نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| دۆسیه‌ی عێراق و ناوچه‌كه له گفتوگۆكانی ئیمانوێل ماكرۆن و نێچیرڤان بارزانى دا\nسەردانەكەى نێچيرڤان بارزانى دەنگدانەوەيەكى فراوانى لێكەوتەوە، لە ماڵپەڕە جیهانى و عەرەبيەكان چەندين لێكدانەوە شرۆڤەى جياوازى بۆ كراو.\nرۆژنامەى"شەرقولئەوسەت" لە ڕاپۆرتێكیدا رووماڵى سەردانییەکەى نێچیرڤان بارزانى بۆ کۆشکى ئێلیزێ كردووە، سەرەتاى راپۆرتەكەى بە پەيوەنديیەكانى پاريس و هەولێر دەست پێدەكات، به ناونیشانی (دۆسیه‌كانی عێراق و ناوچه‌كه له گفتوگۆكانی ماكرۆن ـــ بارزانی).\nلەو راپۆرتەدا هاتووە، پاریس و هه‌رێمی كوردستان په‌یوه‌ندییه‌كی دێرینیان هه‌یه، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌رده‌می سه‌رۆك فرانسۆ میتران (1981ــ 1995)، كه دانیال میترانی هاوسه‌ری رۆڵی گرنگی بینی له‌ڕێگه‌ی ده‌زگای (فه‌ڕه‌نسای ئازادییه‌كان) كه ئه‌وكاته سه‌رۆكی ئه‌و ده‌زگایه بوو، له‌رێگه‌ی ئه‌و ده‌زگایه ماوەیەکى زۆر چالاكییه‌كانی بۆ هاوكارییکردنى كورده‌كانی عێراق چڕكربووەوە.\nپاریس له ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی رۆڵی گرنگی بینی له دروستكردنی ناوچه‌ی دژه فڕینی ئاسمانی و دروستكردنی ناوچه‌ی ئارام بۆ كورد، كه ئه‌و كاته (به‌هێڵی36) ناسرابوو، به‌هه‌مان شێوه بێرناد كۆشنێر وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی پێشووی فه‌ڕه‌نسا، کە ئه‌و كات به‌ڕێوەبه‌ڕی (رێكخڕاوی پزیشكانی بێسنووری) بوو، رۆڵی گرنگی هه‌بوو له دابینكردنی پاڵپشتی مرۆیی بۆ ناوچه كوردییه‌كان.\nله‌گه‌ڵ هاتنی سه‌رۆكه‌كان بۆ كۆشكی ئیلیزێ، پەيوه‌ندییه‌كانی هه‌ولێر و پاریس بەهێزتر ده‌بوون، به‌ڵگه‌ش له‌سه‌ر ئه‌وه لە چەند ساڵى ڕابردوو زیاتر (10) دیدار و چاوپێککەوتن له نێوان ئیلیزێ و سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان ئه‌نجام دراوه، ئه‌و پێوه‌ندیانه له سه‌رده‌می ئیمانوێل ماكرۆ به‌هێزتر بوو، بەوپێیەى ئه‌و عێراقی له پێشینه‌ی دیبلۆماسی فه‌ڕه‌نسا دانایه، ئه‌و په‌یوه‌ندییه له‌گه‌ڵ (به‌غدا) بێت، یاخود له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان، بۆیه ئه‌و سه‌ردانه‌ی نێچیرڤان بارزانی بۆ پاریس و دیداری دوێنێى له‌گه‌ڵ ماكرۆن له كۆشكی ئیلیزێ ده‌چێته چوارچێوه‌ی گه‌شه‌كردنی په‌یوه‌ندی دوولایه‌نه‌ی به‌رده‌وام.\nجێی ئاماژه بۆ كردنه كاتێك ماكرۆن له مانگی ئه‌یلوولی رابردوو سه‌ردانی به‌غدای كرد، دیداری له‌گه‌ڵ نێچیرڤان بارزانی هه‌بوو، دواتر له (19)ی مانگی تشرینی یه‌كه‌م پێشوازی له مسته‌فا كازمی كرد.\nسەردانەکەى نێچیرڤان بارزانی بۆ پاریس، دیداری چواره‌مه لەگەڵ ماکرۆن، دیداری یه‌كه‌م له مانگی كانوونی یه‌كه‌می 2017 بوو، ئه‌و كاته بارزانی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بوو، له‌دوای راپرسی جیابوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له عێراق ، كاتێ هاوپه‌یمانییه‌ك له نێوان حكومه‌تی به‌غدا و وڵاتانی دراوسێی دروستبوو بۆ رێگریكردن له جیابوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له عێراق، ئیمانوێڵ ماكرۆن هه‌وڵی زۆریدا بۆ ئه‌وه‌ی هانی به‌غدا و هه‌ولێر بدات بۆ سه‌رله‌نوێ ده‌ستپێكردنی گفتوگۆ و ئاساییكردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانیان.\nدیداری دووه‌م له مانگی ته‌مووزی 2019 بوو له پاریس. هەروەها دیداری سێیه‌می نێوان هه‌ردوو سه‌رۆك كاتی سه‌ردانی ماكرۆن بۆ به‌غدا دیدارێكی له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی هه‌رێم ئه‌نجام دا.\nفه‌ڕه‌نسا له پێشەوەی ئه‌و ده‌وڵه‌تانه بوو هاته پاڵ هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی بۆ رووبەڕووبوونەی داعش، به درێژایی ساڵانی رابردوو هه‌وڵه سه‌ربازییه‌كانی له رێگه‌ی فرۆكه‌كانی و راهێنه‌رانی كارییان له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی عێراقی و پێشمه‌رگه ده‌كرد، ئه‌وه جگه له به‌شداری هێزی (كۆماندۆس) و هاوكاری هێزه‌كانی عێراقی به سیسته‌می پێشكه‌وتووی به‌رگری.\nدیداری ماكڕۆن ـــ بارزانی دوێنێ له چوارچێوه‌ی خوانی كاركردن بوو، فه‌لاح مسته‌فا به‌رپرسی په‌یوه‌ندییه‌كان و راوێژكاری سه‌رۆكی هه‌رێم و فه‌وزی هه‌ریری سه‌رۆكی دیوانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم به‌شداربوون لەو كۆبوونه‌وه‌یه، له‌كاتێك دا بڕیار بوو كه هه‌ردوو سەرۆک دوای كۆبوونه‌وه قسه بۆ رۆژنامه‌نووسان بكه‌ن، سه‌رۆكایه‌تی كۆماری فه‌ڕه‌نسا به‌بێ روونكردنه‌وه به رۆژنامه‌نووسانی راگه‌یاند، كۆنگره رۆژنامه‌نووسیه‌كه هه‌ڵوه‌شایه‌وه، ناوه‌نده‌كانی پاریس هۆكاره‌كه‌یان گه‌ڕانه‌وه بۆ سه‌رقاڵی ماكرۆن به رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی (كۆڤید19) كه بڵاوبوونه‌وه‌ی روو له زیاد بوونه، به جۆرێك به‌رپرسانی سیاسی و ته‌ندروستی ترسی بڵاوبوونه‌وه‌ی فراوانیان هه‌یه، چاوه‌ڕوان ده‌كرێت سبه‌ی ماكڕۆن سه‌ركایه‌تی دانیشتنی ئه‌نجومه‌نی به‌رگری ته‌ندروستی بكات، دواتر په‌یامێك ئاراسته‌ی فه‌ڕه‌نسییه‌كان بكات، كه رێكاری توندتر له خۆی بگرێت وه‌ك دانانی سیسته‌می دیواری به‌ردی كه له ژماریه‌ك ناوچه كاری پێكراوه، هه‌روه‌ها داخستنی قوتابخانه‌كان.\nشایه‌نی ئاماژه بۆ كردنه برۆنو هوییر باڵیۆزی فه‌ڕه‌نسا له‌عێراق هاوڕێیه‌تی نێچیرڤان بارزانی كرد بۆ پاریس، پێش سه‌ردانه‌كه‌یان له‌گه‌ڵ بارزانی چاوی به مسته‌فا كازمی سه‌رۆكوه‌زیرانی عێراق كه‌وت، به‌گوێره‌ی به‌یاننامه‌ی نووسینگه‌ی مسته‌فا كازمی هه‌ردوولا (تاوتوێی په‌یوه‌ندییه‌كانی عێراق و فه‌ڕه‌نسا و رێگه‌كانی گه‌شه‌پێدانیان) كردووە، هه‌روه‌ها پاریس جه‌ختی له‌سه‌ر به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كان و هاوكاری دوولایه‌نه كردۆتەوە له هه‌موو بواره‌كان، ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ش هه‌یه هوییر سه‌رۆكوه‌زیرانی عێراقی له سه‌ردانه‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی بۆ فه‌ڕه‌نسا و ئامانجه‌كانی ئاگادار كردبێته‌وه.\nله دیداری ئیلێزێ تاوتوێ كرا، كه به‌رده‌وام بوونه له نه‌هێشتنی داعش و تیرۆر به‌شێوه‌ی گشتی و داهاتووی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی و ئه‌ركه‌كانی له‌سه‌رده‌می جۆبایدن و پلانی نوێی واشنتن له عێراق و ناوچه‌كه و دۆخی عێراق به‌گشتی و هه‌رێمی كوردستان به تایبه‌ت، هه‌روه‌ها چۆنیه‌تی گه‌شه‌پێدانی په‌یوه‌ندی نێوان فه‌ڕه‌نسا و كوردستان و پەیوه‌ندییەکانى له‌گه‌ڵ توركیا.\nعه‌لی دۆله‌مه‌ڕی نوێنەرى حکوومەتى هەرێمى کوردستان لە فەرەنسا دەڵێت، (پێوه‌ندییه به‌هێزه‌كان) هه‌ردوولا له رووی سیاسی و دیبلۆماسی و ویستی به‌هێزكردنیان پێکەوە ده‌به‌ستێته‌وه، ئاشكرایه پاریس هه‌وڵی به‌هێزكردنی پێگه‌ی خۆی له عێراق و هه‌رێمی كوردستان له هه‌موو بواره‌كان ده‌دات، له‌وانه‌ش به‌رگری. فلۆڕانس بارلی پێشتر سه‌ردانی به‌غدای كردبوو، ده‌یویست پاریس به‌رگری له سه‌روه‌ری عێراقی سه‌لامه‌تی خاكی عێراق بكات، پێوه‌ندیان پێوه‌ندیه‌كی كراوه بێت، بوار نه‌بێت ببێته بارمته، یاخود قوربانی ململانێی ئه‌مەریكی ـــ ئێرانی، به دیاریكراوی له هه‌رێم، هه‌روه‌ها پاریس ده‌یه‌وێت به‌شدار بیت له ئاوه‌دانكردنه‌وه"ده‌ستی كردوه به نه‌خۆشخانه‌ی شنگال و دووباره بنیاتنانه‌وه‌ی زانكۆی موسڵ، پاریس هانده‌ره بۆ پاراستنی بڕیاری سیاسی له عێراق و پاڵپشتی ده‌سه‌ڵاتی یاسا و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی میلیشاكان و به‌رده‌وامی گفتوگۆی نێوان هه‌ولێر و (به‌غدا)، پێشتر ماكرۆن ره‌خنه‌ی توندی له كرده سه‌ربازییه‌كانی توركیا گرتبوو له باكوری عێراق و داوای رێزگرتن لە سه‌روه‌ری عێراقی گرتبوو.\nهێرشە مووشەکییەکەى سەر هەولێر و هەڵوێستى فەرەنسا\nماڵپەڕى "وەزارەتى دەرەوەى فەرەنسا" لەبارەى ناوەڕۆکى کۆبوونەوەى نێچیرڤان بارزانى و وەزیرى دەرەوەى فەرەنسا، نووسيوويەتى" لە گفتوگۆكانی جان ئيف لۆدريان لەگەڵ بەرێز نێچيرڤان بارزانى سەرۆكى هەرێمى كوردستان"، جان ئيف لۆدريان لە كۆبوونەوەيەكەییدا لەگەڵ بەرێز نێچيرڤان بارزانى سەرۆكى هەرێمى كوردستان كردوه جەختى لەسەر پاڵپشتى تەواوى لە حكومەتى هەرێمى كوردستان کردەوە، بەهۆى ئەو موشەكانەى كە لە (15)ى شوبات هەولێرى كردە ئامانج، هەر لەو بارەوەيە تاکیدى لەسەر پێويستى هەماهەنگى نێوان حكومەتى عێراق و حكومەتى هەرێمى كوردستان كرده‌وه، لە پێناو دياريكردنى ئەنجامدەرانى ئەو دەستدرێژيانە و فەراهەمکردنى ئاسايش بە شێوەيەكى فراوان بۆ هەموو عێراقييەكان.\nجان ئيف لۆرديان جەختى لەسەر ئەوەش كردەوە كە ئەوان سوورن لەسەر سەروەرى و سەلامەتى خاكى عێراق، هەروەها جه‌ختیشی لە پابەندى فەڕەنسا لە پێناو دەستەبەركردنى ئاسايش و سەقامگيرى هەرێمى كوردستان کردووە.\nلە بەشێكى ترى كۆبوونەوەكەدا وەزيرى دەرەوەى فەڕەنسا ڕایگەیان فەڕەنسا بەردەوام دەبێت لەگەڵ هاوپەيمانى نێودەوڵەتى دژى رێكخراوى داعش، كە لەسەر ئاستى وەزارەت كۆبوونەوەى بۆ دەكات، لە پێناو رووبەڕوونەوەى دەركەوتنەوەى ڕێكخراوى تيرۆرستى داعش، لە بەشێكى ترى ئەو قسه‌كانی جەختى لەسەر گرنگى بەردەوامى دان بە نەهێشتنى رێكخراوى تيرۆرستى كردەوە لەگەڵ هاوبەشە ناوخۆيى و نێودەوڵەتيان و بەردەوامى هاوكارى ئاسايشمان لەگەڵ حكومەتى هەرێمى كوردستانى عێراق.\nلە كۆتايى دا وەزيرى دەرەوە باسى لە بەهێزكردنى ئەو هاوكارييانە كرد لەگەڵ هەرێمى كوردستان لە هەموو بوارەكان، بەتايبەت نێردەى تازە هاوكارى شارى هەڵەبجە، كە فەڕەنسا پاڵپشتى دەكات بە دروستكردنى نەخۆشخانەيەك بۆ بەركەوتووانى چەكى كيمياوى، كە لە مانگى ئازارى (1988)ئەو شارە بە كيمياوى بۆردوومان كرا.\nپەیامێک لە نێچیرڤان بارزانییەوە بۆ گەلى عێراق\nماڵپەڕەى"ئەلحورە" لە راپۆرتێكى دا بە ناونيشانى(سەرۆكى هەرێمى كوردستان پەيامێك ئاڕاستەى عێراقيەكان دەكات و هۆشدارى دەداتە گروپەکانى دەرەوەى ياسا لە ناو عێراق) هه‌روه‌ها باسى ئەو سەردانەكەى سەرۆكى هەرێمى كوردستان كردووە بۆ فەڕەنسا و ديدارى لەگەڵ سەرۆك كۆمارى فەڕەنسا.\nلە راپۆرتەکەدا بەديمانەى کەناڵى"حورە" کە لەگەڵ نێيچيرڤان بارزانى ئه‌نجامی داوه دەستپێدەکات، كە تێيدا هاتووە"نێچيرڤان سەرۆكى هەرێمى كوردستان پەيامێكى ئاڕاستەى سياسيەكانى عێراق كردووە، له‌و په‌یامه سەرۆكى هەرێم دەڵێت: گەلى عێراق دەردەسەرى زۆرى ديوە و شايستەى ژيانێكى باشترن، عێراق وڵاتێكى دەوڵەمەندە بە سامانى سروشتى و مرۆى، تەنيا پرسى نەوت و غاز نیيە.\nهەر له بەشێكى ترى ديدارەكەى لەگەڵ كەناڵى"حوڕە" كە دواى ديدارى لەگەڵ ئيمانوێڵ ماكڕۆنى سەرۆككۆمارى فەڕەنسا لە پاريس ئەنجامى داوە، نێچيرڤان بارزانى دەڵێت"بە هەموو سياسيەكانى عێراق دەڵێم كاتى ئەوە هاتووە پێكەوە دابنينيشين بۆ چارەسەرى كێشە کێشە سیاسییەکانى عێراق، بۆ دەستەبەكردنى داهاتووێكى باشتر بۆ ئەو وڵاتە، چونكە گەلى عێراق دەردەسەرى زۆرى جەشتووە، شايەنى ژيانێكى باشترە.\nنێچيرڤان بارزانى دەربارەى گفتوگۆكانى بوودجە كە لە ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق دەكرێت، ده‌ڵێت: سەبارەت بە ئێمە ئەو گفتوگۆيانە گرنگن، رێككەوتنێك لە نێوان هەرێمى كوردستان و حكومەتى بەغدا هەيە، ئومێدەوارم جێبەجێ بكرێت.\nگوتيشى: ئەوەى گرنگە لەو كارە، هەموو عێراقييەكان بزانن، كە هەرێمى كوردستان هۆكارى درێژبوونەوەى تێنەپەڕاندنى بوودجە نيیە، چۆن پارێزگاكانى هەولێر و سلێمانى گەشەيان كردووە، هەرێمى كوردستان دەيەوێت پارێزگاكانى كەربەلا و نەجەف و رومادى و موسڵ و شوێنەكانى تريش گەشە بكەن.\nگروپەكانى دەرەوەى ياسا\nنێچیرڤان بارزانى باسى ئه‌وه‌شی كرد تائێستا ڕێكخراوى داعش لە عێراق هەڕەشەیه، گوتى: سروشتيە داعش ببێتە هەڕەشەيەكى ئەمنى بۆ هەموو عێراقييەكان، لە ميانەى قسەكردنم لەگەڵ سەرۆك ماكڕۆن جەختمان لەسەر پرسى داعش كردەوە، كە تا ئێستا هەڕەشەيە بۆ سەر سەقامگيرى و ئاسايشى عێراق.\nسەبارەت پرسيارەكەشتان دەربارەى گروپەكانى دەرەوەى ياسا "ئێمە پێمان وايە هەر لايەنێك لە دەرەوەى ياسا تەنيا هەڕەشە نيیە بۆ سەر هەرێمى كوردستان، بەڵكو هەڕەشەيە بۆ هەموو عێراق و سەقامگيرى، ئێمە بڕوامان وايە پێويستە چەك تەنيا بەدەستى دەوڵەتەوە بێت، ئەوەش دەبێت لە چوارچێوەى ياسا رێكبخرێت".\nسەرۆكى هەرێم نيگەرانى خۆى دەربڕى دەربارەى ئەو لايەنانەى، كە ئاژاوە لە عێراق دروستدەكەن، گوتى: بەشێوەيەكى گشتى ئێمە نيگەرانين لەو لايەنانەى كە لە دەرەوەى ياسا، هەوڵى دروستكردنى ئاژاوە و تێكدانى سەقامگيرى لە عێراق دەدەن، لەهەمان كاتدا لەو بڕوايەداين ئەو هەڵسوكەوتانە خزمەتى عێراق ناكەن، هاوكاريش نابن بۆ سەقامگيرى سياسى لە عێراق، بۆيە پێويستە هەموومان هەڵوێستمان هەبێت بەرامبەر ئەو پرسە.\nگرێبەستەکەى كۆمپانياى تۆتاڵى فەڕەنسى\nلە وەڵامى پرسيارێك دا سەبارەت بە گرێبەستى كۆمپانياى تۆتاڵى فەڕەنسى و عێراق، نێچيرڤان بارزانى گوتى: يەكەم ئێمە خۆشحاڵين بەو گرێبه‌سته، چونكە ئه‌مڕۆ دابین كردنی سووته‌مه‌نی كاره‌با كێشەيەكى گەورەيە لە عێراق، كه وەك خزمەتگوازرييەك پێشكەشى گەلى عێراقى دەكرێت، ئێمە زۆر خۆشحاڵين بەو گرێبەستە، ئومێدەوارين جێبەجێ بكرێت، سەرەتايەكیش بێت بۆ پێشكەشكردنى خزمەتگوزارى باشتر بۆ سەرجەم عێراقييەكان.\nروونيشى كردەوە كە" ساڵانە بڕێكى زۆر گاز بەفيڕۆ دەڕوات، لە هەمان كات عێراق ناچارە كارەبا و گاز لە وڵاتانى دراوسێ بكڕێت، بۆیە ئێمە پيرۆزبايى لە وەزارەتى نەوتى عێراقى دەكەين، پيرۆزبايى لە بەرێز مستەفا كازمى دەكەين، ئومێدەوارين ئەو گرێبەستە بكەوێتە بوارى جێبەجێكردن، بۆ بەرژەوەندى سەرجەم عێراقييەكان.\nبارزانى جەختيشى لەسەر ئەوە كردەوە كە گەشەكردنى بەسڕە و كەربەلا و نەجەف و ئەنبار، گەشەكردنى كوردستانه، بۆيە پێمانوايە هەر پڕۆژەيەك هۆكار بێت بۆ پێشكەشكردنى خزمەتگوزارى زياتر لە هەر جێگەيەك، دەبێتە هۆى خۆشحاڵيمان.\nگفتوگۆكان لەگەڵ ماكڕۆن\nدەربارەى فەڕەنسا نێچيرڤان بارزانى جەختى لەسەر ئەوە كردەوە، فەڕەنسا رۆڵى گرنگى هەيە له رۆژهەڵاتى ناوەڕاست و عێراق، فەڕەنسا بەشێكە لە هاوپەيمانى نێودەوڵەتى بۆ هاوكارى عێراق دژ به داعش، لە لايەنى سياسيەوە فەڕەنسا بەردەوام پاڵپشتى سەقامگيرى كردووە لە عێراق.\nسەبارەت بە گفتوگۆكانى لەگەڵ ماكرۆن، گوتى: "جەخت لەسەر چەند پرسێكى گرنگ كراوەتەوە، يەكەم پرسى داعش و هەڕەشە تيرۆریستان، سەرۆك ماكڕۆن جەختى لەسەر پاڵپشتى عێراق و هەرێمى كوردستان و سەقامگيرى ئەمنى كردۆتەوە".\nگوتيشى: "ماكڕۆن پێشتر سەردانى عێراقى كردووە، دوێنێش جەختى لەسەر ئەو رۆڵە كردەوە كە دەيەوێت لە سەقامگيرى عێراقى لە لايەنى سياسى و ئەمنى بيبينێت".\nنێچيرڤان بارزانى ئاماژەى بەوەش كرد، ماكڕۆن" پيرۆزبايى سەركەوتنى سەردانەكەى قەداسەتى پاپاى لەگەلى عێراقى و كوردستان كردووە، كە سەردانى عێراق و هەرێمى كوردستانى كرد و چاوى بەسەر سەرجەم پێكهاتەكان كەوتووه، جەختيشى لەوەش كردەوە كە عێراق شارى پێكەوە ژيانى سەرجەم پێكهاتەكانە. هەروەها گوتيشى: ئومێدەوارم ئەو سەردانە سەرەتايەكى باش بێت و ببێتە هۆى كردانەوەى دەرگا نوێ بۆ عێراق".\nفەرەنسا و سەقامگيرى کوردستان\nماڵپەڕى"بەغداد ئەلیوم" دواى ديدارەکەى نێچیرڤان بارزانى و ماکرۆن، ڕاپۆرتێكىشیکارى بە ناونيشانى (لە پێناو هێشتنەوەى هەرێمى كوردستان بە سەقامگيری) بڵاوکردەوە.\nسه‌باره‌ت به هۆكاری سه‌ردانه‌كه سيروان حەسەن ئەندامى پارتى ديموكراتى كوردستان بە ماڵپەڕى"بەغدادى ئەليوم"ى راگەياندووە، سەردانەكەى نێچيرڤان بارزانى لە پێناو بەهێزكردنى پەيوەنديیەكانی نێوان هەردوولا بووە"، لە بەشێكى ترى قسەكانى دەڵێت: "ئەو سەردانە بۆ جەختكردنەوە بوو لەسەر ئەوەى هەرێمی كوردستان لەگەڵ ئاشتى و سەقامگيريە لەو ناوچەيە و دوور خستنەوەى ململانێى ناوچەيى و نێودەوڵەتيەكان له عێراق، هەروەها پێويستە ئەو ناوچەيە بە ئارامى بمێنێتەوە، دوور بێت لە دەستوەردان و هەوڵى دروستكردنى هەر ململانێيەك".\nماڵپەڕى"عەين" لە هەواڵێكى دا بە ناونيشانى (بۆ جاری سێیه‌م به‌ڕەسمى نێچيرڤان بارزانى دەگاتە فەڕەنسا بۆ ديدارى لەگەڵ ماكڕۆن) لەو راپۆرتەدا هاتووە ئەو سەردانە بە بانگێشتێكى فەرمى ئيمانوێل ماكرۆن بووە بۆ نێچيرڤان بارزانى سەرۆكى هەرێمى كوردستان.\nلە ناوەڕۆكى ئەو راپۆرتەدا هاتووە، بەگوێرەى بەياننامەى حكومەتى كوردستان هەردوولا لە كۆبوونەوەيان باس لە رێگەكانى گەشەپێدانى پەيوەنديیەكانى هەرێمى كوردستان و عێراق کرد لەگەڵ فەڕەنسا، هەروەها دۆخى عێراق و هەرێمى كوردستان و ناوچەكە (كۆڤید19)بە شێوەيەكى گشتى تاوتوێ کردووە.\nله كۆبوونه‌وه‌یهدا باس لە لێكەوتەكانى پەتاى كۆڕۆنا و مەترسى تيرۆر و ئەركەكانى هاوپەيمانى نێودەوڵەتى کردووە، ئەوە جگە لە گرنگى هاوكارى و بەشدارى هەموو لايەنەكان بۆ رووبەڕووبوونەوەى داعش و چەند پرسێكى ترى جێگه‌ی بایه‌خی هەردوولايە.\nنێچیرڤان بارزانى رۆحى پەیوەندى نێوان پاریس و هەولێر\nماڵپەڕى"شەفەق نیوز" لە دووەم ڕۆژى سەردانیەکەى سەرۆکى هەرێمى کوردستان بۆ پاریس ڕاپۆرتێکى بڵاوکردەوە بەناو (نێچيرڤان بارزانى لە كۆشكى ئيليزێ، رۆحى تايبەتمەندى فەڕەنسى كوردى نێوان هەولێر و پاريس).\nلەو ڕاپۆرتە هاتووە، نێچيرڤان بارزانى سەرۆكى هەرێمى كوردستان كاتێك دەچێتە كۆشكى ئيليزێ بۆ ئەنجامدانى گفتوگۆ گرنگەكان لەگەڵ ئيمانوێڵ ماكڕۆن ميوانێكى نامۆ نيیە، ئەو دوو سەرۆكە چەند جارێك يەكتريان ديوە، بۆيە ئەو سەردانە زيندوكردنەوەى پەيوەندیيە تايبەتیەكانە، كە فەڕەنسا بە كوردستان و كورد بەگشتى دەبەستێتەوە.\nسه‌ردانی نێچيرڤان بارزانى كە رۆژى سێ شەممە (30/3/2021) بۆ پاريس دەستى پێكرد، لە چوارچێوەى بەهێزكردنى ئەو گرنگى دانەيە، چوار ساڵ به‌ر له ئێستا كه ئیمانوێڵ ماكڕۆن بووه سه‌رۆكی فه‌ڕه‌نسا، ئەو سەرۆکە بەشێوەيەكى تايبەت گرنگى بە كورد و هەرێمى كوردستان دەدات، لەمانگى ئەيلولى رابردووش كاتێك سەرۆكى فەڕەنسا بەشێوەيەكى لە ناكاو سەردانى عێراقى كرد، بە تايبەت داواى ديدارى نێچيرڤان بارزانى كرد.\nئەو سەردانە هەڵگرى زۆر واتا و دەلالەت بوو، بەتايبەت لە چوارچێوەى گەشتێكى خێراى ئيمانوێڵ ماكرۆن بوو، كە بەهۆى تەقينەوە گەورەكە سەردانى بەيروتى كردوو بوو، هەوڵيدا لەو چوارچێوەيە لێكتێگەيشتنێكى سياسى بخاتە روو بۆ دەربازكردنی دۆخى حكومەتى لبنانی داڕوخاو، هه‌ر ئه‌وكاته‌ش مستەفا كازمى چەند هەفتەيەكى كەم بوو سەرۆكايەتى حكومەتى عێراقى وەرگرتبوو، ماكرۆن سەردانى مستەفا كازميشى كرد.\nماكرۆن بەوە ئومێدەوار بوو سوود لە بەرەوپێشچوونە سياسيە تازەكانى عێراق وەربگرێت بۆ دووبارە دروستكردنەوەى پەيوەندى نێوان بەغدا و هەولێر، ئەو سەردانە لەكاتى لوتكەى ناكۆكيەكانى نێوان سەرۆكى فەڕەنسا و رەجەب تەيب ئەردۆغانى سەرۆكى توركيا بوو.\nئەم ديدارە، يەكەم ديدارى نێوان نێچيرڤان بارزانى و ماكرۆن نەبوو، لە مانگى كانوونى يەكەمى (2017) نێچيرڤان بارزانى وەك سەرۆكى هەرێمى كوردستان سەردانى فەڕەنساى كرد، سەرۆكى فەڕەنسا لە مانگى ئەيلولى (2019) بە سيفەتى"دۆست" وەسفى ميوانەكەى كرد، ئەو كاتە راشيگەياند سەردانى يەكەمى بە سيفەتى سەرۆكى هەرێمى بووە، گوتيشى: پاڵپشتى بەردەوامى فەڕەنسا بۆ هەرێمى كوردستان لە كاتە سەختەكان زۆر بەرز دەنرخێنم، گەشەپێدانى ئەو پەيوەنديانە بەهێزتر دەبێت لەگەڵ فەڕەنسا، سەبارەت بەخۆم ئەوە كارى لە پێشينەمە.\nنێچيرڤان بارزانى هەست بە رێز و پايەى دەكات لە لايەن پاريسەوە، كە سەرۆك ماكڕۆن رۆڵى گرنگى تێدا بينيەوە لە قۆناغى دواى رێفراندۆمى کورد، كه بەر لە چوار ساڵ كرا، بووه هۆى تێكچوونى پەيوەنديیەكانى نێوان بەغدا و هەرێم، ئەوەش جەختكردنەوەيە لەسەر رۆڵى سەرەكى فەڕەنسا لە پارێزگاریکردن لە ئەزموونى هەرێمى كوردستان، كه لەسەردەمى نيكۆلا ساركۆزى سەرۆكى پێشووترى فەڕەنسا، بە كردنەوەى کونسوڵخانەى رەمزى لە هەرێمى كوردستان ئەو گرنگيەى دەربڕيوە.\nبۆيە ديدارى چوارەمى نێوان ئیمانوێڵ ماكرۆن و نێچيرڤان بارزانى دەچێتە لايەنێكى ترى پەيوەندى تايبەتى نێوانيان، ئەوش درێژەدانى سياسەتى جياوازى فەڕەنسايە، كە بەردەوام لە پەيوەندى نێوان پاريس لەگەڵ عێراق و هەرێمى كوردستان بەشێوەيەكى تايبەت رەنگدەداتەوە.\nئاشكرايە پاريس هەوڵدەدات رۆڵى پڕكردنەوەى ئەو بۆشاييە ببينێت كە ئيدارەى دۆناڵد ترامپ پاشەكشەى زۆرى كردووە لە گرنگییدان بە پرسى كورد، جا لە عێراق بێت، ياخود لە سووريا.\nبارزانى لە فەڕەنسا... هەوڵێک بۆ سنورداركردنى توركيا، يا سەردانێكى ئاسايى؟\nئەمەى سەرەوە ناونیشانى ڕاپۆرتێکى وردى ماڵپەڕى "ئەلعالەمولجەدید"ـە، کاتى سەردانییەکە بە کاتێکى هەستیار و نا ئاسایى ناودەبات، کە تێدا هاتووە، ئەم سەردانییە لە كاتێكى "هەستيار" لە سایەى ئاڵۆزى نێوان ئەنقەڕە و پاريس ئەنجامدرا، هەوڵەكانیش بەردەوامن بۆ وەرگرتنى رۆڵێکى گەورەتر لە عێراق بۆ رووبەڕووبوونەوەى رۆڵى ئێستاى توركيا، كە خۆى لە هێرشە سەربازييەكانى دەبينێتەوە لە هەرێم و كوردستان و نەينەوا و هاتنە پێشەوەى وشكانى لەو دوو ناوچەيە. نێچيرڤان بارزانى سەرۆكى هەرێمى كوردستان گەيشتە فەڕەنسا بۆ ديدارى لەگەڵ ئيمانوێڵ ماكرۆن، ئەو سەردانە بووتە هۆى جياوازى چاودێرانى سياسى، چاودێرانی سياسى كوردى عێراق پێيان وايە هەوڵێكى فەڕەنسايە بۆ دانانى"سنوورێك بۆ نفوزى توركيا"\nرێزان شێخ دلێر ئەندامى ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق لە فراكسۆنى يەكێتى نشتيمانى كوردستان لە لێدوانێكى بۆ ماڵپه‌ڕی "ئه‌لعاله‌مولجه‌دید" گوتى: سەردانى نێچيرڤان بارزانى بۆ فەڕەنسا يەكەم جار نيیە، بەتايبەت پەيوەنديەكى باش هەيە لە نێوان هەرێم و فەڕەنسا، دۆخى ئابوورى هەرێم یه‌كێكه لە هۆكارەكانى ئەو سەردانە، بەشێوەيەكى گشتى ئەو سەردانە بۆ هاوكارى عێراقە لە سايەى دۆخى ئابوورى ئێستا.\nهەروەها گوتيشى: ئامانجى ئەو سەردانە، گرنگە سنورێك بۆ نفوزى توركيا لەو ناوچەيە دابندرێت، ئەوەش كاريگەرى هەيە لەسەر ئەو سەردانە، بەڵام ئومێدەوارم ئەو كاريگەرييە بۆ بەرژەوەندى عێراق و گەلى كورد بێت.\nروونيشى كردەوە" هاتنى توركيا بۆ ناو خاكى عێراق و بۆردومانەكانى لەو وڵاتە بۆتە هۆى زيانگەياندنى گەورە، له به‌شێكی تری قسه‌كانی رايگەياند، ئەو سەردانانەى دەرەوە، لە گەڕان بەدواى بەرژەوەنديیەكان سەرچاوەى گرتووە، پەيوەندى بە نفوزى فەڕەنساوە نيیە، بوونى هاوپەيمانى نێودەوڵەتى لە عێراق و هەرێم فەڕەنسا بەشێكە لەو هاوپەيمانيە.\nلە (2ى ئەيلولى2020) ئيمانوێل ماكرۆن لەگەڵ هەر سێ سەرۆكايەتى عێراق كۆبوويەوە، كه چه‌ند كاتژمێرێكی خایاند له‌و ماوه كورته‌دا بەرپرسانى هەرێمى كوردستانيش كۆبوونەوەيان لەگەڵ ماكڕۆن هەبوو.\nئەو سەردانە لەدواى سەردانى وەزيرى بەرگرى فەڕەنسا بوو بۆ بەغدا، ئەوەش كرانەوەيەكى نوێى فەڕەنسايە بەرامبەر عێراق، بەتايبەت لە بوارەكانى سەربازى، دواى ئەوەى په‌یوه‌ندییه‌كان ته‌نیا لە لايەنى كۆمەڵايەتى و پێكهاتەكان بوو.\nلە (19)ى تشرينى يەكەمى ساڵى رابردوو مستەفا كازمى لە فەڕەنسا چاوى بە ماكرۆن كەوت، لە چوارچێوەى گەشتێكى ئەوروپا بۆ هەريەك لە وڵاتانى فەڕەنسا و بەڕيتانيا و ئەڵمانيا.\nسەڵاح موسەوى چاودێرى سياسى لە لێدوانێكى بۆ"ئەلعالمو لجديد" رايگەياند: كۆمەڵێك فاكتەرى گرنگ لەپشت ئەو سەردانەى نێچيرڤان بارزانيیەوە بۆ فەڕەنسا هه‌یه، كە دۆخى ناوخۆى و ناوچەييە.\nمووسەوى روونيشى كردەوە، ئەوەى تايبەتە بە دۆخى ناوچەيى، بابەتەكە دۆسەى ئەتۆمى ئێرانه، كە ئەوە گرنگترينە، بەتايبەت دواى هاتنە سەر دەسەڵاتى جۆبايدن، ئەو رۆڵەى كە ئەمريكا دەيبينێت بۆ لێكنزيكردنەوەى نێوان واشنتن و تەهڕان، سەرەڕاى هەوڵەكانى بۆ كەمكردنەوەى دەستوەردانەكانى ئێران لەو ناوچەيە، سەبارەت بە عێراق ئەوە گرنگە، چونكە ئەو دۆسەيە كاريگەرى زۆرترە لەسەر عێراق هەیە، بەرارود بە وڵاتانى تر.\nئەوەشى پەيوەستە بە هەرێم، يەكەم: هەندێك بەرەوپێشچوونى نوێ هەيە، هەرێم رووبەڕووى بۆروودمان بوويەوە، كه گروپە چەكدارەكانى نەيارى ئەمريكا تۆمەتباركران، دووەم: هەڵوێستى هەڵوێستى كورد بەرامبەر دادگاى ئيتيحادى، كە هەرێم رايگەياند ئەو پارێزگارى لە دەوڵەتى عەلمانى دەكات، هەوڵدەدات رێگە لە راكێشانى دەوڵەت بگرێت بەرەو ئايين، لەژێر پاساوى دەسەڵاتى هێزە عەرەبييەكان، سەرەڕاى هەڵوێستيان لە بەرامبەر بوودجە، هەموو ئەو فاكتەرانە فشاربوون بە ئاڕاستەى ئەو سەردانە بۆ فەڕەنسا و ديدار لەگەڵ ماكڕۆن.\nدەربارەى بوونى توركيا و پەيوەندى بە نفوزى فەڕەنسا لە هەرێم، مووسەوى روونیكردەوە: ئەو دۆسەيە لە بابەتە زۆر ئاڵۆزەكانە، بەتايبەت پارتى ديموكراتى كوردستان پەيوەندى ستراتيژى بە فەڕەنساوە هەيە، هەڵوێستى فەڕەنسا روونە لە پاڵپشتيكردنى دۆزى كورد، هەروەك پارتى پەيوەندى لەگەڵ توركياش هەيە، چەندين پرسی هاوبەشيان لە نێوانە، لەوانە پرسى پارتى كرێكارانى كوردستان، ئەو فاكتەرە ناوخۆ و دەرەكييانە، دەبێتە هۆى ئەوەى سەردانى نێچيرڤان بارزانى بۆ فەڕەنسا زۆر ئاسايى بێت.\nبه‌هۆی پڕۆسه‌ی گەڕانى توركيا بەدواى گازی سروشتی لە دەرياى ناوەڕاست و دەستوەردانى سەربازى لە ليبيا، لەو ساڵانەى دوايى پەيوەندى توركيا ــ فەڕەنسا ئاڵۆزى زۆرى تێكەوت، ئەوە جگە لە ئاڵۆزيیەكانى توركيا لەگەڵ يۆنان دەربارەى گەڕان لە دەرياى ناوەڕاست، ئەوە پاڵى بە ناتۆوە نا نێوەندگيرى بكات بۆ ئاساييكردنەوەى ئەو ئاڵۆزييانە، دواى بڕيارى بەرزكردنەوەى ژمارەى هێزەكانى هاوپەيمانى ناتۆ لە(500) سەرباز، بۆ (4000) كه‌س، ئەو دوو وڵاتە هاوبەش دەبن لە عێراق.\nلە (10) مانگى شوباتى رابردوو توركيا داواى هاوكارى لە ناتۆ كرد بۆ ئەنجامدانى پرۆسەيەك لە باكورى عێراق، بە تايبەت شنگال و دهر‌كردنی ئەندامانى پارتى كرێكاران، كه وەك رێكخراوێكى تيرۆرستى لە لايەن توركيا و يەكێتى ئەوروپا ناسێنراوە.\nئەحمەد رەبيعى چاودێرى سياسى لە لێدوانێكی بۆ ماڵپه‌ڕی " ئه‌لعاله‌مولجه‌دید" دوورتر دەڕوانێت، پێىوايە: پەيوەندى نێوان هەرێمەكان و وڵاتان دەچێتە چوارچێوەى پێشێلكردنى دەستوور، چونكە نابێت پەيوەنديیەكانى دەرەوەى هەرێمەكان و وڵاتان هەبێت، تەنانەت ئەگەر فيدڕاڵيش بێت، بەڵكو ئەوەيان دەكرێت لە چوارچێوەى كۆنفيدڕاڵى بێت، لەو رووەوە سياسەتى دەرەوە لە نێوان هەردوولا جۆراوجۆرە، لە عێراق سياسەتى دەرەوە حكومەتى ناوەندى بڕياڕى لێدەدات.\nرەبيعى دەشڵێت: هەرێم هەوڵدەدات پەيوەندى لەگەڵ ئەندامانى هەميشەيى لە ئەنجومەنى ئاسايش دروست بكات، كە كاريگەرییان لەسەر بڕيارى نێودەوڵەتى هه‌یه، ئەوەش رێگە خۆشكردنە بۆ داهاتوو، ئەگەر هەرێمەكان داواى سەربەخۆى بكەن، هەوڵێكە بۆ وەرگرتنى شەرعيەت لەو دەوڵەتانە بۆ دروستكردنى دەوڵەتى كوردى، سەرەڕاى ئەوەش ئەوە دەچێتە ناو هەوڵى گەشەپێدانى پەيوەندى پێشكەوتوو لە بوارى پيشەسازى سەربازى، لە پێناو بنياتنانى قەڵغان بۆ پێشمەرگە، كە بەهێز بێت بە ئاڕاستەى هەر بڕيارێكى سياسى كە هەرێم لە ناوەخۆ بيگرێتەبەر.\nهەروەها له به‌شێكی تری قسه‌كانی جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە"رێككەوتنەكانى پڕچەكردن پێويستە لە نێوان دەوڵەتان بێت، پێويستە لەسەر هەرێم هيچ گرێبەستێك لە نێوان دەوڵەتێك و بەشێك لە دەوڵەتێكى تر نەكات، ئەوەش بەگوێرەى رێككەوتنە نێودەوڵەتيەكان، بارزگانيەكى ناياساييە.\nروونيشى كردەوە هەرێمى كوردستان هەوڵى جوڵە دەدات بەرەو ئەو بابەتە، بەڵام رووبەڕووى بەربەستى ياسا نێودەوڵەتيەكان دەبێتەوە، كە رێگرە لەوە.\nله كۆتایی قسەكانییدا گوتى: كوردستان نابێته ناوچه‌ی فه‌ڕه‌نسا، چونكه فەڕەنسا نايەوێت دەستوەرداتە ناوچەكانى نفوزى ئەمريكا، بەڵام هەوڵى بونيادنانى پەيوەنديیەكى باش دەدات له‌گه‌ڵیان.\nهه‌ڕه‌شه‌كردن له كازمى... مۆدێلێكى نوێى میلیشیاكانى عێراق\nگه‌شته‌كه‌ى پاپا فڕانسیس له مێدیاكانى بیانیدا\nڕەنگدانەوەی سەفەرەکەی پاپا بۆ عێراق و هەرێمی کوردستان لە میدیای فارسی


