ژیان لە فەرهەنگدا: میران ئەبراهام\nی مانگی دوازده ٢٢, ٢٠١٩\nپرسیارگەلێکی زۆر هەن لەسەر هونەری گێڕانەوە و سەبارەت بەوەی ئایا گێڕانەوەکان چەندێک کاریگەرییان دەبن لەسەر ڕهەندەکانی ژیان.\nلای بەشێکی بەرچاوی نوسەرانمان، گێڕانەوەکان ئێجگار گرنگن بۆ کردنەوەی گرێکوێرەی شتە پەنهانەکان و بە یەکێک لەو هۆکارانەش دادەنرێت کەوەها دەکات بە ئاسانی پەردە لەسەر نهێنی و تارماییەکان هەڵبداتەوە و وەک گوێزیکی پاک کراو بیخاتە بەردەستمان.\nداڕشتنەوەی گێڕانەوەکانیش کاتێک هەست بە گرنگییەکەی دەکرێت کە خوێنەر دەست دەکات بە خوێندنەوەی بابەتێک و بە تایبەتیش ڕۆمان، وەها بکات خوێنەر لەگەڵ خۆیدا بهێڵێتەوە لە یەکەم دێڕیەوە تا کۆتاییەکەی، ئەمە ئەگەر کۆتایی هەبێت.\nلێرەشدا زمان و بەکارهێنانی زمان ڕۆڵێکی گەورە دەگێڕێت لەو مانەوەیەی خوێنەر لەگەڵ چنینە دراماییەکەی دەقدا کە لە هێنانە دەنگی کاراکتەرەکاندا بۆ ناساندنی دنیابینیەکانیان خۆی دەبینێتەوە لە نێو پانتایی عەشقێکی هەتا بڵێی گەورە و بەرفراواندا.\nدنیابینیەکان لە ڕۆماندا بە بەراورد لەگەڵ چیرۆکی درێژدا جیاوازن، لەو سۆنگەیەوەی ڕۆمان هەوڵی دروستکردنی دنیایەکی نوێ دەدات لە هزری خوێنەردا، دنیایەک هاوتەریب لەگەڵ دنیا ئاساییەکەی هەمووماندا و زۆر جاریش زمانی بەکارهێنراو لە ڕۆماندا، هەمان ئەو زمانە نییە کە لە چیرۆکدا بەکاردەهێنرێت.\nیاریکردنەکان بە زمان لە ڕۆماندا لە ڕووبەرێکی بێ سنوردایە و مەوداکانی بەکارهێنانی زمان و پەنابردنە بەر زمانێکی شیعریانە لە گێڕانەوەکاندا، جیاوازن لەو شێوازانەی لە چیرۆکدا بەکاردەهێنرێن.\nمیران ئەبراهام، ڕۆماننوس سەبارەت بە زمان و بەکارهێنانەکانی و گرنگییەکانیشی دەڵێت " من وەكو نوسەرێك باوەڕم بەوە هەیە كە رۆمانێك دەتوانێت كولتوور و زمانی نەتەوەیەك نەك هەر دەوڵەمەند بكات، بەڵكو رێكیشی بخات، بەتایبەتی بۆ ئێمەی كورد، چونكە دابڕانێكی مەترسیدار لەنێوان كەمە نەتەوایە‌تییەكاندا هەیە، كە لە رابردودا زۆر لە ئێستا باشتربوە."\nنیشتمانی سارا، یەکێکە لە ڕۆمانەکانی ئەبراهام، تیایدا کاراکتەرەکان هەر یەکە سەرگوروشتەی خۆیمان بۆ دەگێڕێتەوە، وەلێ بە دەنگ و زمانێکی جیاواز و هەر یەکەیشیان باس لە ڕۆحێکی گەشی ناو خودی خۆی دەکات، لێرەوە هەست دەکەیت ئەو ڕۆمانە جیاوازە لە نوسینەوەی مێژوویەک، چونکە کاراکتەرەکان ڕەنگ و بۆنی تایبەتی خۆیان هەیە و ڕاتدەکێشن بەرەو سنورەکانی ئەودیوو بیرکردنەوە.\nکاتێک ئەم ڕۆمانی (نیشتمانی سارا)م خوێندەوە، هەستم کرد هێشتا ئەم ڕۆمانە ناوازە بوێرە، قسەی زیاتری ماوە بیانکات، دەرگای زیاتر ماوە بیانکاتەوە، کاراکتەری زیاتر ماون لەگەڵماندا بکەونە دیالۆگ، لای بەندە ڕۆمانێکە بە تام و چێژی ڕۆمانی (شار) ی حوسەین عارف، کە تا مێژووی شار بەردەوام بێت ئەوا ڕۆمانی (شار)یش درێژەی دەبێت.\nمیران ئەبراهام، لە ڕۆمانی شەوگەڕەکان، بە ژمارەیەک مرۆڤی بێزار و ماندوومان ئاشنا دەکات و هەر یەکەیان لە سوچێکی ئەم دنیایەوە دێنە لامان و هەریەکەیان چەند دیمەنێکی ژیانی خۆیمان بۆ باسدەکات و لەو باسکردنانەدا ئەبراهامی ڕۆماننوس وەک بڵێیت دەخوازێت جەنجاڵییەکانی ژیانمان لەم دنیا ئاڵۆزەدا بۆ ڕاڤە بکات.\nئەم ڕۆماننوسەمان بە کاوەخۆ دەست لە برین و زامە لە مێژینەکانمان وەردەدات، ڕۆ دەچێتە ناو ئەو کوچە و کۆڵانانەی لە ژیانی هەر یەکێکماندا بە پەنهانی ماونەتەوە و ئەگەرچی لە ڕۆژئاوا دەژی، بەڵام بە ڕۆح هێشتا لە ڕۆژهەڵاتە و پێمان دەڵێت، با لەوێش بم، من ناتوانم، هەرگیز ناتوانم خەمە قوڵەکانی ئەوێ لەبیر بکەم و نەیاننوسمەوە.\nئایا لە نوسینی ڕۆماندا، نوسەر هەر تەنها خۆی دەگێڕێتەوە یان ئەوانی تریش دەخوێنێتەوە و بە ئێمەی خوێنەری ئاشنا دەکات؟\nئایا ڕۆماننوس دەتوانێت خۆی لە زمانی شیعر ئامێز بپارێزێت لە نوسینی ڕۆمانەکانیدا؟\nئایا میران ئەبراهام، ڕۆماننوس لە نێوان هەردوو ڕۆمانی، "شەوگەڕەکان" هەروەها "نیشتمانی سارا" دەیەوێت چیمان پێ بڵێت؟\nمیران ئەبراهام، ڕۆماننوس لە بەرنامەی ژیان لە فەرهەنگدا، وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە:


