گاردی نیشتمانی له تاكتیكه‌وه بۆ ستراتیژ\nرۆژی 10ی حوزه‌یرانی 2014 موسڵ به‌ته‌واوی كه‌وته ده‌ست داعش و یه‌ك رۆژ دوای ئه‌وه‌ش به‌هه‌مان شێوه، تكریت له‌لایه‌ن داعشه‌وه كۆنترۆڵكرا، ئه‌وه‌ی جێگای سه‌رنج بو، شكستهێنانی پێنج فیرقه‌ی سوپای عێراق بو، له‌ماوه‌ی 24 سەعاتدا، ئه‌وانیش فیرقه‌كانی (2-3-4-12-18) كه نزیكه‌ی 70 هه‌زار سه‌رباز ده‌بون.\nمه‌ترسی داعش زیادیكرد به‌جۆرێك ئه‌م هێزه نزیك بونه‌وه له ده‌روازه‌كانی به‌غدای پایته‌خت. له‌م كاته‌دا مه‌رجه‌عی باڵای شیعه (عه‌لی سیستانی) هاته سه‌رخه‌ت، به‌دیاریكراوی سێ رۆژ پاش كه‌وتنی موسڵ. (سیستانی) فه‌توای(«جیهاد»ی كیفایی) ده‌ركرد، به‌وهۆیه‌وه چه‌ندین میلیشیای نانیزامی پێكهاتن خۆیان بۆ جه‌نگی داعش ئاماده‌كرد، بۆ ئه‌وه‌ی داعش ده‌ستی به به‌غداو پارێزگاكانی خواروی عێراق نه‌گات. به‌م جۆره له‌كۆكردنه‌وه‌ی میلیشیا شیعه‌كانی عێراق (حه‌شدیشه‌عبی) دروستكرا. به‌ره‌زامه‌ندی مالیكی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌وكات، میلیشیا یاساغكراوه‌كانی وه‌ك (سوپای مه‌هدی و سه‌رایا سه‌لامو سوپای به‌درو عه‌سائبی ئه‌هلی حه‌قو حزبوڵا-باڵی عێراق و سوپای موختار و لیوای ئه‌بو فه‌زڵ عه‌باس....)* له‌ناو پرۆژه‌ی حه‌شدی شه‌عبیدا جێگای خۆیانكرده‌وه.\nله‌م نێوانه‌دا هێزه سونییه‌كان خۆیان وه‌ك مه‌غدورترین پێكهاته‌ی عێراق پێناس كرد، به‌تایبه‌ت پاش ئه‌وه‌ی رۆژی 11ی حوزه‌یرانی 2014 شاندێكی ئێرانی گه‌یشتنه به‌غدا، پاش چه‌ند رۆژێكیش فتوای پێكهاتنی حه‌شدی شه‌عبی ده‌ركرا. لێره‌وه سونه‌كان پێكهێنانی حه‌شدی شه‌عبیان به پرۆژه‌ی ئێرانیه‌كان ناوبرد، ئه‌وه‌ش له‌پێناو پاراستنی پێگه‌ی هێزه شیعه‌كانی عێراق‌و قه‌تیسكردنی سوننه‌كان.\nدوباره بیرۆكه‌ی چه‌كداركردن و پشتوانی كردنی ملیشیا سونیه‌كانی وه‌ك (ئه‌نجومه‌نی سه‌ربازی شۆڕشگێڕانی عه‌شایر، سوپای ئیسلامی، سوپای موجاهیدین، پیاوانی ته‌ریقه‌تی نه‌قشبه‌ندی، كه‌تیبه‌كانی سه‌وره‌ی عه‌شرین، ئه‌نسارئیسلام. سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه** چ له‌لایه‌ن هێزه سیاسی و هۆزه سونیه‌كانی عێراقه‌وه، چ له‌لایه‌ن ئه‌مەریكاشه‌وه. بەڵام ئه‌م هه‌نگاوه جیاوازتربو له‌وانه‌ی پێش خۆی، چونكه ئه‌مجارە هێزه سونیه‌كان ئه‌م بیرۆكه‌یه‌یان له‌دو توێی پرۆژه‌یه‌كدا گه‌ڵاڵه‌كرد به‌ناوی پرۆژه‌ی (گاردی نیشتیمانی عێراقی) كه خۆی له‌كۆكردنه‌وه‌ی سه‌رجه‌می هێزه میلیشیاكانی شیعه‌و سوننه‌دا ده‌بینێته‌وه، له‌چوارچێوه‌ی یه‌ك سوپای نیزامیدا، بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی داعش. ئه‌م پرۆژه‌یه وه‌ك پێش مه‌رجی به‌شداری هێزه سونییه‌كان له سه‌روبه‌ندی دانوستانه‌كانی پێكهێنانی حكومه‌تی نوێی عێراق، پێشكه‌ش به‌پاڵێوراوی پێكهێنه‌ری كابینه‌ی نوێی حكومه‌تكرا.\nئه‌مەریكیه‌كان له ساڵی 2006دا وه‌ك تاكتیكی له‌نێوبردنی قاعیده پشتگیریان له میلیشاو خێڵه عه‌ره‌به سونییه‌كان كرد، له چوارچێوه‌یی دروستكردنی هێزێك به‌ناوی (صحوه)، ئه‌م هێزه تاراده‌یه‌كرۆڵی بینی له لاوازكردنی رێكخراوی قاعیده‌دا. هه‌ربۆیه پاش بانگه‌واز بۆ به‌شداری خۆبه‌خشی له حه‌شدی شه‌عبی به پاڵپشتی ئێران، وه‌ك یه‌كێك له ستراتیژه نوێیه‌كانی ئه‌مەریكا، به پاڵپشتی ئه‌مەریكا بۆ هێزه سونییه‌كان پرۆژه‌ی گاردی نیشتمانی هاته به‌رباس، بۆ روبه‌روبونه‌وه‌ی داعش به‌ئامانجی له‌ناوبردن یاخود لاوازكردنی.\nیه‌كێك له خاڵه گرنگه‌كانی متمانه به‌خشینی سونیه‌كان به كابینه‌كه‌ی عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق، لێره‌وه سه‌رچاوه‌ی گرت. به پێی ئه‌و رێكه‌وتنه‌ی كه هێزه سونیه‌كان له‌گه‌ڵ عه‌بادی و ده‌وڵه‌تی یاسا ئیمزایانكرد له‌ژێر چاودێری ئه‌مەریكادا، به ئامانجی له‌نێوبردنی گروپی داعش و هاوشێوه‌كانی، له‌و ناوچه سونیانه‌ی كه داعش فه‌رمانره‌وایه‌تیان ده‌كات، بریتی بوو له پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی.\nله پێناو به یاساییكردنی پێكهێنانی (گاردی نیشتیمانی)، له پڕۆژه یاسای بودجه‌ی 2015ی عێراقدا، ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی بودجه‌ی بۆ ته‌رخانكرد و سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراقیش رێكه‌وتی 26/2/2015 رایگه‌یاند كه (پرۆژه یاسای گاردی نیشتیمانی) به‌شێوه‌یه‌كی فه‌رمی گه‌یشتوته به‌رده‌ستیان. ئامانجی ئه‌م پرۆژه‌یه، وه‌ك له هۆكاره‌كانی ده‌رچواندنیدا هاتوه به‌شداری پێكردنی هاوڵاتیانی پارێزگا جیاوازه‌كانه، له به‌ره‌نگار بونه‌وه‌ی تیرۆر و پاراستنی موڵك و ماڵی هاوڵاتیان و داموده‌زگا فه‌رمیه‌كانی حكومه‌ت.\nله‌م راپۆرته‌دا هه‌وڵدراوه خوێندنه‌وه‌یه‌كی خێرا بۆ پرۆژه‌یاسای گاردی نیشتیمانی بكرێت، دواتر باس له‌كاریگه‌رییه نێگه‌تیڤه‌كانی ئه‌م پرۆژه‌یه‌ش له‌سه‌ر عێراق به‌گشتی و هه‌رێمی كوردستان به‌تایبه‌تی تاوتوێ كراوه.\nیه‌كه‌م: كورته‌یه‌ك له‌باره‌ی پرۆژه یاسای گاردی نیشتمانی\nپرۆژه یاسای گاردی نیشتیمانی له 29 ماده پێكهاتوه، دابه‌شكراوه به‌سه‌ر پێنج به‌شدا به‌م شێوه‌یه‌ی لای خواره‌وه:\nبه‌شی یه‌كه‌م: پێناسه و ئامانج\nئه‌م به‌شه له 3 ماده پێكهاتوه ماده‌ی (1) پێناسه‌ی پێكهاته‌كانی گاردی نیشتمانی كردوه كه پێكهاتون:\n1. له رۆڵه‌كانی عێراق، مه‌به‌ست لێی ئه‌و كه‌سانه‌ن كه به پێی فه‌رمانی دیوانی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ژماره (118)ی ساڵی 2008 گرێبەستیان له گه‌ڵ حكومه‌تدا هه‌یه، له پێناو پاراستنی نیشتمان له تیرۆر.\n2. حه‌شدی شه‌عبی، مه‌به‌ست لێی ئه‌و كه‌سانه‌ن به‌خۆبه‌خشی یان گرێبه‌ست هاوكاری هێزه چه‌كداره‌كان ده‌كه‌ن، له پێناو به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی تیرۆردا.\nماده‌ی (2) ئامانجی یاساكه‌یه، كه خۆی ده‌بینێته‌وه له (دروستكردنی هێزی سه‌ربازی له پارێزگاكان، ئه‌مه‌ش له‌رێگه‌ی كۆكردنه‌وه‌ی گروپه جیاوازه‌كانی نێو حه‌شدی شه‌عبی و رۆڵه‌ی پێكهاته جیاوازه‌كانی عێراق) له‌چوارچێوه‌ی هێزێكی رێكخراودا.\nبه‌شی دوه‌م: بنیادنان و ئه‌رك و فه‌رمانه‌كانی گاردی نیشتیمانی\nئه‌م به‌شه پێكهاتوه له (3) مادده، كه تێیدا باس له (پێكهاته‌ی سه‌ركردایه‌تی گاردی نیشتمانی، شێوازی پێكهێنان، ئه‌رك و فه‌رمانی گاردی نیشتیمانی، ده‌كات، له‌گه‌ڵ ئه‌و داموده‌زگا تایبه‌تمه‌ندانه‌ی كه ئیشوكاره‌كان به‌رێوه ده‌به‌ن).\nبه‌شی سێیه‌م: فه‌رمانده‌ی گاردی نیشتمانی "سه‌رۆكی ئه‌ركان"\nئه‌م به‌شه پێكهاتوه له (3) مادده، باس له سه‌ركردایه‌تی هێزه‌كانی گاردی نیشتمانی ده‌كات، به پێكهاته‌یه‌كی جیاواز له سوپای عێراق، كه فه‌رمانده و سه‌رۆكی ئه‌ركانی تایبه‌ت به خۆی هه‌یه، به‌ڵام به‌هه‌مان شێوه‌ی سوپای عێراق له لایه‌ن فه‌رمانده‌ی هێزه چه‌كداره‌كانه‌وه سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێن. هه‌روه‌ها باس له ئه‌رك و مه‌هامه‌كانی فه‌رمانده‌ی گاردی نیشتیمانی سه‌رۆكی ئه‌ركان له‌م به‌شه‌دا كراوه.\nبه‌شی چواره‌م: پێكهاته‌ی هێزی گاردی نیشتمانی\nئه‌م به‌شه پێكهاتوه له (11) ماده، باسی (پێكهاته‌ی گاردی نیشتمانی، شێوازی خزمه‌تكردنی گاردی نیشتیمانی، هێزی یه‌ده‌گی گاردی نیشتیمانی، مه‌رجه‌كانی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه ده‌چنه نێو ریزه‌كانی گاردی نیشتمانی، موچه و چه‌كدار كردن، هه‌روه‌ها شێوازی تایبه‌ت به پێداویستیه‌كانی سوپا و شێوازی جل وبه‌رگ) كراوه.\nبه‌شی پێنجه‌م: حوكمه كۆتاییه‌كان\nئه‌م به‌شه پێك هاتوه له (8) مادده و باس له‌وه ده‌كات كه هه‌مان ئه‌و یاسا و رێنماییانه‌ی تایبه‌تمه‌ندن به هێزه چه‌كدراره‌كان له عێراقدا، به‌هه‌مان شێوه به‌سه‌ر گاردی نیشتمانیشدا جێبه‌جێ ده‌كرێت، چ له روی خزمه‌تكردن، چ له‌روی خانه‌نشینكردن و سزادانه‌وه. هه‌روه‌ها ئه‌و بارودۆخانه‌ش دیاری ده‌كات كه ئاماده‌سازی بۆ جوڵه‌پێكردنی هێزی یه‌ده‌گی تێدا ئه‌نجام ده‌درێ هاوكات ماف و ئیمتیازاتی شه‌هیدانی ئه‌م هێزه‌شی دیاری كردوه. له‌گه‌ڵ وه‌رگرتنی ئه‌ندامانی ئه‌م هێزانه له كۆلێژ و بنكه‌كانی مه‌شق پێكردن له وه‌زاره‌تی به‌رگری، وه‌ك چۆن باسیش كراوه له باره‌ی رێنمایه‌كانی جێبه‌جێكردنی ئه‌م یاسایه‌وه.\nدوه‌م: به سوپاكردنی ملیشیا چه‌كداره‌كان و كاریگه‌رییه نێگه‌تیڤه‌كانی\nئه‌م پرۆژه یاسایه ئامانجی سه‌ره‌كی جێكردنه‌وه‌ی كۆی میلیشیا چه‌كداریه سونی و شیعیه‌كانی عێراقه له چوارچێوه‌ی هێزێكی چه‌كداری رێكخراوه‌یی نیزامیدا. ئه‌م هه‌نگاوه به‌واتای رزگاركردنی ملیشیا چه‌كداره‌كان دێت، له هه‌ر لێپیچینه‌وه‌یه‌كی یاسایی، له‌سوپاكه‌دا دیاریكراوه، كه ئه‌م هێزه وه‌ك سوپای عێراق خاوه‌نی فه‌رمانده و سه‌رۆكی ئه‌ركان و داموده‌زگای تایبه‌ت به‌خۆی ده‌بێت، له ده‌ره‌وه‌ی سوپای عێراق. به‌م جۆره‌ش له‌عێراق جۆرێك له لامه‌ركه‌زی سوپایی دروست ده‌بێت، چونكه هه‌ر پارێزگایه‌ك سوپایه‌كی تایبه‌ت به‌خۆی ده‌بێت، ئه‌م سوپایه‌ش پارێزگاری له‌و سنوره ده‌كات كه پارێزگاكه‌ی له پارێزگایه‌كی دیكه جیاده‌كاته‌وه. به‌مانایه‌كی تر، ئه‌م هه‌نگاوه بریتیه له یاساییكردنی كاری ملیشیا سه‌ربازیه‌كان. جێگه كردنه‌وه‌یانه له‌نێو گاردی نیشتمانی عێراقدا و له برگه‌كانی یاساكه‌دا به شێوه‌یه‌كی ورد ئه‌م رێوشوێنانه رونكراونه‌ته‌وه.\nزۆرێك له بۆچونه‌كان پێیان وایه ره‌نگه له قۆناغی ئێستادا گاردی نیشتیمانی و ملیشیاكان رۆڵیان هه‌بێت، له لاوازكردن و رێگری كردن له پێشره‌ویه‌كانی داعش. به‌ڵام دور نییه له ئایندەیەكی نزیكدا ئه‌م ملیشیایانه دوای ئه‌وه‌ی راهێنانیان پێده‌كرێت و پرچه‌ك ده‌كرێن له چوارچێوه‌ی گاردی نیشتمانی، نه‌بنه مایه‌ی هه‌ره‌شه‌ی زیاتر بۆ سه‌ر كیانه جیاوازه‌كانی عێراق به‌گشتی و هه‌رێمی كوردستان به‌تایبه‌تی.\nأ. كاریگه‌ریه نێگه‌تیڤه‌كانی له‌سه‌ر عێراق\n1. ئه‌م یاسایه رێگه به‌وه ده‌دات كه جگه له سوپای عێراق، هه‌موو پارێزگایه‌ك سوپایه‌كی تایبه‌تی خۆی هه‌بێت، به‌مه‌به‌ستی پارێزگاریكردن له سنوری ئه‌و پارێزگایه‌ی كه تێیدا داده‌مه‌زرێت. بێگومان ئه‌مه‌ش پێكدانان و ناجێگیری و هه‌ره‌شه‌ی زیاتری ئه‌منی و سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت.\n2. له‌رێگه‌ی ئه‌م پرۆژه یاسایه‌وه هه‌مو هێزه ملیشیاییه‌كانی سنوری پارێزگا جیاوازه‌كان ده‌خزێنرێنه نێو گاردی نیشتمانی، له كاتێكدا خودی گروپ و هێزه ملیشیایه‌كان له‌سه‌ر بنه‌مای تایفه‌گه‌ری دروستبون، ئه‌مه‌ش وایكردووه كه له رابردودا رۆلێكی نێگه‌تیڤ ببینن.\nبه مانایه‌كی تر ئه‌وه‌ی له‌ماوه‌ی رابردودا هێزه میلیشیاكان رۆڵیان هه‌بوه له دروستكردنی مه‌ترسی و توندوتیژی و ناسه‌قامگیری سیاسی و پێشێلكاری بۆ سه‌ر دۆخی ئاسایشی مرۆیی له عێراقدا، له ئێستاشدا وا بڕیاره خودی ئه‌و گروپ و ده‌سته میلیشیا چه‌كدارانه له‌نێو گاردی نیشتیمانی عێراقدا جێگه‌یان بكرێته‌وه.\n3. پرۆژه یاساكه جۆرێك له دڵه راوكێی بۆ سێ هێزه سه‌ره‌كیه‌كه‌ی عێراق (شیعه‌و سونه‌و كورد) دروستكردوه. بۆ نمونه هه‌رچه‌ندە بیرۆكه‌ی گاردی نیشتیمانی سونه‌كان خاوه‌نین، بەڵام ترسیان له‌وه هه‌یه كه ئه‌م هه‌وڵه ببێته هۆكارێك بۆ به یاسایی كردن و به‌فه‌رمی كردنی میلیشیا شیعه یاساغ كراوه‌كان. له به‌رامبه‌ردا شیعه‌كان نیگه‌رانن له‌وه‌ی كه ئه‌م پرۆژه‌یه رێگه خۆشكه‌ربێت بۆ ئه‌وه‌ی سونه‌كان له‌پاڵ هێزی سیاسیدا، ببنه خاوه‌ن هێزی سه‌ربازی، ئه‌مه‌ش مه‌یلی ناوه‌ندێتی هێز و ده‌سه‌ڵاتی شیعه له عێراقدا لاواز ده‌كات. ئه‌وه جگه له‌وه‌ی كه ئه‌گه‌ر هه‌یه سونه‌كان له پارێزگاكانی خۆیاندا ئه‌م هێزه یه‌كبخه‌ن و به‌كرده‌وه بیكه‌ن به سوپایه‌كی هاوته‌ریب بۆ خۆیان. كوردیش له‌و نێوانه‌دا ترسی له ئاینده‌ی ئه‌م هێزه هه‌یه، به‌و پێیه‌ی كه ئه‌گه‌ر هه‌یه ئه‌م هێزه سنوری ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی ببه‌زێنێت و گرفت بۆ كورد دروست بكات، به‌تایبه‌ت له‌ناوچه كوردستانیه دابرێندراوه‌كان.\n4. به‌ر له ده‌رچونی یاساكه هێزه سونی و شیعییه‌كان كێشه‌یان له نێواندا دروست بووه له‌باره‌ی ده‌سه‌ڵات و ئاستی گوێڕایه‌ڵبونی ئه‌م هێزه بۆ ده‌سه‌لاَتێكی دیاریكراو. بۆ نمونه شیعه‌كان داواده‌كه‌ن ئه‌م هێزه له‌ژێر فه‌رمانی سه‌رۆك وه‌زیراندا بێت. به‌و پێیه‌ی سه‌رۆك وه‌زیران فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه چه‌كداره‌كانه.سونه‌كانیش به پێچه‌وانه‌وه، داوا ده‌كه‌ن ئه‌م هێزه له‌روی گوێرایه‌ڵیه‌وه به فه‌رمانه‌كانی پارێزگاره‌كانه‌وه ببه‌سترێته‌وه، له‌روی سه‌ڵاحیاتیشه‌وه جموجۆڵیان له‌چوارچێوه‌ی پارێزگاكاندا نه‌چێته ده‌ره‌وه.\n5. به‌پێی یاساكه هێزه‌كانی گاردی نیشتمانی فه‌رمانده‌و سه‌رۆكی ئه‌ركانی تایبه‌ت و پێكهاته‌ی ئیداری هاوتای سوپای عێراقیان هه‌بێت، ئه‌مه‌ش بۆ خۆی واده‌كات دو هێزی جیاواز له‌نێو سوپای عێراقدا دروست ببێت.\n6. هه‌ڵبژاردنی ئه‌ندامانی گاردی نیشتیمانی ناچێته ژێر مه‌رجه‌كانی یاسای (ریشه‌كێشكردنی به‌عس)، به‌م جۆره‌ش ئه‌فسه‌ر و پله‌داره دورخراو و خانه‌نشینكراوه‌كانی سه‌ر به‌رژێمی پێشوی عێراق ده‌توانن له‌رێگه‌ی گاردی نیشتیمانی عێراقه‌وه بگه‌ڕێنه‌وه.\n7. گاردی نیشتیمانی بارگرانیه‌كی ئابوری خراپ له‌سه‌ر دۆخی داهات و دارایی عێراق دروست ده‌كات، چونكه ژماره‌ی ئه‌و چه‌كدارانه‌ی ده‌خزێنرێنه نێو گاردی نیشمانییه‌وه به زیاتر له 500 هه‌زار چه‌كدار مه‌زه‌نده ده‌كرێن، ئه‌مه‌ش پشت به‌ست به لێدوانێكی (حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی) له 18/10/2014 كه رایگه‌یاند " ژماره‌ی ئه‌و چه‌كدارانه‌ی له كه‌مپه‌ینی –حشد الشعبی– به‌شداربون 500 هه‌زار چه‌كدارن".\n8. یه‌كێكی تر له كاریگه‌رییه نێگه‌تیڤه‌كانی گاردی نیشتیمانی، بریتییه له‌وه‌ی كه ئه‌م هه‌نگاوه كۆمه‌ڵگای عێراقی زیاتر به‌ره‌و سه‌ربازی و میلیتاریزه‌كردن ده‌بات. ده‌رئه‌نجامه‌كه‌ی له ئاینده‌دا ئه‌وه‌نده خراپ ده‌بێت، كه جێگه به هێزه مه‌ده‌نی و دیموكراتخوازه‌كان لێژ ده‌كات له پرۆسه‌ی سیاسی عێراقدا.\n9. دور نییه كه ئه‌م هێزانه ببنه مایه‌ی هه‌ره‌شه بۆ سه‌ر خودی هاونیشتیمانیانی پارێزگا جیاوازه‌كان، چونكه به ئاسانی به‌كارده‌هێنرێن له‌لایه‌ن پیاوانی ئاینی و سه‌رۆك هۆز و خێڵ و به‌رپرسه سیاسی و سه‌ربازییه جیاوازه‌كانه‌وه، ئه‌مه‌ش له پێناو پاراستنی چه‌ند به‌رژه‌وه‌ندیه‌كی تایبه‌ت و دیاریكراودا.\n10. بەهۆی ئه‌و دابه‌شبونه هه‌رێمی و تایفه‌گه‌ریه‌ی كه عێراقی به‌سه‌ردا دابه‌شكراوه، زۆر به ئاسان ئه‌گه‌ر هه‌یه بۆ به‌كارهێنانی هێزه جیاوازه‌كانی نێو (گاردی نیشتمانی) له‌لایه‌ن هێزه ئیلقیمیه‌كانی وه‌ك (ئێران و توركیا)، ئه‌مه‌ش له پێناو جێبه‌جێكردنی به‌رژه‌وه‌ندیه تایبه‌تیه‌كانیان. به‌م شێوه‌یه‌ش دور نییه كه گوێرایه‌ڵیان بۆ هێزه هه‌رێمیه‌كان زیاتر بێت له گوێرایه‌ڵیان بۆ حكومه‌تی فیدراڵی.\n11. ئه‌م پرۆژه یاسایه نا ناوه‌ندی (لامركزی) سوپایی له عێراق دێنێته كایه‌وه، چونكه به‌پێی ره‌شنوسی یاسای گاردی نیشتمانی هه‌ر پارێزگایه‌ك خاوه‌نی هێزی سه‌ربازی ده‌بێت، كه پێكهاتوه له (گاردی نیشتمانی و پۆلیس). ده‌رئه‌نجامی ئه‌م هه‌نگاوه‌ش خۆی له دابه‌شكردنی زیاتری هێزی سه‌ربازی و چه‌كداری عێراقدا ده‌بینێته‌وه.\n12. گاردی نیشتیمانی رێگه خۆش ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی كه هه‌ر پێكهاته‌یه‌ك هه‌ره‌شه بێت له‌سه‌ر پێكهاته‌یه‌كی تری عێراق، ئه‌مه‌ش زیاتر دۆخی ئه‌منی عێراق به‌ره‌و ناجێگیری ده‌بات.\n13. دور نییه گاردی نیشتیمانی ته‌نانه‌ت ناكۆكی له‌نێوان پێكهاته‌كان و خێڵه‌كانی هه‌مان تایفه دروست نه‌كات، به‌تایبه‌ت له‌سه‌ر پشكیان له نێو گاردی نیشتمانیدا.\n14. له‌رێگه‌ی ئه‌م یاسایه‌وه خێڵ و پێكهاته جیاوازه‌كانی عێراق، ده‌بنه خاوه‌نی چه‌ك و جبه‌خانه، چونكه به‌شێك له میلیشیاكان له‌لایه‌ن خێڵه‌كانه‌وه پێكهێنراون، له‌لایه‌ن ئه‌و پێكهاتانه‌شه‌وه به‌رێوه‌ده‌برێن و سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێن.\n15. بەهۆی نه‌بونی متمانه له نێوان پێكهاته‌كانی عێراق، به‌رده‌وام ئه‌م ملیشیا به یاسایی كراوانه ده‌بنه مایه‌ی هه‌ره‌شه بۆ عێراق و هه‌رێم.\n16. گروپه توندره‌وه‌كانی نمونه‌ی داعش یان هه‌ر گروپێكی تری توندره‌و كه له ئاینده دروست ببێت ده‌توانن زۆر به ئاسانی سود له پێكهێنانی ئه‌م هێزانه وه‌ربگرن، به‌تایبه‌ت بۆ خوَخزاندنه نێو پێكهاته‌و شانه‌كانی ئه‌م هێزانه‌وه. له پێناو ئاراسته‌كردنیان به‌مه‌به‌ستی سود گه‌یاندن به به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی داعش یان هه‌ر گروپێكی توندره‌وه‌ی دیكه، كه له ئاینده‌دا دروست ببێت.\nب. كاریگه‌ریه نێگه‌تیڤه‌كانی له‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان\nبه پێی یاساكه له ناوچه كوردستانیه دابراوه‌كان ئه‌م هێزه سه‌ربازیه، واته (گاردی نیشتمانی)دروست ده‌كرێت، ئه‌مه‌ش بۆخۆی چه‌ندین مه‌ترسی و هه‌ره‌شه بۆ سه‌ر ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان دروست ده‌كات له دیارترینیان:\n1. به پێی یاساكه هێزی گاردی نیشتمانی له ناوچه كوردستانیه دابراوه‌كان دروست ده‌كرێت، به‌م جۆره‌ش پێكهاته‌و نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی ئه‌و ناوچانه له چوارچێوه‌ی گاردی نیشتمانیدا كۆده‌كرێنه‌وه، گومانی تیا نییه ئه‌م هه‌نگاوه‌ش ناجێگیری سیاسی و ئه‌منی له‌و ناوچه‌كه‌دا به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت. واته به‌جۆرێك له جۆره‌كان و له‌رێگه‌ی ئه‌م میكانیزمه‌وه ناوچه‌كان له‌ژێر كۆنترۆڵی هه‌رێمی كوردستان ده‌رده‌هێنرێن.\nبه‌مانایه‌كی تر ئه‌م یاسایه ئه‌و گروپانه ده‌ستنیشان ده‌كات كه ده‌خرێنه نێو چوارچێوه‌ی پێكهاته‌ی ئه‌م هێزه سه‌ربازییه‌وه، به‌تایبه‌ت له‌و ناوچانه‌ی كه له ساڵی (2003)ه‌وه له ژێر ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تی هه‌رێمدان. ئه‌م هه‌نگاوه‌ش ده‌بێته مایه‌ی هه‌ره‌شه بۆ سه‌ر ته‌واوی هێزه كه‌مینه‌كانی ئه‌و ناوچانه. چونكه ئه‌م یاسایه ماف ده‌دات به‌و گروپانه هێزی تایبه‌تیان هه‌بێت. سه‌رئه‌نجام ئه‌مه‌ش ده‌بێته مه‌ترسی بۆ سه‌ر ئارامی بارودۆخی ئه‌منی و كۆمه‌ڵایه‌تی له‌و ناوه‌ندانه‌دا.\n2. ئامانج له پێكهێنانی گاردی نیشتمانی له نێوبردنی رێكخراوی داعشه، به‌تایبه‌ت له‌و ناوچه سونیانه‌ی كه ئه‌م رێكخراوه ده‌ستی به‌سه‌ردا گرتووه. به‌لاَم خودی یاساكه ده‌ریده‌خات كه ئامانج له پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی ته‌نها بۆ له ناوبردنی داعش نیه، به‌ڵكو یاساكه ئه‌م هێزه‌ی وه‌ك هێزێكی چه‌كداری به‌رده‌وام له چوارچێوه‌ی هێزه چه‌كداره‌كانی عێراق ناوبردوه. واته سیفه‌تێكی به‌رده‌وامی پێبه‌خشیوه به مان و نه‌مانی داعش. ئه‌مه له‌لایه‌ك، له‌لایه‌كی دیكه‌وه به‌م رێگایه سه‌رجه‌م ملیشیا چه‌كداره سونی و شیعه‌كانیش ده‌خزێنرێنه نێو ئه‌م پێكهاته سه‌ربازیه نوێیه‌وه، دورنییه وه‌ك رابردو رویداوه ئه‌م سوپایه‌ش ببێته هه‌ره‌شه بۆ سه‌ر ناوچه كوردستانیه دابرێنراوه‌كان.\n3. پێكهێنانی گاردی نیشتمانی له ناوچه كوردستانیه دابرێنراوه‌كان، ده‌بێته مایه‌ی رێگریكردن له جێبه‌جێكردنی ماده‌ی 140، به‌تایبه‌ت له‌و ماوه‌یه‌ی كه حكومه‌تی عێراقی به‌سه‌رۆكایه‌تی حه‌یده‌رعه‌بادی بریاری له‌سه‌ر جێبه‌جێكردنی داوه، له‌و رێكه‌وتننامه سیاسیه‌ی كه كابینه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی له‌سه‌ر پێكهێنرا.\n4. ئه‌م یاسایه رێگه خۆشكه‌ره بۆ ئه‌وه‌ی هۆزه كورده‌كان و به‌رپرسانی سه‌ربازی، هێزی تایبه‌ت له‌نێو گاردی نیشتمانی عێراق بۆخۆیان دروست بكه‌ن. ئه‌مه‌ش مه‌ترسی دروست ده‌كات بۆ سه‌ر هێزه‌كانی پێشمه‌رگه و هه‌رێم، چونكه به‌هۆی ئه‌و بارودۆخه‌ی له دوای روداوه‌كانی موسڵ، خه‌ڵك و هۆزه‌كانی ئه‌و ناوچانه نیگه‌رانیان لا دروستبوه، به‌تایبه‌ت له به‌رامبه‌ر هه‌ندێك له‌و به‌رپرسانه‌ی ئیداره‌ی دۆخی ئه‌منی ئه‌و ناوچانه ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ش رێگه خۆش ده‌كات بۆ دروستكردنی پشێوی بوَ سه‌ر سنور و ئیداره‌ی هه‌رێمی كوردستان.\n5. ئه‌و میلیشیا سه‌ربازیانه‌ی كه له ماوه‌ی رابردودا هاوكاری رێكخراوی داعش بون، بۆ هێرشكردنه سه‌ر كوردستان، ئه‌مجاره له‌چوارچێوه‌ی (گاردی نیشتمانی) پرچه‌ك ده‌كرێن و راهێنانیان پێده‌كرێت. له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆرینه‌ی چه‌كدارانی ئه‌م ملیشیانه تا ساڵی 2003 ده‌ستیان به‌سه‌ر خاكی كوردستاندا گرتبو، له ئێستاشدا خه‌ون به گێرانه‌وه‌ی ئه‌و ناوچانه‌وه ده‌بینن، پێویسته ئه‌مه‌ش وه‌ك مه‌ترسیه‌ك له ئاینده‌دا خوێندنه‌وه‌ی بۆ بكرێت.\n6. ئه‌و ناوچانه‌ی كه سه‌ر به سنوری هه‌رێمی كوردستانن و له ئێستادا له ژێر كۆنترۆڵی داعشدان گه‌ڕاندنه‌وه‌یان بۆ سه‌ر خاكی هه‌رێم ئاسان نابێت، چونكه له‌ئێستادا دانیشتوانه عه‌ره‌به‌كانی له‌رێگه‌ی گاردی نیشتمانی رێكده‌خرێنه‌وه. دواتر له دۆخی پاشه‌كشه‌و چۆڵكردنی ئه‌و ناوچانه له‌لایه‌ن داعشه‌وه، به فشاری گاردی نیشتیمانی و حه‌شدی شه‌عبی، چیتر ئه‌ستمه ئه‌م ناوچانه به ئاسانی بخرێنه‌وه ژێر ركێفی حكومه‌تی هه‌رێم، وه‌ك ئه‌وه‌ی چۆن له ماوه‌ی رابردودا له جه‌له‌ولا و سه‌عیده رویدا.\nسه‌ره‌رای ئه‌و پشتگیریانه‌ی كه هێزه سیاسیه‌كان له‌سه‌ره‌تادا بوَ پێكهێنانی گاردی نیشتمانی هه‌یان بوو به‌سه‌رجه‌م پێكهاته مه‌زهه‌بی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی عێراق، به‌ڵام چه‌ندین رێگری هه‌ن له‌سه‌رخستنی پرۆسه‌ی پێكهێنانی گاردی نیشتمانی و به‌خشینی شه‌رعیه‌تی یاسایی به‌م هێزه سه‌ربازییه، كه ده‌كرێت به‌م شێوه‌یه دیارترین ئه‌و رێگریانه بخه‌ینه رو.\nسێیه‌م: ئه‌مەریكا و ئێران و پێكهاته‌كانی عێراق له‌نێوان رێگری و قبوڵكردنی گاردی نیشتمانی\nبه‌هێزبونی شیعه‌كان و ده‌ستێوه‌ردانه به‌رده‌وامه‌كانی ئێران له هاوكێشه سیاسیه‌كانی عێراق له به‌رژه‌وه‌ندی خۆی، به‌رده‌وام نیگه‌رانی لای ئه‌مەریكیه‌كان دروستكردوه. ئه‌مه‌ش به‌رونی ده‌ركه‌وت پاش دروستكردنی حه‌شدی شه‌عبی. به‌تایبه‌ت كه ئه‌مەریكا بریاریدا دوباره سود له ئه‌زمونی رابردوو وه‌ربگرن، وه‌ك ئه‌وه‌ی له ساڵی 2006 دا تاقیانكرده‌وه. كه باشترین میكانیزمیش له‌ئێستادا بۆ ئه‌مەریكا دوباره دابه‌شكردنه‌وه‌ی هێزی سه‌ربازییه به‌سه‌ر پێكهاته جیاوازه‌كاندا و به‌دیاریكراویش به‌سه‌ر لایه‌نه سوننه‌كاندا. به‌م جۆره ده‌گوترێت گاردی نیشتیمانی پێشنیارێكی ئه‌مەریكییه و زیاتر له به‌رژه‌وه‌ندی هێزه سونیه‌كاندا خۆی ده‌بینێته‌وه.\nبۆ ئه‌مەریكیه‌كان چه‌ند ئامانجێك هه‌یه له پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی، یه‌كه‌میان ئه‌وه‌یه كه ئه‌مەریكا ده‌یه‌وێت له‌رێگه‌ی ئه‌م پرۆژه‌یه‌وه سوننه‌كان بهێنێته‌وه سه‌رگۆره‌پانی سیاسی و سه‌ربازی عێراق و جێگه به پاوانخوازی شیعه‌كان لێژ بكات. دووه‌مین ئامانجی ئه‌مریكاله پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی خۆی له دۆزینه‌وه‌ی كۆسپێكی یاسایی و دیمۆگرافی و جیۆسیاسی ده‌بینێته‌وه بۆ رێگری له‌به‌رده‌م په‌لهاویشتنی ئێران له عێراقدا. ئامانجی كۆتایش بریتییه له‌دروستكردنی هێزێكی یه‌كگرتووی فره پێكهاته بۆ روبه‌روبونه‌وه‌ی داعش.\nله‌به‌ر ئه‌م هۆكارانه ئێران دودڵه له‌هه‌ڵكردنی گڵۆپی سه‌وز بۆ لایه‌نه شیعه‌كانی عێراق بۆ قایل بون له‌سه‌ر پرۆژه‌ی گاردی نیشتیمانی، به‌تایبه‌ت پاش ئه‌وه‌ی كه ئێران توانیویه‌تی به عه‌مه‌لی له‌رێگه‌ی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه له چه‌ند پارێزگایه‌كی عێراق دژ به داعش جه‌نگی مه‌یدان به‌رێوه به‌رێت.\nله ئێستادا به كرده‌وه ئێران عێراقی كردوه‌ته مه‌یدانی هه‌ژمونی خۆی و وه‌ك ده‌وڵه‌تێكی شیعی پێناسه‌ی ده‌كات، له‌به‌ر ئه‌وه ئاماده نییه هیچ ئاسانكارییه‌ك بكات كه‌له‌به‌رژه‌وه‌ندی ته‌رازوی هێزی سونه و كورددا بشكێته‌وه. به‌م جۆره ئێران دژایه‌تی ئه‌م پرۆژه‌یه ده‌كات. چونكه له ئێستادا عێراق له ژێر كاریگه‌ری و هه‌ژمونی ئێراندایه، له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌سته‌مه ئێران به‌ته‌واوی پشتگیری له‌م پرۆژه‌یه بكات، چونكه ئێران له دو ره‌هه‌نده‌وه سه‌یری ئه‌م پرۆژه‌یه ده‌كات، ره‌هه‌ندێكی ناوخۆی كه به‌هۆیه‌وه ورده ورده شیعه‌كان له بازنه‌ی ده‌سه‌ڵات دورده‌خاته‌وه. ره‌هه‌ندێكی دیكه‌ش خۆی له‌ترسی ئێران ده‌بینێته‌وه به‌تایبه‌ت له‌روی جیۆپۆڵه‌تیكی و به‌هێزكردنی هیلالی سونی له‌ناوچه‌كه‌دا.\nله‌سه‌ر ئاستی شیعه‌كانی عێراق ئه‌وه‌ی به‌رونی ده‌بینرێت ئه‌وه‌یه كه ئه‌م هێزانه سه‌ره‌تا پێشوازیان له‌م پرۆژه‌یه ده‌كرد، ئه‌وه‌ش په‌یوه‌ستبوو به زیادبونی هه‌ره‌شه‌كانی داعش له سه‌ر به‌غداد. بەڵام له دوای دروستبونی هاوپه‌یمانێتی نێوده‌وڵه‌تی دژ به داعش، له‌ئێستادا به‌شێكی زۆر له‌هێزه شیعیه‌كان ئه‌و پێشوازییه گه‌رمه له‌گاردی نیشتیمانی ناكه‌ن، له‌به‌رامبه‌ردا گشت توانای خۆیان بۆ حه‌شدی شه‌عبی كورتكردوه‌ته‌وه و به ئاشكرا دژایه‌تی پێكهێنانی گاردی نیشتمانی ده‌كه‌ن. هه‌ندێكی دیكه‌ش له‌و هێزه شیعیانه‌ی كه خاوه‌ن ملیشیای چه‌كدارن، له پێناو جێكردنه‌وه‌ی ملیشیاكانی خۆیان و چه‌كداركردنیان له چوارچێوه‌ی گاردی نیشتمانی و به‌هێز تر بونیان له پرۆسه‌ی سیاسی عێراق جۆرێك له‌پشتگیری له دروستكردنی هێزێكی چه‌كداری به‌ناوی گاردی نیشتمانی ده‌كه‌ن.\nئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیداریشه به‌حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانه‌وه له‌ئێستادا تێبینی ده‌كرێت، كه ئه‌گه‌ر له باشترین دۆخیشدا یاساكه تێبپه‌ڕێنرێت، ئه‌وا مه‌رج نییه عه‌باددی سه‌رجه‌می ئه‌و داواكاریانه جێبه‌جێ بكات كه هێزه سونیه‌كان به‌مه‌به‌ستی پێكهێنانی گاردی نیشتمانی به‌رزیانكردوه‌ته‌وه.\nئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیداریشه به هێزه سونیه‌كانه‌وه ئه‌وه‌یه كه ئه‌م هێزانه‌ش له‌دوای روداوه‌كانی موسڵه‌وه له نێوان خۆیاندا دابه‌شبوو ناكۆكن. هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ی له رابردوودا ئیداره‌ی مه‌له‌فی سونیان ده‌كرد، له ئێستادا ناتوانن به ئاسانی كۆنترۆڵی ئه‌و دابه‌شبونه‌ی هێزه سونیه‌كان بكه‌ن، به‌هۆی دابران و دوركه‌وتنه‌وه‌ی ئه‌و هێزانه له شه‌قامی سونی.\nبۆ هه‌رێمی كوردستانیش ئه‌م پرۆژه‌یه له ئاینده‌دا هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی گه‌وره دروست ده‌كات. له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌سته‌مه هێزه سیاسیه‌كانی هه‌رێم ئه‌م پرۆژه‌یه به‌و دۆخه‌ی ئێستاوه قبوڵبكه‌ن، وه‌ك ئه‌وه‌ی له ره‌شنوسه‌كه‌دا هاتوه (هه‌رچه‌ند تاكو ئه‌م ساته‌ش به فه‌رمی له لایه‌ن هیچ هێزێكی كوردستانیه‌وه ره‌ت نه‌كراوه‌ته‌وه).\n1. فراكسیۆنی هێزه كوردستانیه‌كان له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق رێگری له‌وه بكه‌ن یاسای گاردی نیشتمانی ده‌ربچێت، چونكه ئه‌م یاسایه شه‌رعیه‌ت ده‌داته ملیشیا سونی و شیعیه‌كانی عێراق، كه له ئه‌نجامدا چاوه‌روانی هه‌ره‌شه‌یان بۆسه‌ر هه‌رێمی كوردستان لێده‌كرێت.\n2. بۆ هه‌مان مه‌به‌ست له رێگه‌ی كاری دیبلۆماسیه‌وه هه‌وڵبدرێت له‌گه‌ڵ ئه‌مریكاو هێزه شیعیه‌كان مه‌ترسیه‌كانی پێكهێنانی گاردی نیشتمانی بخرێته‌رو، ئه‌وه رونبكرێته‌وه كه دروستكردنی له‌شكری سه‌ربازی له‌م شێوه‌یه له قازانجی دوَخی ئه‌منی عێراقدا نیه، ره‌نگه له ئێستا رۆڵی هه‌بێت له لاوازكردنی داعش له ناوچه سونیه‌كاندا، به‌ڵام ده‌رئه‌نجام و لێكه‌وته‌كانی ئاینده‌ی باش نابێت، به‌تایبه‌ت بۆ دۆخی ئه‌منی عێراق. هه‌ربۆیه پێویست ناكات یاسای بۆ پێكهێنانی هێزێكی له‌م چه‌شنه ده‌ربكرێت.\n3. هه‌روه‌ها پێویسته گاردی نیشتمانی وه‌ك تاكتیكێك ته‌ماشا بكرێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی توندوتیژی و چاره‌سه‌ركردنی قه‌یرانه‌كانی پشت داعش له عێراقدا، نه‌ك به بنه‌مایه‌كی ستراتیژی ته‌ماشا بكرێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی قه‌یرانی توندوتیژی له عێراقدا.\n4. پێویسته فراكسیۆنه كورده‌كان له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، پێداگیری له‌سه‌ر ئه‌وه بكه‌ن، كه عێراق پێویستی به لامه‌ركه‌زی ئیداری و دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته‌كان له نێوان پێكهاته‌كان هه‌یه. نه‌ك لامه‌ركه‌زی سه‌ربازی. چونكه ئه‌وه‌ی له رابردودا هێزه سونیه‌كان داوایان ده‌كرد لامه‌ركه‌زی له ئیداره‌دانی وڵات و دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته‌كان بو، نه‌ك لامه‌ركه‌زی سه‌ربازی.\n5. ئه‌گه‌ر له هه‌نگاونان بۆ سێ راسپارده‌ی سه‌ره‌وه سه‌ركه‌وتونه‌بن:\n- ده‌بێت پێداگیری له ده‌رنه‌چونی یاساكه بكه‌نو یاخود لایه‌نی رێزپه‌ریه‌ك بۆ ناوچه كوردستانیه دابراوه‌كان له یاساكه‌دا دابنرێت، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه ئه‌و ناوچانه به‌ده‌ر بن له پێكهێنانی ئه‌و هێزه، به‌تایبه‌ت ئه‌و ناوچانه‌ی كه له دوای روداوه‌كانی موسڵ كه‌وتونه‌ته ژێر كۆنترۆڵی حكومه‌تی هه‌رێم.\n- پارێزگا كوردستانیه‌كانی هه‌رێم (جگه له شاره‌كانی سلێمانی و هه‌ولێر و دهۆك) به‌ركه‌وته‌ی كورد بۆ گاردی نیشتمانی له‌رێگه‌ی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌وه ئاراسته‌ی حكومه‌تی فیدراڵی بكرێ و سه‌رپه‌رشتی بكرێت. نه‌ك به سه‌ربه‌خۆی له‌و ناوچانه پێكبهێنرێن، به بێ گه‌رانه‌وه بۆ حكومه‌تی هه‌رێم، چونكه ئه‌مه رێگه خۆشده‌كات كه سه‌ركرده سه‌ربازیه‌كان و سه‌رۆك عه‌شیره‌ته كورده‌كان له‌و ناوچانه هێز بۆ خۆیان دروستبكه‌ن، له چوارچێوه‌ی گاردی نیشتمانیدا. ئه‌مه‌ش له ئاینده‌دا ره‌نگه دژ به به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی هه‌رێم له‌و ناوچانه‌دا به‌كاربهێنرێت.\n- له یاساكه‌دا ئه‌و بچه‌سپێنرێت كه هاوتای چه‌كداركردنی گاردی نیشتمانی له پارێزگاكانی تری عێراق، هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان به‌ركه‌وته‌ی هه‌بێت، به‌تایبه‌ت له‌روی موسته‌حه‌قاتی ماددی و سه‌ربازییه‌وه.\n- به‌پێی یاساكه گاردی نیشتمانی سوپایه‌كه، هاوتای سوپای عێراق. ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ی ده‌ستوری عێراقه، چونكه ناكرێت دو سوپا له‌یه‌ك وڵاتدا هه‌بن، له‌به‌ر ئه‌وه پێویسته پێداگری له‌م پێشێلكاریه بكرێت و رێگری لێبكرێت.\n- پێداگری له‌وه بكرێت كه پاراستنی پارێزگاكان له ئه‌ستۆی هێزه‌كانی وه‌زاره‌تی ناوخۆیه، بۆیه ناكرێت هێزێكی تر له پارێزگاكاندا هه‌بێت، كه ده‌سه‌ڵاتیان له ده‌سه‌ڵاتی پۆلیس باڵاتر بێت، ئه‌مه‌ش واده‌كات پۆلیس له جێبه‌جێكردنی ئه‌رك و فه‌رمانه یاساییه‌كانیدا سه‌ركه‌وتو نه‌بێت.\n- له یاساكه‌دا ده‌سه‌ڵاتێكی زۆر فراوان دراوه به هێزه‌كانی گاردی نیشتمانی، به‌مه‌ش ده‌بنه مایه‌ی هه‌ره‌شه بۆ هێزه مه‌ده‌نی و دیموكراتیخوازه‌كان له پارێزگاكان، له‌به‌ر ئه‌وه پێویسته جه‌ختبكرێته‌وه له‌سه‌ر كه‌مكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی، تاوه‌كو نه‌بێته مایه‌ی هه‌ره‌شه بۆ سه‌ر ئه‌و هێزانه.\nدروستكردنی هێزێكی سه‌ربازی به‌ناوی گاردی نیشتمانی، هه‌وڵی ملیشیا چه‌كداره‌كانی عێراقه بۆ خۆ رێكخستنیان له چوارچێوه‌یی سوپایه‌كی تایبه‌ت بۆ پارێزگاكان. له‌ئاكامیشدا ئه‌م سوپایه نه‌ك ئارامی و سه‌قامیری سیاسی بوَ عێراق ناگێرێته‌وه، به‌ڵكو به پێچه‌وانه‌وه بارودۆخی عێراق به‌ره‌و ئاڵۆزبون و لێكترازانی سیاسی و سه‌ربازی و كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌بات. له‌م ورانگه‌یه‌شه‌وه ئه‌م هێزه ده‌بێته مه‌ترسیه‌كی گه‌وره بۆ هه‌رێمی كوردستان و ناوچه كوردستانیه دابراوه‌كان. هه‌رچه‌نده گاردی نیشتمانی بۆ سه‌رجه‌م پێكهاته‌كانی عێراق سودمه‌ند ده‌بێت، بەڵام له‌و نێوانه‌دا كورد زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م ده‌بێت.\nره‌نگه دروستكردنی گاردی نیشتمانی رۆڵیی هه‌بێت له لاوازكردنی داعش و توندوتیژیه‌كان له‌عێراق بەڵام بۆ ماوه‌یه‌كی كاتی ده‌بێت و درێژه ناكێشێت، واته ده‌بێت وه‌ك ته‌كتیك لێی بروانرێت نه‌ك ستراتیژ، چونكه له‌رابردودا ملیشیا سونیه‌كان(صحوه) توانیان قاعیده لاواز بكه‌ن، به‌ڵام سه‌رئه‌نجام داعش دروستبوو، واته ده‌توانین بڵێن وه‌ك تاكتیك دروستكردنی ئه‌م هێزه سه‌ربازییه رۆڵی ده‌بێت، به‌ڵام له‌ڕوی ستراتیژییه‌وه ئه‌وه‌ی چاره‌سه‌ری ئه‌م مه‌سه‌له‌یه ده‌كات دروستكردنی هه‌رێمی سونه و دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته له عێراقدا، نه‌ك قۆرخكردنی له‌لایه‌ن تائیفه‌یه‌كی دیاریكراو. چونكه ئه‌وه‌ی رێگه خۆشكه‌ر بو له‌هاتنی داعش بۆ عێراق ئه‌و تاكڕه‌ویه بو كه لایه‌نی شیعی له به‌ڕێوه‌بردنی عێراق له‌نێوان ساڵانی 2010- 2014 موماره‌سه‌ی كرد، سه‌ر ئه‌نجامیش ژینگه‌یه‌كی وه‌های هێنایه ئاراوه كه داعش زۆر به ئاسانی توانی سودی لێببینێت و گه‌شه‌و په‌ره‌سه‌ندن به‌ئۆرگانیزه‌كردنی رێكخراوه‌كه‌ی ببه‌خشێت.\n- پرۆژه یاسای گاردی نیشتیمانی.\n- پاسه‌وانی نیشتیمانی، راپۆرتی گۆڤاری شار پرێس، ژماره 44، له 1/3/2015.\n- هێزێك گه‌وره‌تر له سوپا، سایتی شارپرێس:\n- سۆران كامه‌ران، میلیشیا شیعه‌كان... تارماییه‌ك به‌سه‌ر ناوچه دابڕاوه‌كان، سایتی سبه‌ی:\n- ئاریان ره‌وف، گاردی نیشتیمانی.. چاره‌سه‌ر یان ئاڵۆزكردنی زیاتری دۆخی ئه‌منی عێراق، سایتی سبه‌ی:\n- مسته‌فا حه‌بیب، میلیشیا شیعه‌كان له سوپا به‌هێزترن، سایتی كوردستانی نوێ:\n- أبرز الملیشیات المسلحه فی العراق، علی الموقع الالكترونی:\n- أبرز 5 میلیشیات شیعیه مسلحه فی العراق، علی الموقع الالكترونی:\n- جماعات مسلحه عراقیه، علی الموقع الالكترونی:\n- میلیشیات الحشد الشعبی وسرایا الخراسانی أقوی من الجیش، علی الموقع الالكترونی:\n- Iran's new group in Iraq: Saraya al-Khorasani\n31/03/2015 بینین: 11140


