زۆر خواردنی په‌تاته كێشه‌ی هه‌رستان بۆ دروست ده‌كات\nبه‌گوێره‌ی توێژینه‌وه نوێكان كه تێیاندا هاتوون پزیشكان ئاماژه به‌وه ده‌كه‌ن، زۆر خواردنی په‌تاته چه‌ندان زیانی لاوه‌كی بۆ جه‌سته ده‌بێت به‌تایبه‌ت بۆ كۆئه‌ندامی هه‌رس كه چالاكی ئه‌م كۆئه‌ندامه تێك ده‌دات.\nبه‌پێی هه‌واڵێك كه له ماڵپه‌ڕی "livestrong" دا بڵاو كراوه‌ته‌وه و باس له زیانه‌كانی زۆر خواردنی په‌تاته ده‌كات و ده‌ڵێت، به‌گوێره‌ی چه‌ند توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ كه له‌لایه‌ن پزیشكان و پسپۆڕانی بواری خۆراكه‌وه ئه‌نجام دراوه، بۆیان ده‌ركه‌وتووه كه زۆر خواردنی په‌تاته ئه‌گه‌ری تووشبوونی به تێكچوونی سیسته‌می هه‌رس زیاد ده‌كات و وات لێ ده‌كات هه‌ست به نائارامییه‌كی زۆر بكه‌ی به‌هۆی گه‌ده و ریخۆڵه‌ته‌وه، ئه‌مه‌ش به‌هۆی ئه‌وه‌ی په‌تاته رێژه‌یه‌كی زۆر ماده‌ی "گلیسمیك" له‌خۆ ده‌گرێت كه وا ده‌كات رێژه‌ی ماده زیانبه‌خشه‌كان له‌ناو جه‌سته‌دا بڵاو ببنه‌وه و كرداری هه‌رس تێك بده‌ن.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پزیشكان ئه‌وه‌شیان روون كردووه‌ته‌وه كه زۆر خواردنی په‌تاته ماده‌یه‌ك به جه‌سته‌دا بڵاو ده‌كاته‌وه كه رێگری له گه‌ده ده‌كات به شێوازێكی چالاك خۆراك هه‌رس بكات، ئه‌مه‌ش وا ده‌كات ماده‌ی خۆراكی له جه‌سته‌دا زیاد بن و چه‌وری جه‌سته و كالۆری جه‌سته به‌رز ببنه‌وه و كه‌سه‌كه تووشی قه‌ڵه‌وی بكات.\nپزیشكان ئامۆژگاری ئه‌و كه‌سانه ده‌كه‌ن كه رێژه‌ی شه‌كر له جه‌سته‌یاندا به‌رزه، په‌تاته كه‌م بخۆن، چونكه زۆر خواردنی په‌تاته به هۆكارێكی سه‌ره‌كی داده‌نرێت بۆ تووشبوون به نه‌خۆشیی شه‌كره و به‌رزبوونه‌وه شه‌كر له‌ناو خوێندا.


شیکاریی.. گۆڕانکارییە دینامیکییەکان بەرلە کۆبوونەوەی بایدن و پۆتین\nMehmet A. Kancı | 02.12.2021\nشیکاریی - پێش کۆبوونەوە چاوەڕوانکراوەکەی نێوان سەرۆکی ئەمریکا، جۆ بایدن و سەرۆکی رووسیا، ڤلادیمیر پوتین کە بڕیارە لە کۆتایی ساڵدا بەڕێوەبچێت، رۆژنامەنووس مەهمەت ئا. کانجی بۆ مێزی شیکاریی ئاژانسی ئانادۆڵو دوا و هەڵسەنگاندنی بۆ بابەتە جێناکۆکەکانی نێوان ئەو دوو وڵاتە کرد.\nپێش کۆتایی هاتنی ساڵی ٢٠٢١، ئامادەکاریی دەکرێت بۆ خولی دووەمی گفتوگۆکانی سەرۆکی ئەمریکا، جۆ بایدن و سەرۆکی رووسیای فیدراڵ، ڤلادیمیر پوتین لە سێبەری ئەو تەحەدا جیۆپۆلۆتیکە نوێیەی ئابووریی جیهانی و پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ هێناویانەتە ئاراوە. لە کاتێکدا ئەو کۆبوونەوەیە کە هێشتا وادەکەی دیار نییە لە نزیکبوونەوەدایە، هەلومەرجەکان بە بەراورد بە یەکەم کۆبوونەوە کە لە ١٦ی حوزەیراندا لە جنێڤ بەڕێوەچوو کەمتر جێی ئومێدە.\n- لە ماوەی پێنج مانگدا، هەوری رەش باڵی بەسەر پەیوەندییەکاندا کێشاوە\nگەورەترین جیاوازی لەنێوان یەکەم کۆبوونەوە و دووەم کۆبوونەوە ئەوەیە کە دووەم کۆبوونەوەی چاوەڕوانکراوی نێوان لایەنەکان رووبەڕوو نییە، بەڵکو لە رێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە دەبێت. لە یەکەم کۆبوونەوەدا بابەتە سەرەکییەکان بریتی بوون لە جێگیریی ستراتیجیی، کۆنترۆڵکردنی چەکی ئەتۆمی، سیاسەتی هاوبەش دژبە هێرشی ئەلیکترۆنی بۆ وەرگرتنی فیدیە، پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە رووسیا لە بازنەی ئەو گوشارەی لە ئۆپۆزسیۆن دەکرێت و بەردەوامی پێکدادانەکانی سەر سنووری خۆرهەڵاتی ئۆکراینا. لە ماوەیەکی کەمی وەک پێنج مانگدا، گرنگیی و بایەخی بەشێک لەو بابەتانە نەمان و هەندێکیشیان ناوەڕۆکیان گۆڕانی بەسەردا هاتووە و ناونیشانی نوێ بوونەتە جێی باس.\nچاوەڕوان دەکرێت لە کۆبوونەوەی دووەمی چاوەڕوانکراوی نێوان سەرکردەکاندا، بابەتەکانی وەک رێوشوێنەکانی رووسیا دژبە پێشڕەوییەکانی ناتۆ بەرەو خۆرهەڵات، هێزی ١٠٠ هەزار سەربازیی رووسیا لەسەر سنووری ئۆکراینا، زیادبوونی چالاکییەکانی ناتۆ لە دەریای رەش، هەڕەشەکانی سەر ناتۆ و یەکێتیی ئەورووپا لەڕێگەی بێلاڕووسەوە بە بەکارهێنانی کۆچبەران، ئەو هەڕەشەیەی مووشەکی هایپەرسۆنیک دروستی کردووە، تاقیکردنەوەکانی رووسیا لە خولگەی هەسارەی زەوی و سیستمەکانی چەکی دژە مانگی دەستکرد، بڕیاری رووسیا بۆ دروستکردنی مووشەکی بەرگریی ئاسمانیی S-550 کە هێشتا ناوەڕۆکەکەی بەتەواوی نازانرێت و بنیاتنانی هاوپەیمانی سەربازیی لەنێوان رووسیا و چین ببنە بابەتی سەرەکی.\n- دوای كۆبوونه‌وه‌کەی جنێڤ رووسیا گرژییه‌كانی ته‌شه‌نه پێ دا\nپێشهاته‌كانی دوای كۆبوونه‌وه‌ی جنێڤ له ١٦ی حوزه‌یرانی رابردوودا، ده‌ری خست کە كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌می نێوان بایدن و پوتین بۆ ئه‌وه بووه نیازی یه‌كتر بزانن، ته‌واوی ئه‌م هه‌نگاوانه‌ی دواتریش نران بوونه تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی به مه‌به‌ست بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی سنووره‌كان. ڤلادیمیر پوتین هه‌ر دوای كۆبوونه‌وه‌كه‌ی مانگی ته‌مووز له گوتارێكدا به داكۆكیكردن له‌وه‌ی كه "هاووڵاتییانی رووسیا و ئۆكراینا له یه‌ك نه‌ته‌وه‌ن" هه‌ڵوێستی پێداگیرانه‌ی مۆسكۆی نیشان دا له‌به‌رامبه‌ر پێشڕه‌وییه‌كانی ناتۆ بۆ رۆژهه‌ڵات. له دوای پوتین ئه‌مجاره سه‌رۆكی پێشوو و سه‌رۆكوه‌زیرانی پێشووی رووسیا و جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی رووسیا، دیمیتری مێدڤێدیڤ له گوتارێكدا كه له تشرینی دووه‌مدا له رۆژنامه‌ی Kommersantدا بڵاو كرایه‌وه، ئۆكراینای به "وڵاتێكی لاوازی سه‌ربه ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌مریكا" وه‌سف كرد و به به ئامانجگرتنی سه‌رۆكی ئۆكراینا، ڤلۆدۆیمیر زێلێنسكی نووسیوویه‌تی "ئێمه ناتوانین رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ كاربه‌ده‌ستانی وابه‌سته‌دا بكه‌ین".\nله میانی ئه‌م پرۆسه‌یه‌دا تاقیكردنه‌وه‌ی مووشه‌كه‌كانی زیركۆن كه نۆ هێنده‌ی ده‌نگی هێزه ده‌ریاییه‌كانی رووسیا خێرایه، تێكشاندنی مانگی ده‌ستكردی سۆڤییه‌تی جاران له خوڵگەی هەسارەی زه‌وی به چه‌كی ASAT، راگه‌یاندنی ده‌ستكردنه‌وه به به‌رهه‌مهێنانی مووشه‌كه‌كانی S-550 بوونه هه‌نگاوی دیكه‌ی ئه‌م جه‌نگه ده‌روونییه‌ی ئه‌مریكای پێ تاقی ده‌كرێته‌وه.\nمووشه‌كه‌كانی S-550 جگه له‌وه‌ی چه‌كه ئه‌تۆمییه‌كانی نێوان هێزه باڵاكان كۆنترۆڵ ده‌كات، وه‌ك هه‌نگاوێكی نوێ لێك ده‌درێته‌وه بۆ بۆشایی ئاسمان وه‌ك كارتێك له‌به‌رامبه‌ر چه‌كی ئه‌تۆمیدا، به‌ڵام پێشهاته‌كان هه‌ر به‌وانه‌وه نه‌وه‌ستان.\nبه‌كارهێنانی شه‌پۆلی كۆچی به‌كۆمه‌ڵ له رێگای بێلاڕووس و ره‌وانه‌كردنی ١٠٠ هه‌زار سه‌رباز بۆسه‌ر سنووری ئۆكراینا، له‌لایه‌ن یه‌كێتیی ئه‌ورووپا و ئه‌مریكاوه بێ وه‌ڵام نه‌بوو، ئه‌مریكا له كاتێكدا ٨٠ تۆن چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی بۆ ئۆكراینا ره‌وانه كرد، بێلاڕووس دووچاری سزای نوێ بووه‌وه. له قۆناغێكدا ده‌ژین كه لایه‌نه‌كان هه‌ر رۆژه و هه‌ڵمه‌تی دیكه ده‌ست پێ ده‌كه‌ن كه ده‌گاته ئاستی گوشار خستنه سه‌ر دۆخی ده‌روونی یه‌كتر. رووسیا له یەکی تشرینی دووه‌م كاركردنی نوێنه‌رایه‌تی هه‌میشه‌یی خۆی له ناتۆ هه‌ڵپه‌سارد و نووسینگه‌كه‌ی خۆی داخست و رایگه‌یاند له ٣٠ی كانوونی دووه‌میش ٢٧ دیپلۆماتكاری دیكه‌ی رووسیا ئه‌مریكا جێ ده‌هێڵن، به‌مانه‌یش كێشه‌كانی نێوان هه‌ردوو وڵات هێنده‌ی دیكه قوڵتر بوونه‌وه و وه‌ك كه‌مبوونه‌وه‌ی ده‌رگای گفتوگۆ له‌نێوانیان لێك ده‌درێته‌وه.\n- هه‌ماهه‌نگیی سه‌ربازیی له‌نێوان رووسیا و چین زیاتر ده‌بێت\nهیچ گومانێك له‌وه‌دا نییه یه‌كێك له‌و بابه‌تانه‌ی بایدن و تیمه‌كه‌ی به‌رله كۆبوونه‌وه‌ی دووه‌م بیری لێ ده‌كه‌نه‌وه، رێككه‌وتننامه‌ی نێوان وه‌زیرانی به‌رگریی رووسیا و چین ده‌بێت له‌باره‌ی پێشخستنی هه‌ماهه‌نگییه سه‌ربازییه‌كانیان، ئه‌و به‌ڵگه‌یه‌ی وه‌زیری به‌رگریی رووسیا، سێرگی شۆیگو و وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی چین، وه‌ی فێنگ واژوویان له‌سه‌ر كردووه، پێشنیاز ده‌كات له‌نێوان هه‌ردوو وڵاتدا "له‌گه‌ڵ مانۆڕه ستراتیجییه‌كاندا كارمه‌ندانی سوپای هه‌ردوو وڵات چالاكییه‌كانی ده‌ورییه‌ی هاوبه‌شیش زیاد بكه‌ن". سێرگی شۆیگو به راشكاوی رایگه‌یاند، ئامانج له‌و رێككه‌وتننامه‌یه وه‌ك رێوشوێنێك وایه بۆ بەرگرتن له چالاكییه چڕبووه‌كانی هێزه ئاسمانییه ستراتیجییه‌كانی ئه‌مریكا له نزیك سنووری رووسیا كه خاوه‌ن توانای هه‌ڵگرتنی چه‌كی ئه‌تۆمییه. به‌پێی رێككه‌وتننامه‌كه‌ی رووسیا و چین له ٢٠٢١ بۆ ٢٠٢٥ هێزه ئاسمانی و ده‌ریاییه‌كانی سوپای میللی چین و سوپای رووسیا كه خاوه‌ن توانای ئه‌تۆمین له رۆژهه‌ڵاتی ده‌ریای چین، ده‌ریای ژاپۆن و ناوچه‌ی هیندی و پاسیفیك زیاتر ده‌بیندرێن. \nناوەڕۆکی کۆبوونەوەکەی ١٥ی تشرینی دووەمی نێوان سەرۆکی ئەمریکا، جۆ بایدن و هاوتا چینییەکەی، شی جین پینگ کە لەڕێی ڤیدیۆکۆنفرانسەوە ئەنجامدرا، نیشاندەری ئەوەیە کە "هەردوو وڵات لەسەر ئەو بابەتانە رێککەوتوون کە پێشتر لەسەریان ناکۆک بوون". هەنگاوەکانی چین لە دوای ئەم کۆبوونەوەیە هیواکان بە کۆبوونەوەی پۆتین و بایدن لاواز دەکات.\nئەم دیمەنەی نێوان ئەو سێ وڵاتە زلهێزە ئەوە نیشان دەدات کە ئەمریکا دەیەوێت لەڕێی ناتۆوە و بە بەکارهێنانی ئۆکراینا، بەشێوەیەکی نەرمونیان فشار بخاتە سەر رووسیا. لە هەمان کاتیشدا بەبەکارهێنانی تایوان، بەردەوامە لە فشار خستنە سەر چین.\n- ئەمریکا بەدەستی خۆی نموونە هزرییە (Paradigma)کانی گۆڕی\nلە ناوەڕۆکی رکابەرییەکانی نێوان هەرسێ وڵاتدا، خواستی ئەمریکا هەیە بۆ تێکشاکاندنی ئەو پارادایمانەی کە لە دوای کۆتاییهاتنی جەنگی سارد لەگەڵ هەردوو رکابەرەکەی، دروستی کردبوون. سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، ریچارد نیکسۆن لە ساڵی ١٩٧٢دا، سەردانێکی بۆ چین ئەنجام دا و دوای ئەم سەردانەش لە روانگەی چینەوە جەنگی سارد کۆتایی هات. لەڕێی ئەم سەردانەوە ئەمریکا کۆتایی بە پشتیوانییەکانی بۆ هەرێمی تایوان هێنا و قۆناغی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستی پێ کرد کە چینی گەیاند بە ئەندامێتی هەمیشەیی ئەنجوومەنی ئاسایش. لەلایەکی دیکەشەوە ئەم هەوڵەی نیکسۆن ناکۆکییەکانی نێوان چین و یەکێتیی سۆڤییەتی کرد بە شتێکی فەرمی و بووە هۆی ئەوەی مۆسکۆ بەتەنها بمێنێتەوە. رەهەندی ئەمریکا-یەکێتیی سۆڤییەت لەم بابەتەشدا دەگەڕێتەوە بۆ کۆبوونەوەکانی سکرتێری گشتیی پارتی کۆمۆنیستی سۆڤییەت، میخائیل گۆربەچۆف لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، جەیمس بەیکەر و سەرۆکوەزیرانی ئەڵمانیا، هڵموت کۆڵ لە ٩-١٠ی شوباتی ١٩٩٠دا. بە گوتەی گۆربەچۆڤ و کۆشکی کرملین لەم کۆبوونەوانەدا، ئەمریکا و ئەڵمانیا بەڵێنیان پێداون کە ناتۆ بەرەو وڵاتانی رۆژهەڵات پەل ناکێشێت، بەڵام کاتێک لە ساڵی ١٩٩٩دا ئەندامێتی چیک، پۆڵەندا و هەنگاریا لە ناتۆدا پەسەند کرا، چیتر بانگەشەکانی گۆربەچۆڤ لەم بارەیەوە گرنگییان نەمان. وەڵامی کرملین بۆ ئەم هەڵمەتەش بریتی بوو لەوەی لە مانگی ئابی ١٩٩٩دا، ڤلادیمیر پوتین کە تا ئەوکات بەڕێوبەری ئاسایشی فیدراڵی بوو، ببێتە سەرۆکوەزیران، لە کۆتایی هەمان ساڵیشدا و دوای دەستلەکارکێشانەوەی لە ناکاوی سەرۆکی ئەوکاتی رووسیا، بۆریس یەلتسین، پوتین بووە سەرۆکی ئەو وڵاتە.\nبەمشێوەیە ئەمریکا لە هەردوو بەرەکەدا، ئەو پارادایمانەی تێکشکاندوە کە دەبنە هۆی کۆتاییهێنان بە جەنگی سارد. لەئێستاشدا کە جیهان رووبەڕووی قەیرانی پێداویستییە سەرەتاییەکانی ژیان، قەیرانی وزە و لێکەوتەکانی بڵاوبوونەوەی پەتای کۆرۆنا بووەتەوە، بەردەوام لە قەیرانێکەوە دەچێت بۆ قیرانێکی دیکە. گەشبینانەترین چاوەڕوانیش لە کۆبوونەوەکەی پۆتین و بایدن کە تا ئێستا بەرواری سازدانی دیاریی نەکراوە، بریتییە لە دیارییکردنی یاساکانی جەنگێکی ساردی نوێ، چونکە ئاشکرایە ئەو دوو سەرۆکە ناگەنە هیچ رێککەوتنێک.\nرۆژنامەنووس: مەهمەت. ئا. کانجی- لێکۆڵەر لە بواری سیاسەتەکانی دەرەوەی تورکیا\nئەمریکا بایدن پوتین چین رووسیا\nراوێژکارانی سەرکردەکانی فەڕەنسا و ئەڵمانیا و رووسیا و ئۆکراینا لە بەرلین کۆدەبنەوە\nئەمریکا داواکەی رووسیای بۆ "وەرنەگرتنی ئۆکراینا لە ناتۆ" رەتکردەوە\nناتۆ وەڵامی پێشنیازەکەی رووسیای دایەوە\nکەشتییە جەنگییەکانی رووسیا لە دەریای رەش مانۆڕ ئەنجام دەدەن


Home›ئابووری›بەریتانیا بەبەهای 1.5 ملیار پاوەن گرنگترین کەرتی ئابووری وڵاتەکەی دەبوژێنێتەوە\nسینەما لە بەریتانیا\nپاش بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا کەرتی هونەری و سینەمای بەریتانی یەکێکبوو لەو بەشانەی کەزۆرترین زیانی بەرکەوت بەهۆت راوەستانی کاری تەواوی ستۆدیۆکانی ئەو وڵاتە، کە داهاتێکی زۆری بۆ بەریتانیا پەیدا دەکرد.\nبۆیە حکومەتی ئەو وڵاتە بڕیاریدا 1.5 ملیار پاوەن کەدەکاتە 1.96 ملیار دۆلار ببەخشێتە کەرتی هونەر و سینەمای ئەو وڵاتە تا دووبارە ببوژێتەوە و دەستبکەنەوە بە کارەکانی خۆیان.\nئەم داهاتەی کەوڵاتی بەریتانیا تۆماری کردووە تەواوی ئەو ستۆدیۆو دەرهێنەرو بەرهەمهێنەرانەی وڵاتەکەی دەگرێتەوە کە لە رێکەوتی 23 ئازارەوە بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە کارەکانیان وەستاوە، لەگەڵ ئەوەشدا حکومەتی ئەو وڵاتە بڕیاریداوە قەرز بداتە هەموو ئەو کۆمپانیا بەرهەمهێنەرە فیلمانەی کە کارەکانیان لەماوەی رابردوودا بەهۆی کۆرۆناوە تەواو نەبووە.\nکەرتی هونەری و سینەمای لە وڵاتی بەریتانیا یەکێکە لە کەرتە گرنگەکانی ئەو وڵاتە کە ساڵانە بە بەهای 2.5 بۆ 3.8 ملیار دۆلار داهات بۆ ئەو وڵاتە پەیدادەکات، ئەمە سەرەڕای ئەو ستۆدیۆو کارە هونەریانەی کە لەدەرەوەی وڵات دەیکەن و دووبارە داهاتەکەی دەگەرێتەوە بۆ بەریتانیا.\nسەرۆکی بەرشەلۆنە داهاتووی سیتینی یەکلایی کردەوە\nخوێندنی باڵا بۆردی كۆرسی خوێندنی پسپۆرییە پزیشكییەكان لە هەڵەبجە دەکاتەوە\nنوێترین زانیاری لەسەر دەستگیركردنی تۆمەتباری كوشتنی دوو خوشكەكەی چەمچەماڵ\nهۆکاری چیبوو کە تیک تۆک و سناپ چات لە پەرلەمانی کوردستان قەدەغە کرا


ئێران خستنەخوارەوەی فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی ڕاگەیاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\nئێران خستنەخوارەوەی فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی ڕاگەیاند\n2019/11/08 - 1:33 PM\nدامەزراوەی بەرگری مووشكی سوپای پاسداران خستنەخوارەوەی فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی لە باشووری وڵاتەكە ڕاگەیاند.\nكەناڵی (العالم) لە زاری سەرچاوەیەكی بەرپرسەوە بڵاویكردەوە، كە دامەزراوەی بەرگری مووشەكی سەر بە سوپای پاسداران پێش چەند كاتژمێرێك مووشەكێكی ئاڕاستەی فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوان كردووە، كە لە ئاسمانی بەندەری “ماهشهر” بینراوە.\nڕاشیگەیاندووە، مووشەكەكە ڕاستەوخۆ فڕۆكەكەی پێكاوە و تێكی شكاندووە.\nشایەتحاڵانی ڕووداوەكەش لە بەندەری ئیمام خومەینی ڕایانگەیاندووە، كە گوێیان لە تەقینی مووشەكێك بووە لە بەندەرەكەوە لە بەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینی.\nكاربەدەستێكی ئەمریكایی: تاوانی جەنگ و پاكتاوی ڕەگەزی بەرامبەر كوردەكانی سووریا ئەنجامدراوە


