“سیاسەتی تەعارۆفی کورد و زهنییەتی داگیرکەران “، نادر قودرەتی – PMNews\nیەکێک لە دەستەواژەکانی وێرانکەر کە خۆی خزاندووەتە نێو ئەدەبیاتی هێندێک لە سیاسیەکانی کورد، بەکار هێنانی ووشەی “برا” تێکەڵ بە ناوی نەتەوەکانی داگیرکەری کوردستانە، وەک برا فارسەکان،…!\nهەر چەند تێگەیشتنێکی سەرەتایی لە مەبەستی بەکارهێنانی ئەم شێوە تەعارۆفە بێ بنەمایە هەیە و بۆ دەستپێکردنی دان و ستان دەگەل لایەنی باڵادەست وەک تاکتیک باش و پێویستە، بەڵام ئەم شێوە سیاسەت کردنە یا باشتر بڵێین سیاسەتی تەعاروفی یە، کە بەرهەمی خەیاڵی کوردە، لە راستی دا بە هۆی خۆ بەکەم زانین و لە ڕووی ناچاری و لاوازی ئێمەیە و لە درێژخایەن دا دەبێتە هەڕەشە لە سەر زمان، کولتور و لە نەهایەت تواندنەوەی کورد لە ناو نەتەوەکانی دیکەدا !.\nلەوانەیە کە بتوانین سادە لە سەر ئەم بابەتە تێ پەرین و بڵێین کە بەکارهێنانی ئەم دەستەواژانە زۆر ئاساین و هەموو کەس دەزانێت کە وا نیە! و بو دروست کردنی فەزایەکی ئارام و بو پێکەوەژیان دەگەڵ نەتەوەکانی دیکە ئەم ووشانە بەکار دەبردرێن، بەڵام ئایا هیچ یەک لەم نەتەوانە، ئێستاشی لەگەڵ بێت، بە کردەوە ئەو هەستەی منی کوردی هەیە و هیچ حیسابێکی بو نەتەوەیی کوردی کردووە ؟\nگەلانی حاکم لە سەر کوردستان بو چەوساندنەوەی گەلی کورد، خۆی لە هیچ تەرح و پلانێک نابوێرێت. هەرچی سەروەت و سامانی کوردە لە لایان گەلانی حاکم داگیر کراوە. ئەوان بە هیچ شێوەیەک حازر نین کە شەراکەت دە گەڵ کوردێک بکەن کە هیچ سەروەت و سامانێک لە دەستی دا نەماوە! ئاخر لە سەر چ ئەساسێک یا خۆد چ پێویستیەک! دێن و برایەتی کورد دەکەن؟\nبە خۆ چووکە کردن یان پیاوی چاک و ئارام بوون و …، نەتەنیا هیچ لە زێهنیەتەکەیان لە بەرانبەری کورد ناگۆڕدرێت، بەڵکو بەو سیاسەتە شەرمێونانە، خۆمان بێ نرختر دەکەین و لایەنی بەرامبەریش کە لە جەبهەی هێزەوە قسە دەکات، حازر نیە و حازریش نابێت کە بە ناوی ماف، تەنانەت لە سەر دەرسەدێکی کەمیش بوبێت، لە گەڵ کورد شەراکەتی ڕاستەقینە پێک بێنێت.\nئەگەر کورد سەربەخۆ بوایە و سەروەتی ژێر زەوی و سەر زەوییەکەی لە ئیختیاری خۆی دابا، ئەگەر کورد یەکگرتوو و بەهێز بوایە، ئەوکات خەڵکانی داگیرکەر لە ڕووی ناچارییەوە برایەتی کوردیان دەکرد! لە بەر ئەوەی کە زۆربەی ئەو سەروەت و داهاتەی کە هەیانە بەرهەمی ملک و ماڵی کوردە. تەنیا لە حالەتی یەکگرتوویی، دەوڵەمەندی و لە یەک وشە دا بەهێز بووندایە کە کورد دەتوانێت زۆر دۆستی زیرەک و سادق لە ئاستی جیهانی و ناوچەیی دا بو خۆی بدۆزێتەوە و چیدیکە لە هەمبەر نەتەوەکانی بالادەست لاواز نەبێت.\nخەڵکی باڵا دەستی سەر بە حاکمیەتی داگیرکەری خاک و ماڵ و سەروەتی کورد و کوردستان، نیشانیان داوە کە سەرەکیترین دوژمنی نەتەوەی کوردن!. بەڵگە بو ئەم قسەیە لە شێوەی هەڵوێستەکانیان لە کاتی لێقەومان و کارەساتەکانیشدا دیارە!. ئایا تاکو ئێستا کەس بینیویە یەک لەو نەتەوانە بو دیفاع لە مافی کورد ڕەخنە لە حکومەتەکەی خۆیان یان حکومەتەکانی دیکە گرتبێت و بو پاراستنی مافی کورد، ئەوانیان لە ژێر گوشار نابێت ؟