رەخنە لە کەتائیب دەگرێت: هەڕەشەکەتان لە کازمى نەگونجاوە\n2020.12.27 - 22:15


ئەمەریکا و بەریتانیا ئاماژە بە سەپاندنی سزای نوێ و کاریگەر دەکەن لە دژی ڕووسیا\nویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکا و بەریتانیا ئاماژەیان بە سەپاندنی گەمارۆی نوێ و کاریگەر کرد دژ بە ڕووسیا، لە کاتێکدا واشنتن و هاوپەیمانانی ناتۆ هەوڵەکانیان چڕدەکەنەوە بۆرێگریکردن لە هەر داگیرکردنێکی ئۆکرانیا لە لایەن ڕووسیاوە.\nجێی ئاماژەیە لەم چەند ڕۆژەی ڕابردوودا ترس لە داگیرکردنی نزیکی ئۆکرانیا زیادی کردووە، ئەمەش وێڕای ئەوەی مۆسکۆ نکوڵی لەوە دەکات هێرش بکاتە سەر دراوسێکەی، هەروەها بانگەشەکانی سەرۆکی ئۆکرانیا بۆ ڕێگریکردن لە خوڵقاندنی ترس لە ئاکامی کۆکردنەوەی هێز لەسەر سنوری وڵاتەکەی.\nڤیکتۆریا نوڵند بریکاری وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لە سەروبەندی جموجوڵێکی دیپلۆماسیدا گوتی ئەو پێشنیارەی هەفتەی ڕابردوو ئەمەریکا و هاوپەیمانی ناتۆ پێشکەش بە ڕووسیایان کرد سەبارەت بە دڵنیاییدانی ئاسایشی، رەنگە مۆسکۆ بە بایەخەوە بڕوانێتە ئەو پێشنیارە.\nهەر لەوبارەیەوە ڤیکتۆریا نوڵند بە کەناڵی CBS ی ئەمەریکایی ڕاگەیاند ڕووسیا دەخوازێت مامەڵە لەگەڵ ئەو پێشنیارەدا بکات، لەوانەشە وتوێژی نوێ لەم هەفتەیەدا لە نێوان ئانتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا و سێرگێ لاڤرۆڤ هاوتا ڕووسیەکەی ئەنجام بدرێت.\nسەرچاوە: ئاژانسی هەواڵی فرانس پرێس


ئەگەر نین بۆ لێمان دەترسین؟ بەشی دووهەم / عومەر ئێلخانیزادە - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nسەبارەت بە نوسینەکەی دوێنێم، ژمارەیەک دۆست و چالاکوانی سیاسی هەم بە نواندنی لوتف و کۆمێنت نوسین و ئیمایل و تەلێفون و، هەم بە دەربڕینی رەخنە و مولاحەزە، تێکۆشاون یارمەتیدەرم بن و دڵسۆزانە نەزەری خۆیان باس کردوە. وێڕای سوپاسی هەموویان، دەبێ بڵێم زۆر شتیان لێ فێر بووم. لەم بەشەدا هەوڵدەدەم زۆرتر باسەکە بکەمەوە و کۆنکرێتتر چەند خاڵێک بنوسم:\n١. من وەک ئەندامی کۆمەلەی زەحمەتکێشان، خۆم و حیزبەکەم تەنیا نین لە هەستکردن بەم گرفتەی ئێستامان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، زۆر کەس و لایەنی دیکەش لەمبارەوە دواون و پێوەی ماندوون. گرینگ ئەوەیە ئەم بیرۆکەیە لە ناسینی کەموکورییەکان ئەوەندە زەق بکەینەوە و بیکەینە مەسەلەی هەموان تا گشتگیرتر بێ بۆ ئەوەی بتوانین بیرۆکەکە بخەینە جێ و میکانیسمی هەنگاونان بۆ پراتیک هاسانتر بکەینەوە. ئیرادە شەرتی سەرەکییە بۆ چەسپاندنی هەر بیرۆکەیەک. بە دڵنیایی ئێمە پێویستیمان بە کردەی کۆنکرێت لەم بوارەدا هەیە. ئەوە هەنگاوێک نییە کە کەس وەک رامبۆ دەربکەوێ و بە کاری ئاوانتۆریستی زیان بە خەلک و بزوتنەوەکە بگەیەنێ یان لایەنەکانی دیکە بتۆرێنێ. بۆ هەر هەنگاوێک بەرەو سازدانی چەترێکی هاوکاریی هێزە سیاسیەکانی ڕۆژهەڵات کارێکی هەمە لایەنەی دەوێ، کۆمەلەی زەحمەتکێشان کوردستان هیچ مەرجێکی نییە و حازرە لەم رێگایەدا هاوکارێکی سادقی لایەنەکانی دیکە بێ و بە تەوازوعەوە لەگەڵیان هاوکار دەبین.