ژنە فەرمانڕەواکان لەناو کەنیزەک و شاژنەکاندا – پەڕە 25 – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » ژنە فەرمانڕەواکان لەناو کەنیزەک و شاژنەکانداپەڕە 25\nژنە فەرمانڕەواکان لەناو کەنیزەک و شاژنەکاندا\nد. یەحیا وهەیب ئەلجبووری\nو: د. فەیسەڵ عارەب بڵباس\nکۆمەڵێک لەکەنیزەکەکان بوونەتە فەرمانڕەوا و بە(سوڵتانە) ناودێربوون. لەوانە:(شەجەرەت ئەلدوڕ) شاژنی میسر، ئەوەی کە لەساڵی 648ی کۆچیدا دەستی بەسەر فەرمانڕەوایی داگرت و وەکو هەر سەرکردەیەکی سەربازی، بەهەستێکی ستراتیجیەوە خۆی سەپاند و سوپای موسڵمانانی لەشەڕەکانی خاچپەرستەکان لەسەرکەوتنێکەوە بۆ سەرکەوتنێکی دیکە برد و سوپای فەڕەنسای شکاند و(لویسی نۆیەم)ی پاشاکەیانی بەدیل گرت.\nهەر لەو ژنە فەرمانڕەوایانە (خەیزەران) ئەوەی سیاسەتی کردە پیشە و رۆڵێکی جیاوازی لەناو ژنانی حەرەمسەرا گێڕا و لەسەردەمی چەند خەلیفەیەکیشدا سیاسەتی بەڕێوەدەبرد لەوانە(میرۆس) و کوڕەکانی و فەرمانڕەوایەتیی تەواوی ئیمپراتۆرییەتێکی دەکرد.\nهەروەها کەنیزەک(شەغەب)ی دایکی خەلیفە(ئەلموقتەدیر)یش فەرمانڕەوایی کرد و لەساڵی 322ی کۆچیدا مرد کە بەبنەچە رۆمی بوو.\nژیانی ئەو ژنە فەرمانڕەوایانە پڕ بووە لەستەم و توندوتیژی و پیلانگێڕان و کوشتن. ئەگەر بەخێرایی چاوێک بە سەربردەی ژیانیاندا بخشێنین، ئەمانە دەبینین:\n(بەڵقیس)ی شاژنی(سەبەء) چاوی بەسلێمان پێغەمبەر کەوتووە و لەقورئانیشدا هاتووە. باوکی پاشایەک بووە لەپاشایەکانی یەمەن کە مرد هیچ وەسیەتێکی نەکردووە، بۆیە برازایەکەی حوکمڕانیی یەمەنی گرتۆتە دەست کە پیاوێکی بێهێز و ناوبانگ خراپ بووە. بەڵقیس فێڵی لێدەکا و داوێکی بۆ دادەنێتەوەو دەیکوژێ و بەخۆی حوکمڕانی لەیەمەن دەگرێتە دەست.\nهەرچی(ئەلزەباد)ی شاژنی(تەدمور)یشە، ئەوا راوێژکاری مێردەکەی بووە، پاشان بووە سەرپەرشتیاری (وصیه) منداڵەکانی و حوکمڕانیی گرتە دەست و فەرماندەییی سوپای دەکرد و شەڕی لەگەڵ دوژمنان دەکرد، هەتا ئەو رۆژەی بەدیل گیرا و بەخواردنەوەی ژەهر کۆتایی بەژیانی خۆی هێنا. (دەلووکە)ی کچی (ئەلزەباد) شانشینێکی سەربەخۆی بۆ ژنان دامەزراند کە هیچ بەشێکی بۆ پیاوان تێدا نەبوو.\nکەوتۆتە داوی ئەڤینیەوە\n(نەزیرە)ی کچی(ئەلساتڕوون)یش شەڕی لەگەڵ کیسرای شاپوور کردووە، بەڵام کە بینیویەتی جوان و مێرخاسە، کەوتۆتە داوی ئەڤینیەوەو ناپاکیی لەگەڵ نەتەوەکەی کردووە و شووی پێکردووە. چارەنووسیشی وەکو چارەنووسی ئەوانەی لێهاتووە کە ناپاکی لەگەڵ کەسوکاریان دەکەن. ئەوەبوو شاپوور لێی دڵنیا نەبوو، بۆیە لەژێر چەپۆکی ئەسپەکانی کوشتی.\n(سەججاحی تەمیمیە)ش داوای پێغەمبەرایەتیی کردووە و نەتەوەکەی رەدووی کەوتوون و سەرکردایەتیی هۆزەکەی لەشەڕەکاندا کردووە، بەڵام کە کەوتە داوی(موسەیلەمەی درۆزن) مێردی پێکرد و موسەیلەمەش شەڕی لەگەڵ موسڵماناندا کرد تا کوژرا، ئەوجا سەججاح بە سەرلێشێواوی مایەوە تا بەناچاری موسڵمان بوو.\n(خەیزەران)ی کەنیزەک و ژنی خەلیفە(ئەلمەهدی) و دایکی (هاڕوون ئەلڕەشید) لەسەردەمی کوڕەکەیدا دەسەڵاتی گرتە دەست و هەموو فەرمانێکی کردن و نەکردن بەدەستی خۆیەوە بوو. هەر ئەو بەسەر (ئەلمەهدی)ی سەپاندووە کە کوڕەکانی بکاتە جێگرەوەی خۆی لەحوکمڕانی، نەک ئەو کوڕانەی کە لە(ڕیتە)ی ژنە ئەریستۆکراتیەکەی بوون. کاتێکیش کە(موسا ئەلهادی) بووە جێگرەوە، بەسیاسەتەکانی قایل نەبوو، بۆیە بەکوشتنی دا و(هاڕوون ئەلڕەشید)ی کوڕی خۆی لەجێ دانا. بەم شێوەیە رێگەی بۆ چۆڵ بوو و هەر بەخۆی فەرمانڕەوا و فەرماندەرکەر بوو، هاڕوون ئەلڕەشیدی کوڕی هەر بەناو حوکمڕان بووە هەتا مرد.\n(بەدوونە)ی ژنی(تەوقیل)ی پاشای رۆم فەرمانڕەواییی کردووە و دژی موسڵمانان جەنگاوە، چونکە خاچپەرستێکی دەمارگیر بوو و شانازیی بەوەوە دەکرد کە شەشسەت ژنی موسڵمانانی بەدیل گرتووەو ژمارەیەکی زۆریشی لەپیاو و منداڵان کوشتووە. هەرچی(فەزڵ)ی شاعیر و کەنیزەکی(ئەلمتەوەکیل)ە، ئەوا هەمیشە بەئامادەبوونی ئەلمتەوەکیل لەرێزی پێشەوەی کۆبوونەوەکاندا دادەنیشت و کێبڕکێی شیعریی دەکرد و قسەکانیشی دەبیستران و رەت نەدەکرانەوە.\nهەروەها(قەبیحە)ی کەنیزەکی ئەلمتەوەکیل و دایکی (ئەلموعتەز) لەهەموو ژنەکان بەدەسەڵاتتر و توندتر بووە. کاتێک کە زانی(ئەلموستەعین) بەبێ کوڕەکەی خەلافەت وەردەگرێ، بۆ(ئەحمەد بن تۆڵۆن)ی نووسی کە سەری(ئەلموستەعین) ببڕێ و بۆی بنێرێ، ئەویش لەوە دوودڵ بووە بۆیە تورکەکان کوشتیان.\nتورکەکان داوای مووچەی خۆیان لە(ئەلموعەتز)ی کوڕی کرد، ئەویش ئەوەندەی نەبوو بەشیان بدا، بۆیە داوای لەدایکی کرد پارەی بداتێ، بەڵام لەبەر قرچۆکی لەدەستی نەهات بیداتێ، هەتا کوڕەکەیان کوشت و گەنجینەکەی ئەویش هەر بەپڕی مایەوە.!\n(شەغەب)ی کەنیزەک ژنی(ئەلموعتەزید) کە مێردەکەی مرد و(موقتەدیر)ی کوڕیشی هێشتا منداڵ بوو، بەخۆی کاروباری وڵاتی بەڕێوە دەبرد و لەگەڵ زانایان(فقها) و قازییان لەکۆبوونەوە دادەنیشت و لەسکاڵای خەڵکی دەکۆڵیەوە. هەر بەخۆی وەزیری دادەنا و کێی بەدڵ نەبوایە لایدەدا. سامانی وەزیر و پیاوماقووڵانی دەست بەسەردا دەگرت و وەزیرەکان بەرتیلیان دەدایێ بۆ ئەوەی لەدەسەڵات بمێننەوە.\n(سەبیحە)ی توونسیش ژنی(ئەلحەکەم ئەلموستنەسیر)یش وەکو ئەو، کاروباری وڵاتی بەڕێوە دەبرد، لەکاتێکدا کە مێردەکەی، خۆی تەرخان کردبوو بۆ زانست و متمانەی بە یارمەتیدەرەکەی(محەمەد بن عامر) هەبوو. کاتێکیش کە مێردەکەی مرد،(هیشام ئەلحەکەم)ی کوڕی جێی گرتەوە کە هێشتا منداڵ بوو. بۆیە کاروباری فەرمانڕەوایەتیی گرتە دەست و یەکەم کارێکی کە کردی کوشتنی(ئەلموغیرە) بوو کە رکابەری کوڕەکەی بوو لەفەرمانڕەواتیدا. پاشانیش(سوڵتان بن ئەبی عامر)ی لەناوبرد چونکە پشتی تێکردبوو.\n(ست ئەلمولک ئەلفاتمیە)ش توندترین و دڵڕەقترین ژن بووە.(ئەلحەکەم بیئەمریلا)ی برای خۆی کوشت. ئەو کەسەشی کوشتەوە کە کوشتبووی و یارمەتیی دابوو. بەخۆی وەزیری دادەنا و لایدەبرد و لەوڵات تەنیا قسەی ئەو دەڕۆیی.\nدڵڕەقیی(تیڤانۆ)ی شاژنی رۆمی گەیشتە ئەو ئاستەی(ئەرمانۆس)ی مێردی خۆی کوشت، ئەوجا مێردی بە(نیقفۆر)ی پاشا کرد. ئەویش ویستی کوڕەکانی بخەسێنێ بۆ ئەوەی فەرمانڕەوایەتیان بۆ نەمێنێتەوە. بۆیە ژنەش یەکێکی بۆ نارد و کوشتی. پاشان مێردی بەپاشا(یانس) کرد. لەویش دڵنیا نەبوو بۆیە ژەهرخواردی کرد.\n(تەرکان خاتوون)یش کە مێردەکەی مرد و کوڕەکەی هێشتا منداڵ بوو، مردنی مێردەکەی شاردەوەو سوپایەکانی کۆکردەوە بۆ ئەوەی دەنگ بدەنە کوڕەکەی. کاروباری وڵاتیشی بەڕێوەدەبرد و فەرماندەییی سوپاشی دەکرد لەشەڕی دوژمنەکانیدا.\n(زوومەڕەدخاتوون)یش(شەمسول ملووک ئیسماعیل)ی کوڕی خۆی کوشت بەوەی ژەهری بۆ لەناو خواردن کرد، چونکە پێی وابوو ستەمی لێکردووە. ئەوجا مێردی بە(عیمادەددین زەنگی) کرد و ئەویش دوایی تەڵاقی دا و بەهەژاری مایەوە، بۆیە مێردی بە(باقللانی)یەکی گێلۆکە کرد و زۆری چەوساندەوە.\nکچی پاشایەک بوو\n(زوومەڕەد خاتوون)ی ژنی(تەغتەکین) لەپیلانی کوشتنی (ئەلموعیز ئیسماعیل)ی کوڕی دەستی هەبووە و دوایی مێردی بە(غازی بن جوبریل) کرد و ئەویش بەژەهر مرد و رێی بۆ خۆشبوو و (زوبەید)ی بەدەست هێنا و (سلێمان بن شاهنشاهـ)ی لەشاری مەککەوە هێنا کە هەژار بوو و مێردی پێکرد و یەمەنی رادەست کرد، بەڵام زۆر ستەمکار بوو مافی زوومەڕەدی رەچاو نەدەکرد.\nبەڵام(رازیە) کچی پاشایەک بوو بەناوی(ئەلتەتموش) ئەوەی کە کچەکەی خۆی بەجێگر دانا، هەرچەندە سێ کوڕیشی هەبوو. (روکنەددین)ی لەباوکەوە برای حوکمڕانیی کرد و هەڕەشەی کوشتنیان لێکرد، ئەویش هاواری بۆ گەل برد و ستەمەکانی نیشاندان و بەسەریدا سەرکەوت و فەرمانی کوشتنی دا. ئەوجا بەتەنیا بۆ ماوەی چوار ساڵان موڵکی گرتە دەست. پاشان بەوە تۆمەتبار کرا کە گوایە دەستی لەگەڵ کۆیلەیەکی حەبەشی تێکەڵ کردووە، بۆیە خەڵکەکە رێککەوتن کە لەدەسەڵاتی لاببەن و لەیەکێک لەخزمەکانی مارە بکەنەوە.\n(شەجەرەت ئەلدوڕ) شەڕی لەگەڵ فەڕەنسیەکان کردووەو بەسەریشیاندا سەرکەوتووە و فەرمانڕەوایەتیی بۆ کوڕەکەی، دوای مردنی باوکی، رێکخستووە، بەڵام لەبەر ئەوەی بێتوانا بووە، هەر خۆی فەرمانڕەوایەتیەکەی وەرگرتووە، بەڵام مەمالیکی دەریاوانی ناچاریان کردووە واز لەدەسەڵات بێنێ بۆ قایلکردنی خەلیفەی بەغدایێ. ئەویش کە ئەو سەرکردەیەی ناسیووە کە بۆ فەرمانڕەوایەتی دەستنیشان کرابوو، خێرا شووی پێکرد و فەرمانی دا وتاری مزگەفتەکان بەناوی خۆی و مێردەکەی بخوێنرێتەوە و پارەش هەر بەو دوو ناوە دابڕێژرێ. دوای مردنی مێردیشی، موڵکەکەی وەرگرتەوە، پاشان مێردی بە (عیزەددین ئایبێگ) کرد. کە زانیشی مێردەکەی کچی (بەدرەددین لوئلوئـ)ی مارە کردووە، بڕیاری دا بیکوژێ و فەرمانی بەکەنیزەکەکانی کرد لەناو گەرماودا بیکوژن. (بێرخان)یش برایەکەی خۆی کوشت و فەرمانی بە لووسکەکانی (غیلمانەکانی) دا بەشمشێر لەسەری بدەن. دوایی برایەکەی دیکەی ستەمی لێکرد و کوشتی.\nتێبینی دەکرێ کە ستەم و پیلانگێڕی رەفتاری ئەو ژنانە بووە کە گەیشتوونەتە دەسەڵات و چارەنووسی زۆریشیان کوشتن یان لابردن و لەبیرکردن بووە.\nزۆریی کەنیزەک لەناو کۆشکی خەلیفە و میرەکاندا:\nبەشی زۆری دانیشتووانی ئەو وڵاتانەی کە دەستیان بەسەردا دەگیرا وەکو (سبی) دەڕفێنران. کۆشکەکان پڕبوون لەو کەنیزەکانەی کە بەکلتوور و شتی سەیروسەمەرەوە پێشکەش دەکران. لەوانە تێیاندا بووە: فارس، کورد، رۆمانی، ئەرمەن، ئەسیوپی، سوودانی، هیندی و بەربەریش..! هاڕوون ئەلڕەشید هەزار کەنیزەکی هەبووە. هەرچی ئەلمتەوەکیلە کە لەنێوان ساڵانی 232 و 247ی کۆچیدا فەرمانڕەواییی کردووە، چوار هەزار کەنیزەکی هەبووە.\nئەو ژنانەی کە جوان بوون\nهەبوونی ژن(حەریم) لەناو هەموو کۆشکەکاندا مایەی رابواردن و خۆشی بووە، چونکە جوانترین ژنانی جیهان بەڕۆشنبیریی جیاوازەوە لەوێ بوونە و زانیاریی جۆراوجۆریان زانیووە و خۆیان نمایش کردووەو خەلیفە و وەزیرەکانیان بۆ لای خۆیان راپێچ کردووە. لەبەر ئەوەی راکێشانی ئەو پیاوانە تەنیا بەتیچاوێکی دڵڕفێنیەوە نەبووە، بەڵکو دەبوو لەو بوارانەشدا سەرنجیان رابکێشن کە پێی شاگەشکە دەبوون، لەوانە: فەلەکناسی و زمانزانی و مێژوو.. سەرباری شیعر و گۆرانی چڕینیش.\nئەو ژنانەی کە جوان بوون و خەریکی دەمەتەقێی جددی دەبوون، نەیاندەتوانی شتێک بەشتێک بکەن و لەو جیهانەدا بەردەوام بن. ئەوەی کە کەنیزەکە بەختەوەرەکان زانیوویانە مامۆستای بەتوانایان لەدەورەی خۆیاندا کۆکردۆتەوە. لەوانە (ئەلخەیزەران) کە زانستی زمانی (فیقهـ)ی لەسەر دەستی بەناوبانگترین قازیی سەردەم خوێندووە بۆ ئەوەی لەلای (ئەلمەهدی) بەختی هەبێ. سەرباری ئەوەش شارەزایی لەسێکسکردن و نەرمونیانی لەهەستیشدا بوارێک بووە کە کەنیزەکەکان پەرەیان پێداوە، بەجۆرێک هەریەکەیان شێوازێکی رووناکبیریی خۆی بەکاربردووە، بەڵام ژنە عەرەبە ئەریستۆکراتەکان ئەو توانایەیان نەبووە لەبەرامبەر ئەو رکابەرانەیاندا بووەستن، بەتایبەتیش لەو بوارەی دواییدا، چونکە بەڕەفتار و پەروەردەیێکی توند پەرژین کرابوون، لەوەی کە توێژی حوکمڕانان دەیانخستە سەر ژنەکانیان، ئەو رەفتارانەی کە ژنە کەنیزەکەکان ناچار نەبوون پێیانەوە پەیوەست بن، بۆیە پابەندبوونی گەورەکان پێیانەوە بەرەو ئەوەی دەبردن وردە وردە شارەزای ئارەزووە نێرینەیی و حەزەکانیان ببن.\nکاتێکی زۆری نەبرد تا هەر ناوچەیەک لەجیهانی ئیسلامی بەجۆرە تایبەتمەندیەکی ژنەکانیان ناوبانگی دەرکرد. لەوەدا ژنانی (مەغریبی) لەپێشەوەی هەموواندا بوون: (ئەوەی کەنیزەکێکی بۆ چێژوەرگرتن بووێ با بەربەریەک بێنێ، ئەوەی هەڵگر و پارێزکاری دەوێ با رۆمی بێنێ، ئەوەی بۆ کوڕی دێنێ با فارس بێ، ئەوەی بۆ شیردانی دەوێ قولەڕشێک بێنێ، ئەوەشی بۆ گۆرانیی دەوێ ئەوا مەککیەک بێنێ).\nئەو توێژینەوەیەی جێی سەرسوڕمانە\nئەو ئامۆژگاریانە لەلایەن شارەزایەکی ئەو بوارەوە گوتراوە کە پزیشکێکی بەئایین دیان (مەسیحی) بووە بەناوی (ئیبن بوتڵان) (لەساڵی 144ی کۆچی مردووە) و لەبەغداد بەتوانایەکانی بەناوبانگ بووە. ئەو کاتەش زۆر ناوبانگی دەرکردووە کە توێژینەوەیەکی لەسەر کڕینی کۆیلە(رەقیق) نووسیوە. ئەو توێژینەوەیەی جێی سەرسوڕمانە، چونکە ئامۆژگاریەکی کردەیی پێشکەش دەکا بۆ شکست پێهێنانی فێڵەکانی کۆیلە فرۆشان (النخاسین) ئەوانەی کە کەنیزەکی نەخۆشکەوتوویان دەڕازاندەوەو شتی سادەیان بەکار دەهێنا بۆ ئەوەی وایان نیشان بدەن کە تەندروستیان باشە. یان رەنگی قژ و دەموچاویان دەگۆڕین بۆ ئەوەی پتر بەرچاو بن و خەڵک بیانکڕێ: (لەوانەی کە دەیکەن بۆ رەنگ گۆڕینیان دوو شتە: یان رەشتاڵەیە دەیکەنە رەنگ زێڕین، یان گەنم رەنگیە دەیکەنە سپی، لەوانەشە قژی زەردبێ کە رەش دەکرێ، یان قژی لوولە خاو دەکرێتەوە، لەکارەکانی کەنیزەک فرۆشان درێژکردنی قژیانە بەهیدیکەی لەجۆری خۆی..).\nلەوانەیە ئەو ئامۆژگاریانە تەنانەت بۆ ئەوڕۆشمان بەکەڵک بن. بەم شێوەیە دەبێ ئاگاداری ئەوانە بین کە چاویان فراوانە، رەنگە لەبەر تەمبەڵیان بێ یان لەڕێیان لاداوە. بەڵام ئەوانەی چاویان قووڵە بەغیلن و چاوی شینیش واتە هیچ و پووچ، بەڵام ئەوەی هەردوو گۆی چاوی خێرا دەجوولێنێ، ئەوە ناشیرینی بەرجەستە دەکا.! بەڵام ئەگەر تووشی یەکێک هاتی رەشێتیی چاوەکانی بەسەر سپێتیەکەیدا زاڵبوون ئەوە هیچ مەکە و قاچەکانت شلکە و تا تێنت تێدایە راکە، چونکە تۆ لەبەرامبەر کەسێکی ئەحمەقی. قژی تەنک نیشانەی گێلیە لەکاتێکدا قژی چڕوپڕ نیشانەی ئازایەتیەکی گەورەیە.\nئامۆژگاریی کڕینی تورک دەکا\nهەر لەلای (ئیبن بوتڵان) هەوڵدان بۆ پەیوەندی کرد بەکەسی لووت زل، واتە ماندووبوون بەفیڕۆ دان، چونکە لووتی گەورە نیشانەی گەمژەییە. هەرچی کەسی تەوێڵ پانە تەمبەڵە و نێوچاوان تەسکیش ئاکارێکی زۆر جوان نیە، چونکە نیشانەی نەزانیە. دەمی گەورە نیشانەی ئازایەتیە، بەڵام لێو و لچی ئەستوور نیشانەی گێلیە.\n(ئیبن بوتڵان) لێرەدا لەهەموو ژمارەیەکی پێوانەییی تێپەڕاندووە کاتێک کە رێ نیشانی کڕیار دەدا بۆ کڕینی ئەوانەی بەرگە دەگرن و ناسکن، بەڵام دەڵێ ئەوانە کێشەیان ئەوەیە کە لەتەمەنێکی گچکەدا دەمرن. ئامۆژگاریی کڕینی تورک دەکا چونکە خاوەن ئاکارن و جوانن، بەڵام قەڵەون. بەدەگمەن دەبینی کەنیزەکێکی تورک بەژن و باڵای رێک بێ. هەرچی رۆمانیەکانە کەنیزەکی نایابن و بەزۆریش کاری دەستی دەزانن. ئەوانەی کە دەبێ لێیان دوورکەویەوە ئەوا ئەرمەنیەکانن، چونکە ناپاک و دزن و دەبێ داریان بۆ بەکار بێنی بۆ ئەوەی بگەیە ئامانجەکانت.\nئەوەی جێی حەپەسانە لەو هەموو نووسینانەدا ئەوەیە کە وڵاتە ئیسلامیەکان بەپێی پەیامی پێغەمبەر و رێوشوێنەکانی قورئان، ئامانجیان نەهێشتنی کۆیلایەتی بووە، کەچی بەپێچەوانەوە ئەوان لەپێشەوەی ئەوانەوە بوون کە کۆیلایەتیان تێدا بووە. ئەوەش هەر بەردەوام بووە تا وڵاتە ئاوڕووپاییەکان لەسەتەی نۆزدەدا وازیان لەو دیاردەیە هێنا. ئەوەتە لەناوەڕاستی سەتەی دوازدەی کۆچی و سەتەی هەژدەی زایینیدا دەبینین کەسێکی موسڵمان روونکردنەوەیەک دەنووسێ تێیدا رێکارەکانی پشکنینی کۆیلە نیشان دەکا بۆ ئەوەی نەکەویتە داوی کۆیلەفرۆشان. (لەفتوڵڵا ئەلغەزالی) کە هاوڵاتیەکی میسری عوسمانی بووە، بەجۆرێک ناونیشان بۆ توێژینەوەکەی دادەنێ کە خواپەرستیەکی توندی تێدایە: (هدایه المرید فی تقلیب العبید = رێ نیشاندانی کڕیار بۆ هەڵگێڕو وەرگێڕکردنی کۆیلە).\nلەبەر ئەوەی سنووری ئیمپراتۆریەتی ئیسلامی لەسەردەمی هاڕوون ئەلڕەشیدەوە دیاری کرا و دوای ئەوە فراوانکردن نەما، بگرە خۆی کەوتە بەر هێرشی بێگانە، دەکرێ بپرسین ئایا سەرچاوەی ئەو کۆیلانە چی بووە. ئەوانە موسڵمان بوون، بۆیە دەپرسین: بۆچی دەسەڵاتی ئایینی، کە بایەخ بەئیسلام و پرەنسیپە بنەڕەتیەکانی دەدا، هەڵمەتی دژی کۆیلایەتی رێکنەخستووە.؟ ئەو پرسیارەی کە چارە نیە دەبێ لەهەموو کات و ساتێکدا بیکەین…\nزۆریی ئەو خەلیفانەی کە کوڕی کەنیزەکەکانن\nژمارەی ئەو خەلیفانەی کە لەدایکێکی کەنیزەکەوە پاشکەوتوون لەمێژووی ئیسلامدا مایەی حەپەسانە. ئەم دیاردەیە هی ئەوەیە توێژینەوەیەکی قووڵی لەسەر ئەنجام بدرێ، چونکە بەڵگەی زۆر گرنگمان نیشان دەدا بۆ ئەو ململانێیە چینایەتی و رکابەریە کلتووریەی کە لەسەردەمی زێڕینی ئیسلامدا هەبووە، ئەویش رەهەندە سێکسیەکەیەتی. (ئیبن حەزم) تێبینی دەکا کە تەنیا سێ خەلیفە لەناو هەموو خەلیفەکانی عەباسیاندا هەبوون کە لەدایکێکی رەسەن پاشکەوتبوون. هەرچی خەلیفە ئەمەویەکانی ئەندەلوسە، ئەوا تاکە یەک خەلیفەشیان نەبووە کە لەدایکێکی ئازادەوە بووبێ. (سەلمە)ی دایکی خەلیفەی عەباسی (ئەلمەنسوور ئیبن ئەلمەهدی) کەنیزەکێکی بەربەری بووە. دایکەکانی مەئموون و ئەلمونتەسیر و ئەلموستەعین و ئەلموهتەدی کەنیزەکی رۆمی بوونە. دایکی ئەلمتەوەکیلیش تورک بووە.\nهیچ سنوورێک بۆ ژمارەی کەنیزەکەکان نەبووە. (تەبەری) لەتەفسیرەکەیدا دەڵێ: (ئەرکەکانی بڕوادار بەرامبەر کەنیزەکەکانی، هەمان ئەو ئەرکانە نیە بەرامبەر ژنە ئازادەکانی، چونکە کەنیزەکەکان دەچنە خانەی ئەوەی پێی دەگوترێ «ما ملكت ایمانكم» واتە تا ئەوەندەی باوەڕتان هەڵیدەگرێ..!\nسەرچاوە: بەشی یەکەم لەکتێبی (النساء الحاكمات من الجواری والملكات) دانانی (الاستاذ الدكتور یحیی وهیب الجبوری) چاپی یەکەم ساڵی 2010 – 2011. (لەئینتەرنێتpdf ).\nمن نەیاری روانگە بووم