\nئایا قەد بینیومانە کە ئەم نەتەوانەی کە حوکمی کوردستان دەکەن، ژینۆسایدەکانی کوردیان مەحکوم کردبێت؟ و دەیان نمونەی دیکە کە پێویست بە باس کردن ناکات.\nئەو نەتەوانە، نەک سەرکەوتنی کوردیان بە دڵ پێ ناخۆشە، بەڵکو بو لە ژێر ئاو کردنی سەری کورد، زانا و نەزانیان، خوێندەوار و نەخوێندەواریان، چ خاوەنی بیری سوننەتی بن یا بیری مۆدێرن، دیندار بن یا بێ دین، یەکگرتووانە لە موقابیل کورد دا دێنە سەر خەت و دەبنە یاریدەدەری سەرەکی دەسەڵاتداران و حکومەتەکانیان.\nبە کەمێک تێفکرین لە سەر ئەم بابەتە دەیبینین کە بە بەستنەوەی خۆمان بە نەتەوەکانی بێگانە و باڵا دەست، نەوعێک سووکایەتی بە خۆمان دەکەین و پێداگری لە سەر زەعفەکانمان و لە نەهایەت دا قەبووڵ کردنی ژێر دەستی خۆمان دەکەین.\nحەق وایە کە ئێمە وەکو کورد، ببین بە برای راستەقینەی یەکتر و ئیزن نەدەین سنوورەکانی دەستکردی کوردستان لە ڕادەی حەستی برایەتی کورد لە گەڵ یەکتر کەم بکاتەوە و بە کردەوە بە نەتەوەکانی داگیرکەر بسەلمێنین کە کوردەکان هەموویان برای یەکترن.\nهەر چەند هەر تاکێکی کورد ئەوە دەزانێت کە پشت بەستن و باوەڕ بە بێگانە کردن، هەڵەیەکی کوشەندە و گەمژانەیە بەڵام بەداخەوە وا دیارە ئێستاش کەسانێک پەیدا دەبن یا بە دەست لە سەر سینگ دانان لە هەمبەر دەسەڵاتداران عادەتیان کردووە یانیش سیستەمی ئاسیمیلاسیۆن و پەروەردەیی ڕێژیم لەسەر تاکی کورد بو لێ ئەستاندنەوەی متمانە و بڕوا بە خۆبوون، لە سەریان شوێندانەر بوە!؟\nوەک نمونەیەکی تاڵ، دەتوانین ئیشارە بە دەست کەوتیان لە زەعیف کردنی زمانی کوردی بکەین. دۆژمن توانیویەتی بە زۆر کەس لە کوردەکان ئیلقا بکات و پێی بیسەلمێنێت کە بە قسەکردن بە زمانی نەتەوەیی داگیرکەری حاکم، شارەزایی و کەسایەتیەکەی دەچێتە سەرێ و دەرگا داخراوەکان لە سەریان دەبنەوە و بە قسەکردن بە زمانی کوردی ئاستی کۆمەڵایەتی و شارەزایەتیەکەی دادەبەزێت و ناتوانێت کەسایەتییەک لە کۆمەڵگادا بو خۆی دروست بکات! راست لێرەیە کە دەڵێین، ئەگەر هات و تەعارۆفاتی سیاسەت وانانی کورد لە سەر دووپاتکردنەوەیی برایەتی نەتەوەکانی حاکم درێژە بکێشێت، ئەوە زێهنیەتی تاکی کورد زووتر و ئاسانتر بەرەو قەبووڵ کردنی زمان و فەرهەنگ و کولتوری بێگانە دەچێت و پڕۆسەی ئاسیمیلاسیۆن لە قیبالی کورد خێراتر دەکات! واتە ئێمە ناراستەوخۆ ئاو لە ئاسیاوی دۆژمن دەکەین!\nکورد بوون و کوردایەتی دەبێ وەک دین و ئایین پەرەستش بکرێت!. ڕزگاری گەلی کورد لە ژێر دەستی ئەستەم دەبێت مەگەر دایکان و باوکانی کورد هەموو ڕۆژێ بانگی شانازی بەکورد بوون، بە گۆێی منداڵەکانیان دا بخوێنن و بە بیر و باوەڕێکی قورس و قایم بە یەکیەتی نەتەوەیی، وەک پێشمەرگەیەک پەروەردەیان بکەن.\nسیاسەتوانان دەبێ واز لە سیاسەتی تەعارۆف کردن لە گەڵ دۆژمن و خۆ بە کەم زانین بهێنن و شوعاری دۆستایەتی گەلان پەیرەو بکەن و ببنە ئاڵاهەڵگری ڕاستەقینەی یەکگرتوویی و یەکیەتی نەتەوەیی کورد. تەنیا لەو کاتەدایە کە ئەوان دەتوانن هەم ئەرکی نەتەوییان بە جێ بگەیەنن و هەمیش ئاسۆی گەیشتن بە ئاواتەکان روونتر بکەن.\nنادر قودرەتی- نۆروێژ


