(9) یادی ئه‌وکاته بکه‌نه‌وه که‌له په‌روه‌ردگارتان ده‌پاڕانه‌وه و داوای یارمه‌تیتان لێ ده‌کرد، خوایش خێرا هات به هاناتانه‌وه و فه‌رمووی به‌ڕاستی من به‌هه‌زار فریشته‌ی تر یارمه‌تی و کۆمه‌کیتان ده‌که‌م به‌شوێن ئه‌وانی تردا.\n(10) ئه‌م یارمه‌تیه‌ش جگه‌له مژده‌یه‌کی خوایی شتێکی تر نه‌بوو، تا دڵه‌کانیشتان ئارام بگرێت و دڵنیابن به‌و یارمه‌تیه، ئه‌گینا سه‌رکه‌وتن ته‌نها له لایه‌ن خواوه نه‌بێت نیه، چونکه به‌ڕاستی هه‌ر خوا خۆی باڵاده‌ست و دانایه.\n(11) ئه‌و مژده و ئارامی دڵه کاتێک بوو که خوای گه‌وره به‌وه‌نه‌وز دایگرتن، بۆ ئه‌وه‌ی هێمنیه‌ک بێت بۆتان له‌لایه‌ن خۆیه‌وه و ئاوێکیشی له ئاسمانه‌وه به‌سه‌رتاندا باراند بۆ ئه‌وه‌ی خاوێنتان بکاته‌وه پێی و پۆخڵی شه‌یتانتان لێ دوور بخاته‌وه (تا له ڕووی جه‌سته و دڵ و ده‌روونه‌وه خاوێن بن)و دڵه‌کانتان به‌هێزو دامه‌زراو بکات و بیانبه‌ستێت به خواوه و به‌و ئاوه پێیه‌کانیشتان جێگیرو قایم بکات.\n(12) ئه‌ی محمد(صلى الله عليه وسلم) یادی ئه‌وه بکه‌ره‌وه کاتێک په‌روه‌ردگارت وه‌حی و نیگای ده‌کرد بۆ فریشته‌کان که: به‌ڕاستی من یارو یاوه‌رتانم، که‌وابوو ئێوه‌ش دڵی ئیمانداران پابه‌ندو دامه‌زراو بکه‌ن، له‌مه‌ودوا منیش ترس و بیم ده‌خه‌مه دڵی ئه‌وانه‌ی که بێ باوه‌ڕ بوون، ده ئێوه‌ش له سه‌رووی گه‌ردنی ناپاکان بده‌ن و ده‌ست بوه‌شێنن له هه‌موو سه‌رپه‌نجه‌کانیان (تا کافره‌کان شمشێریان پێ نه‌گیرێت).\n(13) ئه‌وه له‌به‌ر ئه‌وه بوو چونکه به‌ڕاستی ئه‌وان دژایه‌تی و سه‌رپێچی خواو پێغه‌مبه‌ره‌که‌یان کرد، هه‌ر که‌سیش دژایه‌تی و سه‌رپێچی خواو پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی بکات، ئه‌وه به‌ڕاستی خوا تۆڵه‌سێنه‌رێکی به‌زه‌بره.\n(14) ئه‌وه‌ته (تۆڵه‌ی خواتان) جا ئێوه‌ش بچێژن و بێگومان سزای ئاگری دۆزه‌خ هه‌میشه هه‌ر بۆ بێ باوه‌ڕانه.\n(15) ئه‌ی ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕتان هێناوه کاتێک به‌ره‌نگاری ئه‌وانه بوونه‌وه که بێ باوه‌ڕ بوون له‌کاتی له‌شکرکێشیدا ئه‌وه پشتیان تێمه‌که‌ن و ڕامه‌که‌ن...\n(16) هه‌رکه‌س له‌و ڕۆژه‌دا ڕابکاته دواوه و پشتیان تێبکات ئه‌وه به‌ڕاستی له‌گه‌ڵ خه‌شم و قینی خوادا گه‌ڕاوه‌ته‌وه و سه‌رئه‌نجام جێ و ڕێگه‌ی دۆزه‌خه که ناخۆشترین جێگه و سه‌رئه‌نجامه مه‌گه‌ر مه‌به‌ستی به‌کارهێنانی هونه‌ری جه‌نگ بێت یاخود مه‌به‌ستی شوێن گۆڕین و جێ گۆڕین و جێ گۆڕکێ بێت بۆ لای ده‌سته‌یه‌کی تر.


گومانەكان لەسەر كۆڕۆناو بردنەوەی جەنگی جیهانی سێیەم\nوڵاتی چین، بێ تەقاندنی تەنها یەك موشەكیش، توانی لەجەنگی جیهانی سێیەم سەركەوێت، كە ئەویش جەنگی دژ بەپەتای كۆڤید١٩یە.\nتادێت گومان‌و تۆمەتەكان، زەقتر دەبنەوە بەرامبەر بەوڵاتی چین، بەتایبەت لەلایەن ئەوروپاو ئەمریكاوە. دووری شاری وەهان، لەگەڵ شەنگەهای ٨٣٩كم. وەهان بۆ پەكین١،١٥٢ كم، بەڵام دوری وەهان بۆ شاری میلان لەئیتاڵیا، زیاد لە١٥هەزار كیلۆمەترە. وەهان بۆ نیۆرك لەئەمریكا، ئەویش زیاترە لە ١٥هەزار كیلۆمەترە.\nهەرچەندە سەرەتا لەوەهان كڕۆنا سەری هەڵدا، بەڵام هێشتا كاریگەری نەگەیشتۆتە نزیك شەنگهایی‌و پەكین، لەكاتێكدا زۆرترین ڕێژەی مردن، لەئیتاڵیاو ئێران‌و وڵاتانی ئەوروپی‌و ئەمریكا هەیە. لەگەڵ ئەوەش، تەواوی شوێنە بازرگانییەكانی چین، ئێستا پارێزراو سەلامەتن و لەكاردان.\nئەوە بەته‌نها ئەمریكا نیە كە گلەیی و ئۆباڵی پەتاكە بخاتە ئەستۆی چین، ئەواتە تەنانەت وڵاتێكی گەورەی وەك هیندستانیش، ئێستا داخراوەو ژیانی ئاسای تێدا وەستاوە، بەڵام هەموو شارەكانی چین، ژیان تێیاندا ئاساییە. تەنانەتە شاری وەهان، كەئەو ڤایرۆسە كوشندە سەری هەڵدا لەوێوە، لە٨نیسانەوە، ژیان تێدا ئاسایی بۆتەوە. تا ئێستاش تاكە سەركردەیەكی سین ئەنجامی پۆزەتیڤی ڤایرۆسی كڕۆنای نەبوە.\nڤایرۆسەكە ئابوری زۆربەی وڵاتانی جیهانی وێران كردوە. زۆربەی وڵاتان. سنورەكانیان داخستوە بۆ ڕێگری كردن. لەتەشەنەسەندنی. هاوڵاتیان لەماڵەكانیاندا گۆشەگیركراون. هەزاران كەسیش گیانی لەدەستداوە. بەمیلۆنان هاووڵاتی ئێستا هەڵگری ڤایرۆسەكەن.\nڤایرۆسەكە لەشاری وەهانی چین سەری هەڵدا، ئێستا گەیشتۆتە هەمو سوچێككی جیهان، بەڵام. ڤایرۆسەكە نەگەیشتۆتە پەكینی پایتەختی چین‌و پایتەختی ئابوری سین شاری شەنگەهای!! لەكاتێكدا لەنزیك شاری وەهان خۆیەوەن!\nئەمڕۆ پاریس، بەرلین، نیۆرك،شاری دەیلی و مۆمبای هیندستان، لەندەن و تۆكیۆ، دەخراون. زۆربەی ناوەندە بازرگانیی و سیاسیەكانی جیهان داخروان، بەڵام پەكین و شەنگەهای چین كراوەن! ڤایرۆسەكە لەو ناوچانەی دیكەی چین، هیچ كاریگەرییەكی نەبوە جگە لەتۆماركردنی چەند كەیسێكی كەم.\nلەشاری پەكینی پایتەختی چین، زۆربەی سەركردە سیاسی و سەربازییەكان دەژین، لەوێ هیچ گەمارۆدان و داخستنی شارەكە ڕووی نەداوە.\nشاری شەنگەهای، كە شادەمارو پایتەختی ئابوری چینەو هەموو دەوڵەماندو بازرگانانی تێدا دەژین، بەهیچ شێوەیەك دانەخراوەو ڤایرۆسەكە هیچ كاریگەری نەكردۆتە سەر ئەوێ!\nشتێكی گوماناوی دیكە ئەوەیە كەپشكی وڵاتان لەبازاڕی جیهانی بۆ زیاتر لەنیوە هاتونەتە خوارێ. نیفتی هیندستان. لە ١٢هەزارەوە هاتۆتە خوارێ بۆ ٧هەزار بەڵام، پشكی چین لە٣٠٠٠وە كەمێك دابەزیوە بۆ ٢٧٠٠.\nگومان. دەكرێت كە ئەو ڤایرۆسە وەك چەكێكی كیمایی‌و زیندەوەری دروستكراوو دزەكراوی نێو تاقیگەكانی چین خۆی بێت، تا باڵادەستی خۆی، بەسەر ئابوری جیهاندا زاڵ بكات و بیهێڵێتەوە.\nوڵاتی چین، ئێستا هەموو ڤایرۆسەكەی كۆنتڕۆڵ كردوە پێ دەچێ ڤاكسینی دژە بەو نەخۆشیەشی هەبێ، بەڵام نەیەوێت لەگەڵ جیهان هاوبەشی پێ بكات، یاخود كاتێك بەرژەوەندی هەبوو ڤاكسینەكە هاوبەشی پێبكات.\nبەربڵاوی ڤایرۆسەكە هەزاران خەڵكی جیاوازی گرتۆتەوە، ئەكتەرەكانی هۆڵیود، ماڵی سەرۆكی ئۆستڕاڵیا، سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا، دەیان سیاسی و سەركردەی ئیتاڵیاو ئێران، خێزانی سەرۆك وەزیرانی ئیسپانیا، خێزانی سەرۆك وەزیرانی كەنادا، شازادە چارڵزی بەریتانیا، هەموو ئەوانە هەڵگری ڤایرۆسەكە بوون، بەڵام تاقە سەركردەیەكی سیاسی و سەربازی چین، بەهیچ شێوەیەك ئەنجامی پۆزەتیڤی ڤایرۆسەكەی لەسەر دەرنەكەوتوە.\nتادێت گومەكان قوڵتر دەبنەوە لەسەر دزەكردنی ئەو ڤایرۆسە لەتاقیگەكانی شاری وەهانەوە، تانەنەت سەرۆك وەزیرانی بەریتانیاو سەرۆكی ئەمریكا پەنجەی تۆمەت بۆ چین ڕادەكێشن بەوەی زانیارییەكان لەسەر ئەو ڤایرۆسە ئاشكرا ناكرێن لەلایەن چینەوە، بۆیە ئەوان داوای قەرەبوی ماددی لەوڵاتی چین دەكەن، داواش دەكەن كۆمەڵگه‌ی نێودەوڵەتی، سزای چین بدات بۆ ئەو زیانە مەزنەی لەجیهانی داوە.\n1 سوپاس بۆ نەوت.. ترەمپ‌و كورد


"ئەمڕۆ ھێزێکی تایبەت پاڵاوگەکانی دھۆکی داخست"\nTUE, 2 JUN 2020 17:05 Erbil, GMT +3\nTHU, 19 DEC 2019 16:20 | KDP.info\nدهۆک -KDP.info- شەوی ڕابڕدوو ھێزێکی تایبەتی لە ناوچەی کاشێی دھۆک جێگیر کرا و ئەمڕۆ ڕێگە نەدرا ھیچ پاڵاوگەیەکی نەوت کار بکات، بەڕێوەبەری پاراستن و چاککردنی ژینگەی دھۆکیش دەڵێ، ھەموو پاڵاوگەکان داخراون، تەنیا یەک پاڵاوگە ئەمڕۆ کاری کردووە و، بڕیارەکە بۆ پاراستنی ژیانی ھاووڵاتیانە.\nمحەمەد تاھر، بەڕێوەبەری پاراستن و چاککردنی ژینگەی دھۆک، بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستانی ڕاگەیاند: "پێشتر بڕیار بوو ھەموو پاڵاوگە نایاساییەکان دابخرێن و مەرجی نوێش بۆ پاڵاوگەکانی مۆڵەتیان ھەیە، دەربچێت، بەڵام دوای ئەوەی ناڕەزایەتیی زۆری لێ کەوتەوە بەھۆی پیسبوونی ژینگەی شارەکەوە شەوی ڕابردوو ھێزێکی تایبەت لە ناوچەی کاشێی دھۆک جێگیر کراوە و ئەمڕۆ پێنجشەممە ڕێگە نەدرا ھیچ پاڵاوگەیەک کار بکات".\nبەڕێوەبەری پاراستن و چاککردنی ژینگەی دھۆک گوتیشی: "ئەو ھێزە سەر بە حکوومەتە و بە فەرمانی حکوومەت ھاتوونەتە ناوچەی کاشێ بۆ ئەوەی ڕێگری بکەن لە کارکردنی ئەو پاڵاوگانەی بە نایاسایی کار دەکەن و بوونەتە سەرچاوەی پیسی و بڵاوکردنەوەی نەخۆشی بۆ ھاووڵاتیانی دھۆک."\nتاھر ئاماژەی بۆ ئەوە کرد: "ئەمڕۆ ئێمە سەردانی دەڤەری کاشێمان کرد و جگە لە یەک پاڵاوگە، ھیچ پاڵاوگەیەک کاری نەدەکرد و ھەموویان داخراون، ھێزە تایبەتەکەی حکوومەتیش لە شوێنی خۆی ماوەتەوە، بەپێی زانیارییەکانی ئێمە، تەنیا ڕێگەیان داوە حەوت پاڵاوگە کار بکەن و ئەوانی تر ھەموویان دادەخرێن، بەڵام ئەو حەوتەش دەبێت بە مەرجەکانی حکوومەت کار بکەن."\nمحەمەد تاھر جەختی کردەوە: "پاڵاوگەکان زیانێکی زۆریان بۆ ژینگە و مرۆڤەکان ھەیە، چونکە تەنیا پاشەڕۆی پاڵاوگەکانی کاشێ لە تاقیکردنەوە پشکنینی بۆ کراوە و ئەنجامەکەی دەرچووە، کە زۆر مەترسیدارە و دەبێتە ھۆی بڵاوبوونەوەی چەندین نەخۆشی."


