ئاژانسێكى ئه‌مریكى ڕاپۆرتێكى ورد له‌باره‌ى دۆخى دارایی‌و سیاسیی عێراقه‌وه بڵاوده‌كاته‌وه\n17/10/2020 513 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئاژانسێكى ئه‌مریكى له‌ڕاپۆرتێكدا باسی لەلاوازیی‌و فشەڵی ئابوری عێراق کردوەو جەختیکردۆتەوە، قەیرانی ئابوری ئەو وڵاتە پێویستی بەچارەسەری خێرا و بەپەلە هەیە، نوسیویه‌تى:"پشکپشکێنەی سیاسیی ڕێگرە لەبەردەم هەر هەوڵێک بەو ئاراستەیە بدرێت".\nئاژانسی ئەسۆشیەتد پرێسی ئەمریکی له‌ڕاپۆرتێكدا بڵاویكردۆته‌وه، ئابوری عێراق کە هەرەسهێنانی نرخی نەوت‌و لێکەوتەکانی بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا پیشانیدا ئابورییەکی لاوازەو قەیرانی دارایش لەو وڵاتە درێژخایەنە، بۆیە پێویستی بەچارەسەری خێراو دەستبەجێ هەیە، ڕونیشیکردۆتەوە، سیستەمی پشکپشکێنەی سیاسیی ڕێگرە لەهەر هەوڵێک بەو ئاڕاستەیه‌دا.\nلەبەشێکی تری ڕاپۆرتی ئاژانسە ئەمریکییەکەدا هاتوە:"لەژێر سایەی قورسی پێشبینییەکان بەوەی نرخەکانی نەوت لەمەودایەکی نزیکدا بەرزببنەوە، هەربۆیە چاکسازی تاکە ڕێگایە بۆ دورخستنەوەی عێراق لەدروستبونی قەیرانی دارایی".\nئه‌وه‌ش هاتوه، "ئەو کاغەزی چاکسازییەی مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق بەرزیکردۆتەوە تاقیکردنەوەیەکی گەورەیە بۆئەوەی متمانەی پەڕلەمان بەدەستبهێنێت، لەسەر شێوەی بڕیارێکی پابەند یان یاسایەک‌و دواتر بەرنامەیەکی هەمەلایەنە بۆ جێبەجێکردنی".\nهەر لەوچوارچێوەیەدا عەلی عەلاوی وەزیری دارایی عێراق لەلێدوانێکیدا بۆ ئاژانسەکە دانی بەوەداناوە، "ئەگەربێت‌و نرخی نەوت بەرزنەبێتەوە، ئەوە هەنگاونان بەرەو چاکسازی ئابوری کارێکی پێویستەو ئەو کاغەزە سپییە چاکسازییەکەی حکومەتەکەی کازمیش واداڕێژراوە ببێتە کڕۆکی ئابوری نوێی عێراق، کە زۆر دینامیکیتربێت‌و توانای مامەڵەکردن لەگەڵ ئاڵنگارییە جیهانییەکانی هەبێت".\nئەسۆشیەیتد پرێس ئەوەشی باسكردوه، قەیرانی موچەو دوجار قەرزکردنی حکومەت لەناوخۆدا بۆ داواکردنی ٣٥ ملیار دۆلار، ئەوەی پیشانداوە کە حکومەتەکانی پێشوتر هەڵەی گەورەیان کردوە، لەوانە بەرزکردنەوەی خەرجییە حکومییەکان‌و دامەزراندنی ژمارەیەکی گەورەی فەرمانبەران کە لەڕوی سیاسییەوە قۆستراوەتەوە، لەکاتێکدا کەرتی تایبەت‌و راکێشانی وەبەرهێنان‌و دەستەبەرکردنی دەرفەتی کاری ڕاستەقینەو دور لەبودجەی گشتیی دەوڵەت پشتگوێخراوە.


کاك مسرور بارزانی نه له پێناو (خۆی)، نه له پێناو (بنه‌ماڵه‌كه‌ی)، نه له پێناو (حزبه‌كه‌ی)، به‌ڵكو له‌پێناو (گه‌ل و نیشتیمانه‌كه‌ی) له ئه‌ڵمانیایه./بلند شوانی : Hekar.net\nکاك مسرور بارزانی نه له پێناو (خۆی)، نه له پێناو (بنه‌ماڵه‌كه‌ی)، نه له پێناو (حزبه‌كه‌ی)، به‌ڵكو له‌پێناو (گه‌ل و نیشتیمانه‌كه‌ی) له ئه‌ڵمانیایه./بلند شوانی\nكاك مسرور بارزانی له‌ماوه‌ی ٢٤ كاتژمێری ڕابردوودا له کۆنگرەی ئاسایشی میونشن به‌ده‌یان دیدار و كۆبونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ شاندی وڵاتانی جیهان ئه‌نجامدا و داوای مافی ڕه‌وای هه‌رچوار پارچه‌ی كوردستان ده‌كات و سیمای نیشتیمانه‌كه‌ی جوان ده‌كات و پێگه‌ی گه‌له‌كه‌ی به‌هێز ده‌كات. .\nله به‌رامبه‌ردا یه‌كێتی به پێچه‌وانه‌وه. ته‌نها خۆیان و بنه‌ماڵه‌كه‌یان و حزبه‌كه‌یان به‌لاوه گرنگه.\nیه‌كێتی له‌ماوه‌ی ٢٤ كاتژمێری ڕابردوودا چه‌ندین كۆبونه‌وه‌یان له‌ناوخۆیان و له‌گه‌ڵ ئاغاكانیان ئه‌نجامداوه و سوورن له‌سه‌ر جاشایه‌تی و ناشرین كردنی كوردستان و لاوازكردنی پێگه‌ی كورد، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش یه‌ك مه‌رج و داوایان هه‌یه ئه‌وه‌ش وه‌رگرتنی پۆسته پۆست پۆست پۆست.


بەو پێیەی دەستوور بنەما دادەنێت و سەرچاوەی یاساکانی دیکەیەو بۆ خزمەتی هاوڵاتیانە، ئەگەر بۆ هەر هەرێم و دەوڵەتێک گرنگ و پێویست بێت، ئەوە بۆ کوردستان یەکجار گرنگ و پێویستترە، هەم لەبەر ئەوەی هەندێ جار هەرێم دەکەوێتە بەر هەڕەشەو مەترسی و ناسەقامگیری و دەستێوەردانی ناوەکی و دەرەکی، هەمیش دەستوور دەبێتە زامنی ناسنامەی نەتەوەیی و پێناسەی سیستەمی حوکمی ئەم کیانەو بەڵێننامەی یاسایی بۆ مافی پێکهاتەکانی کوردستان.\nدەستوور مەڕجەع و باڵاترین یاسای وڵاتەو هێزو سەرچاوەو دایکی تێکڕای یاساکانی ترە، لەسایەی هەبوونی دەستوور هیچ یاسایەکی پێچەوانە ئاسایی نیەو سەرجەم یاساکانی تر دەبنە لق و پۆی بنەماو بەندەکانی دەستوور، هاوکات دەبێتە وەسیقەو پەیمانێکی فەرمی نیشتمانی گشتگیرو پێوەری رێکخستن و یەکخستن و پەیوەندی نێوان دەوڵەت و هاوڵاتیان و، نەخشەرێی دیارکردنی ئەرک و مافی هەردووکیان بەرامبەر یەکتری، لە رووی یاسایی و سیاسی و مافەکان و سرووشت و شێوازی دەوڵەت و سیستەمی حوکمڕانی و پاڵپشتی هەرسێ دەستەڵاتی یاسادانان و جێبەجێکردن و دادوەری، قوڕسایی زۆر بۆ پێگەی هەرێم لەسەر ئاستی دەرەوە دادەنێت.\nئایینی پیرۆزی ئیسلام رێگر نیە بۆ دانانی دەستوور بۆ هەر وڵات و هەرێمێک، بەو پێیەی دەستوور هاوکارو پاڵپشت دەبێت لە رێکخستنی کاروباری ژیان و شێوەی حوکم و مافی هاوڵاتی، کە ئەمە خواست و ئامانجی شەریعەتە لە پێناو خزمەتی شارستانیەت و مرۆڤایەتی، بۆیە پێغەمبەر (درودی خوای لەسەر بێت) دوای کۆچکردنی لە مەککەوە بەرەو مەدینە، یەکێ لەو هەنگاوە سەرەکی و گەورانەی کاری لەسەر کرد، دانان و نووسینەوەی دەستوور بوو، بۆ ئەوەی ببێتە پەیماننامەیەک بۆ رێکخستنی کاروباری هاوڵاتیان و پاراستنی مافی پێکهاتەکان و سەقامگیری و ئاشتی لە کۆمەڵگە.\nدەستوری مەدینە بەپێی بۆچوونی شارەزایانی مێژوو یەکێکە لە شانازییە دیارەکانی شارستانیەتی ئیسلامی، کە ئامانجی سەرەکی رێکخستنی پەیوەندی نێوان تائیفەو پێکهاتەکانی مەدینەو، دیارکردنی چواچێوەی بونیادی ئەو شارستانیەتە بوو، لەسەر بنەمای ئازادی بیروباوەڕو مومارەسەی دروشمی ئایینی و بەرجەستەکردنی یەکسانی و دادپەروەری و دیارکردنی ئەرک و مافی هاوڵاتی، کە دوای چواردە سەدە ئێستاشی لەگەڵ بێت ئەم دستوورە بە زیندوویی ماوەتەوەو، بۆتە بنەماو سەرچاوەیەکی گەورەی نووسینەوەی وەسیقەو دەستووری وڵاتان و بناغەی مافی هاوڵاتیبوون لە جیهای ئیسلامی.\nتایبەتمەندی هەرە گرنگی دەستووری مەدینە لەوەدایە (هاوڵاتی) چەق و پێوەرو (پێکەوەژیان)یش ئامانجێکی روونی ناوەرۆکەکەی بووە، واتە تەنها بۆ لایەنێک یان فیئەیەکی دیاریکراو نەنووسراوەتەوە، بەڵکو لە پێناو هەموو دانیشتوان داڕێژراوە، بە جیاوازی بیروباوەڕو بۆچوون و تائیفەو ئایینەوە.\nلەسەر ئەو بنەمایەو بە حوکمی ئەوەی سروشتی کوردستان فرە پێکهاتەیە، گرنگە دەستووری هەرێم چەمکی هاوڵاتی بکاتە پێوەر، نەک تەنها رەچاوی خواستی لایەنێک یان ئایینێک یان نەتەوەیەک بکات، لەوەش گرنگتر ئەوەیە سەرجەم هاوڵاتیان بە جیاوازی ئایینی و نەتەوەیی و مەزهەبیەوە هەست بە تایبەتمەندی و قەبارەی خۆیان بکەن لەناو دەستووردا، ئاخۆ دەستوور چ پێناسەو رێزێک بۆ ئایینەکان بەپێی حەجمی خۆیان دادەنێت، مومکین نیە دەستووری هەرێم ناسنامە یان پاشگری (ئیسلامی یان عەلمانی) پێوە بێت، لەبەر ئەوەی لەلایەک پێغەمبەر (دروودی خوای لێ بێت) ناوی دەستووری مەدینەی نەنا - دەستووری ئیسلامی - بەڵکو (وەسیقەی مەدینە) بوو، کە بە زاراوەی ئەمڕۆ پێی دەگوترێ دەستووری مەدەنی. لەلایەکی تریشەوە ناوزەندکردنی دەستور بە سیکۆلار بە واتای رەتکردنەوەی واقع و تایبەتمەندی زۆرینەی هاوڵاتیانی هەرێم و سەپاندنی ئایدیایەکی نەخوازراو دێت، ئەمەش لەبری چارەسەر دەیان ئاریشە لەبەردەم پرۆسەکە دروست دەکات.\nراگرتنی هاوسەنگی و لەبەرچاوو گرتنی تایبەتمەندی کۆمەڵگەی کوردی، کە لە رووی نەتەوەییەوە ناسنامەکەی کورد بوونەو، لەرووی ئایینیشەوە ناسنامەکەی ئیسلامە، بە رەچاوکردنی تەواوی مافی پێکهاتەکانی تر هەنگاوێکی پێویستە، ناکرێ زۆرینەی کۆمەڵگەی کوردی کە پەیڕەوی لە ئایینی ئیسلام دەکات پەراوێز بخرێ و خواستی ناسنامەی ئایینی جێنەکرێتەوە، یان لەگەڵ ئایینی کەمینەیەک یەکسان بکرێت، کە پەیڕەوانی لەچەند سەد کەسێک تێپەڕ ناکات، دەستوور چەندە گرنگە بۆ هاوڵاتیان، هێندەش زیاتر پێویستە تایبەتمەندی زۆرینەی هاوڵاتیان لەبەر چاوو بگرێت، ئەمە رەتکردنەوەی فرەیی و نادیدە گرتنی پێکهاتەی ترو سروشتی کۆمەڵگەی کوردستان و سەپاندنی ئایینێک بەسەر ئەوانی تر نیە، بەڵکو راگرتنی هاوسەنگی و بەرجەستەکردنی خواستی ئەو زۆرینەیە کە پێی دەگوترێ موسڵمان، لەو سۆنگەوە باشترین بژاردە بۆ ناسنامەی دەستووری هەرێمی کوردستان ئەوەیە (دەستوورێکی نیشتمانی مەدەنی) بێت، کە تێیدا هاوڵاتیبوون پێوەر بێت بەجیاوازی ئایین و نەتەوەو مەزهەب و ئایدیاو دەنگ و رەنگەوە، بەڵام تایبەتمەندی هەر یەکە بەپێی قەبارەو رێژەی خۆی و دواجار ناسنامەی ئایینی و نەتەوەیی لەبەر چاوو بگیرێت.\nئەگەر جەدەل و بیانوو بۆ باس نەکردنی ئیسلام وەک ئایینی فەرمی و قایلنەبوون بە ناسنامەی ئایینی زۆرینەی دانیشتوان و دیارنەکردنی شەریعەتی ئیسلام وەک سەرچاوەی سەرەکی یاسادانان لە هەرێمی کوردستان تەنها ئەوە بێت، کە فرەیی و سروشتی پێکهاتەی کۆمەڵگە رەت دەکاتەوەو دیموکراسی و مەدەنیەت دەخاتە بەردەم گوشارو چەقبەستوویی!؟ ئەمە کورتبینی و هەڵە تێگەیشتن و گەڕانەیەوە بۆ سەپاندنی ئەو بۆچوونەی، کە رێز لە خاسیەتی زۆرینە ناگرێت و دۆخی هەرێم وەک خۆی ناخوێنێتەوە، یان بەنمونە - ئیسلام و زەردەشتیەت- بەیەک ئاست و قەبارە سەیر دەکات! ئەمە لە حاڵێکدا بەشێکی یاساکانی کوردستان بەتایبەت یاسای باری کەسی و سزاکان پەیوەستن بە رێسا شەرعیەکان نەک ئایینی تر! سەرەڕای ئەمەش دواجار بۆ پەسندکردنی دەستوور لە پرۆسەی دەنگدان رەشنووسەکە دەگەڕێتەوە بەر دەمی هاوڵاتی، ئیدی ئەو زۆرینەیە نەک لەسەر حیسابی غەدر لە پێکهاتەی تر، بەڵکو بە لەبەرچاو گرتنی مافی خۆی دەڕوانێتە دەستوورو دەنگ دەدات.\nلەلایەکی تر بە تەنها باسی پرسی ئایین لەناو پرۆژەکەو وەسفکردنی بە ئاریشەی گەورەی بەردەم نووسینەوەی دەستوور جێی پرسیارە، لە کاتێکدا کۆسپی زۆر هەن پێویستیان بە یەکلایی کردنەوە هەیە، وەک دیارکردنی سنوورو سیستەمی حوکمڕانی و مەسەلەی ئاڵاو سروودی نیشتمانی، هێشتا سنوور بەتایبەت ناوچە کێشە لەسەرەکان، سیستەمی حوکم ئایا پەرلەمانی یان سەرۆکایەتی دەبێت، ئاڵاو سروودی نیشتمانیش کە تەنها تەعبیرن لە نەتەوەی کوردو تایبەتمەندی پێکهاتە ئایینی و نەتەوەییەکانی تری تێدا نیە یەکلایی نەبوونەتەوە، دواجار زەقکردنەوەو زووم خستنە سەر تەنها بابەتی ناسنامەی ئایینی ناو دەستوورو وەسفکردنی بە عەرقەلەی بەردەم دەستوور! نیشانەی پرسیار لای زۆرینە دروست دەکاو ئەنجامەکەی باش ناکەوێتەوە.\nدەبێ ئەوەش لەبەر چاوو بێت دەستور بۆ هەرێمێکە لە چوارچێوەی دەوڵەتێکی دیاریکراو نەک بۆ هەرێمێکی سەربەخۆ، بۆیە دەرچوون لە بازنەی دەستووری عیراق ئاسان و ئاسایی نیەو، ناکرێ حوکم و پرس و بابەتێک جێگیر بکرێت پێچەوانەی دەستووری دەوڵەتی عیراق بێت، کەواتە کوردستان مەحکومە بە دانانی دەستوورێک لە چوارچێوەی دەستووری کۆمار، وەک لە مادەی 120 دەستووری عیراق هاتووە: "يقوم الإقليم بوضع دستورٍ له، يحدد هيكل سلطات الاقليم، وصلاحياته، وآليات ممارسة تلك الصلاحيات، على أن لا يتعارض مع هذا الدستور". هەرێم مافی هەیە دەستوورێكی تایبەت بەخۆی پەسەند بكات، كەتیایدا پەیكەری دەسەڵاتەكانی هەرێمەكەو، دەسەڵاتەكانی و میكانیزمەكانی پەیڕەوكردنی ئەو دەسەڵاتانە دیار دەكات، بەمەرجێک پێچەوانەی دەستووری عیراق نەبێت.\nبە کورتی هەوڵ و هەنگاوەکانی نووسینەوەی پڕۆژەی رەشنووسی دەستوور، دڵخۆشکەرو ئومێد بەخشن لەلایەک و، زەرورەت و دەسکەوتێکی مێژوویی و نەتەوەیی گەورەیە لەلایەکی ترەوە، بۆیە گرنگە دەستووری هەرێم دەستوورێکی (نیشتمانی - مەدەنی) بێت و چەمکی هاوڵاتی بکاتە بنەماو پێوەر بۆ خۆی، لەوە گرنگتر پێش فلتەرکردنی پرۆژەی دەستوور، پرسەکە پێویستی بە سازان و کۆدەنگی نیشتمانی هەیەو، ئەرکی هەمووانە بە گیانی بەرپرسیارێتی و لە پێناو رووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەو سوود وەرگرتن لە دەرفەت و بەهێزکردنی پێگەی هەرێم هاوکارو هاندەر بن، پێویستە پێشوەختە رێککەوتنی ئارەزوومەندانەی سەرجەم لایەن و پێکهاتەکانی بۆ مسۆگەر بکرێت و، لەو پێناوە ململانێ و موزایەدەو بەرژەوەندی شەخسی و حزبی وەلاوە بنێن، بەتایبەت لەو پرس و چەمک و رێسایانەی قەرارە جێگیر بکرێن، دەبێ ئەوەش بزانین تێپەڕکردنی دەستوور لەسەر بنەمای زۆرینەو کەمینە هەنگاوێکی سەرکەوتوو نابێت، لەهەمان کات پرۆژەکە بۆ بەرژەوەندی باڵای گەل و وڵاتەو سەنەدێکی بەهێزی یاسایی و زامنی مافە نەتەوەیی و نیشتمانیەکانە، دواجار گرنگە هەمووان ئیلتیزامی پێوە بکەن، نەک تەنها دەقێکی سەر کاغەز بێت.


تیشـكێك لەسـەر گێڕانەوەكـەی (ابن عباس) لەسەر جولوكەكان..چیرۆكە قورئانیەكان | ماڵپەری قورئانی پیرۆز\nتیشـكێك لەسـەر گێڕانەوەكـەی (ابن عباس) لەسەر جولوكەكان..چیرۆكە قورئانیەكان\nنووسینی /د.صلاح عبدالفتاح الخالدی //نووسینگەی تەفسیر ///پێشەوا (ابن كثیر) ئەم ڕیوایەتەی لە (ابن عباس)ەوە هێناوە‌و، ئەگەر ئێمەش سەرنج لەم شێوە گێڕانەوە‌و ڕیوایەتە بدەین، ئەوا وای بۆ دەچین كە بە سەنەدێك بۆ لای پێغەمبەری خوا صلى الله علية وسلم نەبڕاوەتەوە،\nچونكە (ابن عباس) نەیخستۆتە پاڵا خودی پێغەمبەر صلى الله علية وسلم لەبەر ئەمە تەنها لە سنووری گێڕانەوەی (ابن عباس) خۆیدا-خوا لێیان ڕازی بێت- بەندە. وتەی (ابن عباس)یش كە لە بارەیەوە دەری بڕیوە، ئەوە تەنها دەربارەی چەند ڕووداوێكی ڕابردووە، ئەو ڕووداوانەش بوونەتە بەشێك لە مەسەلە نەزانراوەكانی ڕابردوو.. ئاشكراشە (نەزانراوی ڕابردوو) تەنها لە كتێبی خواوە (واتە لە قوڕئانەوە)و، هەروەها لە فەرموودەی پێغەمبەری خواشەوە زانیاری لەسەر وەردەگیرێت.. دەنا وتەی هیچ مرۆڤێك لەبارەی ئەو نەزانراوەوە پەسند ناكرێن تەنها لە حاڵەتێكدا نەبێت كە بەڵگەی ڕۆشنی لەسەر دیاری بكات‌و لە بەڵگەكەشیدا پشت بە كتێبی خوا، یان فەرموودەی پێغەمبەری خوا  ببەستێت.\nجا لەبەر ئەوەی وتەكەی (ابن عباس)یش-خوا لێی ڕازی بێت- پشتی بەوە نەبەستووە، بۆیە ئێمە ناچارین پەسندی نەكەین، بەڵكو تەنها هەڵوێستەی لە ئاست دا بكەن.\nمامۆستا (احمد شاكر) لە (عمدە التفسیر)دا تیشكی لێكدانەوەی خستۆتە سەر ئەو ڕیوایەتەی پێشو‌و گوتوویەتی: "ئەو اسنادەی كە (ابن كثیر) هێناوێتی‌و كە ئێمە لامان بردون، اسنادێكی ڕاستە، ئەمەش لە وتەی (ابن عباس)دا بە پلەی (موقوف)دانراوە، ئێمەش هەڵوێستە(وقفە)ی لە ئاست دا دەكەین‌و هیچ ناڵێین. (ابن كثير)یش درێژەی بە هێنانی خەبەرەكانی ئەم مانایە داوە، خوا ڕەحم بەویش‌و ئێمەش بكات‌و لە گوناهی ئێمە‌و ئەویش خۆش بێت.