گفتوگۆی كۆواری (گزنگ) له‌گه‌ڵ (ئاری عوسمان خه‌یات) (له باره‌ى ناونیشان له چیرۆكى كوردیدا) – Denegkan\nbyئاری عوسمان خه‌یات\tMay 3, 2012\tئەدەب\nسه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت تێڕوانینت به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له‌مه‌ڕ ناونیشان وه‌ك كایه‌یه‌كی گشتگیر و پاشان له‌چیرۆكدا بزانم؟\nهیچ شتێك له گه‌ردووندا نییه، ناوێك یان ناونیشانێكی دیاریكراوی نه‌بێ، چونكه ئه‌مه په‌یوه‌ندی به‌و ڕه‌مه‌كه‌وه (غه‌ریزه) هه‌یه، كه من به (ڕه‌مه‌كی زمان)ی ناو ده‌به‌م، ئه‌وه‌ی كه مرۆڤ ناتوانێ به‌بێ بوونی بژێت، هه‌روه‌كچۆن ناتوانێ به‌بێ هه‌ناسه بژێت، مرۆڤ ناتوانێ شته‌كان به‌بێ بوونی ناونیشان بناسێته‌وه، ئه‌وه‌ی كه له (سفری ته‌كوین)دا هاتووه: (به‌رایی وشه هه‌بوو)، ئاماژه‌یه‌كی جوانه، به‌وه‌ی خودی گه‌ردوون هیچ نییه به‌ده‌ر له وشه‌یه‌ك، دیاره خودی ئه‌م وشه‌یش چ نییه پتر له ناوێك یان ناونیشانێك، كه دواجار خودا بۆ پرسی بوون (وجود)ی هه‌ڵبژاردووه.. ئه‌گه‌ر زۆر وردی بكه‌ینه‌وه، تێده‌گه‌ین له‌وه‌ی چۆن ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ش، وه‌ك زۆرێك له پرسه‌كانی تر، په‌یوه‌ندییه‌كی ئۆتۆماتیكی به پرسیاره فه‌لسه‌فییه‌كانییه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه، تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی، پرسیاره‌كان ده‌چنه‌وه سه‌ر ناوی خودی (خودا) خۆیشی، كه دواجار ئه‌ویش چ نییه، به‌ده‌ر له ناونیشانێك بۆ بوونێكی باڵاتر له بوونی مرۆڤ… به‌هه‌رحاڵ ئێمه ناتوانین دنیا به‌بێ بوونی ناو و ناونیشانه‌كان، وێنا بكه‌ین.\nبه‌شی دووه‌می پرسیاره‌كه‌تان، ده‌مانباته‌وه سه‌ر ئاستێكی تر له قسه‌كردن، كه ئه‌ویش ناونیشانه له ده‌قی چیرۆكدا، بێگومان ئه‌مه‌ش بۆخۆی، به‌جۆرێك له جۆره‌كان به‌ستراوه‌ته‌وه به‌كۆی ئه‌و سیستمه زمانییه‌ی به‌لاى چیرۆكنووسه‌وه، وه‌ك بوویه‌ك، وه‌ك مرۆڤێك له‌گۆڕێدایه، واتا چیرۆكنووس له ده‌ره‌وه‌ى ئه‌و سیستمه زمانییه‌وه نییه، كه به‌لای ده‌وروبه‌ره‌كه‌یه‌وه ناسراوه، به‌ڵكو هێنده هه‌یه، چیرۆكنووس له شێوازی به‌كارهێنانی ئه‌و سیستمه‌دا جیاكاری ده‌نوێنێ و هه‌میشه له هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه، كۆمه‌ڵێك پێدراو و ده‌ركه‌وته‌ی نوێ به كه‌تیگۆرییه‌كانی نێو سیستمه زمانییه‌كه ببه‌خشێ و له‌و كه‌ناڵه‌وه شێوازێكی دی له گوزارشت و ده‌ربڕین بۆخۆی بخوڵقێنێ و له ده‌قدا به‌ركه‌ڵكی بخات.\nمادامه‌كێ باسی چیرۆك ده‌كه‌ین، كه‌واتا باسی ئێمه ده‌چێته‌وه سه‌ر باسی ده‌ق، به‌مه‌شدا ده‌گه‌ینه ئه‌وه‌ی كه چیرۆكیش وه‌ك هه‌ر ده‌قێكی دی، پێویستی به ناونیشانه بۆ ئه‌وه‌ی له‌ڕێگه‌ی ئه‌و ناونیشانه‌وه بناسرێته‌وه.. ده‌قی بێ ناونیشان، وه‌ك مرۆڤی بێ ناسنامه وایه، یان ڕاستـتـر بڵێم، وه‌ك مرۆڤی بێ ناو وایه.. ئایا تۆ له ژیانتدا كه‌سێك ده‌ناسیت خاوه‌ن ناوی تایبه‌تى خۆی نه‌بێ؟ ئایا ئه‌كرێ كه‌سێك هه‌بێ ناوی (هیچ) یان ناوی (بێ ناو) بێت؟ ئه‌گه‌ر نه‌خێر، كه‌واتا پێویست ناكا هیچی تر سه‌رباری ئه‌و نمونه ڕوونكارییه‌ی بكه‌ین.. ئه‌گه‌ریش به‌ڵێ، ئه‌وا هه‌قی خۆمانه بپرسین، ئاخۆ (هیچ) و (بێ ناو)یش دوو ناو نین، بۆ بێناوی و هیچی ئه‌و كه‌س و شتانه‌ی كه هیچ و بێناون؟\nمن به‌و شێوه‌یه له باس و بابه‌تی ناونیشان بۆ هه‌موو ده‌قێك ده‌ڕوانم، ئیدی ئه‌و ده‌قه چیرۆكێكی حسێن عارف، ڕۆمانێكی دۆستۆیۆڤسكی، یان به‌یاننامه‌یه‌كی عه‌سكه‌ری بێت، كه وه‌زاره‌تی به‌رگری صۆماڵ ده‌ری كردبێت..\n* ئایا ده‌كرێت سه‌باره‌ت به چۆنییه‌تی هه‌ڵبژاردنی ناونیشان قسه‌مان بۆ بكه‌یت؟ پاشان ده‌مه‌وێت ئه‌وه بزانم هه‌ڵه نییه باوه‌ڕمان وا بێت، ئیشكردن له‌سه‌ر ناونیشان ته‌ریبه به بارته‌قای ماندووبوون به ده‌قه‌وه؟\nمن تــا ئێستــای ســه‌روكارم له‌گه‌ڵ چیرۆكنووسیندا، شێوازێكی دیاریكراوم نییه بۆ هه‌ڵبژاردنی ناونیشیان بۆ چیرۆكه‌كانی خۆم، به‌ده‌ر له‌وه‌ش باسكردنی چۆنێتی هه‌ڵبژاردنی ناونیشان به‌لای منه‌وه، ڕه‌نگه بچێته‌وه سه‌ر باسكردنی شێوازی نووسین و مامه‌ڵه‌كردنی من له‌گه‌ڵ چیرۆك..\nجاریوایه شه‌ش مانگ ناونیشانێك له مێشكمدا مڵق ئه‌دا و دێت و ده‌چێت، بێ ئه‌وه‌ی هیچ شتێك له ئارادا بێ، تا بتوانم بیكه‌مه بابه‌تێك بۆ چیرۆكه‌كه‌ی، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ چیرۆكی (عه‌زابێك ژیانی ده‌بغ كردووم، شارێك بێ حه‌مام و با ژیان عه‌دممام كا…)دا ڕووی داوه. جاریواش هه‌یه، ده‌قێك ده‌نووسم، سیانزه مانگ بێ ناونیشان ده‌مێنێته‌وه، تا ئه‌وه‌ی له‌پڕێكا و زۆرجاریش له شوێن و كاتی زۆر عه‌نتیكه‌دا، ناونیشانێكی قۆڕم به مێشكدا دێت و بۆی داده‌نێم، وه‌ك ئه‌وه‌ی له چیرۆكی (ڕۆمانێك له ڕه‌مه‌زاندا، USB و سیانزه كه‌س و … هتد)، ڕووی داوه. هه‌نێ جاریش، یه‌كاویه‌ك چیرۆكێك به‌خۆی و ناونیشانـه‌وه، پێكه‌وه دێنـه ئاراوه، وه‌ك له (تاعونـی بیـركردنه‌وه)دا، ڕووی دا، كه دوای ئه‌وه‌ی له ماوه‌ی دوو سه‌عاتێكدا چیرۆكه‌كه‌م نووسی، یه‌كاویه‌ك ناونیشانه‌كه‌شم بۆ دانا، یان وه‌ك له (فێره عاره‌بی و كامیانم)دا، كه دوای ئه‌وه‌ی ناونیشانه‌كه‌م نووسی، یه‌كسه‌ر ده‌ستم كرد به نووسینه‌وه‌ی چیرۆكه‌كه‌شی.. ئیتر ئاوا.\nهه‌نووكه پتر له پێنج ناونیشانی بێ ناوه‌ڕۆك و شه‌ش حه‌وت چیرۆكی بێ ناونیشانم هه‌ن، كه به داخه‌وه، نه ناونیشانه‌كان بۆ چیرۆكه‌كان ده‌شێن و نه چیرۆكه‌كانیش بۆ ئه‌وان، هه‌ر ڕێك وه‌ك ئه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێك بوڕغووت له به‌رده‌ستدا بن و نه‌زانی بۆ چ كونێك باشن..\nئه‌مه ئاوا.. به‌ئاوایه‌كی دیكه‌شدا، سێ هه‌فته‌یه، ده‌ستم كردووه به نووسینی دوو چیرۆكی تازه، كه نۆ مانگ پێشی به‌رێ ناونیشانه‌كانیانم نووسیبوون، ناشزانم كه‌ی له نووسینیان ده‌بمه‌وه، به‌ڵام ئه‌وه ماوه‌یه‌كه مێشكیان داغن كردووم.\n* ئایا خه‌سڵه‌تێكی جیاكه‌ره‌وه هه‌یه له‌نێوان ناونیشانی شیعر و چیرۆكدا؟\nئه‌گه‌ر مه‌به‌ستتان له (خه‌سڵه‌تی جیاكه‌ره‌وه له‌نێوان ناونیشانی شیعر و چیرۆكدا)، خه‌سڵه‌تی جیاكه‌ره‌وه‌ی نێوان نووسین یان چۆنێتی هه‌ڵبژاردنی ناونیشان بێ، به‌لاى چیرۆكنووس و شاعیره‌وه، بۆ ده‌قه‌كانیان، ئه‌وا من به‌وشێوه‌یه‌ی عه‌رزم كردن ناونیشان بۆ چیرۆكه‌كانی خۆم ده‌نووسم و هه‌ڵده‌بژێم، ئیدی نازانم شاعیرێك چ ده‌كا بۆ شیعره‌كانی خۆی.. ئه‌گه‌ریش مه‌به‌ست له‌و پرسیاره ئه‌وه بێت، كه چ خه‌سڵه‌تێك وا ده‌كات جیاوازی بكه‌ین له‌نێوان ناونیشانی ده‌قێكی شیعری و چیرۆكێكدا، ئه‌وا بۆ ئه‌مه‌یان پێموایه هیچ پێوه‌رێك نییه، تا ناونیشانی چیرۆكێكی پێ جیا بكه‌ینه‌وه له ناونیشانی شیعرێك، ته‌نها ناوه‌ڕۆك و بابه‌تی هه‌ریه‌ك له‌و چیرۆك و شیعره نه‌بێ، كه ئه‌مه‌ش ته‌نها دوای پرۆسه‌ی خوێندنه‌وه و ناسینی ده‌ق دێته گۆڕێ. بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر ئه‌و مه‌به‌سته‌ی خۆم ڕوون بكه‌مه‌وه، ئه‌ڵێم: ئایا ئه‌گه‌ر كه‌سێك پێشتر (گۆڕستانی چراكان) و (ئێواره‌ى مه‌یمونه‌كان)ی نه‌دیبێ و نه‌خوێندبێته‌وه، (بێ ئه‌وه‌ی ناوی خاوه‌نه‌كانیانی بخه‌ینه به‌رده‌ست)، ده‌زانێ ئه‌وه‌ی یه‌كه‌میان ناونیشانی ده‌قێكی واڵای (شێركۆ بێكه‌س)ه‌و ئه‌وی دیكه‌ش ناونیشانی كۆمه‌ڵه چیرۆكێكی (نه‌جات نوری)یه؟ بێگومان كارێكی ئه‌سته‌مه.. ئینجا تۆ وه‌ره و بیر له نمونه‌ی زیاتر بكه‌ره‌وه بۆ خۆت، ئه‌ویده‌م باشتر ئه‌و بۆچوونه‌ی منت بۆ ده‌سه‌لمێ.\nخۆ ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست له‌وه بێت، كه ده‌بێ كۆمه‌ڵێك خه‌سڵه‌ت هه‌بن تا ناونیشانی چیرۆكێكی له هی شیعرێك پێ جیابكه‌ینه‌وه، ئه‌وا من پێموایه ئه‌و خه‌سڵه‌تانه‌ی كه پێویسته له ناونیشانی ده‌قی چیرۆكێكدا هه‌بن، بۆ نمونه وه‌ك: (جوانی و سه‌رنجڕاكێشی، نوێبوون و ئاوازداریی و گونجاویی و… هتد)، ئه‌وا هه‌مان ئه‌و خه‌سڵه‌ت و تایبه‌تمه‌ندییانه، بۆ ناونیشانی ده‌قێكی شیعریش ڕاستن و ده‌شێت پێڕۆ بكرێن، نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌ش، به‌ڵكو بۆ ناونیشانی هه‌ر ده‌قێكی تریش، پێویسته هه‌مان ئه‌و خه‌سڵه‌تانه‌ی سه‌ره‌وه به‌هه‌ند وه‌ربگیـرێن، (هه‌ڵبه‌ت به‌له‌به‌رچاوگرتنی جیاوازیی له بونیادی هونه‌ری هه‌ر ده‌قێك بۆده‌قێكی تر).\nوێڕای هه‌موو ئه‌مانه‌ش، من ڕاموایه، كه هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌سه‌ره‌وه خستمانه ڕوو، له‌و چركه‌ساته‌دا باشتر ده‌ر ده‌كه‌ون، كه ده‌قی تێدا له‌دایك ده‌بێ، جا ئیتر ئه‌و ده‌قه شیعر یان چیرۆك یان ڕۆمانێك بێت، ئیدی هیچ گرنگ نییه، به‌ڵكو گرنگ ئه‌و ئه‌تمۆسفێره گشتی و تایبه‌تییه‌یه، كه نووسه‌ری تێدا ده‌ژی و ده‌قێكی تێدا به‌رهه‌م ده‌هێنێ، دواجاریش ئه‌و له‌حزه‌ی كه جارێكی تر له‌ڕێگه‌ی پرۆسه‌ى خوێندنه‌وه‌وه، ده‌قه‌كه به‌رهه‌م ده‌هێنرێته‌وه… له‌ڕاستیشدا ئه‌وه ئه‌و له‌حزه‌یه‌یه، كه هه‌میشه سه‌رنجی منی بۆ لای خۆی ڕاكێشاوه.\n* ئایا تا چه‌ند گرنگه ناونیشان له‌گه‌ڵ ڕۆژگاردا بژی؟ به‌و مانایه‌ی وه‌كچۆن له‌بواری ده‌قدا داهێنان سه‌رهه‌ڵده‌دات، ئایا ئه‌مه بۆ ناونیشان گرنگه؟ به‌و گوزاره‌یه‌ی ئایا بۆ ناونیشانیش گرنگه له‌گه‌ڵ هه‌نگاوه‌كانی داهێنان و تازه‌گه‌رییدا بڕوات؟ ڕات چییه؟\nبێگومان به‌ڵێ، پێویسته و ده‌بێ ناونیشان تاقه‌تێكی وای تێدا حه‌شار درابێت، كه بتوانێ له‌گه‌ڵ زه‌مه‌ندا هه‌ڵبكات، یان بتوانێ زه‌مه‌ن ببڕێ، هه‌روه‌كچۆن ده‌بێ ده‌ق ئه‌و توانایه‌ی له هه‌ناوی خۆیدا هه‌ڵگرتبێت، به‌ڵام ئه‌مه به‌و مانایه نییه، ئه‌گه‌ر ناونیشانێك جوان بوو، ئیدی ده‌قه‌كه‌ش جوان و شاكاره، چونكه ئه‌گه‌ر به‌مشێوه‌یه بیر بكه‌ینه‌وه، ئه‌وا له دیدی مندا، وه‌ك ئه‌وه وایه، كه پێمانوابێ هه‌ركه‌س ناوی ئه‌فلاتۆن بێت، ئیدی به ناوه‌ڕۆكیش ئه‌فلاتۆنه.. جا كه كاریش گه‌شته ئه‌مه، ئه‌بـێ ئه‌و هه‌موو (حه‌مه)ناوه‌ی له‌مه‌ڕ خۆمان، (موحه‌مه‌ده‌ل موسته‌فای عاره‌بی)بن، – كه دیاره وایش نابن- هه‌ڵبه‌ت پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ش ڕاسته، كه مه‌رج نییه هه‌ركه‌س (صدام)ی ناو بێت، ئیدی ئه‌و سه‌دامه بێت، كه سی و ئه‌وه‌نده ساڵ، نه‌مانده‌وێرا، ته‌نانه‌ت به‌قایمـی هه‌ناسه‌ش بده‌ین..\nبه‌هه‌رحاڵ من نازانم بۆچی ناتوانم خۆم له‌و تێڕوانینه قوتار بكه‌م و له‌به‌رده‌م ئه‌و ده‌لاقه‌یه لابچم، كه ناو و ناونیشانی لێوه ده‌بینم، به‌وه‌ی: ته‌نها ڕێگه‌یه‌كن بۆ ئه‌وه‌ی بمانگه‌یه‌ننه به‌رمه‌نزڵی تێگه‌یشتن له ناوه‌ڕۆكی كه‌س و ده‌ق و شته‌كان و ته‌واو…\n* ناونیشانی سه‌رنجڕاكێش ده‌بینین له هه‌ردوو جۆره‌كه‌دا، بۆ ناونیشانی یه‌ك وشه‌یی: ڕۆمانی (دادگایی و به‌دگۆڕان)ی كافكا یان (زۆربا)ی نیكۆس كازانتسزاكیس و… تاد. من پێموایه ئه‌گه‌ر ئه‌م ڕۆمانانه ناونیشانه‌كانیان تاك وشه‌یی نه‌بوونایه، زیان به پێكهاته‌ی ده‌قه‌كه ده‌گه‌یشت، هه‌روه‌ها بۆ ناونیشانی درێژ (به كورتی) نمونه‌مان: ڕۆمانی (ڕۆژه‌كه له سه‌ده‌یه‌ك درێژتر ده‌بێته‌وه)ی جه‌نگیز ئه‌یتماتۆڤ، (جه‌مشید خامی مام كه هه‌میشه با له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌یبرد)ی به‌ختیار عه‌لی و چیرۆكی (خوا ڕاستییه‌كان ده‌بینێت، به‌ڵام چاوه‌ڕێ ده‌كات)ی تۆڵستۆی و.. هتد، ئایا ده‌كرێت بڵێین ئه‌م ناونیشانه درێژانه، ناقۆڵان؟\nهه‌موو ئه‌و پۆلێنبه‌ندییانه، ئه‌وانه‌ن كه ڕه‌خنه‌گران دیاریان كردوون و به‌وشێوه‌یه دابه‌شكارییان بۆ كردوون و هاتوون ناویان لێناون، واتا ئه‌وانیش ناونیشانیان بۆ هه‌ر جۆرێك له ناونیشانه‌كان داناوه..!! به‌لام له‌دواجاردا ناونیشان درێژ بێت یان كورت، یه‌ك پیت بێت، وه‌ك چیرۆكی (س)ی عه‌بدوڵلا سه‌ڕاج یان دوانزه وشـه بێت، وه‌ك (دووپشك له‌سه‌ر پلیكانه‌كانی وێستگه‌ی قیتاری ئه‌ندێشه‌مه‌ندێك یان ئه‌م قیتاره خوێنی لێده‌تكێ قوربان)ی (حوسێن مورته‌زاییان ئابكه‌نار)، ئه‌وا به‌لاى منه‌وه، هیچ له مه‌سه‌له‌كه ناگۆڕێ، چونكه دواجار هه‌ردوو ئه‌و ناونیشانه‌ی سه‌ره‌وه یان هه‌ر ناونیشانێكی تر، كه به‌وشێوه‌یه له كورتبڕیدا یه‌ك پیت بێت یان له درێژبڕیدا گه‌یشتبێته دوانزه وشــه، ئه‌وا هه‌ردووكیان هه‌ر جێی سه‌رنجی منن، له‌وه‌ى ئاخۆ سه‌ڕاج یان ئابكه‌نار له پشته‌وه‌ی ئه‌م دوو ناونیشانه‌وه، ده‌یانه‌وێ چی به منی خوێنه‌ر بڵێن؟ چونكه نابێ ئێمه ئه‌وه‌مان بیرچێته‌وه، هه‌ر وه‌كچۆن كورتبڕی به‌شێكه له پێوانه‌سازی له هونه‌ری ڕه‌وانبێژیدا و ئه‌مه‌ش به‌خۆی سه‌ر به شێوازی ئه‌ده‌بییه، هه‌ر ئاوا و به‌هه‌مان ته‌رح و ته‌رزه‌وه، درێژبڕیش به‌شێكی دیكه‌ی پێوانه‌سازیی پێكده‌هێنێ و له‌نێو هونه‌ری ڕه‌وانبێژیدایه و بۆخۆیشی سه‌ر به شێوازی ئه‌ده‌بییه، كه‌واتا به تێگه‌یشتنی من، چه‌ندێك كورتبڕی جوانه و لایه‌نی ئیستاتیكی تێدا به‌دی ده‌كرێت، سی و حه‌وت ئه‌وه‌نده‌ش، درێژبڕی جوانه و من كه‌یفی لێوه‌ر ده‌گرم، هه‌م وه‌ك خوێنه‌ر و هه‌میش وه‌ك چیرۆكنووسێك ئه‌و حه‌له‌ی ده‌نووسم، هه‌ڵبه‌ت دیاره هه‌ركام له‌وانه‌ش، له كات و شوێنی شیاوی خۆیاندا، جوانی و ڕه‌ونه‌قیان له‌یه‌كدی زیاد و كه‌م ده‌كات.\nئه‌وه باسی ناونیشانی یه‌ك پیتیمان كرد، ئینجا چ قه‌یدییه، ئه‌گه‌ر تۆش شیعرێك بنووسی، وه‌ك ئاراس حه‌مه عه‌زیز (حه‌سره‌ت)، یا وه‌ك حه‌مه‌سه‌عید حه‌سه‌ن (ئه‌ڤیننامه)، یانیش وه‌ك دلاوه‌ر قه‌ره‌داغی (پاییزانه)ی بۆ دابنێی، كه ئه‌مانه‌ی وتمان، به قه‌ولی ڕه‌خنه‌گران (ناونیشانی كپ)ن، چونكه له یه‌ك وشه پێكهاتوون… ئایا ئێمه ده‌توانین بڵێین: (چاوه‌كانی)ی بوزورگی عه‌له‌وی ڕۆمانێكی خراپه، چونكه ناونیشانه‌كه‌ی كپه؟ یان ئه‌كرێ بڵێین: (مناڵیم ئاسكێك بوو به‌سه‌ر په‌لكه‌زێڕینه‌كاندا بازبازێنی ده‌كرد)ی كاروان عومه‌ر كاكه سوور، ڕۆمانێكی باش نییه، چونكه ناونیشانه‌كه‌ی زۆر درێژه؟ ئه‌گه‌ر وا بكه‌ین، ئه‌وه له گۆتره‌كاری به‌ولاوه چیدی نییه..\nسه‌باره‌ت به‌وه‌شی كه كورتی و درێژی زیان به ده‌ق ده‌گه‌یه‌نێ، ئه‌وا بێگومان من نامه‌وێ به‌و قسانه‌م پاساو بۆ ناونیشانی خراپ بهێنمه‌وه، به‌ڵام باشی و خراپ، یان هونه‌ریبوون و ناهونه‌رێتی له ناونیشاندا، هه‌رگیز به كورتی و درێژی نییه، هه‌روه‌ك سه‌ركه‌وتن و ژێركه‌وتنی ده‌قیش په‌یوه‌ندی به‌وه تڕوته‌شقه‌ڵه‌یه‌وه نییه.\nئێوه له پرسیاره‌كه‌تاندا (به‌دگۆڕان و دادگایی) كافكا و (زۆربا)ی كازانتزاكیس- تان به نمونه‌ی ئه‌و ده‌قانه هێناوه‌ته‌وه‌و پێتانوایه، كه ئه‌گه‌ر ناونیشانه‌كانیان تاك وشه‌یی نه‌بوونایه، ئه‌وا زیان به پێكهاته‌ى ده‌قه‌كه ده‌گه‌یشت، ئه‌گه‌ر هه‌ر مه‌سه‌له‌كه هه‌ر هێنده بێ، ئه‌وا من هاوڕام له‌گه‌ڵتان، به‌ڵام ئایا ئێمه بیرمان له‌وه كردووه‌ته‌وه، كه چۆن و بۆچی گه‌یشتووینه‌ته ئه‌و بڕیاره؟ ئایا ئێمه به‌و زمانانه‌ی كه ده‌قی ئۆرگیناڵی ئه‌و سێ ڕۆمانه‌ی پێنووسراوه‌ته‌وه، خوێندووماننه‌ته‌وه، یان هه‌ر به ته‌نها ده‌قه وه‌رگێڕدراوه‌كانیانمان له‌به‌رده‌سته؟ مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه بڵێم: ئه‌وه ناوی كافكایه، كه وایكردووه (به‌دگۆڕان و دادگایی) لای خوێنه‌ر دوو ڕۆمانی جوان و سه‌ركه‌وتوو بن، كه هه‌ڵبه‌ت دوای خوێندنه‌وه‌و چه‌ندین جار لێكۆڵینه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌گران، ئه‌وجا ئێمه هاتووین ئه‌ڵێین: به‌دگۆڕان ناونیشانێكی جوان و هونه‌رییه، بۆیه پێكهاته‌كه‌ی ڕۆمانه‌كه‌ش باڵا و دڵگیره، به‌ڵام من ده‌پرسم: ئایا به‌دگۆڕان و دادگایی دوو وشه‌ی ئاسایی و ڕۆژانه نین؟ ئایا ئه‌مه له دیدی ئێوه‌وه دوو ناونیشانی كپ نین؟ له‌مه‌ڕ (زۆربا)یش هه‌مان بۆچوونم هه‌یه، كه ئه‌گه‌ر ئه‌وه هی نیكۆس كازانتزاكیس نه‌بایه، هه‌ڵبه‌ت ده‌مانگوت: ناونیشانێكی لاواز و ناهونه‌رییه، چونكه زۆربا ناوی پاڵه‌وانی ڕۆمانه‌كه‌یه، ئه‌ی مه‌گه‌ر ڕه‌خنه‌گران قسه له‌وباره‌یه‌وه ناكه‌ن، كه گوایه ناقۆڵاترین ناونیشان بۆ چیرۆك یان بۆ ڕۆمانێك، ئه‌و ناونیشانانه‌یه، كه له‌هه‌مانكاتدا ناوی پاڵه‌وانێكی نێو ده‌قه‌كه‌شه..\nكه‌واتا سه‌رجه‌م ئه‌م بیروبۆچوونانه، چ نین به‌ده‌ر له كۆمه‌ڵێك بڕیاری پێشوه‌خته، كه پێمانده‌ڵێن: ناكرێ ته‌نها له‌ڕێی ناونیشانه‌وه، حوكمی یه‌كلایی به‌سه‌ر دقدا بده‌ین، چونكه ناونیشان به‌شێكی ده‌ق پێكده‌هێنێ و هه‌مووی نییه، ئه‌ركی ئه‌و به‌شه‌ی ده‌قیش، خۆی له‌وه‌دا ده‌بینێته‌وه، كه وامان لێده‌كا، نه‌هێڵێ ده‌قێكمان له‌نێو هه‌زاران ده‌قی تردا لێ ون بێت.\n* هه‌ست ده‌كه‌م، ئه‌و ناونیشانانه‌ی كه به‌پێی پێویست سوود له وشه‌ی بێگانه وه‌ر ده‌گرن، به‌خت یاوه‌ریانه لای خوێنه‌ر، هاوكات ناونیشانی هاوچه‌رخییانه چانسێكی زۆرتری له‌پێشدایه، بۆچوونه ناو خوێنه‌ر، ئایا ده‌كرێت ڕاتان له‌سه‌ر ئه‌م پرسیاره بزانم؟\nتا ئه‌وه‌ی وه‌ڵامی پرسیاره‌كه‌ت ده‌ده‌مه‌وه، ئه‌وا وشه‌ی (بێگانه) ته‌نها به‌و جۆره وشانه تێناگه‌م، كه له ده‌ره‌وه‌ی فه‌رهه‌نگی زمانی كوردییه‌وه‌ن، واتا هه‌ر به‌و وشانه ناڵێم بێگانه، كه وشه‌یلی غه‌یره كوردین، به‌ڵكه پێموایه له‌م كۆنتێكسته‌دا ئه‌و وشانه‌ش بێگانه‌ن، كه كوردیین و به‌ڵام كه‌متـر له‌ناو خه‌ڵكی و خوێنه‌راندا به‌كاردێن و وه‌ك پێویست ناسراو یان باو نین، بۆیه باشتره بۆ هه‌ردووكمان، كه بڵێین وشه‌ی نامۆ، نه‌ك بێگانه.. له‌گشت بارێكیشدا، من هاوڕام، له‌گه‌ڵ بۆچوونه‌كه‌ی به‌ڕێزتان، له‌وه‌ی كه وشه‌ی بێگانه یان نامۆ، پتر سه‌رنجی خوێنه‌ر كه‌مه‌ندكێش ده‌كات، هه‌روه‌ك (شالیس)ی هاشم سه‌ڕاج و (په‌رگاڵ)ی فه‌رهاد پیرباڵ و… هتد، ئه‌وه بۆ شیعر، هه‌رچی له باره‌ی چیرۆكیشه‌وه‌یه، ئه‌وا ڕه‌نگه نمونه‌مان زۆر بێت، وه‌ك: (تینا و چیرۆكه ئه‌ندێشه‌كراوه‌كان)ی عه‌تا محه‌مه‌د، كه خوێنه‌ر یه‌كسه‌ر حه‌ز ده‌كا بزانێ (تینا) چییه و كێیه؟ یان (سانتیاگۆدی كۆمپۆستێلا)ی فه‌رهاد پیرباڵ–دیسانه‌وه– كه من ناتوانم له‌بیری خۆمی به‌رمه‌وه…\n* ناونیشان چڕكراوی په‌یامی ده‌قه، ئایا تا چه‌ند له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دان، ناونیشانی چیرۆك یاخود شیعر به (پیت/ تیپ) دانرابێت؟ ئایا ئه‌مه پۆسته‌به‌ری گوزارشتی ناوه‌ڕۆكی ده‌قه‌كه‌یه، یاخود ئاخۆ ئه‌مه ته‌كنیكێكه و هیچی تر؟ دیدی به‌ڕێزتان بۆ ئه‌م قسه‌یه چییه؟ سه‌باره‌ت به ناونیشانی یه‌ك پیتی، ڕه‌نگه ئه‌وه‌ی له وه‌ڵامی پرسیاری پێشووترتاندا ڕوونم كردووه‌ته‌وه، به‌س بێت، به‌ڵام خراپ نییه ئه‌گه‌ر لێره‌دا، ئه‌وه‌ندی تری بۆ سه‌ربار بكه‌ین، له‌وه‌ی ئه‌گه‌ر دانانی ئه‌و تاقه یه‌ك پیته‌ی چیرۆكنووس بۆ ناونیشانی چیرۆكێك هه‌ڵیده‌بژێرێت، په‌یوه‌ندی به مه‌تنی چیرۆك و ناوه‌ڕۆكییه‌وه هه‌بێت، بێگومان ئه‌مه چڕكراوی په‌یامی ده‌قه‌كه، ڕه‌نگه جوانترین نمونه‌ی ئه‌م حاڵه‌ته‌ش له چیرۆكی (میم)ی شێرزاد حه‌سه‌ندا ببینین، كه ئه‌و میمه‌ى شێرزاد حه‌سه‌ن به‌كاری هێناوه، میمی جێناوی كه‌سی یه‌كه‌می لكاوه و وه‌ك ته‌واوكه‌ر/دیارخه‌ری ناو به‌كار هاتووه: (خانووه‌كه‌م = خانووه‌كه‌ی من)، خۆ ئه‌گه‌ر هات و به‌كارهێنانی یه‌ك پیت بۆ ناونیشانی چیرۆكێك، هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به ناوه‌ڕۆكه‌وه نه‌بێت، بێگومان له‌پاڵ ئه‌وه‌ی ئه‌كرێ وه‌ك ته‌كنیكێك لێیبڕوانرێ، هاوكات ئه‌كرێ لێكدانه‌وه‌ی تریشی بۆ بكرێ، كه به‌جیا له‌و تێڕوانینه ده‌كه‌وێته‌وه، وه‌ك ئه‌وه‌ی ده‌گوترێ: ده‌ستكورتییه له دانانی ناونیشانێكی گونجاو.\n* ئایا ناونیشان ڕۆڵی له به‌جیهانیبوونی ده‌قدا هه‌یه؟ ده‌كرێت ده‌قێك شاكار بێت و ناونیشانه‌كه‌ی له ئاستی ده‌قه‌كه‌دا نه‌بێت، ئه‌مه ببێته كێشه بۆ ده‌قه‌كه؟ من وا تێده‌گه‌م ناونیشانیش له ئاستی ده‌قدایه، هه‌ر بۆ نمونه: ده‌كرێت له واقیعدا مرۆڤێك هه‌بێت و كه‌لله‌سه‌ری پێوه نه‌بێت، ئه‌م نمونه‌ش بۆ ناونیشان ڕاسته‌وانه دێته‌وه؟\nئه‌گه‌ر مه‌به‌ستت له (به‌جیهانیبوونی ده‌ق) له ڕێگه‌ی ناونیشانه‌وه، ئه‌وه بێت، كه ئێمه ده‌قێكمان هه‌بێت، هه‌ڵگری ناونیشانێكی جوان و هونه‌ری بێت، به‌ڵام له ناوه‌ڕۆكدا وا نه‌بێت، بێگومان ئه‌مه شتێكی مه‌حاڵه ڕوو بدات، چونكه هه‌رگیز هیچ ده‌قێك ناتوانێ له‌ڕێگه‌ی ناونیشانی جوان و سه‌رنجڕاكێشه‌وه فریوی خوێنه‌ر بدات، ڕه‌نگه ده‌قێكى به‌وشێوه‌یه هه‌بێت، كه بتوانێ فێڵ له خوێنه‌ر بكا، به‌ڵام ئه‌وه فێڵێكه هه‌ر زوو داوه په‌نهانه‌كانی ئه‌پسێ و هه‌موو شتێك ئاشكرا ده‌بێ، بۆیشی هه‌یه پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه ڕوو بدات، واتا ئه‌كرێ ئێمه ده‌قێكمان هه‌بێت، ناونیشانێكی ناشیرین و ناهونه‌ری هه‌بێت، به‌ڵام له ناوه‌ڕۆكدا بۆخۆی ده‌قێكی جوان و باڵا بێت، وه‌ك نمونه‌ی ئه‌وه‌ی كه ده‌شێ كه‌سێك ناوی (نه‌ژادی) بێت، به‌ڵام پیاوێكی تا بڵێی شه‌ریف و شیرین بێ، به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌حمه‌دی نه‌ژادییه‌وه، له‌به‌رامبه‌ریشدا كه‌سێكمان هه‌بێت ناوی (فاروق) بێ، به‌ڵام ته‌واو پێچه‌وانه‌ی (عومه‌ری فاروق) بێت و ئه‌وه‌ی فه‌رق بێت له‌نێوان هه‌ق و ناهه‌قدا، نه‌یزانێ و نه‌یكا.. (وابزانم ئه‌م نمونه‌یه‌م دووباره كرده‌وه، به‌ڵام ناچارم).\n* سه‌رچاوه: گۆڤاری (گزنگ)، ژماره (94)، كانوونی دووه‌می 2012، ل189 – 198\nدیمانه: دیار له‌تیف\nPrevious خێزان.. بنه‌مایه‌کی به‌هێز بۆ بنیاتنانی ژیان؟\nNext من وسکاڵانم … هاوڕێ ڕەش


ترامپ زاواكه‌ی ده‌كاته گه‌وره راوێژكاری كۆشكی سپی\nئه‌م بابه‌ته 2419 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nدۆناڵد ترامپ، 45ه‌مین سه‌رۆكی هه‌ڵبژێردراوی ئه‌مه‌ریكا، جارید كوشنه‌ری زاوای به گه‌وره راوێژكاری كۆشكی سپی ده‌ستنیشانكرد.\nكوشنه‌ر، ته‌مه‌ن 35 ساڵ، هاوسه‌ری ئیڤانكای كچه گه‌وره‌ی ترامپه و رۆڵێكی گه‌وره‌ی له هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ترامپدا هه‌بوو.\nزاواكه‌ی ترامپ كۆمپانیای وه‌به‌رهێنان و په‌ره‌پێدانی كه‌رتی خانووبه‌ره و چه‌ند كۆمپانیایه‌كی دیكه‌ی بازرگانی هه‌یه و ئه‌ركه نوێیه‌كه‌ی له كۆشكی سپی، په‌یوه‌ندی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه و ناوه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا هه‌یه.\nده‌ستنیشانكردنی كوشنه‌ر بۆ ئه‌و پۆسته باڵایه، مشتومڕی زۆری لێكه‌وتووه‌ته‌وه، به‌هۆی ئه‌وه‌ی ده‌ستنیشانكردنی كه‌سی نزیك له پۆستێكی وا باڵادا، ره‌نگه ببێته هۆی سه‌رهه‌ڵدانی ململانێ له داهاتوو.\nترامپ، له باره‌ی جاریدی زاوایدا ده‌ڵێت"جارید كه‌سێكی گه‌وره‌ی پشتپێبه‌ستراو و راوێژكارێكی متمانه‌پێكراوه له ته‌واوی ماوه‌ی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردندا و شانازی به‌وه‌ش ده‌كه‌م رۆڵی سه‌ركردایه‌تییه‌كی دیار ده‌بینێت له ئیداره‌كه‌م".\nهه‌رچه‌نده له رووی یاساییه‌وه نابێت به‌رپرسان پله و پۆست بده‌نه كه‌سانی نزیكی خۆیان له كۆشكی، هاوكات رێگه‌پێدراویش نییه هیچ یه‌كێك له به‌رپرسانی كۆشكی سپی، كۆمپانیای بازرگانی هه‌بێت.\nتۆڕی ته‌له‌ڤزیۆنی ئێن بی سی، له زاری پارێزه‌ری كوشنه‌ر، بڵاویكردووه‌ته‌وه، كوشنه‌ر پابه‌نده به ته‌واوی رێسا و یاسا ئه‌خلاقییه فیدرالییه‌كان، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش سه‌رقاڵی راوێژكردنن به نووسینگه‌یه‌كی تایبه‌تی حكوومی، بۆ ئه‌وه‌ی رێكاره پێویسته‌كان بۆ ده‌ستبه‌كاربوونی كوشنه‌ر، بگرنه‌به‌ر".\nدۆناڵد ترامپ، كاندیدی كۆمارییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا بوو و توانی له هه‌ڵبژاردنی تشرینی دووه‌م/ نۆڤه‌مبه‌ری 2016 سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ستبهێنێت و بڕیاری دوای 10 رۆژی دیكه و 20ی كانوونی دووه‌م/ یه‌نایه‌ری 2017، به فه‌رمی بچێته كۆشكی سپی و ته‌واوی ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكای راده‌ستبكرێت.


لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا شەش بەندکراو لە بەندیخانەی ناوەندیی ورمێ هەوڵی خۆکوشتنیان داوە کە یەکێکیان گیانی لە دەست داوە. – خۆڕاگری\nHomeهەواڵلە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا شەش بەندکراو لە بەندیخانەی ناوەندیی ورمێ هەوڵی خۆکوشتنیان داوە کە یەکێکیان گیانی لە دەست داوە.\nلە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا شەش بەندکراو لە بەندیخانەی ناوەندیی ورمێ هەوڵی خۆکوشتنیان داوە کە یەکێکیان گیانی لە دەست داوە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ئەمڕۆ چوارشەممە ٣٠ی ڕەزبەری ١٣٩٩ ، بەندکراوێکی ڕاگیراو لە بەندیخانەی ئورمیە بە ناوی ”کەریم خواجەپوور“ دوای ئەوەی هەوڵی خۆکوشتنی دابوو، لە نەخۆشخانەی ”خومەینی“ ئەو شارە گیانی لە دەست داوە.\nچوار کەسی دیکە لە هاوبەندیەکانی کەریم خواجەپوور بە ناوەکانی ”حوجەت دڵارام“، ”بابەک سۆفی“، ”تەوحید غەزنەوی“ و ”میلاد (نازناو نەزانراوە) دوای ئەوەی هەوڵی خۆکوشتنیان دابوو لەگەڵ باقی بەندکراوەکان تووشی شەڕ و تێکهەڵچوون بوون و دواتر بۆ ژووری تاکەکەسیی بەندیخانە گوازرابوونەوە.\nسەرچاوەکانی باس لەوە دەکەن کە سەرەڕای ئەوەی ئەو بەندکراوانە تووشی خوێنبەربوون بوون ، هێزە ئەمنییەکان ڕژاونەتە ناو بەندەکانیان و بە باتۆم لێیانیان داون و لە هەر جۆرە خزمەتگوزاراییەکی پزیشکی بێبەش بوون.\nتەواوبوونی بەندی نوێی تایبەت بە بەندکراوانی سیاسیی لە بەندیخانەی ناوەندیی ورمێ، کە بە تەواوی ئەمنییەتییە.