ناڕەزایەتییەکانی ئێران؛تەنگژەى ئابووریی یان قەیرانی ڕەوایەتى و ئەگەرەکانی ئایندە – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » ناڕەزایەتییەکانی ئێران؛تەنگژەى ئابووریی یان قەیرانی ڕەوایەتى و ئەگەرەکانی ئایندە\nتوێژینەوەی سەنتەرى لێکۆڵینەوەى ئایندەیى:\nلە کاتێکدا کە ئێران، لە سەر ئاستى سیاسەتى دەرەرەکى، وەک کاراکتەرێکى ئیقلیمى و نێودەوڵەتى بەهێز ڕەفتار دەکات، بەشێوەیەک کە لە چەند ساڵى ڕابردوودا، ڕاستەوخۆ بۆخۆى، یان ناڕاستەوخۆ لە ڕێى بریکار و هاوپەیمانە ناوچەیى و نێودەوڵەتییەکانیەوە، نەخشەڕێژ و بزوێنەرى زۆرێک لەو کێشە و ڕووداووە گەورانەبووە کە لە ناوچەى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست دەگوزەرێت. بەڵام ئەم ڕەفتارکردن و بزێوییە دەرەکییانەى ئێران هەرگیز بێ قوربانى و پەرچەکردارى نێگەتیف نەبووە، بە تایبەتی لە ئاستى ناوخۆیی، کە بەبڕواى هەندێک، ناڕەزایەتییەکانى ئێستاى ئێران یەکێکە لە و پەرچەکردارانە، بە تایبەت لەو ڕووەوە کە خەرجى و تێچووەکانى سیاسەتى دەرەکى ئێران هۆکاربووە بۆ قوڵبوونەوەى گرفتە ئابوورییەکانى، وەک هەڵاوسان و پاشەکشێى گەشەى ئابوورى و خراپبوونى گوزرەران وبژێوى زۆرینەى خەڵک وفراوانبوونى گەندەڵى. بەڵام لەبەرامبەر ئەو بڕوایەدا، هەندێکیتر بڕوایان وایە کە ئەم ناڕەزایەتییانە ڕیشەیەکى لەوە قوڵترى هەیە بەشێوەیەک کە بەرهەمى سروشت و بونیادى کۆى ڕژێمى حوکمڕانیی ئێرانە نەک تەنها پەرچەکردارى ڕوکەشى سیاسەتە دەرەکییە هەنوکەییەکانى. هەموو ئەمەش وادەخوازێت کە ووردتر بڕوانینە هۆکار و لێکەوتەو و ئاسۆکانى ئایندەى ئەم ناڕەزایەتییانەى ئیستاى ئێران.\nبۆیە پرسیاری سەرەکی ئەم پۆلیسى پەیپەرە سەبارەت بە ریشەی ناڕەزایەتییەکانى ئێستاى ئێران و سروشتی داواکاری خۆپیشاندەرانه، تا لەوێوە وەڵامێکی دروستی دەستبکەوێت بۆ گریمانەکردنێکی لۆژیکی سیناریۆکانی ئایندەی ئیران و پاشان تێگەیشتن لە کاردانەوەکانى، بەتایبەت پەیوەست بە هەرێمی کوردستانەوە و ئایندەی پەیوەندییەکانی هەولێر و تاران.\nیەکەم: سروشتى ناڕەزایەتییەکانى ئێستاى ئێران:\n– ئایا شەپۆلی ناڕەزایەتییەکان کتوپڕبوون؟\nتەنینەوەی خۆپیشادانەکانی ناو ئیران بەرامبەر دۆخی گوزەران و باری ئابوریی هاوڵاتیانی ئێرانی و گۆڕدرانی ئاراستەکەی بۆ دروشمکێشان دژی ڕژیم و کۆی کاراکتەرە سیاسییەکانی ناو ئێران (بە ناڕازییەکانیشەوە) سەرنجی دنیا و میدیای جیهانی بەلای خۆیدا راکێشا و بە جۆرێک نەیارانی دێرینەی نێودەوڵەتی ئێران (وەک ئەمریکا و سعودیە) بە هەلییان زانی بۆ هەڵگێرڕانەوە و کورتکردنەوەی «رێگای دووری پێشبینیکراوی ئەوان»، هاوکات بووە جێی بایخی زۆرێک لە سەرۆک وڵاتان و ناوەند و رێکخراوە جیهانییەکانیش.\nناڕەزایەتییەکان پرسیارێکی خێرایان بۆ یار و نەیار دروستکرد: ئایا ئەم ناڕەزایەتییانە دەتوانن ڕژیمی سیاسی ئێران هەڵگێڕنەوە؟ کە بەبێ ئەم ناڕەزایەتیانە ڕەنگبێ نەیارە سەرسەختەکانی دەرەوەی ئێران و ئۆپۆزسیۆنی چەکداریش بۆ چەندین ساڵیتر کردنی ئەو پرسیارەیان بە پرسیارێکی نالۆژیکی دەزانی.\nبەڵام بۆ تێگەیشتن لە سروشت و «بەکوێگەیشتن»ی ناڕەزایەتییەکان باشترە پرسیاری ئەوەبکرێت، سەرچاوە و هۆکاری توڕەبوونی خەڵک چیبوو؟ بۆچی خۆپیشاندەران لە کەمتر لە پێنج رۆژدا سەرجەم لایەنەکانی ناوحکومەت و نەیارەکانیشیان جێهێشت و نائومێدییان بەرامبەر کۆی ڕژیمەکە کردە درووشم؟\n– هۆکارەکان چیبوون؟\nئایا ئابوریی ئێران و گوزەران سەرچاوەی جوڵاندنی خۆپیشاندەرانە یان قەیرانی رەوایەتی دەسەڵاتی ئێران؟\nبە گوێرەی سەرچاوە میدیاییەکانی ناوخۆی ئێران تەنها لە پێنج رۆژی یەکەمی ناڕەزایەتییەکان، لانی کەم پەنجا و پێنج شار و شارۆچکەی ئێران گردبوونەوە و ناڕازایەتییان دەربڕیوە و ئامارەکانی قوربانیانیش جیاوازییان هەیە، بەڵام لانی کەم کوژرانی ٢١ کەس پشتڕاستکراوەتەوە. سەرەتاکەی بە ناڕەزایەتییەکی لایەنگرانی پارێزگارەکان لە شاری مەشهەدی- دینییەوە دەستی پێکرد و پەیتا پەیتا شارەکانی دیکەی وەک کرماشان و سنەی کوردنشین، ئەهوازی عەرەب، بەندەرعەباس، نەجەفئاباد، هەمەدان، تا گەیشتە تەبریزی تورکی- ئازەرینشین و بە رێژەیەک کەمتر دواجار گەشتە تارانی پایتەخت.\nبۆ تێگەیشتن لە پرسیاری سەرچاوەی ناڕەزایەتییەکان، باشترە گوزەرێکی خێرا بە جۆری ناڕەزایەتییەکانی ناو ئێراندا بکرێت.\nوا نمایشدەکرێت کە ناڕەزایەتییەکانی چەند رۆژی رابردوو دەگمەنن و پێشتر لە ناو ئێراندا ناڕەزایەتییی دیکە ئەنجامنەدراوە. لە کاتێکدا گەر بۆ دۆسێی تەنها شەش مانگی رابردووی ئێران بگەوڕێینەوە، دەردەکەوێت کە هەموو ئەو شارانەی ناڕەزایەتیییان لەم رۆژانەدا ئەنجامدا، ٩٠٪ یان پێشتر لان یکەم ناڕەزایەتییێکیان دژی لایەنێک یان دەزگایەکی ناو دەوڵەت ئەنجامداوە. بەڵام کاریگەری و ژمارە و جۆری تەنینەوە و مامەڵەکردن لەگەڵیان ئاستى جیاواز بووە. دەتوانرێت ناڕەزایەتییەکان بۆ سێ جۆر پۆلێن بکرێن:\nناڕەزایەتییی توێژەکان: فەرمانبەران، مامۆستایان، خوێندکارانی بەشی ناوخۆیی، کرێکاران و شۆفێران، پەرستیاران، راوچییان و خانەنشینان. کە کێشەی هەندێ لەم توێژانە بۆ نموونە بریتیى بووە لە: کەمی و دواکەوتن و ناعەدالەتی لە مووچە، دەرکردن و بێکارکردنیان، دڵنیایی کاریی، شوێنی حەوانەوە و دامەزراندن، ئەم جۆرە ناڕەزایەتییەش لەشارەکانی تاران، قەزوین، ئەهواز، سمنان، شەهری کورد و کرماشان… تاد هەبوون.\nناڕەزایەتییی هاوڵاتییان بەرامبەر کێشەی خزمەتگوزاریی و شێوەی بەڕێوەبردنی شارەکان: کە لە گەڕەکێک یان زیاتری شارەکانی (بەندەر عەباس، ورمێ، مەراغە، ئەسفەهان، کرمان، قوم، تاران، گورگان و سنە و هیتر) ئەنجامدراوە. بەگشتى لەم شوێنانە خەڵک ناڕەزایەتییی دژی بەرپرسانی شارەوانی، کەمئاویی، پێشێلی یاسا و دادگا، دژی دۆخی زیندانیان، داواکاری راکێشانی هێڵێی ئاسن… تاد ئەنجامداوە.\nجۆرێکیتر لە ناڕەزایەتییەکانی شەش مانگی رابردووی ناو ئێران، ناڕەزایەتییی وردە سەرمایەدار و هاوڵاتیانی مایەپووچبووی ناو بانکەکان و دەزگاکانی دڵنیایی وسندوقەکانی قەرزدان بوون، کە بەهۆی ئاڵۆزی و کێشەی بانکی و شکستی بانکەکانەوە ژمارەیەکى زۆرى هاوڵاتییانی ئێرانی لە شارە جیاوازەکاندا ناڕەزایەتیییان ئەنجاداوە، وەک ناڕەزایەتییەکان بەهۆی شکستی بانکەکانی ئارمان ئەلبورز، کاسپین و…تاد و زیانلێکەوتنی هاوڵاتییان.\nکەواتە بە دیققەتدان لە ناڕەزایەتییەکانی شەش مانگی رابردوو و سەرچاوەی کێشەکانیان، نە کتوپڕ و نە نائاساییشن، زیاتر دیوێکی ئابووری و پەیوەستن بە ژیانی رۆژانە و گوزەرانەوە، رەهەندی کێشەی سیاسی و ململانێی جەمسەرەکان تێیدا لاوازە، ئەوەی نائاسایی و کتوپڕە ئەوەیە کە ناڕەزایەتییەکانی ئێستاى ئێران دەستبەجێ وەک ناڕەزایەتییێکی سیاسی و شۆڕشگێڕانە ناسێنران.\nبە درێژایی سەردەمی هاتنە سەرکاری کابینەی حەسەن رۆحانی (کە ئێستا لە خولی دووەم و ساڵی پێنجەمیدایە) ناڕەزایەتییێک کە ئامانجی سیاسی یان چاکسازی یان شۆڕش بووبێت بەرامبەر حکومەت یان دەوڵەت ئەنجامنەدراوە. ئەمەش بەو مانایە نایەت کە ڕژیمی سیاسی بێکێشە بووە، بەڵام لەم بەدواداچوونەدا نیشانە لە ناڕەزایەتییەکان و ناڕەزایی هاوڵاتییان گیراوە تا هەڵسەنگاندنی ڕژیمی سیاسی.\nراپۆرتەکان نیشانی دەدەن، کە دۆخی ئابوری هاوڵاتییان روو لە خێر نییە و کاریگەری نەرێنی لەسەر دانیشتوانی کەنارنشین و چینی ناوەند و بەرەوخوار جێهێشتووە. بێکاری لە ئەمساڵی ئێراندا ١٢٪ زیادیکرد، کارگەگەلێکی زۆر داخران یان بە کەرتی تایبەت و بازرگانانی بیانی فرۆشران، رێژەی پەراوێزکەوتنی شارە دورەدەستەکان و کەنارنشینان نزیکەی ٦٠٪ە. هەڵایسانی نرخ بە ئاماری رەسمی ٨٪یە، نوخبەیەکی نزیک لە دەسەڵات و سوپا قەبارەیەکی گەورەی کەرتی بازرگانی ئێرانییان بەدەستەوەیە. تەنها سوپا (کە بەپێی دەستور مافی بازرگانیکردنی پێدراوە) قەبارەی بازرگانی و وەبەرهێنانی بودجەی ئەمساڵی بۆ خەمڵێنراوە. بودجەی سوپا بۆ ٧.٥ ملیار دۆلار لە بودجەدا بەرزکراوەتەوە، کە ئاماژەی گۆڕانی ئاراستەی سیاسەتەکانی رۆحانی لێدەخوێنرێتەوە، کە لە چوارساڵی دووەمیدا مەیلی بەلای سوپادا زۆرتربێت تا دۆخی خەڵک و کێشە ئابوورییەکان.\nلە سەروو ئەمانەشەوە تێچوونی زۆری ئێران لە کاروباری سەربازی و خەرجییەکانی لە وڵاتانی وەک لوبنان، یەمەن، عێراق و سوریا هەم ناڕازایەتی لە ناوخۆدا سازاندووە، هەم بارێکی گرانی ئابووری بۆ حکومەت و خەڵکی ئێران سازداوە. سزا نوێکان و هەڕەشە بەردەوامەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانانیشی دیسان کلیلی چارەسەریان لەدەست حکومەتەکەی رۆحانی و یارانی سەندووە و بە پێچەوانەوە کێرڤ و نارەزایەتی هەم پارێزگارەکان و هەم ریفۆرمیستەکانیشی (کە سەرکردەکانی مافی مومارەسەی سیاسییان لێسەنراوەتەوە و گەمارۆدراون) بە رادەیەک بەرزکردۆتەوە، کە هاوڵاتییانی لەبری کۆبوونەوە لەدەورییان، لێیان نائومێدبوون و بەدوای ئەڵتەرناتیڤی نوێدا دەگەڕێن.\nنائومێدبوونی هاوڵاتییان لە دەستکەوتی ئابووری و چاکتربوونی دۆخ لە کابینەی رۆحانی کە پشتیوانی تەواوی پەرلەمانی و دەزگای رابەریی هەیە، زیاتر کێشەکانی قوڵکردەوە و رەهەندێکی ئابووری دایە ناڕەزایەتییەکان و کەمترین ئومێد و پشت بە هیچ لایەنێک یار و نەیاری دەوڵەت و دەسەڵات نەبەسترێت تا داواکارییەکانی لە چوارچێوەی پرۆژەیەککی سیاسیدا بەرجەستە بکات و کارییان بۆ بکات.\nبەڵام گۆڕانی ئاراستەی ناڕەزایەتیی بۆ ئامانجی سیاسی و گۆڕینی رژێم زیاتر پەیوەندی بە دوو ئاستەوە هەیە:\n1. دۆخی ناوخۆی سیاسی کە چەندین لایەن و ئاراستەی سیاسی لە رێی دەزگا رەسمیەکانەوە پەراوێزخراون و دوا هەڵبژاردنی پەرلەمان و سەرۆکایەتی و شارەوانییەکان نمونەی باڵان کە رێژەیەکی زۆر لە نوێنەری سیاسی ئاراستەکان و پێکهاتە نەتەوەیی و ئاینی و مەزهەبی لە مافی خۆپاڵاوتن دورخستەوە و وایکرد کە ئەنجامی هەڵبژاردنەکان نەتوانن گوزارشتی راستەقینەبن لە رای جیاوازی کۆمەڵگەی ئێرانی.\n2. لەلایەکیترەر فشارە سیاسییە نێوەدەوڵەتییەکان لەسەر حکومەتی ئێران و لەسەرهێڵبوونی نەیارەکان و ئۆپۆزسیۆنی دەرەوەی ڕژیمی ئێران وایکرد ناڕەزایەتییەکان، کە ڕەهەندێکی ئابوریی و بژێوییان هەبوو، وەک هەلێکی سیاسی و درز و گورزێکی کاریگەر سەیربکەن و هەوڵی وەبەرهێنانی بدەن و سیمایەکی سیاسی و هەڵگێڕەرەوە بدەنە ئامانجی خۆپیشاندەران.\nدووەم: نەبوونى پێشەنگ بۆ ناڕەزایەتییەکان:\nتوڕەبوەبوونی راستەقینەی خەڵک هێندەی بێزارییە لە بێوەڵامی سەرجەم دەزگاکانی دەوڵەت بە کۆی دەسەڵاتە جێبەجێکاریی و یاسادانن و دادوەرییەکانییەوە، هێندە نارەزایەتییەکی بەرنامە بۆداڕێژراوی سیاسی نییە و هەر ئەوەشە کە ئەوەی لە ناڕەزایەتییەکاندا دەبینرێت ئەمانەیە:\n3. هیچ لایەنێک ناتوانێت (ریفۆرمیست، پارێزگار و میانڕو و پارێزگاری میانڕۆ) تەبەنییان بکات، یان خۆی بکاتە خاوەنییان، چونکە هەریەک لەو لایەنە ناوخۆییانە بەشێک بوون لە کێشەسازی بۆ گوزەرانی هاوڵاتییان و لە دۆخێکدا تاقیکراونەتەوە و لە ئاست بەڵێنەکانیشیان بە هاوڵاتییان کورتییان هێناوە.\n4. هاوڵاتیانی چینی ناوەند بەرە و خوارەوەی کۆمەڵگەی ئیران بەرامبەر سەرجەم دەسەڵاتەکان (جێبەجێکردن، پەرلەمان و دادوەری) ناڕازیین و بەتایبەت لەم پێنج ساڵی سەردەمی حەسەن رۆحانی-دا وەک سێ دەسەڵاتی تەواوکاری دەرکەوتوون و بە پاکێجی هاوبەش و تەوافوقی پرۆسەی سیاسی، داهات، بودجە و پۆستەکانییان دابەشکردووە، کێشەکانیان لەبری چارەسەر داپۆشیوە و لەبری ململانێ لەسەر دۆخی گوزەرانی هاوڵاتییان لە نێوان خۆیاندا «وەک رێککەوتنی ناچاری» سازشیان بۆ یەکتر کردووە.\n5. سەرەڕای ئەوەش لەم ساڵانەی دواییدا بەهۆی بڵاوبوونەوەی رەخنە و راپۆرتی گەندەڵی و موچەخۆرانی ئەستێرەیی تایبەت (حقوق بگیران نجومی) و دۆسێێ گەندەڵی بەرپرسان و بازرگانانی نزیک لە بەرپرسانی ناو دەوڵەت و حکومەت بە جۆرێک رەخنەکار و هێرشیان دەکردە سەریەک کە پێگەی دەزگاکانی دەوڵەتی هێنایەخوار و هاوڵاتیانی خستە ئەوپەڕی نائومێدی بەرامبەر دەزگا و ئاراستە سیاسییەکانی ناو پرۆسەی سیاسی.\n6. نائومێدبوونی هاوڵاتییان لە کابینەی رۆحانی و گفتوگۆکانی لەگەڵ دونیادا کە وەک فریادڕەسێکی ئابوریی دەنگی هێنا، کەچى لە پێنج ساڵى ڕابردوودا نەک دۆخی خەڵکی باشتر نەکرد بگرە کێشەکانی زیاتر کرد و گەیاندییە ئاستی تەقینەوە.\n6. جیاوازی ناڕەزایەتییەکانی ئێستای ئێران لەگەڵ ئەوانەی ساڵی ٢٠٠٩، زیاتر لە سروشتە ئابوورییەکەیەوە سەرچاوە دەگرێت، ئەوانەی ٢٠٠٩ کۆی ناڕەزایەتییەکان ململانێی سیاسی نێوان پارێزگار و ریفۆرمیستەکان بوو، ململانێ بوو لە ناوخۆیی ڕژیمێکدا، خواست و ئامانج گوزەران و باشترکردنی ئابووری نەبوو، بەرهەمی ناکۆکی و ئەنجامی هەڵبژاردن و شکستی باڵێکی بەهێزی ناو ڕژیمی سیاسی ئێران بوو کە ریفۆرمیستەکان بوون. بەڵام ناڕەزایەتییی ٢٠١٨ نە هیچ لایەنێکی سیاسی لە پشتی بوو نە توانی تاکلایەنە ببێتە خاوەن و جوڵێنەری، هەربۆیە تا هەنووکەش لە ناونانی لایەن و دەستی پشتی ناڕەزایەتیی و دیاریکردنی ئامانجەکاندا هەموو پێناسە و ناساندنەکان کورتییان هێناوە. لە یەک کاتدا و لەسەرچاوەی جیاوازەوە: پاریزگارەکان، ریفۆرمیستەکان، رابەرایەتی و پاشماوەکانی رژێمی پەهلەوی و ئۆپۆزسیۆن و وڵاتانی نەیار و دراوسێی ئێران تۆمەتبار دەکرێن بەوەی لە پشت جولاندنی ناڕەزایەتییەوەن. کە لە راستیدا هیچ یەک لەمانە ناتوانن جوڵێنەری راستەقینە بن جگە لە نائومێدی خەڵک بەرامبەر کورتهێنانی پرۆسەی سیاسی بۆ وەڵامی کێشە و گوزەرانی خەڵک و کورتهێنانی دەزگا دەوڵتەییە جیاوازەکان بەسەرجەمیانەوە بۆ داواکاری کەڵەکەبووی کۆمەڵگەی ئێرانی.\nسێیەم: کاردانەوەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی:\nئەم نارەزایەتیانەى کە لە ئێستادا لە ئێران د روستبووە، رەنگدانەوەکانى سنورى سیاسى ئێرانى تێپەراندوە و رەهەندێکى هەرێمى ونێودەوڵەتى هەیە، وەکو چۆن ئێران مافى بە خۆى داوە لە ڕیگەى بریکارەکانیەوە دەست رۆیشتويى لە زیاتر لە وڵاتێکدا هەبێت، لە ئێستالدا ئێران هەمو هەوڵەکانى ئەوەیە دەستى دەرەکى لەم ناڕەزایەتییانە دوور بخاتەوە، یاخود تۆمەتى رەهەندە سیاسیەکەى نارەزایەتییەکان بخاتە پاڵ دەستى دەرەکى، دروست بوونى ناڕەزایەتییەکانى ئەمجارە لە مەشهەدەوە، بە پێچەوانەى مێژوى ناڕەزایەتییەکانى ڕابردووەوە کە لە پایتەختەوە دروست دەبوو، پاشان فراوان دەبوو و ناوچەکان و پارێزگاکانى ترى دەگرتەوە، ئەمەش ئەو راستیە دەسەلمێنێت لە ناوەڕۆکدا ناڕەزایەتییەکان ناڕەزایی بووە لە خراپى گوزەران، نەک ئامانجی سیاسی وهەڵگێڕانەوەی سیستەم.\nبەڵام سروشتى ناڕەزاییى وایە کەلە پشت خواستە ژیانییەکانییەوە، رەهەندە سیاسیەکە بە شاراوەیى هەیە، چونکە بەرپرسیارێتى لە خراپى دۆخى ئابورى لەسەر شانى حکومەتە، بۆیە بینرا خێرا دروشمەکان لە دروشمى ئابورییەوە گۆڕدران بۆ دروشمى سیاسى، وەک ئەوەى سیستەمى ئێران تاوانبار کرا بە یارمەتیدانى سوریا و لوبنان و یەمەن، ئەم دروشمانە راستەوخۆ ئاراستەى سیستەم کران، نەک حکومەت، چونکە سیستەمى ئێرانى دەیەوێت وا پیشانى بدات کە ئاراستەى نارەزایەتیەکان بۆ حکومەته نەک سیستەم، لەبەرئەوە فشار لە سەر حکومەت زیاد دەکات، گەرچی لە ئێستادا روحانى و کابینەکەى بە تەواوى لە ژێر هەژمونى ئەو سیستەمەدایە.\nئەوەى دەکرێت لەم ڕوداوانە بخوێنرێتەوە لە سەر هەردوو ئاستى ناوخۆیى و دەرەکى:\nئاستى ناوخۆیى :\n١. نەبونى گوتارێکى سیاسى ڕوون و ئاراستەکراو، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەى رەوتێکى سیاسى رێکخراو لە پشت ناڕەزایەتیەکانەوە نیە، تاوەکو ئۆرگانیزەى بکات و ئاراستەى بکات، نەبونى ڕێکخستن واتە نەبونى سەرکردایەتى بۆ ناڕەزایەتییەکان، رەنگە لە رویەکەوە سودى ئەوەى هەبێت کە هێزە ئەمنیەکان فریاى کۆنترۆڵکردنى نەکەون، بەڵام لەلایەکى ترەوە نیشانەی لاوازیشیەتی، چونکەناڕەزایى بێ سەرکردایەتى، دەبێتە هۆى پەرتەوازەیى بێ گوتارى و رەنگە ئاسان بێت حکومەت بە هەندێک بەڵێنى بێناوەڕۆک و کردارى پەرتەوازەیان بکات و کۆتایى پێبهێنێت. هەرچەندە حیزبە کوردییەکانى رۆژهەڵاتى کوردستان و موجاهیدن پشتیوانى لەم ناڕەزایەتیانە دەکەن و دەیانەوێت سەرکردایەتى بکەن، بەڵام لە ڕاستیدا ڕێژەوەى جەماوەرى ئەم هێزانە زۆر کەمە و کاریگەرى ئەوتۆیان نیە لە سەر ئاراستەکردنى شەقام و جوڵاندنى نارەزایەتیەکان.\n٢. پەرچەکردارى ڕژیم و مامەڵەکردنى لەگەڵ داواکارى و خواستى هەنوکەیى و درێژخایەنى کەسانى نارازیى، ئەوەیە کە دەیەوێت وا پیشانى بدات گرنگە مامەڵەى هەنوکەیى و ستراتیژى لەگەڵدا بکرێت، لەکاتێکدا بڕیاردان لەسەر هەر کێشە و ئاڵوزییەک لە ناوچەکە بەبێ ئێران قورسە کاریگەرى هەبێت، ئێران نابێت وەکو لایەنێکى بێهێز لە ئاستى ناوخۆییدا دەربکەوێت، ڕژێم تواناى خستنەڕوى جێگرەوەى نەبێت، لە لایەکى ترەوە دەیەوێت حکومەت بخاتە بەردەم لێپرسراوى کە ئەمە دۆخە راستەقینەکە نیە، بەڵام نایەوێت دۆخى سوریا و بە هارى عەرەبى بۆ مامەڵەکردن دوبارە بکاتەوە.\nلەسەر ئاستى دەرەکى دەکرێت ئاماژە بە دوو خاڵى سەرەکى بدرێت:\n١. ئاستى هەرێمى و عەرەبى : سعودیە و هاوپەیمانەکانى لە ڕووى راگەیاندن و بەگەورە پیشاندانى دۆخەکە زیاد لە قەبارەى خۆى دەیانەوێت فشار لەسەر دۆخى ناخۆیى دروست بکەن و ژینگە بۆ کۆکردنەوەى دەنگى نێودەوڵەتى بخولقێنن، بە پێى ئامارێکى ئەلیکترۆنى لە ٢٧% ى ئەو هاشتاگانەى بۆ پشتگیرى لە نارەزایەتیەکان دروستراون سعودیین و لە ٤% ئیماراتى، ئەوانى تر وڵاتانى ترو، تەنها لە ٢٥% لە ناوخۆى وڵاتدان (هەڵبەت بە لەبەرچاوگرتنی سنورداری مامەڵەی ئینتەرنێت و کارایی پرۆسەی فیلتەرینگ و داخستنی هەریەک لە تۆڕەکانی تویتەر، ئینستاگرام، واتساپ و تێلگرام لە ناوخۆی ئێراندا)، ئەمەش مانایى وایە ئەم وڵاتانە لە ڕوى راگەیاندنەوە زیاتر لە کەناڵێک بەکار دەهێنن بۆ گەورەکردن و دۆزینەوەى پشتیوانى، بۆ دوو مەبەستى سەرەکى: یەکەم ئێران وا پیشانى دونیا بدەن کە هێزێکە ل ەناوخۆدا بێ پشتیوانە، دووەم: پشتگیرى ئێران و بۆ وڵاتە عەرەبیەکان کەمبێتەوە، ئەمەش واتە کەمبونەوەى کاریگەرى ئێران.\n٢. پەرچەکردار لەسەر ئاستى نێودەوڵەتى ، ئەمریکا هەرزوو پشتیوانى لە شەقامى ناڕازیى کردوو، ترەمپ ئەوەى ڕاگەیاند کە لە ئێستادا کاتى گۆڕانکارییە لە ئێران، و هەمو جیهان هەستى بەوە کردوە کە گەلى ئاشتیخوازى ئێران گۆڕانکارى دەوێت، هەروەها جەختى لەوە کردۆتەوە کە سیستەمى سەرکوتکارى ئێرانى ناتوانێت بەم شێوەیە بەردەوام بێت. بەڵام ئەوروپا تاڕادەیەک بێدەنگى هەڵبژاردووە، جگە لە فەرەنسا کە داواى ئەوەى کردوە دەستێوەردان نەکرێت و، ئەڵمانیش داواى ڕێزگرتن لە مافى ناڕەزایەتیی دەکات. ئیسرائیلیش خۆشحاڵە بەهەر شڵەژان و نائارامییەک لە ئێران، و پشتیوانى لە نارەزاییەتیەکان دەکات.\n٣. بەڵام ئەوەی چانسی بەهێزی داوەتەوە دەست ئیران کە لانیکەم بەم ناڕەزایەتییانە گورزی روخێنەری بەرنەکەوێت، پشتیوانی تورکیای دراوسێیەتی ئەردۆگانی سەرکۆماری ئەو وڵاتە راشکاوانە بەرگری لە سیستەم و حکومەتی ئێران کرد وپشتیکردە خۆپیشاندەران. وەک ئەوەی بیەوێت قەرزی کودەتا شکستخواردووەکەی ٢٠١٥ی تورکیا بداتەوە کە ئێران بێپەروا و خێرا پشتیوانی لە ئەردۆگان کرد. بۆیە هەموو هەوڵێکی نێودەوڵەتیش بۆ لاوازکردنی ئێران دواجار لەبەردەم هاوپەیمانێتی تورکیا-ئێراندا روبەڕودەبێتەوە و ئەم دوو وڵاتە بۆ هێشتنەوەی دۆخی ئێستایان جۆرە رێککەوتنێکی ناچاری دۆسێ و ستراتیژە هاوبەشەکانیان بۆ بەڕێوە دەبات.\nپەیوەست بە کوردەکان و هەرێمی کوردستانەوە:\nپێدەچێت ئیتر سەرەتای کورتکردنەوە و گەمارۆی زیاتری سەر ئێران ببێتە فاکتێک و نەیارانی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی ئێران رێگەنادەن کورەی قەیرانی ناوخۆیی ئێران ساردبێتەوە، ئەمریکا کارتی هەڵوەشاندنەوەی رێککەوتنی (پێنج کۆ یەک-برجام)ی داوەتەوە دەست سەرۆکەکەی. بەڵێنی هاوکاری نزیک و کاریگەریشی بە ئێرانییەکان و ناڕازییەکان داوە، بەڵام بە هۆی لایەنگیری تورکیا و عێراق بۆ مانەوەی ڕژێمی سیاسی ئێران، هاوکاری نەیارەکانی ئێران نەتوانن بەو شێوە پێویستە بگەنە نەیارە ناوخۆییەکانی سیستەمی سیاسی و ئۆپۆزسیۆنەکەی، بۆیە دوور نییە هەریەک لە یار و نەیارەکانی ئێران بە ئێرانیشەوە گرەو لەسەر شوێنی جوگرافی هەرێمی کوردستان و کوردانی ئەو وڵاتە بکرێت، هەروەک چۆن ئەمە بۆ بەلوچ و عەرەبەکانیش هەر راستە.\nئێران بۆ ئەوەی هەولێر نەبێتە بەشێک لە پلانی گەمارۆدانی زیاتری وڵاتەکەی و نەچێتە ناو هاوکێشەی ئەمریکی-سعودی، پێدەچێت ببێتەوە نێوەندگیری بەغدا و هەولێر (بەڵام بە تامی ئێرانیانە)، ناوەڕاستی مانگی رابردووش عەلی شەمخانی سکرتێری ئاسایشی نەتەوەیی ئێران ئەوەی نەشاردەوە، کە پیلانی ئەمریکی-ئیسرائیلی پشت رفراندۆم و جیاگەرایی کوردەکان شکستی هێنا و ئێستا ئیتر کاتی ئەوە هاتووە تاران، هەولێر و بەغدا کۆک بکاتەوە.\nدۆخی خراپی ئابوریی و گوزەرانی ئێران و بەتایبەت ناوچەسنورییەکان و بێکاری (تایبەتتر ناوچە کوردییە هاوسنورەکانی هەرێم) بە هۆکارێکی سەرەکی ناڕەزایەتییەکانی ئەو ناوچانە و بە دەرگای قەیرانی ئەمنی و سیاسی رۆژئاوای ئێران دەزانرێت، بۆیە کردنەوەی سنورەکان و پەرەپیدان بە ئابوریی لە ناوچەکوردییەکان و گوزەرانی خەڵکەکەی، بە رێگای بەهێزبوونی ئابووری ئیران لە سنورە کوردییەکانی هەرێمی کوردستانەوە گرێدراوە، بوژانەوەی ئابوری رۆژائاوای ئێران و دروستبوونەوەی هەلی کار و بازاڕ بە رێگای ئابورییەکی گەشەکردوی تاران-هەولێردا تێدەپەڕێت، ئەمە گریمانیەکی کراوەیە کە دوورنییە دوای ناڕەزایەتییەکی ئێستای ئێران، حکومەتی ئەو وڵاتە بە دوای کاراکردنی کەرتی ئابوری و بازرگانی ئێران و هەرێمدا بگەڕێت وەک سەرچاوەیەکی بەهێز بۆ بژێوی خەڵکی ئەو سنورانە و پاراستنی قوڵایی ستراتیژی و ئەمنیی هاوسنووری لەگەڵ هەرێمدا.\nچوارەم: كاریگەری ناڕەزایەتییەكان لەسەر پێگەی دەرەكی ئێران:\nئێران یەكێكیە لە هێزە ئیقیلیمیە هەرە كاریگەرەكانی رۆژهەڵاتی ناوەراست. زیاددەرەوی نییە ئەگەر پێشنیاری ئەوە بكرێت كە گۆرانكاری لە ئاراستەی ململانێكانی ناوچەكە، بە تایبەتی لە عێراق و سوریا و لوبنان و یەمەن، ئاستەمە بە بێ رەزامەندی كۆماری ئیسلامی ئێران. لە 15 ساڵی رابووردوودا تاران خۆی بە پارێزەری گرووپە شیعەكانی ناوچەكە ناساندووە و هەندێك جاریش بە سەركردەی جیهانی ئیسلامی. ئەم بانگەشەیەی كۆماری ئیسلامی بنەمای تا راددەیەك راستی هەیە و هاوكارییە دارایی و سەربازییەكانی تاران بۆ گرووپ و لایەنە شیعەكان لە ناوچەكەدا شایەتی ئەم رۆڵە كاریگەرەی ئێرانن لە ناوچەكەدا. لەمەش زیاتر، تاران خۆی بە براوەی شەری ناوخۆی سوریا و جەنگی دژی داعش لە عێراق و ململانێی عەرەبی-ئیسرائیلی دەزانێت. هەروەها، تاران بانگەشەی ئەوە دەكات كە براوەی بەربەرەكانێ و ململانێە 35 ساڵەیە لەگەڵ ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بەو پێیەی كە لە رێگەی رێككەوتنامەی ئەتۆمی 2015 وە رژێمی ئێرانی توانی دانپێدانانی زلهێزەكان بەدەست بهێنێت بە مافی ئێران بۆ بەرهەمهێنان و بەكارهێنانی ووزەی ئەتۆمی بە بێ ئەوەی سازشی گەورە بۆ ئەو هێزانە بكات.\nبە شێوەیەكی سەرەكی، ئێران توانیویەتی ناوبانگ بۆ بەهێزی ( Reputation for Strength) لەسەر ئاستی نێو دەوڵەتی بەدەست بهێنێت بە شێوەیەك كە لە دانوستانە ئیقلیمی و نێودەوڵەتییەكاندا حساب بۆ دەسەڵادارانی تاران بكرێت و بانگهێشتی مێزی گفتوگۆی نێودەوڵەتی بكرێت. هەروەها، وەستانەوە بە رووی زلهێزی جیهانی و بوونی كاریگەری ئیقلیمی بووەتە هۆی بەهێزبوونی ناوبانگی ئێران لەسەر ئاستی شەقامی عەرەبی-ئیسلامی.\nبەڵام پێدەچێت خۆ پێشاندان و نارەزاییەكانی ئەم دوواییەی ناوخۆی ئێران كاریگەری خراپی هەبێت لەسەر دەسەڵات و ناوبانگی ئێران لەسەر ئاستی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی. پرەنسیپی سەرەكی لە زانستە سیاسیەكاندا جەخت لەوە دەكاتەوە كە بەهێزی شەرعییەتی ناوخۆیی رێگە بە دەوڵەت دەدات كە رۆڵێكی كاریگەر بگێرێت لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و هەروەها توندوتۆڵی شەرعییەتی ناوخۆیی پێگەی دەوڵەت بەهێز دەكات بەرامبەر بە نەیار و دۆستەكانی لەسەر ئاستی دەرەكی. بە پێچەوانەوە، غیابی شەرعیەتی ناوخۆیی و بوونی نارەزایی بەرامبەر بە رژێمی حوكم پێگە و ناوبانگی لە سەر ئاستی نێودەوڵەتی لاواز دەكات. ئەم بیرۆكە تیۆرییە جێبەجێ دەبێت بەسەر بارو دۆخی ئێراندا و چاوەروان دەكرێت كە لاوازبوونی متمانەی هاووڵاتیانی ئێرانی بەرامبەر بە رژێمی كۆماری ئیسلامی ببێتە هۆكاری لاوازبوونی پێگەی ئێران لەسەر هەردوو ئاستی ئیقایمی و نێودەوڵەتی.\nكاردانەوەكانی سەركردایەتی هێزە نەیارەكانی كۆماری ئیسلامی نموونەی راستی ئەم لێكدانەوەیەن. هەر یەك لە بینیامین نەتانیاهۆی سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل و دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا هێرشی توندیان كردە سەر رژێمی كۆماری ئیسلامی و لە هەمان كاتدا پشتیوانی خۆیان بۆ هاووڵاتیانی نارەزای ئێرانی نیشاندا. چاوەروان دەكرێت كە نەیارەكانی ئێران بۆ لەمەودوا وەك هێزێكی لاواز لەسەر ئاستی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی تەماشای كۆماری ئیسلامی بكەن و ئەو نارەزاییە ناوخۆیانە هیوایان بداتێ بەوەی كە كۆماری ئیسلامی ئەو هێزە كاریگەرە نییە كە بتوانێت ئاراستەی ململانێ ئیقلیمیەكان بە ویستی خۆی دیاریبكات و دەكرێت هاووڵاتیانی ئێرانی لێ هانبدرێت و لە ناوخۆدا لاواز بكرێت.\nهەرچی دۆست و لایەنگرانی ئێرانە لە ناوچەكەدا دەكرێت ئەم پرسیارە جدییە لە خۆیان بكەن: رژێمێك لە ناوخۆدا بێزراوبێت هاووڵاتینی ئێرانی لێ رازی نەبن چۆن دەكرێت ئێمە وەك بیانی و خەڵكانی دەرەوەی ئێران متمانەی پێبكەین؟ بەم شێوەیە، نارەزایی و خۆ پیشاندانەكانی ناوخۆی ئێران دەكرێت ببێتە هۆكاری لاوازبوونی نەرمە هێز و ناوبانگی هێزی كۆماری ئیسلامی لەسەر ئاستی نێو دەوڵەتی بە شێوەیەك كە ببێتە لەمپەرێك لەبەردەم تاراندا لە پێناو بەرەوپێشبردنی بەرژەوەندییە ستراتیژییە دەرەكییەكانی. بە كورتی، رژێمێك كە بانگەشەی ئەوەی دەكرد كە هیچ هێزێكی ناوخۆیی و دەرەكی ناتوانێت رووبەرووی ببێتەوە، ئێستا توانای رازیكردنی هاووڵاتیانی ئێرانی نییە كە داوای بەجێهێشتنی دەسەڵاتی لێ دەكەن.\nپێنجەم: سیناریۆکانی مامەڵەی ڕژێمی كۆماری ئیسلامی لەگەڵ ناڕەزایەتییەکان:\nلە سەرەتای ناڕەزایەتییەكانەوە، دەسەڵاتدارانی كۆماری ئیسلامی بەشێوەیەكی سەرەكی كاردانەوەی ئەوتۆیان نەبوو و بە نیازبوون كە نارەزاییەكان بە هەند وەرنەگرن و پشتگوێی بخەن. بەڵام دواتر كە زانرا ئاستی ناڕەزاییەکان بەرفراوانتربووه، وەك چاوەروان دەكرا دەسەڵاتدارانی تاران قەیرانەكەیان بەستەوە بە پیلانگێڕی دەرەكییەوە لەپێناو سەندنەوەی شەرعییەت لە خۆپێشاندەران. لەم بارەیەوە ووتاربێژى هەینى لە تاران لە وتارى هەینی (٥/١/٢٠١٨) ئاماژەى بەوەداوە کە ناڕەزایەتییە ناوخۆییەکان لە دەرەوە پیلانڕێژییان بۆکراوە لەلایەن ئەمریکا و سعودیە و هەولێرەوە پارە و چەکى بۆ تەرخانکراوە. بەگشتى دەكرێت كە ڕژێمی كۆماری ئیسلامی لەپێناو سنورداركردن و كۆتاییهێنان بە نارەزاییەكانی شەقامی ئێرانی پەنا بۆ هەر یەك لەم میكانیزمانە بەرێت:\n1- میكانیزمی ئەمنی: وەك ئاشكرایە كە هاوپەیمانەكانی بەیتی رەهبەری، بە تایبەتی سوپای پاسداران و بەسيج – كە ئامانجی سەرەكییان پاراستنی رژێمە لە هەرەشەی ناوخۆیی و دەرەكی – رۆڵیكی ئەوتۆیان نەبووە لە گەمارۆدانى ناڕەزایەتییەكان بەڵام وەك خۆیان ئاماژەیان پێداوە، گەر بێت و قەیرانەكە ببێتە هەرەشەی جدی لە سەر مانەوەی رژێم ئەوا دەستێوەردان لە دۆخەکە دەكەن بۆ كۆتایهێنان بە قەیرانەكە.\n2- گوتاری سیاسی و دینی: جوڵاندنی هەست و سۆزی دینی یەكێكە لە میكانیزمەكانی بەردەستی رژێم لە پێناو گەمارۆدان و ئیدارەدانی ناڕەزایەتییەكان. دیارە كە رژێمی دەسەڵاتدار لە رێگە دەزگا میدیاییەكان و مەراسیمی نوێژی هەینییەوە خەریكی هێوركردنەوەی كاریگەری نارەزاییەكانە بە چەند شێوەیەك لەوانە: (ا) بەهێزكردنەوەی باوەری لایەنگرانی رژێم بە دەسەڵاتی سیاسی لە رێگەی جوڵاندنی هەست و پەیوەندی دینیان بە دامەزراوەی دەوڵەتییەوە، و (ب) بەستنەوەی نارەزاییەكان بە پیلانی دەرەكییەوە، و (ج) تۆمەتباركردنی هەندێك كەسایەتی حكومی (لەهەردوو باڵەکە) بە مەبەستی دەربازكردنی سەرتاسەری ڕژێم لە رەخنە و توورەیی خەڵك، و هەروەها (د) هاندانی لایەنگرانی رژیێم لە پێناو ئەنجامدانی ڕێپێوانى ئاراستەکراوى جەماوەرى وەک پاڵپشتی بۆ دامەزراوەی حوكم و بەهێزكردنەوەی شەرعییەتی ناوخۆیی لە دیدی نەیار و لایەنگرانی دەرەكی كۆماری ئیسلامییەوە.\n3- ئەنجامدانی ریفۆرمی ئابووری: دەكرێت رژێم هەوڵی ئەنجامدانی هەندێك ریفۆرمی ئابووری بدات لە پێناو كەمكردنەوە و كپكردنەوەی نارەزاییە ناوخۆییەكان بەڵام ئەمانە چارەسەری كاتی دەبن و كاریگەری درێژخایەنیان نابێت لەسەر شەرعییەتی رژێم لە دوورمەودادا. كێشەی ئابوری لە ئێران كەمتر پەیوەندی بە ئابڵۆقەی ئابووری نێودەوڵەتییەوە هەیە و زیاتر پەیوەستە بە خراپ ئیدارەدانی ناوخۆیی و سروشتی رژێمی سیاسی ئێرانەوە. ئەوانەی مۆنۆپۆڵی ئابووری ئێرانیان كردووە دامەزراوە دینی و سەربازییەكانی ئێرانن كە جومگەی سەرەكی رژێمن و مانەوەی كۆنترۆڵیان بەسەر سەرچاوە داراییەكانی ئێرانەوە زامنی مانەوە و ئاسایشی رژێم دەكات و پێناچێت بەیتی رەهبەری و سوپای پاسداران حکومەت رێگە بە ریفۆرم و چاكسازیی ئیداری و ئابووری جەوهەری بدەن كە لەوانەیە ببێتە هۆكاری دادپەروەری بەڵام مەترسی كۆتاییهێنانی رژێمی كۆماری ئیسلامی لێدەكرێت لە كۆتاییدا! بە كورتی، ریفۆرمی ئابوری پێویستی بە گۆرانكاری جەوهەری لە بونیاتی سیاسی ئێراندا هەیە، گۆرانكارییەك كە رژیمی سیاسی پێناچێت ئامادەبێت ئەنجامی بدات. لەبەر ئەوە، چارەسەری «ئازار شكێن» و كورتخایەن نەك جەوهەری چاوەروان دەكرێت لە كۆماری ئیسلامی.\n١- لە کۆتایى ئەم پەیپەرەدا دەتوانین چەند ئەنجامێک بۆ تێگەیشتن لە ناڕەزایەتییەکانی ٢٠١٨ی ئێران گەڵاڵە بکەین، بەم شێوەیە:\n٢- ناڕەزایەتییەکانی ئیستاى ئێران، بەرای زۆرینەی چاودێران، زیاتر سروشتێکی ئابووری وکۆمەڵایەتییان هەیە نەک سیاسی، بۆیە ئەوەندەی پەرچەکردارن بەرامبەر تەنگژە ئابورییەکانی ناوخۆی ئێران، بەتایبەت خراپبونی بژێوی وگوزەرانی زۆربەی هاوڵاتیان وزیدبوونی ڕێژەی بێکاری و هەڵاوسان و کورتهێنانی بودجە لە ئەنجامی سیاسەتە هەڵەکانی حکومەتی هەنوکەی ئێران، هێندە کاردانەوەنین بەرامبەر خودی ڕژێمی حوکمڕانی ئێران.\n٣- بەسیاسی ناساندنی ناڕەزایەتییەکانی ئێران و لەقەڵەمدانی وەک پێش زەمینەیەک بۆ قڵپکردنەوەی ڕژێمی حوکمڕانی ئێران، بەبڕوای هەندێک، زیاتر وێنایەکی گریمانە کراوی نەیارانی هەرێمی ونێودەوڵەتی ئێرانە، نەک واقعێکی حاڵ کە بەشێوەیەکی ڕاستەقینە ئێستا لە ئارادابێت.\n٤- سەبارەت بە کاردانەوە ناوخۆییەکانی ناڕەزایەتییەکانی ئێران، ڕەنگە لەمەدای نزیکدا ببێتە هۆی پێداچونەوەی حکومەت بە چەند سیاسەتێکی گشتیدا، بەتایبەت لەسەر ئاستی بژێوی خەڵک، هەروەها کارکردن چاکسازی وبۆ قەڵاچۆکردنی گەندەڵی و تەنانەت هەموارکردنی دەستوریش، بەڵام زەحمەتە ئەم ناڕەزایەتییانە گۆڕینی سەرتاسەری ڕژێمی سیاسی ئێرانی لێ بکەوێتەوە.\n٥- سەبارەت بە کاردانەوە دەرەکییەکانی ناڕەزایەتییەکانیش، نەیارە هەرێمی ونێودەوڵەتییەکانی ئێران لە روى راگەیاندن و بەگەورە پیشاندانی ناڕەزایەتییەکانیش زیاد لە قەبارەى خۆى دەیانەوێت فشار لەسەر دۆخى ناخۆیى دروست بکەن و ژینگە بۆ کۆکردنەوەى دەنگى نێودەوڵەتى بخولقێنن ئەمەش لەلایەک بۆئەوەیە ڕژێمی سیاسی ئێران وا پیشانى دونیا بدەن کە هێزێکە لەناوخۆدا بێ پشتیوانە، لەلایەکیتریش پشتگیرى ئێران و بۆ وڵاتە عەرەبیەکان کەمبێتەوە، ئەمەش واتە کەمبونەوەى کاریگەرى ئێران لەسەر ئاستی هەرێمی ونێودەوڵەتی.\n٦- پەیوەست بە کورد و هەرێمی کوردستان، ڕەنگە ناڕەزایەتییەکانی ئێران پاڵنەرێک بێت بۆ ئەوەی لەمەودوا ئێران ڕۆڵێکی ئیجابی بگێڕێت لە هێورکردنە پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغداد، وێڕای گرنگیدان بە زیاتر گەشەپێدانی پەیوەنییە ئابووریەکانی ئێران لەگەڵ هەرێمی کوردستان.\n٧- چاوەڕوان ناکرێت کە ئەم ناڕەزاییانە گۆڕانکارى بنەڕەتى لە ناوخۆی ئێران دروستبکەن، بەڵام ئەم ڕووداوانە دەبنە هۆکارى لاوازبوونى پێگەى ئیقلیمى ئێران و کاڵبوونەوەى ناوبانگى بەهێزى و نەرمەهێزى کۆمارى ئیسلامى ئێران لەسەر ئاستى نێودەوڵەتى لە ڕوانگەى نەیار و دۆستە دەرەکییەکانى تارانەوە.