یه‌كێتی هه‌تیوێكی باوك مرده‌یه.\nله ماوه‌ی زێتر له سی ساڵی ڕابردوودا یه‌كێتی نیشتمانی ئه‌و هێزه چه‌كداره بوو كه هیچ كام له هێزه‌كانی سه‌ر گۆڕه‌پانی کوردستان نه‌یانده‌وێرا رووبه‌ڕووی ببنه‌وه، یه‌كێتی هێزێكی چه‌كداری ئه‌وه‌نده شه‌ڕكه‌رو دڕی هه‌بوو كه هه‌رگیز باكی به‌كه‌س نه‌بوو ،به‌كوردیه‌كه‌ی كه‌سی به‌پیاو نه‌ده‌زانی، هێزه چه‌كداره‌كانی تریش جار جار به ته‌نها و جاروباریش به كۆمه‌ك و گه‌له‌كۆمه‌كێ په‌لاماری یه‌كێتیان داوه به‌لام له‌هه‌مووكاتێكدا شكستیان هێناوه‌و یه‌كێتی زه‌بری گورچكبڕی پێگه‌یاندوون، مه‌خابن سه‌باره‌ت به‌م هێزه شه‌ڕكه‌رو چاونه‌ترسه، هیچ كاتێك سیاسه‌توانانی ئه‌م حیزبه خوێندنه‌وه‌یه‌كی گشتگیریان بۆ جیۆپۆله‌تیكی وڵاتانی دراوسێ و به‌رژه‌وه‌ندیه زۆروزه‌وه‌نده‌كانی دونیا نه‌بووه، هه‌میشه خوازیاری ئه‌وه‌بوون كه له‌ڕێگای هێزه‌وه خۆیان بسه‌پێنن وحساب بۆ كه‌س نه‌كه‌ن، هه‌ر ئه‌مه‌شه هێزه‌كانی تری کوردستانی ناچاركردووه په‌نابه‌رنه به‌ر هه‌موو جۆره فێڵوته‌ڵه‌كه‌بازیه‌ك بۆ له‌ناوبردن یان وردتربڵێم بۆ شكاندن وبچوككردنه‌وه‌ی یه‌كێتی، كاره‌ساتی هه‌كاری نموونه‌یه‌كی زیندووه كه به‌پلانی ئێران و توركیاوعێراق و به‌كارهێنانی پارتی سازدرا هێنده‌ی نه‌مابوو یه‌كێتی له‌ناوبه‌رێ هه‌روه‌ها ده‌رپه‌ڕاندنی یه‌كێتی له ٣١ ی ئابی ١٩٩٦دا له کوردستان نموونه‌یه‌كی دیكه‌ی تره.\nئه‌و شكستی و سه‌رگه‌ردانییه‌ی له‌ئێسته‌دا ڕیزه‌كانی یه‌كێتی گرتۆته‌وه به‌ته‌واوی ئه‌م حیزبه‌ی له‌لێواری مردن نزیككردۆته‌وه،له‌ڕاستیدا ده‌ردی ئه‌مجاره‌ی یه‌كێتی زۆرگرانه، له‌لایه‌ك بێسه‌ركرده وباوك مرده‌یه له لایه‌كی تریشه‌وه به‌ده‌ست سێ باڵی (هێرۆ و كۆسره‌ت و به‌رهه‌م) ه‌وه ده‌ناڵێنێ، سه‌رباری ئه‌مه‌ش له‌دوا هه‌ڵبژاردندا ده‌نگه‌كانیان كه‌میكردوو بوون به‌پله سێ ومتمانه‌ی جه‌ماوه‌رێكی زۆریان له‌ده‌ستدا ، له‌م سۆنگه‌یه‌وه پارتی كه ڕێككه‌وتنی ستراتیجی له‌گه‌ڵیاندا هه‌بوو، پاشگه‌زبۆوه‌و به‌پێی ژماره‌ی ده‌نگه‌كانیان مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ كردن و له‌بری ئه‌مان له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا ڕێككه‌وتن ئه‌مه‌ش ئه‌ونده‌ی تر یه‌كێتی شپرزه‌و سه‌رگه‌ردان كرد!!!!\nباڵانسی هێز له نێوان پارتی وگۆڕان و یه‌كێتیدا:\nپارتی زۆرباش ده‌زانی كه‌له ده‌ڤه‌ری سلێمانی و گه‌رمیاندا دۆڕاوی یه‌كه‌مه و له‌ماوه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابردوودا هه‌موو هه‌وڵ وته‌قه‌لایه‌كی خسته گه‌ڕ بۆ خڕكردنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری له‌ده‌ستچووی له‌و دووده‌ڤه‌ره‌دا به‌ڵام شكستیخوارد و نه‌یتوانی وه‌كوو حیزبێكی خاوه‌ن جه‌ماوه‌ر بێته‌وه مه‌یدان، پارتی دیموكراتی کوردستان له‌تاوباڵاده‌ستی هێزه چه‌كداره‌كانی یه‌كێتی له ده‌ڤه‌ری سه‌وزدا ناتوانێ هێزی چه‌كداربنێرێته ئه‌وناوچه‌یه ئه‌مه‌ش وایكردووه كه‌هیچ قورساییه‌كیان له‌ناوچه‌كه‌دا نه‌بێت، له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه پارتی كه‌وته خۆلیای لاوازكردنی هێزی چه‌كداری یه‌كێتی بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ چه‌كداره‌كانی خۆی بنێرێته ده‌ڤه‌ری سه‌وزولێره‌شه‌وه به‌زه‌بری چه‌ك و پاره وپول جه‌ماوه‌ر بۆ خۆی په‌یدا بكا، هه‌رئه‌مه‌ش بوو وای له‌پارتی كرد كه به‌بێ سێ ودوو وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه له‌یه‌كێتی بسه‌نێته‌وه‌و ڕاده‌ستی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانی بكات نابێ ئه‌وه‌شمان له‌یاد بچێ كه‌ئێران ڕۆڵی تایبه‌تی خۆی له‌م گه‌مه‌یه‌دا هه‌بوو، ئه‌ڵبه‌ته پێشكه‌شكردنی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه كه وه‌زاره‌تێكی گه‌وره‌وگرنگه به بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان بێمه‌لامه‌ت نییه!!!\nكوردواته‌نی ئه‌م ماسته موویه‌كی تێدایه، پارتی به‌م كاره‌ی ده‌یه‌وێ به‌ڕه‌كه له‌ژێرپێی یه‌كێتی ده‌ربێنێ وهێزه‌چه‌كداره‌كانیان له‌ده‌ست ده‌ربێنێ یان لانی كه‌م لاوازیان بكات به‌وپێیه‌ی كه ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌هه‌یه به‌شێك له‌هێزی پێشمه‌رگه‌ی ده‌ڤه‌ری سه‌وزسه‌رپێچی بكه‌ن و قبوڵی نه‌كه‌ن بچنه ژێرڕكێفی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانه‌وه، به‌مه‌ش دژایه‌تی ودووبه‌ره‌كی ده‌كه‌وێته نێوڕیزه‌كانی پێشمه‌رگه‌وه و دووریش نییه پێكدادان وهه‌ڵپژانی چه‌كداری له‌نێوانیاندا رووبدات ،جا لاسه‌نگی هێز لێره‌دا دروست ده‌بێت و پارتی هه‌لی زێڕینی بۆ ده‌ڕه‌خسێ و ده‌توانێ هێزی چه‌كداری خۆی له‌ده‌ڤه‌ری سه‌وزدا ساز بكات و له‌سه‌رخۆ بكه‌وێته كۆكردنه‌وه و دنه‌دانی جه‌ماوه‌رچونكه هێزی چه‌كدارله‌ده‌ڤه‌ری سه‌وزدا بوون به دوو به‌شه‌وه و وه‌كو جاران كۆك نین، لێره‌دا نابێ ڕۆڵی ئێران و توركیا نادیده‌بگیرێ چونكه ئه‌م دوو ولاته دراوسێیه به‌رژه‌وه‌ندی زۆریان له‌گه‌ڵ سه‌رانی هه‌موو هێزه‌سیاسییه‌كانی کوردستانی بنده‌ستی عێراقدا هه‌یه‌و، به‌رژه‌وه‌ندی سه‌ره‌كی ئێران له‌گه‌ڵ هێزه‌باڵاده‌سته‌كانی ده‌ڤه‌ری سه‌وزدایه و به‌رژه‌وه‌ندی سه‌ره‌كی توركیاش له‌گه‌ڵ پارتیدایه،ئه‌م دوو وڵاته هه‌رگیز واز له‌ڕۆڵی ئاژاوه‌گێڕی له‌کوردستانی باشوردا ناهێنن ، حیزبه‌كانی کوردستانیش ئه‌وه‌نده‌ی له‌خه‌می حیزبه‌كانیاندان نیوهێنده له‌خه‌می خه‌ڵكی کوردستاندا نین بۆیه ئاماده‌ن سه‌رله‌به‌ری پیلانه‌كانی ئه‌و دوو ولاته پیاده بكه‌ن ، ده‌بینین به‌شێوه‌یه‌كی هێنده چڕوپڕ تێكه‌ڵی ئه‌و دوو وڵاته بوون كه جیاكردنه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه سیاسی و ئابوورییه‌كانیان زۆر سه‌خته به‌تایبه‌تی گرێبه‌سته نه‌وتییه‌كانی پارتی وتوركیا كه به بلیارد دۆلار دێته ئه‌ژماردن!!!\nله ڕابردوودا په‌یوه‌ندی هه‌ریه‌كه له ئێران و توركیا له‌گه‌ڵ حیزبه‌كانی کوردستانی عێراقدا په‌یوه‌ندیه‌كی بازاڕی و ڕۆژانه بوو ئه‌و دوو ولاته به‌مه‌به‌ستی به‌كارهێنانیان كه‌مێك ده‌ستگیرۆییان ده‌كردن و ئه‌مانیش به‌گوێیانده‌كردن ، به‌لام هه‌نووكه ئه‌م په‌یوه‌ندییه په‌ڕیوه‌ته قۆناغێكی ترو زیاتر ئابووری و بازرگانییه و هه‌ردولا پێویستیان به‌یه‌كتر هه‌یه، کوردستان بووه به‌بازاڕێكی گه‌وره بۆ ساغكردنه‌وه‌و فرۆشتنی هه‌زاران جۆر كالاوشمه‌كی ئێران و توركیا و به‌سه‌دان كۆمپانیای ئه‌و ولاتانه له‌کوردستاندا كار ده‌كه‌ن ، تێكچوونی ئه‌م په‌یوه‌ندیه به‌زه‌ره‌رو زیانی هه‌مویان ده‌شكێته‌وه‌و قه‌یرانێكی ئابووری له ناوچه‌كه‌دا چێده‌كا ،جگه‌له‌مه‌ش به‌م دواییه بازرگانی نه‌وتیشی هاته‌پاڵ كه به‌مه‌زنترین بازرگانی ئه‌م ڕۆژه ئه‌ژمارد ده‌كرێت وله‌هه‌موو دنیادا حسابی تایبه‌تی بۆ ئه‌م پیشه‌یه ده‌كرێت، بۆیه ئێران وتوركیا ده‌یانه‌وێ نفوزی خۆیان له‌کوردستاندا زیادبكه‌ن و بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌مكاره‌ش پێویستیان به هاوپه‌یمانێتی جدی هه‌یه، هاوپه‌یمانێكی ئه‌وتۆ خاوه‌ن هێزبێ و‌بتوانێ به‌رژه‌وه‌ندییه ئابوورییه‌كانیان بپارێزێ، توركیا كه بۆی ده‌ركه‌وت هێزی باڵاده‌ست له ده‌ڤه‌ری بادینان و هه‌ولێردا پارتییه به بێ سڵه‌مینه‌وه ده‌یان كۆنتراكتی بازرگانی و نه‌وتی له‌گه‌ڵدا مۆركردن كه ڕه‌نگه یه‌كێتی نیشتمانی له‌دووریشه‌وه ئاگادار نه‌بووبێ!!!\nئێرانیش كه سنوورێكی گه‌وره‌وبه‌رفراوانی له‌گه‌ڵ ده‌ڤه‌ری سه‌وزدا هه‌یه به‌هه‌مان شێوه، به‌ڵام كاتێ كه ئێران ده‌ركیكرد كه یه‌كێتی و ده‌ڤه‌ری سه‌وز له غیابی مام جه‌لالدا شكستی خواردووه و توشی پاشاگه‌ردانی بووه چیتر متمانه‌یا‌ن وه‌كوو جاران به‌یه‌كێتی نه‌ماوكه‌وتنه سۆراخی ئه‌لته‌رناتڤێكی تر كه بێگومان ئه‌ویش بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانه.\nسه‌ردانه چڕوپڕه‌كانی ئه‌م دواییه‌ی وه‌فدی ئێران بۆ هه‌ریه‌كه له‌سلێمانی وهه‌ولێرئه‌وه‌مان پێده‌ڵێت كه پێكهاتنی كابینه‌ی هه‌شته‌م به ئیزن و ڕه‌زای ئه‌مان بووه لێره‌شه‌وه ڕاسته‌وخۆ ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌مان ده‌ستده‌كه‌وێ كه‌وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه له‌ژێرفشاری ئێراندا له‌یه‌كێتی سه‌ندراوه‌ته‌وه‌وپێشكه‌ش به گۆڕان كراوه چونكه له‌ئێسته‌دا گۆڕان له‌ڕووی جه‌ماوه‌ره‌وه له یه‌كێتی زیاتره‌و ده‌توانێ به‌رژه‌وه‌ندییه ئابووریه‌كانی ئێران له‌م ده‌ڤه‌ره‌دا بپارێزێ، خۆ ئه‌گه‌ر بێتو بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانیش وه‌كوو یه‌كێتی بكه‌ونه ریایی و سه‌رشۆڕكردن بۆپارتی ئه‌وا پاشه ڕۆژی ئه‌وانیش له‌یه‌كێتی ئه‌گه‌رخراپتر نه‌بێ باشتر نابێ، خه‌ڵكی کوردستان به‌په‌رۆشه‌وه چاوه‌ڕێی سیاسه‌تی گۆڕانن به‌ڵكو ئه‌مان له‌ئیداره‌ی حكومه‌ت و مامه‌ڵه‌یاندا له‌گه‌ڵ پارتی و چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كاندا له‌یه‌كێتی حه‌كیمتربن! با ڕونتر بڵێم یه‌كێتی ئیمتیحانی خۆیدا و ساقت بوو ئێستا نۆره‌ی گۆڕانه.


وەزیری دارایی لەسەر دابەشکردنی مووچە رونکردنەوە دەدات\n07.01.2020 08:13 PM\nوه‌زیری دارایی و ئابوری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رایدەگەیەنێت، دابه‌شكردنی مووچه دوانه‌كه‌وتووه و ڕه‌نگه دابه‌شكردنی بكه‌وێته یه‌ك شه‌ممه‌ی داهاتوو.\nئاوات شێخ جه‌ناب، وه‌زیری دارایی و ئابوری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رایگەیاندوە، دابه‌شكردنی مووچه دوانه‌كه‌وتووه، كاره‌كان له‌كاتی خۆی ئه‌نجام ده‌درێن و ڕه‌نگه یه‌ك شه‌ممه‌ی داهاتو مووچە دابەشبکەین و یەکەم وەزارەتیش مووچەی پێشمەرگە دابەشدەکرێت.\nهەرچەندە بڕیارە هەموو ٥ی مانگێک و لە ٣٠ رۆژ جارێکدا مووچە دابەشبکرێت، بەڵام تا ئێستا مووچە دابەشنەکراوە، لەگەڵ ئەوەشدا سێ مووچەی ساڵی رابردوش دابەشنەکراوە و وەزارەتی دارایی و حکومەتیش هیچ رونکردنەوەیان لەسەر چارەنووسی ئەو سێ مووچەیە نەداوە.\n2829 جار بینراوە


بەرگی یەرەمو ڕازوانو هەورامی چاپ کریا – هەورامان\nیانە هەواڵیٛ بەرگی یەرەمو ڕازوانو هەورامی چاپ کریا\nکتێبێوی تەرو ڕازوانو هەورامی چیٛرو چاپینە بەرئاما، کتبیانەو هەورامانیش پەنە ئاوەڎان بیوە، ئیجارە دلیٛگەرو کتیٛبەکەی باسو زانستو دەنگی و دەنگئەشناسای مەکەروٙن phonology& phonetics فنەتیک و فنەلۆجی دویٛ پەلیٛن جە زانستو زوانی، فنەتیک جوٙیای مەکەروٙنە سەرو دەنگەکانو زوانی، جەگردو زوانەکانەنە. ئی کتیٛبە جە دویٛ لیٛژان سازیان، یوەمشان فنەتیک، هەکە جوٙرەکیٛو فنەتیکی دیاریکریێنیٛ و باس کریێنیٛ، پیٛسەو فنەتیکو درکنای، فنەتیکی فیزیکی، فنەتیکو ئەژنەویەی، فنەتیکو دەسینەی و چنڎە جوٙرێ تەرێو فنەتیکی، ئەچی بەشنە باسو فنەتیکو درکنای کریان بە جوانی، ئا ئەندامیٛ دیاری کریاینیٛ هەکە پیٛوەزیٛنیٛ پۆ درکنای دەنگەکانو زوانیوە، پسەو کوٙئەندامو دەماری، کۆئەندامو هەناسەی، دلیٛنەو هەناسەی جە مەژگنە، قەفەزەو سینەی و شوٙشی و دیافرام و بینی و گڵوی هاڵیگاو دەمی و هاڵیگاو لوتیٛ، باسو ژیکە دەنگیەکان و کروٙچڵەکیٛو بینیٛ و ڕوٙڵشان جە درکنای و دروسبیەی دەنگینە، بەجوانی وزیان وەرەچەم.\nئەرکێوی تەرو فنەتیکی، دەسەبەندی دەنگەکان، نویسەکان، دەنگە بیٛگیرەکیٛ” ڤاوڵەکیٛ” و دەنگە گیرهەنەکیٛ” کانسنانتەکیٛ” دەنگە نیمە ڤاوڵەکیٛ، بە مەکینی گردو دەنگەکان و نویسەکان زوانو هەورامینە جیاکریێنیٛوە، باسشان سەرکریان، چەنی مەسازیانە و چەنی مەدرکنیانە؟ یاگیٛ درکنایشان ئینا چکوٙنە؟ ئا ئەندامیٛ کە بەشداری مەکەران جە درکناینە. دەنگی گڕ و کپ ، دەنگی نیمە ڤاوڵ هەرمانەش جە دروسنای هەننەینە کامیٛنە؟ بە وردەکاری زانستیوە وزیانیٛ وەرچەم.\nکتیٛبەکە 287 پەلیٛن، بە قەوارەی وەزیری، بەزوانێوی زانستی و قاعدەمەندی هەورامیانە نویسیان، بەجوٙرێ کە گردو گوٙران زوانەکان بتاوان بیاوانشنە، هەر جە هەورامان تا کەنوٙڵە و قەڵاو قروەی و زەردە و ڕیٛژاو تا مەیوٙنە گەرمیان لاو زنگنەکان و یارسانەکان و شەبەک و باجەلانی.\nکەلکم جە 38 سەرچەمان هوٙرگیٛرتەن جە ئامادەکەردەیشنە، سەربارو بەڵەدیم جە زوانەکەو ویٛمنە. گردو ئەرکیٛش سەرو شانەو ویٛم بیەن، پیٛشکەشو زوان و فەرهەنگیمش مەکەرون.\nنویسا: د. ناجح گوڵپی مسیارو تیلەی دوەمو زوانو ئینگلیزی زانگاو هەڵەبجەی 25/10/2020\nنویسیای وەڵین کتیٛبو حەکایەتەو دڵی چاپ و پەخش بی\nنویسیای دمایین زوانت بوٙ هەندەنی، زوانت نەبوٙ مەردەنی