بەرهەم ساڵح پێشوازی لە نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق دەکات - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » عێراق » بەرهەم ساڵح پێشوازی لە نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق دەکات\nبەرهەم ساڵح پێشوازی لە نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق دەکات\nسەرۆک کۆماری عێراق جەختدەکاتەوە لە پێویستی پاکی و بێگەردی هەڵبژاردنەکانی داهاتوو دوور لە ساختەکاری.\nبەپێی راگەیەنراوێکى سەرۆکایەتى کۆمار ئەمڕۆ دووشەممە بەرهەم ساڵح، سەرۆک کۆمار پێشوازیکرد لە جینین هینیس بلاسخارت نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق.\nلەکۆبوونەوەى سەرۆک کۆمارو نوێنەری نەتەوەیەکگرتووەکان ئەوەش باسکراوە کە پێویستە تەواوکردنی یاسای هەڵبژاردنەکان لەسەر بنەمای دادپەروەری و شەفافیەت و رەنگدانەوەی ویستی ئازادنە لە هەڵبژاردنەکان بەبێ هیچ جۆرە کاریگەری و فشارێک، تاوەکو زامنی ئەوە بکات دەرەنجامی هەڵبژاردنەکان نوێنەرایەتی راستەقینەی خەڵک دەکات.\nسەرۆکایەتى کۆمار عێراق نەتەوە یەکگرتووەکان هەڵبژاردنەکان\t2020-10-05\nTagged with: سەرۆکایەتى کۆمار عێراق نەتەوە یەکگرتووەکان هەڵبژاردنەکان


هه‌واڵنێرانی بێ سنوور ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی خۆی له سه‌ر ئاماری كوژران و ده‌سبه‌سه‌ركرانی هه‌واڵنێران بڵاو كرده‌وه | مرۆڤایه‌تی , Mirovayeti\nHome ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران هه‌واڵنێرانی بێ سنوور ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی خۆی له سه‌ر ئاماری كوژران و ده‌سبه‌سه‌ركرانی...\nهه‌واڵنێرانی بێ سنوور ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی خۆی له سه‌ر ئاماری كوژران و ده‌سبه‌سه‌ركرانی هه‌واڵنێران بڵاو كرده‌وه\nهه‌واڵنێرانی بی سنوور له ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی خۆی دا ئه‌ڵێت ئه‌مساڵ هه‌واڵنێری كه‌متر كوژراوه به‌ڵام هاوكات ژماره‌یه‌كی زۆر هه‌واڵنێر ده‌سبه‌سه‌ر و به‌ند كراون. ئه‌و ناوه‌نده له ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی خۆی دا ئاماژه به ڕێژه‌ی 49 كه‌س كوژراو 389 كه‌س ده‌سبه‌سه‌ركراو له ساڵی 2019ی زایینی دا ده‌كات. و ده‌ڵێت له به‌رئاوه‌رد له گه‌ڵ ساڵی ڕابردوو ئه‌مساڵ ڕێژه‌یه‌كی كه‌متر ڕۆژنامه‌وان كوژراون، به‌ڵام ئه‌وه نابێته هۆكار بۆ ئه‌وه‌ی بڵێین بارودۆخه‌كه گۆڕاوه و باشتر بووه چونكه هاوكات ژماره‌ی ڕۆژنامه‌وانی ده‌سبه‌سه‌ركراو به ڕێژه‌یه‌كی زۆر به‌رز بووه‌ته‌وه.\nله ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی ڕێكخراوی “هه‌واڵنێرانی بێ سنوور” بۆ ساڵی 2019ی زایینی وڵاتانی وه‌كوو مێكزیك، سووریه، ئه‌فغانستان، سوومالی و پاكستان بۆ ڕۆژنامه‌نووسان و هه‌واڵنێران به مه‌ترسیدارترین ناوچه‌كانی دونیا هه‌ڵسه‌نگێندراوه. به پێی وته‌ی ڕێكخراوی هه‌والنێرانی بێ سنوور له گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ڕێژه‌ی كوژرانی هه‌واڵنێران له هه‌موو دونیا به ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو دابه‌زیووه، به‌ڵام هاوكات و له هه‌مان كاتدا ڕێژه‌ی ڕۆژنامه‌نووسانی ده‌سبه‌سه‌ركراو و به‌ند كراو به ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو ڕوو له ھه‌لكشان و به‌رزبوونه‌وه‌یه. ساڵی ڕابردوو ڕێژه‌ی 87 هه‌واڵنێر و شارۆمه‌ند هه‌واڵنێر له هه‌موو ناوچه جیاوازه‌كانی دونیا كوژراون، ئه‌م ڕێژه له ساڵی 2019 دا به 49 كه‌س دابه‌زیووه و كه‌م بووه‌ته‌وه و ئه‌م هه‌ژماره خوارترین هه‌ژمار له نێوان ماوه‌ی 16 ساڵی ڕابردوو دایه. به تایبه‌ت ڕێژه‌ی كوژراوه‌كان له ناوچه ئاڵۆز و شه‌ڕاوییه‌كان به ته‌واوه‌تی دابه‌زیوه و به پێی وته‌كانی وته‌بێژی ناوه‌ندی هه‌واڵنێرانی بێ سنوور ئه‌م ڕه‌وتی دابه‌زین و كه‌مبوونه‌وه پیشانده‌ری به‌ره‌و باشبوونی دۆخه‌كه نیه.\nله ڕاپۆرتی ئه‌مساڵی ئه‌م ڕێكخراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌دا هاتووه كه زۆربه‌ی ئه‌و ڕۆژنامه‌نووسانه‌ی له ناوچه ئاڵۆز و شه‌ڕاوییه‌كان چالاك و سه‌رقاڵن به تایبه‌ت له ڕۆژهه‌لاتی ناوه‌ڕاست، خولی فێركاری تایبه‌تییان بۆ پاراستنی گیانی خۆیان له‌م ناوچانه‌دا بینیوه و له ناوچه‌كانی خۆیان دا ئامێری ئیش و چالاكییه‌كانیان بۆ ئاماده كراوه. له وڵاتانی ئه‌فغانستان و یه‌مه‌ن بارودۆخ بۆ هه‌واڵنێران دژوارتر له پێشوو بووه، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌وانه‌ش هه‌ژماری كوژراوه‌كان له‌م دوو ولاته‌ش دابه‌زیوه. له ساڵی 2019 له وڵاتی یه‌مه‌ن ته‌نیا دوو هه‌واڵنێر كوژراون ئه‌مه له كاتێكدایه كه ساڵی پێشووتر 10 ڕۆژنامه‌وان له‌و وڵاته كوژرابوون. وته‌بێژی ڕێكخراوی هه‌واڵنێرانی بێ سنوور سه‌باره‌ت به هۆكاری دابه‌زینی ڕێژه‌ی كوژرانی هه‌والنێران له وڵاته ئه‌ڵێت : ئه‌وان به ناچار پیشه‌ی خۆیان گۆڕیووه و وازیان له ڕۆژنامه‌وانی هێناوه، ناوبراو له درێژه‌ی وته‌كانی ئه‌ڵێت كه هه‌واڵنێرێكی پێشووی ڕۆژنامه‌ی “ئه‌لسه‌وڕه‌ت” له وڵاتی یه‌مه‌ن به ناچار پیشه‌ی خۆی گۆڕیووه و له ئێستادا له سه‌نعای پێته‌ختی وڵاتی یه‌مه‌ن له ڕێستوورانێك وه‌كوو خزمه‌تكار به‌رده‌وامه و چه‌ن كه‌سی دیكه‌ش وازیان له پیشه‌ی خۆیان هێناوه و له شوێنه جیاوازه‌كان سه‌رقاڵی كرێكاری و فرۆشیاری و خزمه‌تكاریین.\nبارودۆخی ڕۆژنامه‌نووسان له ئه‌مساڵدا له وڵاتی چین زۆر ئاڵۆزتر بووه و هه‌ژماری ڕۆژنامه‌نووسانی ده‌سبه‌سه‌ركراو له وڵاته ئه‌مساڵ دوچه‌نده بووه، ساڵی پیشووتر 60 هه‌والنێر له‌م وڵاته ده‌سبه‌سه‌ر و به‌ند كرابوون به‌ڵام هاوكات ئه‌مساڵ 120 كه‌سی هه‌واڵنێر و ڕۆژنامه‌نووس له‌و وڵاته ده‌سبه‌سه‌ر و ڕه‌وانه‌ی به‌ندیخانه‌كان كراون. زۆربه‌ی ئه‌م ڕۆژنامه‌نووسانه به تاوانی “سیخووری و جوداییخوازی” ده‌سبه‌سه‌ر كراون.\nله درێژه‌ی ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی ئه‌و ڕێكخراوه‌دا باس له ده‌سبه‌سركرانی 9 ڕۆژنامه‌نووس له وڵاتی ئێران كراوه، هاوكات ڕێژه‌ی شارۆمه‌ند هه‌واڵنێران له وڵاته به 12 كه‌س گه‌یشتووه. ناوه‌ندی هه‌واڵنیرانی بێ سنوور به تایبه‌ت دوابه‌دوای پێشهاتنی نائارامی و ئاڵۆزییه‌كانی ئه‌م دواییانه و خۆپیشاندانه جه‌ماوه‌رییه‌كان له ئێران، نیگه‌رانی و دڵه‌ڕاوكێی خۆی سه‌باره‌ت به ڕه‌وشی ئه‌منی ڕۆژنامه‌نووسانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات ده‌ربڕیووه و به پێی وته‌كانی ئه‌م ڕێكخراوه نیوده‌وڵه‌تییه، له‌م دواییانه‌دا هه‌ڕه‌شه و گوشار بۆ سه‌ر ڕۆژنامه‌نووسانی ناوه‌نده ڕاگه‌یاندنه فارسی زمانه‌كان و ینه‌ماڵه‌كانیان و ڕۆژنامه‌نووسانی سه‌ربه‌خۆ نیشته‌جێی ده‌ره‌وه‌ی ولات به ته‌واوه‌تی زیادی كردووه و ئه‌و گوشارانه‌یان له ڕاگه‌یه‌ندراوێكی جیاوازدا مه‌حكووم كردووه.\nPrevious articleبه‌خشینی خه‌ڵاتی مافی مرۆڤی پارێزه‌رانی ئه‌وروپایی به چوار پارێزه‌ری ئێرانی\nNext articleلێبورده‌ی نێوده‌وڵه‌تیی خوازیاری ئازادكردنی خێرای ئه‌میر سالار داوودی بوو\nتشرینی دووه‌م 30, 2019 57\nپارازیت گیانی دوو منداڵی لە جوانڕۆ گرت\nچارەنووسی دوو چالاکی ژینگەپارێزی شاری بۆکان یەک مانگ دوای دەستبەسەرکرانیان نادیارە


لەكاتی رووبەڕووبوونەوەی فڕۆكەی ئێف 15 سو 35 كامیان براوە دەبن؟\n19/10/2019 1089 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبەگوێرەی قسەی هێزە ئاسمانییەكانی ئەمەریكا فرۆكەی "ئێف 15"ی ئەمەریكی تائێستا ١٠٤ جەنگی ئاسمانی بردووەتەوە و هیچ جەنگێكیشی نەدۆراندووە، ئەوەش وەك نیشاندانی باڵادەستی ئەو فڕۆكەیە بەسەر فڕۆكە ركابەرەكانی.\nبەڵام بەگوێرەی پێگەی "ناشیۆناڵ ئینتێریست"، دوای دەركەوتنی فرۆكەی "سو-٣٥"ی روسی وادیارە ئەو فڕۆكەیە بەشێك لەسام و هەیبەتەكەی لەدەستداوە لەبەر ئەوەی دەتوانێت ركابەرە ئەمەریكییەكەی بخاتە داوە و بەسەریدا زاڵ بێت .\nفرۆكەی "ئێف-١٥ ئێس" ئەگەر هەموو خێراییەكەی بەكاربهێنێت ئەوە لە فرۆكەی "سو-٣٥" خێراترە ، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ناتوانێت پێش فرۆكە رووسییەكە بكەوێتەوە، كە هەریەك لە بزوێنەرەكانی لە جۆری "ئەی ئێڵ-٤١-ئێف١ئێس" ١٤٥٠٠ كیلۆگرام لە هێزی پاڵنان بەرهەمدەهێنن، لەكاتێكدا بزوێنەری "ئێف-١٥ ئێس" ١٣٢٠٠ كیلۆگرام لە هێزی پاڵنان بەرهەمدەهێنێت .\nفرۆكەی "سو-٣٥" دەتوانێت بەخێراییەك بفڕێت، كە لە خێرایی دەنگ زیاترە بێئەوەی پێویست بە سووتاندنی سوومەنی دواتر بكات، كە ئەوە یەكێكە لە تایبەتەمەندییەكانی نەوەی پێنجەمی فرۆكەكان .\nهەروەك فرۆكەی "سو- ٣٥ئێس " توانایەكی لەڕاددەبەدەری جوڵە و یاریكردنی كاتێك بەخێراییەكی كەم دەفڕێت ، ئەویش بەهۆی هەردوو بزوێنەرەكەی، كە تەكنیكی پاڵنانی ئاراستەكردنیان تێدایە .\nهەردوو فرۆكە شەڕكەرە ئەمەریكی و روسییەكە بەموشەكی پێویست پڕچەك دەكرێن، كە بتوانن جەنگی ئاسمانی ببەنەوە، بەڵام بەڕای شارەزا سەربازییە ئەمەریكییەكان لەوەدا فرۆكەی "ئێف-15" ی ئەمەریكی باڵادەستتر دەبێت ئەگەر بێت و لە فرۆكە روسییەكە دوور بێت، چونكە رادارەكەی باشترە ، لەهەمان كاتیشدا فرۆكە روسییەكەش كارتی بردنەوەی پێیە، كە بریتییە لە سیستەمی گەران و چاودێریكردنە بە تیشكی ژێر سوور IRST.\nهەردوو فرۆكەكە تەكنەلۆژیای پێشكەوتووی جەنگی ئەلیكترۆنیان تێدایە، بەجۆرێك فرۆكەی "سو-٣٥ ئێس" دەتوانێت سەر لە موشەكە ئەمەریكییەكان بشێوێنێت بەجۆرێك وایانلێبكات نەتوانن ئامانجەكەیان دەستنیشان بكات.\nلەڕووی پڕچەككردەوە ، ئەوە فرۆكەی "سو-٣٥ ئێس" تاراددەیەكی زۆر لەپێش فرۆكەی "ئێف-١٥"ی ئەمەریكییەوەیە .\nتائێستا فرۆكەی "سو -٣٥ ئێس" باشترین فرۆكەی جەنگی روسییە ، لەبەر ئەوەی فرۆكەی باڵادەستی وەك "سو-٥٧"، كە سەر بە نەوەی پێنجەمی فرۆكەكانە هێشتا بەكرداری نەخراوەتە ناو خزمەتەوە .


نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان - تاران - نازم عومەر: هەرێمی كوردستان لە نێوان ئێران و ئەمریكادا باڵانسی راگرتووە\nرووداو - سلێمانی// نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لە تاران دەڵێت، بەرپرسانی ئەمریكا نایانەوێ پەیوەندییە بازرگانی و ئابوورییەكانی ئێران لەگەڵ عێراق و هەرێمی كوردستان بەردەوام بێت، ئەو داوایەشیان گەیاندووەتە بەرپرسانی هەردوولا. بەڵام بنبڕكردنی ئەو پەیوەندییە بە "سەخت" دەزانێ و دەڵێ "عێراق لەڕٍووی نێودەوڵەتی و دراوسێیەتیشەوە مافی ئەوەی هەیە بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە ئابووری و بازرگانییەكانی خۆی پەیوەندی لەگەڵ كۆماری ئیسلامی ئێران بەردەوام بێت".\nبەرەبەیانی رۆژی 11/5/2018 مایك پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئێران دەستپێكردنی قۆناغی دووەمی سزاكانی وڵاتەكەی بۆ سەر ئێران راگەیاند و گوتی: "ئەمە سەختترین سزا دەبێت بۆ سەر ئێران لە مێژووی خۆیدا"، هەرچەندە لەسەر داوا و پێداگیریی بەرپرسانی حكومەتی عێراق، بەغدا خرایە ریزی پایتەختە بەخشراوەكان بۆ درێژەدان بە بازرگانی لەگەڵ ئێران، بەڵام ئەو مۆڵەتە لەگەڵ كۆتایی مانگی نیساندا كۆتایی دێت. ئێستا بەرپرسانی باڵیۆزخانەكانی ئەمریكا لە هەولێر و بەغدا، هەوڵەكانیان چڕكردووەتەوە تاوەكو بەرپرسانی عێراق پابەندی چوارچێوە گشتییەكانی ئەو سزایانە بن كە وڵاتەكەیان بەسەر ئێراندا سەپاندوویەتی.\nنازم عومەر، دەڵێ گفتوگۆ و هۆشدارییەكانی بەرپرسانی ئەمریكی لەوبارەیەوە "زۆرتر پەیوەندی بە عێراقەوە هەیە نەك هەرێمی كوردستان"، چونكە وەك ئەو باسی دەكات، بەرپرسانی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە باشترین حاڵەتدا وەڵامیان بۆ بەرپرسانی ئەمریكا ئەوەیە كە "پابەند دەبن بە بڕیارەكانی بەغداوە".\nهەرچەندە دەڵێ، تاوەكو ئێستا حكومەتی هەرێمی كوردستان سیاسەتێكی هاوسەنگ و ژیرانەی پێڕەو كردووە لە كێشە و ناكۆكییەكانی نێوان ئەمریكا و كۆماری ئیسلامی ئێراندا "حكومەتی هەرێمی كوردستان هاوتەریب مامەڵەی لەگەڵ ئەو دوو لایەنە كردووە، چونكە دەزانێ سەختە تاكلایەنە بڕیاری بڕینی پەیوەندییە بازرگانییەكانی لەگەڵ ئێران بدات".\nلە سەرەتای قۆناغی دووەمی سزاكانەوە، هەریەك لە عێراق، چین، هیندستان، ئیتاڵیا، یۆنان، ژاپۆن، كۆریای باشوور، توركیا و تایوان لە لیستی وڵاتە بەخشراوەكاندا بوون. بەڵام ئەمریكا بڕیاری داوە لەدوای دووی ئایارەوە ماوەی بەخشینەكە بۆ كەس درێژ نەكاتەوە. بەپێی زانیارییەكان بەرپرسانی ئەمریكا لە ماوەی رابردوودا نیگەران بوون لەوەی هێشتا عێراق بەشێوەیەكی چڕوپڕ پشت بە ئاڵوگۆڕە بازرگانییەكانی لەگەڵ ئێران دەبەستێ، بە تایبەتی ناردنی نەوت بۆ ئێران لە رێگای تانكەرەوە، كە ئەو گلەییە رووبەڕووی بەرپرسانی هەرێمی كوردستانیش كراوەتەوە.\nنوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لە تاران، سەبارەت بە هەناردەكردنی نەوت لە هەرێمی كوردستانەوە بۆ ئێران، دەڵێ: "حكومەتی هەرێمی كوردستان تاوەكو ئێستا نەكەوتووەتە نێو بازرگانی تەواوەتی نەوت لەگەڵ ئێران و پابەندە بە ناردنی نەوت لە رێگا فەرمی و رێگاپێدراوەكانەوە. ئەوەی هەیە، بڕێكی كەمە و رۆژانە لەرێگای كۆمپانیاكانی كەرتی تایبەتەوە رەوانە دەكرێت و ئەو سووتەمەنییەشی هاوردەی دەكات، پێویستی رۆژانەیە كە پاڵاوگە نێوخۆییەكان ناتوانن دابینی بكەن".\nگوتیشی: "گوشارەكانی ئەمریكا بۆ دەستبەرداربوون لە بازرگانی ئێران زۆرتر لەسەر عێراقە نەك هەرێمی كوردستان".\nئامانجی ئەمریكا لە سەپاندنی خولی دووەمی گەمارۆكان، دابەزاندنی قەبارەی هەناردەكردنی نەوتی ئەو وڵاتەیە بۆ سفر بەرمیل لە رۆژێكدا. پێشتر لە مانگی هەشتی 2018دا، خولی یەكەمی گەمارۆكانی سەر ئێران جێبەجێكران كە كەرتی بانكی و پیشەسازی و كانزاكان و كەرتی ئۆتۆمبیلی ئەو وڵاتەیان گرتەوە، بەڵام لە قۆناغی دووەمی سزاكاندا، پەیوەندییە ئابوورییەكانی ئێران زیاتر دەكرێنە ئامانج و ئەمریكا دەیەوێت پەیوەندی ئێران لەگەڵ جیهانی دەرەوە بپچڕێنێ، بەو پێیەش هەموو گەمارۆكانی ئەمریكا لەسەر ئێران كە لە ساڵی 2012 وە لەسەر ئێران سەپێندرابوون، دووبارە گەڕێندراونەتەوە.\nنازم عومەر، دەڵێ بەدڵنیاییەوە هەموو گەمارۆیەكی ئابووری كاریگەریی نەرێنی دەبێت و رەنگدانەوەی دەبێت لەسەر ئەو وڵاتەی رووبەرووی گەمارۆكە دەبێتەوە "بەڵام هێشتا ئێران نەگەیشتووەتە ئەو راددەیەی بیر لە خۆبەدەستەوەدان بكاتەوە یان شكست بهێنێ. چونكە ئێران ئەزموونی زۆری لەگەڵ گەمارۆدا هەیە".\nRead کد خبر: 2205