ڕوسیا نیگه‌رانی له جموجۆڵی ئیسلامیه‌کانی خۆی هه‌یه\nگه‌وره کاربه‌ده‌ستێکی ده‌زگای موخابه‌راتی له‌شکریی ڕوسیا ئاگاهی داوه سه‌باره‌ت به شییانی کاریگه‌رییه‌کانی ڕێکخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی له ڕوسیادا.\nمیدیای ڕوسیا له زاری ژه‌نه‌راڵ سێرگیێ سمیرنۆڤ سه‌رۆکی ده‌زگای موخابه‌راتیی (ئێف ئێس بی) یه‌وه ده‌ڵێت توندڕه‌وه‌انی ڕێکخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ده‌ستیان کردووه به دزه کردن ده‌شڵێت ڕێکخراوه تێرۆریستیه‌کان سه‌نگییان خستۆته سه‌ر کارکردن له‌ناو باکوری قه‌وقازدا که زۆرینه‌ی دانیشتوانه‌کانی موسڵمانن.\nهێزه سه‌ربازیه فێدڕاڵیه‌کانی ڕوسیا دوو شه‌ڕی کردووه له چه‌چان که له ئێستادا وه‌ک ئاژانسی ده‌نگ و باسی ئه‌سیۆشێتد پرێس ده‌ڵێت بۆته ناوچه‌یه‌کی ئارام تر له‌وه‌تای که‌وتۆته‌وه ژێر چاودێری ڕه‌مه‌زان کادیرۆڤ که کرملن پشتیوانی ده‌کات.\nله‌وه‌تای بڵاوبوونه‌وه‌ی یاخیبوونی ئیسلامی له ناوچه‌کانی باکوری قه‌وقازدا ته‌قینه‌وه و کوشتنی ئه‌فسه‌ره‌کانی سه‌پاندنی یاسا بووبوونه دیارده‌یه‌کی به‌رچاو.\nسمیرنۆڤ ده‌ڵێت ده‌زگا موخابه‌راتیه‌کانی وڵاته‌که مه‌زه‌نده‌یان کردووه نزیکه‌ی 1700 که‌سی ڕوسیایی په‌یوه‌ندییان کردووه به توندڕه‌وانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامیه‌وه تا به‌شداری بکه‌ن له شه‌ڕه‌کانی عێراق و سوریادا.


عیماد عه‌بدولغه‌فور ڕێبه‌ری پارتی نوری ئیسلامیـیه سه‌له‌فیـیه‌کانی میسر ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه به فه‌رمی جیابوونه‌وه‌ی خۆی له پارته‌که‌ی ڕاگه‌یاند و گوتی پارتێـکی نوێی به ناوی " ئه‌لوه‌ته‌ن" دامه‌زراندووه.\nعیماد عه‌بدولغه‌فور ئه‌مڕۆ له کۆنگره‌یه‌کی ڕۆژنامه‌وانیدا له هۆڵی کۆنگره‌کانی زانکۆی ئه‌زهه‌ر ئه‌مه‌ی ڕاگه‌یاند و گوتی ئه‌ندامانی پارته نوێـیه‌که‌ی په‌ڕه‌یه‌کی نوێ هه‌ڵده‌ده‌نه‌وه و هیوا سه‌رکه‌وتن بۆ هه‌موو لایه‌ک ده‌خوازن.\nله لایه‌کی دیکه‌وه موسته‌فا خه‌لیفه جێـگری سه‌رۆکی پارتی نور گوتی جیابوونه‌وه‌ی هه‌ندێـک له ئه‌ندامانی پارته‌که‌ی هیچ کاریگه‌ری به‌سه‌ر پارته‌که‌یاندا نابێت. ئاماژه‌ی به‌وه‌ش کرد که له چه‌ند مانگی ڕابردوودا مشتومڕێـکی زۆر له نێو سه‌رکردایه‌تی پارته‌که کراوه.\nچاودێرانی میسری ده‌ڵێن زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی له نور جیابوونه‌ته‌وه و پارتی وه‌ته‌نیان پـێـکهێناوه، که‌سانی که‌متر توندڕه‌ون و خوازیارن زیاتر سه‌ربه‌خۆیـیان له سه‌رکردایه‌تی پارته‌که‌ی پـێشوویان هه‌بێت.\nجێی ئاماژه‌یه عیماد عه‌بدولغه‌فور جگه له‌وه‌ی که‌سێـکی سیاسیـیه، پـزیشکێـکی نه‌شته‌رگه‌ریشه و یاریده‌ده‌ری سه‌رۆک کۆماری میسره بۆ په‌یوه‌ندیـیه کۆمه‌ڵایتیـیه‌کان.