عەلی عەونی:لیژنە(21)كەسیەكەی دەستور ناشەرعیە و وڵات بە مەزاجی نەوشیروان مستەفا ناچێت بەڕِێوە و هەر كاك مەسعود كاندیدی پارتیە\nعەلی عەونی لە میانی وتوێژێكدا لەگەڵ بەشی كوردی دەنگی ئەمریكا ئەوە دەخاتەڕوو كە پارتی غەدری لە خۆی كرد بەوە ڕازی بوو لیژنەیەك بۆ پێداوچنەوە بە دەستور پێكبهێنێت چونكە ئەو لیژنەیە ناشەرعیە و پڕۆژەی دەستور پێشتر هەموو ڕێكارە یاساییەكانی بڕیبوو پێویستی بە پێكهێنانی لیژنە نەدەكرد.\nعەلی عەونی دەشڵێت جگە لە كاک مەسعود بارزانی پارتی هیچ كاندیدێكی تری نیە بۆ پۆستی سەرۆكایەتی هەرێم و دەبوو لایەنەكان خۆیان بهاتنایە لەم كاتەدا تەكلیفیان لە كاک مەسعود بكردایە بۆ مانەوەی بارزانی لە پۆستەكەیدا، ئەوەش دەخاتەڕوو جاری پێشوو پارتی و یەكێتی بە تایبەت مەكتەبی سیاسی پارتی هاتن تكای دنیایان لە كاک مەسعود كرد تا بمێنێتەوە لە پۆستەكەیدا كەچی ئەمجارە شەڕ بە كۆنە قین دەكات یەكێتی.\nعەلی عەونی باس لەوە دەكات، هەرجاری پێشوو بوو كە سەرۆكی هەرێم لەناو پەرلەمانەوە هەڵبژێردرا نەوشیروان مستەفا وتی ئەمە مافی خەڵكە و دەبێت خەڵک دەنگ بۆ سەرۆكی خۆیان بدەن كەچی ئەمجارەش وادەڵێت خۆ وڵات بە میزاجی نەوشیروان مستەفا ناچێت بەڕێوە هەر ڕۆژە و قسەیەک بكات و خۆی و كۆمەڵەكەی لە گردێكەوە هەر ڕۆژەی پرنسیبێک دابێن.\nلەدوای (19)ی مانگی هه‌شته‌وه ویلایەتی سەرۆكی هەرێم تەواو دەبێت،دوای ئەوە كێ سەرۆكی هەرێمە؟\nعەلی عەونی لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا دەڵێت"هەر كاک مەسعود سەرۆكە و دەمێنێتەوە چۆن دادگا لە پێشووتر بڕیاری مانەوەی تاڵەبانی دا بەو جۆرەش ئەنجومەنی شورای هەرێم و دادگای تەمیز دەتوانن بڕیارێک بدەن بۆ مانەوەی سەرۆكی هەرێم لە پۆستەكەیدا.\nلە وەڵامی ئەو پرسیارەی، ئایا پارتی ڕازییە بە سەرۆكی هەرێم بوترێت سەرۆكی كار ڕاپەڕێنەر لە دوای تەواوبونی ویلایەتەكەی؟\nعەلی عەونی وتی"ئەوە یاسا وادەڵێت نەک ئێمە هەرچی یاسا دیاریكردبێتن ڕازین و هەر ڕێگایەكی یاسایش هەبێت دەیگرینەبەر.\nئەندامەكەی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان(عەلی عەونی)ڕەخنەی توندی ئاڕاستەی سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان كرد و وتی"بێ لایەنی خۆی لەدەستداوە و نەدەبوو سەرۆكایەتی لیژنەی یاسایی بكات بۆ نوسینەوەی ڕاپۆرتی لیژنەكە لەسەر پڕۆژە یاساكان بۆ هەمواری یاسای سەرۆكایەتی هەرێم"\nوتیشی لە شەڕی ناوخۆدا تا خولەكانی پێشوو یەک سەرۆكی پەرلەمان لایەنداری پێوەدیارنەبوو بەپێچەوانەوە هەمیشە بێ لایەنی خۆیان پاراستووە" دەقی وتوێژەكە و ڕونكردنەوەی زیاتر له‌و فایله ده‌نگیـیه ببیسته.


تۆپخانەکانى ئێران دەستیانکردەوە بە تۆپبارانکردنى سنورەکانى هەرێمى کوردستان بەپاساوى هێرشکردنە سەر پێگەى حزبە کوردییەکانى رۆژهەڵات، حزبى دیموکراتیش دەڵێت لە پێنج رۆژدا 16 درۆنى بۆمبڕێژکراو بەکارهێنراوە.\nدەزگای فەرماندەیی هێزی پێشمه‌رگه‌ی سەر بە حزبى دیموکراتى کوردستانى ئێران ئەمڕۆ دووشەممە لە راگەیەنراوێکدا کە دەست "ناس کورد" کەوتووە رایگەیاند، ڕۆژی دووشه‌ممه ٢٢، كاتژمێر ٨ی به‌یانی به كاتی هه‌ولێر سه‌رله‌نوێ هێزه‌كانی ڕێژیمی ئێران تۆپبارانی ناوچه‌كانی "به‌ربزین و سیده‌كانـ"ـیان كردووه.\nئاماژەى بەوەشکردووە، له ڕۆژی پێنجشه‌ممه ١٨ی خه‌رمانانه‌وه، بۆردوومان و تۆپبارانی به‌رزاییه‌كانی كوردستان ده‌ستی پێ كردوه و له‌و هێرشه‌دا له ١٦ دڕۆنی بۆمبآرێژکراو كه‌ڵكی وه‌رگرتوه، هه‌روه‌ها زیاتر له ١٥ جار به شێوه‌ی ناوه به ناوه بە تۆپ و كاتیۆشا هێرشی كردووەته سه‌ر به‌رزاییه‌كان و به شێوه‌یه‌كی نزیک له به‌رده‌وام، فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی به سه‌ر ئاسمانی ناوچه‌كه‌دا ده‌سووڕێته‌وه.\nبەپێی راگەیەنراوەکە، له‌و هێرشانه‌ی هێزه‌كانی ئێران بۆ سه‌ر ئه‌و ناوچانه، زیانی ماددی به ژیان و ماڵی خه‌ڵكی سیڤیلی ناوچه‌كه گه‌یشتووه و هیچ زیانێكی گیانی به هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان نه‌گه‌یشتووه.\nبۆردومانەکانى ئێران دوای هەڕەشەکانی سوپای پاسداران دێت بۆ هێرشکردنەسەر و بۆردومانکردنی حزبە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە هەرێمی کوردستان.\nدوێنێ یەکشەممە لە میانەی سەردانەکەیدا بۆ ئێران، مستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق لەگەڵ عەلی شەمخانی، سکرتێری گشتیی ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران کۆبووەوە و تاووتوێی دوایین پێشهاتە سیاسی و ئەمنییەکانی ناوچەکەیان کرد.


نامەکان/ the letters | فەرزاد کەمانگەر | Farzad Kamangar\nArchive for the ‘نامەکان/ the letters’ Category\n06/05/2013 Rojpress\tلێدوانێک بنووسە\n:هاوپۆله‌کاننامەکان/ the letters\nفایل صوتی نامە منتشر نشدەای از فرزاد کمانگر خطاب بە معشوقەاش\nاین نامە برای نخستین بار جهت انتشار در اختیار سایت خبری/تحلیلی روز NNS ROJ قرار گرفتە است. فرزاد کمانگر این نامە را در زندان اوین و چند ماە قبل از اعدامش در ١٩ اردیبهشت ١٣٨٩ نوشتە است.\nخواستم زیباترین و عاشقانەترین آهنگ را انتخاب نمایم. هنوز آهنگی را به زبان نیاوردە بودم، که تو آهنگ نازنین مریم را با زیبایی برایم نواختی، تا سیم های تلفن آن همه احساس و شور تو و آهنگ نازنین مریم را به قلبم برساند.\nسوال تو و آهنگ نازنین مریم بهانەای شد برای نگارش این دل نوشته. نامەایی که می دانم بارها باز و بسته خواهد شد، ولی امیدوارم در نهایت نفر آخری که آن را می خواند خودت باشی. زیاتر بخوێنەوە…\nکه‌سایه‌تی و نامه‌کانی شیرین عه‌له‌م هولی و هاوڕێکانی\n21/07/2012 Rojpress\t1 comment\nئه‌مڕۆ هاوکاته له‌گه‌ڵ ساڵڕۆژى له سێداره‌دانى 5 گه‌نجى ئازادیخواز که له به‌ره‌به‌یانى ڕۆژى 19 ى گووڵانی ساڵى 1389 هه‌تاوى له زیندانى ئه‌وینى تاران له سێداره‌دران. فه‌رزاد که‌مانگه‌ر، شیرین عه‌له‌مهولی، عه‌لى حه‌یده‌ریان و فه‌رهاد وه‌کیلى چوار ڕۆڵه‌ى قاره‌مانى گه‌لى کورد ، له گه‌ڵ مه‌هدى ئیسلامیان گه‌نجێکى خه‌ڵکى شیراز له ڕۆژێکى وه‌ک ئه‌مڕۆداو به فه‌رمانى نادادپه‌روه‌رانى ڕژێمى ئێران له سێداره دران.\nدوو ساڵ پێش ئێستا و له ڕۆژێکى وه‌ک ئه‌مڕۆدا، مامۆستاى کورد، فه‌رزاد که‌مانگه‌ر له گه‌ڵ فه‌رهاد وه‌کیلى ، عه‌لى حه‌یده‌ریان و شیرینى عه‌له‌م هولى که پیشتر له دادگایه‌کى چه‌ند خوله‌کى دا له‌لایه‌ن ڕژێمى ئێرانه‌وه سزاى له سێداره‌درانیان به‌سه‌ر دا سه‌پێندرابوو، له‌گه‌ڵ مه‌هدى ئیسلامیان گه‌نجێکى فارس که ئه‌ویش به تۆمه‌تى یارمه‌تیکردنى ماڵى به براکه‌ى سزاى سێداره‌ى به‌سه‌ردا درابوو، به‌بێ ئاگادارى پێشتر و به‌بێ بوونى پارێزه‌ر و ئاگادارکردنه‌وه‌ى بنه‌ماڵه‌کانیان له سێداره دران.\nبه ووته‌ى زۆرێک له مافناسان و پارێزه‌رانى ئێرانى ، پرۆسه‌ى دۆزى ئه‌و شۆڕشگێره کوردانه به ده‌ر له هه‌موو چوارچێوه و پێوانه‌کانى ماف و یاسا به‌ڕێوه‌چوو. ئه‌و گیراوانه پێش له سێداره‌درانیان و له ماوه‌ى گیرانیان دا له زیندانه‌کانى کۆمارى ئیسلامیدا به تووندترین شێوه ئه‌شکه‌نجه کرابوون. ئه‌و ئه‌شکه‌نجانه له مانگه‌کانى ئاخردا و به‌تایبه‌ت به مه‌به‌ستى وه‌رگرتنى دانپێدانان و ئه‌نجامدانى چاوپێکه‌وتنى تلویزیۆنى زیادیان کردبوو، به‌ڵام کاربه‌ده‌ستانى ڕژیمى و هێزه‌کانى ئیتلاعات و پشکێنه‌رانى ناو زیندانى ئه‌وین و گه‌وهه‌رد‌ه‌شت ناکام بوون و ئه‌و خه‌یاڵه‌یان به خاوى مایه‌وه و نه‌هاته‌دی.\nکه‌سایه‌تی و نامه‌ی فه‌رهاد وه‌کیلی و هاوڕێیانی\nرۆژى 9ى گوڵانى 2010 پێنج گه‌نجى ئازادیخواز له به‌ره‌به‌یاندا له زیندانى ئه‌وینى تاران له سێداره‌دران. عه‌لى حه‌یده‌ریان و چوار هاوڕێى دیکه‌ى به‌ناوه‌کانى فه‌رزاد که‌مانگه‌ر، شیرین عه‌له‌مهولی، فه‌رهاد وه‌کیلى و مه‌هدى ئیسلامیان ماوه‌یه‌ک به‌ر له 9ى گوڵانى 2010 دادگاى کۆمارى ئیسلامى ئێران له‌ماوه‌ى 7 خوله‌کى دادگاییکردندا بڕیارى سزاى سێداره‌ى به‌سه‌ر 5 لاوى رۆژهه‌ڵاتى کوردستاندا سه‌پاند. یه‌کێک له‌وانه‌ش فه‌رهاد وه‌کیلی بوو.\nبه‌ر له سێداره‌درانیان تێکۆشه‌رانى کورد به نامه‌ى به‌رفراوان بانگه‌وازییان له هه‌موو راى گشتى جیهانى و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌کان کرد که رژێمى ئێران له هه‌وڵى کرده‌یه‌کى نامرۆییانه‌دایه و هه‌ر به‌ڕێگه‌ى ئه‌و نامانه‌یان ئامانج و که‌سایه‌تیى و هه‌ڵوێستى خۆیان له‌به‌رامبه‌ر به کرداره‌کانى رژێمى ئێران ده‌رخسته ڕوو. هه‌وڵ ده‌ده‌ین رۆژانه ناسنامه و که‌سایه‌تى و هه‌روه‌ها نامه‌ى هه‌ریه‌ک له تێکۆشه‌رانه بڵاو بکه‌ینه‌وه :-\nفه‌رهاد وه‌کیلى له دایکبووى شارى سنه ، دواى چه‌ند ساڵ ئه‌شکه‌نجه‌ى سه‌خت له‌زیندانه‌کانى سنه، کرماشان و تاران سه‌رله‌به‌یانى رۆژی 9ی گوڵانی 2010 له گرتووخانه‌ى ئه‌وین له سێداره‌درا، فه‌رهاد وه‌کیلى له‌دایکبووى شارى سنه و خاوه‌ن 3 منداڵ، جێگرى پێشووى به‌ڕێوه‌به‌ری فه‌رمانگه‌ی کشتوکاڵى شارنى سنه دواى چه‌ند مانگ ئه‌شکه‌نجه‌ى گران له‌زیندانه‌کانى سنه، کرماشان و تاران. فه‌رهاد وه‌کیلى له‌مانگی ئاداری 2007 له‌لقى 30 دادگاى شۆڕشى شارى تاران به‌سه‌رۆکایه‌تى قازى تیاراماى به‌تاوانى محاربه و ئه‌ندامیه‌تى له ته‌ڤگه‌رى ئازادى گه‌لى کورد سزاى له‌سێداره‌دانى به‌سه‌ردا سه‌پا و سه‌رله‌به‌یانى رۆژی 9ی گوڵانی 2010 له گرتووخانه‌ى ئه‌وین له سێداره‌درا.\nکه‌سایه‌تى و نامه‌کانى فه‌رزاد که‌مانگه‌ر و هاوڕێکانى\nفه‌رزاد که‌مانگه‌ر مامۆستا، نوسه‌ر، چالاکى مه‌ده‌نى و ژینگه پارێزى کورد، کاتێک که هه‌واڵى سزاى له‌سێداره‌دانیان پێ ڕاگه‌یاندبوو، به‌و په‌ڕى خۆشحاڵیه‌وه سروودى ئه‌ى شه‌هیدانى وتبووه.\nرۆژى 9ى گوڵانى 2010 پێنج گه‌نجى ئازادیخواز له به‌ره‌به‌یاندا له زیندانى ئه‌وینى تاران له سێداره‌دران. عه‌لى حه‌یده‌ریان و چوار هاوڕێى دیکه‌ى به‌ناوه‌کانى فه‌رزاد که‌مانگه‌ر، شیرین عه‌له‌مهولی، فه‌رهاد وه‌کیلى و مه‌هدى ئیسلامیان ماوه‌یه‌ک به‌ر له 9ى گوڵانى 2010 دادگاى کۆمارى ئیسلامى ئێران له‌ماوه‌ى 7 خوله‌کى دادگاییکردندا بڕیارى سزاى سێداره‌ى به‌سه‌ر 5 لاوى رۆژهه‌ڵاتى کوردستاندا سه‌پاند. یه‌کێک له‌وانه عه‌لى حه‌یده‌ریان بوو. به‌ر له سێداره‌درانیان تێکۆشه‌رانى کورد به نامه‌ى به‌رفراوان بانگه‌وازییان له هه‌موو راى گشتى جیهانى و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌کان کرد که رژێمى ئێران له هه‌وڵى کرده‌یه‌کى نامرۆییانه‌دایه و هه‌ر به‌ڕێگه‌ى ئه‌و نامانه‌یان ئامانج و که‌سایه‌تیى و هه‌ڵوێستى خۆیان له‌به‌رامبه‌ر به کرداره‌کانى رژێمى ئێران ده‌رخسته ڕوو. هه‌وڵ ده‌ده‌ین رۆژانه ناسنامه و که‌سایه‌تى و هه‌روه‌ها نامه‌ى هه‌ریه‌ک له تێکۆشه‌رانه بڵاو بکه‌ینه‌وه :\nکه‌سایه‌تی و نامه‌کانی عه‌لی حه‌یده‌ریان و هاوڕێکانی\nعه‌لى حه‌یده‌ریان: ئه‌مه داستانى که‌سێکه که پێش ئه‌وه‌ى بزانێ منداڵى چییه ده‌گاته لاوێتى و به‌ر له‌وه‌ى تام و چێژی لاوێتی بڕژێته زاری، له‌به‌ر لێوارى مه‌رگدا راده‌وه‌ستێ.”\nرۆژی 9ی گوڵانی 2010 پێنج گه‌نجى ئازادیخواز له به‌ره‌به‌یاندا له زیندانى ئه‌وینى تاران له سێداره‌دران. عه‌لی حه‌یده‌ریان و چوار هاوڕێی دیکه‌ی به‌ناوه‌کانی فه‌رزاد که‌مانگه‌ر، شیرین عه‌له‌مهولی، فه‌رهاد وه‌کیلى و مه‌هدى ئیسلامیان\nماوه‌یه‌ک به‌ر له 9ی گوڵانی 2010 دادگای کۆماری ئیسلامی ئێران له‌ماوه‌ی 7 خوله‌کی دادگاییکردندا بڕیاری سزای سێداره‌ی به‌سه‌ر 5 لاوی رۆژهه‌ڵاتی کوردستاندا سه‌پاند. یه‌کێک له‌وانه عه‌لی حه‌یده‌ریان بوو.\nبه‌ر له سێداره‌درانیان تێکۆشه‌رانی کورد به نامه‌ی به‌رفراوان بانگه‌وازییان له هه‌موو رای گشتی جیهانی و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌کان کرد که رژێمی ئێران له هه‌وڵی کرده‌یه‌کی نامرۆییانه‌دایه و هه‌ر به‌ڕێگه‌ی ئه‌و نامانه‌یان ئامانج و که‌سایه‌تیی و هه‌ڵوێستی خۆیان له‌به‌رامبه‌ر به کرداره‌کانی رژێمی ئێران ده‌رخسته ڕوو. هه‌وڵ ده‌ده‌ین رۆژانه ناسنامه و که‌سایه‌تی و هه‌روه‌ها نامه‌ی هه‌ریه‌ک له تێکۆشه‌رانه بڵاو بکه‌ینه‌وه”\n12/05/2012 Rojpress\tلێدوانێک بنووسە\nIran Human Rights, May 9, 2012\nIt has been two years since the event that none of us want to hear about— the day when the Iranian people everywhere were as sad as Kurdistan and the Kurdish people. It was the day when another page in Iran’s tragic history was written in the land of Kurdistan. The Kurdish history has seen so many bitter days throughout the years.\nWhen we listen to [the stories] of our elders it makes it difficult to experience peaceful and joyful days, [because we cannot] ignore and abandon the many events, pains, and sufferings that have become an integral part of Kurdistan: the military campaigns, the ideological conflicts, the sacking of this city and the massacre of people in another city. Sometimes bullets were fired to assassinate and other times to silence the voices of dissent. In the course of a greedy and obstinate war, bombardments and missiles were launched by both sides— and tragedies like massacres, chemical attacks, and revenge caused the Kuridsh land to be bereaved of [lively] moments. And, conspiracies and sentiments of bitterness aimed to rob us of our friendships and unity in Iran. The arrests, reactions, massacres, hate, endless executions, and fate of our missing loved ones made friendship, peace, sweet songs, pleasant roads, and all the beauty of our land more foreign and unattainable. The elders are tired, worn out, and brokenhearted. زیاتر بخوێنەوە…\n:هاوپۆله‌کاننامەکان/ the letters تاگەکان: 19 اردیبهشت, Daye Seltene, Executed Kurd teacher, Farzad Kamangar, Farzad Kamangars letters, Loqman Moradi, Mamosta Farzad, فەرزاد کەمانگەر, فرزاد کمانگر, مامۆستا فەرزاد, مجید توکلی, معلم اعدامی, نامە های زندان, نامەهای فرزاد کمانگر, Zaniyar Moradi, اعدامیان 19 اردیبهشت, دایە سەڵتەنە, زندان اوین, شهدای 19 اردیبهشت


بەنزینەكەی بەغدا لەم بەنزینخانانەی سلێمانی و هەڵەبجە دەفرۆشرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەنزینەكەی بەغدا لەم بەنزینخانانەی سلێمانی و هەڵەبجە دەفرۆشرێت\nوتەبێژی بەنزینخانەكانی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، هاتنی بەنزینەكەی عێراق كاریگەری لەسەر دابەزینی نرخی بەنزین دەبێت.\nئەمڕۆ شەممە ئەو بەنزینەی لەلایەن حكومەتی عێراقەوە بۆ پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان دابینكرابوو گەیشتە هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە.\nبەهمەن شێخ قادر، وتەبێژی بەنزینخانەكانی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، درەنگانێكی شەوی ڕابردوو بەنزینەكەی عێراق گەیشتە شاری سلێمانی و بڕیاریشە ڕۆژانە 360 هەزار لیتر بۆ سلێمانی و 144 هەزار لیتریش بۆ پارێزگای هەڵەبجە دابین بكرێت.\nوتیشی، “بەنزینەكە بۆ 10 بەنزینخانە دابین كراوە و پڕۆسەی دابەشكردنەكە بەچاودێری نوێنەری بەڕێوەبەرایەتی نەوت و كانزاكانی سلێمانی بەڕێوەدەچێت و بە 690 دینار بە هاووڵاتیان دەفرۆشرێت”.\nجەختی لەوەش كردەوە، ئەگەری هەیە هاتنی ئەم بەنزینە، كاریگەری لەسەر نرخی جۆری بەنزینەكانی دیكەش دروست بكات.\nبەپێی ڕاگەیەنراوی بەڕێوەبەرایەتی نەوت و كانزاكانی سلێمانی لە ناو شاری سلێمانی 10 بەنزینخانە دیاری كراوە بۆ فرۆشتنی بەنزینەكە عێراقییەكە، كە بریتین لە (بامۆک، بەختیار، برایەتی، حەوایی، قەیوانی ۱، مژدە، های ماونت HM، هەڵەبجە گرووپ، ئازادی ، سلێمانی نوێ).\nهەروەها لە دەرەوەی شار لە بەنزینخانەكانی (رانیە لە ویستگەی رانیە ئۆیەڵ، قەڵادز لە ویستگەی ئاکام، دربەندیخان لە ویستگەی چیا، شارەزوور لە ویستگەی دەروازەی شار، پێنجون لە ویستگەی ئاڵا، کەلار لە ویستگەکانی شێروان و برایان، چوارتا لە ویستگەی تەگەران، بازیان لە ویستگەی بازیان).\nهاوكات لە شاری هەڵەبجە لە بەنزینخانەكانی (شکار، شمێران، خورماڵ، سان، ئاوێسەر، عدنان، سیروان) بەنزینی عێراقی بە نرخی 690 دینار دابەش دەكرێت.\nئێران، نزیكەی 117 هەزار كەس بە كۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە\nخەڵك- خاوەنی بەنزینخانەیەك باس لەگرانبوونی نرخی بەنزین دەكات و جەختدەكاتەوە، لەچەند ڕۆژی ئایندەدا نرخی لیترێك بەنزین زیاتر لە 50 دیناری دیكەی…\nڕووونكردنەوەیەك سەبارەت بە نرخی بەنزین بڵاوكرایەوە\nخەڵك- كۆمپانیای كار لەسەر گران بوونی نرخی بەنزین ڕوونكردنەوەیەك بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، بەهیچ شێوەیەك ڕۆڵمان لەدیاری كردنی بڕ و نرخی بەنزین…\nحكومەتی هەرێم: گرانبوونی نرخی بەنزین پەیوەندی بە بەغداوە هەیە\nخەڵک-ئارام سەردار سەرۆکی لیژنەی سامانە سروشتیەکان لەئەنجومەنی پارێزگای هەولێر ڕایدەگەیەنێت، بەرزبوونەوەی نرخی بەنزین پەیوەندی بەڕاگرتنی بەنزین…\n14 تشرینی یەکەم 2021 7.00 pm\nخەڵك وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان رایدەگەیەنێت، هۆكاری گرانبوونی بەنزین بۆ ئەوە دەگەڕیتەوە لە دەرەوەی هەرێم…


