د. حـەبیب مستـەفـا،پـسپـۆڕی مـێــــــژوو و ئـەنـتـروپـولـوژیـای یـاسا: چه‌مكی میلله‌ت لای بارزانییه‌كان ئاماژه‌یە بە چەسپاندنی دادپه‌روه‌ریــی و برایه‌تی نێوان تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا، چ مسوڵمان بن چ مه‌سیحی\n(د. حەبیب مستەفا) پسپۆڕی بواری یاسایە و بڕوانامەی دكتۆرای لە بواری یاسا (مێژووی و ئەنترپولوژیای یاسا) لە زانكۆی (پاریس ناتێر) بەدەستهێناوە و ناونیشنی تێزی دكتۆرانامەكەی (دابونەریتی كورد لە ناوچەی بارزان) بووە. بە هۆی گرنگی ناوەرۆكی دكتۆانامەكەی، رۆژنامەی هەولێر بە باشی زانی ئەم گفتوگۆ زانستیە لەبارەی ناوەرۆكی تێزی دكتۆراكەی لەگەڵدا ساز بكات.\nلەم دیمانەیەدا (د. حەبیبمستەفا) تیشك دەخاتە سەر لایەنە جیاوازەكانی ژیانی كۆمەڵایەتی و دابونەریتی كوردان لە ناوچەی بارزان.\nرۆژنامەی هەولێر: ناوەرۆكی تێزی دكتۆراكەت بابەتێكی سەنجڕاكێش و گرنگە، ئەم بیرۆكەیەت چۆن لا گەڵاڵە بوو؟\nد. حەبیب مستەفا: به‌درێژایی مێژوو كورد هه‌میشه هه‌وڵێداوه خاوه‌نی ده‌سه‌ڵاتێكی سەربەخۆ بێت. ئەمە خەونێكی لەمێژینەی كورد بووە.لە یەكێك لە قۆناغە گرنگەكانی هەوڵی بەردەوامی كورد بۆ گەیشتن بەم خەونە، له‌سه‌ده‌ی بیسته‌م شێخه‌كانی بارزان رۆڵی سه‌ره‌كییان هه‌بووه. دوای لەناوچوونی میرنشینە کوردەکان لەسەر دەستی دەسەڵاتدارانی عوسمانی و ئێرانی، کاروباری کوردستان لە لایەن حکوومەتەکانی ناوەندەوە بەڕێوەدەچوو، لەگەڵ هەوڵی بەردەوامیان بۆ سەرکوتکردنی بیری سەربەخۆخوازیی و خۆڕێبەریی کوردان. بەڵام كاتێك میرنشینە كوردیەكان نەمان، لە نێو كورددا بە گشتی عەشیرەتە كوردییەكان دابونەریت و كلتووری كورد و بیری سەربەخۆخوازیی لەخۆگرتووە و پاراستوویانە.\nرۆژنامەی هەولێر:سەرچاوەی مێژوویی و بۆچوونی بێلایەنانە لە دەرەوە هەن، كە ئەم بابەتەی تۆ باسی دەكەی پشتڕاست بكەنەوە و بیسەلمێنن؟\nد. حەبیب مستەفا: بەڵێ بە دڵنیاییەوە زۆر سەرچاوەی زانستی و مێژووی بێلایەن هەن، كە باس لەم راستیە دەكەن. بۆ نموونەزانای کوردناسی رووسی (ی.ئی.ڤاسیلیەڤا)لە کتێبی ''کوردستانی خوارووی روژهەڵات لە سەدەی حەڤدەوە تا سەدەی نۆزدە ''، پێیوایە عەشیرەتی کوردی لە هەموو ئاستەکانی ژیانی کۆمەڵایەتی کوردەواریدا رۆڵی گرنگی هەبووە، چونكە پێكهاتەیەكی کۆمەڵایەتی- سیاسی و ئابووریی زیندووی هەیە، کە توانای مانەوەی پێدەدات، لە رۆژگارە سەختەکانی کورددا پێكهاتەی سەرەکی کۆمەڵایەتی-سیاسی دەسەڵات بووە، هەمیشە بۆ کورد حەشارگەی ئابووریی و سیاسی و ئایدۆلۆژی بووە. ئەو دەڵێ ئەگەر کورد لە رۆژگارە سەختەکاندا دەستیان بە چیاكان نەگەیشتبایە، کە لەوێدا هەوارگەی کۆچ و خێڵە كوردیەكان دەبوون بە پەناگایان، زەحمەت بوو بیانتوانیبایە وەک کۆمەڵەیەکی ئێتنیکی بمینێن.\nسیستەمی ماف و ئەرک (دابونەریت) لە ماوەی چەندین سەدەدا بە وردەکارییەوە دامەزراوە و لە سەر بنچینەی نەریت و ژیانی كۆمەڵایەتی عەشیرەت دروستبووە، توانا و هێزی ئەوەی داوەتێ لە رۆژگارە سەخت و دژوارەکاندا بمێنێتەوە و خۆی بپارێزێ.\nرۆژنامەی هەولێر:دەتەوێ بڵێی ئەو قەوارە كۆمەڵایەتیانە جۆرێك لە یاسا و رێسای خۆیان هەبووە، كە ژیانی تاكی كوردی لە چوارچێوەیاندا رێكخستووە؟\nد. حەبیب مستەفا: بەڵێ بەدڵنیاییەوە، كورد هەركاتێك كە دەسەڵاتی سەربەخۆی نەبووە، بۆ رێكخستنی ژیانی كۆمەڵایەتی پشتی بە دابونەریتی كوردەواری بەستووە، وەك سەرچاوەی یاسا بۆ بەڕێوەبردنی كۆمەڵگا و پاراستنی كەلتوور بەهاكانیان.من وای دەبینم کە دابونەریت سەرچاوەی نەنوسراوی یاسا بووە بۆ رێکخستنی کاروباری کۆمەڵگا، رۆڵی گرنگیشی هەبووە لە مانەوەی عەشیرەتی كوردی، وەك قەوارەیەكی رێكخراوی كۆمەڵایەتی، هەروەها لە كاركردن و خۆبەڕێوەبردنیشی وەك نیمچە دەوڵەتێك.\nرۆژنامەی هەولێر:بۆچی لە دكتۆراكەتدا ناوچەی بارزانت هەڵبژاردووە، بۆ لێكۆڵینەوە لە رۆڵی دابونەریت تێیدا؟\nد. حەبیب مستەفا: لەبەر بایەخ و گرنگی ئەم ناوچەیە لە مێژووی سیاسی هاوچەری كورددا، چونكە بە درێژایی سەدەی بیستەم ناوچەی بارزان بە هۆی بەشداریی بارزانییەکان لە شۆڕشەکانی کورد، لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە پێشتگوێ و پەراوێزخراوە. من لە تێزی دكتۆراكەمدا لە روانگەیەکی ئەنترۆپۆڵوژی یاساییەوە شیكارییدابونەریتی بارزانییەکانم كردووە، هەروەها بایەخم بە رۆڵی شێخەكانی بارزان داوە، بە تایبەت دواهەمینیان كە (شێخ ئەحمەدی بارزانی)یە، لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی ناوچەی بارزان. تێزی دكتۆراكە وەڵامی پرسیارێك دەداتەوە، كە ئاخۆ بارزانییەكان لە رێگای دابونەریت و بڕیار و چاكسازییەكانی شێخانی بارزانەوە، توانیویانە لە رووی كارگێڕییەوە وەك دەوڵەت كاروباریان بەڕێوە ببەن؟ تێزەكە لێكۆڵینەوەیەكی مەیدانییە لە روانگەیەكی ئەنترۆپۆلۆژی یاساییەوە، هەوڵم داوە تێیدا رۆڵی دابونەریت لە ژیانی بارزانیەكان لە سەردەمی شێخ ئەحمەدی بارزاندا بخەمەڕوو.\nئەنترۆپولوژیای یاسایی زانستێكە بنەما و رێكارە یاساییەكان، لە رێگای خوێندنەوەی بارودۆخی كۆمەڵایەتی و كەلتووری كۆمەڵگاكان شیكار دەكات، بەو پێیەی یاساكان گوزارشت لە بارودۆخی كۆمەڵایەتی و كەلتوور و بەهاكانی كۆمەڵگاكان دەكەن.\nرۆژنامەی هەولێر: بەو پێیەی ناوەرۆكی توێژینەوەكە بابەتێكی تازەیە، سەرچاوەكانی توێژینەوەكەت چی بوون؟\nد. حەبیب مستەفا: لە سەرچاوە راستەوخۆكان تەنیا كتێبی ''بارزانم چۆن دیت؟'' لە نوسینی ماموستای بەڕێز (دکتۆر عەبدوڵڵا غەفور) بوو، جگەلەوە پشتم بەستووە بەو چاوپێكەوتنانەی لەگەڵ ئەو كەسانەدا ئەنجاممان داوە، كە لە سەردەمی شێخ ئەحمەد بارزانی ژیاون، لە بارزانیەكان و زێبارییەكان و سورچییەكان، لە پیاو و ئافرەت. دیمانەم لەگەڵ زیاتر لە 40 كەسی لەو جۆرە ئەنجام داوە.\nرۆژنامەی هەولێر: لێكۆڵینەوەكەت زیاتر تایبەتە بە كام لایەنەی ژیانی كۆمەڵایەتی بارزانیەكان؟\nد. حەبیب مستەفا:ئەم تێزی دكتۆرایە لە دوو بەشدا باس لە بوارە گرنگەكانی ژیانی كۆمەڵایەتی بارزانیەكان دەكات: بەشی یەكەم تایبەتە بە سروشتی دەسەڵاتی شێخانی بارزان، کە دەسەڵاتەکی ئایینیە و سەر بە تەریقەتی نەقشبەندین. باس لە رۆڵی چاکسازییەکانی ئەم دەسەڵاتە لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کومەڵگای بارزانییەکان دەكات، هەروەها رۆڵی سەرۆک بنەماڵەکان و پیاوماقوڵ و ریشسپیەكان لە بەڕێوەبردنی گوندەكان، تاكو رۆڵی پیاو و ئافرەت لە بەڕێوەبردنی خانەوادەكاندا.\nبەشی دووەمی باس لە روڵی هەریەک لە(دابونەریت) وەک سەرچاوەی یاسا و چاکسازییەکانی شێخی بارزان دەکات،لە بوارەکومەڵایەتی و ئابوورییو کولتورییەكان، وەك بابەتگەلی هاوسەرگیری، دابەشکردنی میرات، رێکارەکانی خاوەنداریەتی و بەڕێوەبردنی زەویوزار، لەوەرگاکان، ئاژەڵداری،بنەما و رێکارەکانی رێزگرتن لە ژینگە، هەروەها رۆڵی سیستەمی دادوەریی ئەم قۆناغە بە مەبەستی چارەسەرکردنی کێشەکان.\nرۆژنامەی هەولێر: كاتێك دەگوترێت بارزانیەكان، بە دیاریكراوی مەبەست لە كام گرووپە كۆمەڵایەتیانەیە؟\nد. حەبیب مستەفا: فۆرمی پێکهاتەی كۆمەڵایەتی بارزانییەکان، کۆنفدراسیۆنی حەوت عەشیرەتە، كە بریتین لە: (مزوری، شێروانی، دۆڵەمەری، گەردی، هەرکی بنەجی، نزاری، بەرۆژی)، بەڵام کۆبوونەوەی ئەم پێکهاتە كۆمەڵایەتیە لە دەوری شێخانی بارزان، بە هۆی بیروباوەڕی ئایینی پیرۆزی ئیسلامەوە بووە، نەوەک خزمایەتی یا بەرژەوەندی ئابووریی.\nرۆژنامەی هەولێر: چوارچێوەی دابونەریتی بارزانیەكان و چاكسازییە كۆمەڵایەتیەكانی شێخانی بارزان چیە؟\nد. حەبیب مستەفا:دابونه‌ریتی بارزانییەکان هه‌مان دابونه‌ریتی ره‌سه‌نی كورده، به‌ڵام تایبه‌تمه‌ندیەكی تری هەیە، كە خۆی له چاكسازییه (كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریی و كولتووریی)ییەكانی شێخه‌كانی بارزاندا ده‌بینێته‌وه. ئەم چاكسازییانە، كە بۆ بەرژەوەندی ژیانی كۆمەڵایەتی و ئابووریی بارزانیەكان بووە،رێنمایی پابه‌ندكه‌ربوون، كه به تێپه‌ڕبوونی كات بوونه‌ته به‌شێك له دابونه‌ریتی بارزانییه‌كان. لەبەرئەوەی زۆربەی هەرە زۆری بارزانییەکان موسوڵمانی سوننە مەزهەبی شافیعین، جا چاكسازییه‌كان ره‌وایه‌تی خۆیان له ده‌سه‌ڵاتی ئایینی شێخه‌كان وه‌رده‌گرت.\nرۆژنامەی هەولێر: لەم نێوەندەدا تایبەتمەندیەكانی چاكسازییەكانی شێخ ئەحمەدی بارزان چی بووە؟\nد. حەبیبمستەفا: دەسەڵاتی شێخانی بارزان له‌سەرپه‌یڕه‌وكردنی هەردوو بنه‌مای دادپه‌روه‌ریی و برایه‌تی لە چوارچێوەی ئایینی ئیسلام بنیات نراوە، کە ئەمەش هۆكاری هێزی ده‌سه‌ڵاتیان بووە.شێخ ئەحمەد بارزانی کەسێکی ئارام و چاکەخواز و دڵسۆز بووە. ئەو لە پێناو جێبەجێكردنی فەرمان و چاكسازییەكانی، هێزی بەكارنەهێناوە، بەڵكو زیاتر وەك رێبەرێك بووە، كە توانای باوەڕپێهێنانی خەڵكی هەبووە، بەمەش توانیویەتی ئامانجی یەكڕیزی نێوان بارزانییەكان بەدیبهێنێت. په‌یڕه‌وكردنی ئەم دوو بنه‌مایە (دادپه‌روه‌ریی و برایه‌تی) به‌پێی ڕینماییه‌كانی ئایینو لەبەرچاوگرتنی دابونه‌ریتی كورده‌واری لەلایەن شێخانی بارزان، ئەو تایبه‌تمه‌ندیەی به‌خشییه‌وەتە دابونه‌ریتی بارزانییه‌كان، كە دواتریش بووە هۆی یەكڕیزی و تەبایی لە ژیانی رۆژانەیان، بە هۆی ئەمەشەوە بارزانیەكان خۆیان لە ژێر ناوی میللەتی بارزان ناساند.\nرۆژنامەی هەولێر: مەبەست لە چەمكی میللەتی بارزان چیە؟\nد. حەبیب مستەفا:چه‌مكی میلله‌ت لای بارزانییه‌كان ئاماژه‌یە بە چەسپاندنی دادپه‌روه‌ریی و برایه‌تی نێوان تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا، چ مسوڵمان بن چ مه‌سیحی، ئەمەش جیاوازە لە چەمکی میللەت لای عوسمانییەکان، کەگوزارەشت بووە لە جیاوازی ئایین، وەك میللەتی مسوڵمان و میللەتی نا مسوڵمان. هەروەها چەمکی میللەت لە روانگەی شێخانی بارزانەوە بنا‌غەی بنیاتنانی هزری سەربەخۆخوازییە لە خۆبەڕێوەبەردنی کۆمەڵگای كوردی.\nرۆژنامەی هەولێر: شێواز و میكانیزمی بەڕێوەبردن لای شێخ ئەحمەدی بارزان چی بووە؟\nد. حەبیب مستەفا:ته‌كیەی بارزان ناوه‌ندی کاری ده‌سه‌ڵاتی شێخ ئەحمەد بارزانی بووە، كه دوو بواری ئایینی و كارگێڕیی ناوچه‌ی بارزانی له ئه‌ستۆدا بووه:\n1. ئه‌ركی ئایینی له لایەن مریدەكانی شێخ، كه ناسراون به (تابع)، جێبەجێ دەكرا. تابعەکان خه‌ڵكی گونده‌كانی ناوچه‌ی بارزان بوون، کە تۆڕێکی رێکخستنی كۆمەڵایەتی بارزانییەکان بوون و دوای دیدار و گفتوگۆ و وه‌رگرتنی رێنماییه‌كانی شێخ، ئه‌ركیان بڵاوكردنه‌وه‌ی بیروباوەڕی ئایینی ئیسلام و رێنماییه كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریی و كولتوورییەكانی شێخ بووە.\n2. ئه‌ركی به‌ڕێوه‌بردن کە لە لایەن خوالێخۆشبوو عوسمان بارزانی کوری شێخی بارزان بەڕێوەدەچوو و سه‌رپه‌رشتی جێبه‌جێكردنی فەرمانەکانی شێخیكردووە. گرنگترین بواره‌كانی ئەم ئەرکە بریتی بوو لە: چه‌سپاندنی دادپه‌روه‌ریی، دابەشکردنی پێداویستی ژیان بە سەر خانەوادەی بێباوك و شەهید و هەژارەكاندا، ده‌ستنیشانكردنی موختار بۆ به‌ڕێوه‌بردنی گونده‌كان، دروستکردن و چاککردنەوەی رێگای نێوان گوندەکان و رێزگرتن له‌ژینگه.\nئەم چاكسازییانەراسته‌وخۆ و كتوپڕ نه‌بوون، به‌ڵكو به‌قۆناغ تێده‌په‌ڕین. بۆ نموونه یه‌كه‌م جار راوی بزنی كێوی مێ قه‌ده‌غه‌كرا، ئینجا بزنی كێوی نێر قه‌ده‌غه‌كرا، به مه‌به‌ستی راگرتنی باڵانسی ژیانی ئه‌م ئاژه‌ڵه. هه‌روه‌ها له چاكسازییه‌كان ره‌چاوی سیمبوله كورده‌وارییەكان كراوه، وه‌ك قه‌ده‌غه‌كردنی هه‌ڵپه‌ڕكێی ره‌شبه‌ڵه‌ك، به‌ڵام خودی هه‌ڵپه‌ركێی كورده‌واری قه‌ده‌غه نه‌كراوه.\nرۆژنامەی هەولێر: باس لە یەکریزی کۆمەڵایەتی لای بارزانییەکان دەکەیت،ئەمە چۆن بەرجەستەکراوە؟\nد. حەبیب مستەفا: کۆڵەگەیەکی گرنگی دابونەریتی کوردەواری هاوکاری کومەڵایەتییە، بە تایبەت لە کاری رۆژانە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان. شێخی بارزان کاری کردووە بۆ بەدیهینانی یەکڕیزی كۆمەڵایەتی، ئەمەش لە رێگای بایەخدان بەو رێکارانەی دابونەریتی کوردەواری، کە گوزارەشت لە هاوکاری كۆمەڵایەتی دەکەن، وەک: زبارە و بارەبی. لای بارزانییەکان کاری زبارە وه‌ك سیمبولی هاوكاری كۆمه‌ڵایه‌تییە، بۆ نمونە کاری زبارە لە دروستکردنی خانوو یان دروێنەی برنج، سەرەڕای هۆکاریبەرێوەبەردنی کار وەک هۆکارێکی هاوکاری كۆمەڵایەتی بینراوە. بە هەمان شێوە لای بارزانییەکان زۆر گرنگی بە سیستەمی بارەبی (باربوو) دراوە، کە بریتییە لە کۆکردنەوەی هاوکاری بۆ هەژاران و بێ دەرامەتان، جا چ بۆ مەبەستی چارەسەری نەخوش یان هاوسەرگیریی یان پێداویستی ژیان بووبێت. بارەبی ئەرکێکی گرنگی تەکیەی بارزان بووە، وه‌ك رێکارێکی دابونه‌ریت په‌ره‌ی پێدراوه، جا گرنگ نه‌بووە خانه‌واده‌ی هه‌ژار ئه‌ندامی كام عه‌شیره‌تەی بارزانی بووبێت.\nهەروەها بەکارهێنانیدوو وشه‌ی (اتفاق) و (تەبا) لە لایەن شێخ ئەحمەدبارزانی، له گفتوگۆیه‌كانی له‌گه‌ڵ بارزانییه‌كان، سەبارەت بە پەیوەندییە کۆمەڵاتییەکان، ئاماژەن بۆ پێداگیریی شێخ لەسەر دەستەبەرکردنی یه‌كڕیزی نێوان بارزانییه‌كان.\nرۆژنامەی هەولێر: پرۆسەی بەڕێوەبردنی گوند وەك یەكەیەكی نیشتەجێبوون لە ناوچەی بارزان چۆن بەڕێوەچووە؟\nد. حەبیب مستەفا: بە شێوەیەكی گشتی هەر گوندێک لە چەند بنەماڵەیەك پێکهاتبوون، وه‌ك پێكهاته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، کە ئەمانەش دابەش دەبوون بە سەر چه‌ندین خانه‌واده، كه خزمایه‌تی خوێنی كۆیدەكردنەوە. هەر بنەماڵە و سەرۆک و ریشسپی هەبووە، کە وه‌ك دوو پێگه‌ی گرنگی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌لایه‌ن شێخی بارزان رێزی لێگیراوه. سه‌رۆك بنه‌ماڵه به‌هاوكاری رێشسپییه‌كانی بنه‌ماڵه په‌یوه‌ندییه‌كانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌یانبه‌ڕێوه‌ده‌برد. هەروەها بۆ به‌ڕێوه‌بردنی گوند سه‌رۆك و رێشسپییه‌كانی بنه‌ماڵه‌كان راوێژیان له‌گه‌ڵ یه‌كتر كردووه و بڕیاره‌كانیان له لایه‌ن موختاری گوند جێبه‌جێكراوه.\nرۆژنامەی هەولێر: پێگەی ئافرەت لە دابونەریتی بارزانیەكان چۆن بووە؟\nد. حەبیب مستەفا: گرنگیدان به گوزه‌رانی ئافره‌ت لای شێخه‌كانی بارزان هه‌ر له رۆژگاری شێخ محه‌مه‌د بارزانییه‌وه ده‌ست پێده‌كات، به پێدانی مافی فێربوونی قورئانی پیرۆز. لە سه‌رده‌می شێخ ئه‌حمه‌دی بارزانی ئافره‌ت مافی سكاڵای هه‌بووه لای شێخ، له رێگای هاوسه‌ری شێخه‌وه. بەشێک لە چاکسازییە كۆمەڵایەتییەکانی شێخ ئەحمەد بارزانی بریتی بوو لە دەستەبەرکردنی مافی بڕیاردان لە پرۆسەیهاوسه‌رگیری لای ئافره‌تان، کە دەیانتوانی رای خۆیان دەربڕن سەبارەت بە خواستی هاوسەرگیرییان. ئەم چاکسازییە وەرچەرخانێکی مێژوویی و كۆمەڵایەتی بوو، چونکەلە کۆمەڵگای باوکسالارانەی کورد و بە پێیدابونەریتی کۆنی کوردەواری، ئافرەتلە لایەنباوك و خانەوادەكەیەوە بەشوو دەدرا. ئەم چاکسازییە بریتی بوو لەقه‌ده‌غەكردنی چەندین جۆر هاوسەرگیری، کە ئافرەتی بێبەش دەکرد لە بڕیاڕدان لە چارەنووسسازترین بریاری ژیانی، کە هاوسەرگیرییە،وەک هاوسەرگیری لە جۆری ماره‌كردنی گه‌وره به‌بچووك، ژن به‌نه‌خت، پێدانی ژن بۆ چارەسەرکرنی کێشەی خوێنداری. هەروەها جۆری تری هاوسەرگیری کە هەر لە کۆنەوە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست باوە، ئەویش رەدووکەوتنی کچ بوو به مه‌به‌ستی هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵ ئه‌و كوڕه‌ی خۆشیدەویست، كاتێك خانەوادەكانیان بەربەستیان لەبەردەم ئەم هاوسەرگیرییە دروست دەكرد. لە سه‌رده‌می شێخ ئه‌حمه‌دی بارزانی جۆرێك لە چارەسەر بۆ ئەم جۆرە هاوسەرگیرییە دانرا. بە پێ چاکسازییەکانی شێخی بارزان، کاتێک لە جارێسێیەمداوایخوازبێنی لە لایەن خانەوادەی باوکیکچرەت دەکرایەوە، کە لە لایەن نۆینەری تەکیەی بارزان ئەم خوازبێنیە دەکرا، ئەوا کچ مافی شوكردنی بەم كەسە هەبوو، پارێزراویش دەبوو لە مەترسی رێگریلێكردن، یان ئازاردانی لە لایەن كەسوكارییەوە،جا لەو حاڵەتانەدا دەیتوانی پەنا بباتە بەر ماڵی شێخ ئەحمەد بارزانی. ئەم چارەسەرە كۆمەڵایەتیە زۆر گرنگ بوو بۆ:\n• دەستەبەرکردنی مافی هاوسەرگیریی بۆ ئافرەت.\n• پاراستنی ژیانی ئافرەت لە هەڕەشە و ئازاردانی لە لایەن خانەوادەكەیەوە.\n• رێگریکردن لە سەرهەڵدانی کێشە لە نێوان بنەماڵەی کچ و كوڕەكە، بە مەبەستی پاراستنی یەکڕیزی کۆمەڵگای بارزانییەکان.\nرۆژنامەی هەولێر:مەسیحییەکانی ناوچەی بارزان لە سایەی دەسەڵاتی شێخەكانی بارزاندا بارودۆخیان چۆن بوو؟\nد. حەبیب مستەفا:مەسیحییەکان لە ناوچەی بارزان بەشێك بوونە لە پێکهاتەی کۆمەڵگای بارزانییەکان، کە ناسراوە بە میللەتی بارزان و بە هەمان شێوەی خەڵکی ناوچەکە جلوبەرگ دەپۆشن. ئەوان بە کەمینەسەیر نەکراون، هۆکارەکەشی دەگەڕێتەوە بۆدروشمی برایەتی لە چاکسازییەکانی شێخانی بارزان، کە یەکێکە لە بناغەکانی بنیاتنانی میللەتی بارزان و لە پەیوەندی نێوان مسوڵمانان و مەسیحییەکان رەنگیداوەتەوە. لە رووی كۆمەڵایەتیەوە دەكرێ بڵێین مەسیحییەکانی ناوچەی بارزان لە زۆر بواری ژیان هەمان دابونەریتی موسوڵمانەکانی ناوچەکەیان هەبووە، تەنیا لە هەندێك بابەتی ئایینی جیاوازییان هەبووە، وەك دابونەریتی هاوسەرگیریی. ئایینی مەسیحی رێزی لێگیراوە و دێری گوندی بێدیال وەک شوێنی ئایینی مەسیحییەکانی ناوچەی بارزان لە رووی پێگە و رێزەوە هەمان پێگەی مزگەوتەکانی ناوچەی بارزانی هەبووە. مەسیحییەکان بەشدار بوون لە هەنگاوەکانی شێخ ئەحمەد بارزانی لە پرۆسەکانی بنیاتنانی یەکڕیزی بارزانییەکان، وەک هاوکاری کۆمەڵایەتی، ئەمەش بە بەشداریکردن لە کاری زبارەی مسوڵمانانی کۆمەڵگاكە، هەروەها بەشداریکردن لە سیستەمی بارەبی، وەک نمونەیەکی باڵا بۆ هاوپشتی کۆمەڵایەتی. مەسیحییەکان لە بزاڤی نەتەویی شێخانی بارزانیشدا بەشدار بوون، هەروەهالە شورشی ئەیلولی مەزنیشدا پێشمەرگە بوونە.\nرۆژنامەی هەولێر: رۆڵی دابونەریتی بارزانیەكان لە كاروباری پەیوەندیدار بە ئابوورییەوە چی بووە؟\nد. حەبیب مستەفا: ناوچەی بارزان ناوچەیەکی شاخاوییە و خەڵکەکەی زۆرتر پشتیان بە کشتوکاڵ و ئاژەلداریبەستووە بۆ بەدەستهینانی بژێوی ژیان. خه‌ڵكی گونده‌كان به‌پێی رێكاره‌كانی دابونه‌ریتی كۆنی کوردەواری کاری کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییان کردووە. بارزانییەکانبۆ‌وەبەرهێنان لە بواریكشتوكاڵ و ئاژه‌ڵداری گرێبه‌ستی زاره‌كیان په‌یڕه‌و ده‌كرد، کە بەم شێوەیە بووە:\n1. گرێبه‌ستی زاره‌كی له کاری كشتوكاڵی: ئەم گرێبەستە لە نێوان خاوەن زەوی و جوتیار بەستراوە. به‌پێی ئه‌م گرێبه‌سته بۆ ماوەی یەک ساڵ یان زیاتر مافی وه‌به‌رهێنانی زه‌وی ده‌درا به‌جوتیار له به‌رانبه‌ر پێدانی به‌شێك له به‌رهه‌می كشتوكاڵی به‌خاوه‌ن زه‌وی، كه پێیده‌گوترا (حاصل)، ئه‌مه‌ش رێژه‌كه‌ی جیاواز بوو له بەروبومی چێنراو بە شێوازی ئاوی و دێمی.\n- گرێبه‌ستی زاره‌كی له کاری ئاژه‌ڵداری: ئه‌م گرێبه‌سته کە پێ دەوترا (نیوە شەرت) له نێوان خاوه‌ن ئاژه‌ڵ و به‌خێوكه‌ر دەبەسترا. به‌شێوه‌ی گشتی بۆماوه‌ی شه‌ش ساڵ بوو. خاوه‌ن ئاژه‌ڵ ئاژه‌ڵی مێینه‌ی راده‌ستی به‌خێوكه‌ر ده‌كرد و ساڵانه به‌رهه‌می نێری زاوزێیی به یه‌كسانی بەسەر هەردوو لایەندا دابەش دەكرا. بە پێی ئەم گرێبەستە هەموو ئەرکەکانی بەخێوکردنی ئاژەڵ لە ئەستۆی لایەنی بەخێوکەر بوو، لە بەرامبەردا بەرهەمی شیر و پەشمی ئاژەڵەکان بۆ لایەنی بە خێوکەر بووە. له كۆتایی ماوەیگرێبه‌ستدا ئاژه‌ڵی مێی راده‌ستکراو لە سەرەتای گرێبەست و ئاژەڵی مێی زیادبوو بە هوی زاوزێ لە نێوان هەردوو لایەن دابەش دەكرا. جا ئەگەر ئاژەڵی رادەستکراو مەڕ یان بزن بووایە، ئەوا بەشی هەردوو لایەن یەکسان بووە. بەڵامئەگەر ئاژەڵی رادەستکراو مانگا بووایە، ئەوا دوو لە سەر سێ ئاژەڵانی رادەستکراو بۆ خاوەنەكە دەمایەوە و یه‌ك له‌سه‌ر سێ (سێیەك) بۆ به‌خێوكه‌ر بوو.\nرۆژنامەی هەولێر: ناوچەی بارزان بە ژینگەپارێزی ناسراوە، ئەم نەریتە جوانە چۆن وا چەسپاو و رێزلێگیراوە؟\nد. حەبیب مستەفا: رێزگرتن له ژینگه بەشێكە لە دابونەریتیكۆنی كوردەواری کە لە لایەن شێخانی بارزان بایەخی پێدراوە، بە واتایەكی تر شێخانی بارزان هەستاون بە زیندووکردنەوەی ئەم دابونەریتەی کورد، کە بەشێکە لە ئاکاری تاکی کورد. هەر له رۆژگاری شێخ محه‌مه‌د بارزانی و شێخ عبدولسەلامی دووەم و له سه‌رده‌می شێخ ئه‌حمه‌د بارزانی رێنماییه‌كانی رێزگرتن له ژینگه رێكخراون و سه‌رپێچیكه‌ران سزا دراون. رێزگرتن له ژینگه‌وەک بەشێکی گرنگی چاکسازییەکانی شێخانی بارزان لە دابونه‌ریتی بارزانییه‌كان لەسەر دوو بنەمای ره‌وشت و دادپەروەری ئابووریی بنیادنراوه، کە هه‌ڵقوڵاوی بیروباروه‌ری ئایینی پیرۆزی ئیسلامە سەبارەت بە سروشت.\nئاوێتە بوونی ئەم بەها کولتورییە لە ژیانی بارزانییەکان و بنەما رەوشتییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ تێڕوانینی شێخانی بارزان بۆ سروشت، كە پێیان وابووە سیمبولی توانا و هێزی خوای گەورەیە و نیشانەیەکەبۆ خواناسی، هەر بۆیەپێویستە رێز لە سروشت بگیرێت، ئەمەش بە پاراستنی ژینگە دەستەبەر دەکرێت. سەرچاوەی ئەم تێڕوانینەی شێخانی بارزان بیروباوەڕی ئایینی پیرۆزی ئیسلامە، هەروەک لە قورئانی پیرۆزدا خوای گەورەلە سورەتی (هود) ئایەی ٧ دەفەرمووێ، کە ئاسمانەکان و زەوی لە ماوەی شەش رۆژ ئەفرێندراون. سەبارەت بە بنەمای دادپەروەری ئابووریی لەرێزگرتنی بارزانییەکان بۆ ژینگە، شێخانی بارزان سروشتیان وەک هۆکاری بژێوی ژیان بینیوە، کەخوای گەورە پێشكەشی مروڤەکانی کردووە و پێویستە بە باشی سروشت بەکاربهێنن و بەبێ بەفیڕۆدانی نیعمەتەکانی خوای گەورە. هەروەک لە قورئانی پیروز لە سورەتی (ئەلئەنعام)، ئایەتی ١٤١ خوای گەورە دەفەرموویت، کە ئەفراندنی باغ و مێوەکان بو سود وەرگرتنی مروڤەکانە و خوا ئەو کەسانەی خوش ناویت کە نیعمەتەکانی بە فیڕۆدەدەن.\nرۆژنامەی هەولێر: رێساكانی پاراستنی ژینگە بە كورتی لای بارزانیەكان چی بوون؟\nد. حەبیب مستەفا: چاکسازییەکانی شێخانی بارزان لە بواری ژینگەپارێزی لە رووی تایبەتمەندی رێساکان دوو قوناغی هەیە. قوناغی یەکەم کە لە سەردەمی شێخ محه‌مه‌د بارزانی و شێخ عبدولسەلامی دووەم بووە،رێساکان لە شێوەی رێنماییی بوون، وەك رێزگرتن لە ژینگە و پاراستنیئاو و نەبڕینی ئەو دار و درەختانەی کە بەریان هەیە وەک دار بەڕوو. قوناغی دووەملە سەردەمی شێخ ئەحمەد بارزانی بووە، کە تەکیەی بارزان چەندین فەرمانی دەرکرد بە مەبەستی رێکخستنی کاروباری ژینگە، بە تایبەت لە بارەی راگرتنی باڵانسی ژیانی بونەوەرانی رووەکی و ئاژەڵی و چۆنیەتی سودوەرگرتن لە بەروبومی سروشت بە شێوەی دادپەروەرانە لە نێوان بارزانییەکان، لە هەمان کاتدا سزای سەرپێچیکەرانیش دیاری کراوە. گرنگترین ئەم بڕیارانە: دیاریکردنی ماوەی راوی ماسی و قەدەغەکردنی ڕاوی باڵندە و بزنی کێوی، قەدەغەکرنی بڕینی دار و درەختی زیندووی بە بەر و بێ بەر، تەنها بڕینی دار و درەختی وشکبوو رێگەی پێدرابوو. سەبارەت بە بەروبومی رووەکی سروشتی یان دار و درەخت،وەک کەنگەر، ئەوا تەکیە لە وەرزی پێگەیشتنی ئەم جورە بەروبوومانە لە رێگای موختاری گوندەکانەوە خەڵکیئاگادار کردۆتەوە بە چنینی ئەم بەروبوومانە. ئەم کارەی تەکیە ناسراوە بە بانگی کەنگر یان بانگی مازی، پێش ئەم ئاگادارکردنەوەیەی تەکیەی بارزان،هیچ کەس مافی چنینی بەروبومی سروشتینەبووە. هەروەها بڕیارێکی تری شێخ ئەحمەد بارزانی بۆ پاراستنی ئەو رووەکە سروشتیانە بووە، کە سەرچاوەی دروستکردنیداو و دەرمانی سروشتی بوونە.\nرۆژنامەی هەولێر: مەبەست چی بووە لە بانگی چنینی بەروبوومی سروشتی لە لایەن تەكیەی بارزانەوە؟\nد. حەبیب مستەفا:چەندین هۆکاری هەبووە، یەکەمیان پاراستنی باڵانسی جۆری ئەو رووەک و دار و درەختانە بووە، کە بەڕیان هەبووە، چونکە تەکیەی بارزان لە کاتی پێگەیشتنی ئەم جۆرە بەروبوومانە بانگی رادەگەیاند.دووەمیان دادپەروەری لە سودوەرگرتن لە بەرهەمی ئەو رووەک و دار و درەختانەی بەریان هەیە، چونکە ئەم بەروبوومە وەک بژێوی ژیان و سەرچاوەی دەرامەت بۆ خواردن بەکارهێنراوە، چونکە دەفروشرا، وەک بەڕو و مازی. جا بانگی چنینی بەروبومی سروشت ئامرازێك بووە بۆدەستەبەرکردنی یەکسانی نێوان بارزانییەکان بۆ سودوەرگرتن لە بەروبومی سروشت.\nرۆژنامەی هەولێر: كێشەی نێوان خەڵك لە ناوچەی بارزان چۆن چارەسەر دەكرا و رۆڵی دابونەریتی بارزانیەكان لەمەدا چی بووە؟\nد. حەبیب مستەفا: چه‌سپاندنی دادپه‌روه‌ری یه‌كێك بووە له گرنگترین كاره‌كانی شێخی بارزان، به ئامانجی پته‌وكردنی یه‌كڕیزی كۆمه‌ڵایه‌تی میللەتی بارزان و رێگریكردن له‌سه‌رهه‌ڵدانی كێشه‌ی كۆمەڵایەتی. به‌پێی رێنماییه‌كانی شێخی بارزان سیسته‌می دادوه‌ری له‌ناوچه‌ی بارزان پێکهاتبوو لە میکانیزمێکی هەرەمی. به‌شێوه‌یەكی گشتی بە پێی کێشەکان له سێ قوناغ پێكهاتبوو.\n1. دادگای گوند: سه‌رۆك بنه‌ماڵه و ریشسپی بنه‌ماڵه‌كان و موختاری گوند ئه‌ندام بوون. ئەو كێشانەی ئەم دادگایە بڕیاری لە سەردەدا، زۆرتر پەیوەندی هەبوو بە کێشەی زیانگەیاندن بە کشتوکاڵ بە هۆیلەوەراندنی ئاژەڵ لە زەویوزاری کشتوکاڵی و هەروەها تاوانی دزی.\n2. دادگای نوێنه‌ری شێخی بارزان:پێی ده‌گوترا دادگای وه‌كیل، له ناو عه‌شیره‌ته‌كانی بارزان تەکیەی بارزان نوێنەری هەبوو، کەخه‌ریكی دادوه‌ری بوون و كاریانسه‌یركردنی بڕیاره‌كانی دادگای گوند بوو، چونکە دوای رەزامەندنەبوونی لایەنەکانی کێشە بە بڕیاری دادگای گوند لایەنەکان مافی تانه‌لێدانییان هەبوو لەدادگای وەکیل.\n3. دادگای ته‌كیە: بڕیاره‌كانی یه‌كلاكه‌ره‌وه بوون. ئه‌میش دوو كاری هەبوو. یەکەمیان: سه‌یركردنی بڕیاره‌كانی دادگای وه‌كیل دوای تانەلێدانیلایەنەکانی کێشە. دووەم: چارەسەرکردنی کێشە گەورەکان،کە پەیوەندی راستەوخۆیانبە پرسی یەکڕیزی كۆمەڵایەتی میللەت بارزانەوە هەبووە، وه‌ك كوشتن و ناكۆكی له‌سه‌ر سنووره‌كانی نێوان گونده‌كان.\nرۆژنامەی هەولێر: تایبەتمەندی بڕیارەكانی سیستەمی دادوەریی ناوچەی بارزان چی بوون؟\nد. حەبیب مستەفا: بڕیاری دادگاكان به‌پێی رێساكانی دابونه‌ریتی کوردەواری و چاکسازییەکانی شێخی بارزان بووە و پێویست ومەرجبووە کە بڕیارەکان لە چوارچێوەی بنه‌ماكانی ئایینی ئیسلام بێت، هەر بۆیە هەمیشە لە کاتی سەیرکردنی کێشەکان مامۆستای ئایینی وەک شارەزا لە بنەما و رێساکانی ئایینی ئیسلام ئامادە دەبوو.\nرۆژنامەی هەولێر: گرەنتیەكانی پاراستنی مافی ئافرەتان لەو كێشانەی سەریانهەڵدەدا چی بوون؟\nد. حەبیب مستەفا:ئافرەت مافی سکاڵای هەبوو لە هەر سێ دادگای ناوچەی بارزان تەنانەت لە رێگای هاوسەری شێخی بارزانەوە ئافرەت مافی سکاڵای راستەوخۆی هەبووە. شێخ ئەحمەد بارزانی بە مەبەستی کۆتاییهێنان بە سەیرکردنی ئافرەت وەک کاڵا یان شوێنگرەوەی پارە لە چارەسەرکردنی کێشەکان، بە تایبەت کێشەی کوشتن، پێدانی ئافرەتی بەرامبەر خوێن قەدەغەكردووە، وەک چارەسەری کێشەی کوشتن.\nرۆژنامەی هەولێر: رێوشوێنەكانی بەڕێوەچوونی پرۆسەی دادگەری و دەركردنی بڕیار لە سیستەمی دادوەریی بارزاندا چۆن بووە؟\nد. حەبیب مستەفا: پرۆسەی دادوەریی سەرەتا لە دادگای گوندەوە دەستی پێدەكرد، کە بە شێوازی ناوبژیوانی بووە،بە ئامادەبوونی ریشسپیەكان و سەرۆک بنەماڵەکان ولایەنەکانی کێشە بەڕێوەدەچوو. ئەگەر لایەنەک یان هەموو لایەنەکانی کێشەكە لە بڕیاری دادگای گوند رازی نەبووبان، ئەوا مافی تانەیان هەبوو لە دادگای وەکیل، کە کەسێکی شارەزا لە دابونەریتی کوردەواری و خاوەن پێگەی كۆمەڵایەتی بەڕێوەی دەبرد، بە هاوکاری مامۆستای ئایینی هەڵدەستا بە چارەسەرکردنی کێشەکان. جا لە حاڵەتی رەزامەندنەبوونی لایەنەکانی کێشە بە بریاری دادگای وەکیل، ئەوا مافی تانە لێدانیان لە بڕیارەکە هەبوو لە دادگای تەکیەی بارزان، کە لە لایەن عوسمان بارزانی بەڕێوە دەچوو، بە ئامادەبوونی مامۆستای ئایینی. پرۆسەی لێکوڵینەوەش پێکهاتبوو لە چەند هەنگاوێك، وەك دانپێدانان، وەرگرتنی وتەی شایەت و سوێندخواردن.\nلەکوتاییدا زور سپاسی پشتگیری و هاوکارییەکانیبەڕێزجەنابی سیروان بارزانی دەکەم.\nزورسپاسی بەڕێز دکتۆرموسلح مستەفا سەرۆکی زانکۆی سۆران دەکەم کە هاندەری سەرەکی بووم لە نووسینی ئەم دکتۆرانامەیە.\nزور سپاسی هەموو ئەو کەسانە دەکەم کە چاوپێکەوتنم لەگەڵیان کرد.\nسپاسی حکوومەتی فەرەنسا و نوێنەرایەتی حکوومەتی هەرێم لە فەرەنسا بە تایبەت بەڕێز دکتۆر عەلی دۆڵەمەڕی دەکەم کە هاوکارم بوون لە تەواوکردنی خوێندنەکەم لە فەرنسا.


