توركیاو یاوه ره كانی و هه وڵی داگیركردنی موسڵ : چاوی گەل\nتوركیاو یاوه ره كانی و هه وڵی داگیركردنی موسڵ\nنوسەر : ئەحمەد ڕەجەب لەبەرواری : ئیلول - 20 - 2016\nله 10 ی حوزه‌یرانی ساڵی 2014 موسڵ دووه‌م شاری گه‌وره‌ی عێراق به پێی پیلانێكی توكمه‌ی دارێژراو له نێوان ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سه‌رۆك كۆماری توركیاو ئه‌سیل نوجه‌یفی پارێزگاری موسڵ و به‌عسییه‌كان و سه‌ركرده‌كانی سوپاكه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق نوری ئه‌لمالكی كه‌وت و له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی ئیسلامی خوێنرێژه‌وه ( داعش) كۆنترۆڵ كراو ده‌ستیانكرد به كوشتن و خوێنرشتن و تاڵانكردنی ماڵ و سامانی دانیشتوانی شاره‌كه‌و بووه هۆی راكردن و هه‌ڵاتن و ئاواره‌بوونی هه‌زاران خێزان به تایبه‌ت كریستانییه‌كان ( مه‌سیحه‌كان) و ئێزدییه‌كان و شه‌به‌ك و كاكه‌ییه‌كان له ترسی كوشتن به هۆی ئاین و مه‌زهه‌به‌وه.\nله‌م رۆژانه‌دا مقۆ مقۆیه‌كی خه‌ست و سه‌خت له نێوان ئه‌مریكاو توركیاو یاوه‌ره‌كانی و عێراق و پێشمه‌رگه‌و حه‌شدی شه‌عبی له ئارادایه‌و، هه‌ر یه‌ك له‌وانه پلان و ئه‌جیندای تایبه‌تی خؤی هه‌یه‌و به دوای به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان ئه‌گه‌رێن و، ئه‌مریكا به قورسایی خۆی و هه‌موو تواناكانیه‌وه ئه‌یه‌وێت به زووترین كات ده‌ستبكرێت به شه‌ری موسڵ و ببێت به پێشه‌نگ و، خاوه‌نی بریار له پاش نه‌مانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته جگه له كاری عه‌سكه‌ری رووی كردووه‌ته كاری دیبلۆماسی و، له هه‌فته‌ی رابردوو شاندێكی ئه‌مریكا گه‌یشته به‌غداو، شانده‌كه پێكهاتبوو له ئه‌نتۆنی بلیكن یاریده‌ده‌ری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌و، بریت ماگۆرك نوێنه‌ری تایبه‌تی سه‌رۆك ئۆباماو جۆزێف هاریس به‌رێوه‌به‌ری ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی بۆ كاروباری عێراق و، جۆزێف بینتگتۆن بریكاری وه‌زیری ده‌ره‌وه بۆ كاروباری رۆژهه‌ڵاتی ناوین و، شایانی ئاماژه‌یه شانده‌كه له گه‌ڵ گه‌وره به‌رپرسانی عێراق باسی هه‌نگاوه‌كانی شه‌ری موسڵیان كرد ئه‌مه له لایه‌ك و، له لایه‌كی تره‌وه توركیاش ئه‌یه‌وێت په‌له بكرێت له شه‌ری موسڵ و، به‌شداری تیادا بكات و، ئامانجی ئه‌وه‌یه چۆن له كاتی رۆخانی رژێمه دیكتاتۆرییه‌كه‌ی سه‌دام حوسه‌ێن هه‌رچی به‌ڵگه‌نامه‌و دیكۆمێنت هه‌یه له لایه‌ن ئه‌مریكاوه ده‌ستی به سه‌رداگیراو، هه‌ر هه‌مووی باسی له ره‌فتارو پرۆسه چه‌په‌ڵه‌كانی سه‌دام و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی و، هه‌لسوكه‌وتی رژێمه‌كه‌ی ئه‌كردو، توركیا له‌وه ترساوه به‌ڵگه‌كانی پاش نه‌مانی داعش بكه‌وێته ده‌ستی لایه‌نه‌كانی تر، كه چۆن ئه‌ردۆگان و توركیا یارمه‌تی داعشیانداوه‌و، توركیا نایه‌وێت هه‌رچی تاوان دژ به هه‌لسوكه‌وتی نامرۆڤانه‌ی داعش هه‌یه كه به فیتی ئه‌و كراوه بدرێته پاڵی و، تاوانبار بكرێت.\nتوركیاو وڵاتانی كه‌نداو به تایبه‌ت عه‌ره‌بستانی سعودی و قه‌ته‌رو به‌عسییه‌كانی عێراق و هه‌ندی لایه‌نی تر له ژێر چاودێری ئه‌مریكا داعشیان دروستكردو، هه‌ر له سه‌ره‌تاوه توركیا یارمه‌تی داعشی داوه له هه‌موو روویه‌كه‌وه‌و، هه‌رچی كارو كرده‌وه‌ی نامرۆڤانه هه‌یه، داعش به فه‌رمانی توركیا ئه‌نجامیداوه‌و، له هه‌مووی زه‌قترو دزێوتر گرتنی شه‌نگاڵ بوو له 3 ی ئابی 2014 دژ به ئێزدییه‌كان و، ئه‌و كاره‌ش به پێی نه‌خشه‌یه‌كی دارێژراوو گوماناوی كراو، به‌بێ ته‌قه‌كردنی پێشمه‌رگه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان كه پاراستنی شاره‌كه له ئه‌ستۆیان بوو.\nئەگەر موسڵ لەلایەن هەر هێزێکی تره‌وه داگیربکرێت و داعش تێکبشکێنرێت، ئەوا بەشێکی زۆر لەو تاوانانە ئه‌ردۆگان وحزبی “” دادو گه‌شه‌پێدان “” و توركیا ئه‌گرێتەوه‌و، تورکیا له مێژووەوە به یارمه‌تیدانی داعش تاوانباركراوه‌و ، ناوی چووه‌ته لیستی ره‌شه‌وه.\nزلهێزەکانی دنیا کۆکن بە تێکرایی بچنە جەنگەوە دژ بە ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ( داعش) بۆ ئازاد کردنی شاری موسڵ و، هەر یەکە بە گوێرەی قورسایی و توانایی سەربازیی خۆی بەشدار ئه‌بێت و، لە کۆتاییدا پشکی خۆی وەرئه‌گرێت لە تاڵانی دوای جەنگی شاری موسڵ و، ئه‌مریكا بۆ گرتنی شاری موسڵ له كێبركێدایه له گه‌ڵ نه‌یارو دۆسته‌كانی و، هه‌وڵئه‌دات هه‌موو بۆشایه‌كان پربكاته‌وه‌و، به‌شدارییه‌كی به‌هێز بكات بۆ له‌ناوبردنی رێكخراوی داعش ، به مه‌به‌ستی قایمكردنی جێپێی خۆی له عێراقداو، ئێرانیش كار ئه‌كات پاڵ بنێت به حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كانی سه‌ر به‌خۆی بۆ به‌شداریكردن له شه‌ری موسڵداو، جێی خۆی له گۆره‌پانی شاردا دیاری بكات و، به‌و شێوه‌یه‌ش رێگای سوریا و عێراق خۆش ئه‌كات و، ئه‌توانێت به هێزی زه‌مێنی دۆسته‌كانی له عێراق و سوریا بپارێزێت، به‌ڵام توركیا به‌رامبه‌ر به‌وانه له رێی داروده‌سته‌ی سوننه‌كان و كوردانی یاوه‌ری ئه‌یه‌وێت بوونی خۆی له شاره‌كه پیشان بدات و، بتوانێت ده‌سكه‌وت و به‌رهه‌م دابین بكات و، له ئێستادا هه‌موو هه‌وڵێكی توركیاو یاوه‌ره‌كانی ئه‌وه‌یه رێگری له گرتننه‌وه‌ی موسڵ بكه‌ن و، نه‌هێڵن هیچ هێزێكی تر به‌شداری بكات و، توركیا وه‌ك شه‌ڕی سوریا ئه‌یه‌وێت هێز به راسته‌وخۆ به‌شداریی گرتنه‌وه‌ی شاری موسڵ پێبكات ئه‌وه‌ش به پێی رێككه‌وتن نامه‌یه‌ك له ساڵی 1926 شدا له نێوان زلهێزه‌كان واژوكراوه‌و ئه‌و مافه‌ی پێئدراوه.\nله 24 /8/2016 هێزه‌كانی سوپای توركیا له ئۆپراسیۆنی (قه‌لغانی فورات) چونه ناو خاكی سوریاو شاروچكه‌ی جه‌رابلوسیان داگیركردو، له پاش رۆژێك توركیا تۆپبارانی ئه‌و ناوچانه‌ی كوردی تیابوو كردو، بووه هۆی شه‌هید بوونی ژماره‌یه‌ك هاوڵاتی و شه‌رڤانان و، وا دیاره به به‌ڵگه‌ی به‌شداركردن له گرتنه‌وه‌ی موسڵ توركیا ئۆپراسیۆنێكی تر ئه‌نجامئه‌دات و، دوور نییه ناوی ئۆپراسیۆنی ( قه‌ڵغانی دیجله) ی لێبنێت و، ئه‌وه‌تا سه‌رۆكی توركیا نایشارێته‌وه‌و رایگه‌یاند، باوه‌ڕیان وایه كرده‌وه‌ی هاوشێوه‌ی (قه‌ڵغانی فورات) له عیراقیش پێویسته هه‌ر وه‌ك چۆن له سوریا كردیان.\nبۆ هه‌ركارێكی سه‌ربازی له عێراق توركیا ئاماده‌یه، چونكه خاوه‌ن ژماره‌یه‌كی زۆر بنكه‌ی سه‌ربازییه له خاكی كوردستان و، هێزێكی گه‌وره‌ی زه‌به‌لاحی له به‌عشیقه نزیك به پارێزگای موسڵ كۆكردووه‌ته‌وه‌و، ئه‌وترێت ته‌نها 10 كیلۆمه‌تر ماوه بگاته ناو شار.\nبۆ ده‌ستێوه‌ردان له كاروباری عێراق توركیا پشت به رێكه‌وتنی زلهێزه‌كان ئه‌كات كه له ساڵی 1926 مۆركراوه‌و، دیاره توركیا ئه‌گه‌ر بۆی بره‌خسێت و، به‌شداری شه‌ری گرتنه‌وه‌ی موسڵ بكات و، نیمچه سه‌ركه‌وتنێك وه‌ده‌ستبهێنێت په‌لاماری شاری كه‌ركوك ئه‌دات و، ئه‌و كات ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان سه‌ڵته‌نه‌تی عوسمانلییه دۆراوه‌كان زیندو ئه‌كاته‌وه‌و، له پێش هه‌موو شتێك له دۆسته‌كانی هه‌ڵئه‌گه‌رێته‌وه‌و، خاكی وڵاته‌كانیان داگێر ئه‌كات و، كوردیتانیش دوور نییه له‌و نه‌خشه گڵاوه.\nئه‌مریكا، توركیا، ئێران، عێراق، سوننه به‌عسییه‌كان، پێشمه‌رگه‌و حه‌شدی شه‌عبی شیعه‌كان، هه‌ر هه‌موویان له سه‌ر خه‌تن و، چاوه‌روانی كاتی ده‌ستپێكن و، هه‌ر یه‌ك له سه‌ر ئاوازێك ئه‌خوێنێت و، داهاتووش هێشتا لێڵه‌و، كه‌س نازانێت كێ زیاتر خوێن ئه‌دات و، لافاوی خوێن كێ ئه‌گرێته‌وه‌و، كی ئاواره ئه‌بێت و، كێ وه‌ریان ئه‌گرێت و، كێ برسییه‌كان تێر ئه‌كات و، كێ شوێنی ژیانیان دیاری ئه‌كات، كێ ئه‌مرێت و كێ ئه‌مێنێته‌وه.\nئه‌وه‌ی بۆ ئێمه‌ی كورد گرنگه دوور بین له پیلانی دوژمنان و، بتوانین هێزی پێشمه‌رگه قاره‌مانه‌كان بپارێزین و، هه‌موومان پشتیوانیان بین و، به دروشمی زه‌ق و بریقه‌داری دوژمنان هه‌ڵنه‌خه‌ڵه‌تێن و، هه‌وڵ و تێكۆشانمان یه‌كبخه‌ێن له پێناو ده‌ركردنی دوژمنی سه‌رسه‌ختی گه‌ل و نه‌ته‌وه‌كه‌مان توركیای كه‌مالیست له خاكی كوردستان.\nنوسەر : chawigal لەبەرواری مارس - 24 - 2020 - 0 سەرنج\nمەسروربارزانی سەرۆکی حکومەت ڕاست وڕاشکاو ئیعلانی ئیفلاسی حکومەتی کرد،بەزمانی ئۆپۆزسێۆن پێی وتین: ۱_ حکومەت ۲۷ ملیاردۆلارقەرزارە.۲_ حکومەت یەک فلس پاشەکەوتی نیە.۳_ کۆمپانیاکانی بواری نەوت،مانگانە شتێکمان […]\nیادو چلەی هاوری مستەفای حەسەن گەورە!\nنوسەر : ڕێبوار عارف لەبەرواری مارس - 11 - 2020\nبۆچی کوشتنی “متمانە” لەتاوان تاوانترە!\nنوسەر : ئارام ئەحمەد لەبەرواری مارس - 10 - 2020\nپارتی و هێزەکانی تر و ئەزمونەکەی پارێزبەندی !\nنوسەر : chawigal لەبەرواری مارس - 7 - 2020\nنوسەر : chawigal لەبەرواری مارس - 19 - 2020 - 0 سەرنج\nوسینی: دۆکتۆر ئەیووب سەفەریوەرگێڕانی: شاهین کەریمی ڕەنگە زۆر کەس نەزانن بەڵام سەرپۆش (حیجاب) وەک شێوە باوەکەی (قەتیس کردنەوەی ژن لەناو ماڵدا) ئاسەواری ئێران بەر لە […]\nچەند زانیارییەک لەسەر ڤایرۆسی کۆرۆنا


یه‌كێتی ده‌قی پرۆژه‌ی لامه‌ركه‌زی بڵاوكرده‌وه\n12:22 - 18/01/2021 828 جار خوێندراوەتەوە\nیه‌كێتی نیشتمانی كوردستان پرۆژه‌ی لامه‌ركه‌زی بڵاوكرده‌وه و رایده‌گه‌یه‌نێت مەبەستەکانی بریتییە لەدابەشکردن و دابەزاندنی دەسەڵاتە کارگێڕی و دارایی و تەکنیکی و یاساییەکان لەنێوان حکومەتە خۆجێیەکان و دامەزراوە ناوەندییەکان لە هەرێمی کوردستان .\nپرۆژه‌كه له 11 ماده پێكهاتووه، له ماده‌ی دووه‌مدا ئامانجەکانی ئەم پەیڕەوە بریتین له؛ چەسپاندنی لامەرکەزییەتی ئیداریی پارێزگاکان و شۆڕکردنەوەی دەسەڵاتەکان و دابەشکردنی ئەرک و بەرپرسیارێتی. نەهێشتنی ڕۆتین و خێرا ڕاپەڕاندنی کاری هاوڵاتییان .


میكانیزمی نوێ بۆ دابه‌شكردنی مووچه له عیراق په‌یڕه‌وده‌كرێت\nئه‌ندامێكی لیژنه‌ی دارایی له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق راگه‌یاند، دابه‌زینی نرخی نه‌وت كاریگه‌ری له‌سه‌ر ته‌واوی جومگه‌كانی ژیان له عیراق دروستكردوه به‌مووچه‌شه‌وه، بۆیه میكانیزمێكی نوێ بۆ دابه‌شكردنی مووچه دیاری ده‌كرێت.\nئه‌حمه‌د حاجی ره‌شید، ئه‌ندامی لیژنه‌ی دارایی له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق رایگه‌یاند: له ئه‌مڕۆدا كه نرخی به‌رمیلێك نه‌وت 26 دۆلاره و به‌رێژه‌یه‌كی به‌رچاو دابه‌زیوه، كاریگه‌ری له‌سه‌ر ته‌واوی جومگه‌كانی ژیان له عیراق دروستده‌كات.\nله‌باره‌ی كاریگه‌ری دابه‌زینی نرخی نه‌وت له‌سه‌ر مووچه‌ش ئه‌و ئه‌ندامه‌ی لیژنه‌ی دارایی له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق بۆ میدیاكانی یه‌كێتی وتی، "پاشه‌كه‌وتی مووچه رووناداته‌وه، به‌ڵام بیستوومه میكانیزمێكی نوێ بۆ مووچه داده‌نرێت".\nئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه، دوێنی رێبه‌ر ئه‌حمه‌د، وه‌زیری ناوخۆی هه‌رێم رایگه‌یاند، داهاتی هه‌رێم له‌سفر نزیكبووه‌ته‌وه‌و كاریگه‌ری له‌سه‌ر ئابوری هه‌رێم دروستكردوه، ئه‌گه‌ر بارودۆخێكی تری هاته پێش له‌باره‌ی داهاته‌وه داوای هاوكاری له‌خه‌ڵك ده‌كه‌ین.\nدابه‌زینی نرخی نه‌وت به‌شێكی په‌یوه‌ندی به كاریگه‌رییه‌كانی ڤایرۆسی كۆرۆناوه هه‌یه، كه ئێستا به زۆربه‌ی وڵاتانی جیهان به ده‌ستیه‌وه ده‌ناڵێنن.\nئه‌م بابه‌ته 11864 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبه‌غدا له‌م مانگه‌دا مووچه‌یه‌كی تر دابه‌ش ده‌كات\nبانکی ناوەندی عیراق پێنج ترلیۆن دینار بۆ پرۆژەکانی وەبەرهێنان دابیندەکات\nله هه‌ولێر 100 هه‌زار دینار ده‌درێته خێزانه كه‌مده‌رامه‌ته‌كان


کتاب «ئاسۆی خه یاڵ» سروده استاد فاتح محمدی رونمایی شد - خبرگزاری کردپرس - kurdpress.com\nانتشار: سه‌شنبه 15 آبان 1397 :: 11:52\nکتاب «ئاسۆی خه یاڵ» سروده استاد فاتح محمدی رونمایی شد\nسرویس کردستان- با حضور و استقبال فرهنگ دوستان، مراسم رونمایی از دیوان اشعار «ئاسۆی خه یاڵ» سروده مامۆستا فاتح محمدی متخلص به نامۆ در عصر 14آبان 1397 در سالن اجتماعات اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سقز برگزار شد.\nبه گزارش کرد پرس، در این مراسم که جمعی از ادبا و شعرا و نویسندگان منطقه نیز حضور داشتند چهره هایی چون احسان اخوان، عمر ولدبیگی، صباح حسینی، شهباز محسنی و فاتح محمدی سخنرانی کردند آسو سلیمان نژاد و عمر رسولی نیز اشعاری از مامۆستا نامۆ را دکلمه کردند.\nگفتنی است دیوان ئاسۆی خه یاڵ در تیراژ هزار جلد از سوی نشر آمیار در سنندج منتشر شدە است. حجم کتاب 432 صفحه شامل بخشهایی چون اشعار کلاسیک و جدید کردی و فارسی و در قالبهای متنوع شعری و در موضوعات مختلف غنایی و اجتماعی است و حاوی نکات و تصاویر بدیع و تازه و دلکش.


2019-10-12 [03:17 AM]\nوەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە ڕونکردنەوەیەکدا كە وێنەیەكی بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس هاتووە، رایگەیاند، ماوەى (سکاڵا تۆمارکردن) و (دابەزین) و (گۆڕینى شوێن) بۆ دەرچوانى دوانزەى ئامادەیى درێژدەکاتەوە.\n１- ماوەى پێشکەشکردنى سکاڵا بۆ دەرچوانى دوانزەى ئامادەیى (٤٨) سەعات درێژکرایەوە، واتە تاکو سەعات ١٢ى شەوى دوشەمە ڕێکەوتى (٢٠١٩/١٠/١٤) تۆمارکردنى سکاڵا بە شێوەى ئۆنڵاین لە وێب سایتى (www.regayzanko.com) بەردەوامدەبێت.\n２- (دابەزین) و (گۆڕینى شوێن) تاکو کۆتایى ئەم هەفتەیە بەردەوام دەبێت، واتە تاکو کۆتایى دەوامى فەرمى رۆژى پێنجشەمە ڕێکەوتى (٢٠١٩/١٠/١٧)، کە پرۆسەى دابەزین و گۆڕینى شوێن لە نێوان تۆمارى زانکۆکان خۆیان ئەنجامدەدرێن.\n３- وەرگیراوانى زانکۆ و پەیمانگەکان بۆ دەستبەکاربون پێویست ناکات کەفیل لەگەڵ خۆیان ببەن بۆ ئەو زانکۆیەى کە لێى وەرگیراون، تەنها کەفالەکە دەبات و مامەڵەى دەستبەکاربونى بۆ دەکرێت. دەشتوانن لە هەر شوێنێک بێت مامەڵەى ئەنجامدانى کەفالە ئەنجام بدەن، لە بەشى یاسایى زانکۆکان یاخود فەرمانگەى دادنوسى.\n４- داوا لە وەرگیراوانى زانکۆ و پەیمانگەکان دەکەین بە زوترین کات پەیوەندى بەو کۆلێژو بەشانەوە بکەن کە لێى وەرگیراون بۆ ئەوەى مامەڵەى دەستبەکاربون لە زانکۆ و پەیمانگەکان ئەنجامبدەن، چونکە دەوامى قۆناخى یەکەمى خوێندن لە زانکۆ و پەیمانگەکان دەست پێدەکات.\nئەم هەواڵە 3211جار خوێندراوەتەوە


وەزارەتی خوێندنی باڵای عیراق لەبارەی خوێندنی ئەمساڵ رونكردنەوە دەدات\n2020-03-21 11:29 397 جار بینراوە کۆمێنت\nبەڕێوەبەری بەشی توێژینەوەو پلاندانان لە وەزارەتی خوێندنی باڵای عیراق رایگەیاند، بەهۆی بڵابوونەوەی كۆرۆناو راگرتنی دەوام، ئەوان ئەنجومەنی زانكۆو پەیمانگاكانیان ئاگاداركردۆتەوە كە سەرپەشكن لە گرتنەبەری پلانی جێگرەوە، بۆ قەرەبووكردنەوەی وانەكانی خوێندن.\nئیهاب ناجی، بەڕێوەبەری بەشی توێژینەوەو پلاندانان لە وەزارەتی خوێندنی باڵای عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاشكرایكرد، داوایان لە وانەبێژان و سەرۆكایەتی زانكۆكان كردووە، هەوڵەكانیان چڕتربكەنەوە بۆ ئەوەی دواكەوتنی پرۆسەی خوێندن كاریگەری نەكاتە سەر كۆرسی دووەم، چونكە ئامانج گەیاندنی زانستەكەیە بە خوێندكاران.\nئاماژەی بەوەشكردوە، پڕۆسەی خوێندنی ئەلیكترۆنی كە لە ئێستادا بەشێك لە مامۆستایانی زنكۆ پەیڕەوی دەكەن، بەڵام ناتوانێت ببێتە جێگرەوەی خوێندنی ناو پۆلەكان.\nبەگوێرەی ئامارە فەرمییەكانی وەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عیراق 208 حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسەكە لە وڵاتەكەدا تۆماركراوە، لەو ژمارەیەش 17 حاڵەتی گیان لەدەستدان و 44 حاڵەتی چاكبوونەوەی پەتاكە تۆماركراوە.