کریستۆفەر پلەمەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئارسەر کریستۆفەر ئۆرم پلەمەر\n(١٩٢٩-١٢-١٣) ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٩\nتۆرنتۆ، ئانتاریۆ، کەنەدا\n٥ی شوباتی ٢٠٢١(٢٠٢١-02-0٥) (٩١ ساڵ ژیاوە)\nوێستۆن، کۆنێتیکت، ویلایەتە یەکگرتووەکان\n١٩٥٣ تا ئێستا\nتامی گڕایمس (ھاوسەرگیری ١٩٥٦–جیابوونەوە ١٩٦٠)\nپەتریشە لێویس (ھاوسەرگیری ١٩٦٢–جیابوونەوە ١٩٦٧)\nخەڵاتی ئۆسکار (٢٠١١)\nخەڵاتی گۆڵدن گڵۆب (٢٠١١)\nخەڵاتی سکرین گیڵد باشترین ئەکتەری پشتگیریکار (٢٠١١)\nئارسەر کریستۆفەر ئۆرم پلەمەر (لەدایکبووی ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٩ – مردووی ٥ی شوباتی ٢٠٢١) ئەکتەرێکی شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای کەنەدی بوو کەوا بۆ ماوەی زیاتر لە شەست ساڵی کارکرد و یەکەمین فیلمی Stage Struck لە ساڵی ١٩٥٨ دەرچوو.\nپلەمەر بۆ ڕۆڵی کاپتن جۆرج ڤان تراپ لە فیلمی The Sound of Music (١٩٦٥) دەناسرێەوە، و ھەروەھا چەندین کەسایەتی مێژوویی بەرجەستە کردووە وەک ئیپڕاتۆر کۆمۆدس لە The Fall of the Roman Empire (١٩٦٤)، ئارسەر وێڵسلی لە فیلمی Waterloo (١٩٧٠)، ڕودیارد کیلپینگ لە فیلمی The Man Who Would Be King (١٩٧٥), مایک واڵاس لە فیلمی The Insider (١٩٩٩)م لیۆ تۆڵستۆی لە فیلمی The Last Station (٢٠٠٩)، کایزەر ویلەمی دووەم لە فیلمی The Exception (٢٠١٦) و جۆن پۆڵ گێتی لە فیلمی All the Money in the World (٢٠١٧).\nپلەمەر لە تەمەنی ٨٢ ساڵیدا بۆ فیلمی Beginners (٢٠١٠) خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکار بردەوە کەوا ئەم دەستکەوتە کردە بە تەمەنترین ئەکتەر کە ببێتە براوەی خەڵاتێکی ئۆسکاری نواندن، دواتر لە تەمەنی ٨٨ ساڵیدا جارێکی تری بۆ فیلمی All the Money in the World ئەمەش کردییە بە تەمەنترین پاڵێوراوی ھەمان بەش.\n^ Christopher Plummer From English Wikipedia, Nationality: Canadian\n^ Abel, Judy (January 31, 2010). "At 80, Plummer has arrived at his 'Station'". The Boston Globe. Retrieved July 25, 2012.\nکریستۆفەر پلەمەر لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کریستۆفەر_پلەمەر&oldid=772296»\nبراوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٨:٥٧ی ٦ی نیسانی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


حوشترەکانی سعودیە ئوسترالین\nسەرباری ئەوەی وڵاتی عەرەبستانی سعودی بیابانێکی گەورەیە و دەوڵەمەندە بە ئاژەڵی حوشتر بەڵام لە وڵاتی ئوسترالیاوە حوشتر دەباتە وڵاتەکەی خۆی. زیاتر لە ١٠٠ حوشتر براوەتە وڵاتی سعودیە، زۆربەی ئەم حوشترانە بۆ سەر مێزی خوانەکان بەکاردێت.\nبۆ یەکەم جار حوشتر لە سەدەی ١٩ براوەتە وڵاتی ئوسترالیا و لەوێ ڕێژەیان زیادی کردووە، ڕێژەی حوشترەکان لە سەرەتادا ١٠،٠٠٠ حوشتر بووە لە نێوان ساڵەکانی ١٨٦٠-١٩٠٧ لە وڵاتی فڵستین و ھندەوە براوە.\nپیتەر سیدێل سەرۆکی ڕێکخراوی پیشەسازی حوشتر باس لەوە دەکات سعودیە ئەم حوشترانەی دەوێت بۆ بەرھەمی گۆشتەکەی چونکە حوشترەکانی خۆیان بۆ بابەتی بەخێوکردن و ئامادەکردن بۆ پێشبڕکێکان بەکاردەھێنن. سعودیە خۆی حوشتری پێویستی نیە بۆ بەکارھێنانی گۆشتەکەی.\nئێستا زیاتر لە ٥٠٠،٠٠٠ حوشتر لە ئوسترالیادا ھەیە ھەندێک ناوچەی بۆتە قەرەباڵغیەکی زۆر. بەپێی وتەی پیتەر سیدێل جاران تەنھا لە بیابانەکاندا بوون بەڵام ئێستا بڵاوبوونەتەوە و دەردەکەون، ئەمەش مەترسی لەسەر ژیانی کێوی ھەیە.\n10 مانگ پێشتر - Feb 27 2018 11:27AM


هێرشکرایە سەر سەرۆکی لیستی نەوەی نوێ لە دهۆک و بریندارکرا\nسەرۆکى لیستى نەوەى نوێ لە دهۆک ڕایگەیاند، لەکاتێکدا لە زاخۆ سەرقاڵى بانگەشەکردن بوون لەلایەن چەند کەسێکەوە و بە بەرچاوى هێزە ئەمنییەکانەوە هێرشیان کراوەتە سەر و بریندارکراوە.\nکامەران بەروارى بە ئێن ئاڕ تى ڕاگەیاند، هێرشبەرەکان کۆمەڵێک بەڵتەجى بوون، بەڵام هێزە ئەمنییەکان هیچ کاردانەوەیەکیان بەرانبەر هێرش بەرەکان نەبووە و نە ڕێگرییان لێکردوون و نە کەسیشیان لێ دەستگیرکردوون.\nوتیشى، هێزە ئەکنییەکان ئەرکیان پاراستنى هاوڵاتیانە بەبێ جیاوازى، ئەگەر ناتوانن گیانى هاوڵاتیان بپارێزن و ئەرکى خۆیان بەباشى بەڕێوە ببەن با دەستلەکاربکێشنەوە.\nکامەران بەروارى باسى لەوەشکرد، ئێستا ڕەوشى تەندروستى باشە\nهاوکات نەوەى نوێ لە ڕاگەیەندراوێکدا باسى لەوە کردووە، هێرشەکە دوای ئەوە بووە کە ئەمڕۆ لە زاخۆ پێشوازی گەرم لە هەڤاڵ محەمەد هاوسەرۆكی تەڤگەری ئازادی و دكتۆر كامەران بەرواری، سەرۆكی (لیستی نەوەی نوێ لە دهۆك) کراوە.\nلاى خۆشیەوە نەوەى نوێ لە ڕاگەیەنراوێکدا باسى لەوە کردووە، هێرشەکە دوای ئەوە بووە کە ئەمڕۆ لە زاخۆ پێشوازی گەرم لە هەڤاڵ محەمەد هاوسەرۆكی تەڤگەری ئازادی و دكتۆر كامەران بەرواری، سەرۆكی (لیستی نەوەی نوێ لە دهۆك) کراوە.\nکۆی سه‌ردان: 17560579


پاکسـتان ڕه‌تی ده‌کاته‌وه ئه‌فسه‌رێـکی له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی کوشتنی بن لادن ده‌سـتگیرکرابێت\nجه‌نه‌ڕاڵ ئه‌تهه‌ر عه‌باس، (ئه‌رشیفی وێنه)\nله‌شـکری پاکسـتان ئه‌و ڕاپـۆرتانه‌ی ڕه‌تکرده‌وه که ده‌ڵێن ئه‌فسه‌رێـکیان ده‌سـتگیرکراوه له‌سه‌ر کۆکردنه‌وه‌ی ئه‌و زانیاریانه‌ی ئاسانکاری بۆ هێرشه‌که‌ی ئه‌مه‌ریکا کرد ئه‌وه‌ی تیایدا ڕێبه‌ری ئه‌لقاعیده ئوسامه بن لادن کوژرا.\nڕۆژی چوارشه‌ممه گوته‌بێژی له‌شـکری پاکسـتان جه‌نه‌ڕاڵ ئه‌تهه‌ر عه‌باس ئه‌و هه‌واڵه‌ی به درۆ له‌قه‌ڵه‌م دا و گوتی هیچ بنه‌مایه‌کی ڕاستی بۆ نیـیه.\nئه‌م ڕاگه‌یاندنه‌ی له‌شـکری پاکسـتان پاش ئه‌وه هات که ڕۆژنامه‌ی نیویۆرک تایمز له ژماری ڕۆژی چوارشه‌ممه‌یدا ڕاپـۆرتێـکی بڵاوکرده‌وه و تیایدا گوتوویه‌تی ده‌زگای زانیاری پاکسـتان 5 پاکسـتانیان ده‌سـتگیرکردووه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی زانیاریان به ده‌زگای زانیاری ئه‌مه‌ریکا CIA داوه به‌ر له هێرشه‌که‌ی 2 ی مانگی پـێـنج ئه‌وه‌ی کرایه سه‌ر حه‌شارگه‌که‌ی بن لادن له ئه‌بوت ئابادی پاکسـتان.\nکاربه‌ده‌سـتێـکی له‌شـکری پاکسـتان هه‌واڵی ده‌سـتگیرکردنه‌کانی بۆ ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا پشـتڕاستکردووه، به‌ڵام گوتوویه‌تی هیچ که‌سێـکی له‌شـکری له‌سه‌ر ئۆپه‌راسیۆنه‌که‌ی ئه‌مه‌ریکا ده‌سـتگیر نه‌کراوه.\nڕاپـۆرته‌که‌ی نیویۆرک تایمز ده‌ڵێت له نێو ئه‌و 5 که‌سه‌ی ده‌سـتگیرکراون ئه‌فسه‌رێـکی له‌شـکری پاکسـتانی هه‌یه که پـله‌که‌ی مه‌یجه‌ره. ده‌ڵێن ئه‌و ئه‌فسه‌ره چووه ژماره‌ی ئه‌و ئۆتۆمبیلانه‌ی نووسیوه که هاتوچۆی ماڵی بن لادنیان کردووه.\nکاربه‌ده‌سـتانی ئه‌مه‌ریکا به نیویۆرک تایمزیان گوتووه سه‌رۆکی ده‌زگای زانیاری لیۆن پانێتا ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ی له‌گه‌ڵ کاربه‌ده‌سـتانی له‌شـکری و ده‌زگای زانیاری پاکسـتان باسکردووه له میانه‌ی سه‌ردانه‌که‌ی هه‌فته‌ی ڕابردووی بۆ ئه‌و وڵاته.