ڕۆناڵد کومان بە ڕاشکاوی پلانی خۆی بۆ بۆسکێتس ڕادەگەیەنێت | Yariga.net یاریگانێت\nسێ شه‌ممه, ئازار 2 2021\nفەرمی: بایرن میونشن لەگەڵ بەرگریکارێک گەیشتە رێکەوتن\nسەرۆکی پێشووی بارسێلۆنا دەستگیر کرا\nزانیاری لەسەر دەستگیرکردنی بارتۆمیۆ و هەڵکوتانە سەر بارسێلۆنا\nدەستپێك/ئیسپانیا/ڕۆناڵد کومان بە ڕاشکاوی پلانی خۆی بۆ بۆسکێتس ڕادەگەیەنێت\nڕۆناڵد کومان بە ڕاشکاوی پلانی خۆی بۆ بۆسکێتس ڕادەگەیەنێت\nBARCELONA, SPAIN - DECEMBER 21: Sergio Busquets of FC Barcelona controls the ball during the La Liga match between FC Barcelona and Deportivo Alaves at Camp Nou on December 21, 2019 in Barcelona, Spain. (Photo by Alex Caparros/Getty Images)\nیاریگا- دوێنی دووشەممە ڕۆناڵد کومانی ڕاهێنەری تازە دەستبەکاربووی بارسێلۆنا و سێرجێۆ بۆسکێتسی یاریزانی بە ئەزموونی یانەکە کۆبوونەوەیەکی دوو قۆڵیان ئەنجام دا سەبارەت بە پلان و نیازی کومان بۆ ناوەڕاستکارەکە.\nبە گوێرەی ڕۆژنامەی ماکای ئیسپانی، لەو کۆبوونەوەیەدا کە نیو کاتژمێری خایادووە، کومان بە بۆسکێتسی ڕاگەیاندووە لە پلانەکانیدا هەیە، بەڵام بە شێوەی سەرەکی بەشداری پێ ناکات. مارکا ئەوەشی خستۆتە ڕوو کە لە بری بۆسکێتس، ڕاهێنەرە هۆڵەندییەکە پشت بە فرانکی دی یۆنگی هاونیشتیمانی دەبەستێت بۆ ئەو پێگەیە بە شێوەی سەرەکیی.\nبەو پێیە بێت، یاریزنە تەمەن 32 ساڵانەکە هەمان ڕۆڵی دەبێت کە سەروەختی ڕاهێنەرایەتی ئێرنستۆ ڤاڵڤێردی وەک یەدەک هەیبوو. دواتر بە هاتنی کیکی سیتین پێگە سەرەکیەکەی خۆی وەرگرتەوە.\nڕۆناڵد کومان، سێرجیۆ بۆسکێتس،\nپەیامی ڕۆدریگۆ دوای یاریەكەیان بەرامبەر ڕیاڵ سۆسیداد\nڤینیسیۆس ژمارەیەكی مێژوویی لەگەڵ ڕیاڵ مەدرید تۆمار كرد\nئەستێرەیەكی ڕیاڵ مەدرید بڕیاری ڕۆشتن لە ڕیاڵ مەدرید دەدات\nکاردانەوەی لاپۆرتا لەسەر دەستگیر کردنی بارتیمیۆ\nڤیدیۆ: گۆڵی یەکسانی ڕیاڵ مەدرید دژی سۆسیداد\nڤیدیۆ: گۆڵی یەکەمی سۆسیداد دژی ڕیاڵ مەدرید\nڤیدیۆ گۆڵ : ڤیاڕیاڵ 0 ئەتلەتیکۆ مەدرید 2\nڤیدیۆ : گۆڵی دووەمی میلان بەرامبەر ڕۆما\nڤیدیۆ : گۆڵی یەکسان بوونی ڕۆما بەرامبەر میلان\nڤیدیۆ : گۆڵی یەکەم و دووەمی لیڤەرپوول بەرامبەر شیفێڵد\nڤیدیۆ : گۆڵی یەکەمی میلان بەرامبەر ڕۆما\nڤیدیۆ : گۆڵی سێیەمی ئینتەر میلان دژی جەنەوا\nڤیدیۆ : گۆڵی دووەمی ئینتەر میلان دژی جەنەوا\nڤیدیۆ : گۆڵی چوارەمی تۆتنهام دژی بێرنلی\nڤیدیۆ : گۆڵی سێیەمی تۆتنهام دژی بێرنلی\nڤیدیۆ : گۆڵی دووەمی تۆتنهام دژی بێرنلی


zagrosn\tمافیای ئیتاڵی ژیانی ئیکاردی دەخەنە مەترسیەوە!\t19/10/2016 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\tسه‌رچاوه PNA\nبابه‌تی پێشووبارزانی لێبودنی تایبەتی بۆ دوو تۆمەتبار دەرکردبابه‌تی داهاتوومافیای ئیتاڵی ژیانی ئیکاردی دەخەنە مەترسیەوە! وه‌ڵامدانه‌وه هەڵوەشاندنەوەی وەڵام\tEnter your comment here...