بەختیار شارەزورى : تورکیا و پارتى و داڕشتنى نەخشەی ڕۆژئاواى کوردستان . – WTARIKURD\nبەختیار شارەزورى : تورکیا و پارتى و داڕشتنى نەخشەی ڕۆژئاواى کوردستان .\nکورد لە مێژوەوە تا ئێستا بەردەوام بەهۆى نەبونى عەقڵێکى سیاسیانەوە نەیتوانیوە ئەو یاریانە بکات کە گۆڕانى هاوکێشەکان پێویستى پێیەتى هەرچەندە کورد لە ڕوى پێگەى جیوپۆلەتیکى و جیوسیاسی و میژویی و سیاسى و ئابورییەوە پێویستى بەیارییەکە ، کە بتوانێت هاوکێشەکان بە قازانجى دۆسییەکەى بەرێتە پێشەوە ، چونکە کورد سەرەتایە و تەنها خۆشەیەتى لە ناوچەکەدا و وڵاتانى دراوسێ دژى دۆسیەکەن ئەگەر لە قازانجى خۆیاندا نەبێت بە تایبەت ( تورکیاى عوسمانى و ئێرانى سەفەوى ) ئەمەش لە باشورى کوردستاندا بە ئاشکرا دیارە کە ماوەى 22 ساڵە ئێران بە پێ ى بەرژەوەندى خۆیان دەسەڵات و سنوریان دابەش کردوە ( زۆنى زەرد بۆ تورکیا/ئەودیو دێگەڵە … زۆنى سەوز بۆ ئێرانى سەفەوى .. ئەم دیو دێگەڵە ) ئەگەر چى هەوڵێکى زۆر هەبوو لە لایەن هەردوو حیزبەوە بۆ ئەوەى ئەم دابەشکاریە نەمێنێت بەڵام ئەم دوو حیزبە تا ئەوێ دەسەڵاتیان هەیە کە سنورە سورەکانى بەرژەوەندى ئەو دوو وڵاتە نەبەزێنن وە نەتوانراوە ستیراتیژێکى سەربەخۆیان هەبێت وەک نەتەوەیەک مامەڵە لەگەڵ ستراتیژى ئێرانى و تورکیادا بکەن ( وەک نەوشیروان مستەفا وتى ) ئەمە بۆ خۆى کاریگەرى خراپى دەبێت لەسەر پارچەکانى ترى کوردستان … با بپرسین چۆن …؟؟\nدواى ئەوەى بەشار ئەسەد ناوچە کوردییەکانى جێهێشت ، پەیەدە کە درێژکراوەى پەکەکەیە توانى کار لەسەر ئیدارە و لایەنى سەربازى خۆى بکات و خوماڵیانە توانى دەست بەسەر زۆرێک لە ناوچە کوردیەکاندا بگرێت و مایەى خۆشحاڵى هەموو کورد بوو وە هێزە ئۆپۆزسیۆنەکان کە تێکەڵەن لە قائیدە و بەرەى نەسرە و هاوکارى لۆجستى ئیخوانەکان دژى بەشار ئەسەد تا ئێستاش لە شەڕدان و لەسەرتاوە هیچ کێشەیەکیان بۆ ناوچە کوردیە ئازادکراوەکان نەبوو بەڵام لەگەڵ بچوکبونەوەى سنورى دەسەڵاتى بەشاردا و فراوانبونى دەسەڵاتى پەیەدە و باڵى سەربازى پەیەدە پێگەى ئابورى ئەو ناوچانە بە تایبەت نەوت جارێکى تر تورکیا بۆ دەستەبەرکردنى بەرژەوەندیەکانى بە تایبەت لە ڕوى ئاسایش و فراوانخوازى دەسەڵات و ئابورییەوە دەگەڕێتەوە بۆ مێژوو کار لەسەر میراتیەکانى عوسمانى دەکات دەیەوێت ڕۆژئاوا وەک میرنشینێک سەر بە تورکیا بێت و میرنشینى بارزانى سەرپەرشتى بکات (وەک سەردەمى سوڵتان عبدالعزیز و یاساى ولایەتەکان و مدحت پاشایەک وەک والى دابینێ بۆ کوردەکانى ڕۆژئاوا و باشور… بەڵام لە فۆرمێکى تردا ) تورکیا ئەیەوێت ئەم گەمەیە بکات چونکە پێ ى وایە ئەو شوێنانەى کە میراتگیرى عوسمانیەکانن ئەمرۆ سەفەویەکان زۆریان داگیر کردوە بە تایبەت خواروى عیراق و دەسەڵاتى ناوەند بۆیە تورکیا نایەوێت دەسەڵاتى پەکەکە کە لە دیدى خۆیەوە سەر بە ئێرانن زیاتر بێت و دەبێت پشکى هەبێت لە دابەشکردنى ناوچە میراتگیریەکانى عوسمانى و سەفەویدا…. واتا تورکیا هەوڵ دەدات ڕۆژئاواى کوردستان دابەش بکرێت وەک باشورى کوردستان و بگەڕێنەوە بۆ (ڕیکەوتننامەى زەهاو 1939 پەیمانى ڕێکخستنى سنور) بەڵام هەردو لا بە فۆرمێکى نوێوە ئەم یاریانە دەکەن ، خۆئەگەر تورکیا پەیەدە بە درێژکراوەى ئێران بزانێت ئەوا دەبێت کار بکات بۆ ئەوەى بەدیلێک بۆ پەیەدە دابنێ و دەسەڵاتى لەگەڵدا دابەش بکات و زۆرینە بۆ خۆى بێت بە حوکمى سنور و میراتگیرى بۆ ئەمەش کار لەسەر جۆرە سیناریۆیەک و تاکتیکێک دەکات بۆ ئەوەى ئامانجەکانى بێنێتە دى بۆ ئەمەش دەیەوێت وەرقەى پارتى بەکار بهێنێت تا ئەوەى پێ ى دەوترێت پارتى دیموکرتى کورد/سوریا (الپارتى) گەورە بکات و بیخاتە سەر پارتى و پاشان بکەوێتەوە ناو باوەشى تورکیاى عوسمانیەوە ، هەر چەندە ئەم پارتە کەمینەیەکى بچوکن لە چاو پەیەدەدا بەڵام تورکیا کارى لەسەر دەکات …\nتورکیا لە ڕێگەى پارتیەوە هەوڵى دا (الپارتى) ببێتە بەشێک لە دەسەڵاتى ناو کوردستانى ڕۆژئاوا بەڵام نەیتوانى کە ئەم وەرقەیەى سوتا بۆیە کار لەسەر وەرەقەکانى تر دەکات بەوەى لە ژێرەوە هاوکارى بەرەى نەسرە بکات و لە ڕوى سەربازییەوە شکست بە پەیەدە بهێنێت پرۆسەى ئاشتى پەکەکەش هۆیەکى گەورەى دەسەڵاتى پەیەدە بوو لە ناوچە نەوتیەکاندا ( بۆیە دەڵێین نەوتیەکان چونکە لە دیدى تورکیاوە نەتەوە نیە تەنها داگیرکردنى ناوچەى نەوتیەکانە ) لە باشوریشەوە پارتى بەکار بهێنێت ( داخستنى سنورەکان ) تا پەیەدە لاواز بکات (کوشتنى عیسا حەسۆ) و ناچار بێت لەگەڵ (الپارتى) ڕێک بکەوێت و ڕۆژئاواش دا بەش بکەن بە دوو ئیدارە و دریژ کراوەى ئێران و تورکیا بێت وەک ئەوەى ئەحمەد دنیز وتى : (پارتى دەیەوێت ڕۆژئاوا دابەش بکات بە دوو زۆنەوە وەک خۆیان ) ئەو کات بە حوکمى سنور دیسانەوە پشکى شێر لە ڕووى ئابورییەوە دەکەوێتە دەست تورکیا ئەمەشى وەک ئەزمون بۆى دەرکەوتوە چونکە پارتى لە باشوردا لە دواى ئاشبەتاڵەوە لە ئاستى ناوخۆدا نەیتوانیوە هێزى گەورە بێت بەردەوام وەرقەى ململانێکانى دەرەوەى بەکار هێناوە کە ببێتە هێزى یەکەم و سیناریۆکانى بۆ داڕیژن تا یارى بە عقڵى حیزبەکانى ناوخۆ بکات (گەڕانەوە بۆ بابەتە دیکۆمینتاریەکانى نەوشیروان مستەفا ) وە ببێتە دەسەڵاتى یەکەم …پرسیارەکە لێرەدایە کە ئایا تورکیا و پارتى دەتوانن هەمان نەخشەى باشور بۆ ڕۆژئاواش دابنێن ..؟\nبە داخەوە کورد لە باشور نەیتوانیوە خاوەنى ستراتیژێکى سەربەخۆى خۆى بێت تا بتوانێت وەک نەتەوە بە پێ ى سیناریۆیەکى عاقڵانە ڕۆژئاوا بخاتە سەر خۆى نەک ئێران یان تورکیا ، بۆیە ئەم دوو حیزبە بونەتە بەشێک لە درێژکراوەى سیاسەتى وڵاتانى دراوسێ بەڵام ئەوەى کە ماوەتەوە پەیەدە و پەکەکەیە کە چۆن بتوانن وەک کارتى یەکەمیان سوتاند ئاوا کارتى دووەمى تورکیا و پارتى و الپارتى بسوتێنن لە ڕوى سەربازیەوە شکست بە بەرەى نەسرە و تاکیتیکەکانى تورکیا بهێنن و دەسەڵاتى یەکەم لە دەست نەدەن بە سود وەرگرتن لە ناکۆکیە ناوچەیى و جیهانیەکان ، ئەو ڕاستیەش دەزانین کە پەیەدە پێگەیەکى ناوخۆی بە هێزى هەیە هەر وا بە ئاسانى تورکیا ناتوانێت ئەم یاریە بکات خۆ ئەگەر پارتى نەچێتە ژێر بارى داواکانى تورکیاوە ئەوا تورکیا نەک ناتوانێ ئەم سیناریۆیانە جێ بە جێ بکات بەڵکوو ڕوبەڕوى ناڕەزایى گەورەى کوردەکانى باکور دەبێتەوە لە سەر دۆسیەى کوردەکانى ڕۆژئاوا و بەرەى نەسرەش بەرەیەکن تا دەسەڵاتیان فراوانتر بێت زیاتر ناشیرن دەبن بە هۆى ئەو قەسابخانەى دەیخولقێنن و دور نیە بڕیارێکى ئەمریکى-ئەوروپى لەسەر دەر بچێت بۆیە هەر وا ئاسان نیە تورکیاو پارتى بتوانن بە سیناریۆکانیان هەمان نمونەى باشور بەسەر ڕۆژئاوادا جێ بە جێ بکەن و نەخشەى سیاسى ڕۆژئاوى کوردستان بە پێ ى بەرژەوەندى خۆیان داڕێژن .\nلیدوانى سالح مسلم : http://www.awene.com/article/2013/08/04/24392\n1,077 جار بینــراوە لەڕەهێڵپۆست


ANF | هۆرام: ئەرەمەرزنای پەکەکە-ی ئەۋەژیۋای نەتەوەو کوردی بێ\nپلاتفۆرمو هۆرامی ٢٧و نۆڤەمبەری ساڵیادو ئەرەمەرزنای پەکەکە-یش پیرۆز کەرد و ئاشکراش کەرد: ئەرەمەرزناکەی پەی نەتەوەو کوردی سەرجەنۊ ئەۋەژیوای بێ.\nهه‌ینی, 26 Nov 2021, 18:35\nبە بۆنەو ٤٣مین ساڵیادو ئەرەمەرزنای پارتو کارگەرانو کوردستانی (پ.ک.ک)ی جە ڕێککەوتو ٢٧-١١-١٩٧٨یەنە، پلاتفۆرموو هۆرام-ی بەیاننامێوە مۆبارەکبائیش وەڵاوکەردەوە کە دەقەکەش بەئی جۆرەنە:\nجە وەختێنە پ.ک.ک ٤٣ مین ساڵڕۆو ئەرەمەرزنایرەو وێش جەژنە مەگێرۆ، کە خەبات و مدرامانش بە ڕابەری بەرێز ئۆجالانی مەرزەکاو کوردستانی و وەرکەوتوو دڵێراسەیش بڕیەنێ. هەرپاسە جە فرەو وەڵاتەکاو تەری بە بۆنەو جیاوازی فەڵسەفەو کۆشیای پەکەکە-ی پەی یاوای بە ئازادی ، یەکسانی ژەن و پیای و پێوەرەژیوای گەلا، فرەو ئازادیوازا، بە تایبەت چالاکێ بەشو ژەنا ڕووەشا کەردێنە ئا پارتەیە . پەکەکە جا ئاژەو ئاڕۆ وەرکەوتوو دڵێراسەینە سەرەڕاو گەلوو کوردی ، بییەیش بییەن بە ڕاسینەو کۆشیای نەتەوەکا و چینە جیاوازەکێ تەرێ . ئانە کە پەکەکە جە ماوەو ٤٣ ساڵی ویەردێنە تا بە ئارۆ پێش کۆشیان ، ژیوایە ئازاد ، گەلمیر ، ئێکۆڵۆژی و یەکسان بییەن .\nجە سێبەرەو خەباتوو پەکەکە-یەنە بە مدرامان و ڕابەر ئۆجالانی و گەریلا سەربەرزەکاو کوردستانی، نەتەوەو کوردی بی بە ساحێب و فەلسەفە ، مانیفستۆ و سیستمو وێریکوزتەو وێش . بە پێچەوانەو حزبێ و لایانەکا تەرو وەڵێ پەکەکە-ی، کە مەسەڵێ کوردی گیرش واردەبێ دەسو خانەوادە ، عەشیرەت و لایەنەکاوە، بەرکەوتەو پەکەکەی پەرسەو کوردی بی بە خواست و گردو چینە جیاوازەکاو کوردستانی و ئا گیرواردەیە دماییش ئاما. بەشداری شناسە جیاوازەکاو کۆمەڵگاو کوردستانی جە خەباتی نەتەوەیینە، بەروستەو ئی ڕاسییەیەنە. جە گردی گرنگتەر پەرسەو کوردی جە مەسەڵێوە هەرێمی بی بە پەرسێوە جیهانییە . سەرو ئا ئەساسەیە گرد کوردێ وەڵاتپارێز و ئازادیواز نمەتاوۆ کۆشیای و مدرامان و ڕابەر ئۆالانی و پەکەکە-ی پەی پارێزناو شناس و مافەکاو کوردی نەوینۆنە .\nپسۆ پلاتفۆرموو هۆرام-ی، سەرەڕاو مۆبارەکبایی کەردەی جە ئی ڕوە پیرۆزەیە جە کەسوکارو شەهیدا ، ڕابەر ئاپۆی ، گەریلاکاو کوردستانی ، گەلەکەیما و بە تایبەت ژەنا ، هیواو ئازادی فیزیکی پەی ڕابەر ئۆجالانی جە زیندانو تاکەکەسی ئیمڕاڵی و یاوای نەتەوەکەیما بە مافەکا وێش جە هەر چوار پارچەو کوردستانی موازمێ . جارێ تەر ڕۆو ئەرەمەرزنایڕەو پەکەکە-ی ، پسۆ ڕۆو ژیوایۆ نەتەوەو کوردی و گێڵایۆ کەرامەتی ئینسانی پەی گەلەکەیما و بە تایبەت ژەنا موینمێ . داواما ئانێنە کە جە ٤٤مین ساڵەو کۆشایەنە ، چالاکێ ژەنا ، ژیوگەی ، گلێرگەی مەدەنی و سیاسیی و رووناکویرا بە درێژەدای بە ڕاو شەهیدا ، پەی یاوای بە ژیوایە ئازاد و یەکسان و ئێکۆڵۆژی ئەرکی نەتەوەیی و ئینسانی وێشا جە وەرانوەرو فاشیزمی نەتەوەیی و دیکتاتورە داگیرکەرەکاو کوردستانی بەجا باوەرانێ..


یەکێک لە جۆرەکانی یەکەمین تەلەفزیۆنی زیرەکی کۆمپانیای OnePlus قەبارەی 55 ئینج دەبێت – کەی ئای تی ئێن\nئامێرە هەمەجۆرەکان 23, ئاب 2019\nبەرەبەیانی دوێنێ بەڕێز Akis Evangelidis بەڕێوەبەری بەرهەمەکان لە کۆمپانیای وەنپڵەس لە جریوەیەکدا لە تویتەر قەبارە و جۆری ڕوونمای یەکێک لە جۆرەکانی تەلەفزیۆنە زیرەکەکانی کۆمپانیای وەنپڵەسی ئاشکراکرد.\nAkis لە جریوەکەدا ئاشکرای کردووە کە یەکێک لە جۆرەکانی یەکەمین تەلەفزیۆنی زیرەکی وەنپڵەس قەبارەی 55 ئینج دەبێت، هەروەها ڕوونماکەی لە جۆری QLED دەبێت.\nجریوەکە زانیاری زیاتری لەخۆ نەگرتبوو. بەڵام هەژماری Android TV Rumors لە جریوەیەکدا لە تویتەر ئاشکرای کرد کە گووگڵ بەرهەمێکی نوێی کۆمپانیای وەنپڵەسی بۆ سیستەمی ئەندرۆید بە ناوی Oneplus_Dosa_IN ـەوە تۆمار کردووە. ئەمەش دڵنیامان دەکاتەوە کە تەلەفزیۆنە زیرەکەکەی وەنپڵەس بە سیستەمی ئەندرۆید کار دەکات.\nدووبارە، هەژماری Android TV Rumors ئاشکرای کردووە کە تەلەفزیۆنە زیرەکە نوێیەکەی وەنپڵەس پڕۆسێسەری Mediatek MT5670 و گرافیکی Mali G51 ـی لەسەر جێگیر دەکرێت، هەروەها توانای کارپێکردنی ڤیدیۆ 1080 پێکسڵییەکانی دەبێت و پشتگیری لە ڕوونی 4K دەکات.\nپڕوپاگەندەکانی پێشووتر ڕایانگەیاند کە تەلەفزیۆنە زیرەکە نوێیەکانی وەنپڵەس بە قەبارەکانی 43 و 55 و 65 و 75 ئینج بەردەست دەکرێن. کۆمپانیای وەنپڵەس لە ماوەی پێشوودا ئاشکرای کرد کە لە مانگی 9 ـی ئەمساڵدا تەلەفزیۆنە زیرەکەکانی خۆی ڕادەگەیەنێت.\nتاگەکان Android TV ئامێرە هەمەجۆرەکان ئەندرۆید OnePlus OnePlus TV Smart TV تەلەفزیۆنی زیرەک وەنپڵەس هەواڵ


نور، لەئەندازیارییەوە بۆ وێنەکێشان – chawyxelk.org\nنور، لەئەندازیارییەوە بۆ وێنەکێشان\nلە منداڵییەوە دەستی وێنەکێشانی هەبوو، ئەندامانی خێزانەکەی هەموویان پزیشک و ئەندازیارن و نوریش کچە بچوکیانە، ئەو دوای تەواوکردنی قۆناغی ١٢ی ئامادەیی و بەدەستهێنانی نمرەیەکی بەرز، بۆ نور زۆر قورس بوو بڵێت ناچمە کۆلێژی ئەندازیاری و لە ٢٠١٧دا بڕوانامەی ئەندازیاری وەرگرت.\nکاتێک بڕوانامەی لەو بەشەدا بەدەستێنا لە کۆمپانیایەکی ئەندازیاری کاری دەکرد بەڵام وەک ئەندازیار نا بۆیە هەر بەزوویی واز لەو کارەی دەهێنێت و بە خێزانەکەی دەڵێت”ئەوەی ئێوە بەدڵتان بوو کردم بەڵام ئێستا کاتی ئەوەیە کە خۆم دەمەوێت ئەویش وێنەکێشانە. هەر لەو ڕێگەیەشەوە ئێستا خاوەنی پڕۆژەیەکە بەناوی (لاریکسا)”.\nنور موحسین ( ٢٥) ساڵ، دەرچوی کۆلێژی ئەندازیاری میکانیکە، بەشێکی داهاتی پڕۆژەکەی دابینکردوە بۆ ڕواندنی درەخت و سەوزایی و لەم ڕێگەیەشەوە خزمەتی سروشتی کوردستانی پێ دەکات.\n“دوای تەواوکردنی کۆلێژ هیچ کارێک نەبوو لەو بەشەی تەواوم کرد کاری تێدا بکەم، بۆیە دەستمکرد بەوێنەکێشان و پاشان بەشداری خولێکم لەوبوارەدا کرد و لەڕگەی سەیرکردنی یوتوب و دووبارەکردنەوەی شتەکان بەرەوپێشتر چووم” نور وای وت.\nئەو دوای فێربوونی وێنەکێشان بۆ ماوەی سێ مانگ وەکو مامۆستای هونەر وانەی دەوتەوە، بەڵام هەر زوو وازی هێنا چونکە ئەو دەیەوێت وەک هونەرمەندێک کاری هونەری بکات.\n“کاتێک ڕاهێنانی وێنەکێشانەکەم تەواو کرد مانگێک دوای ئەوە دەستم کرد بە فرۆشتنی وێنەکان، کە پۆرترەیتی کەسەکان خۆیانم بەڕەساس دەکێشا و لە بەرامبەریدا بڕێک پارەم وەردەگرت.دواتر دەستمکرد بە وێنەکێشان بە بۆیەی زەیتی لەسەر دیوارەکان.”\nڕێکخراوێکی ئەمریکی هەڵدەستێت بە پشتگیری کردنی ئەو گەنجانەی بیرۆکەی بازرگانیان هەیە، خولی ڕاهێنان دەکاتەوە کە تێیدا بەشداربوان فێری شێوازی بازرگانی و مۆدێل کردنی دەکەن، بەچەند تاقی کردنەوەیەک نور توانی بگاتە بەردەم دادوەرەکان وبزنس پلانی خۆی پێشکەش بکات و یەکێک بێت لەو کەسانەی کە بڕێک پارە بۆ پرۆژەکەی خەرج بکرێت.\nنور بە(چاوی خەڵک) ی وت ‘ ئێستا لەسەرەتای کارەکەدام و ئامێری تایبەت بەو کارەم کڕیوە و پۆشاکەکانم داوە بەکرد. ناوی براندەکەش (لاریکسا) یە کە کورتکراوەکەی واتا ڕەگی سنەوبەرە وێنە دەخەینە سەر جل و بەرگ، وێبسایتێکیشمان هەیە هاوڵاتیان دەتوانن لەڕێگەیەوە داوای بکەن، وێنەی سەر جل و بەرگەکانێش زیاتر بەلای سروشت و سەوزاییدا دەڕوات”.\nئامانجی نور وەک کچێکی هونەرمەند ئەوەیە کاری خۆی هەبێت، لەهەمان کاتدا هانی گەنجانی دەوروبەر بدات کاربکەن و لە هەمان کاتدا چاوی لێبکەن کە گرنگی بە پاراستنی ژینگەی دەوروبەریان بدەن کە وەک پاداشتێک بۆکۆمەڵگە خزمەتی ژینگەی کوردستانی پێبکرێت.