ئەزمونی بنیاتنانی سوشیالیستی بەتایبەتمەندی چینی\nلەیادی حەفتاهەمین ساڵڕۆژی دامەزراندنی کۆماری چینی میللی\nلە یەکی ئۆکتۆبەری ئەم ساڵدا، گەلی چین و حزبی شیوعی لە وڵاتەدا یادی حەفتاهەمین ساڵڕۆژی دامەزراندنی کۆماری چینی میللی دەکەنەوە. هەرچەندە لە ساڵانی ڕابووردووشدا ئەم یادە کراوەتەوە و چەندین چالاکی جۆراجۆر بەم بۆنەیەوە کراوە، بەڵام لەم هەلومەرجەدا حەفتاهەمین ساڵڕۆژی دامەزراندنی کۆماری چینی میللی گرنگی و بایەخێکی تایبەتی هەیە، بەتایبەتی دووای ئەو پەرەسەندنە مەزنەی ئەم وڵاتە کە لە بواری گەشەسەندنی هەمە لایەنە دەیبینێت، بە جۆرێک بۆتە دووەمین ئابوری مەزن لە جیهاندا، و بە پێی ڕاو بۆچونی توێژەوەران لەم بوارەدا چاوەڕی دەکرێت ببێتە یەکەمین دەوڵەت لە لیستی ئابوری جیهانیدا، کە ئەمەش هاوکاتە لە گەڵ بەهێزبوونی قەوارە و کارتێکردنی دەوڵەتی چین لە سەر سیاسەتی نێودەوڵەتی. هەڵبەتە جێگای خۆیەتی پرسیاری ئەوە بکرێت بۆ وڵاتی چین ئەو گەشەسەندن و گۆرانکارییە مەزنەی بە خۆوە بینیەوە.\nهۆکاری ئەم مەسەلەیە ئێحگار زۆرن و ئەگەر بە پەلە باس لە هەندێکیان بکەین، ئەوا دەتوانین ئەم خاڵانە بخەینە ڕوو:\nــ پەرەسەندن و گەشەپێدان لە چیندا بە شێوەیکی ڕەمەکی و خۆرسکی نەهاتۆتە کایەوە. نەخشە و پلاندانان و سوور بوون لە سەر پێداچونەوە بە کاروانی تێکۆشان لە نێو حزبی شیوعی چین، و پێداچونەوە بە نەخشە و سیاسەتەکان لە بواری ئابوری و کەلتوری و کۆمەڵایەتی بە جۆرێک کەلین و کەموکوڕییەکان لە ئاستی بنیاتنانی حزب و دەوڵەتدا ، دەستنیشان بکرین و کار بۆ چارەسەرکردنیان بکرێت، یەکێکە لە هۆکارەکانی ئەو پەرسەندن و پێشکەوتنە کە ئەم وڵاتە ساڵ دووای ساڵ، بە خۆیەوە دەبینێت.\nــ پەرەسەندن و گۆڕانکارییەکان دانەبڕابون لە ناکۆکی و ململانییە ڕاستەقینەکانی نێو کۆمەڵگا و دەستنیشانکردنی سروشتی قۆناغی پەرەسەندنی مێژوویی کۆمەڵگای چین هەر لە قۆناغی بزوتنەوەی نیشتمانی رزگاریخوازی بگرە تا دەگاتە قۆناغی بنیاتنانی دیموکراسی نوێ و پاشان درووستکردنی بناغەی بەرەو سۆشیالستی بە ڕچاوکردنی ئەوەی کە چین بەشێکە لە وڵاتە تازە پێگەیشتووەکان، و دوواتر بەرپاکردنی سیاسەتی چاکسازی و کرانەوە تا گەیشتن بە بنیاتنانی سوشیالستی بە تایبەتمەندی چینی لە سەردەمی هاوچەرخدا.\nــ بوونی حزبێکی شیوعی خاوەن دیسپلین کە توانی پەیڕەوی بەچینیکردنی مارکسیزم بکات، و سوود لە بیروبۆچونی سەرکردەکانی وەک ماو تسی تونگ، و دنک شیاو بنگ، جیان تسە مین ، و هو جین تاو، و دوواتریش شی جی بینغ ئەمینداری گشتی نوێی حزب، وەرگرێت، و بەسەرچاوەیەکی هزری بۆ حزب دایبنێت، و لە دەستوری وڵاتدا تۆماری بکات.\nــ گەڕانەوەی حزب بۆ واقیعی بەرجەستەکراو، و خوێندنەوەی نوێ بۆ واقیعی گۆڕانکراو، کە ئەمەش یارمەتیدەر بوو بۆ دۆزینەوەی وەڵامی لۆجیکی و گونجاو بۆ ئەو پرسیارە ئالۆزانەی کە واقیعی کۆمەڵایەتی چین و ڕەوشی جیهانی بە بەردەوام دەیخستە ڕوو.\nــ رێزگرتنی حزب و سەرکردایەتی سیاسی لە جەماوەر و گەلی چین بە تێکرای نەتەوە و پێکهاتەو ئاینیەکانیەوە، بە جۆرێک دابینکردنی خۆشگوزەرانی بۆ جەماوەر و بەدەم هاتنەوەوەی داواکارییەکانی، پێوەری دانانی سیاسەت و پێداچونەوە بە نەخشەو وپلانەکانی بواری ئابوری و کۆمەڵایەتی بوو.\nــ دانان و پەیڕوکردنی سیاسەتی واقیعبینانەی نەرم و نەفەس درێژ لە بواری پەیوەندییە دەرەکییەکانیدا، و وابەستەکردنی سیاسەتی دەرەکی بە بابەتی گەشەپێدانی سەرجەم گەڵان و بۆچونی چارەنوسی هاوبەشی مرۆڤایەتی، و جەختکردنەوە لە چارەسەرکردنی چاوگەکانی پارگرژی بە شێوەیکی ئاشتیانە و زەمینە درووستکردن بۆ پێکەوەژیانی ئاشتیانەی گەلان لە سەر بنەمای سوود بە یەکتر گەیاندنی هاوبەش.\nــ دەستنیشانکردنی کێشە ناوخۆییە سەرەکییەکان بە مەبەستی چارەسەرکردنی بە تایبەتی لە بواری نەهێشتنی هەژاری و ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی.\nــ گرتنەبەری سیاسەتی چاکسازی لە بواری کشتوکاڵی و ئاوەدانکردنەوەی ناوچە گوندنشینەکان و کارکردن بۆ نەمای جیاوازی لە بواری خزمەتگوزاری نێوان ناوچە گوندنشینەکان و شارەکان، و هاوکات لە گەل گرنگی دان بە کشتوکاڵ و جارەسەرکردنی کەموکورییەکانی بواری ژینگە.\nــ بایەخدانی بە داهێنان و ئەفراندن لە سەرجەم بوارەکاندا بەتایبەتی بوارەکانی پیشەسازی هەمەجۆر و بنیاتنانی ژێرخانی ئابوری، و پیشەسازی وزەدا.\nــ بەرپاکردنی سیاسەتی دیموکراسی سۆشیالیستانە لە بواری بەرێوەبردنی حوکم و دامەزراندنی میکانیزمی گونجاو بۆ بەشداریکردنی گەل و هیزە سیاسییەکان دیکە لە چوارچێوەی کاری بەرەیدا.\nــ بایەخدان بە بنیاتنانی سوپای بەهێز و کاریگەر کە لە گەڵ گەلدا بەردی بناغەی داکۆکیکردنە لە دەوڵەتی سۆشیالستی.\nــ داهێنانی نوێ سوشیالستانە لە گشت بوارەکانی گشەپێدانی و قۆڵکردنەوەی سیاسەتی چاکسازی و کرانەوە وەک بنەمایەکی ڕەسەن بۆ گۆڕانگارییەکان.\nــ نەخشە دانان بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگای سوشیالیستی پەرەسەندوو بە گەیشتن بە ساڵی 2050.\nحەفتاهەمین ساڵڕۆژی دامەزراندنی کۆماری چینی میللی گرنگییەکی تایبەتی بە نیسبەت بزوتنەوەی سۆشیالستی و کۆمۆنیستی جیهانەوە هەیە، و بۆتە جەمسەر و ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگر لە بوونی ئەلتەرناتیفێک بۆ سەرمایەداری کە دەیەوێت نمونەی لیبرالیزمی نوێ بە سەر جیهاندا فەرز بکات، لە کاتێکدا ئەزموونی بنیاتنانی سۆشیالستی بە تایبەتمەندی چینی، ئاسۆیەکی نوێ بە بزوتنەوەی سوشیالستی و کۆمۆنیستی و سەرجەم بزوتنەوە دیموکراسییە جەماوەرییەکانی جیهان دەبەخشێت، و دەیسەلمێنێت کە سوشیالستی بە هەرەسهێنانی یەکێتی سۆڤیەت و کەمپی سوشیالستی جاران، کۆتایی نەهاتووە، و ئەوەتا ملیارێک و چوارسەد ملیون کەس لە سایەی سیستمێکی سۆشیالیستیدا دەژین کە هەردەم لە نوێبوونەوەدایە، و بەم پێیەش تێکۆشانی مرۆڤایەتی بۆ کۆمەڵگای یەکسانی و پێشکەوتن و عەدالەتی کۆمەڵایەتی و سوشیالستی کۆتایی نایەت، و سەرمایەداری کۆتایی مێژوو نییە.


دەستەی سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان سەردانی حزبی شیوعی کوردستانی کرد\nبەمەبەستی دروستکردنی کۆدەنگی لەسەر مەسەلەی نوسینەوەی دەستوور و کۆمەڵیک پرسی چارەنووسساز، ئەمڕۆ چوارشه‌مه 2019/9/11، دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی کوردستان بەسەرۆکایەتیی د.رێواز فایەق سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان و هێمن هەورامی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان و منی نبی قه‌هوەچی سکرتێری پەرلەمان سەردانی حزبی شیوعی کوردستانی کردو لەلایەن د.کاوە مه‌حمود سکرتێری کۆمیتەی ناوەندی و ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکتەبی سیاسیی حزبەکە پێشوازیی لێکرا.\nلە کۆبوونەوەکەدا دەستەی سەرۆکایەتی په‌رله‌مانی كوردستان مه‌به‌ستی سه‌ردانه‌كانیان بۆ لای حزب و لایه‌نه سیاسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان خسته‌ڕوو، كه بۆ دروستكردنی كۆده‌نگییه له‌سه‌ر کۆمەڵێک بابه‌ت كه ره‌هه‌ندی چاره‌نووسسازیان هه‌یه سه‌باره‌ت به هه‌رێمی كوردستان، له‌وانه نوسینه‌وه‌ی ده‌ستووری هه‌رێمی كوردستان پرۆسه‌ی چاكسازی و دانوستاندنه‌كانی نێوان حكومه‌تی هه‌رێم و حكومه‌تی ناوه‌ند، سه‌باره‌ت به هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاکانی عێراق-یش داوایان کرد سەرجەم لایەنە سیاسییەکانی کوردستان بەیەک لیست بەشداری له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا بکەن.\nلەلایەن خۆیانەوە سکرتێری کۆمیتەی ناوەندی و ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سیاسیی حزبی شیوعیی کوردستان خۆشحاڵیی خۆیان به‌و هەنگاوە گرنگەی پەرلەمانی کوردستان بۆ لای حزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان نیشانداو پشتیوانیی تەواویشیان لە پەرلەمانی کوردستان کرد لە دانانی ئەو ئەولەویەتانەو ئامادەیییان بۆ پشتیوانیکردن لە پرۆسه‌ی چاکسازی و نوسینەوەی دەستووری هەرێمی کوردستان دەربڕی، هاوڕاشبوون لەوەی یەکریزی بپارێزن و چارەسەرکردنی کێشەکان و پرسە نیشتیمانییەکان لەسەرووی بەرژەوەندییە حزبییەکان بێت.\nپاشان لەکۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا، هاوڕێ باباعەلی، جێگری كۆمیتەی ناوەندی حزبی شیوعی كوردستان رایگەیاند: دەستوور بۆ هەرێمی كوردستان پێویستە، بەڵام ناوەڕۆكی دەستورەكە بەلای ئێوە گرنگە، دەستورەكە علمانی بێت و مافی تەواوی پێكهاتەكان مسۆگەر بكات.


له‌په‌راوێزی گرێبه‌سته‌كه‌ی ڕوس نه‌فت و هه‌رێمی كوردستان\nئه‌نجامدانی ڕێكه‌وتن و گرێبه‌ستی ئه‌مڕۆی روس نه‌فت و هه‌رێمی كوردستان له‌چوارچێوه‌ی كۆڕبه‌ندی ئابوری له‌نێوان ئیجورشاین به‌ڕێوه‌به‌ری جێبه‌جێكاری كۆمپانیای ڕوس نه‌فت و ئاشتی هه‌ورامی وه‌زیری سامانه سروشتیه‌كان بۆ مه‌سه‌له‌ی وه‌به‌رهێنانی بواری نه‌وت و غازی هه‌رێمه به دروستكردنی بۆریه‌كی هه‌نارده‌ی نه‌وت كه‌توانای گواستنه‌وه‌ی 700 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتی ڕۆژانه‌ی هه‌یه‌و به‌پێی گرێبه‌سته‌كه هه‌رێم نه‌وتی خاو ده‌فرۆشێ به ڕوس نه‌فت له پاڵاوگه‌كانی ئه‌و كۆمپانیا له ئه‌ڵمانیا، تاكۆتایی ساڵی 2017 ش هه‌نارده‌ی نه‌وتی هه‌رێم ده‌گه‌یه‌نرێته 1 ملیۆن به‌رمیل نه‌وت له‌ڕۆژێكدا.\nئه‌م گرێبه‌سته دوای ئه‌وه هات كه له مانگی 2ی ئه‌مساڵی له له‌نده‌ن ڕێكه‌وتنێك له‌نێوان هه‌رێم و ڕوس نه‌فت ئه‌نجامدرا بۆ كڕینی نه‌وتی هه‌رێم له 2017 تاكو 2019 به‌پاره‌ی پێشه‌كی.\nئه‌وه‌ی گرنگه له‌م گرێبه‌سته‌دا :\n- ئه‌م گرێبه‌سته ته‌نها گرێبه‌ستێكی بواری نه‌وت نیه، به‌ڵكو ڕه‌هه‌ندی گه‌وره‌ی سیاسیشی هه‌یه!\n- په‌رله‌مانی كوردستان په‌ك خراوه‌و بێ ئاگایه له‌م گرێبه‌سته‌و ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی!\n- هیچ لایه‌نێكی به‌شداربووی ناو حكومه‌ت ئاگاداری ئه‌م گرێبه‌سته‌و ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی نیه.\n- تا ئێسته نازانرێ ئه‌و پاره پێشه‌كییه‌ی كه‌وه‌ریانگرتووه چه‌نده‌و چی لێكراوه؟\n- دۆخی ئابوری و دارایی هه‌رێمی كوردستان بۆ فه‌رمانبه‌ران و خانه‌نشینان و موچه‌خۆران و پێشمه‌رگه‌و بازاڕو به‌ڵێنده‌رو وه‌به‌رهێنه‌كان له‌وپه‌ڕی خراپیدایه تا ئێسته هیچ چاره‌سه‌رێك بۆ ئه‌م دۆخه خراپه دانه‌نراوه پاش ئه‌نجامدانی ئه‌م گرێبه‌سته‌ش.\n- تائێسته كاره‌ساتی بواری نه‌وت ناشه‌فافی دات و نادیاری گرێبه‌سته‌كانیه‌تی كه گرفت و قه‌یرانی بۆ خه‌ڵكی كوردستان به‌رهه‌مهێناوه.\nئه‌م گرێبه‌سته كاتێك بۆ خه‌ڵكی كوردستان گرنگه كه داهاته‌كه‌ی دیارو شه‌فاف بێت و له‌ژێر چارودێری دا بێت و بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌م دۆخه خراپه به‌كاربهێنرێ، ئه‌گه‌ر نا ده‌یان گرێبه‌ست كراوه به‌ڵام ئه‌نجامه‌كه‌ی ئه‌و ماڵوێرانی و قه‌یرانه‌ی ئه‌مڕۆیه.\n7036 جار خوێندراوەتەوە


Home›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›لە عێراق 3757 کەسی دیکە تووشی کۆرۆنا بوون\nوه‌زاره‌تی ته‌ندروستیی عێراق ئاماری 24 كاتژمێری رابردووی تووشبوون، مردن و چاكبوونه‌وه‌ی كۆرۆنای بڵاوکردەوە و بەگوێرەی راگەیەنراوەکەیان، 83 کەسی دیکە لەو ماوەیەدا بە کۆرۆنا مردوون.\nبه‌گوێره‌ی راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیی عێراق، له‌ماوه‌ی 24 كاتژمێری رابردوودا پشكنین بۆ 18 هه‌زار 578 كه‌س ئه‌نجامدراوه و تووشبوونی 3 هه‌زار و 757 كه‌سی دیكه به په‌تاكه پشتڕاست كرایه‌وه.\nوه‌ك له‌راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتووه، له‌ماوه‌ی شه‌و و رۆژێكدا 83 كه‌سیش به‌هۆی په‌تاكه گیانیان له‌ده‌ستداوه و 3هه‌زار و 722 حاڵه‌تی چاكبوونه‌وه‌ش راگه‌یه‌ندراوه.\nکۆی ژمارەی تووشبووان لەعێراق بە ڤایرۆسی کۆرۆنا، تا ئەمڕۆ گه‌یشتۆته 234 هه‌زار و 934 حاڵه‌ت، له‌و ژماره‌یه‌ش 7 هه‌زار و 42 كه‌س به‌هۆی ڤایرۆسه‌كه‌وه گیانیان له‌ده‌ستداوه و 176 هه‌زار و 602 كه‌سیش به‌ته‌واوی چاكبوونه‌ته‌وه 51 هه‌زار و 290 كه‌سیش له نه‌خۆشخانه‌كان له‌ژێر چاودێری پزیشكیدان.\n“ئەو خانووەى پێنج ساڵە بە هەژارى بوونیادم ناوە بە دوو دەقە شارەوانەى ...


10/10/2019 11:39:00 AM 1722 جار خوێندراوەتەوە\nدوای ئەوەی بە شێوەیەكی فەرمی پیتەر چیكی گۆڵپارێز وازهێنانی خۆی لە یاریی تۆپی پێ ڕأگەیاند، گرێبەستێكی نوێی ئەنجامداوە بەڵام ئەمجارە رو لە وەرزشێكی دیكە دەكات.\nمیدیاكانی ئەوروپا لە هەواڵێكدا ئاشكرایان كرد، كە پیتەر چیكی گۆڵپارێزی مێژوی یانەی چێڵسی، گەڕاوەتەوە دونیای وەرزش، بەڵام ئەمجارە ئەو یاریزانە ناگەڕێتەوە نێو یاریگەكانی تۆپی پێ، بەڵكو ڕو لە یارییەكانی هۆكی سەرسەهۆڵ دەكات و بەختی خۆی لەو یارییە لەگەڵ یانەی گیڵدیفۆرد فینکسی تاقیدەكاتەوە و بۆ ماوەی یەك ساڵ گرێبەستی ئەنجامداوە.\nئەم گۆڵپارێزە لە یارییەكانی وەرزی رابردو دواین كاروانی وەرزشی خۆی لەگەڵ یانەی ئارسناڵ بەڕێكرد و دوای تەواو بونی یارییەكانی پریمەرلیگی وەرزی رابردو بە شێوەیەكی یەكجارەكی وازهێنانی خۆی لە یاریی تۆپی پێ ڕاگەیاند.\nپیتەر چیكی تەمەن 37 ساڵان، هۆكاری پەیوەندی كردنی بەم یارییەوە ئاشكراكردو وتی"لە تەمەنی لاوێتیمەوە یەكێك لە ئاواتەكانم ئەوە بوە كە ببمە یاریزانی هۆكی، بۆیە ئێستا دڵخۆشم كە دوای 20 ساڵ یاریكردن لە تۆپی پێ ئەزمونێکی نوێ تاقی دەکەمەوە".


هەنگاوەکانی دانپێدانانی بەشێک لە زانکۆکانی هەرێم له‌لایه‌ن به‌غداوه ده‌ستیپێكرد\nrebwar 22/09/2019 - 15:55 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nهەنگاوەکانی دانپێدانانی بەشێک لە زانکۆکانی هەرێم لە رێگەی دوو لیژنەی تایبەتمەندەوە دەستیپێکردوه و وته‌بێژی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵای هه‌رێم روونكردنه‌وه ده‌دات.\nعه‌باس ئه‌كره‌م، وته‌بێژی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا راگه‌یاند: لە کۆبونەوەکەدا ئاماژە بە نوسراوی وەزارەتی خوێندنی باڵا عێراق ژمارە (5164) لە 31ی ته‌مموزی ئه‌مساڵ كرا کە بڕیاری پێکهێنانی چەند لیژنەیەکی تایبەتمەندی داوە بۆ هەڵسەنگاندنی پێداویستییەکانی دانپێدانان بە زانکۆکانی (سۆران، هەڵەبجە، گەرمیان، راپەڕین، زاخۆ و کوردستان/هه‌ولێر) وەک قۆناغی یەکەم.\nوتیشی: "وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا، ئه‌و هه‌نگاوه‌ی خوێندنی باڵای عێراق پێباشه بۆ ئاساییکردنەوە و پتەوکردنی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوولا و چارەسەرکردنی پرسە هەڵواسراوەکان".\nبڕیارە لیژنەکانی حکومەتی عێراق لە ماوەی ئەم هەفتەیەدا سەردانی زانکۆکان بکەن و لەلایەن وەزارەتی خوێندنی باڵای هه‌رێم زانکۆکان راسپێردراون بۆ ئەنجامدانی ئامادەکاری و هاوکاریکردنی لیژنە پسپۆڕەکان بەمەبەستی خێرا بەڕێوەچوونی رێککارە پێویستەکان.\nبه پێی زانیاریه‌كان له به‌رامبه‌ر دانپێدانه‌نانی زانكۆ ئه‌هلییه‌كانی سنووری ناوچه دابڕێندراوه‌كان له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا هه‌رێمه‌وه، حكومه‌تی عێراق دان به زانكۆ حكومییه‌كانی هه‌رێمدا نانێت.\nجه‌مال كه‌مال، به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندنی ئه‌هلی له وه‌زاره‌تی خوێندی باڵای هه‌رێم به دواڕۆژی راگه‌یاند: هه‌ر زانكۆیه‌كی ئه‌هلیی مه‌رجه‌كانی خوێندنی باڵای هه‌رێم جێبه‌جێ بكات، ئه‌وان دانیپێدادەنێن.