مەرکەزیەت لە پێناو نامەرکەزیەتدا\n2021-01-20 [09:40 AM]\nبۆ ئه‌وه‌ی كاروباری خۆجێیی هاوڵاتییان، ئاسانتر، بێ رۆتین، بێ گه‌ڕانه‌وه بۆ مه‌ركه‌ز و بێ حه‌له‌قه‌ی زیاد و ده‌ستوپێگیر، به‌ڕێوه‌بچێ. بۆ ئه‌وه‌ی ده‌رفه‌ت بڕه‌خسێ به‌رنامه لۆكاڵییه‌كانی خزمه‌ت و په‌ره‌پێدان له‌سه‌ر ئاستی شار و شارۆچكه‌كان، كێبه‌ركێ بكه‌ن، نه پێشتر و نه ئێستاش كه‌س لاری له لامه‌ركه‌زیه‌ت نه‌بووه و نییه. نه‌كارنامه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم و نه روانگای هیچ لایه‌نێك له‌گه‌ڵ ئه‌م پرنسیپه‌كه له هه‌ر كوێی دونیا تاقیكراوه‌ته‌وه، خێری لێ بینراوه، ناكۆكه.\nبه‌ڵام پرسیاری جه‌وهه‌ری ئه‌وه‌یه: ئایا به راستی ئێمه له كوردستان كێشه‌ی نه‌بوونی (نامه‌ركه‌زیه‌ت)مان هه‌یه یان نه‌بوونی (مه‌ركه‌زییه‌ت). ئایا به راستی ئێمه گیرۆده‌ی ده‌ستی مه‌ركه‌زیه‌تین تا نامه‌ركه‌زیه‌ت رێگای نه‌جاتمان بێت، یان هه‌ر به راستی سه‌رچاوه‌ی ئه‌و هه‌موو قه‌یران و گرفته‌ی كوردستان به‌ده‌ستیانه‌وه ده‌ناڵێ، مه‌ركه‌زیه‌ت و نامه‌ركه‌زیه‌ته؟.\nله راستیدا، سه‌رنجێكی راگوزه‌ر به‌سه بۆ بینینی ئه‌و راستییه‌ی ئه‌وه‌ی له‌م هه‌رێمه‌دا غائیبتره مه‌ركه‌زیه‌ته نه‌ك نامه‌ركه‌زیه‌ت. كاتێ حكومه‌ت به یه‌ك ئه‌ندازه ده‌سه‌ڵاتی به سه‌ر هه‌موو هه‌رێمه‌كه نه‌شكێ و نه‌توانێ له ته‌واوی قه‌ڵه‌مڕه‌وه‌كه‌یدا حوكمڕانییه‌كی سه‌رتاسه‌ری بكات، هه‌موو ئه‌و بوار وكایانه‌ی ده‌بوا مه‌ركه‌زی و یه‌كگرتوو بن، دوو كه‌رت و په‌رته‌وازه بن، كاتێ: هێڵه گشتییه‌كانی ئیراده و خیتابی سیاسی، مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ به‌غدا، په‌یوه‌ندیی ئیقلیمی و ده‌ره‌كی، پێشمه‌رگه، ئاساییش، ئابوری و ئیداره‌ی مه‌رز و داهات، باڵاده‌ستیی و به‌ركاریی یاسا و رێساكان له هه‌موو جێیه‌ك، تا ئاستی به‌رجه‌سته‌بوونی دوو ئیداره‌یی، لێك دوور و جودا بن، كه‌واته نه‌ك نامه‌ركه‌زیه‌ت، به‌ڵكو جارێ ئه‌و مه‌ركه‌ز و مه‌ركه‌زییه‌ته غائیبه كه ده‌بێ هه‌بێ تا نامه‌ركه‌زیه‌ت لێیه‌وه سه‌رچاوه بگرێ و ده‌سه‌ڵاتی لێوه شۆڕبێته‌وه. هه‌ر بۆیه‌ش ئه‌وله‌ویه‌ت له‌وه‌دایه به‌رله به‌نامه‌ركه‌زی كردنی ئه‌و بوار و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی وا چاكه نامه‌ركه‌زی بن، ئه‌و بوارانه به‌مه‌ركه‌زی بكرێن و له دوو كه‌رتی رزگار بكرێن كه هه‌ر ده‌بێ مه‌ركه‌زییانه به‌ڕیوه‌ببرێن.\nله غیابی مه‌ركه‌زییه‌تدا، هه‌ر بانگه‌وازێك بۆ نامه‌ركه‌زییه‌ت و وێناكردنی وه‌ك فریادڕه‌س، بێ به‌هانه‌یه و به‌تاڵكردنه‌وه‌ی چه‌مكه‌كه‌یه له ناوه‌ڕۆك و دانانی عه‌ره‌بانه‌كه‌یه له پێش ئه‌سپه‌كه‌دا و ره‌نگه هه‌ر غایه‌له‌ی ( دوو ئیداره‌ییه‌كه) بێت به‌ڵام به ناوێكی دیكه، ئه‌و دوو ئیداره‌ییه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێم به( سفر ئیداره) وكۆتاییهێنان به‌و خودحوكمڕانییه پێناسه‌ی كردكه له ئێستادا له هه‌موو لایه‌كه‌وه سه‌نگه‌ری لێگیراوه.\nده‌نا ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست له نامه‌ركه‌زییه‌ت، په‌یڕه‌وكردنی سیستمێك بێ له به‌رژه‌وه‌ندیی خه‌ڵك، ئه‌وا كه‌ی وویست و ئیراده‌ی سیاسیی له هه‌رێمدا گه‌یشته‌وه ئه‌و ئاسته‌ی له جێی لێكترازان و یه‌كدی نه‌خوێندنه‌وه و تارمایی دوو ئیداره‌یی و فره‌زۆنی، زه‌مینه بۆ حكومه‌ت بڕه‌خسێ یه‌كده‌ست و سه‌رتاسه‌ریانه هه‌ڵسوڕێ و كایه سه‌ره‌كییه‌كانی هه‌رێم رێكبخات، ئه‌وكات هیچ له‌وه باشتر نییه حكومه‌ت تا چاو بڕبكات ده‌سه‌ڵاته‌كانی بۆ داموده‌زگا لۆكاڵییه‌كان و حكومه‌ته خۆجێییه‌كان و خزمه‌تی خه‌ڵك دابه‌زێنێ.\nكوردستان به قه‌یران و كێشه‌و بێشه‌یه‌كی زۆره‌وه گیرۆده‌یه، بریا گرفته‌كه‌مان هه‌ر مه‌ركه‌زیه‌ت و نامه‌ركه‌زییه‌ت ده‌بوو!!


خەساری ٤٠ ملیۆن دۆلاری تۆتاڵ بە چوونە دەرەوە لە ئێران - IUVMPRESS\nتۆتاڵ بە چوونە دەرەوە لە پیشەی نەوت و گاز لە ئێران ٤٠ ملیۆن دۆلار زیانی کرد.\n10 ته‌مموز 2018\nتۆتاڵ بە چوونە دەرەوە لە بازاڕی نەوت و گاز لە ئێران چل ملیۆن دۆلار زیانی کرد.\nئێران دوو مانگ مۆڵەتی داوەتە تۆتاڵ تا بەخشین لە گەمارۆکانی واشنتۆن وەربگرێت. ئەگەر وەرنەگرێت کۆمپانیای نەوتی گەورەی فەڕەنسەوی ئەبێ بەرهەمهێنان لە گۆڕەپانە گازییەکانی کەنداوی فارس بە جێ بهێڵێت.\nپاتریک پویانە سەرۆکی لیژنەی بەرپرسان و کارگێری تۆتاڵ لە وەڵام بە پرسیارێک لە کەناڵی ئاڕ، تی، ئێڵ ڕایگەیاند: ئەو کۆمپانیایە چارەیەک جگە لە چوونە دەرەوە لە بازاڕی نییە.\nناوبراو وتی: ئێوە ناتوانن گرووپێکی نێودەوڵەتی چالاک(تۆتاڵ) کە لە ١٣٠ وڵاتی جیهان بەشداری هەیە، بە بێ دەست پێڕاگەیشتن بە دەزگای دارایی ئەمریکا ئیدارە بکەن. بەم پێیە یاسای ئەمریکا دەسەڵاتی بە سەر ئێمەوە هەیە و ئێمە ئەبێ ئێران بەجێ بهێڵین. کۆمپانیایەک وەکوو کۆمپانیای ئێمە ئەبێ یاسا جێ بەجێ بکات. هیوادارین ڕۆژێک بتوانین بگەرێنەوە ئێران.\nبە پێی ئەم ڕاپۆرتە، بە وتەی پاتریک پویانە تۆتاڵ بە بۆنەی بەجێ هێشتنی گەڵاڵەکەیەوە لە ئێران ٤٠ ملیۆن دۆلار زیان دەکات. لە چاو تۆتاڵ کە ساڵانە پانزدە ملیار دۆلار سەرمایەدانەری هەیە کە ئەوە ڕەقەمێکی گەورە نییە. دوابەدوای چوونە دەرەوەی ئەمریکا لە رێککەوتنی بەرجام گەمارۆکانی ئەمریکا دژی ئێران دووبارە گەڕاوەتەوە.\nبانگەشە دووپات کراوەکانی “دوناڵد تڕەمپ” سەبارەت بە گەشت لێنەدانی بەلەمە توندڕوەکانی ئێران لە دەڤەری پاپۆڕە ئەمریکاییەکان\nکشانەوەی کۆشکی سپی لەسەر ناچارکرانی وڵاتان بە بایکۆت کردنی ئێران\nسەرۆک وەزیرانی بەریتانیا: ئاسایشی ئێمە بەسراوەتەوە بە ئاسایشی کەنداوی فارس\nداوا لە ترامپ دەکرێت گەمارۆ بخاتە سەر وڵاتێکی کەنداوی فارس\nبەرهەم هێنانی نەوتی ڕووسیا، پەرەی سەندووە\nدابەزینی نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهان بەردەوامە


دابه‌شكردنی نه‌وت له‌م پارێزگایه ده‌ستپێده‌كاته‌وه\n10/24/2018 5:15:21 PM 59 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبڕیاروایه ئه‌مڕۆ دابه‌شكردنی نه‌وت له‌ناوه‌ندی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه ده‌ستپێبكاته‌وه، به‌رپرسی دابه‌شكردنی نه‌وتیش له‌و پارێزگایه دڵنیایی له‌بونی نه‌وتی ته‌واو ده‌دات و ئامارێكیش ئاشكراده‌كات.\nئاوات محه‌مه‌د به‌رپرسی دابه‌شكردنی نه‌وت له‌قائیمقامیه‌تی قه‌زای ناوه‌ندی هه‌ڵه‌بجه ڕاگه‌یاند، "له‌دوو هه‌فته‌ی ڕابردودا دابه‌شكردنی نه‌وتمان له‌ناوه‌ندی هه‌ڵه‌بجه ڕاگرت به‌مه‌به‌ستی عه‌مباركردن و دابه‌شكردنی له‌ناوچه سارده‌كان".\nوتیشی:"به‌ڵام ئه‌مڕۆ له‌ناوه‌ندی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه ده‌ست به‌دابه‌شكردنی نه‌وت ده‌كه‌ینه‌وه‌و له‌ڕێگه‌ی یه‌كێك له‌بریكاره‌كانی خۆراكه‌وه".\nئه‌وه‌شی ڕونكرده‌وه، "له‌ئێستادا ناوچه‌كانی هه‌ورامان ته‌وێڵه‌و، بیاره نه‌وتیان وه‌رگرتوه‌و ته‌نها زه‌رده‌هاڵ ماوه، ئه‌ویش ڕێژه‌ی ماڵه‌كان وه‌رده‌گرین و نه‌وتیان بۆ ڕه‌وانه‌ده‌كه‌ین، به‌دڵنیایشه‌وه نه‌وتی ته‌واو هه‌یه كه به‌شی سه‌رجه‌م دانیشتوانی سنوری پارێزگای هه‌ڵه‌بجه بكات".\nئه‌وه‌شی وت:"تائێستا نزیكه‌ی نۆ هه‌زار ماڵ له‌ناوه‌ندی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه نه‌وتی وه‌رگرتوه كه ده‌كاته نیوه‌ی ماڵه‌كان و ئه‌مڕۆش به‌ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی نزیكه‌ی ٥ هه‌زار ماڵی دیكه دابه‌شیده‌كه‌ین، پاشان نه‌وت له‌ناحیه‌ی خورماڵ دابه‌شده‌كه‌ین و دواتر ده‌گه‌ڕێینه‌وه، ئه‌وه‌ی ماوه له‌هه‌ڵه‌بجه ته‌واوی ده‌كه‌ین".


پابەند نەبوون بە یاساکانی هاتوچۆوە بەردەوام گیانی ئازیزانمان دە چنێ.!\nکاری شۆفێری لە ژێر ڕۆشنایی وڕێنومایی وپەیڕەو کردنی یاساکابی هاتوو چۆودا، بە لێخوڕینی ئۆتۆمبێل، وەک شۆفێرێک هه‌ڵسوكه‌وتێكی شارستانی و ئاكارییه،واته شۆفێری سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی حه‌ز و ئاره‌زوو هونه‌ر وره‌وشته، پێویسته پابه‌ندی لێخوڕینیێكی ته‌ندروستانه بكرێت به له‌به‌رچاوگرتنی گونجاوترین رێگا بۆ گه‌یشتن به شوێنی مه‌به‌ست به سه‌لامه‌تی هه‌روه‌كو ده‌وترێت (گرنگ نییه زوو بگه‌یته‌جێ به‌لكو گرنگ ئه‌وه‌یه به سه‌لامه‌تی بگه‌یته‌جێ). چونکە لەزۆربەی هەرە زۆری ڕوداوەكاندا شۆفێر بە هۆكاری یەكەم دەزانرێت، بۆیە پسپۆران و شارەزایانی بواری هاتوچۆ چەندین توێژینەوەی زانستی جیاجیایان كردوە سەبارەت بە شۆفێر‌و شۆفێریكردن و ئەو مەرجانەی كە پێویستن بۆ شۆفێریكردن، لەوانە پێویستە شۆفێر لەڕوی جەستەوە جەستەیەكی ڕێك‌و بێ كەموكوڕی هەبێت بۆئەوەی لەكاتی پێشهاتەكاندا بتوانێت بەزویی وەڵامدانەوەی هەبێت، هاوكات پێویستە لەكاتی شۆفێری كردندا هەموو بیرو هۆشی لەلای ڕێگاوبان‌و ئۆتۆمبیلەكەی بێت، خاڵێكی دیكە ئەوەیە پێویستە شۆفێر دڵنیابێت لە توانای شۆفێریكردنی خۆی‌و بەتەواوی لەوبوارەدا شارەزا بێت ئینجا شۆفێری بكات بەتایبەتی لەسەر ڕێگای خێرا و دەرەوەی شارەكان‌و لەهەموو گۆڕینێكی ڕۆیشتنی ئۆتۆمبیلدا هێمای تایبەت بەكار بهێنێت.كاتێك شۆفێری شارەزاو بەتوانا شۆفێری دەكەن، جگە لەو خاڵانەی باسكران هۆكاری دیكە كاریگەری دەبێت بۆسەریان‌و زۆرجار دەبنە هۆكاری ڕوداوەكان، ئەوانیش: چاوكزی یان باش نەبیستن، هاوكات ماندووبون‌و ترس‌و مێشك هیلاكی یان خەواڵو بون، لەهەموشی مەترسیدارتر كاریگەری مادە هۆشبەرەكانە لەكاتی شۆقێری كردندا.\nشۆفێر گه‌وره‌ترین كاریگه‌ری هه‌یه له راپه‌ڕاندنی هۆیه‌كانی هاتوچۆ و گواستنەوەدا بۆیه پیویسته شۆفێر ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌ی تیابێت كاتیك كه شۆفیری ئه‌كات.\n- 1 ئه‌بێت له‌روی توانای دەروونیەوە ته‌واو ئاماده‌بێت بۆ شۆفێری کردن.\n- 2 ئه‌بیت له‌ڕوی هه‌ست كردن به ئەگەرە نه‌خوازراوه‌كان به‌ردەوام به ئاگابێت.\n- 3 پێویستە شۆفێر لەوپەڕی هۆشداریدا بێت.\n4 - شاره‌زا بێت یان کەمێک شارەزایی له چاك كردنه‌وه‌ی ئۆتۆمبێل هەبێت.\n5 - ئه‌بێت ڕێنمایی هه‌موو سه‌رنشینه‌كان بكات بۆ به‌جێهێنانی ڕێنماییه پێویستەکان.وه‌ك (به‌كارهێنانی پشتوێنی سه‌لامه‌تی، دانیشتن بەشێوازێکی سەلامەتخوازانە، زۆر قسەنەکردن لەگەڵ شۆفێر)\n- 6 دلنیابونه‌وه له ئۆتۆمبێله‌كه پێش هاژوشتنی، وه‌ك (تایه‌كان ، ده‌رگاكان ، ئاوێنه‌كان ،پاتری ، فڵچه‌كان) وه گرنگترین به‌ش كه ئه‌بێت ئاگاداری بیت ئه‌وه‌یه دلنیابێت له مه‌كینه‌ی ئۆتۆمبێله‌كه‌ی و دڵنیابێت ڕادێته‌ر ئاوی لێنەچێت، یاخود پلاكی توانای کارکردنی ماوە هەروەها مه‌كینه‌كه‌ی ڕۆنی لێنەچێت.\n-7 پێویسته شۆفیر ئاگاداری ڕێنماییه‌كانی هاتوچۆبێت و شاره‌زابێت له ناسینه‌وه‌ی هێماكان و وه پێویسته ته‌واو گرنگی بدات به هێڵه‌كانی سه‌ر شەقامەکان و ئاماژەکانی پۆلیسی هاتوچۆ و ترافیک لایت.بەپێی ڕێنماییەکانی هاتووچۆ پێویسته ڕه‌چاوی خێرایی بكرێت له‌سه‌ر شه‌قامه‌كان چ لەناوشارویاخود دەرەوەی شار،بۆ نمونە:-\n40 كم/ كاتژمێر بۆ ئوتومبێلی قاتره و مقتوره\n60 كم/ كاتژمێر بۆ ئوتومبێلی تایبه‌ت،له‌ناوچه‌ی نیشته‌جێبوونی چڕو خوێندنگاو به‌رده‌م مزگه‌وت و سوپه‌رماركێت و ڕِیستۆرانته‌كان ئه‌م ڕێژه‌یه دائه‌به‌زێت بۆ 40 تا 15 كم/ كاتژمێر.\n60 كم/ كاتژمێر بۆ قاتره و مقتوره.\n70 كم/ كاتژمێر بۆ ئوتومبێلی بارهه‌ڵگر\n80 كم/ كاتژمێر بۆ ئوتومبێلی پاص و ته‌كسی.\n100كم/ كاتژمێر بۆ ئوتومبێلی تایبه‌ت.\n-گرنگه جیابكرێیته‌وه به ڕه‌وشت و چێژ له‌كاتی شۆفێری كردندا، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ناو خێزان و خانه‌واده‌كه‌تدا هه‌ته... تۆ وه‌ك شۆفێر پێویسته ڕه‌وشت به‌رزو ڕاگری هه‌ستی ئه‌وانی تر بیت كه شه‌قام به‌كارده‌هێنن وه‌ك ( شۆفێرانی تر، پیاده‌و شۆفێری ماتۆڕسكیل و پاسكیل ).. كاركردن به ڕه‌وشت له‌سه‌ر شه‌قام شۆفێرییه‌كی سه‌لامه‌ت بۆ هه‌مووان به‌رهه‌م ده‌هێنێت.\nئەگەر شۆفێر پێچەوانەی یاساکانی هاتوو چۆ رەفتاری کرد ئەوەیاسای هاتووچۆ یاسای ژماره (86)ی ساڵی 2004 مادە٢٤ بە پێی ئەو یاسایە سزادەدرێت.\nمادده‌ی بیست و چوار\nئه‌وکه‌سانه‌ی ده‌بنه هۆی مردنی که‌سك له‌ئه‌نجامی لێخورینی ئۆتۆمۆبێل بێت به ره‌چاونه‌کردنی یاساکان وسیسته‌مه تۆمارکراوه تایبه‌ته‌کان ئه‌وا سزا ده‌درێت به به‌ندکردن (سجن) له (٥) پێنج ساڵ که‌مترنه‌بێت وله (٧) حه‌وت سال زیاتر نه‌بێت ،یان به غه‌رامه‌یه‌ك كه له (١٠٠٠٠٠٠)یه‌ک ملیۆن دینار که‌مترنه‌بێت و له (١٥٠٠٠٠٠)یه‌ک ملیۆن وپێنج سه‌دهه‌زار دینار زیاتر نه‌بێت ، یان هه‌ردوو سزاکه.\nئه‌گه‌ر ده‌رکه‌وت ئه‌و تاوانه‌ی که له برگه‌ی (١)دا باسکراوه ئه‌وکه‌سانه‌ی ده‌بنه هۆی مردنی که‌سێک زیاتر(واته دوو که‌س) له‌ئه‌نجامی لێخورینه‌که وه‌یان مردنی که‌سێك وگه‌یاندنی ئازار یان نه‌خۆشی گه‌وره یان دووچاری ده‌ردوو به‌ڵاو په‌که‌وته‌یی به یه‌ک که‌س زیاتر بگه‌یه‌نێت ئه‌وا سزا ده‌درێت به به‌ندکردن (سجن)له(٧)حه‌وت ساڵ که‌متر نه‌بێت و له (١٠)ده سال زیاتر نه‌بێت ، یان به غه‌رامه‌یه‌ك كه له (١٥٠٠٠٠٠) یه‌ک ملیۆن پێنج سه‌د هه‌زار دینار که‌متر نه‌بێت و له (٣٠٠٠٠٠٠) سێ ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێت ، یان هه‌ردوو سزاکه.\nبرگه‌ی سێ یەم......\nئه‌وکه‌سانه‌ی ده‌بنه هۆی مردنی که‌سێک له‌ئه‌نجامی لێخورینی ئۆتۆمۆبێل (هەرئۆتۆمۆبێلێک)بە پشت گوێ خستن یان گوێ نەدانە رێنماییەکان وه لەژێر کاری سەرخۆشی یان بێهۆشی دابن وەیان لەکاتی ڕووداوەکەدا شوفێره‌که هەڵبێت(ڕابکات)بەبێ ئەوەی دەسەڵاتی تایبەتمەند بەڕووداوەکە ئاگاداربکاتەوە ئه‌وا سزا ده‌درێت به به‌ندکردن (سجن) له (٧)حه‌وت ساڵ که‌متر نه‌بێت و له (١٠)ده سال زیاتر نه‌بێت ، یان به غه‌رامه‌یه‌ك كه له (٣٠٠٠٠٠٠)سێ ملیۆن دینار که‌متر نه‌بێت و له (٥٠٠٠٠٠٠) پێنج ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێت.\nئەگەردوای ئەوەی کەڕووداوەکە ڕوویدا هەروەک لەبڕگە (٣)هەمان ماددەدا هاتووە ئه‌وکه‌سانه‌ی ده‌بنه هۆی مردنی که‌سێك زیاتر(لە دووکەس بەرەو سەرەوە) وەیان مردنی کەسێك وگەیاندنی ئازار یان نەخۆشی گەورە یان دووچارکردن بە دەردوو بەڵاو نەخۆشی جەستەیی تا پلەی پەککەوتن بەکەسێک زیاتر ئه‌وا سزا ده‌درێت به به‌ندکردن (سجن) له (١٠)ده سال که‌متر نه‌بێت و له (٢٠)بیست سال زیاتر نه‌بێت ، یان به غه‌رامه‌یه‌ك كه له (٥٠٠٠٠٠٠) پێنج ملیۆن دینار که‌متر نه‌بێت و له (٧٠٠٠٠٠٠)حەوت ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێت.\nلەگەڵ بونی یاساو سزایەکی لە چەشنەشدا هێشتا بەبەردەوامی بە هۆی کەمتەرخەمی شۆفێرانەوە و پابەند نە بوونیان بە یاساکانی هاتووچۆوە ڕۆژانە مەرگی ئازیزانمان دەبینین،لەگەڵ ئەوەشدا داواکاران بە مافی کەسی واتە کەس وکاری تاوان لەسەر کراو لە بەر تانەو لۆمەی خەڵکی یان لەبەر خاتری گیان لەدەستدانی ئازیزەکەیان و بۆ ئەوەی ڕووحی شاد بێت،وەک خێروو سەدەقەیەک بۆ مردووەکەیان لەکەسی تاوانبار خۆش دەبن،لەم حاڵەتەیشداهیچ شتێک نامێنێتەوە بۆ(ردع الغیر) واتە لەم حاڵەتەدا ئەوەی لە هێزی یاساکە کەم دەکاتەوە ئەو لێخۆشبونەیە کە کەس وکاری تاوان لەسەر کراوە بە شێوە یەکیتر یاساکە پێشێل دەکەنەوە.!\nوێنە...کچە شۆخەکەی ترەمپ وێنەیەکی منداڵی خۆی بڵاودەکاتەوە\nهەڤاڵ ئیبراهیم بەرهەمێکی بە زمانی عەرەبی بڵاوکردەوە\nلۆکە زاهیر کێشی خۆی دادەبەزێنێت\nخانمە هونەرمەندێکی بەناوبانگ جیابوونەوەی لە دەستگیرانەکەی راگەیاند\nبەوێنە...کارینا کاپور بە شێوازێکی کلاسیکی دەردەکەوێت


سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری سه‌ردانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی دهۆكی كرد\nسه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری دادگای تێهه‌لچوونه‌وه‌ی دهۆكی به‌سه‌ر كرده‌وه\nالسبت كانون الثاني 1 2020 - 07:45\n63 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nله میانه‌ی سه‌ردانه‌كه‌یدا بۆ پارێزگای دهۆك و به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی دادگاكانی سه‌ر به دادگای تێهه‌لچوونه‌وه‌ی ناوچه‌ی دهۆك، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری و شاندی یاوه‌ری سه‌ردانی به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی دهۆكیان كرد.\nسه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری و شاندی له‌گه‌ڵیدا كه پێكهاتبوون له به‌ڕێزان دادوه‌ر محه‌مه‌د ئه‌مین شه‌ره‌فانی سه‌رۆكی دادگای تێهه‌لچوونه‌وه‌ی ناوچه‌ی دهۆك و یاسین حه‌مه‌دعه‌لی مه‌لامسته‌فا راوێژكاری ئه‌نجومه‌ن، له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی دهۆك پێشوازی كران و دواتر دانیشتنێك له‌نێوانیان به‌ڕێوه‌چوو.\nله دانیشتنه‌كه‌دا، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری وێڕای سوپاس و پێزانین بۆ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی هێزه‌كانی پۆلیس له‌گه‌ڵ دادگاكانی ناوچه‌كه، ته‌ئكیدی له به‌رده‌وامی ئه‌و هه‌ماهه‌نگیه كرده‌وه چونكه راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به ماف و چاره‌نووسی هاووڵاتیانه‌وه هه‌یه‌و ئه‌وه‌نده‌ی ئه‌و هه‌ماهه‌نگیه به‌هێزتر بێت ئه‌وه متمانه‌ی هاووڵاتی به سه‌روه‌ری یاساو یاساپارێزی زیاتر ده‌بێت. له‌لایه‌ن خۆیه‌وه به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی دهۆك، وێڕای به‌خێرهێنانی گه‌رمی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری و شاندی یاوه‌ری، رایگه‌یاند به باشترین شێوه هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌نێوان هێزه‌كانی پۆلیس و دادگاكاندا هه‌یه‌و ئه‌وان وه‌ك هێزه‌كانی پۆلیس و لایه‌نی جێبه‌جێكار به هه‌موو توانایه‌ك له خزمه‌ت چه‌سپاندن و سه‌روه‌ریی یاسان كه ئه‌مه‌ش له خزمه‌ت هاووڵاتیان و له ئه‌نجامیشدا به‌رژه‌وه‌ندی گشتیدایه.