وەزارەتى پلاندانانى عێڕاق ئاشكرايكرد، بودجەى ساڵى 2021 ئەو كێشانە چارەسەر دەكات كە لە بودجەكانى ساڵانى پێشتردا هەبوون و تەركيز لەسەر چالاككردنى داهات و باج و خاڵە سنوريەكان و كەرتەكانى ترى وەبەرهێنان دەكات لە پاڵ داهاتى نەوت.\nعەبدولزەهرە هینداوى، وتەبێژى وەزارەتى پلاندانان بە ئاژانسى فەرمى عێڕاقييەى وتووە، بودجەى ساڵى 2020 تەنها بودجەيەكى كارپێكردن دەبێت ئەوەش بۆ دابينكردنى خەرجييە سەرەكيەكان وەك موچە و خانەنشينى و لايەنى تەندروستى و فۆڕمى خۆراك و خەرجييە پێويستيەكانى تر، بوجەكە لەماوەى ئەم مانگەدا تێى دەپەڕێنێت.\nهێماى بۆ ئەوەشكردوە، لايەنى وەبەرهێنان پشت بە قەبارەى داهات دەبەستێت كە لەو ماوەيەدا بەدەست دێت، ژمارەيەك پرۆژەى وەستاو هەن كە كەم نين و پێويستيان بە دابينكردنى پارە و بەردەوامى كاركردن هەيە تێياندا.\nهینداوى ڕونيشيكردوەتەوە، ڕێنمايى هەيە بۆ چارەسەركردنى سەرجەم كێشەكانى بودجەكانى پێشوو، لەوانەش دواكەوتنى تێپەڕاندنى كە بوونەتە هۆى دواكەوتنى ئەنجامدانى پرۆژەكانى وەبەرهێنان، ئەوەش سەرەڕاى دۆزينەوەى سەرچاوەى تر لەگەڵ نەوتدا بۆ بەهێزكردنى بودجە و گەشەپێدانى ئابوريى وڵات، كە خۆى لە چالاككردنى داهاتوى خاڵە سنوريەكان و باج و كەرتى كشوكاڵ و گەشتيارى و پيشەسازى و كەرتى تايبەتيش دەگرێتەوە.\nوتەبێژى وەزارەتى پلاندانان دەشڵێت، حكومەت لەئێستادا هەوڵى تێپەڕاندنى بودجەى 2021 دەدات، نەوت سەرچاوەى سەرەكى بودجە دەبێت لە لقەكانى كارپێكردن و وەبەرهێنان.\nتەئكيديشى كردوەتەوە، حكومەت پشت بە بەهێزكردنى پەيوەنديەكان لەگەڵ دەوڵەتانى دەستەخوشك دەبەستێت لە بوارى وەبەرهێنان، لەگەڵ ڕێكخراوە نێودەوڵەتيەكان بۆ سودوەرگرتنى لە شارەزايى ئەو دەوڵەتانە.


به گوژمه‌ی ملیاره‌ها دینار ١١ بەنداوی دیكە دروست دەكرێن\n2020-07-10 [07:57 AM]\nپەرلەمانتارێك رایگه‌یاند: بەهۆی نەبوونی دەوڵەت و قەوارەی سەربەخۆ، كورد تاكە نەتەوەیە رووبەڕووی كۆمەڵكوژی دەبێتەوە، رێكخراوێكی تایبەت بە دۆزی جینۆساید لە هەرێمی كوردستان هۆشداری دەدا كە هاوشێوەی ساڵی 2014، دیسان داعش لە ناوچە كوردستانییەكان كۆمەڵكوژی ئەنجام دەدات.\nگولیزار رەشید سندی، ئەندامی پەرلەمانی كوردستان به ئاژانسی هه‌واڵی زاگرۆسی راگەیاند: ئەوەی رێگەی خۆش كردووە، كورد وەك نەتەوە رووبەڕووی كۆمەڵكوژی بێتەوە، ئەوەیە كە كورد خاوەنی قەوارەی سەربەخۆی خۆی نییە وەك گەلانی دنیا، بۆیە هەرجارەی بەشێوەیەك كۆمەڵكوژ دەكرێ.\nگولیزار گوتی: لە ئاكامی بێدەسەڵاتی هێزە عێراقییەكان و نەگەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ ناوچە كوردستانییەكان، كاكەییەكان و كوردانی ناوچە كوردستانییەكان، رووبەڕووی كۆمەڵكوژی بوونەتەوە، بۆیە دەكرێ وەك هەنگاوی یەكەم سەرەڕای بەهێزكردنی پێوەندی نێوان حزبەكانی كوردستان، كونسوڵگەی وڵاتانیش لە كوردستان لە كۆمەڵكوژی كوردانی كاكەیی ئاگەدار بكەینەوە.\nئەم هەواڵە 3112جار خوێندراوەتەوە