بێدەنگی و سزا\nروانینێك بۆ كاریگەرییە كۆمەڵایەتی و سیاسەكانی ئەنفال<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nچەندە سەرچاوەكانی روودانی كارەساتی ئەنفال تەمومژاوی و ئاڵۆزبێت، هێندەش دەرئەنجامەكانی ئاڵۆز و دژوارن، چەندە لێكدانەوە و تیوریزەكردنی ئەنفال وەك شاڵاوێكی دڕندانەی جینۆساید ئەستەم و گرانبێت، بەهەمان ئەندازەیش كەشفكردن و بینینەوەی ئەو رووبەرانەی ئەم شاڵاوە وێرانی كردوون قورس و گرانە، ئەنفال هێندەی كردەیەكی سەربازی نەخشەبۆكێشراوی پێشوەختە، ئەوەندەش ڕەنگدانەوەی نەگەتیفی كۆمەڵایەتی و سایكۆلۆژی و مەعنەوی هەیە بەسەر كۆمەڵگای كوردییەوە، هێندەی پرۆسەیەكی ئاشكرای ملیتارییە، دە ئەوەندە پرۆسەیەكی نهێنی و شاراوەی دەزگا و دامەزاوە ئیستخباراتی و ئەمنییەكان بووە، ئەنفال چەندە كردەیەكی لۆكاڵی و هێزە ناوخۆییەكان بووە، ئەوەندەش پرۆسەیەكی جیهانی و گڵۆباڵییە لە ئاستی بێدەنگی و گوێنەدانی روودانی كارەساتەكە بەبەرچاوی كۆمەڵی گەلانی دنیا، ئەوەندەی ئەنفال لەناو سروت و ئایەتە قورئانیەكاندا بۆ ڕەوایەتی خۆی دەگەرێ دەیان جار زیاتر مۆدێرنە بەشداری كار و ئاسانكاری دەكات بۆ روودانی ئەم كارەساتە، ئەنفال چەندە تاڵاوی بەخشیوە بەو قوربانیانەی جەستەكانیان لە بیابانە پان و بەرینەكاندا شاراوەتەوە دەیان هێندە كارەساتی بۆ ئەو خێزانانە هێشتۆتەوە كە قەدەر لەم شاڵاوە دەربازی كردوون، ئەنفال گەر پیادەكردنی ئەوپەری سیاسەتی تەندوتیژی بووبێت ئەوا بەدەرنییە لەو سیاسەتەی بە توندی پیادەی ڕەگەزپەرستی دەكات، چەندە ئەنفال بریتیە لەشەرێكی نابەرامبەر و ناعادیلانە، ئەوەندەش پیادەكردنی ستەمكارییە لەو پەری توندوتیژی و ستەمدا، لەراستیدا ئەنفال وەك پرۆسەیەك سەدان هەزار كوردی تێدا قەتڵ و عامكراوە، سەدان گوند و شارۆچكە و سەرچاوەی ئابوری و نیشتەجێبون و گوزارانی تێدا خاپوركراوە، بەهەمان ئەندازەیش دنیایەك كێشەی كۆمەڵایەتی و ئابوری و فەرهەنگی و سیاسی قوڵی لە دوای خۆی بەجێ هێشتووە بە چەشنێك لە یادەوەری هەر تاكێكی كوردا ئەنفال بریتیە لە خەمێك كە ناكرێت هەڵوێستەیەكی ئەخلاقی و سیاسی لەبەرامبەردا نەكەین.\nلەم چوار چێوەیەدایە دیراسەكردنی ئەنفال بەدەر نییە لەو دیراسە جدیانەی قسە لەسەر سیاسەتی پاشەرۆژدا دەكات، واتە هەموو قسەكردنێك لەسەر ئایندە بەجۆرێك لە جۆرەكان قسەكردنە لەسەر ئەنفال، ئەوەی دەبێتە بەڵگە نەویستی ئەم تێزە ئەو تێكڵاوبوونە ئابوری و سیاسی و فەرهەنگی و كلتورییە كە ئێمە و عەرەب و نەتەوەكانی تر لەسەر ئەم سەرزەمینە كە ناوی عێراقە پێكەوە كۆدەكاتەوە.\nئایندە لە دوای ئەنفال\nدەشێت ئایندە دووبارەكردنەوەی ئەو رۆژگارە تاریك و خەمگینانە نەبێت كە لە رابردوودا روویانداوە، دەشێت ئاسمانی پر رووناكی و خۆری ئازادی و هەستی ئەخلاقیانەی بەرز چاوەڕوانمان بكات، وەلێ خەوبینین بە ئایندەوە زۆرجار مایەی دڵخۆشی و بەختیارییەكی تەواو یۆتۆپیانەیە، بەڵام ئەوەی نەخشەی ئایندە دەكێشێ و لەبەرامبەر كۆمەڵێك جەبری سیاسی و ئابوری و كلتوری رایدەگرێت ئەو هێزانەن كە لە ئێستادا خاوەن نفوس و دەسەڵات و سەرچاوەی مادی و مەعنەوی زۆرن، مامەڵەكردن لەگەڵا ئایندەدا مامەڵەیەكی جەبریانەیە لەگەڵا سەرچاوەكانی هێز و هاوكێشەكانی دەسەڵات و فكری سیاسی و هەموو ئەو لینك و رایەڵی پەیوەندیانەی ئێمە و دەرەوەی ئێمە پێكەوە دەبەستێتەوە، بەردەوام ئایندە لە خۆیدا خەسڵەت و مەرجە كۆنكرێتی و پێداویستیەكانی سەردەمی خۆی هەڵگرتووە، ئەو مەرجە ئابوری و سیاسی و كۆمەڵایەتی و فەرهەنگیانەی زەمینەی ئایندەیەكی رووناك و پر بەختیاری بینادەكەن مەرجێكن توند گرێدراونەتەوە بە چەمكەكانی دادوەری و ئازادی و دیموكراسی و مافی مرۆڤ و بنەماكانی كۆمەڵگای مەدەنی ..واتە بۆ ئەوەی ئایندەیەكی بەختیارمان چنگ بكەوێت دەبێت لە بیناكردنی ئێستایەكی بەهێز و كاریگەر و تەبادابین.\nبە بۆچونی من هەموو قسەكردنێك لەسەر ئایندەی ئەم هەرێمە قسەكردنێكی جدیانەی گەرەكە لەسەر ئەنفال، بە بێ تیوریزەكردنی ئەنفال ئایندەبینی و خەوبنین بە ئایندەیەكی بەختیار و ئامن و دادپەروەرانە بەتاڵا دەردەچێت، ئەنفال رووداوێكی مێژووانەی تێپەر نییە، بە پێچەوانەوە ئەنفال كۆی بەرهەمی ململانێی خەباتی جەكدارانە و رۆحی بەرەنگاربوونەوە و شۆرشە یەك بەدوای یەكانەیە كە داوای كیانی كوردیان كردووە لەسەر بنەمای شوناس و كوردبونیان، لەبەرئەوە پرۆسەی ئەنفال پرۆسەیەكی دانەبراو نییە لە هەناوی ئەو سیاسەتە ڕەگەزپەرستیانەی دژی بە كورد ئەنجامدەدرێت، واتە كورد دەبێت ئەو راستیە بزانێت سیاسەتكردن لەم جوگرافیا تەنگدراوە بە رۆحی فاشیستانە و ڕەگەزپەرستیانە لە پێناو سەربەخۆی و ئازادی مافی نەتەوەیدا سیاسەتێكە هەڵگری چەندین ئەگەری وەك كارەساتی ئەنفال.\nسیاسەت و ئەنفال\nهەمیشە لەسیاسەتدا توندوتیژی و سەركوتكردن و كۆنترۆڵكردن ئامادەیی هەیە. تەنها لەو شوێنگانە نەبێت كە كلتورێك لە ئارادایە توانای خوڵقاندنی جۆرێك پەیمانی كۆمەڵایەتی هەیە كەسەرجەم تاك و جڤادەكان رێكدەكەون لەسەری، دەسەڵاتیش لەلایەن دەزگا مەدەنیەكانەوە چاودێری دەكرێت، دروست ئەم كلتورە بەرهەمی مەعریفی و فەلسەفی مۆدێرنەیە كە بەقوڵی ئەو رووبەرانەی رۆشنكردۆتەوە كە زوڵمەت و نادادپەری و جەهل و خورافەت تەنیویەتەوە، ئەوەی لە دوای بەعس بەردەوامی بەم ترسە دەدات غیابی ئەو پرۆژە رۆشنبیری و دەسەڵاتە سیاسیەیە كە هەڵگری خەسڵەتەكانی ژیان دۆستیە.\nبۆ تێگەیشتن لە ئەنفال دەبێت لەو سیاسەت و پلان و ئەقڵە تێبگەین كە بە هەناوی بەعسدا تێپەریوە و لە دەسەڵات و دامەزراوە نهێنیەكانی بەعسدا پەراوەی خۆی كردووە، بەعس دێت رستێك گۆرانی ریشەیی لەم هەرێمەدا ئەنجامدەدات، ئەوەی بەعس بە پلەی یەكەم كاری لەسەر دەكات جەستەیە، جەستە سەرەتایترین و جدیترین كەرەستەیە كە بەعس هەموو نەخشە و پلانەكانی لێوە جێبەجێ دەكات، جەستە بریتیە لە كۆی ئەو تاك و جڤاد و خەڵكانەی دەیانەوێت نەفەسێك بدەن بە ئیرادەی خۆیان ، بەعس هەموو ئەو ئیرادانە پەكدەخات و لە شوێنی ئیرادە بێدەنگی و سزا جێیدەگرێتەوە.\nبەشێكی زۆری رژێمە تۆتالیتار و فاشیستەكان لەناو بێدەنگیدا پێدەگرن و نەشونما دەكەن، بێدەنگیش دەرئەنجامی تۆقاندن و توندوتیژییەكی وەحشیگەریانەیە كەلە ئەنجامی ئەو سزا كوێرانەیەوە سەرچاوەدەگرێت كە پراوپرن لە بوغز.\nعێراق لە سەردەمی حكومی بەعسدا زۆنگێكی بێدەنگكراوبوو، بێدەنگكردن جۆرێك بوو لەسیاسەت كە رووبەرێكی گەورەی ژیان داگیر كردبوو، عێراقی سەردەمی بەعس لەسەر چەند پایەكی سەرەكی راگیرابوو، سەرەكیترینیان دامودەزگا سەركوتكەرەكان و پاشكۆیەتی عێراق بۆ ووڵاتە زلهێزەكان و ئابوری بیناكراو لەسەر هەناردەی نەوت و سوپا و ملیشیا چەكدارەكانی سەربە رژێم ، ئەوەی لەم خاڵانەدا دەیبنین عێراق ووڵاتێك نییە لەسەر هێزی بەشەری و دامودەزگای مەدەنی و بەرهەمی لۆكاڵی و كارە مەدەنی و .. راوەستابێت، بۆیە عێراق لە بەشە كوردستانەكەیەوە تا بەسرە پەردەیەكی خامۆش و ترسناك دایپۆشی بوو ، پەردەیەك لە ژێریدا نزیكەی چوار هەزار گوند خاپوركرا رووبەرێكی فراوانی زۆنگەكان پركرانەوە و خامۆشكران ، پێنج هەزار هاووڵاتی كیمیاباران كران و رۆحی پاكیان چوو بۆ ئاسمان زیاتر لە سەدوهەشتا و دوو هەزار گوند نشین ئەنفال كرا هەزاران عەرەبی شیعە مەزهەب زیندەبەچاڵكران، لەرستدا لە پشتی ئەم پەردەیەوە كە هەموو عێراقی تەنیبۆیەوە، چاوی جیهان هیچ كام لەم قەتڵا و عام قەسابخانەیەی نەبینیوە، حكمەتی ئەم نەبینیەش تەنها پەیوەندی بە بەرژەوەندیەكانی ووڵاتانی زلهێزەوە نەبوو یان پەیوەندی بەو ململانێیەوە نەبوو كەلەنێوان جەمسەرەكانی جیهاندا لە ئارادا بوو گەر ئەوانەش هۆكاربووبن، ئەوا بەدڵنیایەوە هۆكاری سەرەكی ئەو بێدەنگكردن و چەپاندنە بوو كە بەشێكی دانەبراو بوو لە سیاسەتی بەعس و هاوكێشەكانی دەسەڵات لە سیستەمی تۆتالیتاری بەعسدا.\nئەنفال و كایە كۆمەڵایەتیەكان\nبۆ ئەوەی سیاسەتێكی راست و ڕوانمان هەبێت بەرامبەر ئەوانی دی، دەبێت لە ئەنفالەوە دەستپێبكەین، واتە دەبێت ئەنفال بكەینە پێوانەیەكی كۆمەڵایەتیانە و ئەخلاقیانەی ڕەفتار و بریارە سیاسیەكان، دەبێت ئەنفال چەق و سەرەتای هەر پرۆژەیەكی پێكەوە ژیانی نەتەوەی كورد بێت لەگەڵا نەتەوەكانی دیكەدا.\nلێرەوە ئەنفال سەرەتای سیاسەتێكی ترمان بۆ رۆشندەكاتەوە، سیاسەتێك هێڵا و نەخشە و پەیوەندییە ناواخنی و سۆسیولۆژیانەمان بۆ دەستنیشان دەكات كە كارەساتی ئەنفال لە ناوەراستی هەشتاكانی سەدەی رابردوودا بەسەر واقعی كۆمەڵگای كوردیدا هێناویەتی، راستیەكەی دەبێت تیشك بخرێتە سەر رووبەرێك لەو رووبەرانەی كە كارەساتی ئەنفال پاش چەندین ساڵ لەناو پێكهاتەی كۆمەڵگای كوردیدا ئامادەگی و بەردەوامی و كاریگەرییەكانی لەسەر تاكی كورد و جڤادە كۆمەڵایەتیەكانی هێشتۆتەو، پێویستە لێرەوە ئەوەندەی بكرێت ئەو دۆخە كۆمەڵایەتیانە یەكاڵادبكرێنەوە كە ئەنفال لەگەڵا خۆیدا وەك دیاردەیەكی ناوازەی توندوتیژی بەسەر جەستەی كۆمەڵگای كوردیا هێناویەتی.\nئەنفال هەروەك یۆست هیلتەرمان دەنوسێت بریتی بوولە(نەخشە و پلانێكی پێشوەخت بۆ بەكۆمەڵا كوشتنی كوردە گوندنشینەكان لەسەر بناغەی كوردبوونیان) واتە ئەنفال پەیوەندیەكی نزیكی بە چەمكی كوردبوونەوە هەیە، پەیوەندی بەو فێڵد و خانە بچوكانەوە هەیە كە خێزانی كوردی لەسەر بیناكراوە، ئێمە تائێستاش كاریگەرە نەگەتیفەكانی روودانی ئەنفال بەسەر واقعی كۆمەڵایەتی كوردیەوە دەبینین، دەبینین چ دابەشبوونێكی ترسناك بەسەر خێزانی كوردیدا هاتووە، چ چاوەروانیەكی كوشندە ئەو ژن و كچانەی گرتۆتەوە كە تا ئێستاە چاوەروانی مێرد و دەستگیران و براكانیان دەكرد، دەبینین چ هەرەسێكی مەعنەویانەیە لە كایەی كۆمەڵایەتی كوردیدا كاتێك میترۆخانەكانی ووڵاتی میسر دەپشكنین بە شوێن كچە ئەنفالكراوەكان، لە راستیدا كارەساتێكی گەورەیە ئەو گۆرە بە كۆمەڵانە هەڵبدەینەوە كە هێشتا جەمەدانەو شرواڵا و كرسی كوردی ژنانە و ممكەمژەی مناڵان و ..لە یەك گۆردا كۆكردۆتەوە، هاوار و قیژەی ئەو قوربانیانە لەو نیوە شەوەی بیابانەكاندا كەس گوێی پێنەدان و هیچ پەلەقاژەیەكی مەرگ دادی نەدان راماندەگرێت بەرامبەر سیاسەتێك كە سەرلەنوێ لەسەر لۆژیكی ئەقڵا و باوەرهێنان بە توانا ناوخۆییەكان بیناكرابێت، ئێمە كوری سەردەمی ئەنفالكراوەكانین، هەموو سیاسەتێك و بیناكردنەوەیەكی كۆمەڵایەتیانە دەبێت پێشوەخت بەناو كێشەی ئەنفالدا تێپەربێت، بۆ هەردەستخستنە ناو دەستی لایەنی بەرامبەر دەبێت ئەنفال بەبیرخۆمان بهێنینەوە، چونكە ئەوە كارەستی رابردووە كە هەنووكە لەگەڵا ماندا دەژی و گوێرادەگرێ بۆ ئەو نەغمە فاشستیانەی كەلە هەر ئان و ساتێكی مێژوویدا بێت سەرلەنوێ لەدایك دەبێتەوە.


6/5/2017 02:23 PM\nئازاد خانەقینی هونەرمەندێكی شۆڕشگێڕ‌و دیاری كوردستانە‌و لەرێی هونەری گۆرانی بەگشتی‌و سروودە نیشتمانیەكانی بەتایبەتی خزمەتێكی زۆری بەكەلتور و هونه‌ری كوردی كردووە‌و رۆڵی دیاری لەجۆشدانی پێشمەرگە‌و جەماوەردا هەبووە‌و هونەرەكەی هاوشانی چەكی پێشمەرگە كاریگەر بووە.\nئازاد وەهاب عەبدولڕەحمان كە بەئازاد خانەقینی ناسراوە ساڵی 1958 لەشاری خانەقین لەدایك بووە.قۆناغەكانی خوێندنی سەرەتایی‌و ناوەندی لە خانەقین‌و ئامادەیی كشتوكاڵی لەقەزای خاڵس تەواو كردووە.\nئازاد هەر لەمنداڵییەوە خولیای هونەری گۆرانی بووە‌و بۆیەكەمجار لەیەكی ئایاری 1971 وەك كۆرس بەشداری ئاهەنگێكی گۆرانی لەكۆمپانیای نەوتی خانەقین كردووە.\nساڵی 1979 لەگەڵ ژمارەیەك هاوڕێیدا تیپی مۆسیقای خانەقینیان دامەزراند‌و بەهۆی دەركردنی كاسێتێكی گۆرانی بەزمانی كوردی لەلایەن دەزگا ئەمنیەكانی بەعسەوە تووشی گرتن‌و راونان بونەوە.\nساڵی 1980 پەیوەندی بەهێزی پێشمەرگەی كوردستانەوە كرد‌و لەگوندی توژەڵە بووە ئەندامی تیپی مۆسیقای شەهید كارزان‌و لەوێ لەرێی هونەرو سروودە نیشتمانیەكانیەوە رۆڵی دیاری هەبوو لەجۆشدانی خەبات‌و گیانی بەرگری، سروودەكانی ئاسودەبن‌و كەڵكی قەیوان لەئیزگەی دەنگی گەلی كوردستانەوە هاوشانی چەكی پێشمەرگە لەسەنگەردا بوون.\nلەدوای راپەرینیش ئازاد خانەقینی بەردەوام بوو لەكاری راگەیاندن‌و هونەری لەهەردوو بواردا خزمەتی زۆری كرد.\nلەبواری دۆكیومێنتكردنی مێژووی راگەیاندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستاندا شوێن پەنجەی دیارە‌و ئەو مێژووەی لەساڵانی(1975-1991) لەچوارچێوەی كتێبێكدا بەناوی (مادێنا، مێژوو و بیبلۆگرافیای راگەیاندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان) نوسی‌و بڵاو كردەوە.بەداخەوە ئەم هونەرمەند‌و تێكۆشەرە ناسراوەی كورد لە رۆژی 1ی ئایاری 2006 لەتەمەنی 48 ساڵیدا كۆچی دوایی كرد.درود بۆگیانی پاك‌و پیرۆزی ئازاد خانەقینی هونەرمەندی شۆڕشگێر‌و كوردپەوەر.\nبۆ نوسینی ئەم گۆشەیە سودم لە كتێبی ئینسكلۆپیدیای (ی.ن.ك) وەرگرتووە.


27 وڵاتی ئه‌وروپا هۆشداری ده‌ده‌نه ئێران\n:: PM:03:53:12/01/2021 \nیه‌كێتی ئه‌وروپا له راگه‌یه‌نراوێكدا هۆشداری ده‌داته ئێران، ده‌ستبه‌رداری پیتاندنی سه‌روو ئاستی ستاندارده‌كانی یۆرانیۆم بێت و له رێی دیپلۆماسییه‌وه هه‌وڵی رزگاركردنی رێككه‌وتنه ئه‌تۆمییه‌كه بدات.\nدەبێ دەستبەجێ دەستبەرداری پیتاندنی یۆرانیۆم بن\n27 وڵاتی ئه‌ندام له یه‌كێتی ئه‌وروپا له راگه‌یه‌نراوێكی هاوبه‌شدا هه‌وڵه‌كانی ئێران بۆ خێراكردنی پیتاندنی یۆرانیۆم له بنكه ئه‌تۆمییه‌كانی به مه‌ترسییه‌كی گه‌وره ناو ده‌به‌ن و به توندی به‌گژ ئه‌و هه‌وڵه‌دا ده‌چنه‌وه.\nله راگه‌یه‌نراوه‌كه‌دا ئاماژه دراوه، له‌و قۆناغه هه‌ستیاره‌دا هه‌ڵوێسته‌كانی ئێران ده‌بنه هۆی له‌رزۆكبوونی هه‌وڵه دیپلۆماسییه‌كان، ئێمه داوا له ئێران ده‌كه‌ین خۆ له دروستكردنی ئاڵۆزی به‌دوور بگرێت و ده‌ستبه‌جێ ئه‌و هه‌وڵانه‌ی بۆ پیتاندنی یۆرانیۆم ده‌ستی پێ كردووه، بوه‌ستێنێت.\nئه‌و راگه‌یه‌نراوه دوای لێدوانه‌كانی رافایل گروسی سه‌رۆكی ئاژانسی نێوده‌ووڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆم دێت كه رای گه‌یاند، ئێران زۆر به خێرایی ده‌ستی كردووه به پیتاندنی یۆرانیۆم به رێژه‌ی 20٪ و كه‌متر له یه‌ك مانگی مۆڵه‌ته بۆ پاشگه‌زبوونه‌وه و دانوستان له به‌رده‌سته.\nله‌گه‌ڵ راگه‌یه‌نراوه‌كه‌ی سه‌رۆكی ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆم، به‌ڕێوه‌به‌ری دامه‌زراوه‌ی وزه‌ی ئه‌تۆمی ئێران رای گه‌یاند، چیتر ڤیزه به راسپارده‌كانی ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆم ناده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی سه‌ردانی بنكه ئه‌تۆمییه‌كانیان بكه‌ن.\nرۆژی چواری كانوونی دووه‌م، ئێران رای گه‌یاند، ده‌ستیان كردووه به پیتاندنی یۆرانیۆم به رێژه‌ی 20٪ و ئامانجیشیان له‌و كاره هه‌ڵگرتنی سزا نێوده‌وڵه‌تییه‌كانه له‌سه‌ر تاران، ئه‌و بڕیاره له‌لایه‌ن په‌رله‌مانی ئێرانه‌وه په‌سند كرا و خرایه بواری جێبه‌جێكردنه‌وه.\nکەمتر لە مانگێکی لەبەردەستە بۆ پاشگەزبوونەوە\nپیتاندنی یۆرانیۆم به رێژه‌ی 20٪ به مه‌به‌ستی سه‌ربازی و دروستكردنی چه‌كی ئه‌تۆم به‌كار ده‌برێت و له‌لایه‌ن ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆمه‌وه رێ پێ نه‌دراوه، هه‌ر ئه‌وه‌ش بووه‌ته هۆی هه‌ڵوێست وه‌رگرتنی وڵاتانی رۆژئاوایی به‌رانبه‌ر ئێران.\nمایك پۆمپیۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا له راگه‌یه‌نراوێكدا به‌رانبه‌ر ئه‌و هه‌وڵه‌ی ئێران رای گه‌یاند، تاران بۆ باج وه‌رگرتن له كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی، ده‌ستی كردووه به پیتاندنی یۆرانیۆمی به‌رز و هۆشداری ئه‌وه‌ی دا كه ئه‌مه‌ریكا هه‌رگیز رێ به‌وه نادات تاران ببێت به خاوه‌نی چه‌كی ئه‌تۆم.\nبنیامین نه‌ته‌نیاهۆ سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیلیش له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا رای گه‌یاند، ئیسرائیل هه‌رگیز رێ نادات رژێمێك كه به درێژایی بوونی هه‌ڕه‌شه‌ی سڕینه‌وه‌مان لێ ده‌كات، ببێت به خاوه‌نی چه‌كی ئه‌تۆم، پێشتریش وه‌زیری به‌رگریی ئیسرائیل رای گه‌یاندبوو، ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و ئه‌نجوومه‌نی ئاسایس به‌ر به ئێران نه‌گرن، سوپای ئیسرائیل بۆ پارێزگاری له هاووڵاتییانی هێرشی راسته‌وخۆ ده‌كاته سه‌ر تاران.\nهه‌رچه‌ند محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران بڕیاری پیتاندنی یۆرانیۆمی به رێژه‌ی 20٪ به بڕیاری په‌رله‌مانی وڵاته‌كه‌ی ناو برد، به‌ڵام ئاماژه‌ی به‌وه كرد، ئه‌گه‌ر سزا نێوده‌وڵه‌تییه‌كان له‌سه‌ر تاران لابدرێن، ئه‌وانیش پابه‌ندی رێسا نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ده‌بن.\nئێران دەبێ پابەندی سنوردارکردنی چالاکییە موشەکییەکانیشی بێت\nجۆ بایدن سه‌رۆك هه‌ڵبژێراوی ئه‌مه‌ریكا كه بڕیاره هه‌شت رۆژی تر ده‌سه‌ڵاتی كۆشكی سپی بگرێته ده‌سته‌وه، چه‌ند جارێك له‌باره‌ی گه‌ڕانه‌وه بۆ رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی ئێران و وڵاتانی پێنج كۆ یه‌ك قسه‌ی كردووه و مه‌رجی بۆ ئه‌و كاره‌ش، سنوورداركردنی چالاكییه مووشه‌كییه‌كانی ئێرانه.\nكۆماری ئیسلامیی ئێران و له سه‌رووی هه‌مووانه‌وه عه‌لی خامنه‌یی، چه‌ند جارێك له لێدوانه‌كانیدا ئاماژه‌ی به‌وه كردووه كه پرۆگرامی مووشه‌كی ئێران جێی مشتومڕی نییه و ئه‌وان ئه‌و پرۆگرامه‌یان بۆ به‌هێزكردنی سیستمی به‌رگریی خۆیان ده‌ست پێ كردووه.\nخامنه‌یی ده‌ڵێ، ئه‌گه‌ر سه‌رجه‌م سزا ئابوورییه‌كانی سه‌ر ئێران هه‌ڵبگیرێن، ئینجا گه‌ڕانه‌وه بۆ رێككه‌وتنه ئه‌تۆمییه‌كه قبووڵ ده‌كه‌ن، ئه‌وه له كاتێكدایه هه‌رسێ وڵاتی فڕه‌نسا و ئه‌ڵمانیا و به‌ریتانیاش هاوشێوه‌ی بایدن پێیان وایه، رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی ساڵی 2015 ئیتر گرنگییه‌كی ئه‌وتۆی نه‌ماوه و پێویسته رێككه‌وتنێكی نوێ له‌گه‌ڵ ئێران بكرێت، تێیدا تاران پابه‌ند به ده‌ستهه‌ڵگرتن له به‌رنامه‌ی مووشه‌كی و ده‌ستوه‌ردان له وڵاتانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بكرێت.