گۆڤاری گرینگی نێودەوڵەتی “ڤرایتی” هەواڵێکی ئۆسکاری “مەنسوور جیهانی” بڵاوکردەوە – CHRA.TV\nچوار شه‌ممه, كانونی یه‌كه‌م 1, 2021\nیەکەمین نمایشی جیهانی “بێنیشتمان” سێیەمین بەرهەمی بڵندی “توورج ئەسڵانی” لە ئەمەریکا\n“زاڵاوا” لە فێستیڤاڵەکانی “فیلادێلفیا”، “هۆنگ کۆنگ”، “مەکزیک”، “سائۆپۆلۆ” و “دهۆک”\nبەشداری “پاڵەوان”ی ئەسغەر فەرهادی لە هەشتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “دهۆک”\n“بێنیشتمان” لە لایەن بینەرانی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی دهۆکەوە پێشوازیی لێکرا\nهـیوامان لە ژیاندا سەرکەوتن و گەیشتنە بە ئامانجەکانمان..\nرژێمی ئێران و خۆدزینەوەی لە دادپەروەری!\nتانەی ساختەکاری لە ھەڵبژاردنەکان عێراق بەرەو پەرتبوونی زیاتر دەبات\nسلێمانی پێش 43 ساڵ\nئالینگاری مەرگ لە شیعری (من دەزانم دەکوژرێم) ی دڵشاد مەریوانیدا\nچـیرۆک بۆ منـداڵان.. کـەو و رێـوی\nسمۆرە و منداڵ\nکتێبی (لە پێناوی پەروەردەدا) چاپ و بڵاو کرایەوە\nدوو ئەکتەرە کوردەکەی “بەهمەن قوبادی” لە فێستیڤاڵی فیلمی “تۆکیۆ” خەڵاتیان بەدەستهێنا\n“ئەزموون” لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکانی فیلمی “لیدز”ی بەریتانیا و “لیدێن”ی هۆڵەندا\nسەرەتا / چاند و هونەر / سینەما و تیڤی / گۆڤاری گرینگی نێودەوڵەتی “ڤرایتی” هەواڵێکی ئۆسکاری “مەنسوور جیهانی” بڵاوکردەوە\nگۆڤاری گرینگی نێودەوڵەتی “ڤرایتی” هەواڵێکی ئۆسکاری “مەنسوور جیهانی” بڵاوکردەوە\nCHRA.TV 18/10/2021\tسینەما و تیڤی, چاند و هونەر\nگۆڤاری گرینگی نێودەوڵەتی “ڤرایتی” Variety هەواڵێکی “مەنسوور جیهانی” پەیامنێری سەربەخۆی کورد و نێودەوڵەتی سینەمایی سەبارەت بە خەڵاتی ئۆسکار بڵاو کردەوە.\n“مەنسوور جیهانی” پەیامنێری سەربەخۆی کورد و نێودەوڵەتی سینەمایی کە ماوەی 23 ساڵە لە بواری ڕۆژنامەوانیی هونەریدا بە جیدی و پڕۆفێشناڵ سەرقاڵی کار کردنە، لە نوێترین چالاکیی خۆیدا، هەواڵێکی سینەمایی سەبارەت بە خەڵاتی ئۆسکار لە گۆڤاری گرینگ و بەنرخی نێودەوڵەتیی سینەمایی “ڤرایتی” Variety سەبارەت بە سەرکەوتن و دەستکەوتی گەورەی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی کورتە فیلمی تاران لە ڕیزبەندی فێستیڤاڵەکانی “ئۆسکار کوالیفاید” Oscar Qualified لە وڵاتی ئەمەریکا بڵاو کردەوە.\nبڵاوبوونەوەی هەواڵەکان لە گرینگترین دەزگاکانی ڕاگەیاندنی جیهان\nهەواڵەکانی “مەنسوور جیهانی” تا ئێستا لە تەنیشت زۆربەی دەزگاکانی ڕاگەیاندنی هەرێمی کوردستان، ئێران و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە هه‌ره گرینگترین ماڵپەڕەکانی سینەمایی، هونەریی، ڕۆژنامە و هەروەها ئاژانسە جیهانییەکاندا بڵاو بوونەتەوە، لەوانە: “سکرین دەیلی” Screen Daily، “ڕۆیتێرز” Reuters، “ئابزێڕوێر” The Observer، “بی.بی.سی” BBC، “بیزینێس ئینسایدێر” Business Insider، Rai Alyoum و ڕۆژنامەی “ئەلعەڕەب” Alarab بەریتانیا، “دێدلاین” Deadline، “ئای. ئێم. دی. بی” IMDB، “ئاسۆشەیتێد پڕێس” Associated Press، “یاهوو” YAHOO، “ئێم. ئێس. ئێن” msn، “ئەلمانیتۆر” Al-Monitor، Daily Herald، Boston Herald، Flip Board، The DailyTimes، USA News Lab، Film Ink، Central Recorder، The Nation Press، Geeky Craze، Star Salert، Pop Star، List 23 و … لە ئەمەریکا، “دۆیچه وێلێ” Deutsche Welle ئەڵمانیا، “فیلم فێستیواڵز” FilmFestivals فەڕەنسا”، ئاژانسی “ئانسا” ANSA، “سینێتا نیووز” Cinecitta News، “ترێنتۆ” Trentino و “سینەما ئیتالیانۆ” Cinema Italiano ئیتالیا، “ئەلجەزیرە” Al Jazeera قەتەر، ئاژانسی Armenpress ئەرمەنستان، ئاژانسەکانی “ئازێر تەگ” Azer Tag، “ئازێر نیووز” Azer News، “ئۆنا” ONA، “ئەستێرە” Ulduzumsan، “ئێنز” ENS، “ئازاد لیک” Azad Liq و تەلەڤیزیۆنی Azerbaycan 24 ئازەربایجان، ئاژانسی “ئێسپۆتنیک” Sputnik ڕووسیا، ڕۆژنامەکانی “ئەلئەهرام” و “ئەلدەستوور”، Egypt Post، گۆڤاری “سینەمایی میسر”، Thqafat، “ئێل سینەما” El Cinema، Tahrir News، “نوون ئۆنلاین” Non Online، “ئەلغەد” Elghad، “میسر ئەلیەوم” Today Egypt، “تێلێگڕاف” Teleghraph و گۆڤاری “ئەلحوڕە” Alhuura میسر، ڕۆژنامەکانی “ئەلنەهار” An-Nahar، U-News، “ئەلحەیات” Alhayat و “ئەلئەخبار” Al-Akhbar، LebanonFiles، ماڵپەڕەکانی Middle East Online، “عەڕەب ئەلیه‌وم” Arabs Today، “شاشات” Shashat، “ئەلوەقت” Alwaght، “تەحەولات” Tahawolat، Real Medi، تەلەڤیزیۆنی “ئەلمەیادین” Al Mayadeen و “ئەلعەڕەبی الجدید” Alaraby Alnoor لوبنان، سایتی پسپۆڕانەی “سینەماتۆگراف” Cinematograph، “گۆڵف نیووز” Gulf News، Emarat News، “نەشناڵ پۆست” National Post ، Gulf و Arabic News ئیماڕات، The Indian Express، Asian News Channel، Film Fare Middl Eeast، The Economic Times، Brifly News، FirstPost، Millennium Post، The Indian Wire و Global News Network هیندستان، ئاژانسەکانی “کۆنا” Kuna و “ئەلئەنبا” Alanba کوەیت، ئاژانسی “ئەلجەزایر ڕیپۆڕتێر” Algerian Reporters، Djazairess ئەلجەزایر، Daily Times، ماڵپەڕەکانی Kakazai، E Newspaper و Media Box پاکیستان، ڕۆژنامەی “ئەلوەتەن” Alwatan و Oman Observer عومان، Al-Hhaleej Today و “عەڕەبی نیووز” Araby News عەڕەبستانی سعوودییە، ئاژانسی “سەوا” SAWA، سایتی “دەیلی نیووز” Daily News و “ئەلعالەم پڕێس” Alalam Press سووریە، “ئەلعەڕەبی نیووز” ElArbya و “دونیا ئەلوەتەن” Alwatan Voice فەلەستین، ئاژانسی “ئێکسترا” Extra یەمەن، ئاژانسی “ئەلواست نیووز” Alwasat News لیبی، ڕۆژنامەکانی “’ئەلمەدی” Almada، “ئه‌لشه‌رق” Alsharq، “ئەلتەئاخی” Altaakhi، “ئەسەباح ئەلجەدید” New Sabah، “ئه‌لبه‌ینه ئه‌لجه‌دیده” ئاژانسەکانی “سەربەخۆ” Mustaqila، “ئێنا” INA، “شەفەق” Shafaaq و … عێراق، ئاژانسی “ئانادۆڵ” Anadolu، Film Loverss، Gazete Duvar، ڕۆژنامەی “دەیلی سەباح”، Aydınlık، تەلەڤیزیۆنەکانی “تێلێ سار” Telesur TV و “ئۆلاسال” Ulusal تورکیا و سەدان دەزگای ڕاگەیاندنی دیکەی بیانی.\nسەرکەوتنی “بەهمەن قوبادی” لە فێستیڤاڵی کورتە فیلمی تاران\nفێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتە فیلمی تاران، پێگەیەکی باشی لە ناو سینەماکارانی کورددا هەیە و زۆربەی فیلمسازانی بەناوبانگی کورد یەکەمین بەرهەمەکانی خۆیان لەم ڕووداوە سینەماییەدا بڵاو کردۆتەوە و بە خۆشحاڵییەوە سەرکەوتنی گرینگیان بەدەستهێناوە، لەوانە: “بەهمەن قوبادی”، “توورەج ئەسڵانی”، “شەهرام عەلیدی”، ڕەوانشاد “ڕەحیم زەبیحی”، “ئیبڕاهیم سەعیدی”، “شەوکەت ئەمین کورکی”، “بەتین قوبادی”، “شەهرام موکری”، “هوومه‌ن بێهمه‌نێش”، “جەمیل ڕۆستەمی”، ڕەوانشاد “تەها کەریمی”، “سەتار چەمەنی گوڵ”، “جەلال ساعیدپەنا” و … .\n“ئەسغەر فەرهادی” براوه‌ی دوو خەڵاتی ئۆسکار\nهەروەها سینەماکارانی ناوداری ئێرانیش گرینگییەکی ئەوتۆیان بە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتە فیلمی تاران داوە و لە ناو دڵی ئەم ڕووداوە سینەماییەوە درەوشاونەتەوە و بە سینەمای جیهان ناسێرندراون، لەوانە: “ئەسغەر فەرهادی” براوه‌ی دوو خەڵاتی ئۆسکار و خاوه‌نی کۆمەڵێک خەڵاتی گرینگی جیهانیی دیکە، “ڕەزا میرکەریمی”، “موحسین ئەمیریووسفی”، “مێهرداد ئۆسکوویی”، “مەجید بەرزگەر”، “ئایدا پەناهەندە”، “عه‌لی عه‌سگه‌ری”، “فه‌ڕنووش سه‌مه‌دی” و … .\nبەرپرسی ڕاگەیاندنی گشتیی سینەماکارانی کورد\n“مەنسوور جیهانی” لە ماوەی ئەو 15 ساڵەی کە بە شێوەی پیشەگەڕییانە بەردەوام لە بواری سینەماییدا چالاکی کردووە، بە هاوڕێیەتی لەگەڵ براکەی “مەنووچێهر جیهانی” ڕۆژنامەنووسی بەئەزموونی کورد؛ بەرپرسی ڕاگەیاندنی گشتیی کۆمەڵێک لە سینەماکارانی ناوداری کورد بوون و به شانازییه‌وه هەواڵی سەرکەوتنی فیلمە کوردییەکانیان لە دەزگاکانی ڕاگەیاندنی هەرێمی کوردستان، ئێران، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهاندا بڵاو کردۆتەوە، لەوانە: “بەهمەن قوبادی”، “توورەج ئەسڵانی”، “شەوکەت ئەمین کورکی”، خاتوو “پووران درەخشەندە”، “مەمەد ئەکتاش”، “شەهرام عەلیدی”، ڕەوانشاد “ڕەحیم زەبیحی”، “ئیبڕاهیم سەعیدی”، “بەتین قوبادی”، “کەیوان کەریمی”، خاتوو “ناهید قوبادی”، “وەحید وەکیلی فەر”، “ئەرسەلان ئەمیری”، ڕەوانشاد “تەها کەریمی”، “حوسێن حەسەن”، “هیشام زەمان”، “سەتار چەمەنی گوڵ”، “شوان عەتووف”، “جەلال ساعیدپەنا”، “عه‌باس غه‌زالی”، “ئەحمەد ڕەمەزان‌زادە”، “بیژەن زەمان‌پیرا”، “جەعفەر نوورمحەمەدی”، “ئیرەج محەمەدی ڕەزینی”، “مه‌نسوور چەمەنی”، خاتوو “فاتمە دەستمەرد”، “مێهدی ئەسڵانی” و دەیان دەرهێنەری دیکە.\nبەرپرسی ڕاگەیاندنی گشتیی سینەماکاری ناوداری ئێران\nئەم ڕۆژنامەنووسە کوردە بەرپرسی ڕاگەیاندنی گشتیی سینەماکاری ناوداری لوڕ “مەسعوود جەعفەری جۆزانی” و هەروەها چەندین سینەماکاری بەناوبانگی دیکەی ئێرانی بووە، لەوانە: “نیکی کەریمی”، “عەلیڕەزا ڕەئیسیان”، ڕەوانشاد “کامبۆزیا پەرته‌وی”، “مەجید مەجیدی”، “ئیبڕاهیم موختاری”، خاتوو “ئایدا پەناهەندە”، “فەرهاد وەرئەهرام”، “بایرام فەزلی”، خاتوو “فەریاڵ بێهزاد”، “عەلیڕەزا ئەمینی”، خاتوو “نەرگیس ئابیار”، “حەمیدڕەزا عەلیقولیان”، “حەمید زەڕگەرنیژاد”، “موڕتەزا ئاتەش زەمزەم”، “محەمەد ڕەزا فەرتووسی”، “حەبیب باوی ساجد”، “مێهدی قوربان‌پوور”، خاتوو “ناهید حەسەن‌زادە”، “بێهڕەنگ دێزفوولی‌زادە”، “مەحموود ڕەحمانی”، “پەناەبەرخودا ڕەزایی”، “ڕەزا فەرەهمەند”، “پێگاە قولی‌پوور” و … .\nوانه خوێندن لە ژێر چاودێریی ڕخنەگرانی ناوداری سینەمای جیهان\n“مەنسوور جیهانی” دەرچووی پەیامنێریی لقی “فەرهەنگ و هونەر” لە کۆلێژی هەواڵی تارانە و خولی ئاست بەرزی “خوێندنەوەکانی فیلم: بیرۆکە، ڕخنە و شیکردنەوە”ی بۆ ماوەی ساڵێک لە کۆلێژی نەتەوەیی سینەمای ئێران لە ساڵی 2018 لە ژێر چاودێریی مامۆستایانی بیرمەند و ڕخنەگرانی ناوداری سینەمای جیهان تەواو کردووە، لەوانە: ڕخنەگری ناوداری ئەمەریکی “جاناتان ڕۆزێنبام” Jonathan Rosenbaum، ڕخنەگری بەئەزموون و بەناوبانگی فەڕەنسی پڕۆفیسۆر “ژان میشێل فڕۆدۆن” Jean-Michel FRODON سەرنووسەری پێشووی گۆڤاری گرینگ، بەنرخ و کاریگەری “کایە دۆ سینەما” Cahiers du Cinéma و ڕخنەگری ئێستای گۆڤاری گرینگی “هۆلیوود ڕیپۆرتەر” The Hollywood Reporter، دکتۆر “ئێنیس دێڤیکتۆر” Agnès Devictor مامۆستای زانکۆی پاریس، دکتۆر “ژاک لۆیی کرێمبۆن” Jacques Kermabon سەرنووسەری گۆڤاری “برێف” Bref، دکتۆر “مارییۆن زیلیۆ” Marion Zilio ڕخنەگری فەڕەنسی و مامۆستای زانکۆی پاریسی 8، دکتۆر “ئانخێل کواینتانا” Àngel Quintana مامۆستای زانکۆی جیرۆنای ئیسپانیا و ڕخنەگران، نووسەران و مامۆستایانی شارەزا و بەرچاوی سینەمای ئێران و هەروەها خولی پسپۆڕانەی “ڕخنەی فیلم”ی لە ساڵی 2014 لە ناوەندی ڕێکخراوەی سینەمایی فاڕابی لە ژێر چاودێری کۆمەڵێک مامۆستای زانکۆ تەواو کردووە، لەوانە: دکتۆر “شاهین کەربەلایی تاهیر” مامۆستای زانکۆی “یۆرک” لە کەنەدا و توێژەری ئێستای زانکۆی “هونەرە جوانەکانی هامبۆڕگ” لە وڵاتی ئەڵمانیا و … .\nئەندامی چه‌ندین ڕێکخراوه‌ی ڕۆژنامەوانیی جیهانی و ڕخنە‌گرانی سینەمایی\n“مەنسوور جیهانی” ئەندامی فیدڕاسیۆنی نێودەوڵەتی ڕۆژنامەنووسان لە وڵاتی بەلژیکا، ئەندامی کارای ئەنجومەنی ڕخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران، ئەندامی بنکەی دیزاینەران و بەڕێوەبەرانی ڕیکلامی سینەمای ئێران (ماڵی سینەما)، ئەندامی کارای ئەنجومەنی نووسەران، پەیامنێران و فۆتۆگرافەرانی وەرزشیی ئێران ISJA، ئەندامی ئەنجومەنی نێودەوڵەتی ڕۆژنامەنووسانی وەرزشیی AIPS لە وڵاتی سویسڕا، ئەندامی کارای سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی هەرێمی کوردستان و ئەندامی بنکەی توێژەرانی ماڵی موزیکی ئێرانە و خاوه‌نی خەڵاتی ڕۆژنامەوانی کۆمەڵەی هونەرە جوانەکانی “یۆتۆبۆری” Internationella Sköna Konster لە وڵاتی سویدە و بە هۆی هەوڵ و تێکۆشانەکانی لە بواری ڕاگەیاندن، لە زۆربەی فێستیڤاڵ و ڕووداوە هونەرییەکانی ناوخۆ و دەرەوەی کوردستاندا ڕێزی لێگیراوە و سوپاس‌نامه‌ی ئاراسته کراوه.\nبەشداریی لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکانی سینەمای جیهان\n“مەنسوور جیهانی” لە زۆربه‌ی ڕووداوە گرینگەکانی سینەمای جیهان راسته‌وخۆ ئامادە بووە و هەواڵەکانی ئەم فێستیڤاڵانەی بە زمانەکانی کوردی، ئینگلیزی، عەڕەبی و فارسی لە دەزگانی ڕاگەیاندنی دنیادا بڵاو کردۆتەوە، لەوانە: فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “کان” Cannes لە وڵاتی فەڕەنسا لە ساڵەکانی 2018 و 2019، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “بەرلینالە” Berlinale لە وڵاتی ئەڵمانیا ساڵی 2020، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “یۆتۆبۆری” Goteborg لە وڵاتی سوید لە ساڵەکانی 2018 و 2020، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ڤێنیز” Venice لە وڵاتی ئیتالیا بۆ ساڵی 2020، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی بەڵگەفیلمی “ئیدفا” IDFA لە وڵاتی هۆڵەندا بۆ ساڵی 2020، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ئەبووزەبی” Abu Dhabi لە وڵاتی ئیماڕات لە 5 خولی ساڵەکانی 2010، 2011، 2012، 2013، 2014 و چەندین فێستیڤاڵی پڕبایه‌خی دیکە.\nبەرپرسایه‌تی ڕاگەیاندنی گشتیی 6 فیلمی کوردی و ئێرانی لە ئۆسکار\n“مەنسوور جیهانی” و “مەنووچێهر جیهانی” بەرپرسایه‌تی ڕاگەیاندنی گشتی 3 فیلمی سینەمایی کوردییان لە ئەستۆدا بووە کە لە لایەن وڵاتی عێراقەوە بە خه‌ڵاتی ئۆسکار ناسێندراون، لەوانە: فیلمی سینەمایی “مەردان” لە دەرهێنانی “بەتین قوبادی” لە ساڵی 2015، فیلمی سینەمایی “شوێنیک بۆ یاری” لە دەرهێنانی “شەوکەت ئەمین کورکی” لە ساڵی 2016، فیلمی سینەمایی “ڕەشەبا” لە دەرهێنانی “حوسێن حەسەن” لە ساڵی 2018، فیلمی سینەمایی “بێ مێژوو، بێ واژۆ” No Date، No Sign لە دەرهێنانی “وەحید جەلیلوەند” لە ساڵی 2018، بەڵگەفیلمی بڵندی “گەڕان بەشوێن فەریدەدا” Finding Farideh لە دەرهێنانی هاوبەشی “ئازادەی مووسەوی” و “کوروش عەتایی” لە ساڵی 2020 و فیلمی سینەمایی “هەتاو” Sun Children لە دەرهێنانی “مەجید مەجیدی” لە ساڵی 2021 کە لە لایەنی ڕێژەییەوە ئەم هەنگاوە لە سینەمای کوردستان و ئێراندا به ڕیکۆردێکی بەرچاو دێتە ئەژمار کە بەرپرسی ڕاگەیاندنی گشتیی بەرهەمێکی سینەمایی بتوانێت هەواڵەکانی 6 فیلم لە ئۆسکاردا بڵاو بکاتەوە.\nبەرپرسی ڕاگەیاندنی گشتی کۆمەڵێک فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلم\n“مەنسوور جیهانی” تا ئێستادا بەرپرسی ڕاگەیاندنی گشتی کۆمەڵێک فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی لە ئەستۆدا بووە، لەوانە: “سلێمانی” لە ساڵەکانی 2018 و 2019، یەکەمین هەفتەی نێودەوڵەتی فیلمی کوردی “سنەدژ” لە سنە ساڵی 2017، شەشەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “هەتاو”ی ئێران ساڵی 2016، یەکەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “لێلوون” لە ڕۆژئاوا ساڵی 2020، یەکەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ئامێد” ساڵی 2012، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “یۆتۆبۆری” لە وڵاتی سوید لە ساڵەکانی 2016، 2017، 2019 و 2020، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “لەندەن” لە بەریتانیا لە ساڵەکانی 2009، 2011، 2013، 2014، 2015 و 2021، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “سلێمانی” لە ساڵەکانی 2009، 2010 و 2011، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مەنچستێر” لە بەریتانیا ساڵی 2009، فێستیڤاڵی بەڵگەفیلمی “هەڵەبجە” ساڵی 2010، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “زوریخ” لە سویسڕا ساڵی 2010، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “بەڕلین” لە ئەڵمانیا، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “یەڵماز گۆنای” لە باتمان ساڵی 2015، دووهەمین خولی فێستیڤاڵی کورتە فیلمی “لاوی زێڕین” لە هەولێر ساڵی 2012، سێیەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی “نا بۆ توندوتیژی دژی ژنان” هەولێر لە ساڵی 2012، یەکەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی منداڵانی “ڕانیە” لە ساڵی 2011، فێستیڤاڵی فیلمی “ژیار” سنە لە ساڵەکانی 2009، 2012 و 2014، یازدەیەمین خولی فێستیڤاڵی ناوچەیی “کۆسالان” لە سنە ساڵی 2011، یەکەمین خولی فێستیڤاڵی “کورتە فیلم”ی بۆکان له ساڵی 2009و یه‌که‌مین خولی فێستیڤاڵی “شانۆی ئەزموونی” بۆکان له ساڵی 2010، فێستیڤاڵی فیلمی کوردی “مۆسکۆ” ساڵی 2021 لە ڕووسیا، فێستیڤاڵی فیلم و کەلتووری کوردی “نیۆیۆرک” ساڵی 2021 لە ئەمەریکا، دووهەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتە فیلمی “کۆبانێ” ساڵی 2021 لە ئەڵمانیا و … .\nهاوکاری لەگەڵ کۆمەڵێک فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی و کوردی\nئەم پەیامنێرە کوردە هەروەها لەگەڵ کۆمەڵێک فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی و کوردی وەکوو ڕۆژنامەوانی سینەمایی و هونەریی هاوکاری کردووە، لەوانە: فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ئەبووزەبی” لە وڵاتی ئیماڕات لە ساڵەکانی 2010، 2011، 2012، 2013 و 2014، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “یۆتۆبۆری” لە وڵاتی سوید لە ساڵەکانی 2018 و 2020 و 2021، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “دهۆک” لە ساڵەکانی 2011، 2012، 2015، 2016، حەفتاوچوارەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی هونەریی هۆڵەندا بە ژەنیاری پیانۆ لە لایەن “ڕیویچی ساکامۆتۆ” Ryuichi Sakamoto ئاوازدانەری ناوداری براوەی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین موزیکی فیلمی سینەمایی “دوایین ئیمپیڕاتۆر” The Last Emperor لە دەرهێنانی سینەماکاری ناوداری ئیتاڵی ڕەوانشاد “بێڕناردۆ بێڕتۆلۆچی” Bernardo Bertolucci لە ساڵی 2021، سی و یەکەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی شیعری “مێدلین” Medellin لە وڵاتی کۆلۆمبیا لە ساڵی 2021، کۆنسێرتی “کێنی باروون” Kenny Barron ژەنیاری بەتوانای پیانۆ و براوه و خاوه‌نی 9 خەڵاتی گرینگی موزیکی “گڕێمی” Grammy لە شەستەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی مۆسیقای “جەز” Antibes Juan-les-Pins لە وڵاتی فەڕەنسا لە ساڵی 2021، سی و یەکەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “فڕانکۆفۆن ناموور” Francophone de Namur لە بەلژیکا لە ساڵی 2021، هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی شیعری “ئاتێن” لە یوونان ساڵی 2019، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی “دەنگی وەحشی” WILDsound Festival لە ئەمەریکا ساڵی 2019، ده‌یه‌مین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی شیعری “هاواری ژن” Woman Scream له مه‌کزیک ساڵی 2019، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فۆتۆگرافی “ڕەش و سپی” لە یوونان ساڵی 2019 و هەروەها هەواڵی کۆمەڵێک فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانیی بڵاو کردۆتەوە، لەوانە: “سان فڕانسیسکۆ” و “داڵاس شید لە ئەمەریکا”، “ویترە” و “کاتی زستانی تاران” لە فەڕەنسا، “تۆڕۆنتۆ” لە کەنەدا، “بەڕلین” لە ئەڵمانیا، “باڕسیلۆنا” لە ئیسپانیا و “ئوستوڕالیا”.\nبەرپرسی ڕاگەیاندنی میدیایی بیانی چەندین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلم\n“مەنسوور جیهانی” هەروەها بەرپرسی ڕاگەیاندنی میدیایی بیانی چەندین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلم بووە، لەوانە: فێستیڤاڵی جیهانیی فیلمی “فەجر” لە خوله‌کانی ساڵەکانی 2011، 2014، 2015، 2016، 2017، 2018 و 2020، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “سلێمانی” لە ساڵەکانی 2016 و 2017، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتە فیلمی تاران لە ساڵەکانی 2014، 2015، 2016، 2017، 2018، 2019، 2020 و 2021، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی منداڵانی و مێرمنداڵانی “ئیسفەهان” لە ساڵەکانی 2017، 2018، 2019 و 2020، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “سینەما حەقیقت” لە ساڵەکانی 2014 و 2018، هەواڵە نێودەوڵەتییەکانی دامه‌زراوه‌ی سینەمایی فاڕابی ئێران لە ساڵەکانی 2018، 2019، 2020 و 2021، یەکەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “کیش” لە ساڵی 2011، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “سەوز”ی ئێران لە ساڵەکانی 2016 و 2017، یەکەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ویدیۆیی “یاس”ی ئێران و هەروەها سەرنووسەری گۆڤاری ڕۆژانەی ئەم ڕووداوە سینەماییە لە ساڵی 2012، نۆیەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “وارش”ی ئێران لە ساڵی 2019، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتە فیلمی “یەک خولەک قەرەنتینە”ی ئێران لە ساڵی 2020، چوارەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “مێنا” MENA لە وڵاتی هۆڵەندا لە ساڵی 2021، هەواڵی کتێبی “شەوێکی دووراو بە هەورەتریشقە” لە شیعرەکانی سینەماکاری ناوداری ئێرانی ڕەوانشاد “عەباس کیاڕۆستەمی” و لە وەرگێڕانی “محەمەد ئەلئەمین ئەلکەرخی” شاعیری عێراقی و “ڕەشید وەحتی” شاعیری مەغریبی بۆ سەر زمانی عەڕەبی لە حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی “کاپ ئێسپارتێل” Cap Spartel لە وڵاتی مەغریب لە ساڵی 2021 و چەندین ڕووداوی هونه‌ریی گر‌ینگی دیکە.\nنووسینی هەواڵ و ڕاپۆڕت له‌سه‌ر فێستیڤاڵە گرینگەکانی فیلم له جیهاندا\nهەواڵ و ڕاپۆڕتە سینەماییەکانی ئەم ڕۆژنامەنووسە سەربەخۆیە؛ لە فێستیڤاڵە گرینگەکانی جیهان، لەوانە: فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکانی فیلمی “کان” لە فەڕەنسا، “بەرلینالە” لە ئەڵمانیا، “ڤێنیز” لە ئیتاڵیا، “سەن سباستییەن” لە ئیسپانیا، “تسالۆنیکی” لە یوونان، “لەندەن” لە بەریتانیا، “کاڕلۆڤی ڤاری”، “زێلین” و “بڕنۆ” لە کۆماری چیک، “تالین” لە ئستۆنیا، “لۆکاڕنۆ” لە سویسڕا، “شانگهای” لە چین، “بووسان”، “دمز” و “ئۆلجۆ” لە کۆریای باشوور، “مۆسکۆ” لە ڕووسیا، “تۆکیۆ”، “فیلمەکس” و “فۆکۆئۆکا” لە ژاپۆن، “تۆڕونتۆ”، “مۆنتڕاڵ”، “ڤەنکۆڤێر” و “هات داکس” لە کەنەدا، “ڕۆتێردام”، “ئیدفا”، “دێت ماتێر” و “مێنا” لە هۆڵەندا، “قاهیرە” لە میسر، “ئێدینبۆڕگ” لە ئیسکاتلەندا، “یۆتۆبۆری” و “ئستۆکهۆڵم” لە سوید، “گوا”، “چاوی سێیەم”، “کرالا”، “مۆمبای”، “بەنگلۆر”، “بەمبەئی”، “جەیپوور”، “جەگران”، “دێهلی”، “گڵۆباڵ” و “کەڵکەتە” لە هیندستان، “ساندەنس”، “تڕابیکا”، “شیکاگۆ”، “مەیامەی”، “سیاتێل”، “بیگ ئێسکای”، “سانتا باڕباڕا”، “تیبۆڕۆن”، “بڕۆکلین”، “هۆستۆن”، “دی.سی فیلم فێست”، “پاڵم ئێسپرینگز”، “واشنگتۆن دی.سی”، Accolade Global، “میلی والری”، “ئاسیا پەسیفیک”، “ئاسیا لۆس ئانجلێس”، “سینە کۆئێست”، “ئاشتی لە زەوی” POEFF، “ڕیوەڕوان” و “ئازادی” لە ئەمەریکا، “تۆرینۆ”، “تائۆرمینا”، “ترێنتۆ”، “هونەری سینەما”، “ئیستیجاری”، “سالێنتۆ”، “سینە فیلم”، “ئیدێل ئێست نۆ”، “دینی ئەمڕۆ” و “فیلم بۆ ئاشتی” لە ئیتاڵیا، “مۆنیخ”، “لۆکاس”، “بلاک”، “ئینتێرفیلم”ی بەڕلین، “نۆرێمبۆرگ”، “مانهایم” و “کاسێل” لە ئەڵمانیا، “دووبلین” و “کۆڕۆناکورک” لە ئیرلەندا، “سێ قاڕەی نانت”، “دۆویل”، “دۆ نێت”، “پاریس”، “لیۆن”، “وزوول”، “پێساک” و “فیلم کالێت” لە فەڕەنسا، “سائۆپۆلۆ”، “ئامازۆن” و “کۆریتیبا” لە بڕازیل، “کاستێندۆرف” لە سێربستان، “فانتاسپۆرتۆ” لە پورتوگال، “ئانتالیا”، “ئیستانبوول”، “مالاتیا”، “ئادانا” لە تورکیا، “تڕۆمسۆ”، “کۆسمۆڕاما”، “ڕیف” و خەڵاتەکانی “ئاماندا” لە نۆڕوێژ، “پلووس کامێڕائیمەیج”، “کڕاکۆف”، “کامێڕا ئاف پلووس”، “مێژوویی و سەربازی”، “ئالە کینۆ”، “ئاف سینەما” و “گڕاند ئاف” لە پۆڵەندا، “گڕانادا”، “جیڕۆنا”، “وایادۆلید”، “بیلبائۆ”، “ئەمال” و “ئۆڕێنس” لە ئیسپانیا، “سینەدایز” لە مەقدوونیە، “مێکزیکۆ” لە مەکزیک، “ئەبووزەبی”، “دوبەی”، “گۆڵف” و “شارجە” لە ئیماڕات، “سیدنی”، “بریزبێین”، “ئابۆڕن” و “مێلبۆڕن” لە ئوستڕاڵیا، “زووریخ”، “مافی مرۆڤی ژنێڤ” و “تۆسیس” لە سویسڕا، “واڕنا” و “سووفیا مێنار” لە بوڵگاریا، “وێلێنیووس” لە لیتوانی، “بڕاتیسلاوا” لە ئۆسلۆڤاکی، “میلینیۆم” و “مۆنز” لە بەلژیکا، “ئاڵتێڕناتیڤ” لە ڕۆمانیا، “مۆلۆدیست” لە ئۆکڕاینا، “ڕیکیاویک” لە ئیسلەندا، “تیڕانا” لە ئەڵبانیا، “مدیاڤەیڤ” لە هەنگاریا، “بۆینێس ئایرێس” لە ئەڕژانتین، “دووربان” لە ئەفریقای باشوور، “زاگرێب داکس” و “ئسپلێت” لە کڕۆواسی، “قەیسی زێڕین” و “ڕۆلان” لە ئەرمەنیستان، “هێلسینکی” و “میدنیات سان” لە فینلەندا، “زاگۆڕا”، “ڕەبات” و “مەغریب” لە مەڕاکیش، “بەیرووت” لە لوبنان، “سەن پێتێرزبوورگ”، “تیفلیس” و “کازان” لە ڕووسیا، “هۆنگ کۆنگ”، “خەڵاتەکانی ئاسیا” و “ئاڕت” لە هۆنگ کۆنگ، “زەنگبار” و خەڵاتەکانی “دارالسەلام” لە تانزانیا، “ئەبووجا” لە نیجریە، “دۆحە” لە قەتەر، “ئەبووجا” لە نیجریە، “ئۆراسیا” لە قەزاقستان، “مەسقەت” لە عومان، “بەغداد” و “بابل” لە عێراق، هەواڵەکانی 6 خولی خەڵاتەکانی “ئاسیا پەسیفیک” Asia Pacific (ناسراو بە خەڵاتی ئاسیا) BAPFF لە ساڵەکانی 2008، 2011، 2012، 2014، 2015 و 2017 لە ئوستڕاڵیا، نمایشی فیلمی سینەمایی “بیرەوەرییەکانی سەر بەرد” لە دەرهێنانی “شەوکەت ئەمین کورکی” لە ساڵی 2015 و هەروەها فیلمی سینەمایی “ڕەشەبا” لە دەرهێنانی “حوسێن حەسەن” لە ساڵی 2017 لە کۆنفڕانسی نێودەوڵەتی ڕێکخراوەی جیهانی “یۆنسکۆ” UNESCO لە شاری پاریس لە فەڕەنسا، هەواڵەکانی ڕێزلێنان و نمایشی بەرهەمەکانی مامۆستا “عەباس کیاڕۆستەمی” لە دنیادا و سەدان فێستیڤاڵ و ڕووداوی سینەمایی دیکەی بە زمانەکانی کوردی، ئینگلیزی، عەڕەبی، فارسی، ئیتاڵی، فەڕەنسی، ئەڵمانی، ڕووسی، تورکی و … لە ئاژانسەکان، ڕۆژنامەکان، هەفتەنامەکان، گۆڤارەکان و ماڵپەڕەکانی هەرێمی کوردستان، ئێران، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان، بە شێوەی بەربڵاو و و پیشەگەڕییانە چاپ و بڵاو بۆتەوە.\nهاوکاریی له‌گه‌ڵ ڕێکخراوه‌ی یۆنسکۆ و ناوه‌نده فه‌رهه‌نگی و هونه‌رییه‌کان\n“مەنسوور جیهانی” هەروەها هەواڵە نێودەوڵەتییەکانی نووسینگەی کۆمیسیۆنی نەتەوەیی یۆنسکۆ ـ ئێران لە ساڵەکانی 2018، 2019، 2020 و 2021، هەواڵەکانی بەشی فەرهەنگیی باڵیۆزخانەی فەڕەنسا لە تاران لە ساڵەکانی 2016، 2017، 2018 و 2019، ڕاپۆڕتی کۆنسێڕتی گرووپی مۆسیقای “شەمس” بە ئاوازدانەریی موزیکزانی ناوداری کورد مامۆستا “کەیخوسرەو پوورنازی” و بە دەنگی “هۆمایوون شەجەریان” لە شاری قوونیای تورکیا لە ساڵی 2018، کۆنفڕانسی “میراتی جیهانی شاهروود، بەستام و خەرەقان” بە ئامادەبوونی مامۆستا “شەهرام نازری” خاوه‌نی خەڵاتی شووالییەی ئاواز و خاتوو “ئێسین چەڵەبی” نەوەی بیست و دووهەمی مەولانا شاعیری ناوداری ئێرانی و سەرۆکی ڕێکخراوەی جیهانی مەولانا لە ساڵی 2018، فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی ئەدەبی “گەلاوێژ” لە هەرێمی کوردستان لە ساڵەکانی 2016، 2018 و 2019، سێیەمین کۆنفڕانسی نێودەوڵەتی “دابڕان” لە سلێمانی لە ساڵی 2017، بەرپرسی ڕاگەیاندنی گالێری هونەرەکانی شێوەکاریی “ئاس” لە تاران لە ساڵەکانی 2016، 2017، 2018 و 2019، بەرپرسی ڕاگەیاندنی کۆمپانیای مۆسیقای “ئێران گام” لە ساڵەکانی 2016، 2017، 2018 و 2019، ماوه‌ی 4 ساڵ بەرپرسی ڕاگەیاندن و فۆتۆگرافەری تایبەتی چالاکییە هونەریی و کۆنسێڕتەکانی گۆرانیبێژی ناوداری موزیکی پاپی ئێران “محەمەد عەلیزادە”، پێشانگای فۆتۆگرافی دکتۆر “مەجید پازووکی” بە ناونیشانی “هەور” لە ساڵی 2015، چەندین خولی فێستیڤاڵی شانۆی کوردی “سەقز” له ساڵی 1999 تا ئێستا، یەکەمین پێشانگای “هونەر و ئێچ.ئای.ڤی / ئێیدز” HIV / Aids” لە ساڵی 2016، پازدەیەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی شانۆییەکانی ئایینی و سونەتی تاران لە ساڵی 2011، پێشبڕکێی فۆتۆگرافیی “هەڵبژاردەی بەرچاو”ی سۆنقۆر لە کرماشان، چەندین خولی فێستیڤاڵی سەرتاسەری چیرۆکی “بانە”، دووهەمین پێشانگای “منداڵان، سینەما، ئێچ.ئای.ڤی / ئێیدز” HIV / Aids” لە ساڵی 2016، فیستیڤاڵی “ئاوای ئێرانی” لە ساڵەکانی 2017، 2018 و 2019، ئەنجومەنی خوێشەویستانی شاعیری ناوداری ئێرانی “حافز” لە ساڵی 2016 و 2017، هەواڵەکانی گەڕانەوەی شاخەوانی کورد “حەمید دێهقان” لە لووتکەی بەرزی “ئێوێرێست” Everest لە ساڵی 2011، هەواڵەکانی خەڵاتی مامۆستا “محەمەد ماملێ” لە ساڵەکانی 2013 و 2014، بڵاوکردنەوەی هەواڵی چالاکییە هونەرییەکانی مامۆستا “شەهرام نازری”، ئەڵبوومی موزیکی “طریق عشق” واتە “ڕێگای ئەوین” بە دەنگی گۆرانیبێژی ناوداری ئێرانی مامۆستا “محەمەد ڕەزا شەجەریان” لە ساڵی 2017، هەواڵی چالاکییەکانی گرووپی موسیقای “کامکاران”، هەواڵی کتێبی فێرخوازیی “دەف” بە هەوڵی مامۆستا “بیژەن کامکار”، هەواڵەکانی مامۆستا “سەدیق تەعریف”، گۆرانیبێژی ناوداری کورد “عەدنان کەریم”، کۆنسێڕتەکانی گرووپی موزیکی “نیشتمان” بە سەرپەرەستی “هەژار زەهاوی” لە جیهاندا لە ساڵەکانی 2015 و 2016، هەواڵی چالاکییەکانی گۆرانیبێژی ناوداری کورد “پەیام عەزیزی” لە ساڵی 2012 تا ئێستا، کۆنسێڕتی مۆسیقای “پەیام عەزیزی” لە کۆنسێڕواتواری چایکۆفسکی شاری مۆسکۆ؛ گەورەترین و گرینگترین کۆنسێڕواتواری جیهان، ئەلبوومی “وتووێژی چەنگ و نەی” بە ژەنیاری خاتوو “تارا جاف” و موزیکزانی کورد “فەردین لاهوورپور” لە ساڵی 2012، گۆرانیبێژی نێودەوڵەتی ئۆرکستڕای نەتەوەیی وڵاتی سویسڕا “کورووش ئەنووش”، ئاوازدانەری ئێرانی “ئەڕەشک ڕەفیعی”، بیست و پێنجەمین ساڵیادی دامەزراندنی کۆمپانیای مۆسیقای “ئاڕشە جامی جەم” نوێنەری فەرمی “یاماها” YAMAHA لە ئێران ساڵی 2017، کۆنسێڕتی گەورەی “مۆسیقای فۆلکلۆری کوردی” لە بۆکان ساڵی 2019، گرووپی موزیکی کچانی “ژیوار” لە ساڵەکانی 2009، 2010، 2011 و 2012، ئەلبوومی “خۆرووش” بە ئاوازدانانی موزیکزانی ناوداری ئێرانی “مەجید درەخشانی” و بە دەنگی “موجتەبا عەسگەری”، “محەمەد شەعبانی” ژەنیاری پێڕکاشێن و ئاڕتیستی کۆمپانیای جیهانی “یاماها” YAMAHA لە ئێران، کۆنسێڕتی گرووپی موزیکی “ڕووناک” لە کارنەڤاڵی گەورەی فەرهەنگی ئاسیایی و بەشداری لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی مۆسیقای “ڕێگای هەورێشم” لە چین ساڵی 2019، کۆنسێڕتی گرووپی موزیکی منداڵانی “کاغەز ڕەنگی” ئیسفەهان لە کۆنسێڕواتواری پیکەن و مۆزەخانەی چین لە ساڵی 2018، کۆنفڕانسی هاوبەشی دکتۆر “محەمەد سەیدا” کەسایەتی ناسراوی کورد و پیاوی بیرتیژی زەینی ئێران و “وینسێنت دێلۆرمێل” Vincent Delourmel پیاوی بیرتیژی زەینی فەڕەنسا لە شاری پاریس، سێیەمین فێستیڤاڵی سترانی “هاوار” لە عەفرین ساڵی 2021، کۆنسێڕتی گرووپی موزیکی تەنبووری “مێهروەرزان” لە ساڵی 2016، حەوتەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی ژەنیاری دەفی “دەف نەوای ڕەحمەت” لە ساڵی 2017، کردنەوەی ناوەندی فەرهەنگیی عێراق لە تاران لە ساڵی 2015، چوارەمین فێستیڤاڵی مەولوودی خوێنیی “هەتاو” لە ساڵی 2017، فێستیڤاڵی شانۆی کوردی “یۆتۆبۆری” سوید لە ساڵەکانی 2017 و 2021، هەواڵی داهێنانی دەزگای “ئەی.تی.ئێم” و پوڵ ژمێری بە تایبەتمەندی خاوێنکردنەوە و کوشتنی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە لایەن دکتۆر “پەیمان سەرحەدی” زانا و داهێنەری کورد لە وڵاتی سویسڕا لە ساڵی 2020، پێشانگای فۆتۆگرافی بە ناونیشانی “هەورامان: داوێنی ئاسمان” Hawraman، Fringing the skies بە هاوکاریی کۆمیسیۆنی نەتەوەیی “یۆنسکۆ” لە ماڵی هونەرمەندانی ئێران ـ ساڵی 2020، هەواڵی تۆمارکردنی جیهانی هەورامان لە لیستی جیهانی ڕێکخراوەی “یۆنسکۆ” و … بڵاو کردۆتەوە.\nچراتێڤی.. پێگەیەکى هونەرى و رۆشنبیریى ئەلکترۆنی ئازادو سەربەخۆیە، رۆژانە لەپێناو پەرەپێدانى ئەم بزاوتە لەکوردەواریدا خۆى نوێدەکاتەوەو، با نووسەرانی کوردیش ڕەها بن لە هەربەربەست و سانسۆرێک کە ڕێگرن لە بەردەم تەقینەوەی بەهرەو داهێنانەکانیان. چراتێڤی..هەناسەو نەفەسى هەموو ئەو مرۆڤانەیە دەنگ بوون و دەنگ دەمێنن لەڕوداوە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی جیهان و کوردستان. لێرەوە رایدەگەیەنین جگە لەو بابەت و بڵاوکراوانەى لۆگۆى چرایان بەسەرەوەیە چرا بەرپرس نییە لەناوەرۆکى بابەت و بڵاوکراوەکان.