سەڵاحەدین بەهادین پەیامێکی پیرۆزبایی بەبۆنەی جەژنەوە بڵاوکردەوە\nسه‌لاحه‌دین به‌هادین ئه‌میندارى یه‌كگرتووى ئیسلامى كوردستان بەبۆنەی جەژنی قوربانی پیرۆزەوە پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، هیوادارم ئەم جەژنە ببێتە وێستگەی ئاشتەوایی گشتی لە نێوانی تاکەکانی کۆمەڵگە و هێزە سیاسییەکان و حزبەکانی دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن.\nئاماژە بەوەشدەکات، هیوادارم هه‌موولایه‌ك بەرزببنەوە بۆ ئاستی بەرپرسیارێتی مێژوویی و لە جیاتی ململانێی ناتەندروست بارودۆخی ئاڵۆزی ناوچەکە رەچاوبکەن و یەکڕیزبن لە ئاست هەڕەشەکاندا، خاڵە هاوبەش و بنەما نیشتمانییەکان و بەرژەوەندییە گشتییەکانی گەل و نیشتمان و وڵات و ئەزموونە سیاسییەکەمان لەسەرووی خاڵە ناکۆک و خواستە حزبیەکانەوە دابنێن.\nسه‌لاحه‌دین به‌هادین دەشڵێت، ئەمە قۆناغێکی نوێیە و ئەرک و خواستەکانی جیاوازن و پێویستی بە هەڵوێست و پێهەڵسانی نوێ هەیە، گەلەکەمان چاوەڕێ دەکات کاربەدەستانی هەرێم ئیرادە و پلانیان ببێت بۆ دابینکردنی خواستە بنەڕەتییە سەرەتاییەکانی هاوڵاتیان لە بژێوی و مووچە و کارەبا و خزمەتگوزارییەکان و دابینکردنی سەروەری یاسا و ئازادی و مافەکانی مرۆڤی کوردستانی.. وێڕای هەڵمەتێکی عەمەلی بۆ چاکسازی و قەڵاچۆکردنی گەندەڵی سەرتاسەری لەگەڵ هەڵمەتێکی ئاشتکردنەوەی هاوڵاتیان و بنیاتنانەوەی متمانە لە نێوان گەل و دەسەڵاتدا.\nچوون بۆ هه‌ولێر بوو به پاره...\nواده‌ی دابه‌شكردنی موچه‌ی شوێنێكی دیكه راگه‌یاندرا...