ئۆڵمه‌رت فه‌رمان به وه‌زیره‌كانی ده‌دات به‌بێ ڕه‌زامه‌ندی ئه‌و نیشته‌جێی نوێ له كه‌ناری ڕۆژئاوا نه‌كه‌ن\nسه‌رۆك وه‌زیری ئیسـرائیل ئێهود ئۆڵمه‌رت فه‌رمانی داوه وه‌زیرانی حكومه‌ته‌كه‌ی به‌بێ ڕه‌زامه‌ندی ئه‌و مۆڵه‌تی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی نیشته‌جێـیان له كه‌ناری ڕۆژئاوا نه‌ده‌ن.\nله نامه‌یه‌كی یه‌كشه‌ممه بڵاوكرایه‌وه به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت ده‌ڵێت وه‌زیره‌كان ده‌بێت ئیزنی ئه‌و وه‌ربگرن و وه‌زیری به‌رگریش هه‌روه‌ها ده‌بێت ئیزنی ئه‌و وه‌ربگرێت بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی نیشته‌جێی نوێ، به‌رنامه دانان، زه‌وتكردنی خاك و بڵاوكردنه‌وه‌ی نرخی خانوو.\nله سه‌ره‌تای مانگ به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت له ناكاو پـێـیـزانی كه له ئاسـتی خوارتر بڕیار درابوون بۆ لـێـدانی پـرۆژه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه له ڕۆژهه‌ڵاتی ئۆرشه‌لیم قودس و هه‌روه‌ها كه‌ناری ڕۆژئاوا. ئه‌م ڕاگه‌یاندنه بوو به مایه‌ی توڕه‌بوونی فه‌له‌ستیـنیـیه‌كان و هه‌روه‌ها ڕه‌خنه‌ش له لایه‌ن واشـنتن.\nده‌مڕاستێـكی حكومه‌تی ئیسرائیل ده‌ڵێت مه‌به‌ست له نامه‌ی به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت ئه‌وه‌یه كه ئاژانسه‌كانی حكومه‌تی ئه‌ركه‌كانی ئیسرائیل به‌پـێی نه‌خشه‌ی ڕێـگای ئاشتی 2003 جێبه‌جێ بكه‌ن.\nبڕیاره مانگی داهاتوو سه‌رۆك بوش سه‌ردانی ئیسرائیل و خاكه‌كانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستیـنـیـیه‌كان بكات به مه‌به‌ستی نیشـاندانی پـشـتیوانی بۆ وتووێـژه‌كانی ئاشتی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كه تازه ده‌ستپـێـكراونه‌ته‌وه.


United Nations Iraq - له ساڵیادی كاره‌ساتی شه‌نگالدا، نوێنه‌ری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان داوای كاری تۆكمه بۆ پاراستنی كه‌مینه‌كان ده‌كات\nداعش (ده‌وه‌ڵه‌تی ئیسلامی له عیراق و شام)ه‌وه به هۆیه‌وه هه‌زاران خه‌ڵكی لێقه‌وماو به ژن و منداڵ و پیر و په‌ككه‌وته‌شه‌وه ئاواره‌بوون.\nله رۆژه‌كانی دواییشدا، داعش و گرووپه وابه‌سته‌كانی چه‌ندان تاوان و سوكایه‌تیی قێزه‌ونیان دژی هاوڵاتییانی مه‌ده‌نی ئه‌نجامدا، هه‌ر له كۆمكوژی و لاقه‌كردنه‌وه تا ده‌گاته رفاندنی ژنان و منداڵان. له ئه‌نجامدا، ده‌یان هاوڵاتی مه‌ده‌نی ، به ژن و منداڵیشه‌وه، له برسییه‌تی و تینوویه‌تی و روبه‌روبوونه‌وی مه‌ترسی له كاتی راكردنیاندا له‌ترسی گیانی خۆیان، مردن.\nبه‌م بۆنه‌وه، نوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ عیراق یان كوبیش به‌توندترین شێوه ستراتیژی تیرۆریستانه‌ی به‌رده‌وامی داعشی له به‌ئامانجگرتن و پاكتاوكردنی ته‌واوی كۆمه‌ڵگاكان له‌سه‌ر بنه‌مای ئێتنی و ئاینی و بیروباوه‌ڕ شه‌رمه‌زار ده‌كات .\nئه‌و له‌مباره‌وه وتی "ئه‌مه به تایبه‌تی بۆ كچان و ژنان كاره‌ساتباره كه به دڕندایه‌تییه‌كی وا مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ كراوه هه‌رگیز مایه‌ی گێڕانه‌وه نییه. ئێمه به پشتگیرییه‌وه داوای ئازادكردنی ئه‌و ژن و كچه ئێزیدییانه ده‌كه‌ین  له‌لایه‌ن داعشه‌وه رفێندراون و به‌زۆریش وه‌ك كۆیله‌ی سێكسی مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا كراوه".\nئه‌و هه‌روه‌ها وتیشی " ئه‌و تاوانانه‌ی  دژی هاوڵاتییانی مه‌ده‌نی و كه‌مینه ئاینی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كان ئه‌نجامدراون ،  هه‌ندێكیان له خانه‌ی تاوانی جه‌نگدان، هه‌رگیز له‌بیر ناكرێن و ئه‌نجامده‌رانیشیان ، ئه‌مڕۆ بێت یان سبه‌ی، بۆ وه‌رگرتنی سزای ره‌وای خۆیان په‌لكێشی دادگا ده‌كرێن ".\nبه‌ڕێز كوبیش ستایشی هه‌وڵه‌كانی حكومه‌تی عیراق و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانیشی كرد ، به پاڵپشتیی كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی، به‌رامبه‌ر به كه‌مینه به‌ركه‌وته‌كان. ئه‌و وتی "كاری تۆكمه‌ی زیاتر بۆ پاراستنی كه‌مینه‌كان پێویسته ئه‌نجام بدرێت به هه‌نگاوی چڕوپڕیشه‌وه بۆ دڵنیابوون له نه‌بوونی ته‌واوی له‌سزابه‌ده‌ربوونی تاوانباران. من ده‌ستخۆشی له هه‌نگاوه‌كانی حكومه‌تی عیراق ده‌كه‌م بۆ زیاتر گه‌شه‌دان به گشتگریی و ئاشته‌وایی نیشتمانی و به‌هێزكردنی یه‌كڕیزیی كۆمه‌ڵایه‌تی. هه‌روه‌ها ، من پاڵپشتی له دروستكردنی میكانیزمێك ده‌كه‌م بۆ زیاتر پته‌وكردنی گه‌شه‌دان و پاراستنی كه‌مینه‌كان و مافه‌كانیان و به‌شداریپێكردنیان و مامه‌ڵه‌كردنی یه‌كسانانه له گه‌ڵیاندا. له لایه‌كی تره‌وه ، حكومه‌ت له سه‌ر هه‌ردوو ئاستی ناوه‌ندی و ناوخۆیی و به‌یه‌كه‌وه له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه ناوخۆییه‌كاندا به‌رپرسن له ره‌خساندنی كه‌شوهه‌وا بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئاره‌زومه‌ندانه و شه‌ڕه‌فمه‌ندانه و بێكێشه‌ی ئاواره‌كان، به كه‌مینه‌كانیشه‌وه، بۆ زێدی خۆیان له‌گه‌ڵ پیاده‌كردنی میكانیزمی پاراستنیش. ئه‌مه بریتیشه له تێكهه‌ڵكێشانی ئه‌م پێشینه‌كاره له‌گه‌ڵ ستراتیژی سه‌ربازیدا ئه‌گه‌رنا ره‌نگه گۆڕانكاری نه‌ویستانه‌ی دێموگرافی له ناوچه‌كه رووبدا و ببێته مایه‌ی مه‌ترسیش بۆ ته‌واوی پێكهاته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان له وڵاتدا".\nوێڕای به‌ڵێندان به‌وه‌ی كه "كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی درێژه به یارمه‌تییه‌كانی ده‌دات بۆ هه‌وڵه‌كانی عیراق " به‌ڕێز كوبیش وتیشی "نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ئه‌م پایزه ده‌ست به پلانی كارپێكردنی پێشگرتن له توندڕه‌وی ده‌كات بۆ یارمه‌تیدانی حكومه‌ت". ئه‌و راشی گه‌یاند كه كۆنفرانسێكی ئاستبه‌رزیش سه‌باره‌ت به قوربانییانی هێرش و سوكایه‌تییه‌كانی دژی كه‌مینه ئاینی و ئێتنییه‌كان له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا له مانگی ئه‌یلولی داهاتوودا له پاریس ئه‌نجام ده‌درێت به مه‌به‌ستی زیاتر به‌گه‌ڕخستنی سه‌رنجی نێوده‌وڵه‌تی بۆ پشتگیریكردنی كه‌مینه‌كان.


بانگه‌وازێکی نه‌ته‌وه‌ييانه سه‌باره‌ت به چاره‌نووسی کورد و باشووری کوردستان:\nبۆ : ده‌سه‌ڵاتی سیاسی لە باشووری کوردستان!\n- سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان.\n- سەرۆکایەتی په‌رله‌مانی کوردستان.\n- سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان.\n- حزب و لایەنە سیاسیەکانی کوردستان.\n- يه‌کێتيی نيشتمانيی کوردستان.\n- پارتی ديمۆکراتی کوردستان.\n- بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان.\n- حزبی شیوعی کوردستان.\nپارتی چەپی کوردستان.\n- پارتی کۆماری کوردستان.\n- يه‌کێتيی نه‌ته‌وه‌يی و ديمۆکراتيی کوردستان.\n- بزووتنه‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆ له نه‌ته‌وه‌ييه‌کان و چه‌په‌کانی کوردستان.\n- تەڤگەری ئازادی کوردستان.\n- حیزبی سۆسیالیست دیموكراتی كوردستان.\n- هێزی پێشمەرگەی کوردستان.\nبۆ: ده‌زگاکانی پۆليس و ئاساييش و دژه‌تێرۆر و زێره‌ڤانی هێزه تايبه‌تيه‌کان و ده‌زگاکانی پاراستن و زانياری.\nبۆ هه‌موو کورد و کوردستانييه‌کی نيشتمانپه‌روه‌ر و تێکۆشه‌ر و دڵسۆز.\nئێمه وه‌ک نووسه‌ران و ئازادبیرانی کورد و کوردستانی، له رێگای ئه‌م بانگه‌وازه‌وه داوا ده‌که‌ين که کامپينێک رابگه‌يه‌نرێت و هه‌موو کوردێکی دڵسۆز و تێکۆشه‌ر خۆی به خاوه‌نی ئه‌م کامپينه بزانێت به‌یه‌كه‌وه ئه‌م هه‌ڵمه‌ته راده‌گه‌يه‌نين و به خه‌مخۆری و پێداگرييه‌وه کار بۆ ئه‌م داخوازييانه ده‌كه‌ين:\n1- کۆچی بەکۆمەڵی بێ ئه‌ندازه‌ی هاوڵاتیانی عه‌ره‌بی عێراقی به‌ره و باشووری کوردستان بووەتە جێگەی مەترسی و ئیتر پیویستی بەهەلوەستە هەیە پیویستە چیتر رێگا به هاتنه ناوه‌وه‌ی هاولاتیانی عه‌رب نه‌درێت تەنها لەکاتی زۆر پیویستدانەبێت کەپاش ئەوەی بەلگەکانی پشت راستی ئەوە دەکەنەوە کە ژیانیان لەمەترسیدایە . ئه‌و کۆچبه‌رانه‌شی هەتا ئیستا روويان له باشوری کوردستان کردووه و لەوێ نیشتەجی بوون، کامپی تايبه‌تييان بۆ بکرێته‌وه و له‌و شوێناندا ژيانيان پارێزراو بێت هه‌تا بارودۆخه‌که ئارام ده‌بێته و له‌کاتی پێويستدا بگه‌ڕێنرێنه‌وه بۆ ئه‌و شوێنانه‌ی که لێوه‌ی هاتوون.\n2- به هيچ شێوه‌يه‌ک زه‌وی به هيچ بێگانه‌يه‌ك نه‌فرۆشرێت و له‌سه‌ر بێگانه تاپۆ نه‌کرێت. هه‌موو ئه‌و پارچه زه‌وی و خانوو و شووقانه‌ی که له‌سه‌ر عه‌ڕه‌به‌کان و بێگانه‌کانی ديکه تاپۆکراون، به ياسا و بڕيارێک پووچه‌ڵبکرێنه‌وه و به‌و نرخه‌ی که کڕيويانه، لێيان وه‌ربگيرێته‌يه.\n3- سنوورێک بۆ هەندێ مه‌لا و مامۆستایانی ئايينی و گروپه ئيسلامييه ساياسيانه دابنرێت که هاوسۆزی له شکری تێرۆريستی داعشن و ئه‌وانه‌ی وتاريان داوه و گرته‌ی ڤيدۆيی توندوتيژانه و ئاژاوه‌گێرييانه‌يان بڵاوکردووه‌ته‌وه، لێپێچينه‌وه‌ی ياساييان له‌گه‌ڵدا بکرێت و به ياسا سزای ره‌وای خۆيان وه‌ربگرن، به هيچ شێوه‌یه‌ک بوار به دووباره بوونه‌وه‌ی ئه‌و چالاکييه توندڕه‌وی و ئاژاوه‌گێڕيانه نه‌درێت.\n4- ئه‌مڕۆ ئاساييشی نه‌ته‌وه‌يی کورد و نيشتمانيی کوردستان له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه و مه‌ترسيی دوژمناندايه و داوای يه‌کڕيزی و يه‌کهه‌ڵوێستی له هه‌موو کوردێکی دڵسۆز و تێکۆشه‌ر ده‌که‌ين. داوای يه‌کبه‌ره‌يی نه‌ته‌وه‌يی له گشت پارت و رێکخراو و کۆڕ و کۆمه‌ڵه کوردی و کوردستانييه‌کان ده‌كه‌ين و به يه‌کده‌نگی و يه‌کڕيزی و يه‌کهه‌ڵوێستی رووبه‌ڕووی له‌شکری هێرشبه‌ر و تێرۆريستی داعش و هاوسۆزه‌کانيان ببنه‌وه و به‌رژه‌وه‌ندييه باڵاکانی کورد و کوردستان و کوردايه‌تی بخه‌نه پێش هه‌مووو جۆره به‌رژه‌وه‌ندييه‌کی ديکه‌وه.\n5- ئاشتی و ئارامی و پێکه‌وه ژيانی هه‌موو ئايين و ئايينزاکان و پێکهاته‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردستان پته‌وتر بکرێت و رێگا له هه‌ر جياوازييه‌ك و هه‌ڵاواردنێك و خۆسه‌پاندنێکی ره‌گه‌زييانه و ئايينيانه و حيزبيانه و ناوچه‌گه‌ريانه و خێڵه‌کيان بگيرێت و پاراستنی ئه‌زموونی باشووری کوردستان و خۆبه‌ڕێوه‌به‌ريی کورد و کوردستانيانی باشوور له‌سه‌روو هه‌موو شتێکی ديکه‌وه دابنرێت.\n6- مەبەستی سەرەکی ئێمە، سنوور دانانە بۆ عەرەباندنی کوردستان لەلایەن شوڤێنیەتی عەرەبییەوە، کە بە نوێنەرایەتی داعش و ئیسلامی سیاسی عەرەبی، لەبەرەکانی شەڕ دژی کورد شکستی گەورەیان هێناوە و دەیانەوێ، بە پلانیکی توکمە لەڕێگەی کۆچرەوە درێژە بە نەخشەجیۆى دانیشتوانی کۆمەڵگەی کوردی و کوردستان بگۆڕن.\nتکايه با ناوه‌کان به‌پێی ريزبه‌نديی ئه‌لفوبێ بێت:\n. ئاسۆ بياره‌يی، توێژەری دەروننی کۆمەلایەتی و نووسەر.1\n. به‌ختياری شه‌مه‌یی، هۆڵه‌نده، نووسه‌ر و وه‌رگێڕ.2\n. به‌ڕێز عه‌لی شۆڤڵ. سويد، نووسه‌ر.3\n. حەمەفەریق حەسەن، نووسەر.4\n.5. چالاک موحمەد بەرێوەبەری کتێبخانەی هەواڵنامە، دیجیتاڵ\n. نەرمین ئەمین، کارمەندی یانەی مێرمنداڵانی تەنیا، لە سوێد.6\n. شوان شه‌فيق ره‌ئووف، شاعير.7\n. هاوڕێ باخه‌وان. نووسەر و بەڕێوەبەری رێکخراوی کوردیپێدیا بۆ زانیاری.8\n. ئاری ئیبراهیم ئه‌ڵمانیا مامۆستای فیزیا.9\n. ئاری ئامانج. پێشمەرگەی دێرین. هۆڵەندە.10\n. ئــومــێــد ئــیــسمــاعـیل ئــەمـین / ئەڵمانــیا / سەربەخــۆ.11\nتامان شاکر. نووسەر و چالاکوانی بواری ژنان. باشووری کوردستان..12\n.هاوڕێ کرێکار. باشووری کوردستان .13\n. ئەردەلان لەتیف-مامۆستای زانکۆ، ماستەر لە پەروەردەی کۆمەڵایەتی.14\n. ئەنوەر کوڵکنی. باشووری کوردستان.15\n. رزگار علی حاج ـ ئەڵمانیا.16\n. رزگار علی حاج ـ ئەڵمانیا.17\n. هيمن ئةحمةد /دةربةنديخان /بيشمةركةى ديرين.18\n. جوان عەلی شۆڤڵ. کارمەند. سوێد.19\n. شێخ ڕەسوڵ / کوردستان / مامۆستا.20\n. حەمەسالح قادر ( م. سەردار ).مامۆستاو پیشمەرگەی دیرین.21\n. خەرمان موحەمەد، ئەڵمانیا.22\n. تانیا، خوشکی شەهید، ئەڵمانیا.23\n. سەعید قادر. پێشمەرگەی دێرین، نەرویج.24\n. عەدالەت عومەر. چالاکوانی بواری ئەنفال. باشووری کوردستان.25\n. موحەمەد هەورامی. هەورامان، باشووری کوردستان.26\n. ئاوان مەریوانی. رۆژەهەلاتی کوردستان.27\n. ویسی، تاران.28\n. ئازاد قەساب. کەرکوک. باشووری کوردستان.29\n. جەلیل عەزیز . پێشمەرگەی دێرین.30\n. پشکۆ ئەمین. پێشمەرگەی دێرین، سلێمانی. باشووری کوردستان.31\n. که‌ریم موحه‌ممه‌د ساڵح، زه‌رده‌شتی ناس، سوید.32\n. حه‌کيم کاکه‌وه‌يس، نووسه‌ر و وه‌رگێڕ.33\n. رزگار علی حاج ـ ئەڵمانیا.34\n. هونه‌ر خه‌فاف. پێشمه‌رگه‌ی دێرين و چالاکوان.35\nعومەر فارس عەزیز .. لێپرسراوت کوردستان نێت - هۆڵەندا


ئاوی سلێمانی ھەناردەی دەرەوەی وڵات ئەکرێت …. ئابوری نیوز\nToday پێنج شه‌ممه 18 تشرینی یه‌كه‌م 2018 - 1:22 PM\nسەرەکى » هەواڵ » ئاوی سلێمانی ھەناردەی دەرەوەی وڵات ئەکرێت …. ئابوری نیوز\nئاوی سلێمانی ھەناردەی دەرەوەی وڵات ئەکرێت …. ئابوری نیوز\n1,611 views\t25 كانونی یه‌كه‌م 2017\nحەبیب مەحمود بەڕێوەبەری فرۆش لە کۆمپانیای ئاوی کانزای ئاڵا بەسایتی ژووری ڕاگەیاند” ئێمە لەگەڵ کۆمپانیایەکی ئیماراتی ماوەی زیاتر لە ساڵێکە لەھەوڵداین بەمەبەستی ناردنی ئاو بۆووڵاتەکەیان، ئەوان لیژنەی خۆیان نارد بۆ پشکنی ئەو ئاوەی ئێمە بەرھەمی دەھێنین وە شێوازی کاری کارگەکەمان”\nڕاشیگەیاند” نمونەی بەرھەم ھێنانی ئاوەکەی ئێمەیان برد بۆ ئیمارات و زیاتر لە ٦٥ پشکنینیان بۆکردووە و لەئاوەکەدا ڕێژەی سۆدێۆم زۆر بەرزبووە وە پێیان وتین کە ئەو ئاوە دەتوانن لەئیمارات بفرۆشرێت ھاوردە بکرێت”\nبەڕێوەبەری فرۆشی ئاوی ئاڵا ئەوەشی ڕونکردەوە” لەئێستاوە ئێمە بە شێوەی ترانزێت و لەڕێگەی بەندەری عەباس و ئوم قەسرەوە ھەناردەی ئاو دەست پێدەکەین و لەبازاڕەكانی ئیماراتدا دەفرۆشرێت”.\nئەمە بۆ یەکەمینجارە لەھەموو عێراقدا ئاوی کانزای بڕواتە دەرەوە بەمەبەستی بازرگانیکردن پێوەی.\nحەبیب مەحمود ڕاشیگەیاند” کارگەکانمان لەتوانایاندا ھەیەکە بەرھەم زیادبکەن و زیاتر بنێرنە دەوە بەڵام پێویستمان بەھاوکاری و دەستگیری کردنی حکومەتە کە ھاوکارمان بێت و کار ئاسانیمان بۆ بکەن”.\nجەختیکردەوە” ئەو ئاوەی ڕەوانەی دەرەوەدەکرێت بەھۆی بەرزی ڕێژی سۆدێۆمەوەیە کە ١,٧٥ ڕێژەکەی زۆر گونجاوە چونکە ئاوەکانی دیکە زیاتر لە ٥ پلە دەبێت ئەمەش کاریگەری سلبی بۆ سەر دڵ و زەخت ھەیە بۆیە ئاوی ئێمە خواستی لەسەرە”.