گه‌وره كاربه‌ده‌ستێـكی ئه‌مریكی ڕه‌خنه له‌و ڕێـكـكه‌وتنه‌ی نێوان ئێران و ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆم (IAEA) ده‌گرێت له‌سه‌ر دانانی خشـته‌یه‌كی كات بۆ تاران تا وه‌ڵامی پـرسـیاره‌كانی تایبه‌ت به به‌رنامه ناوه‌كیـیه‌كه‌ی بداته‌وه.\nگرێـگۆری شۆڵت نوێنه‌ری وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆم ڕۆژی چوارشه‌ممه له ڤیه‌ننا گوتی ڕێـكـكه‌وتنه‌كه كه‌موكوڕی هه‌یه، وه ڕێـگه به پـشـكنینی فراوان له ده‌زگا ناوه‌كیـیه‌كانی ئێران نادات.\nهه‌روه‌ها گرێـگۆری شۆڵت گوتی به ڕوونی دیاره كه ئێران هه‌وڵده‌دات سه‌رنج له‌سه‌ر هه‌وڵه‌كانی بۆ به‌ده‌سـتهێنانی تواناكانی دروسـتكردنی چه‌كی ناوه‌كی لابدات، وه گوتیشی به‌ڵام ئێران به‌مه ناتوانێت ڕێـگه له ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بگرێت سـزای زیاتری به‌سه‌ردا نه‌سه‌پـێـنن.\nشـایانی باسه ڕۆژی سێشه‌ممه، جێـگری سه‌رۆكی ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆم ئۆڵی هێنۆنێن و وتووێـژكاری ناوه‌كی ئێران جواد وه‌عیدی ئه‌و ڕێـكـكه‌وتنـنامه‌یه‌یان ڕاگه‌یاند كه ئه‌و خشته‌ی كاته‌ی تێدایه، به‌ڵام ورده‌كاری زیاتریان له‌سه‌ر نه‌دا.\nچاوه‌ڕوان ده‌كرێت مانگی داهاتوو ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆم ڕاپـۆرتێـك سه‌باره‌ت به ئێران بداته ئه‌نجومه‌نی ئاسایش.\nپـێشـتر ئه‌نجومه‌نی ئاسایش دوو بڕیاری سـزادانی له دژی ئێران ده‌ركردووه له‌سه‌ر ڕانه‌گرتنی پـیتاندنی یۆرانیۆم. ئه‌و یۆرانیۆمه‌ی كه ڕه‌نگه بۆ دروسـتكردنی چه‌كی ناوه‌كی به‌كاربهێنرێت.