ئه‌مڕۆ بارودۆخی ئالڤێسی گۆڵپارێزی ڤالێنسیا له مه‌ترسیدایه\nمێسی له كاتی تۆماركردنی گۆڵێك به لێدانی سزا له دژی ئالڤێسی گۆڵپارێزی ڤالێنسیا 22/10/2016\nدیێگۆ ئالڤێس یانه‌ی ڤالێنسیا\nله گه‌ڕی 28ـه مینی لالیگای ئیسپانیا، یانه‌ی بارسێلۆنا ئه‌مشه‌و له كاتژمێر 22:45 خوله‌ك میوانداریی ڤالێنسیا ده‌كات، ئه‌م یارییه بۆ مێسی چاره‌نووسسازه، به‌وپێیه‌ی له‌به‌رده‌م نووسینه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی پێوانه‌یی گه‌وره‌دایه، له‌به‌رامبه‌ردا گۆڵپارێزه‌كه‌ی ڤالێنسیا چاره‌نووسی له‌م یارییه له‌مه‌ترسیدایه.\nدیێگۆ ئالڤیسی گۆڵپارێزی به‌رازیلی یانه‌ی ڤالێنسیا له مێژووی خۆیدا زۆرترین جار له لایه‌ن مێسی ـیه‌وه تۆڕی هه‌ژێنراوه.\nمێسی له مێژووی خۆیدا زۆرترین گۆڵی له‌م گۆڵپارێزه‌ی ڤالێنسیا تۆمار كردووه كه ژماره‌یان 19 گۆڵ، له پله‌ی دووه‌م (ئێریازۆر)ـی گۆڵپارێزی بلباو دێت كه مێسی 18 جار تۆڕه‌كه‌ی هه‌ژاندووه، ئیكه‌ر كاسیاسی گۆڵپارێزی پێشووی ریال مه‌دریدیش له 17 گۆڵ خانه‌ی سێیه‌می گرتووه.\nمێسی هه‌میشه به‌رامبه‌ر گۆڵپارێزه‌كه‌ی ڤالێنسیا دره‌وشاوه‌ته‌وه، تا ئێستا 4 هاتریك و سووپه‌رهاتریكێكی له دژی ئالڤێس تۆمار كردووه، 3 جاریش له نێو گۆڵه‌كه‌ی لێی تێپه‌ڕیوه و بڕیویه‌تی، 2 گۆڵیشی به لێدانی راسته‌وخۆ له‌م گۆڵپارێزه‌ی ڤالێنسیا تۆمار كردووه، دوایین جار كه مێسی رووبه‌ڕووی ئه‌م گۆڵپارێزه بۆته‌وه له یاریگه‌ی مێستایا بوو كاتێك مێسی 2 گۆڵی تۆمار كرد.\nدیێگۆ ئالڤێس گۆڵپارێزی ڤالێنسیا و لیۆنێل مێسی ئه‌ستێره‌ی یانه‌ی بارسێلۆنا\n01 به وێنه و ڤیدیۆ.. "پیاوی خوێ" بردنه‌وه‌ی ریالی قۆسته‌وه و كردی به رۆژی خۆی\n02 ئەمشەو مێسی لەبەر هۆکارێکی تایبەت 'حەز' دەکات لیڤەرپوول ببێتە پاڵەوان\n03 کلۆپ: لە کاریۆسی گۆڵپارێز بپرسن ئەو دەزانێت بۆچی دۆڕاین\n04 ئەمشەو زیدان سوپڕازیكی بۆ لیڤەرپوول ئامادەکردووە\n05 پێكانه‌كه‌ی كارڤاخاڵ بۆ سێرجی رۆبێرتۆ ده‌بێته مانگی هه‌نگوینی\n06 باشترینه‌كانی چامپیۆنزلیگی ئه‌م وه‌رزه ده‌ستنیشان كران\n02 به وێنه و ڤیدیۆ.. "پیاوی خوێ" بردنه‌وه‌ی ریالی قۆسته‌وه و كردی به رۆژی خۆی\n03 چاره‌نووسی ئه‌ستێره‌یه‌كی بارسێلۆنا له مۆندیال كه‌وته مه‌ترسی\n04 به فه‌رمی ئیسپانیا پێكهاته‌ی كۆتایی بۆ مۆندیال بڵاو كردوه‌وه\n05 ناسڕ خلێفی ده‌رگای رۆیشتن به‌ڕووی نێیمار دا ده‌كاته‌وه\n02 رۆناڵدینۆی به‌ڕازیلی به یه‌كجار هاوسه‌رگیری له‌گه‌ڵ دوو كچ ده‌كات


پێشبڕکێی پێکوتە بەرەو کوێ؟ … شیرین عبدوڵڵا – Dengekan\nbyDenegkan\tSeptember 27, 2020\tGeneral\n٥٠٪ کاریگەر بێت. لانی کەم ٣٠٪.\nتوانای دروست کرنی بە ڕێژەیەکی زۆر لە ماوەیەکی کەمدا.\nدەبێت بە ستانداردێکی زۆر بەرز لە سەلامەتی دروست بکرێت لەبەر ئەوەی لە ژمارەیەکی زۆر لە خەلکی تەندروست دەدرێت.\nلە ١٩٤٢پێکوتەی نەخۆشی پەتای زەرد (یەللۆ فیڤەر) تێکەڵ بوو بوو لەگەڵ ڤایرۆسی هەوکردنی جگەر (التهابی کەبەدی ڤایرۆسی) کەدرا بە زیاد لە ٣٠٠ هەزار سەربازی ئەمریکی ونزیکەی ١٥٠یان مردن.\nهەروەها لە ١٩٥٥دا ڕوداوی (کەتتەر) ڕویدا کە دروستکەری پێکوتەی ئیفلیجی مناڵ (شلل الاطفال) بوو. “تاقیگەی کەتتەر” ڤایرۆسەکەیان بە تەواوی لاواز نەکردبوو، بۆیە بەم پێکوتە خراپە ٤٠ هەزار کەس توشی نەخۆشی ئیفلیجی مناڵ بون و ٢٦٠ کەسیان لە دەست و قاچ کەوتن و١٠کەس مردن. ئەمانە لە کتێبی بەناوبانگی ستانلی پلۆتکین دا (پلۆتکینس ڤاکسینس) ئاماژەی پێدراوە.\nPrevious پەیمانم بە شیعر داوە تاکو تۆ هەبیت پرچی تەڕترین هۆنراوەت بۆ دابهێنم-11 – ستیڤان شەمزینی\nNext ئایا ته‌نیا زلهێزه‌كان به‌رپرسیارن له ئاست مافی گه‌لی كورد یا كه‌مته‌رخه‌می سه‌ركرده كورده‌كانیش؟! ڕه‌سوڵ بۆسكێنی


جیاكردنه‌وه‌ی ده‌ستی ده‌نگه‌كان گۆرانكاری له كورسییه‌كانی په‌رله‌ماندا دروستكردووه\nجیاكردنه‌وه‌ی ده‌ستی ده‌نگه‌كانی ژماره‌یه‌ك پارێزگا، گۆڕانكاریی له كورسییه‌كانی په‌رله‌مانی عێراقدا دروست ده‌كات.\nسه‌رچاوه‌یه‌ك له كۆمیسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق، ئاشكرایكرد، جیاكردنه‌وه‌ی ده‌ستی ده‌نگه‌كانی هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانییه‌كه‌ی عێراق گۆڕانكاریی له ژماره‌ی كورسیی لایه‌نه‌كان له پارێزگاكانی به‌غدا و سه‌ڵاحه‌دین و دیاله و كه‌ركوك ده‌كات و ئه‌نجامی (10) كورسیی ده‌گۆڕێت.\nبه‌پێی زانیاریه‌كان، گۆڕانكارییه‌كان له‌به‌رژه‌وه‌ندی سه‌لیم جبوریی سه‌رۆكی پێشوی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراقه كه كورسییه‌كه‌ی په‌رله‌مانی بۆ گه‌ڕاوه‌ته‌وه، كه به‌پێی ئه‌نجامی ئه‌لیكترۆنی جیاكردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان ته‌نها (4000) ده‌نگی له‌سنوری پارێزگای به‌غدا و له‌سه‌ر لیستی ئیئتیلافی نیشتیمانی عێراق به‌ده‌ستهێنابو.\nئه‌و زانیاریانه له كاتێكدایه كه پێشتر، هاوپه‌یمانی فه‌تح به سه‌رۆكایه‌تی هادی عامری ئاشكرای كردبوو سێ كاندیدی به‌هێز هه‌ن بۆ سه‌رۆكایه‌تی خولی نوێی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، ئه‌وانیش ئوسامه نوجێفی سه‌رۆكی هاوپه‌یمانی قه‌رار و سلیم جبوری سه‌رۆكی پێشوی په‌رله‌مان و ته‌ڵاڵ زه‌وبه‌عی سه‌رۆكی پێشوی لیژنه‌ی ده‌ستپاكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراقن.


هەموو شتێک لەبارەی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیی ئەمریکا | KURDPLAT\nهەموو شتێک لەبارەی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیی ئەمریکا\nکوردپلات 11/02/2020 07:09:00 م ليست هناك تعليقات\nئەمریکا بەسەر دوو پارتی سیاسیی سەرەکیدا دابەشبووە، کاتێکیش سەرۆک هەڵدەبژێردرێت، بێگومان سەر بە یەکێک لەو دوو پارتە سیاسییە دەبێت، ئەوانیش کۆماری و دیموکراتەکانن.\nلە 3ـی ئەم مانگە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیی ئەمریکا بەڕێوەدەچێت، ئەو کەسەی لە پۆستی سەرۆکی ئەمریکا دادەنیشێت، کاریگەریی لەسەر خەڵکی ئەمریکا و خەڵکی زۆربەی وڵاتانی دیکەش دەبێت، بۆیە خەڵکی جیهان چاویان لە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانە.\nپارتی کۆمارییەکان کە پارتێکی نەریتخوازە "موحافیزکارە" دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئێستای ئەمریکایان وەکو بەربژێری خۆیان دیاریکردووە و مایک پێنسیش، وەکو جێگری. ئێستا ترەمپ شەڕی ئەوە دەکات، چوار ساڵی دیکە لە کۆشکی سپی سەرۆک بێت.\nپارتی کۆمارییەکان بە "پارتی گەورەی کۆن" ناسراوە، لەم ساڵانەی دواییدا پاڵپشتیی لە باجی کەمتر، مافی چەکهەڵگرتن و سنووردارکردنی زیاتری کۆچبەران دەکرد. هاوکات. خەڵکی لە ناوچە گوندنشینەکانی ئەمریکا زیاتر پاڵپشتیی کۆمارییەکان دەکەن. سەرۆککۆمارەکانی پێشووی ئەمریکا لەو پارتە بریتین لە: جۆرج دەبلیو بووش، رۆناڵد رێگان و ریچارد نیکسۆن.\nدیموکراتەکان پارتە سەرەکییەکەی دیکەی ئەمریکان کە رکابەریی کۆمارییەکان دەکەن. دیموکراتەکان پارتێکی لیبراڵن و جۆ بایدن بەربژێریانە بۆ سەرۆکی ئەمریکا و کامالا هاریسیش بۆ جێگری. جۆ بایدن پێشتر بۆ ماوەی هەشت ساڵ جێگری باراک ئۆباما، سەرۆکی پێشووی ئەمریکا بوو کە ئەویش سەر بە پارتی دیموکراتەکان بوو.\nپارتی دیموکرات بە هەڵوێستە ئازادیخوازانەکانیان لە پاڵپشتیکردن لە مافی خەڵکی مەدەنی، کۆچبەران و گۆڕانی کەشوهەوا بەنێوبانگن. پێیان وایە دەبێت حکومەت رۆڵی گەورەتر ببینێت لە ژیانی خەڵک، وەک دابینکردنی بیمەی تەندروستی. زیاتر خەڵکی شارنشین لە ئەمریکا پاڵپشتیی ئەم پارتە دەکەن.\nلە هەموو ویلایەتەکانی ئەمریکا دەنگ بۆ 538 ئەندامی ئەنجوومەنی هەڵبژێردراو دەدەرێت\nدەنگدان لە ویلایەتەکانی ئەمریکا بەشێوەیەکە کە هەر ویلایەتێک دابەشکراوە بەسەر چەند ئەنجوومەنێکی هەڵبژاردن، لە هەموو ویلایەتەکانی ئەمریکا دەنگ بۆ 538 ئەندامی ئەنجوومەنی هەڵبژێردراو دەدەرێت، سەرۆکی براوەش دەبێت 270 کورسی یان زیاتر بباتەوە. دابەشکردنی ئەنجوومەنی هەڵبژاردن بۆ ویلایەتەکان بەپێی ژمارەی دانیشتووانە. ئەوەش مانای ئەوەیە کە دەنگدەران بڕیار دەدەن لەسەر ئاستی ویلایەتەکان پێشبڕکێ بکەن نەک لەسەر ئاستی نیشتمانی کە هەموو ئەمریکا دەگرێتەوە. ئەوەش وا دەکات کە ئەگەر بەربژێرێک زۆرینەی دەنگەکان لەسەر ئاستی نیشتمانی بباتەوە، وەکو هیلاری کلینتن لە ساڵی 2016، بەڵام هێشتا بدۆڕێت، ئەوەش بەهۆی ئەنجوومەنی هەڵبژاردن کە لەسەر ئاستی ویلایەتەکان بڕیار دەدەن.\nلە ساڵی 2016، هیلاری کلینتن کە بەربژێری دیموکراتەکان بوو توانی نزیکەی سێ ملیۆن دەنگی زیاتر لە ترەمپ بەدەستبهێنێت، ئەوەش بەهۆی ئەوەی لە ویلایەتەکانی وەک کالیفۆرنیا و نیویۆرک دەنگێکی زۆری کۆکردەوە، بەڵام لەسەر ئاستی ئەنجوومەنی هەڵبژێردراوان شکستی هێنا و لەکۆی 538ـە کە 227 کورسیی بەدەستهێنا و دۆناڵد ترەمپیش 304 کورسیی بردەوە.\nنموونەی ژمارەی ئەنجوومەنی هەڵبژێردراوان لە چەند ویلایەتێک\nشێوازی دەنگدان لە ویلایەتەکانیش بەشێوەیەکە، بۆ نموونە ئەگەر جۆ بایدن لە 29 کورسییەکەی نیویۆرک زۆرینەی بەدەستهێنا، ئەوکاتە هەموو دەنگەکانی دۆناڵد ترەمپ لەو ویلایەتە بۆ ئەو بەربژێرە دەچن.\nلەو نێوەندەدا چەند ویلایەتێک بە ویلایەتەکانی مەیدانی جەنگ ناسراون، هەندێکجاریش بە ویلایەتە جۆلانەییەکان ناودەبرێن. لەو ویلایەتانە دەنگدەران بەشێوەیەکی تاڕادەیەک یەکسان بەسەر هەردوو پارتەکەدا دابەشبوون. ویلایەتەکانی ئەریزۆنا و تێکساس کە پێشتر بەشێوەیەکی گشتی پاڵپشتیی کۆمارییەکانیان دەکرد، لەم هەڵبژاردنەی ئەمساڵدا وەک ویلایەتە جۆلانەییەکان ناویان دەبرێت، ئەوەش بەهۆی زیادبوونی ژمارەی لایەنگرانی دیموکراتەکان لەو ویلایەتانە.\nسەرەکیترین ویلایەتە جۆلانەییەکان ئەنجامی راپرسییەکان تێیاندا:\nئەریزۆنا: بایدن لەپێش ترەمپەوەیە و 47.3%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nفلۆریدا: بایدن لەپێش ترەمپەوەیە و 48.3%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nجۆرجیا: بایدن لەپێش ترەمپەوەیە و 48.0%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nلۆوا: دۆناڵد ترەمپ لەپێش بایدنەوەیە و 46.4%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nمیشیگن: بایدن لەپێش ترەمپەوەیە و 50.3%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nمینیسۆتا: بایدن لەپێش ترەمپەوەیە و 48.0%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nنێڤادا: بایدن لەپێش ترەمپەوەیە و 48.5%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nئۆهایۆ: بەربژێرەکان یەکسانن بە 46.2%\nتێکساس: دۆناڵد ترەمپ لەپێش بایدنەوەیە و 48.0%ـی دەنگدەران دەنگی پێدەدەن\nجەختی بەربژێرەکان لە بانگەشەی هەڵبژاردن:\nدۆناڵد ترەمپ و کۆمارییەکان کەمکردنەوەی باج، بەهێزکردنەوەی ئەمریکا و بەهێزکردنەوەی ئابووریی ئەمریکایان کردووەتە کەرەستەی دەستیان لە بانگەشەی هەڵبژاردن. ترەمپ دەڵێت، ئەگەر بایدن سەرۆک بووایە، ئەوا کۆرۆنا خەڵکی زۆرتری دەکوشت. کۆمارییەکانیس جەختیان لەسەر سیستەمی تەندروستی و ڤایرۆسی کۆرۆنایە، دۆناڵد ترەمپ بە کەمتەرخەم دەزانن لە هەنگاوەکانی بۆ رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسەکە.\nهەرکەسێک کە هەڵگری وڵاتینامەی ئەمریکی بێت و تەمەنی لە سەروو 18 ساڵانەوە بێت دەتوانێت دەنگ بدات لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیی ئەمریکا لە رۆژی 3ـی تشرینی دووەم.\nلە ساڵی 2016 نزیکەی 245 ملیۆن کەس مافی دەنگدانیان هەبوو لە ئەمریکا، بەڵام ژمارەی بەشداریکردن کەمتربوو لە 140 ملیۆن دەنگدەر. ئەوانەی دەنگیان نەداوە بەسەر دوو بەرەدا دابەشبوون، بەپێی دەزگەی سەرژمێریی ئەمریکا، بەشێکیان گوتویانە سەرسام نین بە سیاسەت، بەشێکیشیان گوتویانە بەربژێرەکانیان بەدڵ نییە.\nدەنگدان لە ئەمریکا چۆن دەبێت؟\nبەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەمساڵ دەنگدان لە ئەمریکا رەنگە سەرئێشە و کێشەی زیاتری بەدواوە بێت، بەشێک لە دیموکراتەکان و سیاسەتڤانان داوا دەکەن دەنگدان لە رێگەی پۆستەوە زیاتر بکرێت، کە بەپێی ئامارەکان تاوەکو ئێستا نزیکەی 90 ملیۆن دەنگدەر لە رێگەی پۆستەوە دەنگیان داوە. بەڵام دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا و بەربژێری کۆمارییەکان دەڵێت، دەنگدان بەوشێوەیە ساختەکاریی لێدەکەوێتەوە، هەرچەندە تاوەکو ئێستا بەڵگەیەکی روونیشی ئاشکرانەکردووە بۆ قسەکەی.\nلەم هەڵبژاردنانەدا بەس سەرۆک هەڵدەبژێردرێت؟\nلە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیی ئەمریکا بەتەنیا سەرۆک هەڵنابژێردرێت، بەڵکو دەنگدەران لەسەر ئەو فۆرمی دەنگدانەی کە پڕی دەکەنەوە، ئەندامانی نوێی کۆنگرێسیش هەڵدەبژێرن. کۆنگرێس بەشێکە لە حکومەتی ئەمریکا کە یاساکان دەنووسێتەوە و تێیان دەپەڕێنێت، دوو لایەنیش تێیدا ئەندامن کە ئەنجوومەنی نوێنەران و ئەنجوومەنی پیران - سێنات ـن.\nئەندامانی ئەنجوومەنی نوێنەران دوو ساڵ خزمەت دەکەن و سیناتۆرەکان شەش ساڵ خزمەت دەکەن کە بەسەر سێ گرووپدا دابەشبوون کە گرووپی سێیەمیان دوو ساڵ جارێک هەڵدەبژێردرێن.\nدیموکراتەکان دەسەڵاتی زۆرینەیان لە ئەنجوومەنی نوێنەران هەیە و ئێستا دەیانەوێت دەنگەکانیان لە ئەنجوومەنی پیرانیش زیاد بکەن. ئەگەر ئەوە رووبدات و کۆنترۆڵیان بەسەر هەردوو ئەنجوومەنەکەدا هەبێت، ئەوکات دەتوانن ئەگەر دۆناڵد ترەمپیش بە سەرۆک هەڵبژێردرێتەوە، پلانەکانی دوا بخەن یان رایبگرن.\nدەنگدەرانی ئەمریکا دەنگ بۆ 435 کورسیی ئەنجوومەنی نوێنەران و 33 کورسی لە ئەنجوومەنی پیران دەدەن.\nکەی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان دەزانین؟\nبەشێوەیەکی گشتی چەند رۆژێکی دەوێت تاوەکو ئەنجامی کۆتایی دەنگدان ئاشکرا دەکرێت، بەڵام ئەزموونی هەڵبژاردنەکانی ئەمریکا ئەوە نیشاندەدەن کە لە چەند کاژێری بەیانیی دوای هەڵبژاردن بەربژێری براوە دەردەکەوێت.\nلە ساڵی 2016 دۆناڵد ترەمپ لە کاژێر 03:00ـی بەیانی لە نیویۆرک لەبەردەم دەنگدەرانی سەرکەوتنی خۆی راگەیاند، بەڵام ئەمساڵ جیاوازە، چونکە دەنگدان لە رێگەی پۆستەوە زیادی کردووە و ئەوەش دەکرێت راگەیاندنی ئەنجامەکان بۆ چەند رۆژ تاوەکو چەند هەفتەش دوابخات.\nدوایین جاریش کە راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان دواکەوت و لە کاژێرەکانی سەرەتادا روون نەبوو، ساڵی 2000 بوو، کاتێک جیاوازی نێوان جۆرج دەبلیو بووش و ئەل گۆر زۆر کەم بوو و تەنیا لەسەر ویلایەتی فلۆریدا وەستابوون. دوای مانگێکشی دادگەی باڵا جۆرج بووشی وەک براوە راگەیاند.\nکەی سەرۆکی ئەمریکا دەسەڵات وەردەگرێت؟\nئەگەر جۆ بایدن ببێتە سەرۆکی ئەمریکا و لە هەڵبژاردن براوە بێت، ئەوا یەکسەر شوێنی دۆناڵد ترەمپ ناگرێتەوە، بەڵکو کاتی پێدەدرێت بۆئەوەی کابینەکەی پێکبهێنێت و پلانەکانی دابنێت.\nلە 20ـی مانگی کانوونی دووەمی ساڵی داهاتوو، سەرۆکی نوێی ئەمریکا لە واشنتن دی سی سوێندی یاسایی دەخوات و بەرەو کۆشکی سپی بەڕێدەکەوێت.