مەجید حەقی : کۆنفرانسی رۆژهەڵاتی کوردستان پێشمەرجی خۆشکردنی زەمینەی بەرەی نەتەوایەتی لە رۆژهەڵات | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome به‌ره‌ی كوردستانی مەجید حەقی : کۆنفرانسی رۆژهەڵاتی کوردستان پێشمەرجی خۆشکردنی زەمینەی بەرەی نەتەوایەتی لە...\nمەجید حەقی : کۆنفرانسی رۆژهەڵاتی کوردستان پێشمەرجی خۆشکردنی زەمینەی بەرەی نەتەوایەتی لە رۆژهەڵات\nبەرێز مەجید حەقی، شرۆڤەکاری سیاسی لە وتارێکدا کە بۆ رۆژی کورد نێردراوە، بۆچوونی خۆی سەبارەت بە پێکهێنانی بەرەی کوردستانی دەردەبڕێ.\nئەمساڵ رۆژهەڵاتی ناوین و ئێران ئاڵوگۆری زۆری بەخۆیەوە بینیوە. کوردستان رۆژ بەرۆژ وەک بەشێک لە ستراتێژی ناونەتەوەیی و وەک یەکێک لە ئەکتەرەکانی ئاڵوگۆڕ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دا دەبیندرێت. رێکەوتننامەی ئەتۆمی 5+1 و ئێران، لە دوای خۆیدا دەبنە هۆی ئاڵوگۆری زۆر لە پێوەندیەکانی ئێران و رۆژئاوادا و هەرلەوکاتەدا بەدەسپێکی کولتوورێکی نوێ بۆ چارەسەری کێشەکان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دا دەبیندرێت. لە گەڵ ئەمانە، لە ماوەی چەندین ساڵی رابردوودا هێزەکانی سیاسی رۆژهەڵاتی کوردستان نەمازە حیزبە سەرەکیەکانی ئەو بەشەی نشتیمان رۆژ لە گەڵ رۆژدا لە پاشەکەش و لاوازبوونی رێکخراوەیی و گەشەکردنی کۆمەڵایەتی و ئابووری دا بوون.\nلە بەرخودانی خانی لەپزێرینەوە تا ئەمرۆ هەرکات بزاڤی رزگاری خوازانەی گەلی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستاندا یەکگرتوو بووبێت و رێبەریەکی یەکگرتووی هەبێت، توانیویەتی بەشێکی زۆر لە خاکی نیشتیمان ئازاد بکات و حکوومەتی جۆراوجۆر لە کۆماری سمایل خانی سمکۆی شکاکەوە بگرە تا کۆماری کوردستان دامەزرێنێت.\nکۆمەڵگای کوری بەهۆی پلۆرالیزمی چاندی، فەرهەنگی، ئایینی، تێکەڵاوی عەشیرە و خێلەکان و پێگەی ئابووری خۆی پێویستی بە سیستەمێکی “رێبەر ناوەندی”ە کە بتوانێت خەڵکی کورد لە دەوری بەها هاوبەشەکاندا کۆبکاتەوە و ئەو دەوڵەمەندی و رەنگینیەی کۆمەڵگا بکاتە بنەمایەکی بەهێز بۆ پێکەوە بوون و وزەدان بە بزاڤی رزگاری خوازانەی نەتەوایەتی. پێکهێنانی رێبەریەک کە نوێنەرایەتی هەموو نرخ و بەهاکانی ناو کۆمەڵگا بکات و لە سەردەمی رێبەرایەتی کۆلێکتیڤ و بەکۆمەڵدا پێویستی پێکهێنانی رێبەریەکی یەکگرتوو لە هەموو هێزە سیاسیەکانی کاریگەر بۆ رۆژهەڵاتی کوردستان وەک پێویستی مرۆڤ بۆ ئۆکسیژێنە بۆ ئەوەی هەناسە بکێشێت و زیندوو بمێنێتەوە.\nلە ساڵانی رابردوودا زۆر جار هەوڵێ پێکهێنانی بەرەی کوردستانی دراوە و هێزەکانی کوردستانی پرۆپاگەندەیەکی زۆریان لە لایەنگری و دەروەست بوونیان بۆ بەرە راگەیاندووە. لە نەبوونی تەبایی ناوخۆیی حیزبەکان و تەنگەژەی بڕوای داسەپاو بەسەر کەشی سیاسی – کۆمەڵایەتی کوردستاندا، هەوڵەکان تەنیا بە تاوانبار کردنی لایەنەکانی بەرامبەر کۆتایی هاتووە و بە هۆی بازنەی داخراوی فەرهەنگی حیزبایەتی لە رۆژهەڵاتی کوردستاندا، هەوڵی کرانەوەی گرێکانی بەردەم پێکهێنانی بەرەی کوردستانی لە بازنەی حیزبەکانەوە دەرنەکەوتووە و کەسان و لایەنەکانی – رۆژهەڵاتی کوردستان – لە دەرەوەی بازنەی حیزبە سیاسیەکان بەشداری رەوتی گفتگۆی بەرە نەکراون.\nبە هۆی گۆڕانکاریەکانی باشوور و باکووری کوردستان و گۆرانکاریەکانی جوغرافی سیاسی سووریە و گۆرانکاریەکانی ناوخۆی ئێران رۆژهەڵاتی کوردستان لە بەردەروازەی زۆر ئاڵوگۆری چارەنووس سازی سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی و سیستەمی ئێکۆلۆژی و ژینگەیی دایە. هەموو ئەو ئاڵوگۆڕانە لە سەر رەوتی خەباتی نەتەوایەتی و پێگەی حیزبە سیاسیەکان شوێندانەرن. لەو هەلومەرجەدا رۆڵی رێبەری و رێبەری کردنی ئاڵۆگۆرەکانی بەردەم کۆمەڵگ لە هەمووکات زیاتر پێویستی بە ڤیزیۆن و ئاسۆبینی هاوبەش، رێبەریەکی هاوبەش بە داخواز و دروشمی دیاری کراوی هاوبەش هەیە.\nبەرژەوەندی باڵای نەتەوایەتی لە حیزب و رێکخراوەکانی سیاسی کوردستان داوا دەکات کە بە خێرایی هەوڵ بدەن بۆ پێکهێنانی پلاتفۆرمێکی هاوبەش.\nبەداخەوە ئەمڕۆ بەهۆی دووبەرەکی و تەنگەژەی بڕوای ناو حیزبەکانی سیاسی کوردستان بەرژەوەندی حیزبەکان و بەشە حیزبەکان لە گەڵ بەرژەوەندی باڵای نەتەوایەتی ناتەبان و ئەمەش بووتە هۆی ئەوەی حیزبە سیاسیەکانی کوردستان رۆژ بە رۆژ لە خەڵک دوور بکەونەوە و بازنەی چالاکی و تەشکیلات، پێوەندی و راگەیاندنیان بەرتەسکتر ببێتەوە.\nلە هاوینی ساڵی 2013دا کە گفتگۆکانی پێکهێنانی کۆنگرەی نەتەوایەتی کوردستان دەست پیێ کرد، چەندین جار پێکهێنانی ئەو کۆنگرەیە لە پلەی یەکەمدا بە هۆی کێشەکانی بەرژەوەندی خوازانەی حیزب و پارتە سەرەکیەکانی پێکهێنەری کوردستان دواخراوە و سەر ئەنجام ئێستا پێکهێنانی کۆنگرەی نەتەوایەتی بووتە تراویلکەیەکی دوور دەست، کە تەنیا کاتێک دووبارە زیندوو دەکرێتەوە کە بەرژەوەندی حیزبەکانی بەشدار لە حکوومەتی هەرێم و پارتی کرێکارانی کوردستان وێک بگەن. بۆیە بەشی رۆژهەڵاتی کوردستان دەبێتە دروشمی دڵسۆزانە و ئامادەیی بۆ بەشداری لە کۆنگرەی نەتەوایەتیەک کە ئاسۆیەکی روونی بۆ پێکهێنانی نیە.\nلە وەها هەلومەرجێکدا، کە هەوڵەکانی یەکگرتنەوەی باڵەکانی حیزبی دێموکرات و کۆمەڵە بەئاکام نەگەیشتوون، پێکهاتنی بەرەی کوردستانیش تراویلکەیەکی دوور دەستە کە تەنیا دەکرێ بۆ ئامانجی کاتی وەک دروشم بەرز بکرێتەوە. بۆیە لە پێناو پێشکەوتن و بە ئامانج گەیشتنی رەوتی یەکگرتنەوە و سەر ئەنجام دامەزراندنی بەرەی یەکگرتووی کوردی، پێشنیاری دامەزراندنی کۆنفرانسی رۆژهەڵاتی کوردستان دەکرێت.\nکۆنفرانسی رۆژهەڵاتی کوردستان بە چ مەبەستێک؟\nکۆنفرانسی رۆژهەڵاتی کوردستان دەتوانێت ئامانجەکانی خوارەوە بۆ خۆی دیاری بکات:\nدیاری کردنی ستراتێژیەکی هاوبەشی نەتەوایەتی بۆ رۆژهەڵاتی کوردستان لە پێوەندی لە گەڵ حکوومەتی ناوەندی و ئوپۆزیسیۆنی کۆماری ئیسلامی ئێران\nدیاری کردنی ستراتێژیەکی یەکگرتوو لە پێوەندیەکانی ناونەتەوەیی و ناوچەیی دا\nپێکهێنانی سەنتەرێکی هاوبەشی وەشان و راگەیەندن و هاوکاری نێوان هێزەکانی کوردستان\nدیاری کردنی پەیمانێکی هاوبەشی (قرارداد اجتماعی مشترک) لە پێناو دیاری کردنی رەمزە تەشکیلاتی و سیاسیەکان لە کاتی روودانی جیابوونەوە و لێکدابرانەکانی رێکخراوەکاندا\nپێکهێنانی دیالۆگی نەتەوایەتی لە پێناو یەکریزی و بەرز کردنەوەی هێزی بڕوای کۆمەڵایەتی و سیاسی لە رۆژهەڵاتی کوردستاندا\nدیاری کردنی ستراتێژی و چۆنیەتی بەرەو پێش بردنی سیستەمێکی ئێکۆلۆژیک و ژینگەپارێزەرانە لە رۆژدهەڵاتی کوردستان\nسەرمایەگوزاری لە سەر بەرزکردنەوەی ئاستی بەشداری ژنان و لاوان لە پرۆسەکانی بڕیاردان بەرەو پێشبردنی خەباتی نەتەوایەتی و یەکسانی خوازیدا\nبڕیاردان لە مەڕ شێوەی بەشداری لە کۆنگرەی نەتەوایەتی یان هەر پلاتفۆرمێکی نەتەوایەتی و کوردستانی\nدیاری کردنی ستراتێژی بۆ چۆنیەتی کار و چالاکی لە ناو کوردەکانی دیاسپۆرا و دەرەوەی وڵات و کەڵک وەرگرتن لە تواناکانی کوردەکانی دەرەوەی وڵات\nکۆنفرانسی رۆژهەڵاتی کوردستان دەتوانێت پلاتفۆرمێکی هاوبەش بێت لە هێزەکانی سیاسی، مەدەنی، پێشەیی وکولتووری ناوخۆ و دەرەوەی وڵات وزەیەکی تازە ببەخشێت بە بزاڤی نەتەوایەتی رۆژهەڵاتی کوردستان و دەسپێکی لەناو بردنی ئاسەواری تەنگەژەی بڕوا، لێکدابراوەکان و یەکیەتی نەتەوایەتی بێت. کۆنفرانسی رۆژهەڵات لە هەلومەرجی جیابوونەوە دابڕاوەکاندا دەتوانێت گونجاوترین پلاتفۆرم بێت بۆ گفتگۆ و خێرایی بەخشین بە رەوتی یەکریزی نێوان لایەنەکاندا.\nPrevious articleژنە وەرزشوانێکی هیندی بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین لە هەمبەر داپۆشەی زۆرەملی، نەچو بۆ تاران\nNext articleبەرهەمی نوێی هونەرمەندی کورد، چیا مەدەنی هاتە بازاڕەوە\nهۆشیار وەیسی: گەلی کورد پێویستی بە کۆدەنگی، ئاشتەوایی ناوخۆیی و سازکردنی بەرەیەکی نەتەوەیی هەیە.


هەواڵ | PUK CENTRAL COUNCIL | Page 3\nبەڤیدیۆ.. کادران و جەماوەری یەکێتیى داوای بەستنی کۆنگرە دەکەن لە وادەی خۆیدا\nیه‌ك شه‌ممه, شوبات 18, 2018 9:57 am پارتە سیاسییەکان 0\nئەندامان و کادیران پشتیوانی بڕیارە هاوبەشەکەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و ئەنجومەنی ناوەندی دەکەن کادران و لایەنگرانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان پێشوازی لە پێشنیارەکەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و ئەنجومەنی ناوەندی دەکەن بۆ بەستنی کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی لە ٥ی ئاداری ئەمساڵ و داوا دەکەن ئەو وادەیە دوانەخرێت. بەستنی کۆنگرەی …\nئێستا راگەیەندرا.. لە هەڵەبجە هاوڵاتیەک درایە بەر چەقۆ و گیانی لەدەستدا\nیه‌ك شه‌ممه, شوبات 18, 2018 12:26 am کوردستان 0\nئێستا راگەیەندرا.. لە هەڵەبجە هاوڵاتیەک درایە بەر چەقۆ و گیانی لەدەستدا ئەمشەو هاوڵاتیەک بەناوی ئیدریس بامۆکی خاوەنی پێشانگای وەرزشی ئارمان لە شاری هەڵەبجەی شەهید درایە بەر چەقۆ و بەهۆی سەختی برینەکەیەوە گیانی لەدەستدا. بەپێی زانیارییەکان پۆلیس و دەزگا ئەمنیەکان دەستبەجێ گەیشتوونەتە سەر رووداوەکە و لێکۆلینەوەکان …\nئەم پەرلەمانتارە کوردە لەسەر لیستەکەی عەبادی لە بەغدا خۆی کاندیدکرد\nشه‌ممه, شوبات 17, 2018 11:32 pm پارتە سیاسییەکان 0\nئەم پەرلەمانتارە کوردە لەسەر لیستەکەی عەبادی لە بەغدا خۆی کاندیدکرد سروە عەبدلواحید سەرۆکی فراکسیۆنی گۆڕان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەسەر لیستی حەیدەر عەبادی لە بازنەی بەغدا خۆی کاندید کردوە\nشه‌ممه, شوبات 17, 2018 2:22 pm پارتە سیاسییەکان 0\nنێچرڤان و مەسروور بارزانی بە جووتە لەگەڵ عەبادی کۆبوونەوە نوسینگەی ڕاگەیاندی حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند، عەبادی لە شوێنی مانەوەی لە شاری میونخ لە ئەڵمانیا، پێشوازی لە نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێم و شاندی یاوەری کردووە. هەریەکە لە نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێم و مەسرور بارزانی …\nپێنج شه‌ممه, شوبات 15, 2018 4:24 pm پارتە سیاسییەکان 0\nناوی کاندیدانی یه‌کێتی بۆ په‌رله‌مانی عیراق بزانە.. ئاراستەی کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان کرا ده‌زگای هه‌ڵبژاردنی یه‌کێتیی نیشتمانیی کوردستان ناوی کاندیدانی یه‌کێتی بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عیراق پێشکه‌ش به‌کۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌کانی عیراق کرد. لیستی ناوه‌کان، کاندیدانی یه‌کێتی بۆ پارێزگاکانی سلێمانی – …\nکۆبوونەوەی هاوبەشی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و ناوەندی پرسی بەستنی کۆنگرەی چوارەمی یەکلا کردەوە\nپێنج شه‌ممه, شوبات 15, 2018 3:42 pm ئەنجومەنی ناوەندی 0\nئەمرۆ پێنج شەممە 15/2/2018 بەسەرپەرشتی هەڤاڵ کۆسرەت ڕەسوڵ جێگری سکرتێری گشتی (ی.ن.ک) کۆبوونەوەی هاوبەشی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و ئەنجومەنی ناوەندی لە شاری سلێمانی بەرێوەچوو، لە کۆبوونەوەکەدا پرسی بەستنی کۆنگرە یەکلا کرایەوە و بڕیاردرا رۆژی 5/3/2018 کۆنگرەی چوارەم ببەسترێ بۆ ئەو مەبەستەیش ئەو بڕیارە وەک پێشنیار …\nبەوێنە.. یەکێتیەکان لەسەر مەزاری مام بەڵێنی درێژەپێدان بەرێبازەکەی دووپاتدەکەنەوە\nچوار شه‌ممه, شوبات 14, 2018 2:55 pm کوردستان 0\nنیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه 14-2-2018 به هه‌زاران كه‌س له ئه‌ندامان و لایه‌نگران و كه‌سوكاری شه‌هیدان و پێشمه‌رگه و چین و توێژه‌كان سه‌ردانی مه‌زاری مامیان کرد له گردی ده‌باشان و به‌ڵێنی وه‌فاداری و خۆشه‌ویستی بۆ سه‌رۆك مام جه‌لال دووپات كرده‌وه. یه‌کێتییه‌کان له‌سه‌ر مه‌زاری سه‌رۆک مام جه‌لال داوا ده‌که‌ن که …\nقبوڵی نەکرد کەلەپچە بێت.. دەمیرتاش لە دادگا: لە زیندان بین یان دەرەوە بەردەوامین لە تێکۆشان\nچوار شه‌ممه, شوبات 14, 2018 2:37 pm پارتە سیاسییەکان 0\nئەمڕۆ بە ئامادەبوونی زیاتر لە ١٠٠ پارێزەر و باڵیۆزی چەندین وڵاتی ئەوروپا و ئەمریکا، دانیشتنی دادگایی سەلاحەدین دەمیرتاش لە هۆڵی زیندانی سینجانی ئەنقەرە بەڕێوەچوو. لە دانیشتنی دادگاکەدا باڵیۆزەکانی وڵاتانی ئەڵمانیا، نەرویج، دانیمارک، کەنەدا، سوید، هۆڵەندا، فەرەنسا و ئیرلەند ئامادەبوون و ڕێگا نەدرا بە لەیلا خالد، …


مام خالید ماڵەکەی کردووەتە مۆزەخانە | ROJnews\nمام خالید ماڵەکەی کردووەتە مۆزەخانە\nدووشەممە, 7 ينا 2019 - 07:33\nهاوڵاتییەکی گوندێکی سنوری شارۆچکەی کۆیە، ماڵەکەی خۆی کردووەتە مۆزەخانەیەکی بچوک و ژمارەیەک کەلوپەلی مێژویی ناوچەکەی کۆکردوەتەوە و باس لەوە دەکات، دەیەوێت لەو ڕێگەیەوە شێوازی ژیانی ڕابردوو پیشانی نەوەی نوێ بدات.\nخالید سابیر، ناسراو بە مام خالید، دانیشتووی گوندی بۆگدی سەر بە شارەدێی ئاشتیی شارۆچکەی کۆیەیە، ئەو لە ماڵەکەی خۆیدا زیاتر لە ۱۱٥ پارچەی مێژوویی و کەلەپووری کوردیی پاراستووە و هاوشێوەی مۆزەخانەیەک نمایشیان دەکات.\nئەو کەلوپەلانەی مام خالید کۆکردونەتەوە جیاوازن، وەک ئەو کەرەستە کۆنانەی لە ڕابردوودا بۆ شەڕ بەکارهاتوون بە جۆرە جیاوازەکانی چەقۆ، خەنجەر و تفەنگەوە، هەروەها کەرەستەی کشتوکاڵکردن و چرا و تەشی و چەندین کەلوپەلی دیکەش.\nمام خالید بۆ ڕۆژنیوز باسی لەوە کرد، ئەو پارچە شوێنەواریانەی ئەو کۆیکردونەتەوە، گوزارشت لە ژیانی ڕابردووی کوردان دەکات، بەشێوەیەک گوندنشینەکان لەسەر دەستی خۆیان ژیاون و زۆربەی ئەو کەلوپەلانەی بۆ ئاژەڵداریی و کشتوکاڵ بەکاریانهێناون، خۆیان دروستیان کردوون.\nلە بارەی ئامانجی لە کۆکردنەوەی ئەو پارچە شوێنەواریانە، مام خالید ئاماژە بۆ ئەوە دەکات، دەیەوێت لەو ڕێگەیەوە نەوەکانی ئێستا بزانن لە ڕابردوودا گوندنشینەکان چۆن ژیاون و کەرەستە پێویستییەکانی سەردەمی ڕابردوو چۆن بوون.


کوردیپێدیا - سیپان\n📖 یاری کردن گرینگە بۆ منداڵ\nیاری کردن گرینگە بۆ منداڵ ئەریستۆ دەڵێت :بایەخ بەمنداڵ بدرێ پێش ئامادەبوونی ئەوش لەڕێگای هەبونی هاوکاری گونجاندن لەنێوان ژن و مێردا وەهەروەها ئاماژەش بەوە دەکات منداڵ هەتاوەکو5ساڵ لەتەمەنی پێویستە لە\n📕 دیدەنی تاران\nهەوکە دەمەو ئێوارەیە، بە فەرووغی فەرووخزادەوە لە خولگەی فیردەوسی، بە دیار فیردەوسیەوە راوەستاوم، چاو لە شوێنپێی ژنە سوورپۆشەکە دەگێڕم، پێشترێ سەربردەی ئەوینی ئەو ژنەم بیستبوو، دەمێ بوو\n📕 یادەوەرییەکانی دکتۆر مستەفا محمود\nئەمەی بەردەستتان بیرەوەری و ژیاننامەی پزیشک و نووسەر و ڕۆژنامەنووس و فەیلەسووف و وێژەوان و بیرمەند و کەڵەپیاوێکی گەورە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە، ئەو کەسەی هەر لە منداڵییەوە لە هەموو منداڵانی تری هاوتەمەنی\n📕 چارەنووسێکی بێ بەزەیی\nناونیشانی پەرتووک: چارەنووسێکی بێ بەزەیی\nعەبدولمونعیم خدر عەتار - با...\n🏰 سیپان | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 151\n👁 ئەم بابەتە 2,309 جار بینراوە\n🗄 سەرچاوەکان 16,383\n📖 چارەنووسێکی بێ بەزەیی\nلە ساڵی 1925 دا لە گوندی لۆدێ دەڤەری بۆتان لە کوردستانی باکوور هاتۆتە دنیاوەو لە منداڵیەوە هەستی بە ستەمی کاربەدەستانی تورکیا کردووە بە تایبەتی دوای کوژاندنەوەی شۆڕشەکەی کورد لە ئاگری داغ لە ساڵی 1930 بە سەرکردایەتی ئیحسان نووری پاشا، بۆیە لە ناوەڕاستی سییەکانی سەدەی رابردووەوە بەخاووخێزانەوە زێدی باب و باپیرانیان بەجێهێشت و روویان کردە کوردستانی باشوور و لە زاخۆ جێگربوون ملیان دایە کاروکاسبی.\nسەبری لە تەمەنی هەرزەکارییەوە هەستی کوردایەتی لەلاخولقاوەو چووەتە پاڵ پارتی هیوا و لەسەر چالاکی رامیار\nناوی تەواو : کاکەمەم فەخری سامی\nناز ناو : بۆتانی\n1- کوردی : نووسین و خوێندنەوە. بەتەواوی\n2- عەرەبی : نووسین و خوێندنەوە. بەتەواوی\n3- ئینگلیزی : نووسن و خوێنەوە. (مامناوەندی)\nپسپۆری : ئەندازیاری کشتوکاڵی (لە دارستان)\nبروانامە : دبلۆم دارستان\n10-1-1937 لە شاری (کۆیە) لە دایک بووە.\nباوکی لەسەر کوردایەتی بۆ گوندی (هەرتەل) دوورخراوەتەوە لە ساڵی (1948) کۆچی دوایی کردووە.\nلە تەمەنی 10 (دە) ساڵیەوە خاڵوانی بەخێویان کردووە.خوێندنی سەرەتایی لە (هەرتەل) و (کۆیە) و (سلێمان\nعەبدولمونعیم خدر عەتار - باوکی تارا\nلەدایکبووی 1948 هەولێر، کۆچی دوایی 1984 مۆسکۆ.\nهاوڕێ مونعیم عەتار [عبدالمنعم العطار] لە حەفتاکان کادیرێکی بە توانای یەکێتی گشتی قوتابیانی عێراق بوو، لە هەمانکاتدا ئەندامی حزبی شیوعی عێڕاقی بوو. پاش تەواکردنی خوێندنی ئامادەیی، حزبی شیوعی عێراق ڕەوانەی یەکێتی سۆڤیەتی کرد بۆ بەردەوام بوون لە خوێندنی باڵا. هەر لە یەکێتی سوڤیەتیش وەکو ئەندامێکی چاڵاک لە کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوڕوپا بەردەوام بوو پاشان بووە سکرتێری لقی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوڕوپا لە ساڵانی 1981 و 1982 و پاشانیش لە کۆبون