وتووێژ لەگەڵ ئیمانوێل لێڤیناس - azadbun\nئیمانوێڵ لیڤیناس فەیلەسووفێکی فەرەنسی بە ڕەگەز لیتوانییە، لە ساڵی ١٩٠٦ لە لیتوانیا، لە خێزانێکی جوولەکەدا لەدایک بووە. خێزانی لێڤیناس رێزێکی زۆری زانست و فەلسەفەیان گرتووە. ئەگەرچی لێڤیناس لە لیتوانیادا ژیاوە، بەڵام لە ژینگەیەکی کولتوریی رووسیدا گەورە بووە. ئەم وتووێژە ساڵی 1994 رامین جیهانبەگلو لەگەڵ لێڤیناسدا ئەنجامی داوە. ئەم وتووێژە لەسەر قۆناغە جیاوازەکانی ژیانی لێڤیناس دەوەستێت و ئاوڕ لە ژیانی پەروەردەیی لێڤیناس و قۆناغەکانی خوێندن و ئەو هەلومەرجە تایبەتەی سەدەی بیست دەداتەوە کە بیرکردنەوەی لێڤیناس پێک دەهێنن. لێرەدا لێڤیناس باسی ئەو کاریگەرییە گەورەیەی کتێبی_پیرۆز دەکات لە ژیانی پەروەردەیی ئەودا، هاوکات سەرسامیی خۆی بە هایدیگەریش دەردەبڕێت. هەڵبەت پێش هایدیگەر، لێڤیناس هۆسرێل کەشف دەکات، بەڵام کە بەر بە هایدیگەر دەکەوێت، ئیدی ڕوو لە هۆسرێل وەردەگێڕێت و بە شوێن هایدیگەر دەکەوێت. وەک خۆی دەڵێت ناتوانم هەرگیز لە دیوە نازییەکەی هایدیگەر خۆش بم، بەڵام هەرگیز ناتوانم نکۆڵی لە گەورەیی هایدیگەریش بکەم.لەم وتووێژەدا لێڤیناس لەسەر پرسە سەرەکییەکانی ناو فەلسەفەکەی دەوەستێت و ئاوڕ لە چەمکە سەرەکییەکانی ناو فەلسەفەکەی دەداتەوە: ئەخلاق، رووخسار و ئەویتر… بەشێک لە گرنگترین بەرهەمەکانی لێڤیناس ئەمانەن: سەرجەمێتی و ناکۆتا، کات و ئەویتر، هەڵهاتن…\nپرسیار: تۆ لە ساڵی ١٩٠٦ لە لیتوانیا لەدایک بوویت، لە قۆناغی مناڵیتدا لە لیتوانیا چ بیرەوەرییەکت هەیە؟\nوەڵام: من لە خێزانێکی جوولەکەدا لەدایک بووم، کە تێیدا ڕێزێکی زۆری فەلسەفە و زانستیان دەگرت. باوکم لە کۆڤنۆ (kovno) کتێبفرۆشی هەبوو، بەو هۆیەوە هەمیشە لەگەڵ کتێبدا ژیاوم. ئەگەرچی ئێمە لە لیتوانیادا دەژیاین، بەڵام من لە ژینگەیەکی کولتوریی ڕووسی گەورە بووم، چونکە لەو قۆناغەدا زمانی ڕۆشنبیران ڕووسی بوو، لیتوانی زمانی خەڵک بوو. جوولەکەکان بەگشتی لەگەڵ مناڵەکانیاندا بە ڕووسی قسەیان دەکرد. یەکەمین بیرەوەریی گرنگی من، جەژنی سێ سەد ساڵەی بنەماڵەی ڕۆمانۆف بوو لە ساڵی ١٩١٣ دا. ئەوکات شەش ساڵان بووم. هێشتاش شەقامەکانی شارم لەیاد ماوە کە بە ئاڵای پادشایەتی داپۆشرا بوون. دووەمین بیرەوەریی گرنگی من لەو قۆناغەدا، هەڵگیرسانی جەنگی یەکەمی جیهانیی ساڵی ١٩١٤ یە، ئێمە لیتوانیامان جێ هێشت، ویستمان لە خارکۆف -لە ئۆکرانیا- بژیین. شەش مانگ درێژەی کێشا تا گەیشتین بە خارکۆف، چونکە لە کاتی سەفەردا لە شارەکانی تریش ڕادەوەستاین. لە خارکۆف بۆ قوتابخانەیەکی ڕووسی ڕۆیشتم. لەوێ بوو بۆ یەکەمین جار هەستم بە گەورەیی ئەدەبیات و فیکری ڕووسی کرد\nپرسیار: کام لە نووسەرە ڕووسییەکان لەو قۆناغەدا کاریگەریی زیاتری لەسەر تۆ دانا؟\nوەڵام: لە دە ساڵیدا مرۆڤ هەم دەکەوێتە ژێر کاریگەریی کولتوری گشتییەوە، هەمیش ئەدەبیاتی فەرمی و کتێبە مێژووییەکان. ئەگەرچی جوولەکە بووم، بەڵام لە ژینگەی حیکایەتە ڕووسییەکان گەورە بووم. نووسەرانی گەورەی وەک پووشکین، تۆڵستۆی، تۆرگنێفم بە لاوە گرنگ بوون. بەگشتی من وەک مناڵێکی ئاسایی ڕووسی گەورە بووم.\nپرسیار: چەند ساڵێک دواتر شۆڕشی بەلشەفیکی ڕوو دەدات و دیسانەوە دەگەڕێیتەوە بۆ لیتوانیا؟\nوەڵام: کاتێک شۆڕش هەڵگیرسا، ئێمە ناچار بووین ئۆکرانیا جێ بێڵین و بۆ زاگەکەمان لە لیتوانیا بگەڕێینەوە. لەوێ بوو خوێندنی ناوەندیم بە زمانی ڕووسی لە قوتابخانەیەکی جوولەکەیی، تەواو کرد. لەو قۆناغەدا لە لیتوانیا قوتابخانەی جوولەکەیی بە زمانی ڕووسی بوونی هەبوو. تاقیکردنەوەی کۆتایی من، بەرانبەر بە دیپلۆمی فەرەنسی بوو، دەوڵەت ئەمەی بەڕەسمی ناساندبوو. ئێمە تاقیکردنەوەمان بە ئامادەیی نوێنەری حکوومەتی لیتوانیا بە کۆتا هێنا.\nپرسیار: ئایە تەنینەوەی شۆڕشی بەلشەفیکی، لەگەڵ ئەوەی مناڵ بوویت، کاریگەریی لەسەر دانایت؟\nوەڵام: لە کاتی هەڵگیرسانی شۆڕشی ڕوسیادا لە مانگی دووی ساڵی ١٩١٧ دا، من زۆر لاو بووم. ساڵی دواتر بوو بۆ دواناوەندی ڕۆیشتم. باوکم و دایکم کە دوو جوولەکەی بۆرژوا بوون، زۆر لە شۆڕش دەترسان. بە باوەڕی ئەوان ڕابەرانی بەلشەفیک دێوانە بوون. لەگەڵ ئەوەشدا کە بەشێکی زۆری ڕابەرانی شۆڕش جوولەکە بوون، بەڵام ئەوە هیچ گۆڕانێکی بەسەر بڕیاری ئەواندا نەهێنا. بەڵام من شەیدای شۆڕشی ڕووسی بووم، وەک لاوێک نەمدەتوانی خەباتی ئەو شۆڕشە بەهەند وەرنەگرم. هەستم دەکرد لە چرکەساتێکی گەورەی مێژووی مرۆڤایەتیدا دەژیم. سەرەڕایی ئەوەی وەک خەباتگێڕێکی سیاسی بەکردەوە تێکەڵی شۆڕش نەبووم، بەڵام ئەوەی لە دەوروبەرم دەگوزەرا هێجگار هەستبزوێن بوون. تا ڕۆژێک لە مانگی حەوتی ساڵی ١٩٢٠ دا دایک و باوکم بڕیاریان دا بۆ لیتوانیا بگەڕێنەوە، من پێم خۆش نەبوو، پێم وا بوو پشت لەو شڵەژانە مێژووییە دەکەم. بەڵام بۆ من شیاو نەبوو وەک مناڵێکی جوولەکە پشت لە خێزان و پەروەردەم بکەم، بەو هۆیەوە لەگەڵ دایک و باوکم لە ساڵی ١٩٢٠ -١٩٢٣ درێژەم بە ژیان دا لە لیتوانیا.\nپرسیار: ئایە وەک جوولەکەیەک “کتێبی پیرۆز” ڕۆڵی سەرەکیی هەبووە لە ژیانی پەروەردەیی تۆدا؟\nوەڵام: لە مناڵیمدا هەمیشە “کتێبی پیرۆز” بوونی هەبووە. هەمیشە “کتێبی پیرۆز” بەشێک بووە لە پەروەردەی من. لە شەش ساڵیدا دایک و باوکم منیان بۆ وانەی عیبریی تەوراتی دەنارد، هەر بۆیە کاتێک چووم بۆ دواناوەندی بە عیبری دەمخوێندەوە و دەمتوانی دەقی یەهودی وەربگێڕم. بەڵام لەو کاتەدا تەفسیری “کتێبی پیرۆز”ـیان بە من نەدەدا. دواتر دەرکم بە گرنگی ئەو تەفسیرانە کرد لە تێگەیشتنی “کتێبی پیرۆز”ـدا.\nپرسیار: ئایە لەو کاتەدا بەرهەمە فەلسەفییە یەهودییەکانیشت دەخوێندەوە؟\nوەڵام: لە دواناوەندیدا فەلسەفەیان پێ نەدەوتینەوە، بەڵام من خۆم کەم کەم مەیلم بە لای فەلسەفەدا ڕۆیشت. لەوانەیە بە لای تۆوە سەیر بێت گەر بڵێم بیرکردنەوەی فەلسەفی لە نووسەرانی ڕووسی -وەک دۆستۆڤیسکی، تۆڵستۆی و تۆرگنێف-ـەوە فێر بووم. ڕۆمانی ڕووسی پڕە لە پرسی فەلسەفیی دەربارەی مانای ژیان و پەشێویی مێتافیزیکی.\nپرسیار: دوای ئەوەی بڕوانامەی دیپلۆمت وەرگرت، ساڵی ١٩٢٣ بەرەو فەرەنسا هاتی و چوویتە زانکۆی ستراسبۆرگ. بۆچی ستراسبۆرگت هەڵبژارد؟\nوەڵام: دایک و باوکم ئەوێیان بۆ هەڵبژاردم. لەو دەمەدا ستراسبۆرگ شارێکی پلە دوو بوو، نە زۆر گەورە بوو، نە زۆر بچووک. ئەوسا لە ستراسبۆرگدا کولتوری ئەڵمانی جێگەیەکی گرنگی هەبوو، بۆیە خەڵکی بە ئەڵمانی قسەیان دەکرد. دایک و باوکم ستراسبۆرگیان هەڵبژارد، چونکە نزیکترین شار بوو لە لیتوانیاوە.\nپرسیار: کاتێک بۆ ستراسبۆرگ ڕۆیشتی، زمانی فەرەنسیت دەزانی؟\nوەڵام: نە. تەقریبەن نە. بەڵام پێش ئەوەی خوێندنی فەلسەفە دەست پێ بکەم، زمانی فەرەنسیم خوێند و کەمێکیش خەریکی لاتینی بووم.\nپرسیار: لە زانکۆی ستراسبۆرگدا پرۆفیسۆر مۆریس پرادین (Pradines) و بلۆندێل (Blondel)ـت ناسی.\nوەڵام: بلۆندێل مامۆستایەکی زۆر چالاک و بەخشندە بوو. بیروبۆچوونی بلۆندێل زۆر لە تیۆری دۆرکهایمەوە نزیک بوو. شەیدای کولتوری ڕووسی بوو، هەروەها پەرۆشی هەبوو بۆ کۆی کولتورەکانی تر. لەگەڵ ئەوەی جوولەکە نەبوو، بەڵام گرنگییەکی زۆری بە تەفسیرەکانی “کتێبی پیرۆز” دەدا. هەڵبەت مۆریس پرادینیش مامۆستایەکی گەورەی فەلسەفەی گشتی بوو. ئەو دەروونناسی و فەلسەفەی نوێی بەباشی دەناسی. پرادین تیۆری لیڤی-بروێلی (Levy-Bruhl) وەردەگرت و لە ڕوانگەیەکی عەقڵگەرایانەوە تەفسیری دەکرد.\nپرسیار: لەو کاتەدا چ فەزایەک بەسەر زانکۆی ستراسبۆرگدا زاڵ بوو؟\nوەڵام: کەشێکی پڕ لە ئارامی. دەکرێت بڵێم وەک جوولەکەیەک، هیچ مامۆستا یان خوێندکارێک ناڕەحەتی نەکردم. تەنانەت مامۆستایەکم هەبوو ڕاستڕەوێکی مەسیحیی چالاک بوو، بە ناوی کارترۆن. لە ڕاستیدا ئەو ڕۆژگارە بە هۆی ئەو بارودۆخە سیاسییە زاڵەی ئەوروپاوە، خوێندکاران زۆر سیاسیتر بوون لە ئەمڕۆ. تەقریبەن هەموو هاوپۆلەکانم چەپ بوون. خوێندکارێکی زۆر چەپی مەسیحی بوون.\nپرسیار: لە زانکۆی ستراسبۆرگدا زیاتر بەرهەمی کێت دەخوێندەوە؟\nوەڵام: لەو کاتەدا فەلسەفەی نوێ، فەلسەفەی بێرگسۆن بوو. هەمووان دەربارەی بێرگسۆن و چەمکی “دیورەیشن” (durée) ـی ئەو، قسەیان دەکرد. منیش لەژێر کاریگەریی بێرگسۆندا بووم، بەتایبەت ڕوانگەی بۆ چەمکی “کات”. هێشتاش بێرگسۆن دەخوێنمەوە و پێم وایە بەبێ فەلسەفەی بێرگسۆن، فەلسەفەی هاوچەرخ مانایەکی نییە.\nپرسیار: دوای ئەوەی بەکالۆریۆست لە فەلسەفەدا وەرگرت، دەستت بە نامەی دکتۆراکەت کرد، هەر بەو جۆرەش بوو ئێدمۆند هۆسرێلت کەشف کرد.\nوەڵام: خانمێکی گەنج بە ناوی گابرێل فایفەر (Pfeiffer) کە لە “دەزگای توێژینەوەی فەلسەفیی ستراسبۆرگ” کاری دەکرد، پێشنیاری ئەوەی بۆ کردم بۆ کارکردنم دەربارەی تیۆری “ئیدراک”، کتێبی لێکۆڵینەوە لۆژیکییەکانی هۆسرێل بخوێنمەوە. ئەو کتێبە زۆر ئاڵۆز بوو، بەڵام دەرچەیەکی نوێی بە ڕووی بیرکردنەوەی فەلسەفیی مندا کردەوە. ئەو ئایدیایەی کە ڕوانینێک لەگەڵ شتێک هاوجێ دەبێت، بریتییە لەو ڕوانینەی کە شتەکە دای دەپۆشێت، هەروەها ئەو ئایدیایەی کە پەڕینەوە لە شتەوە بۆ “مەبەست” و لە “مەبەست”ـەوە بۆ هەموو ئەو شتانەی کە ئەم مەبەستە لە پێگەی ئاسۆی بیرکردنەوەدا لەخۆی دەگرێت، بیرکردنەوەی ڕاستەقینەی فینۆمینۆلۆژییە، بە باوەڕی من ئیمکاناتێکی زۆری لە خۆدا هەڵگرتووە. بەو هۆیەوە بوو لەگەڵ هۆسرێلدا پەیوەندیم دروست کردوو و لە ساڵی ١٩٢٩ بۆ بینین و ئامادەیی لە وانەکانیدا بۆ فرایبۆرگ ڕۆیشتم. مانەوەم لە فرایبۆرگ نزیکایەتیی ڕاستەوخۆی لەگەڵ هۆسرێلدا بۆ ڕەخساندم.\nپرسیار: هۆسرێل چ جۆرە مرۆڤێک بوو؟ چ تایبەتمەندییەکی هەبوو؟ لە فەزای زاڵی وانەکانیدا چ بیرەوەرییەکت هەیە؟\nوەڵام: هۆسرێل لە ڕووی کاری وانەوتنەوەی زانکۆوە مرۆڤێکی زۆر نەریتی بوو، بەڵام دەپرژایە سەر بابەتگەلێکی زۆر نوێ. لە ڕاستیدا هۆسرێل بیرکردنەوەی کەسێکی نیشان دەدا کە وەزیفەی فەلسەفیی خۆی بەئەنجام گەیاندووە، هەر چەندە وای دەردەخست کە ئێمە هێشتا لە سەرەتای خوێندنەوە فینۆمینۆلۆژییەکانیداین و کار و کۆڵینەوەی فەلسەفی تر ماوە تا بکرێت و ئەو ئەرکە بەئەنجام بگات. وتووێژ لەگەڵ هۆسرێل دژوار بوو، چونکە پرسیاری تۆی بە گوتارێک لە زەمینەی سیستەمی فیکریی خۆی وەڵام دەدایەوە. هیچ شتێکی چاوەڕواننەکراو بوونی نەبوو، وەڵامی پرسیارەکە پێش خستنە ڕووی دەزانرا، چونکە وەڵام لە ڕەوتی گەشە و فیکری هۆسرێلدا زانراو بوو.\nپرسیار: با ئێستا لەبارەی هایدیگەرەوە بدوێین. تۆ هاتنت بۆ فرایبۆرگ بە هۆی هۆسرێلەوە بوو، بەڵام هایدیگەرت کەشف کرد.\nوەڵام: لەگەڵ ئەوپەڕی ڕێزمدا بۆ هۆسرێل، من زۆر زوو وازم لەو هێنا و بە شوێن هایدیگەردا ڕۆیشتم. من تەنیا کەس نیم کە ئەو گوزەرەم ئەنجام داوە. هایدیگەر لە هەمان کۆلێژ وانەی دەگوتەوە کە هۆسرێلی لێ بوو. بەڵام زۆرینە بۆ وانەکانی هایدیگەر دەڕۆیشتن تا وانەکانی هۆسرێل. هەمووان بۆ شوێنی نمایشی جەماوەری دەڕۆیشتن کە هایدیگەر وانەی تێدا دەوتەوە. ئەمە بۆ هۆسرێل ترسناک بوو! ئەو پەیوەندییە تا ئەندازەیەک منی دەخستەوە یادی پەیوەندیی نێوان شۆپێنهاوەر و هیگڵ لە زانکۆی بەرلین. زۆرینەی خوێندکاران لە وانەکانی هیگڵدا ئامادە دەبوون و شۆپێنهاوەر دەمایەوە و چەند خوێندکارێکی دەرەوەی زانکۆ دەهاتن. بە بیرم دێت بۆ ئامادەبوون لە وانەی پاشنیوەڕۆی هایدیگەردا، دەبوو لە بەیانییەوە جێگە بگریت. وانەکانی هایدیگەر زۆر سەرنجڕاکێش بوون. فیکری هایدیگەر ورد و بەباشی شێوەی گرتبوو. ئەو بە شێوەیەکی بلیمەتانە و لێزانانە شیکردنەوەی فینۆمینۆلۆژیی هۆسرێلی بەکار دەهێنا. هەر وانەیەکی بۆ ئێمە شتێکی نوێی تێدا بوو. ناتوانم پێت بڵێم تا چ ئەندازەیەک شیکارییەکانی هایدیگەر بۆ بوون (L’être) و هەبوو (l’étant)، هەروەها جیاوازییە ئۆنتۆلۆژییە ناسراوەکەی کە لە کتێبی بوون و کات (Sein and Zeit)ـدا بەری دەکەوین، منیان شۆک کرد.\nپرسیار: چ بیرەوەرییەکەت لەگەڵ هایدیگەردا هەیە؟ شەخسییەن دەتناسی؟\nوەڵام: هیچ کات شەخسییەن ئەوم نەناسیوە. هیچ کات لە دەرەوەی سیمینارەکانی، پەیوەندیی هاوڕێیانەم لەگەڵیدا نەبووە. دەزانیت هایدیگەر کەسێکی زۆر پێگەدار بوو، بە هۆی دژە سامیبوونییەوە زۆر جێگەی متمانە نەبوو، بەڵام لەگەڵ مامۆستا و خوێندکارە یەهودییەکاندا پەیوەندییەکی دروست و باشی هەبوو. درەوشانەوەکەی زۆر سەرنجڕاکێش و بە تین و تاو بوو. بۆ منیش زۆر بەرهەمدار بوو.\nپرسیار: بەڵام تۆش کاریگەریی هایدیگەرت زۆر لەسەر بوو.\nوەڵام: بەڵێ، زۆر. بوون و کات کاریگەریی زۆری لەسەر من دانا. وام هەست دەکرد لەگەڵ هایدیگەردا دەرگایەک بەرەو ڕووی هەموو شتێک بۆ من دەکرێتەوە. لە هایدیگەرەوە هێزێک دەدرەوشایەوە هەموومانی سەرسام دەکرد. دەبێت ئەوەت پێ بڵێم ئێمە هەموومان تاسەداری هایدیگەر بووین. ئەو بە جۆرێک دەپەیڤی کە هیچ کەس پێش ئەو، بەو جۆرە نەپەیڤیوە.\nپرسیار: هێشتاش بە هەمان ئەندازە سەرسامی هایدیگەری؟\nوەڵام: ڕاستگۆیانە پێت بڵێم، زەحمەتە بۆم سەرسامی ناسیونال-سۆشیالیستێک بم. بەڵام بلیمەتیی هزری و فەلسەفیی هایدیگەر نکۆڵی لێ ناکرێت. من هەستم بەوە کردووە و هەمیشەش هەستی پێ دەکەم. ئەمە بەهێزترین کاریگەرییەک بووە کە لە ژیاندا وەرم گرتبێت. پێم وایە لە هەمان کاتدا کە هایدیگەرم ناسی -واتا 1920 -1930- ئەو نازی بوو، بەڵام هێندەش قسەی نەدەکرد. لە هەلومەرجی مێژوویی نازیزمدا، هایدیگەر باوەڕی وا بوو قەڵەمڕەوی چارەنووسی “بوون”ـی لەئەستۆدایە. ڕاستییەکەی ئەوەیە هەر چۆنێک بێت هایدیگەر ماوەیەک باوەڕی بە هیتلەر هەبوو، لەوانەیە هایدیگەر لە بوونی هیتلەردا ئومێدی بە جیهانێکی نوێ هەبووبێت. بە هەرحاڵ بۆم ئەستەمە ئەم شتانە لەبیر بکەم.\nپرسیار: بە باوەڕی تۆ هەنووکەییبوونی هایدیگەر لە چیدایە؟\nوەڵام: قورسە ئەوە بوترێت. پێم وایە ئەوەی لە هایدیگەرەوە دەمێنێتەوە دەستنیشانکردنی ئەو بنەڕەتەیە کە جۆری مرۆڤ شوێنی دەرکەوتن و خوڵقاندنی ڕووداوی فەلسەفییە. بە باوەڕی هایدیگەر ڕووداوی فەلسەفی بەتەواوی بە بنەڕەتی “بوون”ـەوە پەیوەستە. تەواوی فەلسەفە لە هایدیگەر بە دواوە لەسەر بنەمای ئەم بونیادی “بوون”ـە گەشەی کردووە. بە باوەڕی هایدیگەر پرسی ئەسڵ و بنەڕەت لە مرۆڤدا وەک هەبوویەک بەدیار دەکەوێت. بەڵام بوونی مرۆڤ وەک هەبوویەک، بەتەواوی بریتییە لە تێگەیشتنی “بوون”. بێگومان فەلسەفەی هایدیگەر بەرهەمێکی نوێی فیکری یۆنانی و ڕادیکاڵیزەکردنی دووبارەی پرسە فەلسەفییەکانە.\nپرسیار: ئایە خۆت بە فەیلەسووفێکی هایدیگەری دادەنێیت؟\nوەڵام: هایدگەری نا. بەڵام دواجار هایدیگەر پرسگەلێک دەخاتە ڕوو کە منیش ئەو پرسانەم بۆ گرنگە. بە باوەڕی من ئەو مانایەی چەمکی “بوون” کە لە فەلسەفەی هایدیگەردا ڕەنگی داوەتەوە، زۆر گرنگە. بە هەرحاڵ، هایدیگەر بەشێکە لە ژیانی فەلسەفیی من. ئەو کاریگەرییەکی زۆری لەسەر من داناوە و ناتوانم نکۆڵی لەو کاریگەرییە بکەم. هێشتاش هەر جارێ کتێبی “بوون و کات”ـی دەخوێنمەوە، هەست دەکەم لەژێر ئەفسون و سەرنجڕاکێشیی هایدیگەردام.\nپرسیار: لە شوێنێکدا نووسیبووت هایدیگەر فێری کردم کە “بوون” وەک زایەڵەیەکی زمانی فەهم بکەم.\nوەڵام: ئاهـ، تۆ ئەو ڕستەیەت لەیاد ماوە، بەتەواوی دروستە. دەزانیت “بوون” پێش هەر شتێک کردارێکە. لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا لەم بونیادە ڕێساییەدا، تێگەیشتنێکی بنەڕەتیتر دەربارەی مرۆڤ دێتە ئاراوە. لە ڕێگەی چەمکی “بوون”ـەوە، مرۆڤ ئیدی تەنیا شوێنی بەدیارکەوتنی دەروونناسیی ئاژەڵ نییە، چونکە گەر مرۆڤ بوونی نەبێت چەمکی “بوون”ـیش بوونی نییە.\nپرسیار: دەگەڕێینەوە بۆ یادەوەرییەکانت. دەتوانیت دەربارەی ئەو موناقەشەیە بدوێیت کە ساڵی ١٩٢٩ لە داڤۆس (Davos) لەنێوان ئێرنست کاسێرەر و مارتن هایدیگەردا ڕووی دا؟\nوەڵام: جۆرە دانیشتنێک بوو دەربارەی کانت و فینۆمینۆلۆژیا. جگە لە هایدیگەر و کاسێرەر، فەیلەسووفی فەرەنسی “ژان کاڤایس”ـیش بوو کە دواتر نازییەکان وەک ئەندامێکی بزووتنەوەی بەرەنگاری، گولەبارانیان کرد. من بۆ بەشداریکردن لەو دانیشتنە لە ستراسبۆرگ خوێندنی بەخشراوم -لەسەر ڕاسپاردەی هایدیگەر- وەرگرت. من هێشتا شتگەلێکی گرنگی ئەو موناقەشەیەم لەیاد ماوە، بەتایبەت ڕووبەڕووبوونەوەی هایدیگەر و کاسێرەر. کاسێرەر دەربارەی تەفسیری هایدیگەریی کانت دەدوا و هایدیگەریش بۆچوونەکانی دەربارەی کانت دەخستە ڕوو. کاسێرەر تا ڕادەیەک نوێنەری نەریتی کلاسیک و ئەرستۆکراتیی ژینگەی زانکۆی ئەڵمان بوو. ئەو هەمیشە کەسێکی بێدەنگ بوو. هایدیگەر لە ڕاستیدا ڕەمزی یەکێتیی فەیلەسووف و نیشتمان بوو. هایدیگەرم لە پۆشاکی خلیسکانێ و کڵاوی شاخەوانیدا دێتەوە یاد کە هەموو ڕۆژێک بەپیادەڕەوی بۆ شاخ دەڕۆیشت. هایدیگەر زۆر وەرزشڤان بوو، لە کاتێکدا کاسێرەر زۆر ئارام بوو، تەقریبەن دۆخێکی خانەدانئاسای هەبوو. یادەوەرییەکی ترم، شانۆگەریی موناقەشەی نێوان کاسێرەر و هایدیگەرە کە لەگەڵ خوێندکاران و مامۆستایاندا نمایشمان کرد. پرۆفیسۆر بۆلنۆ ڕۆڵی هایدیگەری دەگێڕا و منیش ڕۆڵی کاسێرەر. ئەو ڕۆڵەیان بۆیە بە من دابوو لەبەر ئەوەی ڕەنگی قژی من لە ڕەنگی قژی کاسێرەرەوە زۆر نزیک بوو. هەڵبەت بڕێک بۆدرەی سپییان لە قژم دا.\nپرسیار: با ئێستا دەربارەی قۆناغی جەنگی دووەمی جیهانی بدوێین؟\nوەڵام: دوای تەواوبوونی نامەی دکتۆراکەم، ڕۆیشتم لە پاریس نیشتەجێ بووم. منیان بە بەڕێوەبەری “کۆلێژی جوولەکەی ڕۆژهەڵات” دامەزراند، کە بۆ وڵاتە ڕۆژهەڵاتییەکان مامۆستایان پەروەردە دەکرد، هەروەها دەستم بە نووسینیش کرد. یەکێک لە نووسراوە فەلسەفییەکانی ئەو کاتەم، ناوی “هەڵهاتن” (De L’évasion) بوو. ناوەڕۆکی ئەم نووسراوە، پێشبینیی پەیدابوونی ئایدۆلۆژیای هیتلەری بوو کە بەرە بەرە هەموو شوێنێکی دەگرتەوە. کاتێک ئەمڕۆ دووبارە ئەو دەقە دەخوێنمەوە، تەواوی قورسایی ئەو بێهیواییە هەست پێ دەکەم کە ئەو سەردەمە بەرانبەر ئەو ڕووداوە مێژووییەی کە لە ئەڵمانیا ڕووی دەدا هەستم پێ دەکرد. چوار ساڵ دوای نووسینی ئەو دەقە، لە ساڵی ١٩٣٩ دا خۆم لە چوارچێوەی ئەو ڕووداوانەدا بینییەوە، وەک وەرگێڕی ڕووسی و ئەڵمانی چوومە خزمەتی سوپای فەرەنساوە. دوای شکستی فەرەنسا لە ساڵی ١٩٣٩ دا خرامە بەندینخانەوە و بۆ ئەڵمانیا گواسترامەوە.\nپرسیار: تۆ وەک بەندکراوێکی جوولەکە هیچ کێشەیەکت نەبوو؟\nوەڵام: من بارودۆخێکی زۆر تایبەتم هەبوو، چونکە ئەڵمانییەکان دەیانزانی جوولەکەم، بەڵام جلوبەرگی سەربازیی فەرەنسی، منی لە بەندینخانەی کاتیی بەندکراوەکان ڕزگار کرد. سەربازە جوولەکەکانیان لە سەربازە فەرەنسییەکان جیا دەکردەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا کەڵکمان لە ڕێساکانی ڕێککەوتننامەی ژنێف بینی.\nپرسیار: قۆناغی بەندکراویت چۆن تێپەڕاند؟\nوەڵام: من لە ئۆردوگایەکی شاری هانۆڤەردا بووم. لەبەر جوولەکەییبوون ئازاریان نەدەداین، بەڵام تەواوی ڕۆژ ناچار بووین لە جەنگەڵدا کار بکەین.\nپرسیار: کاتت بۆ خوێندنەوە هەبوو؟\nوەڵام: وەکوو هەموو بەندکراوەکانی تر تەنیا حەقی وەرگرتنی کیسە و نامەمان هەبوو. کتێبیشمان بەدەست دەگەیشت، هەڵبەتە نازانم لە کوێوە و لە لایەن چ کەسێکەوە. تەنانەت لە قۆناغی بەندکراویدا دووبارە فرسەتی خوێندنەوەی هایدیگەریشم هەبوو، ڕۆسۆ و پرۆست و هیگڵیشم خوێندنەوە. بارودۆخێکی ئایدیاڵ نەبوو، بەڵام مایەی بەرگەگرتن بوو. بە هەرحاڵ کاتم بە فیڕۆ نەدا. دەزانیت جەنگ و بەندینخانە هەلومەرجێکن تێیاندا پرسە ئۆنتۆلۆژییە مرۆییەکان وەک زەروورەتێکی ئەخلاقی دەخرێنە ڕوو.\nپرسیار: مادام هاتینە سەر ئەخلاق، هەستی تۆ لەو کاتەدا بەرانبەر بە ستەمکاریی نازییەکان لە ئۆردوگای بەندکراوەکاندا چۆن بوو؟\nوەڵام: لە بەندینخانەدا هیچ شتێکمان لەو بارانەوە نەدەزانی. دواتر بوو تێگەیشتین. جێگەی باوەڕ نەبوو، تەنانەت بۆ بەندکراوانی جەنگیش. جیاوازیی ئێمەی سەربازانی جوولەکەی بەندکراو لە بەندینخانەی ئەڵمانەکان و ئەو جوولەکانەی کە بۆ کورە مرۆڤ‌سوتێنەکانی ئاوشفیتز نێردرا بوون، ئەوە بوو هەر چەندە بەدڕەفتارییان لەگەڵ دەکردین، بەڵام وەک سەرباز بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان دەیانپاراستین. بەڵام جوولەکەکانی تریان وەک ئاژەڵ دەبینی و دەستیان لە کەس نەدەپاراست. لەگەڵ ئەوەشدا ئاوشفیتز هەمیشە ئیهانەیەکە بۆ کۆی ویژدانی مرۆڤایەتی.\nپرسیار: یەکەمین کتێب کە تێیدا ڕوانگەی خۆتت ڕوون کردووەتەوە، کتێبێکی بچووکە بە ناوی “لە وجودەوە تا مەوجود” (De l ‘Existence a l ‘Existent) کە لە کاتی جەنگ و لە بەندینخانەدا نووسیوتە.\nوەڵام: بەڵێ، ڕاستە. نووسینی ئەو کتێبە لەو ئۆردوگایەی کە بەندکرابووم دەستم پێ کرد و دواتر لە پاریس بڵاوم کردەوە. پێم وایە ئەوەی لەو کتێبەدا گرنگە، وەسفی پرسی بوونی بێناوە. پرسێک کە لێرەدا دەخرێتە ڕوو ئەو شتەیە کە بە “بوونی هەیە” (il y a) ناوی دەبەم. کاتێک دەربارەی “بوونی هەیە” دەدوێم، مەبەستم ڕەهەندی ناکەسیی “بوون”ـە. دەبێت لەوە تێبگەین کە بێناوی و بێلایەنیی چەمکی “بوونی هەیە” لەگەڵ بەخشندەیی چەمکی “esgibt”ـی هایدیگەر وەک یەک دانەنێین، چونکە لە چەمکی “esgibt” کرداری ئەڵمانیی “geben” بوونی هەیە کە بە مانای “دان” دێت. لە ڕوانگەی هایدیگەرەوە “esgibt” ڕەحمەتێکی بڵاوبووەوەیە. چەمکی “بوونی هەیە” لە جۆرە بێماناییەکی (non-senes) بێناو و ناکەسی، سەرچاوە دەگرێت. دەبێت “بوونی هەیە” بەو جۆرە لێی تێبەگەین وەک چۆن دەستەواژەی “ڕۆژە” دە‌هێنینە سەر زمان. لەم ڕستەیەدا مەفهومی بەخشندەیی بوونی نییە. ئەم ئەزموونە ترسناکە، بەناکەسیکردنە، تۆقینێکی تەواوە بەرانبەر بە بوون.\nپرسیار: لەگەڵ ئەوەشدا لەودیو وەسوەسەی بێناوی و ترس لە “بوون”ـی بێناو، بۆ یەکەمین جار لە بەرهەمەکانتدا پرسی “ئەویتر” دەخەیتە ڕوو.\nوەڵام: ڕاستە. دەرچوونی ڕاستەقینە لە چەمکی “بوونی هەیە” لە “بوون بۆ ئەویتر”ـدا نووستووە. بێمانایی بوون تەنیا لە قبوڵکردنی بەرپرسیارێتیی بەرانبەر بە “ئەویتر” کۆتایی دێت. “من” تەنیا کاتێک لە کۆتی “بوونی هەیە” ڕزگاری دەبێت کە پەیوەندییەکی بێمەبەستانەی لەگەڵ ئەویتردا هەبێت. ئەویتر واتا دەرچوون لە خود. هەر چی دواتر نووسیم، ڕیشەی لە ئایدیای “بوون بۆ ئەویتر”ـدایە کە لەو کتێبەدا باس کراوە.\nپرسیار: لە کتێبی “کات و ئەویتر”دا، دووبارە بابەتی “ئەویتر” دەبینین کە چوار وانەتە لە “قوتابخانەی فەلسەفە”ـی ژان واڵ پێشکەشت کردووە. دەتوانیت دەربارەی ئەو کتێبە بدوێیت؟\nوەڵام: لەگەڵ ژان واڵدا زۆر هاوڕێ بووم، پێم وایە فەیلەسووفێکی گەورەیە. ژان واڵ ئەو قوتابخانەیەی لە نزیکی سۆربۆن دامەزراندبوو تا دەرفەت بدات بەو فەیلەسووفانەی کە لە دەرەوەی زانکۆن، قسەی خۆیان بکەن. ئەو داوای لە من کرد چەند وانەیەک دەربارەی کارەکانم و بیرکردنەوەی فەلسەفیم بخەمە ڕوو. بابەتی کاتم وەک دەلاقەیەک بەرەو ڕووی “ئەویتر” هەڵبژارد و هەوڵم دا ئەوە نیشان بدەم کە کات بەرهەمی کردەی “من”ـێکی تاقانە و تەریک نییە، بەڵکوو زادەی دروستبوونی پەیوەندیی تاکە بە ئەویترەوە. لە کتێبەکەدا هەوڵ دراوە پرسی کات نەک لە چوارچێوەی ئەزموونی پەتیدا ببینرێت، بەڵکوو هەوڵ دراوە پرسی کات لە ڕوانگەی پەیوەندیی بە “ئەویتر”ـەوە سەیر بکرێت.\nپرسیار: کەوایە بە باوەڕی تۆ کۆمەڵایەتیبوون (socialité) دەرچوونە لە خود بۆ بینینی ئەویتر. ئایا چەمکی “بەرپرسیارێتی” لێرەدا دێتە ئاراوە؟\nوەڵام: بەرپرسیاربوون واتا بێلایەن نەبوون بەرانبەر بە ئەویتر. بەر لەوە هۆسرێل بەرپرسیارێتیی بەرانبەر بە حەقیقەت دەخستە ڕوو. بە باوەڕی من بەرپرسیارێتیی بەرانبەر بە حەقیقەت، بەبێ بەرپرسیارێتیی بەرانبەر بە ئەویتر، بوونی نییە. پەیوەندیی نێوسوبێکتیڤیتی (intersubjectivité) تەنیا لە ئەخلاقدا بە مانای بەرپرسیارێتی بوونی هەیە. بە واتایەکی تر، تاکەکەس تەنیا بە شێوەی پەیوەندیی نێوسوبێکتیڤ بوونی هەیە. سوبێکتیڤیتە (Subjectivité) بوونی بۆ خۆی نییە، بەڵکوو بوونی بۆ ئەویترە.\nپرسیار: ئایە بەرپرسیارێتیی ئەویتر بەرانبەر بە من چییە؟\nوەڵام: بەرپرسیارێتیی ئەویتر بەرانبەر بە من بە خۆیەوە پەیوەستە. پەیوەندیی بەرابەریەک بوونی نییە. ئەویتر بەر لە من حزووری هەیە. ئەوە “من”ـم کە بۆ ئەویتر بوونم هەیە. بەرپرسیارێتیی من هەمیشە لە بەرپرسیارێتیی هەموو ئەوانی تر زیاترە. وەک چۆن دۆستۆڤیسکی لە برایانی کارامازۆفدا دەڵێت: “ئێمە هەموومان لە بەرانبەر هەموواندا بەرپرسیارین بەرانبەر بە هەموو شتێک و هەموو کەسێک، من زیاتر لەوانی تر.”\nپرسیار: لە ڕوانگەی تۆوە لەنێوان “بەرپرسیارێتی” و “ڕووخسار”دا پەیوەندییەک بوونی هەیە. چۆن دەکرێت ئەم دەستڕاگەیشتنە بە ڕووخسار وەک زەروورەتێکی ئەخلاقی دابنرێت؟\nوەڵام: ئەویتر ڕووخسارە، ڕووخسار مانایەکی تایبەتی ئەویترە. هەر بۆیە باشترین شێوەی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ئەویتردا لە ڕێگەی ڕووخسارەوەیە. بینینی ئەویتر ڕووبەڕوو، سەیرکردنی ڕووخساری، بەتەواوی ئیمکانی ناکۆتای پەیوەندیی ئەخلاقی دەڕسکێنێت. ڕووخسار ئەو شتەیە کە لە ماناکەیدا هاتووە: “تۆ هەرگیز مەکوژە” و تەواوی پەیوەندیی ئەخلاقی لەژێر سایەی ئەم فەرمانەدایە. لە یەکەمین دەرکەوتنی ڕووخساری ئەویتردا، ئەم فەرمانەی تەورات بوونی هەیە: “تۆ هەرگیز مەکوژە.” ڕووخساریش فەرمانێکە بۆ لەئەستۆگرتنی بەرپرسیارێتیی ئەویتر و بەتەنیا جێ نەهێشتنی ئەویتر.\nپرسیار: لە ڕوانگەی تۆوە ڕووخسار تایبەتمەندییەکی “پیرۆز”ـیشی هەیە. ئەم چەمکی پیرۆزییە چۆن هاتووەتە ناو فەلسەفەی “ئەویتر”ـی تۆوە؟\nوەڵام: پێم وایە پەیوەندیی نێوان مرۆڤەکان تەنیا لەسەر بنەمای پیرۆزیی بوون بۆ ئەویتر دامەزراوە. لە ڕووخساردا پیرۆزییەک هەیە، بەڵام بەتایبەت پیرۆزییەکە لەو ڕەفتارەدایە کە وەک ئاراستەیەکی ئەخلاقی ڕووبەڕووی ڕووخساری ئەویتر دەکرێتەوە. کاتێک دەکەوینە بەردەم ڕووخسار، ڕاستەوخۆ ئەندێشەی پیرۆزیش بوونی هەیە. بەرپرسیارێتیی تاکی مرۆڤ لە بەرانبەر ئەویتردا، لەخۆگری پیرۆزیی ئەرکەکەیەتی بەرانبەر بە ڕووخساری ڕووت و بێگانەی ئەویتر.\nپرسیار: ڤیتگنشتاین دەڵێت: “ڕووخسار، ڕۆحی جەستە”یە. دەربارەی ئەمە چۆن بیر دەکەیتەوە؟\nوەڵام: بە باوەڕی من فۆرمۆڵی ڤیتگنشتاین خاڵییە لە هەر جۆرە ئەخلاقێک. ڕاستییەکەی ئەوەیە ڕووخسار دەلاقەیەکە بەرەو ڕووی ئەویتر، مرۆڤ واتا ئەم ئیمکانی پیرۆزییە. لە بووندا “لەپێشتر دانانی خەمی ئەویتر بەر لە خۆم” پیرۆزییەکی تێدایە. مەبەستی من لە ڕووخساری ئەویتر، بەرپرسیارێتیی منە بەرانبەر بە ئەویتر و ئەمە هەمان پرسی عەدالەتە.\nپرسیار: مەبەستی تۆ لە عەدالەت چییە؟\nوەڵام: مەبەستی من لە عەدالەت، چاوەڕوانیی جۆرە دادوەرییەکە کە ئەویتر تاقانە دەبینێت. دادپەروەربوون واتە دۆزینەوەی جوانی و چاکیی ئەویتر بەبێ لەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندیی خۆت، واتە دادوەریی بەگوێرەی حەقیقەت و لەگەڵ ئەو کەسەی کە دادوەری دەکرێت بە میهرەبانییەوە مامەڵەی لەگەڵ بکرێت. دادپەروەربوون واتە کەمکردنەوەی ئەو مەودایانەی کە دادپەروەری لە چاکە جیا دەکەنەوە.\nپرسیار: پێت وایە کۆمەڵگا ڕۆژاواییەکان، کۆمەڵگای دادپەروەر بن؟\nوەڵام: ئەوەی ڕاستی بێت، کۆمەڵگا ڕۆژاواییەکان کۆمەڵگای لیبراڵن، بەڵام پێویستمان بە کۆمەڵگای باشتریش هەیە، لەبەر ئەوەی خۆبەخۆ عەدالەت لە کۆمەڵگای لیبراڵدا بوونی نییە. دەبێت بەردەوام بزاڤگەلێک لەناو ئەم کۆمەڵگایانەدا بێنە کایەوە کە ببنە هۆی دروستبوونی ئەو هەستەی کە عەدالەت هێشتا دادپەروەر نییە. لەوانەیە تەنانەت ئەولەویەتی دیموکراسیش هەر لێرەوە بێت، چونکە ڕیشەی دیموکراسی لە جۆرە عەزاب‌ویژدانێکی پەیوەندیدار بە عەدالەتەوە بوونی هەیە. دیموکراسی دەزانێت بەتەواوی دادپەروەر نییە، هەر بۆیە دەست بۆ چاکەخوازی دەبات و ئەگەر لەبیری بکات کە دەتوانێت دادپەروەرتر بێت، ئەو کاتە ئەو مەترسییە بوونی هەیە کە دیموکراسی وەک سیستەمێکی تۆتالیتار دەرکەوێت و لەو حاڵەتەدا ئەویتر وەک هەبوویەکی تاقانە و تاکێکی زیندوو لەناو دەبات و خۆی لەناو جیهانێکی ڕێکخراو و ڕێنوێنیکراودا قەتیس دەکات.\nپرسیار: لە شوێنێکدا بینیم کە لە کتێبەکەی ڤاسیلی گرۆسمانەوە -ژیان و چارەنووس- وتەت وەرگرتبوو.\nوەڵام: زۆر ستایشی گرۆسمان دەکەم. ئەو ڕۆماننووسێکی گەورەیە و بە وردی سەرنجی قەیرانە سەرەکییەکانی سەدەکەمان دەدات. گرۆسمان شاهیدی گەورەترین قەیرانی مەعنەویی ئەوروپای مۆدێرنە. گرۆسمان ئەوەمان بۆ دەردەخات چۆن هزرێکی بەخشندەی وەک سۆشیالیزم -کە بەفەرمی ناسینی ئەویترە و سیستەمێکە لەسەر بنەمای چاکەخوازی- لە جیاتیی ئەوەی وەک ڕەوتێکی سیاسی و ڕێکخراوی و سیستەمێکی عەقڵی بێتە کایەوە، دەگۆڕێت بۆ سیستەمێکی ترسناکی ستالینی. ئەوەی گرۆسمان نیشانی دەدات ئەو نائومێدییە پەتییەیە کە لە سیستەمی ترسناکی ستالینیزمەوە دەردەکەوێت. لەگەڵ ئەوەشدا لە خوێندنەوەی ئەم کتێبەوە شتێکی ئەرێنی بەدەست دێت، ئەویش ئەو هێزە چاکەخوازە بچووکەیە، کە لە فۆرمی کارە جوزئی و تاکەکەسییەکاندا دەردەکەوێت و لەنێوان دوو کەسدا ڕوو دەدات و لەناو هیچ سیستەمێکدا بوونی نییە. وەک ئەو نمایشەی کۆتایی کتێبەکەی گرۆسمان کە تێیدا ژنێک لەنێوان ئەو کۆمەڵە دنە دراوەی دژ بە سەربازێکی ئەڵمانی، دوایین پارچەنانی دەدات بە سەربازەکە. دواجار ئەمەش جۆرە گەڕانەوەیەکە بۆ ئەخلاق بەبێ دەستەودامێنبوونی سیستەمی ئەخلاقی.\nپرسیار: ئەمە هەمان ئەو بیرۆکەیەیە کە لە کتێبی “سەرجەمێتی و ناکۆتا”ـدا دووبارە دەگەڕێیتەوە سەری.\nوەڵام: ئەو کتێبەم پێش خوێندنەوەی کتێبی “ژیان و چارەنووس”ـی گرۆسمان، نووسی. بەڵام ئایدیای “چاکەخوازی” بەو جۆرەی کە لە کتێبەکەی گرۆسماندا خراوەتە ڕوو، لە کتێبەکەی منیشدا بوونی هەیە. ئەوەی دەمویست لەو کتێبەدا ڕوونی بکەمەوە، ئەوە بوو کە مێژووی فەلسەفە ناکرێت بۆ گشتێتییەک کورت بکرێتەوە کە تێیدا ئاگایی بە خود، هەمان ئاگایی بە گشت بێت. من دژ بەو بیرۆکەیە وەستاومەتەوە کە پێی وایە دواجار دەشێت هەموو ئەزموونەکان لە مەعریفەیەکدا و لە هزرێکی موتڵەقدا یەکانگیر بکرێن و سەرجەمێتییەکیان بەبەردا بکرێت، هەوڵم دا ڕێگەیەکی تر بکەمەوە بۆ گەیشتن بە مانای ناکۆتا.\nپرسیار: ئەمە هەمان شتە کە ناوی دەنێیت “سەنتێزهەڵنەگر” (non-synthetisable).\nوەڵام: ڕێک وایە. ئەوەی ناوی دەنێم “سەنتێزهەڵنەگر” پەیوەندیی ئەخلاقیی نێوان مرۆڤەکانە، ڕووبەڕوویی نێوان دوو کەس بەبێ ئەوەی بۆ سەنتێزێک کورت ببێتەوە. سوبێکتیڤیتەی ڕاستەقینەی مرۆڤ سەنتێزهەڵگر نییە، لایبنز ئەمە دەستنیشاننەکراو دادەنێت، واتا تاکەکەسەکان دەتوانن پێکەوە بن، بێ ئەوەی بە سەرجەمێتییەکەوە پەیوەست بن.\nپرسیار: بەم پێیە، لە فەلسەفە سەرجەمێتییەکان جیا بوویتەوە.\nوەڵام: لەو کتێبەدا هەوڵم داوە ئەوە نیشان بدەم بانگەشەی ئەخلاقی، زەروورەتی ئۆنتۆلۆژی پێویست نییە. دەبێت لەوە تێبگەین کە ئەخلاق جۆرێکە لە فەلسەفەی یەکەم، لەبەر ئەوەی ماهیەتێکی بەرایی هەیە. ئەخلاق لە سەرووی بیرکردنەوەی ئەبستراکتەوە نییە، ئەخلاق وەک بەرپرسیارێتییەک لە کرۆکی سوبێکتیڤیتەی مرۆڤدایە.\nپرسیار: هەروەها لەم بانگەشە ئەخلاقییە بەرانبەر بە ئەویتر “ناکۆتا”یەک بوونی هەیە. ئەم “ناکۆتا”یە چۆن خۆیمان نیشان دەدات؟\nوەڵام: ئێمە لەبەردەم ڕووخساری “ئەویتر”دا ڕووبەڕووی “ناکۆتا” دەبینەوە. ڕووخسار ئاماژەی ناکۆتایە. کاتێک بەرپرسیارێتییەک لە بەرانبەر ڕووخساری ئەویتردا لەئەستۆ دەگرین، ناکۆتا حزووری دەبێت. بە واتایەکی تر تاکێک کە لەبەردەم ئەویتردا دەڵێت “منم” شاهیدی لەسەر ناکۆتا دەدات. لە ڕاستی و دروستیی ئەم شاهیدیدانەوەیە ناکۆتایەک کە دەرەکییە، دەگۆڕێت بۆ ناکۆتایەکی ناوەکی.\nپرسیار: ئایە دەستڕاگەیشتن بە ناکۆتا بۆ هەموو کەسێک یەکسانە؟ ئایە هەموو کەسێک دەتوانێت لە ڕێگەی کردەی ئەخلاقییەوە شاهیدی ناکۆتا بێت؟\nوەڵام: ئەخلاق حەقیقەتێکی هاوبەشە لەنێوان هەموو تاکەکاندا. هەر کەسێک ئەم بانگەشە ئەخلاقییە تەنیا دەتوانێت لە خۆیدا ببینێتەوە. ئەم بانگەشە ئەخلاقییە لە یەکێتییەکەیدا شیاوی ئاڵوگۆڕە و پێش هەر شتێک بیرکردنەوە لە بوون بۆ ئەویتر، ڕووداوی پیرۆز مومکین دەکات.\nپرسیار: بەڵام ئایە ئەم بەرپرسیارێتییە لە ڕووخساری هەموو کەسێکدا دەبینین، تەنانەت لە ڕووخساری جەلادێکیشدا؟\nوەڵام: نابێت پەیڤی “ڕووخسار” بە مانایەکی سنووردار وەربگرین. دەبێت لەم بارەوە ورد بین. مەبەستی من لە “ڕووخسار”، دەم، لووت، یان ڕەنگی چاوەکان نییە. ڕووخسار ئاماژەهەڵگرێکی بێسیاقە. ڕووخسار مانایە لە دەرەوەی کەسێتیی تاکەکەسێکەوە. ڕووخسار ئیمکانێکە بۆ تاکەکەسیی مرۆیی تا لە یەکێتییەکەیدا مانا ببینێتەوە. هەر ئەویترێک تاقانەیە. ئەویتر لە یەکێتییەکەدا لە جۆری مرۆڤ و فرەیی مرۆڤانە سەربەخۆیە. هەر جارێک کە من نیگای ڕووخساری ئەویتر دەکەم، بەرپرسیارم بەرانبەری. ئەمە لە ڕاستیدا ڕەوشی پیرۆزی بوون بۆ ئەویترە. ئەگەر من جەخت لەسەر کەسێتیی فڵان کەس بکەمەوە، هەموو شتێک لەم ڕەوشەدا هەموار دەبێتەوە. پیرۆزی ڕەخساو بوونی نییە، ئەگەر بوون خۆی بە هۆکار و ڕیشەی بوونی خۆی بزانێت. ئەمە من دەخاتەوە بیری ئەو ڕستەیەی پاسکاڵ کە هەمیشە وەریدەگرم و لە پێشەکیی کتێبی “جۆرێکی دیکە لە بوون یان لەودیوی ماهیەتەوە” هێناومەتەوە: “شوێنی من لەبەر هەتاودا ئەمەیە؛ سەرەتا و وێنەی داگیرکردنی هەموو سەر ئەرز.”\nپرسیار: بۆ کۆتاییهێنان بەم وتووێژە حەز دەکەم دوایین پرسیارت لێ بپرسم. کاتێکی زۆرمان نییە تاوەکوو قسە دەربارەی پەیوەندیی تۆ بە خوێندنەوە یەهودییەکانەوە بکەین، بەڵام بەگشتی دەزانرێت کە تۆ لەم بوارەدا هەم لە فەرەنسا و هەمیش لە دەرەوە، بڵێیت و نەڵێیت وەک مەرجەع ناسراویت…\nوەڵام: پێشووتریش ئەوەیان پێ وتووم، بەڵام ڕاستگۆیانە بڵێم کارم لە زەمینەی نوێکردنەوەی یەهودییەتدا نییە. ناکرێت لەبەر ئەوەی ئایەتە تەلمودییەکان لە شیکردنەوە فەلسەفییەکانمدا دەهێنمەوە، بە نوێکەرەوەی یەهودییەت دابنرێم.\nپرسیار: لەگەڵ ئەوەشدا “کتێبی پیرۆز” زۆر دەخوێنیتەوە.\nوەڵام: هەمیشە وتوومە ئەوروپا واتا “کتێبی پیرۆز” و یۆنان. ناکرێت بەبێ “کتێبی پیرۆز” لە فیکری ڕۆژاوا تێبگەین. “کتێبی پیرۆز” فێرمان دەکات، دەبێت دراوسێکەمان وەک خۆمان خۆش بوێت و تاک لەو کاتەوە دەست پێ دەکات کە پەیوەندیی لەگەڵ ئەویتردا دەبەستێت. گەر “کتێبی پیرۆز” گرنگ بێت، لەو ڕووەوەیە.\nپرسیار: ئایە خۆت بە بیرکەرەوەیەکی دینی دادەنێیت؟\nوەڵام: دین هاوشێوەی فەلسەفە نییە. پایەکانی دین لەسەر بنەمای حەقیقەتگەلێک دامەزراون کە بەیەکجاری بۆ هەمیشە جێگیرکراون. فەلسەفە بەو جۆرە نییە، فەیلەسووف کار بە دین ناکات، بەڵام لە پێگەی کەسێکی باوەڕداردا کە کاری فەلسەفە دەکات، ئەرکە دینییەکان ئەنجام دەدات. هەر بۆیە هیچ کات نەمویستووە نەریتی فەلسەفیی ڕۆژاوا لەگەڵ کەلامی تەوراتیدا تەبا بکەم. هیچ کات نەبووە نەریتی بیرکردنەوەی ڕۆژاوایی مافی ژیانی نەبێت، تەنیا لەبەر ئەوەی من ئەزموونی تەوراتی وەک ئەزموونی بنچینەیی مرۆڤایەتی دەبینم. گەر ئەو دوو نەریتە لە مندا و لە بیرکردنەوەی مندا خۆیان سازاندووە، بێگومان بە هۆی ئەزموونی ژیانی منەوەیە.\n*سەرچاوە: نقد عقل مدرن، گفتگوهایی با اندیشمندان جیهان، رامین جهانبگلو، ترجمە حسین سامعی، جلد یکم، چاپ چهارم، سال 2007.\n*ئەم وتووێژە ساڵی ١٩٩٤ ئەنجام دراوە.\n چەمکی دیورەیشن (Duration)، چەمکێکی سەرەکیی بێرگسۆنە و لە لای ئەو مانایەکی تایبەتی هەیە. لای بێرگسۆن دیورەیشن کاتە ناوەکییەکەی مرۆڤە و ڕەبتی بە ژیانی سایکۆلۆژیی مرۆڤەوە هەیە.\n#being_free_organization #Capacity_building #Individuality #azadbun #beingfree #رێکخراوی_ئازادبوون #ئازادبوون #تواناسازی #تاکگەرایی #میدیا #فکر #کولتوور #ئەدەب #هونەر #تاک #منظمة_ازادبون