ئایا ڕەگەزی کۆرپەلە چۆن دیاری دەکرێت!؟ – گروپی زاکیر\nسودەکانی سیواک لە ڕووی زانستیەوە ،ئەوەی کە پەیامبەرمان فەرمانی پێکردووە ۱٤۰۰پێش ئێستا ، ئێستاکە وەڵاتانی ئەوروپا جێبەجێی دەکەن\nوه‌ڵامێکی پزیشکییانه بۆ ئەو چه‌واشه‌کارییانەی لەم لایەنەوە دەکرێن ….\nلەوەیە کاکی بێدین بڵێت:”ووتەی قوڕئان هه‌ڵوه‌شاوه‌ته‌وه، چونکه ئێستا زانست ده‌توانێت ڕه‌گه‌زی کۆرپه‌له دیاری بکات، بۆیە له‌مه‌وبه‌دوا به ئاره‌زووی خۆت کوڕت ده‌وێت یان کچ دیاری بکە و هه‌ڵیبژێره..!\nبەڵام لێرەدا دەبێت ئاماژە بەوەبدەین:\nهیچ به‌ڵگه‌یه‌کی زانستی نییه له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی که بڵێت ده‌توانرێت کڕۆمۆسۆمی نێرینه له کڕۆمۆسۆمی مێیینه جیاده‌کرێته‌وه، بگرە ئەو کارە مەحاڵە.\nچونکە بۆ ئەوەی تەماشای ڕیزبەندی کڕۆمۆسۆماتی سپێرمێک بکرێت، ئەوە دەبێت ئەو خانەیە ستەین “stain” بکرێت، و وە بۆ ئەوەی بخرێتە ژێر وەها مایکرۆسکۆپێک کە توانای ئەوەی هەبێت کڕۆمۆسۆمەکان جیابکاتەوە یاخود بخرێتە بەر ئامێری تایبەت کە سیکوێنسی جینەکان جیابکاتەوە ئەوا خانەکە دەمرێت، لەبەر ئەو چەند هۆکارە خانەی سپێرمەکە لەتاقیکردنەوەکەدا دەمرێت، بۆیە هەرگیز ناتوانین تەماشای کرۆمۆسۆمی سپێرمێکی زیندوو بکەین تاوەکو بەکاری بهێنین بۆ پیتاندنی هێلکە.\nلێره‌وه ته‌حه‌ددای هه‌رچی عه‌بقه‌رییه ده‌که‌ین کە بتوانێت تاکە به‌ڵگه‌یه‌کمان بۆ بێنێت، بیسەلمێنێت کە دەتوانرێت کڕۆمۆسۆمی نێرینه له کڕۆمۆسۆمی مێیینه جیاده‌کرێته‌وه، ئه‌وه له‌به‌رامبه‌رتدا هه‌موو سه‌رچاوه و کتێبێکی پزیشکی هه‌یه.\nچاوەڕێی بەڵگەکانتانین گەر سورن لەسەر قسەکەتان و ڕاست دەکەن..!؟؟\nڕاستی مه‌سه‌له‌که بریتی یه له جیاکردنه‌وه‌ی سپێرمی چالاک و خێرا له سپێرمی که‌م چالاک و هێواش و بێهێز..\nڕێگه‌یه‌کی نوێی سه‌رده‌می هه‌یه پێی ده‌ڵێن:”Sperm sorting methods”، ئه‌مریکاییەکان پێی ده‌ڵێن:”The Ericsson method or Sperm Swim up or Density Gradient”. مه‌به‌ست لێی جیاکردنه‌وه‌ی سپێرمی چالاک و نا چالاکه له ڕێگه‌ی ته‌کنیکی “”IMSI””.\nکه هه‌ڵده‌ستێت به پشکنینی گیانداری سپێرمدار به‌وپه‌ڕی وردییه‌وه، تا بۆ پیتاندنی هێلکه‌ی مێیینه هه‌ڵیبژێرێ -نه‌وه‌کو هه‌ڵسێ به‌جیاکردنه‌وه‌ی کڕۆمۆسۆمی نێرینه و مێیینه-.\nمه‌سه‌له‌که جیاکردنه‌وه‌ی سپێرمی چالاک و نا چالاکه، نه‌وه‌کو سپێرمی هەڵگری کڕۆمۆسۆمی نێرینه یاخود مێیینه.\nبەپێی ئەم ڕێگایە سپێری هەڵگری کرۆمۆسۆمی “Y” بچوکتر و خێراتر و تەمەنی کورترە لە سپێرمی هەڵگری کرۆمۆسۆمی “X” بۆیە بەم ڕێگا جیا دەکرێنەوە،یاخود ڕێگای دیاریکردنی کاتی گونجاو بۆ جیماع(سێکس) بۆ ئەوەی کۆرپەی خوازراو بەرهێمبێت.\nبەڵام ئایا ڕێژەی سەرکەوتنی ئەم ڕێگایە چەندە:\nهیچ بەڵگەیەکی ڕاستی نییە کە لەسەر کارایی ئەم شیوازە . لە وەها شێوازێکدا ئەگەری دەرکەوتنی نێر و مێ هەمان ئەگەری جووتبوونی ئاساییە.\nئان کارسۆن، سەرۆکی کۆمەڵەی ئەمریکی بۆطبی تناسلي(زۆربوون)\nJ. Martin Young, MD, a pediatrician in private practice in Amarillo, Texas, reviewed medical literature on sex determination and found that sometimes the Shettles method fared worse than random sex,\nمارت یۆنگ هەمان شتی زانای پێشوو دەڵێت…..\nئەی باشە سەرکەوتووترین و پێشکەوتووترین شێواز بۆ هەڵبژاردنی ڕەگەز چییە بۆ منداڵ؟\nشێوازی “MicroSort” بەناوبانگترین ڕێگایە کە دووبارە لەم ڕێگایەشدا ڕەگەزی کۆرپەلە هەڵنابژێدرێت بەڵکو منداڵی بەرهامهاتوو لە ڕەگەزی خواستراو هەڵدەبژێردرێت….\nئەمە بەو واتایەی کە چەند سامپڵێک وەردەگیرێن و پیتێنیان پێ دەکرێت لەگەڵ چەند هێلکەیەک\nلە پاشا ئەوەی هێلکە پیتراو کۆرپەلە پێکهات بەم شێوازە خانەیەک لەو چەندین خانەی کۆرپلە (کە ژمارەیان هێشتا کەمە) وەردەگیرێت و تەماشای کڕۆمۆسۆمەکانی دەکرێت جا ئەگەر ڕەگەزی خواستراوبوو ئەوا ئەو کۆرپەلەی کە خانەکەی لێوەرگیراوە لە مندالداندا دەچێندرێت.\nHow PGD and PGS in “MicroSort” Done :\nهیچ دژیه‌کییه‌ک نییه له‌نێوان زانست و ئه‌وه‌ی ئاینی ئیسلام ئاماژەی بۆ دەکات نییە.\nبەڵام ئامۆژگاریم بۆ خوێنەرانی خۆشەویست ئەوەیە کە کتێب بخوێننەوە لەسەر قەزاو و قەدەری خودا تاوەکو لە هەندێ گومان و پرسیاری تر نەجاتیان ببێت لەسەر ئەم باسە چونکی بەڕاستی تێگەیشتنی تەواو لە مەسەلەی قەزاو قەدەر زۆرێک شت ئاسان تر دەکات بۆ موسوڵمانان و غیر موسوڵمانان،\nمن خوێندنەوەی زیاتر لەسەر بابەتی قەزاو قەدەر بە گونجاو دەزانم وەک درێژەدانێک بە باسەکە بۆیە پێشنیاری کتێبێکی کورت دەکەم بۆ دروستکردنی باکگراوندێکی خێراو دروست لەمەڕ باسەکە کە ئەویش کتێبی:\n“تیشکێک بۆسەر قەزاو قەدەر”ی مامۆستا ئیکرام کەریمە.


لەسەر داوای سه‌رۆك وه‌زیران کۆمپانیاكانی ئینتەرنێت نرخ دادەبەزێنن\n:: PM:04:26:23/03/2020 \nلەسەر ڕاسپاردەی مەسروور بارزانی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، داوا له کۆمپانیاکانی خزمەتگوازاریی ئینتەرنێت کراوە، بۆ خزمەتی زیاتری هاووڵاتییان و کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەریان، نرخی خزمەتگوزارییەکه کەم بکەنەوه و خێراییەکەش زیاتر بکەن. تا ئێستە دوو کۆمپانیا دەسپێشخەر بوون و وه‌ڵامی داواکارییەکەی حکوومەتیان دایه‌وه.\nتا ئێستە دوو کۆمپانیا دەسپێشخەر بوون و وه‌ڵامی داواکارییەکەی حکوومەتیان دایه‌وه\nبەگوێرەی زانیارییەکانی "وشه"، ئانۆ جه‌وهه‌ر، وه‌زیری گواستنه‌وه و گه‌یاندنی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، نووسراوێکی فه‌رمی به واژۆی خۆیه‌وه ئاڕاسته‌ی كۆمپانیاكانی دابینكردنی خزمه‌تگوزاریی ئینته‌رنێت كردووه كه ده‌ستپێشخه‌رییه‌ك بۆ هه‌رزانكردنی نرخ و زیادكردنی خێرایی خزمه‌تگوزارییه‌كه پێشكه‌ش بكه‌ن.\nچه‌ند كۆمپانیایه‌ك یەکێک بەدەم داواکارییەکەی حکوومەتەوه هاتووه و بڕیاریاندا له سەرەتای مانگی شه‌شی ئەمساڵەوه نرخەکانی سەدا 25 دابەزێنن\nجێی باسە ماوەی مانگێكە هێڵی ئینتەرنێت لە تەواوی عێراق و هەرێمی كوردستان زۆر بە لاوازی گەڕاوەتەوە و خۆپێشاندەران و هاووڵاتتیان ناتوانن بە ئاسانی سوودی لێ وەربگرن و گرتە ڤیدیۆییەكانیان لە كاتی خۆیدا دابەزێنن و له‌م كه‌رنتینه سوودی بۆیان هه‌بێت.


ئابووریناسێک: بایکۆت هەلێکە بۆ برەودان بە بەرهەمی ناوخۆیی | ROJnews\nهەینی, 15 نوف 2019 - 08:23\nبایکۆتی کاڵا و شمەکی تورکی لە باشوری کوردستان بەردەوامی هەیە و ڕۆژ بەڕۆژیش فراوانتر دەبێت، نەبەرد کەریم، مامۆستا لە کۆلێژی دارایی و ژمێریاریی زانکۆی پۆلەتەکنینی سلێمانی، لەبارەی سوودی بایکۆتی کاڵای تورکی بۆ پەرەپێدان بە بەرهەمی ناوخۆیی، بۆ ڕۆژنیوز دەدوێت.\nنەبەرد کەریم پێیوایە، بایکۆت دوو سوودی سەرەکیی هەیە و دەڵێت: سوودی یەکەم ئەوەیە کە هاوڵاتیان وەک چەکێک دژ بە داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک بەکاریدەهێنن، سوودێکی دیکەشی بۆ برەودانە بە بەرهەمی ناوخۆ، هۆکارێکە بۆ ئەوەی کە بازرگانەکان بتوانن گرنگی بە بەرهەمی ناوخۆیی بدەن.\nدەشڵێت: هەرکاتێک گرنگیی بە بەرهەمی ناوخۆیی درا، دەبێتە هۆی زیادبوونی هەلی کاریش، لە ساڵانی ڕابردوودا گرنگیی زۆر بە پرۆژەی نیشتەجێبوون دراوە، ئێستا دەتوانن سیستمی بازرگانییەکانیان بگۆڕن و برەو بە کەرتی پیشەسازیی، گەشتیاریی و کشتوکاڵ بدەن، ئەمەش دەبێتە پلانێکی ستراتیژیی بۆ ئەوەی لە هەموو بارودۆخێکدا هەرێمی کوردستان پشت بە بەروبوومی ناوخۆیی ببەستێت.\nئەو پسپۆڕە ئابوورییە دەڵێت: دەکرێت ئەو بەرهەمانە بەکاربهێندرێت کە ئێستا لە ناوخۆی هەرێمی کوردستان بەرهەمدێت، ئەو بەرهەمانەشی کە لە ناوخۆ بەرهەم ناهێندرێت دەتوانین بەرهەمی وڵاتانی دیکە جگە لە تورکیا بەکاربهێندرێت، لەگەڵ ئەوەشدا پلانیش دابنرێت بۆ بەرهەمهێنانی ئەو بەرهەمانەی کە پێویستن بۆ ناوخۆ.\nنەبەرد کەریم بە گرنگیشی دەزانێت، لە کابینەی نۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بودجەی کەرتی وەبەرهێنان زیاد بکرێت و "زۆرتر گرنگیی بە بوارەکانی کەرتی کشتوکاڵ، پیشەسازیی و گەشتوگوزار بدرێت، بۆ ئەوەی لە چوار ساڵی داهاتوودا بتوانین ببینە خاوەن کۆمەڵێک پرۆژەی کشتوکاڵیی و پیشەسازیی".\nهەروەها دەشڵێت: دەکرێت حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ بەهێزکردنی ئابووریی ناوخۆیی، باجی زیاتر بخاتە سەر ئەو بەرهەمانەی کە لە دەرەوە هاوردە دەکرێن، ئەمەش دەبێتە هۆکارێک بۆ زیاتر گرنگیدان بە بەرهەمی ناوخۆیی.\n"بایكۆتی كاڵای توركی بەهێزترین وەڵامی دژ بە داگیركارییە"\nبە بۆچوونی هاووڵاتیان شۆڕشی بایكۆتی كاڵای توركی ئیرادە و بڕیاری گەلی كوردە بۆ ڕەتكردنەوەی داگیركاریی سوپای تورك و بەهێزترین وەڵامی داگیركارییە، ئەم هەنگاوەش وادەبینن کە...\n13 ديس - 07:42


هێرشبەری فەرەنسیی یانەی ڕیاڵ مەدرید، کەریم بنزیمە خەڵاتی باشترین یاریزانی خولی ئیسپانیای بۆ مانگی ئەیلول پێبەخشرا.\n“بیگ بێنز” لەمانگی ئەیلولدا بەدرێسی ڕیاڵ مەدریدەوە توانیویەتی حەوت گۆڵ تۆماربکات و چوار گۆڵیش بۆ هاورێکانی بڕەخسێنێت، پاشان لەگەڵ هەڵبژاردەی فەرەنسا باشترین ئاستی لە خولی نەتەوەکانی ئەوروپا پێشکەشکرد و ناسناوەکەی بەدەستهێنا.\nکەریمی فەرەنسی یەکێکە لە پاڵێوراوەکان بۆ خەڵاتی باڵۆندۆر، لەلایەن میدیاکانی مەدرید و ڕایەڵەی یانەکانی لالیگاوە پاڵپشتیدەکرێت بۆ چنینەوەی ناسناوە تاکەکەسییەکە، کە بڕیارە مانگی داهاتوو لەلایەن گۆڤاری فرانس فوتبۆڵەوە پێشکەشبکرێت.\nڕۆژنامەی مارکای ئیسپانی ئاشکرایکردووە، بەخشینی خەڵاتی باشترین یاریزانی مانگی ئەیلول بە ئەستێرەکەی فەرەنسا پەیامێکی ڕاستەوخۆی ڕۆژنامەنووسانی ئیسپانیا و فەرەنسا، هەروەها شارەزایانی ئیسپانیایە، کە بنزیمە شایستەی باڵۆندۆرە.\nپێرێز بە ئۆفەرێکی خەیاڵی ڤینیسیۆز دەبەستێتەوە\nڕیاڵ مەدرید لە داهاتوویەکی نزیکدا بۆندی نوێ بە مووچە و پاداشتی زیاتر پێشکەشی ڤینیسیۆز جونیۆر دەکات. ڕۆژنامەی مارکای…\nکریستیانۆ کاریگەری لەسەر ڕێککەوتنی مباپێ – ڕیاڵ مەدرید دەبێت\nلە ئەگەری گواستنەوەی کیلیان مباپێ بۆ یانەی ڕیاڵ مەدرید، بەڕێوەبەرانی پاریس سان جێرمان هەموو هەوڵێکدەدەن کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ لە…\nململانێی گۆڵکارانی 2020/2021 بەردەوامی هەیە و هەفتەیەکی دیکەی خولە ناوخۆییەکانی ئەوروپا تێپەڕیانکردو و گۆڕانکاری لە پێگەی یاریزانان دروستبوو.…


KurdFilm | کوردفیلم - مرده بازندە (2022)\n(ئەحمەد خەسرەوی)، لەناو گرفتاری ژیانی تایبەتی پڕ كێشەیدا، دەبێت بە بەرپرسی بەدواداچوون بۆ دۆسیەیەكی نهێنی ئامێز. دۆسیەیەك كە تێكەڵی گومانەكان و نیگەرانییەكانی (ئەحمەد) دەبێت و كاریگەری لەسەر ژیانی دروست دەكات...\nموحەمەد حوسەین مەهدەویان\nجەواد عیزەتی، ڕەعنا ئازادی وەر، ئاناهیتا دەرگاهی، بابەك كەریمی، ئەمیر دژاكام، مەهدی زەمین پەرداز، مەجید نوروزی، ئەمیر حوسەین هاشمی، شەبنەم قوربانی، سەجاد بابایی، مەنوچەر عەلی پور، مێلیكا پازوكی، حوسەین جەمارانی\nدانان بۆ لیستی دڵخوازەکان\nپێویستە چووبیتە ژوورەوە بۆئەوەی لیستی سەیرکردنەکانت ڕێکبخەیت.\nسێرڤەری 1: vidmoly\nسێرڤەری 2: fembed\nسێرڤەری 3: uqload\nسێرڤەری 4: google\nسێرڤەری 5: vidbam\nسێرڤەری 6: dood.pm\nسێرڤەری 7: yourupload\ngoogle fembed 1fichier megaup usersdrive


بەشداریی PAKله شاری له‌نده‌ن لە خۆپێشاندانێک لە بەر دەرگای بالوێزخانەی ئێران | نوێنەرایەتی ئوروپا پارتی ئازادیی کوردستان\nبەشداریی PAKله شاری له‌نده‌ن لە خۆپێشاندانێک لە بەر دەرگای بالوێزخانەی ئێران\nکاتژمێر 14:00 ڕۆژی یەکشەممە 10ی خەرمانانی ساڵی2719ی کوردی ھاوکات لەگەڵ 1 سێپتەمبەری ساڵی 2019ی زایینی، بە مەبەستی ئیدانە و پرۆتستۆ کردنی زیندانی کردن و لە سێدارەدانی بەندکراوانی سیاسیی کورد لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران،\nبە ئامادەبوونی ڕێژەیەکی بەرچاو لە کوردانی تاراوگە نشین و ئەندام و لایەنگرانی چەندین پارت و ڕێکخراوی کوردستانی خۆپێشاندانێکی ناڕەزایەتی لەبەر دەم “باڵوێزخانەی ئێران” ھەڵکەوتو لە شاری لەندەن،ی پێتەختی وڵاتی بەریتانیا، بەڕێوەچوو.\nخۆپێشاندەران وێڕای بەرزکردنەوەی وێنەی بەندکراوانی سیاسیی و لەوانە ھەردو پێشمەرگەی دیلی ( پارتی ئازادیی کوردستان PAK) ھەڤاڵان ( ھووشمەند عەلیپور) و (محەممەد وەستاقادر) بە ھەر سێ زمانی کوردی،فارسی و ئینگلیسی،ش دروشم و وتاریان دژی کۆماری سێدارە و ئیدانەکردنی کردەوە چەپەڵەکانی ئەو ڕژێمە سەرەڕۆیە، و ھاوکات داواکردن لە کۆمەڵگای نێونەتەوەیی و ناوەندەکانی داکۆکیکار لە مافی مرۆڤ بۆ وەدەنگ ھاتن و لە قاودان و ئیدانەکردنی کردوە دژە مرۆییەکانی کۆماری سێدارەی ئێران، دەکوتەوە.\nھێژای ئاماژە پێکردنە کە ئەندام و لایەنگرانی (پارتی ئازادیی کوردستان PAK) چالاکانە لە خۆپێشاندانەکەدا بەشدار بوون.