هاوبیری هێژا و برای خۆشه‌ویستم کاک گۆران\nحیزبحیزبێنه و شه‌ڕه‌زرتانێی\nسه‌رکرده‌یه‌تیی کورد له رۆژهه‌ڵات!\nرۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ، پێوه‌ندییه‌کانی نێوان ئه‌مریکا و ئێران به‌ره‌و گرژی و ئاڵۆزبوونی زیاتر ده‌ڕوات. کێشه‌ی ئه‌فغانستان، عێراق و لوبنان و فه‌له‌ستین، به ئاڵۆزی و چاره‌سه‌رنه‌کراوی ماونه‌ته‌وه و، کۆماری ئیسلامیی ئێران ده‌ستی باڵای له پشێوی و تێکدانی بارودۆخی سیاسی و، ناسه‌قامگیریی ئاسایشی ئه‌و وڵاتانه‌دا هه‌یه. هه‌روه‌ها، راپۆرتی ده‌زگه‌کانی ئاسایشی ئه‌مریکا و پاکستان، ئاماژه به پشتگیری و هاندانی ناڕاسته‌وخۆ و به‌نه‌خشه‌ی ئێران، له‌نێو رێکخراوه و کۆڕوکۆمه‌ڵی ئیسلامیی له پاکستاندا ده‌که‌ن.\nله‌ئالیی دیکه‌وه، ده‌سه‌لاتدارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران، له‌ماوه‌ی بیست ساڵی رابوردودا، به‌شاردنه‌وه‌ی پڕۆژه‌ی سازکردنی چه‌کی نێڤۆکیی، بووجه‌یه‌کی زۆریان به‌ختکردووه، بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستیان بگات به چه‌کی ئه‌تۆم و، بیکه‌نه قه‌ڵخانی پارێزگاریکردن له خۆیان و رژێمه‌که‌یان. به‌ڵام پاش ئه‌وه‌ی سێ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر پڕۆژه نهێنییه‌که‌ی لای کۆمه‌ڵی نێوده‌وله‌تیی ئاشکرابوو، که‌وته سه‌رپێچیکردن و، تاکو ئه‌مڕۆ ئاماده نه‌بووه بچنه ژێر داوای کۆمه‌ڵی نێوده‌وله‌تیی بۆ چاودێریکردنی نێوه‌نده‌کانی ئه‌تۆمی و، گه‌لێک جاریش به گاڵته و ته‌شه‌ر و هه‌ڕه‌شه‌وه، وه‌رامی کۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تیی داوه‌ته‌وه. سه‌رباری ئه‌مانه‌ش، کاربه‌ده‌ستانی ئێران، هێشتا ده‌ستیان به‌چه‌کی ئه‌تۆم نه‌گه‌یشتووه، هه‌ڕه‌شه‌ی له‌نێوبردنی ولاتێکی وه‌ک ئیسرائیل ده‌که‌ن.\nسه‌رکۆماری ئه‌مریکا – جۆرج ده‌بلیو بوش، له‌گه‌ڵ کاربه‌ده‌ستان و راوێژکارانی سیاسی و له‌شکریی ئه‌مریکا، گه‌یشتوونه‌ته ئه‌و باوه‌ڕه‌وه که، هێشتنه‌وه‌ی کێشه‌ی ئێران به‌م شیوه‌ی ئێستای، نه‌ته‌نێ کارکردی خراپی بۆ سه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌کانی گه‌ڕی داهاتووی سه‌رکۆمارێتیی ئه‌مریکا و، حیزبی کۆماریی له ساڵی داهاتوودا ده‌بێت، به‌ڵکو به‌شێوه‌یه‌کی به‌رفره کار ده‌کاته سه‌ر تێکدانی ستراتیژ و لاوازبوونی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی ئه‌مریکا و، هاوپه‌یمانانی له‌نێوچه‌که. له‌به‌ر ئه‌وه، پێش کۆتاییهاتنی سه‌رکۆمارێتیی جۆرج بوش، شه‌ڕێکی گه‌وره له دژی رژێمی ئیران ده‌ستپێده‌کات. ئاماده‌کارییه‌کانی گه‌وره‌ی سه‌ربازیی، له چه‌ند مانگی رابردووه‌وه له‌لایه‌ن هیزه‌کانی زه‌ریایی و ئاسمانی و زه‌وینیی ئه‌مریکاوه ده‌ستیپێکردوه. سه‌ره‌تای مانگی ئه‌گوست (گه‌لاوێژ) ی ئه‌مساڵ، مانۆڕێکی گه‌وره له دووڕگه‌ی ''گوام'' له زه‌ریای ئارام به‌ڕێوه‌چوو. له‌م ئاماده‌کارییه سه‌ربازییه‌دا، چه‌ندین پاپۆڕی گه‌وره‌ی جه‌نگیی، له‌گه‌ڵ 30 پاپۆر و پاپۆڕشکێنی تایبه‌ت به سوپای زه‌ریای و، 280 فڕۆکه‌ی جه‌نگی و 22000 سه‌رباز و مه‌له‌وان به‌شدارییان تێدا کرد. شایانی باسه، له‌کاتی مه‌شقی جه‌نگیی ساڵی رابردوودا، فه‌رمانده‌کانی سوپای وڵاتانی هاوپه‌یمانی ئه‌مریکا له‌نێزیکه‌وه چاودیریی مه‌شقه‌که‌یان ده‌کرد، به‌ڵام مه‌شقی جه‌نگیی ئه‌م ساڵ، به‌بێ چاودێریکردنی فه‌رمانده‌کانی وڵاتانی هاوپه‌یمان به‌ڕێوه‌چوو. جێگری سه‌رکۆمار – دیگ چێنی، هه‌روه‌ها رابێرت گه‌یتس - وه‌زیری به‌رگریی ئه‌مریکا رایانگه‌یاندووه، بۆ پارێزگاریکردنی ''ولاتانی دۆست''، ئه‌م هێزانه له نێوچه‌ی که‌نداو ئاماده ده‌بن.\nئایه‌تۆڵلاکان و ده‌سه‌لاتدارانی ئێران، به‌ته‌واوه‌تیی هه‌ستیان به پلانی جه‌نگیی ئه‌مریکا بۆ سه‌ر ئیران و رژێمه‌که‌یان کردووه و، ئه‌مه‌ش له قسه‌کانی سه‌رله‌شکر جه‌عفه‌ری، فه‌رمانده‌ی تازه‌ی سوپای پاسداراندا ده‌رده‌که‌وێت، که له هه‌ژده‌یه‌مین کۆبوونه‌وه‌ی گشتیی فه‌رمانده‌کانی سوپای پاسداران ئاماژه‌ی پێکرد و، گوتی:\n''ئه‌وڕۆکه، ئێمه له گه‌مارۆی سه‌ربازیداین. دوژمنان، سه‌ره‌رای به‌ختکردنی بووجه‌یه‌کی زۆر و کۆکردنه‌وه‌ی هێز وچه‌کوچۆڵێکی زۆری جه‌نگیی، ناتوانن ته‌نانه‌ت خێسه‌یه‌کیش له ئێران بکه‌ن، چۆنکه ده‌زانن هێزه‌کانی سوپای پاسداران و ''به‌سیج''، به‌ته‌واوه‌تیی ئاماده‌ن. هاوکات، پیلان و ئاژاوه‌گێڕیی نێوخۆیی له‌رابوردوودا پشتی زۆربه‌ی شۆرشه‌کانی له جیهان شکاندووه، شۆرشی ئیسلامیی ئێرانیش له‌نێوخۆوه له‌مه‌ترسیدایه و، بێگانه‌کان چاویان بڕیوه‌ته ئاژاوه‌نانه‌وه و، پیلانی به‌کرێگیراوان و، لایه‌نگرانیان له‌نێوخۆی وڵات...''. فه‌رمانده‌کانی دیکه‌ی سوپای پاسدارانی ئیسلامیی هه‌ریه‌که و، له‌ئاستی خۆیانه‌وه، له لێدوانه‌کانیاندا سه‌باره‌ت به ئاماده‌یی ته‌واوی هێزه‌کانی (به‌سیج و سوپای پاسداران) بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی هه‌ر هێرشێکی ده‌ره‌کییه‌وه دواون.\nوته‌کانی کاربه‌ده‌ستانی سیاسی و له‌شکریی ئێران، ئه‌و راستییه ده‌رده‌خه‌ن که ئایه‌تۆڵڵاکان و، کاربه‌ده‌ستانی ئێران، به‌ته‌واوه‌تیی له‌هێرشی ئه‌مریکا دڵنیان، هاوکات، به‌رنامه‌ی هێرشی ئه‌مریکایان کردووه‌ته بیانوو و ره‌وایه‌تیدان بۆ ئه‌و شه‌پۆله به‌رده‌وامه‌ی له‌لایه‌ن ئه‌حمه‌دینژاد و به‌فه‌رمانی وه‌لی فه‌قیه'' وه له کوردستان و، سه‌رتاسه‌ری ئیران خستوویانه‌ته‌ڕێ و، به‌هۆیه‌وه ته‌نیا له‌ماوه‌ی سێ ساڵی رابردووه‌وه، به‌سه‌تان تێکۆشه‌ر و ئازادیخواز گولله‌بارانکراون و به‌هه‌زارانیش تووشی گرتن و، شکه‌نجه و، ئازار هاتوون، یان به‌ناچاری وڵاتیان به‌جێهێشتووه.\nبه‌کورتی، حکوومه‌تی ئه‌مریکا و، دنیای ئازاد به گشتیی، هاتوونه‌ته سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌وه که سه‌رچاوه‌ی هه‌موو ئاڵۆزی و ئاژاوه‌یه‌ک له‌نێوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناڤین و، له‌هه‌موو جیهان، کۆماری ئیسلامیی ئێرانه و، تا ئه‌م رژێمه له‌سه‌رکار بمێنێت، نێوچه‌که رووی هێمنی و ئاسایش به خۆیه‌وه نابینێت. هه‌ر بۆیه، پێوه‌ندی و هاوده‌نگییه‌کی زیاتر له نێوان ئه‌مریکا و ئه‌ڵمانیا و فه‌ره‌نسا و، ولاتانی ئازاد و دێمۆکراتدا سه‌ریهه‌ڵداوه. به‌رده‌وامبوونی رژێمی ئێران له سه‌ره‌ڕۆیی و ملهۆڕیکردنی به‌رامبه‌ر کۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تیی، ئه‌و پێوه‌ندی و هه‌ڵویسته هاوبه‌شه جیهانییه، خێراتر و چڕتر و، پته‌وتر ده‌کات، که ئه‌نجامه‌که‌ی له‌داهاتوویه‌کی نێزیکدا به‌لێدانی گورزی سه‌ربازی و، بۆمبابارانکردنی قورسی نێوه‌نده‌کانی له‌شکری و ئابووری و، له‌نێوبردنی ده‌سه‌لاتی ره‌ش و نگریسی کۆماری داگیرکه‌ری ئێران، کۆتایی دێت...\nحکوومه‌تی ئه‌مریکا، به‌وێنه‌ی ئه‌و پڕۆژه‌ی پێش رووخانی سه‌ددام بۆ عێراقی دانابوو، ماوه‌ی چه‌ند ساڵێکه سه‌رقالی سازکردنی ئۆپۆزسیۆن و داتاشینی حکوومه‌تی داهاتووی ئێرانه. ئه‌م حکوومه‌ته داتاشراوه‌ش، له کوڕه‌که‌ی حه‌مه‌ڕه‌زاشا (ره‌زاشای دووه‌م) و ژنه‌که‌ی حه‌مه‌ڕه‌زاشا و، ژنه‌راڵه‌کان و کاربه‌ده‌ستانی پێشووی رژێمی پاشایه‌تیی، هه‌روه‌ها کۆمه‌ڵێک له رۆژنامه‌نووس و شاره‌زای سیاسی و تێکنۆکراتی کۆن و تازه‌ی ئیڕانی پێکهاتوون، که دانیشتووی وڵاتانی ئه‌مریکا و وڵاتانی ئۆروپان. درۆشمی ئه‌مانه به‌ڕواڵه‌ت دێمۆکراسی و، مافی مرۆڤ و ئازادییه بۆ ئێران، به‌ڵام ئامانج و ستراتیژی سیاسییان، پاراستنی یه‌کێتیی خاکی ئێران و، ده‌سته‌به‌رکردنی ده‌سه‌لاتدارێتیی نه‌ته‌وه‌ی فارسه. به‌شێکی زۆر له بووجه‌ی ده‌یان ملیۆن دۆلاریی ئه‌مریکا که بۆ پشتیوانی له ئۆپۆزسیۆنی ئێران ده‌ستنیشانی کردووه، ده‌درێت به‌م پێکهاته‌یه و، تله‌ڤێزیۆنی ئه‌مریکا – به‌شی فارسی و چه‌ندین تله‌ڤێزیۆنی وه‌ک Pars TV و Shannel One و رادیۆی (صدای ایران) و چه‌ندین ماڵپه‌ڕ و رۆژنامه‌ی وه‌ک (کیهان لندن)، هه‌روه‌ها به‌شێک له‌کاتی به‌رنامه‌کانی TISHK TV ی (به‌شی فارسی) حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران، به‌رێخستنی به‌یت و بالووره‌ی ئێرانێکی ئازاد و دێمۆکرات و (ئێران بۆ هه‌مووان!!!)، کار بۆ چه‌سپاندنی ئه‌و بیرۆکه ره‌گه‌زپه‌رستانه‌یه له نێومێشکی کورد و نه‌ته‌وه‌کانی دیکه‌ی بنده‌ستی ئیراندا ده‌که‌ن. \nشایانی باسه، پلانی لاوازکردن و، تواندنه‌وه‌ی به‌کاوه‌خۆی رێکخراوه‌ی موجاهدینی گه‌لی ئێران له‌لایه‌ن ئه‌مریکا و، کۆکردنه‌وه و چاودێریکردنیان له‌نێو پێگه‌یه‌کی سه‌ربازیی له‌عێراق و، نێوناسکردنیان به تێرۆریست، له‌لایه‌ن ئه‌مریکا و ئۆروپاوه، هه‌روه‌ها پێشگرتن له چالاکیی سیاسی و رێکخستن و جموجوڵی چه‌کدارییان، بۆ ئه‌وه‌یه، هه‌ر له ئێستاوه رێکخراوه‌ی موجاهدین به‌ڕاده‌یه‌ک لاواز بکه‌ن که پاش له‌نێوبردنی کۆماری ئیسلامیی ئیران، دواڕۆژ له‌به‌رده‌م حکوومه‌تی ده‌ستنیشانکراوی رۆژاڤا و، به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانیان له ئێران، نه‌توانێت ببێته کۆسپ و له‌مپه‌ر. به‌تایبه‌تیی پاش رووخانی رژێمی مه‌لاکان، ده‌وڵه‌تانی رۆژاڤا رێگه‌ناده‌ن جارێکی دیکه و، به‌نێوێکی دیکه‌وه، حکوومه‌تێکی تازه‌ی ئیسلامیی له‌ئێران دابمه‌زرێته‌وه.\nله‌م پێوه‌نده‌دا و، له دۆخێکی هه‌ستیار و چاره‌نووسسازی وه‌ک ئه‌مڕۆ، که به‌ره‌ڕووی رۆژهه‌ڵاتی ناڤین و کوردستان بووه‌ته‌وه، باشترین هه‌لی مێژوویی بۆ سه‌رکرده‌یه‌تیی حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات هه‌ڵکه‌وتووه، تا په‌له بکه‌ن له‌سازکردنی به‌ره‌یه‌کی راستینه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و، له‌نێوخۆیاندا چه‌ند کۆمیته‌یه‌ک به مه‌به‌ستی سه‌رپه‌رشتیکردنی چالاکی و بزاڤی جه‌ماوه‌ریی دروستبکه‌ن، هێزی چه‌کداریان یه‌کبخه‌ن و، بناخه‌ی سوپای رزگاریخوازی کوردستان دابڕێژن. هه‌روه‌ها کۆمیته‌یه‌ک بۆ پێوه‌ندیی دیپلۆماسیی له‌که‌سانی زانا و شاره‌زا و سیاسه‌تزان و نیشتمانپه‌روه‌ر پێکبهێنن و، به‌نێوی به‌ره‌ی نیشتمانییه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌مریکا و یه‌کێتیی ئۆروپا و، کۆمه‌ڵی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان کۆبوونه‌وه ئه‌نجامبده‌ن و، داوایان لێبکه‌ن که دوای رووخانی رژێمی ئیسلامیی ئێران، له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان راپرسییه‌کی فه‌رمی و ئازاد ئه‌نجامبدرێت. به‌ڵام مخابن، حیزب و رێکخراوه سیاسییه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، نه‌ته‌نێ له‌و بوارانه‌دا هیچ هه‌نگاوێکیان هه‌ڵنه‌گرتووه، به‌ڵكو به‌وپه‌ڕی سه‌رسووڕمانه‌وه، له‌نێوخۆیاندا به‌گه‌رمه سه‌رقاڵی جنێودان و هاندان و تیژکردنه‌وه‌ی که‌سانی ساویلکه و، چه‌قۆوه‌شێن و، گۆپاڵ به‌ده‌ستن له‌دژی ئه‌ندامانی ناڕازی و، ره‌خنه‌گر و، ده‌ستیانکردووه به‌تێرۆری که‌سایه‌تیی یه‌کدی و، گه‌لێک تاوان و تۆمه‌تی ناڕه‌وا و، شیاو و نه‌شیاو ده‌ده‌نه پاڵ یه‌ک. ئه‌وجا له ئۆروپا و، ولاتانی سکاندیناڤیا که به نێوه‌ندی ئازادی و دێمۆکراسی له‌جیهان ده‌ژمێردرێت، شاندی ئه‌م به‌نێو حیزبه کوردییانه، هاتوچووی پۆلیس و ئۆرگانه‌کانی سیاسی و، دیپلۆماسیی ئه‌و وڵاتانه ده‌که‌ن و، ئاگاداریان ده‌که‌نه‌وه، که ''حیزب'' یان ''ڕیکخراوه'' (ره‌سه‌ن) ه‌که (ئێمه‌ین) و، ئه‌و ده‌سته و خه‌ڵکه‌ی دیکه پێوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ ده‌گرن، (ناڕه‌سه‌نن) و، له‌ئێمه نین و، ده‌رکراون!! ئه‌وجا نێوزڕاندنی یه‌کدی به دزیکردن و، تاڵانکردنی که‌له‌په‌لی رادیۆ و ته‌له‌فزیۆن و که‌لوپه‌لی بنه‌ماڵه‌ی پێشمه‌رگه و ... هتد، له ئۆروپا و له کوردستان و، بلاوکردنه‌وه‌یان له ماڵپه‌ڕ و بلاوکراوه‌ی حیزبیدا، هه‌موو کوردێکی به‌شه‌ره‌ف و خاوه‌ن هه‌ستی سه‌رسام کردووه، که ئه‌مه جگه له‌وه که شه‌رمه‌زارییه‌کی گه‌وره‌یه بۆ کورد، که پاش تێپه‌ڕبوونی نێزیک به 90 ساڵ به‌سه‌ر دابه‌شکردنی کوردستان و، سی (30) ساڵ خه‌بات و قوربانیدان و رابوونی به‌رده‌وامی گه‌لی کورد له رۆژهه‌ڵات و، له‌نیوچوونی ده‌یان هه‌زار رۆڵه‌ی کورد، حیزبه سیاسییه‌کانی به‌م شێوه دواکه‌وتووانه و ناشارستانییانه کێشه‌که‌ی به دۆست و به دوژمن و به دنیای ده‌ره‌وه بناسێنن، هاوکات، وانه‌یه‌کی گه‌وره و به‌نرخیشه بۆ ئه‌و به‌شه له ئه‌ندامانی حیزبه‌کان که به‌ڕاستی و دڵسۆزییه‌وه خه‌باتیان کردووه و، نایانه‌وێ چیدی و، له‌وه زیاتر، ببنه رێخۆشکه‌ر و به‌رده‌باز بۆ ئامانجی ناته‌وه‌ییانه‌ی کۆمه‌ڵێک بازرگانی سیاسیی، تا بیرێکی کوور و بنه‌ڕه‌تیی له خه‌باتی داهاتووی خۆیان و چاره‌نووسی نه‌ته‌وه‌ی کۆیله و بنده‌سیتان بکه‌نه‌وه و، رێیه‌کی راست و پاگژ هه‌ڵبژێرن و، له سه‌رلێشێواوی و ناهومێدی خۆیان رزگار بکه‌ن و، به کرده‌وه خزمه‌تی رزگاریی گه‌له‌که‌یان و، دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی کوردستان بکه‌ن.\nئه‌وڕۆکه، چالاکترین رێکخراوه‌ی سیاسی و چه‌کداریی له رۆژهه‌ڵات، پارتی ژیانی ئازادیی کوردستان (پژاک) ه. ئه‌م پارته سیاسییه (پژاک)، ئه‌گه‌رچی له وته‌دا، خۆی به حیزبێکی نوێخواز و، داهێنه‌ر نێوده‌بات، که‌چی ئه‌میش هه‌روه‌ک حیزبه‌کانی دیکه‌ی رۆژهه‌ڵات، درۆشمی ''فێدراڵیی'' له‌چوارچێوه‌ی ئێراندا هه‌ڵگرتووه، له‌کاتێکدا ئه‌وه‌ی ئه‌لف و بێی سیاسی بزانێ، ده‌زانێت که هه‌ڵگرتنی درۆشمی فیدراڵی له‌چوارچیوه‌ی وڵاتانی داگیرکه‌ری کوردستاندا، درۆشمێکی نابابه‌تانه و، نازانستانه‌یه و، فیدراڵی و کۆنفێدراڵی و، ئۆتۆنۆمی، تایبه‌تن به سیسته‌می سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تیی ئه‌و حکوومه‌ت و کۆمه‌ڵگانه‌ی که فه‌رهه‌نگی دێمۆکراسی و بیری ئازادیخوازی و یه‌کسانیی، مێژوویه‌کی دوورودرێژی له‌نیویاندا هه‌یه و، له‌نێو ئه‌و ولاته دواکه‌تووانه‌ی که دیکتاتۆری و سه‌ربڕین و هه‌ڵواسین و له‌سێداره‌دان له پێش چاوی خه‌ڵک، خۆته‌قاندنه‌وه و به‌رده‌بارانکردن و، بیری ره‌گه‌زپه‌رستیی، پێوه‌ندییه‌کی توندوتۆڵی به کولتوورییانه‌وه هه‌یه و، مێژوویه‌کی سه‌دان و هه‌زاران ساڵه‌ی هه‌یه له‌نێویاندا، فیدراڵی و پێکه‌وه‌ژیان و دابه‌شکردنی ده‌سه‌لات و مافی وه‌کیه‌ک، سه‌رناگرێ و، سه‌قامگیرنابێت. له‌به‌ر ئه‌وه ئاکامی هه‌وڵ و تێکۆشینی چه‌کدارانه‌ی ئه‌وڕۆکه‌ی (پژاک)، به‌وێنه‌ی حیزبه‌کانی دیکه، به‌ستنه‌وه‌ی خه‌بات و کێشه‌ی رزگاریخوازانه‌ی کورده به چوارچێوه‌ی سنووری داگیرکه‌ری ئێرانه‌وه و، له‌ڕووی سیاسی وئامانج و بیروباوه‌ڕه‌وه،هیچ گۆڕانکاری و داهێنانێکی نوێی تێدا به‌دیناکرێت. هه‌ر بۆیه، شه‌ڕوشۆری ئه‌م دواییانه‌ی پژاک و، له‌شکرکێشیی نوێی هێزی داگیرکه‌ری ئێران بۆ نێوچه‌که و، تۆپبارانکردن و، ئاواره‌بوونی دانیشتووانی نێوچه‌کانی سه‌رسنوور، به‌وێنه‌ی خه‌باتی سی (30) ساڵی رابوردووی حیزب و رێکخراوه‌کانی دیکه‌ی رۆژهه‌ڵات، ده‌بێته هۆی ته‌فره‌دان و دواخستنی زیاتری کێشه‌ی ره‌وای کورد و، به‌فیڕۆدانی خوێنی رؤله‌ی کورد و، زیانگه‌یاندن به ئامانج و ستراتیژی نه‌ته‌وه‌یی کورد!\nبه‌کورتی، کولتوور و بیری ته‌سکی حیزبایه‌تیی، به‌راده‌یه‌ک کارکردی له‌سه‌ر ئه‌ندامانی سه‌رکرده‌یه‌تی و تێکڕای ئه‌ندامانی حیزبه‌کان داناوه که ته‌نانه‌ت پاش سه‌رهه‌ڵدانی قه‌یران و ناکۆکی نێوخۆیی و جیابوونه‌وه‌ی به‌شێکیان، به‌هیچ شێوه‌یه‌ک هومێدی ئه‌وه‌یان لێناکرێت، رێبازیکی راست و نه‌ته‌وه‌ییانه هه‌ڵبژێرن. چۆنکه پاش جیابوونه‌وه‌یان، به‌ر له هه‌ر شتێک بیر له تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه له هاوڕێیانی پێشوویان ده‌که‌نه‌وه و، ئه‌لته‌رناتیڤ و، رێگه‌چاره له‌وه‌دا ده‌بیننه‌وه، حیزبێکی تازه به‌ئامانجی لاوازکردن و شه‌رمه‌زارکردنی سه‌رکرده‌یه‌تیی حیزبه‌که پێکبهێنن، که ره‌نج و ماندووبوون و، تێکۆشینی ده‌یان ساله‌یانی به‌فیڕۆداوه و، له‌دانی پله‌وپایه‌ی حیزبی و ده‌سه‌ڵاتدا حیسابیان بۆ نه‌کردوون... . به‌م چه‌شنه، هه‌تادێ ناکۆکی و، ئاژاوه‌ی نێوخۆیی و دوژمنایه‌تی و، شه‌ڕه قۆچه‌قانێی حیزبایه‌تیی پتر په‌ره ده‌ستێنێ. ئه‌وه‌ش وا به‌خه‌یاڵدا نایه‌ت و، نێوی له کووله‌که‌ی ته‌ڕیشدا نییه و، پشتگوێ ده‌خرێت، نه‌ته‌وه‌ی کورد و، کێشه ره‌واکه‌ی و، بیری رزگاری وسه‌ربه‌خۆییه.\nچاوکانیی ئه‌م سه‌رلێشێواوی و بێسه‌روبه‌رییه‌ی باڵی به‌سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسیی کوردستاندا کێشاوه، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه که حیزبه‌کانی کوردستان هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه له‌سه‌ر بیروباوه‌ڕ و، بناخه‌یه‌کی زانستی و نه‌ته‌وه‌یی دانه‌مه‌زراون. خه‌بات و تێکۆشینی سیاسی و حیزبییان گرێداوه به چوارچێوه‌ی وڵاتانی داگیرکه‌ر و، له‌پێناو به‌ڕه‌سمی ناسینی حیزبه‌که‌یان له‌لایه‌ن رژێمه داگیرکه‌ره‌که‌وه، بانگه‌واز و پرۆپاگه‌نده‌یان بۆ هاولاتیبوون له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و ولاتانه‌دا کردووه که کوردستان به‌سه‌ریاندا دابه‌شکراوه. هه‌روه‌ک شه‌هید دوکتۆر سه‌عیدی شه‌ره‌فکه‌ندی سکرتێری حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران له وتووێژێکیدا گوتبووی: ''ئێمه له‌هه‌ر ئێرانییه‌ک، ئێرانیترین!''. واته دامه‌زراندنی حیزبه‌کان له کوردستان، هاوکات بوو له‌گه‌ڵ وه‌لانانی ستراتیژی سیاسی و، نه‌ته‌وه‌یی و، ده‌ستپێکردنی خه‌بات و قوربانیدان و، شه‌ڕی چه‌کداری و، هێشتنه‌وه‌ی خۆیان و گه‌لی کورد له چاوه‌ڕوانیی، به هومێدی ئه‌وه که حکوومه‌تی نێوه‌ندیی ( به‌گوته‌ی خۆیان، میری) بانگهێشتیان بکات بۆ وتووێژ. ئه‌وجا زۆربه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ش روویان له حیزبه‌کان کردووه و، بوونه‌ته ئه‌ندام و، پێشمه‌رگه‌یان، به‌هۆی ناهۆشیاریی سیاسی و نه‌ته‌وه‌ییه‌وه، شوێن کۆمه‌ڵێک درۆشمی بریقه‌داری هه‌ڵخڵه‌تێنه‌ر و نانه‌ته‌وه‌ییانه‌ی سه‌رکرده‌یه‌تیی حیزبه‌کان که‌وتوون، که ئه‌و درۆشمانه‌ش رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ، به‌هۆی هۆشیاربوونه‌وه‌ی چینی خوێنده‌وار و، رۆشنبیری کورده‌واریی، به‌ره به‌ره بایه‌خ و نرخی خۆیان پتر له‌ده‌ستده‌ده‌ن.\n(شایانی باسه، لێدوان سه‌باره‌ت به په‌یدابوونی حیزب و، شێوه‌ی دروستکردنی حیزبی سیاسی له کوردستان، که له‌سه‌روبه‌ندی جه‌نگی دووه‌می جیهانییه‌وه سه‌ریهه‌ڵدا، بابه‌تێکی جیاوازه و لێکدانه‌وه‌ی چڕوهوردی تایبه‌ت به‌خۆی ده‌وێ و، له‌م باسه‌دا جێی نابێته‌وه)\nکه‌سایه‌تی و ئاوڕوو، پارێزگاری له خاک و، نیشتمانی هه‌زاران ساڵه‌مان، پارێزگاریکردن له کانزا و سامانی کورده‌واریمان، ژیان و ناسنامه و، هه‌بوونمان وه‌ک نه‌ته‌وه، به دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی کوردییه‌وه گرێدراوه. تا نه‌بینه خاوه‌نی ناسنامه و کیانێکی سه‌ربه‌خۆی کوردی، ده‌بێ گومان له هزر و هۆشیاریی خۆمان وه‌ک مرۆڤ بکه‌ین. مرۆڤی خاوه‌ن هزر و که‌سایه‌تیی، ناچێته ژێرباری بنده‌ستی و کۆیله‌یه‌تییه‌وه. ئه‌وڕۆکه، رۆژی یه‌کگرتن و، ته‌بایی و هاوکاریکردنه له ده‌وری درۆشم و به‌رنامه‌ی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان. له داهاتوویه‌کی نێزیکدا، هێرش ده‌کرێته سه‌ر رژێمی داگیرکه‌ری ئێران. ته‌مه‌نی نگریسی یه‌کێک له کۆنه‌په‌رستترین رژێمه‌کانی دنیا و، یه‌کێک له دڕنده‌ترین داگیرکه‌رانی کوردستان به‌درێژایی مێژوو، رووی له ته‌واوبوونه. له داهاتوویه‌کی نێزیکدا، که‌ش و دۆخێکی سیاسیی به‌وێنه‌ی باشووری کوردستان و عێراق، له ئێران و، رۆژ‌هه‌ڵاتی کوردستانیش دێته ئاراوه. ده‌بێ کات به‌فیڕۆ نه‌درێ و، به‌ره‌یه‌کی راستینه‌ی نه‌ته‌وه‌یی، له‌هه‌موو ئه‌و لایه‌ن و که‌سایه‌تی و، نیشتمانپه‌روه‌رانه‌ی بڕوایان به سه‌ربه‌خۆیی و، دامه‌زراندنی ده‌وله‌تی سه‌ربه‌خۆی کوردستان هه‌یه، پێکبهێندرێ و، پلاتفۆرمێکی هاوکاری و هاوخه‌باتی دابڕێژرێ و به‌کرده‌وه، له‌نێوخۆی وڵات و له‌ده‌ره‌وه، خه‌باتی بۆ بکرێت. له‌م بواره‌دا نه‌ته‌وه‌ییه‌کان و نیشتمانپه‌روه‌رانی راستینه‌ی کورد له رۆژهه‌ڵات، ئه‌وانه‌ی هیوا و ئاوات و ئامانجیان به‌ختیاری و سه‌رفرازیی نه‌ته‌وه‌که‌یانه، ئه‌رکی گه‌وره‌یان به ئه‌ستۆیه و، پێویسته خه‌باتی بێوچان بۆ بردنه‌سه‌ری ئاستی هۆشیاری سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی گه‌له‌که‌مان له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان بکه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی چاره‌نووسی گه‌لی کورد له رۆژهه‌ڵات، به وێنه‌ی باشووری کوردستان به‌لاڕێدا نه‌برێ و، نه‌کرێته قوربانیی گه‌یشتن به کورسی و، پله‌وپایه‌ی کاتی و به‌رژه‌وه‌ندیی سه‌رکرده‌یه‌تیی حیزبه‌کانییه‌وه. درۆشمی ''رفراندۆم بۆ کوردستان'' و ''سه‌ربه‌خۆیی بۆ کوردستان''، ببێت به درۆشمی سه‌ر زمانی ژن و، پیاو و لاو و منداڵی کورده‌واریی، له‌سه‌رتاسه‌ری شار و گونده‌کانی کوردستان!\nسه‌رکه‌وێ خه‌باتی یه‌کگرتووی نه‌ته‌وه‌ی کورد، له‌پێناوی رزگاری و، سه‌ربه‌خۆییدا!\nبۆ پێشه‌وه به‌ره‌و رزگاریی یه‌کجاری و، دامه‌زراندنی ده‌وله‌تی سه‌ربه‌خۆی کوردستان!