\n٢. پێموایە نابێ لەم دەورەدا کێشە لە ناو بزوتنەوەی کوردی گەورە بکەینەوە. لە ئەندامێکی سادەوە بگرە تا سەرکردایەتی. بۆ نمونە ئەو لێدوانانەی بەرێز جەمیل بایەک بەرانبەر بە پێشمەرگە، سەرەرای هەموو حورمەتم بۆ دەوری پ.ک.ک و گرینگی خەباتەکەیان، باش و لە کاتی خۆیدا نەبوو. ئەوڕۆ هێزە کوردییەکانی بەشەکانی کوردستان ئاشکرایە کە جیاوازی فیکر و رێبازمان هەیە، گرینگ ئەوەیە بتوانین بەم جیاوازییانەوە هاوکار بین بۆ دوو ئەرکی سەرەکی: یەکەم : رزگاری نەتەوەیی و ئاسودەیی خەڵکی کوردستان و هاوئاهەنگی خەبات لە هەموو پارچەکان. دووهەم: بەهێزکردنی دێمۆکراسی و بەربەرەکانێ لەگەڵ بیری کۆنەپەرەستانەی سەدەکانی ناوەراست. هەر وەک پێشوتر باسم کردبوو بە هۆی هەڵکەوتەی ژئۆپۆلیتیکی کوردستانەوە، لایەنە کوردییەکان لە پارچەکانی کوردستان تووشی مەحزوراتن(هەڵبەت ئەوە بەلای منەوە خاڵی لاوازی بزوتنەوەکە و هەموومانە، بەڵام واقعیەتێکە کە حاشای لێنەکرێ باشترە). با ئەم زەعفە هەڵگرین بۆ دیالۆگی سیاسی ناو خۆمان و پێویست ناکات ئێستا هەموو شت مێدیایی بکەینەوە. با شەڕی راگەیاندنی باشور و باکور و هێزەکانی باشور لە ناو خۆیان و ڕۆژهەڵات لە ناوخۆیان و…. هێور بکەینەوە. بۆیە ئێمە قورسایی راگەیاندنمان دەخەینە سەر داگیرکەران و بە تایبەتی کۆماری ئیسلامی ئێران. بۆ کوردی ڕۆژهەڵات کەمکردنەوەی کاریگەریی کۆماری ئیسلامی ئامانجە، نەک دژایەتیکردن لەگەڵ لایەنە کوردییەکان، بەڵام رەخنە لێگرتن و بێدەنگ نەبوون لە حاند کەمبایەخکردنی دەوری ڕۆژهەڵات، ئەرکی ئێمەیە و دەبێ پێی هەستین.\n٣. لە نوسینی پێشودا باسم لەوە کرد کە گرێکوێرەی دەوری ئێران لە بەشەکانی دیکەی کوردستان بەشی زۆری بە دەستی ئێمەی هێزە سیاسیەکانی ڕۆژهەڵات دەکرێتەوە. حیزبە سیاسیەکانی ڕۆژهەڵات تا ئێستا و ئەوەندەی من تێیبگەم کاریگەریی هیچ وڵاتێکیان لە شێوەی ئێران و تورکیە بە سەرەوە نیە، دۆستایەتی خۆیان بەرانبەر بزاوتی کوردی لە هەموو بەشەکانی کوردستان نیشان داوە، دوژمنی سەرەکی کۆماری ئیسلامین کە دەوری خراپ و لەمپەردانەر و تێکدەرانەی لە بزوتنەوەی کوردیدا هەیە، دوای باکور زۆرترین نفوس و خاکی کوردستان لە ڕۆژهەڵاتە، ئێران وڵاتێکی موزاییەکە و نەتەوەکانی دیکەی ئێران ئۆتۆریتەی بزاوتی کوردیان لە ناودا دەبیندرێ.\nجیا لەوانە بە بڕوای من ئەوەی ئەوڕۆ لەم ناوچەیە لە ئارادایە “راوی رێویە بۆ کەوڵ”، دونیای ڕۆژئاوا و هەموو وڵاتانی دێمۆکرات و ولاتانی ناوچەکە، هەر یەکەو بۆ بەرژەوەندی خۆیان لە هەوڵدان، بەڵام هەر هەموویان ئێران بە کۆسپێکی جیددی دەزانن، گەلانی ئێرانیش بە جۆرێکی دیکە دژ بەم رژیمەن. دروستکردنی داعش لە راستیدا بۆ کۆکردنەوەی پێگەی ئەلقاعیدە بوو لە رێکخراوێکدا کە ئیتر دژی شا و شێخ و طاغوت نییە، دژی غەرب و ئامریکا نییە، دیمۆکراسی ناوێ و تا مۆخی ئێسقان کۆنەپەرەستە، کۆچەرە و بێ وڵات. لە هەوەڵ هەنگاودا وەک خانمی کلینتۆن دەڵی؛ “هیلانە زەردەواڵەکەیان” لێ پێکهێنان و ئەلقاعیدەیان لە ڕۆژهەڵاتی ناوین لە کۆڵ خۆیان کردەوە و داعشیان هێنا کە ئەساسەن زیدی سەفەویە، واتە زیدی کۆماری ئیسلامیە . لەم قۆناغەدا ئامریکا، تورکیە، عەرەبستان و قەتەر و ….