کۆمۆنەی پاریس: جەستەو رۆحە شۆڕشگێریەکەی پرۆلیتاریا\nحیکمەت هەڵەبجەیی ١٨ / ٣ / ٢٠٢٠\nکاتێک ئەڵێین پاریس؛ کتوپڕ کۆمۆنەمان بیر ئەکەوێتەوەو دەنگێکی دوور لە گوێماندا ئەزرنگێتەوە. بەڵام ئەو بزووتنەوە مەزنە ئەوەندە بە مێژووی ئەم چەرخە نزیکە کە سەرمایەداری جیهانییش، بەو ناوە ڕائەچڵەکێت. خودی پاریس خۆی بە هەموو خەسڵەتە مێژووییەکانیەوە، ئەو ڕۆحە شۆڕشگێریەی خوڵقاند. کاتێکیش کۆمۆنە دێنینەوە یاد، بەمە ئەمانەوێت ئەو دیدو بۆچون و لێکدانەوانەی چەپ و لایەنە حیزبیەکانی یاد بخەینەوە کە کۆمۆنە وەک ڕوداوێکی کۆن و مێژوویەکی بەسەرچوو باس دەکەن. ئەمە لەکاتێکا کۆمۆنە لە زەمەنەوە پێوانە ناکرێت.\n١٤٩ ساڵ بەر لە ئێستا شۆڕشی کۆمونە ڕویدا. بۆیە وا دەزانن دوای سەدەو نیوێک، ئیتر کۆمۆنە هیچ ڕۆڵ و کاریگەریەکی لەسەر نەوەکانی ئەمرۆو سبەینێش دانەناوە.\nکۆمۆنە کاریگەریی بەسەر مێژووەوە داناوە، لە مێژوویەکیشدا خۆی ڕاگەیاند کە هەروەک ئەم ڕۆژگارەمان، جەنگی کارو سەرمایە تیایا گەشەی دەکرد. بۆیە ئەگەر تەنها بارودۆخێک گۆڕرابێت، ئەوە تەنها فراوانبوونی ڕووبەری ئەو جەنگەیە، جەنگی کارو سەرمایە. مادام دەوڵەت هەروەک خۆی ماوە، ئەوا دوژمنەکەشی لە ژیاندایە. ئەوەی ئەمڕۆش بە جیهاندا بڵاوە ئەکات، ئەوە پریشیکی کۆمۆنەیە. وە هەرکاتش کۆمۆنە هاتەوە سەر ڕێڕەوە مێژووییەکەی خۆی، ئەوا لەو خاڵەوە دەستپێئەکاتەوە کە لە پاریسی کۆمۆنەو تاقیکردنەوەکانی تریدا جێیهێشتووە. کۆمۆنە وەک دوژمنی ڕاستەقینەی دەستەڵاتی دەوڵەت دەرکەوت، وەک دوژمنی هەرەمە سیاسیەکەی کۆمەڵ. ئەی مەگەر هێشتا دەوڵەت لە بەرزترین ئاستی گەشەسەندنیدا نیە؟ کۆمۆنە وەک ئەو شۆڕشە هاتە مەیدان کە ئەیەوێت بڕیار بگێڕێتەوە بۆ کۆمەڵ. بەو مانایە، مێژوی پرۆلیتاریا مێژویەیەکی دابڕاو نیە، بەڵکو بریتیە لە زنجیرەیەکی تێهەڵکێشی خەبات. وە ئەگەر چەپگەراکان و ڕۆشنبیرەکانیان هیچ حسابێک بۆ ئەزمونەکانی ڕابوردوی خەباتی پرۆلێتاریا نەکەن، ئەمە ئەوە ناگەیەنێت کە کۆمۆنە لە پرۆگرامی مێژوویی پرۆلێتاریا کراوەتە دەرەوە. بزوتنەوەی پرۆلیتاریا هەمیشە لەو خاڵەوە دەست پێئەکات کە لەوەوبەر ئاستی سنوری خەباتی بوە. کۆمۆنەو هەمو ڕوداوە شۆڕشگێریە کۆمۆنیەکانی دوای کۆمۆنەش تا ئەمڕۆ، بە کەلەپوری خەباتی چینێکی شۆڕشگێر دائەنرێت و خەسڵەتەکەیشی، هەر لە سروشتە مێژووییەکەیەوە بۆ ماوەتەوە کە ناکۆکیەتی لەگەڵ کۆمەڵگای چینایەتی و سەروەرێتی چینایەتی. کۆمۆنە شۆڕشێک بوو بناغەی دنیایەکی نوێ، دنیایەکی بێ چەوساندنەوەی دارشت، نمونەی دنیایەکی نوێی بە کردەوە نیشاندا، ئەو دنیایەی کە لەسەرەتای دروستبونی موڵکیەتی تایبەتی و جیاوازی چینایەتیەوە، بابەتێکی خستۆتە مێژووەوە کە گەڕانەوەی مرۆڤە بۆ ژیانە کۆمۆنیەکەی. ئەمەش نە ئەتوانرا دەرک بکرێت، هەتا کۆمۆنە خۆی نیشانداوە لە مێژوودا، ئەو کۆمۆنەیەی جەماوەری شۆڕشگێر، بەردەوام ڕێچکەی ئەو ئەزمونە مێژووییە دەگرنەوە بەرو هەر بەدوای ئامانجەکانی ئەو بزووتنەوەیەوەن. کۆمۆنە کۆن نابێت، وە لە ڕێرەوی خەباتی چینایەتیدا، چەندانجار خۆی نیشانداوەتەوە. نەوە لە دوای نەوەی پرۆلیتاریا هەر بەدوای ئەو ئامانجەوەن بۆ تەواو کردنی ئەو پرۆژە کۆمەڵایەتیە مێژووییەی کۆمۆنەی پاریسی، بناغەکەی دارشت. وە سەرباری ئەو تەمەنە کورتەی، وەرچەرخاندنێکی بنەڕەتی لە سیستەمی سەرمایەداریدا بەدیهێنا.\nشۆڕش بزوێنەری مێژوە. ئەوە کۆمۆنە بوو مێژوی بزواند. ئەوە کۆمۆنە بوو ئەو شۆڕشە کۆمەڵایەتیەی خولقاند، ئەم مێژوە کۆنە چینایەتیەی جیهان هەڵدەگێڕێتەوە. وە بە کردەوە نیشانیدا ئەم جیهانە سەرمایەداریە گەندەڵە، ناتوانێت تاهەتایە دەستەڵات بسەپێنێت بەسەر کۆمەڵدا.\nئەوەی ئەمانەوێت ئیشارەتی بۆ بکەین ئەوەیە کە زۆر باس و لێکدانەوەو لێدوان دەربارەی کۆمۆنە کراوە. ئێمەش لێرەدا مەبەستەکەمان ئەوە نیە کۆمۆنە وەک چیرۆکێک بگێڕینەوە، یاخود وەسفی کۆمۆنە بە ئایدیاو تیۆری بکەین، یان کۆمۆنە لەڕوانگەی ئەم یان ئەو فکرەوە بخوێنینەوە، بەڵکو ئەمانەوێت بڵێین، زۆر لەچەپ و لایەنە سیاسیەکان، کۆمۆنە وەک ڕوداوێکی کۆن و بەسەرچو ئەدەنە قەڵەم، واتە لە ڕوانگەی زەمەنەوە تێیدەڕوانن. ئەوان ناتوانن هەرگیز لەدیدەی ماتریالیزمی مێژوییەوە برواننە کۆمۆنە. ئەوان ئەوە نابینن ئەو مەرجە ماتریالیستیانەی ناکۆکی چینایەتی لەسەر وەستاوەو خولقێنەری کۆمۆنە بوە، هەر ئەو مەرجە ماتریالیستیانەن کە بەردەوام بەو ئاراستەیەدا گەشە ئەکات و کۆمۆنە بەرەو تەواو کردن ئەبات، ئەو کۆمۆنەیەی بە یەکجاری ئەبێتە ژیانی واقیعی کۆمەڵ و کۆتایی بە دەستەڵاتی دەوڵەت و زەبروزەنک ئەهێنێت، هەرکات توانی کۆتایی بە کاری کرێگرتە بهێنێت، ئەو سیستمی کارکردنەی دەوڵەت پاسەوانێتی. هەر لەبەر ئەوەشە، کۆمۆنە ڕاستەوخۆ، گورزەکانی لە دەوڵەت ئەوەشێنێت. واتە کۆمۆنارەکان باش لەوە تێگەشتبوون ڤایرۆسەکە دەوڵەتە. وە هەمو شتێک لەدەوڵەتەوە ئاراستە ئەکرێت. زۆر لەچەپ و حیزب و لایەنەکان بەدیدێکی سیاسی و تیۆریەوە ئەڕواننە هەر ڕوداوێکی مێژویی .. هەر ئەو دیدە تیۆری و سیاسی و حیزبیە وای لێکردون نەک هەر کۆمۆنە، بەڵکو هەمو ڕوداوەکان ئەگەڕێننەوە بۆ زەمەن و ڕابوردویەکی دابڕاو لەو مێژووەی دروستی کردووە.\nکۆمۆنە هەرچەند تەمەنی کورت بوو، تەنها ۷۲ ڕۆژ ژیا، زیاتر لە ۱٠٠ هەزار کەسی کردە قوربانی و گۆڕستانێکی گەورەی بەناوی پیرلاشیزەوە جێهێشت لە پاریسدا وەک سیمبوڵی ئەو کۆمۆنارە شۆڕشگێرانەی تا هەتایە لە بیری مێژوودا دەمێننەوە. ئەو قوربانیانە بون، پاریسیان لە بنچینەوە گۆڕی. لە دەستەڵات و حوکمی چینێکی خۆ سەپێنەوە، کردیانە ئیرادەی یەکگرتووی کۆمەڵ لە بەڕێوەبردنی کۆمەڵگادا. بۆ یەکەمجار لە مێژودا، ئیدارەیەکی کۆمەڵایەتی دور لە دەستەڵاتی دەوڵەت و یاساکانی دامەزرێنرا. ئەوەی لێرەدا گرنگەو یادی ئەو مێژوە ئەکەینەوە، ئەوەیە مێژوی کۆمۆنە بوە بە بنچینە بۆ ئەزمونێکی بەردەوام لە خەباتی چینایەتیدا چ دوێنێ چ ئەمڕۆ چ سبەینێ. وە ئەوەی ئەیەوێت کۆمۆنە وەک دەوڵەت بناسێنێ، وە یان پرۆلیتاریا لە کۆمۆنە بترسێنێت، ئەوە بەردەوام، لەو شەربەتە ژەهراویە دەنوشێت کە برجوازیەت ئەیکات بەدەمیەوە. خودی کۆمۆنەش خۆی، بە مێژوودا ئەچێتەوەو بە نەوەکانی ئێستاو ئایندە ئەڵێت: ئەو ئەزموونە مێژووییە بە خەباتێکی ئینترناسیۆنالیستیی یەکگرتوو بەدی ئەهێنرێت. ئامانجش لە کۆمۆنە گۆڕینی فۆرمێکی دەوڵەت نیە بە فۆرمێکی تر، گواستنەوەی ئامێرە ترسناکەکەی سەروەرێتی چینایەتی نیە لە دەستی توێژێکی برجوازیەوە بۆ توێژێکی تر، بەڵکو لەناوبردنی دەوڵەت و دانانی ئیدارەیەکی بەکردەوەیە بۆ کۆمەڵگا، ئیدارەیەک کە بەرژەوەندی و پێداویستیەکانی کۆمەڵگا دابین ئەکات. دەوڵەت هەمیشە لایەنێکی سەرکوتکار بووە. کۆمۆنە ئەو دەسەڵاتەی کردە کۆمەڵێکی پرچەک. وە هەر ئەو حوکمە بیرۆکراسیەی دەوڵەت کە هەر ۳ تا ٤ ساڵێک هەڵئەبژێرا لەلایەن پەرلەمانەوە، لابرا، هەر کاتێک بیان ویستایە هەڵبژاردنی گشتی ئەکرا، وە کێیان بویستایە دائەنراو لا ئەبرا. ئەنجومەنی شارەوانی هەمووی لە ئەندامانی کۆمۆنە پێک هاتبوو، بەدەنگدانی گشتی لە هەمو بازنەیەکی شاردا هەڵئەبژێران و هەر کاتێکش پێویست بوایە لا ئەبران. پۆلیس بەر لە کۆمۆنە ئامرازێک بوو بەدەست حکومەتی مەرکەزیەوە، کرایە ئامرازێک لە دەستی کۆمۆنەدا. کۆمۆنە سوپای هەمیشەیی گۆڕێ بە میللەتێکی چەکدار. لە هەموی گرنگ تر هەمو ئەندامانی کۆمۆنە لەبەرابەر کرێی کرێکارێکدا کاریان ئەکرد، جیاوازی لە موچەدا نەبوو هەتا خەڵک هەوڵی پلەو پارەو ئیمتیاز بدات. هەموو دام و دەزگاکانی خوێندن خۆرایی کران، لەهەمانکاتدا مەنهەجی دەوڵەت کاریگەریی ئاین و سیاسەتی لێ دور خرایەوە. بە کورتی، کۆمۆنە گۆڕانکاریەکی ڕیشەیی بوو لە کۆمەڵدا. ئەمەش وا بە ئاسانی لە شەو ڕۆژێکدا ئامادە نەکراوە، بەڵکو پێشینەیەکی شۆڕشگێریی هەبوە. هەر پێش کۆمۆنە بە چەند ساڵێک کۆمەڵەی کارگەرانی جیهان؛ ئینترناسیۆنالیزمی پرۆلیتاریا لەساڵی ۱۸٦٤ دا دروست بوو لە ئەنجامی ئەو شەپۆلە شۆڕشگێری و تەقینەوەو مانگرتن و خۆنیشاندانەی کرێکاراندا کە زۆربەی وڵاتانی ئەوروپای گرتبۆوە، کرێکارانی فەرەنساو بەلجیکاو سویسرا، هەل و مەرجێکی وای هێنایە پێشەوە کە تایەفە سۆشیالیستەکانش بە هانای ئینترناسیۆنالیزمەوە ڕۆشتن بەتایبەت بەبێ جیاوازی ڕێکخراوەیی. ئەو بارو دۆخە زیاترو زیاتر چڕ تر بوەوە. هەڵکشانی شۆڕشگێڕیی پرۆلیتاریا لە فروان بوون و درێژبونەوەدا بوو. ئەوش ڕێگای خۆش کرد بۆ گروپ و لایەنەکان بەرەو ئەو ئامانجە بڕۆن کە پرۆلیتاریا هەیەتی. نەک دیدەی فکری و گروپچێتی کە هەرگیز نەک ڕەوتی بزوتنەوەکە ناجوڵێنێ بۆ پێشەوە بەڵکو یارمەتی بەرەو پێشبردنیشی نادات. ئەوەی مێژوو ئاشکرای کردوە کۆمۆنەو هەمو ئەو ڕوداوە شۆڕشگێریانە، بەسەرکردەو ڕابەرو نمایندە حیزبیەکان دروست نەبوەو نەخولقاوە. تەنها خۆڕێکخستنی جەماوەر بووە وەک فاکتەیەک، وە بە دامەزراندنی ئەنجومەنە کرێکاریە شۆڕشگێڕیەکان و هەڵبژاردنی ئیدارەیەکی ڕاستەوخۆ لەهەمو دام و دەستگا کۆمەڵایەتیەکان، ئیدارەیەکی دور لەحیزبی. هەرکات ئیدارە ناوخۆییەکان لەدەست ئەنجومەنە شۆڕشگێڕیەکاندا بوو، ئەوکاتە بڕیار لای جەماوەرە نەک لای حیزب. هەر لەبەر ئەوەیە وەک چۆن کۆمەڵەی کارگەرانی جیهان بوو بە پشت و پەنا وە لەبزوتنەوەکەیدا کە بزوتنەوەی پڕۆلیتاریایە توایەوەو خۆی خستە نێوەندی بزوتنەوەکە، هەڵوێست و جموجول و بەرژەوەندی پرۆلیتاریای کردە ئامانج نەک تێڕوانین و دیدەی فکری وەک تا ئێستا باوە لەناوچەپەکاندا، ئەمە لەگەڵ ئەو هەمو شەپۆل و خۆپیشاندان و نارەزاییەتانەی جەماوەر بەرپای ئەکات، زۆر لەو تایەفە سۆشیالیستانەی کە شان بەشانی ڕەوتی پرۆلیتاریا خۆیان ئەبیننەوە، بەڵام ئەو هەنگاوە شۆڕشگێڕیەیان نەناوە لەبەردەم بزوتنەوەکەیاندا، ئەمە لەکاتێکا پرۆلیتاریا، تەنها بە ڕێکخستن و یەکڕیزی ئەتوانێ ڕەوتی خەباتی تۆکمەو فراوان و درێژ خایەن بکات. کۆمۆنە ئەو ڕۆحە ئیلهام بەخشەیە کە هەموو گروپ و تایەفەکان ئەباتەوە سەر سەرچاوە مێژووییەکەی شۆڕش: شۆڕشی کۆمۆنەی ١٨ ئازاری ١٨٧١.


بوفۆن | ئێمە شایستەی ئەوەین سەرکەوین بۆ قۆناغی داھاتوو\nلەلایەن کاروان فاخر لە 2014/12/07 ئیتاڵیا, ئیسپانیا, چامپیۆنزلیگ-یۆرۆپالیگ\nگۆلچی یانەی یوڤێنتوسی ئیتالیا جیانلویجی بوفۆن لە چاوپێکەوتنێکدا باسی لە یاری یانەکەی بەرامبەر یانەی ئیسپانی کرد لە خولی یانە پالەوانەکانی ئەوروپا .\nلە چاوپێکەوتنێکدا لەگەل سکای سپۆرت بوفۆن سەبارەت بە دوایین یاری بەرامبەر ئەتلەتیکۆمەدرید لە قۆناغی ٣٢ ووتی : پێویستە لەسەر ئێمە لەو یارییەدا سەرکەوتن بەدەست بێنین بۆ ئەوەی دەرباز بوونی خۆمان بۆ قۆناغی داھاتوو بسەلمێنین , من باوەریم بە یاریزانانی یانەکەم ھەیە کە توانای شکستدانی یانەی ئسپانیان دەبێت .\nگۆلچی خانمە پیرەکە ئەوەشی ووت کە لەو گروپەدا کاری ئێمە کەمێک سەختە, ھەربۆیە بە ھیچ شێوەیەک بیرمان لەوە نەکردۆتەوە کە نەتوانین سەرکەوتن بەدەست بینین ,چونکە ئێمە شایستەی ئەوەین ببین بە یەکێک لە یانەکانی قۆناغی ١٦ـی خولی یانە پالەوانەکان .\nکیێلینی | ئەمە گرنگترین یاری ژیانی منە یوڤێنتوس 1-0 مۆناکۆ| تاکه گۆڵێکی ڤیدال بردنه‌وه‌ی به‌خشییه خانمه پیره‌که بارسێلۆنا گرێبەستێکی سەیر و جیاواز پێشکەش یوڤێنتوس دەکات نێدڤێد | بارسێلۆنا لە ھەولی گواستنەوەی پۆگبا ـدایە گشت پێکھاتەکانی یوڤێنتوس لە قۆناخی ھەشتەمی چامپیۆنزلیگ تۆتێنھام لیۆرینتی کردۆتە ئامانجی ھاوینە پۆگبا رەتیدەکاتەوە ریزەکانی یانەکەی جێبێلێت ڕیال مه‌درید له پێناو پۆگبا ئاماده‌ی پێدانی بڕێکی پاره‌ی زۆر و یاریزانێکه به یوڤێنتوس پۆگبا | رۆنالدۆ تۆمار کردنی ٧٠ گۆل لە کالچیۆ لەبیر خۆی بباتەوە بوفۆن | بۆ بەدەست ھێنانی چامپیۆنزلیگ پێویستیمان بە مێسی و رۆنالدۆ ـیە بوفۆن و کیەلینی گرێبەستەکەیان نوێ کردەوە ئالێگری لە یاری ئەمشەو گۆرانکاری لە سیستمی یارییەکەی دەکات بەرێوەبەری کارەکانی ڤیدال لە گفتوگۆدایە لەگەل ریال مەدرید ئەتلەتیکۆمەدرید- یوڤێنتوس | دوو قارەمانەکەی ئیسپانیا و ئیتالیا بە دوای سەرکەوتن فەرمی | ئەلڤارۆ مۆراتا پەیوەندی بە یۆڤانتۆسەوە کرد\nئیتالیا بوفۆن یوڤێنتوس\nبابەتی پێشوونهێنی پۆشینی درێسه زه‌رده‌كه‌ی یاریزانانی بارسا چی بوو ؟\nبابەتی دواتر ملیاردێرێکی روسی یانەی پارما دەکرێت


◄ ئەنجام: Found 1.838, page 1 of 184 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📖 ؟...We dizanibû کورتەباس\n📅 دەمێ تومارکرنێ Feb 15 2016 10:26PM\n👁 ئەڤ بابەتە 6,317 جار هاتیە دیتن\ndi nava 40 mîlyon kurdên cihanê da tenê nasnameyên [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ م.ب. 15-2-2016 22:26:49\n📕 10 خاڵ خۆزگە پێش چوونە زانکۆ بمزانیایە پەڕتووکخانە\n👫 ناڤێ تومارکەری هومام تاهیر\n📅 دەمێ تومارکرنێ Feb 10 2018 8:07PM\n👁 ئەڤ بابەتە 24,708 جار هاتیە دیتن\nنووسەر: د.یاسین عەبدلکەریم بکار (پزیشکی دەروونی) [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ هـ.ت. 10-2-2018 20:07:03\n📕 10 خاڵ خۆزگە پێش چوونە زانکۆ دەمزانی پەڕتووکخانە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 12 2020 10:29AM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,612 جار هاتیە دیتن\nنووسەر: د.یاسین عەبدلکەریم بکار (پزیشکی دەروونی) [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ ز.س. 12-3-2020 10:29:42\n📕 100 ناوداری کەرکوک و گەرمیان پەڕتووکخانە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 10 2019 10:54AM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,788 جار هاتیە دیتن\nئەم پەرتووکە بریتیەلە ژیاننامەو و بەرهەمی 100 کەسا [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ ز.س. 10-6-2019 10:54:49\n📕 100 نهێنی سەرکەوتووان پەڕتووکخانە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 26 2021 4:30PM\nعادل شاسواری وەرگێڕانی چوار کتێبی عەرەبییە. 2021 [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ ز.س. 26-1-2021 16:30:41\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 14 2017 9:36PM\n👁 ئەڤ بابەتە 21,488 جار هاتیە دیتن\nوەرگێڕانی: جوتیار قارەمان 2017 [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 2 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 14-10-2017 21:36:43\n📕 1001 ڕێگا بۆ ئارامگرتن پەڕتووکخانە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 8 2019 10:26AM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,466 جار هاتیە دیتن\nنووسینی: حسێن مەحمود هەڵەبجەی  [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 3 ✔ 99% ✍ ز.س. 8-7-2019 10:26:30\n📕 1001 ڕێگا بۆ بەختەوەری پەڕتووکخانە\nنووسینی: حسێن مەحمود هەڵەبجەی  [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ ز.س. 8-7-2019 10:26:30\n📕 1001 ڕێگا بۆ سەرکەوتن پەڕتووکخانە\n👁 ئەڤ بابەتە 3,150 جار هاتیە دیتن\nنووسینی: حسێن مەحمود هەڵەبجەی  [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ ز.س. 8-7-2019 10:26:30\n📕 1001 ڕێگا بۆ متمانە پەڕتووکخانە\n👁 ئەڤ بابەتە 3,129 جار هاتیە دیتن\nنووسینی: حسێن مەحمود هەڵەبجەی  [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ ز.س. 8-7-2019 10:26:30\nفایلێن پەیوەندیدار 53,112\n| دروستکرنا لاپەری 0,609 چرکە!


کەریم عەلی: وەزارەتی سامانە سرووشتییەکان یارمەتیدەری بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنییە\nنرخی سووتەمەنی و بەتایبەتیش جۆرەکانی بەنزین کە بۆ ئۆتۆمبێل بەکاردێن ڕووی لە بەرزبوونەوە کردووە و سەرۆکی لیژنەی پیشەسازی و وزە لە ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی ڕەخنە لە وەزارەتی سامانە سرووشتییەکان دەگرێت لەسەر ئەم پرسە و چەند پێشنیازێک بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە دەخاتە ڕوو.\nکەریم عەلی، سەرۆکی لیژنەی پیشەسازی و وزە لە ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ئاماژەی بەوە کرد کە وەزارەتی سامانە سرووشتییەکان وەک هۆکاری ناوخۆیی یارمەتیدەری بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنین.\n"هۆکاری دەرەکیمان هەیە کە تا ڕادەیەکی زۆر لاوازە، وەک بەرزبوونەوەی نرخی دۆلار و بەرزبوونەوەی نرخی نەوت و هۆکارە تەندرووستییەکان و هۆکارە سرووشتییەکان. بەڵام ئەوەی جێی تێبینییە هۆکارە ناوخۆییەکە کە بەڕاستی زۆر جێی ئەسەفە بۆ ئێمە کە حکومەتی هەرێمی کوردستان، وەزارەتی سامانە سرووشتییەکان و لایەنە ئیدارییەکان خۆیان هاوکارن بۆ بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی."\nبەدەر لەوەی باجێکی زیاتر لە بارهەڵگرانی سووتەمەنی دەسەنرێت لە خاڵە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستانی عێراقدا، بە وتەی کەریم عەلی کۆمەڵێک کۆمپانیای جیاواز هەن کە لەژێر ناوی جیاواز پارە لە بارهەڵگران دەستێنن و ئەوەش هۆکارێکی ترە بۆ بەرزبوونەوەی نرخەکان.\n"لە ٧\_٣\_٢٠٢١ەوە هەتاکو ئێستا بەپێی ڕێنماییەکی وەزارەتی سامانە سرووشتییەکان بۆ هەر بارهەڵگرێکی سووتەمەنی بڕی ٣٠٠ هەزار بۆ ٤٠٠ هەزار دینار زیادکراوە لە دەروازی سنوورییەکاندا."\nسەرۆکی لیژنەی پیشەسازی و وزە لە ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی چەند پێشنیازێکی ئاراستەی لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد بۆ کۆنترۆڵکردن و کەمکردنەوەی نرخی سووتەمەنی لە ناوچەکەدا، وەک "هەڵوەشاندنەوەی ڕێنماییەکانی سامانە سرووشتییەکان، لادانی تەواوی کۆمپانیا مشەخۆرەکانی مەرزەکان و دەرکردنی ڕێنماییەک بۆ کۆنترۆڵکردنی نرخی سووتەمەنی".\nلە ئێستادا کە هاوڵاتیان بە قەیرانی دارایی دا دەڕۆن، نرخی سووتەمەنی و بەتایبەتیش جۆرەکانی بەنزین کە بۆ ئۆتۆمبێل بەکاردێن ڕووی لە بەرزبوونەوەیەکی بەرچاو کردووە ئەمەش هاوڵاتیانی نیگەران کردووە.


زیاتر لە ٢٣٠ چالاکی سیاسی و رۆژنامەوان، ئیدانەی بەڵگەسازی دژ بە زیندانیانی سیاسی دەکەن\nزیاتر لە ٢٣٠ چالاکی سیاسی و رۆژنامەوان، ئیدانەی بەڵگەسازی دژ بە زیندانیانی سیاسی دەکەن\nنزیک بە ٢٤٠ چالاکوانانی سیاسی و رۆژنامەوان لە راگەیندراوێکدا جەختیان لە ئازادی هەرچی زووتری کەیوان سەمیمی، رۆژنامەوانی زیندانی و ئەو بەڵگانەی کە دژ بە زیندانیانی سیاسی و عەقیدەتی درووست کراوە ئیدانە دەکەن.\nلەم راگەیەندراوەدا ئاماژەیان بە بەلگەیەکی نوێ کە دژ بە سەمیمی باس کراوە کە بەرپرسانی ئەمنییەتی کۆماری ئیسلامی ئێران لە رۆژانی رابردوودا دژی ئەم رۆژنامەوانە کە تەنیا بە هۆی ئەوەیکە را و بۆچوونەکانی لە ماڵپەری تێلێگرامی خۆی بڵاو دەکردەوە، بەڵگەیەکیان بۆ درووست کردوە بە ناوی '' پروپاگەندە دژی نیزام'' .\nئەو کەسانەی کە ئەم راگەیەندراوەیان واژۆ کردووە جەختیان لەوە کردووەتەوە کە کەسایەتییەکی وکوو کەیوان سەمیمی ''نماد مبارزە، آزادگی و عدالت گلبی'' لە هەر حکومەتێکی دیموکراتیک رێز و حورمەتی لێ دەگیرا بەڵام بەداخەوە حکومەتێکی ستەمکاری ئایینی وەکوو کۆماری ئیسلامی بووەتە زیندانی کەیوان سەمیمی و جیا لە دەستبەسەر بوون هیچ دەستکەوتێکی دیکەی نەبووە.\nشایانی باسە کە لە درێژەی راگەیەندراوەکەدا باس لەوە کراوە کە کەیوان سەمیمی وەکوو بەتەمەن ترین زیندانی سیاسی دوای شەش دەیە چالاکی سیاسی و مەدەنی بەردەوامە کە دژ بە تووندوتیژی سیستماتیکی رژیمی ئێران بوەستێتەوە.