قائیمقامیه‌تی سلێمانی، ئاماری كاروچالاكی لیژنه هاوبه‌شه‌كان راده‌گه‌یه‌نێت – لڤین پرێس\nقائیمقامیه‌تی سلێمانی، ئاماری كاروچالاكی لیژنه هاوبه‌شه‌كان راده‌گه‌یه‌نێت\nقائیمقامیه‌تی سلێمانی ئاماری كاروچالاكیه‌كانی مانگی رابردوی لیژنه هاوبه‌شه‌كان بڵاوده‌كاته‌وه كه‌زیاتر له شه‌ش هه‌زار سه‌ردانیان ئه‌نجام داوه و ده‌ستیشیان به‌سه‌ر ( ٤٨ ) تۆن كاڵاوشمه‌كی خراپ و ماوه‌به‌سه‌رچودا گرتوه\nئه‌مڕۆ ( چوارشه‌ممه، ٢ / ٦ / ٢٠٢١ ) قائیمقامیەتى سلێمانى، ئاماری كاروچالاكی لیژنه هاوبه‌شه‌كان بڵاوكرده‌وه و ڕایگەیاند،” ( ٦.١٨٧ ) سەردانیان بۆ دوكان و بازاڕ وشوێنه گشتییه‌كان ئه‌نجامداوە، لەو بەسەرکردنەوانەشدا پسوڵه‌ی سه‌رپێچییان بۆ ( ٦٣٩ ) شوێن تۆمارکردوە، كه‌به‌شێكی زۆری سه‌رپێچییه‌كان کەمتەرخەمى خاوەنى شوێنەکان بوه، نەک چاوچنۆکى بەدەستهێنان پارە بەشێوەى نایاسایى، هه‌روه‌ها ( ٣٤٤ ) شوێنیشیان ئاگادار كردوه‌ته‌وه کە پابەندی مەرج و رێنماییەکانی کارکردن بن”.\nله‌ئاماره‌كه‌دا هاتوه،” به‌هۆی جێبه‌جێ نه‌كردنی رێنماییه‌كانی ته‌ندروستی و ڤێتێرنه‌ری و مه‌رجه‌كانی دیكه‌ی كاركردن، لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی ( ٧٨ ) شوێن داخراوه وه‌هه‌روه‌ها یه‌ك شوێنیشیان روبه‌ڕوی دادگا كردوه‌ته‌وه”.\nهەروەها ئەوەیش خراوەتە ڕوو،” له مانگی رابردودا و له‌ئه‌نجامی پشكنیینه به‌رده‌وامه‌كانیان، لیژنه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی توانیویانه ده‌ست به‌سه‌ر ( ٤٨ ) تۆن كاڵاوشمه‌ك و خوارده‌مه‌نی خراپدا بگرن و له‌لایه‌ن لیژنه‌ی تایبه‌تمه‌نده‌وه له‌ده‌ره‌وه‌ی ناوچه‌ی نیشته‌جێبون له‌ناوبرێت”.\nلە کۆتایدا ئاماژە بەوەیشداروە،” به‌هۆی سه‌رپێچی شوێنه‌كان، لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی بڕێك پاره غرامه‌ی خاوه‌ن شوێنه‌كانی كردوه، كه بڕه‌كه‌ی له‌مانگی پێنجی ساڵی ( ٢٠٢١ ) بریتییه له ( ٤٢ ) ملیۆن و ( ٥٥٠ ) هه‌زار دیناره و به‌پێی یاسا ده‌خرێته‌وه سه‌رداهاتی گشتی”.\nپڕۆژەی بەبیابانکردنی هەرێمی کوردستان لەئارادایە\nهۆکارى داخستنى فڕۆکەخانەى هەولێر ڕاگەیەندرا