هەر یەکەی لە روانگەیەکەوە توانیان شەری شیعە و سونی ساز بدەن و دەستی ئێران لە سوریە و عێراق کورت بکەنەوە. بەڵام هێلانە زەردەواڵەکە کۆنتڕۆڵ نەکرا و لە ئوروپا و ئامریکاشەوە پێگەی ئەلقاعیدە پێی پەیوەست بوون و دەزگا هەواڵگری و جاسوسییەکانی ئەم وڵاتانەش کە داعشیان دروست کرد، بەرژەوەندیی و ئامانجیان لە هەموو بوارێکدا وەک یەک نەبوو، بۆیە داعش لە خۆی دەرچوو و لە هەندێک بواردا پێی لە بەڕەی خۆی زۆرتر راکێشآ و بە تایبەتی بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوایی بوو بە گرفتی گەورە و هەر بینا خۆکوژەکانی داعش روویانکردە دامودەزگاکانیان لە ڕۆژئاوا، ئەوانەی لە ئەلقاعیدەوە چوونە ناو داعش ئامانجیان دژایەتی کوفر و نوێکردنەوەی شەڕی ئیسلام و مەسیحیەتیش هەیە.\nهەموو ئەو راستیانە ئاماژەن بۆ ئەوەی کۆماری ئیسلامییەک کە سیاسەتی بردنە دەرێ قەیرانە ناوخۆییەکان بۆ دەرەوەی سنورەکان بوو، بە ماجراجویی لە دەرەوەی سنورەکان و کێشەی دەرەکی دەستی دابوە سەرکوتی ناوخۆیی، ئێستا لە لوبنان، عێراق، سوریە و … توشی پاشەکشە هاتوە و ئەو ئیمپراتوریەی کە خەونی کورشی وەدیهێنابوو و دەستی گەیشتبوە ئاوەکانی زەریان ناوەڕاست، ئێستا لە فەلەستینەوە تا عێراق توشی گرفت و لێکدابڕان هاتوە. زۆر ئاساییە کە ئەمجارە پاشەکشە و قەیرانە دەرەکیەکانی کە لە ناوخۆدا کز و لاوازتری دەکات، ئیمڕاتوریەکە لە رووخان نزیک بکاتەوە. بۆیە پێموایە ئێران زیانمەندی سەرەکییە و خەڵکی ئێران هەلێکی باشیان بۆ هەڵکەوتوە تا خەباتی ئیعتیرازی خۆیان پەرە پێبدەن و ئەوەش هەلی باش بۆ کوردی ڕۆژهەڵات دەرەخسێنێ، ج لە ناوخۆ و چ لە دەرەوە. بە گشتی لەو باوەڕەدام بزوتنەوەی کوردی پێشوەچونی گەورەی بە خۆوە بینیوە و پێگەی کورد بە گشتی لە ناوچەکەدا بەهێزتر دەبێ.\n٤. لێرەدایە کە کوردی ڕۆژهەلات دەبێ قبوڵی ئەو راستیانە بکات و بزانی: “کس نخارد پشت من، جز ناخن انگشت من” ئەوە بۆ بێ منەتی نیە لە هێزەکانی پارچەکانی دیکەی کوردستان. بە پێچەوانە بەستێنی عەینی و زەینی(ئۆبژەکتیڤ و سۆبژەکتیڤ) بۆ دەورنواندنی کوردی رۆژهەڵات پێکهاتوە و نابێ لە دەستی بدەین و هەر بە خۆشمان دەکرێ و بە سازدانی چەترێکی هاوکاری لە چەند بواردا دەتونین وەرەقەکە لە قازانجی خۆمان هەڵگێرینەوە. بۆ نمونە نەماندەتوانی لە جوابی جەوادی زەریفدا راگەیاندنێکی هاوبەش بدەین و بڵێین کێ تیروریست و کانگای تیرۆر و تیرۆریست پەروەرە؟ رەنگە هەر لایەنە و بە جۆرێک قسەی خۆی کردبێ لە جوابی زەریفدا، بەڵام دەمانتوانی هەر ئەو ڕۆژە و گەرماوگەرم لە مێدیا جیهانیەکاندا وڵامی بدەینەوە. رۆژانە ئێمە زۆرهەلی ئاوا لە دەستدەدەین. پێموایە هەنوکە لە چەند بواردا دەتوانین سازەی هاوبەشمان هەبێ: لەوانە : لە پێوەندی لەگەڵ حکومەتی هەرێم، بۆ پێوەندی لەگەڵ هێزە سیاسیەکانی باشور، باکور و ڕۆژئاوا، دەتوانین کومیتەی هاوبەشمان بنێرین بۆ پارلمانی ئوروپا، دەکرێ هێزی هاوبەش بۆ پشتیوانی کوردانی باشور پێکبێنین، دەتوانین کۆبوونەوە و جۆرێک کونفەرانسی کوردی رۆژهەڵات لە تاراوگە بگرین( بە هەزاران ئاکادمیست و جالاکوانی رۆژهەڵاتی هەن کە دەبێ دەوریان بۆ دابندرێ و دڵنیام بۆ کارکردن لەگەڵ سازەیەکی حیزبەکانی ڕۆژهەڵات زۆر ئامادەن و دڵسۆزانە کاری بۆ دەکەن). ئەوانە وەک نمونە باس دەکەم و دەکرێ کۆنکرێتتر لەوەش بە فیکری هەمومان کاری جیددیتر بکەین. نابێ راوەستین تا بەرە پێکبێ، بەڵکوو لە کاری خوارتر ەوە دەست پێبکەین