بەرپرسی مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی پارتی دیموكراتی كوردستان ڕایگەیاند، گفتوگۆی ھەرێم و بەغدا بەردەوامە و ھێشتا نەگەیشتوونەتە ڕێككەوتن و "پێویستە چیتر لەو بڕوایەدا نەبین بەغدا دەمانژیێنێت."\nھوشیار سیوەیلی لە لێدوانێکیدا بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی کە "ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە (13ی شوباتی 2021) دەڵێت، "گفتوگۆی شاندی حكومەتی ھەرێمی كوردستان لەگەڵ بەغدا بەردەوامە و ھێشتا نەگەیشتوونەتە ڕێككەوتن، پێویستە سیاسەتی حكومەتی ھەرێمی كوردستانیش بەو شێوەیە بێت كە پەیوەندیمان لەگەڵ بەغدا ئاسایی بكەینەوە و بوونمان لە بەغدا بەھێز بێت و بە لایەنی كەمەوە پێگە و ھەڵوێستی خۆمان بۆ شەقامی عێراقی ڕوون بكەینەوە".\nوتیشی، "پێویستە لە ھەمان كاتدا چاوەڕێی زۆر لە عێراق نەكەین و پشت بە خۆمان ببەستین و حوكمڕانیی خۆمان باشتر بكەین و ئەو داھاتەی ھەمانە تەنھا بۆ موچە نا، بەڵكو بۆ پەرەپێدانی ھەرێمی كوردستانیش بەكاری بێننین و داھاتی خۆمان رێك بخەینەوە، بۆیە ئەگەر رێكخستنەوەیەكی جیددی لە شێوازی داھات و كۆكردنەوەی داھات و حوكمڕانیی خۆمان بكەین، لەو بڕوایەدام پێویستمان بە بەغدا نابێت، بەڵام ئەمە مانای ئەوە نییە پەیوەندی لەگەڵ بەغدا نەھێڵین و لەبەغدا بكشێینەوە، بەڵكو پێویستە پەیوەندیی بەردەوام بێت، بەڵام ناكرێت تا سەر چاوەڕێی بەغدا بكەین".\nهوشیار سیوەیلی باسی لەوەش كرد کە "ئەگەر لەناو خۆماندا بەھێز بین و حوكمڕانییەكی باشمان ھەبێت و یەكھەڵوێست بین و داھاتی خۆمان رێك بخەینەوە، ئەو كات پێگەی ھەرێم بەھێزتر دەبێت لەسەر ئاستی عێراق و نێودەوڵەتیش و دەوڵەتان فشار لە عێراق دەكەن لەگەڵ ھەرێمی كوردستان بگەنە رێككەوتن، چونكە ئەمەریكا و ئەورووپا و وڵاتانی دنیا بەرژەوەندییان لەوەدایە ھەرێمی كوردستان بەھێز بێت، بۆیە پێویستە چیتر لەو بڕوایەدا نەبین بەغدا دەمانژیێنێت، لەبەر ئەوە ئەگەر بەغدا ئەركی دەستووریی خۆی جێبەجێ نەكرد، پێویستە بە داھاتی خۆمان، خۆمان بژیێنین".


جیهان, ٣١ ی مانگی دوازده ٢٠١٨\nدووشه‌ممه ٣١ ی مانگی دوازده ٢٠١٨\nحەسینا واجد جارێکی تر لە هەڵبژاردنەکانی بەنگلادێش سەرکەوتن بەدەست دەهێنێت لە کاتێکدا ئۆپزسیۆن ئەنجامەکان ڕەت دەکاتەوە\nکاربەدەستانی هەڵبژاردنی بەنگلادێش ڕۆژی دووشەممە ڕایانگەیاند هاوپەیمانی بەڕێبەرایەتی سەرۆک وەزیری شێخ حەسینا واجد زۆرینەیەکی ڕەهای لە هەڵبژاردنەکاندا بەدەستهێناوە و ڕێگەی بۆ خۆش دەکات بۆ جاری سێهەم لەسەر یەک ببێتەوە بە سەرۆک وەزیر، ئەمەش لە کاتیکدایە کە دژبەرانی ئەنجامەکانیان ڕەتکردۆتەوە.\nدراوی یورۆ دەبێت بە 20 ساڵ\nدراوی یورۆ ڕۆژی یەکی مانگی یەک تەمەنی دەبێتە 20 ساڵ و دوو دەیەی پڕ لە ئاستەنگی بەسەربرد و بوو بە دووهەم دروای جیهانی.\nسێ شوێنی یەکەم کە پێشوازیان لە ساڵی نوێ کرد\nخەڵکی لە سەرانسەری جیهان خۆشی و ئاهەنگ دەگێڕن بە بۆنەی سەری ساڵی نوێ و ماڵئاوای کردن لە ساڵێک کە پڕ بوو لە ئاستەنگی جۆراوجۆر لە بوارەکانی سیاسی، بازرگانی، تەندروستی و ئاینی.\nئەفغانستان: دواخستنی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی بۆ مانگی حەوت\nکۆمسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی ئەفغانستان ڕایگەیاند هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەفغانستان دواخراوە بۆ 20 ی مانگی حەوت، واتە سێ مانگ دوای ئەو کاتەی کە وابڕیاربوو تیایدا ئەنجام بدرێت، ئەمەش بەمەبەستی ئەوەی بەرپرسانی ئەفغانی کاتی زیاتریان هەبێت بۆ ڕێکخستنی هەڵبژاردنەکان


مەسرور بارزانی دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ بافڵ تاڵەبانی: چاوەڕوانی پاڵپشتیی ھەموو لایەنەکانین بۆ حکومەتی هەرێم | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›کوردستان›مەسرور بارزانی دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ بافڵ تاڵەبانی: چاوەڕوانی پاڵپشتیی ھەموو لایەنەکانین بۆ حکومەتی هەرێم\nمەسرور بارزانی دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ بافڵ تاڵەبانی: چاوەڕوانی پاڵپشتیی ھەموو لایەنەکانین بۆ حکومەتی هەرێم\nسەرۆک بافڵ و مەسرور بارزانی\nپاش کۆبوونەوەی لەگەڵ بافڵ تاڵەبانی هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت “چاوەڕوانی پاڵپشتیی ھەموو لایەنەکانن لە کابینەی نۆیەم”.\nلە پەیجی تایبەتی خۆی لەفەیسبوک مەسرور بارزانی نووسیوێتی: “ئەمڕۆ دووشەممە 2020/7/27 پێشوازیمان لە بافڵ تاڵەبانی هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و شاندێکی یاوەری کرد”.\nدەشڵێت: “لە دیدارەکەدا گفتوگۆمان دەربارەی بارودۆخی هەرێمی کوردستان و پشتگیریکردنی حکومەتی هەرێمی کوردستان کرد، ئاماژەمان بەوەدا کە خەڵکی ھەرێمی کوردستان، وێڕای تەحەمولکردنی سەختییەکان، نیگەرانن لە گرژیيە ناوخۆییەکان و چاوەڕوانن لایەنەکان دۆخێکی لەباری سیاسی بڕەخسێنن”.\nبارزانی دەڵێت: “وتمان حکومەتی ھەرێم، حکومەتی ھەموو هەرێمی کوردستانە، پێویستە گشت لایەنە بەشداربووەکانی حکومەت پشتگیريی لە کارنامەی حکومەت بکەن، چونکە بەرنامەی کاری کابینەی نۆیەم، بەرنامەی ھاوبەشی لایەنە بەشداربووەکانی ناو حکومەتە”.\nسەرۆکی حکومەتی هەرێم ئەوەشی خستۆتەڕوو، جەختیان لەوە کردەوە کە حکومەتی ھەرێم ھەموو تواناکانی خستووەتە گەڕ، بۆ ئەوەی ئەو رەوشە ئابووری و تەندروستییە نەخوازراوە تێپەڕێنێت و دۆخی ژیان و گوزەرانی ھاووڵاتییان باشتر بکات، بۆ ئەم مەبەستەش چاوەڕوانی پاڵپشتیی ھەموو لایەنەکانە.\nبەگوێرەی نووسینەکەی سەرۆکی حکومەتی هەرێم، هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان جەختی لەوە کردەوە کە یەکێتی وەک بەشدارێکی سەرەکی پاڵپشتی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکات و وتی: “کێشەی لایەنە سیاسییەکان نابێت لە دامودەزگا حکومییەکاندا ڕەنگ بداتەوە و پێویستە ھەموو لایەک بە پشووفراوانییەوە ھاوکار بین بۆ ئەوەی بە دانوستان ھەموو کێشەکان چارەسەر بکەین، چونکە ھەموو دەسکەوتەکانمان ئەنجامی یەکڕیزی و تەباییمان بووە، بۆیە ھەموو ھەوڵێک دەدەین ھاوکار بین بۆ ئەوەی ئەو دۆخە سەختە و قەیرانەکان تێپەڕێنین.\nلیژنەی باڵای ئۆپراسیۆنەکانی پارێزگای سلێمانی رێكارى نوێى تایبه‌ت به جه‌ژنى قوربان راگه‌یاند\nوه‌زیرى كاروبارى كۆمه‌ڵایه‌تى پێش جه‌ژن هاوكارى به‌سه‌ر كه‌مئه‌ندامانى هه‌ڵه‌بجه‌دا دابه‌ش ده‌كات\nهاوژین عومەر: له‌م سه‌ردانه‌دا روونده‌بێته‌وه ئه‌مریكا تا چه‌ند هاوكارى كازمى ده‌كات\nلیژنه‌ى دارایی ده‌یه‌وێت قه‌باره‌ى پرۆژه‌یاساى بودجه‌ى عێراق كه‌مبكاته‌وه بۆ 120 ترلیۆن دینار\n“ئامادەکارییەکانى کۆبوونەوەى داهاتووى یەکێتى و پارتى دەستیانپێکردووە”\nپەرلەمان دەنگ بە دیاریکردنی وەزیری سامانە سرووشتییەکان دەدات\nپێوه‌ره‌كانی سه‌رپه‌رشتیارانی خولی نایابی عێراق بۆ وه‌رزی نوێ دیاریكران\nعه‌دنان عوسمان: لاى گۆڕان باسى كشانه‌وه نییه باس باسى چاكسازییه\nئەندامێکى یەکێتى زانایانى ئایینى تووشى کۆرۆنا بوو\nلە گردبوونەوەكەی دوێنێى هەولێردا زیاتر لە 40 كەس دەستگیركراون


بەھۆی سکاڵای چەند بەرپرسێکی ئەمنی یەکێتییەوە دوو میدیاکاری (KNN) دەستگیرکران\nناودارترین قورئانخوێنی عێراق لە هەولێر كۆچی دوایی كرد\nعیماد بیلال 16/05/2019 - 21:01 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nدوو میدیاکار کەناڵی (KNN) لەسەر سكاڵای دوو بەرپرسی ئەمنی یەكێتییەوە دەستگیركران، بەرپرسی ھەواڵی (KNN) ھۆکاری دەستگیرکردنی ئەو دوو کارمەندەیان بۆ (باسنیوز) ئاشکرادەکات.\nئەمڕۆ پێنجشەممە ١٦⁄٥⁄٢٠١٩ ھەریەک لە ئاری لوقمان پەیامنێر و هێمن ئەحمەد، كامێرامانی کەناڵی( KNN) بەھۆی سکاڵای دوو بەرپرسی یەکێتییەوە لەلایەن پۆلیسی چەمچەماڵەوە دەستگیركران.\nھەڵۆ ئەبوبەکر، بەڕێوبەری ھەواڵی (KNN) بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "دۆسیەی دەستگیرکردنی ئەو دوو ڕۆژنامەنووسە بۆ خۆپیشاندانێکی ساڵی ٢٠١٠ دەگەڕێتەوە، ئەوکاتە ژمارەیەک بەرپرسی ئەمنی لەکاتی ڕووماڵکردنی خۆپیشاندانێکدا ھێرشی توندیان ئاڕاستەی ئەو دوو ڕۆژنامەنووسەی (KNN) کردووە، دواجار ئەو ڕۆژنامەنووسانەی ئێمە سکاڵایان لە دژی ئەو بەرپرسانە تۆمارکردووە".\nگوتیشی: "کێشەکە ئەوەیە لە ساڵی ٢٠١٠ تاوەکو ئێستا ئەو کەیسە یەکلای نەکراوەتەوە، ھەرچەندە دەبووایە دۆسیەکە یەکلای بکرایەتەوە و ئەو کەسانەی کە ھێرشیان کردووەتە سەر تیمی کەناڵی (KNN) بەپێی یاسا سزا بدرانایە بەڵام بەداخەوە ئەو کەسانە دەستگیرنەکراون و ڕۆژنامەنووسەکانی ئێمە دەستگیرکراون".\nبەڕێوەبەری کەناڵی(KNN) ئاماژەی بە ئەوەش دا"ئەمڕۆ دوو ڕۆژنامەنووسەکەی (KNN) بەمەبەستی یەکلاکردنەوەی سکاڵاکە چونەتە بەردەم دادوەر بەڵام ئەو بەپرسانە بە تۆمەتی ئەوەی ئەو دوو ڕۆژنامەنووسە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک تەشھیریان بەو بەرپرسانە کردووە، سکاڵایان لەسەر تۆمارکردوون و بەبڕیاری دادوەر دوو ڕۆژنامەنووسەکەی ئێمە دەستگیرکراون".


هەورامییەكان: ئازادیی ئۆجالان ئازادیی گەلانی ناوچەکەیە – کوردی – RojNews.News\nهەورامییەكان: ئازادیی ئۆجالان ئازادیی گەلانی ناوچەکەیە\n28/02/2020 - 9:13:15 pm\nهەینی, 7 سبت 2018 – 09:39 ڕۆژنیوز- هاوكار مستەفا\nچالاکییەکان بۆ ئازادکردنی عەبدوڵا ئۆجالان، ڕێبەری پارتی کرێکارانی کوردستان بەردەوام لە فراوانبووندان و پشتیوانییەکان بۆ ئەو چالاکییانە و ناڕەزایی دەربڕینیش لەبەرامبەر زیندانییکردن و گۆشەگیرکردنی ئۆجالان بەردەوامە، لەوبارەیەوە هەورامییەکانی سنووری پارێزگای هەڵەبجە بۆ ڕۆژنیوز لێدوانیان دا.\nلوقمان هەورامی، یەکێک لەو هاوڵاتیانەیە و گۆشەگیرکردن و بێبەشکردنی ئۆجالان لە مافە سەرەتاییەکانی، بە ئەوپەڕی بێڕێزییكردن بە بەها مرۆڤایەتییەكان ناوبرد.\nلوقمان هەورامی، ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد، کە ئۆجالان تەنیا بە جەستە لە زینداندایە، بەڵام بە فكر و فەلسەفەی ئازادیخوازیی هەمیشە لەناوگەلدایە و وتیشی: ئەوەی منی تووشی سەرسوڕمان كردووە ئەوەیە، کە ئۆجالان لە زیندانە و ئێمە ئازادین، بەڵام هەر ئێمەین چاوەڕێی ئەو دەكەین ئازادییمان بۆ دەستەبەر بكات، بۆیە ئەمە سەلمێنەری ئەوەیە کە بە ئازادیی ئەو ئازادیی گەلانی ناوچەکە دەستەبەر دەبێت.\nئیبراهیم حاجی زەڵمی، هاوڵاتییەکی دیکەیە و ڕەخنەی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ گرت، کە بێدەنگییان لەبەرامبەر گۆشەگیرکردنی ئۆجالان هەڵبژاردووە و وتی: ئەوەی لەبارەی مافی مرۆڤەوە دەیڵێن، تەنیا دروشمی سەر کاغەزن و کاریان پێناکرێت، ئەگەر نا سەپاندنی گۆشەگیریی تاوانێكی گەورەیە و دەبێت كۆمەڵگای نیودەوڵەتیی لەسەر ئەم تاوانە بێتە دەنگ.\nهەروەها، هاوڵاتییەکی دیکە بەناوی هەورامان جەلال، ئاماژەی بە شکستی هەوڵەکانی دەوڵەتی تورک کرد، کەدەیەوێت بە زیندانیی و گۆشەگیرکرنی ئۆجالان، گەلی کورد بێدەنگ بکات و وتیشی: ئەگەر ئۆجالانێك لە زینداندا بێت ئەوا بە هەزاران ئۆجالان لە كتێبخانەكاندا و لە ناخی گەریلا و گەنجان و چین و توێژە جیاوازەكانی گەلی كورد بوونی هەیە، بۆیە واباشتر دەوڵەتی تورك بیر لە ئازادكردنی جەستەیی ئۆجالان بكاتەوە.\nعەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری پارتی کرێکارانی کوردستان- پەکەکە، دوای دەستگیرکردنی لە پیلانگێڕییەکی نێودەوڵەتییدا و لەلایەن دەوڵەتی تورکەوە، ماوەی زیاتر لە ١٩ ساڵە لە دورگەی ئیمرالی زیندانیی کراوە و لە ٢٠١١ەوە رێگا نەدراوە پارێزەرەکانی سەردانی بکەن و لە ساڵی ٢٠١٥-شەوە تەنیا یەک جار و لە ١١/ئەیلولی ٢٠١٦، محەمەد ئۆجالانی برای سەردانی کردووە و ڕێگایان بە کەسوکارەکەی نەداوە، کە بیبینێت.\nچالاکیی قەلغانی زیندو پاش سێ مانگ کۆتایی پێدێت\nلە ڕووداوێکدا ژنێک گیانی لەدەستدا


لە سۆران 144 یەكەی نیشتەجێ بوون دەدرێنە هاووڵاتیان | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە سۆران 144 یەكەی نیشتەجێ بوون دەدرێنە هاووڵاتیان\nبریكاری وەزارەتی ئاودانكردنەوەی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بۆ كاروباری ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێبوون ڕایدەگەیەنێت، پڕۆژەی خزمەتگوزاری بۆ 700 یەكەی نیشتەجێوون دابین كراوە، دوای تەواوبوونی خزمەتگوزارییەكانی یەكەكەكانی نیشتەجێبوونیش، بەسەر هاووڵاتیاندا دابەش دەكرێن.\nئاگرین عەبدوڵڵا، ڕاگەیاند" لە سنووری بنەسڵاوە 396 یەكەی نیشتەجێوون، لە سۆران 144 یەكە، لە هەڵەبجە 72 یەكە و لە قەلادزێ 84 یەكەی نیشتەجێوون تەواو بوونە، كە لە لایەن وەزارەتی ئاودانكردنەوەوە دروست كراون".\nساڵی رابردوو لە چۆمان 85 هەزار نەخۆش سەردانی نەخۆشخانەی ناوچەكەیان كردووە\nدوو هەزار و 301 نەشتەرگەری لە نەخۆشخانەی ئاشتی ئەنجامدراوە