شانەی قەیرانەکان لە پەرلەمان داویکرد سنورەکانی عێراق لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ بۆ ماوەی دووهەفتە دابخرێن، ئەوەش وەک ڕێکارێک بۆ بەرگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسە گۆڕاوەکەی کۆرۆنا.\nجەواد موسەوی، بڕیاردەری شانەکە لە لێدوانێکیدا بۆ ئاژانسی فەرمی عێراقیە کە "ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە (17ی کانونی دووەمی 2021) دەڵێت، ژمارەی توشبووان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا بە شێوەیەکی زۆر دڵخۆشکەر بەردەوامە لە کەمبوونەوە و ئەوەش ئاماژەیەکی باشە".\nجەواد موسەوی دەشڵێت کە "پابەندنەبوون بە ڕێکارە تەندروستییەکانەوە لەلایەن هاوڵاتیانەوە بەردەوامە، جەنجاڵی و کۆبوونەوەکانیش هێشتا بوونیان هەیە، ئەوەش ئاماژەیەکی نەرێنییە".\nئەو لەکاتێکدایە کە دوێنێ (16ی کانونی دووەمی 2021) کۆمسیۆنی باڵای تەندروستی و سەلامەتی نیشتیمانیی عێراق، چەند بڕیارێکی دەرکرد بۆ ڕێگریکردن لە گەیشتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا بۆناو عێراق، بڕیارە نوێیەکان ژمارەیەکی دیکەی لە وڵاتانی جیهان خستە نێو لیستی ئەو وڵاتانەی کە گەشتکردنی هاوڵاتیانی عێراقی بۆیان قەدەغە کردووە و ڕێگریش دەکات لە هاتنی هاوڵاتیانی ئەو وڵاتانە بۆ عێراق.


دەسبەسەر، کردن، هاونیشتمانی، پیرانشار، دیواندەرە، ئیتلاعات – چاونیوز\nبایگانی برچسب: دەسبەسەر، کردن، هاونیشتمانی، پیرانشار، دیواندەرە، ئیتلاعات\n16ی حوزه‌یرانی , 2021\tهەواڵ 0\nچاونیوز: دوو هاونیشتمانی لە شارەکانی پیرانشار و دیواندەرە لەلایەن هێزەکانی ئیتلاعاتەوە دەسبەسەر کران. بەپێی هەواڵی چاونیوز(ناوەندی مافی مرۆڤی بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان)، ڕۆژی دووشەممە ٢٤ی جۆزەردانی ١٤٠٠، هاونیشتمانییەکی خەڵکی دیواندەرە بەناوی “تورەج حەبیبی” بەبێ هیچ بەڵگەیەکی قەزایی لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر دەکرێ. ئەو هێزانە دوای پشکنینی وردی ماڵی ئەو هاونیشتمانییە، هەندێک …


وێنه‌کانی نێو (دڵم به باخچه ده‌سوتێت...! له‌نوسینی شێرزاد حه‌سه‌ن)!\nئه‌م وتاره له ماڵپه‌ری هاوڵاتی رۆژی 7ی شوبات 2012 بڵاوکراوه‌ته‌وه. تکایه پێش ئه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته بخوێنیه‌وه سه‌ره‌تا باسه‌که‌ی کاک شێرزاد بخوێننه‌وه.\nمن لێره‌دا مه‌به‌ستم دوباره ژیاندنه‌وه‌ی ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی کوردیه به لۆژیک و زانستیانه وا دوباره یه‌خه‌ی کاک شێرزاد ده‌گرمه‌وه، به‌ڵام به‌م دێڕه هۆنراوه‌یه‌ی پیره‌مێرد ده‌ست پێده‌که‌م:\nئه‌بێ به‌خشنده ملکه‌چ کا له ئاستی موچه خۆری خۆی - سوراحی سه‌ر فرودێنێ له بۆ پیاڵه که تێکا بۆی.\nمن پێویست ناکات به پێناسه‌ی کاک شێرزاد ده‌ست پێبکه‌م ئه‌و هه‌رچی وتار و وه‌رگێڕان و وتاری سایکۆلۆژی و هه‌رچی بنوسێ هه‌ر به شێرزادی چیرۆک نوس ده‌مێنێته‌وه و هه‌ر به‌ویشه‌وه دیاره، به کورتی له ته‌مه‌نی ئه‌ده‌بیدا چۆن له دایک بوه هه‌رواش ده‌مرێ. بێ ئه‌ڵته‌رناتیڤی بیرونه‌زه‌راتی و غوربه‌ت بونی ئه‌و له کۆمه‌ڵگای کوردستان هیچ شارراوه نیه و هیچ که‌میه‌کیش نیه، به‌ڵام خۆزگه وا نه‌ده‌بو ئه‌م جۆره مرۆڤانه له ئه‌ده‌بی کوردیدا هه‌ن له‌م دواییانه کاک به‌ختیار عه‌لیشی هاته سه‌ر و له هه‌ولێریش هه‌ر هه‌مان بوه، به‌ڵام په‌شێو وهه‌ندێ نوسه‌ری تریشمان هه‌ن که دژایه‌تیه‌ک ده‌که‌ن و هه‌ندێ ئه‌ڵته‌رناتیڤیش ده‌خه‌نه‌ڕو جا ئه‌ڵته‌رناتیڤه‌کان هه‌ر ناوه‌ڕۆکه‌کیان هه‌بێت. به‌داخه‌وه ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی کوردی تائێستا نه‌یتوانیوه به زانستی سه‌رخه‌تی مه‌سه‌له‌کان یه‌کلا بکاته‌وه‌و نوسه‌ران و ئه‌دییبان بباته سه‌رخه‌ت. با له‌نێو ده‌ریای ئه‌ده‌بی شێرزاد نقوم ببین و بزانین ئه‌و وێنانه‌ی ئه‌و ده‌یان کێشێت له کۆمه‌ڵگای کوردیدا چه‌نده گرنگیان هه‌یه، بۆ زانیاریش کاک شێرزاد به ئاگایی و یان بێ ئاگایی له تایبه‌ته‌وه بۆ گشت هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرێ ئه‌م جۆره شێوانه زۆر ئاسان نین شیته‌ڵیان بکه‌ین؛ خۆزگه دوای منیش که‌سانی تریش خوێندنه‌وه‌ی بۆ بکه‌ن تا بتوانین کۆمه‌ڵگای کوردستان لانی که‌م چۆنایه‌تی ژینگه لایان رۆشه‌ن بێت له په‌یوه‌ند به زانسته‌کانی تر و چۆنایه‌تیه‌کانی نێو کۆمه‌ڵگا من له‌م باره‌وه زۆرم نوسیوه هه‌موان ده‌توانن له ئارشیفی سایتی ده‌نگه‌کان یان سایتی سبه‌ی بیبینن.\nمن لێره‌دا جه‌خت ده‌که‌مه سه‌ر کۆمه‌ڵێک وێنه که گرنگیه‌کی زۆریان بۆ کۆمه‌ڵگای ئێمه هه‌یه، ده‌کرێ مرۆڤیکی تر هه‌ندێ وێنه‌ی تر به گرنگ بزانێت، به‌ڵام با بچینه نێو دونیای ئه‌م مرۆڤه به سه‌لیقه‌یه؛\nپه‌یوه‌ندی نێوان په‌بلیک و پریڤات (ده‌وڵه‌ت و که‌رتی تایبه‌ت)، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگای کوردستان تائێستا یاسا سه‌روه‌ر نیه و کۆمه‌ڵگا ئه‌زمونێکی زۆری له‌سه‌ر په‌یوه‌ندی نێوان ده‌وڵه‌ت و خاوه‌نداریه‌تی نیه بۆیه ئه‌م گرفته ژێنگه‌ییانه ده‌گۆڕێن بۆ گرفتی ئابوری و کۆمه‌ڵاتی ئه‌م گرفته له هه‌مو وڵاتاندا هه‌یه و ته‌نانه‌ت له ولاته پیشکه‌وتوه‌کانیش، به‌ڵام له‌م وڵاتانه‌دا زۆر مه‌سه‌له‌کان تا دوا هه‌نگاو دراسه کراون یه‌کلاکراونه‌ته‌وه ته‌نها هه‌ندێ مه‌سه‌له‌ی تایبه‌ت نه‌بێت. دواتر تائێستا زۆر موڵکی ده‌وڵه‌ت و کۆمه‌ڵگا حیزب ده‌سه‌ڵاتی موتله‌قی به‌سه‌ر هه‌یه و شێرزاد خۆی له‌قه‌ره‌ی نادا، ئه‌گه‌ر له کۆمپانیای ناوبراو و تاپۆ و وه‌به‌رهێنان و هه‌مو ئه‌مانه بچیته‌وه له دواییدا رۆشه‌ن ده‌بێته‌وه که سه‌رکردایه‌تی حیزبێ ئه‌م کاره‌ی پێشنیارکردوه و کاره‌که‌ی به کۆمپانیای ناوبراو داوه. له‌م وێنه‌یه‌دا نوسه‌ر ناتوانێ هه‌مو په‌یوه‌ندیه‌کان به‌یه‌که‌وه گرێ بدات که ئه‌مه کرۆکی باسه‌که‌یه و نه‌بونی یاسایه‌کی دروست له کۆمه‌ڵگا بۆ رێکخستنی په‌یوه‌ندی نێوان ده‌وڵه‌ت و که‌رتی تایبه‌ته.\nرۆڵی میدیا له کێشه کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ژینگه و ئابوریه‌کاندا، شێرزاد له شه‌وێکدا به‌رامبه‌ر کوردسات دانیشتوه له زه‌ینی ئه‌ودا میدیا هه‌ر میدیایه له واقعدا خاوه‌نی میدیاکه که یه‌کێتیه و سنوری ده‌سه‌ڵاته‌که‌ش و کۆمپانیاکه‌ش هه‌ر له‌وێن و باخچه‌که‌ش هه‌روا ره‌نگه خاوه‌ن باخه‌که‌ش هه‌ر گرفتی له‌گه‌ڵ میدیاکه نه‌بێت به حوکمی بیروڕای ئه‌گه‌ر گریمان کابرا یه‌کیتی بو. به‌س ئه‌سلی مه‌سه‌له‌که ئه‌وه‌یه ئایا میدیای حیزبی له کوردستان له چ مه‌وقعیه‌تێکدایه له چاره‌سه‌ری گرفته‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردستان به‌داخه‌وه نوسه‌ر له‌م نیوه‌نده‌دا هه‌مو به‌یه‌ک چاو ده‌بینێ و چاویلکه‌شی له چاو نیه.\nپه‌نابردن بۆ ئه‌ده‌بیاتی دروسێ ئێرانی و عه‌ره‌بی و یه‌شار که‌مال (کورد- تورک (زمان))ی، ئه‌م ده‌ست بردنه بۆ ئه‌ده‌بیاته گرنگه مۆرکێکی زانستی هه‌یه که پێی ده‌ڵێن گه‌ڕان به‌دوای ئه‌ده‌بیاتدا، به‌ڵام خۆزگه ده‌ستی بۆ ئه‌ده‌بیاتی ئه‌وروپایی ده‌برد که ئه‌زمونێکی زۆریان له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی ژینگه و ناتورالیزیه‌شن و ته‌نانه‌ت توندڕه‌وی ژینه‌گه‌یی هه‌یه و زۆرجار که‌سی سیاسی ده‌بێته قوربانی به‌نمونه که‌سایه‌تی سیاسی پیم فۆرتاون له هۆڵه‌ندا به‌ده‌ستی که‌سێکی توندڕه‌وی ژینگه کوژرا. ئه‌م ده‌ست بردنه نیوه چلیانه دروست ته‌عبیر له که‌لتوری ئه‌ده‌بی کوردی ده‌کات ته‌نها دراوسێکانیان ده‌بینن ئه‌مه بۆ حیزبه سیاسیه‌کانیش وایه. ئه‌م که‌لتوره ده‌بێ کۆتایی پێ بێت بۆ ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بی واوه‌تر ده‌چێت یان ئه‌ده‌بی فارسی ده‌با نه‌وه‌کانی نوێی میلله‌تی کوردیش زیاتر بڕۆن و رێگریه‌کان له‌به‌ینن ببه‌ن.\nگه‌ڕانه‌وه بۆ ژینگه وه‌کو پێویست و مێژوی سه‌رهه‌ڵدانی تجاوزاتی دژی ژینگه له کۆمه‌ڵگای کوردستان، من رێک پێچه‌وانه‌ی ده‌بینم، چونکه ئازادی سیاسی له کۆمه‌ڵگا به پراکتیکی نه‌بۆته‌وه بۆیه له شه‌ڕی ناوخۆدا مرۆڤه‌کان دژی یه‌ک بون و یه‌کتریان کوشت دوایی داربڕینه‌وه به‌ره‌نجامی ئه‌م بێڕه‌حمیه‌یه، مرۆڤ کوژێک ده‌توانێ دارێک له‌ڕه‌گه‌وه ده‌ربێنێ. به‌ڵام پێش ئه‌وه‌ی تاکێکی کۆمه‌ڵگا لێپرسراویه‌تی هه‌بوبێ یان نا ئه‌وه رابه‌ری ئه‌و حیزبانه بو که سه‌رکردایه‌تی شه‌ڕ و نه‌بونی سوته‌مه‌نی و قات و قریان له وڵات گه‌شه پێدا، بێ مباڵاتی خه‌ڵکی گشتیش هه‌یه وه‌کو پێویست هۆشیاری نه‌ته‌وه‌یی نه‌بو و نیه بۆ هه‌مو چۆنایته‌تیه‌کان، به‌ڵام لێپرسراویه‌تی سه‌ره‌کی رابه‌رایه‌تی و سه‌رکردایه‌تی ئه حیزبانه بون که‌سێ هێزو تانک و ده‌بابه‌ی دوژمن به‌سه‌ر شار وه‌بکا داربڕینه‌وه‌ی غاباتی کوران چیه برا! نوسه‌ر تائێستا ناتوانێ به زمانی ساده‌و ره‌وان بانگه‌وازبکات ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ندی به هه‌مو ژیانی کۆمه‌ڵگاوه هه‌یه هه‌روا ئازادی به‌یان و بیروباوه‌ڕ له کۆمه‌ڵگای کوردستان به‌ته‌واوی نه‌چه‌سپاوه و نوسه‌ران ناتوانن به‌ڕاشکاوی بدوێن و ره‌خنه له رابردو و ئێستا بگرن. ئه‌م کاره‌ی شێرزاد به هۆشیاریه‌وه‌یه.\nبه‌ڵام نوسه‌ر به یه‌ک وشه‌ش باس له کاری داگیرکه‌ران ناکات که ژینگه و سروشت و مرۆڤه‌کانی هه‌مو رۆژێ ده‌سوتێنن، له شرناخ تا سیده‌کان. ئه‌م فاکته‌ره ده‌ره‌کیانه زیاتر و زۆرتر کاریگه‌ری نێگه‌تیڤیان له‌سه‌ر ژینگه‌ی کوردستان هه‌یه. ره‌خنه‌یه‌ک له هه‌مو حیزبه سیاسیه‌کانی کوردستان ئه‌وه‌یه تائێستا تێمای ژینگه نه‌هاتۆته نێو به‌رنامه‌ی سیاسی و کارنامه‌ی دروست بۆ راکیشانی لایه‌نگرانی ژینگه به پشتیوانی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری گه‌لی کورد.\nبێ باوه‌ڕی وقین له مرۆڤه‌کانی ئه‌م ده‌ڤه‌ره، ئه‌مه په‌یوه‌ندی به بیر و هزری نوسه‌ر هه‌یه، به‌داخه‌وه ئه‌م وێنه‌یه له زۆر نوسینه‌کانیدا هه‌یه. من پێم خۆش بو ئۆمپتمیست شێرزادم یدیبایه و بخوێندباوه.\nبه‌راورد له‌نێوان کۆمه‌ڵگای کوردستان و وڵاتانی پێشکه‌وتو له سیاسه‌تی ژینگه‌دا، لێره نوسه‌ر واوه‌تر ده‌چێت له ده‌رودراوسێکانی ئه‌مه له‌لایه‌ک پۆزه‌تیڤه له‌لایه‌کی تر چ لۆژیکێکه کۆمه‌ڵگای سوید و کوردستان به‌یه‌که‌وه به‌روارد بکه‌ی، ئه‌م هه‌ڵه‌یه زۆربه‌مان توشی ده‌بین په‌ندێکی هۆڵه‌ندی هه‌یه ده‌ڵێت: (سێو و هه‌رمێ به‌یه‌که‌وه به‌راورد ناکرێن). دوایش ژینگه له پیناسه‌ی وڵاتانی رۆژئاوایی زۆر جیایه له‌وه‌ی له کۆمه‌ڵگای کوردستان هه‌یه، به‌داخه‌وه له کوردستان به مه‌فهومی گشتی کۆمه‌ڵایه‌تیه‌که‌ی ته‌نها سه‌وزایی وه‌کو ژینگه ده‌بینن!\nرۆڵی سه‌رکردایه‌تی کورد له داگیرکردنی شوێنه‌کانی خۆشگوزه‌ران و سه‌فه‌ر و ژینگه‌یه‌کی ده‌وڵه‌مه‌ند وه‌کو ناوچه‌کانی سه‌ری ره‌ش و قه‌لاچۆڵان و دوکان و ...هتد. نوسه‌ر خۆی له قه‌ره‌ی ناوه‌کان نادات نه‌بادا توشی پرسیارو وه‌ڵام ببێته‌وه، به‌ڵام زۆر به هۆشیاریه‌وه مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌کات ئه‌م بۆچونه به ئه‌زمونیانه‌ی نوسه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه ده‌ورانی سه‌کوت و داگیرکردنی کوردستان له‌لایه‌ن به‌عسی فاشی. نوسه‌ر زۆر به ئه‌زمونه له‌م وێنانه و ده‌توانی زۆرباش جیای بکه‌یه‌وه له ئێمه مانان که یه‌کسه‌ر بۆ باسه‌کان ده‌چین. ئه‌م تجاوزکردنه تجاوزکردنه به مافه‌کانی گه‌ل له گشتدا دوای ده‌کرێ ئه‌وان وه‌کو ژینگه ببینین، له‌وانه‌یه ئه‌وان زۆر باش ناوجه‌که بپارێزن چونکه ئیمکاناتی باش و پیداویستی باشیان هه‌یه، به‌ڵام نوسه‌ر لیره‌دا وه‌کو ئیدیۆم پێمان ده‌ڵێت که‌وا سه‌رکردایه‌تی کورد ناوچه‌کان به که‌یفی خۆی داگیرکردوه ئه‌مه حه‌ق و ره‌قه. ئه‌م وێنه‌یه ناشیرینه ی ده‌سه‌ڵات پیش ئه‌وه‌ی له پێشا‌نگای شێرزاد بێت له واقعدا هه‌یه، جا برا ئه‌مه یه‌که‌م تجاوزو ئاخیره؟\nنه‌بونی هۆشیاری ژینه‌گه‌یی و غیابی گرنگی ژینگه له پراکتیک و سیسته‌می په‌روه‌رده‌و فێرکردندا. ئه‌مه کو ده‌بی برام؟ ده‌بێ کا‌که شێرزاد له‌بیری چوبێ که سیسته‌می خوێندنمان سیسته‌می سویدیه و ئه‌م هه‌مو قوتابخانانه هه‌یه و ده‌یان به‌ڕێوه‌به‌رو وه‌زیرو گزیرمان لۆی هه‌یه. به‌ڵام له سیسته‌می په‌روه‌رده‌و خوێندمان که خودی په‌ره‌وه‌رده‌که مانای زانستی و پراکتیکی نیه، با خه‌ڵکی حوکم بده‌ن کوالیتی بڕوانامه‌کان و به‌ره‌نجامه‌کانی چین. من چیترناڵێم با خوینه‌ران حوکمی خۆیان بده‌ن. تاکه پرسیاری ساده ئه‌م سیسته‌مه‌ی خوێندن ته‌نها گرفتی له مه‌سه‌له‌کانی ژینگه‌وه هه‌یه یان سه‌رتاپایه‌تی؟\nبێ باوه‌ڕی و سه‌رگه‌ردانی نوسه‌ر و قین له مرۆڤایه‌تی و دژی زاڵی مرۆڤ به‌سه‌ر ژینگه‌دا، نوسه‌ر به‌یه‌ک وشه‌ش نه‌یتوانیوه رۆڵی مرۆڤ له گه‌شه‌دان به ژینگه و په‌رپێدانی له ته‌ك هه‌مو تێماکانی ژیانی مرۆڤ و گشت بونه‌وه‌ره‌کانی تردا به‌یان بکات، به‌داخه‌وه زۆربه‌ی نوسه‌ران ئه‌وانه‌ی که له کوردستان و ده‌ره‌وه‌ش ده‌ژین به‌بێ زانیاری دروست و زانستی ده‌ست ده‌ده‌نه قه‌ڵه‌م، من رو ده‌که‌مه هه‌موان هه‌مو ئه‌وانه‌ی ده‌نوسن بۆ هه‌ر بابه‌تێ ده‌بێ زیاتر بخوێننه‌وه له‌وه‌ی که ده‌ینوسن. ئه‌م دیارده‌یه له هه‌مو مه‌یدانه‌کاندا هه‌یه. بۆ نوسه‌ری به‌ڕێز که‌مترین ئینێرژی ده‌یتوانی مۆدێله‌کانی درێژخایان که برونتلاند داهێنه‌ریتی کافی بو له په‌یوه‌ندی نیوان سروشت و ژینگه و مرۆڤ بگات. ئه‌م مۆدیله سێ پێکهاته‌ی هه‌یه ئه‌وانیش (پیپل_ پرۆفیل_ پلانێت)ه. دوباره داوا له هه‌موان ده‌که‌م به‌بێ سه‌رچاوه و به‌ڵگه‌ی زانستی تفه‌نگ به تاریکی وه‌مه‌نێن. دروسته مرۆڤایه‌تی هه‌ندێ له کاری زیان به‌خشی دژی ژینگه ئه‌نجام داوه، به‌ڵام له‌هه‌مان کات زۆرگه‌شه‌شی پێداوه، دواتر ئارامی و ئاسایش و خۆشگوزه‌رانی ئینسانه‌کان ئه‌مه‌ی خواستوه. کاك شێرزاد ده‌بوایه زیاتر سه‌یری نوسراوه‌کانی خودی دیفاع له ژینگه و رێکخراوه‌کانی گرین پیس و پارته سه‌وزه‌کانی ئه‌وروپایی بکردایه ئینجا ئاسان تر بو خۆی و حوکمی قه‌ڵه‌مه‌که‌ی بدات.\nتاکه وانه که شێرزاد و هه‌مو نوسه‌ران لێی فێربین پێش ئه‌وه‌ی ده‌ست به نوسین و حوکمدان بکه‌ن ده‌بێ سه‌رچاوه‌ی زانستی و خوێندنه‌وه‌ی دروست و به زانیاری نوێ بدوێن.\nمن دوباره‌ی ده‌که‌مه‌وه خوزگه شیرزاد به ئه‌ڵته‌رناتیڤێکی کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌هاته مه‌یدان ئه‌وکات زیاتر ده‌یتوانی خزمه‌ت به خوێنه‌رانی بکات، ستایلی نوسینه‌کانی خۆشن و بیره‌کانی قوڵن، به‌ڵام بێ باوه‌ڕی و غوربه‌ت بون له کۆمه‌ڵگا به‌رۆکی به‌رنادا. بۆیه من له‌پاڵ ئه‌وه‌ی دڵم بۆ نه‌ته‌وه‌که‌م ده‌سوتێ ئه‌وه به زاراوه‌ی هه‌ولێری ده‌ڵێن زگم به شێرزادیش ده‌سوتێت!\n13/02/2012 بینین: 4521