چۆنییەتی سڕینەوەی ئەو ڕیکلامە بێزارکەرانەی لەسەر شاشەی سیستەمی ئەندرۆید دەردەکەون – کەی ئای تی ئێن\nئەندرۆید 27, تشرینی دووه‌م 2016\nچۆنییەتی سڕینەوەی ئەو ڕیکلامە بێزارکەرانەی لەسەر شاشەی سیستەمی ئەندرۆید دەردەکەون\nلەڕۆژگاری ئەمڕۆی مۆبایلە زیرەکەکان و زۆربوونی ڕیکلام وایکردووە مۆبایلە زیرەکەکان بکرێنە ئامانج و زۆرترین ڕیکلامەکان لەناو مۆبایلەکان جێگیربکرێن ئەوانیش لەڕێگەی ئەو ئەپڵیکەیشنانەی کە پشتبەستوون بە ڕیکلام واتە Advertisement و ئەو ئەپانەیشی کە پشت بەستوون بەڕیکلام لە زارەوەی تەکنەلۆژیدا پێیان دەوترێت Adware بەکوردی دەتوانین ناویان بنێین ریکلامەواڵە یان ئەو ئەپانەی کە پشت بەستوون بەڕیکلام.\nبەکارهێنەرانی ئەندرۆید زیاتر ئامانجی ئەم جۆرە ڕیکلامانەن بەهۆی ئەوەی زۆربەی ئەپەکانی ئەم سیستەمە خۆڕایین بەڵام لەناویاندا زۆرترین ڕیکلام دەردەکەون و دەبێت بڕێک پارە بدەیت بۆئەوەی ئەو ڕیکلامانە لابچن بەڵام بیرمان نەچێت ئای ئۆ ئێس و سیستەمەکانی تریش بەدوورنین لەم جۆرە ئەپانە. بەڕێزان، ئەم ڕیکلامانە زۆربەیان لەناو خودی ئەپەکە دەردەکەون و هەشە کاتێک کە لەناو وێبگەڕێک ماڵپەڕێک دەکەیتەوە لەناو ماڵپەڕەکەش دەردەکەوێت بەڵام هەیە زۆر بێزارکەرە کە لەسەر شاشەی سەرەکی واتە لەسەر Home Screen دەردەکەوێت و زۆربەی جاریش ڕیکلامی ئابڕووبەرن بەشێوەیەک ئێمە توشی شەرمەزاری دەبین. ئەو ڕیکلامانە بۆ ئەپڵیکەیشن و دەیان شتی تر دەکرێن و لەسەر شاشە دەردەکەون و دەبنە هۆی بێزاری بەکارهێنەری مۆبایلەکە. بۆ نمونە ئەم وێنەیەی خوارەوە لەسەر مۆبایلی خۆم لەسەر گووگڵ پلەی دەرکەوتووە:\nپرسیار ئەوەیە هۆکار چییە ئەمە دێتەسەر؟ چۆن چارەی بکەین؟ ئایا زیانی هەیە یان نا؟\nهۆکار ئەوەیە کە ئەپێکت دابەزاندووە و ئەم ئەپەش دەسەڵات و ڕووخسەتی ئەوەی پێدراوە کە ڕیکلام لەسەر شاشەی سەرەکی دەربخات.\nچارەسەر ئەوەیە کە ئەپەکە بدۆزیتەوە و بیسڕیتەوە بۆ ئەوەی ڕزگارت بێت لەم ڕیکلامانە. بۆ دۆزینەوەی ئەم ئەپانەی دەسەڵات و ڕووخسەتی دانانی ڕیکلامیان پێدراوە لەسەر شاشە پێویستە ئەپێک دابگرین تا ئەم کارەمان بۆ بکات و باشترینیش ئەپی MalwareBytes AntiMalware کە خۆی ئیش و کاری سڕینەوەی زیانەواڵەیە واتە ئەو ئەپانەی زیانداران بۆ سیستەمەکە بەڵام سودی تریش هەیە کە بۆ کارەکەی ئێمە دەبێت، بفەرموون بەم شێوەیە لەڕێگەی ئەم ئەپە بزانن کام ئەپانە ڕیکلام لەسەر شاشە دروست دەکەن و سەرەتا کرتە بکە بۆ داگرتنی ئەپەکە و پاشان وەکو ئەم وێنانە بکە:\nئێستا ئەگەر سەیری وێنەی سێیەم بکەن دەبینن هەندێک لەم ئەپانەی کە دەسەڵاتی دانانی ڕیکلام و قەدبڕیان هەیە لەسەر شاشەی سەرەکی ڕیزکراون و ئیتر یەکێک لەمانە ئەم کارە دەکات تۆش دەبێت لەوەیان دەست پێ بکەیت کە گومانت لێی هەیە، بۆ نمونە ئەم مۆبایلەی کە من چارەسەرم کرد ئەپی CShare ڕیکلامەکانی لەسەر شاشە دروست دەکرد و سڕیمەوە و چارەسەربوو. تۆش یەکێک لەم ئەپانە بسڕەوە و چارەسەر دەبێت و ڕزگارت دبێت لەم ڕیلامە بێزارکەرانە.\nدەربارەی ئەوەی زیانی هەیە یان نا، بێگومان ئەگەر کاتێک ڕیکلامەکان دەردەکەون و تۆش پەنجە بنێی بە ڕیکلامەکان لەوەیە توشی کێشە ببیت چونکە هەموو ئەو ڕیکلامانە ڕیکلامی سەلامەت و پارێزراونین و هەندێک بۆ توشکردنی سیستەمەکەتە بە زیانەواڵا و کارکردنە لەناو مۆبایلەکەت بەبێ ئاگاداری تۆ.\nبەهیوای ئەوەی ئەم هەنگاوانە بوبنە هۆی هاوکاری تۆ لە ڕزگاربوونا لەم ڕیکلامانە و تۆش هاوکاربە و ئەم بابەتە بەناو تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بڵاوبکەرەوە.\nتاگەکان adware ئەندرۆید زیانەواڵە ڕیکلامەواڵە


دکتۆر حەیدەر عەبادی پێشوازیی لە سەماحەتی سەید عەمار ئەلحەکیم دەکات\n2020.06.23 - 22:50 255 like 1\nدکتۆر حەیدەر عەبادی ئەمڕۆ سێشەممە لە نووسینگەکەی خۆیدا، پێشوازی کرد لە سەرۆکی رەوتی حیکمە سەماحەتی سەید عەمار ئەلحەکیم.\nلە دیدارەکەدا تاوتوێی دۆخی گشتی وڵاتەکە کرا و ئەو ئاستەنگە گەورانەی کە رووبەڕووی بووەتەوە کە پێویستیان بە کارکردنی جددیە بۆ تێپەڕاندنیان و جێبەجێکردنی بەرنامە حکومییەکە وبەجێهێنانی داواکارییەکانی هاوڵاتیان هەروەها پەتای کۆرۆنا وئەو رێوشوێنانەی کە گیراونەتەر بۆ پاراستنی رۆڵەکانی گەلەکەمان لێی.\nوجەختکرایەوە لەسەر گرنگی گێڕانەوەی وڵات بۆ ڕێڕەوی درووستی خۆی وهەماهەنگی نێوان هەردوو دەسەڵاتی تەشریعی وجێبەجێکار لەپێناوی دەرچوون لەو قەیرانانەی کە پێیاندا تێدەپەڕین بەشێوەیەک کە لێکەوتەی نەبێت بەسەر هاوڵاتیاندا، هەروەها پێویستی ئەنجامدانی چاکسازیی لە هەموو سێکتەر و دەزگاگانی دەوڵەت، هاوکات ئامادەکاری بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختە.\nجانب من حفل توقيع كتاب: النصر المستحيل: كيف هزم العراق داعش للدكتور حيدر العبادي\n2022.05.13 - 13:46\nكيف هزم العراق داعش .. صدور كتاب الدكتور حيدر العبادي: النصر المستحيل\n2022.05.12 - 23:41\nإقامة حفل توقيع كتاب الدكتور حيدر العبادي النصر المستحيل: كيف هزم العراق داعش\n2022.05.11 - 23:31\nالدكتور حيدر العبادي يحضر مجلس عزاء المغفور له عبد الكريم الأنصاري\n2022.05.07 - 18:06\nصدور كتاب النصر المستحيل للدكتور حيدر العبادي باللغة الإنكليزية\n2022.04.29 - 20:48\nالدكتور حيدر العبادي في زيارة الإمام الحسين وأخيه العباس (عليهما السلام)\n2022.04.25 - 21:26\nوفد عن ائتلاف النصر يزور محافظة بابل\n2021.09.16 - 12:41\nوفد عن مكتب المرأة يزور المرشحة عن ائتلاف النصر كولشان جلال\n2021.10.09 - 19:41


ANF | گەریلای عەرەب: وەرن رێبەرئاپۆ و پەکەکە بناسن\nگەریلای عەرەب لە دێزئەزۆر بە ناوی جوودی قامیشلوو تیشکی خستە سەر ڕۆڵی ژن لە ناو پەکەکەدا و بانگی لە گەنجانی عەرەب کرد بەشداری ناو ریزەکانی گەریلا بن و ڕاستی ڕێبەری گەلی کورد عەبدڵا ئۆجالان و پەکەکە بناسن.\nشه‌ممه, 27 Feb 2021, 13:20\nگەریلای یەژا ستار لە هەرێمی دێرئەزۆر جوودی قامیشلوو کە بە ڕەگەز عەرەبە دەربارەی ناسین و هۆکاری بەشداربوونی خۆی بۆ ناو ریزەکانی گەریلا بۆ ئاژانسی هەواڵی فورات قسەیکرد.\nگەریلا جوودی قامیشلۆ کە بە باشی فێری زمانی کوردی بووەو دەڵێت” “من لە شاری دێرەزورم و لە ساڵی ٢٠١٩وە بەشداری ڕیزەکانی گەریلا بووم، لە سەرەتاوە ئەوەی کە زۆر کاریگەری لەسەم هەبوو، ڕاستی ڕێبەر ئاپۆ و هەڤاڵێتی ناو پەکەکە بوو، هەروەها سروشتی ژیان کردن لەسەر چیاکان، لە ژیانی گەریلادا هەستکردن بەیەک و خۆش ویستن و بیرکردنەوە لە ئاستێکی زۆر بەرزدایە کە بۆ من بابەتیکی سەرەنجڕاکێش بوو."\n“من سەر بەرزم کە لە ناو پەکەکەدام”\nگەریلا جودی باس لە جیاوازی نێوان پێگەی ژن لە کۆمەڵگا هەروەها لەناو پەکەکەشدا دەکات و دەڵێت: “لەناو کۆمەڵگادا گەورەبووم، هیچ ڕۆڵێکی ژن نییە، ژن تەنها بۆ ئیشی ماڵ و هاوسەرگیری ئامادە دەکرێت، هیچ مافێکی دەرچوون و قسەکردنی نییەو لە کۆمەڵگادا بچوک دەبینرێت، بەڵام لەناو پەکەکەدا ژن ڕۆڵێکی بەرچاوی هەیەو دەتوانێت لە هەموو بوارەکانی ژیاندا رۆڵی خۆی هەبێت."\nدەشڵێت، لەناو پەکەکەدا هیچ جیاوازییەک نییە لە نێوان نەتەوەکاندا، بەوتەی خۆیشی کاتێک بەشداری گەریلا و خەباتی شاخ بووە، زۆر هەڤاڵی دیکەی نەتەوەکانی بینیوە، تەنانەت بەوتەی خۆی، لە ئەوروپاشەوە گەنجان بەشداری ڕیزەکانی گەریلا دەبن، “ڕامانی ڕیبەر ئۆجالان تەنیا بۆ گەلی کورد نییە، بۆ تەواوی مرۆڤایەتی و گەلی ژێردەستەیە، بونم لە پەکەکەدا جێگای سەربەرزییە."\n“وەرن پەکەکە بناسن”\nلە کۆتایی پەیامەکەیدا جودی قامیشلۆ بە زمانی دایکی خۆی قسە دەکات و داوا لە گەنجان بەگشتی و گەنجانی عەرەب بەتایبەت دەکات، کە ڕاستی ڕیبەر ئاپۆ و پەکەکە بناسن، گوێ لە دوژمن نەگرن کە ڕاستییەکان هەڵدەگەڕێنێتەوە، “لێرە ژیانێکی ئازاد و بە شەرەف دەژین، کە من بۆ هەموو کەسێکی دەخوێنمەوە ئەم ژیانە."\nلە ستۆکهۆلم یادی قوربانیانی کۆمەڵکوژیی کوردان فەیلی کرایەوە


راگەیاندنی پارتی پەیامێکی پیرۆزبایی بەبۆنەی ساڵیادی رۆژنامەگەری کوردی راگەیاند\nSUN, 21 APR 2019 18:44 | KDP.info\nهەولێر-KDP.info- دەزگای رۆشنبیریی و راگەیاندنی پارتی دیموكراتی كوردستان بەبۆنەی (121)یەمین ساڵیادی رۆژنامەگەریی كوردی پەیامێکی پیرۆزبایی راگەیاند کە ئەمە دەقەکەیەتی:\nلە(22/4/1898) بەر لە(121) ساڵ لەسەر دەستی مقداد مەدحەت بەدرخان یەكەم رۆژنامەی كوردی بەناوی(كوردستان)لە قاهیرە دەرچوو، ئیدی لەو رۆژە پڕشنگدارەوە كاروانی نەسرەوتووی رۆژنامەوانی كوردیمان گەرچی رووبەڕووی جۆرەها كۆسپ و بەربەست بۆتەوە تا ئەمڕۆش لە بەرهەم و بەخششدا نەسرەوتووە.\nرەوتی رۆژنامەگەریی كوردی بەدرێژایی تەمەنی كاریگەریەكی ئەوتۆی هەبوو، كە زەوینەیەكی لەباری رەخساند بۆ نەشونماكردن و پەرەگرتنی هوشیاریی نەتەوەیی و بیری ئازادیخوازیی و رزگاریخوازیی، هەروەها رۆژنامەی(كوردستان) لەرووی بیری سیاسیی كوردیدا رۆڵێكی پێشەنگی هەبوو، كە گوزارشتی لە گەلێكی ستەمدیدە دەكرد.\nرۆژنامەگەریی كوردیی وەك دەسكەوتێكی مەزن بووە هۆ و هاندەرێك بۆ زیاتر هەڵكشان و برەودان بە بوارەكانی دیكەی ژیانی سیاسی و رۆشنبیریی و كوولتوری، هەروەها گوڕوتینی تازەیشی بەخشیە كایەی رۆشنبیریمان، كە پاشان بووە هۆكارێكی سەرەكی چەكەرەكردن و گەشەكردنی بواری پیشەیی و ئەدەبیی و فەرهەنگیی.\nرۆژنامەگەریی كوردیی لەهەر سەردەمێكدا، جگە لەوەی ئامرازێكی زیندوو و گرنگی پاراستن و نوێبوونەوەی زمان و ئەدەبیات بووە، خاوەن پەیامێكی ئینسانی و نەتەوەیی و نیشتیمانیش بووە، پەیامی ئاشتەوایی و تەبایی و مرۆڤایەتی هەڵگرتووە، بۆیە هێزێكی كاریگەر و داكۆكیكارێكی سەرسەختی دۆزەڕەواكەی گەلەكەمان و كوولتوورە رەسەنەكەی بووە، لە قۆناغە جیاجیاكانی خەبات و بزووتنەوەی رزگاریخوازیدا سەنگەری رۆژنامەگەریی چەكی بەرگری و هوشیاریی و جۆشدانی گیانی بەرخودان و مقاوەمەت بووە، بڵندگۆی راستەقینەی شۆڕش و راپەڕینەكان بووە.\nئەمڕۆ لەو هەلومەرجەداو لەسایەی فەراهەمكردنی كایەكانی ئازادی رادەربڕین و دیموكراسی و چاپەمەنیی و بە سیستمازەكردنی لەرووی یاساییەوە بەدەیان و سەدان دەزگا و كەناڵ و بڵاوكراوەی هەمەجۆر و رەنگ لە گۆڕەپانەكدا و لەرووی چاپەمەنی و بڵاوكردنەوەدا كاری رۆژانەی خۆیان ئەنجام دەدەن.\nكەناڵەكانی راگەیاندن و میدیا بەگشتی و خوێنراو بەتایبەتی ئەمڕۆ رۆڵێكی گرنگی پەروەردەیی و رۆشنبیریی دەبینن، بۆیە پێویستە دامودەزگا و كەناڵەكانی میدیاو هەموو شێوە و جۆرەكانی دیكەی راگەیاندن و پەیوەندیكردن لەئاست ئەو قۆناغە هەستیارەو هەلومەرجەی ئەمڕۆدا بەرپرسانە رۆڵ و ئەركی نەتەوەیی و نیشتیمانی خۆیان ببینن، بە تێگەیشتنێكی هاوبەش كاربكەن بۆ رێكخستنەوەی ریزەكانی نێو ماڵی كورد و تەبایی و ئاشتەوایی كۆمەڵایەتی و بەرگریكردن لە مافی هاووڵاتیان و پتەوكردنی چەمكەكانی یەكسانی و دادوەریی كۆمەڵایەتی.\nلە(121)یەمین ساڵیادی رۆژنامەگەریی كوردی پیرۆزبایی لەسەرجەم رۆژنامەوانان و میدیاكاران دەكەین، لەو جەژنەی رۆژنامەگەریدا هەست بە شانازیی و مەزنیی هزروقەڵەمی رۆشنفكرانی كورد دەكەین، ئەوانەی بنەمایەكی راستەقینە و پڕبەرهەم و بەخششیان لە بواری رۆژنامەوانیی بەتایبەتی و كوولتوری بەگشتی بونیاتی ناو و وشەی شیرینی كوردییان خستە نێو فەرهەنگی جیهانیەوە.\nلەبیرەوەری(121) ساڵەی رۆژنامەگەریی كوردیدا جەخت دەكەینەوە سەر زیاتر رەخساندن و فەراهەمكردنی بواری ئازادی رادەربرین و چاپ و بڵاوكردنەوە بەگوێرەی بنەما و رێنمایی و رێسا گونجاو و پێشكەوتووەكان.\nسڵاو و رێز بۆ ماڵباتی بەدرخانیەكان و سەرجەم ئەو ماندوونەناس و خەباتكارانەی رێگەی رەسەنی رۆژنامەگەریی..