روونکردنه‌وه‌یه‌ک له که‌مپه‌یینی ستانده‌رایزکردنی زمانی کوردییه‌وه. – Denegkan\nروونکردنه‌وه‌یه‌ک له که‌مپه‌یینی ستانده‌رایزکردنی زمانی کوردییه‌وه.\nئه‌و پرۆژه‌یه‌ی به‌ناوی کۆمه‌ڵێ ژۆرناڵیست و نووسه‌ر و ئه‌دیب و ئه‌کادیمیستی کورده‌وه بڵاو بووه‌وه له چه‌ند رۆژی رابردوودا، ورده‌کارییه‌کانی به‌کورتیی به‌مشێوه‌یه بوو:\n1. له‌ماوه‌ی چه‌ند مانگی رابردوودا ئه‌م بابه‌ته ببوو به سه‌ره‌کییترین و ستراتیژییترین پرس و خه‌می ئه‌ده‌بی کوردیی له‌کوردستانی باشووردا، تا هه‌نووکه‌ش له‌وپه‌ڕی گه‌رمییدایه‌و پێده‌چی له‌لایه‌ن زۆر نووسه‌رانی تره‌وه گرنگیی پێ بدرێ.\n2. مه‌به‌ستمان نه‌بووه که پرۆژه‌که، ناوی زۆر و بۆر له‌خۆی بگرێ، مه‌به‌ست نه‌بووه گه‌له‌کۆمه‌کێ بکرێ له چه‌ند هه‌زار واژۆیه‌کی هاووڵاتییانی ئاسایی ناوچه‌کانی بادینان بۆ خوێندن به‌بنزاره‌وه‌که‌ی خۆیان.\n3. هاوکات بڕوامان وایه، ئه‌و پرۆژه‌یه‌ی که‌جه‌ختی له‌سه‌ر ستانده‌رایزکردنی زمانی کوردیی کردووه‌ته‌وه، ته‌نها له‌هه‌لومه‌رجی سیاسیی کوردستانی باشووردا( کوردستانی عێراقدا) جێگه‌ی ستانده‌رایزی هه‌یه‌و قسه‌کردن له‌سه‌ر زمانی کوردیی گشتیی له‌ئاستی کوردستانه‌کاندا، کاتێکی زۆری ماوه. به‌ڵام ئه‌م زمانه ستانده‌رده کوردییه‌ی له‌م پارچه‌یه‌ی کوردستاندا که وه‌ک کێوه‌کانی کوردستان شاڕه‌گی هه‌یه، ده‌کرێ بکرێ به پرد و بناغه‌و هه‌وێنی زمانێکی گشتیی ستانده‌ر له‌داهاتووی دوور و نزیکدا بۆ هه‌موو کوردێک، هه‌روه‌ها .ئه‌رکێکی نیشتمانیی و نه‌ته‌وه‌ییه هه‌موو تاکێکی کورد، ئه‌و هه‌موو تێکسته مه‌زنه‌ی کورد که به زمانی کوردیی نووسراون له‌هه‌موو قوژبنێکی ئه‌م دنیایه‌دا به تێکست و ئه‌ده‌ب و مێژووی کولتووریی خۆیانی بزانن.\n4. به‌سه‌دان ئه‌کادیمست و نووسه‌ر و توێژه‌ری تری کورد هه‌ن ده‌کرا ناویان له‌پرۆژه‌که‌دا هه‌بێ، به‌ڵام نه‌توانراوه بیانگه‌ینێ، به ناشوکریی ناڵێین، کاتی ئه‌وه هاتووه هه‌موو ئه‌کادیمیستان و نووسه‌رانی ناسراو، ئیمه‌یڵ و کۆنتاکتی ئاشکرایان هه‌بێ، چ له‌وێب سایته‌کانی خۆیاندا، چ له‌نێوه‌ندی رۆشنبیرییدا. بۆ ئه‌وه‌ی له کاتی پێویستدا بتوانرێ پێوه‌ندییان پێوه بکرێ. هه‌روه‌ک هه‌ر سکۆلارو مامۆستایه‌کی زانکۆ و نووسه‌رێکی رۆژئاوایی ، ته‌له‌فۆن و ئیمه‌یڵی ئاشکرایان هه‌یه. به‌هیچ شێوه‌یه‌ک هه‌وڵنه‌دراوه که‌س هه‌ڵاوێردرێ، له‌لایه‌ن چه‌ندین که‌سی جیاوازه‌وه پێوه‌ندیی کراوه، به‌ڵام به‌داخه‌وه، زۆربه‌ی نووسه‌رانی نزیک ده‌سه‌ڵات نه‌ک هه‌ر نایانوێرا خۆیان پیاوخراپ بکه‌ن، به‌ڵکوو زۆریش ده‌ترسان که توخنی بکه‌ون. ئه‌مه‌ش ئه‌و راستییه ده‌رده‌خات، که نووسه‌ری ئازاد و سه‌ربه‌خۆ زۆر که‌مه له‌کورددا.\n5. هه‌موو ئه‌و نووسه‌رو ئه‌کادیمیست و رووناکبیرانه‌ی خه‌می زمانی ستانده‌ردی کوردیی و زمانی فه‌رمیی حکومه‌تی هه‌رێم و په‌روه‌رده‌یانه، به‌ڵام له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ک بێت ، ناویان تێیدا نییه، هیوادارین به‌پرۆژه‌ی خۆیانی بزانن و خزمه‌تی ئه‌و ره‌هه‌نده بکه‌ن که له‌پێناوی زمانی ستانده‌ردی کوردییدا هه‌وڵ ده‌دات. گرنگ ئه‌وه نییه ناومان تێیدا بێ یان نا، گرنگ ئه‌وه‌یه ویژدانمان ئاسووده بکه‌ین و حوکمی دیفاکتۆی سیاسیی و کولتووریی وه‌ک راستییه‌کی گرنگ ته‌رجه‌مه بکه‌ین.\n6. ئێستا تۆپه‌که له گۆڕه‌پانی ده‌سه‌ڵاتی سیاسیی کورددایه، له لووتکه‌ی هه‌ڕه‌می ده‌سه‌ڵاتی کوردییدایه، هیچ بیانوویه‌ک به‌ئه‌ندازه‌ی ئه‌وه خۆڵکردنه چاوی خه‌ڵکی کوردستانه‌وه نییه، بوترێ ئه‌وه کاری زمانه‌وانییه‌کانه که زمانی کوردیی ساغبکه‌نه‌وه( له‌کاتێکدا ئه‌م زمانه‌وانانه موریدی ده‌سه‌ڵات بن) و به‌م بیانووه نه‌زۆکه ئه‌م پرسه سیاسیی و مێژوویی و چاره‌نووسسازه بسپێردرێ به توونێلێکی بێسه‌رو بن. له‌کوردستانی باشووردا، زمانی کوردیی ساغبووه‌ته‌وه و به‌سروشتیی خۆی یه‌کلاکردووه‌ته‌وه، ته‌نها و ته‌نها بڕیاری سه‌رکرده‌یه‌کی کارێزمایی ده‌وێ، به‌فه‌رمیی و له‌ڕووی سیاسییه‌وه ئه‌م شه‌ڕه گه‌ڕه‌که‌ی دایه‌لێکته‌کان له‌کوردستاندا کۆتایی پێ بهێنێ.\nده‌سته‌یه‌ک له‌خه‌مخۆرانی" که‌مپه‌یینی ستانده‌رایزکردنی زمانی کوردیی".\nPrevious بەدیارمەرگى بێگەرد، قێزم لەپیاوەتى خۆشم بوویەوە\nNext قه‌یرانی زمانی ستانداردی کوردی


ئەو ڕۆمانانەی کاندیدن بۆ خەڵاتی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ ڕۆمانی عەرەبی بۆ 2018 » DidiMn\nسەرەتا / کتێب/هەواڵ / ئەو ڕۆمانانەی کاندیدن بۆ خەڵاتی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ ڕۆمانی عەرەبی بۆ 2018\nلیستی ڕۆمانە هەڵبژێردراوەکان بۆ خەڵاتی نێونەتەوەیی بۆ ڕۆمانی عەرەبی\nئەو ڕۆمانانەی کاندیدن بۆ خەڵاتی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ ڕۆمانی عەرەبی بۆ 2018\nلیستەکە پێک ھاتووە لە 16 ڕۆمان کە لە ماوەی تەممووزی 2017 بۆ حوزەیرانی 2017 بڵاو کراونەتەوە\nدیدی من – ئه‌ره‌بیك فیكشن\nله عه‌ره‌بییه‌وه: زرار حامید\nڕۆژی چوارشەممەی ڕابردوو ئەکادیمیای خەڵاتی بوکەر بۆ ڕۆمانی عەرەبی لیستی درێژی ئەو ڕۆمانانەی بڵاو کردەوە کە کاندیدن بۆ بردنەوەی خەڵاتی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ ڕۆمانی عەرەبی بۆ ساڵی 2018. لیستەکە پێک ھاتووە لە 16 ڕۆمان کە لە ماوەی تەممووزی 2017 بۆ حوزەیرانی 2017 بڵاو کراونەتەوە، ئەم ڕۆمانانە لە نێوان 124 ڕۆمان ھەڵبژێردراون کە نووسەرەکانیان خەڵکی 14 وڵاتی عەرەبین، لە لایەن لیژنەیەکی ناوبژیوانی کە لە پێنج ئەندام پێک ھاتووە، بە سەرۆکایەتیی ئەکادیمیست و ڕەخنەگر و شاعیر و شانۆکاری ئەردەنی ئیبراھیم ئەلسەعافین.\nلە ناو لیستی ئەو شازدە ڕۆماننووسەی کە کارەکانیان گەیشتووەتە ئەم قۆناغە، ھەندێک لە ناوە دیار و ناسراوەکان دووبارە بوونەتەوە، لە نێوانیاندا سێ نووسەر کە پێشتر گەیشوونەتە قۆناغی كۆتایی (لیستی کورت)، ئەوانیش: عاتف ئەبوسەیف (بۆ ڕۆمانی ژیانێکی ھەڵپەسێردراو، 2015)، ئەمیر تاج ئەلسر (ڕۆمانی صائد الیرقات 2011)، ئیبراھیم نەسروڵڵا (ڕۆمانی سەردەمی ئەسپە سپییەکان 2009. لەگەڵ پێنج ڕۆماننووسی تر کە پێشتر گەیشتوونەتە لیستی درێژ، ئەوانیش: ئەنتوان دویھمی، تاڵب ئەلرەفاعی، ئەمین ئەلزاوی، فادی عەزام حامد نازر؛ ھەروەھا ئەم خولەی خەڵاتەکە دەرکەوتنی چەند ناوێکی نوێی بە خۆیەوە بینی کە یەکەم جاریانە دەگەنە لیستی درێژ، ئەوانیش: شەھد ئەلراوی، وەلید ئەلشەرفا، ئەحمەد عەبدوللەتیف، ڕەشا عەدلی، عەزیز موحەممەد، ئەمجەد ناسڕ، دیمە ونونس، حسێن یاسین.\nجێگەی ئاماژەیە شەھد ئەلراوی و عەزیز موحەممەد بچووکترین نووسەرانی لیستی درێژن لە ڕووی تەمەنەوە، ھەروەھا ھەردوو ڕۆمانی ساعة بغداد [کاتژمێری بەغدا] و الحالة الحرجة للمعدوک یەکەم ڕۆمانی ئەو دوو نووسەرەیە، ھەروەھا ڕۆمانی کاتژمێری بەغدا لە نووسینی شەھد ئەلراوی وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی ئینگلیزی و لە لایەن دەزگای ھون ھۆرد، لەم ساڵدا بڵاو دەکرێتەوە.\nئەمەش ناوی ئەو ڕۆمانانەیە کە پاڵێوراون بۆ لیستی درێژی خەڵاتی بوکەری ساڵی 2018:\n1 – ڕۆمانی الحاجة كريستينا – حاجی کریستینا، نووسینی عاتف ئەبوسەیف. وڵاتی فەڵەستین. بڵاوکراوەی دار الاھلیة.\n2 – ڕۆمانی اخر الاراضي – کۆتا سەرزەمینەکان، نووسینی ئەنتوان دویھی. وڵاتی لوبنان. لە بڵاوکراوەکانی دار العربیة للعلوم لناشرون.\n3 – ڕۆمانی ساعة بغداد -کاتژمێری بەغدا، نووسینی شەھد ئەلراوی. وڵاتی عێراق. لە بڵاوکراوەی دار الحکمة لندن.\nشه‌هد ئه‌لراوی ته‌مه‌ن سیویه‌ك ساڵ، نووسه‌ری ڕۆمانی كاتژمێری به‌غدا | فۆتۆ: TedXBaghdad\n4 – ڕۆمانی النجدي، نووسینی تالب ئەلرەفاعی. وڵاتی کوەیت. لە بڵاوکراوەی دەزگای ذات السلال.\n5 – ڕۆمانی الساق فوق الساق- في ثبوت رؤیة ھلال العشاق – قاچ لەسەر قاچ، نووسینی ئەمین ئەلزاوی. وڵاتی جەزاییر. لە بڵاوکراوەی منشورات الاختلاف.\n6 – ڕۆمانی زھور تأکلھا النار – ئەو گوڵانەی دەبنە خۆراکی ئاگر، نووسینی ئەمیر تاج ئەحمەد. وڵاتی سودان. لە بڵاوکراوەکانی دار الساقي.\n7 – ڕۆمانی وارث الشواھد – میراتگری شایەتحاڵەكان، نووسینی وەلید ئەلشەرفا. وڵاتی فەڵەستین. لە بڵاوکراوەکانی دار الاھلیة.\n8 – ڕۆمانی حصن التراب – قەڵای گڵ، نووسینی ئەحمەد عەبدوللەتیف. وڵاتی میسر. لە بڵاوکراوەکانی دار العین.\n9 – ڕۆمانی شغف – پەرۆشی، لە نووسینی ڕەشاد عەدلی. وڵاتی میسر. لە بڵاوکراوەکانی دار العربیة للعلوم ناشرون.\n10 – ڕۆمانی بیت حدد، نووسینی فادی حەزام. وڵاتی سوریا. لە بڵاوکراوەکانی دار الادب.\n11 – ڕۆمانی الحالة الحرجة للمدعوک، نووسینی عەزیزی موحەممەد. وڵاتی سعودیە. لە بڵاوکراوەکانی دار التنویر.\n12 – ڕۆمانی الوردة – گوڵ، نووسینی ئەمجەد ناسڕ. وڵاتی ئەردەن لە بڵاوکراوەکانی دار الادب.\n13 – ڕۆمانی الطاوس الاسود – تاوسی رەش، نووسینی حامد ناسڕ. وڵاتی سودان لە بڵاوکراوەکانی مداد للنشر و التوزیع.\n14 – ڕۆمانی حرب الکلب الثانیة – دووەم جەنگی سەگ، نووسینی ئیبراھیم نەسرولڵا. وڵاتی فەڵەستین. لە بڵاوکراوەکانی دار العربیة للعلوم ناشرون.\n16 – ڕۆمانی الخائفون – ترساوەکان، نووسینی دیمە ونوس. وڵاتی سوریا. لە بڵاوکراوەکانی دار الادب.\n16 – ڕۆمانی علی قصة رجل مستقیم – چیرۆکی پیاوێکی ڕاست، نووسینی حسین یاسین. وڵاتی فەڵەستین.\nInternational Prize For Arabic Fiction,