رێككەوتنەكەی جەزائیر بازاڕی نەوتی گەشاندەوە\n:: PM:04:05:01/10/2016 \nدوێنێ چوارشەم لەگەڵ راگەیاندنی ئەنجامی كۆبوونەوەكەی وڵاتانی ئۆپێك، نرخی نەوت بە رێژەیەكی بەرچاو بەرز بووەوە.\nدوێنێ بەیانی نرخی هەر بەرمیلێك نەوت بریتی بوو ٤٥ دۆلار و ٧٥ سەنت، بەڵام لە ئێوارەكەی كاتێك ئەنجامەكە راگەیەنرا، نرخی بەرز بووەوە و گەیشتە نزیكەی ٤٩ دۆلار كە بەرزترین نرخی تۆمار كرد لە ماوەی ٢٠ رۆژی رابردوودا.\nهاوكات نرخی نەوتی جۆری ئەمەریكی WTI لە ٤٤ دۆلار و ٣٨ سەنتەوە بەرز بووەوە تا نزیكەی ٤٧ دۆلار و ٥٠ سەنت كە ئەویش بەرزترین نرخی تۆمار كرد لە ماوەی ٢٠ رۆژی رابردوودا.\nپێویستە بگوترێت دوێنێ چوارشەم لە كۆبوونەوەیەكدا كە لە جەزائیر بەڕێوە چوو، وڵاتانی ئۆپێك بڕیاریان دا ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت لە سنووری ٣٢ ملیۆن و ٥٠٠ هەزار بەرمیل بۆ هەر رۆژێك بهێڵنەوە و بەو پێیەش بڕی بەرهەمهێنانی نەوت رۆژانە ٧٥٠ هەزار بەرمیل كەم دەبێتەوە.\nكۆبوونەوەی دوێنێی ئۆپێك، نائاسایی بوو و بڕیارە لە مانگی تشرینی دووەمی ئەمساڵ كۆبوونەوەی ئاسایی ئۆپێك بەڕێوە بچێت.\nیەكێك لە گرنگترین هۆكارەكانی دابەزینی نرخی نەوت لە دوو ساڵی رابردوودا، بریتی بووە لە بەرزبوونەوەی بڕی بەرهەمهێنانی نەوت بەتایبەت لە لایەن سعوودیەوە. ئەو وڵاتە ئاستی بەرهەمهێنانی رۆژانەی خۆی لە هەشت ملیۆن بەرمیلەوە بۆ ١٠ ملیۆن و ٥٠٠ هەزار بەرمیل بەرز كردووەتەوە.\nسیاسەتی سعوودیە بەرامبەر بە نەوتی شێلی ئەمەریكی پێڕەو كرا كە خەرجییەكانی دەرهێنانی هەر بەرمیلێك لە نەوتەكە بریتییە لە ٦٠ دۆلار، سعوودیە بیری كردەوە ئەگەر نرخی نەوت بۆ خوارووی ٦٠ دۆلار دابەزێنێت، ئەوا چیتر ئەو جۆرە نەوتە بەرهەم نایەت و ركابەریی نەوتی سعوودیە ناكات.\nلە كۆبوونەوەی دوێنێ سعوودیە ئەوەی قبووڵ كردووە كە ئاستی بەرهەمهێنانی نەوتەكەی لە ١٠ ملیۆن و ٧٠٠ هەزار بەرمیل بۆ ١٠ ملیۆن و ٢٠٠ هەزار بەرمیل كەم بكاتەوە و هێشتا وردەكاری تەواوی كۆبوونەوەكە ئاشكرا نەكراوە كە وڵاتان بە چ بڕێك نەوتەكەیان كەم دەكەنەوە.\nبەرزبوونەوەی نرخی نەوت بەسوودی كوردستانە، چونكە هەرێمی كوردستان لە داهاتەكەی پشت بە هەناردەی نەوت دەبەستێت.


لای وەزیری دارایی عێراق، دوو مانگە كورد مرۆڤە!\nجەمال عەبدوڵا 26/08/2021\nزۆر سەیرە، ئەمانە چ لە بیابان و ناو ھۆڕ و زۆنگاوەكانی عێراق پەروەردە كرابن و ھیچ خوێندەوارییان نەبێت، چ لە زانكۆی ھارفارد و پەیمانگای ماساچۆسێتستی ئەمەریكا و زانكۆی ئۆكسفۆردی بەریتانیا پەروەردە بووبێتن، كە دێنە سەر مافەكانی كورد، ھەر كورد بە لە خوار خۆیان دەبینن و واز لەو عەقڵیەتە ناھێنن كە ئەو بیركردنەوەیە عێراقەكەی خۆیشیانی ماڵوێران كردووە.\nلەسەر ناردنی 200 ملیاری مانگانە بۆ ھەرێمی كوردستان، وەزیری دارایی عێراق لە چاوپێكەوتنێكی لەگەڵ ھەندێك كەناڵی ڕاگەیاندندا دەڵێت: ”ئەوە دوو جارە مانگی 200 ملیار دینار بۆ ھەرێمی كوردستان دەنێرین و ناردنی ئەم بڕە پارەیەش تەنیا لەبەر ھۆكاری مرۆییە!“، ئەم وەزیرە لە ھارفارد و پەیمانگای ماساچۆسێتس لە ئەمەریكا خوێندوویەتی ئینجا وەھا دەڵێت، جا ئیتر بۆچی لۆمەی محەمەد حەمزە زوبێدی و عێزەت دووری بكەین كە ھەرچیەكیان بە كورد گوتبێت؟!\nئەم وەزیرە لە كاتێكدا بەرامبەر ھەرێمی كوردستان بەو جۆرە قسە دەكات كە چەند ڕۆژێكە 100 ساڵ بەسەر دامەزراندنی دەوڵەتی عێراقدا تێپەڕیوە، كەچی لەجیاتی پەندوەرگرتن لە ھۆكارێكی سەرەكیی فەشەلی ئەم دەوڵەتە 100 ساڵیە كە بریتی بووە لە جۆری تێڕوانین و مامەڵەكردنیان بەرامبەر بە كورد، ئێستا دێت و وەك ئەوەی ھەرێمی كوردستان كەمپێكی پەنابەران بێت و كورد چەند ساڵێك بێت لە شوێنێكی دیكەی دەرەوەی ھەرێمی كوردستانەوە ئاوارە بووبن و لەسەر خاكی باوك و باپیرانی وەزیری دارایی عێراق گیرسابێتنەوە و بووبن بە بار بەسەر عێراقەوە، دەڵێت: ”لەبەر ھۆكاری مرۆیی، دوو جارە مانگانە 200 ملیار دینار بۆ ھەرێمی كوردستان دەنێرین!“\nئەوە بە مەرجێك ئەگەر كورد تەنیا دزینی زیاتر لە 90 ساڵ نەوتی كەركووك لەسەر دەوڵەتەكەی ئەو وەزیرە حساب بكات، بڕی پارەی ئەو دزییەی كە تەنیا لە كەركووك لە كوردیان كردووە، بە حەوت وەزارەتی دارایی حەوت كابینەی دوای ئەم كابینەیەی حكوومەتی عێراقیش نادرێتەوە، ئەم وەزیرە ھارفاردیە! دەڵێت: ”دوو مانگەو لەبەر ھۆكاری مرۆیی ئەو 200 ملیار دینارە بۆ ھەرێم دەنێرین“ ئیتر بەبێ ئەوەی یەكێك لەوانەی ئامادەی ئەو چاوپێكەوتنە بوون بڵێت، باشە ئەی جەنابی وەزیر یەعنی ئێوە دوو مانگە كورد بە مرۆڤ دەزانن؟! ئەی باشە پێش ئەم دوو مانگە كە بودجە و مووچەی ھەرێمتان بڕیبوو و ھیچتان بۆ كورد نەدەنارد، ئەوە لەبەر ئەوە بووە كە تەنیا دوو مانگە گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی كە كوردیش مرۆڤە و دەبێ ھاوكاریی مرۆیی بكەن، یەعنی لە دیدی جەنابتانەوە پێش ئەم دوو مانگە كورد مرۆڤ نەبوون بۆیە ھیچتان بۆ نەدەنارد؟\nلەوەش گرنگتر ئەوەیە كە ھەر ئەم وەزیرە ھارفاردیە! دەڵێت: ”من ڕازی نەبووم ئەو 200 ملیار دینارە بۆ ھەرێم بنێردرێت، بەڵام ئیتر ئەوە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیرانە و دەبێ جێبەجێ بكرێت!“. ئا لێرەدا دەستبەجێ وەزیر ئەو قسەیەی خۆی پووچەڵ دەكاتەوە كە دەڵێت لەبەر ھۆكاری مرۆیی ئەو 200 ملیار دینارە بۆ ھەرێم دەنێرین، چونكە ئەوەتا دەڵێت من ڕازی نەبووم بەڵام چارم نیە و بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران جێبەجێ دەكەم، واتە ئەگەر ئەم وەزیرە سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق بوایە، ھەتا ئێستاش ئەو 200 ملیار دینارەی بۆ ھەرێم نەدەنارد و ھەتا ئێستاش ھێشتا مابووی بۆ ئەوەی بگاتە ئەو بڕوایەی كە كوردیش مرۆڤە بۆ ئەوەی ھاوكاریی مرۆیی بۆ بنێرێت!\nفەرموون ئەوە بڕوانامەی ماجستێری لە زانكۆی ھارفاردی ئەمەریكا ھێناوە، ئنجا ئەوە دەم و قسە و لەبزیەتی بەرامبەر بە كورد، جا وەرە ئەوە دەرچووی زانكۆیەكی سۆماڵ یان سۆدان بوایە، دەبوایە چیی بە كورد بگوتایە؟


چوار حیزبى دیکە لە باکوری کوردسان هاتنە بەرەی پشتیوانانی دەمیرتاش\n3846 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nتا دێت بەرەی پشتیوانی سەڵاحەدین دەمیرتاس بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری تورکیا فروانتر دەبێت و لەنوێترین پێشهاتیشدا چوار حیزبی دیکەی باکوری کورستان چونە ڕیزی پشتیوانانی دەمیرتاش.\nئەمڕۆ هەریەکە لە هەر یەک لە حیزبەکانى، حەرەکەتی ئازادی، پارتى ئازادیى کوردستان پاک – PAK، پلاتفۆرمی دیموکراتی کوردستان پەدەکە – PDK و پارتی سۆسیالیستی کوردستان پەسەکە - PSK هاوپەیمانێتییەکیان بە ناوى "هاپەیمانیى کوردستان بۆ هەڵبژاردن" پێکهێنا.\nهاوپەیمانى کوردستان بۆ هەڵبژاردن رایگەیاند "بڕیاریانداوە هاوپەیمانى بۆ هەڵبژاردن بەرفراوان بکەن و داوایان لە دەنگدەرەکانیان کرد، کە لە خولی یەکەمدا دەنگ بە پاڵێوراوانى هەڵبژاردنى سەرۆکایەتیى کۆمار لە هاوپەیمانییەکانى جمهور (جەهەپە و ئی یى پارتی) و میللەت (ئاکەپە و مەهەپە) نەدەن".\nهاوپەیمانیى کوردستان بۆ هەڵبژاردن ئاماژەی بەوەداوە "ئەردۆگان و حیزبەکەى گەڕاونەتەوە سەر سیاسەتەکانى پێشووى دەوڵەت و مافە بنەڕەتییەکانى کورد بە هەڕەشە لە دژى "داهاتووی دەوڵەت" دەزانن".\nهاوپەیمانییەکە داواشى کردووە "جگە لە دەمیرتاش دەنگ بە هیچ یەک لە پاڵێوراوەکانى ترى سەرۆکایەتیى کۆمار نەدەن و ئەوەشیان نووسیوە "ئەو هەڵوێستەى ئێمە بوار دەڕەخسێنێت، کە لە خولی دووەمی هەڵبژاردنى سەرۆکایەتیى کۆماردا، دەستى کورد بەهێزتر بێت تاوەکو کورد ڕۆڵیکى چارەنووسساز بگێرێت".


ژماره‌یه‌ك گوندی هه‌رێمی کوردستان بۆردومان ده‌كرێت\nهەواڵ / کوردستان :: پێش 2 هەفتە  :: 336 جار بینراوە\nله‌دوای كاتژمێر 8:00ی ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه سوپای توركیا به هه‌لیكۆپته‌ری سه‌ربازی ده‌ستیكردووه به بۆردومانكردنی ژماره‌یه‌ك گوندی ناحیه‌ی سیده‌كانی قه‌زای سۆران و تا ئێستاش بۆردومانه‌كه به‌رده‌وامه.\nجه‌لال عوزێر موختاری گوندی خه‌لیفان به‌دواڕۆژی وت "ماوه‌ی 15خوله‌كه سوپای توركیا به شێوه‌یه‌كی سه‌خت ده‌ستیكردووه به بۆردومانكردنی هه‌ر یه‌ك له گونده‌كانی خه‌لیفان و سیران و گه‌رووی كه‌وه‌رته‌و تائێستاش بۆردومانه‌كه به‌رده‌وامه".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا كه: تائێستا زیانی گیانی بۆردومانه‌كه نه‌زانراوه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه تائێستا دیاره ئاگرێكی گه‌وره له پوش و پاوانی ناوچه‌كه كه‌وتۆته‌وه‌و زیانی زۆر به‌ر ژینگه‌وسروشتی ناوچه‌كه‌و ڕه‌زوباغی هاووڵاتیان گه‌یشتووه.\nئه‌و موختاره ڕونیشكرده‌وه كه: به‌هۆی بۆردومانه‌كه‌وه ترس و دڵه‌ڕاوكێیه‌كی زۆر لای دانیشتوانی ناوچه‌كه دروستبووه‌و دوو له‌و گوندانه‌ش كه بۆردومان ده‌كرێن هاووڵاتیانیان تیادا نیشته‌جێیه.


بابه‌شێخ ده‌چێته شنگالناڕازییه‌كان داوای دواخستنی سه‌ردانه‌كه ده‌كه‌ن\nشێخان، تشرینی دوه‌می 2020، مه‌راسیمی دانانی شێخ عه‌لی ئه‌لیاس، وه‌ك بابه‌شێخی ئێزیدیان له عیراق و جیهان فۆتۆ: راكان شنگالی\nکاروان باعەدری – نه‌ینه‌وا\nبابه‌شێخی نوێی ئێزیدی، بڕیاره بچێته شنگال به ئامانجی نه‌هێشتنی ئه‌و ناكۆكییانه‌ی له‌سه‌ر شێوازی هه‌ڵبژاردنی دروستبون، له‌كاتێكدا به‌ره‌ی ناڕازی ئه‌و ده‌ستپێشخه‌رییه ره‌تده‌كه‌نه‌وه و داواده‌كه‌ن سه‌ردانه‌كه بۆ دوای هێوربونه‌وه‌ی بارودۆخه‌كه دوابخرێت.\nزۆرینه‌ی ئێزیدییه‌كانی نیشته‌جێی قه‌زای شنگال، به عه‌شیره‌ت و فه‌رمانده سه‌ربازییه‌كانیشه‌وه، به‌شێوازی دانانی شێخ عه‌لی ئه‌لیاس، وه‌ك بابه‌شێخ قایل نین و تائێستا دانیان به حازم ته‌حسین به‌گ –دا نه‌ناوه وه‌ك میری ئێزیدییان، به‌هۆی "ده‌ستتێوه‌ردانی حزبی و پشتگوێخستنی" رای ئه‌وانه‌وه له‌هه‌ردوو پرۆسه‌كه‌دا.\nشێخ ئەرکان ئه‌لیاس، برای بابه‌شێخ به (كه‌ركوك ناو)ی وت بابەشێخ بڕیاریداوە بچێتە شنگال، "ئەگەر سەریشی لەسەر دابنێت"، چونکە به‌لای ئه‌وه‌وه رێككه‌وتن و یه‌كگرتنی ئێزیدییان لەسەروی هەموو شتێکەوەیە.\n"نازانین كه‌ی سه‌ردانه‌كه ده‌كات، به‌ڵام هه‌ركاتێك دیاریكرا ده‌چێت و بڕواناكه‌ین کەس رێگریی لێبكات، چونکە بڕیارێکی ئایینییە و ئه‌و ده‌چێت بۆ یه‌كگرتنه‌وه‌ی ته‌واوی ئێزیدییان" به‌وته‌ی ئه‌ركان، ئه‌وه‌ش دوای "ده‌نگۆی دروستبونی درزێك له نێو ئێزیدییه‌كاندا و به ئامانجی ئه‌وه‌ی ئێزیدییه‌كان زیاتر په‌رته‌وازه نه‌بن".\nبه‌ره‌ی ناڕازی دژی شێوازی دانانی بابه‌شێخی نوێ، به‌ر له مه‌راسیمه ئاینییه‌كه‌ی لالش، له كۆبونه‌وه‌یه‌كدا داوای دواخستنی دانانی باباشێخ-یان كرد، له پێناو یه‌كڕیزی ئێزیدییه‌كاندا، به‌پێچه‌وانه‌وه هه‌ڕه‌شه‌ی هه‌ڵوێستی توندیان كرد.\nبابه‌شێخ ده‌چێته شنگال ئه‌گه‌ر سه‌ریشی له‌سه‌ر دابنێت\nشێخ خەڵەف شێخ بەحری، مجێوری پەرستگای شەره‌فەدین لە شنگال، كه یه‌كێكه له كه‌سایه‌تییه دیاره‌كانی ناڕازی له شێوازی دانانی بابه‌شێخ به (كه‌ركوك ناو)ی وت له‌روی ئاینییه‌وه بۆ ئه‌وان قورسه رێگری له سه‌ردانی بابه‌شێخ بۆ شنگال بكه‌ن، به‌ڵام له‌هه‌مانكاتدا ده‌نگه ناڕازییه‌كانیش ناشاردرێنه‌وه.\n"پێمان ناخۆشه کەسێکی وەک بابەشێخ بەو جلە پیرۆزەوە بێتە شنگال و شتێکی ناخۆش روبدات، بۆیه با جارێ نەیات و سه‌ردانه‌كه‌ی دوابخرێت، تا رەوشەکە ئارام دەبێته‌وه".\nشێخ خه‌ڵه‌ف رونیكرده‌وه ئه‌وان هیچ كێشه‌یه‌كیان له‌گه‌ڵ خودی بابه‌شێخ نییه، به‌ڵكو له‌سه‌ر شێوازی دانانیه‌تی، "ئێمە کێشەمان لەگەڵ حازم تەحسین بەگ هەبوو ده‌رباره‌ی میکانیزمی دانانی بابەشێخ، بەڵام ئێستا هەوڵێك لە نێوان شنگال و حازم تەحسین بەگ دا هەیە، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە، هەرکاتێك کێشه‌کە چارەسەرکرا بابه‌شێخ ده‌توانێت سه‌ردانی شنگال بكات".


مینا ڕاد بە مەرج ئازاد کرا\n16:00 - 17 October 2020\nهەنگاو: شاعیرێکی لاوێی خەڵکی شاری دوروود سەر بە پارێزگای لوڕستان کە بە مەبەستی تێپەڕاندنی ماوەی حوکمی بەندکرانەکەی دەستبەسەر کرابوو، بە مەرج ئازاد کرا.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی دووشەممە ٢١ی ڕەزبەری ٢٧٢٠ (١٢ی ئۆکتۆبری ٢٠٢٠)، مینا ڕاد، شاعیری ٢٥ ساڵەی خەڵکی شاری دوروود سەر بە پارێزگای لوڕستان دوای تێپەڕاندنی ٢٠ ڕۆژ لە ماوەی حوکمی دوو مانگەی بەندکرانەکەی، بە مەرج لە بەندیخانەی قەرچەکی وەرامین ئازاد کرا.\nئە وکچە شاعیرە ڕۆژی چوارشەممە ٢ی ڕەزبەری ٢٧٢٠ (٢٣ی سێپتامبری ٢٠٢٠)، بە مەبەستی تێپەڕاندنی ماوەی دوو مانگی حوکمی بەندکرانەکەی دەستبەسەر و بۆ بەندیخانەی قەرچەکی وەرامین گوازرابوویەوە.