تا بەستێن بۆ پێکهێنانی بەرە خۆش بکرێ، تەنیا بوێری و ئیقدامێکی بەکۆ هێزمان دەداتێ و، وەک کوتم لە ناو بزوتنەوەی کوردیشدا زۆر زیاتر بە هەندمان وەردەگرن. بە خۆشییەوە هەوڵی باش لە ناو هەندێک لە هێزەکان دەبیندرێ و گومانم تێدا نییە هاورێیانم لە حیزبەکانی دیکەش بە پەرۆشەوە دەڕواننە دۆخەکە، هەموو مەسەلەکە ئەوەیە کە: کات نابێ لە دەست بدەین و تا مەسەلەکانی ئەم ناوچەیە لە سەرەوەی هەواڵەکانن و دونیا باسی دەکات، ئێمەش با نانی خۆمان بە تەندورەوە بدەین.بەو هیوایە و بە دڵنیایی ئەوە کە پێمان دەکرێ.\n2014/08/30 /by عەتا\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/08/omar-ilxanizade2.jpg 498 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2014-08-30 12:09:032014-08-30 12:09:03ئەگەر نین بۆ لێمان دەترسین؟ بەشی دووهەم / عومەر ئێلخانیزادە\nاطلاعیه کومەلە به مناسبت جانباختن هیوا فارس “مسعود تاقانکی”... تۆ له ڕوانگه‌ی به‌رزییه‌وه (بۆ کاک فوئادی مسته‌فاسوڵتانی) / حه‌مه عه‌زیز...


گاڵاتەسەرای - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\n06/02/19 گاڵاتەسەرای 2 - 0 Hatayspor بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n10/02/19 گاڵاتەسەرای 3 - 1 ترابزۆنسپۆر بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n17/02/19 قاسم پاشا 1 - 4 گاڵاتەسەرای بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n24/02/19 گاڵاتەسەرای 17 : 00 ئەخیسار بەلەدیە سپۆر زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n27/02/19 Hatayspor 12 : 00 گاڵاتەسەرای زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n03/03/19 BB Erzurumspor 17 : 00 گاڵاتەسەرای زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n10/03/19 گاڵاتەسەرای - ئانتالیاسپۆر زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n17/03/19 بورساسپۆر - گاڵاتەسەرای زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nف. موسلێرا 32 years old 22 0\nA. Çalık 24 years old 6 0\nMarcão Teixeira 22 years old 5 0\nماریانۆ 32 years old 20 0\nG. Güney 19 years old 1 0\nس. کایا 27 years old 1 0\nM. Linnes 27 years old 11 1\nC. Luyindama 25 years old 3 0\nیوتۆ ناگاتۆمۆ 32 years old 11 0\nS. Özdemir 20 years old 0 0\nE. Taşdemir 23 years old 2 0\nE. Akbaba 26 years old 7 2\nیـ.بلهندە 28 years old 14 3\nدۆنک 32 years old 11 2\nس. فیگۆلی 29 years old 18 5\nس. ئینان 34 years old 13 0\nBadou N'Diaye 28 years old 14 1\nفێرناندۆ 31 years old 15 1\nY. Akgün 18 years old 8 0\nM. Çelik 29 years old 7 0\nH. Onyekuru 21 years old 20 9\nئێرێن دێردییۆک 30 years old 13 7\nM. Diagne 27 years old 2 1\nS. Gümüş 25 years old 14 4\nک. میترۆگلۆ 30 years old 2 0\nÇ. Orhan 20 years old 0 0\nف. ترێم 65 years old\nخولی پلە یەکی تورکیا تورکیا 21\nCup تورکیا 17\nSuper Cup تورکیا 15\nMilli Küme تورکیا 1