دۆسێی ده‌ستگیركراوانی (نه‌وه‌ی نوێ)،سیناریۆی سیاسیی،یان كه‌یسێكی یاسایی؟ – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » دۆسێی ده‌ستگیركراوانی (نه‌وه‌ی نوێ)،سیناریۆی سیاسیی،یان كه‌یسێكی یاسایی؟\nدۆسێی ده‌ستگیركراوانی (نه‌وه‌ی نوێ)،سیناریۆی سیاسیی،یان كه‌یسێكی یاسایی؟\nكه‌یسی ده‌ستگیركراوانی سه‌رۆك و دوو سكرتێری سه‌رۆك و ژماره‌یه‌ك له‌كارمه‌ندانی هه‌ردوو ژووری فه‌رمیی و نافه‌رمیی په‌یجه‌كانی به‌شی سۆشیال میدیای جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)، وه‌كو كه‌یسێكی ورووژاوی ناو میدیاو سۆشیال میدیا ، له‌دادگای سلێمانی چووه هه‌فته‌ی شه‌شه‌مه‌وه .\nئه‌م كه‌یسه یه‌كێكه له‌و كه‌یسانه‌ی كه ره‌هه‌ندی یاسایی و میدیایی‌و كۆمه‌ڵایه‌تیی‌و رێكخراوه‌یی هه‌یه، یه‌كه‌مجاره له‌سه‌ر ئاستی هه‌رێمی كوردستان، ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی رووبه‌ڕووی كه‌یسێكی وا فراوانی په‌یوه‌ندییدار به‌خراپ به‌كارهێنانی ئامێره‌كانی په‌یوه‌ندیی‌و تۆڕه‌كانی سۆشیال میدیا ببێته‌وه، كه له‌لایه‌ن رێكخراوێكی سیاسی‌و له‌باڵاترین ئاستی لێپرسراوێتیی رێكخراوه‌كه‌وه ئه‌نجامدرابێت، تیایدا چه‌ندین تاوان و پێشێلی یاسایی روویداوه، چ له‌ناو خودی رێكخراوه‌كه، چ په‌لهاویشتنی بۆ ده‌ره‌وه‌ی رێكخراوه‌كه، بۆ به‌ئامانجكردنی كه‌سانی تر له‌نه‌یارو ناكۆك و ره‌خنه‌گران له‌رێكخراوه‌كه‌و سه‌رۆكه‌كه‌ی .\nجووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)، بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌و به‌ده‌مامككردن‌و كپكردنه‌وه‌و گۆڕینی ناوه‌ڕۆك‌و رووخساری ئه‌م كه‌یسه، له‌ده‌سپێكی سه‌رهه‌ڵدانی كه‌یسه‌كه‌وه، كه‌وتوونه‌ته به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵمه‌تێكی دیماگۆكیی فریوده‌ر، بۆ به‌سیاسییكردنی كه‌یسه‌كه‌و كردنی به‌كێشه‌ی سیاسیی له‌گه‌ڵ (ی ن ك).\nبۆ ئه‌م مه‌به‌سته جووڵانه‌وه‌كه‌و سه‌رۆكه‌كه‌ی له‌ناو ناوه‌نده سیاسییه‌كان‌و له‌ناو رای گشتی‌و له‌ڕێگه‌ی میدیاو تۆڕه‌كانی سۆشیال میدیاوه، هه‌ڵمه‌تێكی چڕی هێرشبه‌رانه‌یان خستۆته‌گه‌ڕو ده‌یانه‌وێت ئه‌م كه‌یسه به‌كه‌یسێكی سیاسیی بناسێنن، نه‌ك به‌كه‌یسێكی یاسایی.\nسه‌رۆك و پاشه‌كه‌وتكردنی پاساو\nسه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)، له‌میتۆدو رێبازی كاركردنی خۆیدا، به‌تایبه‌تیی له‌ڕێگه‌ی میدیای (NRT)و تۆڕه‌كانی سۆشیال میدیاوه، به‌به‌رده‌وامیی و به‌بێ بۆنه‌و به‌پلان، لێدوانی ورووژێنه‌رو توندو هه‌ڕه‌شه ئامێز، بۆ تووڕه‌كردن‌و بێزاركردن‌و هه‌راسانكردنی ده‌سه‌ڵاتی فه‌رمانڕه‌وایی‌و پارت‌و سه‌ركرده‌ی پارته سیاسییه فه‌رمانڕه‌واكان بڵاوده‌كاته‌وه .\nئه‌م ده‌ربڕینه ئاگرینییانه‌ی سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه، له‌دژی پارت‌و سه‌ركرده‌كان، به‌هه‌مان شێوه له‌گه‌ڵیدا ئه‌و ئاراسته‌ی كاركردنه‌ی كه میدیاو سۆشیال میدیاكه‌ی گرتوویه‌ته‌به‌ر، بۆ هه‌راسانكردنی ده‌سه‌ڵاتی فه‌رمانڕه‌وایی‌و پارت و سه‌ركرده سیاسییه‌كان، ده‌توانین بڵێین ره‌فتارێكی هه‌ڕه‌مه‌كیی و كاردانه‌وه‌یه‌كی رێكه‌وت و هه‌ڵچوونێكی هه‌ڵه‌شه‌یی نییه، به‌ڵكو ئه‌و ده‌ربڕینه به‌و زمانه‌ی سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه؛ له‌لایه‌ك ئامرازو میكانیزمێكه بۆ خۆ رۆشناییكردن و خۆكردن به پاڵه‌وان. له‌لایه‌كی تریشه‌وه بۆ دروستكردن‌و پاشه‌كه‌وتكردنی پاساوه، بۆ هه‌ر ئه‌گه‌رو گریمانه‌و پێشهاتێكی روبه‌ڕوبوونه‌وه له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاته‌كانی سیاسی‌و فه‌رمانڕه‌وایی‌و دادوه‌ریی، به‌تایبه‌تی كه سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه، هه‌میشه كار له‌سه‌ر خوڵقاندنی كێشه‌و گرفت ده‌كات، بۆ ئامانجی قۆستنه‌وه‌ی ده‌رهاویشته‌و ده‌ره‌نجام و لێكه‌وته‌كانی كێشه‌و گرفته خوڵقێندراوه‌كان، به به‌رژه‌وه‌ندیی خۆی.\nئاراسته‌ی كاركردنی شاسوار عه‌بدولواحید، به‌میتۆدی سه‌ركێشیی‌و به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی بێ باكانه‌و زیادڕه‌وییكردن له‌متمانه به‌خۆكردن‌و پیشاندانی خه‌مساردیی‌و بێ هووده‌یی، له‌به‌رامبه‌ر هه‌ر كۆسپ‌و له‌مپه‌رێك، یان هه‌ر به‌هاو یاسایه‌ك، یان هه‌ر پێكدادان‌و روبه‌ڕوبوونه‌وه‌یه‌ك، ئه‌گه‌ر له‌بواری بزنس، یان له‌بواری میدیاو سۆشیال میدیا، یان له‌بواری كاری سیاسییدا بێت، شاسواری پێ ده‌كه‌وێته ناو كێڵگه‌یه‌كی پڕ له‌مینی چێندراو، ئه‌و بۆ ئه‌گه‌ری ته‌قینه‌وه‌ی هه‌ر مینێك پیایدا، هانا بۆ به‌كارهێنان‌و خستنه‌گه‌ڕی پاساوه پاشه‌كه‌وتكراوه‌كان ده‌بات، تاكو مینه‌كه‌ی پێ پووچه‌ڵ بكاته‌وه، یان بیكاته هۆكاری ته‌قینه‌وه‌ی مینه‌كه، له‌م سۆنگه‌یه‌وه ئه‌و به‌پاساوێكی ئاماده‌ی پێشوه‌خت هه‌وڵی گۆڕینی ناوه‌ڕۆك‌و رووخساری هه‌موو ئه‌و كێشه‌و گرفتانه ده‌دات كه رووبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه .\nله‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه، هه‌ر مینێك پیایدا بته‌قێته‌وه، ئه‌و بۆ شاردنه‌وه‌ی هۆكاری ته‌قینه‌وه‌ی مینه‌كه، ده‌مامكێكی سیاسیی به‌سه‌ردا ده‌كات، له‌كاتی ته‌قینه‌وه‌ی هه‌ر مینێك، یه‌كسه‌ر پاساوه پاشه‌كه‌وتكراوه‌كان ده‌خاته‌گه‌ڕو ده‌یانكاته هۆكاری ته‌قینه‌وه‌ی مینه‌كه. پاساوه پاشه‌كه‌وتكراوه‌كانیش بریتیین له‌لێدوانه هه‌راسانكه‌رو ئاگریینییه بێ پاڵنه‌رو بێ بۆنه‌كانی رابردوو، به‌م شێوه‌یه سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه، پاساوه پاشه‌كه‌وتكراوه‌كان ده‌كات به‌چوارچێوه‌ی سیاسیی ته‌قینه‌وه‌ی هه‌ر مینێك پیایدا، به‌تایبه‌تی مینه‌كانی دادگا!\nله‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه، سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه بۆ هه‌موو كه‌یسێك، ئه‌گه‌ر له‌ئێستا، یان له‌داهاتوودا رووبه‌ڕووی ببێته‌وه، ئینجا ئه‌گه‌ر پێشێلكاریی یاسایی بێت، یان تاوانی جۆراوجۆر، ئه‌و یه‌كسه‌ر هانا بۆ پاساوه پاشه‌كه‌وتكراوه‌كان ده‌بات‌و به‌ده‌مامكێكی سیاسیی كێشه راسته‌قینه‌كه ده‌شارێته‌وه‌و وه‌كو سیناریۆیه‌كی سیاسیی، نه‌یارو ركابه‌ر دژبه‌خۆی‌و جووڵانه‌وه‌كه‌ی ده‌یناسێنێت، یان گرێی ده‌دات به‌په‌یام‌و بانگه‌شه‌و لێدوانه‌كانی رابردووی خۆیه‌وه، كه پاشه‌كه‌وتی كردوون، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆو سبه‌ی بیانكاته پاساو بۆ هه‌موو روبه‌ڕوبوونه‌وه‌یه‌كی یاسایی، به‌تایبه‌تیی كه خودی سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه؛ به‌هۆی ئه‌و كه‌یسانه‌ی كه رووبه‌ڕووی كراوه‌ته‌وه، یان به‌هۆی هه‌ر كه‌یسێكی تر كه له‌داهاتوودا رووبه‌ڕووی بكرێته‌وه، به‌رده‌وام پێویستی به‌هانابردن بۆ پاساوی پاشه‌كه‌وتكراو هه‌یه!\nپانۆرامای كه‌یسی ده‌ستگیركردنی سه‌رۆك و هاوجووڵانه‌وه‌كانی\nپرۆسه‌ی ده‌ستگیركردنی سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه‌و دوو سكرتێره‌كه‌ی‌و ژماره‌یه‌ك له‌كارمه‌ندانی ژووری فه‌رمی‌و نافه‌رمیی به‌شی سۆشیال میدیای (نه‌وه‌ی نوێ)؛ سه‌ره‌تاو پێشینه‌یه‌كی هه‌یه، چه‌ندین په‌ره‌سه‌ندن‌و رووداو و قۆناغی به‌دوای یه‌كدا بڕیووه‌و به‌یه‌كه‌وه گرێدراون‌و ته‌واوكه‌ری یه‌كترین، له‌خواره‌وه به‌خاڵ ئاماژه به‌پانۆرامای كه‌یسه‌كه ده‌كه‌م، له‌ره‌گوڕیشه‌وه بۆ سه‌رده‌رهێنان و نه‌شونماكردن‌و قه‌دو باڵاكردن به‌م شێوه‌یه :\n1-له‌هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا؛ (رابوون مه‌عروف)ی په‌رله‌مانتاری فراكسیۆنی جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ) له‌په‌رله‌مانی عیراق، له‌هه‌فته‌ی سێیه‌می مانگی (4)ی رابردوو، له‌دیدارێكی راسته‌وخۆی كه‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی (په‌یام)دا، به‌ڕوونیی‌و به‌ناڕاسته‌وخۆ، سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)ی به‌خراپیی كرده ئامانج، كاتێك كه ناوبراو باسی سه‌رهه‌ڵدانی جۆرێكی تری تازه‌ی شه‌پۆلی گه‌نده‌ڵیی كرد له‌عیراقداو له‌و باره‌یه‌وه وتی: «من هیچ حزبێكی سیاسیی لێ به‌ده‌رناكه‌م، ته‌ئكید ده‌كه‌مه‌وه هیچ حزبێك، بۆ ئه‌وه‌ی ببێته بابه‌تی گفتوگۆ، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه حزبه گه‌نده‌ڵه‌كان بزنسیان ده‌كرد، كۆمپانیایان داده‌مه‌زراند، له‌ڕێگه‌ی كۆمپانیاكان‌و نفوزی حوكمڕانیی خۆیانه‌وه، گه‌نده‌ڵییان له‌ڕێگه‌ی ئه‌م كۆمپانیایانه‌وه ده‌كرد، ئێمه ره‌خنه‌مان هه‌بوو، پێمانوابوو كه ئه‌حزابی سیاسیی نابێ ته‌داخول بكه‌ن له‌بزنس، به‌ڵام ئێستا شه‌پۆلی ئه‌خیری گه‌نده‌ڵیی گه‌یشتۆته دۆخێك، دۆخه‌كه پێچه‌وانه بۆته‌وه، ئه‌وها نییه، حزب كۆمپانیا دابمه‌زرێنێت، به‌ڵكو كۆمپانیا حزب داده‌مه‌زرێنێت، واته كۆمپانیاكان دێن ده‌زگای ئیعلامیی گه‌وره داده‌مه‌زرێنن، حزبێكیش داده‌مه‌زرێنن، خه‌ڵك ده‌نێرنه په‌رله‌مان، كه ئه‌مه زاهیره‌یه‌كی یه‌كجار ناوازه‌یه له‌عه‌مه‌لییه‌ی گه‌نده‌ڵیی له دونیادا، كه كۆمپانیاكان حزب بۆ خۆیان داده‌مه‌زرێنن و ئه‌م په‌رله‌مانتارانه به‌كارده‌هێنن، هه‌وڵ ده‌ده‌ن به‌كاریان بهێنن بۆ ئیبتیزازكردن‌و فشار خستنه‌سه‌ر حكومه‌ت، بۆئه‌وه‌ی كۆمپانیاكانیان سازش بكه‌ن و به‌ڕێگه‌ی نایاسایی، كۆنتراكتیان بده‌نێ، به‌مه‌لایین دۆلار به‌ده‌ستبخه‌ن، و میدیاكانیشیان به‌كاربهێنن بۆ ئیبتیزازكردنی حكومه‌ت‌و وه‌زیری په‌یوه‌ندییدار؛ بۆئه‌وه‌ی كۆنتراكت و عه‌قدیان بده‌نێ به‌ڕێگه‌ی نایاسایی».\nئه‌م قسانه‌ی ئه‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانه، كه هیچ پارت و رێكخراوێكی سیاسیی لێ به‌ده‌ر نه‌كرد، له‌بنه‌ڕه‌تدا بۆ راكێشانی سه‌رنج و رۆشنایی خستنه‌سه‌ر جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)و سه‌رۆكه‌كه‌ی بوو، كه له‌كۆمپانیاو كاری بزنسه‌وه، په‌لی هاویشتووه بۆ میدیاو دروستكردنی رێكخراوی سیاسیی .\nئه‌م دیداره‌ی (رابوون مه‌عرووف)، بووه هێماو په‌یام؛ بۆ بوونی كێشه‌و ناكۆكی‌و ململانێی گه‌وره له‌ناو جووڵانه‌وه‌كه، هه‌روه‌ها بووه هۆشداریی‌و ئاماژه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێش بۆ ده‌رخستنی ئاستی به‌رزی ته‌شه‌نه‌سه‌ندنی ناكۆكی‌و ململانێی نێوان په‌رله‌مانتارانی جووڵانه‌وه‌كه‌و سه‌رۆكه‌كه‌یان، شایه‌نی باسه راسته‌وخۆ له‌دوای ئه‌و دیداره، رووداوو په‌ره‌سه‌ندنی تر سه‌ریهه‌ڵداو ناكۆكییه‌كان په‌رده‌یان له‌سه‌ر هه‌ڵماڵڕاو ته‌قینه‌وه .\n2-له‌دوای ئه‌و دیداره‌ی (رابوون مه‌عرووف)، رۆژی (21/4/2019)، به‌یاننامه‌یه‌كی راگه‌یه‌ندراوی هاوبه‌شی ئه‌نجوومه‌نی باڵای (نه‌وه‌ی نوێ) و فراكسیۆنی جووڵانه‌وه‌كه له‌په‌رله‌مانی عیراق بڵاوكرایه‌وه، له‌ناوه‌ڕۆكی به‌یاننامه‌كه‌دا هاتووه: «ئێمه نیگه‌رانین كه نه‌وه‌ی نوێ له‌جووڵانه‌وه‌یه‌كی سیاسیی جیاواز له‌مۆدێلی سیاسیی زاڵ، به‌ره‌و باندێكی سیاسیی ته‌نگه‌به‌ری ئه‌وتۆ براوه كه هه‌موو ده‌زگاو ئۆرگانه گرنگه‌كانی بڕیاردان تێیدا په‌راوێز خراوه‌و بڕیاری ده‌سته‌جه‌معی تێدا نه‌ماوه، جووڵانه‌وه‌كه به‌جۆرێك له‌گه‌ڵ خێزان و بزنس تێكه‌ڵ كراوه، ئیتر جیاكردنه‌وه‌یان سه‌خت ده‌بێت».\n3-به‌دوای ئه‌و به‌یاننامه هاوبه‌شه‌ی ئه‌نجوومه‌نی باڵای (نه‌وه‌ی نوێ)و فراكسیۆنی جووڵانه‌وه‌كه له‌په‌رله‌مانی عیراق، رۆژی (22/4/2019)، چوار ئه‌ندام په‌رله‌مانی فراكسیۆنی (نه‌وه‌ی نوێ) له‌په‌رله‌مانی كوردستان، له‌راگه‌یه‌ندراوێكیاندا پشتیوانیی خۆیان بۆ به‌یاننامه هاوبه‌شه‌كه‌ی فراكسیۆنی په‌رله‌مانی عیراق‌و ئه‌نجوومه‌نی باڵای جووڵانه‌وه‌كه ده‌ربڕی‌و تیایدا ده‌ڵێن: «ئێمه پێمانوایه راگه‌یاندنه‌كه‌ی ئه‌نجوومه‌نی باڵای نه‌وه‌ی نوێ و فراكسیۆنی نه‌وه‌ی نوێ له‌ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق، رووناكیی خستووه‌ته سه‌ر كێشه‌و بابه‌تی گرنگ‌و ده‌بێت له‌به‌رچاو بگیرێت».\n4-دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی راگه‌یاندراوی چوار ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌كه‌ی كوردستان، رۆژی (24/4/2019)، یه‌كێك له‌و چوار ئه‌ندام په‌رله‌مانه به‌ناوی (شادی نه‌وزاد)، له‌كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانییدا رایگه‌یاند: نامه‌یه‌كی هه‌ڕه‌شه ئامێزی بۆ هاتووه، كه ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی بریتییه له‌ڤیدیۆیه‌كی مۆنتاژكراوی ده‌ستكارییكراو، به‌مه‌به‌ستی ترساندنی ناوبراو، تیایدا به‌م رسته‌یه هه‌ڕه‌شه‌یان لێكردووه: «چاوه‌ڕێی ڤیدیۆی رووتی خۆت به»، شایه‌نی باسه (شادی نه‌وزاد) له چاوپێكه‌وتنێكی رۆژنامه‌ی (هاوڵاتی)دا جه‌ختی له‌وه‌كردۆته‌وه كه ئه‌و نامه هه‌ڕه‌شه ئامێزه، بۆ به‌شێكی زۆری ئه‌ندامانی فراكسیۆنی (نه‌وه‌ی نوێ) نێردراوه، ئه‌مه له‌لایه‌ك، له‌لایه‌كی تریش به‌هه‌مان شێوه (سه‌ركه‌وت شه‌مسه‌دین)ی ئه‌ندامی ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ری جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ) و ئه‌ندامی فراكسیۆنی جووڵانه‌وه‌كه له‌په‌رله‌مانی عیراق، له‌وتووێژێكدا له‌گه‌ڵ به‌شی كوردیی رادیۆی ده‌نگی ئه‌مریكا له‌ڕۆژی (24/4/2019) وتی: «بێجگه له (شادی نه‌وزاد)؛ هاوڕێیانی تریش له‌ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌كان، هه‌مان نامه‌ی هه‌ڕه‌شه‌یان ئاراسته كراوه» .\n5-دوای سازدانی ئه‌و كۆنگره رۆژنامه‌وانییه؛ (شادی نه‌وزاد)ی ئه‌ندام په‌رله‌مان، سكاڵای یاسایی خۆی له‌سه‌ر سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ) تۆماركرد، هاوكات فه‌رمانگه‌ی داواكاریی گشتیی سلێمانیی به‌ناوی داواكاری گشتییه‌وه سكاڵای یاسایی دووه‌می په‌یوه‌ندییداریان به‌و كه‌یسه تۆماركرد .\n6-ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی له‌سلێمانی، بۆ لێكۆڵینه‌وه له‌و دوو سكاڵایه بڕیاری كردنه‌وه‌ی دۆسیه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی بۆ ئه‌و دوو سكاڵایه ده‌ركرد .\n7-له‌سه‌ر بنه‌مای تایبه‌تمه‌ندیی و پسپۆریی، ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی ئه‌ركی به‌ڕێوه‌بردنی لێكۆڵینه‌وه له‌و كه‌یسه‌ی ئاراسته‌ی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایش كرد له‌دادگای سلێمانی.\nبه‌گوێره‌ی بڕیاری ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی، ئه‌ركی لێكۆڵینه‌وه له‌م كه‌یسه، به‌سه‌رپه‌رشتیی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایش؛ رووبه‌ڕووی ده‌زگای ئاسایشی گشتیی له‌سلێمانی كرایه‌وه .\n8-ده‌زگای ئاسایشی گشتیی، به‌بڕیاری دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایش دۆسێیه‌كی بۆ ئه‌و دوو سكاڵایه كرده‌وه‌و كه‌وته جێبه‌جێكردنی رێكاره‌كانی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌و توانی چه‌ندین به‌ڵگه‌و زانیاریی و دۆكیۆمێنتی په‌یوه‌ندییدار به‌و دوو سكاڵایه‌و هه‌ندێ تاوانی تر؛ به‌تایبه‌تیی له‌خراپ به‌كارهێنانی تۆڕه‌كانی سۆشیال میدیا به‌ده‌ستبێنێت، له‌درێژه‌ی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌دا كه‌یسه‌كه په‌لوپۆی هاویشت‌و فراوانتربوو، كێشه‌ی ترو چه‌ندین تۆمه‌تباری تری تێوه‌گلاوی راپێچی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه كرد .\n9-هه‌ر له‌دوای یه‌كه‌م ساتی ده‌ستگیركردنی كه‌سی یه‌كه‌م له‌م كه‌یسه‌دا، میدیاو سۆشیال میدیای جووڵانه‌وه‌كه‌و سه‌رۆكه‌كه‌یان ، ده‌ستوبرد كه‌وتنه به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵمه‌تێكی ئاراسته‌كراو له‌دژی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی‌و ده‌زگای ئاسایشی گشتیی، له‌و هه‌ڵمه‌ته‌دا كه تاكو ئێستاش درێژه‌ی هه‌یه؛ ئه‌و دوو ده‌زگایه به‌وه تاوانبار ده‌كه‌ن، كه له‌بنه‌ڕه‌تدا سیناریۆیه‌كی سیاسیی پێشوه‌ختی داڕێژراوی ده‌زگای ئاسایشی گشتیی و ی.ن.ك جێبه‌جێ ده‌كه‌ن، نه‌ك لێكۆڵینه‌وه له كه‌یسێكی یاسایی!\nجێی ئاماژه‌یه، سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه له‌ڕاگه‌یاندنێكی ورووژێنه‌رو هه‌راسانكه‌ری تردا، رووی كرده ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری‌و ده‌زگای ئاسایشی گشتیی؛ راسته‌وخۆو به‌ئاشكرا، به‌پیشاندانی ئه‌وپه‌ڕی بێباكیی؛ پێی راگه‌یاندن؛ ئه‌گه‌ر مه‌ردن هه‌رچی به‌ڵگه‌و شتێكتان له‌سه‌ر ئێمه هه‌یه له‌م كه‌یسه‌دا، بێ منه‌ت بن، بڵاوی بكه‌نه‌وه بۆ رای گشتیی .\n10-پاش ته‌واوبوونی قۆناغێكی گرنگ له‌لێكۆڵینه‌وه‌كان، ده‌زگای ئاسایشی گشتیی به‌ڕاوێژ له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی بۆ به‌رچاوڕوونی رای گشتیی و ره‌تكردنه‌وه‌ی پروپاگه‌نده‌كانی جووڵانه‌وه‌كه‌و بۆ ده‌رخستنی ناوه‌ڕۆكی راسته‌قینه‌ی كه‌یسی ده‌ستگیركراوان؛ بڕیاریدا به‌شێك له‌تۆماری دانپیانانی پێنج كه‌س، له‌ده‌ستگیركراوانی جووڵانه‌وه‌كه بڵاوبكاته‌وه، كه بریتیی بوون له: (دوو سكرتێری سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه، سێ كارمه‌ندی ژووری نافه‌رمیی به‌شی سۆشیال میدیای نه‌وه‌ی نوێ).\nرۆژی (10/5/2019)؛ تۆماره ڤیدیۆییه‌كه بڵاوكرایه‌وه‌و ماوه‌كه‌ی (19) خوله‌ك بوو، تیایدا هه‌ر پێنج دانپیانه‌ر؛ دانیان به‌تاوانه‌كانی خۆیان و سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه‌دا نا، له‌م رووه‌وه دانیان به‌وه‌دا نا كه به‌ڕێنمایی و به‌بڕیاری سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه ئه‌و كارانه‌یان ئه‌نجامداوه، چ بۆ ناردنی نامه هه‌ڕه‌شه‌كه بۆ (شادی نه‌وزاد)ی ئه‌ندام په‌رله‌مان، چ بۆ خراپ به‌كارهێنانی په‌یجه بندیوارو نهێنییه‌كانی ژووری نافه‌رمیی به‌شی سۆشیال میدیای (نه‌وه‌ی نوێ)، كه ئامانج لێی بڵاوكردنه‌وه‌ی تۆمه‌ت‌و زانیاریی هه‌ڵه‌و ناوزڕاندن‌و سووكایه‌تییكردن‌و داتاشینی بووختانه؛ بۆ نه‌یارو كه‌سایه‌تییه ناكۆك‌و ره‌خنه‌گره‌كانی جووڵانه‌وه‌كه‌و سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه .\n11-هه‌مان رۆژو دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی تۆماری ڤیدیۆیی دانپیانانی ده‌ستگیركراوانی جووڵانه‌وه‌كه، هه‌ردوو فراكسیۆنی جووڵانه‌وه‌كه له‌په‌رله‌مانی عیراق و كوردستان، به‌یاننامه‌یه‌كی هاوبه‌شیان بڵاوكرده‌وه، له‌و به‌یاننامه هاوبه‌شه‌دا رایانگه‌یاندوه: «داوا ده‌كه‌ین ئه‌و كه‌سانه‌ی دیكه‌ش كه ناویان هاتووه له‌م كه‌یسه‌داو تێوه‌گلاون، لێپێچینه‌وه‌ی یاساییان له‌گه‌ڵدا بكرێ‌و سزای یاسایی خۆیان وه‌ربگرن»، له كۆتایی به‌یاننامه‌كه‌شدا جه‌ختیان له‌وه كردۆته‌وه كه «هاووڵاتیان دنیا ده‌كه‌ینه‌وه كه مۆنتاژكردنی ده‌نگیی‌و دروستكراویی به‌رنامه‌ی كۆمپیوته‌ریی‌و ده‌ستبردبن بۆ ژیانی تایبه‌تیی كه‌سایه‌تییه‌كان، په‌رله‌مانتاره ئازاكانمانی په‌شیمان نه‌كردۆته‌وه له‌هه‌ڵوێسته ئازاكانیان، به‌هه‌مان شێوه له‌داهاتوودا درێژه به‌هه‌ڵوێسته‌كانمان ده‌ده‌ین».\nشایه‌نی باسه هه‌ر هه‌مان رۆژ و دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌و تۆماره ڤیدیۆییه‌ی دانپیانانه‌كان؛ جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)و سه‌رۆكه‌كه‌ی، له‌روونكردنه‌وه‌یه‌ك‌و كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانییدا ئه‌و دانپیانانه‌یان ره‌تكرده‌وه‌و به‌سیناریۆیه‌كی سیاسیی داڕێژڕاویان له‌قه‌ڵه‌مدا .\nكاتێك كه تۆماره ڤیدیۆییه‌كه‌ی دانپیانانه‌كان بڵاوكرایه‌وه، هه‌ندێك پێیان وابوو هێشتا زووه بۆ بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و دانپیانانه‌ی ده‌ستگیركراوان، به‌ڵام لای سه‌رۆك و جووڵانه‌وه‌كه به‌پێچه‌وانه‌وه؛ كاتی بڵاوكردنه‌وه‌ی تۆماره ڤیدیۆییه‌كه دره‌نگ بوو، له‌م سۆنگه‌یه‌وه خاڵی یه‌كه‌می روونكردنه‌وه‌ی جووڵانه‌وه‌كه، جه‌خت له دره‌نگیی كاتی بڵاوكردنه‌وه‌ی تۆماره ڤیدیۆییه‌كه ده‌كات‌و پانزه رۆژ به‌ماوه‌یه‌كی زۆر ده‌زانێت بۆ دواكه‌وتنی بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و تۆماری دانپیانانه‌ی ده‌ستگیركراوان و پێیوایه نه‌ده‌بوو ئه‌وه‌نده دوابكه‌وتایه، له‌م رووه‌وه له‌خاڵی یه‌كه‌می روونكردنه‌وه‌كه‌دا نووسییویانه: «خێره ئێستا دوای پانزه رۆژ، ته‌نها كۆمه‌ڵه وته‌یه‌كیان بڵاوده‌كرێته‌وه؟، ئه‌ی پانزه رۆژه بۆچی ئه‌م وتانه‌تان بڵاونه‌كردۆته‌وه، گه‌ر ئێوه راست ده‌كه‌ن؟».\n12-پاش بڕیاری ده‌ستگیركردن بۆ سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه له‌رۆژی (15/5/2019)، شاسوار عبدولواحیدی سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه، رۆژی دواتر خۆی راده‌ستی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی كرد.\nده‌زگای ئاسایش و كه‌یسی ده‌ستگیركراوان\nئه‌م كه‌یسه به‌بڕیاری ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی، روبه‌ڕووی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایش كراوه‌ته‌وه، ده‌زگای ئاسایشی گشتیی لایه‌نی ده‌ستپێشخه‌رو بڕیارده‌ر نه‌بووه؛ بۆ ئه‌نجامدانی لێكۆڵینه‌وه له‌و كه‌یسه، به‌ڵكو جێبه‌جێكه‌ری بڕیاری ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی بووه؛ بۆ گرتنه ئه‌ستۆی ئه‌ركی به‌ڕێوه‌بردنی لێكۆڵینه‌وه له‌و دوو سكاڵایه .\nده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی به‌پشتبه‌ستن به‌هه‌ردوو یاسای په‌رله‌مانی كوردستان، یاسای ژماره چواری ساڵی (2011)ی تایبه‌ت به‌ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان و یاسای ژماره پێنجی ساڵی (2011)ی تایبه‌ت به‌ده‌زگای ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان؛ ئه‌و كه‌یسه‌ی رووبه‌ڕووی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایش كردۆته‌وه، دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایشیش، بڕیاری ده‌ستبه‌كاربوون بۆ لێكۆڵینه‌وه له‌م كه‌یسه‌ی رووبه‌ڕووی ده‌زگای ئاسایشی گشتیی له‌سلێمانی كردۆته‌وه.\nده‌زگای ئاسایشی گشتیی رۆژی (29/4/2019) له‌ڕوونكردنه‌وه‌یه‌كدا ئاماژه‌ی به‌وه كردووه كه ئه‌وان به‌بڕیاری دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایش، له‌ڕۆژی (29/4/2019) و به‌پشتبه‌ستن به‌خاڵی هه‌شته‌م، له ماده‌ی سێیه‌م؛ له‌یاسای ژماره پێنجی ساڵی (2011)ی تایبه‌ت به ده‌زگای ئاسایشی كوردستان، به‌رپرسیارێتیی لێكۆڵینه‌وه له‌م كه‌یسه‌یان، رووبه‌ڕوو كراوه‌ته‌وه .\nبه‌گوێره‌ی خاڵی هه‌شته‌می ماده‌ی سێی ئه‌و یاسایه، لێكۆڵینه‌وه له‌كه‌یسێك كه ببێته هۆی تێكدانی ئاسایش‌و ئارامیی كۆمه‌ڵگه‌و پێشووتر پلان‌و نه‌خشه‌ی بۆ داڕێژڕابێت؛ ده‌كه‌وێته چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵات‌و تایبه‌تمه‌ندیی یه‌كێك له‌ئه‌ركه‌كانی ده‌زگای ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان، له‌م سۆنگه‌یه‌وه له‌خاڵی هه‌شته‌می ماده‌ی سێیه‌می ئه‌و یاسایه‌دا، به‌ده‌ق یه‌كێك له‌ئه‌ركه‌كانی ده‌زگای ئاسایش به‌م شێوه‌یه دیارییكراوه: «به‌دیهێنانی ئاسایش‌و ئارامیی كۆمه‌ڵایه‌تیی‌و نه‌هێشتنی تاوانی به‌رنامه‌ڕێژكراوه‌كان به‌هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه».\nكه‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی (رووداو)، بۆ ساغكردنه‌وه‌ی لایه‌نی به‌رپرسیارو په‌یوه‌ندییدار به‌گرتنه‌ئه‌ستۆی ئه‌ركی به‌ڕێوه‌بردنی لێكۆڵینه‌وه له كه‌یسی ده‌ستگیركراوانی جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)، له‌ڕووماڵێكی ئه‌و كه‌یسه‌دا، كه رۆژی (27/5/2019) په‌خشكرا؛ لێدوانێكی دادوه‌ر (عومه‌ر ئه‌حمه‌د)ی وته‌بێژی دادگای سلێمانی بڵاوكرده‌وه، له‌و لێدوانه‌دا ناوبراو به‌رپرسیارێتیی ده‌زگای ئاسایشی گشتیی پشتڕاستكردۆته‌وه بۆ به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م كه‌یسه‌و له‌م باره‌یه‌وه وتی: «به‌پێی یاسای ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان، هه‌روه‌ها یاسای ده‌زگای ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌و تاوانانه‌ی كه به‌رنامه بۆ دارێژڕاون‌و كۆمه‌ڵه كه‌سانێك له‌پشت ئه‌و تاوانه‌ن، ئه‌وه له‌تایبه‌تمه‌ندیی ده‌زگاكانی ئاسایشه لێكۆڵینه‌وه‌ی تێدا بكات».\nله‌لایه‌كی تره‌وه له‌به‌ر سروشتی ئه‌م كه‌یسه، له‌ڕووی ره‌هه‌ندی ئه‌منیی‌و یاسایی‌و هه‌روه‌ها بۆ رێگرتن له‌دزه‌كردنی دۆكیۆمێنت‌و زانیارییه هه‌ستیاره‌كانی ناو كه‌یسی لێكۆڵینه‌وه‌كه بۆ گرووپ‌و كه‌سانی راوه‌ستاو له‌پشت تاوانه‌كان، ده‌بێ به‌وردیی‌و به‌خێرایی، به‌نهێنیی‌و له‌چوارچێوه‌یه‌كی كاركردنی ته‌سكدا پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه ئه‌نجام بدرێت، هه‌روه‌ها لێكۆڵینه‌وه له‌كه‌یسێك كه تاوانه‌كانی به‌هۆی ئامێری په‌یوه‌ندیی و تۆڕه‌كانی ئینته‌رنێت‌و سۆشیال میدیاوه به‌نهێنیی‌و له‌پشتی په‌رده‌وه ئه‌نجامدرابێت، پێویستی به‌ئامرازو هۆكاری پێشكه‌وتووی ته‌كنه‌لۆژیی له‌بواری (ئای تی)و گه‌یاندندا هه‌یه، تا به‌ئاسانیی بكه‌ری تاوانه‌كان به‌به‌ڵگه‌ی ئه‌له‌كترۆنییه‌وه بدۆزرێنه‌وه‌و تاوانه‌كان ساغ بێته‌وه به‌سه‌ریاندا، له‌هه‌مان كاتدا ده‌بێت دۆسیه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌و زانیاریی‌و دۆكیۆمێنته هه‌ستیاره‌كان ئه‌وه‌نده به‌تۆكمه‌یی پارێزراوبن، تا دزه‌یان پێ نه‌كرێت‌و بڵاونه‌كرێنه‌وه‌و نه‌بنه هۆی دروستبوون‌و لێكه‌وتنه‌وه‌ی چه‌ندین ده‌رهاویشته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تیی خراپ و نه‌خوازراو .\nئه‌م كه‌یسه ده‌رهاویشته‌ی كام ناكۆكیی‌و ململانێیه؟\nئه‌م كه‌یسه به‌چه‌ندین قۆناغدا تێپه‌ڕیوه، په‌ره‌سه‌ندن و ده‌رئه‌نجامی تری لێكه‌وتۆته‌وه، سه‌ره‌تاو ده‌سپێكی كه‌یسه‌كه؛ له‌ناكۆكیی‌و ململانێ ناوخۆییه‌كانی ناو جووڵانه‌وه‌ی (نه‌وه‌ی نوێ)و له‌ئاستێكی باڵای فراوانی جووڵانه‌وه‌كه‌دا ته‌قیوه‌ته‌وه؛ كه بریتیین له ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌كانی به‌غداو هه‌ولێرو به‌شێك له‌ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی باڵای جووڵانه‌وه‌كه؛ كه تێكڕایان به‌یه‌كه‌وه هه‌ڵوێستێكی یه‌كانگیریان له‌به‌رامبه‌ر سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه گرتۆته‌به‌ر .\nله‌م كه‌یسه‌داو له‌ناو هیچ جه‌مسه‌رێكی ناكۆكیی‌و ململانێكه‌دا؛ هێزو لایه‌نی سیاسیی جیاواز پێگه‌و بوون‌و ئاماده‌یی نییه، سكاڵاكه‌رو سكاڵالێكراو بریتیین له‌ئۆرگانه باڵاكانی ناو جووڵانه‌وه‌كه .\nله‌ناو كاره‌كته‌ره ده‌ستگیركراوه‌كاندا، هیچ كاره‌كته‌رێكی نه‌ناسراوو ته‌مومژاویی راهێنراوو ئاماده‌كراو بۆ نمایشكردن‌و رۆڵ بینین، وه‌كو ئه‌كته‌ری ناو شانۆگه‌ریی بوون‌و ئاماده‌یی نییه، ئه‌وانه‌ی ده‌ستگیركراون‌و تۆماری دانپیانانه‌كانیان بڵاوكراوه‌ته‌وه، كه‌سانی زۆر نزیك‌و خاوه‌ن متمانه‌و جێ باوه‌ڕی سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه‌ن، ئه‌و پێنج كه‌سه‌ی كه تۆماری دانپیانانه‌كانیان بڵاوكرایه‌وه، دووانیان سكرتێری تایبه‌تیی شاسوار عه‌بدولواحید-ن، یه‌كێك له‌و دوو سكرتێره؛ خزمی نزیكی هاوسه‌ری سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه‌یه‌و له‌هه‌مان كاتدا به‌ڕێوه‌به‌ری رێپێدراوی كۆمپانیای (نالیا)یه، دووان له‌سێ ده‌ستگیركراوه‌كه‌ی تر؛ كه به‌شداربوون له‌به‌ڕێوه‌بردنی په‌یجه نهێنی‌و بندیواره‌كانی ژووری نافه‌رمیی به‌شی سۆشیال میدیای (نه‌وه‌ی نوێ)، یه‌كێكیان چایچیی تایبه‌تیی‌و ئه‌وی تریشیان وێنه‌گری تایبه‌تیی سه‌رۆكی جووڵانه‌وه‌كه‌یه.\nله‌وه‌ش گرنگتر؛ دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ئاسایش‌و تیمی لێكۆڵینه‌وه له‌ده‌زگای ئاسایشی گشتیی، له‌به‌ڕێوه‌بردنی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كاندا، خۆیان پاراستووه له‌به‌لاداچوونی كه‌یسه‌كه به‌ره‌و بابه‌تی سیاسیی‌و لاوه‌كیی‌و ده‌ره‌كیی، ره‌وتی لێكۆڵینه‌وه‌كانیان له‌چوارچێوه‌ی سكاڵاكانی ناو كه‌یسه‌كه‌دا چڕكردۆته‌و وه‌كو كه‌یسێكی یاسایی هێشتوویانه‌ته‌وه .