ئەنفال .. هەوڵی لەناوبردنی گەلێك\n14/04/2022 ژمارەی بینراو 155\nئەنفال ناوی پڕۆسەیەكی پلانداڕێژراوی رژێمی بەعس بوو لە عیراق بۆ لەناوبردنی گەلی كورد لەباشوری كوردستان و كپكردنی دەنگیان دژ بەو ستەمەی كە بەغدا لێی دەكردن، پڕۆسەكە لە سەرەتای هەشتاكانی سەدەی رابردوو بە دوو ئەنفالی بەربڵاو و گەورەی كوردی فەیلی و بارزانییەكان دەستی پێ كرد، دواتر بە هەشت قۆناغ و بە گشتی لە هەشت ساڵدا ئەنجامدرا، بۆیە لەناو كوردەكاندا بە "شاڵاوەكانی ئەنفال" ناسراوە.\n١٤ی نیسانی هەموو ساڵێك لەلایەن كوردانی باشورەوە بۆ یادكردنەوەی كۆمەڵكوژی بەدەستی سوپای رژێمی بەعس دیاری كراوە، ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراقیش هەمان رۆژی وەك رۆژێكی نیشتمانی لە سەرانسەری وڵات دیاری كردووە و بەو شێوەیە حكوومەتی عێراق دانی ناوە بە كۆمەڵكوژییەك كە بەپێی وتەی بەرپرسان و شارەزایانی بوارەكە لە هەرێمی كوردستان ١٨٢ هەزار كەسی سڤیل تیادا بوونە قوربانی.\nبەڵام ئەنفال چییە و چۆن دەستی پێكرا، پلانەكە چی بوو و چی كرا؟ ئەوە پرسیارێكە جگە لە خەڵكی سنووری جوگرافیای عێراق و هەندێكجار رۆژهەڵاتی ناوەڕاست كەمتر كەس لێی ئاگادارن، ئەوەش بەهۆی سەردەمێك بووە كە پەیوەندی و گەیاندن لە ئاستی ئێستادا نەبووە.\nئەنفال ناوی پڕۆسەیەكی پلانداڕێژراوی رژێمی بەعس بوو لە عیراق بۆ لەناوبردنی ناڕەزایەتی كوردەكانی دژ بەو ستەمەی كە بەغدا لێی دەكردن، پڕۆسەكە لە سەرەتای هەشتاكانی سەدەی رابردوو بە دوو ئەنفالی بەربڵاو و گەورەی كوردی فەیلی و بارزانییەكان دەستیپێكرد، دواتر بە هەشت قۆناغ و بە گشتی لە میانی هەشت ساڵدا ئەنجامدرا، بۆیە لەناو كوردەكاندا بە "شاڵاوەكانی ئەنفال" ناسراوە.\nلە پرۆسەی ئەنفالدا بەپێی ئامارەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، ١٨٢ هەزار كەسی سڤیل بووەتە قوربانی سیاسەتەكانی رژێمی بەعس و چوار هەزار و ٥٠٠ گوندیش تێكدراون.\nساڵی ١٩٨٠ و لەگەڵ دەستپێكردنی جەنگی ئێران-عێراق دەرفەتی میلیتاریزەكردنی سەرانسەری عێراق و سنوورەكانی ئێران بۆ بەغدا رەخسا، سوپای بەعس دەستپێكی كۆمەڵكوژییەكەی لەو كوردانە دەست پێ كرد كە مەزهەبیان شیعە بوو و پێیان دەگوترێت كوردی فەیلی.\nلەم پڕۆسەیەدا زیاتر لە ٢١٥ هەزار كوردی فەیلی ناسنامەی عێراقییان لێ ستێندرایەوە و بە زۆر راگوازران و رەوانەی ئێران كران بە بیانووی ئەوەی شیعەن و دەبێت بچنە ئەو وڵاتە و لەم نێوەندەشدا، پێنج هەزار كەسیان بە شێوازی جۆراوجۆر لەسێدارەدان و زیندەبەچاڵكران، بەهۆی ئەو پڕۆسەیە لە ئەنجامدا، ٤٠٠ هەزار كوردی فەیلی زەرەرمەند بوون و ناچار بە كۆچی زۆرەملێ بوون. چواری نیسانی بە رۆژی كۆمەڵكوژی كوردی فەیلی ناسراوە.\nلە ٣١ی تەمووزی ١٩٨٣دا، بارزانییەكان كە گوندەكانیان لەلایەن سوپای بەعسەوە وێران كرابوون و بە زۆر لە كۆمەڵگا زۆرەملێكانی نزیك دەشتی هەولێر بە ناوی كۆمەڵگای هەریر، قوشتەپە و بەحركە نیشتەجێكران، كەوتنە بەر پەلاماری سوپای عێراق. سوپای عێراق بەرەبەیانی ئەو رۆژە بە پلانێكی هاوكات هەموو ئەو ناوچانەی گەمارۆ دا و پیاو و مێرمنداڵە نێرەكانی لێ جیاكردنەوە و بە زۆر بۆ بیابانەكانی باشووری عێراقی گواستەوە و دواتر دەركەوت كە زیندەبەچاڵی كردوون.\nهەشت قۆناغەكەی ئەنفال پلانێكی دیكەی رژێمی بەعس بوو كە هاوكات بوو لەگەڵ دوا مانگەكانی جەنگی عێراق-ئێران. پڕۆسەكە بەم شێوەیە بوو:\n٢١\_٢\_١٩٨٨ - ١٨\_٣\_١٩٨٨ ئەنفالی یەك لە پارێزگای سلێمانی كە دۆڵی جافایەتی و ناوچەی شارباژێری گرتەوە.\n٢٢\_٣\_١٩٨٨ - ١\_٤\_١٩٨٨ ئەنفالی دوو ناوچەی قەرەداغ-پارێزگای سلێمانی، تێدا جگە لە وێرانكردنی گوندەكان، چەكی كیمیاییش بەكار هێنرا.\n٣١\_٣\_١٩٨٨ - ١٨\_٤\_١٩٨٨ ئەنفالی سێ كە بە بەرفراوانترین شاڵاوی ئەنفال ناوی دەهێندرێت ناوچەی گەرمیان سنووری پارێزگای دیالەی گرتەوە.\n٢٠\_٤\_١٩٨٨ - ٥\_٥\_١٩٨٨ ئەنفالی چوار سنووری ناحیەكانی عەسكەر و شوان و ئاغجەلەر لە پارێزگای كەركووك و دەشتی كۆیە سەربە پارێزگای هەولێر لەم ئەنفالەدا چەكی كیمیایی بەكار هێنرا و گوندی گۆپتەپە سەربە ناحیەی ئاغجەلەر لە سێی ئایار بە چەكی كیمیایی بۆردومان كرا.\n٢٤\_٥\_١٩٨٨ - ٣١\_٨\_١٩٨٨ ئەنفالی پێنج، ئەنفالی شەش، ئەنفالی حەوت دوا رۆژەكانی مانگی رەمەزان بوو كە سوپای عێراق دەستی بە راماڵینی گوند و ئاوەدانییەكانی سنووری قەزاكانی شەقڵاوە و رەواندوز كرد لەم هێرشەدا.\nدوا قۆناغی شالاوەكانی ئەنفال لە ٢٥\_٨\_١٩٨٨ دەستی پێ كرد و ٦\_٩\_١٩٨٨ كۆتایی پێ هات كە بە ئەنفالی هەشت ناسراوە. لەم هێرش و پەلامارەدا شارەكانی زاخۆ، ئامێدی، شێخان و ئاكرێ سەربە پارێزگای دهۆك كەوتنە بەر پەلاماری سوپای بەعس.\nرووفاتی بەشێك لە ئەنفالكراوان كە دەگوترێت بەشێكیان بە زیندوویی خراونەتە چاڵەوە، لەلایەن حكومەتی هەرێمەوە بە هەماهەنگی لەگەڵ دانیشتووانی پارێزگاكانی ئەنبار، نەجەف و موسەننا كە شایەتحاڵی رووداوەكانیش بوون و گۆڕە بەكۆمەڵەكانیان پێ دەزانی، هێندرانەوە هەرێمی كوردستان و لە زێدی خۆیان بە خاك سپێردران.\nبەپێی ئامارەكانی وەزارەتی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی هەرێمی كوردستان، ئەنفال ١٨٢ هەزار قوربانی لێكەوتووەتەوە و كۆی ئەو زەرەروزیانە ماددیەی كە لە ئەنجامی ئەو كۆمەڵكوژییەدا بەر ناوچە جیاجیاكانی هەرێمی كوردستان كەوتووە، بە هەشت ملیار خەملێندراوە.\nدادگای باڵای تاوانەكانی عێراق لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٧ ئەنفالی وەك كۆمەڵكوژی ناساند و لەم بارەیەوە بڕیاری دا كە حكوومەتی عێراق پێویستە قەرەبووی ماددی و مەعنەوی زیانلێكەوتووانی شاڵاوەكانی بكاتەوە. تا ئێستا حكوومەتی عێراق هیچ هەنگاوێكی بۆ قەرەبووكردنەوەی كەسوكاری قوربانییانی ئەنفال نەناوە.\nهەر لەسەر بنەمای ئەو بڕیارە، ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ساڵێك دواتر بە دیاریكراوی لە رۆژی ١٤ی نیسانی ٢٠٠٨دا، ئەنفالی وەك پرۆسەیەكی پلانداڕێژراو بۆ قڕكردنی گەلی كورد بە "جینۆساید" ناسی و ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ساڵی ٢٠١٧ بڕیاری دا بەوەی كە رۆژی ١٤ی نیسان هەموو ساڵێك بكرێتە رۆژێكی نیشتمانی لە عێراق و پرۆسە بەدناوەكە یاد بكرێتەوە، هەروەها لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیش هەنگاو بنرێت بۆ بەجینۆساید ناساندنی تاوانی ئەنفال.\nلەسەر بنەمای ئەو بڕیارەی دادگای باڵای تاوانەكان و داننانی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و كاركردن بۆ بەجینۆساید ناساندنی ئەنفالی كورد لە عێراق، تا ئێستا نەرویج، سوید، بەریتانیا و كۆریای باشوور دانیان ناوە بە پرۆسەی ئەنفال وەك كۆمەڵكوژی و حكوومەتی هەرێمی كوردستان رایگەیاندووە كە كار دەكات بۆ بەجینۆساید ناساندنی ئەم پرسە لەسەرانسەری جیهاندا.


کاربه‌ده‌سـتێـکی عێراق ده‌ڵێت خۆکوژه‌که‌ی به‌رده‌م وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه پـێشتر لای ئه‌مریکیـیه‌کان ده‌سـتگیرکرابوو\nکاربه‌ده‌سـتێـکی باڵای عێراق ده‌ڵێت ئه‌و خۆکوژه‌ی له سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌دا ماشێنێـکی بۆمبڕێژکراوی ته‌قاندبۆوه و بووه مایه‌ی کوژرانی به لانی که‌م 100 که‌س پـێشتر لای ئه‌مه‌ریکایی‌یه‌کان ده‌سـتگیرکرابوو و پاش ئازادیان کردووه.\nڕۆژی یه‌کشه‌ممه ئه‌و کاربه‌ده‌سـته گوتی خۆکوژه‌که‌ی به‌رده‌م وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه یه‌کێـک بووه له‌و که‌سـانه پـێشتر له که‌مپی بووکه ده‌سـتگیرکرابوو، که زیندانێـکی ئه‌مه‌ریکایه له باشوری عێراق و بڕیاره له مانگی نۆدا دابخرێت.\nجێی ئاماژه پـێکردنه به‌پـێی ڕێـکه‌وتنی ئاسایشی نێوان به‌غدا و اشـنتن ئه‌وه‌ی له سه‌ره‌تای ئه‌مسـاڵه‌وه کاری پـێده‌کرێت، له‌شـکری ئه‌مه‌ریکا زیاتر له 5 هه‌زار ده‌سـتگیرکراوی ئازادکردووه و هه‌روه‌ها نزیکه‌ی 1200 ی دیکه‌شی ڕه‌وانه‌ی زیندانه‌کانی عێراق کردووه.\nهه‌ندێ له عێراقیـیه‌کان سـکاڵا ده‌که‌ن و ده‌ڵێن ئه‌و که‌سـانه‌ی ئازادکراون گه‌ڕاونه‌ته‌وه سه‌ر توندوتیژی.


ڕۆژنامەنووسانی قەڵادزێ، پشتیوانی لە داخوازییەکانی کەبوودوەند دەکەن | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome کوردستان باشوور ڕۆژنامەنووسانی قەڵادزێ، پشتیوانی لە داخوازییەکانی کەبوودوەند دەکەن\nڕۆژنامەنووسانی قەڵادزێ، پشتیوانی لە داخوازییەکانی کەبوودوەند دەکەن\nدەستەیەک لە ڕۆژنامەنووسانی قەڵادزێ بە دەرکردنی بەیاننامەیەک پشتیوانیی خۆیان بۆ داواکانی محەمەد سەدیق گیراوی سیاسی كورد، ڕۆژنامەنووس و ھەڵسوڕاوی بواری مافەکانی مرۆڤ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان دەربڕی و ئیدانەی ھەرھەنگاوێکی نامرۆڤانەی کاربەدەستانی ڕژێمی ئێران دەکەن کە دژبە ماف و خواستەکانی کەبوودوەند و باقی گیراوانی دیکەی سیاسی کورد لەناو گرتووخانەکانی ئێراندا پەیڕەو دەکرێت.\nئەمەی خوارەوە دەقی بەیاننامەکەیە کە نووسخەیەکی بۆ رۆژی کورد نێردراوە؛\n“کەبوودوەندەکانی ناو چاڵەڕەشەکانی ئێران لەبیر ناکەین”\nبەدڵ و بەگیان پشتیوانی لە داوا ڕەواکانی “محەمەد سدیق کەبوودوەند”، گیراوی سیاسی كورد، ڕۆژنامەنووس و ھەڵسوڕاوی بواری مافەکانی مرۆڤ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان، و ھەروەھا داخوازی ڕەوای سەرجەم گیراوانی سیاسی کورد دەکەین کە ئێستا لەناو چاڵەڕەشەکانی کۆماری ئیسلامی ئێراندا بە بیانووی جۆربەجۆر بەند کراون.\n“کەبوودوەند” ماوەی ٩ ساڵە لەناو چاڵەڕەشەکانی ئێراندا بەند کراوە و بە خۆڕاگرییەوە ماوەی بەندکردنەکەی بەڕێدەکات.\nبەڵام ھەنووکە دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی ئێران، لەھەوڵی ئەوەدان دۆسییەی دیکە لەدژی بکەنەوە بۆئەوەی ماوەی سزاکەی درێژتر بکەنەوە، بەھۆیەشەوە کەبوودوەند ماوەی نزیکەی مانگێکە مانی لەخواردن گرتووە و دۆخی تەندرووستیشی ناجێگیرە.\nئێمە دەستەیەک لە ڕۆژنامەنووسانی قەڵادزێ، ئیدانەی ھەرھەنگاوێکی نامرۆڤانەی کاربەدەستانی ڕژێمی ئێران دەکەین کە دژبە ماف و خواستەکانی کەبوودوەند و باقی گیراوانی دیکەی سیاسی کورد لەناو گرتووخانەکانی ئێراندا پەیڕەو بکرێت.\nلەونێوەشدا، داوا لەسەرجەم کۆڕ و کۆمەڵە نێودەوڵەتییەکان و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و ھێز و لایەنە سیاسیەکانی ھەموو بەشەکانی کوردستان دەکەین کە بەدواداچوون بۆ کەیسی کەبوودوەند و تەواوی بەندکراوانی سیاسی کورد لە ئێران بکەن و ڕەفتارە دور لە ئینسانییەکانی ڕژێمی تاران بەرامبەر بە بەندکراوانی سیاسی لەقاوبدەن و ڕایگشتی لێ ئاگادار بکەنەوە.\nھەروەک بە پێویستیشی دەزانین کە ڕووی داوامان بکەینە وڵاتانی زلھێز و بڕیار بەدەستی جیھان کە بەھۆی ڕێکكەوتنی ئەتۆمی ئێران و وڵاتانی (۵+۱) ، دۆخی مافی مرۆڤ لە ئێران و داخوازییەکانی کورد لە ئێراندا فەرامۆش نەکرێت.\nئێمە وای دەبینین کە ھەرچەشنە سەودا و مامەڵەیەکی سیاسی کە لەنێوان ڕژێمی ئێران و وڵاتانی ئەمریکا و ھاوپەیمانەکانیدا بکرێت، کە بەوھۆیەوە پێشێل کرانی مافەکانی مرۆڤ لە ئێران نادیدە بگرێت،بە ھەنگاوێکی دور لە بەھا مرۆییەکانی دەزانین.\nبەھەمووشێوەیەک، پشتیوانی لە داخوازییەکانی کەبوودوەند و باقی گیراوانی سیاسی کورد لەناو گرتووخانەکانی ئێراندا دەکەین.\nدەستەیەک لە ڕۆژنامەنووسانی قەڵادزێ\n١/ ٦/ ٢٠١٦\nPrevious articleبابەشێخ حسێنی داوا لە بان کی مون و ئەحمەد شەهید دەکا بە هانای کەبوودوەندەوە بچن\nNext articleکوردانی ئاڵمان لە بەردەم نووسینگەی پارلمانی ئوروپا مان دەگرن


گه‌ڕۆکه‌کانی ئێستاتیکای ده‌ق له شیعری هاوچه‌رخی کوردی دا – Denegkan\nگه‌ڕۆکه‌کانی ئێستاتیکای ده‌ق له شیعری هاوچه‌رخی کوردی دا\nbydawan\tNovember 4, 2010\tئەدەب\n(شاعیری بلیمه‌ت زمانی پاشه‌ڕۆژ ده‌خوڵقێنێت)\nخه‌سڵه‌تی هه‌ره گرنگی (جه‌مال غه‌مبار) ناونیشانی ده‌قه، ناونیشانی ده‌ق بۆ خۆی هه‌م له‌ڕووی ئێستاتیکاوه و هه‌میش له‌ڕووی فۆڕمه‌وه داهێنانه و خاوه‌نی کۆمه‌ڵێ پرسیاری هزرییه و بیر له‌گه‌ڵ خۆیدا دێنته به‌ردیده‌ی بینینمان و زیهنمان ده‌ورژێنی، به دیوێکیتردا ناونیشانی ده‌ق ده‌بێت هزرو بیر بخوڵقێنێت، نه‌ک له چوار چێوه‌ی یه‌ک مانادا له قاڵب بدرێ، ده‌قه شیعرییه‌کانی(جه‌مال غه‌مبار)هه‌میشه پرسیاری به‌رده‌وام ده‌خوڵقێنێت و له‌گه‌ڵ یه‌که‌مین خوێندنه‌وه‌مانه‌وه ده‌که‌وینه ناوخنی گه‌ڕان به‌شوێن ماناکانی ده‌قدا و په‌لکێشمان ده‌کات بۆ ناو سیاقه به‌رده‌وامییه‌کانی بیرکردنه‌وه، وه‌ک (میوانه‌کانی باران، پاڕانه‌وه له ئاو، بڕۆن عیشق ڕێگه‌تان بێت، نیشتیمانێک هه‌بوو … پڕ بوو له باخی جێهێشتن) به‌مجۆره (غه‌مبار) ره‌واجی خوێندنه‌وه بۆ خۆی مسۆگه‌ر ده‌کات له کاتی نووسینه‌وه‌ی ده‌ق و خوێندنه‌وه‌ی ده‌ق له‌لای خوێنه‌ر، زه‌رووره‌تی ده‌قه شیعرییه‌کانی (غه‌مبار) له گشت حاڵه‌ته‌کاندا مانا گه‌لێکی فره گرنگ چێده‌که‌ن و له‌زه‌تی زمان و حوزن له ده‌قدا دروست ده‌که‌ن، ………….\nبۆ درێژه‌ی بابه‌ت سه‌یری هاوپێچ بکه‌ن ….\nPrevious خوێندن و كش مه‌لیك\nNext کشانه‌وه‌ی لیستی گۆڕان، نیشانه‌یه‌ک له‌بنبه‌ستی سیاسی!


ئەمریكایێ ل دلێ ئیرانێ دا – Sibehî سبەھی\nئەمریكایێ ل دلێ ئیرانێ دا\nBergeh Kurdistan On 12/01/2020 / نڤیسار\nبكوژێ کوردان و ئینسانێن عه‌ره‌ب و فارس قاسم سوله‌یمانی ژ ئالیێ ئەمریكایێ ڤە هات کوشتن. کوشتنا وی ل ئیرانێ و ل عیراقێ و ل هه‌موو دنیایێ د ناڤ شیعیان دا دەنگڤەدانەك مه‌زن چێکر. ئیرانێ ل هه‌مبه‌ری ئەمریكایێ ده‌ست ب ته‌هدیتێن مه‌زن کر. لێ ئەمریكایێ ژی ژ تۆنا وان بلندتر به‌رسیڤ دا ئیرانێ. د ناڤ بوویه‌ران دا عیراقێ گه‌له‌ک ئاشکه‌ره دیار کر کو هه‌ڤالبه‌ندێن ئیرانێ یه، لۆما ژی د مه‌جلیسا عیراقێ دا بریار هات گرتن کو له‌شکه‌رێن ئەمریكایێ ژ عیراقێ ده‌رکه‌ڤن. به‌رسیڤا ئەمریكایێ ژی ئه‌ڤ بوو کو ئه‌و دێ ژ عیراقێ ده‌رنه‌که‌ڤن.\nلێ کورد و سوونیێن عەرەب به‌شداری جڤینا مه‌جلیسێ نه‌بوون و ده‌نگ نه‌دان کو له‌شکه‌رێن ئەمریكایێ ژ عیراقێ ده‌رکه‌ڤه.\nهیچ شک نینە کو گه‌له‌ک ئالیێن دن یێن ڤێ رووداوێ هه‌نه. دڤێ مرۆڤ پرئالی مژارێ شرۆڤه بکه.\nكه‌ره‌کته‌را قاسم سوله‌یمانی ب هه‌ر ئاوایی ئیرانێ ته‌عریف دکه. لۆما هه‌گه‌ر ئیران ناس نه‌به، قاسم سوله‌یمانی نایێ ناس کرن.\nئیرانا ئایتووڵاهان ئۆلیگارشیه‌کا ئۆلی یه…\nل ئیرانێ سالا ۱۹۷۹ئ دا گوهه‌رتنا ره‌ژیمێ پێک هات. هه‌موو گه‌لێن ئیرانێ ل به‌ندێ بوون کو پشتی کو دیکتاتۆریا شاھی وه‌ره رووخاندن، رژیمه‌کا ده‌مۆکراتیک دێ ئاڤا ببه. لێ ووسا نه‌بوو. پشتی کو ر‌ژیما دیکتاتۆری یا سه‌کووله‌ر هات رووخاندن، ل جیێ وی ر‌ژیمه‌کا ئۆلیگارشیک و تۆتالیته‌ر یا ئۆلی ئاڤا بوو.\nلۆما ژی ل ئیرانێ ر‌ژیم، نه‌بوو ر‌ژیما هه‌موو گه‌لێن مسلمان ژی. به‌س بوو ر‌ژیما شیعیان. لێ ده‌ما کو هه‌ر کو وه‌خت ده‌رباس بوو، ر‌ژیم نه‌بوو ره‌ژیما هه‌موو شیعیان ژی، ر‌ژیم بوو ئۆلیگارشیا ئایه‌توڵاهان و بورۆکراسیا له‌شکه‌ری و ئیستیخباراتێ. ب هه‌ر ئاوایی بوو دژمنێن نه‌ته‌وه‌یێن ل ئ̇رانێ. مافێن گه‌لان ناس نه‌کر.\nئیرانێ د ده‌ستپێکێ دا ئیمپه‌راتۆریا ئیسلامی ژ بۆنا خوه کر ئارمانج. لێ پشت را ده‌رکه‌ت هۆلێ کو ئه‌و ئیمپه‌راتۆریا شیعیان دخوازه. د ناڤ شیعیان دا ژی ئه‌لیتا ئایه‌تووڵاهان بوون ده‌ستهلاتدار و دیکتاتۆر.\nمەزلوومێن ده‌ما دیکتاتۆریا شاھی، بوون زالیم و ده‌ستهلاتدارێن فاشیست و ئۆلیگارشیک و تۆتالیته‌ر. ده‌ست ئاڤێتن ژیانا هه‌موو ئینسانان کو ژیانا هه‌موو ئینسانان کۆنترۆل بکن. ده‌ستهلاتداریه‌کا هه‌سنی چێ کرن.\nئه‌و که‌س و هێزێن کو د رووخاندنا دیکتاتۆریا شاھی دا ببوون ئالیکار، د ناڤ ده‌مه‌کا کورت دا هاتن تەسفیه کرن. ب تایبه‌تی ژی تەسفیا کوردان بوو ئارمانجا رژیمێ.\nبه‌رپرسیارێن رژیمێ ژی، وه‌ک كه‌ره‌کته‌را رژیمێ هاتن په‌ژراندن. ده‌زگه‌هێن ده‌وله‌تێ گۆر ڤێ كه‌ره‌کته‌رێ ئاڤا بوون و ده‌ستهلاتدار بوون. ئه‌و که‌س و ده‌زگه‌هێن بوون به‌رپرسیار ژی، مرۆڤکوژ و باربار بوون. ژ کووشتنا مرۆڤان کێفخوه‌ش بوون.\nل ئیرانێ سالێن بهووری هه‌ر رۆژ ۳٥ که‌س دهاتن ئیعدام کرن. پاسداران و پارازڤانێن شۆره‌شێ ب کێیفی ئینسان کوشتن و هین ژی دکوژن. ئیعداما کوردان ب تایبه‌تی دۆم دکه.\nقاسم سوله‌یمانی یه‌ک ژ ڤان که‌سێ مرۆڤکوژ و ب هه‌ر ئاوای\nکه‌سه‌کی ده‌ستهلاتدار بوو.\nئیران دژمنێ ئەمریكایێ و ئه‌ورووپایێ و سیسته‌ما سۆسیالیست و دنیایا ئیسلامی یه…\nر‌ژیما ئیسلامی و دیکتاتۆریا ئایه‌تووڵاهان ژ بۆنا کو خوه‌دیێ ئارمانجا ئیمپه‌راتۆریا ئیسلامی بوو، ژ هه‌موو دنیایا ئیسلامی را بوون دژمن.\nر‌ژیم د هه‌مانده‌م دا بوو دژمنێ ئەمریكایێ و ئه‌ورووپایێ ژی. دژمنتیا ئیرانێ ل دژی ئەمریكایێ تێ فاهم کرن، له‌ورا دیکتاتۆریا شاھی ب ئەمریكایێ را گرێدایی بوو. لێ دژمنتیا وان یا ئه‌ورووپایێ نه‌خوه‌زایی بوو. خومه‌ینی ل ئه‌ورووپایێ ژیان کربوو.\nئایه‌توڵاهان ژ بۆنا کو ئۆلیگارشیه‌کا ئیسلامی ئاڤا کرن، لۆما ژی بوون دژمنێ یه‌کیتیا سۆڤیه‌تان و چینێ ژی.\nئه‌و دژمنتیا بوو سه‌ده‌م کو ب هه‌زاران له‌شکه‌رێن ئەمریكایێ بێن کووشتن.\nئه‌ڤ د هه‌مانده‌م دا دهات وا‌تایا ئیعلانکرنا شه‌رێ سیاسی و دیپلۆماتیک و له‌شکه‌ری ل دنیایێ. ئه‌ڤ یه‌کا ب خوه ل هه‌رێما رۆژهلاتا ناڤین و ل دنیایێ شه‌ر فرۆشی و فره‌هکرنا هه‌گه‌مۆنیایا ده‌وله‌تا ئیرانێ یه.\nد ئه‌ڤ سیاسه‌تا را‌ژیما ئایه‌تووڵاهان دا قاسم سوله‌یمانی خوه‌دیێ رۆله‌کی گرینگ بوو.\nقاسم سوله‌یمانی دژمنێ کوردان بوو…\nده‌ما کو ئایه‌تووڵاهان ل ئیرانێ بوون ده‌ستهلاتدار، گه‌لێن ئیرانێ و کوردان باوه‌ر کر کو ل ئیرانێ ده‌مۆکراسیه‌کا پلورال دێ ئاڤا ببه، کوردستان، هه‌رێمێن عەرەبان، به‌لووجیان دێ ببن ئۆتۆنۆم. ووسا نه‌بوو. ل ئیرانێ ماف و ئازادیێن ئینسانان، مافێن نه‌ته‌وه‌یان و نه‌ته‌وه‌یا کورد ب هه‌ر ئاوایی هاتن په‌رچقاندن.\nپشتی دیکتاتۆریا شاھی هات رووخاندن، کورد ل کوردستانێ دێفاكتۆ ده‌ستهلاتدار بوون. لێ د داویا سالا ۱۹۷۹ دا ر‌ژیما ئایه‌تووڵاهان ئێریشی کوردستانێ کر.\nوێ ده‌مێ کورد مه‌جبوور بوون کو ده‌ست ب شه‌رێ پێشمه‌رگه‌تی بکن. هه‌زار مخابن پشتی ده‌مه‌کێ شه‌رێ پێشمه‌رگه‌تی شکه‌ست خوار.\nپارتی و به‌رپرسیارێن رۆژهه‌لاتا کوردستانێ چوون ل باشوورێ کوردستانێ جیوار بوون.\nل باشوورێ کوردستانێ ژی، ب بریارا قاسم سله‌یمان تەڤكوژی پێک هاتن.\nده‌وله‌تا ئیرانێ ب ده‌ستێ قاسم سوله‌یمانی، ل رۆژهه‌لاتا کوردستانێ تەڤكوژی پێک ئانی. ل سه‌ر ناڤێ پەکەکێ رێخستن ئاڤا کر. پشتگریا پەکەکێ کر. ل باشوورێ کوردستانێ ب وا‌سته‌یا یەنەکێ ل سه‌ر ته‌ڤگه‌را کوردستانێ ده‌ستهلاتداری و باندۆر دانی. د داگیركرنا که‌رکوکێ دا ب هێزا حەشدا شەعبی رۆله‌کی گرینگ لێهیست. ل رۆژاڤایێ کوردستانێ خرابی کر. ل سووریێ ب ته‌ڤایی ژ بۆنا کو رژیما بەعسێ بژی تەڤكوژی کر. ئه‌و وه‌ک قه‌سابێ حه‌له‌بێ و حەمایێ و حومسێ هات ناس کرن. ل باکوورێ کوردستانێ ژی پلانکارێ شه‌رێ خه‌نده‌کانه. ژ بۆنا کو پێشیا مداخه‌له‌یا ده‌وله‌تا ترک ل سووریێ بگره، ئه‌ڤ شه‌رێ خه‌نده‌کان ئۆرگانیزه کر. د ڤان شه‌ران دا ب هه‌زاران جوانێن کوردستانێ هاتن کووشتن.\nئیرانێ دژمنتیا گه‌لێن ل ئیرانێ و مخاله‌فه‌تا هووندر، ب ده‌ستێ قاسم سوله‌یمانی دمه‌شاند…\nوه‌ک من ل ژۆر ژی دیار کر، ئیران دژمنێ هه‌موو گه‌لێن ئیرانێ یه. ل ئیرانێ ماف و ئازادیێن شه‌خسی و کۆڵه‌کتیف هاتنه خه‌سپ کرن.\nئیران ئیجازه ناده کو مخه‌له‌فه‌تا نه‌ته‌وه‌یێن بنده‌ست، مخاله‌فه‌تا ده‌مۆکرات و لیبه‌رال و هه‌تا یێن ئیسلامی کو نه هه‌ڤالێن ئایه‌تووڵاهانه، ژیانا خوه بدۆمینه.\nلۆما ژی گه‌لێن ئیرانێ ژ بۆنا کو داخوازێن خوه بدەست بخب سه‌رلدانا سڤیل پێک ئانین. هه‌زار مخابن هه‌ر سێ سه‌رهلدانێن سڤیل ژی هاتن شکاندن. ب̇ هه‌زاران که‌س هاته کووشتن.\nهێزێن کو قاسم سوله‌یمانی ژێ را سه‌رۆکاتی دکر، مخاله‌فه‌تا هووندر و ته‌ڤگه‌را نه‌ته‌وه‌یێن بنده‌ست نەهشت کو پێش بکه‌ڤن. پێشیا وان گرت. خرابی لێ کر.\nل ئیرانێ لنگ بوون سه‌ری و قاسم سوله‌یمانی به‌رپرسێ لنگان بوو…\nل ئیرانێ سنفا ئاریستۆکرات یا بوورژووازی و جڤاکی هات تەسفیه کرن. ئاریستۆکراسیا ئۆلی ژی ب زهنیه‌تا فاشیزان و ئۆلیگارشیک هات تەسفیه کرن، به‌س گرووبه‌کس فاشیست و ئۆلیگارشیک ما.\nب واته‌یه‌که دن ل ئیرانێ لنگ بوون سه‌ری. ڤێ یه‌کێ ژی هۆڤیتی و تەڤكوژی و بارباری و فاشیزم پێش خست.\nقاسم سوله‌یمنائی ئاڤاکارێ که‌مه‌ره شیعا و خوه‌دیێ کۆلۆنی/ئه‌یاله‌تێن نوو یێن ئیرانێ بوو…\nئیرانێ ژ بۆنا که‌مه‌را/ھیلالا شیعیان ئاڤا بکه، هه‌موو ده‌رفه‌تێن خوه یێن ده‌وله‌تبوونێ پێک تینه. ل هه‌موو ده‌وله‌تان و وه‌لاتان شیعیان ئۆرگانیزه دکه، چه‌کدار دکه، ئالیکاریا مالی دده وان. ئه‌و ئۆرگانیزاسیۆنێن شیعیان ل هه‌مبه‌ری گروپێن مخالیف و هێزێن ئەمریكایێ و ئه‌ورووپایێ ته‌رۆرێ پێک تینن.\nئیرانێ ب ریا که‌مه‌را شیعیان، لوبنان، یه‌مه‌ن، عیراق، سووریه، فلیستین ژ بۆنا خوه کریه کۆلۆنی/ئه‌یاله‌ت. ل وان وه‌لاتان ده‌ستهلاتداره. حکومه‌تا ئاڤا دکه و حکومه‌تا خراب دکه.\nد ڤێ مژارێ دا ژی قاسم سوله‌یمانی به‌رپرسیار بوو.\nئه‌و کارا ب هێزێن کو د بن ده‌ستهلاتداری و هه‌گه‌مۆنیایا وی ده یه دمه‌شیا.\nقاسم سوله‌یمانی سه‌رۆکێ هێزا پارازگه‌ر یا شۆره‌شێ و هێزا قودسێ، و حەشدا شەعبی بوو…\nقاسم سوله‌یمانی ب ڤان هێزان ته‌رۆرێ چێ دکر، تەڤكوژی پێک دانی. ئه‌یاله‌ت ئاڤا کر و برێڤه بر. د ناڤ گه‌لێن رۆژهلاتا ناڤین دا ترسه‌کا بێ سینۆر چێ کر و فاشیزما ئیسلامی مه‌شاند.\nقاسم سوله‌یمانی ئافراندارێ شه‌رێ وه‌کاله‌تێ یه…\nقاسم سوله‌یمانی، مه‌تۆده‌کی نوو یێ شه‌ر ئافراد. ئه‌و ژی شه‌رێ وه‌کاله‌تێ یه. وی ل هه‌موو وه‌لاتان شه‌رێ وه‌کاله‌تێ مه‌شاند. ل لووبنانێ، ل یه‌مه‌نێ، ل سوور‌یێ، ل عیراقێ د ڤان شه‌ران دا گه‌له‌ک سه‌رکه‌فتی بوو. ب ئاوایه‌کی رێكخستنی ئینسان کوشتن. که‌سێ ژی نکاری پێشیا وی بگره.\nقاسم سوله‌یمانی داگیركەرێ که‌رکوکێ یه و ژ بۆنا کو باژارێ سلێمانیێ ژ ده‌وله‌تا فه‌ده‌رال یا کوردستانێ ڤه‌قه‌تینه هه‌ول دا…\nبۆنا ڤێ ژی د ناڤ یەنەکێ دا گروپه‌کا خیانه‌تێ چێ کر. پشتی ره‌فه‌راندوومێ سه‌رخوه‌بوونا کوردستانێ، هێزا حەشا شەعبی و گروبا خیانه‌تێ که‌رکوک داگیر کر. خوه‌ستن کو ده‌وله‌ته فه‌ده‌رال یا کوردستانێ تێک ببن. لێ ل هه‌مبه‌ری پێشمه‌رگه‌یان ب سه‌رنه‌که‌تن.\nئەمریكایێ ل دلێ ئیرانێ خست و قاسم سوله‌یمانی کووشت…\nد ناڤبه‌ینا ئەمریكایێ و ئیرانێ ب ده‌هان سالانه کو شه‌رێ سیاسی، ئابۆری، له‌شکه‌ری دۆم د̇که. د ئه‌نجامێ دا ئەمریكایێ ل دلێ ئ̇رانێ دا و قاسم سوله‌یمانی کوشت. له‌ورا ئه‌و دلێ ئیرانێ بوو. ئیرانێ خواست کو به‌رسیڤا قاسم سوله‌یمانی بده. لێ ئه‌و به‌رسیڤا به‌دیلێ قاسم سوله‌یمانی نه‌بوو.\nدیاره کو شه‌رێ د ناڤبه‌ینا ئه‌مه‌ریکا و ئیرانێ دا دێ ب ئاوایه‌کی دن بدۆمینه.