ڤیدیۆ؛ دەقی وتاری م. فەتحوڵڵا گولەن بۆ ڕۆژنامەی لێمۆندی فەرەنسی – بزاڤی خزمەت\n166 9 minutes read\nمامۆستا فەتحوڵا گولەن لە وتارێکیدا کە بۆ ڕۆژنامەی (لی مۆندی) ی فەڕەنسی نوسیوە، باس لە سەرگوزەشتەی بە دیموکراسیکردنی تورکیا دەکات کە هەتا ماوەیەک بەر لە ئێستاش وەک نمونەیەک پیشان دەدرا. هەروەها باس لەو خاڵە دەکات کە دیموکراسی ئێستای تورکیای پێی گەیشتووە.\nئەمەش دەقی وتارەکەی مامۆستایە بۆ ڕۆژنامەی لی مۆندی فەڕەنسی:\nلە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠دا تورکیا وەک وڵاتێکی موسوڵمان، بە هۆی ئەو هەنگاوانەی لە پێناو باشترکردنی دیموکراسی هەڵیدەگرت، بە ستایشەوە باسی لێوە دەکرا. ئەو پارتە سیاسییەی لە دوای ساڵی ٢٠٠٢ دەسەڵاتی بەڕێوەبردنی تورکیای گرتە دەست، بە مەبەستی گونجان لەگەڵ ستاندارتەکانی دیموکراسیی یەکێتی ئەوروپا، کۆمەڵێک چاکسازی ئەنجامدا و جارێکی تر سەرلەنوێ تۆمارەکانی دۆسیەی مافەکانی مرۆڤی ڕێکخستەوە.\nبە داخەوە ئەو چاکسازییە دیموکراسییانە تەمەنیان درێژ نەبوو. لە ماوەی چەند ساڵێکدا چاکسازییەکان ڕاوەستان و ئێردۆغان کە ئەوکات سەرۆک وەزیران و لە ئێستاشدا سەرۆک کۆماری تورکیایە، دوای بەدەستهێنانی سێهەمین سەرکەوتنی هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١١ بە تەواوی بە پێچەوانەی ئەو ڕێگەیەی گرتبوویە بەر سوڕایەوە. لە دوای ئەو کاتەوە تورکیا بەردەوام بەرەو توندوتیژی و زۆرداری دەچێت و چیتر ئەو وڵاتە نەماوە کە ببێتە نمونە بۆ وڵاتانی موسوڵمانی دیکە. ڕەنگە هەندێک کەس ئەو نمونە نەرێنییەی تورکیا لەم چەند ساڵەی دواییدا پشانی دا، وەک نمونە بۆ نەگونجانی دیموکراسی و بەها ئیسلامییەکان ببینێت. بەڵام لە ڕاستیدا ئەمە دەرئەنجامگیری کردنێکی هەڵەیە.\nبە پێچەوانەی ئەوەی دەبینرێت، سەرەڕای ئەوەی لە دڕوکەشدا وا دەردەکەوێت کە زۆر بە هەستیارییەوە ڕەچاوی بەهاکانی ئیسلام دەکات، بەڵام کارەکانی ئەو دەسەڵاتەی ئێستا لە تورکیا هەیە سەرتابەخوار پێچەوانەیە لەگەڵ بەها بنەڕەتییەکانی ئایینی ئیسلامدا. شێوازی جلوبەرگ یاخود بەکارهێنانی درووشمە ئاینییەکان، پەیوەندیان بە بنەما و بەها سەرەکیەکانی ئاینی ئیسلامەوە نیە. بەها بنەڕەتییەکانی ئاینی ئیسلام دەربارەی بەڕێوەبردنی وڵات بریتییە لە سەرەوەری یاسا و ڕێزگرتن لە بێلایەنی دادگاکان و توانای لێپێچینەوە لە دەسەڵاتداران و پاراستنی ئازادی و مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤەکان. ئەو پاشەکشەیەی لەم چەند ساڵەی کۆتاییدا لە ئەزموونی دیموکراسی تورکیادا بەدی دەکرێت، پەیوەندی بە پابەندبوون بە بەهاکانی ئایینی ئیسلامەوە نییە، بەڵکو ئەنجامی خیانەت کردنە لەو بەهایانە، ئەو شتانە ڕوویاندا کە بینیمانن.\nخەڵکی ئەنادۆڵ کۆمەڵگەیەکی فرەڕەگەزن. سوننی، عەلەوی، کورد، تورک یاخود هەر نەتەوەیەکی دیکە، موسوڵمان یان ناموسوڵمان، کەسانی دیندار یاخود عەلمانی، هەر کەسێک تێڕوانین و بیروباوەڕ و فەلسەفەیەکی جیاوازی هەیە بۆ ژیان. هەوڵدان بۆ ئەوەی هەمووان وەک یەک لێبکەیت هەم هەوڵێکی بێسوودە، هەم بێڕێزییە بەرامبەر بە مرۆڤایەتی. پێویستە ڕێز لە تێڕوانین، هەست، بیروباوەڕ، فەلسەفەی ژیان و جیهانبینی هەموو کەسێک بگرین.\nبەڕێوەبردنێکی دیموکراسی؛ کە هیچ گروپ و لایەنێک فەزڵی خۆی نەدات بەسەر لایەنێکی دیکەدا و بە پێی زۆرینە و کەمینە مامەڵە لەگەڵ خەڵکیدا نەکرێت، باشترین و گونجاوترین شێوازی بەڕێوەبردنە بۆ کۆمەڵگایەکی فرەڕەگەزی هەمەچەشنەی لەو شێوەیە.\nدەتوانین هەمان شت بۆ وڵاتانی سوریا و عێراق و وڵاتانی دیکەی دراوسێی تورکیاش بڵێین.\nلە تورکیا و زۆرێک لە وڵاتانی دیکەی جیهانیشدا بە درێژایی مێژوو ئەوە بەدیکراوە کە سەرکردە زۆردار و ستەمکارەکان لە پێناو پارێزگاری کردن لە دەسەڵاتەکانیان پەنا بۆ شێوازێکی هاوشێوە دەبەن. ئەویش بریتییە لە درووستکردنی دوژمنایەتی و دووبەرەکی لە نێوان گروپە جیاوازەکان، لە ڕێگەی سوود وەرگرتنیش لە بیروبۆچوونە جیاوازەکانی ئەو گروپانە، شەڕ و پێکدادان لە نێوانیان دروست دەکەن. هەربۆیە بیروباوەڕی ئایینی و تێڕوانینی مرۆڤەکان بۆ ژیان هەرچییەک بێت، پێویستە هاوڵاتییان بتوانن لە چواردەوری مافە جیهانییەکان و ئازادییەکان کۆببنەوە و بتوانن لە ڕێگە دیموکراسییەکانەوە لێپێچینەوە بەرامبەر ئەو کەسانە ئەنجام بدەن، کە مافەکانیان پێشێل دەکەن.\nگوزارشت لە خۆکردن لە بەرامبەر ستەمکارییدا مافێکی دیموکراسییە و، لە هەمان کاتدا ئەرکێکی هاوڵاتیبوونە و بۆ مرۆڤە باوەڕدارەکانیش ئەرکێکی ئایینییە. خودای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا ئاماژە بۆ ئەوە دەکات کە نابێت لە بەرامبەر نادادپەروەری مرۆڤەکاندا بێدەنگ دابنیشین و دەفەرموێت: ” ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه هه‌میشه ڕاگری دادوه‌ری بن و شایه‌تیی بۆ خوا بده‌ن، تەنانەت گەر شایه‌تیه‌که‌شتان زیانی بۆ خۆتان و دایک و باوکتان یان خزمانیش هه‌بێت” (سورەتی النساء – ئایەتی ١٣٥).\nبە مەرجی ئەوەی زیان بە کەسانی دیکەدا نەگەیەندرێت، ژیان بەو شێوەیەی لەگەڵ بیروباوەڕ و تێڕوانینتدا بۆ ژیان گونجاوە و، فەراهەمکردنی هەموو ئازادییە بنەڕەتییەکان و لە پێش هەموویانەوە ئازادی ڕادەربڕین، وا دەکات مرۆڤ بە واتای ڕاستەقینە مرۆڤ بێت. ئازادی مافێکە کە خودای میهرەبان بەخشیویەتی بە مرۆڤەکان، هیچ کەسێک ناتوانێت ئەو مافەی لێ زەوت بکات. مرۆڤێک کە لە مافی ئازادییەکانی بێبەش کرابێت، واتە ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو مرۆڤە بە واتای ڕاستەقینە وەک مرۆڤ ناژی.\nبە پێچەوانەی ئەوەی ئیسلامییە سیاسیەکان بانگەشەی بۆ دەکەن، ئیسلام شێوازێکی حوکمڕانی یاخود ئایدۆلۆژیایەکی تایبەت بە چۆنیەتی حوکمڕانی نییە، بەڵکو ئایینە.\nڕەنگە فەرمان بە هەندێک لە پرەنسیپ بکات کەوا دەربارەی چۆنیەتی بەڕێوەبردنی وڵاتە، بەڵام ئەو پرەنسیپانەی فەرمانی پێکردوون، بەشێکی بچوک لە ڕێژەی سەدی دینەکە پێکدەهێنن. بچووک کردنەوەی ئایینی ئیسلام بۆ ئایدۆلۆژیایەکی سیاسی، تاوانێکی گەورەیە کە بەرامبەر بە ڕۆحی ئایینی ئیسلام ئەنجام دەدرێت.\nئەو کەسانەی کار لەسەر سیاسەت و تێڕوانینی ئیسلام بۆ حوکمڕانی دەکەن، یاخود لەسەر ئەو بابەتە قسە دەکەن، لە سێ بابەتدا دەکەونە هەڵەوە. یەکەمیان: ئەو ئیسلامەی لە قورئان و سونەتدا ئاماژەی بۆ کراوە لەگەڵ ئەو ئیسلامەی کە ئەزموونی موسوڵمانان بە درێژایی مێژوو بەرهەمیان هێناوە، تێکەڵ دەکرێت. تێڕوانینی ڕەخنەگرانە بۆ ئەزمونە مێژوویەکانی موسوڵمانان و ئەو حوکمانەی لە ئەنجامی ئەو ئەزموونانەوە هاتوونەتە بەرهەم، هەروەها بە لەبەرچاوگرتنی سەرچاوە بنەڕەتییەکانی ، ڕوونکردنەوەی چەند بابەتێکی گرنگی وەک مافەکانی مرۆڤ لە ئیسلامدا، چۆنیەتی تێکەڵبوون و بەشداری لە کۆمەڵگادا، دیموکراسی، پێکەشکردنی بەرچاو ڕوونی لەم بابەتانەدا زۆر گرنگە.\nهەڵەی دووەم کە ئەنجام دەدرێت بریتییە لەوەی هەندێک جار بە پشتبەستن بە جۆرێکی دیاریکراو لە تەفسیر و راڤەی دەقێکی قورئانی پیرۆز لەگەڵ چەند حەدیسێکی دیاریکراو، هەوڵ دەدرێت مەشروعییەت بە تێگەیشتنێک بدرێت کە پێشتر بڕیاریان لەسەر داوە و ، پاشان هەوڵ دەدرێت ئەم جۆرە تێگەشتنەی خۆیان بەسەر کەسانی تریشدا بسەپێنن. ڕۆحی قورئان و – ئەگەر دەربڕینێکی لەم شێوەیە گونجاو بێت – فەلسەفەی ژیانی پێغەمبەر تەنها بە تێڕوانینێکی گشتگیرانە و نییەتێکی پاک و بێگەرد بۆ گەڕان بە دوای جەنابی حەقدا، بەدەست دەهێنرێت.\nهەڵەی سێهەمیش بریتییە لە بەکارهێنانی دەستەواژەی “ئایین تایبەتمەندە بە فەرمانڕەوایەتی خودای گەورە و دیوکراسیەتیش بریتیە لە فەرمانڕەوایی خەڵک”، بەم شێوەیە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە هەرگیز ئایین و دیموکراسی لە هیچ شوێنێکدا یەکناگرنەوە. هیچ مرۆڤێکی باوەڕدار گومانی لەوەدا نییە کە جەنابی حەق هەر خۆی فەرمانڕەوای هەموو شتێکە لە گەردووندا؛ بەڵام ئەوەش بە واتەی ئەوە نایەت کە ئێمە ئیرادە و مەیل و هەڵبژاردنمان بۆ هیچ شتێک نەبێت، یاخود خودای گەورە ئەم شتانەی ئێمە نادیدە دەگرێت. پێدانی حاکمییەت بە گەل –حاشا- بە واتای ئەوە نایەت کە لە خودای گەورە وەربگیرێتەوە و بدرێت بە مرۆڤەکان، بەڵکو ئەو تایبەتمەندییەکە لە لایەن خودای گەورەوە بەخشراوە بە مرۆڤەکان و پێویستە لە دەست کەسێک یاخود بنەماڵەیەکی زۆردار و ستەمکار وەربگیریتەوە بدرێتەوە بە گەل.\nجگە لەوە کاتێک دەڵێین “دەوڵەت” واتە ئەو سیستەمەیە کە لە لایەن کۆمەڵێک مرۆڤەوە لە پێناو بەدیهێنانی ئاشتی و دادپەروەری درووستبووە و تێیدا پارێزگاری لە ئازادییەکان و مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ دەکرێت. دەوڵەت خودی خۆی ئامانج نییە، بەڵکو تەنها هۆکارێکە بۆ ئەوەی مرۆڤەکان لە هەردوو جیهان بگەن بە دڵخۆشی و کامەرانی. ئەو کەسانەی ئەو سیستەمە پێکدەهێنن تا چ ڕادەیەک لایەنگری کۆمەڵێک بیروباوەڕی بنەڕەتی و بەهاکان دەکەن، ئەو دەوڵەتەش هێندە لەو بیروباوەڕ و بەهایانەوە نزیک دەبێت. لەبەر ئەوە دەربڕینی دەوڵەتی ئیسلامی خۆی لە خۆیدا دەستەواژەیەکی دژ بە یەکە. لەبەر ئەوەی لە ئایینی ئیسلامدا چینی ڕوهبان نییە، حوکمڕانی ئایینی (تیۆکراسی) بە ڕۆحی ئایینی ئیسلام نامۆیە. دەوڵەت لە ئەنجامی ڕێکەوتنێکی کۆمەڵایەتی لە نێو مرۆڤەکاندا درووستبووە، وە لە کۆتاییدا درووستکراوی مرۆڤەکانە؛ لەبەر ئەوە ناکرێت “ئیسلامی” یاخود “پیرۆز” بێت.\nلە دونیادا دیموکراسی لەسەر زۆر شێوازی جیاواز پەیڕەو کراوە. یەکێکە لە بنەما هەرە بنەڕەتییەکانی(ئایدیاڵ) دیموکراسی لە هەموو ئەو پەیڕەوکردنەوە جیاوازانەدا، بریتییە لەوەی گروپێک فشار لەسەر گروپێکی دیکە دروست نەکات، وە لە هەمان کاتیشدا ئەوەش یەکێکە لە بنەما سەرەکییەکانی(ئایدیال)ی ئیسلام.\nبنەمای تێگەیشتنی یەکسانانە بۆ هاوڵاتییەکان لە یاسادا بریتییە لەوەی بە ڕێزەوە تەماشای هەموو مرۆڤێک بکەین کە بەدیهێنراوێکی خودای گەورەیە و، پێویستە وەک شاکارێکی هونەری پەروەردگار، ڕێز لە هەموو مرۆڤێک بگرین. کاتێک تەواوی ئەمانە لەبەرچاو دەگرین، ئەوا دەبینین زیاتر لە پاشایەتی و حوکمڕانی بنەماڵەیی، حوکمڕانی دیموکراسی گشتگیر و کۆماریش لەگەڵ ڕۆحی ئایینی ئیسلامدا زیاتر دەگونجێت.\nئەو حوکمڕانییەی ئێستا لە تورکیادا هەیە، زیاتر لە حوکمی تاکڕەوی و زۆرداری دەچێت وەک لەوەی لە دیموکراسی بچێت. چۆن گەیشت بەو بارودۆخە؟\nئێردۆغانی سەرۆک کۆمار، لە ڕێگەی دەستگرتن بەسەر دەوڵەت و، خستە ژێر چاودێری خاوەن سەرمایەکان و خەڵاتکردنی کەسە نزیکەکانی، تورکیای بە ئاقارێکی هەڵەدا برد، کە بۆ ماوەیەک بوو بووە جێگەی هیوا بۆ بەرقەرارکردنی دیموکراسی لە ناوچەکەدا. لە پێناو کۆکردنەوەی سەرجەم دەسەڵاتەکان لە دەستی خۆیدا و بەدەستهێنانی هاوسۆزی لەناو ڕای گشتییدا، من و بزاڤی خزمەت و هاوسۆزانی بزاڤەکەی وەک دوژمنی دەوڵەت ناساند و ئێمەی کردە بەرپرسیار لە سەرجەم ئەو خراپەکارییانەی لە مێژووی نزیکی تورکیادا ڕوویانداوە. هەموو ئەو کارانەی ئەنجامدراوە، وەک نمونەیەکی بەرچاوە بۆ ئەوەی کە چۆن کەسێک یاخود گروپێک دەکرێتە کۆچی قوربانی.\nلەم ڕەشبگیر و ستەمکارییەی دەستیان پێکردووە لە پێش هەموو کەسێکەوە ئەو هاوسۆزانەی بزاڤی خزمەت کە هەموو تەمەنی خۆیان بۆ ئاشتی و پێکەوەژیان تەرخان کردووە، دواتر هەموو کەسێکی ئۆپۆزسیۆن کراونەتە ئامانج.\nخۆپشاندەرانی ژینگەپارێز، ڕۆژنامەنووسان، ئەکادیمییەکان، کوردەکان، عەلەوییەکان، ناموسوڵمانەکان، وە هەندێک لەو گروپە ئیسلامییانەی ڕەخنە لە کارەکانی ئێردۆغان دەگرن، بەشی خۆیان لەم سیاسەتەی ئێردۆغان بەرکەوتووە. دەرکردن لەسەر کار بە بێ هیچ شتێک، دەستگیرکردن، زیندان، ئەشکەنجە، دەستبەسەرداگرتنی ماڵ و سامان، چەندین ستەمی دیکە بە تەواوی ژیانی مرۆڤەکانی وێرانکردووە.\nبە هۆی بەردەوامی ئەو ستەمکارییانەوە، هەزاران هاوسۆزی بزاڤی خزمەت لە تورکیا هەڵهاتوون و ڕوویان لە فەڕەنسا و وڵاتانی دیکەی ئەوروپا کردووە. لەو شوێنانەی کە ڕوویان لێکردووە ئەرکی سەرشانی خۆیان بە جوان بە جێدەگەیەنن و خۆیان لەگەڵ کۆمەڵگادا دەگونجێنن و پابەندن بە هەموو یاساکانەوە، کاریگەری باشیان هەیە لەسەر چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان و بە شێوەیەکی ئەرێنییانە ڕەفتار دەکەن و ڕووبەڕووی بڵاوبوونەوەی لێدوانی توندڕەوانەی گروپە ڕادیکاڵە ئیسلامیەکان دەوەستنەوە.\nلە تورکیادا تاوانبارکردنی مرۆڤەکان تەنها لەبەر ئەوەی سۆزییان بەرامبەر بە کەسێک یاخود گروپێک هەیە لەلایەن سیستەمێکی دادوەرییەوە کە لەسەر ستەم بنیادنراوە بەردەوامی هەیە. ژمارەی قوربانییەکانی ئەو هەڵمەتە ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زیاتر دەبێت. زیاتر لە ١٥٠ هەزار هاوڵاتی بە ناحەق لە کارەکانیان دوورخرانەوە، زیاتر لە ٢٠٠ هەزار هاوڵاتی دەستگیرکران و خراونەتە زیندانەکانەوە. ئەو کەسانەی لەم ستەمکارییەدا بوونەتە قوربانی کە لە پێناو بەرژەوەندی سیاسییدا ئەنجام دەدرێت و دەیانەوێت لە تورکیا هەڵبێن، بە هۆی ئەوەی پاسپۆرتەکانیان هەڵوەشێندراوەتەوە، لەو مافە مرۆییە بنەڕەتییانەش بێبەش کراون کە لە لایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە فەراهەم کراوە.\nکۆماری تورکیا کە لە ساڵی ١٩٢٣ دامەزرێندراوە هەتا ئێستا، هەرچەندە لە ڕێگەی چەندین کودەتای سەربازیەوە توشی شڵەژان و بومەلەرزەی گەورە بووە، بەڵام سەرەڕای هەموو شتێک هەر لەسەر ڕێگەی دیموکراسی خۆی هەنگاوی هەڵدەگرت. ئەو کەسانەی لە ئێستادا حوکمڕانی تورکیا دەکەن، خەریکە شکۆی تورکیا لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتییدا لەناوی دەبەن کە لە ڕابردوودا بەدەستی هێناوە و، تورکیا بەرەو ڕیزی ئەو وڵاتانە پەلکێشدەکەن کە دوژمنی ئازادییەکانن و و هاوڵاتیانی خۆیان ڕەوانەی گرتووخانەکان دەکەن کە مافێکی دیموکراتی خۆیان بەکار دەهێنن. دەسەڵاتداران پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانیان لەگەڵ وڵاتانی دیکەدا بۆ مەبەستی خراپ بەکاردەهێنن، وە هەموو نوێنەرە دیپلۆماسییەکانیان و سەرچاوە مادی و مرۆییەکانی دەوڵەت بۆ دەستدرێژی کردنە سەر هاوسۆزانی بزاڤی خزمەت لە سەرانسەری جیهان و چاودێری کردنیان و ڕفاندنیان بەکار دەهێنن.\nلە تورکیادا لەم چەند ساڵەی دواییدا هاوڵاتیان ناتوانن بە ئاسانی داواکارییە دیموکراسییەکانی خۆیان بگەیەنن بە دەسەڵاتداران و لەم بابەتەدا دەستەوسانن. ڕەنگە یەکێکە لە هۆکارەکانی ئەمەش بریتیی بێت لە نیگەرانییەکانیان سەبارەت بە سەقامگیری ئابووریان. بەڵام ئەگەر لەم تابلۆیەی ئەمڕۆوە بەرەو دواوە بگەڕیینەوە دەبینین کە ئەوە هۆکارێکی مێژووییشی هەیە.\nهەرچەندە حومڕانی دیموکراتییانە یەکێکە لەو بنەما ئایدیاڵانەی کۆماری تورکیای لەسەر دامەزراوە، بەڵام هەتا ئەمڕۆ لە تورکیادا هیچ هەوڵێکی بۆ جێگیرکردنی بەها دیموکراتییەکان بە شێوەیەکی سیستەماتیکیی لەسەر ئاستی خەڵک پێشکەش نەکراوە. ‘گوێڕایەڵی بۆ سەرکردەیەکی بەهێز’ و ‘گوێڕایەڵی دەوڵەت’ هەردەم بەشێکی گرنگ بوون لە چەمکەکانی ناو سیستەمی پەروەردەی تورکا. نزیکەی هەر ١٠ ساڵ جارێک کودەتایەکی سەربازی ڕووی دەدا و ڕێگەی نەداوە پرۆسەی دیموکراسی بەرەو پێش بچێت و ڕەگ دابکوتێت.\nهاوڵاتیان لەبیریان چووەتەوە کە دەوڵەت لە پێناو مرۆڤدا هەیە نەک مرۆڤ لە پێناو دەوڵەتدا، یاخود لەبیریان براوەتەوە. دەکرێت زۆر بە ئاسانی ئەوە بڵێین کە ئێردۆغان سوودی لە بارودۆخی دەروونی ئەم کۆمەڵگایە وەرگرتووە.\nدیموکراسیی تورکیا بە هۆی ئەو ڕژێمەی ئێستا حوکمی تورکیا دەکات ڕەنگە لە سەرە مەرگدا بێت، بەڵام من ئومێدم هەیە. ستەم هیچ کاتێک تەمەنی درێژ نەبووە. باوەڕم بەوە هەیە کە ڕۆژێک دێت تورکیا دەگەڕێتەوە بۆ سەر ڕێچکەی دیموکراسی. بەڵام بۆ ئەوەی دیموکراسی ڕەگ دابکوتێت و بۆ ماوەیەکی درێژ کار بکات، پێویستە هەندێک ڕێکار بگیرێتە بەر.\nپێش هەموو شتێک پێویستە چەمکەکانی ناو سیستەمی پەروەردە چاوی پێدا بخشێندرێتەوە. پێویستە بابەتەکانی وەک یەکسانی هاوڵاتیان لە بەردەم یاسا و ئازادییەکان و مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ هەر لە خوێندنی سەرەتاییەوە فێری منداڵان بکرێت، بۆ ئەوەی کاتێک گەورە بوون ببنە پارێزگاری ئەو بەهایانە. دووەم، پێیوستمان بە دەستوورێکی نوێ هەیە، کە هاوشێوەی ئەوەی لە جاڕنامەی مافەکانی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکاندا ئاماژەی بۆ کراوە، مافەکانی مرۆڤ بپارێزێت و لەسەر بنەمای زۆرینە و کەمینە مامەڵە لەگەڵ هاوڵاتیان نەکات و بە شێوەیەکی ئازادانە مافەکانی هەموو پێکهاتەکان تێیدا بچەسپێندرێت. هەروەها وەک پارسەنگی هێز و ڕووبەڕوو بوونەوەی پێشێلکارییەکانی کاربەدەستانی حکومەت، پێویستە مافی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی و میدیا ئازاد بچەسپێندرێت. سێهەم، پێویستە بیرمەندەکان و ڕۆشنبیران و سەرکردەکان بە ڕەفتار و بە گوفتار جەخت لەسەر بەها دیموکراسییەکان بکەنەوە.\nلە بارودۆخی ئێستا لە تورکیا دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤ بە تەواوی هەڵپەسێردراون. وا دەردەکەوێت کە تورکیا وەک وڵاتێکی زۆرینە موسوڵمان ئەو هەلە مێژوویەی لەدەست دابێت، کە وڵاتێکی دیموکراسی بە گوێرەی ستاندارتەکانی یەکێتی ئەوروپا بەدەست بهێنێت.\nسەرکردەکانی کۆمەڵگایەک وەک سەرتوێژی ئەو شیرەن کە ئەو کۆمەڵگایەی پێکهێناوە. ئەو شیرە هەر چۆنێک بێت سەرتوێژەکەشی هەروا دەبێت. سەرتوێژی ماست هەر ماستە و سەرتوێژی شیر هەر شیرە و سەرتوێژی خراپەش هەر خراپەیە. ڕەنگە هەموو کات سەد لە سەد بەو شێوەیە هەستیار نەبێت، بەڵام زۆربەی کات سەرکردەکانی کۆمەڵگایەک ڕەنگدانەوەی باوەڕ و بەهاکانی ئەو کۆمەڵگایەیە بە شێوەیەکی گشتی. ئومێد دەکەم و نزا دەکەم ئەو ڕووداوە ناخۆشانەی لەم چەند ساڵەی دواییدا لە وڵاتانی موسوڵمان نشیندا ڕوویانداوە بوونەتە هۆی ئازار و ناڕەحەتی، ببێتە مایەی هەست و شعورێکی دەستەجەمعی و هەڵبژاردنی ئازاد و دادپەروەر یاخود کۆمەڵێک حکومەت و سەرکردەی پابەند بە بەها دیموکراتییەکان بهێنێتە بەرهەم، کە بەرگری لە ئازادییەکانی و مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ دەکەن.\nئەلمۆنیتەر: هەڵمەتی تورکیا لە دژی هاوسۆزانی بزاڤی خزمەت بەردەوامە