پەرلەمانی كوردستان 3ی ئابی وەك رۆژی كۆمەڵكوژیی ئێزدییەكان پەسەندكرد – Knwe.org\nسەرەکی » هەواڵ » پەرلەمانی كوردستان 3ی ئابی وەك رۆژی كۆمەڵكوژیی ئێزدییەكان پەسەندكرد\nدوێنێ، لەدانیشتنی پەرلەمانی كوردستاندا، بەزۆرینەی دەنگی پەرلەمانتاران، پێشنیازی دیاریكردنی رۆژی 3ی ئاب وەك رۆژی كۆمەڵكوژیی ئێزدییەكان، پەسەندكرا.\nدوای ئەوەی لەدانیشتنەكانی رابردوودا، خوێندنەوەی یەكەم‌و دووەم بۆ پڕۆژە پێشنیازەكە كرابوو، دوێنێ پڕۆژە پێشنیازەكە پەسەندكرا، كە بەگوێرەی بڕیارەكە، هەموو ئەو تاوان‌و كۆمەڵكوژییانەی بەرامبەر ئێزدییەكان لەلایەن رێكخراوی تیرۆریستیی داعشەوە ئەنجامدراوە، خەسڵەتی جینۆسایدو تاوانی دژ بەمرۆڤایەتی‌و تاوانی جەنگ لەخۆدەگرێت، كە تاوانی نێودەوڵەتین. هەر بەگوێرەی بڕیارەكە حكومەتی عیراق بەرپرسیارێتی قەرەبووكردنەوەو دابینكردنی ماف‌و ئیمتیازی قوربانیانی ئەو تاوانە‌و ئاوەدانكردنەوەی ناوچەكانیان، لەئەستۆدەگرێت. هەروەك لەبڕیارەكەدا، داوا لەحكومەتی هەرێمی كوردستان كراوە مۆنۆمێنتێك دروستبكات بۆ بەدیكۆمێنتكردنی هەموو ئەو تاوانانەی، رێكخراوی داعش كە بەرامبەر بەئێزدییەكان، ئەنجامیداوە.\nلەكۆنگرەیەكی رۆژنامەنووسیشدا، فراكسیۆنی سەوز لەپەرلەمانی كوردستان سەبارەت بەناساندنی رۆژی 3ی ئاب بەڕۆژی جینۆسایدی ئێزدییەكان، ئەوەی خستەڕوو كە»پێویستە حكومەتی هەرێم هەوڵەكانی چڕبكاتەوە بۆ پابەندكردنی حكومەتی عیراقی فیدراڵ تا قەرەبووی هاووڵاتیانی ئێزدی بكرێتەوە».


پۆلیسی سلێمانی: تەرمی محەمەد عومەر عوسمانی شاعیر بە خنکاوی دۆزرایەوە\nئه‌مشه‌و (سێشه‌ممه) شاعیری دیاری شاری سلێمانی "محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان" ناسراو به جه‌نه‌راڵی پایز به خنكاوی لەماڵەکەی خۆیدا دۆزرایه‌وه.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی راگەیەندراوێکی لەو بارەیەوە بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە "ئێواره‌ی ئه‌مرۆ 2019/10/22، هاوڵاتی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان ناسراو به (جه‌نه‌ڕاڵی پایز) پیشه شاعیرو نوسه‌ر كۆتایی به‌ژیانی خۆیهێنا".\nبەگوێرەی راگەیەندراوەکە "پاش ئاگادار كردنه‌وه‌ی هێزه‌كانی پۆلیس‌و گه‌یشتنی تیمه‌كانی به‌ڵگه‌ی تاوان بۆ شوێنی ڕوداوه‌كه، به‌پێی لێكۆڵینه‌وه سه‌ره‌تاییه‌كان، ده‌ركه‌وت كه ناوبراو له‌ڕێی خۆهه‌ڵواسینه‌وه له‌ماڵه‌كه‌ی خۆی كۆتایی به‌ژیانی خۆیهێناوه".\nئاماژە بەوەش کراوە، له‌ئێستادا ته‌رمی شاعیرو نوسه‌ر محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان گواستراوه‌ته‌وه بۆ پزیشكی دادوه‌ری، به‌مه‌به‌ستی پشكین‌و ئه‌نجامدانی توێكاریی. هاوكات له‌لایه‌ن بنكه‌ی پۆلیسی ئه‌زمڕه‌وه په‌ڕاوی لێكۆلینه‌وه بۆ ڕوداوه‌كه كراوه‌ته‌وه.\nئه‌م بابه‌ته  274 جار خوێندراوه‌ته‌وه


جۆرەکانى گریان – ماڵپەرى چاکسازى\nدەستپێک / پەڕە نەگۆڕەکان / جۆرەکانى گریان\nشوبات 5, 2019\tپەڕە نەگۆڕەکان, جۆراوجۆر 2,084 بینینەکان\nابن القیم (رەحمەتى خواى گەورەى لێ بێت) دەفەرموێت دە (10) جۆر گریان هەیە :\nیەکەم : گریانێکە گریانى رەحم و سۆز و بەزەییە , جارى وا هەیە مرۆڤ شتێک دەبینێ رەحم و سۆزى بۆ ئەجوولێ دەست بەگریان دەکات .\nدووەم : گریان لەترسدا , جارى واهەیە مرۆڤ کاتێک کە تووشى ترس و لەرزێکى زۆر ئەبێت دەست بە گریان ئەکات , بەتایبەتی ئەم دیاردەیە لەناو منداڵان هەیە.\nسێهەم : گریان لە خۆشەویستى و تامەزرۆیی کاتێک کەوا کەسێکى خۆشەویستى ئەبینێت کە دەمێک بێت نەى بینیبێ ئەوا دەست بەگریان دەکات هەر کەچاوى پێکەوت.\nچوارەم : گریان لەکاتى دڵخۆشى لە خۆشحاڵیدا وەک چۆن لەکاتى غەم و خەفەتدا ئەگریت نمونە کاتێک کەسێک هەواڵى سەرکەوتنى ئەبیستێت لەکارێک بە پلەى باش بەتایبەت قوتابیان کە نمرەیەکى باش بەدەست دەهێنن دەگرێن وەک چۆن ئەگەر نمرەکەیان خراپ بوو دەگرێن .\nپێنجەم : گریان بەهۆى ئێش و ئازار جا ئەم ئێش و ئازارە دەروونى بێت یان جەستەى.\nشەشەم : گریان بەهۆى غەم خەف و لەدەست دانى کەسێک یان بەڵاو موسیبەت .\nحەوتەم : گریان بەهۆى لاوازى و بێدەسەلاتى جا ئەو لاوازیە بەرامبەر بە دووژمن بێت یان هەر کارێکى دونیا کە دەرەقەتى نەیەت.\nهەشتەم : گریانى تیمساحى یان مونافقى کەسێک لەبەردەم خەڵکى فرمێسک دەرێژێت کەچى لەناخیدا پیچەوانەیە ئەمەش گریانێکى زۆر خەتەرە لەلایەن خودا .\nنۆیەم : گریانى بەکرێ گیراوان بەتایبەت ئەوانەى بۆ پرسە و شتى وا بەکرێ دەگیرێن تاکو بێت لە پرسەکان لاوانەوە بکەن بۆ مردوەکە و خەڵکى بهێننە گریان.\nدەیەم : گریان کاتێک کەسانێک لە شوێنێکدا هەمووى دەست بەگریان ئەکات بەبێ ئەوەى هۆکارى گریانەکە بزانێت ئەویش دەگرێت نمونەى صحابەکان کاتێک بینیوانە پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) گریاوە ئەوانیش گریاون بەبێ ئەوەى بزانن هۆکارى گریانەکە چیە , ئەم جۆرە گریانە پەسەندە.\n6- بكاء الحزن …. وفرقه عن بكاء الخوف ، أن الأول (( الحزن )) : يكون على ما مضى من حصول مكروه أو فوات محبوب وبكاء الخوف : يكون لما يتوقع في المستقبل من ذلك ، والفرق بين بكاء السرور والفرح وبكاء الحزن أن دمعة السرور باردة والقلب فرحان ودمعة الحزن : حارة والقلب حزين ، ولهذا يقال لما يُفرح به هو ، قرة عين وأقرّ به عينه ، ولما يُحزن : هو سخينة العين ، وأسخن الله به عينه .\n10 – بكاء الموافقة : فهو أن يرى الرجل الناس يبكون لأمر عليهم فيبكي معهم ولا يدري لأي شيء يبكون يراهم يبكون فيبكي .\nوأما عن التباكي قال : وما كان مستدعى متكلفا ، وهو التباكي وهو نوعان : محمود ومذموم\nوقد قال عمر بن الخطاب رضي الله عنه للنبي صلى الله عليه وسلم وقد رآه يبكي هو وأبو بكر في شأن أسارى بدر : أخبرني ما يبكيك يا رسول الله ؟\nفإن وجدت بكاء بكيت ، وإن لم أجد تباكيت لبكائكما ( أخرجه مسلم في صحيحه ضمن حديث مطول في الجهاد )\nپێشووتر چل فەرموودەى الاربعين النووية\nدواتر خوێنى حەیز و زەیستانى (نفاس) و بەردەوام (الإستحاضة) .\nئەم مانگە: 50566


ماجەرای دختۆر کاکۆی سەگەوان قەندێک لە شەکرە داری فەرهادی.. دڵشاد کاوانی – Dengekan\nbyDilshad Kawani\tSeptember 6, 2021\tGeneral, Literature\nشاراوە نییە، ئەدەبی تەنز ئامێز لە فۆڕمی جیا جیا وەک شیعر و پەخشان و چیڕۆک و ڕۆمان و بابەتی ڕەخنەیی و تاد… خۆی نمایش دەکات، ئەگەرچی کتێبی ماجەرای دختۆر کاکۆی سەگەوان، بە گشتی بە فۆڕمێکی تەنزی ئەدەبیی نووسراوەتەوە، لە هەموو بەشەکانی ناو کتێبەکەدا زمانێکی تەنز و تیتاڵی توانج و تێوەژەنانی ڕشقانجاڕی لای نووسەر دەبیندرێت، تا ئەندازەیەک نووسەر هەوڵی تەواوی داوە، کە بەم فۆرمە تیتواژییە زاڵبێت بە سەر فۆڕمی گشتی و تێیدا سەرکەتووبووە، لێ نووسەر بە هۆی دیارینەکردنی یەک فۆرمی و خۆیەکلانەکردنەوەی لە یەک بابەتیی کتێبەکەدا، هەرچەندە فەرهادی لێزانانە بارەتەقای دەق هاتووە، لێ هێزی فرە فۆڕمی دەقی تەنزی لە ناو خۆیدا دەغەر کردووە.\nدڵشاد کاوانی▪ڕۆمانووس و ڕەخنەگر.\nPrevious به پاره هه‌موو شتێكمان ده‌ست ده‌كه‌وێت ئه‌خڵاق نه‌بێت!.. سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی\nNext فەلسەفەسازی زۆربڵێی نییە!- بەشی سێهەم.. ئازاد حەمە\nئاکامە ئابووری و کۆمەڵایەتی و تەندروستییەکانی پەتای کۆڕۆنا بۆ سەر ژنان نووسینی: مریەم عبدوالرحمن\nMar 8, 2021\tClosed


7/8/2019 - 18:30\n"دانیشتووانی نهۆمی سێهه‌م" له ده‌رهێنان و به‌رهه‌مهێنانی "مه‌هناز یووسفی"\nناوی كورته ئه‌نیمه‌یشێنه‌كانی وه‌رگیراو له به‌شی نه‌ته‌وه‌یی و نێونه‌ته‌وه‌یی سی‌ودووهه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران راگه‌یه‌ندرا.\nله‌لایه‌ن لێژنه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان و راگه‌یاندنی سی و دووهه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵان، ناوه‌كانی كورته ئه‌نیمه‌یشێنه‌كانی وه‌رگیراو له به‌شی نه‌ته‌وه‌یی و نێونه‌ته‌وه‌یی سی‌ودووهه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران راگه‌یه‌ندرا.\nده‌سته‌ی هه‌ڵبژاردنی سی‌ودووهه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران له به‌شی نه‌ته‌وه‌ییدا پێكهاتوو له "جه‌واد حاته‌می" ، "حوسێن شێخولئیسلامی" ، "نادره توركه‌مانی" ، "سوهه‌یل موه‌فه‌ق" و "حامید جه‌عفه‌ری" و له به‌شی نێونه‌ته‌وه‌ییدا پێكهاتوو له "جه‌ماڵ ئومید"، "محه‌مه‌د حه‌میدی موقه‌ده‌م"، دوكتۆر "رائید فه‌ریدزاده"، "فه‌رزاد ئه‌ژده‌ری" و "حامید سوله‌یمان‌زاده" به رێژه‌ی 12 ئه‌نیمه‌یشێن له به‌شی نه‌ته‌وه‌یی و به رێژه‌ی 11 ئه‌نیمه‌یشێن له به‌شی نێونه‌ته‌وه‌ییدا هه‌ڵیانبژاردووه كه ناوه‌كانی ئه‌و به‌رهه‌مانه به‌م پێیه‌ی خواره‌وه راده‌گه‌یه‌ندرێت:\nئه‌نیمه‌یشێنه‌كانی به‌شی نه‌ته‌وه‌یی:\n"ئه‌م لاو و ئه‌و لا" له ده‌رهێنان و به‌رهه‌مهێنانی "لیدا فه‌زلی" به‌رهه‌می "ناوه‌ندی په‌ره‌پێدانی سینه‌مای به‌ڵگه‌یی و ئه‌زموونی".\n"كه‌لاف" له ده‌رهێنانی "مه‌لیحه غوڵام‌زاده" و به‌رهه‌مهێنانی "سه‌یدجه‌واد حوسێن‌نیژاد".\n"ئه‌و سه‌گه‌ی كه نه‌خۆش بوو" له ده‌رهێنانی "په‌روین ته‌جوید" و له به‌رهه‌مهێنانی "بنكه‌ی بارهێنانی هزریی منداڵان و مێرمنداڵان".\n"دانیشتووانی نهۆمی سێهه‌م" له ده‌رهێنان و به‌رهه‌مهێنانی "مه‌هناز یووسفی".\n"خواردراو" له ده‌رهێنانی "موحسین ره‌زاپوور" و له به‌رهه‌مهێنانی "هاله موئه‌دبیان" و "موحسین ره‌زاپوور" به‌رهه‌می "ناوه‌ندی په‌ره‌پێدانی سینه‌مای به‌ڵگه‌یی و ئه‌زموونی".\n"سیمی شه‌شه‌م" له ده‌رهێنان و به‌رهه‌مهێنانی "به‌هرام عه‌زیمی" به‌رهه‌می "ناوه‌ندی\nپه‌ره‌پێدانی سینه‌مای به‌ڵگه‌یی و ئه‌زموونی".\n"زه‌ر زه‌ری كاكوڵ زه‌ری" له ده‌رهێنانی "مه‌هین جه‌واهێریان" و له به‌رهه‌مهێنانی "بنكه‌ی بارهێنانی هزریی منداڵان و مێرمنداڵان".\n"به‌رده سپییه‌كان" له ده‌رهێنان و به‌رهه‌مهێنانی "فاتمه حه‌سه‌نی" به‌رهه‌می "ناوه‌ندی په‌ره‌پێدانی سینه‌مای به‌ڵگه‌یی و ئه‌زموونی".\n"یه‌كی دیكه" له ده‌رهێنان و به‌رهه‌مهێنانی "سارا ته‌بیب‌زاده".\n"فڕفڕه" له ده‌رهێنانی "شێوا مموته‌حین" و له به‌رهه‌مهێنانی "سیما مومته‌حین" به‌رهه‌می "ناوه‌ندی په‌ره‌پێدانی سینه‌مای به‌ڵگه‌یی و ئه‌زموونی".\n"چیرۆكی ئه‌و پیاوه‌ی كه لێوی نه‌بوو" له ده‌رهێنان و به‌رهه‌مهێنانی "میلاد شاه‌جانی".\n"جه‌بیر" له ده‌رهێنانی "رێحانه میرهاشمی" و له به‌رهه‌مهێنانی "ئه‌شكان ره‌هگوزه‌ر"، "ئارمان ره‌هگوزه‌ر" و "ئیحسان عه‌لیڕه‌زا ره‌هگوزه‌ر".\nئه‌نیمه‌یشێنه‌كانی به‌شی نێونه‌ته‌وه‌یی:\n"6:01" له ده‌رهێنانی "سێرگئی ریابۆف" له وڵاتی رووسیا.\n"هه‌وری" Cloudy له ده‌رهێنانی "فیلیپ دیرلاك" و "سۆزانا كاپۆڤا" له وڵاتی كرۆڤاسی.\n"دۆ ئیز تاك" ?Du iz Tak له ده‌رهێنانی "گالێن فات" له وڵاتی ئه‌مه‌ریكا.\n"هه‌نگاوه‌كانی شه‌وانه" Night walks له ده‌رهێنانی "لیزت یۆپایت" له كۆماری لێتۆنی.\n"كلكی به‌رازی و پیاوی خه‌واڵوو" Pigtail and Mr.Sleeplessness له ده‌رهێنانی "ئیدمۆندز جانسۆنز" له كۆماری لێتۆنی.\n"پله‌نكتۆن" Plankton له ده‌رهێنانی "گۆستاف لیندستۆرم" له وڵاتی به‌ریتانیا.\n"شه‌یتانۆكه‌ی شێوه‌كار" Snail the painter له ده‌رهێنانی "مانۆئێلا ماستراكۆ" له وڵاتی كرۆڤاسی.\n"باله‌كۆلاره" The Kite له ده‌رهێنانی "مارتین ئیسماتانا" له وڵاتی ئه‌ڵمانیا.\n"رێگاكانی گورگ" Wolf Paths له ده‌رهێنانی "ۆوڤیته داكال" و "نائۆمی والێنتینی" له وڵاتی چیك.\n"میوه‌كانی هه‌وره‌كان" Fruits of Clouds له ده‌رهێنانی "كاترینا كارانكۆڤا" له كۆماری چیك.\n"كینكاكۆ جی؛ منداڵی گه‌ڕه‌كی ئێمه" Homies: Kinkaku-ji له ده‌رهێنانی "ویكتۆر ئازیۆف" له وڵاتی رووسیا.\nشایانی باسه سی‌ودووهه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران ICFF به به‌رپرسیاریی "عه‌لیڕه‌زا تابێش" له به‌شه‌كانی فیلمی درێژی چیرۆكی، كورته فیلمه‌كانی چیرۆكی، وێب سێری، فیلمه‌كانی ئه‌نیمه‌یشێنی درێژ و كورته فیلمه‌كانی ئه‌نیمه‌یشێن له رۆژانی 28ی گه‌لاوێژ تا 4ی خه‌رمانانی 1398ی هه‌تاوی رێكه‌وتی 19 تا 26ی ئۆگۆستی 2019ی زایینی له دوو به‌شی "نه‌ته‌وه‌یی" و "نێونه‌ته‌وه‌یی"دا له شاری مێژوویی ئیسفه‌هان له وڵاتی ئێران به‌ڕێوه‌ده‌چێت.