دیداری شێروانه بۆ شیعر و لێكۆڵینه‌وه له كه‌لار ئه‌نجامده‌درێت سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ی گه‌رمیان سه‌ردانی مه‌كۆی كه‌لاری بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانی كرد سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ی گه‌رمیان پێشوازی كرد له سه‌رۆكی یه‌كێتی مامۆستایان\nچوارەمین کۆنفرانسی کتێبخانە گشتییەکان لە کەلار بەڕیوەدەچێت \nبە ئامادەبوونی بریکاری وەزیری رۆشنبیری ھەرێم و جێگری سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان و ژمارەیەک لە بەرپرسانی حکومی و رۆشنبیران کارەکانى چوارەمین کۆنفرانسی کتێبخانە گشتییەکانى ھەرێم لە شاری کەلار دەستیپێکرد.\nکۆنفرانسەکە لە ژێر دروشمی "کتێبخانە گشتییەکان\nکۆڵەکەیەکی سەرەکییە لە کاراکردنەوەی پرۆسەی خوێندنەوەدا" لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی گشتی کتێبخانەگشتییەکانی ھەرێم و بەھاوکاری ئیدارەی گەرمیان ئەجامدەدرێت.\nلە کۆنفرانسەکەدا ووتاری ھەریەکە لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی کتێبخانە گشتییەکان و وەزارەتی رۆشنبیری پێشکەشکرا و جەخت لە گرنگی کۆنفرانسەکە بۆ برەودان بە خوێندنەوە کرایەوە.\nدواتر، عەبدوڵا ئەنوەر جێگری سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان ووتەیەکی پێشکەشکرد و تیایدا باسی لە گرنگی کۆنفرانسەکە کرد و رایگەیاند، ھیوادارین کۆنفرانسەکە سەرکەوتوو بێ و کاریگەری ھەبێ لەسەر ئاشتکردنەوەی خوێنەر و کتێب، بەجۆرێک خوێنەران باشتر روو لە کتێب و خوێندنەوە بکەن.\nووتیشی، ئێمە وەک ئیدارەی گەرمیان پشتیوانی ھەمیشەى ڕۆشنبیران و خوینەرانین و هاوکارو هەماهەنگى کتێبخانەکانی سنورەکە بووین ئەوەش لە پێناو ئەوەی گەشە بە رۆشنبیری و بواری خوێندنەوە بدرێت\nدواتر لە کۆنفرانسەکە شانۆگەرییەک لەسەر کتێب خوێندنەوە لەلایەن هونەرمەندى بوارى شانۆو نواندن یاسین قادر بەرزنجى یەوە پێشکەشکرا و چەند چالاکییەکی تریش ئەنجامدرا.\nھاوکات بڕیارە ئەمڕۆ ١٨ى تشرینى یەکەمى ٢٠١٨ دووەمین ڕۆژى کۆنفرانسەکە بەردەوام بێت و تیایدا ژمارەیەک لێکۆڵینەوەو سیمینار پێشکەشبکرێت.\n 347 جار خوێندراوه‌ته‌وه


حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌ردانه چاوه‌ڕوانكراوه‌كه‌ی بۆ ئێران هه‌ڵوه‌شانده‌وه\nسه‌رۆكوه‌زیرانی عێراق سه‌ردانه چاوه‌ڕوانكراوه‌كه‌ی بۆ ئێران هه‌ڵوه‌شانده‌وه و وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێرانیش ده‌ڵێت "به‌هیج جۆرێك سه‌ردانی عه‌بادی بۆ تاران له‌كارنامه‌ی كۆشكی سه‌رۆكایه‌تی وڵاتدا نه‌بووه".\nبڕیاربوو رۆژی چوارشه‌ممه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌ردانی تارانی پایته‌ختی ئێران بكات، به‌ڵام به‌پێی زانیارییه رۆژنامه‌وانیه‌كان سه‌ردانه‌كه‌ی هه‌ڵوه‌شاندووه‌ته‌وه و هۆكاره‌كه‌شی رانه‌گه‌یێندراوه.\nله دوای كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران هه‌فته‌ی رابردوو، له‌باره‌ی سزاكانی ئه‌مریكا بۆ سه‌ر ئێران، عه‌بادی رایگه‌یاندبوو له‌گه‌ڵ ئه‌و سزایانه‌ی ئه‌مریكا بۆ سه‌ر ئێران نین، به‌ڵام بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی گه‌لی عێراق، ناچارن پابه‌ندبن به سزاكانه‌وه و ئه‌وه‌ش كاردانه‌وه و ناره‌زایی ئێرانی لێكه‌وتوه‌ته‌وه.\nهاوكات وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران به میدیاكانی وڵاته‌كه‌ی ڕاگه‌یاند، ئه‌وان هیچ ئاگایه‌كیان نییه له‌سه‌ردانی حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق بۆ ئێران و كۆبونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ حه‌سه‌ن ڕۆحانی سه‌رۆك كۆماری ئه‌و وڵاته.\nبه‌هرام قاسمی، ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردوه، به‌هیج جۆرێك سه‌ردانی عه‌بادی بۆ تاران له‌كارنامه‌ی كۆشكی سه‌رۆكایه‌تی وڵاتدا نه‌بووه.\n900 جار خوێندراوەتەوە


شێوەکار فاتمە شەمسەدین: بەوێنەکێشان بەشێکی کەم لە بژێوی ژیانمی پێ دابین دەکەم - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nشێوەکار فاتمە شەمسەدین: بەوێنەکێشان بەشێکی کەم لە بژێوی ژیانمی پێ دابین دەکەم\nخەبات: پەریهان عومەر:- شێوەکار فاتمه شەمسەدین دانیشتووی شاری کەرکوکە، له دایکبووی ساڵی 1993، ئەندامە له ڕیکخراوی داکۆک بۆ مافەکانی کەم ئەندامان، ئەو خاوەن پیداویستی تایبەتە، بەڵام خاوەن پێداویستی نەبۆته بەربەست بۆ ژیانی، هەر لە منداڵییەوە خولیای وێنەکێشانی هەبووە، ئەو لە دیدارێکدا وەڵامی چەند پرسیارێکی (خەبات) دەداتەوە.\n* تا ئێستا بەژداریت لە هیچ پێشانگایەکدا کردووە؟\nبەڵێ بەژداری چەندەها چالاکی خولی ئۆنلاینیم کردووە، خاوەنی 29بروانامەی مەدەنیم، یەکێک لە بروانامەکانم هی گەشەپێدانی مرۆیە TOT، تاوەکو ئێستا بەژداری چەندین پێشانگای هاوبەشیم کردووە.\n* ئایا بە کاری وێنەکێشان، شتێکی واتان دەست دەکەوێت بۆ بژێوی ژیان؟\nمن خاوەنی هیچ مووچەیەک نیم بەڵام بە دروست کردنەوەی وێنە بۆ خەڵکی، توانیوومە بەشێکی کەم لە بەژێوی ژیان بۆ خۆم پەیدابکەم، لەگەڵ ئەوەشدا خانەوادەکەم پاڵپشت و هاوکارم بوون، بەڵام من پێم جوانە مرۆڤ هەوڵبدا پشت بە خودی خۆی ببەستێت چوونکە کەس تاسەر بۆ کەس نامێنێت.\n* لەکۆتایدا چیتان هەیە بۆمان؟\nهیوادارم بە چاوی بەزەییەوە سەیرمان نەکەن، هەمووان مرۆڤن وەکو یەکتریش ئەمرین بۆیە کەس لە کەس جیاوازتر نیە، ئەگەر هەبێت با جیاوازیەکە جوانی و میهرەبانی بێت، من بەڵێنم بەخۆم داوە کە دەبێت لەلایەنی مەعنەوییەوە یارمەتی چەندان کەسی وەک فاتمە بدەم.\nبابه‌تی پێشوو رۆژنامه‌ی خه‌بات 07-11-2021 ژماره 6228\nبابه‌تی دواتر ئەنجامەكانی هەڵبژاردن، عێراقی لێك ترازاندووە


سەرۆك كۆمار د. بەرهەم ساڵح، ئەمڕۆ پێنجشەممە ٢٠٢٠/١٢/٣ لە كۆشكی سەلام لە بەغدا، لە رۆژی جیھانی خاوەن پێداویستی تایبەت پێشوازیكرد لە ژمارەیەك خاوەن پێداویستی تایبەت و بەوردی گوێی گرت لەو كێشە و ئاستەنگانەی کە دێتە بەردەمیان، ھەروەھا بەگرنگییەوە باس لە رێوشوێنی پێویست کرا، سەبارەت بە پشتیوانی و باشتركردنی دۆخی خاوەن پێداویستی تایبەت.\nلە دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار جەختیكردەوە لە پێویستی خستنەگەڕی ھەموو هەوڵێك لە پێناو پشتیوانیكردنی خاوەن پێداویستی تایبەت لە سەرانسەری وڵات و فەراهەمكردنی یاسای پێویست بۆ زامنكردنی مافەكانیان و قەربوكردنەوە و گەڕانەوەیان دووبارە بۆ نێو كۆمەڵگە و رەخساندنی دەرفەتی پێویست تاوەکو لە دامەزراوەکانی دەوڵەت كار بكەن، ھاوکات ئاماژەیكرد بۆ ئەوەی گرنگە تەواوی دامەزراوەكانی دەوڵەت پابەندن بن بە رێوشوێنی پێویست و تایبەت بە دابینکردنی پێداویستی و مافەكانیان بەپێی پێوەرە كارپێكراوە نێودەوڵەتییەكان.\nلە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا سەرۆك بەرھەم رایگەیاند وڵات بەهۆی جەنگ و توندوتیژیی و تیرۆر و ناكۆكییە چەكدارییەكان بە درێژایی چەندین ساڵ و دەیەی رابردوو بووە ھۆی ئەوەی ژمارەیەكی زۆری هاووڵاتیان بە شێوەی جیاجیا کەمئەندام بن و بەداخەوە بەشێکی جەستەیان لەدەست بدەن، ئەمە سەرەڕای ئەوەی تا ئێستاش بەھۆی پاشماوەكانی جەنگ و مین و جۆرەكانی دیکەی تەقەمەنی خەڵکی بێتاوان بەشێکی جەستەیان لە دەستدەدەن، جەختیشیكردەوە لە پێویستی دابینكردنی ناوەندی راهێنانی پێویست و قەرەبووكردنەوەیان بەشێوەیەكی باش كە زامنی ماف و شكۆمەندی تەواوی خاوەن پێداویستی تایبەت بكات.\nھەر لە دیدارەکەدا سەرۆك کۆمار بە گرنگییەوە گوێی گرت بۆ ئەندامانی شاندی خاوەن پێداویستی تایبەت و داواكارییە رەواکانیان و ئەو ئاستەنگ و كێشانەی كە رووبەروویان دەبێتەوە، سەرۆک بەرھەم جەختیكردەوە لە پشتیوانی تەواوی خۆی بۆ دابینکردنی پێداویستییەکان بۆ توێژی خاوەن پێداویستی تایبەت لە رووی یاسایی و ئیدارییەوە و راشیگەیاند لە ئازارەكانیان تێدەگات، بۆیە پشتیوانی تەواوی خۆی بە ھەموو جۆرێک دووپاتکردەوە.


26/9/2020 - 20:36\nله میانه‌ی به‌شداریكردن له به‌رنامه‌ی رۆژه‌ڤی كوردستان سه‌باره‌ت به رەوشی ناسەقامگیری عێراق و پرسی هەڵبژاردن د.مەیادە نەجار / ئەندامی پەرلەمانی عێراق لە فراکسیۆنی پ.د.ک رایگه‌یاند\nدانیشتنی ئه‌مرۆی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران كه تایبه‌ت بوو به یاسای هه‌لبژاردن و به بازنه‌كانی هه‌لبژاردن ، لایه‌نه‌كان نه‌گه‌یشتن به هیچ ئه‌نجامێك له سه‌ر ورده‌كارییه‌كانی ئه‌و یاسایه كه پێشتر لایه‌نه شیعیه‌كان ئه‌و یاسایه‌یان تێپه‌راند\nروونیشیكرده‌وه كه  ئه‌و یاسایه كێشه‌و گرفتی زۆر تێدایه له رووی سیاسی و ماددی و هونه‌ری و یاسایی ، هه‌روه‌ها یه‌كێك له كیشه‌كان ناشاره‌زانی كۆمسیۆنه له سه‌ر ئه‌و یاسایه .\nراشیگه‌یاند : پێویسته له سه‌ر ئه‌و یاسایه بوه‌ستین و عه‌داله‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی تیایدا ده‌سته‌به‌ر بكرێت .\nئاماژه‌شیدا كه ئه‌مرۆ سه‌رۆكی لێژنه‌ی یاسایی راپۆرتێكی تێرو ته‌سه‌لی ئاماده كرد پێشكه‌شی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌ن كرد پاش كۆبوونه‌وه‌یه‌كی دوورودرێژ ، كه یه‌كێك له خاله گرنگه‌كانی راپۆرته‌كه دادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی له یاساكه هه‌بێت ، هه‌روه‌ها له هه‌موو پارێزگاكانی عێراق بازنه‌كانی هه‌لبژاردن وه‌كو یه‌ك بێت .\nدانیشتن له سه‌ر ئه‌و یاسایه به‌رده‌وام ده‌بێت و سبه‌ی دانیشتێكی دیكه هه‌یه له سه‌ر هه‌مان یاسا تا 10ی 10 ده‌بێت ئه‌و كیشه‌یه واتا یاساكه‌و ورده‌كارییه‌كانی چاره‌سه‌ر بكرێت وله كۆتاییدا بازنه‌كانی هه‌ڵبژاردن خزمه‌ت به كۆمه‌ڵگه بكات .\nكاتی خۆی لایه‌نه كوردستانیه‌كان ده‌نگیان له سه‌ر ئه‌و پرۆژه یاسایه نه‌دا ، چونكه ئه‌و یاسایه له ژێر فشار دروست بوو و به سه‌قه‌تی له دایك بووه .\nره‌وشی عێراق گه‌نده‌لیه‌كی زۆری تیایه و هه‌ر پارتێك و هه‌ر ئه‌ندامێكی په‌رله‌مان بۆخۆی كار ده‌كات ، ره‌وشی ئه‌منی ناسه‌قامگیره ، چه‌ك و میلیشیا زۆرن .\nئێستا زۆر په‌رله‌مانتاره شیعه‌كان ده‌زانن ئه‌و یاسایه خزمه‌ت به‌وان ناكات ، بۆیه په‌شیمان بوونه‌ته‌وه و داوا ده‌كه‌ن هه‌ر پارێزگایه‌ك بكرێته بازنه‌یه‌كی هه‌لبژاردن .\nسه‌باره‌ت به پارێزگای كوركووك رایگه‌یاند كه كه‌ركووك پێكهاته‌ی زۆری تیدایه هه‌روه‌ها نه‌ینه‌وا ، پێگه‌ی كورد له‌و دوو پارێزگایه زۆره ، توركمان بۆ ئه‌وه‌ی زه‌ره‌رمه‌ند نه‌بێت هه‌وڵ ده‌ده‌ن ئه‌و دوو پارێزگایه بارودۆخێكی تایبه‌تی بۆ دروست بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی خۆیان بكه‌ن به خاوه‌نی ئه‌و دوو شاره . به‌ڵام فراكسیۆنه كوردییه‌كان یه‌ك ده‌نگ بووین به ره‌تكردنه‌وه‌ی ئه‌وداوایه\nسه‌باره‌ت به ره‌وشی ئابووری عێراق د میاده نه‌جار ئەندامی پەرلەمانی عێراق لە فراکسیۆنی پ.د.ک رایگه‌یاند : باری دارایی عێراق زۆر خراپه و په‌نا بۆ قه‌رز ده‌بات و كۆبوونه‌وه‌كانی شاندی هه‌رێم به‌رده‌وام بوون تا ئاماده‌كردنی بودجه‌ی 2020 ، به‌ڵام له ناو په‌رله‌مانی عێراق لایه‌نه سیاسییه‌كان داوایانكرد كه عێراق له بارودۆخێكی سه‌ختی ئابووریدایه بۆیه پێشنیاریان كردووه ئه‌و چه‌ند مانگه‌ی تێپه‌ڕبووه پێویست به ده‌ستنیشانكردنی به‌شه بودجه ناكات ته‌نها 3 مانگی كۆتایی ساڵ نه‌بێت . ئیستا بودجه‌كه له لایه‌ن حكومه‌تی عێراق بۆ ئه‌و 3 مانگه خه‌ریكه ئاماده بكرێت و بنێردرێت .\nسه‌باره‌ت به ره‌وشی ئه‌منی و سیاسی عێراق گوتی : ره‌وشی عێراق له هه‌موو روێكه‌وه ناسه‌قامگیره لایه‌نه‌كان ئه‌جینداكانیان جێبه‌جێ ده‌كه‌ن كه پێیان راسپێردراوه .


زەنگی مەترسیداری سەرهەڵدانەوەی بەعسییەکان لە عێراق دەبیسترێت - Mehr News Agency\n20 tîrmehê 2019 - 08:07\nNews Code 27498\nئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی – فاتمە ساڵحی: لەمرۆژانەدا گۆڕانکارییە سیاسییەکانی عێراق شایەدی بڵاوبوونەوەی هەواڵگەلێکی بەرچاو و سەیر و سەمەرە سەبارەت بە جموجۆڵی حزبی بەعس لەو وڵاتەیە. لەم دواییەدا میدیاکان فۆکووسیان خستبووە سەر ژنێک کە لە خۆپیشاندانی رۆژی هەینی کەرکووک ستایشی سەدام دیکتاتۆری پێشووی عێراقی دەکرد و بە گوێرەی سەرچاوەگەلی سەر بە پۆلیسی کەرکووک حوکمی دەستگیریی "ڕەنا حەمید" بەو تۆمەتە دەرکراوە. هێزەکانی ئاسایش کاتێک بۆ دەستگیریی ئەو ژنە ڕوو لە ماڵەکەی دەکەن، دەبینن کە ڕەنا هەڵاتووە و لە ماڵ نییە. هێزەکانی ئاسایش شوێنپێی ناوبراویان هەڵگرتووە و هێشتاش بە دوایەوەن.\nشایانی باسە کە بە پێی یاساگەلی دژە بەعس و بەرەنگاربوونەوەی چالاکیگەلی ڕەگەزپەرەستانە و تیرۆریستی و تەکفیری لە عێراق، هەر کەسایەتییەک ببێتە ئەندامی حزبی بەعس یان بە جۆرێک بانگەشە بۆ بیر و هزری بەعسی بکات، ١٠ ساڵ زیندانی بەسەردا دەبڕێت.\nهەڵوێستی ئەم ژنە کەرکووکییەی عێراق بە ڕادەیەک سەیر و سەمەرەیە کە هەواڵەکەی خێرا تەواو فەزای ڕاگەیاندنی عێراقی داگرت و پاش ئەوە میدیاکان ئاماژەیان بە دانیشتنی سەرکردەکانی بەعس لە وڵاتێکی دراوسێی عێراقدا کرد؛ ئەو دانیشتنە بە ئامانجی ڕووخاندنی دەوڵەتی ئێستای عێراق بەڕێوە چووە و نوێنەرانی هەندێک لە گرووپگەلی سیاسی عێراق تێیدا بەشدار بوونە.\nلە پەنای یەک دانانی ئەو گۆڕانکارییانە لە سای هەلومەرجی ئێستای عێراق کە زیاتر لە هەر کاتێکی دیکە پێویستی بە یەکگرتوویی و هاوڕیزی بۆ ئاوەدان کردنەوە لە پاش شکستی داعش و هەنگاونان بەرەو دیموکراسییە، دەتوانێ وەک زەنگێکی مەترسی لە لایەن بەعسییەکانەوە بێت بۆ گەڕانەوە بە بواری سیاسی عێراق.\nئەوەی کە ژنێکی عێراقی بە بێ ترس و دڵەڕاوکە لە ستایشی سەدامدا دروشم دەدا، دەتوانێ نیشاندەری ئەوە بێت کە لە ئێستادا دارودەستەی بەعسی هەلومەرجی ئێستای عێراقیان بۆ دەست پێکردنەوەی ئاشکرای چالاکییەکانی خۆیان پێ گونجاوە.\nئەندامانی بەعس کە لە کاتی ڕووخانی سەدام، چالاکییەکانیان بە شێوەی ژێرزەوینی درێژە پێ داوە و هەوڵیان داوە بە ئاویلکەیی یان بە یارمەتیی ئەمریکییەکان زیندوو بمێننەوە، هەنووکە زیاتر لە هەر کاتێکی دیکە هەوڵ دەدەن خۆیان ئاشکرا بکەن. ڕەنگە هاوکاریی بەعسییەکان لە گەڵ ئەمریکا پلانێکی مەترسیدا بێت کە لەم دواییەدا لە عێراق ئاشکرا بووە. بە پێی ئەو پیلانە نوێیەی نێوان بەعس و ئەمریکا، بڕیارە سەرکردەکانی حەشدی شەعبی تیرۆر بکرێن. هەندێک لە گرووپگەلی پاڵپشتکراوی ئەمریکاش ڕاسپێدراون کە بە شێوەی ڕاستەوخۆ هەندێک لە سەرکردەکانی حەشدی شەعبی تیرۆر بکەن.\nئەمریکییەکان هەوڵ دەدەن بە کەڵک وەرگرتنی کەرەسەیی لە حزبی هەڵوەشاوەی بەعس و دەڵاندنی خوێنی نوێ لە دەماری مردووی ئەو حزبە بە ئامانجە سیاسییەکانی خۆی لە عێراق و لەوان لاواز کردنی ڕێکخراوەکانی حەشدی شەعبی بگات کە هەمبەر بە پیلانەکانی واشنتۆن لە دژی عێراق وەستاون و تا ئێستا رێگەیان نەداوە کە تیرۆریستان بە تایبەت تیرۆریستانی داعش بە ئامانجەکانی خۆیان لە عێراقدا بگەن. بەعسییەکانیش پاڵپشتێکی باشتر لە ئەمریکییەکانیان بۆ ئامادەبوونی دووبارە لە بواری سیاسیی عێراق شک نەبردووە و ئامادەن کە بۆ وەدی هێنانی ئەو داخوازییە ببنە دارەدەستی ئەمریکا بۆ سەرخستنی پیلانەکانی لە دژی ئەو وڵاتە.\nئامادەبوونی هێزەکانی حەشدی شەعبی لە عێراق و ڕێکخرانیان بە پێی فەرمانی ١٠ مادەیی ئەم دواییەی عادڵ عەبدولمەهدی سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆتە دڕکێک بۆ چاوی بەعسییەکان. لە لایەکی دیکەوە پێشکەوتنی عێراق لە ڕەوتی سیاسی و بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکان لەو وڵاتە لە پەنای ڕەوتی کامڵ بوونی کابینەی عێراق بۆتە هۆی ئەوەی کە بەعسییەکان نەتوانن دەسکەوتە سیاسییەکانی بەغدا لە سای دەسکەوتە سەربازییەکانی ئەو وڵاتە لە دژی داعش ببینن. پێدەچێ وەیشوومەیەک کە سەدام بە پەرەدان بە بیرۆکەی بەعسیزم لە عێراق لە ماوەی ١٣ ساڵی ڕابردوودا وەڕێیخستبوو، لەم رۆژانەدا دیسان بۆتە بەڵای گیانی خەڵکی عێراق، هەتا بۆ جارێکی دیکە ببێتە مایەی ترس و دڵەڕاوکە بۆ ئەو خەڵکەی کە بە هیوای ژیان لە وڵاتێکی سەقامگیر و بە دوور لە شەڕ و پێکدادانن.\nپێدەچێ کە بەعسییەکان ئەمجار کەرکووکیان کردۆتە ناوەندی پیلانەکانیان و بە گوێرەی بەرپرسێکی عێراقی، شەپۆلی سێهەمی بەعسییەکان لەو وڵاتەدا هەڵمەتی دزێوی خۆیان دەست پێکردووە، چونکە شەپۆلی یەکەمی بەعسییەکان هاوکاری ئەلقاعیدەی دەکرد و لە ساڵی ٢٠٠٦ مزاری پیرۆزی ئیمامانی عەسکەریی دەتەقاندەوە و شەپۆلی دووهەمی هاوکاریی داعشی دەکرد.\nبەعسییەکان لە هەلومەرجی ئێستا دەیانەوێ بە دزە کردنە ناو پێکهاتەی کۆمەڵگای عێراق، هەمدیسان ئاگری شەڕی ناوخۆیی و پێکدادانەکان لەو وڵاتە هەڵگیرسێننەوە. بنەماڵەی سەدام لەم دواییەدا بە تۆمەت دان لە هێزەکانی حەشدی شەعبی ئیدعایان کردووە کە ئەو هێزانە دەیانەوێ گۆڕی سەدام بدەنەوە. هەر بۆیە هەندێ لە لایەنگرانی دیکتاتۆری پێشوو پێشدەستیان کردووە و بە هەڵدانەوەی گۆڕی سەدام، تەرمەکەیان بردۆتە شوێنێکی دیکە. لە ئێستادا ئەو شوێنە نوێیەی تەرمی سەدامی لێ ئەسپاردە کراوە، نادیارە.\nڕەنگە بکرێت بڵێین کە بەعسییەکان بەو کارە خەریکی لێکدانەوەی ئاستی کاردانەوەی کۆمەڵگا و سیاسەتوانانی عێراقی هەمبەر بە سەرهەڵدانەوەی دووبارەی بەعسییەکان لەو بوارەدان و ئەگەر شایەدی هەڵوێستێکی یەکپارچە و بە هێز لەو وڵاتە لە دژی حزبی بەعس نەبن، هەنگاوی دواتریان بۆ دزە کردن لە پێکهاتەی کۆمەڵگای عێراق و پیلان داڕشتنی سەربازی لە دژی ئەو وڵاتە و ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی تیرۆریستی لە ناوچە جۆربەجۆرەکانی هەڵدەگرن، کە پاشهاتی پڕ مەترسیی بۆ سەقامگیری عێراق بە دواوە دەبێت.\nبە گشتی دەبێ بڵێن کە بەرپرسانی سیاسی عێراق دەبێ لە هەلومەرجی ئێستا و بە هەستیاری لەو وڵاتەدا دەبێ ئاگاداری هەڵسوکەوتی شاراوە و نهێنیی بەعسییەکان لە عێراق بن، چونکە ئەگەر ئەو هەڵسوکەوتانە لە ئاست و پێوەری چکۆلەدا پشتگوێ بخرێن، ئەگەری هەڵگیرسانی ئاگری شەڕی ناوخۆیی لە ئاستێکی گەورەتر لەو وڵاتەدا هاوکاتی سەرهەڵدانەوەی دووبارەی بەعسییەکان لە ئارادایە و لە ڕاستیدا دەکرێ بلێێن کە کرداری ئێستەیان وەک زەنگێکی پڕمەترسی لە دژی داهاتووی سیاسیی عێراق و دەسکەوتە سیاسی و سەربازییەکانی ئەو وڵاتە لە قۆناغی ئێستادا وێنا دەکرێت.