سبەینێ لە هەولێر خۆپیشاندان ئەنجام دەدرێت - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » کوردستانی » سبەینێ لە هەولێر خۆپیشاندان ئەنجام دەدرێت\nسبەینێ لە هەولێر خۆپیشاندان ئەنجام دەدرێت\nبڕیارە خاوەن زەویەكانی ٨ی حەسارۆك سبەینێ چوار شەممە خۆپیشاندان و گردبوونەوە ئەنجام بدەن بۆ داواكردنی گەیاندنی خزمەتگوزاری بەگەڕەكەكەیان، جێگری پارێزگاری هەولێر ڕایدەگەیەنێت، لەهەوڵی بەردەوامداین بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی ئەو گەڕەكە و لیژنەیەكیشیان پێكهێناوە.\nمەسعود كاڕەش، جێگری پارێزگاری هەولێر لەبارەی چارەنووسی گەڕەكی ٨ی حەسارۆك بەڕۆژنامەنوسانی ڕاگەیاند، هەشتی حەسارۆك شوێنێكی گەورەیە و خزمەتگوازریش تەنها ئاو نیە، بەڵكو پێویستی بە كارەبا و ئاوەڕۆ و قیرتاوكردنە، ئێستاش لیژنەیەك پێكاتووە لەشارەزایانی ئاو لە مامۆستایانی زانكۆ، كەبتوانن چۆن چارەسەری بكەین.\nدەشڵێت: “ئەو گەڕەكە ئیهمال نەكراوە، بەڵكو لەهەوڵداین لەسەر چۆنیەتی چارەسەركردنی، چونكە گەر مۆڵەتی خانوو بدرێ پێویستی بەخزمەتگوزاری جۆراوجۆر دەبێت، بۆیە دوای ڕاپۆرتی لیژنەكە ئەو مووژدەیە دەدەین بەخەڵك بۆ پێشكەشكردنی خزمەتگوزاری لە هەشتی حەسارۆك و سەرجەم شوێنەكانی تریش”.\nزەویەكانی گەڕەكی ٨ی حەسارۆك نزیكەی ١٦ هەزار پارچە زەوی دەبێت و ماوەی ١٧ ساڵە خاوەنەكانیان چاوەڕوانن خزمەتگوزاریان بۆ بچێت و بیكەن بەخانوو.\nخۆپیشاندان زانكۆ مامۆستایان هەولێر\t2020-09-22\nTagged with: خۆپیشاندان زانكۆ مامۆستایان هەولێر\nبریكارانی وەزارەتی ناوخۆ سه‌ردانی بەرێوەبەرایەتی گشتی هاتوچۆی هەرێم ده‌كه‌ن\nوەزیری تەندروستی هەرێم داوایەک ئاراستەی هاووڵاتیان دەكات