پێشمه‌رگه‌یێ كو د ئێریشا په‌كه‌كێ ده شه‌هید بووی كی یه؟ - دارکا مازی\nپێشمه‌رگه‌یێ كو د ئێریشا په‌كه‌كێ ده شه‌هید بووی كی یه؟\nد ئێریشا شه‌ڤا ده‌رباسبوویی یا په‌كه‌كێ ده ل سه‌ر هێزێن پێشمه‌رگه كو ل سینۆرێ پارێزگه‌هییا دهۆكێ پێكهاتبوو، ئه‌فسه‌ره‌كێ پێشمه‌رگه شه‌هید كه‌تییه، مه‌دیایا په‌كه‌كێ ژی دبێژه: سێ چه‌كدارێن وان بریندار كه‌تنه.\nچاڤكانیێن پێگه‌ها داركا مازی ل باشوورێ كوردستانێ ئه‌شكه‌ره كر، پاش كو ل شه‌ڤا ده‌رباسبوویی چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ئێریشی نوقته‌یه‌كا هێزێن پێشمه‌رگه ل سینۆرێ گوندێ ب ناڤێ دێره‌شێ یێ پارێزگه‌هییا دهۆكێ كری، ئه‌فسه‌ره‌كێ هێزێن پێشمه‌رگه ب ناڤێ عه‌بدولره‌حمان ئه‌مین كو پله‌یا میلازم یه‌ك هه‌یه و ژ باكورێ كوردستانێ یه، شه‌هید كه‌تییه.\nئه‌ڤ پێشمه‌رگه ل شه‌ڤا ده‌رباسبوویی ل گوندێ ب ناڤێ سه‌رگه‌لێ یێ گرێدای قه‌زا ئامێدیێ، ب سه‌ده‌ما ئێریشا چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل ده‌ستپێكێ بریندار كه‌تبوو و ئیرۆ 14/12/2020ان جانێ خوه ژ ده‌ست دا و شه‌هید كه‌ت.\nعه‌بدولره‌حمان ئه‌مین خه‌لكێ باكورێ كوردستانێ یه و ئیرۆ جه‌سه‌دێ وی، وێ ل گۆرستانه‌كه باژارێ زاخۆ ب ئاخێ وه‌ره سپارتن.\nتێ زانین ئه‌ڤ جارا دوویه‌مینه چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل سینۆرێ پارێزگه‌هییا دهۆكێ ئێریشی هێزێن پێشمه‌رگه‌یان دكن، د ئێریشا مه‌ها رابووری یا ناڤچه‌یا چه‌مانكێ ده، پێشمه‌رگه‌یه‌ك شه‌هید كه‌ت و یه‌كێ دن بریندار بوویه.


ھەرێم بۆ لە ھەموارەکە دەترسێ؟\nزۆربەی هەرە زۆری لایەنە سیاسیەکانی عیراق، بە عەرەب و کورد و هەمو پێکهاتەکانی دیکەوە بێ جیاوازی، تێبینی و رەخنەی خۆیان لە دەستور هەیە و پێشتریش و لەزۆر بۆنەدا بە ئاشکرا باسیان لێوە کردوە، بۆیە ئیدی ھەموارکردنەوەی دەستوری عیراق بوە بەداخوازیەکی بەرفراوانی میللی و سیاسی و لایەنە سەرەکیەکانی عیراقیش «بە ھەرێمی کوردستانیشەوە» لیژنەیەکی پەرلەمانی باڵادەستیان لەسەر ئاستی سەرۆکی فراکسیۆنەکان بۆ دروستکردوە، کە نوێنەرایەتی کوتلە سیاسیە گەورەکانی عیراق و پارتی و یەکێتی و گۆڕانیش تیایدا ئەندامن.\nئەمە وێڕای بونی سەرۆک کۆمار کە دەکرێت وەک سەرچاوەی دڵنیایی بۆ ھەرێمی کوردستان سەیر بکرێت.\nھەرچەندە باسی سەرۆک کۆمار لە هەموارکردنی دەستووریش لە چوارچێوەی ئەو واقیعە تازەیەدایە کە لەعیراق بەهۆی ناڕەزایەتی هاوڵاتیان و داواکاری خۆپیشاندەران هاتوەتە کایەوە، بەڵام وێڕاش دەزانین کە سەرۆک کۆمار یەکێک لە ئەرکە سەرەکیەکانی پارێزگاری دەستورە، و خۆیشی پێیوایەو زۆرجاریش جەخت دەکاتەوە کە هەر هەنگاوێک بە ئاراستەی هەموارکردنی دەستوور، دەبێ بە میکانیزمی دەستوری و دیموکراسی و لەبەرچاوگرتنی مافەکانی سەرجەم پێکهاتەکان بێت.\nلەڕاستیدا، داواکاری بۆ هەمواری دەستوور، لەم قۆناغەدا، زادەی ئەو واقیعەیە کە هاتۆتە ئاراوە، بەهۆی شکستی جۆری حوکمڕانی، بڵاوبونەوەی گەندەڵی، بێ توانایی حکومەت لە خزمەتکردنی خەڵک و دابینکردنی دیموکراسیەکی راستەقینە کە سەرەتاکەی بەھەڵبژاردنی پاک دەستپێبکات.\nبۆیە لێرەوە بۆمن کەمێک سەیربو، کەلەیەکەم کاردانەوەدا، حکومەتی ھەرێمی کوردستان، بەجۆرێک لە جۆرەکان دژایەتی ھەرێمی کوردستانی نیشاندا سەبارەت بەو ھەموارە. ھەرچەندە ڕۆژێک دوای ئەوە سەرۆکی ھەرێم، ئەو دژایەتی و ترسە پێشوەختانەی ھەرێمی کوردستانی بەشێوازێکی زیرەکانە داپۆشی و ھەڵوێستێکی واقعیتری خستەڕوو.\nترسی حکومەتی ھەرێم رەنگە لەشوێنێکدا لە جێگای خۆیدایەتی، بەڵام ئێستا بابەتەکە لە دەربڕینی ترسی پێشوەختە تێپەڕیوە. بۆیە باشتربو وەک ئەوەی سەرۆکی ھەرێم ھات و بە وریاییەوە ئەو ترسەی ھەرێمی داپۆشی، حکومەتیش لانیکەم پەرچەکردارەکەی کەمێک پڕاگماتیکیانە بوایە، چونکە ھەمواری دەستور، ئیدی دیفاکتۆیە و شتێکە حەتمەن روودەدات و پێویستی بە ئامادەسازی ھەیە و دژایەتی و ڕەتکردنەوەی کتوپڕ بەقازانج و لە دەسەڵاتی ھەرێمێکی ھەتا ئەندازەیەک دولەت نیە.\nلێرەدا ئەگەر ھەرێمی کوردستان، بەشێوەیەکی ژیرانە ئامادەسازی بکات بۆ ھەموارکردنی دەستور، ئەوە بێگومان دەکرێت لەدوای 14 ساڵ ببێتە دوەمین دەرفەتی دەستوری گرنگ بۆ ھەرێمی کوردستان، ھەتا لەڕێگەی ناردنی نوێنەرایەتیەکی نەوعی و بەھێزەوە، کەموکورتی و گیروگرفتە ڕاستەقینەکانی ناو دەستور، کە لەزۆر جومگە و جێگاوە، یەخەی ماف و سەروەری و ئاستی دەسەڵاتدارێتی ھەرێمی کوردستانی گرتوە، بەگوێرەی ڕێکارە یاسایی و ڕێوشوێنە دەستوریە گونجاوەکان، چارەسەر بکرێن. بەپێچەوانەشەوە ئەگەر ھەرێمی کوردستان دەرفەتی ئامادەسازی ڕاستەقینە و ھاتنەمەیدانی واقعی دەستوبرد لەدەستبدات، ئەوا ڕەنگە بەشێکی زۆر لەدەسەڵات و ماف و واقعەکانی ئێستا و سەروەری ھەرێم لەبەردەم لەقاڵبدانێکی نوێی کەمەرشکێنی دەستوری تازەدا لە مەترسی ڕاستەقینەدابن.\nپارتی دیموکراتی کوردستان، کە ئێستا سەرکردایەتی ھەرێمی کوردستان دەکات و پێشوتریش بەھۆکاری جێبەجێنەبون و بونی کێشەی دەستوری لە عێراق، سەرکردایەتی ڕیفراندەمی ھەرێمی کوردستانی کرد، لەبەردەم بەرپرسیارێتیەکی گەورەدایە و ئەرک و بەرپرسیارێتی یەکەمی کەوتنەوەی قازانج و زیانەکانی ھەمواری دەستور، لەئەستۆی ئەودایە، بۆیە گرنگە بەخێرایی لەگەڵ لایەنە سەرەکیەکانی ھەرێم، بەتایبەت لەگەڵ یەکێتی کە سەرۆک کۆمار لەپشکی ئەوە، بکەوێتە پلانسازی و ئاسەوارە نێگەتیڤەکان، کە بەھۆی ھەژمونخوازیەکی حزبی زەردەوە، کەوتونەتە نێوان خۆی و یەکێتی بسڕێتەوە ھەتا یۆتۆپیای تاکلایەنەی حکومەتێکی بەھێز بۆ کردەی دەستەجەمعی ھەرێمێکی بەواقعی بەھێز لەسۆنگەی سازانێکی نیشتیماندا بگوازێتەوە .\nلەڕاستیدا زەمانەتی ھەرێم لە پرسی ھەموارکردنی دەستور، پەیوەندی بەزەمانەتی نێوان یەکێتی و پارتی و ئەندازەی یەک تیمی کورد و یەک دیسکۆڕسی یەکێتی و پارتیەوە ھەیە لە بەغدا و ھەرێمی کوردستان و ناوچەکە و جیھان، بێگومان کتومت بە پێچەوانەی واقعی پەرتەوازەیی ئێستا، چونکە بەیەکدەنی ھەولێر و سلێمانی و 3 پارێزگا «کە ئێستا چوارین» دەتوانرێت ڕەزامەندی یان ڤیتۆ بخرێتە سەر ھەر بڕگەیەکی پێشنیارکراو بۆ ھەموار لەدەستوری عێراق.\nئەوەش مانای دڵنیایی ئەو گرنتییەیە کە ھەرێمی کوردستان بەیەکگرتویی نەک توانای ھەیە بەرگری لە مافە دەستوریە چەسپاوەکانی ئێستای بکات، بەڵکو توانای ھەیە کێشە و گرفتە ڕاستەقینەکانی ناو دەستور، سەبارەت بە مادەی 140، شایستە داراییەکان، مافی سەروەرێتی ھەرێم بەسەر سنورەکان، ناسنامە و ماف و شایستە دارایی و سەربازیەکانی ھێزی پێشمەرگە، نوێنەرایەتی و پەیوەندیە دیپڵۆماسیەکان لە ئاستی دەرەکی و پشک و بەرکەوتەکانی ھەرێم لە سێ سەرۆکایەتیەکەی عێراق بەڕونی لەدەستوری نوێدا دابڕێژێتەوە.\nبەپێچەوانەشەوە و بە خوێندنەوەی ئەو واقعەی کە ئێستا لەئارادایە و بەناسینی ئەو عەقڵیەت و ھەژمونەی سەرکردایەتی پارتی و یەکێتی و لەنێوانی ھەردوکیشاندا گۆڕان، لەھەمبەر یەکتری گروتیانەتەبەر، ئاماژەی ئەوەدەدەن کە ئەگەر زوبەزو چارەی ناکۆکی و پەرتەوازەیی ناوماڵی خۆمان نەکەین، ئەوا لە ئەگەری ھەر ھەموارێکی دەستوریدا، دەسکەوتە کوردیەکان لەسەر بنەمای ھەرێمێکی نەتەوەیی، لەبەردەم پاشەکشە و وردوخاشبونێکی گورچکبڕدا.\nڕاستە ئەم خۆپیشاندانانەی عیراق دەریان خست کە عیراق پێویستی بە چارەسەرێکی بنەڕەتی هەیە و لەبەرامبەریشدا ھەرێم بەمە خۆشحاڵ دەرکەوت، بەڵام بیریشمان نەچێت ڕاستە بۆ قەوارەی ھەرێمی کوردستان ڕوبارێک خوێننبەخشراوە، خۆ بەڵام سیستمی حوکمڕانی کوردستانیش، بە ھەمان ئەندازەی عێراق و زیاتریش، کێشەی بنەڕەتی ھەیە، بۆیە ئەوەی لە تەحریر و گۆڕەپانەکانی دیکەی عێراقدا ئێستا ڕودەدات زۆر لەگۆڕەپانەکانی ھەولێر و سلێمانی و شارەکانی دیکەی ھەرێم بەدور نیە. ڕەنگە دەسەڵاتدارانی ھەرێم حەزی پێ نەکەن بەڵام بەدەر لەخواستی خۆمان قەدەرمانە دیسان لەگەڵ عێراق لەناو چارەیەکی ھاوبەشداین.\nبەکورتی ئەگەر یەکێتی و پارتی زووبەزوو پێکەوە نەکەونەخۆ و فۆڕۆمەلیزەی ھەرێمەکە لەسەر بنەمای ھاوسەنگی دوقۆڵی و شەراکەتی ڕاستەقینەی مەلموس، بەسازان و ڕێکەوتنێکی نوێی ستراتیژی، لەپێناو خاک و بەقازانجی خەڵکی ھەرێمی کوردستان نەکەنەوە ئەوا ئەوەی لە 16 ئۆکتۆبەر بە بیانگەی ڕیفراندەمەوە عێراق لەبندەستی دەرھێناین، ئەوا ئەمجارە بەھۆی ھەمواری دەستوریەوە دەسکەوتی ھەرێمە نیمچەسەربەخۆکەمان، لەچوارچێوەی ئۆتۆنۆمیەکی شکڵیدا لەقاڵب دەدرێتەوە، خۆ بەپێچەوانەشەوە لە سۆنگەی سازان و یەکڕیزی و تەبایدا دەتوانین هەموارکردنەوەی دەستور بکەینە دەرفەتێک و ئاستی دەسکەوتە دەستوریەکان لە فیدڕاڵیەوە بۆ کۆنفیدڕاڵی بگۆڕین.


زانست – پەڕە 15 – Knwe.org\nسەرەکی » زانست (پەڕە 15)\n01/03/2020\tزانست, كه‌شتی نوح\nد. مه‌دیحه سۆفی* فاکتەری زۆر هەبوون کە دەبوونە پاڵپشتی بەرهەمهێنانی وزەی سەوز، بەتایبەت دوای ئەوەی کە نائارامی و نادڵنیایی بۆ دەستکەوتنی وزەی تەقلیدی وەکو (نەوت و گاز) زۆر ناوچەی دەگرتەوە، بەتایبەتی ئەو ناوچانەی کە سەرچاوەی بەرهەمهێنانی وزەی فۆسیل یا تەقلیدی بوون، جگە لەوەی گۆڕانی کەشوهەوا و فشاری نێودەوڵەتی و پارتە سەوزەکان و ویستی جەماوەر بۆ پاراستنی ژینگە، بۆ کەمکردنەوەی دووەم ...\nخه‌ڵوز زیان و سوودی بۆ ژینگه وژیان\nئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان جۆرێك له‌و سوته‌مه‌نیانه‌ی كه له كۆنه‌وه مرۆڤ به‌كاری هێناوه خه‌ڵوزه ، كه بریتیه له وبه‌شانه‌ی ڕووه‌ك كه له بڕێكی زۆر سلیلۆز پێك دێت ، سلیلۆز پێكهاته‌یه‌كی هایدرۆكاربۆنی ڕه‌قه له شێوه‌ی ڕیشاڵدا زۆربه‌ی ڕه‌گ وقه‌دو لقه‌كانی ڕووه‌ك ، به‌تایبه‌ت ده‌وه‌ن و دار پێك دێنێ ، به‌هۆی گه‌رم كردنه‌وه به‌هێواشی بۆ ماوه‌یه‌ك ، به به‌ێ ئه‌وه‌ی هه‌وای پێویستی به‌ر ...\nبۆچی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا بترسین؟\nدكتۆر موحسین ئەحمەد* كۆرۆنا وەكو نەخۆشیەكی درمی مەترسیداری كوشندە جیهانی بەخۆیەوە سەرقاڵ كردوە، ئەمەش پاش بڵاو بوونەوەی وەكو نەخۆشیەكی مرۆژەڵی (هاتنی لە ئاژەڵەوە بۆ مرۆڤ) لە ویلایەتی (ئوهان) ی چین، كە وەكو سروشتی هەموو نەخۆشیەكی ڤایرۆسی زۆر زوو پەرەی سەند بەڵام جیاواز لە ڤایرۆسە ناسراوەكانی هەڵامەت ئەمەی كۆرنا پێكهاتە و شێوازی نەخۆشخەرانەی زۆر جیاوازی لە خۆی پیشان دا كە حكومەتی ...\nزاناكانی روسیا لە ڕێگەی سەوزەوە تەمەنی مرۆڤ زیاد دەكەن\nزاناكانی روسیا پێشنیاری ئەوەیان كردووە تایبەتمەندی و سوودەكانی سەوزە زیاد بكەن، ئەویش لە ڕێگەی زۆركردنی ماددەی دژە ئۆكسانەوە. گۆڤاری (Heliyon)ئاماژەی بەوە داوە زانایانی زانكۆی ( باڵتیك)ی فیدرالیی بە هاوكاریی زانایانی زانكۆی هەرێمی كیمیرۆڤۆ، لیكۆڵینەوەیان كردووە سەبارەت بە كاریگەریی تیشكیی سەروو بنەوشەیی لەسەر تەماتە و بۆیان دەركەوتووە كاتێك تەماتەیان داوەتە بر تیشكیی سەروو بنەوشەیی ماددەی دژە ئۆكسان لەو بەرهەمەدا زۆرتر بووە. ...\nچەند هەڵەیەكی زانستیی سەبارەت بە تەمەنی مەریخ ئاشكرا كرا\nبە پێی توێژینەوەیەكی نوێی زانایانی ئەمریكیی، هەسارەی مەریخ پێویستی بە (٢٠) ملیۆن ساڵ بووە بۆ ئەوەی ببێتە ئەو هەسارەیەی كە ئەمرۆ دەبینرێت، ئەمەش پێچەوانەی ڕاوبۆچوونی ئەو زانایانە كە پێیانوابووە بە ماوەیەكی كورتتر هەسارەكە گەیشتووەتە ئەو شێوەیەی ئێستای. زانایانی گەردونناسیی پەیمانگای توێژینەوەی(ساوس ویست)لە سان ئەنتۆنیۆی تەكساسی ئەمریكا لە تازەترین توێژینەوەیان دەربارەی هەسارەی مەریخ ئاشكرایانكرد، ئەو هەسارەیە پێویستی بە(٢٠)ملیۆن ساڵ بووە بۆ ...\nبۆ ژنان:بەرزبوونەوەی هۆرمۆنێك دەبێتە هۆی نەخۆشی شەكرە\nتوێژەرەوەكانی بەریتانیا ئاشكرایانكردووە: بەرزبوونەوەی هۆرمۆنی (تستۆستیرۆن) لە ژناندا دەبێتە هۆی تووشبوونیان بە نەخۆشیی شەكرەی جۆری دووەم، ئەمەش بە پێچەوانەی پیاوانەوە كە زیادبوونی ئاستی ئەو هۆرمۆنە مەترسیی توشبوونیان بە نەخۆشیی شەكرە كەمدەكاتەوە. ئەو توێژەرەوانە ئاماژەیان بەوە داوە كە پیاوان و ژنان بە بڕی جیاواز هۆرمۆنی نێرایەتی دەردەن و بەم دواییەش بۆیان دەركەوتووە كە ئەو هۆرمۆنە ڕۆڵی گرنگی هەیە لە ئەگەری توشبوونیان ...\n23/02/2020\tزانست, كه‌شتی نوح\nبووك و زاوایەكی فلیپینی بڕیاریاندا لە ناوچەیەكی نائاسایی زەماوەند بكەن و بۆ ئەمەش ناوچەی (تال)ی گڕكانییان هەڵبژارد كە لەو كاتەدا گڕكانەكە لە ئانوساتی هەڵپژاندا بووە. لە ناوچەیەكی دورگەی تال لە فلیپین بووك و زاوایەك بڕیاریاندا زەماوەندەكەیان لە ناوچەیەكی نائاسایی ڕێكبخەن، بۆیە ناوچەیەكی نزیك گڕكانێكی چالاكیان هەڵبژارد بۆ وێنەگرتن و لەو كاتەشدا هەورێكی ڕەش كە لە گەروی چیایەكی گڕكانیی نزیكەوە دەهاتە ...\nد. مه‌دیحه سۆفی* سامانی ئاو ئەو سامانە هەمیشەییە بەنرخەیە، کە هیچ جێگرەوەیەکی نیە لەسەر گۆی زەویدا، ئاو ئاوە، بناغە و مەرجی سەرەکی ژیان و بەردەوامی مرۆڤایەتیە، بڕی ئاویش لەسەر زەوی، لەوەتەی هەیە بڕێکی نەگۆڕە و بە ڕێگای سوڕی ئاو لە سروشتدا نوێ دەبێتەوە، ئاو جگە لەوەی بناغەی بنەڕەتی ژیانی هەموو بوونەوەرە و بۆ ئاودان، ئاوەدانی، بژێوی، گوازتنەوە و خۆراك زۆر ...\nژنان لە سەرانسەری جیهاندا بەشێك بوون لە پێشكەوتنەكان بە شێوەیەكی گشتی و پێشكەوتنە زانستییەكان بە تایبەتی، هەندێك لەو داهێنانەی كە ژیانی مرۆڤەكانیان گۆڕیوە لەسەر دەستی ژنان و كچان بووە. ئەمانە وایانكردووە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان ڕۆژی 12ی شوباتی هەموو ساڵێك وەك ڕۆژی جیهانیی ڕۆڵی كچان و ژنان لە كایە زانستییەكان و داهێنانیان لەو بوارانەدا دەستنیشان بكات، لێرەدا ئاماژە بە ژمارەیەك لەو ...\nئیلون ماسك دەیەوێت مرۆڤ و ژیریی دەستكرد پێكەوە بسازێنێت\n(ئیلون ماسك)ی خاوەنی كۆمپانیای سپەیس ئێكس بە نیازە مێشكی مرۆڤ و ئامێرەكانی كۆمپیوتەر پێكەوە گرێبدات و بەمەش یارمەتی كەمئەندامان بدات و وا بكات مرۆڤ كێبەركێی ژیریی دەستكرد بكات. ئیلۆن ماسكی ملیاردێریی ئەمریكیی لە ڕێگەی یەكێك لە كۆمپانیاكانی بەناوی (Neuralink) سەرقاڵی پرۆژەیەكە كە بریتییە لە دروستكردنی جۆرە داوێكی بچووك و نەرم كە (١٠)هێندەی مووی مرۆڤە، بۆ ئەوەی لە دوایدا بە ئاسانیی ...\nلاپەرە 15 لە 102« سەرەتا...10«1314151617\t»\t203040...کۆتا »


داوای لێکۆڵینەوە لە کوژرانی 45 خۆپیشاندەر لە ناسرییە دەکرێت - SAHAR KURDISH (Sorani)\nداوای لێکۆڵینەوە لە کوژرانی 45 خۆپیشاندەر لە ناسرییە دەکرێت\nMay 19, 2020 16:58 Asia/Tehran\nکەس و کاری ئەو خۆپیشاندەرانەی کە لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە لە شاری ناسرییە ناوەندی پارێزگای زیقار لە باشووری عێراق کوژراون، داوایان لە سەرۆک وەزیران، مستەفا کازمی کردووە کە لێکۆڵینەوە لە کوژرانی رۆڵەکانیان بکات.\nلە میانی مانگی تشرینی یەکەم تا مانگی کانوونی یەکەمی رابردوو لەسەر پردی زەیتون لە ناوەڕاستی شاری ناسرییە بەهۆی تەقەی هێزە ئەمنییەکانەوە، 45 خۆپیشاندەر کوژران و 100ی دیکەیش برینداربوون.\nبە پێی ڕاپۆرتی ھەواڵدەریی ئانادۆڵو ، کەسوکاری خۆپیشاندەرە کوژراوەکان لە بەردەم پردی زەیتون خۆپیشاندانیان ئەنجام دا و لەمیانیدا داوایان لە سەرۆک وەزیرانی نوێ کرد کە لێکۆڵینەوە دەست پێ بکات لە کوژرانی خۆپیشاندەران و ئاشکراکردنی بکوژانی خۆپیشاندەران.\nلەوبارەیەوە یەکێک لە خۆپیشاندەران بە ناوی حیکمەت سەعدی بە ئاژانسی ئانادۆڵوی رایگەیاند کە لە میانی خۆپیشاندانەکەیاندا، داوایان کردووە لێکۆڵینەوە لە کوژرانی خۆپیشاندەران بکرێت.\nئاماژەی بەوەیش داوە کە داواشیان کردووە، دادوەرێکی دانیشتوی زیقار راسپێردرێت بۆ ئەوەی لێکۆڵینەوە لەو دۆسیە بکات و باسی لەوەشکرد کە لە میانی خۆپیشاندانەکەیاندا، هەروەها داوایان کردووە کە بەپێی یاسای بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، ئەو کەسانەی کە بەرپرسن لە کوژرانی خۆپیشاندەران دادگایی بکرێن.