دکتۆر کەمال میراودەلی : دەسەلاتەکانی پەرلەمان و ئەرکی پەرلەمانتاران لە سسیستمی پەرلەمانییدا . – WtariKurd\n– Posted on 2013-10-06بابەتی: یاسایی\nلەم بەشەی پرۆژەی دەستوورنامەدا دەسەلاتەکانی پەرلەمان وەک لە سسیتمی پەرلەمانییدا باوە ، تۆمار دەکەم .\nلای ئێمە وا باوە کە پەرلەمان تەنیا دوو دەسەلاتی سەرەکی هەیە : یاسا دانان و چاودێریی حکومەت . دیارە لەو دووانەشدا لە یەکەمدا تا راددەیەک و لە دووەمدا بە تەواوەتی فەشەلی هێناوە . راستی بەو شێوەیەی تائێستا هەیەو هەڵبژێردراوە پەرلەمان خۆشی وەک هەموو شتێکی تر دەزگایەکی حیزبەکانە بۆ شەرعییەتدان بە سیستمی حیزبایەتی گەندەڵ بە گشتیی و بۆ پەیداکردنی مووچەو خانەنشینی مفت بۆ پەرلەمانتاران و بودجەو دەسەلاتی دزیی وداگیرکاریی ىێ سنوورو بێ حیساب و موحاسەبەکردن بۆ سەرکردەحیزبییە هەلنەبژێردراوەکان ، کار دەکات .\nبابەتی چۆنێتی رێفۆرمکردنی پەرلەمان – م لە نووسینێکی تردا روونکردۆتەوە . بە تایبەتی بە گۆرێنی سیستمی دەنگدان بۆ نوێنەرایەتی بازنەیی ناوچەیی واتە ئەندام پەرلەمان لە لایەن بازنەی ئینتیخابی ناوچەو خەلکی خۆیەوە دیاری بکرێت و دەنگی بۆ بدڕێت بۆ نوێنەرایەتی کردنی ئەوان و بەرژەوەندییەکانیان وتەنیا بەرامبەر ئەوان و یاسا بەرپرسیار بێت : نەک حیزب دروستی بکاو پروپاگەندەو تەزویری بۆ بکاو کە هەلیشبژێردرا ببێتە مووچەخۆرو خانەنشین و داردەستی حیزب و خەلکی لە بیر بچێتەوە .\nوەک لەم تۆمارنامەیەدا دەبینن دەسەلاتی پەرلەمان لە سیستمی پەرلەمانییدا فراوان و کاریگەرو یەکلاییکەرەوەیە .\nلێرەدا پێنج جێگر بۆ سەرۆکی پەرلەمان پێشنیاز کراوە : ئەمەش دیسان بە پلەی یەکەم بۆ کەمکردنەوەی کاریگەریی سسیتمی حیزبیی و حیزبایەتی یە لەناو پەرلەماندا . سێ جێگر بۆ پارێزگاکان پێشنیازکراون ، کە هەر یەکەیان لە لایەن هەموو پەرلەمانتارانی پارێزگای پێوەنددارەوە هەلدەبژێردرێن . مەبەستی ئەم هەنگاوەش ئەوەیە کە ئەو جیگرە وەک نوێنەری پارێزگا بتوانێت بۆ بەرژەوەندی کارەکانی پارێزگاکەی هەموو پەرلەمانتاران لە حیزبەکانی جیاواز کۆ بکاتەوە . هەروەها جێگرێکی تایبەتی بۆ پرس وکاروباری ژنان هەر لە لایەن ژنانی پەرلەمانتاری هەموو حیزبەکان هەلدەبژێردرێت تا بتوانێت جەخت بخاتە سەر پرسەکانی ژن دوور لە ناکۆکی و شەڕی حیزبایەتییەوەو جێگرێکیش بۆ کۆمەلگا نەتەوەییەکان واتە تورکمان و ئاشووریی وکلدانی ، پێویستە بۆ زامنکردنی هاوسەنگیی و یەکسانی هاولاتییان .\nلایەنیكی تر کە لەم دەستوورنامەدا بۆ بەهێزکردنی بەشداری دیمۆکراتییانەی هاولاتییان و کۆمەلگای مەدەنی لە بریاری سیاسیدا ، ئەوە چەسپ کراوە کە بە دەستپیشخەری هاولاتیان وکۆمەلگای مەدەنیش پرۆژەی یاسایی بە کۆکردنەوەی ١٠،٠٠٠ ئیمزا پێشکەش پەرلەمان بکرێت بۆ بریاردانی . ئەمە ئێستا لە زۆر دەولەتی دیمۆکراتیدا چەسپاوە .\nبەشی شەشەم : پێکهاتەو پرۆسەو دەسەلاتەکانی پەرلەمان\nبەندی ٤٥: [ ئەنجومەنی نیشتمانیی (پەرلەمانی) کوردستان)]\n١. ئەنجومەنی نیشتمانیی (پەرلەمانی کوردستان) دەزگای یاسادانانی هەرێمی باشووری کوردستانەو هەرچوار ساڵ جارێک راستەوخۆ لە لایەن گەلەوە هەڵدەبژێردرێت\nبەندی ٤٦ [ پێکهاتەی پەرلەمان]\nپەرلەمان ١١١ ئەندامی دەبێت بە شێوازی دەنگدانی نهێنی راستەوخۆ بۆ لیستی کراوە هەڵدەبژێردرێت . کورسییەکانی پەرلەمان لە نێوان پارتەکان و هاوپەیمانییەکان و کاندیدی سەربەخۆو لیستی دەستپێشخەریی هاو – ولاتاندا ، بە پێی رێژەی ئەو دەنگانەی هێناویانە لە هەڵبژاردنەکاندا ، دابەشدەکرێن .\n٢. لە کۆی ژمارەی ١١١ دا رێژەی ١١ کورسی بۆ نوینەرانی ئەو کۆمەلگا نەتەوەییانە زامن دەکرێت کە لە باشووردا زۆرینە نین\nبەندی ٤٧ ( دەسەڵاتەکانی پەرلەمان )\nپەرلەمانی کوردستان ئەم دەسەلاتانەی هەیە\n١. یاسا و بریارو یاسانامەی گشتی دەرەدکات .\n٢. بە رێژەی دوو لە سەر سێی ئەندامانی دەتوانێت دەستوور هەموار بکات ( ئەمە ئەو ١١ ئەندامەی تەرخانیش دەگرێتەوە .).\n٣. بە پێی یاسا رێفراندۆم لە سەر هەر پرسێكی پێویست رادەگەیەنێت .\n٤. ریکەوتن و پەیمانی نێونەتەوەیی پەسند دەکات\n٥. بودجەی هەرێم دەپشکنێ و پەسندی دەکات\n٦. سەرۆکی پەرلەمان و جێگرانی سەرۆکی پەرلەمان هەڵدەبژێرێت و لادەبات\n٧. سەرۆکی هەرێم هەڵدەبژێرێت و لادەبات .\n٨. حکومەت دەستنیشان دەکات و متمانەی پێ دەدات یان متمانەی لێ وەردەگرێتەوە .\n٩. چاودێریی کارەکانی حکومەت و دەزگاو دامەزراوەکانی دیکەی حکومەت دەکات و داوای راپۆرتیان لێدەکات بە پێی دەستوورو یاساکان\n١٠. پێشنیازی دادوەران بۆ دادگای دەستووریی دەکات .\n١١. چاودێریی سیاسەتەکانی ئاسایشی نەتەوەیی و پێوەندی دەرەوە دەکات .\n١٢. پەسندی جاڕی باری نائاسایی لە لایەن سەرۆکی هەرێمەوە دەکات .\n١٣. بڕیار لە هەر پرسێکی بەرژەوەندی گشتیی بە پێی یاسا دەدات .\n١٤. نوێنەرایەتی خەلکی هەموو دەڤەرەکان دەکاو بەردەوام دیفاع لە دەرفەتی یەکسان و ماف وئازادی و بەرژەوەندییەکانیانی هاو-ولاتان دەکات\n١٥. پاسەوانی دەستوورەو لە کاتی هەر لادانێک لە دەستوور لە رێگای دادگای دەستووریی یەوە هەنگاوی راستکردنەوە هەلدەگرێت ..\nبەندی ٤٧ [ ماوەی پەرلەمان]\n١. پەرلەمانی باشووری کوردستان بۆ ماوەی ٤ ساڵ لە کاردا دەبێت لە رۆژی یەکەم دانیشتنی دەستووریی خۆیەوە کە دەبێت لە ماوەی ٣٠ رۆژ دوای راگەیاندنی فەرمیی ئەنجامەکانی هەڵبژاردن ، ئەنجام بدرێت .\n٢. هەلبژارنی نوێ بۆ پەرلەمان دەبێت لە ماوەی ٣٠ رۆژدا دوای تەواوبوونی ماوەی کاری چوارساڵەی ئەنجام بدرێت. کاتێک پەرلەمان هەڵدەوەشێتەوە ، هەلبژاردنی پەرلەمانی نوێ نابێت لە ماوەی ٤٥ رۆژ زیاتر تێپەڕ بکات .\n٣. سەرۆکی هەرێمی باشووری کوردستان یەکەم کۆبوونەوەی دەستووریی پەرلەمان رێک دەخات . گەر سەرۆکی هەرێم نەتوانێت بەشداری بکات کۆبوونەوەی یەکەمی پەرلەمان بێ بەشداری ئەو لە لایەن بە تەمەنترین ئەندامی پەرلەمانەوە رێکدەخرێت و سەرپەرشتی دەکرێت .\n٤. لە کاتی رەوشی نائاسایی دا دەکرێ ماوەی دەسەلاتی پەرلەمان بۆ ماوەی سێ مانگ درێژبکرێتەوە .\n٥ هەلومەرجەکان و بازنەکان و پرۆسەکانی هەڵبژاردن بە یاسا دیار دەکرێن .\nبەندی ٤٨ : هەڵبژاردنی سەرۆک و جێگرانی سەرۆکی پەرلەمان\n١. پەرلەمانی باشووری کوردستان سەرۆکی پەرلەمان و پێنج جێگری لە نێو نوێنەرانی پەرلەمان هەڵدەبژێرێت : سێ جێگر بۆ دەڤەرەکان ، جێگرێک بۆ کاروباری ژنان و جێگرێک بۆ کاروباری کۆمەڵگا نەتەوەییەکان .\n٢. کاندیدی سەرۆکی پەرلەمان لە لایەن گەورەترین گروپی پەرلەمانەوە پێشنیازدەکرێت و بە زۆربەی دەنگی ئەندامانی پەرلەمان هەڵدەبژێردرێت.\n٣ . سێ جێگرەکەی پارێزگاکان هەر یەکە بە زۆربەی دەنگی پەرلەمانتارانی ئەو پارێزگایەی نوێنەرایەتی دەکات کاندید دەکرێن\n٤. چیگرێکی ژن لەلایەن دەنگی ئەندامە ژنەکانی پەرلەمان بە هاورایی یان زۆربەی دەنگ کاندید دەکرێت .\n٥. جێگرێکی کۆمەلگا نەتەوەییەکان بە دەنگی ١١ ئەندامی تەرخان هەڵدەبژێردرێت .\n٧. سەرۆکی پەرلەمان و جێگرەکانی دەکرێ بە دەنگی دوو لە سەر سێی ئەندامانی پەرلەمان لاببرێن\nبەندی ٤٩: [سەرۆکایەتی پەرلەمان]\n١.سەرۆکی پەرلەمان و جێگرەکانی ‘سەرۆکایەتی پەرلەمان’ پێکدێنن. سەرۆکایەتی پەرلەمان بەرپرسە لە بەریوەبردنی کۆبوونەوەو کارەکانی پەرلەمان بەو شێوەیەی لە [رێکاری ناوخۆیی پەرلەمان] دا هاتووە\nسەرۆکی پەرلەمان :\n١. نوێنەرایەتی پەرلەمان دەکات .\n٢. ئەجندای کۆبوونەوەکان ئامادەدەکات، کۆبوونەوەکان رێک دەخات و سەرۆکایەتییان دەکات .\n٣. واژۆی ئەو بریارو یاسانامانە دەکات کە پەرلەمان دەریان دەکات .\n٤. ئەرکی تر بە پێێ دەستورو رێکاری پەرلەمان جێبەجێ دەکات\n٣. کاتێک سەرۆکی پەرلەمان ئامادە نەبوو یان نەیتوانی ئەرکەکانی جێبەجێ بکات ، یەکێک لە چێگرەکانی وەک سەرۆکی کارای پەرلەمان دەستبەکار دەبێت .\nبەندی ٥٠: [دانێشتنەکانی پەرلەمان]\n١.کۆبوونەوەکانی پەرلەمانی کوردستان کراوەو گشتیین و لە رێگای کەناڵی تەلەفزیۆنی پەرلەمان یان کەنالی تەلەفزیۆنی نیشتمانییەوە یەوە پەخش دەکرێن .\n٢. دەشێت پەرلەمان کۆبوونەوەی داخراو ببەستێت لەم حالانەدا : لە سەر داواکاری سەرۆکی هەرێم ، داواکاری سەرۆکی حکومەت یان داواکاری سێیەکی ئەندامانی پەرلەمان . دەنگدان لە سەر داوکارییەکەش بە شێوەیەکی روونکارو کراوە دەبێت بە دەنگی دوو لەسەر سێی ئەندامانی ئامادەی کۆبوونەوەکە داواکە پەسند دەکرێت .\nبەندی ٥١ : [بەرنامەی کۆبوونەوەکان و نیساب]\n١. پەرلەمانی کوردستان کاری سالانەی لە دوو وەرزدا ئەنجام دەدات.\n٢. کارنامەی وەرزی بەهار لە سێیەم دوو شەممەی مانگی کانوونی دووەم دەست پیدەکات و وەرزی زستانەش لە دووەم دووشەممەی مانگی ئەیلوول دەست پێەدکات .\n٣. بە ئامادەبوونیی زیاتر لە نیوەی ئەندامان لە هەر کۆبوونەوەیەکدا نیسابی یاسایی بەدی دێت .\n٤. پەرلەمانی کوردستان دەشێ کۆبوونەوەی نائاسایی لەم حالەتانەدا بکات : لە سەر داوکاری سەرۆکی هەرێم ، داواکری سەرۆکی حکموەت ، یان سێیەکی نوێنەران .\nبەندی ٥٢: [ دەسەلاتی ئەندامانی پەرلەمان ]\n١.ئەندامی پەرلەمان نوێنەری هەلنژێردراوی خەلکەو پەیمانی هەلبژاردنی لەگەڵ ئەوان هەیەو بەرامبەر ئەوان لێپرسراوە ، نەک حیزب ، و ژێر فەرمانی هیچ دەسەلاتیکی ناچارکردن نییە ودەتوانێ بە پێی ویژدان و تێگەیشتنی خۆی دەنگ بدات یان نەدات و مەرج نییە خۆی بە هەموو سیاسەتەکانی حیزبەکەیەوە ببەستێتەوە\n٢. دەسەلاتی پەرلەمانی ئەندامی هەلبژێردراو لە رۆژی پشتراستکردنەوەی ئەنجامەکانی هەلنبژرادن و دەستبەکاربوونی پەرلەمان دەست پێدەکات\n٣ . پەرلەمانتار پەیمانی کۆمەلایەتی ئەخلاقی و سیاسیی لەگەل ئەو دەنگدەرانەدا هەیە کە ئەویان ناردۆتە پەرلەمان و بە شێوەیەکی شەرەفمەندانە نوێنەرایەتی بەرژەوەندییەکانیان و بەرژەوەندی گشتیی دەکات و دیفاعکردن لە ماف و ئازادییەکانی مرۆڤی ولاتەکەی بەیەکەم ئەرکی ویژدانیی و ئەخلاقی و نیشتمانیی خۆی دەزانێت .\n٤. ئەندامێتیی پەرلەمانتار کۆتایی دێت یان هەڵدەوەشێتەوە لەم حالەتانەدا\n١. گەر سوێندی یاسایی نەخوات\n٢.گەر دەست لە کار بکێشێتەوە\n٣. گەر پۆستێکی حکومەتیی وەربگرێت\n٤. کاتێ ماوەی پەرلەمان کۆتایی دێت\n٥. کاتێ بۆ بەردەوام بۆ ماوەی سێ مانگ لە پەرلەمان ئامادە نابێت .\n٦. کاتێ لە بەر تاوانێک دادگایی دەکرێت و بۆ ماوەی ساڵیک یان زیاتر حوکمی زیندانیی بۆ دەردەچێت .\n٧. لە کاتی مردنیدا\n٨ . بۆشاییەکانی پەرلەمان دەستبەجێ بە پێی دەستوور و ڕێکارە یاساییەکان پڕ دەکڕێنەوە .\nبەندی ٥٣: [ لێهاتوویی بۆ ئەندامێتی و یەکسانیی رەگەزیی ]\n١. هەموو هاو – ولاتانی هەرێمی باشووری کوردستان کە تەمەنیان ١٨ ساڵ یان زیاتر بێت دەشێ ببنە کاندیدی پەرلەمان\n٢. رێژەی ئافرەت لە پەرلەماندا نابێت لە %٣٠ کەمتر بێت گەر ئەمە بە دی نەهات بە کۆتا زامن دەکرێت .\nبەندی ٥٤ : [ ناسازیی]\nئەندامی پەرلەمانی هەرێمی باشووری کوردستان نابێ هیچ وەزیفەیەکی تری حکومەتیی یان هی کۆمپانیاکانی هەبێت و نابی هیچ مووچەیەکی تر وەربگرێت.\nبەندی ٥٥: [شیاونەبوون]\nئەم کەسانەی خوارەوە بۆیان نییە ببنە ئەندامی پەرلەمان تا واز لە کارەکانیان نەهێنن::\n١.دادوەران و داواکارانی گشتیی\n٢. ئەندامانی هێزی پێشمەرگە وپۆلیسی کوردستان.\n٣. کارمەندانی گومرک و باج\n٤.کارمەندانی ئاسایش و زانیاریی\n٥. ئەوانەی بە پێی دادگا مافی یاساییان لێسەندراوەتەوە.\n٦. پارێزگاران و ئەندامانی ئەنجومەنی پایزگاکان و شاروانییەکان.\nبەندی ٥٦ : [ئەرک بە جێگەیاندن]\nئەندامانی پەرلەمانی کوردستان بە باشترین شێوە ئەرکەکانیان لە خزمەتی باشترین بەرژەوەندی هەرێمی باشوووری کوردستان بە پێی دەستوورو ریکارەکانی ناوخۆیی پەرلەمان بە جێ دەگەیەنن\nپەرلەمانیی بەندی (٥٧) پاسایی (= پاراستنی یاسایی = حەصانە )\n١. ئەندامانی پەرلەمان پاسایی – یان هەیە بەرامبەر دژەکاری یاسایی و شکاتی مەدەنیی و دەرکردن بە هۆی کارو چلاکی و بریارێکەوە کە لە چوراچێوەی بەرپرسیارێتی و ئەرکە پەرلەمناتەرییەکانیاندا بێت . پاسایی پەرلەمانی ئەو کارانە ناگرێتەوە کە لە دەرەوەی پەرلەمان و ئەرک و بەرپرسیارێتی پەرلەمانیدا دکرێن\n٢. ئەندامی پەرلەمان نابێ دەسبەسەر بکرێت، بگیرێت یان زیندانی بکرێت لە کاتی بەجێگەیاندنی ئەرکەکانیدا وەک ئەندامی پەرلەمان بە بێ رازیبوونی زۆربەی ئەندامانی پەرلەمان .\nبەندی ٥٨ [ رێکارو پێرەوی ناوخۆی پەرلەمان ]\nڕێکاری ناوخۆیی پەرلەمان بە دەنگی ٢/٣ ی هەموو ئەندامان بریار دەدرێت و شێوازی رێکخستن و کارکردنی پەرلەمان دیاری دەکات .\nبەندی ٥ [ کۆمیتەکانی پەرلەمان]\n١. پەرلەمانی کوردستان کۆمیتەی هەمیشەیی و کۆمیتەی کار و کۆمیتەی کاتیی پێکدێنێت و پێکهێنانی ئەو کۆمیتانە بە پێی پێکهاتەی رێژەیی کورسییەکانی هێزەکانی ناو پەرلەمان دەبێت .\n٢. بە داواکاری سییەکی ئەندامانی، پەرلەمان کۆمیتە بۆ هەر کارێکی پیویست و تایبەتی لە وانە بۆ لێکۆلێنەوە بە دواداچوونی هەر پرسێکی پێویست، پێکدێنیتب .\n٣. لە دانانی سەرۆک و جیگری سەرۆکی کۆمیتەکاندا رێژەی ژنان و کۆمەلگا نەتەوەییەکان رەچاو دەکرێت .\n٤. چەشنی کۆمیتەکان و ئەرکەکانیان لە رێکاریی ناوخۆیی پەرلەماندا دیاری دەکرێن .\nبەندی  [ پێشنیازکردنی یاسا]\nئەمانەی خوارەوە دەتوانن پێشنیازی یاسا بکەن یان پرۆژەی یاسایی بۆ بریاردان پێشکەشی پەرلەمان بکەن:\n١. سەرۆکی هەرێم\n٢. سەرۆکی حکومەت و کابینە\n٣. هەر ئەندامێکی پەرلەمان\n٤. هاو-ولاتان و کۆمەڵگای مەدەنی بە کۆکردنەوەی بە لای کەمەوە ١٠،٠٠٠ ئیمزا بۆ پێشکەشکردنی پرۆژەیەک بە پەرلەمان\n٥. هەموو پرۆژە یاسایەک کە پێشکەش دەکرێ دەبێ دەرفەتی یەکسانی بە پێی دەستوورو رێکاری پەرلەمان بدرێتێ .\nبەندی (٥١) [ قبوڵکردنی یاساکان]\n١. یاساکان و بریارەکانی پەرلەمان بە دەنگی زۆربەی سادەی پەرلەمانتارانی ئامادە تێدەپەڕێندڕێن ئەوانە نەبێت کە دەستوور دەستنیشانی کردوون.\n٢. یاسایەک کە پەرلەمان بریاریدا ، لە لایەن سەرۆکی پەرلەمانەوە لە ماوەی هەشت رۆژدا واژۆ دەکرێ و لە [ یاسانامەی هەریمی باشووری کوردستان ] دا بلاو دەکڕیتەوە .\n٣. گەر سەرۆکی هەریم یاسایەکی گەڕاندەوە پێویستە هۆکاری گەراندنەوەی روون بکاتەوە. تەنیا یەک جار مافی ئەوەی هەیە یاسای پەرلەمان بگەرێنیتەوە .\n٤. پەرلەمان بە زۆربەی دەنگی ئەندامانی پرۆژەی یاسایەک کە سەرۆکی هەرێم گەراندوویەتیەوە بریار دەدات و دوایی دەبێت بە یاسا،\n٥. گەر سەرۆکی هەرێم لە ماوەی ١٤ رۆژدا پرۆژە یاساکەی نەگەراندەوە، ئەوا پرۆژەکە بە ئۆتۆماتیکی حالەتی یاسایی وەردەگرێت و لە [یاسانامەی هەرێمی باشووری کوردستان] دا بلاودەکرێتەوە .\nبەندی (٥٢) [هەڵوەشانەوەی پەرلەمان]\nلەم رەوشانەی خوارەوەدا پەرلەمان دەشێ هەڵبوەشێتەوە :\n١. گەر نەتوانرا حکومەت لە ماوەی ٦٠ رۆژدا لە و رۆژەوە کە سەرۆکی هەرێم سەرۆک وەزیران دیاری دەکرێت . پێکبهێنرێت .\n٢. گەر دوو لە سەر سێی ئەندامان دەنگیان بۆ هەڵوەشاندنەوەی دا، پەرلەمان بە بڕیارێکی سەرۆکی هەرێم هەڵدەوەشێتەوە .\n٣. گەر سەرۆکی هەرێم لە ماوەی ٦٠ رۆژ دوای تەواوبوونی ماوەی سەرۆکایەتی هەریم هەڵنەبژێردرا.\n٤. گەر پەرلەمان بە سەرکەوتوویی دەنگی بۆ سەندنەوەی متمانە لە حکومەت دا.