کوردیپێدیا - 25 هێکتار لە لەوەڕگە و باخەکانی تیکاب لە ئاگردا سووتان\n📊 25 هێکتار لە لەوەڕگە و باخەکانی تیکاب لە ئاگردا سووتان | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n25 هێکتار لە لەوەڕگە و باخەکانی تیکاب لە ئاگردا سووتان\nمەحموود زەمانی، فەرمانداری شاری تیکاب، لەو بارەیەوە ڕایگەیاند: 25 هێکتار لە لەوەڕگە و باخەکانی دەوروبەری شار، بەهۆی کەمتەرخەمی، لە ئاگردا سووتان.\nناوبراو لە درێژەدا وتی: ئەو ئاگرکەوتنەوەیە لە نزیک زەوییەکانی نەسرینپووری شاری تیکاب ڕوویداوە.\nسەرەڕای سووتاندنی لەوەڕگەکان و ڕێژەیەکی زۆر کای کۆکراوەی جووتیاران، باخەکانی ئەو دەوروبەرەش خەساریان بەرکەوتووە.\nلە ئەمساڵدا، ئاگرکەوتنەوە و ئاگربەردان لە کوردستان، خەسارێکی زۆری بە ژینگە و باخ و بەرهەمی جووتیاران گەیاندووە و بەرپرسانی حکوومەتیش، نە بۆ پێشگیری و نە بۆ قەرەبووکردنەوە، هیچ هەنگاوێکیان هەڵنەگرتووە.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردپا - 15-08-2019\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Aug 15 2019 11:57AM تۆمارکراوە\n👁 ئەم بابەتە 860 جار بینراوە


پیاوێک ھاوسەرەکەی خۆی دەکوژێت و کچەکانیشی بریندار دەکات\n2018-05-23 [01:03 AM]\n(ئینساف، ع) و (ص، ب) ماوەی ١٥ ساڵ بوو پێکەوە بوون، خاوەنی دوو کچ بوون، بەڵام ئەم ماوانەی دوایی کێشە کەوتبووە نێوانیان، بۆیە بڕیاریان دابوو لە یەکدی جیاببنەوە، کەچی پیاوەکە لە ناکاو ھاوژینەکەی کوشت و دوو منداڵەکەشی بریندار کردن، پاشانیش ھەڵات.\n(ئینساف،ع) تەمەن ٢٨ ساڵ، دانیشتووی گەڕەکی کوورانی عەنکاوەی شاری ھەولێر و کارمەندی بنکەی ئاسایشی ئاشتی بوو، شەوی ٧/٥/٢٠١٨ لە پێش دەرگای ماڵی خۆی لەلایەن مێردەکەیەوە کوژرا، ھەردوو کچەکانیشی بە ناوەکانی سارا و سکاڵا بریندار بوون.\nسارا تەمەنی حەوت ساڵە و سکاڵاش تەمەنی ١٣ ساڵە. سارا لە نەخۆشخانەی فریاکەوتنی رزگاری لەژێر چاودێریی پزیشکاندایە، برینەکەی سەختە و ژیانی لە مەترسیدایە، سکاڵاش گوللەیەک بەر قۆڵی کەوتووە، دوای ئەوەی چارەسەر کراوە، ئێستا لە ماڵی نەنکیەتی.\n(پ، ئـە) کە دایکی ئینسافە، سەبارەت بە کوژرانی کچەکەی گوتی: "مێردی کچەکەم زۆر خراپ بوو لەگەڵ ئینساف، پەیوەندی لەگەڵ ژنی دیکە ھەبوو، خیانەتی لێدەکرد، کچەکەم زۆر دانی بەخۆیدا گرت، چاوەڕێ بوو (ص) بەخۆیدا بچێتەوە، بەڵام سوودی نەبوو، بۆیە چەند مانگێک لەمەوبەر بڕیاری دا لێی جیاببێتەوە، لە دادگا سکاڵای تۆمار کرد، بەڵام بەر لەوەی جیاببێتەوە، (ص) کوشتی".\nئەو خانووەی تێیدابوون بە ناوی ئینسافەوە بوو، بۆیە دوای جیابوونەوەیان دەبووایە مێردی ئینساف لە ماڵەکە بچێتە دەرەوە. بەڵام ئینساف بەر لەوەی دۆسیەکەی لە دادگا کۆتایی بێ، داوای لێکردبوو لە ماڵەکەی بچێتە دەرەوە، دایکی ئینساف گوتی: "مێردەکەی رازی نەبوو، گوتی من ھیچ شوێنێکم نییە بۆی بچم، تا بە تەواوی لێک جیادەبینەوە لێرە دەمێنمەوە، کچەکەشم رێگەی دا لەگەڵیان بێت".\n(ص،ب) تەمەنی ٤٠ ساڵە، دووکانی کەلوپەلی ئۆتۆمبێلی ھەبوو لە ناوچەی پیشەسازیی ھەولێر، حەزی نەدەکرد لە ئینساف جیاببێتەوە، بۆیە داوای لە خەسووی کردبوو کە ئینساف داواکەی لە دادگا بکشێنێتەوە.\nدایکی ئینساف گوتی: "ئەو رۆژە من لە دەوام بووم لە نەخۆشخانە، (ص) تەلەفۆنی کرد، پێیگوتم یارمەتیم بدە، منیش گوتم کچەکەم تۆی ناوێت، تەلەفۆنەکەم داخست، کاژێرێکی پێنەچوو ھاتە نەخۆشخانە و ھەڕەشەی کوشتنی لێکردم، منیش پۆلیسی نەخۆشخانەم ئاگادار کردەوە، بەڵام ئەو رایکرد، پەیوەندیم بە کچەکەمەوە کرد پێمگوت ئاگاداری خۆت بە دێتە ماڵەوە دەتکوژێت، بەڵام کچەکەم گوتی ناتوانێت بێت".\nمێردی ئینساف کلیلی دەرگای ماڵەکەی کۆپی کردبوو، بەدزییەوە گەڕابووەوە ماڵەوە، بەڵام ئینساف دەریکردبووە دەرەوە، لە بەردەم دەرگای ماڵەکەیان دەبێتە دەمەقاڵەیان، (ص) ھەر لەوێ تەقە لە ئینساف دەکات و دەیکوژێ، دوو کچەکەشی بریندار دەبن.\nدایکی ئینساف دەڵێت: "لە دەوام بووم بە تەلەفۆن ئاگاداریان کردمەوە کە ئینساف کوژراوە و سارا و سکاڵاش بریندارن".\nسەبارەت بەو رووداوە، رائید ھۆگر عەزیز، گوتەبێژی پۆلیسی ھەولێر گوتی : "دوای ئەوەی شەوی ٧/٥/٢٠١٨ بنکەی پۆلیسی حەدیابی سەر بە شارۆچکەی عەنکاوە لە رووداوەکە ئاگادار کرایەوە، پۆلیس گەیشتە شوێنی رووداوەکە، بەداخەوە ئافرەتەکە گیانی دەرچووبوو، تاوانبارەکەش رایکردبوو، توانیمان لەڕێگای کامێرای چاودێریی ماڵەکە، چۆنیەتی رووداوەکە ببینین".\nبەگوتەی رائید ھۆگر، خانەوادەی تاوانبارەکە لە ھەولێر رایانکردووە و چوونەتە سلێمانی.\nسەرچاوەیەک لە بنکەی پۆلیسی حەدیاب کە نەیویست ناوی بڵاوبکرێتەوە بە گوتی: "ئەو ئافرەتە چەندینجار لە بنکەکەمان سکاڵای لە دژی ھاوژینەکەی تۆمار کردبوو، دوایینجار کە سکاڵای لەسەر تۆمار کرد گوتی بڕیارم داوە لێی جیاببمەوە، دۆسیەکەیان لە دادگا بوو".\nدایکی ئینساف گوتی: "بەھیچ شێوەیەک لەو پیاوە خۆش نابم، کچە تاقانەکەمی بەشێوەیەکی دڕندانە کوشت، دەبێت قورسترین سزا بدرێت، بەزەیی بە کچەکانی خۆشیدا نەھاتەوە و ئەوانیشی بریندار کرد، تا ئێستا نازانین ئایا سارا بە ھۆش دێتەوە یان ئەویش وەک دایکی دەمرێ".\nئەم هەواڵە 79819جار خوێندراوەتەوە


کەمیی بارانبارین ئاژەڵداریی کەم دەکاتەوە – کوردی – RojNews.News\n(زیانەکانی وشكەساڵی زیاتر دەبن)\n02/05/2021 - 7:38:02 am\nکەمی بارانبارین لە باشووری کوردستان، وێڕای زیانە زۆرە کشتوکاڵییەکانی، کاریگەری خراپی کردووەتەسەر بەخێوکردنی ئاژەڵ، بەشێوەیەکە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی ئاژەڵداریی لە هەرێمی کوردستان، حکومەتیش تا ئێستا هیچی بۆ ئاژەڵداران نەکردووە.\nبەپێی ئامارەكانی بەڕێوەبەرایەتی سامانی ئاژەڵ لە وەزارەتی كشتوكاڵی حكومەتی هەرێم، سێ ملیۆن ١١٢ هەزار ٤٩٤ سەر مەڕ، یەك ملیۆن و ٢٢٣ هەزار و ٩٤٩ سەر بزن و ٢٥٦ هەزار و ٩٩٩ سەر مانگا لە هەرێمدا هەیە و بەخێودەكرێت.\nنەبوونی گژوگیا و لەوەڕی پێویست بۆ ئاژەڵان، گەورەترین گرفتی بۆ ئاژەڵداران درووستکردووە، هۆکارەکەشی بۆ کەمی باران دەگەڕێندرێتەوە.\nسەلام عەلی زیاتر لە ١٠ ساڵە لە سنووری شارەزوور كاری ئاژەڵداری دەكات و دەڵێت، ئاژەڵداری زۆر قورسبووە، وتیشی: بێبارانی كاریگەری تەواوی دەبێت لەسەر كەمبوونەوەی كاری ئاژەڵداری لە هەرێمی كوردستان.\nیەکێک لە کاریگەرییەکانی وشکەساڵی بۆ ئاژەڵداران، دابەزینی نرخە، بۆ نمونە ساڵی ڕابردوو دوو مەڕ ٧٠٠ هەزار دیناری کردووە، ئێستا بە كەمی نرخەكەی دەگاتە ٥٠٠ هەزار.\nزۆریی خواست لەسەری بەهۆی کەمی لەوەڕگا و گژوگیاوە، نرخی ئالیک بەرزبووەتەوە، ئەمەش وایکردووە بەخێوکردنی ئاژەڵ سەختتربێت، بەشیوەیەکە ساڵان تۆنێک جۆ ٣٠٠ هەزار بووە، ئێستا بووە بە ٤٥٠ هەزار دینار.\nلە گەرمیان بە فەرمی وشکەساڵی ڕاگەیەندراوە، هەربۆیە وەک ئاژەڵداران باسیان کرد، گەرمیانییەکان دەچنە شارەزوو ئالیک دەکڕن و ئەوەش هۆکارێکی گرانبوونی نرخەکەیەتی.\nعوسمان محەمەد ٣٥ ساڵە سەرقاڵی بەخێوكردنی كاری ئاژەڵدارییە و ئەمساڵ بە ساڵێکی سەخت بۆ بەخێوكردنی ئاژەڵ دەزانێت و دەڵێت، لەوەڕ و ئاویش تەواو كەمبوونەتەوە بەهۆی نەبوونی بارانەوە.\nئاژەڵداران دەڵێن ساڵی ڕابردوو لەم كاتەدا گژوگیا زۆر بووە و دۆخی ئاژەڵداری زۆر باشبووە، بەڵام ئەمساڵ بێباران تەواو دۆخەکەی تێکداوە.\nدكتۆر بێستوون ئەبوبكر، بەڕێوەبەری هۆبەی ڤێتەرنەری سەیدسادق، بۆ ڕۆژنیوز قسەیکرد و ئاماژەی بەوەکرد، کە وشکەساڵی كاریگەری خراپی لەسەر كەرتی ئاژەڵداری هەیە لە كوردستان و بەرەو كەمبوونەوەی بردووە.\nد. بێستوون باسی لەوە کرد، کە ساڵانی ڕابردوو لەوشكەساڵیدا حكومەت هاوكاری ئاژەڵدارانی کردووە بە دابینكردنی جۆ یان عەلەف، هەروەها هەڵكەندنی بیر بۆ خاوەن ئاژەڵەكان بۆ ئەوەی سەرچاوەی ئاوییان هەبێت، دەربارەی ئەمساڵ چی دەکەن بۆ ئاژەڵداران، ئەم بەرپرسە وتی: ئەمساڵ تائێستا هیچ بڕیارێك بەڕەسمی نەهاتووە چی بكرێت بۆ خاوەن ئاژەڵ بۆ ئەوەی زیانەكانی ئەم كەرتە كەمبكرێتەوە و زیاتر هەرەس نەهێنێت.\nهەرچەندە لە زۆربەی وڵاتاندا لە كاتی درووستبونی كارەساتی سروشتی وەك وشكەساڵی، یان دروستبوونی لافاو و ڕوودانی بوومەلەرزە، حكومەت بودجەی تایبەت تەرخان دەکات، بەڵام تا ئامادەکردنی ئەم بابەتە ئاژەڵداران دەڵێن، حكومەت هیچ ئاوڕێكیان لێناداتەوە و تەواوی تێچوەكانیان لەم وشكەساڵیەدا لەسەر خۆیانە.\nگوندنشینانی دەشتی کۆیە سەرقاڵی بڕینەوەی ئاژەڵەکانیانن\nدانیشتووانی بناری قەندیل داگیرکاریی ئەم جارە بە مەترسی گەورە دەزانن\nگۆمی فێڵاو لە شەوانیشدا جمەی دێت لە گەشتیار