ئایه له باکووری وڵات سه‌رکه‌وتووین؟ ئیرادمان له کوێدایه؟!\nوه‌ک ده‌زانین یه‌کشه‌ممه‌ی ڕابردوو 22ی جۆزه‌ردان له باکوری کوردستان هه‌ڵبژاردنی پاڕله‌مانی تورکیه به‌ڕێوه چوو و پاش ئه‌م هه‌ڵبژاردنه هات و هه‌رایه‌کی گه‌وره له لایه‌ن به‌شێک له کوردانه‌وه سه‌ری هه‌ڵدا و ئاکامی هه‌ڵبژاردنه‌کانیان بۆ کوردان به سه‌رکه‌وتنێکی گه‌وره بۆ کورد له قه‌ڵم دا. به‌ڵام پرسیارێک که ئێمه و مانان نابێ خۆمانی لێ بشارینه‌وه و ئه‌بێت له خۆمانی بپرسین ئه‌مه‌یه که، ئایا به ڕاستی کورد له باکوور سه‌رکه‌وتنی به ده‌ست هێنا؟\nیه‌کێک له‌و خاڵانه که وه‌ک سه‌رکه‌وتن دێته ئه‌ژمار نه ته‌نیا به‌ر بوونی کۆمه‌ڵێک زیندانی سیاسی کورد وه‌ک به‌ڕێزان ئه‌حمه‌د تورک و له‌یلا زانا و... به‌ڵکوو بوونیان به نوێنه‌ری خه‌ڵکی کورد و گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ پاڕله‌مانه. منیش به نۆبه‌ی خۆم زۆر دڵخۆش و شادمانم به‌م هه‌واڵه، به‌ڵام ئه‌مه چ سه‌رکه‌وتنێکه که ئه‌و به‌ڕێزانه بیست ساڵ پێش ئێستاش هه‌ر نوێنه‌ری پاڕله‌مان بوون و ته‌نیا به تاوانی کوردی قسه کردن له پاڕله‌مان و باسی مافی نه‌ته‌وه‌که‌یان چه‌ند جار خراونه‌ته زیندان و ئیستا دووباره به‌ریان داونه‌ته‌وه و کردوویاننه‌وه به نوێنه‌ری پاڕله‌مان؟ واته زۆر شته‌که نه‌گۆڕاوه، چون ئه‌و به‌ڕێزانه به بێ تاوان گیرابوون و ئێستاش به‌ر بوون و خروانه‌ته‌وه سه‌ر پۆسته‌کانی ئه‌و کاتی خۆیان، له‌م به‌ینه‌دا ئه‌وه ئێمه‌ی کوردین که بیست ساڵ ته‌مه‌نمان به فیڕۆ چووه! (لێره ئیتر باسی داگیرکرانی کوردستان و ئه‌و هه‌موو زیان و زه‌ره‌ره گیانی و مادییه ناکه‌ین جارێ، با ئه‌مه بمێنێت بۆ کات و شوێنی خۆی!)\nخاڵێکی دیکه که وه‌ک سه‌رکه‌وتن داده‌نرێت، ئه‌مه‌یه که کورد ئه‌مجاره 36 نوێنه‌ری له پاڕله‌ماندا ده‌بێت، که ده‌کاته دوو قاتی جاره‌کانی پێشوو و منیش ئه‌مه‌م پێ له هیچ یا له که‌متر پێ باشتره. به‌ڵام له ڕاستیدا کورد ده‌بوو به پێی ڕێژه‌ی حه‌شیمه‌ت، واته نیزیک 40%ی خه‌ڵکی تورکییه کوردن، له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا ببویایه به خاوه‌نی ده‌ور و به‌ری 150 کورسیی پاڕله‌مان و نه‌ک ته‌نیا 36 دانه. له زیاتر له بیست میلیون حه‌شیمه‌تی باکوری کوردستان که زیاتر له پانزده میلیۆنی مافی ده‌نگدانی هه‌بووه و چاوه‌دێری ئوروپا و ڕۆژئاوا به سه‌ر ده‌نگه‌کانه‌وه هه‌بوون و جێگای ترس و نیگه‌رانی که‌م بوو، به‌ڵام ته‌نیا دوو و نیو تا دوو و هه‌شتسه‌د میلیۆن کورد ده‌نگیان به کورد داوه، باقی کورده‌کانی خاوه‌ن ده‌نگ که زیاتر له دوازده میلیۆنن یا ده‌نگیان نه‌داوه و یا ده‌نگیان به ئاکه‌پ، حیزبی ده‌سه‌ڵاتداری ئیسلامی و پاڕتی کۆماری خه‌ڵک واته جێ هێ پێی ڕاسیست داوه! ئایا ئه‌مه سه‌رکه‌وتنه بۆ کورد؟\nبه پێی ئاماره ڕه‌سمییه‌کان له شاره کوردییه‌کانی باکوری کوردستان زۆرینه‌ی کورد ده‌نگییان به حیزبی ئیسلامی ده‌سه‌ڵاتدار به سه‌رۆکایه‌تی ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان داوه. ته‌نانه‌ت له شاری تونجه‌لی که شارێکی کوردانه زۆرترین ده‌نگ که کردوویه‌تییه 56% به جێ هێ پێی دژه کورد دراوه! له شارێکی دیکه‌ی کوردان له بینگول 67%ی ده‌نگی کوردان به ئاکه‌پ دراوه له وان 40% به ئاکه‌پ، له سیڕت و ماردینیش هه‌روه‌ها. له دیاربه‌کر قه‌ڵای کوردایه‌تی 32%ی ده‌نگه‌کان به ئاکه‌پ دراون و ...!!\nکه‌واته ئه‌گه‌ر له ڕووی ئاکامی هه‌ڵبژاردنی شاره‌کان و له گشتییه‌تیدا به ئه‌نجام بگه‌ین، کورد ئه‌گه‌ر چی نه‌یدۆڕاندووه، به‌ڵام سه‌رکه‌وتنیشی به ده‌ست نه‌هێناوه و هێشتا له سه‌رکه‌وتن زۆر به دووره، ته‌نیا ده‌توانین بڵه‌ین که ئه‌مه له هیچ باشتره و ناکرێ ناوی سه‌رکه‌وتنی لێ بنرێت و پێویسته کاری زۆری بۆ بکرێت و له هه‌موو گرنگتر ئه‌مه‌یه که له هه‌موو پارچه بنده‌سته‌کانی کوردستان ئه‌زموون له‌م هه‌ڵبژاردنه وه‌ربگرین و چاو لێبکه‌ین بزانین که‌م و کووڕی کوردان له کوێدایه. به بڕوای من هه‌موو نیشانه‌کان ئه‌وه ده‌سه‌لمێنن که کورد به گشتی هه‌ستیی نه‌ته‌وایه‌تی و نیشتیمان په‌روه‌ریمان زۆر لاوازه و ئه‌بێت کار له‌سه‌ر ئه‌مه بکرێت، ئه‌گه‌ر وا نه‌بوویایه کوردان ده‌نگیان به نه‌یارانی خۆیان که به خوێنی ڕۆڵه‌کانیان تینوون نه‌ده‌دا. کاتێک زۆرینه‌ی کوردان خۆیان خۆیان ئاسیمیله ده‌که‌ن و خۆیان خۆیان ئیدغام ده‌که‌ن و له نێو نه‌ته‌وه‌ی داگیرکه‌ردا خۆیان ده‌توێننه‌وه، ئیتر ئاکامه‌که‌ی له‌مه باشتر نابێت. ئێستا وه‌کو ئه‌وه وایه که کورد له باکور ته‌نیا سێ تا پێنج میلیۆن بێت، چوونکه پانزده میلیۆن کورد له باکور ئه‌وه‌نده هه‌ستی نیشتمانیی و دڵسۆزی تیا نییه که ده‌نگ به نه‌ته‌وه‌ی خۆی بدات و ئه‌مه‌ش له لاوازی کورد بوونه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت و مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌یه و ئه‌بێت کاری زۆری لۆ بکرێت.\nده‌وره‌ی ناسیۆنالیزمی کوێر و توندڕه‌و به‌سه‌ر چووه، به‌ڵام به ده‌نگدان به نه‌ته‌وه‌که‌ی خۆی، هیچکه‌س نابێته ناسیۆنالیستی به‌رچاوته‌نگ، به‌ڵکو ته‌نیا ئه‌بێته هێز بۆ به‌رگری کردن له دووباره به کۆیله نه‌کرانه‌وه‌ی خۆی و گه‌یشتن به مافه ئینسانی و ڕه‌واکانی خۆی. ده‌نگی به‌هێز و جه‌ماوه‌ری زامنی جارێکی دیکه به کۆیله نه‌کرانه‌وه‌مانه و پێویسته ئه‌مه هه‌موو بیزانین و به چه‌پ و ڕاسته‌وه کاری بۆ بکه‌ین. ده‌نگ نه‌دان به خۆمان به مانای خراپ له سیاسه‌ت و خراپ له دێمۆکڕاسی حاڵی بوونه و ئه‌مانه‌ش به مانای نه‌خوێنده‌واری و که‌م خوێنده‌واریی و نائاگاییه به سه‌ر داهاتووی خۆمان. تێنه‌گه‌یشتنه له پلان داڕشتن بۆ داهاتوومان و نه‌خوێندنه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی نه‌ته‌وه‌ییمانه. بایه‌خ نه‌دان به خۆمان وه‌ک نه‌ته‌وه، سه‌لمێنه‌ری تێنه‌په‌ڕان له قۆناخی کۆیلایه‌تیمانه و نیشانیده‌دات که هێشتا خوێنی کۆیلایه‌تی له ڕه‌گه‌کانماندا ده‌گه‌ڕێ! ئه‌م خوێنه پێویسته پاک بکرێته‌وه، له کۆیله بوون، عه‌شیره‌یی و بنه‌ماڵه چییه‌تی، گه‌نده‌ڵبوون و.... تا ببینه خاوه‌نی ئه‌قڵییه‌تێک و خوێنێکی نیشتیمانی و ئینسانی و ئاشتیخواز له ڕه‌گه‌کانماندا، کارمان زۆره و هێشتا له سه‌ره‌تایداین. بۆیه پێویسته له هه‌ر کوێ ئه‌م دیاردانه به‌ر چاو که‌وتن، به تووندی ڕه‌خنه‌یان لێ بگیردرێت و له قاو بدرێن! ئێمه ئێستا له هه‌میشه زیاتر پێویستمان به ڕه‌خنه‌گره تا به که‌سانێک که هه‌رچییان به چاو بینی خێرا باوه‌ڕی پێ بکه‌ن و قه‌بووڵی بکه‌ن. ڕه‌خنه چرای ڕووناککه‌ره‌وه‌ی داهاتوومانه و داهاتوی گه‌ش و ئازادیش له به‌هێز بوونی ده‌نگه‌کانماندایه و نه‌ک له لاوازی و بێده‌نگی و پڕژ و بڵاویماندا. ئه‌بێت وه‌خۆ که‌وین و ده‌نگه‌کانمان یه‌کخه‌ین بۆ داهاتوو!\n24ی جۆزه‌ردانی 2711


پێدەچێت دادگای هەولێر بڕیاری سزادراوانی بادینان وەكوخۆی بهێلێتەوە\nپێدەچێت پێداچونەوە بە بڕیاری گیراوانی بادینان بەئاراستەیەكی زۆر مەترسیدار بڕوات، دەسەڵاتدارانی هەولێر گرێی دەستیان بخەنە دەمیان و ئیدی ئاڵۆزتری بكەن. بەپێی زانیاریی سەرەتایی و ناڕەسمیی، پێداچونەوە بەسیغەی بڕیارەكەی دادگای تەمیز دەكرێت و ناوی وڵاتان لادەبرێت، بەڵام پێدەچێت حوكمی گیراوان سوك نەكەن تائازاد بكرێن!\nچەند رۆژێكی دیكە سەرۆكی ئەنجومەنی دادوەریی و بەشێك لەوانەی ئیمزای سەر بڕیارەكەی دادگای تەمیزیان كردووە خانەنشین دەبن، دەسەڵاتدارانی هەولێر دەیانەوێ بەرلەوەی بڕۆن دوایین ئیمزایان پێ لەسەر بڕیاری پێداچونەوەی دادگا بكەن!\nهیوادارین فشارەكان زیاترو جدیتر بن لەسەر دەسەڵاتداران، بەتایبەت حزبە سیاسییەكانی كوردستان، نوسەرو رۆژنامەنوس و چالاكوانان. نوێنەری وڵاتانی ئەمریكاو ئەوروپا و رێكخراوە نێودەوڵەتییەكان. راستکردنەوەی رێڕەوی چەوتی ئەم بارودۆخە ئەركو مەسئولیەتی هەمولایەكە.


هواوی دەستی کردووە بە تاقیکردنەوەی ئەندرۆید ١٠ لەسەر سێ مۆبایلی کۆمپانیاکەی – تۆڕی میدیایی خەڵک\nهواوی دەستی کردووە بە تاقیکردنەوەی ئەندرۆید ١٠ لەسەر سێ مۆبایلی کۆمپانیاکەی\n2019/10/08 - 9:54 PM\nمانگی پێشوو هواوی نەخشەی خۆی ڕاگەیاند بۆ بەردەست خستنی وەشانی نوێی ئەندرۆید ١٠ و ڕوکاری EMUI10 ی تایبەت بە کۆمپانیاکەی.\nنوێکارییەکانی ڕووکار و سیستەمی ئەندرۆید مۆبایلەکانی هواوی و لقی هۆنەری سەر بە کۆمپانیا چینییەکە دەگرێتەوە و لە ئێستادا وەشانی تاقیکاری بەردەستە بۆ ڕوکاری EMUI10 لە وڵاتی چین و ئەو سێ مۆبایلەش بریتین لە Huawei Enjoy 10 Plus و Nova 4e و Mate 20 Lite.\nهواوی پڕۆگرامی تاقیکاری تایبەتی وەشانی بێتای سیستەمەکەی داخستووە کە بۆ تۆماربوونی بەکارهێنەران کرابوونەوە تاوەکوو ئاشناببن بە تایبەتمەندییە نوێکان و هەڵەکانی نوێکارییەکە ڕەوانە بکەنەوە بۆ کۆمپانیای هواوی، کە ئەمەش تاڕادەیەک بە مانای ئامادەبوونی نوێکارییەکە دێت بۆ بەکارهێنەران.\nوەشانی بێتا بەردەست دەخرێتەوە لە هەفتەی داهاتوودا بۆ مۆبایلەکانی هواوی پی ٣٠ و پی ٣٠ پڕۆ، هەروەها لە کۆتایی ئەم مانگەشدا وەشانی کراوەی بێتا بۆ مۆبایلەکانی Mate 20, Mate 20 Pro, Mate 20 X-4G and Mate 20 RS Porsche بەردەست دەخرێت.\nهەروەها لە کۆتایی ئەم مانگەشدا بەردەست دەخرێت بۆ مۆبایلەکانی Honor 20, Honor 20 Pro, Honor V20 و Honor Magic 2\nسۆنی Xperia 8 ڕاگەیانرا بە تایبەتمەندی ئاست مامناوەند و شاشەیەک بە ڕێژەی 21:9


شێخ باز: غازی کوردستان ئەوەندە زۆرنیەو زیادنیە لە پێداویستی ناوخۆ تا هەناردەی دەرەوە بکرێ – لڤین پرێس\nشێخ باز کەریم بەرزنجی، سەرۆکی کۆمپانیای کار گروپ، رایگه‌یاند، ئەو بۆری غازەی ئێستا حکومەتی هەرێم بە نیازە رایبکێشێت و کۆمپانیاكه‌ی ئه‌وان جێبەجێی بکات، قۆناغی یەکەمی لە 100% بۆ ژێر خانی هەرێمی كوردستانه، هیچ پەیوەندی نیە بە غاز بۆ دەرەوەی هەرێمی کوردستان، ده‌شڵێت، “ئەو بڕە غازەی هەرێم بەرهەمی دەهێنێت، هێندە زۆر نیـیە هەتا هەناردەبکرێت، چونکە بۆ پێداویستی ناوخۆی هەرێم بەکاردەهێنرێت، هیچ ڕاستییەک لەوەدا نیە کە جارێ غازی زیادە هەبێت، پێداویستی ناوخۆی خۆمان 950 ملیۆن فوت چوارگۆشەیە، ئێستا 550 ملیۆن فوت چوارگۆشە بەرهەم ده‌هێنین، هێشتا وێستگەی کارەبای دهۆک غازی پێنەگەیشتوە”.\nشێخ باز کەریم بەرزنجی، كه هه‌فته‌ی رابردو ماڵه‌كه‌ی به ژماره‌یه‌ك موشه‌ك له شاری هه‌ولێر كرایه ئامانج، له چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گه‌ڵ ده‌نگی ئه‌مریكا رایگه‌یاندوه، “زۆربەی بەرپرسە عێراقیەکان و بەرپرسانی هەرێم سەردانی ماڵ ئێمەیان کرد لەو چەند ڕۆژەی ڕابردو لەوانەش سەرۆک وەزیرانی عێراق، هەمو بەرپرسان ئەوانەی سەردانی ماڵەکەمیان کرد بینییان هەمو ژورەکان و کەلوپەلی ناو ماڵەکە هی خۆم و خێزانەکەمن لە جل و بەرگ و پێداویستی ماڵ کە ڕۆژانە هەمو ماڵێک بەکاریدەهێنێت، لیژنەکەی پەرلەمانیش کە سەردانیان کرد بەهەمان شێوە بینیان هەمو کەلوپەلەکان پێداویستی ناوماڵن، دوێنێش شاندێکی ئاسایشی نیشتمانی عێراقی سەردانی ماڵەکەمیان کرد، هەمو ئەوانە شارەزان لە کاروباری لێکۆڵینەوە و زانینی ڕاستییەکان ئەوانیش ژور بە ژور گەڕان و بە چاوی خۆیان بینییان کە ئەو خانوە ماڵی هاوڵاتییەکی عێراقیە”.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، ئه‌و خانوه‌ی كراوه‌ته ئامانج “ماڵی منە، ماڵی شەخسی خۆم هیچ کات بۆ هیچ مەبەستێکی تر بەکارنەهاتوە، هیچ کەسێکی بێگانەش سەردانی ئەو شوێنەی نەکردوە، چونکە ماڵی خێزانیی خۆم بوە هەر بۆ ماڵی خۆم بەکارهاتوە، سەبارەت بە ڕاپۆرتی لیژنەکانی لێکۆڵینەوە، چ لیژنەکەی پەرلەمان چ لایەنە ئەمنییەکان ئەوانە لایەنی فەرمین و جارێ بەردەوامن لە لێکۆڵینەوە من ئاگادار نیم جارێ”.\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕو، “جگە لەو شاندە عێراقیانەی کە دەست و برد هاتونە ماڵەکەم، داوام لەو شاندانەش کردوە کە شاندی نێودەوڵەتی و بەرپرسان و باڵیۆزخانەی وڵاتەکان هەروەها باڵیۆزی ئێرانی خۆیان بێن سەردانی ماڵەکەم بکەن هەتا ببینن ئەو شوێنە و ناوچەکە، ناوچەیەکی نیشتەجێبون و باخە خەڵکی سڤیلی تێدایە، ماڵی منیش یەکێکە لەو ماڵانەی لەو ناوچەیەیە”.\nشێخ باز کەریم بەرزنجی وتیشی، “تا ئێستا بەرپرسانی ئێران نە ته‌له‌فۆنیان کردوە، نە هاتون، بەڵام هیوادارین بەزوترین کات بێن خۆیان ڕاستییەکان ببینن، چونکە ئێران دراوسێی ئێمەیە بە دەیان ساڵ پێش ئێستا لە هەر نەهامەتییەک بە هەمو شێوەیەک هاوکاری خەڵکی کوردستان و عێراقییان کردوە، بە دڵنییای و بە بڕوای کەسی خۆم هەڵەیەک هەیە لەو موشەک بارانکردنە، هیوادارم خۆیان بێن و ڕاستییەکان بۆ خۆیان ببینن”.\nلە وەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا سکاڵای تۆمار کردوە، وەک خاوەنی ماڵەکەت کە موشەک بارانکراوە؟، شێخ باز کەریم وتی، “نەخێر سکاڵام تۆمار نەکردوە، چونکە یەکەم شت ویستم ڕاستییەکە ئاشکرا بێت، ئەوەی بۆمن و خێزانم و خەڵکی هەولێر و کوردستان و عێراق گرنگە ئەوەیە ڕاستییەکان دیار بن، سوپاس بۆ خوا بە دەنگ هاتنی حکومەتی عێراقی و حکومەتی هەرێم پەرلەمانتارانی عێراق کە نوێنەرایەتی خەڵک دەکەن ئەو ڕاستییانە ڕۆژ بە ڕۆژ بە ڕونی بۆ هەمو لایەک دیار دەبێت”.\nله‌باره‌ی قه‌باره‌ی زیانه‌كان كه له ماڵه‌كه‌ی كه‌وتوه به‌هۆی هێرشه‌كه‌وه، شێخ باز وتی، “بەڕاستی، بە نیسبەت خۆم زیانە مەعنەوییەکە زیاترە وەک لە زیانە مادییەکە، مەعنەوییەکە لای من دیارە، بەڵام زیانە مادییەکە وەک ئاماژەم پێی کرد دەبێت لیژنەی هونەری هەڵیبسەنگێنێت”.\nشێخ باز جەختیکردوە، “هیچ قابیلی گفتوگۆ و بەدواداچون وسەلماندن نیە، ئەو ماڵە ماڵی خێزانی و ژیانی من بو، هەمو خەڵک ئەوە دەزانێت، ئەوە واقیع حالە، بەڵام ئەو واقیعە پێویستە هەمو خەڵکی شارەکانی تر و دەرەوەی وڵات بێن بیبینن بەچاوی خۆیان کە ئەوە ماڵی منە، نەک هیچ دامو دەزگایەک.\nله‌باره‌ی قه‌باره‌ی غازی هه‌رێمی كوردستان، كه له‌وه‌ته‌ی هێرشه موشه‌كییه‌كه‌ی سه‌ر ئێران كراوه، ده‌وترێت یه‌كێكه له هۆكاره‌كانی هێرشه‌كه، شێخ باز کەریم وتی، “بۆری غاز ئەوەی ئێستا حکومەتی هەرێم بە نیازە ڕایبکێشێت و کۆمپانیای ئێمە جێبەجێی بکات، قۆناغی یەکەمی لە 100% بۆ ژێر خانی هەرێمە، هیچ پەیوەندی نیە بە غاز بۆ دەرەوەی هەرێمی کوردستان، لەبەرئەوەی پایپەکە لە کۆرمۆرەوە هەتا چەمچەماڵە، لە هەولێرەوە هەتا دهۆکە، وێستگەی کارەبای دهۆک هەتا ئێستا گازی پێ نەگەیشتوە، بەرهەمهێنانی غازیش بەرەو زیادبون دەڕوات لە کێڵگەکانی هەرێم، پێویستە ئەو غازە بگاتە وێستگەکانی کارەبا، لەو قۆناغەش هەمو ئەوغازە زیادەی کە بەرهەم دەهێنرێت پێویستمانە بۆ بەرهەمهێنانی کارەبای ناوخۆ”.\nرونیشیكرده‌وه، “هیچ ڕاستیەک لەوەدا نیە کە جارێ غازی زیادە هەبێت، نە بۆریەکەش درێژ کراوەتەوە بۆ دەرەوەی وڵات نە غازمان هێندە هەیە کە زیاد بێت لە پێداویستی ناوخۆ، چونکە پێداویستی ناوخۆی خۆمان پێویستمان بە 950 ملیۆن فوت چوارگۆشە هەیە لە غاز، ئێستا 550 ملیۆن فوت چوارگۆشە کوردستان بەرهەمی دەهێنێت، کە دەیگەیەنێتە وێستگەکانی غازی چەمچەماڵ و بازیان و هەولێر، وە ئەو زیادەیەی کە ئێستا لە غاز بەرهەم دەهێنرێت بڕێکی دەڕوات بۆ چەمچەماڵ و هەولێر، وە بڕێکی تری دەڕوات بۆ وێستگەی دهۆک کە تا ئێستا غازی پێ نەگەیشتوە”.\nئۆکرانیا: دانوستانەکان لەگەڵ رووسیا بەردەوام دەبێت