وه‌زیرى ته‌ندروستى واده‌ى دووباره چاوخشاندنه‌وه به‌ڕێوشوێنه‌كانى قه‌ده‌غه‌ى هاتوچۆ دیارى ده‌كات » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nوه‌زاره‌تى ته‌ندروستی و ژینگه، ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه رایگه‌یاند، ئه‌سته‌مه له‌هه‌فته‌ی كۆتایی مانگی ره‌مه‌زاندا گۆڕانكاری له بڕیاری قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ و رێكاره‌كانی خۆپارێزی بكه‌ن یاخود هه‌ڵیبوه‌شێننه‌وه.\nحه‌سه‌ن ته‌میمی وه‌زیری ته‌ندروستی له‌لێدوانێكى بۆ ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع) رایگه‌یاند، گۆڕانكاریكردن له بڕیاری قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ و رێكاره‌كانی خۆپارێزی له‌هه‌فته‌ی كۆتایی مانگی ره‌مه‌زاندا كارێكی ئه‌سته‌مه، چونكه هاوڵاتیان پابه‌ندی رێنماییه‌كانی خۆپارێزی نین و ده‌مامك نابه‌ستن، به‌رده‌وامیشن له‌كۆبونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری له‌كاتی به‌ربانگ و هه‌روه‌ها دانانی پرسه له‌ناو ماڵه‌كانیان.\nجه‌ختیشیكرده‌وه، رێكاره‌كانی خۆپارێزی و قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ وه‌ك خۆیان ده‌مێننه‌وه و هێزه ئه‌منیه‌كانیش له پارێزگاكان راسپێردراون، به‌ته‌واوی بڕیار و رێنماییه‌كان جێبه‌جێبكه‌ن.\nحه‌سه‌ن ته‌میمی ئه‌وه‌شی خسته‌ڕو، "ئێمه بارودۆخی بڵاوبونه‌وه‌ی كۆرۆنا هه‌ڵده‌سه‌نگێنین و دوای جه‌ژنی ره‌مه‌زان، پێداچونه‌وه به رێكاره‌كانی خۆپارێزی ده‌كه‌ین و بڕیاری نوێ له‌وباره‌یه‌وه ده‌رده‌كه‌ین".\nوه‌زیرى بازرگانى:چاوخشاندنه‌وه به‌دۆسییه‌ى كۆبۆنى خۆراك ده‌كه‌ینه‌وه


حوسێن قه‌ناعه‌ت: سه‌رقاڵبوون له سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵدا هاوڕێ له‌گه‌ڵ گواستنه‌وه‌ی په‌یامه – CHRA.TV\nسەرەتا / چاند و هونەر / سینەما و تیڤی / حوسێن قه‌ناعه‌ت: سه‌رقاڵبوون له سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵدا هاوڕێ له‌گه‌ڵ گواستنه‌وه‌ی په‌یامه\nMansour Jahani 30/07/2018\tسینەما و تیڤی\nمه‌نووچێهر جیهانی ـ “حوسێن قه‌ناعه‌ت” ده‌رهێنه‌ری ناسراوی سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵی ئێران له‌و بڕوایه دایه، قسه کردن سه‌باره‌ت به سه‌رقاڵبوون له‌م سینه‌مایه‌دا هاوڕێ له‌گه‌ڵ گواستنه‌وه‌ی په‌یامه بۆ هه‌ر به‌رده‌نگێکی سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵ.\nبه پێی راپۆڕتی لێژنه‌ی راگه‌یاندنی سی و یه‌که‌مین خولی فێستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌کانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئیسفه‌هان، “حوسێن قه‌ناعه‌ت” ده‌رهێنه‌ری ناسراوی سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵی ئێران به ئاماژه‌دان به گرینگیی که‌ڵک وه‌رگرتن له ئه‌ده‌بیاتی منداڵ و مێرمنداڵ له فیلمسازیی ئه‌م بواره‌دا گوتی: ئێمه چه‌ندین چیرۆکی سه‌رنجڕاکێشمان هه‌یه و ده‌توانین له نێو به‌رهه‌م گه‌لی ئێرانیدا، کارگه‌لێکی زۆر باش په‌یدا بکه‌ین. بۆ وێنه یه‌کێک له بیرۆکه‌کانی من بۆ نووسین، سیناریۆیه‌ک سه‌باره‌ت به که‌سایه‌تییه‌کانی شاهنامه‌یه. به داخه‌وه ئه‌گه‌ر کتێبه‌کانی پوخته‌ی شاهنامه له بازاڕدا نه‌بووایه، جێگایه‌ک له کتێبه‌کانی وانه‌ی قوتابخانه‌دا له شێوه‌ی ئه‌و چیرۆکانه‌مان نه‌ده‌دیته‌وه.\nده‌رهێنه‌ری فیلمی سینه‌مایی “دز و په‌ری” به ئاماژه‌دان به پێناسه‌یه‌ک له سه‌رقاڵبوون له سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵدا گوتی: ئه‌م سه‌رقاڵبوونه هه‌ر ته‌نیا به مانای خافڵاندن و سه‌رقاڵبوون نیه، به‌ڵکوو هه‌ر فیلمێک له سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵدا به به‌شی خۆی په‌یامی هه‌یه. به‌م پێیه، گرینگترین هۆکار له باس نه‌کردنی چیرۆکه‌کانی ئه‌ده‌بیاتی کۆنی فارسی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ نه‌بوونی بوودجه، توانایی چێکردن و به‌کارهێنانی جیلوه‌کانی تایبه‌تی وێنه‌یی سینه‌مایی.\nئه‌و سینه‌ماکاره سه‌باره‌ت به داهاتووی سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵ هیوای خواست و گوتیشی: به دڵنیاییه‌وه ده‌توانین هیوامان به سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵ هه‌بێت به هه‌وڵ و چالاکی به‌رپرسانێکی وه‌کوو “عه‌لیڕه‌زا ره‌زاداد” ده‌بیری ئه‌م فێستیڤاڵه و “فریشته تائیرپوور” که له زومره‌ی پێشه‌نگه به‌ئه‌زموونه‌کانی سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵن و که‌ڵکه‌ڵه‌ی ئه‌وان سه‌رقاڵ کردن و خافڵاندنی منداڵان و نمایش کردنی فیلم بۆ ئه‌وانه. ئاماده‌بوونی ئه‌م به‌رپرسانه له لووتکه و پله‌ی یه‌که‌می سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵدا، ئه‌م هیوایه زیندوو ده‌کاته‌وه که خه‌ونی نمایش کردنی فیلم گه‌لی منداڵ هه‌موو دوو مانگ جارێک ببێته شتێکی راسته‌قینه. سه‌ختیی کار کردن زۆر جار له قۆناغه سه‌ره‌تاییه‌کان دایه و ئه‌گه‌ر ئه‌م سه‌ختیانه تێپه‌ر بکه‌ین، سینه‌مای منداڵان ده‌چێته نێو به‌ستێنی نمایش کردنی فیلمه‌کانه‌وه.\nده‌رهێنه‌ری فیلمی سینه‌مایی “پاڵه‌وانه چکۆله‌کان” له کۆتایی ئه‌م وتووێژه‌دا وه‌بیری هێنایه‌وه: ئه‌گه‌ر سینه‌ماکاران و به‌رپرسان سه‌رنج بده‌نه ئامرازی خافڵاندن و سه‌رقاڵ کردن له سینه‌مای منداڵ و مێرمنداڵدا، ساڵی داهاتوو چه‌ندین فیلممان بۆ نمایش کردن له‌م بواره‌دا هه‌یه. دڵنیا بن وه‌ها بڕیارێک له هه‌ڵبژاردنی سیناریۆکانیشدا کاریگه‌ری هه‌یه. کاتێک چێکردنی فیلمی باش و شیاو بۆ منداڵان بکه‌وێته ناوه‌ندی سه‌رنجدانه‌وه و داموده‌زگا و دامه‌زراوه جۆراوجۆره‌کان، هه‌لی چێکردن و ئیمکاناته‌کانی فیلم گه‌لی منداڵان بخه‌نه به‌ر ده‌ستی سینه‌ماکاران، له‌گه‌ڵ بڕه‌وپێدانی زیاتری ئه‌م سینه‌مایه به‌ره‌وڕوو ده‌بین.\nسی و یه‌که‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌کانی منداڵان و مێرمنداڵانی له رۆژانی 8 تا 14ی خه‌رمانانی ئه‌مساڵ رێکه‌وتی 30ی ئۆگۆست تا 5ی سێپته‌مبری 2018ی زایینی له دوو به‌شی نه‌ته‌وه‌یی و نێونه‌ته‌وه‌ییدا له شاری مێژوویی ئیسفه‌هان له وڵاتی ئێران به‌ڕێوه‌ده‌چێت.


خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ ده‌نگێ دێ، ده‌نگی ئاشووب_ی جه‌مال غه‌مبار!\nخوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ ده‌نگێ دێ، ده‌نگی ئاشووب_ی جه‌مال غه‌مبار!   15/6/2017\nجه‌مال غه‌مبار هه‌میشه له رێگه‌ی شیعرو له روانگه‌یه‌كه‌ی قووڵی شیعرییه‌وه، پرسیار ده‌كات، به‌رده‌وام كه شیعره‌كانی ده‌خوێنیته‌وه بیركردنه‌وه‌یه‌كی زۆر به‌رفراوان به‌دی ده‌كه‌یت، پرسیار له‌و شت و دیارده وجودییانه ده‌كات، كه به په‌نهانی ماونه‌ته‌وه‌و رووی راسته‌قینه‌یان دیار نییه، له هه‌مانكاتدا له وه‌ستانێكی چه‌ق گرتوودان، ئه‌و وه‌ك شاعێرێك دێت و هاتووه له‌سه‌ریان رابوه‌ستێت تا بیانجووڵێنێته‌وه، حه‌قیقه‌تی ویستیان لێ به‌رهه‌م بهێنێت، ئه‌و له دنیابینییه‌كی ساده‌وه دیالۆگ له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته وجودییانه ناكات، كه خه‌ڵكی ئاسایی به سانایی لێی ده‌ڕوانن، یان پشتیان لێكردووه، به بێ هیچ پرسیارێك و شوێن كه‌وتنێك بۆ به‌رسڤی راستییه‌كان، هه‌روه‌ها جه‌مال غه‌مبار له ژووره داخراوه‌كانی مۆنۆلۆگه‌وه هیچ ناڵێت چونكه بڕوای پێی نییه، بۆیه جه‌مال غه‌مبار زۆر بوونگه‌راییانه بۆ بوون ده‌ڕوات، ئه‌مه‌ش ئه‌و هێزه‌یه كه له خودی ئه‌ودا به‌دی ده‌كرێت و ئه‌رزشێكی تایبه‌تی پێ به‌خشیوه، به‌رده‌وام داوای ئاشكرا بوونی دیوی دووه‌می دیارده‌و كۆی ئه‌و شتانه ده‌كات كه به‌ریه‌ككه‌وتنی له‌گه‌ڵیاندا هه‌یه له نێو گه‌ردووندا، كه راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به ژیان و بوونی مرۆڤه‌وه هه‌یه، یاخود به پێچه‌وانه‌وه له ده‌ره‌وه‌ی ژیان و بوونی مرۆڤدان، كه بوونه‌ته مایه‌ی كێشه، یان تێڕامانی سه‌رسامكه‌ر! هه‌ر بۆیشه به‌لامه‌وه مه‌به‌ست بوو كه خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ یه‌كێك له‌و تێكستانه‌ی بكه‌م كه له ناوه‌خنی ئه‌م ته‌وه‌ره‌دا خۆی ده‌بینێته‌وه.\nهێزی به‌رفراوانی نائومێدی وای له جه‌مال غه‌مبار كردووه، له چوارچێوه‌ی نائومێدییه‌وه هه‌نگاو بنێت به‌ره‌و سنووری پرسیار كردن و پرسیار بكات، له‌م گه‌ردوونه‌ی كه نشینگه‌ی مرۆڤه‌كانه‌و به هه‌مان شێوه خودی جه‌مال غه‌مبار-یش هاونیشینه، وه‌كو سه‌رجه‌م مرۆڤه‌كانی دیكه‌و له شوێنێكی ئه‌م گه‌ردوونه وجوی هه‌یه، هه‌ر بۆیه ده‌كه‌وێته پرسیار كردن له گه‌ردوون و ده‌ڵێت» گه‌ردوون من له كوێی تۆدا وه‌ستاوم، كه تۆ به‌رده‌وام له شه‌ڕدای، كه‌ی له ئاگری شه‌ڕه‌كانت دێیته ده‌ره‌وه؟ له كاتێكدا ئێمه به بێ ئه‌وه‌ی له چاوه‌ڕوانی ئومێدێكدا چاوه‌ڕوانی فریادڕه‌سێك بین، به حیكمه‌تی خۆی بارانی سڕینه‌وه‌ی ئاگری هه‌ڵكردووی شه‌ڕه‌كانتی پێ بێت، هه‌روه‌ها ده‌ڵێت» ده‌بێت كه‌ی گرێ كوێره‌ی ئه‌و شه‌ڕه نه‌بڕاوانه‌ت بكه‌یته‌وه ئێمه‌ش رزگارمان ببێت، پرسیاری شاعیر له گه‌ردوون ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ نائومێدییه‌كی به‌رده‌وام و ئیدراكێكی هه‌میشه‌یی به‌رانبه‌ر خودی هه‌موو كایه‌كی جیاواز له‌سه‌ر ئه‌م گه‌ردوونه، بۆیه تاو ناتاوێك ده‌كه‌وێته پرسیاركردن و خودی پرسیاركردنیش له ناوه‌خنی خودی جه‌مال غه‌مباردا ئامرازی به ئاگایی سه‌رهه‌ڵدانی ره‌خنه‌یه به‌رانبه‌ر خودی گه‌ردوون و ژیان، واتا ده‌توانین بڵێین» ئاستی ئاگایی جه‌مال غه‌مبار له به‌رانبه‌ر جیهانی شه‌ڕو ئاشووبه قه‌یراناوییه‌كاندا یه‌كسانه به ئاستی هۆشیاری نائومێدییه هه‌میشه‌ییه‌كی! هه‌ر بۆیه وه‌ڵامی بچووك قبوڵ ناكات و ده‌یهه‌وێت بزانێت خودی گه‌ردوون له چ سات و كاتێكدا له ئاگری شه‌ڕه بێ ماناكانی دێته ده‌رێ و ئاوی كوژانه‌وه به شه‌ڕه بێ ماناكانیدا ده‌كات.\nهه‌ندێك جار ئه‌پرسم،\nگه‌ردوون تۆ چی ئه‌كه‌یت\nمن له كوێی تۆدا وه‌ستاوم؟\nكه‌ی له ئاگری شه‌ڕه‌كانت دێیته ده‌رێ؟\nسه‌ره‌تا كه جه‌مال غه‌مبار رووبه‌ڕووی گه‌ردوون بۆته‌وه‌و له گه‌ردوونی روانیوه، زۆر جوان و بێگه‌رد بینیویه‌تی و وه‌ك (خودا) هه‌ستی پێكردووه! واتا گه‌ردوونی له (خودا)دا شێوه كردووه، چونكه كاتێك كه له خودا رێفلێكت ده‌مێنێت، هه‌موو چه‌مكه جوانه‌كان له خودا به‌دی ده‌كه‌یت، بێگومان هه‌ر شتێك كه وه‌ك خودا وێنا بكرێت و بچێته سه‌ر خودا ناشیرینی و نابووتی و به‌دكاریی، به‌دی ناكرێت، به‌ڵام دواجار به هه‌نگاو هه‌ڵگرتن له نێو گه‌ردوون جه‌مال غه‌مبار دنیابینی یۆ گه‌ردوون راسته‌وخۆ پێچه‌وانه‌وه ده‌بێته‌وه، له‌به‌رئه‌وه‌ی گه‌ردوون ئێستاكه له‌لای جه‌مال غه‌مبار ئه‌و گه‌ردوونه نییه كه پێشووتر پێشبینی ده‌كرد، به‌ڵكو هه‌نووكه گه‌ردوون پڕه له تابلۆی نه‌خشێنراو! ئه‌و تابلۆیانه‌ی كه هه‌میشه گوزارشت له به‌دكاریی و وێنه نابووته‌كان ده‌كه‌ن، گه‌ردوونێك شه‌یتان ده‌سه‌ڵاتی تێدا پانت كراوه‌و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات و گه‌ردوونێك بۆته شوێنی دڕنده‌كان و بۆنی فریشته‌یه‌ك ناكه‌یت! هه‌ر بۆیه شاعیر ده‌یه‌وێت له‌و رێگه‌یه‌وه پێمان بڵێت گه‌ردوون ئه‌و گه‌ردوونه نییه كه ئێمه له (خودا)دا، بۆمان ره‌نگ كرابێت و تیایدا ئاسووده بین و به بێ كێشه له نێویدا بگوزه‌رێین، به‌ڵكو ده‌بێت ئه‌و راستییه بزانین كه گه‌ردوون شه‌یتانه‌و زیاتر له شه‌یتانێك ده‌چێت، ئه‌مه‌ش بۆ خۆی مایه‌ی نائومێدییه‌كی گه‌وره‌یه، له‌به‌رئه‌وه‌ی شه‌یتان هه‌میشه هه‌وڵی ده‌ستكاری كردنی جوانی و نه‌خشه‌كان ده‌دات ژیان ده‌خاته بوونی ئه‌و شتانه‌ی كه له بنه‌ڕه‌تدا وابه‌سته‌ن به ئێمه‌وه وه‌ك مرۆڤ له سه‌ر ئه‌م گه‌ردوونه، جارێكی دیكه گه‌ردوون له شه‌یتان ده‌چێت نه‌ك خودا، با ئیدراك به‌و راستییه بكه‌ین و خۆمان چه‌واشه نه‌كه‌ین. له‌و واقیعه ناشرینه تێبگه‌ین كه گه‌ردوون تێیكه‌وتووه، به هه‌مان شێوه له به‌رانبه‌ریشدا ده‌بێت ئێمه‌ش په‌ی به هه‌مان واقیع ببه‌ین كه خودی ئێمه‌ش تێیخزاوین، بۆیه ده‌بێت رزگار بوون و په‌ڕینه‌وه‌ی ئێمه چی بێت؟ ئه‌مه‌ش ئه‌و دنیابینییه هه‌ست پێكراوه‌یه بۆ گه‌ردوون كه رامان ده‌گرێت.\nگه‌ردوون! جاران من وام ئه‌زانی تۆ خودایت\nله‌یه‌كه‌مدا: ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ منداڵی، واتا وه‌كو منداڵێك پرسیار ده‌كات و ده‌خوازێت به وێنه‌ی منداڵێك خۆی نمایش بكات له‌گه‌ڵ ئه‌و پرسیارانه‌ی كه له هه‌ست و نه‌ستیدا چه‌كه‌ره‌یان كردووه و ململانێی له‌گه‌ڵدا ده‌كه‌ن، (چونكه له منداڵیدا گومان و پرسیارو گه‌ڕان به‌دوای وه‌ڵامدا به‌رجه‌سته‌ترین دۆخی ئاسایی و سروشتین، هه‌ر بۆیه هیچ شتێ نییه منداڵ له پرسیارو گه‌ڕان و عه‌وداڵ بوون پاشگه‌ز بكاته‌وه) بۆیه جه‌مال غه‌مبار سوڕماوه‌و ئامانجیه‌تی بگات به دیوی نادیار و شاراوه‌ی ئه‌و پرسیارانه‌ی كه هێشتا جه‌مال غه‌مبار به ته‌واوی نه‌گه‌یشتۆته ڕاستییه‌كی روون و ئاشكرا له‌باره‌یانه‌وه.\nله دووه‌مدا: جه‌مال غه‌مبار هه‌ر به سروشتی له خودی خۆیدا وێڵه به دوای پرسیاره (وجودییه‌كان) ئه‌و پرسیارانه‌ی كه جێگه‌ی گومانن، هه‌ر ئه‌م گومان كردنه وایكردووه، كه جه‌مال غه‌مبار له گه‌ڕان و وتووێژ كردندا بێت و هه‌میشه په‌یوه‌ندییه‌كی به‌هێزو كۆنكرێتی له‌گه‌ڵ ئه‌و پرسیاره (وجودییانه)دا، هه‌بێت.\nپرساری (وجودی) جه‌مال غه‌مبار گه‌ڕانه‌وه‌یه بۆ ده‌رخستن و ئاشكرا كردنی بنه‌ڕه‌تی دیارده‌ی (وجود) تا وه‌كو له بنه‌ڕه‌تی دیارده‌ی (وجود) بگات، واته گۆشه‌نیگاو دنیابینی جه‌مال غه‌مبار خواستنی لێكدانه‌وه‌یه‌كی حه‌قیقییه بۆ دیوی شاراوه‌ی (وجود)، بۆیه نایهه‌وێت رازی بێت به قه‌دو لقی (وجود) له به‌رانبه‌ریشدا بێده‌نگ و ساكت بێت له به‌رانبه‌ر ره‌گ و ریشه‌ی حه‌قیقییه‌ت و (وجود).\nئه‌م ئاسمانه له‌سه‌ر كام ده‌ستی شین راكشاوه؟\nلێره‌دا جارێكی دیكه جه‌مال غه‌مبار دایه‌لۆگ دروست ده‌كات، دایه‌لۆگێك له نێوان خۆی و (خودا) ده‌یه‌وێت له رێگه‌ی پرسیاره‌وه له‌گه‌ڵ (خودا) حه‌قیقه‌تی مرۆڤه‌كانی بۆ ده‌ربكه‌وێت و دیوی په‌نهانی مرۆڤه‌كانی بۆ روون ببێته‌وه، هه‌ر لێره‌وه ده‌یه‌وێت بۆی ئاشكرا ببێت، بۆچی مرۆڤه‌كان ئه‌وه‌نده دووفاق و دووڕوون؟ هه‌روه‌ها باس له‌وه ده‌كات هه‌ر ئه‌و دووفاقییه‌ی مرۆڤه وایكردووه دنیا به‌لاڕێدا بڕوات، ئه‌وه دووڕوویی ئێمه‌ی مرۆڤه وایكردووه هه‌میشه ناشیرین ته‌ماشا بكرێین، ته‌نانه‌ت خودی خۆمانیش ته‌نها هه‌ست به دیوه ناشرینه‌كه‌ی خۆمان بكه‌ین؟! جه‌مال جه‌مال غه‌مبار هه‌ر له‌و دایه‌لۆگه‌دا ئاماژه بۆ راستیه‌كی مرۆڤه‌كان ده‌كات و ده‌ڵێت بۆچی ئێمه به ته‌نها له خه‌یاڵدا جوان ده‌بینین و جوانی به‌دی ده‌كه‌ین؟ بۆچی به ته‌نها ئه‌و ده‌مانه‌ی له ته‌ونی خه‌یاڵدا پێمان هه‌ڵكه‌تووه دنیایه‌ك له جوانی ده‌ئه‌فرێنینن و بۆ تاقه جارێكیش بێت رووبه‌ڕووی هیچ یه‌كێك له شته ناشیرینه‌كان نابینه‌وه، هه‌ر به بیریشماندا نایه‌ت، به‌ڵام كاتێك له هاوكێشه‌ی خه‌یاڵ ده‌ینه ده‌ره‌وه‌و له‌و جیهانه خه‌یاڵییه ده‌رده‌چین راسته‌وخۆ له حه‌قیه‌قه‌تی خۆمان ده‌رده‌چین، خۆی له بونیاده‌وه ئێمه مرۆڤێكی فریشته ئاساین، له رووی پێگه‌ی مرۆڤایه‌تییه‌وه له پله‌یه‌كی به‌رزداین ئه‌و پله مرۆییه‌ی كه خودا پێی به‌خشیوین، له ناخماندا به‌رده‌وام فریشته‌یه‌ك هه‌یه، هاوكارمانه تا وه‌كو پله‌ی مرۆڤ بوونی خۆمان له‌ده‌ست نه‌ده‌ین، هه‌میشه جوان ببینینن و هه‌وڵی جوانتر كردنی شته‌كان بده‌ین، به‌ڵام ئه‌وه خودی خۆمانین ئه‌و پله ئینسانییه له‌ده‌ست ده‌ده‌ین و ده‌چینه چوارچێوه‌ی ئاژه‌ڵ بوونه‌وه! ئه‌وه خۆمانین له قاڵبه مرۆییه‌كه لامانداوه‌و تا كار گه‌یشتۆته ئه‌و ئاسته‌ی له خه‌یاڵدا نه‌بێت ره‌نگی وێنه‌ی جوانی نه‌كه‌ین، كاتێكیش كه ده‌بینه‌وه به دیوه‌كه‌ی دیكه‌مان ئه‌و دیوه‌ی كه خۆمان دروستمان كردووه، دیوی بوون به دڕنده‌و گورگ؟\nخودایه بۆچی ئێمه\nهه‌ر له خه‌یاڵدا جوان ئه‌چینه‌وه!\nئه‌و ده‌مه‌شی كه ده‌بینه‌وه به خۆمان،\nگورگ شه‌رمه‌زار ئه‌كه‌ین!\nله لایه‌كی دیكه‌وه پێكدادانی له‌گه‌ڵ ئه‌و ئاشوبه یه‌ك له دوای یه‌كانه‌ی كه له سه‌ر ئه‌م گه‌ردوونه روو ده‌ده‌ن، یه‌كسه‌ر ده‌كه‌وێته پرسیار كردن له‌سه‌ر ئه‌و سێوه‌ی كه «ئاده‌م و حه‌وا» له به‌هه‌شت خواردیان، به فریوی شه‌یتان و شكاندنی ئه‌مری ئافرێنه‌ر، بۆیه جه‌مال غه‌مبار ده‌یه‌وێت ئه‌وه بڵێت» بۆچی خواردنی سێوێك ببێته مایه‌ی ئه‌و هه‌موو ئاشووب و كاره‌ساته وێرانكارییانه‌ی سه‌ر ئه‌م گه‌ردوونه، هه‌روه‌ها ده‌یه‌وێت به خوادی رابگه‌یه‌نێت كه سزای خواردنی ئه‌و سێوه له سه‌ر ئه‌م گه‌ردوون و زه‌مینه هه‌ڵبگرێت، تا وه‌كو ئاشووبیش كۆتایی پێ بێت و هه‌مان ئه‌و شێوه ژیانه‌ی كه له به‌هه‌شتدا بوونی هه‌بێت بۆ سه‌ر ئه‌م زه‌مینه‌ش بوونی هه‌بێت، ئه‌گه‌ر بێت و خودایه تۆ ده‌ست له سزای خواردنی ئه‌و سێوه هه‌ڵنه‌گریت ئه‌وا بۆ ئه‌به‌د ده‌بێت ئێمه هه‌ر بڵێین خودایه تاكه‌ی له‌سه‌ر خواردنی سێوێك له‌گه‌ڵ ئاشوبدا به‌ریه‌ك بكه‌وین.\nهه‌تاكه‌ی له‌سه‌ر خواردنی سێوێك\nئاشوب ئه‌م زه‌مینه بخوات!\nتێبینی: تێكسته شیعرییه‌كه، له لاپه‌ڕه (8)ی، ره‌خنه‌ی چاودێر، ژماره (300)، وه‌رگیراوه.