پرۆسه‌ی ده‌نگدان بۆ دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانی شاری ئیستانبوڵ به‌رێوه ده‌چێت\n23/6/2019 - 09:57\nله كاتژمێر 8 ه‌وه ده‌ستیپێكردووه\nپرۆسه‌ی ده‌نگدان بۆ دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك شاره‌وانی گه‌وره‌شاری ئیستانبوڵ له كاتژمێر ٠٨:٠٠ه‌وه ده‌ستیپێكردووه.\nدامه‌زراوه‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان دوای ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانییه‌كانی توركیا له ٣١ی ئادار له شه‌شی ئایاردا بڕیاری دا به دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك شاره‌وانی گه‌وره‌شاری ئیستانبوڵ و به‌ڵگه‌نامه‌ی فه‌رمی هه‌ڵبژاردن كه دابووی به كاندیدی جه‌هه‌پn، ئه‌كره‌م ئیمامئۆغڵو هه‌ڵوه‌شانده‌وه.\nئه‌مڕۆ ده‌نگده‌رانی ئیستانبوڵ سه‌رۆك شاره‌وانی گه‌وره‌شاری ئیستانبوڵ هه‌ڵده‌بژێرن كه ماوه‌ی پێنج ساڵ له ئه‌ركه‌كه‌ی به‌رده‌وام ده‌بێت. كاندیدی هاوپه‌یمانی جمهور (ئاك پارتی)، بینالی یڵدرم و كاندیدی هاوپه‌یمانی میلله‌ت (جه‌هه‌په)، ئه‌كره‌م ئیمامئۆغڵو و كاندیدی پارتی سه‌عاده‌ت، نه‌جده‌ت گۆكچنار و كاندیدی پارتی وه‌ته‌ن، مسته‌فا ئیلكه‌ر یوجه‌ل له كێبڕكێدان بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئه‌و پۆسته.\nله ٣٩ شارۆچكه‌ی ئیستانبوڵ ده‌نگده‌ران كه ژماره‌یان ١٠ ملیۆن و ٥٦٠ هه‌زار و ٩٦٣ كه‌سه له‌سه‌ر ٣١ هه‌زار و ٣٤٢ سندوق ده‌نگ ده‌ده‌ن؛ له‌وانه‌یش ٦٢یان له گرتووخانه‌كان و ١٥٦ گه‌ڕۆكن بۆ ئه‌وانه‌ی نه‌خۆشن و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌تن و له‌سه‌ر جێگان.\nده‌نگده‌رانی پارێزگای ئیستانبوڵ تا كاتژمێر ١٧:٠٠ كاتیان له‌به‌رده‌سته بۆ ده‌نگدان.\nبرێت مه‌كگۆرك: توركیا رێگای به 40 هه‌زار داعش داوه بچنه نێو سوریا\nچاوش ئۆغلۆ: ئاگربه‌سته‌كه كاتییه نه‌ك به شێوه‌ی كۆتایی\nكۆبوونه‌وه‌ی جێگری سه‌رۆكی ئه‌مریكا و ئه‌ردۆغان كۆتایی هات


حەوت ملیۆن كەس موچەخۆرن\nداتا داراییەكانی عێراق بۆ مانگی تەمموز ئەوە ئاشكرا دەكەن كە نەوت تاكە سەرچاوەی داهات بووە، ئەمەش مەترسییەكی گەورەیە لەسەر ئایندەی عێراق.\nبەگوێرەی داتاكانی وەزارەتی دارایی عێراق كە "ناس كورد" بینیویەتی (15ی ئەیلولی 2021)، هێشتا فرۆشتنی نەوت تاكە سەرچاوەی سەرەكی داهات و بودجەی عێراقە بەرێژەی سەروو 90% و تەننها بە ڕێژەی 1% لە ساڵی ڕابردوو كەمتر بووە، ئەمەش پێچەوانەی دیدی كابینەی ئێستا و پلانی "وەرەقەی سپی" یە كە حكومەت بەنیازە بیكاتە بەرنامەی خۆی.\nداتا ئابوورییەكان ئەوەش دەردەخەن كۆی داهاتی نەوت لە تەمموزدا 43 ترلیۆن و 282 ملیار و 383 ملیۆن دینار بووە كە دەكاتە 92% لە كۆی داهاتەكانی عێراق، لە كاتێكدا داهاتی نا نەوتی 3 ترلیۆن و 982 ملیار و 211 ملیۆن دینار بووە كە 8% ی كۆی داهاتی گشتی عێراق دەكات و بەم پێیەش تەنها 16 ترلیۆن و 72 ملیار و 191 ملیۆن زیاتر بووە لە هەمان مانگی ساڵی ڕابردوو.\nبەگوێرەی راپۆرتەكەی دارایی داهاتی نانەوتی لە كۆمەلێك سەرچاوەوە هاتوون وەك باج و گومرگ و رسومات لەگەڵ پشكی قازانجی كەرتی گشتی.\nداتا فەرمییەكانی وەزارەتی دارایی عێراق ئەوە دەردەخەن ژمارەی ئەوانەی موچە لە دەوڵەتی عێراقی وەردەگرن نزیكەی 7 ملیۆن كەسن، ئەمانەش 65% ی بودجەی عێراق دەبەن، ئەمەش بارگرانییەكی گەورەیە لەسەر چاكسازی و هەوڵی گۆڕانكاری لە بنیاتی ئابووری و دەرچوون لە ئابووری بەرخۆر.


جیهاد موحەمەد : تۆزێک مۆراڵ و بەسە سوکایەتی ! . – WTARIKURD\nجیهاد موحەمەد : تۆزێک مۆراڵ و بەسە سوکایەتی ! .\nهەردوو حیزبی یەکێتی و پارتی و بەرپسە سەرزلەکانییان رۆژانە ئەگەر سوکایەتیەک ، یان چەند سوکایەتیەک نەکەن بە خەڵکی کوردستان و حیزبەکانی تر ئۆقرە ناگرن . ئەمانە سوکایەتی و بێحورمەتیکردنییان کردووە بەکار و پیشەی رۆژانەیان . رۆژێک هەموو گەلی کوردستان بە سەگ دەچوێنن ، رۆژێکیتر بە تەمەڵ و تەوەزەل و کارنەکەر دەیچوێنن ، رۆژێکتر بەو پەڕی بێشەرمییەوە یادی تاوانی کیمیابارانی هەڵەبجە بە شایلۆغان و هەڵپەرکێ و گۆرانی وتنەوە دەکەنەوە ( گوایە هونەرمەندەکانی دەربار پێیانخۆشە ژیانی زیندوو پیشان خەڵکی هەڵەبجە بدەنەوە )!. رۆژێکیتر دوای نابیناکردنی ٣٠ هاوڵاتی بە دەستی ئەنقەست وەزیری تەندروستیەکەیان دێت و بەوپەری خەمساردییەوە دەڵێت ئەوە ( پیاوێکی تورک ئەو دەرزیانەی بەقاچخ هێنا بوو ، ئێستا زیندانە لە زیندانی محەتە ). ئەم وەزیرە بەڕێزە زۆر بە سانایی دەڵێت ، زانیبووشمان کە ئەو دەرزیە بە قاچخ هاتووە و پشکنینی پزییشکی و تاقیگاییشی بۆ نەکرابوو ، وەک ئەوەی بڵێت پێمان خۆشبوو لەسەر ئەو کەسانە تاقیبکەینەوە .\nلەوەتەی سەرۆکی هەرێمیش بڕیاری دیاریکردنی کاتی هەڵبژاردنەکانی داوە ، دەستبەجێ هەردوو زل حیزب کەوتنە سوکایەتیکردن بە هەست و نەست و ڕاوبۆچوونی خەڵک و هەموو چاودێرانی سیاسی و رۆژنامە نووسان و هەموو خەڵکی کوردستان.\nخانمی یەکەم ، هیچ پێی شەرم نییە ، دەچێت بۆ خانەقین و بە خەڵکی خانەقین دەڵێت ، ئەمڕۆ تەلەفوونم بۆ مام جەلال کرد و پێم راگەیاند کە دەچم بۆ خانەقین و ئەویش زۆری پێخۆش بوو ، سڵاوی هەبوو بۆتان !. ئەگەر مام جەلال ئەوەندە تەندروستی باشە ، بۆ خۆی تەلەفوونێکی بۆ جێگرەکەی نەکرد و پێیبلێت بڕۆن وەک هەڵبژاردنی ٢٠٠٩ دەنگ بدەنەوە بە کاک مەسعود ؟ بۆ ئەو دەستەگوڵە دەداتە دەستی کاک بەرهەم و دەیکات بە دەستکەوت و خەڵات بۆ ئەو ؟ ئاخر لە مناڵێکی پۆلی یەکی ناوەندی بپرسیت دەزانێت دەبێت ئەو خەڵاتە لە مام جەلالەوە بێت ، مادام مام شکور توانای تەلەفوونکردنی هەیە دەبوو خۆی تەلەفوونی بکردایە بۆ کاک مەسعود و پێیبوتایە ئەو سەرۆکایەتییە لە کوردستاندا تەنیا شایستەی جەنابتە . ئەمەی خانمی یەکەم کردی لە بانگهیشتکردن بۆ هەڵبژاردن زیاتر هیچیتر نەبوو. ئەوەش عەیبەیەکی گەورەیە بە ناوی مام جەلال وە کە ئێستا ئەو نەخۆشە و پێویستە ڕێزی لێبگیرێت نەک بەکاربهێنرێت بۆ بانهێشتکردنی هەڵبژاردنەکان .\nجەنابی سەرۆکی هەرێم، لە میانەی چاوپیکەوتنی کۆمەڵێک رێکخراوی تایبەت بە ئەنفال دەڵێت : کاتێک روفاتی ئەنفالکراوێکم هەڵگرت هەستمکرد ئەوە کوڕمە ، کچمە ، خوشکمە . ئەوە خێرە جەنابت وا تەنیا لە کاتی هەڵبژاردنەکاندا ئەنفالکراوان و کیمیابارانکراوان و کەسوکارە رزگاربووەکانییانت بیردەکەوێتەوە ؟ ئەوە چۆن بیرت چوەوە کە حیزبەکەت دەستماچکردنی ژنە گەرمیانیەکەتیان کردبوو بە بانگهێشتکردنی هەڵبژاردنەکانی ٢٠٠٩ چۆن ئەو ژنە لێتان ڕاپەریی و قبوڵینەکرد ئەو سوکایەتیی و بازرگانێتیە بکەن پێوەی . حەق وایە باش بزانییت کە خەڵکی گەرمیان و کەس وکاری ئەنفالکراوان ئەوەیان بیر ناچێتەوە لە ماوەی ٤ ساڵ سەرۆکایەتیکردنی هەرێمدا بۆ یەکجاریش بە دڵ و دەرونەوە نەچوویت سەردانێکیان بکەیت ، تەنانەت لە کاتی هێنانەوەی ڕوفاتی ئەنفالکراوەکانیشیاندا سەردانت نەکردن. لە ماوەی ٤ ساڵ سەرۆکایەتیکردنی جەنابتا، هەزاران گەنجی گەرمیان خۆپیشاندانیان کرد، مانیانگرت، داوایان بەرزکردەوە، سکالایانکرد، هاواریان بۆ هێنایت ، لە کۆنفرانسەکەی ناوەندی چاک لە سلێمانی لە مانگی ١١ ی ٢٠١٢دا دەیان کەس لە خەڵکی گەرمیان پێشنیار و ڕەخنە و داواکارییان خستە بەردەمی مامۆستا ئارامی وەزیری کار و باری شەهیدان و ئەنفالکراوان، ئەوە خێرە لە هیچ کاتێک لەو کاتانەدا ئەمانەت بیرنەکەوتەوە؟ کەچی تەنیا لەبەر ئەوەی کاک عارف قوربانی لەسەر ڕەخنەگرتنی لە حیزبەکەی خۆی گوایە مام جەلال هەرەشەی دەرکردنی کردبوو ، جەنابت یەکسەر ڕاتگەیاند کە عارف قوربانی سەنگێکی گەورەی هەیە لای ئێمە . هەموو هاوپەیمانی ستراتیژیی خۆتان و یەکێتیت بیرچوەوە ، تەنیا لەبەر ئەوەی کاک عارف قوربانی ڕابکێشیت بۆ لای حیزبەکەی خۆت . ئەمەی ئێستا دەیکەیت ئەوە سوکایەتیە ، ئەوە کڕینی هەست و سۆزی خەڵکی گەرمیانی ستەمدیدەیە . بڕوا ناکەم خەڵکی گەرمیان ئەوەندە بە سنایی و بە ئاسانی ڕادەستی حیزبەکەی ئیوە بن و دەنگ بە ئێوە و یەکێتی بدەن .\nئەوەی وتەبێژی پارتی و بەرپرسەکانی یەکێتی وەک بەڕێز ( ئیمینکی و وەستا رەسوڵ) ڕایدەگەیەنن کە گوایە بە هەردوو لایان نزیکەی ٩٠ کورسی یان زیاتر دەهێنن ، ئەوە سوکایەتیکردنە بە هەموو حیزبە سیاسیەکانی کوردستان . ئەوە گاڵتەکردنە بە ناڵەی سەدان هەزار کەسی کوردستان کە لە ژێر ستەمی ئێوەدا دەناڵێنن و هاواریانە تۆزێک ویژدان ، تۆزێک دڵ و دەرون ، هەندێک مۆراڵی سیاسی و بەرێوەبردنی حوکم. دوای ئەو هەموو سکاڵاکردنە، دوای ئەو هەموو ناڕەزایەتییە ، دوای ئەو هەموو خەباتی پەرلامانییەی پەرلەمانتارانی ئۆپۆزسوێن ، دوای ئەو هەموو ڕاپۆرت و لێدوان و نوسینی کەسانی بیانی و رێکخراوەکانی ئامنستی ئینتەرناشوناڵ و ڕێکخراوی مافی مرۆڤی جیهانی لەسەر پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لە کوردستاندا بە پلەیەکی یەجگار بەرز ، دوای کوشتن و هەرشەکردن و لێدان لە دەیان رۆژانامە نووس ، دوای ئەو هەموو سوکایەتیی و کوشتن وبرینەی بە ژن دەکرێت لە ژێر سایەیی حوکمی ئێوەدا ، کە کوردستان ناودەبرێت بە ولاتی ژن کوژ . دوای ئەوەی کە لە ١٧ شوباتی ٢٠١١دا خوێنی چەندین گەنجی سلێمانیتان ڕشت ، خۆپیشاندەرانتان سەرکوتکرد ، دەبابەتان هێنا بۆ گیانی خەڵکی . دوای ئەوەی کە بە دەیان کەستان لەسەر مەسەلەی سیاسی و هەڵوێستی سیاسی نانبڕاوکرد، بە دەیان کەس تا هەنووکە دناڵینن لە زیندانە سیاسییەکانتاندا . دوای ئەوەی بە هۆکاری ململانێ سیاسییەکان چەندین جار بارەگا و نوسینگەی یەکگرتوو و گۆرانتان سوتاند . دوای ئەوەی کە بە سەدان ملوێن دۆلاری نەوت دیار نییە و کەس نازانێت چی لێدێت و بۆ کوێ دەچێت و وەڵامی کەس نادەنەوە . دەیان لێدوانی ناکۆک و نابەجێ لە هەردوولاتانەوە( هەردوو زل حیزب ) دەردەچێت . دوای ئەم هەموو تاوان و کارەساتە دێن و دڵێن ، ئێمە ٩٠ کورسی دەهێنین !، ئەمە ئەوپەری سوکایەتیە بە عەقڵیەتی خەڵکی ، ئەگەر خەڵکی کوردستان خۆیان خۆشبوێت ، دەربەستی ژیانی خۆیان بن ، ئارەزویان لە ژیانێکی شایستە بێت بۆ ماڵ و منداڵیان ئەوە دەنگ بە ئیوە نادەنەوە جارێکیتر ناخەڵەتێن بە پەیامەکانتان . ئێوە دەبێت بەجۆرێک تێکبشکێن لە هەڵبژاردنەکاندا چواریەکێکی ئەو کورسیانەش نەهێنن کە خۆتان بانگهێشتی بۆ دەکەن .\nبۆ خوێندنەوەی تەواوی نوسینەکانی نوسەر ، کلیک بکرە سەر وێنەکەی لای خوارەوە\n1,779 جار بینــراوە لەڕەهێڵپۆست\nبەختیار شارەزورى : یەکێتى لە بەردەم قۆناغێکى نوێدا .\nپشکۆ نه‌جمه‌دین : کورتە شیعر .