تو حەز دکەی بزانی نەخۆشیا تە کۆرۆنایە یان نە – خەدەنگ\nتشرینی یه‌كه‌م 3, 2020 تشرینی یه‌كه‌م 3, 2020\nكۆڤید-19 و په‌رسیڤ و هه‌ڤالبه‌ند\nبه‌رهه‌ڤكرن: د. فازل عمر\nپه‌ییزە و وه‌ختێ بێهنژینێ و دفنێن ته‌ڕ و چاڤێن سۆر و كوخكێ و تاییێن سار و گه‌رمه.. ل ئه‌ڤێ گه‌رمه گه‌رما په‌ژیكا كۆرۆناڤایره‌سێ و مرنا رۆژانه، دێ چاوا نه‌ساخێ كۆڤید-19 ژ په‌رسیڤێ و ییێن دى جوداكه‌ین؟ پرسیاره‌كه ئه‌م هه‌مى ژ خوه دكه‌ین و مه دڤێت بزانین، ئه‌و كه‌سێ ل نك مه دكوخت، نه‌ساخێ كۆڤید-19یه یان كوخكا جگارێیه یان ژى ئه‌نفلووه‌نزایه یان تشته‌ك خه‌له‌ت چۆیه یان بێهنا تشته‌كێ نه‌خواز چۆیێ.\nنهۆ، ب كێماتى چار نه‌ساخى یان شۆبه ل جیهانێ هه‌نه، ب سانه‌هى ناهێنه ژێكڤاڤارتن، چونكى نیشان و به‌ره‌ژه‌نگێن وان گه‌له‌ك نێزیكى ئێكن، هه‌كه‌ر وه‌كو ئێك نه‌بن. به‌رى كورتیه‌كێ باس بكه‌م، من دڤێت ببێژم؛ ناڤكرن ئێك ژ ئاڕێشه‌یانه، بۆ نموونه سارمایێ ئه‌ز گرتیمه وه‌كى cold; common cold دهێت و هنه‌ك دبێژنێ په‌رسیڤ.. وه‌ختێ دفنێن كه‌سه‌كى گه‌له‌ك بهێنه خوارێ، دبێژن: یێ سه‌لمێسكى بووى! پتر وه‌كو hay fever دهێت، لێ جهێ خوه نه‌گرتیه. پوخته، ناڤكرن ئاڕێشه‌یه تاكو جهێ خوه دگرن.\nل خوارێ، كورتیه‌كا هه‌رچار نه‌ساخیان، ژ ژێدەرێن زانستى هاتیه به‌رهه‌ڤكرن، هیڤیدارم دەرگه‌هه‌كێ باشتر فه‌همكرنا ئه‌ڤان نه‌ساخیان بت و ژێكجوداكرنا وان، هه‌كه‌ر چى، هندەك جاران بۆ كه‌سێن تایبه‌تمه‌ند ژى، هند ب سانه‌هى نینه، ژێكجوداكه‌ن، نه‌خاسمه وه‌ختێ ته‌كنۆلۆجیا دەردناسیێ لاواز بت.\nبه‌رى لسه‌ر ئه‌ڤان نه‌ساخیان بنڤێسین، فه‌ره بزانین كو:\n• جۆره هه‌ڤپشكى و تێكه‌لیه‌كا به‌ره‌ژه‌نگ و نیشانان هه‌یه، كو ب سانه‌هى ناهێنه ژێكجوداكرن.\n• نه‌ساخێن تووش دبن، ژبه‌ر كۆمه‌كا فاكته‌رێن ناڤخوه‌یى و ده‌ره‌كه، هه‌مان نیشان و به‌ره‌ژەنگان دیارناكه‌ن. ئانكو، دو نه‌ساخێن هه‌مان دەردى، به‌ره‌ژەنگ و نیشانێن جودا دیاردكه‌ن.\n1. هه‌رچار سیسته‌مێ هه‌ناسه‌دانێ دگرن، ژ كه‌پى بگره تاكو سیهان.\n2. پێكه‌فتن و خه‌سته‌بوون گه‌له‌ك ژێكجودایه، ژ نه‌ساخیه‌كا سڤك تاكو دژوار و نه‌دووره پێ مرن.\n3. ژبلى ئه‌لله‌رگییێ، ڤایرۆس ب تێكه‌لیا نه‌ساخان و په‌شكێن بێهنشكێ و كه‌لوپه‌لان دهێنه ڤەگوهاستن.\n4. گه‌له‌ك به‌ره‌ژه‌نگێن ئه‌ڤان نه‌ساخیان، ڤەڕێژا سیسته‌مێ به‌رگریا له‌شیه دژى ده‌رداوه‌ران (مسببات المرچ)، ب گۆتنه‌كا رۆهنتر؛ به‌ره‌ژەنگ شه‌ڕێ له‌شیه دگه‌ل نه‌ساخیێ، و دو له‌ش وه‌كو ئێك شه‌ڕى ناكه‌ن.\n5. پتریا ئه‌ڤان نه‌ساخیان، چاره‌سه‌رى نینه، نۆشدار به‌ره‌ژه‌نگان چاره‌دكه‌ن، تاكو له‌ش به‌رگریێ چێدكه‌ت و نه‌ساخیێ دشكێنت.\nل ئه‌ڤان هه‌شت نه‌ه مه‌هێن بۆرین، ب هه‌زاران نڤیسارێن هه‌مه‌جۆر و ڤیدیۆ لدۆر ڤایرۆسا تانجدار (كۆرۆناڤایره‌س)ێ و نه‌ساخیا په‌یدا دكه‌ت كو ب كۆڤید-19 ناڤداره، ب كوردى هاتینه وه‌شاندن، و ره‌نگه ئاشنابوونه‌ك گشتى هه‌یه، له‌و ته‌نێ دێ كورتیه‌كێ لدۆر ئه‌ڤێ نه‌ساخییێ دوباره‌كه‌م.\nپه‌ژیكا كۆڤید-19 تاكو نهۆ، پتر ژ سیه و سێ مه‌لیۆن مرۆڤان گرتینه و پتر ژ مه‌لیۆن مرۆڤان ل سه‌رانسه‌رى جیهانێ مراندینه، و پێشبینى دهێته‌كرن، ل مه‌هێن بهێن، هه‌م ڤاكسین بكه‌ڤنه بازاڕى، هه‌م پێلا دووه‌مین جیهانێ ڤه‌گرت.\nل دهۆكێ، ل ئه‌ڤان رۆژان، ئه‌م د ئێكه‌مین پێلا په‌ژیكێ دا دژین و رۆژانه ب سه‌دان كه‌س تووش دبن، ژبلى ئه‌وێن نه‌هاتینه تۆماركرن.. یان هه‌ر به‌رگه‌ڕان نه‌كرى.\nرێژه‌یا مرنێ، ل جهه‌كى جودایه ژ جهێ دى، و ل ژییه‌كى جودایه ژ ژى ییێ دى، و ژ كه‌سه‌كى جودایه ژ كه‌سێ دى.. لێ ب گشتى 2-4% ل ئاستێ جیهانێ، رێژەیه‌كا په‌سه‌نده.\nدژواریا نه‌ساخییێ ب ئه‌ڤى ره‌نگیه:\n• 80% سڤك.\n• 15% دژوار( و هه‌وجه‌ی ئۆكسجینى دبن).\n• 5% گه‌له‌ك دژوار (و هه‌وجه‌ی ڤه‌نتیلێته‌رى- هه‌ناسه‌دانا ئامیرى- دبن).\nبه‌ره‌ژەنگ و نیشان\nهه‌ر وه‌ختێ كه‌سه‌ك تووشى ڤایرۆسێن تانجدار بوو، د ناڤبه‌را 2-14 رۆژان دا، به‌ره‌ژه‌نگ لێ دیار دبن. دگه‌ل جوداهییا به‌ره‌ژه‌نگان ژ سڤك و هیچ تاكو دژوار، ب گشتى، نه‌ساخێن كۆڤید-19 ئه‌ڤ به‌ره‌ژەنگه هه‌نه:\n• كوخكا هشك.\n• بێنته‌نگى یان بێنكوركى.\n• سستى و خاڤى.\n• ئێشان و ژان.\n• دۆڕاندنا چێژێ و بێهنكرنێ.\n• نیشانێن تووشبوونا سیسته‌مێ ژۆرییێ هه‌ناسه‌ییێ وه‌كو هاتن خوارا دفنێ و دفنگرتن گه‌له‌ك كێمن.\nتاكو نهۆ، چو ڤاكسین نه‌گه‌هشتینه قۆناغا بكارئینانێ و دەرمانێن ڤایرۆسكوژ كاریگه‌ر نینن، له‌و، باشترین چاره‌سه‌رى خوه‌پاراستنه دگه‌ل چاره‌كرنا به‌ره‌ژه‌نگان تاكو له‌شێ نه‌ساخى به‌رگرییێ په‌یدادكه‌ت.\nهه‌ر نه‌ساخیه‌كا هۆسا ڤه‌گر و كوژەك و بێچاره، دبته ژێده‌رێ دەجالیا پیشه‌یى و رۆلێ دوختۆرى لاواز دبت، و نه‌دووره هه‌ر نه‌مینت. ڤێڕا بازرگانیا چاره‌سه‌رییێن هه‌پاره‌یى و بێوه‌ج و دەرمانێن ئه‌فسانه‌ییێ گه‌رم دبت.. هه‌ر بۆ نموونه؛ بكارئینانا دەرمانێن ڤایرۆسكوژ، تاكو نهۆ كاریگه‌ریه‌كا وه‌سا نه‌بوویه، ببته چاره‌سه‌ریه‌كا جهێ باوه‌رییێ، لێ ره‌واجه‌كا مه‌زن هه‌یه و نۆشدار ژى نه‌شێن رێگرییێ لێ بكه‌ن، چونكى رازیكرن جهێ زانستى دگرت.\nكه‌سوكارێن نه‌ساخه‌كى گۆتنه من: ئه‌م ناهێلین سه‌رێ خوه بشۆت، دبێژن نه‌ساخێن كۆرۆناییێ دكوژت. ئه‌ز شه‌پلیم! ببێژمێ سه‌رشووشتن باشه و نه‌ساخ بمرت دێ كه‌نه ب ناسێن سه‌رشووشتنێ و من.. من گۆتێ: هوون ب دلێ خوه‌نه، به‌س رۆژێ دو سێ جاران هه‌لما گه‌رم هه‌لكێشت باشه!\nئه‌نفلووه‌نزا په‌یڤه‌كا ئیتالیه ژ په‌یڤا لاتینى influentia بۆ كارتێكرنا ستێران ل ژیارا مرۆڤان بكاردئینان. پاشى بۆ نه‌ساخیان و په‌ژیكان بكارئیناینه. چونكى هینگێ، خه‌لكى هۆكارێ نه‌ساخیان نه‌دزانى، له‌و باوه‌ر دكرن كو په‌ژیك یان سزایه‌كێ خوداییه یان ژى ژ كارتێكرنا ستێرانه.\nبلا ئه‌و بۆ هینگێ بمینت، نهۆ چار جۆرێن ڤایرۆسان ئه‌نفلووه‌نزاییێ په‌یدادكه‌ن، ب تیپان هاتینه ناڤكرن: influenza virus A, B, C and D A ژ هه‌میان به‌ربه‌لاڤتره و گه‌له‌ك بنجۆر subtype هه‌نه- ژێدەر باسێ 144 بنجۆران دكه‌ن، B ژى به‌ربه‌لاڤه، لێC و D دەگمه‌نن.\nبه‌ربه‌لاڤترین به‌ره‌ژه‌نگێن ئه‌نفلووه‌نزاییێ ئه‌ڤەنه:\n• تا و له‌رزك.\n• دفن هاتنه‌خوار.\n• چاڤ ئازرین و رۆندككرن.\n• چاڤ و روو و دەڤ و گه‌روو و دفن سۆربوون.\n• ل زاڕۆكان، به‌ره‌ژەنگێن هناڤان ژى دیار دبن، وه‌كى ڤەڕشانێ، زكچۆنێ و زكئێشانێ.\nئه‌نفلووه‌نزا نه ژ نه‌ساخیێن گه‌له‌ك خه‌ته‌ره، نه‌خاسمه ڤاكسین هه‌نه و چاره‌كرنا به‌ره‌ژەنگان و بێنڤه‌دان تێرا چاره‌سه‌ریا پتریا نه‌ساخان هه‌نه كو بێ ئاڕێشه ساخ ببن.\nئه‌لله‌رگیا وه‌رزانه Seasonal allergy\nئه‌ڤە جۆره‌كێ هه‌ستیاریا له‌شیه بۆ هندەك جۆرێن گه‌ركێ، ل هندەك وه‌ختێن سالێ.. ل نك مه، ل به‌هارێ و په‌ییزێ به‌ربه‌لاڤه. ئنگلیز دبێژنێ تایا كاییێ و ناڤه‌كێ دى ییێ زانستى ییێ درێژ دبێژنێ؛ هه‌ستیاره كه‌پ-هه‌ودانا وه‌رزانه. ئه‌ز خه‌له‌ت نه‌بم، كوردان دگۆتێ؛ سه‌لمێسك.\nبه‌ره‌ژەنگێن ئه‌لله‌رگیا وه‌رزانه:\n• خورانا دفنێ و/ یان گه‌رووییێ.\n• ئێڤتینا دفنێ.\n• ئاڤا زەلال ژ دفنێ دهێته خوارێ.\n• چاڤ دخورن، رۆندكان دكه‌ن و سۆردبن.\n• زاڕۆكێن سینگێ وان ویسویسێ بكه‌ت یان بێهنا وان ته‌نگ ببت، دبت پاشى لێ ببته ته‌نگه‌نه‌فه‌س.\nئه‌ڤە نه ژ نه‌ساخییێن خه‌ته‌ره، پتر نه‌ساخیه‌كا دلئێشینه. كه‌سێن هه‌ستیار (حساس)، ل وه‌رزێن گه‌ركێ خوه بپارێزن و به‌ره‌ژەنگان چاره بكه‌ن، وه‌كو بكارئینانا دەرمانێن ئه‌لله‌رگییێ یان چاره‌سه‌رییا ب به‌رگرییێ.\nپه‌رسیڤ common cold\nكنار 200 جۆرێن ڤایرۆسان سارماییێ یان په‌رسیڤێ په‌یدا دكه‌ن، یێن ژ هه‌میان به‌ربه‌لاڤتر رینۆڤایره‌سن.. ئه‌ڤانه ل تێهنا 33-35 پله دژین و خوه زێدە دكه‌ن. ل وه‌رزێن سارماییێ، دفنێ ئه‌و ژینگه‌ها گونجاى هه‌یه.\nپه‌رسیڤ، گه‌له‌ك وه‌كى ئه‌نفلووه‌نزاییێ یه، لێ سڤكتره. گه‌ر چو سه‌ربار بۆ نه‌ساخێ په‌رسیڤێ په‌یدا نه‌بن، د 7-10 رۆژان دا، ئه‌و ب خوه، دێ ب ته‌مامى ساخ بت.\n• دفن هاتن خوار یان گرتن.\n• كوخكه‌ك سڤك.\n• هندەك جاران سستى و خاڤى.\n• چاڤ رۆندكان دكه‌ن.\n• كێم جاران سه‌رئێش.\n• ئێش و ژان.\nپه‌رسیڤێ ڤاكسین نینن، و چاره‌سه‌رى ب چاره‌كرنا به‌ره‌ژەنگانه. ئاڕێشه‌یا په‌رسیڤێ پتر د سه‌رباركێن وێ دایه، وه‌ختێ دبته هۆكارێ سینگكولییێ یان كولبوونا كونجكێن دفنێ.\nCategory: ساخلەمی, گۆتارTag: کۆرۆنانەخۆشی by Awaz Ibrahim