داواى گۆڕینى دەستور و سیستەمى پەڕلەمانى عێراق دەکرێت – Standard Kurd\nداواى گۆڕینى دەستور و سیستەمى پەڕلەمانى عێراق دەکرێت\nلەلایەن ستاندار Posted on ئازار 5, 2020 416 جار بینراوە 0 سەرنج\nشێخ قەیس خزعەلی، ئەمینداری گشتی بزوتنەوەی عەسائیبی ئەهلی حەق دەڵێت: لایەنە سیاسییەکانی شێعە نابێت چیدی خۆیان بە کەسایەتییە سیاسییەکانەوە بۆ دەستنیشانکردنی سەرۆک وەزیران سەرقاڵ بکەن بەڵکوو دەبێت خۆیان ڕاستەوخۆ کەسێکی سەربەخۆ بۆ ئەو پۆستە هەڵبژێرن.\nلەبەشێکى تریشی قسەکانیدا گوتى:بۆچوونی عەسائیب هەر لە سەرەتاوە ئەوە بووە کە سەرۆک وەزیران کەسێکی سەربەخۆ بێت، نە پۆستی حکومی و نە ئەزموونی نوێنەرایەتی پەرلەمانی هەبێت، بەڵکوو مامۆستای زانکۆ یان لەم شێوەیە بێت.\nهەروەها ڕاشیگەیاند، گۆڕینی دەستوور و سیستەمی پەرلەمانی تا ڕادەیەک دەتوانێت ئەم کێشەیە چارەسەر بکات.\nبڵاوکراوەی پێشووپسپۆڕانى تەندروستى نهێنیەکى سەیر لەبارەى کۆڕۆنا دەدرکێنن\nبڵاوکراوەی نوێترراپەڕین و بیست و نۆ ساڵ\nPosted on ئازار 13, 2020 ئازار 13, 2020 0 2745\nPosted on ئازار 18, 2020 0 249\nPosted on ئازار 22, 2020 0 736\nPosted on ئازار 26, 2020 0 3410\nکۆرۆنا چی لەگەڵ خۆیدا هێنا\nPosted on ئازار 30, 2020 0 301


ڕێککەوتنی لەندەن و بروکسێڵ لە سەر خێراتر کردنەوەی پرۆسەی دانوستان سەبارەت بە برێگزیت - SAHAR KURDISH (Sorani)\nئه‌یلوول 17, 2019 09:21 Asia/Tehran\nبە پێی ڕاپۆرتی ئیرنا؛ نووسینگەی سەرۆک وەزیرانیی بەریتانیا ڕایگەیاند: "بوریس جانسۆن" سەرۆک وەزیرانی ئەم وڵاتە و "ژان کلۆد یونکەر" سەرۆکی کۆمسیۆنی ئەورووپا ڕۆژی دووشەممە گەیشتنە تەبایی لە سەر ئەوەی کە دانوستانەکان لە ئاستی سیاسیی لە نێوان "میشێل بارنیە" دانوستانکاری باڵای یەکێتیی ئەورووپا لە کاروباری برێگزیت و "ستێڤێن بارکلی" وەزیری برێگزیتی بەریتانیا درێژەی پێ بدرێت.\nبە پێی ئەو ڕاپۆرتە؛ جانسۆن پێداگری کرد لە سەر هۆگریی خۆی بە گەیشتنە تەبایی لەگەڵ یەکێتیی ئەورووپا ، بەڵام لەگەڵ ئەوەش ڕایگەیاند کە ماوەی برێگزیت لە ٣١ی ئۆکتۆبەر نوێ ناکرێتەوە. یونکێریش لەو دیدارەدا جەختی کردووە کە بەریتانیا ئەو ئەرکەی لە ئەستۆیە کە ڕێگاچارەیەکی پراکتیکاڵ و یاسایی شیاوی پێشنووسی پەیمانی برێگزیت ئامادە بکات.\nبەریتانیا کەمتر لە ٤٦ ڕۆژ دەرفەتی ماوە بۆ ئەوەی سەبارەت بە چۆنیەتی چوونەدەر لە یەکێتیی ئەورووپا بگاتە تەبایی و یان بەبێ ڕێککەوتن ئەو یەکێتییە بەجێ بێڵێ. جانسوون سوور و پێداگرە کە هیچ هۆگریی برێگزیتی بە بێ ڕێککەوتن نییە، بەڵام دەوڵەتەکەی هەموو تەگبیری پێویست بۆ بەرەوڕووبوونەوە لەگەڵ ئەو سناریۆیەی پێشبینی کردووە.\nلە ماوەی سێ ساڵی ڕابردوودا هیچ دەوڵەتێک لە بەریتانیا نەیتوانیوە بەڵێنی برێگزیت بە کردەوە جێبەجی بکات.


بۆچی ترەمپ وای ووت؟ |\nHome ڕاپۆرت بۆچی ترەمپ وای ووت؟\nبۆچی ترەمپ وای ووت؟\non: تشرینی یه‌كه‌م 27, 2018 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\nکوردی بە شەڕکەرێکی باش ناو برد\nدۆناڵد ترەمپ لە زیاتر لە بۆنەیەک و چەند جارێک لە وەڵامی پرسیار دەربارەی کورددا، کوردی بە شەڕکەرێکی باش ناوبرد. ئەم ناوبردنە لە ناو کوردی باشوردا خێرا لە مەکینەی شەڕی ناوخۆدا بەرهەم هاتەوە. ئەم خەسڵەتەی شەڕی ناوخۆ وەهایە، کاتێک هەندێک شتێکیان پێخۆشە، ئەوا دەستوبرد بەرەکەی تر، تەنها لە بەر ئەوەی ئەوان پێیان خۆشە، دژی دەوەستنەوە. نوکتەیەک هەیە دەڵێت لە بەندییەک دەپرسن دوا ئاواتت چییە، ئەویش دەڵێت دایکم ببینم، لە یەکێکی تر پاش ئەو هەمان پرسیار دەپرسن، لە وەڵامدا دەڵێت، ئاواتم ئەوەیە دایکی نەبینێت، دەربڕی پڕ بە پێستی ئەم دۆخەیە. ئەمە خەسڵەتی عەقڵێکی مناڵانەیە. لە پشت دەربڕینەکەی ترەمپەوە، مێژوو و دەسەڵات و وێنا و پەیوەندی و فەلسەفەیەکی بەرفراون بوونی هەیە، ئێمە بەهۆی شەڕی ناوخۆوە ناتوانین خۆمانی پێ ئاشنا بکەین. هەندێک بەڕێز بە کورتی لایەنی مێژوویی ئەم دیاردەیان ئاماژە پێدا بە تایبەت لە گەڕانەوە بۆ گەزنەفۆن، بەڵام ئەم دیاردەیە تەنها مێژوو نییە، بەڵکو زیاترە.\nیەکەم، پرۆسەی ناوبردنی خەڵک و گەلانی تر لە لایەن ڕۆژئاواوە، بە زۆری بە نێگەتیف، دیاردەیەک نیە تەنها تایبەت بێت بە کورد، بەڵکو زۆربەی گەلانی دونیا دەگرێتەوە، زۆر بە تایبەت ئەو گەلانەی کە نزیکن لە جوگرافیایی ڕۆژئاواوە و ڕۆژئاوا لە مێژوودا مامەڵەی لە گەڵدا کردوون. لە یونانی کۆندا پرسیارێکی بەناوبانگ هەیە کە دەڵێت: لە کوێ بویت کە میدیەکان هاتن؟ وەک چۆن ئەمڕۆ دەڵێن لە کوێ بویت کە یانزەی سیپتەمبەر ڕویدا. بەم پێیە پرۆسەی ناونان و وێناکردنی ئەویتر پرۆسەیەکی تاکەکەسی نیە، بەڵکو بەشێکە لە بیری فەلسەفەی سیاسی ڕۆژئاوا لە یونانەوە. ناونانی کورد بە شەڕکەر بەشێکە لەم پرۆسەیە.\nدووەم، ئەگەر لە هەموو پەیوەندییەکدا دەسەڵات هەبێت، (وەک فۆکۆ دەڵێت دەسەڵات لە پەیوەندیدا بەرجەستە دەبێت) ئەوا پەیوەندی نێوان ڕۆژئاوا و ئەوانیتر، پەیوەندییەکی دەسەڵاتی ئاڵۆزی فرە ئاستە. ناونان و وێناکردن بەشێکە لە پرۆسەی دەسەڵات یان دەسەڵاتخوازی. بەڵام ئەم پرۆسەیە ئەگەر بمانەوێت لە میتۆدەکەی بگەین ئەوا دەبێت بە شێوەیەکی بەرفروان بیربکەینەوە، ئەوەی برۆدێل پێی دەڵێت la longue durée مەودای درێژ. بەگشتی میتۆدی ناونان یان وێنەکێشانی ئەوانیتر لە سەر دوو بنەمای روداو و چەمک کاردەکات. بەم پێیە: لە میانەی مێژووی پەیوەندی نێوان رۆژئاواو و هەر گەلێکدا روداوی تایبەت هەڵدەبژێرێت، لەو ڕوداوەوە وێنا و ناو و ناتۆرە دادەڕێژێت. بۆ نمونە تورک لە ئەدەبیاتی ئەوروپیدا بە گشتی بە خەڵکانێکی سەربەگۆبەن و هەوەسباز ناسراون. ئەمە دەرئەنجامی مێژووی عوسمانیەکانە لە ئەوروپا، هەروەها دەربڕی ئەو مێژوەیە کە عوسمانی بە سەرزەمینی حەریم و فرەژنی و هەوەسبازی ناسراوە. ئەمە دەسەپێنرێت بە سەر هەموو خەڵکی عوسمانیدا، بە تایبەت لە مێژوونوسی ئینگلیزی توینبی بنواڕە لەمبارەوە. کوردی شەڕکەر دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ئەسکەندەری مەقدۆنی، بەڵام پەیوەستە بە خەسڵەتی رێگری، شاخاوی، پەرتەوازەیی، ئارەزوو بۆ شەڕ. جەیمس سکۆت جوتیارناسی گەورەی زانکۆی ییەل دەڵێت: خەڵکانی شاخ و گرد نشینەکان خەڵکێکی ڕاکەرن، خۆ حەشاردەرن، مەروونن، ئەم چەمکە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی کۆیلەکردنی ئەفریقا کاتێک گروپی خەڵكی بۆ ئەوەی کۆیلە نەکرێن هەڵدەهاتن بۆ جێگا دوورەدەستەکان هەتا بەرگری لەوە بکەن کە نەکرێنە کۆیلە. بەڕای سکۆت خەڵكی بەرزایی نشینەکان لە دوو هەزار ساڵی ڕابوردودا دژ بە دەوڵەت و سیستەم بوون و کەلە دۆڵ و دەشتەکانەوە سەرچاوەیان گرتووە.\nلە ئەدەبیاتی ڕۆژئاوادا کورد خەڵكی چیاکانی زاگرۆسن، بەردەوام لە جەنگدابوون لە گەڵ ئەوانەی کە ویستویانە بە ناوچەکەیاندا تێپەڕن. بەڵام چیانشین لە ئەدەبیاتی ئەنترۆپۆلۆژیدا کەسێکە کە کۆنزێرڤەتیڤە، دابراوە، ناگونجێت لە گەڵ خەڵكی بان و دەشتاییەکان. دیارە شاخ دابران و سەختی لە نێوان گروپەکاندا دروست دەکات، کە دەبێتە جۆرێک لە گۆشەگیری و ترس لە تێکەڵ بوون. کۆمەڵگای کوردی تازە دێتە شار. بۆیە هێشتا پڕە لە کینە و ڕق و ترس و گومان لە خۆی و ئەویتر. پرسی گەورەی کورد ئەوەیە ئایا ئەتوانێت پەبلیک یان گشت بەرهەم بهێنێت: ئیتر ئایا بەرژەوەندی گشتییە، پانتایی گشتیە، ئاگایی گشتیە، سودی گشتیە: هەتا ئێستا نەخێر.\nسێیەم، کورد نوێیە بە ئەمریکا. ئەمریکا نوێیە بە دونیا. گەرچی لە سەدەی هەژدە قەشە و موژدەبەر و موبەشری ئەمریکی بە دونیادا دێن، بەڵام دەسەڵاتی ئەمریکی دوایی ئیمپراتۆریەتی بەریتانی هاتوەتە ناوچەکە وەک جێگرەوەیەکی ئەو ئیمپراتۆریەتە. هەرچەندە مایکڵ ئۆرن لە کتێبی دەسەڵات و باوەڕ و فەنتازیادا ئەم پەیوەندییە دەگەڕێنێتەوە بۆ کۆتاییەکانی سەدەی هەژدە، دەتوانین بڵێین لە ناوچەی کوردستان دەگەرێتەوە بۆ سەرەتای جەنگی سارد. ئەمریکاییەکان لە هەوڵیان بۆ ناسینی کورد کەلتوری ئەوانیتریان درێژە پێدا. خەمی گەورەی ئەوان ئەوە بوو کە خەڵکێک لە ناوچەیەکی شاخاوی سەخت نزیک بە سۆڤیەت، کە دەکرێت شەڕکەری باشبن چۆن رێگە نەدەین کە سۆڤیەت دەستی پێیان بگات و بە سودی خۆی بەکاریان بهێنێت. ئەمە مانای ئەوەیە ئەوان بە دوای بیری شیوعیەتدا گەڕاون هەروەها ویستویانە بزانن کە کورد خەسڵەتی چۆنە. لەمەدا دریژەپێدەری ئەوانی تر بوون کە کورد خێڵەکین، شەڕکەرن، سەرکردەکانیان خەڵکانێکی ساویلکەی نە شارەزان. دیارە بە هۆی ئەم خەسڵەتانەوە ئەوەی کە کاری ناسینی کوردی پێ سپێردراوە سی ئای ئەی بوە.\nچوارهەم، کۆنترین توێژینەوە کە سی ئای لە سەر کورد کردبێتی توێژینەوەیەکی جوگرافی کۆمەڵایەتیە کە لە ساڵی ١٩٥٩ ئەنجامدراوە. لێرەدا بە ووردی دیسانەوە خەسڵەتەکانی خێڵەکیتی و پەرتەوازەیی و شەڕخوازی و ئامادەیی بۆ شەڕ ئاماژەی پێدراوە. چەمکێکی کە ئاماژەی پێدراوە بۆ وەسفی کورد لێرەدا ئەوەیە کە خەڵكانێکن خۆشحاڵن بەوەی کە زوو تەقە بکەن، یان خێرا و دەستوبرد پەناببنە بەر توندوتیژی لە هەموو پەرچەکردارێکدا، چەمکەکە trigger happy یە. ئەم چەمکە پیشتر لە لایەن ولیەم لین وێسترماننەوە بەکاردێت لە وتارێک لە گۆڤاری فۆرن ئەفێر ساڵی ١٩٤٦ مانگی تەموز.\nپێنج، دواخاڵ کە ڕەنگە گرنگ بێت ئاماژەی پێبکەین زمانی دەربڕینی ترەمپە. گەرچی ئەوەی ترەمپ دەربارەی کورد دەیڵێت بە هیچ شێوەیەک نوێ نیە، بەڵام خەسڵەتی دەربڕینی ئەو تایبەتمەندی هەیە: یەکەم، سڵ ناکاتەوە لە ووتنی تەعبیری بازاڕی، چونکە ئەو دەیەوێت وەک زۆرینە بدوێت. ئەمە بەشێکە لە سیاسەتی پی ئاڕی خۆی و تیمەکەیە. لە ئەمریکا سیاسیەکانی تر، بە تایبەت دیموکراتەکان، بە زمانێک دەدوێن کە زمانێکی فەرمی، تەکنیکی، بێ گیانە. لە کاتی بانگەشەی ترەمپ بەرامبەر هیلەری یەکێك لە چەکەکانی ترەمپ ئەوەبوو کە خەڵکانی بێزاری چینی خوارەوە، ئەوەی لە ئەدەبیاتی سیاسی و کۆمەڵایەتی ئەمریکیدا پێیان دەڵێن زبڵی سپی، کە مەبەست لە خەڵکانێکن گەرچی سپی پێستن بەڵام شکستیان هێناوە لەوەی پارە پەیدابکەن، لە هیلەری تێناگەن. بۆ ئەوان کاتێک هیلەری قسەئەکات وەها ئەزانن ڕۆبۆتێک قسەئەکات، چونکە هیلەری بەدەرە لە هەر هەست سۆزێک ئەدوێت. تەرمپ بە پێچەوانەوە دەیەوێت وەک عەوام بێت. بەڵام ساویلکە نا، بەڵکو دەرکەتن وەک ساویلکە بۆ گەوجاندن.\nبە گشتی ڕۆژئاوا بۆ هەموان وێنای هەیە و لە ناو سیستەمێکی دەسەڵاتیدا بەرهەم دێت، ئەم وێنایە دوور نیە لە ڕاستیەوە بەڵام بەرهەمهێنراوە لە هەناو سیستەمی مەعریفی و دەسەڵاتی و پەیوەندیدا. ئەوەی گومانی تیادانیە ئەوەیە کە کورد پەرتەوازەیە، بۆخۆی ئازایە، شاگەشگە ئەبێت بە مێرسینەری بۆ ئەوانیتر. بەڵام لە ماوەی ڕابوردوودا گۆڕانکارییەک بە سەر ئەم وێنایەدا هات کاتێک شەرڤانە کچەکانی ڕۆژئاڤا ختۆکەی خەیاڵی فیمینیستی ڕۆژئاوایان دا. بە تایبەت لە بەکارهێنانی چەمکی badass کە لە زاراوەی ئەمریکای باکوردا بەمانای سەرسەخت و سازش نەکەر دێت بۆ کچە شەرڤانەکانی یەپەگە.\nخاڵه گومركییه‌كانی كه‌ركوك و نه‌ینه‌وا ڕێڕەوی بازرگانیی هەرێم دەگۆڕێت\n״كانێلۆ״ پێش هەموو وەرزشكارانی جیهان دەداتەوە