ناسیونالیزمى كوردى له باكوور\nكێشه‌ى به‌ڕێوه‌بردنى پێواژى ئاشتى و مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ده‌رفه‌ته‌كاندا\nشانسى دووباره ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پێواژۆى ئاشتى\nدواى ئه‌و هه‌موو هه‌ڵكشان و داكشان و ئه‌زموون و ئازار و گۆڕانكارییانه‌ى روویان دا و ئه‌وانه‌ى چاوه‌ڕێ ده‌كرێت روو بده‌ن، داخۆ هیچ شانسێ بۆ دووباره ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پێواژۆى ئاشتى له‌گۆڕێدایه؟ یاخود ئه‌زموون و ده‌رفه‌تێكى له‌ده‌ستچووى رابردووه؟\nوه‌ڵامى ئه‌م پرسیاره، به حوكمى سیاسیبوون و رێژه‌یى بوونى به (به‌ڵێ) و (نه‌خێر) وه‌ڵام نادرێته‌وه، به‌ڵام سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه، ده‌توانین له رێگه‌ى دووباره خوێندنه‌وه‌ى ئه‌زموونه‌كانى رابردوو، هێڵه گشتییه‌كانى دیدگاى پارتى ده‌سه‌ڵاتدارى توركیا و سه‌رۆكه‌كه‌ى، وێنایه‌ك بۆ ئاینده بخه‌ینه ڕوو.\nدیاره هه‌ر وه‌ڵامێك له‌م رووه‌وه، راوه‌ستان له‌سه‌ر هۆكاره‌كانى پشت شكستى هه‌وڵه‌كان له ڕابردوودا ده‌خوازێت، كه پێشتر ئاماژه‌مان به هه‌ندێكیان كرد. به گشتیش هه‌ل‌ومه‌رجه‌كه له‌سایه‌ى دۆخى ئێستاى توركیا و ناوچه‌كه‌دا، مژده‌ى دووباره ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى نزیكى پێواژۆكه ناده‌ن، چونكه:\n1- متمانه‌ى لایه‌نه‌كان به یه‌كتر و به‌تایبه‌تیش لایه‌نى توركى به په‌كه‌كه و هه‌ده‌په، به نیمچه ته‌واوى رووخاوه.\n2- وه‌ك به‌ره‌نجامێ بۆ خاڵى دووه‌م، توركه‌كان پێیان وایه، په‌كه‌كه له مه‌سه‌له‌ى ئاشتیدا جدی نییه و چه‌ك دانانێت و به‌هره له ئاشتى ده‌بات، بۆ به‌هێزكردنى خۆى له ڕووى سه‌ربازییه‌وه، به هه‌مان شێوه‌ش، په‌كه‌كه هه‌مان دیدى بۆ ده‌وڵه‌ت و پارتى ده‌سه‌ڵاتدار هه‌یه و پێى وایه له چاره‌سه‌رى مه‌سه‌له‌ى كورددا راستگۆ نین.\n3- توركیاى ئێستا په‌كه‌كه به یه‌كێ له هێزه‌كانى ئه‌و به‌ره‌یه ده‌زانێ، كه دژ به‌و كار ده‌كه‌ن، به‌تایبه‌تیش به به‌شێ له ستراتیژى ئه‌مەریكا و هه‌ندێ وڵاتى عه‌ره‌بى و تا ڕاده‌یه‌ك ئێرانیش له قه‌ڵه‌م ده‌دات.\n4- پارتى ده‌سه‌ڵاتدار دواى سه‌ركه‌وتنى سه‌رۆكه‌كه‌ى و گۆڕینى رژێم، هه‌ست به به‌هێزبوونى پێگه‌ى خۆى ده‌كات و وه‌ك جاران خۆى له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌ى سوپا و ده‌سه‌ڵاتى دادوه‌رى و نوخبه‌ى كه‌مالی و گوڵه‌نییه‌كاندا نابینێته‌وه، ئه‌مه‌ش گه‌رچى ده‌كرێت به ئاراسته‌ى خێراكردن بۆ چاره‌سه‌رى به‌كار بێت، له هه‌مان كاتدا ده‌توانێت ببێت به هۆكارێكى تر بۆ خراپ به‌كارهێنانى ده‌سه‌ڵات و مامه‌ڵه‌كردن به لۆژیكى هێز.\n5- ستراتیژى ئێستاى توركیا له‌ناوبردنى په‌كه‌كه‌یه، گه‌ر ئه‌وه‌شى بۆ نه‌كرا، تا ئه‌وپه‌ڕى كه ده‌كرێت فشار خستنه سه‌ریان و لاوازكردنیان.\nستراتیژى ئه‌م قۆناغه‌شیان دژ به په‌كه‌كه له‌م خاڵانه‌دا كورت ده‌بێته‌وه:\n1- فشار خستنه سه‌ر هه‌ندێ وڵات و له‌وانه‌ش ئه‌مەریكا، بۆ له‌باربردنى ئه‌زموونى كانتۆنه‌كانى خۆرئاوا.\n2- به هاوكاریى هه‌ندێ وڵات، زۆرتركردنى فشاره‌كان له‌سه‌ر قه‌ندیل به مه‌به‌ستى:\n- هه‌ڵكه‌ندنى په‌كه‌كه له‌وێ و شكاندنى هه‌یبه‌تیان، به‌هۆى ئه‌و ره‌مزییه‌ته‌ى چیا و ناوچه‌كه سه‌باره‌ت به په‌كه‌كه هه‌یه‌تى.\n- بڕینى په‌یوه‌ندیى نێوان قه‌ندیل و گه‌ریلاكانى په‌كه‌كه و نێوان كوردستانى باشوور و باكووردا.\n3- فشار كردن له‌سه‌ر عێراق و هه‌رێمى كوردستان، بۆ دووباره‌كردنه‌وه‌ى ئه‌زموونى كه‌مپیننشینى حزبه كوردییه‌كانى رۆژهه‌ڵات، سه‌باره‌ت به په‌كه‌كه و قبووڵنه‌كردنى کە چیتر له باشووره‌وه هێرش بكرێته سه‌ر هێزه‌كانى توركیا، یاخود لانى كه‌م رابه‌ڕایه‌تیكردنى خه‌باته چه‌كدارییه‌كه له قه‌ندیله‌وه بكرێت.\nدۆخى عێراق و هه‌رێمى كوردستان و ئێرانیش له هه‌ندێ رووه‌وه یارمه‌تیى ئه‌مه ده‌ده‌ن، چونكه:\n1- ئێران له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌یه‌كى گه‌وره‌ى ئه‌مەریكا و ئیسرائیل و هه‌ندێ له وڵاتانى ناوچه‌كه‌دایه و پێویستى به توركیایه، به‌تایبه‌تیش ئه‌گه‌ر سه‌باره‌ت به ئێران نه‌چێته ژێر فشارى ئه‌مەریكا.\n2- ئه‌مەریكا پێویستى به یارمه‌تیى توركیایه له په‌یوه‌ندیى به زیادكردنى فشاره‌كان له‌سه‌ر ئێران و دووباره ئابڵوقه‌دانى، كه ئه‌مه‌ش مه‌ترسیى ئه‌وه‌ى لێ ده‌كرێت، به‌شێ له‌وه له‌سه‌ر حسابی كورد و به‌تایبه‌تیش كوردى رۆژئاوا و قه‌ندیل بێت.\n3- عێراق و هه‌رێمى كوردستان و ناوچه‌كه له دۆخێكدا نین پێشیان پێ له سوپاى تورك و هاوپه‌یمانه جیهادییه‌كانى پێ بگیرێت، هه‌رێمى كوردستان گه‌ر خۆ ببوێرێ له یارمه‌تیدانى توركه‌كان، ئه‌وكاته پێیان ده‌گوترێت زۆر باشه ئێمه خۆمان ئه‌ركى ده‌رپه‌ڕاندنى په‌كه‌كه له قه‌ندیل ده‌گرینه ئه‌ستۆ، ئه‌وه‌ش واتاى هاتنى سوپاى توركیایه بۆ قووڵایی خاكى هه‌رێم به هه‌ندێ ناوچه‌ى زۆنى سه‌وزیشه‌وه، رابردووش پێمان ده‌ڵێت، سوپاى توركیا له هه‌ر شوێنێك جێگیر بووبێت، كشانه‌وه‌ى ئاسان نییه.\nجگه له هه‌موو ئه‌و شتانه‌ى گوتران، ئه‌وه‌ى واى كردووه توركیا له‌م قۆناغه‌دا زۆر گوێى له ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پرۆسه‌ى ئاشتى نه‌بێت، جگه له و بێ متمانه‌ییه‌ى به په‌كه‌كه و هه‌ده‌په بۆى دروست بووه، ئه‌م خاڵانه‌ى خواره‌وه‌ن:\n1- هاوپه‌یمانیى داد و گه‌شه‌پێدان له‌گه‌ڵ مه‌هه‌په، كه به‌بێ ئه‌و، زۆرینه‌ى په‌رله‌مانیى له‌ده‌ست ده‌دات و مه‌هه‌په‌ش دژ به هه‌ر هه‌نگاوێكى جدییه به قازانجى چاره‌سه‌ركردنى مه‌سه‌له‌ى كورد، ده‌وه‌ستێته‌وه.\n2- هه‌ڵكشانى ده‌نگى حزبی ده‌سه‌ڵاتدار له‌نێو كوردى باكووردا و بوونى به حزبی یه‌كه‌م و به‌جێهێشتنى هه‌ده‌په بۆ پله‌ى دووه‌م، كه ئه‌وه‌ش وا ده‌كات لافى ئه‌وه لێ بده‌ن، په‌كه‌كه و هێز و كه‌سایه‌تیى تریش بۆیان نییه خۆیان به نوێنه‌رى هه‌موو كورد بزانن، به حوكمى ئه‌وه‌ى داد و گه‌شه‌پێدان حزبی گه‌وره و یه‌كه‌مى كوردانه، به جۆرێك زیاد له (40%)ى ده‌نگه‌كانى هێناوه، به‌رامبه‌ر به (42%)ى هه‌ده‌په. هه‌روه‌ها واقیعیش سه‌لماندى، ڕێوشوێن گرتنه پێش به‌رامبه‌ر هه‌ده‌په و كوردى رۆژئاوا و په‌كه‌كه‌ش، كار ناكه‌نه سه‌ر پێگه و ده‌نگیان له‌ناو كوردى ئه‌و پارچه‌ى كوردستاندا.\nهه‌موو ئه‌وانه‌ش وا ده‌كه‌ن، سیاسه‌تى ئێستاى توركیا باسكردن له پێواژۆى ئاشتى نه‌بێت، به‌ڵكوو سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى له پێشه‌وه ئاماژه‌مان پێ كرد، له په‌لاماردانى په‌كه‌كه و خۆرئاوا، به‌م جۆره‌ى خواره‌وه بێت:\n1- نكۆڵیكردن له بوونى كێشه‌ى كورد له توركیا و باسكردنى ئه‌وه‌ى كه داد و گه‌شه‌پێدان له ساڵانى رابردوودا مافه كولتوورییه‌كانى بۆ كورد گێڕاوه‌ته‌وه و له ڕووى سیاسی و یاساییشه‌وه توركیا ده‌وڵه‌تى كوردانه و هه‌مووان هاووڵاتیى توركیان و به‌ده‌ر له‌وه، ئه‌وه‌ى له‌ئارادایه گێره‌شێوێنى و تیرۆر و خراپه‌كارییه؟!\n2- هێشتنه‌وه‌ى هه‌ده‌په له‌ژێر فشارى به‌ده‌وامدا، بۆ ئه‌وه‌ى رێبه‌ر و هه‌ڵسوڕاوانى به‌رده‌وام خه‌مى مانه‌وه و بوونیان بێت و شپرزه‌یى بكه‌وێته ریزه‌كانیان و نه‌پڕژێنه سه‌ر ئه‌ركه سه‌ره‌كییه‌كانیان.\n3- بیناكردنه‌وه‌ى په‌یوه‌ندیى له‌گه‌ڵ هه‌رێمى كوردستانى ناسه‌ربه‌خۆدا و له هه‌مان كاتدا فشار كردن له یه‌كێتى و زۆنى سه‌وز، به ئامانجى وشككردنى سه‌رچاوه‌ى لۆجستى و قووڵایى په‌كه‌كه.\nده‌رباره‌ى ئاسۆكانى ئاینده\nده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پێواژۆى ئاشتى له‌سایه‌ى هاوكێشه سیاسی و سه‌ربازى و حوكمڕانییه‌كانى توركیا و ناوچه‌كه، له ئاینده‌یه‌كى نزیكدا چاوه‌ڕواننه‌كراوه، له ئاینده‌یه‌كى مامناوەندییشدا وه‌ستاوه‌ته سه‌ر گۆڕانكارییه‌كانى سووریا و كۆمارى ئیسلامیى ئێران و توركیا خۆى و خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست. بۆ نموونه، چاره‌نووسی كۆمارى ئیسلامیى ئێران و سووریا چییان لێ دێت؟ كوردى رۆژئاوا دوامه‌نزڵیان ده‌بێ به كوێ و له به‌ره‌نجامى كۆتاییدا ده‌بنه خاوه‌نى چ فۆرمێ له بوون و خۆبه‌ڕێوه‌به‌رى، یاخود شتێكى ترى جیاواز؟\nئایا كۆمارى ئیسلامیى ئێران له به‌ره‌نجامى فشاره‌كانى ئه‌مەریكا و دۆخى ناوخۆدا ده‌گاته خاڵى داڕووخانى حكوومى و دروستبوونى بۆشایى كارگێڕى و حوكمڕانى و له‌وانه‌ش له كوردستانى رۆژهه‌ڵاتدا؟ ئه‌گه‌ر ئه‌مه ڕووی دا، ته‌واوكردنى وێناى كورد له رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاستدا له ڕێى كارابوونى دۆخى رۆژهه‌ڵات، چ ره‌نگدانه‌وه‌یه‌كى به‌سه‌ر په‌كه‌كه و هێزه نزیكه‌كان له ئه‌و ده‌بێت؟ ئایه ئه‌و رژێمه‌ى دێته سه‌ر كار، دیدى به‌رامبه‌ر كورد و توركیا چى ده‌بێت؟ هه‌روه‌ها دۆخى عێراق و كوردستانى باشوور چى لێ دێت؟ په‌یوه‌ندییه‌كانى توركیا و ئه‌مەریكا و ئه‌وروپا و رووسیا و وڵاتانى ناوچه‌كه، چییان به‌سه‌ردا دێت؟ ئایا ئه‌گه‌ر گریمانه‌ى ئه‌وه بكه‌ین، رژێم له ئێران ده‌گۆڕێت، داخۆ دواى ئه‌و، گه‌ر توركیا دووباره په‌یوه‌ندییه‌كانى له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ى خۆیدا بینا نه‌كاته‌وه و له‌سه‌ر ئه‌م سیاسه‌تانه‌ى ئێستاى به‌رده‌وام بێت، نابێت به ئامانجى خۆرئاوا له‌دواى ئێران؟ ئه‌مانه هه‌موویان ئه‌گه‌ر و خوێندنه‌وه‌ن بۆ داهاتوو، به‌ڵام گرنگه خوێندنه‌وه‌كان نائایدۆلۆژى بن و حه‌ز و هیواشیان تێكه‌ڵ نه‌بێت. بۆ ئه‌وه‌ى له ڕوانگه‌ى ئه‌وانه‌وه ستراتیژێكى تۆكمه‌تر دابڕێژرێته‌وه، به‌ڵام له هه‌موو حاڵه‌ته‌كاندا، هه‌ندێ مه‌سه‌له بۆ په‌كه‌كه مه‌سه‌له‌ى حه‌یاتین و پێویستیان به بیر لێكردنه‌وه‌ى قووڵتره، له‌وانه‌ش:\n1- مه‌ترسییه‌كانى مانه‌وه‌یان له لیستى تیرۆرى خۆرئاوادا.\n2- ترسان له هاتنه‌پێشه‌وه‌ى دۆخێ، كه چه‌كى په‌كه‌كه وه‌ك وه‌ره‌قه‌یه‌كى به‌هێز به ده‌ستییەوه بسووتێ، كه ئیستا تا ڕاده‌یه‌ك به‌راورد به ڕابردوو، به‌شێ له‌وه هاتووەته دى.\n3- دووباره داڕشتنه‌وه‌ى ستراتیژ، به‌و مانایه‌ى ئایه كارى مه‌ده‌نى و چاره‌سه‌رى سیاسی ستراتیژن و بوون و نه‌بوونى چه‌ك له‌وێوه سه‌یر ده‌كرێن؟! ئایه چه‌كى په‌كه‌كه ده‌بێته ئامراز به‌ده‌ست كاره سیاسییه‌كه‌وه، یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه، چه‌كه‌كه كاره سیاسییه‌كه ئاراسته ده‌كات؟.\n4- كێ خاوه‌نى بڕیاره؟ قه‌ندیل؟ هه‌ده‌په؟ ئیمراڵى؟ نابێ ئه‌مه به بچووك سه‌یر بكرێت، چونكه له رابردوودا ناڕۆشنى و به‌یه‌كداچوونى ئه‌و مه‌رجانه‌ى له هه‌ندێ بڕگه‌دا كێشه‌ى دروست كردبوو.\nبه بڕواى ئێمه‌ش، زۆر گرنگه ده‌سه‌ڵات بۆ ئیمراڵى بگێڕدرێته‌وه، چونكه بوونى ئۆجه‌لان شانس و ده‌رفه‌تێكى گه‌وره بوو بۆ چه‌سپاندنى ئاشتى، به‌ڵام به‌داخه‌وه لایه‌نه‌كان وه‌ك پێویست سوودیان لێ وه‌رنه‌گرت.\nسه‌ربه‌خۆبوونی هه‌ده‌په له بڕیاردا له‌داهاتوودا خزمه‌تى زۆر ده‌كات. به كورتى لایه‌نى كوردى پێویستى به دووباره خۆپێناسه‌كردنه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندنى ره‌خنه‌گرانه له‌رابردوو، خوێندنه‌وه‌یه‌كى عه‌قڵانى بۆ داهاتوو هه‌یه، تا له‌وێشه‌وه سه‌رله‌نوێ داڕشتنه‌وه بۆ دیدگا و ستراتیژه‌كانى بكات، له‌وانه‌ش:\n- ئایه ستراتیژى رووخاندنى ده‌سه‌ڵاتى حزبی ده‌سه‌ڵاتدار، له به‌ره‌نجامدا ده‌ڕژێته خزمه‌ت دووباره دەستپێكردنه‌وه‌ى پێواژۆى ئاشتى و چاره‌سه‌رى مه‌سه‌له‌ى كورد؟\n- ئایه ئه‌وه‌ى به‌مان نه‌كراوه، به‌وان واته هێزه‌كانى تر.. ده‌كرێت؟\n- ئایه هیچ جێگره‌وه‌یه‌ك له‌ئارادایه، یان مه‌سه‌له‌كه ئه‌وه‌یه رووخاندنه‌كه خۆى له‌خۆیدا ده‌بێت به ئامانج. ئایا هه‌ده‌په تواناى هاوپه‌یمانیى له‌گه‌ڵ پارته‌كانى ئۆپۆزیسیۆندا هه‌یه؟ به‌تایبه‌تیش له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌كانى تایبه‌ت به پرسی كورد؟\n- پرسیارێكى ترى گرنگ ئه‌وه‌یه، داخۆ سروشتى ده‌وڵه‌ت له توركیا و عێراق و سووریا وه‌ك یه‌كه؟ به واتایه‌كى تر، ئایه پێشبینى ئه‌وه ده‌كرێت، ده‌وڵه‌ت له توركیا بڕووخێ و بۆشایی حوكمڕانیى دروست بێت و چه‌كى كوردى پڕى بكاته‌وه؟\n- ئایه پێكهاته‌ى ده‌وڵه‌ت و ئه‌زموونى رابردوو و واقیعى ئێستا رێگه به شتێكى له‌و جۆره ده‌ده‌ن؟\n- ئایه بۆ دۆخى ئێستاى توركیا، كوتله‌ى ده‌نگده‌رى كورد كه له زیاد له مه‌سه‌له‌یه‌كدا چاره‌نووسی پرسه‌كانى به‌لادا خستووه، كاریگه‌ریى زۆرترى له چه‌ك بۆ گه‌یشتن به ئامانجه‌كان نییه؟\n- ئایه گره‌وكردن له‌سه‌ر چه‌پبوون له توركیادا، له هه‌ندێ كاتدا نابێته هۆى به‌سه‌نته‌رنه‌كردنى مه‌سه‌له‌ى كورد و تێكدانى ئه‌وله‌ویه‌ت؟ له كوردستانى باكووریشدا دژ به هه‌ده‌په به‌كار ناهێنرێت؟ كار ناكاته سه‌ر جۆرى به‌ڕێوه‌بردنى ململانێكان و میكانیزمه‌كانى تێكۆشانى سیاسی؟\n- ئایه چه‌كى په‌كه‌كه بووەته هۆى به‌هێزكردنى پێگه‌ى كاره سیاسییه‌كه؟! له كاتێكدا له‌و چه‌ند ساڵه كه‌مه‌ى ئاشتیدا، به‌شێكى به‌رچاوى ئه‌م جه‌ماوه‌ره‌ى ئێستاى به‌ده‌ست هێناوه؟ یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه، ده‌وڵه‌ت كردوویه‌تى به بیانووى فشار خستنه سه‌ر كاره سیاسییه‌كه و هه‌وڵدان بۆ لاوازكردن و پووكاندنه‌وه‌ى؟!\nئه‌مه و چه‌نده‌ها پرسیارى تر، له‌م قۆناغه‌دا پێویستیان به وه‌ڵامدانه‌وه هه‌یه، بۆ ئه‌وه‌ى خوێنى سه‌دان و هه‌زاران كچ و كوڕ و رۆڵه‌ى ئه‌م وڵاته به‌فیڕۆ نه‌ڕوات.\nئه‌زموونى هه‌ندێ گرووپ و شۆڕش له ئه‌مەریكاى لاتین و ئاسیا، لاى كوردیش دووباره نه‌بێته‌وه، له‌كاتێكدا ناوچه‌كه له‌سه‌ر لێوارى گۆڕانه و ده‌رفه‌تى ئه‌وه‌ش له‌ئارادایه، كورد له‌سه‌ر ئاستى خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاستدا ئامانجه‌كانى زۆرتر به‌رێته پێشه‌وه.\nله كۆتایی ئه‌م وه‌ره‌قه‌یەدا، ده‌گه‌ین به‌م ده‌ره‌نجانه‌ى خواره‌وه:\n1- ده‌ستبردن بۆ مه‌سه‌له‌ى كورد و دانپێدانانى و هه‌نگاونانى پله به پله، به‌ره‌و چاره‌سه‌ری، به پێشكه‌وتنێكى گرنگ له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێت، به‌شێ له سیماكانى قۆناغى دواى كه‌مالیزمیشى پێك ده‌هێنا، كه هێشتا به‌ته‌واوى شكڵى نه‌گرتووه، به‌ڵام به‌داخه‌وه باش سوودى لێ وه‌رنه‌گیرا، به حوكمى ئه‌وه‌ى به‌شێ له‌و میكانیزمانه‌ى ئێستا ده‌وڵه‌ت مامه‌ڵه‌ى پێ له‌گه‌ڵ كورد و مه‌سه‌له‌ى كورد له كوردستانى باكووردا ده‌كات، دووباره به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ى هه‌ندێ ڕه‌هه‌ندى كه‌مالیزم و شێوازى كۆن و نادیموكراسین.\n2- فشارى سوپا و ده‌سه‌ڵاتى دادوه‌رى و ده‌وڵه‌تى قووڵ و پاشماوه‌ى كه‌مالیزم له‌سه‌ر ئاستى نوخبه‌ى سیاسیدا و به‌كارهێنانى مه‌سه‌له‌ى پێواژۆى ئاشتى، وه‌ك كارتێكى فشار له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ت، كارێكى كرد، ڕه‌وتى گفتوگۆ و پێواژۆكه، به خاوى بچێت به‌ڕێوه، چونكه هه‌ر هه‌نگاوێكى نوێ، هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى چه‌ندین مینى یاسایى و سیاسى و جه‌ماوه‌رى و ده‌زگایی ده‌خواست.\n3- لایه‌نى كوردى، یاخود په‌كه‌كه، به‌هۆى خراپ هه‌ڵسه‌نگاندنى واقیع و ئه‌گه‌ره‌كانى به‌رده‌م و ئاڕاسته‌ى داهاتووى گۆڕانكارییه‌كان، كێشه‌ى چه‌ك و چه‌پ، نه‌یتوانى دۆخه‌كه به‌و جۆره‌ى پێویسته بقۆزێته‌وه و نه‌چێته ژێر بارى شه‌ڕفرۆشیى ده‌وڵه‌ته‌وه. به حوكمى ئه‌وه‌ى دۆخى ئاشتى و ده‌ستپێنه‌كردنه‌وه‌ى شه‌ڕ نه‌ك هه‌ر سه‌باره‌ت به كوردى باكوور به‌رژه‌وه‌ندیى تێدابووو گوژمى به كاره سیاسییه جه‌ماوه‌رییه‌كه ده‌دا، به‌ڵكوو ده‌بووه پشتیوانییه‌كى گه‌وره بۆ ڕۆژئاواش و سووتاندنى وه‌ره‌قه‌ى ده‌وڵه‌ت به‌رامبه‌ر ئه‌و پارچه‌ى كوردستان.\n4- لایه‌نى كوردى نه‌یتوانى به‌گوێره‌ى پێویست سوود له هه‌ندێ له ده‌ركه‌وته باشه‌كانى قۆناغى پێواژۆى ئاشتی وه‌ربگرێت، كه ئه‌ویش له دامه‌زراندنى هه‌ده‌په و گه‌وره‌بوونى پێگه جه‌ماوه‌رییه‌كه‌ى و ئه‌و (80) كورسییه‌دا خۆى ده‌بینییه‌وه، كه له هه‌ڵبژاردنه‌كانى (2015)دا به ده‌ستى هێنابوو، چونكه ده‌رفه‌تێكى گرنگ بوو بۆ هاوپه‌یمانیى كورده‌كان و پارتى ده‌سه‌ڵاتدارى مه‌شره‌ب ئیسلامى، له‌به‌رامبه‌ر هه‌موو ئه‌وانه‌ى دژ به پێواژۆى ئاشتى و به ئاشتى چاره‌سه‌ركردنى مه‌سه‌له‌ى كورد و كۆتاییهێنان به شه‌ڕ و خوێنڕێژى راوه‌ستابوون.\n5- گوتارى فه‌رمیى ده‌وڵه‌ت، ئێستا باس له نه‌بوونى كێشه‌ى كورد و چاره‌سه‌ربوونى مه‌سه‌له‌كه له چوارچێوه‌ى ده‌سته‌به‌ركردنى مافه كولتوورییه‌كان و سه‌ره‌تاى هاووڵاتێتى ده‌كات! ئه‌وه‌ش یه‌كسانه به كۆتاییهێنان به مه‌سه‌له‌ى كورد، به‌ڵام به بڕواى ئێمه، دۆخێكى له‌و جۆره ده‌توانێت زه‌مینه بۆ چاره‌سه‌ری خۆش بكات و نابێته جێگره‌وه‌ى چاره‌سه‌رى سیاسى و دووباره پێناسه‌كردنه‌وه‌ى په‌یمانى كۆمه‌ڵایه‌تى و ده‌وڵه‌ت. به‌ده‌ر له‌وه، به‌چاره‌سه‌رنه‌كراوى مانه‌وه‌ى مه‌سه‌له‌ى كورد ده‌بێته فشارێكى به‌رده‌وام به‌سه‌ر ده‌وڵه‌ته‌وه و درێژه‌كێشان به دۆخى شه‌ڕ و نائارامى و به‌فیڕۆدانى به‌شێ له سامانى نه‌ته‌وه‌یی، كه مێژوو سه‌لماندوویه‌تى، ده‌وڵه‌ت چه‌ند خۆى به به‌هێز بزانێت، تواناى كۆتایی پێهێنانى نییه.\n6- ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پێواژۆى ئاشتى له داهاتوویه‌كى نزیكدا، له سۆنگه‌ى بێ متمانه‌یی لایه‌نه‌كان و ده‌ركه‌وته‌كانى هاوپه‌یمانیی نێوان ئه‌كه‌په و مه‌هه‌په و به‌هێزبوونى زیاترى پێگه‌ى ئۆردوگاكان و گۆڕانى ئاڕاسته‌ى به‌شێ له ده‌نگده‌رى كورد. چاوه‌ڕوانكراو نییه. به گشتیش په‌یوه‌سته به كۆمه‌ڵێ گۆڕانكاریى نێوخۆیی و ده‌ره‌كى و به‌شێ له هاوكێشه‌كان له ناوچه‌كه‌دا، به‌ڵام بوار بۆ ده‌ستپێشخه‌ریى مێژوویی لایه‌نى كوردى كراوه‌یه و چاوه‌ڕوانیى ئه‌وه‌ش ناكرێت، له ئه‌گه‌رى دووباره‌كردنه‌وه‌ى گفتوگۆكان به هه‌مان لۆژیك و میكانیزمى ڕابردووه‌وە ده‌ست پێ بكه‌نه‌وه، ئه‌م وه‌ره‌قه‌یەش داوا له لایه‌نى كوردى و په‌كه‌كه ده‌كات، خوێندنه‌وه‌یه‌كى ڕه‌خنه‌ییانه‌ى بۆ ڕابردووى خۆى و وێناكردنى ئه‌گه‌ره‌كانى داهاتوو هه‌بێت و ئاشتی بكاته بژارده‌ى ستراتیژ و چه‌ك و فۆرمه جۆراوجۆره‌كانى ترى خه‌بات، له‌و ڕوانگه‌وه پێناسه بكاته‌وه و لێیان بڕوانرێت و ئه‌ركداریان بكات.\n7- فراواننه‌بوونى دیدى پارتى ده‌سه‌ڵاتدار به‌گوێره‌ى پێویست و وه‌ك ئه‌وه‌ى چاره‌سه‌رى سیاسیی ده‌یخوازێت و ده‌ركه‌وتنى كه‌ڵكه‌ڵه‌ى ده‌سه‌ڵاتخوازیی لاى سه‌رۆكى پارته‌كه، كه ئێستا سه‌رۆكى وڵاتیشه، كارێكى كرد گفتوگۆكان وه‌ك ئه‌وه‌ى چاوه‌ڕوان ده‌كرا به‌ره‌وپێشچوون به‌خۆیانه‌وه نه‌بینن.\n8- له‌و سۆنگه‌یەوه، كه هه‌ردوو لایه‌نى تورك و كورد پێیان وایه مه‌سه‌له‌یه‌كى سیاسیی وه‌ك پرسی كورد به شه‌ڕ چاره‌سه‌ر ناكرێت، پێویسته ئاماده‌یی زیاتریان بۆ قوربانیدان له‌پێناو ئاشتیدا هه‌بێت و نه‌فه‌س درێژتر بن و له ئه‌گه‌رى ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پێواژۆى ئاشتیدا بیانوو بۆ شكستى دووباره‌ى نه‌دۆزنه‌وه.\n9- قه‌تیسنه‌دانى هه‌ر گفتوگۆیه‌ك له‌داهاتوودا، له چوارچێوه‌ى په‌كه‌كه و هەدە‌په‌دا و فراوانكردنى بازنه‌كه بۆ هاتنه ناوى پارته سیاسییه‌كانى ترى كورد و به‌شێ له رێكخراوه‌كانى جڤاتى مه‌ده‌نى و كه‌سێتییه‌كان، به مه‌به‌ستى كه‌مكردنه‌وه‌ى هه‌ستیارییه‌كان و پێدانى ره‌هه‌ندێكى قووڵتر به مه‌سه‌له‌ى كورد و سوودبینین له عه‌قڵ و توانا جۆراوجۆره‌كانى لایه‌نى كوردى.\nبه هیواى به‌ئامانج گه‌یشتنى خه‌باتى نه‌ته‌وه‌كه‌مان له ئاستى رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست و له‌وانه‌ش، كوردستانى باكوور، كه رووبارێك له خوێن و له خۆبوردوویی مێژووه‌كه‌ى ره‌نگڕێژ كردووه.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: بە بۆنەی هاتنی نەورۆز و ساڵی تازەوە گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی هەموو هاورێیان و هەموو نیشتمان پەروەران و خەباتگێرانی رێگای ئازادی دەکەم. هیوا خوازم کە ساڵی تازە دەستپێکێک بێت بۆ یەکگرتوویی هەرچی زیاتری ماڵی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان بەگشتی و کوردستانی رۆژهەڵات . ......سپاسی هاوری خوشه ویستم کاک سامویل ده کم که ئه م وینه جوانه ی بو دروس کردم\nبە بۆنەی هاتنی نەورۆز و ساڵی تازەوە گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی هەموو هاورێیان و هەموو نیشتمان پەروەران و خەباتگێرانی رێگای ئازادی دەکەم. هیوا خوازم کە ساڵی تازە دەستپێکێک بێت بۆ یەکگرتوویی هەرچی زیاتری ماڵی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان بەگشتی و کوردستانی رۆژهەڵات . ......سپاسی هاوری خوشه ویستم کاک سامویل ده کم که ئه م وینه جوانه ی بو دروس کردم\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۲/۲۸/۱۳۹۱ ۰۳:۴۲:۰۰ بعدازظهر