پەرلەمانتارێكی پارتی لە بەغدا: هەوڵی گواستنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بۆ بەغدا موزایەدەی سیاسیە | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›کوردستان›پەرلەمانتارێكی پارتی لە بەغدا: هەوڵی گواستنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بۆ بەغدا موزایەدەی سیاسیە\nپەرلەمانتارێكی پارتی لە بەغدا: هەوڵی گواستنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بۆ بەغدا موزایەدەی سیاسیە\nئەندامێكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراكسیۆنی پارتی ئاماژە بەوەدەكات ئەوەی ئەو پەرلەمانتارە كورد و عەرەبانە پێی هەڵدەست لە هەوڵدان بۆ گواستنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بۆ بەغدا كارێكی نادەستوری و نایاساییەوە و مەبەست لێی بچووكردنەوەی قەوارەی هەرێم و موزایەدەی سیاسییە و سەركەوتوش نابن.\nمحەمەد ئەمین فارس، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراكسیۆنی پارتی بە SNNی ڕاگەیاند: ئەو هەوڵەی كە لە ئێستادا لە ئارادایە بۆ گواستنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بۆ سەر بەغدا هەوڵێكی شكستخواردوو دەبێت چونكە لەڕووی یاسایی و دەستورییەوە هیچ پاڵپشتییەكی نییە، ئەوە سەرەڕای ئەوەی حكومەتی عێراقی بۆ خۆی ئامادە نییە پارەی فەرمانبەرانی هەرێم خەرج بكات.\nئاماژەی بەوەشكرد: لە دەستوری عێراقیدا ئەوە جێگركراوە كە دابەشكردنی مووچە لەدەسەڵاتی حكومەتی هەرێمدایە، هاوكات ماوەی زیاد لە سێ ساڵە 400 فەرمانبەری بەنداوەكانی هەرێم هەموو هەوڵێك دەدریت بۆ ئەوەی لەلایەن بەغداوە مووچەكانیان بۆ دابینبكرێت ئامادە نییە موچەی ئەو 400 فەرمانبەرە بدات ئیتر چۆن مووچەی ئەو هەموو فەرمانبەرەی هەرێم دەدات، بۆیە ئەمە هەوڵێكی شكستخواردووە ئەو پەرلەمانتارانە ئەیدەن بۆ گواستنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بۆ سەر بەغدا.\nئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئەوەشی خستەروو: ئێمە پێمان وایە كە ئەو پەرلەمانتارانەی بەو كارە هەستاون هەوڵێكە بۆ بچووكردنەوەی قەوارەی هەرێم و بۆ مووزایەدەی سیاسی ئەو كارە دەكەن، چونكە ئەوە كارێكی نایاسایی و نادەستورییە و ناشچێتە بواری جێبەجێكردنەوە.\nوەزیری تەندروستی و سەرجەم بەڕێوەبەرە گشتییەکان دەچنە پەرلەمان\nگفتوگۆى ستراتیژى عێراق و ئه‌مریكا: ده‌رهێنانى عێراق له سێبه‌رى ئێران\nلەکەرکوک دەیان دۆنم زەوی کشتوکاڵی کورد سوتێنرا\nسەرۆککۆمار له‌باره‌ی متمانه‌دان به‌كابینه‌كه‌ی كازمی په‌یامێك بڵاوده‌كاته‌وه\nتەواوی یارییە سەرنجڕاکێشەکەی نێوان ئەڵمانیاو ئیتاڵیا لە مۆندیالی 2006\nعێراق هەزاران کرێکاری بیانی دەنێرێتەوە وڵاتەکانی خۆیان\nپێنتاگۆن هۆشداری لە وەڵامدانەوەی هێرشە مووشەکیەکان دەدات


كێشەی شانۆی كوردی ئەكتەرە یا دەرهێنەر 2017-06-17\nحەیدەر عەبدولرەحمان \nلە شانۆی كوردی دا ناتوانین نكۆڵی لەوەدا بكەین كە كێشەی ئەكتەرو كێشەی دەرهێنەر دوو كێشەی ریشەیین، سەرباری دەیان كێشەی دیكەی بواری پسپۆری لە تەكنیك و كاری هونەریی و سینۆگرافی، بەڵام هەر یەكەیان بە رێژەیەكی جیاواز لە یەكتر، بەڵام ئەگەر بپرسین كامەیان لەوی دیكەیان لە پێشترە بۆ شانۆ، ئەوە دیارە كە كاری شانۆیی كارێكی هەمە هەنگیەو هەموو پێكهاتەكانی لە رەچەڵەكدا تەواوكەری یەكترن بەڵام دەرهێنەر لە پێشەوەی هەموو ئەوانی دیكەدا دەبینین ، چونكە دەرهێنەر پێشەنگی كارو بونیاتنەرو و بزوێنەری بنەڕەتی دروست بوونی نمایشی شانۆییە، ئەكتەریش هەرچەندی پڕ لە بەهرە بێت بە بێ دەرهێنەر دروست نابێت وەك دەرهێنەریش بە بێ ئەكتەری بە توانا ناتوانێت گوتاری هونەریی خۆیت پێ بگەیەنێت چەند ئەوەندەی بە دەسەڵات بێت ، ئەوەتا دەرهێنەرە ناودارەكان هەمیشە پەنا بۆ ئەو ئەكتەرە بە توانستانە دەبەن كە لە فەزای سینۆگرافیایێكی سیحراوی و شانۆ پڕ دەكەن لە داهێنانی جوان بۆ سرنج راكێشانی بینەرو نغرۆبوونی لە نیو فانتازیای نواندندا.\n زۆر جاران دركمان بەوە كردووە كە دەرهێنەرێكی بە تواناو خاوەن ئەزموون چۆن بە هۆی ئەكتەرێكی بێ توانا شكستی خواردووە، یا بە پێچەوانەشەوە هەندێ ئەكتەری بە توانا لەژێر دكتاتۆریەتی هەندێ دەرهێنەری لاوازدا توانستەكانیان تواوەتەوە و فەشەلیان هێناوە، كەواتە نمایشی سەركەوتوو لە سۆنگەو دەسەلاچت و فانتازیای هەردوو توانادا بەرجەستە دەبێ رەنگە دەرهێنەر لە رەحمی ئەكتەرەوە دروست نەبێت و هەرگیزیش وەك ئەكتەر نەچوبێتە سەر شان بەڵام ئەو بەهرەو زانست و مەعریفەییەی هەیەتی ئەو دەسەڵاتەی دەداتێ كە كەبتوانێت بە تێڕوانینی خۆیەوە ئەكتەر بەڕێوە ببات، یا دروستی بكات. \nلە رابووردوودا دەرهێنەرانی ئێمە بۆ پەروەردە كردن و ئامادە كردنی ئەكتەر تەنها ئەكتەریان فێری نواندن كردووە و ئەو ئامرازە زانستییە شانۆییانەیان بە دەستەوە نەبووە كە خەسڵەتەكانی ئەكتەری تێدا فەراهەم بكەن لە رووی جەستەیی و دەنگ و ئیلقاوئەداو هونەرەكانی دیكەی ئەكتەرەوە. بۆیە دەستەپاچە بوونە لە دروست كردنی ئەكتەری هاوچاخی ئەكادیمی لە رێگەی لابورو وۆرك شۆپ و راهێنانی جەستەیی بەردەوام، ئەم فۆرمە تەقلیدییە هەر تەنها بە زۆرینەی ئەكتەرەكانی ئێمەدا وەنەنووساوە، بگرە دەرهێنەرەكانیشمان، بە دەر لە ژمارەیەكیان نەبێت كە دەرچووی ئەكادیمیای شانۆیی بەغدا بوونە و شانۆی كوردی پشتی پێ بەستوون، نەبوونەتە ئەو دەرهێنەرە پرۆفیشنالانە كە توانای دروست كردنی ئەكتەریان بووبێت بە شێوەیەكی زانستی.\n تا دوای راپەڕین هیچ ئەكادیمیایێكی شانۆیی لە كوردستاندا نەبووە بۆ گەشە پێدانی شانۆی كوردی لە رووی فۆرم و شێوەدا، ئەوانەش كە لە بەغدا دەردەچوون ژمارەیان بە پەنجەی دەست ژماردراون، بۆیە ئەو كاریگەرییە بنەڕەتیەیان بە سەر گۆڕینی توخمە ئۆرگانیكییەكانی شانۆوە نەبووە، سەرچاوەی كاركردنیان تەنها ئەو تیپە شانۆییانە بووە كە ئارەزوومەندانی شانۆ لە دەورییدا گردبوونەتەوە دەرهێنەرانی ئێمە چونكە دوور بوونە لە شانۆی جیهانیی و بێ ئاگا بوونە لە پێشكەوتنەكانی شانۆو فۆرمە نوێ ی و ستایلە هاوچاخەكانی، هەمیشە دوورە پەرێز بوونە لەو پێشكەوتنە و تەنیا پشتییان بە ئەزموونە ناوخۆییەكانەوە بەستووە كە نەیان توانیووە ئیزافەی نوێ ببەخشن و مەودای تێڕوانینی ئەو دەرهێنەرانە پەرە پێ بدەن.\nدەرهێنەر كاتێك دەتوانێت ئیزافە دروست كات كە توانی بەر لە دروست كردنی نمایش، خۆی دروست بكات، ئاشنا بە ئەزموونی نوێ ی جیهانیی بێت و چەندین وۆرك شۆپی بینیبێت، لە خوێندنی ئەكادیمی پێشكەوتووی خۆیدا فێری وەزیفەی دەرهێنان و چۆنیەتی دروست كردنی ئەكتەرو ئامادەكاری نمایشی شانۆیی بێت، كاتێك دەیەوێت شانۆگەریەكی چیخەف ئامادە بكات ، بزانێت ستایلەكانی چیخەف چۆنە و چیخەف چ جوداییەكی هەیە لە گەڵ مایرهۆلد و برێخت و ستانسلافسكی و ئەوانی تر، ئەگەر نا گوناهە دەرهێنەرێك كار لە شكسپیر بكات و نەزانێ تایبەتمەندییەتی شكسپیر چیە و لە ژیانیشیدا شانۆگەرییەكی شكسپیریشی نەدیبێ، ئایا ئەكتەرێكی كورد ئەگەر دەرهێنەرەكەی ئاشنا بە شكسپیر نەبوو بێت چۆن دەتوانێت لە شكسپیر بگات و كاراكتەرێكی وەك ئۆتیللۆ بەرجەست بكات، كە كاتی خۆی (لۆرانس ئۆلیڤیا) لە لابورە شانۆییەكانی بەریتانیا تەنها لە تۆنی دەنگ و ئیلقای دەنگی ئەوكاراكتەرەی شكسپیر بۆ ماوەی شەش مانگ خوێندویەتی \nبۆیە ئەو دەرهێنەرانەی خاوەنی ئەوئەزموونە سادەو تەقلیدیەی چارەگە سەدەیەك پێش ئێستان و لە جیهانیی نوێ ی شانۆدا دابڕاون، لە دەسەڵاتی ئەواندا نیە بتوانن بە ریتمی ئەو سەردەمە نوێیەی شانۆ بڕۆن. \nسەردەمی ئەمڕۆش وەك رابووردوو وەچەی نوێ ی خۆی پێیە، لەوانەی كە هوشیارانە تر لە هەلو مەرجی رابووردوو دەتوانن هەڵسوكەوت لە گەڵ شانۆدا بكەن و فۆرمێكی نوێ بە شانۆ ببەخشن، هەرچەند من دڵنیام كە هەر تەنها ئەكادیمیا شانۆییەكان سەرچاوە نین بۆ ئەو گۆڕانكارییە، ئەوانیش ئێستاكە بە گشتی دووچاری قەیرانی ئەو مامۆستا شانۆكارانەن كە دەسەڵاتی پێگەیاندنی قوتابیە ئەكادیمییەكانیان هەبێت ، ئەو مامۆستایانەی بە مامۆستای شانۆ ناوزەد كراون، كەچی دەسەڵاتی خۆ پێگەیاندنی خۆیان نیە نەك قوتابیەكانیان، تەنیا چەند مامۆستایەك نەبێت كە ژمارەیەك لەو قوتابیە بەهرەمەندانەیان لە بواری دەرهێنان و ئەكتەری دا جۆش داوەو ئامادەكارییەكی تەندروستیان بۆ كراوە، بەڵام دامەزراوە ئەكادیمییەكان هەر بەوەندە ناتوانن دەرهێنەرو ئەكتەر بۆ شانۆ دروست بكەن، ئەگەر ئەو قوتابیە بەهرەمەندانە ئاشنا بە ئەزموونی نوێ نەكەن، وەك چۆن قوتابیانی بەشی ئەڵمانی و توركی قۆناغی چوار كە ساڵانە دەنێردرێنە دەرەوەیوڵات بۆ فێر بوون، بەهەمان شێوەش ئەو قوتابیە شانۆكارانە رەوانەی ئەوروپا بكرێن بۆ بینینی خولی راهێنان و وۆرك شۆپی زانستی و بینینی بەرهەمی بیانی، یاخود ئەو دەرهێنەرو راهێنەرە جیهانیانە بانگهێشتی كوردستان بكرێن بۆ ئەوەی ئەو قوتابیانە لە ئەزموونی نوێ ی پراكتیكی شانۆ بە تایبەت لە رووی ئامادەكردنی جەستەو فیزیكی جەستەو دەنگ و ئیلقاو نواندنەوە. \nنەك هەر قوتابیەكان بگرە مامۆستایانی شانۆ زێتر پێویستییان بە دەوڵەمەند كردنی ئەزموون هەیە، بۆیە وا دەخوازێ كە لە چوارچیوەی پەیوەندییە ئەكادیمیە نێو دەوڵەتیەكان رەوانەی دەرەوە بكرێن و لە وڵاتە پێشكەوتووەكانی شانۆدا خوێندنی خۆیان پەرە پێ بدەن، وەك چۆن لە هەشتاكاندا د. سەلاح قەسەب مامۆستای ئەكادیمیای شانۆیی لەكاتی خوێندنیدا لە یوگسلافیا شانۆیی (وێنە) ی گواستەوە ئێراق . \nهەروەها دەكرێت ئەكادیمیا شانۆییەكانی ئێمە سوود لە ئەزموونیی جیهانیی كەسانی پسپۆری وەك د. فازڵ جاف، نیگارحەسیب قەرەداغی، شەماڵ عومەر، دیار عومه ر ببینن بۆ سازدانی وۆرك شۆپ و دروست كردنی لابوور لە كوردستاندا، وەك چۆن ئەو زاتانە ئێستاكە بە بەردەوامی ئەو وۆرك شۆپانە لە وڵاتانی جیهان ساز دەكەن، بە هەمان شێوەش كوردستان سوود لە ئەزموونی ئەو پسپۆرانە وەربگرێ . \nدەكرێ لە سەر ئاستی تاك ئاماژە بەوە بدەین كە لەو ماوەیەدا هەندێ لە دەرهێنەرە لاوەكانمان هەوڵی دروست كردنی روخساری نوێیان داوە و چەندین ئەكتەری كوڕوكچیان بە توانستێكی ئەرێنیانە هێناوەتە سەرشانۆو بەو نمایش و فۆرمانەی لە سەر شانۆدا بەرجەستەیان كردووە، دەسەڵاتی لێهاتووانەی ئەو دەرهێنەرە لاوانە سەلمێنراوە لە رووی دروست كردنی ئەكتەرەوە، ئەودەرهێنەرانە پێیان وایە كە هەندێ ئەكتەری سواوی لە قالب دراو، ناتوانن بە جەستەو ئەدا گوتاری دەرهێنەرەكان لە سەرشانۆدا بگەیننە بینەر. بۆیە ئەكتەر لە كەرەستە خاوەكانی جەستە دروست دەكەن و بەو شێوەیەش تەوزیفی دەكەن كە ئەوان دەیانەوێت، لە هەمان كاتیشدا ئەو دەرهێنەرانە جگە لە پێشكەش كردنی نمایشێكی شانۆیی ئەركێكی قورسترو سەخت و دژوارتر دەگرنە ئەستۆی خۆیان كە ئەویش دروست كردنی ئەكتەری نوێ و روخساری نوێیە. دەشیسەلمێنن كە ئێمە دەسەڵاتی گۆڕینی خوێنی شانۆی كوردیمان هەیە.


پۆستەری فیلمێكی دیكۆمێنتاری (رەحیم زەبیحی) بڵاوکرایەوە\nYou are at:Home»هونەر»پۆستەری فیلمێكی دیكۆمێنتاری (رەحیم زەبیحی) بڵاوکرایەوە\nBy nuche.net on\t 2020/11/23 هونەر\nپۆستەری فیلمی دیکۆمێنتی “نانی پیرۆز” لە دەرهێنانی خوالێخۆشبوو “رەحیم زەبیحی”، لە بەرهەمهێنانی “توورەج ئەسڵانی” و بەرهەمی کۆمپانیای سینەمایی “ماد موڤی” بۆ بەشداریی لە بەشی پێشبڕکێی سی و سێیەمین خولی فیستیڤاڵی نێوەدەوڵەتی فیلمی “ئیدفا”ی هۆڵەندا بڵاوکرایەوە.\nفیستیڤاڵی نێوەدەوڵەتی فیلمی ئەمستڕدام ـ “ئیدفا”، گرینگترین فیستیڤاڵی دێکۆمێنتاریی جیهان دێتەئەژمار، کە ئەمساڵ بە دوو شێوەی ئۆنلاین و فیزیکی و بە نمایشی بەرهەمە دیکۆمێنتییەکانی دەرهێنەرانی وڵاتانی جۆراوجۆری جیهان، لە چەندین بەشی پێشبڕکێی و دەرەوەی پێشبڕکێی، لەوانە؛ بەشی پێشبڕکێی سەرەکی “فیلمە بڵیندەکان”، بەشی پێشبڕکێی “فیلمە نیوە بڵیندەکان”، بەشی پێشبڕکێی “دیکۆمێنتە خوێندکارییەکان”، بەشی پێشبڕکێی “منداڵان و دیکۆمێنت”، بەشی دەرەوەی پێشبڕکێی Luminous، بەشی دەرەوەی پێشبڕکێی Frontlight و … لە ڕۆژانی 16ی نۆڤەمبەر تاکوو 6ی دیسەمبەری 2020 لە شاری ئەمستڕدام لە وڵاتی هۆڵەندا بەڕێوەدەچێت.\nنووسین و دەرهێنەر: ڕەوانشاد ڕەحیم زەبیحی، بەرهەمهێنەر: توورەج ئەسڵانی، مونتاژ: ئەمیر ئەدیب پەروەر، دیزاینی دەنگ: محەمەد خورسەند، موزیک: سادق ئازمەند، وێنەگرەکان: محەمەد نووری، محەمەد فەکووری، مێهدی ئازادی، سەلاح کەریمی، دەنگهەڵگر: زانیار کاکەخانی، دانانی سەرمایە: حەلیمە ئەحمەدزادە، فریشتە جوغەتایی، چاککردنی دەنگ: عەلیڕەزا قادری، بەرنامەداڕێژ و یاریدەدەری دەرهێنەر: عوسمان محەمەدی، بەڕێوەبەریی ڕاگەیاندنی گشتیی: مەنسوور جیهانی و مەنووچێهر جیهانی، بەرهەمی هاوبەش: ئیلاهە نەوبەخت، بڵاوکردنەوەی نێودەوڵەتی: کۆمپانیای “تسویر گستر الهە پارسی” (ئێلی ئیمەیج)، بەرهەمی کۆمپانیای سینەمایی “ماد موڤی” MAD Movie، ساڵی بەرهەمهێنان: 2020.\nبەڕێوەبەرایەتی ڕاگەیاندنی گشتیی فیلمی دیکۆمێنتی “نانی پیرۆز”


نامەیەک لە کاروان عومەر کاکەسوور و دلۆڤان محەمەد سەرسپییەوە بۆ خەڵکی هەولێر – Denegkan\nbyکاروان کاکه‌سوور\tFebruary 24, 2011\tگشتی\nئەمڕۆ هەواڵی ئێوەمان پێ گەیشت، کە هاتوونەتە سەر شەقامەکان و بە ڕووی گەندەڵی و ناعەدالەتی ناڕەزاییتان دەربڕیوە. بە ڕاستی ئەمە مایەی دڵخۆشییە بۆ ئێمە. بەو هەڵوێستەتان ئێمەتان بۆ سەرەتای هەشتاکان گەڕاندەوە، کە ئەوسا قوتابی بووین لە دواناوەندیی ڕزگاری، کاتێ شان بە شانی هاوڕێیەکانمان لە ئاستی چەوسانەوەدا ڕاپەڕین. ڕاستە ئەم سەردەمەی ئێستا سەردەمی بەعس نییە، بەڵام چەوسانەوە هەر چەوسانەوەیە و هیچ شوناسێکی نییە. ڕەنگە ئێوە بزانن، کە ڕزگاری لە هەموو سەردەمەکاندا هەر پێشەنگی یاخیبوون بووە. ئەوا زیاتر لە چارەکە سەدەیەک بە سەر ئەو ساڵانەدا تێدەپەڕێت، کە ئێمەی قوتابیانی ڕزگاری بە پاڵپشتی قوتابیانی زانکۆی سەلاحەدین، کە کچان و کوڕانی سلێمانی، کەرکووک، خانەقین و شارەکانی تر بوون، بەستەڵەکی بێدەنگیمان شکاند و بە دەم وتنی سروودە قەدەغەکراوەکان و درووشمە ئازادیخوازەکانەوە ڕووبەڕووی دڕندەترین ڕژێم بووینەوە، کە ڕژێمی بەعس بوو. بەڵێ، دوای چەند ساڵ بێدەنگی، جارێکی تر گوێچکەی شارمان بە هاواری خۆمان هەژاند و وزەمان بە بەر هەموو ئەو کچ و کوڕە یاخییانەدا خستەوە، کە چاوەڕێی هاوارێکی لەم شێوەیە بوون، تاکو تێکڕایان بڕژێنە سەر شەقامەکان.\nخۆشەویستان! ئەوا ئێمە لەو دوورەوە گوێمان لە هاواری ئێوەیە، چونکە ئەو دەنگەی دژی چەوسانەوە و گەندەڵی بەرز بکرێتەوە، دەنگدانەوەی گەورەی دەبێت و لە هەموو دنیا دەبیسترێت. ئەمە هەمان ئەو دەنگەیە، کە ئێمەی قوتابیانی ڕزگاری دەرمانبڕی و گوێچکەی دنیامان پێ لەراندەوە. هەتا ئێستایش ئێمە نازانین ئەو نهێنییە لە کوێ خۆیی حەشار داوە، کە بۆچی ڕزگاری ناتوانێت زوڵمی هیچ حزب و لایەنێک قەبووڵ بکات و هەرگیز ترسی لە ڕووبەڕووبوونەوەی دەستەڵاتداران نییە، ئینجا ئەو دەستەڵاتدارانە هەر ڕەنگ و شێوەیەکیان هەبێت… نەخێر، ئێمە تاکو ئێستایش لەو نهێنییە تێنەگەیشتووین و وەک مەتەڵێک لامان ماوەتەوە. لەوە دەچێت ئێوەی خەڵکی چەوساوەی هەولێر لە هەوڵی ئەوەدا بن ئەو مەتەڵە بۆ خۆتان و بۆ ئێمەیش هەڵبهێنن، چونکە ڕزگاری قوتابخانەی کوڕانی ئێوەیە، وەک چۆن گەلاوێژیش قوتابخانەی کچەکانتانە، کە هەر ئەوسا شان بە شانی ڕزگاری ڕاپەڕی. ئەوا ئێمە زیاتر لە چارەکە سەدەیەکە ڕزگاریمان جێ هێشتووە، بەڵام هەمیشە خۆمان بە قوتابیی ئەو قوتابخانەیە دەزانین، کە وانەی یاخیبوونمان تێدا خوێند و لەوێ فێری گیانی بەرەنگاربوونەوە بووین. ئەوەندە هەیە ئەمڕۆ لەگەڵ ئەو هەواڵەی ئێوەدا هەر بە ڕاستی وا دەزانین وەک جاران کتێبەکانمان لەژێر هەنگڵمان ناوە و بە دەم گاڵتە و قسەی خۆشەوە بەرەو قوتابخانە دەچین. خۆتان دەزانن قوتابیی ڕزگاری بە قسەخۆش ناسراوە. ئێمە تەنانەت لەو کاتەی سنگمان بەر گوللە دەدا، وازمان لە پێکەنین و نوکتە نەدەهێنا. هاوڕێیانی ئێمە لە زیندانی بەعس هێندەیان نوکتە هێنابووەوە، کە دەتوت لە سینەما و شانۆگەریی کۆمیدی گەڕاونەتەوە. ئەمەیش لۆژیکە، کە مرۆڤی یاخی لەبەر ئەوە نییە سنگی دەداتە بەر گوللە، کە ژیانی خۆش ناوێت، بەڵکو بە پێچەوانەوە خۆشەویستیی ژیان پاڵی پێوە دەنێت ڕووبەڕووی هەر بەربەستێک ببێتەوە، کە ڕێگای بەردەوامیی لێ دەگرێت. زۆر جار بە خۆمانمان وتووە تۆ بڵێی جارێکی تر ئێمە ئەگەر بۆ ساتێکیش بێت، بگەڕێینەوە ڕزگاری و بۆ سەردەمی یاخیبوونی هەشتاکان، هاوکات زانیومانە ئەمە تەنیا خەونە، بەڵام ئێوە ئەمڕۆ سەردەمی گەنجێتیی ئێمەتان گەڕاندەوە و بە ڕاستی لە دڵتان چەسپاندین هێشتا ئەو قوتابخانەیەمان جێ نەهێشتووە. بۆچی جێی بهێڵین، ئەگەر هێشتا ستەم و ناعەدالەتی هەموو ماڵێکی سەیداوە، باداوا، تەیراوە، کووران، تەعجیل، مەنتکاوە، سێتاقان، گڵکەند، شۆڕش، ڕووناکی و سەرتاپای شاری گرتبێتەوە؟ بۆچی جێی بهێڵین، ئەگەر سەرۆکجاش، ئەنفالچی و بکوژی هاوڕێیەکانمان لەسەر حسابی خەڵکی ستەمدیدە، خانەوادەی گیانبەختکردووان و زیندانیانی سیاسی چاکترین ژیانیان بۆ دابین کرابێت؟ بۆچی جێی بهێڵین، ئەگەر پیرە پەککەوتووەکان بڕیاری ژیانی کچ و کوڕە گەنجەکانمان بدەن و کەمترین ئازادییان پێ ڕەوا نەبینن؟ بەڵێ، جێی دەهێڵین، بۆ ئەوەی بچینە سەر شەقامەکان و لەگەڵ ئێوە دەنگی ناڕەزاییمان بەرز بکەینەوە. بەڵێ، هەر بەو پێکەنین و بزەیەی پێی ڕاهاتووین و لێمان جیا نابنەوە، داخوازییەکانمان ڕاشکاوانە دەخەینە ڕوو، بێ ئەوەی پەنا بۆ توندوتیژی ببەین. ئێمە کاتێ پەنا بۆ توندوتیژی نابەین و دەست بە شێوازی ئاشتییانەوە دەگرین، لە ترسان نییە، چونکە ئێمە هەر دووکمان قوتابیی ڕزگاریین و قوتابیی ڕزگارییش هەرگیز ترسی لە هیچ هێزێک نییە، بەڵکو لەبەر باوەڕبوونمانە بە پرینسێپەکانی ژیانی نوێ. ئێمە وەک چۆن لە هەشتاکان لەگەڵ هاوڕێیانمان پەیامی ژیانێکی نوێ و سیستەمێکی نوێی بیرکردنەوەمان گەیاند، ئێستایش بە هەمان شێوە پەیامێکی دیکەی نوێ دەگەیەنین، کە دوورە لە توندوتیژی، چونکە باوەڕمان وایە زمانیش لەپاڵ سیستەمەکانی تری کۆمەڵگا لەژێر دەستەڵاتی حزبدا تووشی گەندەڵی بووە و ئێمە ئەو زمانەیش لە گەندەڵی پاک دەکەینەوە، بەو مەبەستەی زمانێکی جیاواز بۆ قۆناغێکی جیاواز بهێنین. مەگەر ئێمە قوتابیی ڕزگاری نین؟\nPrevious به گوڵ و گۆرانی وه‌ڵامی فیشه‌که‌کانیان بده‌نه‌وه\nNext پرسیار..گومان..خەیاڵ..خۆپیشاندان..بەرەنگاری.. خوێن ،بۆ ئازادی..!