بەرهەم ساڵح.. جێگری دووەمی سکرتێری گشتی یەکێتی\nسه‌ركرده‌یه‌كی كۆمه‌ڵی ئیسلامی كوردستان رایده‌گه‌یه‌نێت، به‌رهه‌م ساڵح له داهاتوودا جێی هیوای یه‌كێتی بوو بۆ ئه‌وه‌ی ببێته سه‌رۆك له عیراق، له كوردستان، له یه‌كێتی، به‌ڵام تازه چانسی لاواز ده‌بێت و پێیوایه كارێكی باشی نه‌كردووه.\nشوان رابه‌ر، بڕیارده‌ری ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌ڵی ئیسلامی كوردستان به وێستگه نیوزی راگه‌یاند "له‌به‌رئه‌وه‌ی له‌ناو یه‌كێتی فشار و كێشه له‌گه‌ڵ د. به‌رهه‌م ساڵح هه‌یه و دوای نه‌خۆشكه‌وتنی جه‌نابی مام جه‌لالیش بۆشایی له سه‌ركردایه‌تی و له به‌ڕێوه‌بردنی یه‌كێتیدا په‌یدا بوو، نه‌خاسمه له‌م دواییانه ململانێ له‌گه‌ڵ د. به‌رهه‌م هه‌یه، بۆیه ناوبراو بیر له دروستكردنی حزب و لیست ده‌كاته‌وه و دوێنێ لیستێكی له كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن تۆماركرد".\nناوبراو ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد، وێڕای ئه‌و كێشه و ململانێیه نه‌ده‌بوو ناوبراو ئه‌و كاره بكات، چونكه به‌دڵنیاییه‌وه لێره به‌ولاوه كێشه‌ی نێوانیان تۆختر و توندتر ده‌كاته‌وه، ناوبراو زیاتر له‌لایه‌ن یه‌كێتی دوور ده‌كرێته‌وه و لێی ده‌درێت.\nشوان رابه‌ر وتی: "به‌رهه‌م ساڵح، وێڕای قابیلیه‌تی خۆی، به یه‌كێتی و به‌پۆسته‌كه‌ی به‌هێز بوو، لێره به‌ولاوه ئه‌و ته‌عاموله‌ی له‌گه‌ڵدا ناكرێت، خه‌ڵكی یه‌كێتی ناتوانن ئاوا پاڵپشتی بكه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ریكا و ئه‌وروپا پاڵپشتی بكه‌ن و بیكه‌نه به‌دیل، ئه‌گینا زه‌ره‌ر ده‌كات، هه‌ژموونی كه‌م ده‌بێته‌وه، هه‌رچه‌نده نازانم كێی له‌گه‌ڵه ئه‌وه‌ش رۆڵ ده‌بینێت، به‌ڵام به‌هه‌رحاڵ بڕوا ناكه‌م خه‌ڵكی زۆر گه‌وره و ناسراو و كاری له‌گه‌ڵ بن، بارودۆخی له پێشتر باشتر بێت".\nئه‌و سه‌ركرده‌یه‌كی كۆمه‌ڵ جه‌ختیكرده‌وه: "به‌رهه‌م ساڵح له داهاتوودا جێی هیوای یه‌كێتی بوو بۆ ئه‌وه‌ی ببێته سه‌رۆك له عیراق، له كوردستان، له یه‌كێتی، به‌ڵام تازه چانسی لاواز ده‌بێت و ئه‌و هه‌وڵه‌ی له‌سه‌ر ده‌بێته له‌كه، له‌به‌رامبه‌ریشدا خه‌ڵكی دیكه له‌نێو یه‌كێتی دێنه پێشه‌وه و رۆڵی خۆیان ده‌بینن. بۆیه پێموایه كارێكی باشی نه‌كردووه".\nوه‌ك رابه‌ر روونیكرده‌وه "له‌به‌رئه‌وه‌ی خه‌ڵكی كوردستان به‌سه‌ر لایه‌نه‌كاندا دابه‌شبووه بڕوا ناكه‌م به‌م شێوه‌یه خه‌ڵكی زۆر پاڵپشتی بكه‌ن له دروستكردنی حزب، یان له دروستكردنی لیست و له هه‌ڵبژاردنه‌كانیش، ئه‌گه‌ر ناوبراویش بیه‌وێت ببێته به‌دیلێكی كاریگه‌ر له كوردستان وه‌ك شتێكی نوێ، دیسان بڕوا ناكه‌م خه‌ڵكی زۆر لێ كۆبێته‌وه وه‌ك كاك نه‌وشیروان".\nدوێنێ كه‌ریم به‌حری، نوێنه‌ری یاسایی قه‌واره‌ی هاوپه‌یمانی بۆ دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری له كۆنفرانسێكدا رایگه‌یاند، به‌رهه‌م ساڵح جێگری دووه‌می سكرتێری گشتی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان قه‌واره‌یه‌كی نوێی بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كان تۆماركرد.\nد. به‌رهه‌م ساڵح تائێستاش جێگری دووه‌می سكرتێری گشتی یه‌كێتییه، به‌ڵام زیاتر له ساڵێكه به‌هۆی تێبینییه‌كانی له‌سه‌ر دۆخی ناوخۆی حزبه‌كه‌ی، به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌بی سیاسی و سه‌ركردایه‌تی نه‌كردووه.\nئه‌م بابه‌ته 34265 جار خوێنراوه‌ته‌وه