تورکیا سێ مانگە پارەی داھاتی نەوتی بۆ ھەرێم نەناردووە.! – WTARIKURD\nنوسین و ئامادەکردنی/ دڵشاد مەجید\nبەگوێرەی ئەو زانیاریانەی لەھۆکاری سەردانیکردنی مەولود چاوشئۆغلۆ بۆ بەغداو ھەرێم باس دەکرێن.\nیەکێک لە ئامانجەکانی سەردانی مەولود چاوش ئۆغلۆ بۆ ھەولێر، ئەوەیە بەھەولێر بڵێت ئەگەر تورکیا ئەو شکایەتەی دادگای پاریس بە عیراق بدۆڕێنێ، دەبێت ھەرێم ئەو جەزاو غەڕامەو قەرەبووە بدات بەحکومەتی عیراق کەبە 26 ملیار دۆلار دەخەمڵێنرێ. یانیش ھەرێم ئەو کێشەیە لەگەڵ بەغدا چارەسەر بکاو تورکیا لەو سەرئێشەیە دووربخاتەوە.\nھەرکاتێکیش ھەرێم نەچێتە ژێر ئەو بابەرە، ئەوا تورکیا ناردنی نەوتی ھەرێم لەڕێگای تورکیا ڕادەگرێت.. ئەمە لەلایەک. لەلایەکی تر وەزیری دارایی ھەرێم لەلای ھەندێ لەدۆست و کەسە نزیکەکانی خۆی درکاندوویەتی کەتورکیا ماوەی سێ مانگە نەک ناھێڵێ پارەی نەوت بێتە ھەرێم.. بەڵکو نەشیخستۆتە سەر (حسابی بانکی )حکومەتی ھەرێم لە ھالک بانک. ھەروەھا لە ئەمریکاش ڕۆژنامەنووس مایکل رۆبین ھەمان زانیاری دووپاتکردۆتەوە کەتورکیا دەستی بەسەر داھاتی نەوتی ھەرێم داگرتووە..\nبەپێی ھەندێ سەرچاوەی عێراقیش ئەردوغان لای بەرپرسێکی باڵای عیراقی( ناوەکەی پارێزراوە) گلەیی لەپارتی کردووە.. کەتائێستا ئەو قەرزانەی لەتورکیا وەریناگرتوە نەیانگەڕاندۆتەوە. ڕەنگە نەناردنی پارەی داھاتی نەوتی ھەرێم لەلایەن تورکیاوە، لەجیاتی قەرزەکانی خۆی گلیدابێتەوە..\nئەم خوێندنەوەیەش ئەوە دەسەلمێنێ کەحکومەتی ھەرێم دوای ئەوەی تەواوی بوودجەی چوار مانگی لەبەغدا وەرگرتووە.. بەڵام تا ئێستا توانوویەتی مووچەی یەک مانگ بەتەواوەتی لەچوار مانگ دابین بکات. ھەروەھا بەگوێرەی ھەواڵ و زانیاریەکان ھەرێم ئامادەیە نەوتەکە ڕادەست بکا.. بەڵام داوای گەرەنتی دەکا لەدوا ڕۆژ داوا لەھەرێم نەکرێ و لێپرسینەوەی لەگەل نەکرێ ..کە تەواوی ئەو داھاتەی لەفرۆشتنی نەوت دەستی کەوتووە بیگەڕێنێتەوە بۆ بەغدا..\nئەم کۆبوونەوەی وەفدی ئابووری بەغدا لەگەڵ حکومەتی ھەرێم و سەردانی وەزیری دەرەوەی تورکیا و بەڕێوەچوونی دادگاکەی پاریس. سودفە نیەو ئەم دوكەڵە بێ ئاگر نیە..!


هيزه‌يل ئه‌منى هه‌وڵ ته‌قينه‌وه‌يگ له سلێمانى پويچه‌ڵه‌و كردن - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nهيزه‌يل ئه‌منى هه‌وڵ ته‌قينه‌وه‌يگ له سلێمانى پويچه‌ڵه‌و كردن\nهــــه‌واڵ كــوردى هيزه‌يل ئه‌منى هه‌وڵ ته‌قينه‌وه‌يگ سلێمانى پويچه‌ڵ\nشه‌فه‌ق نيوز/ وه‌ڕيه‌وبه‌رايه‌تى پۆليس له ئداره‌ى ناوچه‌ى راپه‌ڕين سه‌ر وه پاريزگاى سلێمانى له هه‌رێم كوردستان ، ئاشكراى پويچه‌ڵه‌وكردن مه‌فعول بۆمبيگ كردن ك دانرياوێد له‌وه‌رده‌م ماڵيگ له قه‌زاى قه‌ڵادزێ.\nوه‌ڕيه‌وبه‌رايه‌تيه‌گه له به‌ياننامه‌يگ وت: دويه‌كه ئيواره ئاگادار هيزه‌يلمان كريا له بنگه‌ى پۆليس ناحيه‌ى(سه‌نگه‌سه‌ر)سه‌ر وه قه‌زاى قه‌ڵادزێ ك بۆمبيگ دانرياگه له‌وه‌رده‌م ماڵ هاووڵاتييگ وه ئامانج ته‌قاننه‌وه‌ى.\nبه‌ياننامه‌گه يه‌يش ده‌رخست ك ده‌سوه‌جێ مه‌فره‌زه‌يل پۆليس وه‌ل پۆليس دژه تاوان له قه‌زاگه و هيزه‌يل ئاسايش له سه‌نگه‌سه‌ر ره‌سينه‌سه شوون داناين ئه‌و بۆمبه‌و تويه‌نستن پويچه‌ڵيه‌و بكه‌ن وه‌رجه ئه‌وه بته‌قێده‌و.\nچوار كه‌س له سلێمانى وه تومه‌ت بازرگانيكردن وه مادده‌يل هوشبه‌ر ده‌سگير كريان\nئاسایش سلێمانی دەسوەسەر چەکداریگ ریخریاگ داعش کرد\nهه‌ولێر زياتر له 50 تومه‌تبار ده‌سگير كرد\nوه‌زير خارجيه‌ى توركيا پيرووزبايى له مير تازه‌ى ئێزيديه‌يل ئه‌كا\nمه‌سرور بارزانى و چاوش ئۆغلۆ جه‌خت له‌بان مقه‌يه‌تى سه‌قامگيرى ناوچه‌گه‌و ئاسايشى كردن


راپه‌ڕین… ده‌رئه‌نجامی توڕه‌یی گه‌لێك – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nراپه‌ڕین… ده‌رئه‌نجامی توڕه‌یی گه‌لێك\nمامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانی زانكۆمان\nسڵاوتان لێبێت و راپه‌رینتان باش\nلای هه‌مووان ئاشكرایه سبه‌ی 5/3/2018 یادی 27 ساڵه‌ی راپه‌رینه مه‌زنه‌كه‌ی گه‌له‌كه‌مانه، ئه‌و راپه‌رینه‌ی كه سه‌راپا ژیان و گوزه‌رانی خه‌ڵكی كوردستانی گۆڕی و به‌قۆناغی جیاواز جیاواز راپه‌رین تاوه‌كو ساڵی 2013 خۆشگوزه‌رانی و ئارامی و ئاسایشی بۆ خه‌ڵكی كوردستان هێنا، هه‌ربۆیه هه‌موو ساڵێك به‌سه‌ربه‌رزییه‌وه ئه‌م یاده ده‌كه‌ینه‌وه‌و ده‌یكه‌ین به وێستگه‌یه‌ك بۆ به‌هێزكردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان و بیرهێنانه‌وه‌ی ئه‌و ئازارانه‌ی به‌سه‌ر گه‌له‌كه‌ماندا هاتووه‌و گه‌یاندنی په‌یامی راپه‌رین بۆ نه‌وه‌كانی ئێستاو ئاینده.\nئێستا وه‌كو لای هه‌مووتان ئاشكرایه گوزه‌رانی خه‌ڵكی به‌گشتی و فه‌رمانبه‌ران به‌تایبه‌تی باشنییه‌و دۆخێكی ده‌روونی خراپ به‌سه‌ر كوردستانه‌كه‌ماندا هاتووه، به‌ڵام هه‌موو ئه‌مانه‌ش مانای ئه‌وه نییه كه بێ ئومێدبین پشت بكه‌ینه خواسته نه‌ته‌وایه‌تییه‌كانمان، هه‌ربۆیه له‌م یاده‌دا به‌سه‌رجه‌م هێزه‌سیاسییه‌كان و حكومه‌تی هه‌رێمی خۆشمان ده‌ڵێیین، چیتر پێویستیمان به‌وه‌یه به جددی تر و ژیرانه‌تر بیر له گه‌له‌كه‌مان بكه‌نه‌وه‌و ئاینده‌ی نه‌وه‌كانمان ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن، ئه‌گه‌ر نا مێژوو ره‌حم به‌كه‌س ناكات و له‌به‌رژه‌وه‌ندی كه‌سیش دێڕه‌كانی خۆی نانوسێته‌وه. دووباره پیرۆزبێت یادی راپه‌رینه مه‌زنه‌كه‌ی گه‌له‌كه‌مان و ئومێده‌وارین ئه‌مه وێستگه‌و ده‌رقه‌تێك بێت بۆ به‌خۆدا چوونه‌وه‌و ره‌خنه له‌خۆگرتن.\nسڵاو له گیانی پاكی سه‌رۆك مام جه‌لالی هه‌میشه زیندوو، ئه‌ندازیاری خۆشگوزه‌رانی گه‌له‌كه‌مان.\nده‌ربه‌ندیخان: یادی زانكۆی پۆلیته‌كنیكی سلێمانی پیرۆز ڕاگیرا


مامۆستا مەلا عبدالسلام ئیبراهیم کەرکوکی کۆچی دوایی کردو یه‌کێتی زانایان پرسه‌نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی خانه‌واده‌که‌ی ده‌کات\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 29/12/2020 : 23:07:33\nئێوارەی ئەمرۆ 29ی12ی2020 کەسایەتی ئایینی و کۆمەڵایەتی شاری کەرکوک مامۆستا مەلا عبدالسلام ئیبراهیم کەرکوکی كۆچی دوایی كردو یه‌کێتی زانایان پرسه‌نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی خانه‌واده‌که‌ی ده‌کات، ئه‌مه‌ی خواره‌وه ده‌قه‌که‌یه‌تی:\nخانه‌واده‌ی به‌رێز مامۆستا مەلا عبدالسلام ئیبراهیم کەرکوکی\nبەداخەوە هه‌واڵی وه‌فاتی که‌سایه‌تی ئایینی و کۆمەڵایەتی کەرکوک (مامۆستا مەلا عبدالسلام ئیبراهیم کەرکوکی)مان پێگه‌یشت، کە ئێوارەی ئەمرۆ بە هۆی نەخۆشی کۆرۆنا کۆچی دوایی کرد.\nبه‌و بۆنه‌وه پرسه‌و سه‌ره‌خۆشی لە خانه‌واده‌و که‌س و کاری مامۆستای ره‌حمه‌تی ده‌که‌ین، له‌خوای گه‌وره داواکارین سه‌برو ئارامی به خزم و دۆستانی ببه‌خشێت و جێگه‌ی مامۆستای ره‌حمه‌تی به‌هه‌شتی به‌رین بێت.\nژماره‌ی سه‌ردان : 7874613


(غه‌مگین) شاعیرێكی كلاسیكیی له‌بیر كراوی ناوچه‌ی شه‌قڵاوه – Denegkan\n(غه‌مگین) شاعیرێكی كلاسیكیی له‌بیر كراوی ناوچه‌ی شه‌قڵاوه\nbyهێمن\tJune 26, 2011\tئەدەب\nهێمن عومه‌ر خۆشناو(شه‌قلاوه)*\nشاعیرانی كلاسیكیی كوردیمان ره‌نگه زۆربه‌یان ئه‌و كه‌ش و هه‌وایه‌یان بۆ نه‌ڕه‌خسا بێ، كه بۆ هه‌ندێك له شاعیرانی ئه‌وسا سازێنرابوو، جا چ له‌به‌ر جۆر و نرخی شیعره‌كان بووبێ، یا بارودۆخی تایبه‌تی خودی شاعیره‌كه، له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی ئێستا له‌باره بۆ بڵاوكردنه‌وه‌و ناساندنی شاعیرانی ئێستامان ئه‌گه‌ر بۆ شاعیرانی كلاسیكیمیان و سه‌رده‌می زیندوویه‌تی ئه‌وان ره‌خسابایه، ره‌نگبوو داهێنانی زیاتر له‌مه‌و هه‌ریه‌كه‌یان جگه له دیوانێك خاوه‌نی چه‌ند قاتی به‌رهه‌می بڵاوكراوه ده‌بوون و زیاتر هان ده‌دران بۆ نووسینی به‌رزو، زۆر به‌رهه‌میش له فه‌وتان رزگار ده‌بوون. به‌ڵام داخه‌كه‌م بریاو سه‌د بریا دادی ناداو داری بریاش بێ به‌رهه‌مه. بۆیه ئه‌گه‌ر چاومان به هه‌ر ده‌ستنووس و به‌یازێكی شاعیرانمان بكه‌وێت پێویسته هه‌رچی زووه ئه‌گه‌ر كه‌م و كوڕی و ناته‌واویشی له هه‌گبه دابێ، په‌له‌ی نوووسینه‌وه‌و ساغكردنه‌وه‌ی لێ بكرێ و به چاوی ئه‌و كاته‌وه شه‌ن و كه‌و بكرێ و ره‌گه‌ڵ تۆماری شاعیرانی دیكه‌مان بخرێ و به‌رهه‌می ماندووبونی شاعیره‌كه بخرێته به‌ر دیده‌ی خوێنه‌ران.\nله سۆنگه‌ی ئه‌مه‌وه‌و ده‌مێك بوو هه‌ستی هه‌ڵوه‌دای كۆكردنه‌وه‌ی ده‌ستنووس و شیعری شاعیران له مێشكم دنه‌ی ده‌دا، دوو ساڵ له‌مه‌و به‌ر به‌هۆی چه‌ند هاوڕێیه‌كمه‌وه زانیم كه شاعیرێكی به شێوه كلاسیكیی له ده‌ڤه‌ری خۆشناوه‌تی و به‌تایبه‌ت شه‌قڵاوه هه‌بووه‌و تاكوئێستا كه‌س ئاوڕی لێنه‌داوه‌ته‌وه‌و دیوانه‌كه‌شی هه‌ر به ده‌ستنووس ماوه‌ته‌وه. ئه‌و شاعیره‌ش ( عه‌بدوڵڵا جه‌وهه‌ری- غه‌مگین)ـه، خۆشبه‌ختانه سه‌ردانی به‌ڕێز مامۆستا محه‌مه‌دی كوڕی ئه‌و شاعیره‌مان كرد و ئه‌ویش به سینگێكی فراوانه‌وه به مه‌به‌ستی ساغكردنه‌وه‌ی، دیوانه‌كه‌ی خسته به‌رده‌ستم و له‌گه‌ڵ ده‌فته‌رێك كه بیره‌وه‌ری و ژیاننامه‌ی شاعیری لێ نووسرابوویه‌وه. ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی مامۆستا محه‌مه‌د جێگای سوپاس‌و پێزانینه، چونكه بنه‌ماڵه‌ی گه‌لێك له شاعیرانمان ده‌ستنووسه‌كان وه‌ها ته‌قه‌ت ده‌كه‌ن ده‌ستی توێژینه‌وه‌ی نه‌گاتێ‌و سه‌ره‌نجام ده‌بێته خۆراكی مێروو‌و مشك‌و مۆرانه، ئاخۆ ده‌بێ چه‌ند به‌رهه‌می مه‌لا‌و زانا‌و شاعیرانی كورد وه‌ها فه‌وتابن، به‌تایبه‌تی ناوچه‌ی خۆشناوه‌تی كه مه‌ڵبه‌ندی حوجره‌و زانست‌و زانستپه‌روه‌ری بووه، به‌ڵام له‌چاو ناوچه‌كانی تری كوردستان كه‌مترین به‌رهه‌م‌و، كه‌شكۆڵی ئه‌و ناوچه‌یه كوانێ؟ چش!!\nئه‌م شاعیره وه‌ك ئه‌وه‌ی له ناسنامه‌كه‌ی و ده‌فته‌ره ده‌سنووسه‌كه‌ی نووسراوه، ناوی ( عه‌بدوڵڵا ئیسماعیل مه‌لا فه‌تحوڵڵا )یه و له ساڵی 1924 له گه‌ڕه‌كی خانه‌قای شاری هه‌ولێر چاوی به دونیا هه‌ڵهێناوه. له ته‌مه‌نی ده ساڵیدا باوكی خستویه‌تیه به‌ر خوێندن له مزگه‌وتی قه‌ڵاتی هه‌ولێر لای مه‌لا سه‌ید حوسێن. پاش خوێندنی سیپاره ره‌وانه‌ی مزگه‌وتی خانه‌قای شێخ مه‌زهه‌ره‌دین كراوه‌و لای مه‌لا عه‌بدولحه‌كیم، هه‌تاوه‌كو قورئان و هه‌ندێك كتێبی سه‌ره‌تایی ته‌واو كردووه، پاشان چه‌ند شوێنی تر گه‌ڕاوه بۆ خوێندن و دواتر له‌به‌ر بژێوی ژیان ده‌ستی به كاركردن كردووه‌و له‌وانه كرێكاری رۆژانه‌و چه‌خماغچییه‌تی و سه‌پانی و دروێنه‌و كه‌بابچیه‌تی…..هتد\nله سه‌ره‌تای په‌نجاكان و هه‌تا كۆچی دوایی، ژیانی له شارۆچكه‌ی شه‌قڵاوه به‌سه‌ر بردووه‌و له18ی ته‌ممووزی ساڵی 1993 كۆچی دوایی كردووه‌و له گۆڕستانی گردی زه‌یتوون له شه‌قڵاوه نێژراوه.\nئه‌م شاعیره‌مان وه‌كو له ناسنامه‌كه‌شی ده‌رده‌كه‌وێت ، نازناوی خێزانییان (جه‌وهه‌ری) بووه، به‌ڵام كه تێبینی ده‌كه‌ین، له شیعره‌كانیدا ته‌خه‌للوسی (غه‌مگین) ی بۆ شیعره‌كانی خۆی هه‌ڵبژاردووه. غه‌مگین وێڕای نووسینی بیره‌وه‌ری و سه‌ربرده‌ی ژیانی خۆی كه نموونه‌ی مرۆڤێكی زه‌حمه‌تكێش وسته‌م دیده‌مان نیشان ده‌دات و له‌تاو ئازارو ژانی ژیاندا كۆڵینه‌داوه‌و ده‌ردو مه‌ینه‌تیه‌كانی به شێوازێكی جوان و ناوازه خستۆته سه‌ر كاغه‌ز و هه‌وڵیداوه به ڕاناوی كه‌سی سێیه‌می تاك سه‌رجه‌می به‌سه‌رهاتی ژیانی بنووسێته‌وه‌و له‌م ڕوه‌وه مرۆ به خوێندنه‌وه‌ی شاره‌زاییه‌كی ته‌واوی له‌سه‌ر ژیانی ئه‌وشاعیره ده‌بێت و هه‌ست ده‌كات نووسه‌ر راستگۆیانه واقیع و سه‌ربرده‌و به‌سه‌رهاتی ژیانی نووسیوه‌ته‌وه‌و بۆ ئێمه‌مانان تۆماری كردووه. جگه له‌م بیره‌وه‌رییانه ده‌فته‌رێكی شیعریشی نووسیوه كه نزیكه‌ی 25 شیعر له‌خۆ ده‌گرێت و ئه‌میش به هه‌مان شێوه ره‌نگدانه‌وه‌ی ژیانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی و به تێكهه‌ڵكێش له‌گه‌ڵ شیعری ئه‌وینداری و به رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ نازناوه‌كه‌ی كه به‌ڕاستی له به‌شی ژینی خۆیدا غه‌مگین وغه‌مبار بووه‌و سه‌راپای شیعره‌كانیشی به ته‌م و هه‌وری غه‌م و نیگه‌رانی داپۆشراون.\nغه‌مگین، كاریگه‌ری شاعیرانی كلاسیكی به گشتی و به تایبه‌ت میسباح ولدیوانی ئه‌ده‌ب و وه‌فایی و صافی و عه‌ونی و وافی له‌سه‌ر بووه‌و ته‌خمیس و تێكهه‌ڵكێشی له‌گه‌ڵ شیعری زۆرێك له‌و شاعیرانه‌ی ناومان هێنان، نووسیوه.\nئه‌و له شاری مووصل بۆ ماوه‌ی چوار ساڵ له لای یه‌كێك له خه‌لیفه‌كانی صافی، به ناوی مامه‌ند كاری كردووه. له هه‌ولێر زۆر براده‌ری مامۆستا گیوی موكریانی بووه‌و هه‌رجارێك هاتبایه هه‌ولێر سه‌ردانی ده‌كرد(1).\nسه‌رجه‌می شیعره‌كانی غه‌مگین، به شێوازی كلاسیكیی نووسراون و په‌یڕه‌وی یه‌كێتی قافیه‌یان كردووه‌و به‌ڵام له ڕووی كێشه‌وه ناته‌واوییه‌ك له كێشه‌كان ده‌بینرێت‌و جار جار له‌نگی تێده‌كه‌وێت، له‌مه‌وه ده‌رده‌كه‌وێ كه شاعیر به ته‌واوی شاره‌زایی به‌حره عه‌رووزییه‌كانی شیعر نه‌بووه. به‌ڵام هه‌رچۆنێك بن شیعری ته‌ڕو پاراون و پڕن له وێنه‌ی جوان و حاڵی ده‌ردی مرۆڤێكی غه‌مبار و مه‌ینه‌تبار به كه‌ش و هه‌وایه‌كی كلاسیكییانه نیشان ده‌دات .\nغه‌مگین به بێزارییه‌وه ده‌ڕوانێته ژیان وهه‌ست ده‌كا سته‌م و سته‌مكاری گه‌یشتۆته ئه‌وپه‌ڕی و ته‌ختی گه‌ردوون خه‌ریكه سه‌ره‌نگون بێت و له‌به‌رئه‌وه داوا ده‌كات، كه عیسای مه‌سیح بۆ له‌ناوبردنی ده‌جال بێته‌وه. چونكه ئه‌و پێی وایه ده‌جال هه‌موو دونیای گرتووه‌و دره‌نگه و چاوه‌ڕوانی عیسایه‌كی فریادڕه‌سه:\nناله‌باره چه‌رخی گه‌ردوون، وه‌خته ته‌ختی وه‌رگه‌ڕێ\nوا ده‌جال ڕووی زه‌مینی گرت، كه‌ی عیسا دێته ده‌رێ؟\nهه‌ژاری و سته‌می ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان له هه‌ژاران، غه‌مگینی وا لێكردووه، هه‌ست به نادادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی بكات و له‌م ڕوه‌وه وا حسێب ده‌كات، كه شانه‌كه هه‌ر له سه‌ری هه‌ژاران ده‌شكێته‌وه‌و به‌ندیخانه‌كان جمه‌یان دێت له هه‌ژارو بێده‌سه‌ڵاتان، ئه‌م پێوانه‌یه ده‌خاته قالبی په‌یڕه‌وانی ده‌جال و پێی وایه جگه له كافرو بێ بڕوا، هه‌ر ته‌نها له ناو موسڵماناندا چه‌ندین هه‌زار له په‌یڕه‌وانی ده‌جال هه‌ن و له كۆتاییش پێی وایه ئه‌مه حیساب ناكرێ و ناتوانرێ هه‌مووی تۆمار بكرێ:\nبۆی حیساب ناكرێ غه‌مگین، تابیعه‌ی ئه‌هلی ده‌جال\nسه‌د ئه‌وه‌نده‌ت بۆ به‌یانكه‌م، پاك نایه‌ته ده‌فته‌رێ\nغه‌مگین، پێی وایه هه‌ژاری له‌به‌رده‌م به‌ده‌ستهێنانی ئاوات و هیوایه‌كان ڕێگره و، هه‌موو شته جوان و پڕ به‌هاكان چه‌شنی گه‌وهه‌رن و هه‌ژاری‌و مه‌ینه‌تباری غه‌مگین ناتوانێ تخوونی بكه‌وێ، له‌به‌ر ئه‌وه شاعیر لێره‌شه‌وه هه‌ستی داغداری كێشه‌ی چینایه‌تی و به‌رز و نزمی چینه‌كانی نێو كۆمه‌ڵ و به‌ركه‌وتنی پشكی شێر بۆ ده‌ست ڕۆیشتووو ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان لای شاعیر دووباره به نشوستی خۆی وه‌ك بابایه‌كی هه‌ژار راده‌گه‌یه‌نێت. به‌م شێوه‌یه دڵ له‌نێو ئه‌و چاوه‌ڕوانییه ئازار باره‌دا، بێده‌نگ و شكاو ده‌مێنێته‌وه:\nئه‌گه‌ر بێت و ئه‌مجاره شه‌ربه‌تی وه‌صڵی هه‌بێت\nغه‌مگین ده‌رئه‌چێ له غه‌م ئه‌كه‌وێته نیعمه‌تێ\nدواجار ئه‌گاته ئه‌و هه‌ست و بڕوایه‌ی كه:\nدوو چاوی گه‌وهه‌ری ئه‌مڕۆ كه‌وتۆته ده‌ستی توجاڕ\nزه‌حمه‌ته كڕینی گه‌وهه‌ر گرانه به قیمه‌تێ\nهه‌موو هیوایه‌كان له كۆتاییدا ده‌كه‌ونه به‌ر سه‌رزه‌نشتی خودی خۆی و به بێ ئومێدێكی ناچارییه‌وه ده‌ڵێت:\nتا به‌كه‌ی غه‌مگین ئه‌ناڵی تۆ له ده‌ست فه‌رمانی یار\nنایه‌ته سه‌ر ڕێی هیدایه‌ت پێت بكا مه‌رحه‌مه‌تێ\nله شوێنێكی دیكه به‌هه‌مان نووزانه‌وه‌و ناڵین له ده‌ست نه‌هه‌ماتییه‌كان و بێزار بوون له ژیان به‌وه‌ی كه دڵی له‌گه‌ڵ خوێن و برینداریی دایه‌و برین و كێم كه‌وتۆته ناوی و به خه‌نجه‌رو تیری ئه‌وین دڵی شه‌ق شه‌ق و سوتاوه، به‌و حاڵه‌ش پێی وایه گریان‌و شین چاره‌ی ئه‌و ده‌رده‌ی ناكات و تازه كار له كار ترازاوه:\nبێ فائیده كه بیكه‌م شین، نه‌ماوه هیچ سه‌مه‌ر بۆ ژین\nشكاوه قیمه‌تی سه‌نگین، سوتا رۆح و دڵی شیرین\nچاره ناكا شین و گرین، به‌ده‌ن پڕه له ده‌ردو برین\nقیمه كرا دڵی خورین، به دانه دانه‌ی خه‌نجه‌ری.\nله‌م شیعره‌ی سه‌ره‌وه‌دا شاعیر سه‌روای ناوه‌وه‌وی له شیعره‌كه به‌كارهێناوه‌و ریتمێكی مۆسیقایی به ته‌واوی ده‌قه‌كه به‌خشیوه.\nله شیعرێكی ره‌نگاڵه (موله‌ممه‌ع)یشدا به كاریگه‌ری وه‌فایی شاعیر، وێنه‌یه‌كی جوان ده‌كێشێت و به نووسینی نیوه دێرێكی كوردی له‌گه‌ڵ نیوه دێرێكی عه‌ره‌بی، ئاواز و ریتمێكی مۆسیقایی ده‌به‌خشێته شیعره‌كه‌و دایه‌لۆگێك له نێوان خۆی و دولبه‌ره‌كه‌ی ده‌سازێنێ، كه بۆن و به‌رامه‌ی غه‌مگینیی خۆی پێ ناشاردرێته‌وه‌و تێكه‌ڵی هه‌موو وشه‌و هه‌ناسه شیعرییه‌كانی بووه:\nچوومه لای پێم گوت به روخسه‌ت، به غه‌زه‌ب هاته جه‌واب\nلا عفاك الله عنك انك من الڤالمین\nپێم گوت ئه‌برۆی چاوه‌كه‌ت وه‌ك نه‌جمه‌و قه‌مه‌ر گوتی:\nزین الله السما‌و بنجم العاشقین\nئه‌گه‌رچی من موسته‌حه‌قی ئاگرم فه‌رموی ئه‌توو:\nمالك الفكر والعقل تصبح بالنادمین\nله ته‌واوی شیعره‌كانی غه‌مگین، وشه‌كانی غه‌م، هه‌ژار، زیندان، فرمێسك، فیراق……..تاد، به زۆری دووباره ده‌بنه‌وه‌و شوێنی زۆریان له ته‌واوی ده‌قه‌كان داگیر كردووه، هاوكات له‌گه‌ڵ ره‌شبینیه‌كی له راده‌به‌ده‌ر كه مرۆڤ به رامان له ژیان و به‌رهه‌مه‌كانی سه‌رنجی چاوی له‌سه‌ریان ده‌سه‌نگرێته‌وه.\nله شیعرێكدا له باسی فیرقه‌ته‌وه به ده‌ردێكی بێ ده‌رمانی داده‌نێ و هه‌موو چاره‌سه‌رێكیش به وه‌سڵ و گه‌یشتنه دولبه‌ر ده‌زانێ:\nده‌ردی فیرقه‌ت نیه ده‌رمانی به غه‌یری ئیتیصال\nبه یاری بێ وه‌فا پڕ له جه‌فا پڕ له عیتاب\nفرمێسكی چاوی غه‌مگین وه‌ستا وه‌كو گه‌وهه‌رات\nئاره‌قه‌ی گۆنه خاڵداری قه‌تره‌یه‌كه صه‌د حیباب\nله ناو ده‌ریای غه‌میشدا شاعیر له چه‌ندشوێنێ دونیا به ده‌ریای غه‌م ده‌چوێنێ و خۆشی نقوومی ئه‌و ده‌ریایه‌یه‌و له دواییشدا ئه‌وه ده‌رك ده‌كا كه هه‌موو ژیانی دونیای رابوارد كه‌چی خۆشی و خۆشگوزه‌رانی نه‌بینی، جگه له غه‌م و ده‌رد و مه‌ینه‌تییه‌كانی ژیان:\nهه‌موو عومرم به‌سه‌ر چوو خۆشیم نه‌دی له جیهان\nبه غه‌یری غه‌م و غوصصه بۆ ئه‌و دڵی داغدار.\nئه‌م كورته نووسینه ته‌نیا ده‌رخستنی نموونه‌یه‌ك له شیعره‌كان و خستنه ڕووی كورته‌یه‌ك له ژیانی ئه‌و شاعیره له بیر كراوه‌ی كورد بوو، كه ده‌كرێ زیاتر له‌باره‌یه‌وه بنووسرێت و نێوی بخرێته پاڵ شاعیره‌كانی كوردمان و له به‌شه‌كانی دیكه‌ی هونه‌ری شیعریدا قسه‌و باس سه‌باره‌ت به شیعره‌كانی بكرێت.\nلێره‌وه ده‌مه‌وێ رایبگه‌یه‌نم كه ته‌واوی شیعره‌كانی به چاوپۆشین له راده‌ی به‌هێزی‌و بێهێزی ده‌قه شیعرییه‌كان، (به مه‌به‌ستی پاراستنیان وه‌ك ئه‌رشیفێك) له‌گه‌ڵ كورته‌ی بیره‌وه‌ری‌و ژیاننامه‌ی شاعیر به خه‌تی خۆی، له لایه‌ن به‌نده‌وه ساغكراونه‌ته‌وه‌و له شێوه‌ی كتێبێكی قشتیله‌دا، دوو ساڵه چاوه‌ڕێیه كه خه‌مخۆرێك، ده‌زگایه‌كی چاپه‌مه‌نی، روو بنێ‌و بخرێته به‌ر رووانی، تا رووی هه‌تاوی چاپیان تێ بكا.\nPrevious كه‌مه‌ری وه‌ڵامێك …. ڕۆژ هه‌ڵه‌بجه‌یی\nNext چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”