ب ڤیدیۆ - قارایلان جهێن گه‌ریلایان ب گرافیك ل سه‌ر نه‌خشه‌ی بۆ تركیێ ئه‌شكه‌ره كرن - دارکا مازی\nب ڤیدیۆ – قارایلان جهێن گه‌ریلایان ب گرافیك ل سه‌ر نه‌خشه‌ی بۆ تركیێ ئه‌شكه‌ره كرن\nئەندامێ کۆمیتەیا رێڤەبەر یا پەکەکێ، موراد قارایلان دوهـی رۆژا شەمبی 15/5/2021 بەشداری كۆمبوونا «کۆمخەباتا هەلوەستا نەتەوی» بوو و تێدا باس ل ئۆپەراسیۆنا ترکیێ ل سەر وان ناڤچەیێن باشوورێ کوردستانێ کر کو پەکەکە تێدا هەنە.\nموراد قارایلان وەک هەر جار ئەڤ هێرش ب پیلانه‌كا ناڤنەتەوی دا ناساندن و راگه‌هاند کو ئەڤ هێرش بێ هێزێن ناڤدەولەتی ناهێنه ئه‌نجام دان.\nقارایلان دا خویا کرن کو چەکدارێن پەکەکێ 20 رۆژن ل بەر خوە دده‌ن، لێ بەلێ ب چ ئاوایی باس ل دەستکەفتیێن وێ بەرخوەدانێ نەکرن، باس ل وان جهان ژی نەکر یێن د دەما ڤان 20 رۆژان دا پەکەکێ ب دەست ترکیێ ڤە بەرداین و پاشڤەکێشاین، هه‌روه‌ها باس ل چ یەک ژ وان گران نه‌كر یێن کو داینە دەست ترکیێ کو وان جارەکا دی شیا بیت ب شەر ژ ترکیێ بستینن.\nقارایلان باس ل ده‌ڤه‌رێن شەر لێ هەی کر و ل سەر نه‌خشێ ئەو ده‌ڤه‌ر دەست نیشان کرن، وی باس ل ده‌ڤه‌رێن مەتینا، زاپ و ئاڤا شین کر و جهێن پەکەکە تێدا هەی ب ئاوایەکێ روهن و ئاشكرا دانانه بەرچاڤێن هەر کەسه‌كی، ئەڤ کاره ژ بۆ کەسەکی کو هند ژ ژیانا خوە د مه‌یدانێن شەری دا دەرباس کربیت تشتەکێ پر ب کێماسییە، ژ بەر کو ئەڤ یەک دبیته پێدانا ئاگاهییان ب دوژمنی و ئاشكرا کرنا نوقتەیێن چەکدارێن خوە بۆ دوژمنی، ب ڤێ یەکێ ل شوونا دوژمن ب دروون و بالەفر و سیخۆران بخوازیت ڤان ئاگاهییان ب دەست بێخیت، قارایلان ل سەر سێنییا زێری پێشکێشی وان کرن.\nنه‌خشه‌یا قارایلان و وێنەیێن مۆبایلێن جوانێن باشوور\nقارایلان باس ل جهێن کو نها شەر تێدا هەی کر و راگه‌هاند ئەڤه دەمێ 20 رۆژانە دەولەتا ترکیێ دڤێت پێشدا بهێت لێ نه‌شێت، وی باس ل وان گران کر کو نها شەر تێدایه، لێ بەلێ ب چ ئاوایی باس ل گرێ دێرسم، گرێ شەهید چیا، گرێ بیێ، گرێ لەزگین، گرێ شەهیدان، چەپەرێ شێخا، گرێ سۆر، گرێ شەهید جاهید، گرێ هەلیکۆپتەر و ب سەدان گر و جهێن دی نەکر کو هەر یەک ژ وان ب ناڤێ یەک ژ گەریلایێن جانێ خوە ژ دەست دایی ناڤ کرینە.\nئەڤ یەک د دەمەکی دا یە کو پێش نها هه‌ژماره‌كا زۆر ژ جوانێن باشوور ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە ل سەر وێنەگرتنا خوەزایێ یان ژی کەتنا ناڤا چیایێن کو پەکەکە ب ناڤچەیێن عەسکەری ب ناڤ دکەت هاتینە گرتن و هنده‌ك ژ وان کوشتینە و بێ روومەتی ب هنده‌كێن دی ژ وان کرینە.\nجوانێ هەری داوی ب ڤێ یەکێ هاتییە تاوانبار کرن و پشترە هاتییە کوشتن جۆتیار موحسین یێ خەلکێ گوندێ سیارێ بوو کو پەکەکێ ئەو ب سووچا دانانا ئاموورێن جی پی ئێس دەستەسەر کربوو.


منداڵ و په‌روه‌رده.\nدانراوه له‌لایه‌ن: باوکی موحه‌ممه‌د ڕێكه‌وت: ٦/١٢/ ٢٠٠٩\nپه‌روه‌رده‌ی باش و به‌جێ گرنگی و پێگه‌ی ئێجگار به‌سوودو كاریگه‌ری هه‌یه له ساڵحی و باشی نه‌وه‌و سلوك و هه‌ڵس و كه‌وتیدا، به‌راستی كاری په‌روه‌رده كارێكی ئێجگار قورس و گران و ورده، ڕه‌نگه هیچ ساتێك له ساته‌كانی ژیانی مرۆڤ به‌ده‌ر نه‌بێت له په‌روه‌رده‌و قۆناغه‌كانی په‌روه‌رده، جێی داخه كه زۆرێك له باوك و دایكان كه‌موكوڕ و خه‌مساردن له په‌روه‌رده‌ی جگه‌ر گۆشه‌كانیان، وا ده‌زانن كه په‌روه‌رده ئه‌و كاته ده‌ست پێ ده‌كات كه منداڵ گه‌یشته ته‌مه‌نێكی دیاریكراو و وه‌ك ته‌مه‌نی ته‌میزو دوای ئه‌و، ئه‌مه‌ش هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌یه تێی ده‌كه‌ون، چونكه وه‌ك توێژره‌وانی په‌روه‌رده‌ش له‌م سه‌رده‌مه‌دا ده‌ڵێن كه پێنج ساڵی یه‌كه‌می ته‌مه‌نی منداڵ ناسكترین و هه‌ستیارترین قۆناغی په‌روه‌رده‌یه، ئه‌گه‌ر باوك و دایك توانیان كۆمه‌ڵێك مانای جوان و به‌رزی تێدا بچێنن و له‌سه‌ر بنه‌ما گشتییه به سووده‌كان گۆشی بكه‌ن ئه‌وه براوه‌ن ئه‌نا له داهاتودا سه‌ركه‌وتوو نابن، به‌ڵام به پێچه‌وانه‌وه‌ی باوك و دایكانی ئه‌مڕۆ، ده‌بینین كه له منداڵیدا كه‌موكوڕن له پێگه‌یاندن و په‌روه‌رده‌یدا، كاتێكیش گه‌وره ده‌بێت خوارو خێچ ده‌بێت راست نابێته‌وه، یان راستیش بێته‌وه كاریگه‌ری و پاشماوه‌ی خوارو خێچی تێدا ده‌مێنێت، نه‌وه‌یه‌ك ده‌رده‌چێت: ئیمانی لاواز، بێ هیممه‌ت و عه‌زیمه‌ت، ڕووخاو و خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دراوه، بوێرو ئازا له‌سه‌ر تاوان و گوناهكردن، ره‌وشت و سروشت خراپ و به‌د، گوێنه‌گرو لاسارو نه‌گبه‌ت،،،.\nباوكی وایه ته‌نها ڕۆڵی وه‌زاره‌تی دارایی ده‌بینێت و وا ده‌زانێت ته‌نها له‌سه‌ریه‌تی بژێوی و ژیان بۆ منداڵه‌كانی بڕه‌خسێنێت و ئیتر دوایی چییان لێ دێ كاری ئه‌م نییه!!\nئه‌م داماوه ماندوو هیلاك، به‌رده‌وام هه‌وڵ ده‌دات و پاره په‌یدا ده‌كات، تا منداڵ به‌خێو بكات و گه‌وره ببن، كاتێكیش گه‌وره ده‌بن و له خه‌م ده‌ره‌خسێن، له بریتی به‌خته‌وه‌ری و خێرو خۆشی بۆ دایك و باوك و كۆمه‌ڵ، ده‌بنه سه‌رچاوه‌ی نه‌گبه‌تی و ئاشوب و به‌هیچ شتێك دانامه‌زرێن، هۆكاره‌كه‌ش به پله‌ی یه‌كه‌م دایك و باوكه‌كه‌یه!\nئه‌مان له منداڵی و له كاتێكدا ئه‌و وه‌ك هه‌ویری شل وایه پشتگۆێیان خستووه‌و وازیان لێ هێناوه، یان خۆیان پاڵنه‌ری خراپه‌و دوور له خوایی بوون، سه‌ره‌نجام به گه‌وره‌یی سه‌ره‌ڕای ماندوو بوون و شه‌ونخونی له پێناویدا بۆته مۆته‌كه‌و باوك و دایك ناخوێنێته‌وه!!\nخوای گه‌وره سبحانه‌وتعالی ده‌فه‌رموێت: [يا أيها الذين آمنوا قوا أنفسكم و أهليكم نارا وقودها الناس و الحجارة ....].\nگوێ بگره و بزانه ئیمامی غه‌زالی ره‌حمه‌تی خوای لێ بێت چی له باره‌ی به‌رپرسیارێتی باوك و دایك له مه‌ڕ منداڵه‌كانی ده‌فه‌رموێت:\n"إن الطفل أمانة عند والديه ، وقلبه الطاهر جوهرة نفيسة ساذجة ، خالية من كل نقش وصورة ، وهو قابل لكل ما ينقش فيه ، ومائل إلى كل ما يمال به إليه ، فإن عود الخير وعلمه نشأ عليه وسعد في الدنيا والآخرة ، وشاركه في ثوابه أبواه ، وكل معلم له ومؤدب وإن عود الشر وأهمل إهمال البهائم شقي وهلك ، وكان الوزر في رقبة مربيه ، والقيّم عليه"..\n(به‌ڕاستی منداڵ ئه‌مانه‌تن لای دایك و باوكی، دڵه پاكه‌كه‌ی دوڕڕێكی به به‌هاو ساده‌یه، خاڵییه له هه‌موو وێنه‌و نه‌قشێك، ئاماده‌ی هه‌موو نه‌قشێكه تێیدا هه‌لكۆڵرێت، بۆ هه‌ر شتێك لاری بكه‌یته‌وه‌و پاڵی پێوه بنێیت ئاماده‌یه‌و دێته پێش، جا ئه‌گه‌ر له سه‌ر خێر راهێنراو عیلمی فێر كرا، له‌سه‌ری گه‌شه ده‌كات و له دونیاو دواڕۆژدا به‌خته‌وه‌ر ده‌بێت، باوك و داكیشی له خێرو پاداشتیدا به‌شدار ده‌بن، وه هه‌موو مامۆستاو په‌روه‌رده‌كه‌رێشی هه‌ر به‌و شێوه به‌شدار ده‌بن، خۆ ئه‌گه‌ر هاتوو له‌سه‌ر شه‌ڕو خراپه‌ش راهێنراو وه‌ك ئاژه‌ڵ پشگوێ خراو وازی لێ هێنرا، نه‌گبه‌ت ده‌بێت و تێا ده‌چێت، تاوانه‌كه‌ش له گه‌ردنی په‌روه‌رده‌كه‌ره‌كه‌یه‌تی و ئه‌وه‌ی كاری به‌ده‌سته‌و سه‌رپه‌رشتیارییه‌تی).\nهیوادارم هه‌موو باوك و دایكان ئه‌م وه‌سێته بگرنه ئه‌ستۆیان و پێش ئه‌وه‌ی كاتێك بێت په‌شیمانی سوودی نه‌بێت خه‌مێك له جگه‌رگۆشه‌و ئاواتی دواڕۆژیان بخۆن.\ndynamicImage => 'heg3.jpg'\nheadTitle => 'منداڵ و په‌روه‌رده.'\n[0.52 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (((`dangiislam_article`.`id` = 2311)))\n[2.31 ms] UPDATE `dangiislam_article` SET `clicked` = ? WHERE (`dangiislam_article`.`id` = 2311)\n[0.37 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (`dangiislam_article`.`id` = 2311) LIMIT 1\n[0.36 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (id= '2311') AND (status='1') AND (title<>'0') LIMIT 1\n[13.48 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (category_id = 89)\n[3.3 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (category_id = 89) AND (id <> '2311') AND (status='1') ORDER BY `id` desc LIMIT 3\n[4.33 ms] SELECT `dangiislam_article_comment`.* FROM `dangiislam_article_comment` WHERE (approved = 'Y') AND (article_id='2311') ORDER BY `comment_id` desc, `featured` desc\n[0.14 ms] SELECT `dangiislam_writer`.* FROM `dangiislam_writer` WHERE (id = 7) LIMIT 1\n1.11.3/5.3.29 Variables Debug Not authorized 16 in 52.24 ms Registry (6)«


وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده مژده‌یه‌ك ڕاده‌گه‌یه‌نێ\nوه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ى عێراق، بڕیارێك له به‌رژه‌وه‌ندیى قوتابیانى قۆناغى ناوه‌ندى ده‌رده‌كات و وا چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ژماره‌یه‌كى زۆرى قوتابی لێی سوودمه‌ند بن و ڕێژه‌ى ده‌رچوونیان به‌رز بكاته‌وه.\nئه‌مڕۆ دووشه‌م به‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی ده‌ست "وشه" كه‌وتوون "وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ى عێراق بڕیارێكى له به‌رژه‌وه‌ندیى قوتابیانى پۆلى سێی ناوه‌ندى ده‌ركرد و به‌پێى ئه‌و بڕیاره قوتابیانى كه‌وتوو له (سێ) وانه ده‌توانن به‌شدارى بكه‌ن له خولى دووه‌مى تاقیكردنه‌وه گشتییه‌كانى ئه‌مسالأ و به كه‌وتوو هه‌ژمار ناكرێن.\nبڕیاره‌كه‌ی عێراق ڕێژه‌یه‌كى زۆرى قوتابیان سوودمه‌ند ده‌بن له بڕیاره‌كه و ده‌رفه‌تێكى تره بۆ هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى ئه‌و سێ وانه‌یه‌ى له خولى یه‌كه‌مى تاقیكردنه‌وه‌كاندا كه‌وتوون و په‌روه‌رده‌كارانى كردووه‌ته دووبه‌شه‌وه, به‌شێكیان دژ به بڕیاره‌كه‌ن و پێیان وایه ئه‌م بڕیاره هۆكارێكى تره بۆ داگرتنى ئاستى زانستیى قوتابیان و ڕێگه‌یه‌كه بۆ پاڵپێوه‌نانیان. به‌شێكى تریان له‌گه‌ڵ بڕیاره‌كه‌دان و به ده‌رفه‌تێكى هه‌ژمار ده‌كه‌ن بۆ هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى وانه‌كان و بڕینى ئه‌و قۆناغه هه‌ستیاره.\nلای خۆیه‌وه وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده بیانووى ده‌ركردنى ئه‌م بڕیاره‌ى بۆ چه‌ند هۆكارێك گه‌ڕاندووه‌ته‌وه, له‌وانه به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌كانى گه‌رمى و پچڕانى به‌رده‌وامى ته‌زووى كاره‌با و ناجێگیریى بارى ته‌ناهیى وڵات، له‌به‌رئه‌وه ڕێژه‌یه‌كى زۆرى قوتابیان، ڕۆڵه‌ى شه‌هیدانى شه‌ڕى داعشن, یان چه‌كدارانى سوپا و پێشمه‌رگه و حه‌شدى شه‌عبین.\nڕێژه‌ى ده‌رچوونى ساڵى خوێندنى 2016 – 2017 له سه‌رانسه‌رى عێراق له‌چاو ساڵانى پێشوو زۆر نزمتره و به‌رزترین ڕێژه‌ى ده‌رچوون له پارێزگه‌ى واست تۆمار كراوه، كه (53,78%) و نزمترینیان له پارێزگه‌ى ئه‌نبار بووه (18,93%) و ڕێژه‌ى ده‌رچوون به گشتى له عێراق (27,35%) بووه.\nكه‌ركووك – نه‌به‌ز ڕۆسته‌م\nئه‌م بابه‌ته 7547 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nپله‌ی گه‌رمای ئه‌مڕۆ و سبه‌ی شاره‌كانی كوردستان\nدوو مۆلیدە 20 جار زیاتر پارە لە هاووڵاتیان وەردەگرن\nپه‌رله‌مانى كوردستان له كۆبوونه‌وه‌دایه\nسبەی پەرلەمان كۆ دەبێتەوە\nوه‌زیری خوێندنی باڵا پشتی قوتابییانی پۆلی 12 ده‌شكێنێت\nپله‌ی گه‌رمای شاره‌كانی كوردستان ڕوو له دابه‌زین ده‌كه‌ن\nقەربووی زیان لێكەوتوانی شەڕەكانی هەرێمی كوردستان دەكرێتەوە\nسلێمانى.. گه‌نجێكى ته‌مه‌ن 19 ساڵ ده‌كوژرێت و كه‌سێك ده‌گیرێت\nبوومه‌له‌رزه هه‌ڕه‌شه‌یه بۆ سه‌ر 10 شار و 700 گوندی پارێزگایه‌كی كوردستان\nئیتر كارەبا بەمشێوەیە دەدرێتەوە هاووڵاتییان\nسەعاتەكانی پێدانی كارەبای نیشتمانی زیاتر دەكرێ\nشه‌پۆلێكی تری گه‌رما ڕوو له كوردستان ده‌كات\nلە هەولێر حەوت دووكانی گۆشت فرۆشتن داخران