كوشتن و خۆكوشتن لە دەڤەری سۆران دەبێتە دیاردە | دەزگاى زارى کرمانجى\nزاری كرمانجی –سۆران: لە بە دوواداچوونێكی زاری كرمانجیدا دەردەكەوێت لە دەڤەری سۆران كوشتن و خۆ كوشتنی پیاوان و ئافرەتان لە بەرز بوونەوەدایە پۆلیسی ناوچەكەش هۆشداری دەدات .\nلە سەرەتای مانگی 11 تاكو ئامادەكردنی ئەو راپۆرتە، لە سنووری هەر چوار قەزای سۆران، رواندز، مێرگەسۆر، چەند حاڵەتێكی كوشتن و خۆكوشتن تۆمار كراون و توێژەرێكی كۆمەڵایەتیش هۆكارەكان دەخاتەڕوو.\nپاش نیوەڕۆی رۆژی 6 – 11 – 2019 لە سەنتەری قەزای سۆران، لە ئەنجامی درووست بوونی دەمەقاڵی هاووڵاتییەك بە دەبانچە دەستدرێژی گولە لە چەند هاووڵاتییەكی تر دەكات لە ئەنجامدا چوار كەس دەكاتە قوربانی .\nشەماڵ دێواری گووتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سۆران بە زاری كرمانجی راگەیاند" لەسەر كێشەیەك، هاووڵاتییەك بە ناوی " ش ، ح ، م " تەمەن 31 ساڵ كوژرا و سێ هاووڵاتی تریش بە ناوەكانی " ج ، خ ، م " تەمەن 27 ساڵان و " ب ، ر ، ح " تەمەن 16 ساڵان و " ت ، أ ، ح " تەمەن 36 ساڵان هەرسێكییان دانیشتووی سۆرانن و پیشەییان كاسبە بە سەختی بریندار بوون، تەرمی كوژراوەكە لەسەر فەرمانی دادوەری لێكۆڵینەوە بەمەبەستی چۆنیەتی گیان لەدەستدانی رەوانەی پزیشكی دادی سۆران كراوە .\nزیاتر گووتی" كەسێك بە ناوی " ع ، ح " دانیشتووی سۆران بە كوشتن و بریندار كردنی ئەو هاووڵاتییانە تۆمەتبارە و دووای رووداوەكە خۆی رادەستی یاسا كردووە. گووتیشی" لێكۆڵینەوەكان بەردەوامن و وەتۆمەتبار بەپێی ماددەی " 406 " بەندكراوە لەسەر فەرمانی دادوەر .\nگووتەبێژی پۆلیسی سۆران دەڵێت " بەرەبەیانی رۆژی 2 – 11 – 2019 لە قەزای رواندزی سەر بە پارێزگەی هەولێر دوو كەس كوژران كە پیشەیان پێشمەرگە و پۆلیس بووە . هۆكارەكەش پەیوەست بووە بە كێشەیەكی كۆمەڵایەتی، لە ئەنجامدا دوو كەس بە ناوەكانی " ب ، ع ، ح " تەمەن 37 ساڵان، دانیشتوی ئاكۆیانی سەر بە قەزای ڕواندز پیشە پێشمەرگە، هەروەها " ك ، م ، ح " تەمەن 37 ساڵان دانیشتووی هەمان گوندی رواندز و پیشە پۆلیسی فریاكەوتنە لەسەر ڕیگای بێخاڵ نزیك تەلەفریك دەمەقاڵییان لە نێوان درووست بووە و بەشەڕهاتوون و بە چەكی دەمانچە ڕووبەڕووی یەكتر بونەتەوە .\nئاشكراشی كرد" لەئەنجامدا هەردووكیان زامدار بوون و دوای گەیستنی هێزەكانی ئاسایش و پۆلیس دەست بەجێ ڕەوانەی نەخۆشخانەكران، بەڵام بەداخەوە بەهۆی پێكەتنی گولە هەردووكیان گیانیان لەدەستدا".\nگووتیشی " لە سەر فەرمانی دادوەر ڕەوانەی پزیشكی دادی كران بەمەبەستی پشكنینی دادی و هۆكار و چۆنییەتی گیان لە دەستدانی و لێكۆڵینەوە لە رووداوەكە بەردەوامی هەیە".\nئەو بەرپرسەی پۆلیسی سۆران دەشڵێ " لە رۆژانی رابردوو كەسێك بە ناوی بەناوی (س،خ،ح) تەمەن 43 ساڵ پیشەی پێشمەرگە، دانیشتووی گوندی كاولە سەربە ناحیەی پیران بە گولە كۆتای بە ژیانی خۆی هێنا، تەرمەكەی لەسەر فەرمانی دادوەر رەوانەی پزیشكی دادی سۆران كرا".\nهاوكات، كاتژمێر 5ی سەر لە ئێوارەی رۆژی 6 – 11 – 2019 لە ناحیەی هەریری سەر بەقەزای شەقڵاوە، ئافرەتێك كوژرا. سەرچاوەیەك لە نەخۆشخانەی هەریر بە زاری كرمانجی، راگەیاند" تەرمێك بە كوژراوی گەیشتە نەخۆشخانەكەمان دیاربوو ئاسەواری گوڵەی بە لاشەوە دیاربوو، دوای ئەنجامدانی پشكنیكی پزیشكی تەرمەكەی ڕەوانەی پزیشكی دادی هەولێر كرا. بەپێی ئەو زانیاریانەی دەست زاری كرمانجی كەوتون ئافرەتە ناوی ( ب - ل- تەمەنی لە نێوان 25 بۆ 30ساڵانەو، لە لایەن كەسوكارییەوە بە پێنج گولەوە كوژراوە هۆكارەكەشی بۆ كێشەی خێزانی دەگەڕێتەوە".\n، درەنگانی شەوی یەكشەمە 3 – 11 – 2019 لە گەڕەكێكی قەزای سۆران، لە رووداوێكی تردا، كچێكی 15 ساڵان لە ماڵەكەی خۆی بە خنكاوی دۆزرایەوە . لەو بارەیەوە، شێروان خالید گووتەبێژی بەڕێوبەرایەتی بەرنگاربوونەوەی توندووتیژی ئافرەتان و خێزان بە زاری كرمانجی راگەیاند" ئاگادار كراینەوە بە بوونی تەرمی كچێك بە ناوی " ڤ , ر , ح " تەمەن 15 ساڵان و دانیشتووی گەڕەكی بەرخودانی سۆران, بە لەچك و چەفیەی خۆی خۆی خنكادووە" .\nئاماژەشی بەوەدا" هۆكاری رووداوەكە دیار نییە و پەڕاوی لێكۆڵینەوە بۆ رووداوەكە كراوەتەوە و تەرمەكە رەوانەی پزیشكی دادی هەولێر كراوە بە مەبەستی هۆكار و چۆنیەتی گیان لە دەستدانی و لێكۆڵینەوە لە رووداوەكە بەردەوامی هەیە".\nئەو بەرپرسەی پۆلیس ئاشكراشی كرد" تەنها ئەمساڵ حەوت ئافرەت بەهۆی خۆ سووتاندن و خۆ خنكاندن گیانیان لە دەستداوە و ژمارەیەكی تریش خۆیان سوتاندووە بەڵام لە ژیان ماون و بەشی زۆری جەستەییان سووتاوە" .\nلەوبارەیەوە، دەریاز عەلی گوانی توێژەری كۆمەڵایەتی لە سۆران بە زاری كرمانجی راگەیاند" كوشتن ئەو دیاردە كۆمەڵایەتیەیە كە لە هەموو كۆمەڵگاكان بوونی هەیە، بەڵام بە جۆر و فۆڕم و شێوازی جیا جیا، كە بریتییە لە كۆتایی پێ هێنانی ژیانی كەسێك لە لایەن كەسێكی تر، كوشتن وەك دیاردەیەكی كۆمەڵایەتی هەر لەسەرەتای مڕۆڤایەتی و دروست بوونی دوونیا هەبووە".\nهەندێك جار ڕێژەكەی گۆڕانكاری بەسەر دادێت، ئەمەش بەپێی بارودۆخی كۆمەڵگا، ئەگەر سەیر بكەین لە چەند هەفتە یان چەند مانگی ڕابردوو ڕێژەی كوشتن بەرزبوونەوەیەكی مەترسیداری لە كوردستان بەخۆیەوە بینی، بە تایبەت كوشتن و خۆ كوشتنی پیاوان و ئافرەتان لە دەڤەری سۆران بەرز بوونەوەیەكی زۆری بە خۆیەوە بیینیوە، ئەم زێدە بوونەش مەترسی لە حاڵەتەوە بۆ دیاردە لێدەكرێت وە دەبێتە مەترسی و تێك چوون و شڵەژانی بارودۆخی ناوچەكە .\nئەو توێژەرەی كۆمەڵایەتی چەند هۆكارێكی كوشتن و خۆ كوشتن دەخاتەڕوو و دەڵێ" لاوازیی دامودەزگاكانی دەوڵەت بەگشتی و سیستەمی پەروەردە و دادگا و دامودەزگا ئەمنییەكان بەتایبەتی، هەروەها سیستەمی پەروەردە و خێزان نەیانتوانیوە ڕۆڵی خۆیان بگێرن لە دروستكردنی مرۆڤێكی تەندروست و ئارام لە ڕوی دەرونییەوە، شوێنە ئاینییەكان وەك پێویست نەیانتوانیوە خەڵك لە خراپی و سزا كوشتن بە باشی حاڵی بكەن، دادگاكان و هێزە ئەمنییەكان بەتەواوەتی نەیانتوانیوە وەك پێویست سزای تاوانبارن بدەن هەتا ئیستاش سوڵحی عەشایەری شوێنی دادگا كانیان گرتۆتەوە".\nئاماژەشی بەوەدا" هەبوونی ژمارەیەكی زۆری چەكی بێ مۆڵەت كە بێگومان كێشەی زۆری لە كۆمەڵگا دروست كردووە هەموو كەسێك دەتوانێ چەكی پێبێت و بەكاری بهێنێت بەبێ ئەوەی یاسا ڕێگەی پێدابێت ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی ڕێژەی كوشتن".\nگووتیشی " دابونەریتی كۆمەڵایەتی، كلتوری سقەت كە رەنگە ئەم كلتور و دابونەریتانە وەهمێك بن یان هەندێك بارو دۆخی سیاسی و كۆمەڵایەتی بەسەر ئێمەی داسەپاندبێت، بونەتە بارگرانی بەسەر كۆمەڵگا، هەروەها كۆمەڵێك ئەڵقە و دراما لە هەندێك كەناڵ پەخش دەكرێن جیا لەوەی درامای توند و تیژ و تێكدەری كۆمەڵێك بەها و كلتورن ڕوحی ڕق و كینە بڵاو دەكەنەوە، پڕن لە كوشتن و كوشتار و خیانەت و درۆ لەهەمان كاتدا شێوازەكانی كوشتن بە سانای نیشان دەدەن . ئەمانە كۆمەڵێك هۆكارن كە بوونەتە هۆی بەرز بوونەوەی كێرڤی كوشتن كە چارسەرەكەشی لەدەست حكومەت و لایەنە پەیوەندی داراكانە تا ڕێگری بكەن لە زیاتر بوونی كوشتن لە كۆمەڵگادا".


لەبەرانبەر ئەو قەیرانە سیاسی و ئابوریەی كەی ڕوی لە هەرێمی كوردستان كردوە چەندین ئاسەواری ناهەمواری بەدوای خۆیدا هێناوە ،لەوانە ئیفلیج كردنی پەرلەمان وەك دەزگایەكی شارستانی ، بایكۆت كردنی دەوام لەتەواوی فەرمانگەكانی حكومەتی هەرێم و هاتنە سەرشەقام وتا ئەگاتە لێدان و توندوتیژی دروست بونی چەندین گرژی و ئاڵۆزی لە بوارە كۆمەڵایەتیەكانیدا ،بۆیە لێكدانەوە بۆ ئەو بارە ناهەموارە لەلایەن چین و توێژە جیاوازەكانی پارێزگای هەڵەبجە وە ڕاو بۆچونی جیاوازی بەدوای خۆیدا هێناوە.\nبیلال باسام نوسەر و ڕۆژنامە نووس بە كوردیوی ڕاگەیاند: دەریا بێ پەیە و شەپۆلەكان بێ ئەمان ،كەشتیەكە كونی تێدایە و هەمومان خەریكە نوقم دەبین ،هەرچەندە هەندێك لە سەر نشینەكان هەرلەسەرەتاوە باوەڕیان بەوە نەبوو ئەم كەشتیە بگاتە كەناری ئارامی و دوا وێستگەو شوێنی مەبەست، هەربۆیە پەسەك و چوپی باشیان هێناو و لەهەرساتێكدا ڕەنگە لێمان جیاببنەوە ئێمەش بەزریان و تۆفان بسپێرن .\nهەروەها پێشی وایە : ئەمەی لەم هەرێمەدا ڕوو ئەدات كت و مت شكستی عەلمانیەتی كوردیە لە فۆرمی دەسەڵاتدا كە هێندەی تێزەكانی ماركس بونی هەیە لەخەیاڵدانی بەشێكی زۆر لەبەرپرسانی دا، نیو هێندە خودا حزوری نییە .\nبیلال باسام ئاماژە بەدەسەڵاتەكەی حكومەتی هەرێم دەكات و دەڵێت : دەسەڵاتێك پاوانخواز و ئایدۆلۆژی و دوژمن تاش كەگشت هەم و خەمێكی سڕینەوەی دەنگ و ڕەنگەكانی تر و لەقاڵبدانی ئیسلامیەكان و كاڵ كردنەوەی بەها كانیان بوو ،دەسەڵاتێك كەتەنهاپۆستی بەڕێوەبەری خوێندنگەیەكی سەرەتایی بەكەسێكی بێلایەن یان ئیسلامی ڕەوا نەدەبینی ،دەسەڵاتێك كە خاوەن سەرۆكایەتی و فرۆشتنەوەی تەندەر و دیواخانانەو هەزاران بندیوار و خانە نشینی حیزبیە هەر ئەبێت ئەمە ئاكامەكەی بێت .\nبەهرە عەبدولا چالاكوانی كۆمەڵگەی مەدەنی و چالاك لە بوراەكانی ژنان وادهەبینێت كە " ئەو دۆخەی ئێستە كوردستانی پیادا دەڕوات دۆخێكی دروست كراوە ، ئەگینا كوردستانێكی ئێمە خاكێكی دەوڵەمەندە خاوەن زێڕی ڕەش و دەشتێكی بەپیت و ووڵاتێكی ئاوەدانە، ئەو دۆخەی سەپێنراوە بەسەر یدا و خەڵكە خێرلەخۆنەدیوەكەی توشی ئەو وەزعە كراوە، لە ڕاستیدا قەیرا بوونی نیە بەڵكو ئەوە دروستكراوی سیاسیەكان بۆ مەبەست و مەرامی تایبەتی خۆیان، وا هەست ناكەم ئەنجامێكی باش چاوەڕێمان بكات چونكە سەرجەم دەرگاكانیان بەڕودا داخستووین، بەداخەوە لەبری ئەوەی ئەو ئەو شەڕەی بەرۆكی كوردستانی گرتووە لەبەر چاو بگرین و دۆخەكە بقۆزنەوە بۆ سەربەخۆ بوونی كوردستان ڕاگەیاندی دەوڵەتی كوردی بەڵام سەرقاڵی سازكردنی نەهامەتی زیاترن بۆمان.\nئەو چالاكوانە بۆ كوردیو زیاتر دوا و وتی " ئەگەر سیاسیەكان و سەركردایەتی كورد بیانهەوێت ڕێك دەكەون و ئەو دۆخە بەئاسانی چارە دەكەن و هیچ قەیرانێك بوونی نامێنێت، بەڵام ئەگەر ئەوان ڕێك نەكەون و واز لە گەندەڵی و بەفیڕۆدانی داهاتی گشتی نەهێنن نەك ئەو دۆخە چارە نابێت بەڵكو بەرەو خەراپتر و ئاڵۆز تر دەچێت".\nئومێد كەمال مامۆستای زانكۆ سەبارەت بە قەیرانەكانی هەرێمی كوردستان ئاماژەی بۆ ئەوە كرد : كوردستان لەبەردەم دوریانێكی دژواردایە و ئاسۆكانی بەردەم داهاتوی لێڵن ،هێزەكگورەكانی سەر گۆرەِپانی سیاسی كوردستان ئەركێكی گەورەی مێژوییان لەسەر شانە ، بەڵام قەیرانەكان چەندە مەترسی و هەرەشەن ،هێندەش لەهەناویاندا هەل و فرسەتیان لەگەڵ خۆیان هەڵگرتوە .\nئاماژەی بۆ ئەوش كرد ئەگەر جەنگی كەنداو نەبویە ڕاپەڕینی گەلانی عێراق دروست نەدەبوو ، ئەگەر پەلاماری عێراق و كۆچی ملیۆنی گەلەكەمان نەبوایە بڕیاری دژە فرێن بۆ گەلەكەمان بەدی نەدەهات ،ئەم قەیرانانەش فرسەتن بۆ ڕاستكردنەوەی هەڵەكان .\nهەروەها دەشڵێت : بونی ئەم قەیرانە سیاسییە فرسەتە تا بڕیاری سیاسی بدرێت چونكە بەتاك لایەنە قەیرانەكان چارەسەر نابێت ،قەیرانی دارایی شكستی حكومەتی پێ وتین شكستەكە لەوەدایە كە بێ پلانی باری سەرشانی حكومەتی قورس كردوە وەك سەدان هەزا خانەنشینی نایاسایی و بندیوار و پلە تایبەت و قۆرغكردنی بازار بۆ حیزب و بەرپرسەباڵاكان و دەوڵەمەند بونی ناسروشتی ئەم دۆخەیان خولقاندوە .\nبۆچارەسەری ئەم دۆخەش ئەو مامۆستای زانكۆ دەڵێت پێویستە سەرجەم جومگەكانی دەسەڵات ڕێك بخرێتەوە ئەگەر نەتوانرا ئەو پێویستە ئەم حكومەت هەڵبوەشێنرێتەوە و حكومەتیێكی ڕاگوزاری نیشتیمانی ڕابگەیەنێت.\nلەلایەكی دیكەوە ئیسحاق عەلائەدین ڕۆژنامە نووس سەبارەت بە قەیرانی سیاسی هەرێم ئاماژە بەوە دەكات : ئەو حوكومەتەی ماوەی 24 ساڵە بونی هەیە هیچ كات حسابی بۆ یاسا و یاسا سەروەری نەكردووە ، نەبونی یاسا سەروەری بۆتە تاكە گرفتی سەرەكی هاوڵاتیان كوردستان ، یاسا لە كوردستان تەنها بۆ هاوڵاتیانی فەقیر و هەژار و بێدەستەڵاتە نەك بۆ گەندەڵكاران و ئەو مافیایانەی دەستیان بەسەر هەمو كوردستاندا گرتووە ، بۆ موچەی ناسایایی و بندیوارەكان و كادیرانی حزبی نیە .\nئەو ڕۆژنامە نووسە دەڵێنت : نابێت هەر پارت و حزبێك شتێكی بەدڵ نەبوو بەئارەزوی خۆی هەڵسوكەت بكات و هەركاتێك ویستی پەرلەمان لەكار بخات و حكومەت هەڵبوەشێنێتەوە و بریاری تاكلایەنە و حزبیانە بەسەر حكومەت و پەرلەماندا بسەپێنێت ، بۆ ئەوەش ئەبێت پەرلەمان بكرێتە تاكە مەرجەعی سەرەكی بریاردان و هەمو حزبەكانیش بە یاسا ناچاربكرێن پابەندبن پێیەوە و سەرپێچی كار سزا بدرێت .\nسەبارەت بە هۆكاری دروست بونی ئەو بارودۆخە ئابوریەكەی هەرێم ئەو ڕۆژنامە نووسە ئەوە دەخاتە ڕوو كە : ئەو بارودۆخەی دروست بووە هەموی بە هۆی بونی گەندەڵییەكی زۆر و كۆمەڵێك مافیا لە ناو حزبەوە و لەرێگەی حزبەوە خزاونەتە ناو حكومەتەوە و كۆنترۆڵی هەمو جومگەكانی دەستەڵاتیان كردووە و بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەكاریان هێناوە ، پێویستە موچەی هەمو بندیوارەكان و كادیرانی حزبی ببردرێن و دابەشكردنی موچە بكرێتە سیستەمی ئەلیكترۆنی ، ئەگەرنا قەیرانی نەبونی موچە بە برین و كەمكردنەوەی موچەی فەرمانبەرانی خوارەوە ناكرێت ، ئەبێت ئەو پارانەی نێردراونەتە دەرەوە بگێردرێنەوە كوردستان ، ئەوەش بە دڵنیاییەوە لە رێگەی هێزێكی نێودەوڵەتی وەكو نەتەوە یەكگرتووەكان و ئەنجومەنی ئاسایشەوە ئەبێت بۆ ئەوەش ئەبێت لە دەرەوە سكاڵا لەسەر پارتی و یەكێتی تۆمار بكرێت و ناچار بكرێن بە گێرانەوەی سەرجەمی هەمو پارەكانی كوردستان .\nماوەتەوە بڵێین تۆبڵێیت كەشتیە كون تێبوەكەی كوردستان دانایانە مامەڵەی لەگەڵ بكرێت و لە شەپۆلە سەختەكانی دەریا ڕزگاری بێت و بگاتە كەنارەكانی ئارامیی و پێكەوە لە سایەیدا گۆرانی بۆ جوانیەكانی نیشتمان بچرێن .