كۆڵبەرێكی كورد لە ژێر ئەشكەنجەی هێزەكانی توركیا گیانی لەدەستدا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nرێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایدەگەیەنێت، هاووڵاتییەكی كورد لە كاتی كۆڵبەریدا لە لایەن هێزێكی چەكداری توركیاوە دەستبەسەر كرا و لە ژێر ئەشكەنجەی ئەو هێزانەدا گیانی لە دەستدا.\nرێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو لە ڕاگەیەنراوێكدا دوێنێ هەینی هێزە چەكدارەكانی وڵاتی توركیا لە سنووری كۆتۆل سەربەناوچەی “خۆی” لە پارێزگای ورمێ ژمارەیەك كۆڵبەریان دەستبەسەر كرد و یەكێك لەو كۆڵبەرانە لە ژێر ئەشكەنجە و لە ئاكامی كوتان و لێدانی ئەو هێزانەدا گیانی لە دەست دا.\nئاماژەبۆ ئەوەشكرا ، كۆڵبەرەكە ناوی بورهان محەممەد و تەمەنی ٢٣ ساڵە كە لە سنووری گوندی گواری قوتوور دەستبەسەر كراوە و كوژراوە و تەرمی ئەو كۆڵبەرە لای هێزەكانی توركیایە و بنەماڵەكەی بە هۆی داخراوبوونی سنوورەكانەوە نەیانتوانیوە بچنە نێو خاكی توركیا و تەرمی ڕۆڵەكەیان وەربگرنەوە.\nمەسعود بارزانی؛ لەگەڵ مەسرور بارزانی و تیمی پارتی لە حكومەت كۆبوەوە\nبەهۆی كەوتنەوەی ئاگر لەكێڵگەیەكی پەلەروەر دوو كرێكار گیانیان لەدەستدا\nخەڵك ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی ڕووداوی ئاگركەوتنەوە دوو كرێكار لە پارێزگای لوڕستانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەكاتی كاركردن…\nڕۆژهەڵاتی كوردستان؛ لە3مانگی ڕابردوودا ٢٢٣حاڵەتی پێشێلكاری مافەكانی مرۆڤ تۆماركراوە\nخەڵك ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایدەگەیەنێت ، لەماوەی وەرزی ڕابردوودا ٢٢٣ حاڵەتی پێشێلكاری مافەكانی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان تۆماركراوە و…\nلەسنوری شنۆی ڕۆژهەڵاتی كوردستان شەڕ لەنێوان سوپای پاسداران و پەكەكە ڕوویدا\nخەڵك شەڕ و پێكدادان لە نێوان هێزەكانی پارتی كرێكارانی كوردستان (PKK) لە سەر سنووری شاری شنۆی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەگەڵ سوپای پاسداران ڕوویداوە و…\nخەڵك ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایدەگەیەنێت، لە ماوەی مانگی ڕابردوودا 24 هاووڵاتی كورد لە شارە جیاجیاكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان كۆتاییان بە ژیانی…\nبەوێنە؛ بەتەقەی هێزە ئەمنییەكان كۆڵبەرێكی كورد كوژرا باوكی 6 منداڵە\n11 تەموز 2021 8.30 pm\nخەڵك ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو بڵاویكردەوە، كە كۆڵبەرێكی خەڵكی سەقز لە كاتی كۆڵبەری لە یەكێك لە ناوچە سنوورییەكانی…\n20 نیسان 2021 10.30 pm\nخەڵك ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایدەگەیەنێت، لە ماوەی مانگی ڕابردوودا 24 هاووڵاتی كورد لە شارە جیاجیاكانی ڕۆژهەڵاتی…