رەغەدی كچی سەدام حسێن بەدوری نازانێت رۆڵێكی سیاسی لەعێراقدا بگێڕێت – wazho.net\nرەغەدی كچی سەدام حسێن بەدوری نازانێت رۆڵێكی سیاسی لەعێراقدا بگێڕێت\nشوبات 17, 2021\t77377 جار خوێندراوەتەوە\nكچە گەورەكەی سەدام حسێنی سەرۆكی پێشوتری عێراق ئاشكرای كرد، بەدوری نازانێت لەداهاتودا رۆڵێكی سیاسی لەعێراقدا بگێڕێت.\nرەغەد سەدام حسێن لەچاوپێكەوتنێكی تایبەتیدا لەگەڵ كەناڵی عەرەبیەی ئاسمانی وتی، عێراق لەدوای داگیركردنی بەچەند قۆناغێكی زۆر دژواردا تێپەڕبوە و عێراقیەكان نەهامەتیەكی زۆریان چەشت و سەردەمی سەدام حسێنی باوكی باشتربوە لەم سەردەمەی ئێستا وەكو خەڵكی باسیدەكەن، و تەنها لەگەڵ ئەو كەسانە بەتوندی هەڵسوكەوت كراوە كەدەستدرێژیان كردوەتە سەر هێڵەكانی دەسەڵاتی عێراق، بەڵام بەشێوەیەكی گشتی خەڵكی ئاسودەبوە و ژیانیان پارێزراو بوە.\nوتیشی، زۆر نیگەرانم لە دابەشبونی عێراق و ئاواتەخوازم ئەو رۆژە نەبینم و ئێمە دژی ئازادیەكین كە بە چەك و كوشتن پەردەپۆش كرابێت و هیچ سنور و بەرپەچدانەوەیەك بۆ دەستوەردانەكانی ئێران لەعێراقدا دانەنراوە .\nكچە گەورەكەی سەدام حسێنی سەرۆكی پێشوتری عێراق رونیشیكردەوە، لەدوای دەستگیركردنی باوكم بڕیارمدا هەڵوێستی سیاسیم هەبێت و وەكو هاوڵاتیەكی عێراقیش مافی خۆمە ئەگەر پێگەیەكم لەو وڵاتەدا هەبێت و رەنگە لەداهاتودا رۆڵی سیاسیش لەعێراقدا بگێڕم.\nPrevious ئەو پڕۆگرامە خۆراكیەی كە دەبێتە هۆی تەمەن درێژی\nNext لەسەر هێرشەكانی توركیا لە بەغدا خۆپیشاندانە


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ئه‌وانه‌ی له‌گه‌ل ئه‌م خاڵانه‌ن با بفه‌رموون كه به‌جارێك هاوار بكه‌ین\nئه‌وانه‌ی له‌گه‌ل ئه‌م خاڵانه‌ن با بفه‌رموون كه به‌جارێك هاوار بكه‌ین\nنه بۆ حیزبی چه‌كدار له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان.\n نه بۆ قۆرخ كردنی داهات و بازار له لایه‌ن حیزبه‌كانه‌وه.\n نه بۆ نوێنه‌رایه‌تی گه‌لی رۆژهه‌ڵات له لایه‌ن حیزبه‌كانه‌وه\nنه بۆ ده‌خاله‌تی حیزبی له سیسته‌می ئه‌منی، دادوه‌ری ، په‌روه‌رده و میدیاییدا.\nبه‌ڵێ بۆ پێكهێنانی ده‌سه‌ڵاتێكی گشتی سیاسی كه نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵكی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان بكات و ئیداره‌ی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان بگرێته ئه‌ستۆ.\nبه‌ڵی بۆ پێكهێنانی له‌شكه‌ر و سپا و هێزی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌ی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان كه پارێزه‌ری ماڵ و ژیان و كه‌رامه‌تی هه‌موو دانیشتوانی كوردستان بێت به بێ هیچ جیاوازییه‌ك.\nبه‌ڵێ بۆ خۆبه‌رێوه‌به‌ری دیموكراسیانه‌ی شار و شارۆچكه و گونده‌كانی كوردستان له لایه‌ن دانیشتوانی ئه‌و شوێنانه‌وه به بێ هیچ جیاوازیه‌كی، نه‌ته‌وه‌یی، زمانی، ئایینی ، ره‌گه‌زی و ئایدۆلۆژی.\nبه‌ڵێ بۆ ده‌ستاوده‌ستكردنی ئازادانه و دیموكراسیخوازانه‌ی ده‌سه‌ڵات له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان ، له هه‌موو بواره‌كاندا به بێ هیچ جیاوازیه‌ك.\nسه‌ركه‌وتوو بێت بزوتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی، دیموكراسیخوازانه و عه‌داڵه‌تخوازانه‌ی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۰/۰۷/۱۳۹۷ ۰۱:۳۸:۰۰ بعدازظهر


لە هاتووچۆی سۆران سیستەمی نۆرە پەیڕەو ناكرێت | دەزگاى زارى کرمانجى\nمحەممەد مەحموود- سۆران : دوای ئەوەی حكوومەتی هەرێمی كوردستان ١١ ی ئەم مانگەی دیاریكرد بۆ دەسپێكردنەوەی دەوامی دامودەزگاكان، زۆرترین قەرەباڵغی دەكەوێتە سەر بەرێوەبەرایەتییەكانی هاتووچۆ بەو پێیەی رۆژانە خەڵكێكی زۆر بۆ نوێكردنەوە و دەرهێنانی مۆڵەت سەردانیان دەكەن، بەڵام لە سۆران تا ئێستا لۆدێكی زۆر دروست نەبووە تا بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆ كار بەسیستەمی نۆرە بكات.\nرائید دلاوەر لەتیف، بەرپرسی بەشی راگەیاندن و هونەری لەبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی سۆران بەزاری كرمانجی راگەیاند:" بۆ نوێكردنەوەی مۆلەت، هەر كەسێك مۆلەتی بەسەر چوو بێت دەتوانیت سەردانی بەشی مۆلەت بكات و داوای نوێكردنەوە پێشكەش بكات و رەوانەی لیژنەی پشكنینی پزیشكی دەكرێت، ئەو كەسانەش پێویستە چەند بەڵگەنامەیان پێ بێت، وەك ناسنامە، ڕەگەزنامە، كارتی نشتیمانی، یان كارتی زانیاری.\nرائید دلاوەر، ئەوەشی بۆ زاری كرمانجی روونكردەوە:" بە هۆی ئەم بارودۆخەی ئێستا كە بەهۆی پەتای كۆرۆنا هاتۆتە ئاراوە لە ماوەی پێشوو بۆ زیاتر لە دوو مانگ هیچ مامەڵەیەكی نوێكردنەوە و دەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێری بۆ هاووڵاتییان راینەكراوە بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ڕێكەوتی ٦ــ ٣ ـ ٢٠٢٠ بۆ خۆپارێزی و ڕێگریكردن لە بڵاونەبوونەوە و تەشەنەكردنی ئەم پەتایە لە نێو كۆمەڵگەدا دواتریش پشووی فەرمی هەر بەم هۆیەوە لەسەرجەم دامودەزگاكان راگەیندرا".\nبەرپرسی بەشی راگەیاند و هونەری لە بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی سۆران گووتیشی:" تا ئێستا سیستەمی نۆرە پیادە نەكراوە، چونكە قەرەباڵغیەكی وامان لەسەر نییە، هەر كاتیك پێویستی كرد بەدڵنیاییەوە سیستەمی نۆرە پەیڕەو دەكەین".\nحەوت کەسی دیکە بە کۆرۆنا لە کوردستان گیانیان لەدەستدا


گرووپی 8 : قه‌زافی ده‌بێت بڕوات\nئه‌ندامانی G8 داوایان کرد ڕێبه‌ری لیبیا موعه‌ممه‌ر قه‌زافی ده‌سـتبه‌رداری ده‌سه‌ڵات بـبێت، هاوکات ده‌ڵێن ڕه‌نگه نزیکه‌ی 40 ملیار دۆلار بۆ کۆمه‌ککردنی وڵاتانی عه‌ره‌ب ته‌رخان بکه‌ن ئه‌وانه‌ی هه‌وڵ ده‌ده‌ن دیموکراسی پـیاده بکه‌ن.\nئه‌م ڕاگه‌یاندنانه له کۆتایی کۆنگره‌یه‌کی لووتکه‌یی دوو ڕۆژی وڵاتانی گه‌وره‌ی پـیشه‌سـازی جیهان هات که له دۆڤیڵی فه‌ڕه‌نسـا به‌سـترا. مه‌سه‌له‌ی ئه‌وه‌ی پـێی ده‌ڵێن به‌هاری وڵاتانی عه‌ره‌ب له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باکوری ئه‌فریکا له سه‌ره‌وه‌ی لیستی کارنامه‌ی کۆنگره‌که‌دا بوو.\nگرووپه‌که له ڕاگه‌یاندنێـکی توندئامێزدا گوتیان " قه‌زافی هیچ ئاینده‌یه‌کی له لیبیای ئازاد و دیموکراتدا نه‌ماوه و ده‌بێت بڕوات." هه‌روه‌ها گرووپه‌که داوای کرد به‌کارهێنانی هێز له لایه‌ن هێزه‌کانی قه‌زافیـیه‌وه له دژی خه‌ڵـکی سـیڤیل ده‌سـتبه‌جێ ڕابوه‌سـتێت و ئه‌وانه‌ی لێی به‌رپـرسیارن لـێپـرسینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا بکرێت.\nئه‌ندامانی کۆمه‌ڵه‌که داواشیان له سوریا کرد له به‌کارهێنانی هێز و تۆقاندنی گه‌لی وڵاته‌که‌ی بوه‌ستێت. گوتیشیان ئه‌وان سه‌رسام بوون به‌و ژماره زۆره‌ی له خه‌ڵـکی خۆپـیشـانده‌ری ئاشتیخواز کوژراون و هه‌روه‌ها به‌و پـێشێـلکاریـیه گه‌ورانه‌ی له مافه‌کانی مرۆڤ کراون.\nهه‌روه‌ها زیادبوونی نیگه‌رانیـیه‌کانیان سه‌باره‌ت به توندوتیژیـیه‌کانی یه‌مه‌ن ده‌ربڕی و داوایان له سه‌رۆک عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵح کرد به‌ڵێنه‌که‌ی خۆی جێبه‌جێ بکات و ده‌سـتبه‌رداری ده‌سه‌ڵات بـبێت.\nداواشیان له هه‌ردوو حکومه‌تی ئیسرائیل و فه‌ڵه‌سـتینیـیه‌کان کرد ڕێز له‌و ڕێـکه‌وتنـنامانه‌ی نێوانیان بگرن و خۆیان دور بگرن له هه‌ر کارێـک که ڕه‌نگه بـبێته مایه‌ی کۆسپ له به‌رده‌م به‌ره‌وپـێشـچوون و چاکسـازیـیه‌کان.\nڕێبه‌رانی میسر و تونس ئاماده‌ی دانیشـتنێـکی تایبه‌تی گرووپه‌که بوون که تیایدا سه‌نگی خرایه سه‌ر هه‌نگاوه‌کانیان به‌ره‌و دیموکراسی.\nگرووپی8 ده‌ڵێن ئه‌وان ده‌یانه‌وێت پـشـتیوانی له‌و وڵاتانه‌ی دیکه‌ی عه‌ره‌ب بکه‌ن ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت هه‌مان گۆڕان بکه‌ن.


کۆڕۆنا لە عراق.. ٢٢٢٩ تووشهاتن و ٢٢٧٤ خاسەوبوین و ١٠٠ مردن – Rojapp\nتوركیا كێشه‌كانی له‌ناو خاكی وڵاته‌كه‌یدا چاره‌سه‌ر بكات\nLi Qamişlo êrişî ofîsa Rûdawê kirin (Youtube)\nنوێنه‌ران له هه‌وڵی كاراكردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانه له‌گه‌ڵ ئه‌رمینیا\nبەهۆی تەقینەوەیەک لە پایتەختی ئەفغانستان دەیان کەس دەکوژرێن و بریندار دەبن\nLi Tirkîyê Xebatkarên Saxlemîyê Behsa Pirsgirêkên Xwe Dikin\nTeqînek li Kabula Afghanistanê 25 Kesan Dikuje\nHome/هەواڵنێرەکان/کۆڕۆنا لە عراق.. ٢٢٢٩ تووشهاتن و ٢٢٧٤ خاسەوبوین و ١٠٠ مردن\nکۆڕۆنا لە عراق.. ٢٢٢٩ تووشهاتن و ٢٢٧٤ خاسەوبوین و ١٠٠ مردن\nHooshyar July 13, 2020 هەواڵنێرەکان Leave a comment 59 Views\nشەفەق نیوز/ وەزارەت تەندروسی عراق، ئمڕوو دووشەممە، هەڵوێستە پەتاییەگەی تووشهاتنە تۆمارکریایەگان لە وڵات راگەیان و ئاماژەدا وە تۆمارکردن ٢٢٢٩ تووشهاتن و ٢٢٧٤ خاسەوبوین و ١٠٠ مردن.\nلە بەیاننامەیگ رەسیە ئاژانس شەفەق نیوز وت: ئمڕوو ١٥٣٨٩ نموونە لە گشت تاقێگە تایبەتەگان لە عراق ئەنجام دریا، وەیوە بڕ گشتی نموونە تاقیکریایەگان لە سەرەتای تۆمارکردن بیماریەگە لە عراق بوودە ٦٩٨٠١٢ كه‌س. ودیاری کرد ؛ وەزارەت تەندروسی ئمڕوو ٢٢٧٤ خاسەوبوین تۆمارکرد، وەیجوورە بەشەوبویە:\nبەغداد/ رەسافە ٥١٨ ، بەغداد/ کەرخ ٢٨٣ ، شار پزشکی ١٠ ، نەجەف ١١٦ ، سلێمانی ١٠ ، هەولێر ٦٨ ، دهۆک ٦ ، کەربەلا ١١٠ ، کەرکوک ٦٠ ، دیالە ٧٥ ، واسیت ٨ ، بەسرە ١٤٩ ، میسان ١١٨ ، بابل ٨٨ ، دیوانیە ١٧١ ، زیقار ٢٥٤ ، ئەنبار ١٤ ، نەینەوا ٢٦ ، سەڵاحەدین ١٩٠ .\nو ئاماژەدا؛ تووشهاتنە نووەگان ئمڕوو رەسیە ٢٢٢٩ کەس، وەیجوورە:\nبەغداد/ رەسافە ٣٧٤ ، بەغداد/ کەرخ ٣٣٧ ، شار پزشکی ٦٤ ، نەجەف ١٣٢ ، سلێمانی ١٥٩ ، هەولێر ٨٥ ، دهۆک ١٠ ، کەربەلا ١٠٣ ، کەرکوک ٨٩ ، دیالە ٨٥ ، واسیت ٥٥ ، بەسرە ١٧٣ ، میسان ٢٠ ، بابل ١٥٩ ، دیوانیە ١٩٩ ، زیقار ١٩٩ ، ئەنبار ١٦ ، نەینەوا ٢٢ ، سەڵاحەدین ١٣ .\nودیاری کرد ک مردگەیل ئمڕوو بوینە ١٠٠ کەس، وەیجوورە:\nبەغداد/ رەسافە ١٩ ، بەغداد/ کەرخ ١١ ، شار پزشکی ٣ ١١٦ ، سلێمانی ٩ ، هەولێر ٥ ، کەربەلا ٥ ، کەرکوک ٨ ، دیالە ١ ، واسیت ١ ، بەسرە ١٠ ، میسان ٥ ، بابل ٨ ، دیوانیە ٧ ، زیقار ٦، نەینەوا ١ ، سەڵاحەدین ١ .\nلەوەخت بڵاوبوین بیماریەگە لە عراق، وەزارەتەگە ئاماژەدا ک بڕ خاسەوبویلەل رەسیە ٤٦٩٩٨ ، و بڕ تووشهاتنەگان بویە ٧٩٧٣٦ ، و بڕ مردگەیل بویە ٣٢٥٠ کەس.\nPrevious جیھان ھاشم نوێترین دەرکەوتنی ھاوشێوەی باربیەکان @jehan.hashim\nNext وه‌زاره‌ت کشتوکاڵ شایستە دارایی جفتیاره‌یل چاره‌سه‌ر كه‌ید\nوەزارەتی ناوخۆی ئەفغانستان دەڵێت بەهۆی تەقینەوەیەک لە نزیک خوێندنگایەک لە کابوڵی پایتەخت ئەمڕۆ شەممە بەلایەنی …


نەخۆشیەکانی کوێرەرژێنێ پەریزادە یاخود غودەی دەرەقی\nکوێرەرژێنێ پەریزادە یاخود غودەی دەرەقی، دەکەوێتە ناوەڕاستی ملی مرۆڤ، ئەو کوێرەرژێنە ھۆرمۆنی سایرۆکسین درووست دەکات، ئەو ھۆرمۆنە ڕۆلێکێ زۆر گرنگ لە رێکخستنی زیندەچالاکیەکانی لەشی مرۆڤ دەبینێت، دکتۆر عارف پسپۆری ڕاوێژکاری نەخۆشیەکانی ھەناو له‌م بابه‌ته‌دا له‌باره‌ی نه‌خۆشییه‌كانی غودەی دەرەقی زانیاری زیاتر ده‌خاته ڕوو.\nئه‌م پزیشكه ده‌ڵێت" کوێرەرژێنی پەریزادە لەژێر کۆنترۆلی ژێرمێشکە ڕژێنە( Pituitary gland ) کە دەکەوێتە بەشی خوارەوەی مێشک، لەباری ئاساییدا بڕی پێویست لە ھۆرمۆنی سایرۆکسین کۆنترۆل دەکرێت، دیارە غودەی دەرەقی تووشی کۆمەلێک نەخۆشی دەبێت" لەوانە ئاوسان و گەورەبوونی کوێرەرژێن (Goitre )و پەیدابوونی گرێ ( Thyroid nodule )، لە زۆربەی حالەتەكاندا ئەو گرێیانە ھیچ کێشەیەک بۆ نەخۆش درووست ناکەن ، بەلام رێژەیەکی زۆر کەم لەو گرێیانە بۆی ھەیە شێرپەنجە بێت ، ھەر بۆیە ھەر ئاوسانێکی غودە پێویستە لە لایەن پزیشکی پسپۆر ھەلسەنگاندنی بۆ بکرێت .\nئەو نەخۆشیانەی کار دەکاتە سەر فەرمانی کوێرەرژێنی پەریزادە بریتین لە ژەھراوییبونی غودە (Thyrotoxicosis) کە ھەندێک جار بە غودەی ھار لەناو خەلک دەناسرێت ، لەم حالەتەدا گلاندەکە رێژەیەکی زۆر لە ھۆرمۆنی سایرۆکسین درووست دەکات و کۆمەلێک کێشە بۆ نەخۆش درووست دەکات . رێک پێچەوانەی ئەو نەخۆشیە پەک کەوتنی یاخود سستی غودە ( Hypothyroidism )ھەیە کە دەبێتە ھۆی کەمبوونەی رێژەی ھۆرمۆنی سایرۆکسین و یەکێکە لە حالەتە باوەکان و چارەسەری لە رێگای حەبی سایرۆکسین زۆر ئاسانە . ھەوکردنی کوێرەرژێنی پەریزادە ( Thyroiditis )حالەتێکی کاتیە بەلام دەستنیشانکردنی گرنگە بۆ ئەوەی نەخۆش دەرمان بەھەڵە بەکارنەهێنێت .\nلە دوای نەخۆشی شەکرە کێشەکانی غودەی دەرەقی بەشێکی زۆری کارەکانی پسپۆرانی کوێرەرژێنەکانە . ھەول ئەدەم لە رێگای چەند پۆستێک ھەرجارەی باسی یەکێک لەو نەخۆشیانە بکەم و زیاتر ئەو خالانە باس بکەم کە سوودی بۆ نەخۆش ھەبێت . ئەگەر کەسێک دەناسیت نەخۆشی غودەی دەرەقی ھەبێت ئەو پۆستە شێر بکە بۆ ئەوەی بتوانن لە ئایندە پۆستەکانم بخوێننەوە .


دوای ئەوەی دوێنێ كەسێك لە سلێمانی لەناو خانووەكەی خۆیدا كوژرا، پۆلیسی سلێمانی دەڵێت، بكوژەكە دەستگیركراوە.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی بڵاویكردەوە، دواى ئەوەى دوێنێ 11ی حوزەیران لە شارى سلێمانى هاوڵاتییەک بەناوى (عوسمان حمەسەعید) لە گەڕەکی ڕزگارى کوژرا و ئۆتۆمبێلەكەی لە جۆرى تۆیۆتۆ لاندکرۆزەر ستێشن دزرا، تاوانبارى ڕووداوەكە هەڵهات و ئۆتۆمبێلەكەی بەرەو خوارووى عێراق بردبوو.\nدەشڵێت، هێزەکانمان بەسەرپەرشتى دەزگاى ئاسایشى هەرێمى کوردستان و بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزەکانى (بەڕێوەبەرایەتى ئاسایشى پارێزگاى کەرکوک، دەزگاى ئاسایشى نیشتمانى عێراق، ژوورى ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانى بەغداد و فەرماندەیی پۆلیسى پارێزگاى سەڵاحەدین) توانییان ناسنامە و شوێنى دانیشتى تۆمەتبار بەناوى (س.ح.ح.ت.) لەدایکبووى ساڵى 1998 تکریت دەستنیشان بکەن و تاوانبار دەستگیربکرێت و دەستبگیرێت بەسەر ئۆتۆمۆبیلە دزراوەکەدا.\nتۆمەتبار ماوەى چەند مانگێکە هاتۆتە شاری سلێمانى و نیشتەجێ بووە، بەردەوام کارى بۆ کوژراوەکە کردووه، دواى ئەنجامدانى تاوانەکەى بە ئۆتۆمۆبیلەکەیەوە بەرەو تكریت هەڵهاتووە، پۆلیسی سلێمانی وا دەڵێت.\nئاماژەشدەدات، تۆمەتباری داواكراو، كە لەماوەی كەمتر لە 24 كاتژمێردا دەستگیركرا، بە فەرمانی دادوەر ڕاگیراوە و لێكۆڵینەوە لە كەیسەكەی بەردەوامە.\nپێشتر کەسوکاری ئەو هاوڵاتییە کوژراوە ئاشکرایانكرد، قوربانییەكە “کاتێک سەرقاڵی سەرپەرشتیکردنی نۆژەنکردنەوەی خانوویەکی برایەکی بووە لە گەڕەکی ڕزگاری، لەلایەن چەند کرێکارێکی عەرەبەوە لێدراوە و پاشان موبایلەکەیان شکاندووە و ئۆتۆمبیلەکەشیان دزیووە”.