کورد ناردنی نوێنه‌ر بۆ کۆمیسیۆنی عێراق دوا ده‌خات |\nHome سەرەکی کورد ناردنی نوێنه‌ر بۆ کۆمیسیۆنی عێراق دوا ده‌خات\nله‌و نۆ دادوه‌ره‌ی که شوێنی کۆمیسیارانی کۆمیسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنی عێراق ده‌گرنه‌وه دوانیان به‌ر کورد ده‌که‌ون، به‌ڵام به هۆی ئه‌وه‌ی کورد تێبینیی له‌سه‌ر یاسای هه‌ڵبژاردن و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی کۆمیسیۆن هه‌یه ناردنی نوێنه‌ره‌کانی دوا ده‌خات.\nكۆمیسۆینی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق هەڵوەشێندراوەتەوە، نۆ قازی جێگه‌ی ئەو كۆمسیۆنە دەگرنەوە تا هەڵبژاردنی كۆمیسیۆنێكی تر، لەو ڕێژەیە تا ئێستا ناوی حەوت قازی وەك پشكی عێراق ئاشكرا كراوە و بەغدا چاوەڕێی نوێنەرە كوردەكانە، به‌ڵام لایه‌نه کوردییه‌کان پڕۆسەكە بە ناشەفاف دەزانن و ڕەخنەی دانانی دادوه‌ره‌کان دەكەن بەو شێوەیە.\nد تەها حەمەدئەمین، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراکسیۆنی یەکێتیی بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״ئێمە وەک کورد هەر لە سەره‌تاوە ڕازی نەبووین لەسەر یاسای هەڵبژاردن و هەڵوەشاندنەوەی کۆمیسیۆن، ئەوەش بووەتە بابەتێکی سیاسی و مەسەلەی تەوافوقی سیاسیشی هەڵوەشاندووەتەوە، نەدەبوو لەگەڵ کورد وا بکەن، دەبوو حەلێکی مامناوەند دابنرێت تا ئێمەش بە یاسای هەڵبژاردن و کۆمیسیۆن ڕازی بین.״\nوتیشی: ״ئەم دواکەوتنەی دەستنیشانکردنی نوێنەری کورد بۆ ناو کۆمیسیۆن لێکەوتەی ئەوەیە، کە هەرێم ڕازی نییە بە یاساکە و هەر بۆیەش تا ئێستا سستی هەیە لە دەستنیشانکردنی نوێنەر بۆ ئەو کۆمیسیۆنە.״\nئێستا حکومه‌تی عێراق له چاوه‌ڕوانیی دادوه‌ره کورده‌کاندایه تا شه‌رعییه‌تیان پێ بدرێت تا هه‌ڵبژاردنی ده‌سته‌ی کۆمیسیارانی نوێ.\nبەهار مەحمود، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بە ״ئاژانس״ی وت: ״ئەو پڕۆسەیە زۆر بە ناشەفافی تێپەڕیوە، ئێمە پرسیارمان ئاڕاستەی دەسەڵاتی دادوەریی عێراق كردووە لەسەر ئەو پرسە تا وەڵام بدرێینەوە، دەبوو ناوی ئەو قازیانەی كە خۆیان كاندید كردووە بۆ كۆمیسیۆنەكە پێشتر ئاشكرا بكرێن، ئینجا دوایی هەڵبژاردنیان بۆ بكرایە و كات و شوێنی هەڵبژاردنەكە بە شەفافی دیاری بكرایە.״\nئێستا ئه‌نجوومه‌نی دادوه‌ریی هه‌رێم له یه‌کلاییکردنه‌وه‌ی ئه‌و دوو نوێنه‌ره‌دایه تا هه‌رکات بڕیار درا ئاماده بن و بنێردرێن بۆ به‌غدا.\nشەهرام میرحاج، وتەبێژی ئەنجوومەنی دادوەریی هه‌رێم بە ״ئاژانس״ی وت: ״تا ئێستا هیچ ناوێكمان نەناردووە بۆ بەغدا، بەڵام ئێستا لە دیراسەكردن و تاوتوێكردنی ئەو بابەتەداین، تا دەستنیشانی ناوی دوو حاكم بكەین وەك نوێنەری كورد.״


بەهەشت | نهێنى یەكانى جەژن\nمیوانی سەرهێڵ: ٣٩\nمیوانی ئەمڕۆ: ١٦٢٦\nمیوانی هەفتە: ٤٧٧٥\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٧٩٠٩\nنهێنى یەكانى جەژن\nنووسەر: پشتیوان محمد\nبەرواری بڵاوکردنەوە: ٢٠١٤/٠٧/٢٩\nئەى موسڵمانى خۆشەویست: تێگەشتن لە نهێنى پەرستش و دورشمە ئاینییەكان مانایەك و ووزەیەكى تر دەبەخشێتە ڕوحەكان بە شێوەیەك كە ڕوحەكان زیاتر ئاشنا دەبن بە چێژى سوود و واتاى ئەم دروشمانە وە یەكێك لەو دورشمە ئاینیانە كە ئێمە ساڵانە بە هۆیەوە دڵەكانمان پڕ دەبن لەشادى و چاوەكانمان گەشاوە تر دەبن ((جەژنى ڕەمەزان و جەژنى قوربان))ە كە دوو منارەى ڕووناك كەرەوەى ڕێگاى موسڵمانانە وە موسڵمانان پێویستە شانازى بەم دوو جەژنەوە بكەن، وە هەریەكێك لەم جەژنانە ئاینى پیرۆزى ئیسلامدا چەندەها یاسا و ئاداب و نهێنى تێدا داناوە كە من لەم نوسینەدا بەكورتى تەنها ئاماژەم بە (نهێنیەكان) كردووە تاوەكو لە شنەباى سۆزو بەزەیى ئەم جەژنە بێ بەش نەبین وە هێدى هێدى لە نهێنیەكان بگەین وە جەژن بكەینە ماڵى ڕازاوەى گەردن ئازایى و لێبوردن و سەردان و ئاشت بوونەوە....\n1- بەڕاستى جەژن ڕواڵەت و دیمەنێكە لە دیمەنەكانى ئایینى پیرۆزى ئیسلام وە بە هەرە بەرزترین ڕێوڕەسمى ئایینى دێتە ئەژمار كە چەندەها یاساو پەند و مانا و نهێنى گرنگى تێدا بەرجەستە دەبێت كە سەد مەخابن زۆربەى موسڵمانان لێى بێ ئاگان و ناگەنە پەنهانییەكانى.\n2- جەژن لە ڕوو مورۆڤایەتیەكەیەوە ڕۆژێكە كە هێزى دەوڵەمەند و لاوازى هەژاران كۆدەبنەوە بەیەكەوە لەسەر خوانى خۆشەویستى و دادپەروەرى خواى پەروەردگار كە ناونیشانەكەشى (زەكات و لێبوردن و ئاشت بوونەوەیە).\n3- جەژن لەڕووى مانا ئاینیەكەیەوە واتە سوپاسگوزارى بۆ خوا لە دواى تەواوكارى پەرستشەكان، كە ئەمە تەنها بەزمان ناوترێ بەڵكو لە نێو دڵدا هەڵدەقوڵێ و بەرهەمەكەشى دڵنەوایى و ڕازى بوونە بەم بۆنەیە، وە لە ڕووكەشیشدا خۆشى و گەشانەوەیە وە تێكەڵ بوونى موسڵمانانە، وە بەشداریكردنە لەم پەرستشە وە سڕینەوەى سنورى دابڕانى نێوان هەژاران و دەوڵەمەندەكانە.\n4- جەژن ڕەنگدانەوەى هەیە لەسەر دەوڵەمەندەكان بە شێوەیەك كە دەوڵەمەند لەو پەڕى خۆشى و ڕابواردن و شادى یە سامانى دونیاى لەیاد نامێنێ و دادەبەزێت بۆ ئاستى هەژاران وە ئەوانەى كە لەدەوروبەرى ئەمن هەمووى بە براو پاڵپشتى خۆى ئەزانێ وە هەرچى هەڵەى ساڵى ڕابردووى خۆى هەیە هەمووى بە چاكەى ئەم ڕۆژە پیرۆز و پرشنگدارە دەسڕێتەوە.\n5- جەژن ڕەنگدانەوەى هەیە لەسەر هەژار و دەست كورتەكان هەژاران لەم ڕۆژەدا هەرچى پەژارەى دڵیان هەیە هەمووى فڕێ ئەدەن وە دڵەكانیان پڕ دەبێت لە شادى، وە جەژن بە دەستەكانى نێو چاوى هەژاران دەسڕێتەوە لە تۆزى بێزارى و ناڕەحەتیەكانى ساڵى ڕابردوو، وە ناخى هەژاران ڕادەماڵێ لە هۆكارەكانى بێ هیوابوون و لاوازى.\n6- جەژن لە ڕووى مانا دەروونیەكەیەوە سنورە لە نێوان كۆتكردنى دەروون كە ئەندامەكانیش بۆى ملكەچن وە لە نێوان دەرپەڕین و كرانەوەیەك كە ئارەزووحەزەكان بۆى دەخوازن.\n7- جەژن لەڕووى مانا كاتیەكەیەوە (زەمەنیەكەى) ڕۆژێكە تەرخان كراوە بۆ لە بیرچوونى ناڕەحەتى و چێژى تاڵیەكان وە پەروەردەكردنى دەروون بۆ بەرخودان و تێكۆشان.\n8- جەژن لە ڕووى مانا كۆمەڵایەتیەكەیەوە ڕۆژانێكە منداڵان باران و ڕەحمەتى سۆزو بەزەیى خۆشى دەپۆشێ وە هەژاران دەست لە ملى بەخشندەیى و كرانەوەى دەكەن وە خزمان هەموویان بەیەكەوە دەگەن وە موسڵمانان كۆدەبنەوە لەسەر خوانى لێبوردن وە سەردانى یەكترى، ڕۆژێكە دەروونەكان ڕق و كینە لە یادى خۆیان دەبەنەوە وە دڵەكان پاك دەبێتەوە بەڕاستى ئەوانى ئاماژەم پێ كرد هەمووتازەكردنەوەى پەیوەندى كۆمەڵایەتى یە كە خۆى لە چڵە پۆپەى خۆشەویستى و وەفاو برایەتى دا دەبینێتەوە.\n9- جەژن شادیەكى كشتگیرە لە دەرگاى هەموو ماڵێك دەدات وە لە نێو خێزانەكاندا ڕایەخەى خۆشى ڕادەخات.\n10- بۆ جەخت كردنەوە لەسەر لایەنى كۆمەڵایەتى لە جەژندا ئایینى پیرۆزى ئیسلام زەكاتى سەرفترەى داناوە لە جەژنى ڕەمەزاندا وە قوربانى كردن لە جەژنى قورباندا. بەڕاستى حیكمەت و پەندیش لەم دوویاسا بە پێزە لە جەژندا بەخشندەیى و خێر و چاكە و هاوكارى یە بۆ ئەوەى هەر لەگەڵ گزنگى خۆرى بەرەبەیاندا ڕووەكان بگەشێنەوە و بزێوى شادى لێوەكان بنەخشێنێ وە دڵەكان پڕبن لە شادى.\n11- لە جەژندا چەندەها یاساى تێدایە بۆ شكاندنەوەى دەروون لە پەتاى زوڵم و خۆبەزل زانین و لە خۆبایى بوون، و چەندەها نهێنى تێدایە بۆ پاككردنەوەى دڵ... جەژن واتە: دادپەروەرى لە نێوان هەموو توێژە جیاوازەكانى كۆمەڵ، جەژن واتە: یەكبوون، چاكخوازى، قوربانیدان، خۆشەویستى، گەردن ئازایى...\n12- جەژن واتە: مەیدانى پێشبڕكێى چاكخوازان، وە بوارى كێبڕكێ یە بۆ بەدەست هێنانى چاكە.\n13- گەورەیى جەژن زیاتر لەوەوە ئاشكرا دەبێت كە هەریەك لەم دوو جەژنە خاوەنى ڕێوڕەسمى ئاینیین كە هۆى گەشەن بۆ ڕۆحەكان وە هەوێنى توندوتۆڵ كردنن بۆ لایەنە كۆمەڵایەتیەكان، وە شنەباى تاك و كۆمەڵگاكان كە ئەویش ((ڕۆژووى مانگى ڕەمەزان و قوربانى كردنە))\n14- ئەم دوو جەژنە جەژنى ئاینین بە هەموو ئەو پەرستشانەى كە تێداهەن تەنانەت ئەو سوننەتانەى كە ئێمە لێی بێ ئاگاین وەكو خۆڕازاندنەوە، بۆن خۆش كردن، پارەبەخشین، پێشوازى میوان، شادى كردن، ئاشت بوونەوە، لێبوردن.\nئەم كردەوانە هەمووى بە چاكە بۆمان دەنوسرێت ئەگەر نیازمان پاك بێت و مەبەستمان خوا بێت چونكە بە ڕاستى یەكێكە لە تایبەتمەندییەكانى ئەم ئاینە پیرۆزە ئەوەیە كە ئەگەر نیەتمان بۆ خوا بێت ئەوە كردەوەكانى دونیاشمان بە چاكە بۆ دەژمێردرێت، وەكو پێغەمبەرى خوا (صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: ((حتى اللقمة تضعها فيّ امرأتك)) واتە: تەنانەت ئەو پاروەى كە دەیكەیتە دەمى هاوسەرەكەتەوە بە چاكە دەنوسرێ.\n15- هەردوو دیوى جەژنەكان لە فەرهەنگى ئیسلامدا واتە: (جوانى، شكۆى، مەزنى، كامڵ بوون، پەیوەست بوون، تێكەڵاوى موسڵمانان، لێبوردن، بەخشین، خەندەیى سەرلێوەكان، شادى دڵەكان، ماڵئاوایى لەخەمەكان، بەهارى ڕوحەكان...)\n16- نهێنى پەند وەرگرتن لەم جەژنانەدا لە خودى ڕۆژەكە نیە كە لە بەرەبەیانەوە دەست پێ دەكات و لەگەڵ خۆرئاوابوون ماڵئاوایى دەكات... بەڵكو نهێنى پەند وەرگرتن لەم ڕۆژەدا بە كردەوە چاكەكانێتى لە (چاكەكردن و لێبوردن و ئاشت بوونەوە و سەردانى هاوڕێ و خزمان....)\nسەرنج و تێڕامان\nئەوانەى كە ئاماژەمان پێ كرد چەند مانا و نهێنى یەكە كە ئیسلام بایەخیان پێ ئەدات لەم دوو جەژنە... بەڵام سەد مەخابن موسڵمانان لە زۆربەى ئەم نهێنیانە بێ ئاگان وە نەچوونەتە ناخى ئەو پەرستشانەى كە لەم ڕۆژەدا بایەخێكى ئێجگار زۆرى هەیە وە كاریگەرى هەیە لەسەر خودى موسڵمانان.\n1- زۆربەى موسڵمانان ئەم دوو جەژنەیان ڕاماڵیوە لەبەرگ و پۆشاكە ئاینیەكەى وە لایەنە ڕوحیەكەیان پەراوێز خستووە وە لەسەر ئەنجامى ئەم پەراوێزخستن و پشتگوێ خستنە دەبینین موسڵمانان زۆر بەساردى وە بێ بایەخیانە پێشوازى لەم دوو جەژنە دەكەن بەڵكو وەكو كاڵایەك هەڵس و كەوتى لەگەڵ دەكەن وە بەهەلى ئەزانن بۆ ئەوەى بازرگانى بەسەرەوە بكەن وە هەر كە ڕۆژانى جەژن نزیك بوویەوە نرخ لەبازاڕدا دەگاتە ئەو پەڕى گرانى.... كە ئەمانە هەمووى نەزانى ودووریە لەو لایەنە ڕوحیانەى كە باسمان كرد وە كاریگەر نەبوونە بە جەژن و ماناكانى.\n2- وەكو وتمان: جەژن بوارى شادى و سەردان و خۆشى كردن و فەرامۆش كردنى خەم و پەژارەكانە بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا نابێت موسڵمانانى جیهان لە یاد بكەین و ئەوانەى كە لە جیهاندا دەناڵێنن بەدەست زوڵم و زۆردارى و هەژارى و دەربەدەرى و شەڕو كێشەوە بەڵكو پێویستە هاوخەمى ئەوان بین ڕەنگە بپرسى و بڵێى: كەواتە نابێت پۆشاكى نوێ لەبەر بكەین وە نابێت شادى بكەین.....؟!!!\nلە وەڵامدا دەڵێم: نەخێر هاوخەمى بە پاڕانەوە و نزا دەبێت لە پەروەردگار بۆ ڕزگار بوون و سەرفرازى موسڵمانانى جیهان ئەوانەى كەوا بەدەست زوڵم و ستەم و هەژارى یەوە دەناڵێنن.\n3- بێگومان تۆى باوك یان دایك یان برا یان خوشك خۆت ئامادەكردووە بۆ جەژن بەجل وبەرگى نوێ یان بە ئامادەكردنى خوانى ڕازاوە لەگەڵ ئەمەشدا خۆت ئامادە بكە بۆ ڕەزامەندى خواى پەروەردگار\n* دڵسۆزانە سەردانى دراوسێ و خزم و هاوڕێكانت بكە\n* دڵسۆزانە ئەو كەسانەى لێت زویر بوون ئاشتیان بكەرەوە باشنەباى سۆزى جەژن دڵەكانتان ڕاماڵێت لە ژەنگى ڕق و كینە و زویر بوون بالێوەكانتان خەندەى لێ ببارێ بەسەر هەژاران و هەتیوان دا مەرج نى یە چاكە تەنها پارە بەخشین بێت بەڵكو ووتەیەكى شرین چاكە (صدقة) یە.\nلە یادت نەچێت\nلەگەڵ هەڵهاتنى گزنگى خۆرى یەكەم بەرە بەیانى جەژندا كاتێك كە دەستى دایك و باوكت ماچ دەكەیت وە چاوەكانت گەشە بەڕووى هاوسەرەكەت وە دەست لە ملى برا و خوشك و كەس و خزمەكانت ئەكەیت وە پاشان كۆدەبنەوە لەسەر خوانى ڕازاوەى جەژن\nهەتیوان لەبیر نەكەیت... ئەو كەسانەى كە بێ بەشن لە سۆز و بەزەیى باوكیان.\nئەو بێوەژنانەى كە بێ بەشن لە خەندەى هاوسەرەكانیان.\nئەو منداڵانەى كە بێ بەشن لە باوەشى گەرمى دایكیان.\nوە ئەو دایك و باوكانەى كە بێ بەشن لە چاوى گەشى منداڵەكانیان.\nلە یادت نەچێت... چونكە ئەمانە لە پێشوازى جەژندا فرمێسك دەبێتە میوانیان وە دڵەكانیان دەبێتە كانیاوێك لە ئاگر.\nکاتی دروستبوونی ئەم لاپەڕەیە: ٠.٠٠٢٢ چرکە