سه‌رچاوه‌ى ڕۆمـــــــــــانى 1984 كام ڕۆمانه‌یه؟ | ئاژانس\nHome گشتی فەرهەنگ سه‌رچاوه‌ى ڕۆمـــــــــــانى 1984 كام ڕۆمانه‌یه؟\non: تشرینی یه‌كه‌م 26, 2017 In: فەرهەنگNo Comments\n(ئێمه، سروود، جیهانى تازه‌ى بوێر)\nڕۆمانى 1984 له‌وه ناسراوتره ئێمه بیناسێنین. له جیهاندا و له‌ناو خوێنه‌رانى كوردیشدا، ئه‌م ڕۆمانه ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كى زۆرى هه‌بووه، به ڕاده‌یه‌ك له‌گه‌ڵ ناوى ״جۆرج ئۆروێل״ زیاتر له به‌رهه‌مه‌كانى ترى، ناوى ڕۆمانى ״1984״ دێته به‌رچاوى خوێنه‌ران. هۆكاره‌كانى ناوبانگ و هاتنه‌پێشه‌وه‌ى ئه‌م ڕۆمانه زۆرن، هه‌م له‌ڕووى بابه‌ت و فیكرى ڕۆمانه‌كه، هه‌میش له ڕووى شێواز و چۆنییه‌تى گێڕانه‌وه‌كه‌ى. ڕۆمانه‌كه له‌یه‌ك كاتدا خه‌یاڵى زانستیى و دیستۆپیا و بابه‌تى وردى كۆمه‌ڵایه‌تیى و سه‌رده‌میى به‌یه‌كه‌وه كۆده‌كاته‌وه. ڕۆمانێك كه له 1949 بڵاوده‌بێته‌وه و پێشبینى داهاتوو ده‌كات و دیوێكى وێران و ده‌ستبه‌سه‌راگیراوى ئه‌و داهاتووه‌یشمان پیشان ده‌دات. به شێوازێكى سه‌رسوڕهێنه‌ریش ئه‌و كۆت و به‌ندانه وێنه‌ده‌كێشى كه مرۆڤ به‌هۆیانه‌وه هه‌ڵده‌درێته ناو كۆمه‌ڵ و له تاكایه‌تیى خۆى دوور ده‌خرێته‌وه. له ڕاستییدا جیهانێكى ته‌واو ترسناك و داڕماو دێنێته به‌ر نیگا، كه هیچ ده‌رگه‌یه‌كى بچكۆله‌یش بۆ ڕزگاربوون له‌و جیهانه نییه، ته‌نانه‌ت سۆز و هه‌ستى تایبه‌تییش كه‌وتوونه‌ته ژێر چاودێرى وایه‌ر و شاشه هه‌ڵایساوه‌كان. به‌و هۆیه‌ى ئه‌م ڕۆمانه كراوه به كوردیى و خوێنه‌رى كورد به‌ڕاده‌یه‌كى باش پێى ئاشنایه و چه‌ندان وتارى له‌سه‌ر نووسراون و وه‌رگێردراون، ده‌توانین ده‌روازه‌یه‌كى ڕه‌خنه‌یى له‌سه‌ر واڵاكه‌ین، ڕه‌نگه دواى ئه‌و وتاره‌ى ئێمه‌یش كه‌سانێك هه‌بن ده‌روازه‌كه فراوانتر، كراوه‌تر به‌ره‌و دیالۆگێكى هێمنانه له‌باره‌ى ئه‌م ڕۆمانه ببه‌ن.\nئاشكرایه دنیاى ئه‌ده‌بیات به گشتیى و ڕۆمانیش به‌تایبه‌تى دنیایه‌كى كراوه‌یه و چیڕۆك و بابه‌ته‌كان به‌ڕاده‌یه‌كى زۆر له‌یه‌كترى ده‌خۆنه‌وه و ته‌نانه‌ت زۆر جاریش له‌ناو یه‌كتریدا ژیان ده‌كه‌ن. به‌و واتایه‌ى كه هه‌ندێك نووسه‌ر بڕوایان وایه ئه‌ندێشه و فیكرى تازه له ئه‌ده‌بیاتدا بوونى نییه، ئه‌وه‌ى هه‌یه هى كۆنه و ته‌نیا گێڕانه‌وه و شێوازى ده‌ربڕین نوێ ده‌بنه‌وه. ئێمه‌ش ته‌واو له‌گه‌ڵ ئه‌م بۆچوونانه‌داین، به‌تایبه‌ت كه ده‌بینین ڕۆمان و شانۆ و شیعرى مۆدێرن چه‌ند باش سرووشیان له ڕۆمان و شانۆ و شیعرى كلاسیك وه‌رگرتووه، هه‌ندێكجار كه ورد ده‌بینه‌وه وا دێته به‌رچاومان كه نووسه‌رانێكى وه‌ك (ساموێڵ بێكێت) و (جه‌یمس جۆیس) و ( ت.س.ئیلیۆت) و هى تر، چه‌ند پڕن له (شكسپیر) و ( جۆن میڵتن) و (چارڵز دیكنز) و ده‌یان نووسه‌رى كلاسیكى تر. به‌و واتایه‌ى فیكر و ئه‌ندێشه‌ى نووسه‌ره كۆنه‌كان له‌ناو ده‌ق و كاركردنى نووسه‌ره نوێیه‌كاندا ڕه‌نگدانه‌وه‌ى به‌رچاوى هه‌بووه و هه‌یه. به‌ڵام سه‌ره‌ڕاى هه‌موو ئه‌وانه‌یش له ئه‌ده‌بیاتى گێڕانه‌وه و تایبه‌تیش له ڕۆماندا فیكر و چیڕۆك له زۆر باردا شتانێكى تایبه‌تن، به‌تایبه‌ت له كاتێكدا كه چیڕۆك و پلۆتى ڕۆمانه‌كه ئه‌وه‌نده له‌یه‌كه‌وه نزیكبن نه‌توانین نزیكییه‌كه له‌به‌رچاو نه‌گرین. ئه‌م له‌به‌رچاوگرتنه‌ش بۆ سڕینه‌وه‌ى ئه‌م یان ئه‌و تێكست و ڕۆمانه نییه، به‌ڵكو بۆ به‌راوركردن و په‌یداكردنى چاوێكى ڕه‌خنه‌ییه، كه بتوانین به هۆیه‌وه باشتر سه‌رنج بده‌ین و ڕوانگه‌ى ڕه‌خنه‌یى خۆمان بخه‌ینه‌ڕو.له‌م سۆنگه‌یه‌وه ئێمه پێمانوایه ڕۆمانى 1984 سه‌رچاوه‌یه‌كى هه‌یه، كه فیكر و ئه‌ندێشه و چیڕۆكى ڕۆمانه‌كه له‌و سه‌رچاوه هاتووه و وه‌رگیراوه، نه‌ك به ته‌نیا سه‌رچاوه‌یه‌كیش، به‌ڵكو چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كیش كه یه‌ك به‌دواى یه‌ك كاریگه‌رى زۆریان له‌سه‌ر ڕۆمانه‌كه داناوه و، به‌ڕاده‌یه‌كى یه‌كجار زۆر ڕه‌نگى خۆیان هه‌ڵڕشتۆته ناوى. ئه‌م سه‌رچاوانه‌یش سێ ڕۆمانن، كه هه‌ریه‌كه‌یان له‌كات و ساتى خۆیدا و بۆ ئیستایش ناونیشانى دیارى ناو ئه‌ده‌بیات و ڕۆمانن. یه‌كه‌م سه‌رچاوه و ڕۆمان كه پێش له هه‌ریه‌ك له‌و ڕۆمانانه ئه‌م دنیایه داڕماو و تێكشكاوه‌ى (كه دواتر له 1984 دووباره بۆته‌وه، له ڕۆمانى سروود دووباره بۆته‌وه، له ڕۆمانى جیهانى تازه‌ى بوێر دووباره بۆته‌وه) نیشان داوه، ڕۆمانى ״ئێمه״ى نووسه‌رى ڕووس ״یه‌ڤگه‌نى زه‌میاتین״ه. لێره‌دا یه‌ك له‌دواى یه‌ك باسى هه‌ریه‌ك له‌و ڕۆمانانه ده‌كه‌ین و به‌راوردى نێوانیان، هه‌مووشیان له ڕێگه‌ى هێڵێكه‌وه به‌راورد ده‌كه‌ین به 1984 ى جۆرج ئۆروێل.\nڕۆمانى (ئێمه – we)\nئه‌م ڕۆمانه‌ى نووسه‌رى ڕووس یه‌ڤگه‌نى زه‌میاتین Yevgeny Zamyatin له ساڵى 1921 بڵاوبۆته‌وه. واته نزیكه‌ى 28 ساڵ پێش بڵاوبوونه‌وه‌ى ڕۆمانى 1984 ى ئۆروێل كه له ساڵى 1949 بڵاوبۆته‌وه. پلۆتى ڕۆمانى (ئێمه) سه‌باره‌ت به جیهانێكى داگیركراوه، جیهانێك كه بۆته‌وه به‌یه‌ك وڵات و ئه‌و وڵاته‌یش سه‌رتاپاى له‌ژێر سیسته‌مى كۆنتڕۆڵكردن و چاودێریى كردندایه. ته‌نانه‌ت كه‌شتییه‌كى گه‌وره‌ى ئاسمانییش درووست ده‌كرێت تا له ڕێیه‌وه هه‌وڵ بدرێت ئه‌ستێره‌كانیش داگیر بكرێن. ئه‌ندازیارێك سه‌رپه‌رشتى پڕۆژه‌ى ئه‌م كه‌شتییه ده‌كات كه ناوى D-503״״ یه. ئه‌م ئه‌ندازیاره به‌رده‌وام هاوشێوه‌ى ״وینستن سمیس״ ى پاڵه‌وانى ڕۆمانى 1984 له‌ژێر چاودێرى توندى ده‌زگاى نهێنى (تاكه ده‌وڵه‌ت) دایه. ئه‌ندازیار D-503 له ماڵێكى شووشه‌دا ده‌ژى، ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌ى ڕوونتر بكه‌وێته ژێر چاوى ده‌وڵه‌ت و ده‌زگا كۆنتڕۆلكه‌ره‌كان. له‌م ڕۆمانه‌دا خۆشه‌ویستییش له‌چاودێرى به‌رده‌وامدایه و ئه‌مه‌یش به‌هه‌مانشێوه له ڕۆمانى 1984 دا دووباره ده‌بێته‌وه.گومانى تێدا نییه جۆرج ئۆروێل ڕۆمانى (ئێمه) ى خوێندۆته‌وه و له ساڵى 1946 سێ ساڵ پێش بڵاوكردنه‌وه‌ى ڕۆمانه‌كه‌ى خۆى (1984) خوێندنه‌وه‌یه‌كى بۆ ڕۆمانه‌كه كردووه. له خوێندنه‌وه‌كه‌یدا ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات كه ڕۆمانى (ئێمه) یه‌كێكه له ڕۆمانه كاریگه‌ر و جوانه‌كانى سه‌رده‌م، هه‌روه‌ها باس له‌وه‌یش ده‌كات چونكه ڕۆمانى (ئێمه) به‌هۆى دیوه ئایدۆلۆژییه‌كه‌ى له ڕووسیا قه‌ده‌غه‌كراوبوو، من ( واته ئۆروێل) كۆپییه‌كى ڕۆمانه‌كه‌م به قه‌رز ده‌سكه‌وت. ئه‌مه‌یش ئه‌وه ده‌رده‌خات كه (جۆرج ئۆروێل) زۆر كاریگه‌ر بووه به ڕۆمانه‌كه و ئاگادارییه‌كى ته‌واوى هه‌بووه له‌مباره‌وه. به‌شێوه‌یه‌كى گشتى ده‌توانین ڕۆمانى (ئێمه) به یه‌كه‌م سه‌رچاوه و كانگه‌ى خه‌یاڵ و ئه‌ندێشه‌ى ئۆروێل دابنێین بۆ نووسینى ڕۆمانى 1984.\nڕۆمانى ( سروود- Anthem)\nئه‌م ڕۆمانه هى ژنه نووسه‌رى ڕووسى –ئه‌مریكى ئاین ڕاند Ayn Rand ه. بۆ یه‌كه‌مجار له ساڵى 1938 بڵاوبۆته‌وه. واته حه‌ڤده ساڵ پاش بڵاوبوونه‌وه‌ى ڕۆمانى (ئێمه) و یانزه ساڵیش پێش بڵاوبوونه‌وه‌ى ڕۆمانى 1984 ى ئۆروێل. ئاین ڕاند چونكه خۆى له بنه‌چه‌دا ڕووس بووه و ڕۆمانى (ئێمه) یش بۆ یه‌كه‌مجار له ئه‌مه‌ریكا بڵاوبۆته‌وه ( به‌و هۆیه‌ى له ڕووسیا قه‌ده‌غه‌كرابوو) بێگومان ئاگادارى ئه‌و ڕۆمانه‌بووه. ڕۆمانى (سروود) به ئاشكرا ڕه‌نگدانه‌وه‌ى ڕۆمانى (ئێمه) ى پێوه دیاره، هه‌ر چه‌نده ڕۆمانه‌كه به زمانێكى ساده نووسراوه و نووسه‌ره‌كه خۆى له ئاڵۆزیى و وه‌سفى زۆر پاراستووه. به‌ڵام به هه‌مانشێوه‌ى (ئێمه) ناوى كاره‌كته‌ره‌كانى ژماره‌یان پێوه لكاوه، هه‌روه‌ها له ڕووى فیكر و بابه‌تیشه‌وه ده‌ربڕى هه‌مان ئه‌و جیهانه داڕماو و كۆنتڕۆڵكراوه‌یه. پاڵه‌وانى ڕۆمانه‌كه ناوى Equality 7-2521״״ ه.پاڵه‌وانه‌كه له‌ژێر تونێلێكدا و به یارمه‌تى چراى مۆمێك ده‌ژى، وه‌ك ڕاكردووێك ده‌رده‌كه‌وێت له ده‌زگا نهێنیى و چاودێرییه‌كان. (سروود) به گێڕه‌ره‌وه‌ى (ئێمه) ڕۆمانه‌كه ده‌گێڕێته‌وه، ئه‌وه‌یش به ڕوونى كاریگه‌رى ڕۆمانى (ئێمه) ى پێوه دیاره له بایه‌خدان به كۆكردنه‌وه‌ى مرۆڤ و نه‌هێشتنى تاكایه‌تى مرۆڤ، هه‌روه‌ك له خودى ناونیشانه‌كه‌ى ڕۆمانى (ئێمه) به‌دى ده‌كرێت. له ڕۆمانى (سروود)یشدا هاوشێوه‌ى ڕۆمانى (ئێمه) په‌یوه‌ندییه‌كى خۆشه‌ویستیى و دڵدارانه هه‌یه له‌نێوان ״Equality7-2521״ ى پاڵه‌وانى ڕۆمانه‌كه و دڵداره‌كه‌ى كه ناوى ״Liberty5-3000״ه. ئه‌م په‌یوه‌ندییه خۆشه‌ویستییه كه كه‌تۆته ژێر سێبه‌رى ڕادار و ئامرازه چاودێرییه‌كان به‌هه‌مانجۆر له ڕۆمانى 1984 یشدا دووباره ده‌بێته‌وه.په‌یوه‌ندیى خۆشه‌ویستى له هه‌ریه‌ك له‌م ڕۆمانانه‌دا قه‌ده‌غه‌كراوه و ڕێگه‌پێدراو نییه، چونكه خۆشه‌ویستى هه‌ڵبژاردن و ویستى تاكانه‌ى لێ ده‌كه‌وێته‌وه، كه ئه‌مه‌یش سنوور به‌زاندن و پاوان شكاندنه به پێى یاسا و ده‌ستوورى ئه‌و سیستمانه. له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌یشدا ئه‌م ڕۆمانه‌ش وه‌ك ڕۆمانى (ئێمه) و، ڕۆمانى 1984 یش وه‌ك ڕۆمانى (سروود) هه‌رسێكیان باس له سیستمێكى تۆتالیتارى توندوتیژ ده‌كه‌ن كه تیایدا مرۆڤه‌كان خاوه‌نى هیچى خۆیان نین و ئه‌وه‌ى هه‌یه له‌ناو (تاكه ده‌وڵه‌تدا) و ( ئه‌نجوومه‌نى جیهان) و ( برا گه‌وره‌دا) تواوه‌ته‌وه. ئێمه واى ده‌بینین له‌ڕووى پلۆت و بابه‌ته‌وه له زۆربه‌ى ڕووه‌كانه‌وه ڕۆمانى 1984 ى ئۆروێل به ڕاده‌یه‌كى زۆر له ڕۆمانى (سروود) ى ئاین ڕانده‌وه نزیكه. جیاوازى سه‌ره‌كى له‌وه‌دایه كه 1984 به ته‌كنیكێكى سه‌رده‌میانه‌تر و نوێتر هه‌روه‌ها شێوازێكى تازه‌تر نووسراوه، چه‌نده ڕۆمانى (سروود) ه به زمانێكى ساده و گێڕانه‌وه‌یه‌كى ساده گێردراوه‌ته‌وه. لێره‌دا ده‌توانین بڵێین چه‌نده ڕۆمانى (سروود) له ڕۆمانى (ئێمه) نزیكه، چوار ئه‌وه‌نده‌یش ڕۆمانى 1984 له ڕۆمانى (سروود)ـه‌وه نزیكه. هه‌موویشیان هێڵێكى سه‌ره‌كى به‌یه‌كه‌وه گرێیانده‌دا و ته‌واو له‌یه‌كیان نزیك ده‌كاته‌وه.\nڕۆمانى (جیهانى تازه‌ى بوێر – Brave New World)\nئه‌م ڕۆمانه هى نووسه‌رى به‌ریتانى ئه‌ڵدوس هه‌كسڵى (Aldous Huxley) یه. ساڵى 1931 بڵاوبۆته‌وه. واته هه‌ژده ساڵ پێش بڵاوبوونه‌وه‌ى ڕۆمانى 1984. ڕۆمانه‌كه باس له ده‌وڵه‌تێكى تۆتالیتار ده‌كات كه ده‌ستى به‌سه‌ر دنیادا گرتووه به (ده‌وڵه‌تى جیهان) ناوزه‌ند ده‌كرێت. هه‌ركه ئه‌م ڕۆمانه بڵاوده‌بێته‌وه جۆرج ئۆروێل نووسه‌ره‌كه‌ى به‌وه تۆمه‌تبار ده‌كات كه ڕۆمانه‌كه‌ى واته (ڕۆمانى جیهانى تازه‌ى بوێر) ى له ڕۆمانى ( ئێمه) ى ״یه‌ڤگه‌نى زه‌میاتین״ وه‌رگرتووه. ئۆروێل به‌وه‌ش ناوه‌ستێ، به‌ڵكو له خوێندنه‌وه‌ى خۆیدا بۆ ڕۆمانى (ئێمه) هه‌روه‌ك له‌سه‌ره‌وه‌یش ئاماژه‌یه‌كمان پێیدا، ڕۆمانى (جیهانى تازه‌ى بوێر) به كۆپییه‌كى ته‌واوى ڕۆمانى (ئێمه) له قه‌ڵه‌م ده‌دات، به ڕوونى و ئاشكرایى دیاره كه ده‌یه‌وێت بڵێت هه‌كسڵى دزى ئه‌ده‌بیى كردووه. هه‌كسڵى مامۆستاى زمانى فه‌ڕه‌نسى (جۆرج ئۆروێل) بووه له كاتێكدا جۆرج ئه‌و به دزى ئه‌ده‌بى تۆمه‌تبار ده‌كات، دواى هه‌ژده‌ساڵ كه جۆرج ڕۆمانه‌كه‌ى خۆى 1984 چاپ ده‌كات هه‌كسڵى نامه‌یه‌كى بۆ ده‌نێرێت. هه‌كسڵى هه‌ر به هه‌واى مامۆستایه‌ك كه نامه بۆ قوتابییه‌كه‌ى ده‌نێرێت ده‌ست به نامه‌كه‌ى ده‌كات و خۆشحاڵى خۆى ده‌رده‌بڕێت به چاپكردنى ڕۆمانى 1984. به‌ڵام له ناوه‌ڕۆكى نامه‌كه ئه‌وه بۆ ئۆروێل ڕوون ده‌كاته‌وه كه ئه‌ویش له ڕۆمانه‌كه‌ى خۆى (جیهانى تازه‌ى بوێر) ئاماژه‌ى به‌وه‌ها جیهانێك داوه. به جۆرج ده‌ڵێت ئه‌و شتانه‌ى تۆ باستكردوون ڕێك ئه‌وه‌ن كه من له ڕۆمانه‌كه‌ى خۆمدا له‌سه‌ریان دواوم و وێنه‌م كێشاون. لێره‌دا جۆرج ئه‌و به‌رده‌ى كه هاوێشتبووى به‌ر سه‌رى خۆى ده‌كه‌وێته‌وه، له كاتێكدا خۆى نووسه‌رێكى ( كه مامۆستاى خۆى بوو) به دزى ئه‌ده‌بیى تۆمه‌تبار كردبوو، ئێستا خودى تۆمه‌تباركراوه‌كه (واته هه‌كسڵى) جۆرجى به‌ناڕاسته‌وخۆ و لێزانانه به دزى ئه‌ده‌بیى تۆمه‌تبار ده‌كرده‌وه. ئه‌م هاوكێشه‌یه‌ش سه‌یر دێته به‌رچاو، به‌ڵام ئه‌وه‌ى جێى سه‌رنجه ئه‌وه‌یه كه ڕۆمانى 1984 دواى هه‌ریه‌ك له‌و ڕۆمانانه نووسراوه و جۆرج ئۆروێل هه‌موویانى خوێندۆته‌وه.\nدواى ئه‌وه‌ى سه‌رنجى هه‌ر یه‌ك له‌و سێ ڕۆمانه و 1984 یشمان دا، ده‌بینین كه چۆن یه‌ك به‌دواى یه‌ك كاریگه‌رییان خستۆته سه‌ر یه‌ك و بۆیشمان ڕوون ده‌بێته‌وه كه ناوبانگ و پێشه‌نگبوونى (1984) به ته‌نیا هى ڕۆمانه‌كه و خودى ئۆروێل خۆى نییه. به‌ڵكو له پشت ڕۆمانه‌كه‌یه‌وه سێ ڕۆمانى تر هه‌ن فیكره و چیڕۆكى ڕۆمانه‌كه‌ى خۆى لێ پێكهێناون. كاتێ كه‌سێك ئه‌و سێ ڕۆمانانه ده‌خوێنێته‌وه، بۆى ده‌رده‌كه‌وێت 1984 چ له ڕووى پلۆته‌وه چ له ڕووى گێڕانه‌وه‌وه ئه‌وه‌نده ڕۆمانێكى نوێ و به‌رچاونه‌كه‌وتوو نییه. به‌ڵكو زۆر پێش ئه‌و هه‌مان جیهان و هه‌مان كاره‌كته‌رانى كۆنترۆڵكراو و هه‌مان چیڕۆك له چه‌ند ڕۆمانێكى تردا به له‌یه‌كچوونى زۆرى تا ڕاده‌ى له‌به‌رگرتنه‌وه هه‌ن. 1984 ڕاست وه‌ك ئه‌و سه‌ركرده و پاڵه‌وانانه دێته‌به‌رچاو كه له‌سه‌ر شانى ئه‌وانى تر خۆیان به‌رز ده‌كه‌نه‌وه و بڵندتر خۆیان نیشانى جیهان ده‌ده‌ن و ناوبانگى زۆر په‌یدا ده‌كه‌ن. ڕاسته له جیهانى ئه‌ده‌بیات و گێڕانه‌وه‌دا هه‌روه‌ك چۆن له سه‌ره‌تایش ئاماژه‌مان پێكرد زۆر له‌یه‌كچوون و له‌یه‌كوه‌رگرتن ئاسایین، به‌ڵام ئه‌وه‌تا خودى (جۆرج ئۆروێل) كه نووسه‌رێكى ئه‌وه‌نده به‌ناوبانگ و دیاره و خاوه‌نى چه‌ندین ڕۆمانى گرنگه له ئه‌ده‌بیاتى جیهانییدا له‌یه‌كچوونه‌كه‌ى ڕۆمانى (ئێمه) و ڕۆمانى (جیهانى تازه‌ى بوێر) به كۆپیكردن و دزى ئه‌ده‌بى ناو ده‌بات، ئه‌وه له كاتێكدا گه‌ر به‌راورد بكه‌ین وه‌رگرتن و كۆپیكردنى ئۆروێل له ڕۆمانى (سروود) و ڕۆمانى (جیهانى تازه‌ى بوێر) زۆر به‌رچاوتر و ئاشكراتره. ئه‌و نووسه‌رێك به دز و كۆپیهه‌ڵگر تاوانبار ده‌كات، له كاتێكدا چه‌ند ساڵ دواى ئه‌وه هه‌مانشت له به‌رانبه‌ر خودى ئه‌و نووسه‌ره و دوو ڕۆمانه‌كه‌ى تریشدا دووپات ده‌كاته‌وه، هه‌روه‌ك له مشتومڕى نێوان هه‌كسڵى و ئۆروێل ئاماژه‌مان پێكرد.\nدوا گوته‌ى ئێمه ئه‌وه‌یه بڵێین ئاره‌زوومانه له ئایینده‌ى دوور و نزیكدا ئه‌م سێ ڕۆمانه بخرێنه ناو كتێبخانه‌ى كوردیى و له‌لایه‌ن وه‌رگێڕه‌كان به بایه‌خه‌وه وه‌ربگێردرێن. بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌م وتاره‌ى ئێمه ڕوون و به‌رچاوتر بێت له دیدى خوێنه‌رانى كورد و زیاتر ببێته هۆى به‌راوركردنیان له‌گه‌ڵ ڕۆمانى 1984ى جۆرج ئۆروێل دا. پێشنیازى ئێمه بۆ وه‌رگێڕه‌كان سه‌رنج خستنه سه‌ر ڕۆمانى (سروود)ى ئاین ڕانده. به‌و هۆیه‌ى ئه‌م ڕۆمانه له هه‌موو ڕووێكه‌وه باشتر یارمه‌تیمان ده‌دا بكه‌وینه به‌راورد له‌گه‌ڵ ڕۆمانى 1984دا. چونكه 1984 به له‌یه‌كچوونى زۆرى له‌گه‌ڵ هه‌ردوو ڕۆمانه‌كه‌ى تردا، زۆرترین له‌یه‌كچوون و خاڵى هاوبه‌شى هه‌یه له‌گه‌ڵ ئه‌م ڕۆمانه‌دا.


ئایا داهێنراو (بدعە) ی چاك و خراپ بوونی هەیە لە ئیسلام دا ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕبیدعە و داهێنراوەکانئایا داهێنراو (بدعە) ی چاك و خراپ بوونی هەیە لە ئیسلام دا ؟\nپەنا دەگرم بە خودا ! نەخێر هەرگیز داهێنراو (بدعە) ی چاك بوونی نیە، چونكە ئەو كەسەی كە زاناترینی خەڵكە لە شەریعەتدا وە زمان پاراوترینی خەڵكە لە دەربڕیندا وە ئامۆژگاریكارترینی خەڵكە بۆ خەڵك فەرموویەتی: ((كل بدعة ضلالة)) واتە هەموو داهێنراوێك گومڕاییە. وە لە زمانی عەرەبیدا ووشەی هەموو (كل) یەكێكە لە شێوازەكانی دەربڕینی گشتگیری (عموم) بەڵكو بەهێزترین شێوازیەتی، پێغەمەر (ﷺ) فەرموویەتی ((هەموو داهێنراوێك گومڕاییە)) بەبێ ئەوەی داهینراوی چاكی لێ جیابكاتەوەو باسی بكا. وە هەر كارێك كە مرۆڤ ئەنجامی بدات وە وا گومان ببات كە كارەكەی داهێنراوێكی چاكە: ئەوا یان ئەو كارە داهێنراو نیە بەڵكو كارێكی شەرعیە و پێشتر هەبووەو ئەصلی هەیە بەڵام خۆی ناوی ناوە داهێنراو، یان چاك نیە و ئەم خۆی بە چاكی دەزانێ. ئەما ئەگەر كارێك هەم داهێنراو بێت و هەم چاكیش بێ ئەوا شتێكی مستحیلە. وە لەبەر ئەمە ئینكاری ئەو كەسانە دەكەین كە چەند ویردێك (ذكر) ێكی دیاریكراویان ڕێكخستووە دەیڵێنەوە لە بەیانیان یان ئێواراندا بە تاكە كەسی یان بە جەماعەت، ئینكاریان دەكەین چونكە شتگەلێكیان داهێناوە كە لە سونەت (حديث) دا نەهاتووە كەچی لەگەڵ ئەوەشدا بەباشی دەزانن و بە شتێكی بە فەزڵی دادەنێن.\nئایا تەبەڕوک کردن بە بەرگی کەعبەی پیرۆزەوە دروستە؟ ئایا زانایانى چوار مەزهەبەکەش دەڵێن مەولود دروست نیە؟ حوكمى مانه‌وه له‌سه‌ر گۆڕ ئایا ئاهەنگ گێڕان و پیرۆزبایى کردن بە بۆنەى سەرى ساڵى کۆچیەوە دروستە؟ حوکمی قورئان خوێندن بەدەنگی بەرز لەکاتی مردنی کەسێک\nپرسیاری دواترئایا لێپرسراوێتی فێرخوازی زانستی شەرعی چیە؟ و چی لەسەر پێویستە؟پرسیاری پێشترچاندنی درەخت لەسەر گۆڕ دروسته؟


ڕوسیا دەرچوونی ئەمریکا لە ڕێکەوتننامەی ئەتۆمی بە مەترسیدار دەزانێت\n1309 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nڕوسیا پلانیی ئەمریکا بۆ کشانەوە لە پەیماننامەی قەدەغەکردنی موشەکی ئەتۆمی ئیدانە کرد و لە بەرانبەر ئەم هەنگاوە زۆر مەترسیدارە، هەڕەشەی هەنگاوی توڵەکارانەی کرد.\nڕۆژی یەکشەمە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وتی. دەیەوێت کۆتایی به پەیماننامەی قەدەغەکردنی موشەکە ئەتۆمیە نێوەند مەوداکان(INF)ی ساڵی 1987 بێنێت.\nترەمپ هەروەها جەختی لەسەر ئەوە کردەوە ئەمریکا دەرفەتی ئەوە بە ڕوسیا نادات کەچالاکی چەکوچۆڵی خۆی بکات، لە کاتیکدا ئێمە خومانمان لێی قەدەغە کردووە.\nترەمپ هەروەها گووتی: ڕوسیا ساڵانێکە ئەم ڕێکەوتنەی پێشێلکردووە.\nبەپێی ئەو ڕێکەوتنە بەرهەمهێنان و تاقیکردنەوەی موشەکی کورت مەودا 500 کێلۆمەتر تا نێوەند مەودایی 5500 کێلۆمەتر قەدەغە دەکرا. ئەم ڕێکەوتنە لە نێوان میکائیل گورباچۆف کۆتایەمین سەرۆکی یەکێتی سۆڤیەت و دۆناڵد ڕەیگان سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا لە ساڵی 1987واژوو کرا.\nترەمپ لە بەشێکی تری قسەکانیدا ڕەخنە لە ئیدارەی ئۆباما گرت و وتی کە سەرۆکی پێشوو ئەمەی جەخت لێ کردبوویەوە، بەڵام لەبەر هاوبەشە ئەوروپیەکان کە لە سەرهەڵدانی جەنگێکی چەکۆچۆڵانە دەترسان، لەم ڕێکەوتنە دەرنەچوو.\nترەمپ هەروەها دەڵێت، "نازانم پرێزێندت ئۆباما لەمبارەیەوە بۆ هیچ گفتگۆیەکی نەکرد یان لەو دەرنەچوو. ئەوان وا ساڵانیکە ئەم ڕێکەوتنە پێشێل دەکەن".\nسێرگەی ڕایبکێف جێگری وەزیری دەرەوەی ڕوسیا لە کاردانەوەی ئەم قسانەی ترەمپ وتی: ئەم هەنگاوەی ترەمپ و ئیدارەی ئەو، نەک مەترسیدارە، دڵنیام لە داهاتوودا لەلایەن کۆمەڵگای نیودەوڵەتییەوە سزادانی جیدی بەدواوە دەبێت.\nڕایبکێف هەروەها وتی: ڕوسیا هەوڵەکانی ئەمریکا بۆ وەرگرتنی هەندێک پێشەنگی لە ڕێگەی باج وەرگرتنەوە ئیدانە دەکات.\nئەو هەروەها بە سایتی هەواڵی ڕیا-ی وتووە، ئەگەر ئەمریکا ئەم کردارە توند و نەشیاوانە بەردەوامی پێبدات، ئێمە چارەو بژاردەیەک جگە لە بژاردەی بەرانبەرکێیانە لە نمونەی تەکنۆلۆجیای سەربازیمان بۆی نییە. کە ئەسڵەن شتی وا نە لە ئێستاو نە لە داهاتووشدا ناخوازین.