بۆچی گەردونناسان ناتوانن هەسارۆکەکانی نزیک لە زەوی ئاشکرا بکەن؟\n6860 جار خوێندراوەتەوە\nزانایان و گەردونناسان نەیانتوانی هەسارۆکەی 2021 SG ئاشکرا بکەن کاتێک لە ١٧ی ئەیلولی ئەمساڵ تەنها ٢٤٠ هەزار کیلۆمەتر لە زەوییەوە دوور بوو بەلایدا تێپەڕبوو، ئەمەش کەمترین دووری بوو لەزەوییەوە بە بەراورد بە دووری مانگ لە زەوییەوە.\nپۆڵ چۆدس بەڕێوەبەری کاروباری توێژینەوەکانی تەنەکانی بۆشایی ئاسمان لە ناسا رایگەیاند، چونکە هەسارۆکەی 2021 SG وەک هەسارۆکەی چیلیابینسک کاتێک لە ئاراستەی خۆرەوە بەرەو زەوی هات بەهۆی ئەوە دورییەکی کەمە لە زەوییەوە نەتوانرا ئاشکرا بکرێت.\nزانایان لەو باوەڕەدان، درێژی هەسارۆکەی 2021 SG ٩٤ مەترە و پانییەکەی ٤٢ مەترە، بەڵام خێراییەکەی یارمەتیدەری بوو ٦٨ هەزار کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا ببڕێت.\nزانایان لەو باوەڕدابوون، ئەگەر هەسارۆکەکە لەسەر خاکی کەنەدادا بکەوتایەتە خوارەوە ئەوا زیانێکی گەورەی بەو وڵاتە دەگەیاند، هەروەکچۆن ٣٦٠٠ ساڵ لەمەوبەر هەسارۆکەیەک لەسەر شاری سەدوم و عەمورە کەوتەخوارەوە و بەهۆیەوە نزیکەی هەشت هەزار کەس گیانیان لەدەستدا.\nگەردونناسان ئاماژە بەوە دەدەن، لەساڵی رابردوو نەیانتوانی تێبینی ئەوە بکەن هەسارۆکەی2020 VT4بکەن کە تیرەکەی ١٠ مەتر بوو بە دووری تەنها ٣٨٠ کیلۆمەتر لەزەوییەوە دوور بوو.\nلەساڵی ٢٠١٨ گەردونناسان تێبینی هەسارۆکەی 2009 FH کرد کە تیرەکەی تەنها ٢٠ مەتربوو و تەنها ٣٢ هەزار کیلۆمەتر لە زەوییەوە دووربوو.\nزانایان ئاماژەیان بەوەدا، سەرجەم هەسارۆکەکان بە هەسارۆکەی چیلیابینسک لەناوچەی ئۆڕاڵ لە روسیا لە ساڵی ٢٠١٣ کەوتەخوارەوە کە لە ئاراستەی خۆرەوە بەرەو زەوی هاتبوو، بەڵام گەردونناسان نەیانتوانی تێبینی بکەن.\nئەمە لەکاتێکدایە، تا ساڵی ٢٠٢٦ مرۆڤایەتى لەژێر هەڕەشەی ئەم دیاردەیەدایە تا ئەوکاتەی ئاژانسی ناسا تەلەسکۆبی NEO Surveyor دەخاتەکار و بە شەپۆلەکانی خوار رەنگی سور کاردەکات و لە توانایدایە بە رۆژ یان شەو لە دووری چەند ملیۆن کیلۆمەترێکەوە تێبینی ئەو هەسارۆکانە بکرێن بە ئاراستەی زەوی دێن.


بەختی ئەمڕۆ ٢ی کانوونی دووەم - کەی مەگەزین\nبەختی ئەمڕۆ ٢ی کانوونی دووەم\nپێدەچێت ئەمڕۆ شتەکان لەبەرژەوەندی تۆ بن، ئەو دەرفەتە بقۆزەوە بۆ ئەو پرۆژانەی کە شکستیان ھێناوە و ھەنگاوێکی نوێ بۆ پرۆژە نوێیەکانت بنێ، متمانەیی تۆ بووەتە سەرچاوەیەک بۆھەوێنی کەسانی دیکە، بەتایبەتی ئەو کەسانەی کە لێتەوە نزیکن، ھەست بەڕێزگرتنیان دەکەیت، یارمەتیت دەدەن لەھەموو ئەو شتانەی کە پێویستن بەم شێوەیش کاریگەرییەکی باشت بۆ بەجێ دەھێڵن.\nئەمڕۆ خۆت تووشی بێ ئومێدی مەکە بەھۆی ڕوودانی ھەندێک دۆخەوە، سەرەڕای ئەوەی پلانێکی باشت داناوە بەڵام ڕەنگە شتەکان بەپێی ویستی تۆ نەبن، ھەوڵ بدە واز لەگلەیی لەکەسانی دیکە بێنیت ئەگەر ھاتوو ھەست بەرکابەڕایەتیان دەکەیت، بەھۆی پێشبینییە ناڕاستەکانت ڕەنگە تووشی ئەو بێ ئومێدییە بووبیت، بەڵام پێویست بەدڵتەنگی ناکات و سوود لەو دەرفەتە وەرگرە کەبۆت دانراوە و ڕووبەڕووی ھەندێک لەدۆخەکان ببەوە.