سێ شەممە, 09. 2. 2016\tحوسێن نازدار\nساڵی ١٢٩٩ی هەتاوی (١٩٢١ی زایینی) رەزاخان بە كودەتایەكی نیزامی كە بەهاوكاری ئینگلیزییەكان كردی، دەسەڵاتی قاجارییەی وەلا نا‌و ساڵی ١٣٠٤هەتاوی (١٩٢٥)زا یینی خۆی وەك شای ئێران‌و دامەزرێنەری سلسلەی پەهلەوی ناساند.\nلەو ساڵەوە تا شۆڕشی گەلانی ئێران لە سەر یەك بنەماڵەی پەهلەوی (كوڕ‌و باب) ٥٨ ساڵ بە سەر ئێراندا حكوومەتیان كرد.لە ماوەی ئەو ٥٨ساڵەدا، گەلانی ئێران لە دەست سیاسەتەكانی ئەو بنەماڵەیە وەزاڵەهاتبوون‌و لە ئاكامی ئەو سیاسەتانەدا بوو، كە ئەوشۆڕشە سەری هەڵدا‌و كۆتایی بە دەسەڵاتی پاشایەتی لە ئێران هێنا .\nرەزاشا دامەزرێنەری سلسلەی پەهلەوی لە ماوەی دەسەڵاتی خۆیدا، زۆرداری گەیاندە ئەوپەری خۆی‌و شۆوێنیزمی ئێرانی كردە سیاسەتی فەرمی‌و نەتەوە غەیرە فارسەكانی ئێران خرانە ژێر توند‌و تیژترین ستەمی نەتەوایەتی‌و فەرهەنگ‌و كولتووری ئەو نەتەوانە كەوتە بەر هێرشی سیاسەتی ئەو حكوومەتە شۆوێنیستە‌و تەنانەت مێژووی نەتەوەكانیش كەوتە بەر دەستكاری كردن‌و ...هتد. ئەم سیاسەتەی رەزاشا بۆ ئەوە بوو وا نیشان بدا كە لە ئێراندا تەنیا نەتەوەیەك هەیە‌و ئەویش فارسە . لە ماوەی دەسەڵاتی ناوبراودا نارەزایەتی گەلانی ئێران گەیشتە ئەوپەری خۆی‌و خەبات‌و تێكۆشان دژی ئەو دەسەڵاتە لە سەرتا سەری ئێران سەری هەڵدا كە بە توندترین شێوە بە هۆی هێزە ئەمنیەتییەكانی ئەو رێژیمەوە سەركوت كرا.\nلە كاتی شەڕی دووهەمی جیهانیدا، رەزاشا لە بەر بەرژەوەندی ئاڵمانییەكان خۆی بە بێلایەن ناساند. بەڵام وڵاتانی مێحوەری شەڕ (ئەمریكا، بریتانیا‌و یەكیەتی سۆڤیەت) بۆ گەیاندنی یارمەتی بە بەرەكانی شەڕی دژی ئاڵمان لە سۆڤیەت، ئێرانیان داگیر كردو رەزاشایان لە سەر تەختی پاشایەتی لابرد‌و حەمەرەزا (كوری رەزاشا)یان لە جێی ئەو دانا. ناوبراو لە سەرەتای پاشایەتییەكەی دا دەگەڵ لاوازی‌و بێ دەسەڵاتی بەرەوروو بوو، هەر بۆیە دەرفەتێك هاتە پێش تا گەلانی ئێران چالاكتر لە پێشوو بێنە نێو سیاسەت‌و بە دامەزراندنی حیزب‌و رێكخراوی سیاسی لە چارەنووسی وڵاتەكەیان دا بەشدار بن. بە كۆتایی هاتنی شەڕی دووهەمی جیهانی‌و پاشەكشەی وڵاتانی زلهێز لە ئێران، وردە وردە دەسەڵاتی حكوومەتی ناوەندی بەهێزتر دەبێ‌و رۆژ بە رۆژ چوارچێوەی چالاكیی حیزب‌و رێكخراوە سیاسیەكان بەرتەسكتر دەبێ‌و چەندین جار لە لایەن هێزە ئەمنیەتییەكانی رێژیم هێرش كرایە سەر ئازادیخوازان‌و بە هەزاران كەسیان لێگیرا‌و دواتر زیندانی‌و ئیعدام كران، یا لە ناوچەی خۆیان دوور خرانەوە. تەنانەت ساڵی ١٣٣٢ هەتاوی بە كودەتایەكی نیزامی بە تەواوی وڵاتی بەرەو داخرانی سیاسی برد‌و تەواوی ئەو وردە ئازادییانەی كە هەبوون، كۆتاییان پێهات. حەمەرەزاشا هەر وەك باوكی، سیاسەتی شۆوێنیزمی فارسی درێژە پێدا‌و لەو پێوەندییەدا چەندین جار نارەزایەتی گەلانی ئێرانی بە تووندترین شێوە سەركوت كرد، كە دەتوانین ئاماژە بە لەناو بردنی دەوڵەتی موسەددیق، هێرشی ساواك بۆ سەر ئازادیخوازان بە تایبەتی ئەندامانی حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران لە ساڵەكانی ١٣٣٨و ١٣٤٢ی هەتاوی‌و دەستگیر كردنی سەدان تێكۆشەری دیمۆكرات‌و سەركوتی بێرەحمانەی جووڵانەوەی ٤٦و ٤٧ لە كوردستانی ئێران بكەین.\nلە ئاكامدا گەلانی ئێران لە ساڵی ١٣٥٦ ڕژانە سەر شەقامەكان‌و بۆ دەستەبەر كردنی ئازادی‌و مافە ئینسانییەكانیان دژی ئەم رێژیمە شۆڕشێكی سەرتاسەرییان دەست پێكرد‌و لە ٢٢ی رێبەندانی ١٣٥٧ی هەتاوی، حكوومەتی پاشایەتییان رووخاند. بەڵام بە داخەوە بە هۆی نەبوونی بەدیلێكی دیاری كراو لە لایەن ئۆپۆزسیۆنی دێمۆكرات‌و پێشكەوتنخواز، دەسەڵات كەوتە دەست ئاخوندە پاوانخوازەكان، بە تایبەتی ئایەتوڵڵا خومەینی‌و دواتر حكوومەتی دیكتاتۆری ویلایەتی فەقیهییان لە ژێر ناوی كۆماری ئیسلامی دامەزراند. لە سەر گەورەیی‌و بەشكۆ بوونی ئەو شۆڕشە هیچ شك‌و گومانێك نیە، بەڵام ئایا كۆماری ئیسلامی داواكارییەكانی گەلانی ئێرانی دابین كرد؟\nبە ئاور دانەوەیەكی كورت بە سەر مێژووی ٣٧ ساڵەی كۆماری ئیسلامیدا بۆمان دەردەكەوێ كە نەتەنیا ئەو داواكارییانە دابین نەكران بەڵكوو ئەو نیزامە بە حكوومەتە دواكەوتووەكەی خۆی، ئێرانی بەرەو سەدەكانی نێوەراست گێرایەوە‌و لەو ماوەیەدا وڵاتی تووشی دەیان موسیبەت كردوە. هەشت ساڵ شەڕ دەگەڵ عێراق ، ئابووری وڵاتی بە تەواوی لاواز كرد. لە ئاكامی ئەو شەڕەدا بە سەدان هەزار كەس كوژران‌و بێسەروشوێن‌و كەم ئەندام بوون. سیاسەتی ناردنە دەرەوەی شۆڕشی ئیسلامی‌و پەرەپێدانی تیرۆریزمی نێودەوڵەتی بەشێكی بەرچاو لە داهاتی وڵاتی بۆ سەرف كراوە. سەپاندنی شەڕی سەرانسەری بە سەر كوردستاندا، پێشێل كردنی هەموو جۆرە ئازادییەك وەك: ئازادی بەیان، نووسین، پێك هێنانی حیزب‌و رێكخراوی سیاسی، پەرە پێدان بە بازرگانی‌و بڵاوكردنەوەی مەواددی موخەددیر، تەواوی ئەو سیاسەت‌و كردەوانە لە نێو خۆی وڵاتدا بوونەتە هۆی بێكاری‌و فەساد‌و گرانی‌و لە دەرەوەی وڵاتیش بوونەتە هۆی تەریك كەوتنەوە‌و بێ ئیعتباری رژیم‌و گەمارۆی جۆراوجۆری كۆمەڵگای نێودەوڵەتی. كە وابوو بەو ئاكامە دەگەین كە شۆڕشی گەلانی ئێران شۆڕشێكی بە شكۆ‌و پێویست بووە، بەڵام ئەو شۆڕشە هەر وەك لە ماوەی ئەو ٣٧ساڵەدا دیومانە لە رێبازی سەرەكی خۆی لادراوە‌و هەموو ماف‌و ئازادییەكانی گەلانی ئێران پێشێل كراون.


جۆنسن بەرگری لە بڕیارەکەی دەکات بۆ داخستنی وڵاتەکە\nسەرۆک وەزیری بەڕیتانیا بۆریس جۆنسن بەرگری لە بڕیارەکەی کرد بۆ داخستنی سەرانسەری وڵاتەکە بەمەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی شەپۆلی دووەمی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەمەش دوای ئەوەی ئۆپۆزسیۆنی وڵاتەکە ڕایگەیاند ئەگەر زووتر بجوڵایە ئەوا دەکرا " هەزاران " کەس ڕزگار بکرێت.\nدوای ئەوەی بۆ چەند هەفتەیەک لە ناوچە جیا جیاکانی بەڕیتانیا ڕێوشوێن گیرایەبەر و کۆتوبەند سەپێندرا، جۆنسن فەرمانی کرد بە داخستنی سەرانسەری وڵاتەکە و لە ڕۆژی پێنجشەممەوە داخستنەکە دەست پێدەکات و تاوەکو دووی مانگی دوانزە بەردەوام دەبێت.\nجۆنسن لە بەردەم پەرلەمانی وڵاتەکەدا ئەوەی خستەڕوو تاقیکردنەوە و نموونە زانستیەکان دەریدەخەن ئەگەر هیچ کارێک نەکرێت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسەکە ئەوا دەکرێت لە زستاندا ژمارەی گیان لەدەستدانەکان بگەنە هێندەی ئەو ژمارەیەی کە لە شەپۆلی یەکەمی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکەدا تۆمارکراون، ئاماژەشی بەوەدا بەم نزیکانە نەخۆشخانەکان دەگەنە ئەوپەڕی توانایان.\nسەرۆکی حیزبی کاری ئۆپۆزسیۆنی بەڕیتانیا کەیر ستارمەر وتی سەرۆک وەزیر " شکستێکی گەورەی هێناوە " لە مامەڵەکردنیدا لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە.\nبەڵام جۆنسن وتی " من بەڕاستی داوای لێبووردن دەکەم لەسەر ئەو قورساییەی کە ئەم ڕێوشوێنانە دروستی دەکەن لەسەر خەڵک، بەتایبەتی لەسەر ئەو دامەزراوە ئابوورییانەی کە ماوەیەکی کەمە هاوسەنگی خۆیان پەیداکردۆتەوە. بەڵام ئێستا ڕوون و ئاشکرایە کە دەبێت هەموومان هەوڵی زیاتر بدەین."


دادگا تیشك ده‌خاته سه‌ر ئێش و ئازاری هه‌ڵه‌بجه | Institute for War and Peace Reporting\nدادگا تیشك ده‌خاته سه‌ر ئێش و ئازاری هه‌ڵه‌بجه\nشارى هه‌ڵه‌بجه كه به‌ده‌ست پاشماوه‌ی هێرشی كیماییه‌وه ده‌ناڵێنێت ده‌یه‌وێت له دادگا قه‌ره‌بوو بكرێته‌وه.\n"دیاریی به‌عسییه‌كان" ناو ده‌بات. دۆكتۆره‌كان پێیان وتووه كه سییه‌كانی خه‌ریكن ده‌ڕزين، ئه‌مه‌ش وای لێكردووه كه به‌زه‌حمه‌ت بتوانێت ساده‌ترین رسته‌ش ده‌رببڕێت.\nوه‌یس، كه له ناوه‌ڕاستی چله‌كانی ته‌مه‌نی دایه، یه‌كێكه له رزگاربووانی كیمیابارانه‌كه‌ی هه‌ڵه‌بجه له ساڵی ١٩٨٨ كه بوة هؤى له‌ناو بردنى خێزانه‌كه‌ی، به‌و هۆیه‌شه‌وه سییه‌كانی پڕ بوون له گازی ژه‌هراوی. دوای ٢١ ساڵ، وه‌یس هێشتا به‌توندی لایه‌نگری له قوربانیانی هه‌ڵه‌بجه ده‌كات و به كزییه‌وه پێده‌كه‌نێت كه ده‌بينيت ئێستا دادگا گوێیان لێ ده‌گرێت.\n"هه‌موو ئاواتێكم ئه‌وه‌بوو كه ببینم ئه‌و تاوانباره‌ی هه‌ڵه‌بجه‌یان كاولكرد دادگایی بكرێن" وه‌یس وتی.\nچوار سه‌ركرده‌ی پێشووی پارته‌كه‌ی سه‌دام حوسێن ئێستا له به‌غدا دادگایی ده‌كرێن له‌سه‌ر داڕشتن و ئه‌نجامدانی ئه‌و هێرشه‌ى كه نزیكه‌ی ٥٠٠٠ كه‌سی كوشت و هه‌زارانی تریشی بریندار كرد.\nكیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه، بوو به سیمبولێكی تۆقێنه‌ر بۆ ده‌رده‌سه‌ریی كورده‌كان له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی سه‌دامدا. حكومه‌تی پێشووی عێراق تاوانباركرا به به‌كارهێنانی گازی كیمیایی وه‌ك گازی خه‌رده‌ل و قی ئێكس له‌دژی مه‌ده‌نییه‌كان لةكۆتاییه‌كانی شه‌ڕی عێراق وئێراندا.\nئه‌مه حه‌وته‌مین دادگایه له‌دژی سه‌رانی پێشووی به‌عس و بووه‌ته مایه‌ی راكێشانی سه‌رنجی هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌كان كه بیست ساڵه چاوةڕێن تا ببینن دادپه‌روه‌ری بچه‌سپێت.\nئامێره‌كانی رادیۆ و ته‌له‌فزیۆن به‌رده‌وام ده‌خرێنه سه‌ر دادگاكه. هه‌ڵه‌به‌جه‌ییه‌كان سوپاسگوزارن كه ئه‌و چیڕۆكانه‌ی له‌مێژبوو له ماڵه‌كان و چایخانه‌كاندا ده‌وترانه‌وه - وه‌ك چیڕۆكی ئه‌و لاشه تێكشكاوانه‌ی كه خه‌ڵكه‌كه له كاتی ئاواره‌بووندا ناچاربوون جێیان بهێڵن، چیڕۆكی ئازار و له‌ده‌ستدانی ته‌واوی ئه‌ندامه‌كانی خێزان – ئێستا له شوێنی شاهێدحاڵه‌كان له دادگاكه‌دا ده‌وترێنه‌وه.\n"من چاوه‌ڕێی ئه‌مه‌م ده‌كرد،" ئاراس عه‌بید، كه ١٢ له ئه‌ندامانی خێزانه‌كه‌ی به دایك و باوكیشیه‌وه له هێرشه‌كه‌دا له‌ده‌ست داوه و ئه‌و كاته ته‌مه‌نی ٢٠ ساڵ بووه، وتی. "گوێم لێ نییه ئه‌گه‌ر ئێستا بمرم، خۆ بینیم تاوانباران و بكوژانی خێزانه‌كه‌م دادگایی ده‌كرێن."\nدادگاكه به‌دوور نه‌بووه له مشتومڕ و رووداوی سه‌رنجڕاكێش. یه‌كێك له تاوانباره‌كان به‌شێوه‌یه‌كی نادیار بزر بووه، نیگه‌رانی له ئارادایه كه یه‌كێكی تر له‌وانه‌یه له‌سێداره بدرێت به‌ر له‌وه‌ی دادگاكه كۆتایی پێ بێت، هه‌روه‌ها ده‌سته‌ی داواكارانیش به‌ڵێنیان داوه چه‌ندین به‌ڵگه بخه‌نه‌ڕوو كه ده‌یسه‌لمێنن كۆمپانیا نێوده‌وڵه‌تییه‌كان گازی ژه‌هراوایان به رژێمی سه‌دام فرؤشتوة.\nداواكاران ده‌ڵێن كێسێكی به‌هێزیان له‌دژی تاوانباران هه‌یه و به‌ڵگه‌نامه‌ی هه‌واڵگری و ڤیدیۆ و وێنه‌ی هێرشه‌كه و شاهێدیی نزیكه‌ی ٧٢ شاهێدحاڵیان له‌به‌رده‌ست دایه. شاهێدحاڵه‌كان چه‌ند رۆژنامه‌نووسێكی بیانی له‌خۆ ده‌گرن كه یه‌كسه‌ر دوای هێرشه‌كه، سه‌ردانی شارۆچكه‌كه‌یان كردووبوو.\nدیارترین تاوانبار عه‌لی حه‌سه‌ن مه‌جیده كه فه‌رمانده‌ی سوپای سه‌دام و به‌رپرسی هه‌واڵگری بووه و نازناوی "عه‌لی كیمیایی" لێنراوه به‌هۆی ئه‌و رۆڵه‌ی هه‌یبووه له هێرشة كيميايةكةدا.\nتاوانباره‌كانی تر بریتین له وه‌زیری به‌رگری پێشوو سوڵتان هاشم، به‌رپرسی پێشووی هه‌واڵگریی سه‌ربازی سابر دوری و به‌رپرسێكی پێشووی هه‌واڵگری به‌ناوی فه‌رخان موتڵه‌گ جبوری.\nهیچێك كامێك له‌م تاوانبارانه به‌یاننامه‌یان ده‌رنه‌كردووه و دژه داوایان تۆمار نه‌كردووه حكومه‌تی سه‌داميش بةردةوام رایدةگه‌یاند كه ئێران هێرشه‌كه‌ی ئه‌نجام داوه.\nداواكاران و خه‌ڵكی هه‌ڵه‌بجه هیوادارن كێسه‌كه نه‌ك ته‌نها دادپه‌روه‌ری بچه‌سپێنێت به‌ڵكو یارمه‌تیده‌ریش بێت له دابینكردنی قه‌ره‌بوو بۆ قوربانییه‌كان.\nگۆران ئه‌حمه‌د، سه‌رۆكی داواكاران له دادگاكه، وتی ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی كه ده‌سته‌ی داواكاران خه‌ریكن ناویان بڵاو بكه‌نه‌وه و به‌شداریان كردووه له دابینكردنی گازی ژه‌هراوی بۆ رژێمی پێشوو ره‌نگه "یارمه‌تی پێشكه‌ش بكه‌ن بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌ڵه‌بجه یان یارمه‌تیی دارایی بده‌ن به كه‌سوكاری قوربانیان تاكو داوا له‌سه‌ر ئه‌و كۆمپانیایانه تۆمار نه‌كه‌ن" له‌دوای دادگاكه‌دا.\nحكومه‌تی ناوه‌ندیش به‌ڵێنی داوه یارمه‌تی هه‌ڵه‌بجه بدات له‌ڕێی تۆماركردنی داوا له‌سه‌ر ئه‌م كۆمپانیایانه.\nفوئاد ساڵح، به‌رپرسێكه له هه‌ڵه‌بجه، وتی به‌رپرسانی كورد ده‌یانه‌وێت دادگاكه تاوانه‌كه به جینۆساید بناسێنێت و حكومه‌تی عێراقیش قه‌ره‌بووی قوربانییه‌كان بكاته‌وه.\nئه‌م یارمه‌تییه زۆر پێویسته. رزگاربووان ئێستاش رووبه‌ڕووی كۆمه‌ڵێك كێشه‌ی ته‌ندروستی ده‌بنه‌وه، له‌وانه‌ش گرفته‌كانی كؤئةندامى هه‌ناسه و بینین و سكپڕی و شێرپه‌نجه. زۆرێكیان ته‌نها له‌ده‌ره‌وه‌ى وولات چاره‌سه‌ر ده‌كرێن، به‌ڵام كه‌مێك له‌و خه‌ڵكه توانای ئه‌وه‌یان هه‌یه به پاره‌ی خۆیان له‌ده‌ره‌وه چاره‌سه‌ر وه‌ربگرن.\n"نیوه‌ی ژیانی خۆمان به خواردنی ده‌رمان به‌سه‌ر برد و هه‌میشه له‌گه‌ڵ مه‌رگدا له كێشمه‌كێشم داین،" وه‌یس وه‌تی.\nحكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چه‌ند نه‌خۆشێكی به‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ر ره‌وانه‌ی ده‌ره‌وه كردووه و چه‌ند پڕۆژه‌یه‌كی ژێرخانی ئابووریشی جێبه‌جێ كردووه له هه‌ڵه‌بجه كه تیایادا ئه‌و خانووانه‌ی له هێرشه‌كه‌دا كاولكراون وه‌ك سیمبولی تارمایی هێرشه‌كة ماونه‌ته‌وه.\nبه‌ڵام خزمه‌تگوزارییه‌كان هێنده خراپن كه دانیشتوانی شارۆچكه‌كه به ئاشكرا حكومه‌تی هه‌رێمیان به پشتگوێخستنی تۆمه‌تبار كردووه. له ٢٠٠٦دا، مۆنۆمێنتێك كه وه‌ك رێزێك بۆ قوربانیانی هه‌ڵه‌بجه دروستكراوه سوتێنرا كاتێك پێكدادان له نێوان خۆپیشانده‌رانی شارۆچكه‌كه و هێزه كوردییه‌كان خوێنی تيارزا.\nدیارنه‌مانی فڕۆكه‌وانێكی پێشووی عێراق كه له‌م كێسه‌دا دادگایی ده‌كرا بێمتمانه‌یی هه‌ڵه‌بجه‌ی به ده‌سه‌ڵاتداران زیاتر كردووه. تارق ره‌مه‌زان، ئه‌فسه‌رێكی پێشووی هێزی ئاسمانی كه تاوانباره به ئه‌نجامدانی هێرشه‌كه‌ی هه‌ڵه‌بجه له كۆتایی تشرینی دووه‌م له‌ده‌ست كورده‌كان رایكردو ئێستاش به‌ره‌ڵایه.\nپه‌رله‌مانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان خه‌ریكی لێكۆڵینه‌وه‌یه له‌سه‌ر دیارنه‌مانی فڕۆكه‌وانه‌كه كه دانیشتوان و داواكارانی توڕه كرد.\nداواكارانی كيسةكة وتیان ئه‌مه كاریگه‌ری نابێت له‌سه‌ر كێسی تاوانباره‌كانی تر، به‌ڵام وتیان توشی شۆك هاتن كاتێك هه‌واڵه‌كه‌یان له دادگاوه زانی نه‌ك له حكومه‌تی هه‌رێم. بؤية داوایان له دادگا كردووه لێكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر هۆكاری دیارنه‌مانه‌كه بكات.\nیه‌كێك له داواكاره‌كان به ناوی به‌كر حه‌مه‌سدیق عارف وتی به‌یاننامه‌ی هێزه‌كانی ئاسایشی كوردی كه گوایه ره‌مه‌زان له رێگادا به‌ره‌و نه‌خۆشخانه هه‌ڵاتووه "باوه‌ڕثينةكراوة".\n"چۆن تاوانبارێكی وا دیار له‌ده‌ستی ده‌زگایه‌كی وا گه‌روه به‌و ئاسانییه رزگاری ده‌بێت،" عارف وتی.\nزانا ئه‌حمه‌د، خه‌ڵكی هه‌ڵه‌بجه‌یه و باوكی له هێرشه‌كه‌دا له‌ده‌ست داوه، به‌هه‌مان شێوه پرسیاری له‌سه‌ر دیارنه‌مانی فڕۆكه‌وانه‌كه هه‌بوو.\n"به‌ڕاستی ئه‌وه زیان به وره‌ی ئێمه ده‌گه‌ینێت چونكه تێده‌گه‌ین سه‌ركرده‌كانمان چه‌نده بێ باكن به‌رامبه‌ر به ئێمه،" ئه‌حمه‌د وتی.\nهه‌ندێ كه‌سی تر له‌وه‌ش نیگه‌رانن كه له‌وانه‌یه عه‌لی حه‌سه‌ن مه‌جید، كه عارف به "بانكی زانیاری له‌سه‌ر تاوانی هه‌ڵه‌بجه" ناوی برد، له‌سێداره بدرێت به‌هۆی بةتاوانبارده‌رچوونی له چه‌ند تاوانێكی تری كوشتندا، پێش ئه‌وه‌ی دادگای هه‌ڵه‌بجه كۆتاي بێت.\nدانیشتوانی هه‌ڵه‌بجه له‌چه‌ند ساڵی رابردوودا به هه‌ستێكی پڕ له خۆشی و ناخۆشی سه‌یری سزادانی به‌رپرسه باڵاكانی رژێمی به‌عس و له‌سێداره‌دانی سه‌رۆكی پێشوو سه‌دام حوسێنیان كرد كه تاوانی تری دڕندانه‌یان له‌دژی خه‌ڵكی عێراق ئه‌نجام دابوو.\n"پێمان وایه له‌سێداره‌دانی عه‌لی حه‌سه‌ن مه‌جید [پێش كۆتایی هاتنی دادگا هه‌ڵه‌بجه] كێسه‌كه‌ی ئێمه ئاڵۆز ده‌كات،" عه‌بدولقادر وتی. "به له‌سێداره‌دانی ئه‌و تاوانبارانه، نهێنیی گه‌وره له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌به‌نه ژێر گڵه‌وه و زۆرێك له‌و كۆمپانیایانه‌ش كه له‌ناو باسه‌كه‌دان به‌دوور ده‌بن له دادگاییكردن."\nیاسای عێراق ده‌ڵێت ده‌بێت سزای له‌سێداره‌دان له‌ماوه‌ی ٣٠ رۆژدا جێبه‌جێ بكرێت دوای ئه‌وه‌ی سه‌رۆك ئیمزای له‌سه‌ر ده‌كات، به‌ڵام تا ئێستا دادگا ئه‌و مه‌رجه‌ی پشتگوێ خستووه و بواری داوه كێسی هه‌ڵه‌بجه به‌رده‌وام بێت.\nداواكاران و رزگاربووان وتیان هیوادارن راستیی هێرشه ده‌ربكه‌وێت له دادگادا كه چاوه‌ڕوان ده‌كرێت چه‌ند هه‌فته‌یه‌كی تریش بخایه‌نێت. هه‌روه‌ها وتیان هیوادارن وڵاتانی رۆژئاواش سه‌یری دادگاكه بكه‌ن.\n"ژینگه‌ی ناوچه‌كه هێشتا ناته‌ندروسته و ناشێت بۆ ژیان،" زانا ئه‌حمه‌د كه دانیشتووی هه‌ڵه‌بجه‌یه وتی. "كاریگه‌ریی هێرشه كیماییه‌كه بۆ چه‌ندین ساڵی تریش له ناوچه‌كه ده‌مێنێته‌وه."\nرێباز مه‌حمود رۆژنامه‌نووسێكی راهێنراوی IWPRه له سلێمانی. خه‌بات نه‌وزاد مه‌شقكردوویه‌كی IWPRه له هه‌ڵه‌بجه.