چیرۆکى ئایشە گوڵێ، گێرانەوەیەکى ڕۆژنامەوانى بەسەرهاتى ئافرەتێکە، کە ڕۆژنامەنوس ڕوناک لازیانى لە “پرۆژەی نوسین لەسەر کێشەکانی جێندەر لەرێگەی گێڕانەوەی چیرۆک و حیکایەتەوە” لە خولێکى ڕێکخراوی “Internews”، پەی پێبردووە و خستویەتییەڕو، لەبەر هەستیارى بابەتەکەى ڕۆژنامەنوس دەستى بۆ بردووە، تەواوى ناوەکانى نێو چیرۆکەکە بە ناوى خوازراو دانراون و ناوە ڕاستییەکان لاى ناس کورد پارێزراون.\nڕوناک لازیانى، ڕۆژنامەنوس-\nهەر کە زانى ڕۆژنامەوانم و ئه‌مه‌وێت شتێك له چیرۆكی ژیانی بزانم، پێی وتم “مەمکە بە پەندى ناو ڕۆژنامەکان و داواشت لێ ده‌كه‌م بڕۆیت و له‌م ناوه نه‌مێنیت، گەر نەڕۆى بەخوا سوێند لە دایکیشت ئەخۆم کە چیتر قسەى لەگەڵ ناکەم و هاوڕێیەتیشى ناکەم، بێت بەم ناوەشا دەرى ئەکەم”. ئه‌مه یه‌كه‌م ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ئایشه گوڵێ-ى تەمەن (٥٨ ساڵ) بو، بۆ دوووركه‌وتنه‌وه له چیرۆكی قەیرەبوون و ته‌نهایی، به‌ڵام دوو پرسیار به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی بچینه ناو به‌سه‌رهاتی ئایشه‌وه، كه قوربانیی ده‌سه‌ڵاتێكی “پیاوانه‌ی ڕه‌هایه”.\nئه‌و لە خێزانێکى نەخوێندەواردا له‌دایكبوە و گه‌ورە بوە، لە هەشتاکانی سه‌ده‌ی ڕابردوودا ئه‌م خێزانه له سلێمانى جێگیر ده‌بێت، دوو براى هەیە، یەکه‌میان لە خۆى بە دوو ساڵ گەورەتر و دووەمیشیان لە خۆى بە ساڵێك بچوکتر، برا گەورەكه‌ی له تەمەنى 23 ساڵیدا هاوسه‌رگیری ده‌كات و لە ماڵی گه‌وره جیا ئەبێتەوە، ساڵى 1985 باوکى توشى نەخۆشی شێرپه‌نجه ده‌بێت و ئه‌و كات ئایشه گوڵێ له هه‌ڕه‌تی گه‌نجێتیدا ده‌بێت.\nنه‌خۆشییه‌كه‌ی باوكی ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی ئایشە گوڵێ ببێته ئه‌سیری ماڵ و له‌ده‌ستدانی هه‌ر هه‌لێكی چونه ده‌ره‌وه و پێكه‌وه‌نانی خێزانی خۆی، چه‌ندان جار خوازبێنی كراوه، به‌ڵام برا گه‌وره‌كه‌ی بڕیاربه‌ده‌ست بوه و به بیانوی ئه‌وه‌ی باوكی نه‌خۆشه و پێویستی به خزمه‌تكردنه ڕێگه‌ی لێگرتوه شو بكات.\nدوای سێ ساڵ دوای نه‌خۆشییه‌كه‌ی باوكی، برا بچوكه‌كه‌شی هاوسه‌رگیری ده‌كات و ئه‌ویش له ماڵ جیاده‌بێته‌وه، ته‌نها ئایشه گوڵێ و دایكی به‌دیار نه‌خۆشه‌كه‌وه ده‌مێننه‌وه، له چواره‌م ساڵدا باوکی به‌ته‌واوه‌تی په‌كی ده‌كه‌وێت و له‌سه‌ر جێگا ده‌کەوێت، له ته‌مه‌نی بیست و حه‌وت ساڵیدا جارێكی دیکە هه‌مان ئه‌و پیاوه‌ی جاری یه‌كه‌م خوازبێنی كردووه، داوای ده‌كات، به‌ڵام بڕیاری برا گه‌وره هه‌ر باڵا ده‌ست ده‌بێت و ڕێگه‌ی لێده‌گرێت، ئه‌م جاره‌یان بە بیانوی ئه‌وه‌ی گوایە خوشكه‌كه‌ی له‌ده‌ره‌وه ئه‌و پیاوه‌ی بینیوه كه داخوازی بوه، ئه‌مه‌ش به‌لای ئه‌وه‌وه جێگه‌ی قبوڵكردن نه‌بوه و “عه‌یبه” بوه، ئیتر ئه‌مه‌ی كردووه‌ته بیانویه‌ك بۆ ئه‌وه‌ی خوشكه‌كه‌ی به‌دیار باوكییه‌وه گڕێبدات و ژیانی تایبه‌تی لێ قه‌ده‌غه بكات.\nلێره‌وه ژیانی له خامۆشیدا ده‌گیرسێته‌وه و نه‌خۆشییه‌كه‌ی باوكیشی تا ساڵی 1991 كه تیایدا به‌یه‌كجاره‌كی ماڵئاواییان لێده‌كات، درێژه ده‌كێشێت.\nدوای 30 ساڵ ژیانی ژێرده‌سته‌یی برا گه‌وره، ئایشه شو ده‌كات به پیاوێك له شاری كه‌ركوك كه ئه‌ویش له‌گه‌ڵ چوار خوشكدا له خانوه‌یه‌كی بچوكدا له كه‌ركوك ده‌ژی و جێگه و ڕێگه‌یان زۆر كه‌مبوه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ست ده‌كات به‌شێكی ژیانی بۆ گه‌ڕاوه‌ته‌وه.\nدوای دوو مانگ ژیانی هاوسه‌رێتی له‌گه‌ڵ مێرده‌كه‌یدا و ڕازیبوون به دۆخێكی ئابوری خراپ و نه‌بوونی جێگه و ڕێگه‌ی پێویست، سبه‌ینانێك برا گه‌وره‌كه‌ی ده‌رده‌كه‌وێته‌وه و داوا ده‌كات ئایشه بگه‌ڕێته‌وه بۆ سلێمانی، چونكه دایكیان نه‌خۆش كه‌وتوه و پێویستی به‌وه‌یه كه‌سێك خزمه‌تی بكات.\nله‌گه‌ڵ بیستنی هه‌واڵی نه‌خۆشكه‌وتنی دایكییدا، ئایشە هەر زو خۆى کۆدەکاتەوە و بە ئەحمەدی هاوسه‌ری ده‌ڵێت، “ده‌ڕۆم بۆلاى دایکم پاش جەند ڕۆژێك وەرەوە بەدواما تا بگه‌ڕێمه‌وه”.\nدایكى ئایشێ توشی ئفلیجبوون ده‌بێت و ئه‌مه‌ش وا له برا گه‌وره‌ى ده‌كات جارێكی تر بڕیار له چاره‌نوسی خوشكه‌كه‌ی بدات و ڕێگه نادات بگه‌ڕێته‌وه بۆ لای ئه‌حمه‌دی هاوسه‌ری، ئایشه به براكه‌ى ده‌ڵێت، “ئاخر برا منیش لەوە زیاتر ناتوانم بمێنمەوە ئەى بۆ نایبەیتە لاى خۆت یان لاى کەریمی برامان با خێزانه‌كانتان خزمەتى بکەن، منیش مانگى پێنج ڕۆژێ دێم و خزمەتى ئەکەم”، لەكاتی ئه‌م قسانه‌دا سەرحەدی برا گه‌روه بەهەمو هێزییه‌وه زله‌یه‌كی پێدا ده‌كێشێت و ئازارێكی زۆری پێده‌گه‌یه‌نێت، تا ساڵێك براگه‌وره ڕێگه به خوشكه‌كه‌ی نادات له‌ماڵ بچێته ده‌ره‌وه، هاوسه‌ره‌كه‌شی هه‌مو مانگێك سه‌ردانی ده‌كات، به‌ڵام پاش سێ ساڵ له چاوه‌ڕوانی، كۆتاییه‌كه‌ی جیابوونه‌وه ده‌بێت.\nپاش هه‌شت ساڵ دانیشتن به‌دیاریه‌وه و خزمه‌تكردنی، دایكی كۆچی دوایی ده‌كات، دوای مردنی دایك و مانه‌وه‌ی ئایشه له ماڵه‌كه‌دا، هه‌ردوو براكه بڕیار ده‌ده‌ن خانوه‌كه بفرۆشن و بڕێكی كه‌میش له پاره‌كه به‌ری ئایشه ده‌كه‌وێت و دواجار له ماڵی كه‌ریمی برا بچوكدا ژورێكی بچوكی بۆ دابین ده‌كرێت و خزمه‌تی مناڵه‌كانی ده‌كات.\nئیتر ئایشه بڕیاری كۆتایی خۆی ده‌دات كه به‌و شێوه‌یه بمێنێته‌وه، هەرچەندە بۆ چەند جارێك خوازبێنى ده‌كرێت و ئەوانەى كه داوای هاوسه‌رگیریی لێده‌كه‌ن، خێزاندارن یان به ته‌مه‌نن و پێویستیان به ژنێكه خزمه‌تیان بكات، ئایشه بڕیار ده‌دات، دوو مانگه‌كه‌ی ژیانی هاوسه‌رێتی بكاته یا‌دگارێك و تیایدا بژێت، ئه‌و ده‌ڵێت، “ئەوکاتە خۆرى ژیانى من ئاوابو کە براكه‌م لە کەرکوک هێنامیەوە بۆ سلێمانى”.


پێشبینی ده‌كرێت قه‌باره‌ی وه‌به‌رهێنان له‌م كابینه‌یه‌دا له 45 ملیار دۆلاره‌وه بۆ 80 ملیار دۆلار زیاد بكات\n7/9/2019 - 10:12\nوه‌به‌رهێنان له‌هه‌رێمی كوردستان پێی ناوه‌ته قۆناغێكی نوێوه\nیاسین مه‌حموود، گوته‌بێژی یه‌كێتی وه‌به‌رهێنه‌رانی كوردستان، رایگه‌یاند : وه‌به‌رهێنان له‌هه‌رێمی كوردستان پێی ناوه‌ته قۆناغێكی نوێوه، به‌تایبه‌تی دوای پێكهێنانی كابینه‌ی نۆیه‌می حكوومه‌تی هه‌رێم و گوێبیست بوونمان بۆ كارنامه‌كه‌ی حكوومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بارزانی.\nهه‌روه‌ها گوتی: ئه‌وه‌ی ئێمه له‌هه‌رێمی كوردستان كردوومانه وه‌به‌رهێنانێكی زۆر جۆریی نه‌بوو، راسته بایی زیاتر له ٤٥ ملیار دۆلار مۆڵه‌تی وه‌به‌رهێنان له سێكته‌ره جیاوازه‌كان هه‌یه، وه‌كو سێكته‌ره‌كانی بازرگانی، نیشته‌جێبوون، گه‌شتوگوزار، په‌روه‌رده و فێركردن، ته‌ندروستی له‌گه‌ڵ بواره‌كانی دیكه‌شدا. وه‌به‌رهێنانی بیانی له هه‌رێمی كوردستان به‌هاوبه‌شیشه‌وه رێژه‌ی ٢٥ له‌سه‌دی كۆی سه‌رمایه‌ی وه‌به‌رهێنان تێپه‌ڕ ناكات. به‌ڵام له‌م كابینه‌یه‌دا حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كار بۆ دوو بواری سه‌ره‌كی ده‌كرێت له‌م رووه‌وه، ئه‌وانیش بریتیین له؛ یه‌كه‌م كار بۆ زیادكردنی وه‌به‌رهێنانی بیانیی ده‌كات، به‌تایبه‌ت له‌ئێستادا كه له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كێشه‌یه‌كی زۆر هه‌ن، له‌هه‌ندێك وڵاتدا به‌هۆی قه‌یرانی دارایی، له‌هه‌ندێك وڵاتی وه‌كو ئێران به‌هۆی سزاكانی سه‌ری، له سوریا كه به بارودۆخی شه‌ڕدا تێده‌په‌ڕێت، له توركیاشدا كێشه‌ی دراو هه‌یه و یاریی ده‌كات، ئه‌مه وا ده‌كات به‌پێی ئه‌و داتایانه‌ی كه له‌به‌رده‌ستی یه‌كێتیی وه‌به‌رهێناندایه، وه‌به‌رهێنه‌رانی ئه‌و وڵاتانه روو بكه‌نه هه‌رێمی كوردستان.\nگوتیشی: پێشبینی ده‌كه‌ین له‌ماوه‌ی چوار ساڵی داهاتوودا رێژه‌ی وه‌به‌رهێنانی بیانیی له رێژه‌ی ٢٣ له‌سه‌ده‌وه بۆ ٤٠ له‌سه‌د به‌رزببێته‌وه، ئه‌مه زۆر گرنگه. هه‌روه‌ها پێشبینی ده‌كه‌ین قه‌باره‌ی وه‌به‌رهێنانیش له‌م كابینه‌یه‌دا له ٤٥ ملیار دۆلاره‌وه بۆ ٨٠ ملیار دۆلار زیادبكات.\nساڵی 2019 ته‌نیا له مه‌رزی په‌روێزخان 5000 ئۆتۆمبێل هاورده كراوه\nوه‌زاره‌تى شاره‌وانى: چارەسەری كەم ئاوی هەولێر دەكرێت و سەرجەم بیرە ئیرتیوازییەكانیش دادەخرێن\nبەرێوەبەرایەتی چاودێری بازرگانی هەولێر: نرخی سەوزە و میوە لەبازارو شوێنه‌كاندا به‌م شێوه‌یه ده‌بێت


آرشيو مطالب سايت مبارزان کمونيست » جـمعیت حقوق بشر کردستان- حمله به روستای ایلام و اهانت کردن به زنان و دستگیری 50 نفر\nجـمعیت حقوق بشر کردستان- حمله به روستای ایلام و اهانت کردن به زنان و دستگیری ۵۰ نفر\nهێرش بۆ سەر گۆندێکی ئیلام / سووکایەتی و لێدانی ژنان و دەستبەسەر کردنی ۵۰ کەس\nهێرش بۆ سەر گوندێکی ئیلام / سووکایەتی و لێدانی ژنان و دەستبەسەر کردنی ۵۰ کەس\nبە پێی ڕاپۆرتی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان: ئەمڕۆ ۱۴ سەرماوەزی ۱۳۹۶ هەتاوی هێزە ئەمنییەکان کۆماری ئیسلامی ئێران گوندی «جلیزی» سەر بە پارێزگای ئیلام لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەخەنە گەمارۆوە و بە هێرش کردنە سەر ئەو گوندە پیاوانی گوندەکە دەسبەسەر دەکەن و تەنها بەشێکی پیاوانی ئەو گوندە بە هەڵهاتن بۆ گوندەکانی دەووروبەر خۆیان ڕزگار دەکەن.\nسەرەڕای ئەو هەموو ئەشکنجە و دەستدرێژییەی کە دەکرێت بە خەڵکی ئەو دەڤەرە، هێزە ئەمنییەکان دەسهەڵگر نابن و ڕۆژی دووشەممە ۱۳ سەرماوەز لە هێرشێکی ناکاودا هێزە ئەمنییەکان بە دەیان ئۆتۆمبێلی سەربازییەوە هەڵدەکوتنە سەر گوندی «جلیزی» کە سەرڕای بێ‌ڕێزی و سووکایەتی و لێدان و کوتەکاری خەڵکی گوندەکە پتر لە ۵۰ کەس دەسبەسەر و خەڵکانی دیکەیش ئاوارەی گوندەکان و شاخەکانی دەوروبەر دەبن.\nشایانی باسە کە سازمانی «اتکا»لەو گوندەدا پتر لە ۴۰۰ هەزار هەکتار مەزرای هاووڵاتیانی ئەو گوندەی داگیرکردوە و تەنها ۱۰۰۰ هەکتار مەزرای ئەو گوندە بەشی خەڵکی دەڤەرەکەیە، کە سازمانی «اتکا» دەیەوێت دەستبەسەر ئەو ۱۰۰۰ هەکتاریشدا بگرێت.\nسەر ڕای ئەوە دوو کەس لە شێخەکانی ئەو گوندە بە ناوەکانی «فالح و خالید حەمیدی» کە سەر بە دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێرانن بە ڕێکەوتن و یارمەتیدانی سازمانی «اتکا» بۆ داگیر کردنی مڵکوماڵی خەڵک توانیویانە ۶۰۰ هەکتار لە زەویوزاری ئەو گوندە بخنە ژێر کۆنتڕۆڵی خۆیان و بە گوێرەی گوتەی خەڵکی دەڤەرەکە ئەو دوو کەسە لە دەسبەسەرکردنی هەموو پیاوانی ئەو گوندەدا ڕۆڵی سەرەکیان هەبوە.\nجێگای وەبیر هێنانەوەیە کە بەشی عەرب زمانی گوندی جلیزی و دەیان گوندی دیکە تا ساڵی ۱۳۶۵ هەتاوی لە دابشکردنی پارێزگاکاندا لە پارێزگای خۆزستاندا جێگای دەگرت، بەڵام پاش دابشکردنی سەر لە نوێیەی پارێزگاکانی ئەو گوندە لە پانتای جۆغرافیایی پارێزگای ئیلامدا جێگای گرت.\nنويسنده: جـعیت حقوق بشر کردستان | تاریخ: ۱۵ آذر ۹۶ | بازگشت به صفحه اول\n« شورای همبستگی با جنبش کارگری ـ پاریس-برای آزادی فعالین کارگری و سایر زندانیان سیاسی متحدا بپاخیزیم! مصاحبە سایت رضا کمانگر با فرشاد خوشقلم فعال جنبش دانشجویی-چپ در دانشگاە، بمناسبت ١۶ آذر روز دانشخو! »