بەرپرسێكی سەربازیی ئەمریكا: چاوەڕێی جەنگێكی هاوشێوەی جەنگی دووەمی جیهان بن – wazho.net\nUniformed military personnel walks towards of the White House ahead of a protest against racial inequality in the aftermath of the death in Minneapolis police custody of George Floyd, in Washington, U.S. June 6, 2020. REUTERS/Lucas Jackson\nچارلز براون سەرۆك ئەركانی سوپای ئاسمانیی ئەمریكا جەختدەكاتەوە، شەڕی داهاتوی وڵاتەكەی ئاسان نابێت و لەگەڵ وڵاتێكی یەكسان دەبێت لە هێزدا و دەبێتەهۆی دروستبونی زیانێكی گەورە، كە لە جەنگی دووەمی جیهان دەچێت.\nچارلز براون بەپێویستی دەزانێت ئامادەبن بۆ شەڕێك، كە زیانی زۆر گەورەی لێدەكەوێتەوە، تەنانەت مەترسی لەسەر گەلی ئەمریكا دروستدەبێت، هەروەك لە شەڕی دووەمی جیهاندا دروستبو.\nسەرۆك ئەركانی سوپای ئاسمانیی ئەمریكا سەركردەكانی پێشوی وڵاتەكەی بەوە تۆمەتبار دەكات، كە رێگربون لە پێشكەوتن، لەكاتێكدا چین و روسیا بەخێراییەكی زۆر بەرەوپێشەوەچون.\nچارلز براون لە قسەكانیدا، كە لە راپۆرتێكی ماڵپەڕی “Defense News” بڵاوكراوەتەوە، دەشڵێت “ئەمریكا روبەڕوی وڵاتێك دەبێتەوە، كە لە هێزدا هاوتای دەبێت، ئەوەش لە هەر شەڕێكی تر جیاواز دەبێت، كە ماوەی دوو دەیەیە ئەمریكا كردویەتی و شەڕ لە كەناراوەكانی دورنابێت”.


كورته‌یه‌ك له‌مێژووی مه‌ی و به‌كارهێنانی له‌شیعردا – Denegkan\nكورته‌یه‌ك له‌مێژووی مه‌ی و به‌كارهێنانی له‌شیعردا\nbydengekan\tSeptember 21, 2011\tئەدەب\nله‌ده‌ستپێكی ئه‌م باسه ، ،پێویسته ئه‌وه بڵێین مه‌به‌ستمان له (مه‌ی) به‌كارهێنانی یه‌تی وه‌ك چه‌مكێكی ئه‌ده‌بی به‌شێوه‌ی جیاواز له شیعرو لای شاعیر ، لێره‌دا كه‌مێك ده‌گه‌ڕێینه‌وه بۆمێژووی سه‌رهه‌ڵدان ودروست كردنی مه‌ی ، هه‌تا حه‌رامكردنی له‌لایه‌ن ئاینی ئیسلامه‌وه ، سه‌ره‌تا به‌پێناسه كردنێكی ئه‌ده‌ب وناساندنی ده‌ست پێده‌كه‌ین و ، ده‌ڵێین”ئه‌ده‌ب بریتی یه له كۆمه‌ڵه به‌رهه‌مێكی نووسراو كه به به‌رزترین وجوانترین بیروخه‌یاڵا له باڵاترین وچاكترین وێنه‌دا ده‌رببڕێت”وه‌ك شیعرو چیرۆك وڕۆمان و…هتد هه‌مووی ئه‌ده‌ب پێكده‌هێنێت ، به هه‌ریه‌كێكیان ده‌وترێت ژانری ئه‌ده‌بی و، هه‌مووشیان به‌رهه‌می فه‌نتازیاو خه‌یاڵن ، له‌م نێوه‌نده‌دا شیعر ژانرێكی سه‌ره‌كی ئه‌ده‌به ، له‌ودیوو مانا وده‌لاله‌ته كانییه‌وه په‌یامی بۆخوێنه‌ر پێیه وه‌ك ده‌رده‌كه‌وێت ، به‌فانتازیای خه‌یاڵ ده‌نوسرێت كه له‌نێو په‌یامی شیعره‌كانیدا ده‌كرێت حاڵه‌تی خۆش وناخۆش ببینرێت و ، گه‌لێك ده‌سته‌واژه و ووته ئاماژه پێئه‌دات به‌شێوه‌ی جیاواز و به‌مه‌به‌ستی جیاواز كه “مه‌ی” یه‌كێكه له‌و حاڵه‌ت و ده‌سته‌واژانه ، دواتر گه‌ر ته‌ماشا بكه‌ین ده‌بینین”سه‌ره‌تا لای زۆرینه‌ی نه‌ته‌وه و میلله‌تان ته‌نها شیعر هه‌بووه”به‌مه‌ش جۆره‌ها ده‌ربڕینیان ده‌ربڕیوه له‌شیعره‌كانیاندا . به‌گوێره‌ی شه‌رع “مه‌ی” بریتی یه له هه‌رشتێك هۆش و ئاره‌زووی مرۆڤ دابپۆشێت ، واته به‌گوێره‌ی میزاج و كات وشوێن و نه‌ریت بۆماوه‌یه‌كی كه‌م . هه‌رله‌و مانایه‌شه‌وه ووشه‌ی “خمار” به‌كارهێنراوه ، به‌گوێره‌ی داب ونه‌ریتیش (عرف) به‌و مه‌یه ئه‌ڵێن كه له گوشینی ترێ دروست ده‌كرێت ، به‌مه‌رجێك پاڵفته‌كرابێت و كرابێته كوپه‌و كونبڕكرابێت بۆ ماوه‌یه‌ك له‌به‌رخۆر دانرابێت و ، پاشان خرابێته به‌ر سێبه‌رێك كه‌هه‌وا نایگرێته‌وه ، بێجگه له‌م جۆره هه‌موو جۆره‌كانی تری شه‌راب به گوێره‌ی جۆری ئه‌ومیوه‌یه‌یی شه‌رابه‌كه‌ی لێدروست ده‌كرێت ده‌گۆڕێت و ، تام وڕه‌نگ گیان جیاوازه مه‌ی هه‌یه تاڵه و مه‌ی هه‌یه تاڵی كه‌مه ، یاخود ته‌نها تامێكی خۆشی هه‌یه ، وه شاعیر كاتێك مه‌ی به‌كارده‌هێنێت بۆی هه‌یه خۆی مه‌ی خۆربێت ، زۆرجاریش هه‌یه‌خۆی مه‌ی خۆرنییه ، له‌هه‌ردووباری ئه‌وه‌ی شاعیرمه‌ی خۆربێت یاخودمه‌ی خۆرنه‌بێت له‌شیعردا به‌كاریان هێناوه ، ئه‌ویش به‌دوو مه‌رحه‌له تێده‌په‌ڕێت ، سه‌رخۆش بوون مه‌ست بوون كه‌پله‌ی باڵایه‌تی ، ناوی كحول له وه وه هاتووه ، كیمیاگه‌ره‌كان له‌سه‌رده‌می ئیسلامیه‌كاندا مادده‌یه‌كی وه‌ك مه‌ییان دڵۆپاندووه ، ناوی(غول) یان لێناوه غولیش له‌ڕووی زمانه‌وانییه‌وه به‌مانای فریودانی فام وهۆش دێت ، ئه‌م مادده‌یه و ناوه‌عه‌ره‌بی یه‌كه‌یشی پێكه‌وه گوێزرانه‌وه بۆ ئه‌ورووپا ، دواتر له‌داڕشتنی (الكحول) دا گه‌ڕایه‌وه بۆشوێنی خۆی ، له‌سه‌رده‌می نه‌فامییه‌وه پێش ئیسلام باده(النبیژ)بۆ دوومه‌به‌ست به‌كارهێنراوه ، خۆپێمه‌ست كردن وشیرینكردنی ئاو ، له‌به‌رئه‌وه‌ی عه‌ره‌ب ئاوی خواردنه‌وه‌یان به‌هۆی بیره‌وه به ده‌ست هێناوه ، ئاوی بیره‌كانیش لینج وناخۆش بووه ، هه‌وڵیان ئه‌دا به‌هۆی خورما یان مێووژ یان هه‌رشتێكی تر له‌و بابه‌ته تامی ئاوه‌كه ، وا لێبكه‌ن به‌كه‌ڵكی خواردنه‌وه‌بێت ، خه‌ڵكی مه‌ككه ئاوی زمزمیان به‌و شێوه پاكده‌كرده‌وه ، ده‌گێڕنه‌وه‌عه‌باسی كوڕی عه‌بدولموته‌لیب له‌وه‌رزی حه‌جكردندا له باخه‌كانی تائیفدا گوڵی ده‌هێناو ده‌یخسته ناو بیری زه‌مزه‌مه‌وه بۆ خۆشكردنی تام وبۆنه‌كه‌ی ، له‌ئه‌نجامی ئه‌مه مه‌ی ێكی بێشوماردروست ده‌كرا ودواتر خه‌ڵكه‌كه ده‌یخوارده‌وه و سه‌رخۆشی ده‌كردن ده‌ره‌نجامی خراپی لێده‌كه‌وته‌وه ، باشترین خواردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژارده ، له‌لای خه‌ڵكانی پێش ئیسلام (الجاهلین) مه‌ی بووه ، شیعری مه‌ی و باده نۆشین له‌سه‌رده‌می نه‌فامیدا (الجاهلیه) سه‌ری هه‌ڵدا ، كه “ئه‌عشا” و “مونه‌خه‌لی به‌شكری” و “ته‌ره‌فه‌ی كوڕی ئه‌لعه‌بد”سه‌ر باشقه‌بوون له‌وبواره‌داو ، ئه‌ڵێن گۆڕه‌كه‌ی”ئه‌عشا”پاش مردنی بووه‌ته جێنزرگه‌ی ئه‌و لاوانه‌ی ده‌چوونه سه‌ر گۆڕه‌كه‌ی بۆ خواردنه‌وه و ، چه‌ند په‌رداخێك شه‌رابیشیان ئه‌ڕشته‌سه‌رگۆڕه‌كه‌ی.\nگه‌شه‌ی شارستانیه‌ت ناكۆكیه‌كانی خۆی سه‌پاندووه به سه‌ر عه‌قڵیه‌تی دیندا و ، جۆره‌ها مه‌یخانه‌ی له شارو شارۆچكه‌و ، گونده ئیسلامیه‌كاندا بڵاوبووه‌ته‌وه‌و ، پیشه‌سازی مه‌ی وباده (الخمروالنبیژ) به‌شێوه‌یه‌ك گه‌شه‌و په‌ره‌ی سه‌ندووه كه سه‌رده‌می نه‌فامی (الجاهلیه) به‌خۆیه‌وه نه‌بینیوه ، موسڵمانه‌كان باده (النبیژ) یان له‌گه‌ڵ ژه‌مه‌كانی خواردن ده‌خوارده‌وه ، شیعری عه‌ره‌بی مه‌ی وباده(الخمریات)به‌شێوه‌یه‌ك گه‌شه‌ی كردبوو كه هاوشێوه‌ی له‌ڕوی هونه‌ری یه‌وه به‌دی ناكرێت ، له‌ناو میلله‌تانی تردا كه‌س نه‌بووه‌شان بدات له‌شانی “مه‌ی” له زۆركۆنه‌وه هه‌بووه ، حه‌رامكردینیشی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆهاتنی ئاینی ئیسلام دوایی ماوه‌یه‌ك به‌هاتنی ئیسلام مه‌ی هه‌ر خوراوه‌ته‌وه و دواترحه‌رامكراوه . به‌كارهێنانی بێشومار بووه و ، هۆی حه‌رامكردنیشی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ، به سه‌ر خۆشی نوێژكردن و ، خوێندنه‌وه‌ی ئایه‌ته‌كانی قورئان ، دواتریش كاتێك هه‌مووان سه‌رخۆش ده‌بوون له‌ئه‌نجامی قسه‌كردندا پێك هه‌ڵئه‌پژان و ده‌بووه ناكۆكی و دووبه‌ره‌كی نێوان هۆزوتیره‌كان.\nئه‌بی عه‌بدولڕه‌حمان گێڕایه‌وه:- عه‌بدولڕه‌حمانی كوڕی عه‌وف ده‌عوه‌تی هه‌ندێك له‌هاوه‌ڵانی پێغه‌مبه‌ر(د.خ)كرد ، خواردیان و خواردیانه‌وه ، دوای ئه‌وه به‌سه‌رخۆشی چوون بۆنوێژی خه‌وتنان ، عه‌بدولڕه‌حمان خۆی پێش نوێژی بۆكردن ئاوا ده‌ستی پێكرد “قل یاایهاالكافرون….” بۆیه خوای گه‌وره ئه‌م ئایه‌ته‌ی دابه‌زاند”یاایهاالژین امنوالاتقربواالصلاه انتم سكاری حتی تعلمواماتقولون”واته:- ئه‌ی گه‌لی خاوه‌ن باوه‌ڕ به‌سه‌رخۆشی له‌نوێژ نزیك مه‌بنه‌وه هه‌تا تێبگه‌ن ده‌ڵێن چی “پاشان چه‌ند ئایه‌تی دیكه له‌سه‌ر قومارومه‌ی دابه‌زی ، هه‌روه‌ها “مه‌ی” به‌كارهێنراوه له‌بواری پزیشكیدا یاساكانی ده‌رمانسازی ئیسلامی پڕیه‌تی له‌نواندنی جۆره‌ها ده‌رمان ، كه‌زۆربه‌یان له‌مه‌ی (الخمر) وه‌رگیراوه ، پزیشكه موسڵمانه‌كان زۆرجار باسی سوده‌كانی خواردنه‌وه مامناوه‌ندییه‌كانیان كردووه ، به‌ڵام له هه‌مان كاتیشداباسی زیانه‌كانی زیاده‌ڕه‌وییانكردووه له خواردنه‌وه ، پاشان باسیان له‌كات وجێگاو ، وه‌رزو ، مه‌ناخی گونجاوكردووه بۆ جۆره‌كانی مه‌ی و باده (الخمروالنبیژ). دواتر ئه‌م هونه‌ره دزه‌ی كردبووه ناو ئه‌ده‌بی سۆفیگه‌رییه‌وه و ، كارگه‌رییه‌كه‌ی بووه‌ته هۆی ده‌ركه‌وتنی شیعری مه‌ی و باده‌نۆشی سۆفیانه ، وه‌هاباس له‌مه‌ی و باده بكرێت كه خواردنه‌وه‌یه‌كی پیرۆزه ، هه‌ڵبه‌ت ڕای په‌سه‌ند له‌وه‌دایه كه‌داهێنان له‌وبواره‌دا له‌توانای سۆفییه‌كاندا نه‌بووه ئه گه‌رخۆیان ڕاسته‌وخۆ به‌وكاره هه‌ڵنه‌سابن.\nله‌ئه‌نجامی ئه‌م باسه‌ی سه‌ره‌وه‌دا بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت “مه‌ی” زۆر له كۆنه‌وه هه‌بووه ، بۆ چه‌ند مه‌به‌ستێك به‌كاردێت لای شاعیر ، یه‌كه‌م:- به‌مه‌به‌ستی مه‌ستبوون له‌به‌رامبه‌رخۆشیه‌كدا كه شاعیر له‌به‌رگه‌وره‌یی وجوانی شتێك مه‌ستی ده‌هێنێته‌وه وه‌ك”مه‌حوی”ده‌ڵێت(له‌به‌رحوكمی نیگایا قاته‌هوشیار/هه‌تاچاوی بكابڕ، مه‌سته‌هه‌رمه‌ست)زۆرێك له‌شاعیران كۆن ونوێ به‌و مه‌به‌سته به‌كاریان هێناوه ، دووه‌م:- له‌باری ناخۆشی واته:-تاڵی مه‌ی یان له‌به‌رامبه‌ر شتێكدا به‌كار یان هێناوه ناخۆش و خه‌فه‌ت هێن بێت ، چاره‌ی خه‌م وخه‌فه‌تیان پێكردووه ، وه‌ك هێمنی شاعیر ده‌ڵێت (ئه‌م شه‌رابه تاڵه ده‌رمانی خه‌مه/پێی حه‌رام بێت ئه‌وكه‌سه‌ی ده‌ردی كه‌مه) سێیه‌م:- مه‌ی خواردنه‌وه و گوناهی مه‌یخوارده‌وه‌كه‌ی پێخۆشتره تا وه‌ك هه‌ندێك خه‌ڵكی بازاڕی كاری خراپه‌بكات ، له‌به‌رامبه‌ر باری ئاگایی وهه‌ست كردن به‌چه‌وتی دونیا واته له‌جیاتی خراپه‌ی دونیا مه‌ست بونیان پێباشتره وه‌ك حه‌مدی شاعیرده‌ڵێت(بۆیه مه‌ستیم له هۆشیاری گه‌لێ پێخۆشتره/ئه‌م خه‌راباته‌كه‌هۆشیاری له‌مه‌ست بێَهۆشتره/سه‌یره هه‌ركه‌س ڕووده‌كاته ئه‌م خه‌راباتی ووجود/كاسه‌كه‌ی هه‌رچه‌ند پڕتربێ ئه‌وه‌نده بۆشتره)له هه‌رسێ باره‌كه‌دا شاعیره كلاسیكی یه‌كان و شاعیرانی دوای كلاسیكیش مه‌ی یان به‌كارهێناوه.\n*ده‌روازه‌یه‌ك بۆڕه‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی كوردی/نوسین وئاماده‌كردنی د.هیمدادحوسێن/چاپی یه‌كه‌م2007/ده‌زگای توێژینه‌وه‌وبڵاوكردنه‌وه‌ی موكریانی\n*له‌فه‌رهه‌نگی كه‌له‌پوره‌وه/هادی ئه‌لعه‌له‌وی/وه‌رگێڕانی ته‌یب عارف ئه‌بوبه‌كر/چاپی یه‌كه‌م 2009/به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خانه‌یوه‌رگێڕان\n*به‌راوردێك له‌نێوان قورئان وزانستدا/نوسینی:-ته‌هاوه‌هاب/چاپی یه‌كه‌م 2009چاپخانه‌ی ئاوێنه\nهێمن عوسمان عه‌بدوڵڵا\nPrevious دیمانە لەگەڵ نووسەر حەکیم کاکەوەیس\nNext واتا له شیعردا …به‌شی دووه‌م