خولى چواره‌م 2013\nره‌شنووسی ده‌ستووری کوردستان\nده‌ستووری عێراقی فیدڕاڵ\nدوا نوێكردنه‌وه 16-03-2014 | 09:50\nله‌رۆژی 30 كانوونی دووه‌می ساڵی 2005 خولی دووه‌می هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مانی كوردستان ئه‌نجامدرا كه‌هاوكات بوو له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق و هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان. ئه‌مه‌ش یه‌كه‌مین هه‌ڵبژاردنی گشتی بوو كه‌دوای رووخانی رژێمی سه‌دام له‌كوردستان و عیراق ئه‌نجام درا. له‌هه‌ڵبژاردنه‌كانی ساڵی 2005 دانیشتوانی كوردستان جیا له‌دانیشتوانی ناوچه‌كانی تری عیراق له‌یه‌ك كاتدا ده‌نگیان بۆ هه‌ڵبژاردنی 3 ئه‌نجومه‌نی جیادا ئه‌وانیش: ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستان- عیراق، كه‌له‌سنووری پارێزگاكانی (سلێمانی و هه‌ولێرو دهۆك) ئه‌نجامدرا، هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق و ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان. پێویسته بگوترێ كه له‌م هه‌لبژاردنه‌دا خه‌ڵكی ناوچه دابراوه‌كانی كوردستان:له‌هه‌رسێ پارێزگای (كه‌ركوك، نه‌ینه‌وا، دیالی) رێگه‌یان پێنه‌درا ده‌نگ بۆ په‌رله‌مانی كوردستان بده‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی چاره‌نووسی گه‌رانه‌وه‌یان بۆسه‌ر هه‌رێم یه‌كلایی نه‌كرابۆوه، وه‌ك چۆن له‌ماده‌ی 58ی قانونی ئیداره‌ی ده‌وله‌تی عیراق ناسراو به TAL هاتبوو، كه دواتر بووه مادده‌یه‌كی ده‌ستووری له‌ده‌ستووری هه‌میشه‌یی عیراق به‌ژماره 140.\nله‌هه‌ڵبژاردنی خولی دووه‌می په‌رله‌مانی كوردستان 13 لیستی جیاواز به‌شداریان له ململانێكاندا كرد كه‌به‌سیستمی (نوێنه‌رایه‌تی رێژه‌یی) به‌ڕێوه‌چوو. تیایدا 1753919 كه‌س له‌دانیشتوانی هه‌رێمی كوردستان له‌كورد و توركمان و كلدان و ئاشووری و موسلمان و مه‌سیحی و ئیزیدی به‌شداریان تێدا كرد. له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا، ژماره‌ی ئه‌ندامانی په‌رله‌مان له 105 ئه‌ندام بۆ 111 ئه‌ندام به‌رزكرایه‌وه. له‌ئه‌نجامدا ته‌نها سێ لیست له‌كۆی 13 لیست كه‌به‌شداریان له‌هه‌ڵبژاردنه‌كاندا كردبوو، توانیان بگه‌نه په‌رله‌مان، ئه‌وانیش لیستی نیشتمانی دیموكراتی كوردستان كه (104) كورسی و لیستی كۆمه‌ڵی ئیسلامی كوردستان عیراق (6) كورسی و لیستی حزبی زه‌حمه‌تكێشانی كوردستان و سه‌ربه‌خۆكان (1) یه‌ك كورسیان به‌ده‌ستهێنا، ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ش ئه‌نجامی كۆتایی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ساڵی 2005 ی په‌رله‌مانی كوردستانه:\nلیستی نیشتمانی دیموكراتی كوردستان 1570663\n24- تاڤگه حمد علی 25- جعفر مصطفی معروف\n44- د. رمضان عبدالرحمن محمد رضا 45- رۆبیتان ابراهیم رۆسته‌م\n63- شێردل عبدالله حوێزی 64- شێروان ناصح عبدالله حه‌یده‌ری\n88-کاکه اسماعیل عمر ( سید کاکه) 89- کرخی نجم الدین نورالدین\n98- محسن علی اکبر 99- محمد احمد صالح\n[ گه‌ڕانه‌وه ]\nده‌قی وتاری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان له‌دانیشتنی كردنه‌وه‌ی خوولی نوێی په‌رله‌مان دانیشتنى ده‌ستپێكى خولى یه‌كه‌مى دانیشتنه‌كان، له‌سالێ چواره‌م، له‌خولى سێیه‌مى هه‌لبژاردنى په‌رله‌مانى كوردستان ده‌ستپێده‌كه‌ین، به‌ناوى سه‌رۆكایه‌تى په‌رله‌مانى كوردستان پیرۆزبایى ده‌ستپێكردنى خولێكى نوێى دانیشتنه‌كانى په‌رله‌مان له‌گه‌له‌كه‌مان و ئێوه‌ى به‌رێز ده‌كه‌ین.\nوه‌ك له وتارى ده‌ستبه‌كاربوونمان ڕامان گه‌یاندبوو، له‌سه‌رۆكایه‌تى په‌رله‌مانى .\nپەرلەمانی کوردستان | تۆماری دانیشتنەکان\n© 2007-2012, Kurdistan Parliament, Erbil (Hewlêr) Kurditsan, Iraq. Tel: 00964 (0) 66 22 05 16, E-Mail: office@perleman.org


746 جار خوێندراوەتەوە کات04:07 بەروار12-06-2019\n*هەواڵ گەیشت بەڕاستی زۆر مژدەبەخشە (ئەم جارەش براكان بەبەرچاوی هەزاران كەس دەستیان خستەوە ناو دەستی یەكترو ئاشتبوونەوە… نیوەی دەرگا داخراوەكانیان كردەوە.. بەڵێنیاندا لە داهاتووێكی نزیكدا نیوەكەی تریش بكەنەوە… براكان بەڵێنیاندا لاپەڕە ناكۆكەكانی نێوانیان بپێچنەوەو لاپەڕەپەكی سیاسی سپی سپی نوێ بكەنەوە… بەڵێنیاندا گیانی پاك و خوێنی شەهیدان بكەنە داوەری چارەسەركردنی ناكۆكیەكان و برینەكان ساڕێژ بكەن).\n*دوێنێ شەو كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان بە ئاسوودە سەریان خستە سەر سەرینەكانیان و خەوتن… دڵنیابوون لەوەی بەیانی هیچ هەواڵێكی ناخۆش نابیستن و شتێكی نەخوازراویش ڕوونادات… منداڵان پۆل پۆل بێ جیاوازی، كچ و كوڕی شەهیدان، هەموو دەنگ و ڕەنگەكان، بە بەرگی ئاڵ و واڵاو بە سروودی ئەی رەقیب چوونە سەر گۆڕی باوكیان و مژدەی ئاشتبوونەوەی برایانەیان پێ ڕاگەیاندن… دایكان فرمێسكی چاوەكانیان سڕییەوەو جلە ڕەشەكانیان توڕ هەڵدا، چوونە سەر گۆڕی ئازیزەكانیان و دەستیان بەسەر سنگی گۆڕەكانیاندا هێناو پێیانوتن (تا چەند ساڵێكی تریش بێخەم بخەون ئەم جارەش براكان ئاشتبوونەوەو مەترسیەكانی سەر ئەزمونی كوردستان ڕەوینەوە).\n*لە دوێنێوە هەورە چڵكنەكانی ئاسمانی كوردستان لەبەریەك هەڵوەشانەوەو بڵاوەیان كرد… ئاسۆی پێوەندی هەردوو حزبە گەورەو دەسەڵاتدارەكەی كوردستان ڕووناك و گەش دەنوێنێ. دوێنێ… (ئاشتبوونەوە) بەیەكەوە دەركەوتن براكان چەند جوان بوون… هیوایان خستەوە دەروونی گەنجەكان… بازاڕ كەوتەوە جوڵە…. هەموو بەیەكەوە سروودی ئاشتی و سەركەوتنیان چڕی.\nئەم وتارە لە رۆژنامەی كوردستانی نوێ بڵاوكراوەتەوە


هەژانی خوێنەر - قەڵەم\nچەمکەکان و ماناکان وەک خودی ژیان هەمیشە لە ئاڵوگۆڕدان. هیچ شتێک وەک خۆی نامێنێ و بەگوێرەی لۆژیکی ژیان کە گۆڕانە ئەوانیش سنوری نوێ و پانتایی نوێ وەردەگرن. لە راستیدا زۆر جار خودی چەمکەکە وەک چەمکە دەمێنێتەوە ئەگینا دەبینین لە نێوەڕۆکدا گەلێک گۆڕاوە.\nئەمە جیهانی چیرۆک و گێڕانەوەیش دەگرێتەوە. گەر وا نەبووایە ئەوا قەت نەدەبووینە خاوەنی ئەو هەموو رێبازە ئەدەبییە. بە تایبەت لە سەردەمی مودێرنەوە کە خێراخێرا خۆیان لە سەر یەکتر بینادەکەن و بگرە زۆر جاریش وەها خۆیان رادەپسکێنن کە دەڵێی قەت خاوەن مێژوو نەبووینە.\nدیارە جێگیرکردنی فۆڕمە نوێکان هەمیشە لەگەڵ کێشە رووبەڕوودەبن، بەڵام ئەمەیش لەم سەردەمەی ئێمەی تیادەژین کەمتر لەگەڵ گرفت رووبەڕوو دەبێ، لەبەر ئەوەی میدیای گشتی کارێکی کردووە هەموو دەقێک، بە رەوا یان ناڕەوا دەرفەتی خۆدەرخستنیان هەیە. مرۆڤەکان لەهەر چەشنێکی خەریکی گێڕانەوەی خۆیانن.\nرەنگە تەنیا لۆژیکێک لە بواری گێڕانەوەدا بە گشتی مابێتەوە خودی گێڕانەوەیە. مرۆڤ دەبێ شتێک بگێڕێتەوە جا مەرج نیە ئەو گێڕانەوەیە خەسڵەتی کاراکتێرێکی دەرەکی یاخود رووداوێکی دەرەکی پەیدا بکا. گێڕانەوەی رووداوێکی دەروونی یاخود هەست یان بیرێکی دەروونیش دەکرێ چیرۆک بێت، بە مەرجێک جووڵەی تیا بێت.\nهەڵبەت هەمیشە باسی چلۆنایەتیش لە جێی خۆیدا بووە. هەمیشە دەقێک لە دەقێکی تر باشتر خۆی دەگێڕێتەوە و دەقێک لە دەقەکانی تر باشتر خۆی دەخەمڵێنێ.\nجا مەرجێکی تر چونیەتی گێڕانەوەیە.\nوەها بگێڕینەوە کە بتوانین زەینی خوێنەر بهەژێنین و سەرنجی رابکێشین.\n١٧ی مانگی یانزەی ٢٠٢٠


نامەیەكی كراوە بۆ حامد زاملی عیسی | دەزگاى زارى کرمانجى\nمن كە ئەو نامەیەت بۆ دەنووسم نازانم لەكوێی، بەڵام لە هەر كوێیەك بی دڵنیام خەون بەوەوە دەبینی ببیتە ئەو مونەجیمەی كە هێزی لێدانی زەنگی ئاخیرەت و لەناوبردنی گەلی كوردت هەبێت، هەروەها دەشتەوێت بە ئیلهام وەرگرتن لە شیعرەكانی (عەبدولڕەزاق عەبدولواحید)ی شاعیری دەرباری (سەدام حوسین) و بە خەیاڵی وەشاندنی شمشێرە ژەنگاویەكەی زەڕقاوی، بیر لە لەناوبردنی كورد دەكەیەوە، یاخود لەگەڵ (عەبدولباری عەتوان) و (حنان فەتلاوی) دانیشتووی و گاڵتە بە كوردبوونی (سەڵاحەدینی ئەیوبی)ی دەكەیت، بەڵام من لە كوردستانم و دەشزانم خواردنەوەی پەرداخێك ژەهرت پێ خۆشترە لەوەی كە گوێبیستی ناوی كورد و كوردستان بیت. من لە وڵاتێكم كە گورگەبۆرەكان لە باكوور لموزیان لە جەستەی خوێناویم وەردەدەن و ئاگریان لەسەر پشتم كردووەتەوە، لە ڕۆژهەڵاتیش میراتگرانی سەفەوی، ڕۆژ نییە ملی ڕۆڵەیەكم بە پەتا نەكەن و لە باشوورەكەشی ئێوە دەتانەوێت بەسیاسەتی برسیكردن، چۆك بەئیرادەی دابدەن.\nلە هەركوێیەك بیت دەمەوێت ئەگەر راگوزارانەش بێت، بەراوردێك لە نێوان خۆم وخۆت بكەم.\nتۆ نەوەی ئەو سیاسیانەی كە چوارسەد ساڵ حوكمی عوسمانیەكانیان لەسەر خاكی عێڕاق قبوڵكرد و بە شانازیشەوە بوونە بەشێك لە سوپای سوارە جلخوارەكانی حەمیدی. بەڵام من نەوەی باوك و باپیرانێكم كە لە پێناو ئێوەدا و لەسەر خاكی ئێوەدا (وەك خۆتان دەڵێن نەك من) لەشەڕی خاچپەرستان، سوپای نەسڕانیمان دەركرد.\nتۆ نەوەی ئەو نوخبە سیاسیەی، كە سەد ساڵ پێش ئێستا قبوڵتان كرد بەریتانیای عوزما دەوڵەتێكتان بۆ دابتاشێت و ناوی (عێراق) لێ بنێت، دواتر ئێوەی كردە پاسەوانی پاراستنی بەرژەوەندیەكانی، بەڵام من نەوەی ئەو مەردانەم كە تا چاو هەتەر دەكات لە مێژوودا بەڕووی هەموو بێگانەیەكدا چراوگی خەباتیان لە گڕدابووە.\nمن خەباتگێڕی شۆڕشێكم، بەدرێژایی مێژوو دروشمەكەی دیموكراسی بۆ عێڕاق بووە، من گۆشكراوی شیعری (گۆران) شاعیری مەزنم كە دەیگوت:\nبەڵام درووشمی ئێوە (امە عربیە واحدە) و (حوم اتبع لوجرینا) بوو.\nپێم بڵێ (حامد زاملی) لاف و گەزافی چی بەسەر مندا لێدەدەی؟ كە تۆ زیاتر لە بیست دەوڵەتت هەبێت، بەڵام هەرێمێك بە من رەوا نەبینیت؟ دەزانم درەنگ تێدەگەی، بۆیە دیسان پێت دەڵێم دەزانی تۆكێی و من كێم؟\nمن بیست و نۆ ساڵ پێش ئێستا بە جەستەیەكی شەڵاڵ لە خوێن و بە دەم مارشی (ئەی رەقیب) لە چیاكانی خۆمانەوە بەرەو شارەكان دابەزین و دواتر جاڕی ڕاپەڕینماندا و بە سوود وەرگرتن لە بارودۆخی سیاسی نێودەوڵەتی ئەوسا، قەوارەیەكی سیاسی خۆماڵیمان دروست كرد، بەڵام تۆ و هاوشێوەكانت، كە لە هوتێلە پێنج ئەستێرەكانی ئەوروپا دانیشتبوون، لە ساڵی 2003 بەسەر پشتی تانك و فڕۆكەی ئەمریكا و بەریتانیا و فەڕەنسا هاتنەوە و هەر بە فەرمانی ئەوانیش بوونە پاشای بێ تاجی سەر عەڕشی كەلاوەی عێڕاق و بەبێ (پۆڵ بریمەر) نەتان دەتوانی پەنجە بە ئاودا بكەن! نازانم چیتر بڵێم؟ ئاخر ئێوە كەی لە زمانی قسە و گفتوگۆی هێمنانە تێگەیشتون تا ئێستا تێ بگەن؟\nحامد زاملی، بەڵام بۆ مێژوو ئەوە دەڵێم، تۆ و هاوبیرەكانت ڕاستگۆن لە دوژمنایەتی كردنی گەلی كورد، چ لەژێر سایەی حوكمڕانی ڕەشی ئەو عێڕاقەی لە بیستەكانی سەدەی ڕابردوو بەریتانیا دروستی كرد، چ ئەو عێڕاقەی ئەمەریكا لە (2003) دروستی كرد، بەڵام ئەوە ئێمەی كوردین لە سەڵاحەدینی ئەیوبیەوە تاكو ئێستا بە دروشمی بێمانا و بێبەرهەمی دیموكراسی بۆ عێڕاق و درۆی سیاسییە درۆزنەكانتان بە ناوی برایەتی ئێوە هەڵخەڵەتاین.\nاما البعد حامد زاملی:\nدەزانم عەرەب وەكو هەر نەتەوەیەك، نەتەوەیەكی مەزنە، بەڵام كەم سیاسی عێڕاقی هەیە لە سەرەتای دروست بوونیەوە تاكوو ئێستا درۆزن و شۆڤێنی نەبوبێت.\nتێبینی: حامد زاملی، چەند ڕۆژێك پێش ئێستا وتارێكی نووسبوو بە ناوی "الاكراد لملوم و لیس قوم".


لیستەكەی گۆڕان و چەند سەرنجێك\nبزووتنەوەی گۆڕان ناوی كاندیدانی بۆ هەڵبژاردنی 30ی ئەیلولی پەرلەمانی كوردستان ئاشكراكرد، بەڵام لیستەكە نەك بۆتە جێی تێبینی زۆری لایەنگر و دەنگدەرانی گۆڕان و هاوڵاتیان، هەندێكیش تووشی شۆك بوون بەوەی حزبێكی گەورەی وەكو گۆڕان دوای پێنج ساڵ لە دوا هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان لە 21ی ئەیلولی 2013، بەڵام ئەمجارە ئەو كاندیدانە پێشكەش بكات!!\nلیستەكە جێی هەڵوێستە لەسەركردنە هەم لەڕووی سەرۆكی لیست و هەم لەڕووی كاندیدانی، تا نەوشیروان مستەفا رێكخەری كۆچكردووی گۆڕان لە ژیاندا بوو پەرلەمانتارانی پێشوو لە پەرلەمانەكانی عیراق و كوردستان خۆیان كاندید نەدەكرد كە ئەوە نەریتێكی جوان بوو، بەڵام هەر لە دوای كۆچی نەوشیروان مستەفا و بە بیانووی جۆراوجۆر ئەو نەریتە نەما، وا گریمان پەرلەمانتارانی پێشوش بۆیان هەیە خۆیان كاندید بكەنەوە، بەڵام بۆچی دەبێت بكرێن بە سەرۆكی لیست!! ئایا ئەو حزبە كە هێزی دووەمە و دەیەوێت گۆڕانكاری ریشەیی لە كۆی سیستەمی كوردستان بكات ئەگەر دوای پێنج ساڵ نەتوانێت رووخسارێكی نوێ و كاریگەر بكاتە سەرۆكی لیستەكەی، ئایا دەتوانێت ئامانجە گەورەكانی دیكەی بەدەست بێنێت؟\nئەگەر سەرنج بدرێت لەو 100 كاندیدەی گۆڕان، من بێ هیچ دوو دڵییەك تەنها 10 كاندیدی باشیان بە شیاو دەزانم بڕۆنە پەرلەمانی كوردستان، ئاخر لە هیچ لیستێكدا بووە شەش میدیاكارت ببنە كاندید؟! بیانووی ئەوەش لەبەرئەوەی رووخساری میدیایین و دەتوانرێت دەنگیان پێ كۆبكرێتەوە، كە ئەوەش قسەیەكی بێمانایە، چونكە هەندێك لەو كاندیدە میدیاییانە ئەسڵەن نازانن ئەلف و بای سیاسەت چییە تا رەوانەی پەرلەمان بكرێن، جگە لەوەش ئەوەندە كاریگەر نین تا سەرنجی خەڵك بەلای خۆیاندا رابكێشن.\nشۆكێكی دیكەی ئەو لیستە كاندیدكردنی گۆرانیبێژێكی میللی بەندبێژە، رێزم بۆ ئەو گۆرانیبێژە هەیە كە رەنگە لە بوارەكەی خۆیدا توانای هەبێت و گوێگری باشیشی هەبێت و لەڕووی گۆرانیشەوە خزمەتی بە گۆڕان كردووە، بەڵام ئەوە مانای ئەوە نییە بۆ پەرلەمان كاندیدی بكەیت، بەڵام ئەگەر گۆڕان كەسی دەست نەكەوتووە ئەوەیان شتێكی دیكەیە!!\nگومانی تێدا نییە لە هەڵبژاردنی 12ی ئایاری پەرلەمانی عیراق ساختەكاری لە گۆڕان و لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكانی دیكەش كرا و كورسییان لێ كەمكرایەوە، بەڵام بۆ هەڵبژاردنی داهاتوو ئەگەر گۆڕان كورسییەكانی لە 24 كورسی كەمبۆوە كە بێگومان بەهۆی پەیدابوونی هێزی تازەوە كورسییان كەم دەكات، پێویست ناكات بەرپرسانی گۆڕان پەنجەی تۆمەت بۆ هیچ لایەنێك رابكێشن، بەڵكو رەخنە لە خراپی لیستەكەی خۆیان بگرن كە یەكێكە لە هۆكارە سەرەكییەكان دەبێت.