کۆڵ بەنزڵ: قاعیدە لە بەرامبەر داعش دا، تێکۆشان و ململانێی هێزە جیهادییەکان لە( ئەفغانستان)ی تاڵیبان دا! – WTARIKURD\nهاتنەوە سەر حوکمی تاڵیبان، بەو خێراییە، لە ئەفغانستان دا بووە هۆی درووستکردنی ترس لەوەی ئەو وەڵاتە جاریکی تر دەبێتەوە بە پەناگەیەک بۆ میلیشیا ئیسلامییە توندڕەوەکان، کە دەیانەوێت کاری تیرۆر لەوەڵاتانی تر ئەنجام بدەن. جا کە تەماشایەکی مێژووی تاڵیبان دەکەین لە وەخۆگرتنی ئەو جۆرە گرووپە توندڕەوانە، ئەو ترسە لە تاڵیبان وەڕاست دەگەڕێت. بەڵام ئەو دوو بزووتنەوەیە، کە قاعیدەو داعشن، لە ناو ئەفغانستان دا لەسەر نفوز و دەسەڵات لە پێشبڕکێ دان. هەردووکیشیان ڕووبەڕووی چەندین تەگەرەی گەورە دەبنەوە لە کاتی بەکارهێنانی ئەفغانستان وەک مینبەرو سەکۆیەک کە ببێتە پاڵپشتییەک بۆیان و تاکو لەوێوە شەپۆلێکی تازە لە کاری تیرۆریستی دەست پێبکەنەوە.\nئەو گرووپانە لە نێو خودی خۆیاندا بە شێوەیەکی زۆر خەراپ دابەشبوون دەربارەی ئەوەی کە ئەفغانستانی ئێستای ژێر حوکمی تاڵیبان چ ڕۆڵێک دەگێڕێت لە جیهادی جیهانی دا. بە لای قاعیدەوە سەرکەوتنی تاڵیبان سەرکەوتنێکی گەورەیە و بەدیهاتنی بەڵێنی خودایە بە سەرخستنی باوەڕداران بەسەر بێباوەڕان دا. بەڵام بە لای داعشەوە بەهیچ شێوەیەک بەسەرکەوتن هەژمار ناکرێت، بەڵک و بەڵگەیەکی ترە لە ویستی تاڵیبان بۆ هاوکاری و هەماهەنگی لەگەڵ ئەمریکادا.\nخەلافەتی دواڕۆژ یان هاوپەیمانی ئەمریکیەکان؟\nلە ساڵی 2003 وە کە داعش پەرەی سەندو خەلافەتیشی لە ساڵی دواییدا ڕاگەیاند لەو ناوچانەی بەدەستیەوە گرتن لە عێڕاق و سوریا. لەولاوە قاعیدە هەوڵی ئەوەی دەدا کە خۆی وا نیشان بدات کە لە دوو گرووپەکەی تر مۆدێرن ترو گونجاوترە. قاعیدە خۆی بەدوور دەگرت لە بەکافردانانی موسڵمانەکانی ترو زیاتریش گرنگی دەدا بە ڕای گشتی لە جیهانی ئیسلامیدا. هەروەها قاعیدە پەیوەندییەکانی، کە لە مێژبوو هەیبوون لەگەڵ تاڵیبان، قوڵتر کردنەوە. پەیوەندییەکانی ئەو دوو گرووپە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1996 کە تاڵیبان دەسەڵاتی لە ئەفغانستان بەدەستەوە گرت. ئەوەبوو کە تاڵیبان ڕێگای بە ئوسامە بن لادن دا کە لەوێ بمێنێتەوە لە ژێر پارێزگاریی تاڵیبان دا. ساڵی 2001 بوو پێش ڕوودانی 11ی سێپتەمبەر کە بن لادن بە ئاشکرا سوێندی خواردو بەیعەتی دا بە تاڵیبان بە ڕابەرایەتی مەلا عومەر وە داواشی کرد لە هەموو قاعیدەو ئەندامەکانی کە لە ناو ئەفغانستان دا بوون کە وەک و ئەو بکەن.\nقاعیدە لە ژێرڕابەرایەتی ئەیمەن ئەلزەواهیری، جێگری بن لادن، زۆرتر جەختی لە وەلاو دڵسۆزی بۆ تاڵیبان کردەوە. ئیماڕەتی ئیسلامی ئەفغانستان، کە ناوە فەڕمیەکەی تاڵیبانە، لە پروپاگەندەکانی قاعیدەدا وەک ئەوجێگایە باسی لێوە دەکرێت کە خەلافەتی ئیسلامی تێدا پێشبینی دەکرێت. ڕابەری تاڵیبانیش کە فەرماندەی باوەڕدارەکانە، تایتڵێکە کە لەلایەن خەلیفەکانەوە بەکار هاتووە وەک فیگەرو کەسایەتیەکی نیمچە خەلیفە وێنا دەکرێت. ئەو گۆڕانکاریە کاتێک سەری وەدەرنا کە داعش لە حوزەیرانی 2014 دا خەلافەتی ڕاگەیاند و فەرمانیشی دەرکرد کە تەواوی گرووپە جیهادییەکانی تر کە قاعیدەش لە نێویاندا بوو هیچی تر یاسایی نین. وەڵامی قاعیدە، بۆ ئەو بریارەی داعش بریتیبوو لە پێدانی مانایەکی تازە بە پەیوەندیەکانی لەگەڵ تاڵیبان و دەیان گوت کە تۆڕی قاعیدە لە پەیوەندی و پەیمانێکی نیمچە خەلافەتیدایە لەگەڵ تاڵیبان و لە ژێر چاودێری و پارێزگاری ئیماڕەتی ئەفغانستاندایە.\nڕێگایەک کە قاعیدە ئەمەی پێکردووە، جەختکردنیەتی لە سەر بەیعەتدان بە حاکمی تاڵیبان. بۆ نموونە قاعیدە لە هەواڵنامەیەکی 2014 یدا تازەکردنەوەی بەیعەتی ڕاگەیاند بۆ ئەمیری باوەڕداران، موجاهیدی جیهاد، مەلا محەمەد عومەر”خوا بیپارێزێت”. دوپاتی دەکاتەوە کە قاعیدەو تەواوی لقەکانی لە هەموو شوێنەکان سەربازن لە سووپای ئەودا. لە هەمان کاتدا ئەلزەواهیری بە ئاشکرا لە جیاتی هەموو تۆری قاعیدە بەیعەتی دایەوە بە هەردووک ڕابەرانی تاڵیبان کە لە دواییدا هاتن. لە ساڵی 2015 دا بەیعتی دا بە مەلا ئەختەر مەنسور و لە ساڵی 2016 دا بەیعەتی دا بە مەلا هەیبەتوڵا ئاخوندزادە. ئەلزەواهیری لە هەر پەیامێکیدا ( ئیماڕەتی ئیسلامی لە ئەفغانستان)ی وەک یەکەم ئیماڕەتی شەڕعی و درووست وێنا دەکرد کە لەدوای ڕوخانی خەلافەتی عوسمانی یەوە لە ساڵی 1924 وە هاتبێ. بە هەمانشێوە گرووپەکانی وابەستە بە قاعیدەوە ڕابەری تاڵیبانیان وەک دەسەڵاتی باڵای خۆیان دەبینی. بۆ نموونە کاتێک کە لە ئازاری 2017 دا ئەیاد ئاغالی، دژبەری مالی، پێکهێنانی لقێکی تازەی قاعیدەی لە ڕۆژئاوای ئەفریقا ڕاگەیاند، وەلای خۆی نەک هەر بۆ ئەلزەواهیری بەڵک و بۆ ئاخوند زادەش ڕاگەیاند.\nسەرکەوتنی تاڵیبان لە ئەفغانستان بە لای قاعیدەوە سەرکەوتنێکە وەک نەبەردو داستان وایە، بەڵام بە لای داعشەوە هەرگیز بە سەرکەوتن دانانرێت.\nئەوەش هەمووی بە پێچەوانە دەردەکەوێت لە گەڵ دەقی ئەو ڕێکەوتنەی کە لە مانگی فێبروەری 2020 دا لە نێوانی تاڵیبان و ئەمریکادا بەسترا. لەو ڕێکەوتنەدا تاڵیبان بەڵێنی دا کە هاوکاریکردنی بۆ قاعیدە بوەستێنێ و لە گەڵ حکومەتی ئەفغانستانیش بچێتە ناو گفتوگۆی ئاشتییەوە. هەرچەندە تاڵیبان ڕازی نەبوو بە بڕینی پەیوەندی لەگەڵ قاعیدە، وەک و ئەوەی کە لە هەندێک جاراندا وێنای بۆ کراوە، بەڵام بەڵێنیدا کە ئیترمیوانداری نەکات لە قاعیدەو گرووپەکانی ئەمسالی قاعیدە. هەروەها تاڵیبان بەڵێنی ئەوەشی دا کە نەهێڵێت ئەفغانستان بەکاربهێنڕێت بۆ هەڕەشە لە ئاساییشی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی.\nڕابەرایەتی باڵای قاعیدە، لەگەڵ ئەوەشدا، لەوە ناچێت کە بەو ڕێکەوتنامەیە ناڕەحەت بووبێت. ئەوەتا لە ئازاری 2020 دا ئەو گرووپە لە ڕاگەیەندراوێکیدا پیرۆزبایی خۆی ئاراستەی تاڵیبان کرد کە ئەمریکا بەڵێنی چوونەدەرەوەی دا لە ئەفغانستان. لەو ڕاگەیاندنەدا قاعیدە پێشوازی لە ڕێکەوتنی دۆحە کرد کە بە نێوەندگیری قەتەڕ ئیمزا کرا و بەسەرکەوتنێکی مێژوویی ناوی هێناو بانگەوازیشی لە تەواوی موسڵمانانی جیهان کرد کە چاو لە تاڵیبان بکەن لە ڕووی ئیلتیزامییەوە بە جیهاد. قاعیدە لەو بانگەوازەیدا ئیماڕەتی ئیسلامی ئەفغانستانی وەک ناوکی دەوڵەتی ئیسلامی، بە مانای دەوڵەتی خەلافەت، وێنا کرد کە بە پێی یاساو شەریعەتی خودا حوکم دەکا.\nلە کاتێکدا کە قاعیدە پەیوەندی لەگەڵ تاڵیبان بەهێز دەکرد، داعش تۆمەتی بە لاڕێدا ڕۆییشتنی دەدایە پاڵ تاڵیبان. لە دیدی (داعش)ەوە تاڵیبان لایداوە لە ئیسلامی ڕاستەقینە بە تایبەتی لە دوای مردنی مەلا عومەرلە ساڵی 2003 وە ئەو لادانە ڕووی لە هەڵکشان کرد. داعش پێی وایە تاڵیبان لە دوای مەلا عومەر کەمتەرخەم بووە لە جێبەجێکردنی شەریعەتی ئیسلام. داعش دەڵێ: تاڵیبان ڕووەو نەتەوەچیەتی ملی ناوە، لێبوردەو نەرمە لەبەرامبەر کەمایەتی شیعە لە ئەفغانستاندا و هەروەها کاری لەسەر بەستنی پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەتانی کوفر کردووە کە لە نێویاندا لە گەڵ قەتەری موڕتەدو هەڵگەڕاوە لە ئیسلامە. داعش ڕەخنەی ئەوە لە تاڵیبان دەگرێت کە داواکاری داعشیان بە دامەزراندنەوەی خەلافەت ڕەتکردۆتەوە وهەروەها قاعیدە نەیهێشتووە هەوڵەکانی داعش سەربگرن بۆ درووست کردنی پارێزگایەک لە سەرخاکێک ، وەک و کە پێی دەگوترێت خاکی خوڕاسان، کە ناوچەیەکی مێژووییەو تەواوی ئەفغانستانی ئێستاش لە خۆدەگرێت. ئیتر لەو رۆژەوەو بە بەردەوامی تاڵیبان لە شەڕدا بووە لە گەڵ ئەو ویلایەتەی داعش کە پێی دەگوترێت خوڕاسان و لە هەندێک جارانیشدا ئەمریکا بە شێوەیەکی کاریگەرهاوکاری هەوایی تاڵیبانی کردووە.\nهەر لە دوای ڕاگەیاندنی ڕێکەوتننامەی 2020ی نێوان واشنتۆن و تاڵیبان، داعش ئەو ڕێکەوتنامەیەی بە بەڵگەیەکی تر لە ڕێ لادانی تاڵیبان وێنا کرد. بڵاوکراوەی فەڕمی داعش ئیدانەی تاڵیبانی کرد کە ئەمریکای کردە هاوپەیمانی تازەی خۆی. هەروەها داعش لە ڕێگەی قسەکەرەکەیەوە وتی کە ئەو ڕێکەوتننامەیە پەیوەندییەکانی نێوان ئەمریکاو تاڵیبانی، کە هەمیشە بەیەکەوە لە پیلاندا بوون لە دژی داعش، فەڕمی کردەوە. بە پێی قسەکانی ئەو وتەبێژەی داعش ئەو ڕێکەوتنامەیە تەنها پەردەیەک بووە بۆ پەیوەندییەکانی نێوان میلیشیای تاڵیبانی موڕتەد و هەڵگەڕاوە لە ئیسلام لە گەڵ خاجپەرستان دا.\nسەرکەوتنێکی کێشە لەسەر\nدوای ئاهەنگی ڕێکەوتنی تاڵیبان لەگەڵ ئەمریکا، بۆ ماوەی نزیکەی ساڵ و نیوێک قاعیدە هیج لێدوان و تەعلیقێکی لەسەر بارودۆخەکەی ئەفغانستان نەدا. تاڵیبان، بە پێی زانیارییەکانی وەکالەتی ئیستیخباڕاتی بەرگری، داوای لە قاعیدە کردووە کە چالاکیەکانی کەم بکاتەوەو پەیوەندییە درێژخایەنەکانی نێوان گرووپەکان دەرنەخا هەتا ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی بە تەواوی لە ئەفغانستان دەچنەدەر. هەر بۆیەش کاتێ لە 31ی ئاب کە دواین سەربازی ئەمریکا لە کابوڵ هاتەدەر، قاعیدە هەستی بە ئازادی کردو چەند سەعاتێک دوای ئەوە بە فەڕمی ڕاگەیاندنێکی پیرۆزبایی بە بۆنەی ئەو سەرکەوتنە مێژووییەوە لە تاڵیبان و تەواوی کۆمەڵگای ئیسلامی دەرکرد.\nبە پێی ڕاگەیاندنەکە: ” ئەنجامی ئەوەی کە ڕوویدا لە ئەفغانستان، سەلماندی کە ڕێبازی جیهاد، نەک سازش و ئاشتبوونەوە، باشترین میتۆد بوو بۆ مامەڵە لەگەڵ دەوڵەتانی کافردا. بۆیە شکەستی ئەمریکا کۆتایی هێنا بە سەردەمی لووتبەرزی ئەمریکیەکان و ئەوروپیەکان لە ویست و ئارەزوویان بۆ داگیرکردنی خاکی موسڵمانان بە ڕێگای سەربازی. هەرچەندە قاعیدە نەیگوت کە دوژمنە دوورەکەی کە ئەمریکاو هاوپەیمانەکانیەتی بە تەواوی شکەستیان هێناوە، بەڵام پێناسەی قۆناغی داهاتووی کرد: ” وەک قۆناغاکێک کە زۆرتر جەخت دەکرێتەوە لە بڵاوکردنەوەی جیهاد لە نێو وەڵاتانی تر لە جیهانی ئیسلام دا. ” پشتیوان بە خوا سەرکەوتنی تاڵیبان ڕێگاکە پاک دەکاتەوە بۆ برا موسڵمانەکانمان تا بتوانن خۆیان ڕزگارکەن لە دەستی حوکمی تاغوتیانەی وەڵاتەکانیان کە بە پێی دەستوورو شەریعەتی ئیسلام حوکم ناکەن. هەروەها ڕێگای ڕزگار کردنی موسڵمانانی فەلەستینیش ئاسانتر دەکات لە دەستی داگیرکاری زایۆنی”.\nلە لایەن لقە لۆکاڵیەکانی وابەستە بە قاعیدەوە بە هەمان شێوە هەستی خۆشی دەربڕا.. قاعیدە لە نیوە دورگەی عەڕەبی و لقەکانی یەمەنی وابەستە بە قاعیدە هەنگاوەکانی تاڵیبانیان لە سازش نەکردن و دەستگرتن بە سەوابتی ئایینی ئیسلام بەرز نرخاند. “سەرکەوتن لە ئەفغانستان دا جێی شانازییە و پەل دەهاوێت بۆ لادانی حوکمی چەوسێنەرو سەرکوتگەران و دەرپەڕاندنی غوزات و داگیرکەران لە وەڵاتی موسڵماندا”. حراس الدین کە لقێکی قاعیدەیە لە سوریا دەڵێت ” سەرکەوتنی تاڵیبان نیشانی دا کە جیهاد تەنیا ڕێبازە بۆ گەییشتن بە سەرکەوتن و بەدەستەوەگرتنی دەسەڵات”. لقەکانی وابەستە بە قاعیدەوە لە باکوری ئەفریقاو ساحل لە بەیانێکی هاوبەش دا، خۆڕاگری تاڵیبانیان بەرز نرخاند و لە ڕاگەیەندراوەکەدا دەڵێن کە: ” تاڵیبان سەلماندیان کە ڕێبازی جیهاد تەنیا ڕێبازە بۆ جیهانی ئیسلامی کە لە ڕەزیلی و سەرشۆڕیی ڕزگاری ببێت و بگاتە ژیانێکی سەربەرزو پڕ لە شکۆ”.\nبەڵام بە لای داعشەوە ئەو بۆچوونەی کە پێی وایە تاڵیبان سەرکەوتنی بەدەست هێناوە لە ئەفغانستان دا جێی پێکەنینە. ئەوەی کە ڕوویدا لە دیدی داعشەوە: “بریتیبوو لەوەی کە ئەمریکا ئارەزوومەندانە دەسەڵاتی تەسلیم بە تاڵیبان کردو تاڵیبانیش بە فێعلی بوو بە بەکرێگیراوی ئەمریکا”. هەر لە دوای گرتنی کابوڵ لە لایەن تاڵیبانەوە لە ١٥ی ئاب، هەواڵنامەی هەفتانەی داعش لە گرنگی ئەو سەرکەوتنە سەربازییەی تاڵیبانی، کە خەڵکی تووشی شۆک کردبوو، کەم کردەوە. لە هەواڵنامەکەدا داعش نووسیبووی: “شتێکی ئاساییەو ئەنجامی ئەو ڕێکەوتنەی نێوان ئەمریکاو تاڵیبانە کە لە ساڵی پێشوودا لە دۆحە ئەنجام دراوە”. هەروەها داعش دەڵێت :”ئەمە هیچ نیە بێجگە لە گواستنەوەی دەسەڵات لە حاکمێکی بت پەرستەوە بۆ یەکێکی تری بت پەرست”. داعش دەڵێ ئەمە گۆڕینی حاکمێکی بتپەرستی بێ ڕیشە بە یەکێکی تری ڕیشداری بت پەرست. تاڵیبان پەیمانی بە ئەمریکا داوە کە جارێکی تر 11ی سێپتەمبەرێکی تر ڕوو نەدات و ئەمریکاش تاڵیبانی هێنایەوە سەر دەسەڵات و کابوڵیشی تەسلیم کردن بە بێ ئەوەی یەک فیشەکی تێدا بتەقێت.\nئێستا تاڵیبان لە دیدی داعشەوە بووەتە بەکرێگیراوێکی ئەمریکا\nهاوکارانی داعش لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان تەنانەت پێش بڵاوکراوەکەی داعش هەمان ڕەخنەیان لە تاڵیبان گرت. یەکێک لە کەسە دیارەکانی داعش تێبینی کردووە کە ئەمریکا سەرکەوتوو بووە لە تێکدان و خەراپکردنی تاڵیبان لە ڕووی ئایینیەوە. ” خودا دەفەرموێت ئەوان، ئەگەر بتوانن، شەڕلە دژی ئێوە ناوەستێنن هەتاکو لە دین وەرتان نەگێڕن”( قورئان: 2:217). وە توانیویشیانە کە تاڵیبان لە ئایینەکەی خۆیان وەرگێڕن. زۆر ڕوونە کە دیدو بۆچوونەکانی قاعیدەو داعش پێکەوە هەڵناکەن. جا لێرەدا یا تاڵیبان بەرەو نەرمی ڕۆیشتووە لە بەرامبەر ئەمریکاو بەرژەوەندییەکانی زۆرتر لەوەی کە قاعیدە هیوایەتی، یاخود تاڵیبان زۆرتر بەلای توندڕەویدا ملی ناوە لەوەی کە داعش دەیەوێت باوەڕی پێ بکات.\nحەقیقەت ڕەنگە لە شوێنێکدا بێت لە ناوەڕاست. تاڵیبان وای پێباشە کە هەردووک لایەکەی هەبێت. لە لایەکەوە بەردەوامی بدات بە پەیوەندییەکانی لە گەڵ قاعیدەو لە لاکەی تریشەوە بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێونەتەوەیی کە ئەوان حاکمی شەڕعی ئەفغانستانن. بە شێوەیەکی گشتی، بەرنامەو ئەجیندای تاڵیبان، لانی کەم بۆ خۆیان ئەو ئیدیعایە دەکەن کە وەک هی قاعیدە نییەو ناچێتە دەرەوەی سنووری وەڵاتەکەیان و بەرژەوەندییەکانیان لە ناو ئەفغانستان دا دەست پێدەکەن و هەر لەوێشدا کۆتاییان دێت. لە هەمان کاتدا تاڵیبان لە ماوەی 20 ساڵی ڕابردوودا پەیوەندی بەهێزی لەگەڵ قاعیدە بەستووە. لەوبارەوە ڕاپۆرتێکی نەتەوە یەکگرتووەکان ئاشکرای کردووە کە قاعیدە نزیکەی 500 کەسی لە ناو ئەفغانستاندا هەیەو بەسەر 15 پارێزگادا بڵاوی کردوونەتەوە. بە پێی ڕاپۆرتەکە قاعیدەو تاڵیبان لەسەر هەمان پەیوەندی دەمێننەوەو هیچ ئاماژەیەکیش نابینرێت کە بەرەو لێکترازان بڕۆن.\nهەرچەندە هەندێک لە قسەکەرانی تاڵیبان ڕەتی دەکەنەوە کە هیچ جۆرە پەیوەندییەکیان هەبێ لە گەڵ قاعیدە، هەتا یەکێکیان بوونی بەیعەتی هەر ڕەتکردەوە. تاڵیبان، وەکو تاڵیبان خۆی، زۆر سەرسەختانە هەرچەندە زۆریشی لەسەر کەوت بەڵام نەیویست ئیدانەی قاعیدە بکات. ئەو سەر ڕەقییەی تاڵیبان دەتوانرێت فاکتەرەکانی دیاری بکرێت. بۆ نموونە تاڵیبان و قاعیدە بۆ ماوەی 20 ساڵ بە یەکەوە لە یەک سەنگەردا دژی ئەمریکا جەنگاون و لەو بارەسەشەوە پەیوەندیی خوێنیان گەشە پێداوە. هەروەک کە ڕاپۆرتی نەتەوە یەکگرتوەەکان ئاماژەی پێداوە کە تاڵیبان و قاعیدە پەیوەندی ژن و ژنخوازی لە نیوانیان دا درووست بووە و هاوبەش و وەک یەکیش پێکەوە بوون لە خەبات دا. جا ئێستا ئەو پەیوەندییە زیاتر کۆنکرێتی و بەهێزتر بووە لە نێو نەوە و وەچەی دووەم دا. هۆیەکی تری لۆجیک و مەنتیقی کە ئەو پەیوەندییەی نێوان تاڵیبان و قاعیدە کۆتایی نایەت ئەوەیە کە ئیدانەکردنی قاعیدە دەبێتە هۆی گۆشەگیرکردن و لاتەریک کردنی ئەو باڵ و خەتە توندڕەوەی نێو تاڵیبان کە سیراجودین هەقانی و تۆڕەکەی لەگەڵ قاعیدە دەگرێتەوە.\nهەرچەندە پەیوەندییەکانی نێوان قاعیدەو تاڵیبان بەردەوامی هەیە، بەڵام تاڵیبان بەرژەوەندی زۆری لەوەدایە کە کۆنتڕۆڵی قاعیدە بکات. بە تایبەتی کە ئێستا تاڵیبان بەرەو ئەوە دەڕوات کە دانپێدانانی نێو دەوڵەتی بەدەست بێنێت..بۆیە کارێکی شێتانە دەبێت بۆ تاڵیبان ئەگەر بێت و ڕێگا بە قاعیدە بدەن لەوێوە هێرش بکەنە سەر ڕۆژئاواو وەڵاتانی موسڵمان. زەحمەت نییە کە پێشبینی سیناریۆیەک بکرێک کە تاڵیبان کۆمەکی دارایی و جێگاو ڕێگا بە قاعیدە بکات بۆ بەردەوامی بە کاروچالاکی و لە لایەکی تریشەوە نەیهێڵێت پەلامارو هێرشەکانی ئەنجام بدات. ئا لێرەدا جارێکی ترئەفغانستان دەبێتەوە بە بنکەو شوێنی حەوانەوە کە تێیدا قاعیدەو ڕابەرەکانی و ئەندامەکانیان دەتوانن، یەکتر بگرنەوە، پارەو کۆمەک کۆبکەنەوە، پروپاگەندە بڵاوبکەنەوە و هەروەها ڕێنمایی بۆ تۆڕە گەورەکانی تری وابەستە بە قاعیدە بڵاوبکەنەوە. بەڵام ئەو شوێنە جێگایەک نابێت کە بتوانن هێرش و پەلامارەکانیان ئەنجام بدەن. دووەمین هەوڵی تاڵیبان بۆ حوکم کردنی ئەفغانستان بۆ ڕاگرتنی بالانسە لە نێوان دەستگرتن بە مەبدەئو پڕەنسیبەکانی باڵی توندڕەوی تاڵیبان و دابین کردنی زەمانەتی مانەوەی تاڵیبان. پەیوەندییەکانی تاڵیبان لەگەڵ قاعیدە دەتوانرێت هەمان لێکدانەوەی بۆ بکرێت.\nڕێگایەکی دوور و درێژ بۆ هاتنەوە سەرخۆ\nگرنگ نییە تاڵیبان چ کۆمەکێکی پێدەکات، هێشتا قاعێدە ڕێگایەکی درێژی لەبەردەمە لە ڕێخستنەوەی ڕێکخراوە پەرش و بڵاوەکەی. گرفتەکە لە سەرێوە دەست پێدەکات، چونکە ڕابەری سەرەکی ئەو ڕێکخراوە لەم ساڵانەی دواییدا لە ناوبرا. لە 20ی ئابی 2020 یشدا ئەبو محمد ئەلمیسری، دووەمین ڕابەری قاعیدە، لە ناو شەقامەکانی تاران دا درایە بەردەسڕێژی گولە و کوژرا. هەر دوای دوو مانگی تر حسام ئەبو ئەلڕەوف، بەرپرسێکی باڵای تری قاعیدە، لە ئەفغانستان دا کوژرا. ژمارەیەکی بەرچاویش لە ڕابەرو بەرپرسی دیاری قاعیدە بەرەو سوریا ڕۆیشتن بە مەبەستی دۆزینەوەی جێگایەکی تری باش کە تێیدا سەلامەت بن. بەڵام لە سوریاشدا کەوتنە بەر هێرش و پەلاماری درۆنەکانی ئەمریکاو هەر جارەو یەکێکیان لیدەکوژرا. تا وای لێ هات یەکێک لە شارەزاو ئایدیۆلۆجیستەکەیان بڵێت: “سوریا بۆ ئێمە بۆتە شوێنێک کە تێیدا ڕاومان دەکەن”.\nئەوەی کە گرفتەکەی ئاڵۆزتر کردووە ئەوەیە کە ڕابەری ئایینی قاعیدە کە لە حەفتاکاندایە و دەنگ و باس بڵاو بووەتەوە کە نەخۆشە. بەڵام کتێبێک و ڤیدیۆیەک کە لە لەیەن ڕابەری قاعیدەوە دەرچوو ئەو هەواڵەی بەدرۆخستەوە کە ساڵی ڕابردوو باسیان لە مردنی زەواهیری دەکرد. بۆیە ڕوون نییە هەتا چەندی دیکە دەژی. سەیف ئەلعادل کە تەمەنی 61 ساڵەو جێگرەوەی زەواهیرییە بۆ ماوەی دوو دەیە دەبێت لە ئێران دا دەژی. وا دیارە کە حکومەتی ئێران ئەو ڕابەرەی قاعیدەو چەندینی دیکەش دەحەوێنێتەوە وهەندێک ئازادی پێداون لە ناو خۆدی ئێراندا هات و جۆبکەن، بەڵام ڕێگەیان پێنادات وەڵات بەجێبهێڵن. ئەو کارەی ئێرانیش بەمەبەستی بەکارهێنانیانە لە کاتی پێویستدا. بەڵام نیشتەجێبوونیان لە ئێران گرفتی گەورە بۆ قاعیدە دەخوڵقێنێت، چونکە ڕێکخستنی قاعیدە پێی وایە ئێرانی شیعە مەزەب دۆستیان نییەو دۆژمنی قاعیدەیەو بۆیە نیشتەجێبوونی ڕابەرەکانیان لە ئێران کارێکی باش نییە. جا ئەگەر عادل هەوڵی ئەوەی دا کە ڕێبەرایەتی قاعیدە لە ئێرانەوە بەدەستەوە بگرێت لە وانەیە تووشی ڕووبەڕووبوونەوە ببێت لە گەڵ هەندێک باڵی توند ڕەوی نێو قاعیدە. ئەو ڕابەرانەی قاعیدە کە ئێستا لە ئێرانن لەوانەیە بیر لە ڕۆیشتن بۆ ئەفغانستان بکەنەوە بەڵام ڕوون نییە ئاخۆ ئێران ڕێگەیان پێدەدا ئەو کارە بکەن یان نا.\nگرفتێکی تر ئەوەیە کە ڕابەرایەتی قاعیدە هێزو توانای فەرمان و کۆنتڕۆڵی بە سەر دەستەو گرووپەکانی وابەستە بە خۆیەوە نییە. قاعیدە ئەوڕۆ بریتیە لە تۆڕێکی گەورەو نامەرکەزییانە کاردەکات، دەستەو لقەکانی وابەستە بەخۆی لە باکوری ئەفریقاوە تاکو باشووری ئاسیا بە ڕاستەوخۆیی لە لەیەن بەرپرسە باڵاکانی ڕابەرایەتی قاعیدەوە کۆنتڕۆڵ ناکرێت. هەندێک لە شڕۆڤەکاران پێیان وایە ئەو نا مەرکەزیەی قاعیدە نیشانەی بەهێزییەتی، بەڵام بە بێ بوونی ناوەندێکی بەهێزو بەتوانا تۆڕی قاعیدە دەکەوێتە بەرمەترسی دابەشبوون و لەبەریەک هەڵوەشان. بۆ نموونە لە 2013 قاعیدە نەیتوانی ڕێ بگرێت لە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێڕاق کە لقێکی وابەستە بەخۆی بوو لە جیابوونەوەو لە دواییشدا داعش درووست بکات و هێزی سەربازیش درووسست بکات. هەروەک لە 2016 قاعیدە نەیتوانی ڕێ لە جەبهەت ئەلنوسڕە بگرێت، کە لقێکی وابەستە بەخۆی بوو، کە پێڕەکەی ئەوان بەجێ نەهێڵێت.\nلە ناو دڵی ئەو گرفتەی کە قاعیدە تووشی دەبێت بریتییە لە جیاوازی ستراتیج کە لە نێوان ڕابەرایەتی سەرەکی قاعیدە و گرووپەکانی وابەستە پێی دا هەیە . هەرچەندە ڕابەرایەتی قاعیدە هەر لەسەر ئەو باوەڕەیە کە دەبێ جەنگی دوژمنی دووربکرێت کە مەبەستی ئەمریکاو ڕۆژئاوایە، بەڵام گرووپەکانی وابەستە بە قاعیدە چالاکییەکانیان تەنها لۆکاڵی دەبێت و هیزو توانای خۆیان سەرف ناکەن بە جەنگان لە دژی دوژمنی دوور کە مەبەستیان ئەمریکاو ڕۆژئاوایە.\nدەبێ ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی ئاگایان لە خۆبێت و وریا بن نەباکو یەکێک یان هەردووک گروپەکە، واتە داعش و قاعیدە، بەهێزەوە بێنەوە مەیدان.\nجا سەیرەکە لێرەدایە کە ویلایەتی خوراسانی داعش کە بۆی هەیە دوژمنی تاڵیبان بێت و هەر لە سۆنگەی حوکمی تاڵیبانیشەوە زۆرترین سودی پێدەگات. داعش لە ئەفغانستان دا لەوانەیە تێدا بچێت و دیارنەمێنێت چونکە زۆر زەربەی خواردووە، بەڵام داعش بەوە ناسراوە کە ستراتیجێکی زۆر باش وتۆکمەی هەیە کە توانای ئەوەی هەیە لەو واقیعەی کە ئێستا هاتۆتە کایەوە وەبەرهێنانی تێدا بکات. بۆ نموونە داعش دەتوانێت خۆی وەک باڵی توندڕە و وێنا بکات و تاڵیبانیش وەک لایەنێکی مۆدێرن و خۆبەدەستەوەدەر بناسێنێت لە نێو موسڵمانان دا. ئەوەتا داعش لە هەواڵنامەیەکی دا دەڵێت: تاڵیبان بەرژەوەندی و جاسووس و سیخوڕەکانی خاچپەرستان دەپارێزن لە ناو فرۆکەخانەی کابوڵ دا.\nهەروەها داعش سوود دەبینێت لە چونەدەری ئەمریکا لە ئەفغانستان، چونکە هێزی هەوایی ئەمریکا نەی دەهێشت داعش هیچ دەسکەوتێک لە ناو ئەفغانستان دا بەدەست بێنێت. هەواداران و هاوکارانی داعش لە سۆشیال میدیا لێکدانەەکانیان ئاهوا بوو یاخود ئاهوا بارودۆخەکەیان دەبینی. هەروەک یەکێک لە هاوکارانی داعش بە شانازییەوە دەڵێت: سەربازانی خەلافەت لە خوڕاسان ئێستا لە باشترین بارودۆخ دان، چونکە هیچیترسوپای ئەفغانی نەماوە و تەواوی دامەزراوە حکومییە بتپەرستەکان و زوربەی سەربازەکانیان و سەرکردەەکانیان شکان و ئەفغانستانیان بەجێهێشت. هەروەها هیچیتر بنکەکانی ئەمریکا نەماون لە ئەفغانستان تا هاوکاری سوپای ئەفغان بکەن و لە بنکەکانیشەوە هێرش بکەنە سەر موجاهیدەکانمان. ئێستا تەنها تاڵیبانە موڕتەدەکان ماوون و ئەوانئیش بێ شک کۆتاییان پێدێت و چاوەڕێی دواڕۆژی خۆیانن جا یان بە گولەیەک کە کەلە سەریان دەپێکێت یان بە چەقۆیەک کە ملیان دەپەڕێنێت..\nهەرچەندە لە وانەیە داعش سوود ببینێت لە کەم بوونەوەی فشاری سەربازی لە ئەفغانستان دا، بەڵام ئەو گرووپە خەڵکی زۆر بەدوو ناکەوێت. بەشێکی لەبەرئەوەیە کە داعش وابەستەیە بە سەلەفیەتەوە کە ئیسلامی سوننی ڕاستەقینەیەو لە نێو ئەفغانستانیشدا کەمایەتییە چونکە مەزەهەبی حەنەفی تێیدا بڵاوە و ڕێبازی ئایینی ماتریدیدا تێیدا زاڵە. زوربەی ئەو جێگایانەی کە داعش وەک ناوچەی خۆی لێیان دەڕوانێت، ئەو شوێنانەن کە سەلەفیزم بە شێوەیەکی نائاسایی خەڵکی لێ کۆبۆتەوە. لەوانەشە داعش هەندێک لە توند ڕەوەکان لەدەوری خۆی کۆبکاتەوە لە پاێزگاکانی وەک کونارو نەنگارهار، بەڵام سەخت دەبێ کە بتوانێت زیاتر بۆ شوێنەکانی ترپەل هەڵباوێت.\nداعش و قاعیدە هەردووک لایان ڕووبەڕووی دژواری و زەحمەتی جیدی دەبنەوە لە کاتی هەوڵدانیان بۆ خۆسازدانەوەی خۆیان لە ئەفغانستان دا. گەڕانەوەی تاڵیبان باشترین هەل و فڕسەتە بەلای قاعیدەوە، لە ماوەی دەیەی ڕابردوودا، بۆ خۆپێکهێنانەوەو خۆ ڕێکخستنەوە، بەڵام لە مەوقیعێکی ئەوەندە باشدا نیە کە بتوانێت بە باشی ئەو هەلە بقۆزێتەوە. جا داعش لەمەودوا ڕۆڵێکی تێکدەرانە دەبینێت. بەڵام بۆ داعش زۆر سەخت دەبێ کە بتوانێت پشتیوانی ناوخۆیی بەدەست بێنێت و بتوانێت لە ڕووی هێزی مرۆیی و سەرچاوەوە خۆی بگەێنێتە تاڵیبان. لە هەمان کاتیشدا ئەمریکا بەردەوام دەبێ لە لاوازکردنی هەردووک گرووپی داعش و قاعیدە لە ڕێگەی لێدانیان بە دڕۆن. جا ئەمریکا لە لێدانی داعشدا ڕەنگە بە هاوکاری تاڵیبانیش ئەو کارە ئەنجام بدات. بەڵام هیچ کام لەمانە بۆ کەم کردنەوەی ئەو هەڕەشانە نییە کە ئەو دوو گرووپە جیهادییە لە سەر ئەفغانستان و جیهان و هاوسێکانیان دەیان بێت. بۆیە دەبێ ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی وریاو بە ئاگابن لە ترسی گەڕانەوەی داعش و قاعیدە، یان لانی کەم یەکێکیان بۆ دەسەڵات. بەڵام جیهادییەکان چەندە سەرکەوتوو دەبن لە بەکارهێنانی ئەفغانستاندا شتێکە کە هەمیشە ڕوون و دیاردەبێت. جا بۆیە سەرکەوتنی ئەوانەش بە هیچ شێوەیەک جێی لەبیرکردن نییە.\nتێبینی: کۆڵ بەنزڵ لە پەیمانگای هۆڤەرە لە زانکۆی ستانفۆرد و هەروەها خاوەنی بلۆگی (جیهادیکە)یەhttps://www.foreignaffairs.com/articles/afghanistan-\nحەسەن ڕازانی: کێ داعش دەحەوێنێتەوە لە چیای قەرەچوغ؟ - 2021-10-21\nحەسە ڕازانی: لە یادی 16ی ئۆکتۆبەردا. - 2021-10-16


سەرەتا»جۆراوجۆر»راپۆرتی تەكنەلۆژی»ئایا System Unit چییە؟!\nلەلایەن Ehsan Faramarz لە 04/11/2021 0 Comments\nئایا یەکەی بنچینەیی سیستەم (System Unit) چییە؟!\nبەناوی شَدِيدُ الْعِقَابِ\nپێشەکی/ ئەم بابەتە بابەتێکی بنچینەیی و زۆر سەرەتاییە سەبارەت بە ڕەقەکاڵاکانی کۆمپیوتەر و یەکێکە لە گرینگرین بابەتەکان کە پێویستبوو لە سەرەتای زنجیرەی ناساندنی پارچەکانی کۆمپیوتەر باسمان لێوەکردبا ، لەبەر ئەوەی بەرپرسی سەرەکی تەواوی پارچەکانی کۆمپیوتەرە و ئەتوانین بڵێین باوکێکە بۆ تەواوی ڕەقەکاڵاکانی کۆمپیوتەر بەکورتی ئەتوانین وەک هاوسەرێک بۆ ڕووتەختی دایک (Motherboard)ـــی دابنێین ، و هەروەها وەک هەمووجار ئاماژە بەوە ئەدەم کە ئەم بابەتە بە وشەی کوردی پەتی داڕێژراوە و لە هەمبەردا وشە بیانییەکەی خراوەتە نێو دوو کەوانەوە لەپێناو زیندووکردنەوەی زمانی کوردی پەتی و بەستانداردکردنی زمانی دایک لەگەل تەکنەلۆژیای سەردەم تاکو بتوانین بەدیلێک بۆ هەر وشەیەکی بیانی تۆماربکەین و هەروەها بۆ بەکلتورکردنی تەکنەلۆژیا و جێگیرکردنی وەک بەرهەمێکی نێوخۆیی ، و وەک هەمیشە بە ئاماژەکردن بەوەی کە “بۆ تێگەیشتن لەم بابەتە خوێنەر پێویست ناکا کە شارەزایی لە هیچ یەک لە ڕەقەکاڵاکان هەبێ و ئەتوانێ بە بابەتێکی سەرەتایی و ناساندنێکی کۆمپیوتەر سەیری ئەم بابەتە بکا“ کۆتایی بەم پێشەکیە دێنم.\nیەکەی بنچینەیی کۆمپیوتەر کە لەهەمان کاتدا ناسراوە بە (System Unit) بریتییە لە بۆکسێک کە تەواوی پارچە سەرەکی و پێویستەکانی سیستەمێکی کۆمپیوتەر لەخۆ دەگرێ کە بریتیین لە: (ڕووتەختی دایک Motherboard – یەکەی چارەسەر CPU – بیرگەی کاتی RAM – پارچە نیشتووەکان Chipsets – هتد…) ئەمەش واتە ئەم بۆکسە تەواوی ئەو پێکهاتانە لەخۆ دەگرێ کە کۆمپیوتەر پێویستی پێیەتی بۆ بەڕێکردنی کارەکانی و بەشێوەیەکی گشتی وا دیزایین کراوە کە تەواوی پارچە بنچینەییەکانی کۆمپیوتەر لە پارچە دەرەکیەکان (Peripheral Devices) جیابکاتەوە بۆ نموونە: (تەختەکلیک Keboard – چاودێر Monitor – مشک Mouse – هتد…).\nئایا وشەی System لێرەدا بە مانای چی دێ؟!\nهەر وەک ئەوەی ئاشکرایە کە بە زۆری وشەی سیستەم بۆ لایەنی نەرمەکاڵا (Software) زیاتر بەکاردەبردرێ و هەر ئەمەش وامان لێدەکا کە بە بیستنی ئەم وشەیە ڕاستەوخۆ بیر و هۆشمان بەرەو ڕێڕەوی نەرمەکاڵاکان ڕامان بکێشێ بە دیاریکراوی (وەگەڕخەر OS) هەرچەندە ئەم دوو زاراوەیە دوو شتی لێک جیان بەڵام لاوازی زمانی کوردی پەتی وای کردووە کە زۆربەی زاراوە هاوشێوەکان لەیەکتر جیانەکەینە ئەمەش لەکاتێکدا کە لەسەرەتای دامەزراندنی بنچینەی تەکنەلۆژیا لە وڵاتەکەماندا پەنا براوەتە بەر وشە بیانییەکان لەبڕی دۆزینەوە و تۆمارکردنی وشەیەکی کوردی پەتی تایبەت بە ئامانجەکە ، هەر بۆیەش بە پێویستم زانی ڕوونکردنەوە لەسەر وشەی (System) بدەم کە لێرەدا بە باڵی ڕەقەکاڵاکانەوە هەڵواسراوە و مەبەست لێی (کەیسی کۆمپیوتەرە) وەک ئەوەی لە خوارەوە دیارە.\nئایا چەند جۆر لە یەکەی بنچینەیی کۆمپیوتەر (System Unit) مان هەیە؟!\nکۆمپانیاکانی بەرهەمهێنەری یەکەی بنچینەیی کۆمپیوتەر (System Unit) کە لەهەمان کاتدا ناسراوە بە (Computer Case) زۆرن بەڵام ئێمە پۆلێانیان ئەکەین زۆر دوو کۆمەڵە کە یەکەمیان کۆمەڵەی سەرچاوە کراوە (Open Source) ـــەکانن و دووەمیان کۆمەڵەی سەرچاوە داخراو (Close Source)ــــەکانن کە نموونەش بۆ هەر یەکیان بریتیین لە کۆمپانیای IBM کە پۆلێن دەکرێ لە ڕیزی کۆمپانیاکانی بواری سەرچاوە کراوە (Open Source) و هەروەها کۆمپانیای Apple کە پۆلێن دەکرێ لە ڕیزی کۆمپانیاکانی بواری سەرچاوە داخراو (Close Source).\nبابەتەكانی پێشووترئایا Chipsetــــەکان چین؟!\nبابەتی دواتر ئایا ROM چییە و چەند جۆری هەیە و چۆن کاردەکات؟!