\nلەڕووی ژیانی ئاساییەوە ڕەنگە ئەمڕۆ تووشی ھەندێک دۆخی ناخۆش بیتەوە، ئەمەیش بۆ ھاتنە ژوورەوەی ھەسارەیەکی خراپ بۆ ناو بورجەکەت دەگەڕێتەوە، پێویستە ئەو دڵتەنگییەی کە ھەتە نەگوازرێتەوە بۆ ھاوڕێیەکانت، ھەروەھا ھەموو دەرگاکان دامەخە بەڕووی خۆتدا، بەدوای نزیکترین کەسی خێزانەکەت بکەوە و داوای یارمەتی لێبکە، لەو پاڵپشتی کردنە، بەخێرایی لەو کاتە قورسانە ڕزگارت دەبێت.\nڕەنگە بەم نزیکانە تووشی قەیران بیتەوە، پێویستە دان بەخۆتدا بگریت و ھەڵنەچیت، ئەگەر پارێزگاری لە پەیوەندییەکانت بکەیت، ئەوا بەسەر ڕووداوەکان و دڵەڕاوکێیەکەت زاڵ دەبیت، بەم شێوەیە خۆشییەکانت درێژە دەخایەنێت و ناھێڵێت شکست بێنیت، زیاتر گرنگی بە تەندروستیت بدە.\nزۆر بەباشی ھەست جموجۆڵی جەستەیی دەکەیت، ھەروەھا تواناکانت زۆر نموونەیین، ڕەنگە ھەموو پرۆژەیەک کە ئەنجامدەدەرێت لەلایەن کەسانی دەوروبەرت لەبەرژەوەندی تۆدا بێت، پێویستە ئەو وزەیەی کە ئێستە ھەتە بۆ پرۆژەیەکی نوێ بەکاریبھێنیت، ھەموو شتەکان ئامادە بکە بۆ بەدەستھێنانی ئامانجەکانت بەسەرکەوتوویی.\nئەم ماوەیە بەماوەیەکی ھەڵسەنگاندن بۆ تۆ دادەنرێت، بەگەشبینی و متمانەییەوە ھەڵسوکەوت لەگەڵ دۆخەکەدا بکە، لەژێر کاریگەری بیربۆچوونی کەسانی دیکە مەبە، مەھێڵە بیروبۆچوونەکانت بگۆڕن، ئەو ڕووبەڕووبوونەوەیە بۆ دۆخی ئومێد بەخشانە بەکاربھێنە، بەم شێوەیە لەجیاتی دەرفەتێک دوو دەرفەت بەدەست دەھێنیت.\nلەڕووی جەستەیی و عەقڵییەوە زۆرباشیت، بەشێوەیەکی ئەرێنی کاریگەری لەسەر کەسانی دیکە دروست دەکەیت بەمتمانەییەوە ھەڵسوکەوتت لەگەڵ دەکەن، وەیارمەتیت دەدەن لەڕووی بەدیھێنانی خەونەکانت و ئامانجەکانت کە ماوەیەکی زۆرە دەستبەرداری بوویت و ناتوانیت بەدەستی بھێنیت.\nلەئێستەدا ھەست بەدڵنیایی و ھێز ناکەیت، بۆیە لەلایەن ھەندێک خەڵکەوە یارمەتی دەدرێیت و پاڵپشتیت لێدەکرێت، بەم شێوەیە ئەو وزەی کەھەتە لەئێستەدا بەکاریبھێنە، ھەوڵ بدە لەداھاتوودا پاداشتی ئەو کەسانی بدەیتەوە و یارمەتیان بدەیت، بەڵام ھەوڵ بدە بەتوانایەکی زیاتر ئامانجەکانت بەدەست بھێنیت.\nئەگەر ماوەیەکی زۆرە سەرقاڵیت بۆ بەدەستھێنانی ئامانجەکانت ئەوا ئێستە کاتەکەی گونجاوە، پێویستە ھەموو تواناکانت خەرج بکەیت، ھەروەھا ئەگەر ھاتوو ھەست بەبەدیھێنانی سەرکەوتنەکانت دەکەیت، دەبێت داوای یارمەتی و پاڵپشتی کردن لەکەسانی دیکە بکەیت، دوودڵ مەبە تواناکانت شتی باش بەدەست دەھێنیت.\nئەمڕۆ لەکارەکەتدا گرنگییەکی زۆرت پێ دەدرێـت، ڕوحە گروپ بوون لەناختدا تێبینی دەکرێت، بۆیە دەتوانیت بەگروپ کارەکەت بکەیت، بۆ ئەوەی ھەست بەحەوانەوە بکەیت، ئەمڕۆ لەگەڵ ھاوڕێیانت کۆببەوە و کاتێکی خۆش بەسەرببەن، لەڕووی دەروونییەوە زۆر باشیت پێویست ناکات ئازاری خۆت بدەیت.\nئەمڕۆ خۆت دووربخەوە لەھەندێک کەس، ھەست بوە دەکەیت کە ئامانجەکانت لەچاو پێشتر بەڕوونی دەرکەتوون، بەھۆی ھەڵسوکەتی چالاکانە کەسانی دیکە بۆ خۆت ڕادەکێشیت، خۆشی ببینە لە بیروبۆچوونە نوێیەکانت، مەیگۆڕە بۆ دۆخێکی ئاسایی، لەئێستەدا ھەست بەتەندروستییەکی باش دەکەیت و بەڵام بەھۆی ماندوبوونەوە ڕەنگە زیانی پێ بگەیەنیت.\nئەمڕۆ سەرلەبەیانی تووشی ھەندێک کێشە دەبیتەوە، لەوانەیە تووشی ھەندێک دۆخیش بیتەوە بەئاسانی لێی دەرنەچیت، خۆت داببڕێنە لەوز شتانە کە ناسراون و لەڕابردوو ڕوویان داوە، واز لەگلەیی خەڵک بێنە بۆ ئەوەی تووشی ھەڵە نەبیتەوە و ئەگەر دەرگای نوێ بۆ شتەکان بکەیتەوە، ئەوا بەدڵنیاییەوە شتی نوێ فێر دەبیت.\nدەشنێ موڕاد بۆ "کەی مەگەزین": کلیپە ئەنیمەیشنەکەم باس لە ژیانی خۆم دەکەم\nبەڤیدیۆ... "تەڤگەر شێرکۆ" بۆ یەکەمجار لە بەرنامەی "دیمانەی کەی مەگەزین" نھێنییەکانی ژیانی ئاشکرا دەکات