هەمووان چاویان لەسەر پۆستی پارێزگارەیەكێتی: پارێزگاری كەركوك هی خۆمانە\nهەمووان چاویان لەسەر پۆستی پارێزگارە\nیەكێتی: پارێزگاری كەركوك هی خۆمانە\nكه‌ركوك، 2017، شه‌قامێكی سه‌ره‌كی له ناوه‌ندی شاری كه‌ركوك فۆتۆ: كه‌ركوك ناو\nیەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان، دوای كۆبونەوەی حزبە كوردییەكانی كەركوك، رایگەیاند كە پۆستی پارێزگاری كەركوك ئیستحقاقی حزبەكەیەتی، ئەوەش بە پشتبەستن بە دواین هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق.\nیەكێتی لە دواین هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق لە 10ی تشرینی یەكەم، سێ كورسی پارێزگاكەی بەدەستهێنا لە كۆی 12 كورسی و خۆی بە براوەی یەكەمی پارێزگاكە دادەنێت، لەسەر ئەو بنەمایەش داوای پۆستی پارێزگاری كەركوك دەكات، كە لە ئێستادا لای بەرەی عەرەبی-یە و ئەو بەرەیە تەنیا یەك كورسی پارێزگاكەی هەیە.\nرەوەند مەحمود، لێپرسراوی مەڵبەندی كەركوكی یەكێتی، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا كە ژمارەیەك حزبی كوردیش بەشداربون، وتی "داوا لە دەوڵەتی عێراقی فیدراڵ دەكەین، دەرئەنجام و ئیستیحقاقی هەڵبژاردنەكان بكاتە بنەما بۆ دانانی پۆستە ئیدارییەكان لە شاری كەركوك".\nلەبارەی پۆستی پارێزگاری كەركوكیشەوە، وتی "ئەو پۆستە ئیستحقاقی یەكێتییە و پێداگری لەسەر دەكەین".\nراكان سەعید جبوری، لە كۆتایی تشرینی دووەمی 2017ەوە، بە بڕیاری حەیدەر عەبادی، سەرۆك وەزیرانی عیراق، پۆستی پارێزگاری كەركوكی بەوەكالەت وەرگرت و لە ئێستادا یەكێكە لە كاندیدە سەركەوتووەكان بۆ پەرلەمانی عیراق، بەڵام رون نییە، ئەمجارە دەچێتە پەرلەمان یان نا.\nلە خولی پێشودا ناوبراو بە هەمان شێوە دەنگی پێویستی بەدەستهێنا، بەڵام لەپێناو پۆستی پارێزگاری كەركوك، سوێندنی یاسایی نەخوارد.\nحزبە كوردییەكانی كەركوك، 14ی كانونی یەكەم لە مەڵبەندی كەركوك كۆبونەوە و بەپێی راگەیەنراوێكیان، جەختیان لە برایەتی و پێكەوە ژیانی پێكهاتەكانی پارێزگای كەركوك كردۆتەوە.\nكۆنگرەی رۆژنامەوانی حزبە كوردییەكانی كەركوك. 14ی كانونی یەكەم.\nهەروەها هاتووە "پێویستە ئیدارەی پارێزگای كەركوك بە بێ جیاوازی خزمەت بە شاری كەركوك بكات".\nپێداگری یەكێتی بۆ ئەو پۆستە لە كاتێكدایە، پارتی دیموكراتی كوردستانیش لە دوای راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنەكانەوە، چەند جارێك لە ئاستی باڵا داوای ئەو پۆستەی كردووە و بە مافی خۆی دەزانێت. پارتی لە دواین هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق-دا دوو كورسی پارێزگاكەی بەدەستهێنا.\nبەرەی توركمان-یش لە ئایاری ئەمساڵ، لە زاری حەسەن تۆران، سەرۆكی بەرەكەوە، وتی "نالۆژیکییە پۆستی پارێزگار لە نێوان دوو نەتەوەدا قۆرخ بکرێت". ئەو وتەیەشی لە دانیشتنی "کەرکوک لە چاوی راگەیاندنی عیراقی و جیهانی"دا هات، كە تایبەت بوو بۆ نوێنەری كەناڵەكانی راگەیاندن و نوێنەری (كەركوك ناو)یش ئامادەی بوو.\nبەرەی توركمانی لە هەڵبژاردنی 10ی تشرینی یەكەمدا، تەنیا یەك كورسی بەدەستهێنا.\nراكان سەعید بۆ پڕۆژەكەی جەلال تاڵەبانی دەگەڕێتەوە


سبەینێ لە سلێمانی چادر بۆ كۆكردنەوەی هاوكاری بۆ ڕۆژئاوا هەڵدەدرێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/10/14 - 6:44 PM\nگەنجانی وڵاتپارێزی كوردستان و ژنانی گەنجی تێكۆشەر ڕایدەگەیەنن، بەمەبەستی كۆكردنەوەی هاوكاری بۆ ڕۆژئاوای كوردستان سبەی لە شەقامی سەهۆڵەكەی سلێمانی چادر هەڵبدەن، سێ ڕۆژە داوای مۆڵەت لە ئاسایشی سلێمانی دەكرێت بە مەبەستی دانانی چادرەكە.\nگەنجانی وڵاتپارێزی كوردستان و ژنانی گەنجی تێكۆشەر لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) هاتووە ڕایانگەیاندووە، بڕیارە سبەی كاتژمێر 3ی پاشنیوەڕۆ، لە شەقامی سەهۆڵەكە لە شاری سلێمانی، بە مەبەستی كۆكردنەوەی هاوكاری بۆ ڕۆژئاوای كوردستان چادر هەڵبدەن.\nڕاشیانگەیاندووە، ئامانجیان كۆكردنەوەی هاوكارییە بۆ ڕۆژئاوای كوردستان و داواش دەكەن هاووڵاتیان بەهەموو شێوەیەك بەشداری هاوكاری كۆكردنەوە بۆ خەڵكی ڕۆژئاوای كوردستان بكەن.\nئەوەشخراوەتەڕوو، ماوەی سێ ڕۆژە داوای مۆڵەت لە ئاسایشی سلێمانی دەكرێت بە مەبەستی دانانی چادر، بەڵام تا ئێستا هاوكاری نەكراون هەر بەو بیانووەوە دواخرا بۆ سبەی.\nئەمە لەكاتێكدایە، بە هۆی ئەو هێرش و داگیركارییەی توركیا بۆ باكوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا، كۆمەڵكوژی و كارەسات بۆ سەر ژیانی هاووڵاتیان دروست بووە و زیاتر لە هەر كاتی دیكە پێویستیان بە هاوكارییە.\nحەسەن عەلەوی بۆ (خەڵك): یەكەمجار نییە ئەمریكا پشت لە كورد دەكات\n2020/11/29 - 10:07 AM\nوەک ئەوەی بڕیاربوو ئەمڕۆ دەوامی فەرمانبەرانی بەشێک لە فەرمانگە و بەڕێوەبەرایەتییەکانی سلێمانی بایکۆتی کارەکانیان کرد.\nبەپێی زانیارییە گەیشتووەکانی دەست (خەڵک)، ئەمڕۆ یەک شەممە فەرمانبەرانی کارەبای سلێمانی، سندوقی نیشتەجێبوون، فەرمانگەکانی باج بایکۆتى دەوامیان کرد.\nداواکاری سەرەکی ئەم فەرمانبەرانە وەرگرتنی موچەکانیانە لەکاتى خۆیدا، چونکە نزیکی ٥٠ ڕۆژە موچەیەکیان وەرگرتووە.\nئەمە لەکاتێکدایە لەتۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بەشێوەیەکی فراوان دەنگی ناڕەزایەتی بۆ بایکۆتی دەوام دەستیپێکردووە و ئەنجومەنی فشاریش، لەبەیاننامەیەکدا جەختی لەبایکۆتى سەرتاسەری کردەوە.