كتێبی"باشووری كوردستان" بڵاوكراییه‌وه\n9/5/2018 - 15:07\nباشووری كوردستان - هۆكاری ده‌ره‌كی و ره‌نگدانه‌وه‌ی له ناكۆكی ناوخۆییدا\nنوسه‌رو شرۆفه‌كاری سیاسی "دڵشاد مسته‌فا وه‌سانی" كتێبێكی به‌ناوی "باشووری كوردستان - هۆكاری ده‌ره‌كی و ره‌نگدانه‌وه‌ی له ناكۆكی ناوخۆییدا"بڵاوكرده‌وه.\nله‌م كتێبه‌دا نووسه‌ر ده‌پرسێت؟ ئاخۆ یه‌كێتی بۆچی له سه‌ره‌تای قۆناغی دوای 1975 به‌وه هاته مه‌یدان ئیش له‌سه‌ر ئه‌وه بكات، كه بارزانی و پارتی گۆڕه‌پانیان به‌جێ هێشت و نه‌ده‌بوو بارزانی شه‌ڕی ڕاگرتبا؟ نه‌ده‌بوو ته‌سلیمی ڕێككه‌وتنی ئیقلیمی بێت، ئه‌ی بۆچی له 1988 یه‌كێتی به‌هۆی ڕاوه‌ستانی شه‌ڕی عێڕاق و ئێران گۆڕه‌پانی به‌جێ هێشت؟ ئه‌ی بۆچی له 16ئۆكتۆبه‌ر ده‌ڵێ: نابێ شه‌ڕ بكرێ و پیویسته ته‌سلیمی ئیراده‌ی ئیقلیمی بین؟ هه‌روه‌ها وه‌سانی ده‌ڵێت:بۆ راستكردنه‌وه‌ی قسه‌كانم پشتم به چه‌ندین سه‌رچاوه به‌ستووه، به‌تایبه‌تیش كتێب و بیره‌وه‌ریی ئه‌وانه‌ی كه یه‌كێتین.\nشایانی باسه نووسه‌ر دڵشاد وه‌سانی ناوه‌ڕۆكی كتێبه‌كه‌ی به‌سه‌ر سێ به‌شی سه‌ركیدا دابه‌شكردوه به‌و شێوه‌یه و به‌شی یه‌كه‌م: تایبه‌تكراوه به "هۆكاره ده‌ره‌كییه‌كان و جێگۆڕكێی هێزه كاریگه‌ره‌كان، پۆڵێنكردنی هۆكاره ده‌ره‌كییه‌كان له‌سه‌ر ئاستی عێراقی و هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تی، رێككه‌وتنمانه‌ی جه‌زائیر ـ به‌رهه‌می رێككه‌وتنی نێوده‌وڵه‌تی و ئیقلیمی و تێڕوانینی كورد بۆ هۆكاره ده‌ره‌كییه‌كان".\nله به‌شی دووه‌مدا باسی ره‌نگدانه‌وه‌ی هۆكاری ده‌ره‌كی له ناكۆكیی ناوخۆییدا ده‌كات له‌وانه‌ش: "قۆناغی دوای رێككه‌وتننامه‌ی جه‌زائیر له ساڵی 1975، به‌كارهێنانی رێككه‌وتننامه‌ی جه‌زائیر وه‌ك ئامرازێك له ناكۆكیدا، زیادبوونی كاریگه‌ری هۆكاری ده‌ره‌كی و ناكۆكیی ناوخۆیی، به‌راوردكردنێك له‌نێوان كاره‌ساته‌كانی 1975 و 1988، هه‌روه‌ها به‌راوردی نێوان رێككه‌وتننامه‌ی جه‌زائیر له 1975 له‌گه‌ڵ 16 ئۆكتۆبه‌ری 2017".\nله به‌شی سێیه‌می ئه‌و كتێبه‌دا، تیشك خراوه‌ته سه‌ر كاریگه‌ریی ئێران له‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازیی باشووری كوردستان له سه‌رده‌مه‌كانی شۆڕشی ئه‌یلوول 1961-1975، دوای رێككه‌وتننامه‌ی جه‌زائیر له ساڵی 1975، سه‌رده‌می كۆماری ئیسلامی له ساڵی 1979، له‌ماوه‌ی شه‌ڕی نێوان عێراق و ئێران له 1980-1988 و دوای وه‌ستانی ئه‌و شه‌ڕه.\nشایانی باسه له‌پاشكۆی كتێبه‌كه‌دا نووسه‌ر چه‌ندین به‌ڵگه‌نامه و دیكۆمێنتی خستۆته روو، كه له نووسینی كتێبه‌كه‌یدا پشتی پێ به‌ستووه و وه‌ك سه‌رچاوه به‌كاریهێناون.


Diplomatic Magazine | بۆچی حیزبەكان دووبارە پەرلەمانتارەكانیان كاندید دەكەنەوە؟\nبۆچی حیزبەكان دووبارە پەرلەمانتارەكانیان كاندید دەكەنەوە؟\nئەوانەی دژی دووبارە كاندیدكردنەوەی ئەم كەسانەن، پێیانوایە ئەوە نیشانەی ئیفلاسی سیاسییەو حیزبەكان كادیری بەتواناو لێوەشاوەو جەماوەرییان نییەو لەناچاریدا پەنایان بۆ دووبارە كاندیدكردنەوەی پەرلەمانتارەكانیان بردووە.\nكاندیدكردنەوەی دووبارەی ئەندامانی پەرلەمانی ئەم خولەو خولی پێشووی هەردوو پەرلەمانی كوردستان‌و ئەنجوومەنی نوێەرانی عێراق، یەكێك لە دیاردەكانی ناو ئەو سەدان كاندیدەیە كە حیزبە سیاسییەكانی هەرێم، بۆ هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق كاندیدیان كردوون.\nئەو دەمەی كە هەڵبژاردن بە لیستی داخراو ئەنجامدەدرا، هێزە سیاسییەكان، بەرپرسە باڵاكان‌و ئەندامانی مەكتەبی سیاسی‌و سەركردایەتییان دەناردە پەرلەمان‌و گەنج‌و لێوەشاوەیی‌و بڕوانامەو هیچ ڕۆڵێكیان نە دەگێڕاو چوونی مەكتەب سیاسی‌و سەركردایەتییەكان دیاردەی هەرە سەرنجڕاكێشی ناو پەرلەمانتاران بوو، بەڵام كە بوو بە لیستی كراوە مەكتەب سیاسی و سەركردایەتیەكان پاشەكشەیان كردو خەڵكە جەماوەری و دەركەوتوەكانی خۆیان هێنایە پێشەوە.\nدووبارە كاندیدكردنەوەی ئەو پەرلەمانتارانە، ڕەخنەی زۆری لێكەوتووەتەوەو ڕەخنەگرانی دیاردەكە پێیانوایە ئەمە نیشانەی ئەوەیە حیزبە سیاسییەكان كادیری بەتواناو لێوەشاوەیان نییە بۆیە پەنایان بۆ پەرلەمانتارەكانیان بردووەتەوەو دووبارە كاندیدیان دەكەنەوە.\nسەرگوڵ قەرەداغی، ئەندامی خولی پێشووی پەرلەمانی كوردستان:\nحیزب لە كوردستان كێشەی كادیری هەیە، حیزبەكان گرنگی بە پێگەیاندنی كادیر نادەن‌و ئەم خەمەیان نییە، ئەوەش هۆكارێكە بۆ ئەوەی كە حیزبەكان پەنا بۆ دووبارە كاندیدكرنەوەی پەرلەمانتارەكانیان ببەن\nسەرگوڵ قەرەداغی، ئەندامی خولی پێشووی پەرلەمانی كوردستان، پێیوایە، حیزبە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان كێشەی بوونی كادیریان هەیەو هیچكامیان دامەزراوەی پێگەیاندنی كادیریان نییە‌و ئەوەش وایلێكردوون كە پەنا بۆ دووبارە كاندیدكردنەوەی پەرلەمانتارەكانیان ببەن، ئەو بۆ " دیپلۆماتیك مەگەزین" وتی:" حیزب لە كوردستان كێشەی كادیری هەیە، حیزبەكان گرنگی بە پێگەیاندنی كادیر نادەن‌و ئەم خەمەیان نییە، ئەوەش هۆكارێكە بۆ ئەوەی كە حیزبەكان پەنا بۆ دووبارە كاندیدكرنەوەی پەرلەمانتارەكانیان ببەن".\nهێزە سیاسییەكان ئەزمونداری ئەوان دەكەنە پاساوی دووبارە كاندیدكردنەوەیان‌و نەیارانی ئەم دیاردەیەش پێیانوایە، ئەوە پاساوێكی مەنتیقی نییەو ڕێگرتنە لەوەی كە خوێنی تازە بێتە پێشەوە.\nڕێبوار عەلی، چاودێری سیاسی،\n"ئەمە نیشانەیە بۆ ناعەدالەتی لەناو حیزبی كوردیدا، ئەم پۆستانە ئیمتیازاتی گەورە گەورەی تێدایە، شتێكی ئاسایی نیین وەكو ئەوەی لە وڵاتانیتر هەیە، ئمە قەیرانی بیركرنەوەیە لەناو حیزبی كوردیدا، بەوەی كە ناتوانێت نەوەیەكی نوێ پێبگەیەنێت"\nڕێبوار عەلی، چاودێری سیاسی، دیاردەی دووبارە كاندیدكرنەوەی پەرلەمانتاران بە یەكێك لە ناعەدالەتییەكانی ناو حیزبی كوردی ناو دەبات‌و دەڵێت:" تەنها پاساویان ئەوەیە كە دەڵێن ئەم كەسانە ئەزموونیان هەیەو بۆ ئەوەی ئەزموونەكەیان نەفەوتێ‌و كەڵكی لێوەربگیرێت، بەڵام ئەمە ئاماژەی ئەوەیە كە حیزبی كوردی لە جوغزە تەقلیدییەكەی دەرنەچووە، ئەمە نیشانەیە بۆ ناعەدالەتی لەناو حیزبی كوردیدا، ئەم پۆستانە ئیمتیازاتی گەورە گەورەی تێدایە، شتێكی ئاسایی نیین وەكو ئەوەی لە وڵاتانیتر هەیە، ئمە قەیرانی بیركرنەوەیە لەناو حیزبی كوردیدا، بەوەی كە ناتوانێت نەوەیەكی نوێ پێبگەیەنێت تا كاروبارەكان بگرنە دەست، بێگومان یەكێك لە نەخۆشییە مەترسیدارەكانی حیزبی كوردی ئەوەیە كە ناتوانێت خۆی نوێ بكاتەوەو ئەمەش لە جۆری ئەو نەخۆشییە مەترسیدارەیە".\nسەرگوڵ قەرەداغی، كاندیكردنەوەی دووبارەی پەرلەمانتارەكان، بەكارێكی خراپ نازانێت‌و بڕوایوایە كە ئەوان ئەزموونیان لەكاری پەرلەمانتاریدا هەیەو دەتوانن ڕۆڵی باش بگێڕن، :" دووبارە كاندیدكردنەوەیان خراپ نییە، لەزۆربەی وڵاتان ئەزموونی پەرلەمانتار سوودی لێوەردەگیرێت، ئەوان لە چوار ساڵی پەرلەمانتاریدا، ئەزموونی باشیان پەیدا كردووەو دەتوانرێت بە كاندیدكردنەوەیان كەڵكیان لێوەربگیرێت، بەڵام ئەمە بۆ پەرلەمانتارێك ڕاستە كە چالاك‌و كاراو لێوەشاوە بووبێت، نەك بۆ هەموو پەرلەمانتارێك، ئاشكراشە پەرلەمانتارە چالاكەكان لە هەردوو پەرلەمانی كوردستان‌و عێراق، لە پەنجەكانی دەست تێناپەڕن".\nهادی حەمە ڕەشید، كاندیدی پێشنیاركراوی بزوتنەوەی گۆڕان بۆ ئەنجوومەنی پێكنەهاتووی پارێزگای هەڵەبجە، هاوڕای سەرگوڵ قەرەداغییەو ئەویش پێیوایە كارێكی ئاساییەو ئەوە ناردنەوەی ڕاستەوخۆی ئەوان نییە بۆ پەرلەمان، :" بەلای منەوە كارێكی ئاسایی‌و بگرە بە باشیشی ئەزانم، چونكە دژ نییە بە بنەماكانی دیموكراسی‌و كاندیدكردنەوەیان بە واتای ناردنەوەیان بۆ ئەنجوومەنی نوێنەران نایەت، بەقەدەر ئەوەی خستنە بەردەم قەزاوەتی دەنگدەرانە، ئەوە دەنگدەرانن كە ئەتوانن شیاو و نا شیاویان لەیەكتر جیا بكەنەوە".\nیاسین كەریم، هەڵسوڕاوی بزوتنەوەی گۆڕان‌و یەكێك لە كاندیدەكانی ئەو حیزبە بۆ خولی پێشووی پەرلەمانی عێراق، باسلەوە دەكات كە كاندیدكردنەوەی پەرلەمانتاران كارێكی هەڵەیەو ئەزمونداریشیان پاساو نییە بۆ ئەوەی دووبارە كاندید بكرێنەوە، یاسین بە " دیپلۆماتیك مەگەزین"ی وت:" كاندیدكردنی پەرلەمانتاری خولی پێشوو هەڵەیەو جۆرێكە لە دروستكردنی كەسانی خاوەن ئیمتیازی مەعنەوی لەناو حیزبدا، لەژێر پاساوی ئەوەی خاوەن ئەزموونن، پەنا بردن بۆ دووبارە كاندیكردنەوەی پەرلەمانتار، ئەوە دەردەخات كە حیزب كەسانی شیاوی تری نەبێت بۆ پەرلەمان‌و ئەوەش جۆرێكە لە ئیفلاسی ڕێكخراوەیی‌و پەروەردەیی‌و سیاسی".\nیاسین كەریم، هەڵسوڕاوی بزوتنەوەی گۆڕان:\n"كاندیدكردنی پەرلەمانتاری خولی پێشوو هەڵەیەو جۆرێكە لە دروستكردنی كەسانی خاوەن ئیمتیازی مەعنەوی لەناو حیزبدا، لەژێر پاساوی ئەوەی خاوەن ئەزموونن"\nڕێبوار عەلی كاندید كردنەوەی ئەو پەرلەمانتارانە، بەجۆرێك ڕێكەوتن لە نێوان كەسە باڵادەستەكانی حیزبەكان‌و ئەواندا ناو دەبات‌و دەڵێت:" بڕیار بەدەست‌و باڵا دەستەكانی حیزب، مەبەستیانە كە ئیمتیازاتەكان لە دەست ئەم كەسانەدا بهێڵنەوە، بۆ ئەوەی خۆیان جێگەو پۆستە حیزبییەكەیان پارێزراوبێت، ئەوە جۆرێكە لە ڕێكەوتن‌و شەرعییەتدانیشە بەمانەوەی خۆیان"\nپەرلەمانتارەكەی خولی پێشووی پەرلەمانی كوردستان، پێیوایە كاندیدكردنەوەی ئەوان، بەخشینی ڕاستەوخۆی پۆستەكە نییە پێیان‌و ئەوان دەچنە بەردەم هەڵسەنگاندنی جەماوەرەوە، ئەو دەڵێت:"\nڕاستە ئەوە پۆستێكی سیاسییەو چوونە بۆ ناوەندێكی گرنگ‌و باڵا، بەڵام پێموانییە ئەوە قۆرخكردن بێت، دەبێت ئەوكەسەی دووبارە كاندیكراوەتەوە، خۆی هەوڵ بدات‌و لە پێشووشدا پەرلەمانتارێكی چالاك بووبێت".\nیاسین كەریم، كاندیدكرنەوەی دووبارەی پەرلەمانتاران، بە جۆرێك لە ستەم ناودەبات‌و دەڵێت: ئەگەر لە ناوەرۆك‌و مەبەستدا ستەم نەبێ، بەڵام لە جێبەجێكردندا ستەمەو جۆرێكە لە بێسەروبەری لەكاری ڕێكخراوەیدا".\nهادی حەمە ڕەشید پێیوایە خواستێکی خودیلەلایەن پەرلەمانتارانەوە بۆ خۆكاندیدكرنەوە هەیە، بڕوایشی وایە كە دەچوون‌و سەركەوتن بۆ پەرلەمانی عێراق بۆ كەسانی نوێ سەختە، :" كاندیدكردنەوەی ئەندامانی ئەنجوومەنی نوێنەران تازە نییە، پێشتریش لایەنەكان كردوویانە، بەڵام لەم خولەدا، وەك باو هەموو لایەنەكان پەیڕەویان كردووە، بەر لە هەر پاڵنەرێك، خواستێكی خودی لەلایەن ئەندامەكانی خولی پێشووەوە هەیە، لەڕووی مادییشەوە كەمپەین‌و ڕیكلامەكانیان خەرجی زۆری ئەوێت‌و ئەوانیش لە هەمووان باشتر لەو بارەیەوە دەستكراوەن، پاشان ڕاستە بۆ خەڵكی نوێ وەك هەورازێك سەختە بڕینی ئەو ڕێگایە، بەڵام بۆ ئەمان ك بە پێوەری خۆیان خاوەنی ئەزموونێكی سەركەوتوون، ڕەنگە ئاسانتر بێت".\nهادی حەمە ڕەشید:\nبەلای منەوە كارێكی ئاسایی‌و بگرە بە باشیشی ئەزانم، چونكە دژ نییە بە بنەماكانی دیموكراسی‌و كاندیدكردنەوەیان بە واتای ناردنەوەیان بۆ ئەنجوومەنی نوێنەران نایەت، بەقەدەر ئەوەی خستنە بەردەم قەزاوەتی دەنگدەرانە، ئەوە دەنگدەرانن كە ئەتوانن شیاو و نا شیاویان لەیەكتر جیا بكەنەوە".\nئەوانەی دژو نەیاری خۆكاندیدكردنەوەی پەرلەمانتارانن، پێیانوایە دەستكەوتی ماددی‌و ئەو مووچە زەبەلاحەی كە پەرلەمانتاری عێراق هەیەتی، یەكێك لە هۆكارە بنەڕەتییەكانی خۆ كاندیدكرنەوەی ئەو كەسانەیەو پاڵنەری سەرەكییە لە هەوڵدانیان بۆ گەشتن، یان گەشتنەوە، بە پەرلەمانی عێراق، هادی حەمە ڕەشید، ئاماژە بەوە دەكات كە پێوویستە حیزبەكان، ئەندامانی پەرلەمانیان پابەند بكەن بە گێڕانەوەی بەشێك لە ئیمتیازاتەكانیان بۆ حیزبەكانیان:" حیزبەكان بەگشتیی‌و گۆڕان بە تایبەتی، حەقە بیر لە ئالیەتیتر بكەنەوە، مادام بابەتەكە بەزۆریی لە (ئیمتیازات)دا كورت هەڵهێنراوە"كە نابێت وابێت"، ئەوا ئەكرێت پابەندیان بكەن بە مەرجەعی خۆیانەوە كە ژووری حكومەت‌و پەرلەمانە، تا هەم لەڕووی تەنسیقی كارەكان بەگشتی‌و گێڕانەوەی بەشێك لەو ئیمتیازاتانە بۆ حیزب، جۆرێك لە هاوسەنگیی دروست بكەن".


سپاس و پێزانینی بنەماڵەکانی ڕەحمان زادە. – Giareng\nلە 17 ئیلول , 2014\nخۆشەویستان سەڕای ئەوەی کۆچی بێوادەی ئاکۆی خۆشەویستمان بووە هۆئ گەورەترین و تاریکترین هەوری بەر خۆری شادیمان لەژیان، شاندانەبەر ئەو خەمە و هاودەردی ئێوە وایی کرد کە ئاسمانی ژیانمان گەش ببێتەوە ، کاتێ بینیمان ئێوە هێندەی ئێمە خەمبارن بەو خەمەی ئێمە. هەر بویە بەپێویستمان زانی:\nلە قووڵآیی دڵمانەوە لە لایان بنەماڵەکەمانەوە سپاس و پێزانینی خۆمان بە هەموو ئەو حزم، دۆست و ئاشنایانە کە لە کاتی خەمی لەدستچوونی ڕۆڵەئازیزەکەمان ئاکۆی جوانەمەرگ لە وڵاتەکانی کاندا، ئامریکا وڵاتانی ئورووپای و کوردستان شانیان لە گەڵ داینە بەر باری گەورەترین خەم.\nسپاسی هەموو لایکتان دەکەین چ ئەوانەی لە نزیکەوە لە ڕێوڕسمی بەخاک سپاردنی ئاکۆ جوانەمەرگ لە کاندا و لە پرسەو سەرەخۆشیەکان لە کوردستان، کانادا و سوئیس بەشداری خەمتان کردین، چ ئەو دۆست و ئاشنایانەی لە دوورەوە لە رێگای ئامێرکانی پیوەندیەوە پەڕۆشی خۆیان بۆ ئەم خەمە دەر بڕێ.\nدیسان سپاسی ماندوو بوونەکانتان و هاوخەمیتان دەکەین و هیوادارین ئێوە دوور بن لە خەمی کۆچی ئازیزانتان.\nبنەماڵەکانی ڕەحمان و ڕەحیم ڕحمانزادە.\n18,ی سپتەمبری 2014