مانویل کاتسلز : شوناس لە هەمبەر جیهانگیریدا . – WTARIKURD\nمانویل کاتسلز : شوناس لە هەمبەر جیهانگیریدا .\nلە ئەنگلیزیەوە : السيد يسين\nلە عەرەبیەوە : جیهاد موحەمەد\nشتێکی ڕێکەوت نەبوو کە زانای کۆمەڵناسی سیاسی ئەمەریکی مانویل کاتسلز ، بەشێکی چکۆلەی تایبەت لە کتێبی ( هەموو زانیارییە سەردەمییە ئابووریی‌و کۆمەڵایەتیی‌و کولتوورییەکان ) ی تەرخانکردبوو بۆ بابەتی شوناس لە بەرەنگاربوونەوەی جیهانگیرییدا .\nئەم کتێبەی کە لە ساڵی ١٩٩٦دا بڵاویکردەوە ، بە گرنترین سەرچاوە دادنرێت ، کە تا ئێستا دەربارەی زانیارییە جیهانییەکان . تا ئەو ڕادەیەیی کە هەندێک لە زانا کۆمەڵایەتییەکان دانەری ئەم کتێبە( مانویل کاتسلز ) بە کارل مارکسی سەدەی بیستویەک دادەنێن ، ئەمەش لەبەر ئەوەی کە کارل مارکس گەوەترین تیۆریازان بووە لەسەر کۆمەڵگای پیشەسازیی سەرمایەداری .\nلە کاتێکدا کاتسلز ، تاکە کەس بووە کە توانیوێتی تیۆریایەکی گشتی پێکهاتوو لە یاساکانی کاری کۆمەڵگای زانیاری جیهانی دابرێژێت ، ئەو کۆمەڵگایەی کە لە هەشتاکانی سەدەی بیستدا مژدەبەخشبوو بۆمان ، بەو حکومەی کە کۆمەڵگای پیشەسازی خۆی نوێدەکاتەوە لە گواستنەوەی بۆ قۆناغی کۆتای مێژوو، لە ژێر کاریگەیی پرۆسەکانی کەڵەکەبوونی پیشەسازیی‌و تەکنۆلۆجیا‌و کۆمەڵایەتییدا، کە تیایدا شۆرشی پێوەندیەکان( کۆمینیکەیشن ) ی بە جۆرێک گەورەو بەربڵاو بەرپاکردوە ، کە بۆ یەکەم جار لە مێژووی مرۆڤایەتییدا هەموو جیهانی خستوەتە نێوە پێوەندیەکی بەردەوامەوە .\nکتێبەکەی مانوێل کاتسلز ، لە سێ بەشی جیا لە یەکتر پێکهاتووە ، بەڵام توند پێکەوە گرێدراون ، بەشی یەکەم ، لە ژێر ناونیشانی کۆمەڵگای تۆڕبەندی The Network Society، کە تیایدا روخسارە بناغەییەکانی کۆمەڵگای جیهانی نوێی لە گۆشە نیگای بونیادی سیاسیی‌و ئابووریی‌و پێوەندیەکانەوە نمایشکراوە . بەڵام بەشی دوەمی کتێبەکە، لە ژێر ناونیشانی هێزی شوناس ، کە تیاییدا جۆرەها شوناسی Identites نمایشکردوە ، کە بەرنگار بووەتەوە لەگەڵ جیهانگیریدا . بەشی سێیەمی کتێبەکە ، لە ژێر ناونیشانی کۆتای هەزارەو ، قسەکردن لەسەر قەیرانی دەوڵەتی پیشەسازی بەستەڵەک‌و روخانی یەکێتی سۆڤیەت‌و هەموو ئەو ڕووداوە مێژووییە گرنگانەی بە دوای خۆیدا هێنای ، لە مەسەلە سیاسیەکان‌و ئابووریەکان‌و کولتووریەکان ، گرنگترینییان دەرکەوتنی جیهانی چوارەم و پێگەیشتنی سەرمایەداری زانیارییدار و بەرزبوونەوەی ئاستی هەژاری لە جیهاندا‌و ، پاشکۆیەتیی‌و پەراوێزی کۆمەڵایەتی .\nپنتی یەکەم لەم مەسەلەیەدا ، کارو چالاکییەکانمان ئاراستە پێکدادانەکانی جیهانگیریی‌و شوناس پێکدەهێنێت ، لەسەر ئەو بنەمایەی کە لە ژێر کاریگەری‌و تیشکی تەکنۆلۆجیای زانیاریدار‌و سەرلەنوێ داڕشتنەوەی سەرمایەداری سەردەمدا ، بوەتە هۆکاری دەرکەوتنی داڕشتنەوەیەکیتر بۆ کۆمەڵگای جیهانگیری، کە ناودەبرێت بە کۆمەڵگای تۆڕبەندی ، ئەم کۆمەڵگایەش داڕشتنەوەی چالاکیە ئابووریەکان‌و ستراتیژییە جیهانگیریەکان کاریتێکردوە ، نەرمی‌و بە لاستیکی بوونی کار و ژیانمان ، وەک چالاکیەکی مرۆیی و جێگیرنەبوونی‌و تەنیا کەوتنی کارگەری یەکێکە لە دەرکەوتەکانی ئەو کۆمەڵگایە.\nکولتووری ئەم کۆمەڵگایە ناولێنانی خۆی لە جیهانێکی گریمانەکراوە هەڵێنجاوە ، ئەویش لە میانەی هۆنینەوەیەکی ڕاگەیاندنکارییدا کە خۆی ئاماژەکانی دەگەیەنێتە هەموو کونوقوژبنێکی گەردون‌و هەروا ئاماژەدەکات بەوەی کە یەکە پێکهاتووەکانی گرێدراوی یەکترین بە جۆرێکی بەڵگەنەویست‌و، لە هەمانکاتدا پەیامەکانی لە رادەبەدەر جۆراوجۆرن . ئایا کەس نوکوڵی لەوە دەکات کە سیستەمی ڕاگەیاندنی جیهانی بە پەیامە سیاسیەکانی‌و ئابووریەکانی‌و کولتووریەکانیەوە کاریگەرییان هەیە لەسەر بەهاو دابونەریت‌و ڕەفتاری ملوێنانن لەو مرۆڤانەی کە سەر بە کولتوورگەلێکی یەجگار زۆروزەوەندن ؟\nدەرکەوتەکانی جیهانگیری بوەتە هۆکاری گۆرێنی تێگەیشتنە گشتیەکان لەسەر شوێن‌و زەمان، لەئەنجامی پێکهاتنی فەزایەک لە هەڵقوڵاوەکانی Flows بواری سیاسیی‌و ئابووریی‌و کولتووریدا ، گۆرانکاریی لە تێگەیشتنی گشتی زەمەندا هاتوتە ئاراوە ، ئەمە هەمووی دەربڕینیی چالاکیە باوەکانییەتی ، کە دەستەبژێرێکی جیهانی زاڵبووە بەسەریدا.\nئەم ڕێکخستەن کۆمەڵایەتیە لە وێنە نوێکەیدا، کە لە جیهانگیرییەوە لە دایکبووە، ڕوخساری خۆی لە وڵاتە جۆراوجۆرەکاندا بڵاوکردوەتەوە، وەک چۆن سەرمایەداری پیشەسازی لە سەدەی بیستدا بڵاوبوەوە کە پیکهاتەی دامەزراوەکانی گۆڕیی‌و مۆرکی خۆی دانا بەسەر کولتوورە جۆراوجۆرەکانەوەو، ئەم سەرمایەدارییە پیشەسازییە ، وەک لە تۆمارگای مێژوودا دەیناسین، سامانێکی زۆری کەڵەکەکرد بۆ چینێکی کۆمەڵایەتی دیاریکراو، هەروا هەژاری لە چینێکی بەربڵاوی کۆمەڵایەتیدا بڵاوکردەوە، لە کاتێکدا کە گیانی ئازایەتی بۆ نوێکردنەوە لە ئارادابوو، گیانی چاوچنۆکی دادەگیرسان. سەرمایەداری لەگەڵ هەموو ئەرێنیە ناسراوەکانیدا، کێشەو گرفتی بێ سنوری بۆ مەلاین کەس بڵاودەکردەوە تا دەگاتە ڕەشبینیی‌و بێهویایی .\nلە مێژووی سەردەمدا‌و بە تایەبەتی لە چارەکی سەدەی بیستدا‌و ، دوای هەڵقوڵانی شەپۆلێک لە جیهانگیریی ، گۆرانکاری جۆراوجۆر پەیدا بوو لە شوناسی کۆمەڵایەتیدا کە هەوڵیئەدا بۆ سنوردارکردنی جیهانگیریی‌و خواستە کۆسمۆمپولیتیەکانی، بە ناوی تایبەتمەندێتی کولتوورەوە، هەڵبەت ئەوەش وەک هەوڵێکی جەماوەری بەرفراوان بۆ زاڵبوون بەسەر چالاکایەکانیی‌و ژینگەی خۆیدا .\nگۆرانکاریی ئەو شوناسانەی کە قسەی لەسەر دەکەین ، بۆ بەرپەرچدانەوەی جیهانگیری ، فرە ژمارە‌و فرە جیاوازن بە حوکمی تەنیایی‌و جیاوازی ڕیشەی هەریەکێکیان کە گوزارشتیان لە شوناسە کۆمەڵایەتیە تایبەتیەکانی خۆیان دەکرد.\nئەو بزووتنەوانە ڕەوتگەلێکی کولتووری زۆر لە خۆ دەگرێت بە ئامانجی گۆڕینی سروشتی پێوەندیەکانی نێو مرۆڤەکان، وەک بزووتنەوەی ژنانە یان ئاراستەکانی پارێزگاری لە ژینگە کە خوازیاری داڕشتنەوەی پێوەندی نێوان مرۆڤەکان‌و سروشتە ، ئەویش بابەتێکی یەجگار گرنگە بۆ مانەوەی ڕەگەزی خودی مرۆڤ خۆی .\nئەم بابەتە ، چەندین ڕەهەندی پیشەسازی‌و تەکنۆلۆجیی‌و کولتووریی هەیەو، پێش ئەمانەش ڕهەندی سیاسی پێوەندیداری بە کرۆکی پێوەندیە نێودەوڵەتیەکانەوە لە جیهانی ئەمرۆدا هەیە، دژایەتیکردنەکانی نێوان دەوڵەتانی پیشەسازیی‌و دەوڵەت تازە پێگەییوەکان گەواهی ئەم ڕاستییە دەدەن، دەربارەی حەتمەیتی رێکخستنی ئاوهەواو ژینگەی جیهانی‌و پاراستنی گەردون لە پیسبوون‌و ، وەک پەیمانگای کیوتو کە لەم پێناوەدا دروستبووە .\nسەرەڕای ئەم ڕەوتە کولتووریی‌و ژینگەییانە ، پێکهاتەیەکی زۆریش لە گۆرانکارییەکانی شوناس هەیە وەک پەرچەکردار بۆ جیهانگیری، کە دەیەوێت یەک پێوەری یەکگرتوو بسەپێنێت بەسەر جیهاندا ، بە بێ ڕەچاوکردنی مێژووە کۆمەڵایەتییە جیاوازەکانی وڵاتان ، یان پشتگوێخستنی کولتوورە جیاوازەکان‌و ئەو دەربڕینە کولتوورییە کۆمەڵایەتیانەی کە دروشمی بەرگریکردن لە خوای گەورەیان بەرزکردوەتەوە ، یان بەرگریکردن لە نەتەوە یان بەرگریکردن لە بنەچەو توخم .\nلە گەورەیی ئەم ناکۆکییە توندانەوە لە نێوان ئەم ڕەوتە دژ بە یەکانەدا دەوڵەتی نەتەوەیش NationState خۆی لە قەیراندا دەبینێتەوە ، ئەم دەوڵەتی نەتەوەییە کە کەوتوەتە قەیرانەوە لەسەر بنەمای سەروەی ڕاگیراوە کە بە توندی هەڕەشەلێکراوە لە لایەن جیهانگیریەوە ، بە دامەزراوە ئابوورییە جۆراوجۆرەکانی‌و لەسەرو هەمووشیانەوە کۆمپانیا گەورە بێ سنورەکانی ، ئەوانەی کە سنور تێدەپەڕێنن‌و سنور ناناسن‌و هەروا ڕێکخراوی بازرگانیی جیهانیش .\nهەموو ئەوانەی کە ئاماژەمان پێدا ، تەنیا پێشەکیەکبوو کە هەوڵیداوە بۆ ئەوەی بە کورتی وێنەیەک بخاتەبەردەست لە بەهێزی فۆرمی سەردەمی جیهانی زانیاریی ، لە گۆشەی هەڵتۆقینی شێوەی ئابووریی نوێ ، کە سەرمایەداریی زانیاریی‌و پێکهینانی بونیادی کۆمەڵایەتی تازەگەریە بۆ کۆمەڵگای جیهانی‌و هەڵتۆقینی ڕەوتە کلوتووریەکانە لە سەر هەموو گۆی زەوی کە لە هەوڵی بەرگریکردندایە بۆ شوناسە کۆمەڵایەتیە جیاوازەکان .\nلە ژێر ئەم ڕۆشناییەدا، دەتوانیین بڵێین ، بابەتی شوناس ، لە نێوان بابەتە گەورەکاندا پێوستی بە شیکارییەکی ڕەخنەگرانە هەیە، بەڵام کێشەی تیۆریایی‌و مەنهەجی جۆراوجۆر دێتە ڕێگەی توێژەرو بەرەنگاری دەبێتەوە لەسەر ئەم بابەتە، لە هەمووشیان گرنگتر شێوەکانی شوناسە چ لە ناو دەوڵەتی پیشەسازی پێشکەوتوودا یان لە ناو دەوڵەتی تازەپێگەیشتوودا .\nبەم جۆرە دەکەوینە نێو دارستانی چڕی کێشەکانی شوناسەوە کە پیویستی بە چارەسەگەلێکی تری وردتر هەیە .\nفەتاح حەسەن : مردن .. دارەبەزە .\nبەختیار شارەزورى : سیناریۆکانى بەردەم هەڵبژاردن و کارکردن لەسەر ترس .


ته‌وه‌ری پیاوان لە روانگەی ژنانی یەکسانییخواز. - ٢٦ -:\nپیاوسالاریی نەخۆشیی کۆمەڵگەیە، بەڵام تا پێکهاتەی حکومەت\nدین و ئاغا و خێڵگەریی بێ هەر ئەوەی لێ چاوەڕوان دەکرێ.\nشیلان عەبدوڵا: یه‌که‌م شت که پێویستە باسی بکەین ئه‌وه‌یه که پیاوسالاریی یان سیسته‌می پیاوسالاریی واتە نه‌خۆشیی کۆمەڵگە، به‌و پێیه‌ی که ته‌نیا پیاوه مافی هه‌موو شتێکی هه‌یه له بڕیاردان و جێبه‌جێکردنی هه‌موو کایه‌کانی نێو کۆمەڵ. ئه‌مه‌ش ئه‌وه دەسه‌لمێنێ که کۆمەڵگە له چ نه‌خۆشییه‌کی کوشنده‌دایه که هه‌موو بواره‌کانی ژیان تەنیا به شێوه‌ی بیرکردنه‌وه‌ی پیاو داڕێژراون و هه‌ر پیاویشه ته‌نیا سواره‌ی مه‌یدان.\nشیلان عەبدوڵا: پرسیاری گرنگ ئه‌وه‌یه که ئایا هۆکاری پیاوسالاریی چییه.. یان تا چ راده‌یه‌ک مه‌ترسیی هه‌یه بۆ سەر ئێستا و ئاینده‌ی کۆمەڵگە. بە کورتییەکەی پیاوسالاریی ئه‌گه‌ر بە تەواویی لێی وردبینه‌وه رێک به واتای ناهۆشیاریی پیاو دێ.. ئیدی کە بەشێکی زۆری کۆمەڵ ناهۆشیار بن سەرەنجام هەر ئەو کۆمەڵگەیە چەوساوە و دواکەوتووەی لێ بەرهەم دێ کە هەمانە!\nشیلان عەبدوڵا: ئەوە زۆر راستە و منیش لەگەڵ بیر و تێڕوانینی ئەو خەڵکە دام، چونکە دەسەڵات لە دەستی حکومەتە و دەتوانێ چاکسازیی بکا بۆ نە‌هێشتنی ئەو جۆرە دیاردانە، بەڵام تا پێکهاتەی حکومەت دین و ئاغا و خێڵگەریی بێ هەر ئەوەی لێ چاوەڕوان دەکرێ...\nشیلان عەبدوڵا: من ئەوە دەگێرمەوە بۆ کۆمەڵە و سەنتەرەکانی داکۆکیی لە مافەکانی ژنان کە تا ئێستا کارێکی وایان نەکردوە بڕوا و متمانە پەیدا بکەن لە نێوان خۆیان و ژنانی کۆمەڵگەی کوردیدا، دەنا پێکهاتەی ژن وەک مرۆڤ هیچی کەمتر نییە لە پیاو.\nشیلان عەبدوڵا: منیش وەک هەر تاکیکی مێینەی ئەو کۆمەڵگەیە بێبەش نیم لەو کۆیلایەتییە، بەڵام تا ئێستا خۆم گونجاندوە و سەری خۆم داخستوە!


حدك: ئەمریکییەکان لێکۆڵینەوە لە بۆردوومانەکەی کۆیەدا دەکەن\nجێگری سکرتێری گشتی حیزبی دیموکراتی کوردستان ئاشکرای دەکات کە دوای بۆردوومانی بارەگاکانی حیزبەکەیان لە شاری کۆیە، چەند تیمێکی بیانی سەردانی شوێنەکەیان کردووە و سەرقاڵی لێکۆڵینەوەن.\nدکتۆر ئاسۆ حەسەن زادە له لێدوانێكیدا بۆ ئاژانسی ئه‌نادۆڵی توركی رایگه‌یاندووه:" ئێران هەمیشە ئامرازی توند و هێرشی تیرۆریستی بەرامبەر ئێمە بەکارهێناوە و چەند مانگێکیش بوو بەرپرسانی سەربازیی ئێرانی بە ئاشکرا هەڕەشەیان دەکرد کە هێرش دەکەنە سەر بنکە و بارەگاکانمان تەنانەت لەناو قوڵایی هەرێمی کوردستان."\nهاوكات ئه‌وه‌یشی ئاشكراكردووه پێشبینی ئەوەیان نەکردووە کە لەم کاتەدا بەو ئامرازە قوڕەسە هێرش بکرێته سەریان.\nلەبارەی ئەو دەنگۆیەی کە گوایا ئەم مووشەکانە لەناو خاکی عێراقەوە ئاراستە کرابن، ئاسۆ حەسەن زادە رایگه‌یاندووه: "ئێمە هیچ بەڵگەیەکمان بەدەسەتەوەنییە کە ئەو مووشەکانە لەناو خاکی عێراقەوە ئاراستە کرابێت، ئێمە پشت بەو گرتە ڤیدیۆیانە نابەستین، بۆخۆمان کەسانی پسپۆڕ و لێزانمان هەیە و سووودمان لە هەندێک پسپۆڕی سەربازیی بیانی وەرگرتووە بۆ دۆزینەوەی لێدانی سەربازی ئەو گورزە لە ئێمە."\nزادە جه‌ختی كردووه‌ته‌وه:" بێگومان ئەو جۆرە هەڕەشانە ئێمە سارد ناکاتەوە لە خەبات و لە هەر شوێنێک پێویست بێت بەرگری لە خەڵک دەکەین، ئێمە لەژێر باری ئەو زەبرەدا هەڵدەستینەوە و خەبات بەردەوام دەبێت و بە هیچ جۆریک ئەو هەڕەشانە وا ناکات ئێمە واز لە کاروباری سیاسیی بهێنین".\nجێگری سکرتێری گشتی حیزبی دیموکراتی کوردستان ئاشکرایشی ده‌كات ئەمریکییەکان و ناوەندەکانی دیکەی نیودەوڵەتی هاتوونەتە سەرخەت، هەر لەیەکەم رۆژی دوای رووداوەکەش یەک دوو تیمی سەربازیی بیانی سەردانی ئێمەیان کردووە بۆ لێکۆڵینەوە لەم بابەتە و چاوەڕێی ئەنجامی لێکۆڵینەوەکان دەکەین".\nبە وتەی زادە، دەوروبەری ئەو شوێنەی کە بۆردوومان کراوە ٥٠٠ خێزانی سڤیلی ئێرانی تیادایە کە بەهۆی کاری سیاسییەوە لە کۆیە گیرساونەتەوە و لە ساڵی ١٩٩٦ جارێکی دیکەش کۆماری ئیسلامیی ئێران، بە گوللـە تۆپ ئەو شوێنەی بۆردوومان کردووە.\nئەو شوێنەی کە رۆژی ٢٠١٨/٩/٨ بۆردوومانکراوە، قەڵایەکە کە شوێنی سکرتاریەتی حیزبی دیموکراتی کوردستانە، جگە لەوەش چەند ناوەندێکی دیکەی وەکو رێکخراوەکانی ژنان و منداڵانی تیادایە و رۆژی شەممەی رابردووش، چەند مووشەکێک کۆبوونەوەیەکی سەرکردایەتی ئەو حیزبەی کردە ئامانج و لە ئەنجامدا ١٥ کەس گیانیان لەدەستدا کە شەشیان ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی بوون و ٤٢ کەسی دیکەش برینداربوون.


گوتاری سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئەمریکا نرخی نەوتی بۆ سەرووی 83 دۆلار بەرزکردەوە\nکۆبوونەوەیەکی تایبەت بە کورتهێنان وگرفتە داراییەکانی سلێمانی و هەڵەبجە و گەرمیان و ڕاپەڕین ئەنجامدرا\n2022-01-12 [07:54 AM]\nرۆژی چوارشەممە دوای کردنەوەی بازاڕەکانی ئاسیا نرخی نەوت بەرزبووەوە. هۆکاری بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بۆ گوتارەکەی جیرۆم پاوڵ، سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئەمریکا دەگەڕێتەوە کە رایگەیاندووە ئابووریی ئەمریکا بەردەوامە لە بەهێزبوونەوە و بەرگەی بەرزکردنەوەی سوودی بانکی دەگرێت.\nجیرۆم پاوڵ هەروەها ئاماژەی بەوە کرد کە بەرزکردنەوەی سوودی بانکی لەسەرخۆ دەبێت و قۆناخ بە قۆناخ جێبەجێدەکرێت.\nگوتارەکەی سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئەمریکا بە چەشنێک لە چەشنەکان بووەتە هۆکار بۆ ئەوەی وەبەرهێنەران پێشبینی بکەن کە خواست بۆ بەکارهێنانی نەوتی خاو لە ساڵی 2022 دا بەردەوام دەبێت لە بەرزبوونەوە.\nبەرەبەیانی رۆژی چوارشەممە 12-1-2022 نرخی نەوتی برێنت 22 سەنت بەرزبووەوە هەر بەرمیلێک بە 83 دۆلار و 94 سەنت مامەڵەی پێوەکرا. هەروەها هەر بەمیلێک نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش 38 سەنت بەرزبووەوە بە 81 دۆلار و 60 سەنت مامەڵەی پێوەکرا.\nئیدوارد مۆیا، شرۆڤەکاری نەوتی سەر بە کۆمپانیای راوێژکاری ئۆاندا لەو بارەیەوە رایگەیاند، "گوتارەکەی جێرۆم پاوڵ سەبارەت بەوەی کە رێگەی ئاسایی بوونەوەی ئابووریی ئەمریکا رێگەیەکی درێژە لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا پاڵپشتی گەورە بۆ نرخەکانی نەوت دروستکردووە.\nسەرەڕای ئەوەش ئامارەکانی پەیوەست بە کەمبوونەوەی قەبارەی نەوتی یەدەکگراوی ئەمریکا پێشانی دەدەن خواست بۆ نەوتی خاو کەمترە لە ئاستی چاوەڕوانییەکان.\nبەپێی پەیمانگەی نەوتی ئەمریکا قەبارەی نەوتی کۆگاکرا لەو وڵاتە 1.1 ملیۆن بەرمیل لە هەفتەی رابردوو کەمیکردووە، لە کاتێکدا پێشبینیدەکرا قەبارەی نەوتی کۆگاکراو 1.9 ملیۆن بەرمیل کەمبکات.\nلەگەڵ ئەوەشدا داتاکانی کارگێری زانیاری وزەی ئەمریکا خواست بۆ بەکارهێنانی نەوتی خاو لە ساڵی 2022 بەبڕی رۆژانە 840 هەزار بەرمیل زیادیکردووە بەراورد بە ساڵی رابردوو.\nپێشتر کارگێڕیی زانیاری وزەی ئەمریکا رایگەیاندبوو کە خواست بۆ بەکارهێنانی نەوت لەمساڵدا 700 هەزار بەرمیل زیاد دەکات.\nئەم هەواڵە 484جار خوێندراوەتەوە


ماڵپەری فیردەوس | ئایا بنیشت ڕۆژوو دەشکێنێت؟\nسەردێری پرسیار:ئایا بنیشت ڕۆژوو دەشکێنێت؟\nبەرواری دانان :2020-05-09 کۆدی پرسیار:1999\nپرسیار: ئایا بنیشت ڕۆژوو دەشکێنێت؟\nوەڵام: زانایان دەڵێن بنیشت دوو جۆرە:\nیەکەم: بنیشت هەیە دەتاوێتەوە، ئەمەیان ئەگەر لە گەروو بچێتە خوارەوە ڕۆژوو دەشکێنێت.\nدووەم: بنیشت هەیە ناتاوێتەوە، ئەگەر تامی هەبوو گەیشتە گەروو زانایان دوو وتەیان هەیە:\n(١)هەندێک بۆ ئەوە چوون ڕۆژوو دەشکێنێت.\n(٢)هەندێک زانای تر بۆ ئەوە چوون ڕۆژوو ناشکێنێت.\nئەگەر بڵێی ڕۆژوو دەشکێت ئەوە ئەم وتەیە وتەیەکی بەهێزە، چونکە تامیش بەشێکە لە بنیشت، واللە أعلم.\nتەنها بە تام کردنی بنیشت بێ ئەوەی قووت بدات ڕۆژوو ناشکێت، بەڵام دەبێت موسلمانان ئاگادار بێت بنیشت لکاو دروست دەکات و تامی هەیە نابێت قووت بدات، دەبێت ئاو لەدەم ڕابدات بۆ ئەوەی هیچ تام داخلی قورگی نەبێت.\nصالح الفوزان خوا بیپارێزێت دەفەرمووێت: (بنیشت مەکروهە بۆ ڕۆژووگر، بنیشت دوو جۆرە: بنیشت هەیە دەتاوێتەوە و لێک جیادەبێتەوە لەناو دەم دا، ئەمەیان دروست نییە چونکە دەگات بە گەروو ڕۆژوو بەتال دەکاتەوە، سەبارەت بە بنیشتی بەهێز ئەوەی ناتاوێتەوە و لێک جیانابێتەوە لەناو دەم دا، ئەمەیان مەکروهە بۆ ڕۆژووگر).