ماریا ناوچەی پیشەسازی هەڵبژارد بۆ کارکردن! – Yalla\nتمّ النشر بواسطةيلا\t يناير 21, 2018 يناير 21, 2018 اترك تعليقًا على ماریا ناوچەی پیشەسازی هەڵبژارد بۆ کارکردن!\nماریا فوئاد، یەکێکی دیکە لە خانمە بەهرەمەند، بە توانا، بوێر و لێهاتووەکانی کوردستانە، دە‌رچووی به‌شی میكانیكە له په‌یمانگه‌ی ته‌كنیكی سلێمانی، و له ئێستادا خوێندكاری قۆناغی دووە له به‌شی ئه‌ندازیاری میكانیك.\nماریا وەک یەکەم خانم لەسەر ئاستی کوردستان و عێراق لە ناوچەی پیشەسازی شاری سلێمانی کاری میکانیکی ئۆتۆمبێل دەکات و توانیویەتی شان بە شانی ئەو پیاوانەی کاریان لەگەڵ دەکات بە باشترین شێوە کارەکانی ئەنجام بدات.\nماریا جەخت لەوە دەکاتەوە ئەگەر پاڵپشتت هەبێت و چواردەورەکەت هاندەرت بن، ئەوە سەرکەوتنت لە هەموو بوارەکاندا مسۆگەر دەبێت، بەڵام لە هەمووی گرنگتر بڕوا بەخۆبوونە، لە چاوپێکەوتنێكدا بۆ یەلڵا ماریا دەڵێت (هه‌ر ئه‌وكاته‌ی له په‌یمانگا دەمخوێند دەستم بە كاركردن كرد به هاوكاری و پشتگیری مامۆستا و هاوڕێكانم و توانیم به‌ردە‌وام بم وبراكه‌م گەورەترین پاڵپشت و هاندەرمە، به‌ڵام له هه‌مووی گرنگتر سوربوون و باوە‌ڕبه‌خۆبوونم بۆ كارەكه‌م بۆ گه یشتن به ئامانجه‌كانم به‌ردە‌وامی زیاتری پێ به‌خشیوم و سوپاس بۆ خوا ئێستا له ئاستێكی زۆرباشم) .\nلە درێژەی قسەکانیدا بۆ یەلڵا ماریا دەڵێت (وەکو دەبینین بەهۆی ئەوەی لە کۆمەڵگەی کوردیدا ئەم كارانه ته‌نها پیاو كردوویه‌تی وشتێكی جیاواز بووە و منیش ویستوومە خانمانیش جێ دەستیان دیار بێت له‌م كارانه‌دا، سەرەتا كه دەستم پێكرد خه‌ڵك هه‌بوون تێڕوانینیان جیاواز بوو ڕه‌خنه‌كان به‌ردە‌وام بوون ، به‌ڵام به‌ڕێوبه‌ری كارە‌كه‌م و هه‌موو كارمه‌ندەكان متمانه‌ی ته‌واویان پێ به‌خشیم كه بتوانم زیاتر كار بكه‌م وحه‌زو خولیام بۆ كارە‌كه‌م زیاتر بێت و سەرکەوتوو بم لە کارەکەمدا، ئێستاش گه‌ورە‌ترین ئامانج وپلانم خوێندنی ماسته‌رە له بوارە‌كانى ( Automotive Engineering) له وڵاتی ئه‌ڵمانیا.\nلە کۆتایی چاوپێکەوتنەکەیدا بۆ یەلڵا ماریا دەڵێت”من یەکێک بووم لەو کچانەی کە ئەودیواری دواكه‌وتووی و عه‌یبه‌یه‌م ڕووخاند ئه‌و جیاوازیه‌م كه‌مكردەوە، چونكه خانمانیش شان به‌شانی پیاوان ده‌توانن ڕەنگدانەوەیان هه‌بێت له هه‌موو بوارێكدا.\nماریا به گه‌نجان، و به‌تایبه‌ت به خانمان دەڵێت کە بڕوایان بە خۆیان هەبێت، چونکە بڕوابه‌خۆبوون كلیلی سەرکەوتنە له هه‌موو بوارە‌كانی ژیاندا هەر بۆیە (ئه‌و بەهرە و خولیایه‌ی كه هه‌ته بۆ كارێك له به‌ركۆمه‌ڵگە و قسه‌ی خه‌ڵك له ناو مه‌به ) دڵنیا به ئه‌و كاته سه‌ركه‌وتوویت كه جیاوازی دروست ئه‌كه‌یت، بۆیه هه‌ر ئێستا ده‌ست پێ بكه !\nتمّ النشر بواسطةيلا يناير 21, 2018 يناير 21, 2018 نُشر فيبەهرەمەندیالوسوم: بەهرەمەند،سلێمانی،سەرکەوتن،میكانیك،میکانیکی ئۆتۆمبێل،ژن،کورد،کوردستان


بۆچی ئێران بیدەنگە لە ئاست هێرشەكانی ئیسرائیل – چپە\nبۆچی ئێران بیدەنگە لە ئاست هێرشەكانی ئیسرائیل\nئیسرائیل شەڕی بەئاشكرا دژی ئێران ڕاگەیاندووە لە دەرەوەی خاكی ئێران، بەشێكی زۆر لە توانا سەربازی موشەكیەكانی لە سوریابو عێراق تێكشكاندوە و بەردەوامیش دەبێت لە تێكشكاندنی، چونكە مەترسیەكانی ئێران هێڵی سوری بەزاندوە.\nئەوەی ئیستا كاتی هاتووە لوبنانە كە ئێران ٨٥ هەزار موشەكی كورت مە وداو و ناوەند مەودا و كاتیۆشای ڕادەستی حیزبوڵا كردوە و لە لوبنان حەشاردراون، هەر بۆیە پێش ڕوودانی كارەسات ئیسرائیل دەیەوێت لەناویان ببات.\nڕەوانە كردنی دوو فڕۆكەی بێ فڕۆكەوانی چاودێری ئیسرائیل بۆ باشوری بەیروت و فڕینیان بە بەرزی ٤ مەتر و خستنە خوارەوەی لەلایەن حیزبوڵاوە سینارو و داوێك بۆ حیزبوڵا بۆ ئەوەی وەڵامی هەبێت، بەڵام وەڵامی نەبوو.\nشەوی دواتر ئیسرائیل هێرشی كردە سەر بنكە سەربازیەكانی بەرەی گەلی فەلەستینی و حیزبوڵای لوبناب(جبهە المقاومە) لە ناوچەی بیقاعی لوبنان حیزبوڵا بیدەنگ بوو، ئەمەشە لە دارستانەكانی شەبعا گۆكایەكی موشەكی كردە ئامانج، هەربیدەنگە، بەڵام پێناچێت ئارامگرتنی حیزبوڵا بەردەوام بێت چونكە لە ژێر فشارێكی زۆری جەماوەرەكەیدایە و بە وەڵام نەدانە و وەڵام دانەوە ئیسرائیل هەر هێرش دەكات و شەڕی یەخەی گرتووە و ناتوانێت لێی دەربازبێت.\nكە ئیسرائیل ئەوەی دەوێت كە شەڕێكی سنور دار هەڵبگیرسیت بۆ ئەوەی لە ماوەیەكی زۆر كورتدا تەواوی توانای موشەكی حیزبوڵا تێك بشكێنت و لەناوی ببات، دەستپێكردنی ئەم شەڕە لە ئێستا گرنگە چونكە ٩/١٧ هەڵبژاردنی كنێستە و ناتانتاهۆ پێویستی بەم پاڵەوان بازییەیە چونكە ئاستی جەماوەری لاواز بووە، بەڵام ڕەنگە پرسیارەكە ئەوەبێت كە ئێران بۆچی بیدەنگە، كەلە ساڵی ٢٠١٤ تا ئیستا زیاتر لە ٧٠٠ بارەگا و كۆگای موشەك و بنكەی سەربازی بە ٢٧٦٩ موشەكی فڕۆكە و دورهاوێژ بۆردوومانكراوە زیاتر لە ٢٠٠ سەركردە و فەرماندەی سەربازی سوپای پاسداران كوژراون لەو هیرشانەدا، بەڵام سەڕای ئەوەی لەسەر سنوری ئیسرائیلە بەڵام بێدەنگە.\nهۆكاری بێدەنگی ئێران لەبەرامبەر ئیسرائیلدا بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە ئیسرائیل بەپێچەوانەی ئەمەریكا شەڕی دەوێت و بۆ بیانویەك دەگەڕێت تا شەڕ و هیرشەكانی بباتە قوڵای خاكی ئێران و بەرپرسانی ئێرانیش لەمە تێدەگەن بۆیە بێدنگە.\nهۆكارێكی تر پەیوەستە بە ئاستە نیودەوڵەتیەكەوە چونكە هێرشی ڕاستەوخۆی ئێران بۆسەر ئیسرائیل زیانی گەورە بەپێگەو و ناوبانگ و پەیوەندیەكانی ئێران دەگەیەبێت، چونكە ئیسرائیل و لۆبی یەهودی پەیوەندیەكی بەهێزی لەسەر ئاستی نیودەوڵەتی هەیە و لەنیوان ئیسرائیل و ئیراندا بە دڵنیایەوە ئیسرائیل هەڵدەبژێرن.\nسەركردایەتیەكی یەكێتی باسی رۆژی بەستنی كۆنگرە دەكات\nکارەساتی ٣١ ی ئاب، بەزیندویی دەمێنێتەوە تا ئەوکاتەی تاوانبارن بەسزای خۆیان دەگەن


کوردی | Languages | دەستەی پێوانەسازی و کۆنتڕۆڵی جۆری هەرێمی کوردستان | Page 4\nکۆبونەوەی لێژنەی تایبەت بە تایبەتمەندی و سکالای ھاوردەکاران\nئەمڕۆ ڕێکەوتی (١٨/٢/٢٠١٥) لەھۆلی کۆبونەوەی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری ، کۆبونەیەک رێکخرا بە ئامادەبوونی بەڕێز (د.ێباح یوسف توما)سەرۆکی دەستەی پێوانەسازی کۆنترۆڵی جۆری / بەوەکالەت و سەرۆک بەشی تایبەتمەندی وە ئەندامانی لێژنەی دەستە و نوێنەری وەزارەتەکانی (تەندروستی ، کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاودێری ، خویندی باڵا و توێژێنەوەی زانستی ، و پێشەسازی و بازرگانی ، و…\nکۆی گشتی کاروچالاکى ساڵى ٢٠١٤\nکۆى گشتى ئەوهەوال و کالانە هاوردەى هەرێمی کوردستان و تاقیگەکانى دەستەى پێوانەسازى و کونترۆڵى جوری كاروجالاكى سالانة -بؤ دةستة\nراگەیاندنیک لە دەستەی پیوانەسازی و کۆنترۆلی جوری هەریمی کوردستان\nجێ بەجێ کردنى بەرنامەی پشکنینى پیش هاوردن واتە کالاکان پشکنینان بۆ دەکرى پیش ئەوى هاوردەى هەرێمی کوردستان بکرێن. بو زانیاری زیاتر راکەیادنیک لە لاپەرە ٦\nسەردانی نوێنەرانی UNIDO بۆ دەستەی پێوانەسازی و کۆنتڕۆڵی جۆری\nلە ١٦ و ١٧/٦/٢٠١٥ شاندێکی ڕیکخراوی UNIDO بە ھەماھەنگی لەگەڵ دوو نوێنەری دەزگای ناوەندی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری سەر بە وەزارەتی پلاندانانی حکومەتی عێراقی فیدرالی سەردانی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری ھەرێمیان کرد. شاندەکە پێکھاتبوو لە:- ١- عیسی علی عیسی البیتونی ( بەرەگەز ئوردنی). شارەزا ، بەنوێنەرایەتی UNIDO ی سەر بە نەتەوە یەکگرتوەکان ھاتبوو. ٢-…\nئاگاداریەک لە دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆریەوە:\nئاگاداری بازرگانانی ھەرێمی کوردستان دەکەێنەوە لە ڕێکەوتی(٢١/٣/٢٠١٥) بە داوە ئیتر قەدەغەیە چێمەتۆی فەل ھاوردەی ھەرێمی کوردستان بکرێ\nیەکەم گرێبەستی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری لەگەڵ کۆمپانیای ( A/S BALTIC CONTROL LTD)\nلە ڕێکەوتی (١٩/١١/٢٠١٤) لە دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری کۆبونەوەیەک رێکخرا بەسەرپەرشتاری بەڕێز (د.صباح یوسف توما المالح) سەرۆکی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری / بە وەکالەت و ئەندامانی دەستە لەگەڵ بەڕێز( مارتن اُنگسترون پیدرسن ) بەرێوەبەری گشتی بالتیک کۆنترۆل لە ھەریمی کوردستان . ئامانجی ئەم کۆبونەوەیە بریتی بوو لە واژۆکردنی گرێبەستی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی…\n(COTECNA) یەکەمین گریبەست دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری لەگەڵ کۆمپانیای\nڕێکەوتی (٩/٧/٢٠١٤) لە دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری کۆبونەوەیەک رێکخرا بەسەرپەریشتاری بەڕێز (د.صباح یوسف توما) سەرۆکی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری / بە وەکالەت و ئەندامانی دەستە لەگەڵ بەڕێز ( رئبال داود) بەرێوەبەری گشتی کۆتکنا لە عێراق . ئامانجی ئەم کۆبونەوەیە گرێبەست کردن دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری لەگەڵ کۆمپانیای کۆتکنا (COTECNA) بە مەبەستی پشکنێنی…\nسەردانی وەفدێکی دەزگای ستاندەری تورکی ( TSE ) بۆ دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری\nرێکەوتی (١٨/٢/٢٠١٤) وەفدێکی دەزگای ستاندەری نوێنەری قونسڵخانەی تورکیا تورکی (TSE) لەگەڵ لە ھەولێر سەردانی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆلی جۆریان کرد، ، لە میانەی سەردانەکەیان کۆبونەیەکیان ساز کرد وەفدە لەگەڵ نوێنەرانی دەستەی پێوانەسازی کۆنترۆڵی جۆری . بەشێوەیەکی سەرەکی ئامانجی ئەم کۆبونەوەیە خۆ ناساندن بوو لەگەڵ ئەم دەزگایە بۆ دروست کردنی پەیوەندیەک لە نێوان دەستەی پێوانەسازی کۆنترۆلی…\nئەمڕۆ ڕێکەوتی (١١/١٢/٢٠١٣) لەھۆلی کۆبونەوەی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری ، کۆبونەیەک رێکخرا بە ئامادەبوونی بەڕێز (د.صباح یوسف توما)سەرۆکی دەستەی پێوانەسازی کۆنترۆڵی جۆری / بەوەکالەت و سەرۆک بەشی تایبەتمەندی وە ئەندامانی لێژنەی دەستە و نوێنەری وەزارەتەکانی (تەندروستی ، کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاودێری ، خویندی باڵا و توێژێنەوەی زانستی ، ئاوەدانکردنەوەی و نیشتەجێکردن ، و پێشەسازی و…\nپشکنێنی قەڵەم ڕەنگی دەم و چاوی منداڵان\nئەمرۆ ڕێکەوتی (٢٧/١١/٢٠١٣) لەھۆڵی کۆبونەوەی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری ، کۆبونەوەیەک ئەنجامدرا بە ئامادەبوونی بەڕێز (د.صباح یوسف توما)سەرۆکی دەستەی پێوانەسازی و کۆنترۆڵی جۆری / بەوەکالەت و سەرۆک بەشی تایبەتمەندی و ئەندامانی لێژنەی دەستە و نوێنەری وەزارەتەکانی (تەندروستی ، کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاودێری ، خویندی باڵا و توێژێنەوەی زانستی ، ئاوەدانکردنەوەی و نیشتەجێکردن ، و…


کۆمپانیای Samsung ڕۆبۆتی Ballie ـی نمایشکرد: دەبێتە یارمەتیدەر و چاودێر لە ماڵەکەتدا – کەی ئای تی ئێن\nگالەکسی نۆوت ٨ ژمارەی پێوانەیی تۆمار دەکات لە داواکاری پێش وەختەدا\nبەهێزترین کۆمپیوتەر لە جیهاندا بناسە!\nتەباخێکى زیرەک بەرهەمهێنرا\nهەندێک لە بەکارهێنەرانی گالەکسی ئێس ٨ و ئێس ٨ پڵەس Fast Chargingـی مۆبایلەکەیان لە کار کەوتووە\nمۆبایلی iPhone 11 Pro خاوەنی وایەری بارگاویکردنەوەی جۆری USB-C بۆ Lightning دەبێت\nزنجیرەی ئاشنابوون و کارکردن بە CSS3 – زنجیرەی دووەم – کاریگەرییە دەقییەکان Text Effects\nئامێرە هەمەجۆرەکان 7, كانونی دووه‌م 2020\nکۆمپانیای Samsung ڕۆبۆتی Ballie ـی نمایشکرد: دەبێتە یارمەتیدەر و چاودێر لە ماڵەکەتدا\nهەموو ڕۆژێک کۆمپانیای Samsung بە سوپرایزێکی جوانەوە ڕۆژەکەی لە پێشانگای CES 2020 دەست پێدەکات، ئەمڕۆ کۆمپانیاکە تۆپێکی ڕۆبۆتی بە ناوی Ballie ـەوە لە میانەی بەڕێوەچوونی پێشانگای CES 2020 ـدا نمایشکرد.\nڕۆبۆتی Ballie قەبارەی بچکۆلانەیە و لە شێوەی تۆپدایە (یان دەتوانیت بە تۆپی ڕۆبۆتی ناوی ببەیت). تەکنەلۆژیای ژیری دەستکرد (AI) ـی تێدا بەکارهاتووە تاوەکو ببێتە ڕۆبۆتێکی چاودێر/پاسەوان، یاریدەدەری وەرزشی، ئامرازێک تاوەکو گەورەکانی ماڵ مۆبایلە زیرەکەکانیان پەیوەستی بکەن بە مەبەستی چاودێریکردنی ماڵ، تەنانەت دەتوانێت ببێتە هاوڕێیەک بۆ منداڵ و ئاژەڵەکانی ماڵەوەت!\nلەسەر سەکۆی کۆنگرەکە، بەڕێز H.S. Kim، بەڕێوەبەری گشتی کۆمپانیای Samsung، ڕۆبۆتەکە بانگ دەکات و ڕۆبۆتەکەش ڕاستەوخۆ بەرەو ڕووی دەڕوات، ئەمەش بە هۆی کامێراکانی بوو کە ڕاستەوخۆ Kim ـی ناسییەوە و بەرەو ڕووی ڕۆیشت، هەروەها Ballie چەند فرمانێکی Kim ـی وەکو ڕۆبۆتێکی ژیر جێبەجێ کرد و Kim بۆ هەر کوێیەک بڕۆیشتایە بە شوێنی دەکەوت.\nنایشارینەوە، کە ئەمە جوانترین بەرهەمە بە لامانەوە کە تاوەکو ئێستا لە پێشانگاکەدا نمایش کرابێت، بە داخەوە دەرفەتمان نەبوو لە کۆنگرەکە ئامادە ببین و لە نزیکەوە ئەم ڕۆبۆتە خنجیلانەیە تاقی بکەینەوە. دڵنیاین کە حەزت لێیە لە داهاتوودا بیکڕیت، وا نییە؟\nکۆمپانیای Samsung ئاشکرای نەکرد کە ئەم ڕۆبۆتە ژیرە کەی بەردەست دەکرێت و نرخی چەند دەبێت. بە پەرۆشین بۆ بەردەستکردنی.\nتاگەکان AI ئامێرە هەمەجۆرەکان CES 2020 Samsung Samsung Ballie ڕۆبۆت ژیری دەستکرد سامسۆنگ


جبوری مەترسییەک لەسەر داهاتووی عیراق ئاشکرا دەکات\nجبوری كێشه‌ی راسته‌قینه‌ی قۆناغی داهاتووی عیراق ئاشكرا ده‌كات\nسه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق رایگه‌یاند كه كێشه‌یه‌كی راسته‌قینه له قۆناغی داهاتوودا روبه‌ڕوی عیراق دبێته‌وه، ئه‌ویش بڵاوبنه‌وه‌ی چه‌ك و به سه‌ربازكردنی كۆمه‌ڵگه‌یه.\nله وتارێكدا كه له په‌یمانگه‌ی ئاشتی له ئه‌مریكا پێشكه‌شیكردووه، سه‌لیم جبوری، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق رایگه‌یاند به شه‌ڕی پیشه‌گه‌رانه‌ی هێزه‌كانی عیراق و پشتیوانیی هاوپه‌یمانان به زانیاری و چه‌كی ئاسمانی، ده‌توانین بڵێن داعش له‌روی جوگرافییه‌وه كۆتایی هاتووه، به‌ڵام سه‌ركه‌وتنی سه‌ربازی به‌س نییه و ده‌بێت سه‌ركه‌وتنی سیاسیی به‌دوادا بێت.\nبه‌وته‌ی جبوری، قۆناغی داهاتوو بۆ شه‌ڕكردن له‌دژی داعش زۆر قورستره، نه‌ك ته‌نها بۆ عیراقییه‌كان، به‌ڵكو بۆ هه‌موو ئه‌و وڵاتانه‌ی كه دوچاری هێرشی تیرۆستی بونه‌ته‌وه، چونكه مه‌ترسییه‌كه له‌وه‌دایه داعش ئێستا پشت به بیرۆكه‌ی "گورگه تاكه‌كان" ده‌به‌ستێت و به‌هێرشی تاكه كه‌سی هاوڵاتیانی مه‌ده‌نی ده‌كاته ئامانج و توندوتیژی زیاتر ده‌نێته‌وه.\nله به‌شێكی تری وتاره‌كه‌یدا، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق وتی كه كێشه‌ی راسته‌قینه‌ی داهاتووی عیراق ئه‌وه‌یه به‌هۆی روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی داعش و به‌شداریكردنی هاوڵاتیانی مه‌ده‌نی و خۆبه‌خشه‌كان و گروپه چه‌كداره‌كان و چه‌كداری هۆز و عه‌شیره‌ته‌كان، زۆرینه‌ی چین و توێژه‌كانی عیراق بونه‌ته چه‌كدار و ئێستاش به‌پرسیارێتییه‌كه‌ی گه‌وره‌تر بووه و ده‌بێت سنورێك بۆ چه‌كی ده‌ره‌وه‌ی ده‌وڵه‌ت دابنرێت یان رێگه‌ی پێ بدرێت به‌شدری له هه‌ڵبژاردنه‌كان بكات كه خۆی له‌خۆیدا ده‌بێت پرۆسه‌یه‌كی دیموكراتی و مه‌ده‌نی بێت كه هیچ ته‌مومژێكی له‌سه‌ر نه‌بێت.\nژمارەی خوێنەر\t608


(ڕەوانەکراوە لە ئەندامی زاوزێی نێرینەەوە)\nئەندامی زاوزێی نێرینە (کێر، کیر، چێر، چیر، چووک و دم) بۆ منداڵان (سیرەت). ئەندامێکە ئێسکی تێدا نییە و لە کرۆژە پێکھاتووە، ھەروەھا شانەی رەپبوونی کێر سێ دانەن کە دوانیان ناویان (بە ئینگلیزی: Corpus carernosum) و دانەیەکیان ناوی (بە ئینگلیزی: Corpus Spongiosum)یە، بە درێژایی ١٠ بۆ ٢٠ سانتیمەتر و ئەستووریەکی نزیک ٢٫٥ سانتیمەتر. لە ژێر ئەندامی زاوزێی پیاواندا ئەندامێکی تر بە ناوی گون ھەیە.\nوتاری سەرەکی: میزکردن\nپەیکەری برۆنزی مناڵێک لە حاڵی میزکردن لە بروکسێل\nمیزکردن بە ھاتنە دەرێی میز لە ئەندامی زاوزێ لەڕێگەی میزەڕۆوە دەڵێن. لە پیاواندا میز لە سەری کێر و لە ژناندا لە قوز دێتە دەر.\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٢ی ئازاری ٢٠١٦. Retrieved ١١ی نیسانی ٢٠١٢. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help)\n^ http://www.vajehyab.com/dehkhoda/کمیز-3%7C[بەستەری مردوو]\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ١١ی نیسانی ٢٠١٢. Retrieved ١٢ی نیسانی ٢٠١٢. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کێر&oldid=743392»\nدواجار لە ٠٦:٠٩ی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٦:٠٩ی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.