شادی و پەژارە …. حەوسەت – Dengekan\nbyDenegkan\tAugust 15, 2019\tGeneral, Literature\nلەماڵ دەردەچم و هەوا لێڵ و ئاڵۆزە تەمومژ دونیای داپۆشیوەو چاوم چاو نابینێ پێدەچێ گەردەلولێکی بەهێز هەڵبکات و دونیا وێران بێت. چاوەکانم دادەخەم بەهیچ جۆرێ عاقیبەتی ئەم دونیایەو ئەم سەر ئەرزە بەخێر نابینم.\nهێشتان بەدوار گێژەڵوکەی ژیاندا ڕێم نەکردوە تا تەرمی زوخاوی خۆم ببینم! ڕەنگە تەرمەکەم کونجێکی تاریکی وشک و ساردی زینداندا کزو مەلول خەڵتانی خوێن بێت ، یاخود ڕەنگبێ تفەنگێکی شەڕی مرۆڤ کوژ کەهێشتان دوکەڵی گوللە تەقئوەکە بەسەریەوە مابێت و کە ئەستەم بێ ئیتر لەدەستم جیابکرێتەوە.\nکێ دەزانێ؟ ئەی چی ئەگەر من کیژۆڵەیەکی دەرون ترساوی نەخۆشبم و بەتەنها هاوارکردنێک، جنێو دانێک ، چاوسورکردنەوەیەک خۆم کوشتبێ؟ ئەی چی ئەگەر گەنجێکی لاسار بووبم، لەکاتی هەڵچڕینی نەمامێکا گیانم سپاردبێ، ئەی ئەگەر بازرگانێکی تەماحکار بووبێتم و لەناو کەشتی خنکابم!؟ یان ئاهی هەتیوێک منی گرتووە کە نەیتوانیوە کاڵاکانم بکڕێ؟ خۆ ئاهی دایکێکی جەرگ سووتاویش نەبێ کە موچەکەیم بڕیوە و لەکارگەکەم دەرم کردووە؟ وتوومە بڕۆ ئیتر چایەچیم ناوێ! تۆ بڵێی ئەو هەمووە پاسەوان و پارەی بازرگانێک مردنی دوانەخات؟” کێ دەزانێ ڕەنگە هەر پاسەوانەکان منیان کوشتبێ؟ سەیرە! چەند سەیرە بۆچی من بەر لەمەرگم بیرم بۆ ئەو شتانە نەدەچوو؟ ئەی چۆن بوو دەمزانی ناوو نازناوو پیشەم چیە؟ چۆن دەمزانی غەم بخۆم؟ ئەی چی دڵخۆشی دەکردم؟ هەر بەڕاست بەچی دڵتەنگ دەبووم؟ بۆ لە مردن دەترسام؟ دایکمم خۆشدەویست؟ دایکم لەژیاندا مابوو ؟\nدایکم…دایەم ڕێگای دەدام خەونەکەم بێتە دی؟ منداڵێکی بێلانە بووم یان خێزانم هەبوو؟ باشە هەر بەڕاست دەبێ من کەسێکی چۆن بوبێتم؟ چۆن لەدایک بووم؟ چۆن ژیام؟ ئەی چۆن مردم؟ ئێستە لاشەکەم لەکوێیە؟ بۆچی ڕۆحم پەڕاگەندەی سەر لاشەکانە؟ ئێستە لاشەم لەژێر خاکدایە یاخود وەکو لاشەی چۆلەکەیەکی باڵ بڕاوی لە قەفەس ڕاکردوو بەملاو ئەملادا دەکەوێ؟ من دەبێت لاشەکەم بدۆزمەوە ! سەیرە پێشتر لاشەم هەبوو، هەستم دەکرد، ئازاریان دەدام، ئەی بۆ کە ئێستا بەدەورو خولیان دێم و دەچم هیچ کەس شتێ ناڵێ؟ ئەبێ هۆکاری هەموو ئەم لێکەوتانە تەنهاو تەنها تاوانی جەستەم بێ؟یانیش ئەوەی کە…من…زیندوو بوونی من تاوان بووە؟ چۆن هاتمە ژیان و بۆچی دەژیام؟ دەزانی خۆشی مەرگ چیە؟ ئەوەیە کە ئیتر کەس نیە چاوەڕوانت بێ چیتر هیچ کەسێ دەرگاکان بە واڵایی جێ ناهێڵێت لە چاوەڕوانی گەڕانەوەتدا.\nدەزانی هەموویان بۆ جەستەی سوتاوو ساردی تۆ دەگرین، ئەمما هیچ کەس ئەم ڕۆحە ساردو بێهەستەت نابینێ کەوا..کەوا بەلایانا تێدەپەڕێت و بەشداری لە خۆشی و ناخۆشیاندا دەکات.\nبە نێو هەناسەی بادا گوزەر دەکەم و ئاوێنەیەک بانگم دەکات، پێمەڵێ کەتۆ ڕەنگێکی پەڕیو قژێکی ڕەشی ئاوریشمی بەهیچ شتێکەوە نەبەستراوە، جلێکی ڕەشی سەردەمیت لەبەر دەکرد، تۆ هەمیشە کەمانچەیەکت بەدەستەوە دەگرت و دەنگ و ئاوازت دەڕژایە ناو شەوەزەنگی تار،پێمەڵێ کە تۆ تاسەردەمانێک بەڕازاندنەوەی ڕۆحتەوە بردە سەر بۆیە ئێستە هەست بەشێوەت ناکەی.\nتۆ کەمتر سەیری ئاوێنەت دەکرد تابزانی کێی؟نا تۆ هەرگیز سوراوی سور بەر لێوت نەکەوتوە کە تەواوی ژیانی کیژۆڵەکانی گرتووە،تۆ هەرگیز خەوت بە کەسێک نەدیوە تا ببێتە مەعشوقی تۆ نا تۆ نەت دەویست هیچ کەس هاوبەشی لەژیانت بکا یاخود گوێی لەدەنگت بێت کە گۆرانی دەچڕی، تۆ هەمیشە لەهەموان ڕاتدەکردو خۆیانت لێ حەشار دەدان دونیای تۆ هی ئەوان نەبو نە ئەوان دونیای تۆیان بوو.\nکێ دەزانێ؟ خۆ ڕەنگە تۆ لاوێکی تازە پێگەییو کە هەر گیز بیری بەلای کچانی شاردا نەهاتبێ کە چۆن بەدەوری دا گوزەر دەکەن و تێپەڕ دەبن،یان تۆ بەجێی ئەوەی بێزاریان بکەیت تا بزانن کە چەندە ناخ پێویستی بەڕازاندنەوەیە، تۆ بێدەنگ دەبوویت و بێدەنگیت هەلبژارد بەهەناسەیەکی ساردەوە دەستت دەخستە ناو گیرفانی پانیۆڵەکەت و سەیرێکی ئاسمانی تەماوییت دەکرد و سکاڵای دڵی بریندارت بۆ باوەشی دایکت دەبردو ڕۆژانە دەتپرسی ئەرێ دایە چۆن من لەدایک بووم؟ واتە ئەگەر هەمان شێوەی ئەوان لەدایک بووم لەسەر هەمان قەڕەوڵ، هەمان نەخۆشخانە ،هەمان شار، ئەی دایکە بۆچی دونیای من لەوان جیایە؟ واتە نامەوێت ئەوان بم و ئەوانیش من بن وەلێ دایکە فێرم کە تا بەزمانێک قسە بکەم تا هەمووان بزانن کەمن کەڕو لاڵ نیم تەنها ماندووم! ماندووم دایکە زۆر ماندووم ،لە نێو ئەم شارەدا من لاشەیەک نابینم ڕۆحی لەبەرا مابێ، دڵم دەسوتێ دایکە!من…من دڵم بۆیان دەسوتێ! دواتر دایکت سەرتی لەباوەش دەگرت و تا خەو دەیبردیەوە ماچیەکردی.\nبەمانەبێ پەژارە وادیارە تۆ تەمەنت زۆری نەبردووە کە مردووی!پەژارە تۆ دڵێکی ئاڵوواڵ بووویت لەنێو دەستێک جلی ڕەشدا،بەڵێ پەژارە تۆ هەرگیز ئەوەندە کاتت بە من نەدا تا پێت بڵم چ ڕەنگ و ڕوخسارێ یان چ ڕەگەزێک بووی، پەژارە تەمەنی تۆ لەنێوان زەردەپەڕەیەکی شادی هێن و کازیوەیەکی ئومێد بڕاودا ناتوانی بزانی تەمەنی تۆ چەند ساڵ و مانگ و ڕۆژی برد! ئێ کێ دەڵێت تەمەنمان ڕۆژو ساڵ و کاتژمێرو چرکەو خولەک دەژمێردرێت؟ تەمەنمان بریتیە لەو فرمێسکانەی کە ڕشتوومانە، ئەو حەسرەتانەی وەکو گورزە ئاگر هەمووڕۆژێ، هەموو ساڵێ، هەموو کاتێ، دڵ و جەرگمان داخ دەکەن! دڵێکی تەزیوی مات و مردوو ڕۆحێکی گەڕیدەی فەرامۆشکراوم بەشوێن جەستەی نادیارەوە سەرگەردانم! ئیتر ئاوێنە من هەروەک چۆن پێشتر تۆم فەرامۆشکرد ئیستەش گوێ بەقسەکانت نادەم و بۆم گرنگ نیە کەتۆ چی دەڵێیت! پەژارە هەروەک پێشتر ماڵاوایت لێدەکا بەر لەوەی قسەکانت تەواو کەیت ،من ئەمەم کە هەم ئەوەبووم کە بوو!کاری گەڕانم قورس نیەو تەنانەت دەتوانم لە ناو دیوارەکانشا ڕیبکەم لەوێدا من تەرمخانەیەک دەبینم بڵێی جەستەی ساردی منیش لەپاڵ ئەوانەدا نەکەوتبێت؟ نا بڕواناکەم چون من زۆر دەمێکە مردووم و ئەوتەرمانەش هەر هی دووسێ ڕۆژ لەمەوبەرن.\nهەر کە لە تەرم خانەکە هاتمە دەر ئیتر لێم ڕونە کە هیچ لەوتەرمانەی ژوورەوە هی من نین. کێ دەزانێ؟ ڕەنگە لەسوچێکی ئەم نەخۆشخانەیە لەگیانەڵڵادابم و هێشتا گیانم دەرنەچوبێت،بەدەم ڕێگاوە بیرم دەکردەوە تەرمێکی سپی پۆش دەبینم ڕۆحەکەی وا خەریکە جێی دێڵێ! تاو نا تاوێ دەڕوات و بەرەو لای من دێ دوو هەنگاو دەچێتە دواوەو ئەچێ یا جەستە ساردو کزەکەی وە ئاگا بێنێ! دکتۆرەکان دەوریان گرتووەو ناتوانم چێتر بیبینم .\nگوێم لێیە دەنگێک بەچرپە بە ئەوانی تر دەڵێ ئیتر با خزم و دۆستان لای سەریەوە دانیشن هەر کەسێکی ویست بۆی بانگ بکەن ئەو تەنها ۳٤ کاتژمێری ماوە ئەبێ ئەو دڵڕەقە کێ بێ وا بێبەزەییانە هەواڵی مەرگی ڕۆڵەی ئاوا بێنێ! ئا بیرم کەوتەوە ئەوە دکتۆرە ئا! چاویلکەیەکی لەسەر لووتی ڕاگرتووەو نێوچەوانی داوە بەیەکدا و بەدەنگێکی ئابڕو بەرانە بەم دایکە جەرگ سووتاوە دەڵێ کە ئارام بگرێت و بێ دەنگ بێ نەبادا کەش و هەوای نەخۆشخانە لەبار چێ! بەجێی ئەوەی شادیەکەمت پێ چارە ناکرێ دەنگم بەسەردا بەرزەکەیتەوە دکتۆر؟! شادیەکەم…تاقانەی دایە وەی هەموو کەسم ڕۆ، وەک سنەوبەرێکی لە ئەرز چەقیو لەگەڵ ڕەشە بادا بەملاو ئەولا دا دەکەێ ئەم دایکە بەستەزمانە نەهۆش بەسەریەوە ماو نەفرمێسک لەچاوەکانی قەتیس دەبوو هەرچی کردیان و کردیان بۆیان ژیر نەدەبویەوە هەرچی دەیانکرد لەناوی شادی و ڕۆ ڕۆ بترازە قسەیەکی نەکرد شادیەکەم! شادی.. بۆ کوێ دەڕۆی دایەگیان؟\nئاخر تۆ بەم بچوکیەتەوە سەرماتە بێ چۆن دڵم بێ بەتەنها لەو شوێنە ساردو تاریکەدا جێت بهێڵم،هۆ ڕۆڵەکەم تۆ کەی ئەوەندە گەورەبوویت کە لەمن جیابیتەوە و ماڵت بچێتە گۆڕستان؟! ئەی خودا ئەی خودا ئەمە شوێنی ئەو نیە! باشتر لەمن ئەوە دەزانی بەڵام تۆ ئەوەندە کچەکەمت خۆشەوێ تەنانەت بەم ناوەختە دەیبەیتە لای خۆت دەزانم خۆشت ئەوێ دەزانم ، خۆزگە بۆ دایکە دڵ سووتاوە کارێک دەکرا ئاخر بڵێم چی چما کەس لەڕوی دێ پێی بڵێن چیتر مەگری؟ ئای دونیا تۆ چ زاڵمێکی ڕەحمت بۆ مەزڵومێک نیە! هەنگاوێکی تر دەچمە پێشەوە ڕوخساری هەرزەکارێکی زەردهەڵگەڕاو دەبینم کە ئەستەم بوو ڕەنگی ڕوخساری لەڕەنگی پرچی جیابکەیتەوە، جلێکی ڕەسەنی سپی پۆشیبوو تەنانەت دەنکە گەردێکی ڕەشی لێ نەنیشتبوو.\nچەند سەیرە! بەم نیگاو شێوازە ڕێک لە فریشتە بێتاوانەکان دەچوو، تاو ناتاوێ ڕۆحەکەی لە جەستەدا دەردەهاتوو دواتر دەگەڕایەوە شوێنی خۆی هەر کاتێکیش کە ئەمە ڕوی دەدا شادی هەستی بە ناڕحەتی و ئازارێکی زۆر دەکرد، دەگریاو هاواری لە دایکی دەکرد ، تادایکی بەچاوی پڕ فرمێسکەوە کە لەچاوانی دا قەتیس ببون وەلێ دڵی نەهات لە بەردەم کیژۆڵەکەیدا بیانڕێژێت بەزەردەخەنەیەکی پڕ ئازارو قوڕگی پڕلە گریانەوە دەستی دەگوشێت باشتر دەبی دایەگیان باش دەبی کەمێکی تر سەبر بگرە خودا ئاگای لێمانە تەنها من دەزانم کە ئەو چەندە تۆی خۆشەوێت چیتر فرمێسکەکانی بەرگەیان نەگرتوو ڕژانە سەر زوڵفە ساردو بێهەستەکەی شادی ، بۆ ماوەی هەفتەیەک ئەبێت لەسوچێکی نەخۆشخانەدا کەوتووەو چاوی لەسێبەری دایکیەتی و گوێیەکانی هەردەم کراوەبوون بەخاتری هەواڵێکی خۆش کە ژیانی بۆ بگەڕێنێتەوە بەڵام بەداخەوە زوبانی دکتۆرە دڵڕەقەکان،نەک هەر هەواڵێکی خۆشیان نەهێنا بگرە بە چەند نیگایەکی ژەهراوی پێیان دەوت کە ئیتر بوون و نەبوونی تۆ هیچ لەم دونیا ناگۆڕێ جا ئیتر ئەوەت لەسەرە کە بەرۆکمان بەردەی! ئەوە بۆ جاری سێیەم دەچێ کە ڕۆحەکەی دەبینم لە نێو حەوشەی\nنەخۆشخانەدا دێت و دەچێ بەم هاتنو چوونەی تەواو هەراسانی کردم، چیتر خۆم بۆ نەگیراو ویستم پەلاماری بدەم بەڵام ئەو زۆر بە هێواشی دەستی کردە سەر شانم و بە زەردەخەنەیەکی زۆرزانانەوە تۆ چیتە ئەی دۆست؟ بەم سەرو سیماتەوە وەک باڵندەیەکی پەڕاگەندە دەچی چیتە تۆ ڕاوچی هێلانەتیان تێکداوە یاخود ڕێوی بێچوەکانتی خواردووە دواتر ڕوی لەمن وەرگێڕاو ڕوی کردە ئاسمان و دەستەکانی ڕوەو ئەوێ بەرز کردەوە ”ئاخۆ تۆ چۆنەبێ لەم جەنگەڵە فراوانەدا هێلانەیەک بۆ خۆت نەدۆزیەوە؟” من کە ئیتر نەمدەزانی باسی چیدەکات بۆچی وا خەریکە بەزمانی هێماو نیشانە لەگەڵ من بدوێ؟ دەتوانی دەردەکەت بە من بڵێی بەڵکو دەوایەک بزانم بەزەردەخەنەوە ڕوی کردەوە من.\nگوێ بگرە من نازانم تۆ چ شتێکی بێ سەرو بەر ئەڵێی بەڵام واز لە من بێنە بۆچی ئەوەندە ئازاری جەستەی شادی دەدەیت؟ بۆ بەیەکجار لێی دەرناچی و جێی بێڵی بهێڵە با ئەویش ئیسراحەت بکا ئەو هەمووە وێڵی و سەرگەردانیەت بۆچیە؟ ئەمجا دای لە قاقای پێکەنین و نزیکتر بووتەوە دەستی کردە سەر شانم کەواتە هاتووی فێری ژیانم بکەی؟ نەخێر من هاتووم تا پێت بڵێم کە تۆ ڕۆحێکی ئازادیت و لەناو جەستەیەکی بێواتادا بەند کراوی کە هەمووان مەرج و سنورت بۆ دادەنێن ئەی ئێستە بۆچی نایەی لەگەڵم تا پاشماوەی ڕۆحە بەجێماوەکان جەستە ساردو سڕەکان کۆ بکوینەوە تا چیتر ڕۆحیان بە شوێن جەستەدا پەڕاگەندە نەبێت؟ من فەرمانم پێکرا بێم ڕاستەوخۆ هاتم ئێستە کەی فەرمانی دەرچونم دێ لە ناو جەستە تا ئەو کات لەوێ دەبم هەنگاوێک گەڕایەوە دواوەو خودا حافیز ئەی دۆست بڕۆ بزانە هێلانەکەت لەکوێیە بیدۆزەوە! بەڵام خۆ تۆ هەر نەتزانی من کێم؟ بۆچی دەگەڕێم! کێ دەزانێ ڕەنگە تۆ کلیلی دەرگا داخراوەکەی من بیت ئێ نەتبیستووە کە دەڵێن دەرگا داخراوەکان تەنها بەکلیلی خۆیان دەبنەوە.\nئەی بۆچی من لەدەرگا داخراوەکان ناترسم ؟ ئەوکات زیاتر لێم نزیک دەبوویەوە هەستم بە ترسێکی بێوچان دەکرد، بەدەنگێکی لەرزۆکەوە کەخۆشم نەمدەزانی چۆن دەنگم لە قوڕگم دێتە دەرەوە لێم پرسی ئەی ئەگەر ڕۆژێک هاتوو هەموو دەرگاکانت لەسەر داخران چی دەکەی؟ تۆ نازانی! من قەڵاکەم لە ئاسن و دەرگاکانم لەشوشە دروستکردووە تا کاتێ کلیلەکانم ون کرد دەرگاکان بشکێنم و ڕابکەم بۆیە ئازیزم من لەهیچ قوفڵ و دەرگایەک ناترسم.\nبیکە بەخاتری خودا من لە تۆ هیچ تێناگەم! لەپڕا کە ئاوڕم دایەوە لەهیچ شوێنێ دیار نەمابوو، کەڕۆشتمە قاوشی نەخۆشخانەکە بینیم کەوا بەسەر سەری شادیەوە وەستابوو سەبر بگرە ئەوەندەی نەماوە هەر دوسێ ڕۆژی تری پێدەچێ ئەو دەمرێت و منیش لەگەڵتدا دێم تا خۆت دەدۆزیتەوە یارمەتیت دەدەم من دەزانم کە دەبێ بۆ کوێ بڕۆی.\nلەخۆڕا نیە کە هەمووان بۆتۆ هاتوونەتە هەژان شادی وەک بڵێی گەردەلوولێکی بەهێز هەڵی کردبێ و هەمووان وەک سنەوبەری باهەژێن بۆت بەملاو ئەملادا دەچن و دێن بۆت ڕۆ ڕۆ دەکەن سەیرە چۆنەبێ جیهان کەسێکی وەک تۆ لەدەستبدا؟ چ کارەساتێکە کەسێکی وەک تۆ دەمرێ و خوێن مژێک لەویادا هەندێکی تر دەمژێت و ئەکێک ڕۆحی ئەوی تر تێکدەشکێنی ، کەسێک لەسەرەمەرگا لێوانلێوە لەشادی و کەسێکی تر تکا دەکا کاتی زیاتری پێبدەن تا بتوانێ هەڵەکانی ڕاستکاتەوە یان هیچ نەبێ چێژێک لەو پارەیە ببینێ کە بەتەواوی ژیانی جگە لەوە بیری بەلای هیچی ترەوە نەبو،جا کەسێک هاوارەکاو دەڵێ من بەسەر ژیانی ئەوانی ترەوە چاودێربووم و نەم زانی ژیانی من چۆن بەڕێکرا ،یەکێ ئەڵێ ئاخر من سێ ئەوەندەی ئەوانی ترم دەزانی چۆن دەکرا کە وەکو ئەوان بم یان ئەوان یەکسان بن بە من یان من یەکسانم بە ئەوان؟ چ بێ ئاگا لەوەی ئەوان تۆن و تۆش ئەوانیت جا کێ دەڵێ تۆ ڕاست و ئەوان هەڵەن؟\nوای دونیا تۆ سەرابێکێ بێئاگایانی. ئەوا بۆ سێ ڕۆژ دەچێ هیچ هەواڵێک لەشادی نیە بەدیقەتەوە چاوم چوەتە سەر ئەوکانیاوەی کە تاو نا تاوێ چۆڕاوەکانی زیاد دەکات تا وای لێدێ بەڕادەیەک وشکەبێ کەکۆتا دڵۆپ دڵۆپەکانی دێنە خوارەوەو هیچی تیا نامێنێت سەیرە ئەم دڵۆپە ئاوانەو ئەو مرۆڤانەی ئەمڕۆ مردن چەندە لەیەک دەچن؟ بەدەم نیگای منەوە بۆ زەردەپەڕەی ساوا شادی دەرکەوت وەک بڵێی باڵندەیەکی باڵ بڕاو بێ یان شێرێکی لەقەفەس ڕاکردوو بەبێ دەنگی تا درەنگانێکی شەو بێ ئەوەی یەک وشەش قسە بکەین بەدیار یەکەوە وەستا بووین، من کە چیتر خۆم بۆ نەگیراو دەمویست لێی بپرسم کە ساتەوەختی گیان دەرچونەکەی چۆن بووە بەڵام ئەو بە ئاماژەیەک دەستی هەڵبڕی و منی وەستان و پێ وتم لەگەڵ کازیوەی بەرەبەیاندا دەست بەگەڕان دەکەین بەشوێن لاشەکەمدا بۆیە تا ئەو کاتە من بۆم نیە دەنگم ببیسترێ، منیش بە سەر لەقانێک پێم وت باشە.\nسەیری ئاسمانی تارم دەکرد و یەک یەکە ئەستێرەکانیم دەژمارد چ گەشتێکی خەیاڵی و جوانە تۆ بڵێی بۆچی ئەم کارەم نەکردبێ بەر لە مردنم تۆ بڵێی بەشی ئەوە کاتم نەبووبێ؟ یان من کاتم زۆر بووە و نەمزانیوە چی بکەم! ئای خودا دونیا چ لاشەیەکی پەککەوتووە کە ئەگەر بەرزی نەکەیتەوە بەرەوخۆی پەلکێشت دەکاو تۆش ئیفلیج دەبی.\nوا بەرەبەیانەوە لەودیو چیاوە دوکەڵێکی ڕەش دەبینم پێ دەچێ تەپ و تۆزی شەڕ بێ و دونیای تەنیبێ پەژارە پێویستە کە تۆ بچیتە قەد پاڵی ئەم چیایە لێم مەعلومە ئەشێ لاشەی تۆ لەنێو تەرمی سەربازانەدا کەوتبێ شوێنم کەوە تا نیشانت دەم، تۆ بڵێی دونیا چ زوڵمێکی لێکرابێ بە لەدەستدانی تۆ شادی؟ گوێ بگرە پەژارە هیچ کاتێ زوو نیە بۆ هیچ شتێ وەکو ئەوەی کە درەنگیش نابێ هەموو شتێ لەکاتی خۆیدا دێ سەبارەت بە جیهانیس هیچ خەم مەخۆ پەژارەی ئازیز من دەمێکە پەیامی خۆمم پێگەیاندوون ئیتر ڕەنگە بوونی من لەوێدا ناپێویست بێ.\nسەد خۆزگە بەخۆت شادی ئازیزم هیچ نەبێ تۆ دەزانی کە کێ بووی بۆ چی ژیات و بۆچی مردی هیچ نەبێ خۆ دەتزانی چ سیماو شێوەیەکت هەیە هیچ نەبێ دەزانی کە تەرمەکەت لەکوێ نێژراوە، دەزانی چی ئازیزم من بۆ جارێکیش بێ نە ڕومکە کردە ئاوێنە و نە زانیم چ سیماو نیگایەکم هەبوو.\nئەوەی بوو وێڵی و سەگەردانی من بوو بە شوێن خۆمدا وەلێ بۆجارێکیش بێ خۆمم نەدۆزیەوە، من لەنێوان ئەوانا خۆمم لێ ون بوو لەزیاتی خۆم هەمووانم دۆزیەوەو خۆمم لە ناو تاریکایی چەرمی دونیادا لێ ون بوو. باشە کێ دەڵێ چونە ناو تاریکی ون بوونە کێ لە نێو تاریکیدا ون دەبێ؟ئازیزم پەژارە مۆمەکان بە دانەگیرساوی لەگەڵ تاریکایی شەودا جیاوازییان نیە جا خۆشبەخت ئەو مۆمەیە کە بەر لە هەمووان دەسوتێ و ئەوانی تر دادەگیرسێنێ سا ئەگەر هەمووان داگیرسان تۆ پێویستە خامۆشبیت و ببە بە تاریای شەو دەوریان بدەیت تا جوانتر بدرەوشێنەوە.\nشادی ئازیزم! لەنیشتیمانی مندا چراکان بەدەست کاڵفامەکانەوەن بۆیە بەر لە گەیشتن بە ئامانج پێش گەیشتنی کازیوەی بەرەبەیان لەتایکی شەودا لەنیوەی ڕێگادا دەکوژێنەوە، پەژارە بەڵام تۆ شتێکت لەبیر کرد کە چرای ڕاستەقینە هەرگیز نابێتە مەشخەڵی دەستی کاڵفامان شا پەژارە بۆچی دەبێ نیشتمانی تۆ لەگەڵ نیشتمانی ئەواندا هاوتا بێ کە تۆ چرا بیت و ئەوانیش تاریکی؟بزانە ئەی دۆست من لەپێناو هەموواندا ون بووم کەچی من لە گەل هەمووان منمان ون کرد. نا تۆ ون نەبووی تۆ لەنێو ئەوانا توایتەوە… تۆ دوور کەوتبوویەوە لەخۆت پەژارە لەهەمووان نزیک بیتەوە شێتیە لەخۆت دووربی! ئینجا پێم بڵێ تۆ بۆچی چوییە ئەوشەڕە؟\nپەژارە: چون ئەگەر نەچووبام وەکو کو ئەوانی تر دەبووم بە بەندە تەوق لە مل و زنجیر لەدەست دەبووم هەرگز هەوای ئازادیم هەڵنەدەمژی!\nشادی: ئینجا کێ دەڵێ کۆیلەکان زنجیر لەدەست و تەوق لە ملن؟ تۆ نازانی پەژارە بە چونت بۆ شەڕ نەخۆت و نە هیچ کەسێکت ئازاد نەکرد! بگرە تۆ بەرگریت لە خوێن مژو خوێنڕێژان کرد، ئەوان ئیستە بە کۆمەکی تۆ بەردەوامن لە خوێن مژین! دواتر تۆ دەبوو بهێڵی بتخەنە نێو قەفەس و تەوقت لەمل بکەن تاکو ئازاد دەبی!\nپەژارە: بەڵام دلنیام کە تۆ هەڵەیت شادی ئازادی چۆن لە نێو قەفەزدا بەدی دێ کاتێ کە مرۆڤ هەوڵی بۆ نەدابێ و لەناو سوچێکی بەندیخانە وەکو مشکە کوێر خۆت حەشار بدەیت تاکو نەتکوژن؟\nشادی: ناحاڵی تۆ ئەی دۆست گەلێ ناحاڵی، دەزانی هەرکات ویستیان دەست و ملت ببەستن خۆشحاڵ بە چونکە نەیانتوانیوە دەست بەسەر جیهانی ناوەوەتا بگرن ئەمە تاکە شتیکە لەدەستیان بێ تۆ کە مێشکت ئازادە تەوق و قوفڵەکانت دەشکێنی!، بەڵام هەر کات دەستیان نەگرتی ئەوکات تۆ دەبێ بترسی چونکە ئەو پەتە نادیارەیان لە ملکردووی کە هەرگیز ناپچڕێ !\nپەژارە: باشە دەبوو من تەماشام کردبا کە تاقمێک بەبەر چاوی خۆمەوە تەوق لە مل و کەلەپچە بەدەست ڕاپێچی یەخسیری بکرێن ئەوان مرۆڤن مرۆڤ تۆ نازانی مرۆڤ بۆ ئەوە دروست کراوە تا ئەرکی بونەوەرانی تر بگرێتە ئەستۆ نەوەک لە نێو قەفەس بەند بکرێت\nشادی: بەڕای تۆ ئازادی تەنها بۆ مرۆڤە؟ یاخود تەنها مرۆڤ بۆی هەیە لەدەرەوەی قەفەسدا ژیان بەڕێ بکات\nپەژارە: نەخێر! بێگومان خودا هەموو بونەوەرانی تری بە ئازادی دروست کردووە ئەواتە دەبینین باڵندەکان بەسەرمانەوە دەفڕن و ماسیەکان لە ئاوا مەلە دەکەن هیچیان لە ناو قەفەسا نین!\nشادی: بەڵام لەسایەی مرۆڤەوە هیچیان ئازاد نین! هەموویان سنووردارو کۆت و بەند کراون، من نازانم ئەگەر کتێبە کۆنەکان مرۆڤیان بەو پیرۆزیە وەسف کردبێ بەڵام لە ئێستادا مرۆڤ دڕەندەترین بونەوەرە کە زوڵم لە تەواوی گیاندارانی سەر ڕوی زەوی دەکا\nپەژارە: باشە تۆ سەبارەت بە مرۆڤ بوونت ڕات چیە؟\nشادی: کە جیهانی ڕاستەقینەیان دەبینم حەسرەت دەکێشم ،کە چەوساوەیەک،زوڵم لێکراوێ، یا ئاژەڵێکی بریندار دەبینم لەناخەوە شەرمەزارم!\nپەژارە: ئەی دەبێ لەگەڵ یەکتریدا مەمەڵەیان چۆن بێ؟\nشادی:کەسێ قەفەسێکی زێڕین دروستەکا ئەوە تا کەسێکی تری پێ لەبەند بکا بۆیە ئەستەمە ئەو دیلانە ئازاد بکایت کە کەلەپچەی زێڕیان لەدەستا بێ، ئینجا تەواوی ژیانیان دەبێتە سەرابێک.\nخویان داوەتە ماددە پەرەستی و هیچ ڕۆ‌حێکیان بەبەرەوە نەماوە، ڕاستە کە ئەوان لە گیانی خودایان پێبەخشراوە بەڵام کە ئەمە سیفەتی گیانە کە پەراوێزت خست ئیتر بە ئاگا نایەتەوە لەزیاتی ئەوەی ڕاچڵەکاندنی ئەو تۆ ڕادەچڵەکێنێ.\nسەختە بۆ بەندەیەک دەست لەکەلەپچەی زێڕین هەڵگێت و چەندە زەحمەتە بۆیان تا لە تام و چێژی ئازادی لەززەت بکەن، نا ئازیزم ئەم جۆرەیان ئازادی خودا پێدراوی خۆیان لەپێناو چەند ماددەیەکی بێبایەخی کاتیدا دەدۆڕێنن ئەوان ڕێک لەو قومار بازە دەچن کە هەمووشتێکیان لەسەر مێزی قومار دادەنێن و دواتریش زۆر گەمژانە خوێنیشیان دڵۆپ دڵۆپ دەچێتە سەر ئەو مێزە جا ئازیزم خۆشەویستیان زیندانێکەو یاکتری لەبەندێ دەکەن، دۆستایەتیان بێ کەڵکیەو لە هەنگاوی دووەمدا پشت تێدەکەن، دوژمنایەتیان بێ عەقڵیەو بەتەنها جوڵەیەکی بەرژەوەندی دەست دەکەنە ناو دەستت!\nوا ئێمە بەدەم قسە کردنەوە ئاگامان لە ڕێگا نەماوە کەوا خەریکە دەگەین بە لوتکەی چیاکە ئەو شوێنەی دوکەڵی لێبەرز دەبێتەوەو بۆنی لاشەی سوتاوی لێ دێ.\nشادی: لاشەی کەسێکی بەتەمەن دەبینم بە ملوانکەو کەرەسە سەربازیەکانی بێت کەسێکی پلەداری بەرزەو تەرمەکەی لێرە فڕێ دراوە\nپەژارە: ئای خودایە! ئەمە مەنسورە سەکردەی سوپا حەیف! سەد حەیف بۆ ئەم قارەمانە دەستی دوژمن بشکێ!\nشادی بەزەردەخەنەیەکی زۆرزانانە ڕوی کردە پەژارە: بەڵام ئازیزم… دوژمنەکانت ئەویان نەکوشتووە بەڵکو هاوڕێکانی تۆ دوای تەواو بوونی جەنگ زانیویانە کە بوونی سەرکردەیەکی وا مەزن ڕێگری لەدەستکەوتەکانیان دەکا لەشوێنێکی وا بێدەنگ تۆ نازانی ئەوە دۆستەکانمانن کە ئەوەی هەمانە لەدەستمان دەردێنن و خوێنمان دەمژن و تاوانی مەرگیشمان دەکەوێتە ئەستۆی دوژمنە مەردەکانمان!\nپەژارە: حەیف ئەو دونیایە لە دۆستێکی بێ پایانی وەکو تۆ بێبەشی کردم !\nشادی: دونیا بێبەشی نەکردی تۆ خۆت کەوتیتە دوای ڕێکوێران و ون بوویت نابێت تاوانی خۆت بکەیتە ملی دونیاو زەمانە ماڵاوا ئەی دۆست خۆشحاڵ بووم دوای مردن تۆم بینی.\nپەژارە: بەڵام ئەی کوا بەڵێنەکەت خۆ هێشتان لاشەی من نادیارە!\nشادی: وا نەزانی من بێبەڵێن بم شوێنم کەوە ئەی دۆست لەسەر گردەکە گۆڕستانی بریندارانی جەنگی لێیە وا ئێستە خەریکن تەرمی من و تۆ لەوێ بەخاک دەسپێرن\nپەژارە: بەڵام خۆتۆ لە جەنگدا نە کوژرای بۆ دەبێ لەوێ بت نێژن؟\nشادی: چونکە جەنگ وەکو گەردەلوول وایە کە ڕوی کردە شوێنێک ئیتر هەمووان بەبێ زیاد و کەم ڕاپێچ دەدا ئیتر ئەوە تۆیت و خۆت بدۆزەوە!\nدوای بەخاک سپاردنیان ناوی گۆڕستانەکە لە جەنگەكستانی جەنگەوە گۆڕا بۆ شادی و پەژارە لەدەروازەی گۆڕستانەکەشدا لەسەر بەردێکیان هەڵکەندبوو:\n”تۆ دڵت لەکۆت و بەند ئازاد بکە و واز لە تەوقی ملت بێنە تا کڵپەی ئازادی ناخت گڕ بگرێت دەستت ڕوەو ئاسمان هەڵبڕەو هەرگیز باوەش بە زەویدا مەکە”\nPrevious خوێندنەوەیەك بۆ بڕیاری درەنگ وەختی بە جینۆساید ناسینی كۆمەڵكوژی ئێزیدییەكان لە لایەن پەرلەمانی كوردستانەوە\nNext ره‌شه‌با … ستار ئه‌حمه‌د\n“کتێبی تەکنیکی گۆشەنیگا لە ڕۆمانەکانی بەختیار علی دا” لە نێوان ویست و پێویست دا … دڵشاد کاوانی September 20, 2020\nشاری شین و دوو شیعری تر… ژیار ئەسوەد September 20, 2020\nئاونشین: تۆرۆنتۆ … هۆنراوە: جەلال عەبدوڵا ساڵح September 20, 2020\nهەر یادێکت ڕۆحسوتانێکە … شیعر/ کاوە عوسمان عومەر September 20, 2020\nفیلمی سینەمایی “بارهەڵگریی زێڕ” لە دەرهێنانی توورەج ئەسڵانی بە شێوەی ئۆنلاین نمایش دەکرێت September 20, 2020


بەپێی نوێترین راپرسی زیاتر لە 80٪ هاووڵاتیانی ژاپۆنی دژی ئەوەن یارییەکانی ئۆڵۆمپی تۆکیۆ لەمساڵدا بەڕێوەبچێت.\nرۆژنامەی ئاساهی ژاپۆن ئەنجامی راپرسیەکی لە بارەی رای هاوڵاتیان لەسەر بەڕێوەچوونی یاریەکانی ئۆڵۆمپی 2021 لە هاوینی ئەمساڵ بڵاوکردەوە، كه بە پێی ئەنجامەکە 43٪ی بەشداربووان لەگەڵ ئەوەدان بە تەواوەتی ئەو ئەو یاریانە هەڵبوەشێنرێتەوە و 40٪یش لەگەڵ ئەوەدان جارێکی تر بەڕێوەچوونی یارییەکانی ئۆڵۆمپی تۆکیۆ دوابخرێنەوە.\nبڵاوبوونەوەی ئەنجامی ئەو راپرسیە هاوکاتە لەگەڵ دەرکردنی بڕیارەکانی حکومەت بۆ توندکردنەوەی رێکارەکانی خۆپارێزی لە شەپۆلی چوارەمی پەتای کۆرۆنا.\nبە درێژایی یەک ساڵی رابردوو لە سەرجەم راپرسیەکاندا رێژەی ئەو کەسانەی لەگەڵ دواخستن و هەڵوەشاندنەوەی یارییەکانی ئۆڵۆمپی تۆکیۆدا بوو زیاتر بووە لەو کەسانەی لاریان نەبووە لە بەڕێوەچوونی یارییەکان لە دۆخی کۆرۆنادا.\nئەمەش لەکاتێکدایە رێکخەرانی ئۆڵۆمپی 2021 دڵنیایی دەدەن لەوەی بە هۆی قەدەغەی بەشداری هاندەری بیانی و پشکنینی بەردەوام و وردی کۆرۆنا بۆ یاریزانان و گرتنەبەری رێکاری توندی خۆپارێزی دەکرێت لە کەشیکی تەندروستدا ئەو یاریانە هەر لەمساڵ و لە وادەی دیاریکراودا بەڕێوەبچن.\nدوای ئەوەی ساڵی رابردوو بە هۆی بڵاوبوونەوەی کۆرۆناوە یارییەکانی ئۆڵۆمپی تۆکیۆ دواخران، بڕیاردرا لە 23ی تەموز بۆ هەشتی ئابی ئەمساڵ ئەو یارییانە بەڕێوەبچن.