ئایە کڕینی که‌ل وپه‌لی دزراو دروستە.؟\nسلاوی خوا گه‌وره‌تان لێبێت به‌رێزان. پرسیارێکم هه‌یه ئایا دروسته شتی دزراو بکریت بۆنمونه مۆباییل.،کامێرا،،کۆمپیوته‌ر،،،هتد له کاتێکدا سیعره‌که‌ی گونجاوه یان هه ندێ جار فرۆشیار ده ڵێت هی دزی نیه..ده‌ڵێت هی خۆمه یان دۆزیومه‌ته‌وه...خوای گه وره سه ربه رزی دنیاو قیامه تتان کات\nوەڵام - ژمارەی پرسیار 673\nبه‌هیچ شێوه‌یه‌ک جائیز نییه کڕینی یان فرۆشتنی که‌ل وپه‌لی دزراو، وه هه‌رکه‌سێک ئه‌و شتانه کڕێته‌وه ئه‌وه حوکمی وه‌ک ئه‌و که‌سه وایه دزییه‌که‌ی کردووه، چونکه به‌و مامه‌ڵه‌یه له‌گه‌ڵی هانی کابرای دز ده‌دات به به‌رده‌وامبوونی له‌سه‌ر دزینی ماڵی خه‌ڵکی، مه‌گه‌ر ئه‌گه‌ر نه‌زانرێت ئه‌و شته دزراو بووه، وه له هه‌ر کاتێکیش بۆی ڕوون بووه‌وه شتی دزی کڕیوه ئه‌وا بۆی هه‌یه داوای پاره‌ی خۆی بکاته‌وه‌و که‌ل په‌له‌که بگێڕێته‌وه.\nپێغه‌مبه‌ر(صلی الله علیه وسلم) ده‌فه‌رموێت: "من وجد عین ماله عند رجل فهو أحق به، ویتبع البیع من باعه" رواه أبوداود و ضعفه الألبانی. واته/ هه‌رکه‌سێک موڵکێکی له‌لای یه‌کێکی تر دۆزییه‌وه ئه‌وا ئه‌و مافی زیاتره بۆ ئه‌و موڵکه‌و ئه‌وه‌ش که کڕیاربووه مافی خۆی له فرۆشیاره‌که وه‌رده‌گرێته‌وه.\nهه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت: " إذا سُرق من الرجل متاعٌ، أو ضاع له متاع فوجده بید رجل بعینه، فهو أحق به ویرجع المشتری علی البائع بالثمن". رواه أحمد وحسنه الشیخ شعیب الأرناؤوط. واته/ ئه‌گه‌ر که‌ل وپه‌لێک له پیاوێک دزرا یاخود ونبوو، پاشان دۆزییه‌وه له‌لای پیاوێکی تر، ئه‌وه خاوه‌ن موڵکه‌که له‌پێشتره بۆی و کریاره‌که‌ش داوای نرخه‌که‌ی له فرۆشیاره‌که ده‌کاته‌وه.\nله‌مه‌وه ئاشکرایه که که‌ل وپه‌لی دزراو مامه‌ڵه‌ی جائیز نییه‌و به‌کڕین و فرۆشتنیشی که‌س نابێته خاوه‌نی به‌ڵکو خاوه‌نه‌که‌ی هه‌ر ئه‌و که‌سه‌یه که لێی دزراوه.\nباشتریش وایه ئه‌و که‌سانه‌ی دزی ده‌که‌ن هه‌واڵیان بگه‌یه‌نرێته پۆلیس و هه‌تا ده‌ستگیر بکرێن له‌باتی ئه‌وه‌ی شتیان لێبکڕدرێت!\nبه‌ڵام لێره‌دا شتێک هه‌یه؛ ئه‌گه‌ر فرۆشیار گومانی ئه‌وه‌ی لێ ناکرێت که دزی ده‌کات یاخود شتی دزراو ده‌فرۆشێت ئه‌وا جائیزه شتی لێ بکڕدرێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ته‌نها گومانیشی لێ بکرێت ئه‌وا باشتره خۆمانیان لێ دوور ڕابگرین.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی نوێژ کردن بەدوای ئیمامێک نووشتە دروست دەکات ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی نوێژ کردن بەدوای ئیمامێک نووشتە دروست دەکات ؟\nبەرواری دانان :2018-11-18 کۆدی پرسیار:835\nپرسیار // حوکمی نوێژ کردن بەدوای ئیمامێک نووشتە دروست دەکات ؟\nوەڵام // زانایان دەڵێن ئەو کەسەی نووشتە دروست دەکات دوو حالەتە :\nحالەتی یەکەم : ئەگەر ئەو نووشتەی دروست دەکات و دەنووسێت شیرکی تێدا بێت ، وەک داواکردن لە جن و فریشتە و پیاو چاک یان بانگەشەی علمی غەیب بکات ، ئەمەیان کوفری گەورەیە و نابێت نوێژی بەدوای بکەیت .\nحالەتی دووەم : ئەگەر ئەو نووشتەی دروست دەکات و دەنووسێت قورئان بێت ، ئەمەیان جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان وتەی ڕاست ئەوەیە کە دروست نییە ، بەڵام شیرک نییە ، وە دروستە نوێژی بەدوای بکەیت .\nزانایانی اللجنە الدائمە دەڵێن : (( دروستە نوێژ بەدوای کەسێک بکەیت نووشتە دروست دەکات لە قورئان و دوعا و زیکری ڕێگەپێدراو ، نابێت نووشتە بنووسێت چونکە ھەڵواسینی دروست نییە ، بەڵام ئەگەر نووشتەیەک شیرکی تێدا بێت دروست نییە ، نابێت نوێژ بەدوای ئەو کەسە بکەیت کە دروستی دەکات ، دەبێت بۆی ڕوون بکەیتەوە کە ئەمە شیرکە ، ئەوەی لەسەری واجبە ڕوون بکاتەوە ئەو کەسەیە کە دەزانێت . )) "فتاوى اللجنة الدائمة" (3/65) .


جێگره‌وه‌ى كۆتاییهاتنى قه‌یرانى نێوان به‌غدا و هه‌ولێر.. قه‌یرانێكى تره\nبۆچوون / بیروڕا :: 12/12/2017\nده‌كرێت بوترێت ئه‌و ململانێ درێژخایه‌نه‌ى كه به چه‌ندین قۆناغى خوێناویى نێوان ناوه‌ند و كورد-دا تێپه‌ڕیوه، به دامه‌زراندنى (عێراقى نوێ)یش له ساڵى 2003 كۆتایى نه‌هات، به‌ڵكو به شێوه‌ى جیاوازى بێ به‌كارهێنانى توندوتیژیى به‌رده‌وام بوو، ئه‌گه‌ر واماندانا ئه‌و رووبه‌ڕووبوونه‌وه چه‌كدارییه‌ى مانگى رابردوو، كه به‌هۆى ریفراندۆمى سه‌ربه‌خۆیى كه‌ركوك و ناوچه جێناكۆكه‌كانى تره‌وه روویاندا، كه‌م و سنوورداربووه.\nهیچ قسه و بێنه‌وبه‌ره‌یه‌ك له‌وه‌دا نییه كه كوردستان زیانى سیاسى و ئابورى و جوگرافى و دیپلۆماسیى به‌ركه‌وت و ده‌سه‌ڵاتى فیدراڵییش پێگه‌ى خۆى له ئاستى ناوخۆیى و هه‌رێمى و نێوده‌وڵه‌تیدا قایمكرد كاتێك كۆنترۆڵى ناوچه جێناكۆكه‌كانى كرده‌وه، ئه‌و ناوچانه‌ى كه ده‌سه‌ڵاتدارانى هه‌رێم به ته‌نیا خۆیان به‌ڕێوه‌یان ده‌برد له دواى كشانه‌وه‌ى هێزه فیدراڵیه‌كان به‌هۆى هێرشى داعش-ه‌وه له حوزه‌یرانى 2014 دا.\nبه‌ڵام ده‌سه‌ڵاتى فیدراڵى ده‌توانێت ئێستا ئه‌وه رابگه‌یه‌نێت كه لاپه‌ڕه‌ى رووخانى له به‌رده‌م داعشدا پێچاوه‌ته‌وه به له‌ناوبردنى رێكخراوه تیرۆریستیه‌كه و دووباره كۆنترۆڵكردنه‌وه‌ى ئه‌و ناوچانه‌ى كه داگیرى كردبوو. هه‌روه‌ها گۆڕانكارییه‌كانى دواى ریفراندۆمه‌كه و رووداوه‌كانى كه‌ركوك-یش واده‌كه‌ن كه به‌غدا بڕواى زیاتر به‌خۆى په‌یدا بكات له پته‌وكردنى ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ند و ته‌نانه‌ت پووچه‌ڵكردنه‌وه‌ى سیستمى فیدراڵییش كه له ماده‌ى یه‌كه‌مى ده‌ستوردا هاتووه.\nئه‌وه‌ى سه‌ره‌وه جه‌ختكردنه‌وه‌ى ئه‌وه‌یه تاقه شتێك كه به‌غدا ناتوانێت جێبه‌جێى بكات، راكێشانى متمانه‌ى كورده به‌لاى خۆیدا و قه‌ناعه‌ت پێ هێنانیانه به‌وه‌ى كه به‌رژه‌وه‌ندییان له پته‌وبوونى یه‌كێتى عێراقدایه، له كاتێكدا ئه‌گه‌ر واز له سه‌رمه‌ستیى سه‌ركه‌وتنه‌كانى نه‌هێنێت له مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵیان و له هه‌وڵه‌كانى بۆ لاوازكردنى هه‌رێمه‌كه‌یان. مێژوو ئه‌وه‌مان پێ ده‌ڵێت كه هه‌ركاتێك ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ند هه‌وڵى زیاترى دابێت بۆ لاوازكردنى كورد و په‌راوێزخستنیان و مامه‌ڵه‌كردنى سه‌رده‌ستیانه له‌گه‌ڵیاندا، قه‌یرانه‌كانى عێراق توندتر بوونه‌ته‌وه و یه‌كگرتوویى كۆمه‌ڵایه‌تیى شلۆق بووه و بڕوا و متمانه‌ى كورد به عێراقێكى به‌هێز لاواز بووه. ئه‌م حه‌قیقه‌ته نیگه‌رانى و راڕایى كورد بووه له‌وكاته‌وه‌ى عێراق له بیسته‌كانى سه‌ده‌ى رابردوودا دامه‌زراوه هه‌تا له‌ناوبردنى رژێمى به‌عس له ساڵى 2003 دا به‌هۆى داگیركردنى ده‌ره‌كییه‌وه كه كورد به هه‌موو هێزیه‌وه پشتیوانیى كرد.\nسه‌ره‌تا كورد هه‌ناسه‌یه‌كى قووڵى خۆشیى هه‌ڵكێشا به ئومێدى دامه‌زراندنى سیستمى فیدراڵى به‌پێى ده‌ستورى ئێستا، كه خۆیشى رۆڵێكى سه‌ره‌كیى هه‌بوو له داڕشتن و په‌سه‌ندكردنیدا، به‌ڵام ئه‌م گه‌شبینیه كاڵبووه‌وه له‌گه‌ڵ پاشگه‌زبوونه‌وه‌ى هاوبه‌شه عه‌ره‌به‌كانى به‌غدا له‌و په‌رۆشیه‌یان كه له كاتى نووسینه‌وه‌ى ده‌ستوردا، بۆ فیدراڵى هه‌یانبوو، ئه‌مه‌یش له هه‌وڵه‌كانى ناوه‌ندا ره‌نگیدایه‌وه بۆ په‌راوێزخستنى ده‌سه‌ڵاتدارانى هه‌رێمى كوردستان به جۆرێكى زیاتر و راسته‌وانه له‌گه‌ڵ زیادبوونى هێزى ئابورى و سه‌ربازیى ناوه‌ند-دا. ئه‌م ویسته له‌ژێر چه‌ند بیانوویه‌كدا ره‌نگیدایه‌وه كه هه‌ندێكیان واقیعى و هه‌ندێكیشیان دروستكراوبوون. یه‌كه‌مجار به به‌كارهێنانى گوشارى ئابورى بۆ سه‌رهه‌رێم له‌ڕێى ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنى پشكى هه‌رێم له بودجه و بڕینى مووچه‌ى فه‌رمانبه‌رانى، تا كار گه‌یشته به‌كارهێنانى هێزى سه‌ربازیى دواى ئه‌وه‌ى هه‌رێم له مانگى ئه‌یلولى رابردوودا ریفراندۆمى ئه‌نجامدا.\nئه‌وه‌ى سه‌ره‌وه ده‌مانبات بۆ ئه‌م دۆخه‌ى ئێستا و قه‌یرانى زۆروزه‌وه‌ندى دواى ئه‌نجامدانى ریفراندۆمه‌كه له په‌یوه‌ندییه‌كانى نێوان به‌غدا و هه‌ولێر كه ئێستا گه‌یشتوونه‌ته بنبه‌ست. پێویست ناكات بوترێت ئه‌م قه‌یرانه له‌دایكبووى ده‌رهاویشته‌كانى ریفرانۆم نین، به‌ڵكو پێشبینیكراوبوو كه دره‌نگ یان زوو بته‌قنه‌وه، ئه‌مه‌یش له‌كاتى تێكچوونى په‌یوه‌ندییه‌كانى نێوان هه‌ردوولا له سایه‌ى ویلایه‌ته‌كه‌ى نورى مالیكى سه‌ره‌ك وه‌زیرانى پێشوودا كه به ئه‌نقه‌ست كێشه‌كانى له‌به‌رامبه‌ر هه‌رێمدا هه‌ڵكشاند. جه‌نگى دژى داعش تاقه هۆكارێك بوو له دواكه‌وتنى رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى نێوان به‌غدا و هه‌ولێردا. ئه‌گه‌رچى ئومێدى ئه‌گه‌رى دوورخستنه‌وه‌ى، له دواى هه‌ڵبژاردنى حه‌یده‌ر عه‌بادى به سه‌ره‌ك وه‌زیران، بووژایه‌وه و هاوكارییه‌كى پێشترنه‌كراو له نێوان هێزه فیدراڵیه‌كان و پێشمه‌رگه‌ى كوردستان بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى رێكخراوه تیرۆریستیه‌كه ده‌ستى پێكرد و "بۆ یه‌كه‌مجار خوێنى هێزه‌كانى پێشمه‌رگه تێكه‌ڵ به خوێنى سه‌ربازه عێراقیه‌كان بوو له شه‌ڕى دوژمنێكى هاوبه‌شدا" وه‌ك ئه‌وه‌ى مه‌سعود بارزانى سه‌رۆكى ئه‌وكاتى هه‌رێم وتى و له ساڵى 2016 دا وایدانا كه "بوونى ئه‌م گیانى برایه‌تییه كارێكى ئه‌وپه‌ڕى گرنگه" به‌ڵام ته‌مه‌نى ئه‌و "گیانى برایه‌تییه" درێژه‌ى نه‌كێشا، وه‌ك ئه‌وه‌ى دواتر له ده‌رهاویشته‌كانى ریفراندۆمدا ده‌ركه‌وت.\nله‌به‌ر رۆشنایى ئه‌وه‌ى سه‌ره‌وه‌دا، هه‌وڵدان بۆ به‌كارهێنانى هێزى ناوه‌ند بۆ په‌راوێزخستنى كورد له‌ڕێى لاوازكردنى هه‌رێمه فیدراڵیه‌كه‌یانه‌وه و قه‌یران بۆ دروستكردنى، هه‌موو عێراق راپێچ ده‌كات بۆ قه‌یرانى سیاسى و ئه‌منى. به واتایه‌كى تر، سستى نواندن و ته‌مه‌ڵى له چاره‌سه‌ركردنى قه‌یرانه‌كه له‌گه‌ڵ هه‌رێمى كوردستان، به‌غدا و عێراق له قه‌یران ناپارێزێت. به‌غدا مافى خۆیه‌تى شانازیى بكات به سه‌ركه‌وتنى به‌سه‌ر داعش و رزگاركردنى ئه‌و ناوچانه‌ى عێراق كه له ناوه‌ڕاستى 2014 وه داگیرى كردووه، به‌ڵام نه‌ك به ره‌چاونه‌كردنى رۆڵى یه‌كلاییكه‌ره‌وه‌ى هه‌رێمى كوردستان و پێشمه‌رگه‌كانى. به‌ڵام گێڕانه‌وه‌ى ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ند بۆ ناوچه كێشه‌له‌سه‌ره‌كان كه له‌ژێر كۆنترۆڵى هێزه‌كانى هه‌رێمدا بوون، ئه‌مه‌یان شتێكى تره. ره‌نگه به‌غدا به "ده‌ستكه‌وتێك"ى دابنێت، به‌ڵام به زوویى له‌ده‌ستیده‌دات ئه‌گه‌ر واز له سه‌رمه‌ستیى سه‌ركه‌وتن نه‌هێنێ و سه‌ركه‌وتوو نه‌بێت له به‌ده‌ستهێنانى متمانه‌ى كورد كه به زۆرینه‌یه‌كى یه‌كلاكه‌ره‌وه ده‌نگى به (به‌ڵێ) دا له ریفراندۆمى سه‌ربه‌خۆییدا، هه‌روه‌ها قه‌ناعه‌تیان پێنه‌هێنێت به‌وه‌ى كه به‌ڕاست ده‌یه‌وێت ناكۆكییه‌كان له‌گه‌ڵ هه‌رێمدا چاره‌سه‌ر ده‌كات. پێچه‌وانه‌ى ئه‌مه، به‌رده‌وامیى قه‌یرانى نێوان هه‌ردوولا هه‌ڕه‌شه له جێگیریى و ئارامیى عێراق ده‌كات، به‌مه‌یش ناوه‌ند لاواز ده‌بێت نه‌ك به‌هێز. بۆیه ده‌بێت وازبێنێت له دۆزینه‌وه‌ى بڕوبیانوو بۆ خۆدزینه‌وه له ده‌ستپێكردنى گفتوگۆ له‌گه‌ڵ هه‌ولێر، وه‌ك بیانووى سووربوون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كه ده‌بێت هه‌رێم گوزاره‌ى "هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ریفراندۆم" به‌كاربهێنێت له‌جیاتى "سڕكردنى ئه‌نجامه‌كانى ریفراندۆم"، مادام لایه‌نى كوردى جه‌خت له پابه‌ندبوونى خۆى ده‌كاته‌وه به ده‌ستورى عێراق و ئاماده‌یه له چوارچێوه‌ى ئه‌و ده‌ستوره‌دا دیالۆگ بكات. هه‌ر له‌وباره‌یه‌وه ده‌بێت ئه‌وه‌یش قبوڵبكرێت كه ئه‌م ده‌ستوره‌یش ده‌سته‌به‌رى چاره‌سه‌ركردنى هه‌موو كێشه‌كان نییه، چونكه خۆى له‌خۆیدا به‌شێكى كێشه‌كانه، ئه‌وه‌یش به‌هۆى ناڕوونى و ته‌مومژاویى زۆربه‌ى ماده‌كانى په‌یوه‌ست به ده‌سه‌ڵاته‌كانى ناوه‌ند و هه‌رێمه‌وه كه بووه‌ته هۆى ئاڵوزبوونى ناكۆكییه‌كانى نێوانیان.\nله 2003 وه په‌یوه‌ندیى نێوان به‌غدا و هه‌ولێر رۆڵێكى سه‌ره‌كیى گێڕاوه نه‌ك ته‌نیا له دیاریكردنى كاروانى پرۆسه‌ى سیاسیدا به ته‌نیا، به‌ڵكو له رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى هاوبه‌شى سه‌ربازییانه له جه‌نگى دژى داعش-یشدا، ئه‌مه‌یش جه‌ختكردنه‌وه‌ى ئه‌وه‌یه كه پاراستنى ئه‌م په‌یوه‌ندییه مه‌رجێكى پێویستى هێنانه‌دیى ئارامیى عێراقه. به‌دڵنیاییه‌وه ئه‌م په‌یوه‌ندییه له‌م ساڵانه‌ى دواییدا تووشى چه‌ند له‌رزینێك بووه‌ته‌وه كه به‌هێزترینیان له‌رینه‌وه‌كه‌ى دواى ریفراندۆمه‌كه بوو. هه‌روه‌ها به‌دڵنیاییه‌وه هۆكاره‌كانى ئه‌م له‌رزه و له‌رینه‌وانه هه‌ر ماون، به‌ڵام دۆخى ئێستا ئه‌وه ده‌سه‌پێنێت كه له‌پێناو چاره‌سه‌رى قه‌یرانى نێوان هه‌ردوولادا تێپه‌ڕێنرێن، چونكه جێگره‌وه‌ى كۆتایپێهێنانى قه‌یرانه‌كه.. قه‌یرانێكى دیكه‌یه!\nکامەران قەرەداغی:: 12/12/2017\nهەرێمی كوردستان و هەڵمەتی ترساندن: ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی نەك بۆ سیستمی فەرمانڕەوایی\nکامەران قەرەداغی:: 05/09/2017\nد. شێرکۆ عەبدوڵڵا:: 57 خولەک پێش ئێستا


هۆکاریی سەرەکیی زۆر بوونی تاوانەکان، لاوازیی حکوومەت و دەسەڵاتیی دادوەریی و دەستیی حیزبە لە دەزگاکانی پۆلیس و دادوەری. لەپاڵ هۆکارە سۆسیۆلۆژی و سایکولوژییەکان هۆکاری سیاسیی گەورەترین کاریگەری هەیە. ڕاگەیاندن وەک هێزی چوارەمی کۆمەڵگە نەیتوانیوە خوێندنەوەی زانستی بۆ تاوانە کۆمەڵایەتییەکان بکات، زۆریان بەبەرنامە نایانەوێت هۆکاریی تاوانەکان و جۆرەکانیی تاوانەکان دیاریی بکەن. گەر لە ڕابوردوودا میدیا ئازایانە ڕووداوە کاریگەرەکانی کووشتنی شیکار کردبا، ئێستا کاریگەری دەبوو لەسەر کەمکردنەوەی تاوانەکان.\nمیدیا بە بینراو و بیسترا و نوسراو و ئەلیکترۆنی دەوری نێگەتیڤی هەیە و هۆکاری تاوانەکان تاریک دەکات، ئەم میدیایە سەرچاوەیەکی سەرەکی تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتییە و هۆکاری تاوانەکان دەشێوێنێت. دەبێت میدیا تاوانێکی کووشتن بکاتە کەیسێک و ئازایانە هۆکاری تاوانەکە دیاری بکات و بەرپرسیارییەتی حکوومەت دەربخات، نەک بە کورتە هەواڵێکی پێنج خولەکی خۆی بدزێتەوە. ئێمە لەسەردەمی میدیای تاریک دەژین، میدیای زۆر و کاریگەری کەم.\n19 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Sunday, August 11, 2019


بڵند – Denegkan\nHome / Articles Posted by بڵند\nڕه‌خنه له كتێبی (گوزارشتی خود)ی (سۆران ئازاد )\nWritten on January 7, 2014, by بڵند\n(گوزارشتكردن له خود یان فه‌رامۆشكردنی خود ؟) كتێبی (گوزارشتی خود) , كۆمه‌ڵێك لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی , هزری و هونه‌ری (سۆران ئازاد)ی هاوڕێمه و له ساڵی (2012 )دا Continue Reading »\nكه‌رنه‌ڤاڵی وشه‌كان له هۆڵی (بوونگه‌رایی) و (خودبوون) و (جوانی)دا\nWritten on December 27, 2013, by بڵند\n(كه‌مێك باران .. نه‌ختێ عیشق)ی (ئیدریس عه‌لی) له سوچێكی ئه‌و كه‌رنه‌ڤاڵه‌دا (سلڤادۆر دالی ) و (ئه‌ندریه بریتۆن) : هونه‌ر به ته‌نها شوێن جوانی ده‌كه‌وێت . (سپیونزا) Continue Reading »\nپه‌یکه‌ری (ست رافۆن) وه‌كو دووا په‌یكه‌ری نیَو كۆنه باخچه‌كه‌ی فیكر\nWritten on November 27, 2013, by بڵند\nله‌م لیَكۆڵینه‌وه‌یه‌دا له چه‌ند گۆشه‌یه‌كی فیكرییه‌وه قسه له‌سه‌ر چیرۆكی (په‌یكه‌ری ست رافۆن)ی (كاروان كاكه‌سوور) ده‌كه‌م و له په‌نای چیرۆكه‌كه‌شدا هه‌ندیَك دیدی فیكری خۆم ده‌خه‌مه ڕوو Continue Reading »\nبه‌یه‌كگه‌یشتنی (تۆ مه‌چۆ بۆ شه‌ڕ) و…\nWritten on November 9, 2013, by بڵند\nبه‌یه‌كگه‌یشتنی (تۆ مه‌چۆ بۆ شه‌ڕ) و ( پاشای خه‌مبار ) له‌سه‌ر شانۆی عیشقێكی شیعریدا بڵند باجه‌لان شیعر دونیایه‌كه سه‌ربه‌خۆ . سه‌ربه‌خۆیی دونیای شیعر سنوورداره . Continue Reading »\nوه‌ڵامێك بۆ (دلاوه‌ر ڕه‌حیمی)\nWritten on October 25, 2013, by بڵند\nبرای هێژام كاكه (دلاوه‌ر ڕه‌حیمی) … له فه‌یسبووكه‌كه‌ی خۆتدا شتێكت له‌باره‌ی نووسینێكی منه‌وه نووسیبوو كه پێشتر له ڕۆژنامه‌ی (نسێ) و سایتی ( ده‌نگه‌كان)دا بڵاومكردبوویه‌وه . ناونیشانی نووسینه‌كه‌ی Continue Reading »\nبه‌فه‌لسه‌فیكردنی شیعر … بڵند باجه‌لان\nWritten on September 25, 2013, by بڵند\nپه‌یوه‌ندی نێوان شیعر و فه‌لسه‌فه په‌یوه‌ندییه‌كی سروشتییه و ده‌ستكرد نییه , ئه‌و په‌یوه‌ندییه په‌یوه‌ندی نێوان دوو دونیایه , دونیای شیعر وه‌كو دونیایه‌ك كه له وه‌هم ده‌دوێ Continue Reading »\nفیكر و فه‌لسه‌فه ، له فه‌زای (كازینۆی منداڵان )دا \nWritten on August 5, 2013, by بڵند\nچیرۆكی هه‌موو ژیانێك , چیرۆكی ئازارێكه . (شۆپنهاوه‌ر) سیاسه‌تی مۆدێرنیته هه‌موو جیهانی داگیركردووه . (بێرمه‌ن) زۆربه‌ی ئه‌و لێكۆڵینه‌وه و لێدوانانه‌ی له‌سه‌ر ده‌قی ئه‌ده‌بی Continue Reading »\nقه‌تره‌كانى شیعر و گازگرتن له وشه\nWritten on July 28, 2013, by بڵند\n(وریا مه‌زهه‌ر) و (زانا خه‌لیل) له ئانى به‌خشينى ناسنامه‌ى شيعريدا  فرۆید : ئه‌و كه‌سه شاعیره ، كه ده‌زانێ چۆن خه‌ون و خه‌یاڵه‌كانى Continue Reading »\nWritten on June 4, 2013, by بڵند\nده‌قی هه‌شته‌م ( حركه الحداپه فی الشعر الكردی)ی وه‌كو موسافیرێكی ئه‌و سه‌فه‌ره (ئه‌بیكۆر) : چێژی راسته‌قینه ئه‌و چێژه‌یه كه بۆ موده‌تێكی زۆر به‌رده‌وام ده‌بێت Continue Reading »