محەممەد تۆفیق عەللاوی دەستلەکارکێشانەوەی لە کابینەی نوێی حکومەت راگەیاند - باسک نێت\nدەستپێك/ هەواڵ/ عێراق/محەممەد تۆفیق عەللاوی دەستلەکارکێشانەوەی لە کابینەی نوێی حکومەت راگەیاند\nمحەممەد تۆفیق عەللاوی، راسپێردراو بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی عێراق دەستلەکارکێشانەوەی پێشکەشی سەرۆک کۆماری عێراق کرد.\nمحەممەد تۆفیق عەللاوی، راسپێردراو بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی عێراق رایگەیاند، بەڵێنم دابوو دەستبەردار ببم لە پێکهێنانی حکومەت ئەگەر گوشارم بخرێتە سەر و داوای لێبوردنشی لە پێکنەهێنانی کابینەکەی کرد.\nلە راگەیەندراوێکدا، عەللاوی پاشەکشێی لە پێکهێنانی حکومەت راگەیاند و وتی: لە کاتی هەوڵدان بۆ پێکهێنانی کابینەکەم بابەتی چاوەڕواننەکراوم هاتە پێش، دەشڵێت، ئەگەر شازشم بکردایە ئێستا سەرۆک وەزیران دەبووم و هەندێک لایەنە تەنها بەرژەوەندییەکانی خۆیان لەبەرچاو بوو لە پێکهێنانی حکومەتدا.\nراشیگەیاند، هەموو هەوڵێکمدا بتوانم قەیرانەکە چارەسەر بکەم، بۆیە نەمویست پۆستی سەرۆكوەزیران بەرامبەر بە راستگۆنەبوونم لەگەڵ گەل و بەردەوامبوونم لە سەر حسابی نەهامەتییەکانی گەلەکەم بێت.\nرۆژی ١ی شوباتی ٢٠٢٠، دکتۆر بەرهەم ساڵح، سەرۆککۆماری عێراق، محەممەد تۆفیق عەلاوی بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت راسپارد کە بە پێی دەستووری عێراقی ماوەی یەک مانگی لەبەردەمدا بوو بۆ پێکهێنانی کابینەکەی و ئەمرۆش دوا وادەبوو، بەڵام نەیتوانی کابینەکەی پێکبهێنێت.


5 رۆژ پێش ئێستا وەرزش\nراپۆرتی كۆتایی لێكۆڵینەوە لەسەر مردنی دیێگۆ ئەرماندۆ مارادۆنا ئەفسانەی پێشووی تۆپی پێی ئەرجەنتینی كۆتایی هاتوو و بەپێی راپۆرتەكە مارادۆنا بەهۆی كەمتەرخەمییەوە گیانی لەدەستداوە.\nبەپێی راپۆرتی لیژنەی لێكۆڵینەوە لە گیان لەدەستدانی مارادۆنا كە ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویكردووەتەوە، ئەو كەسانەی كە چارەسەری مارادۆنایان دەكرد گونجاو نەبوون بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئەو حاڵەتەی ناوبراودا، هەروەها ئەفسانە ئەرجەنتینییەكە خۆشی بەشێوەیەكی زۆر ناگونجاو و هەڵەشەیی و دوور لە پیشەییانە مامەڵەی كردووە.\nبەپێی راپۆرتەكە، مارادۆنا تووشی تێكچونێكی تەندروستی مەترسیدار بووە و بۆ ماوەی 12 كاتژمێر لە سەرەمەرگدا بووە لە رۆژی 25ی 11ی ساڵی رابردوو، بۆ كاتێكی درێژ بەدەست ئازارەوە ناڵاندویەتی و بۆ چەند كاتژمێرێك پێش گیان لەدەستدانی وەك پێویست نەخراوەتە ژێر چاودێرییەوە.\nگیان لەدەستدانی مارادۆنا بەهۆی نەخۆشییەوە هەرایەكی زۆری لە ئەرجەنتین و جیهانیشدا دروستكرد و گومان هەبوو كە بەهۆی كەمتەرخەمی پزیشكییەوە گیانی لەدەست دابێت، بەهۆی ئەوەشەوە لێكۆڵینەوە بۆ ئاشكراكردنی هۆكاری مردنەكەی دەستی پێكرد و یەكێك لە گومانلێكراوەكانیش پزیشكە تایبەتەكەی بوو كە هاوڕێی نزیكی بوو.