گوندێكی هەولێر بەشوێنەواری سەرەتایی كشتوكاڵی میسوپۆتامیا دەستنیشانكرا – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / گوندێكی هەولێر بەشوێنەواری سەرەتایی كشتوكاڵی میسوپۆتامیا دەستنیشانكرا\ndidar othman 2016-06-23\tبەشی مێژووی كورد, شوێنەوارى کوردستان لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە گوندێكی هەولێر بەشوێنەواری سەرەتایی كشتوكاڵی میسوپۆتامیا دەستنیشانكرا 5,157 Views\nدوو پرۆفیسۆری بواری شوینەواری ئیسپانی، گوندی گرد لە‌شكری نزیك كەسنەزانی هەولێریان بەشوێنەوارێكی گرنگی سەردەمی یەكەمین كۆمەڵگەی كشتوكاڵی مرۆڤایەتی ناساند.\nدوو پرۆفیسۆرەكە لەسیمینارێكدا، كە لەشاری بەرشەلۆنەی ئیسپانیا بەرێوەچوو، دوای ئەوەی بۆ ماوەیەكی زۆر لێكۆڵینەوەیان لەسەركرد، گوندی گرد لەشكر لەنزیكی كەسنەزان‌و بنەسڵاوەی هەولێر بەشوێنەوارێكی كۆنی سەردەمی كۆمەڵگە كشتوكاڵییە سەرەتاییەكان ناسێنرا.\nهەردوو پرۆفیسۆر بەناوەكانی ئانا گۆمەز باخ‌و میكوێڵ مۆڵست، كە ئەو لێكۆڵینەوەیەیان كردووە، ئەنجامی لێكۆڵینەوەكەیان ڕاگەیاند، كە ئەو ناوچەیەی میسۆپۆتایای سەروو یەكەمین كۆمەڵگەی كشتوكاڵی لەوێ سەری هەڵداوە.\nهەرێمی كوردستان یەكێكە لەسەرنجڕاكێشترین ناوچەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، شوێنەواری سەرسووڕهێنەری تێدایە لە ١٩٩١ەوە تا سێ ساڵ بەر لەئێستا تۆژینەوەی ئەوتۆی تێدا نەكراوە، تا شوێنە مێژوویی‌و جوگرافییەكانی دەستنیشان بكات، بەڵام ئێستا چەند تیمێكی ئەمریكی‌و بەریتانی كاری تێدا دەكەن.\nPrevious ئایینزا له دیدی دكتۆر مسته‌فا زه‌ڵمیدا\nNext پێوەندیی نێوان قەڵای هەولێر و گردەكانی دەروروبەری ناڕوونە


کەسە نزیکەکانى محەمەد مورسی، سەرۆکى پێشووى میسر بۆ یەکەمجار ئاشکراى دەکەن کە مورسی زانیویەتى رۆژانى مانەوەى لەسەر کورسی سەرۆکایەتى دیاریکراوە و لەو بارەیەوە ئاگاداریکردوونەتەوە.\nلە یەکەم چاوپێکەوتنیاندا لەگەڵ پێگەى میدڵ ئێست ئاى بەریتانى، نەجلا مەحمود، هاوسەرى مورسی و ئەحمەدى کوڕە بچوکى ئاشکرایانکردووە کە مورسی لەماوەى سەرۆکایەتییەکیدا (2012 - 2013) خانەوادەکەى ئاگادارکردووەتەوە کە خۆرئاوا ڕێگە نادەن ئیسلامییەکان حوکمى میسر بکەن.\nمورسی کە کاندیدى ئیخوان موسلیمن بوو، ساڵى 2012 لەیەکەم هەڵبژاردنى ئازاددا دواى کەوتنى حوسنى موبارەک سەرکەوتنى بەدەستهێنا، بەڵام ساڵى 2013 عەبدولفەتاح سیسى، وەزیرى ئەوکاتەى بەرگرى لەرێگەى کودەتاى سەربازییەوە مورسی لەسەر کالابرد و خستیە زیندانەوە.\nهاوسەرى مورسی دەڵێت، "هەرچەندە پرۆسەى ئیسلامى ئاشکرا و سەردەمیانەیە و بەرگرى لە پێکەوەژیانى ئاشتیانە دەکات، بەڵام مورسی دەیزانى کە وڵاتانى ناوچەکە ئاستەنگى بۆ پێشکەوتنى دروستدەکەن و رەنگە بیکوژن".\nدەشڵێت "بەڵام من چاوەڕوانى روودانى رووداوى لەو شێوەیەم نەدەکرد، لەگەڵ ئەوەى باوەڕى تەواوم هەبوو بەوەى پێشبینییەکانى سەرۆک هەمیشە راست بوون".\nلاى خۆیوە، ئەحمەدى کوڕى مورسی باسى لەوەکردووە، دڵنیان کە باوک و براگەورەکەى بەدەستى حکومەتى سیسى کوژراون.\nباسى لەوەشکردووە، باوکى سکاڵاى زۆریکردووە لەسەر بوونى مەترسی لەسەر ژیانى لەکاتى دانیشتنەکانى دادگا، بەڵام کەس وەڵامى هاوار و خراپى دۆخى تەندروستى نەداوەتەوە.\nپێگە بەریتانییەکە ئاماژەى بەدوایین هۆشدارى مورسی کردووە پێش مانگێک لە روودانى کوشتارگەى گۆڕەپانى رابیعە، کاتێک لە وتارێکدا پێش روودانى کودەتاکە جەختیکردبووەوە "ژیانم باجى پاراستنى شەرعیەتە، ئەگەر خوێنم باجى پاراستنى شەرعیەت بێت ئامادەم بۆ ئەوە لەپێناو سەقامگیریی گەلدا".\nتوانای پاڵاوگەی بێجی بۆ سێ هێندە بەرزدەکرێتەوە و بەنزینی ئۆکتانی 92 بەرهەمدەهێنێت\n2020.08.29 - 21:21\nپنتاگۆن بەفەرمى یەکەم هەنگاوى بۆ کەمکردنەوەى هێزەکانی لەعێراق ڕاگەیاند\n2020.08.29 - 11:41\nترەمپ لێبوردنى گشتى بۆ سزادراوێکى هەتا هەتایى دەرکرد\n2020.08.29 - 09:46\nئیمارات نامەیەک لەبارەى تورکیاوە ئاراستەى ئەنجومەنى ئاسایش دەکات\n2020.08.28 - 22:55


به‌رواری دابه‌زاندن: 14/05/2012 : 19:05:09\nئەو ڕاپۆرتەی كەناڵی ئێن ئاڕ تی شەوی پێنجشەممە 9/10-5 بڵاوی كردەوە لە بارەی دروستكردنی مزگەوت لەلایەن خێرخوازان و ژمارەی مزگەوت لە هەرێمی كوردستاندا، لێدانەوەی هەمان قەوان بوو كە چەندین ساڵە لێ دەدرێ، كە دەڵێ: مزگەوت لە كوردستان زۆرە و زیاد لە پێویستە، بۆچی خەلك تەنها مزگەوت دروست دەكەن؟ بۆ قوتابخانە و نەخۆشخانە دروست ناكەن... هتد.\nلەگەڵ ئەوەیشدا ئەگەر ڕاپۆرتەكە خستنەڕووی بابەتەكە بووایە بە شێوەیەكی بێلایەنانە و پێشنیاری فراوانكردنی بازنەی كاری خێرخوازی، بۆ من ئەوەندە جێی ڕەخنە نەدەبوو بەڵكوو زۆریش ئاسایی دەبوو، بەڵام بە داخەوە ڕاپۆرتەكە بە ئەندازەیەك لایەنداری و بێ ئینسافیی تێدا بوو كە هەستی هەزاران موسڵمان و نوێژخوێنی مزگەوتەكانی بریندار كرد و سووكایەتیی پێ كردن.\nمن لێرەدا ناچمە سەر ناوەرۆكی ڕاپۆرتەكە و قسەی بەشداربووانی، چونكە زۆر قسەی باش و ڕاستیشی تێدا كرا، بەڵام وەك پەندە عەرەبییەكە دەڵێ (كلمە حق أرید بها باطل) ئەوان ئەو (كلمە حق)ـانەیان بۆ مەبەستێكی تر بە كار هێنا، كە بریتی بوو لە كەمكردنەوەی بایەخی مزگەوت و پیشاندانی وەك مەترسی لەسەر ئایندەی كوردستان.\nباشترین بەڵگەیشم لەسەر ئەو مەبەست و نیازە غەرەزاوییە، پیشاندانی مزگەت و نوێژخوێنانی كوردستان بوو لە شێوەی فیلمێكی ترسناكدا، لەگەڵ ئەو مۆسیقا نەساز و دەنگە ترسێنەرەدا وەك ئەوەی حەشارگەی تیرۆریست و باندە مافیایییەكان پیشان بدات.\nمن لەو بەڕێزانە دەپرسم ئەگەر ئەهلی مزگەوت وەك تیرۆریست تەماشا بكەین كام ماڵ و خانەوادە هەیە لەو كوردستانەدا تیرۆریستێكی تێدا نەبێ؟! ئەگەر ئەوانەی دەچنە مزگەوت پیاوە خراپەكانی كۆمەلگا بن ئەدی دەبێ پیاوە باشەكانی كامە بن؟! دەبێ هەر ئەو مشتە ئیعلامی و بە ناو ڕۆشنبیرانە بن كە جگە لە خۆیان نەبێ كەسی تر نابینن.\nنیشانەیەكی تری ناكامڵی و واقیعینەبوونی ڕاپۆرتەكە ئەو بانگە (فارسی ئاوازە ئێرانییە) بوو كە لەگەل وێنەی مزگەوتەكانی هەولێر لێ دەدرا، كە لە هیچ مزگەوتێكی ئەو شارەدا بانگدان بەو ئاوازە بوونی نییە.\nشایانی باسە ئێن ئاڕ تی(n.r.t) بە كەنالێكی سەركەوتوو دادەنرا لە بواری هەواڵ و بابەتی سیاسی و، تا ئێستا جێگەی متمانەی بەشێكی زۆری خەلكی كوردستان بووە لە ڕووی پیشەییبوون و بێلایەنی بەرامبەر بە لایەنە سیاسییەكان و ئایدیا جۆراوجۆرەكان، بەڵام خەریكە لە ڕێی ئەو جۆرە بەرنامە و ڕاپۆرتانەوە وردە وردە دیوەكەی تری خۆی دەر دەخات و ناسنامە ڕاستەقینەکه‌ی خۆی ئاشكرا دەكات، ئێن ئاڕ تی(n.r.t) ئێستا بە ئاشكرا لە سەنگەری بەرەی چەپ و عەلمانییە توندڕەوەكانەوە تۆمەت و توانج دەگرێتە ئایینی پیرۆزی ئیسلام و ڕەمزەكانی، ئەوەیش ڕاستییەكە هەموو بینەرێكی وشیار هەستی پێ دەكات، وە ئەگەر لەسەر ئەو ڕەوتەی بەردەوام بێت لە ئایندەیەكی نزیكدا هەموو تاكێكی ئەم هەرێمە دەرك بەو ڕاستییە دەكات و كەناڵەكەیش متمانە جەماوەرییه‌که‌ی خۆی دەدۆڕێنێ.\nژماره‌ی سه‌ردان : 7224422


پڵۆتی شانۆنامەی مارا/ساد » DidiMn\nسەرەتا / ستەیج/شانۆ / پڵۆتی شانۆنامەی مارا/ساد\nپڵۆتی شانۆنامەی مارا/ساد\nدیدی من – ڕیڤۆڵڤی\nمارا/ساد شانۆیییەکە لە ناو شانۆییدا، چیرۆکی سەرەکی باس لە ساڵی ١٨٠٨ دەکات، لە دوای شۆڕشی فەڕەنسیی ساڵی ١٧٨٩، کە مارکس دی ساد دەرهێنەریی بۆ دەکات و ساڵی ١٧٩٣یە. کارەکتەرەکان بریتین لە کۆمەڵێک نەخۆیشی ناو نەخۆشخانەیەکی دەروونی، پەرستار و سەرکارەکان بە رێکەوت دێنە ژوورەوە تا داخوازیەکان وەربگرن. خاوەنە بۆرژواکەی نەخۆشخانەکە پێشڕەویی جێبەجێکردنەکان دەکات بە هاوکاریی خێزانەکەی و کچەکەی.\nئەو پاڵپشتێکی حکومەتی شۆڕشگێڕییە کە ناپلیۆن بەڕێوەی دەبات، هەروەها پێی وایە ئەو شانۆییەی بەڕێوەی دەبات کتومت وەک دیدە نیشتیمانییەکانی ئەو دەبن، بەڵام نەخۆشەکانی بیرۆکەی تریان هەیە و خوو بەوەوە دەگرن ئەو دێڕانە بڵێن کە ئەو نیازی بووە بە کپی بیانهێڵێتەوە یان بە تەواوی لایان بدات و بیانکاتە بیرۆکەی تایبەتیی ناو خۆی.\nدی ساد، کارەکتەری سەرەکییە لە شانۆییەکەدا و دیالۆگی فەلسەفی زۆر لەگەڵ مارا دەکات، سەربەخۆ دەمێنێتەوە و هەندێک گرنگی بە باری سیاسی و قسەوباسی بەندەکان سەبارەت بە ماف و یاسا دەدات، بە سادەیی وەک چاودێر و پارێزەر دەمێنێتەوە بۆ بیر و باوەڕە هیچگەرایی و تاکگەراییەکەی.\nFrance, Hiwa Fayaq, MaraSad, Revolution, SavanAko,


بەبۆنەی٢٢ی پووشپەڕ چالاکی تەبلیغی لە چەند شاری کوردستان بەڕێوە چوو\n18:55 - 16 پووشپەڕ 2717\nکوردستان میدیا: ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بۆ ڕێزگرتن لە یاد و تێکۆشانی ڕێبەری شەهید، دوکتوور قاسملوو و هاوڕێیانی لە شاری بۆکان چالاکی تەبلیغی بەربڵاویان ئەنجام دا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستانی میدیا؛ تێکۆشەرانی دێموکرات لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا و لە چەندین شوێن و گەڕەکی شاری بۆکان پووستێر و تراکتی تایبەت بە ڕۆژی ٢٢ی پووشپەڕ و هەروەها سی دی وتەکانی شەهید قاسملوویان بڵاو کردەوە.\nئەو شوێنانەی شاری بۆکان کە چالاکی تێدا ئەنجام دراوە بریتین لە: سایپا یدكی ١ و ٢، شه‌قامی دوكتور قاسملوو(كمربندی)،شەهرەكی نەساجی،فەلەكه‌ی ئازادگان تا عه‌لیاباد، پاركی كوی ئه‌ندیشه، پشت ٣٠ی میتری، مه‌جبورئاوا، چوارڕێیانی به‌هرامی، كوچه‌ی دامپزشكی، خیابانی ٥٥، مەدرەسه‌ی كه‌وسه‌ر، خانه‌ی بێهداشتی مه‌جبورئاوا، كوڵانه‌كانی سونا ئابشار و نەساجی.\nهەروەها تێکۆشەرانی دێموکرات ڕۆژی هه‌ینی ڕێكه‌وتی ٩ی پووشپه‌ڕی ١٣٩٦ی هەتاوی وێنه‌ی ئاڵای كوردستانیان له سه‌ر به‌ردێكی پان و گه‌وره له سه‌یرانگای پردی نێوان شاره‌كانی سه‌رده‌شت و پیرانشار کێشایەوە کە له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌كان و بە تایبه‌ت لاوان پێشوازی لێكراوه و هەندێك له لاوه‌كان كه جامانه‌یان له‌مل كردبوو، دروشمی بژی پێشمه‌رگه و ڕاسان به‌رده‌وامه‌یان لە سەر بەرزاییەکان گوتۆتەوە كه شادی خستۆته دڵی خه‌ڵكه‌كه‌وه.\nجارێکی تر لاوانی نیشتمانپەروەری کوردستان بە ئەنجام دانی کار و چالاکیی وەفاداریی خۆیان بە ڕێبازی قاسملوو نوێ کردووەتەوە.


خانمە پێشکەشکار و چالاکوان، ئۆپرا وینفرێی، ئاشکرایکرد کە بە تەواوی پاڵپشتی بڕیارەکەی شازادە هاری و مێگان مارکڵ دەکات لەبارەی جیابونەوەیان لەخێزانی شاهانە.\nئۆپرا وینفرێی، لەلایەن گۆڤاری TMZ پرسیاری ئاراستەکرا دەربارەی بیرکردنەوەی لەسەر بڕیارەکەی شازادە هاری و مێگان مارکڵ، ئۆپرا لە وەڵامدا وتی "من %1000 پشتگیریان دەکەم، چونکە بڕیاریان داوە دەستبەرداری تەواوی ئەو شتانە ببن کە هەیانە، تەنیا لەپێناوی ئەوەی ئەو خێزانە نوێیە ئەو ژیانە بژین کە ئارەزویان لێیەتی".\nوتیشی "ئەوان بڕوای تەواویان بە خۆیان هەیە، کاتێک کەسێک دادەنیشێت و بیردەکاتەوە، چی لەوە باشترە بڕیار لەبارەی خێزانەکەیەوە بدات، ئەوان لە کۆتاییدا بڕیاری خۆیانداوە و ئێمە مافی ئەوەمان نیە هیچ شتێکی لەبارەوە بڵێین".\nئۆپرا وینفرێی لەدایکبووی 1954، یەکێکە لە دیارترین پێشکەشکارە سەرکەوتووەکانی جیهان، لە ساڵی 2005 پلەی نۆیەمی لەنێوەندی 20 ئافرەتی ڕاگەیاندنكاری جیهاندا گرت كە زۆرترین هەواداریان هەیە، بەپێی ڕیزبەندی گۆڤاری "فۆربس" لە ساڵی 2005، ئۆپرا پلەی دوەمی بەدەستهێنا لەنێوەندی 100 كەسایەتی جیهان كە زۆرترین كاریگەریان هەیە.\nئه‌م بابه‌ته 15329 جار خوێنراوه‌ته‌وه


یه‌کۆمین هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ و دماڕۆ زوان و ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی\nمقالات » یه‌کۆمین هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ و دماڕۆ زوان و ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی\nیه‌کۆمین هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ و دماڕۆ زوان و ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی\nپایگاه خبری تحلیلی سلام پاوه : یۆ جه بنه‌ڕه‌ته هێقم و هه‌سه‌مه‌کاو ئه‌ده‌بیاتوو ئارۆ دنیای، کوڵه داستانه‌نه. کوڵه داستانه یه‌که‌م جار بنه‌ڕاو قه‌ڕنۆ نۆزده‌یه‌نه جه لاو ئیدگار ئالین پۆ (1849_1809)ی ئامریکایی پێسه فۆرمێوی ئه‌ده‌بی جه داستانێ نریاره. هه‌ر چا سه‌روه‌ختانه و چنی ئالێن پۆی نویسه‌رێوی رووسیچ به نامێ نیکۆلای گوگول(1852_1809) خه‌ریکوو ئه‌ره‌نیای و وه‌ش که‌رده‌ی […]\nپایگاه خبری تحلیلی سلام پاوه : یۆ جه بنه‌ڕه‌ته هێقم و هه‌سه‌مه‌کاو ئه‌ده‌بیاتوو ئارۆ دنیای، کوڵه داستانه‌نه. کوڵه داستانه یه‌که‌م جار بنه‌ڕاو قه‌ڕنۆ نۆزده‌یه‌نه جه لاو ئیدگار ئالین پۆ (1849_1809)ی ئامریکایی پێسه فۆرمێوی ئه‌ده‌بی جه داستانێ نریاره. هه‌ر چا سه‌روه‌ختانه و چنی ئالێن پۆی نویسه‌رێوی رووسیچ به نامێ نیکۆلای گوگول(1852_1809) خه‌ریکوو ئه‌ره‌نیای و وه‌ش که‌رده‌ی ئی جۆر داستانێ بێ. دماته‌ر ئی دوه نه‌فه‌ره‌شا نامێ نیه‌ی تاتێ کوڵه داستانێ . شۆنۆ ئاذیشاره ئانتوان چێخۆف، ئێرنێست هێمینگۆی،گی دۆمۆپاسان،جه‌یمز جۆیس و….. ده‌سشا که‌رد به ده‌وڵه‌مه‌ن که‌رذه‌ی ئی فۆرمه ئه‌ده‌بیه‌یه. فره‌و له‌یه‌که‌وه‌ده‌را په‌یلواشا ئانه‌نه که ئالێن پۆی کوڵه داستانه‌ش نیاره و تا تاواش وناراش،ئانتوان چێخۆفی چ ترۆق پنه دا .\nئی ڕه‌وته جه داستانێ هه‌روه‌ره‌نه وه‌رهۆرزی دلێڕاسینیچش (خاورمیانه) گێرته‌ره و ئێرانه‌نه ته‌ناوه . جه ئێرانه‌نه هه‌رچن که‌سانێو پێسه نیمایووشیج،سه‌عید نه‌فیسی و عه‌لی ئه‌کبه‌ر دێهخۆدا چی ویه‌ره‌نه وێشا تاقیشا که‌رده‌وه به‌ڵام هه‌رمانه‌کێشا یاگۆ سه‌ره‌نجی نه‌بێنێ تا حه‌مه‌عه‌لی جه‌ماڵزاده سالۆ 1300کۆچی رۆجیاری به کتیبوو (یۆبێ یۆنه‌بێ) بی به ئه‌ره‌مه‌رزنه‌ر و تاته‌و کوڵه داستانێ فارسیێ . دماو ئاذی گه‌وره نویسه‌رانێو پێسه سادێق هێدایه‌ت،بۆزۆرگ عه‌له‌وی،سادێق چووبه‌ک،ئیبراهیم گۆلێستان و جه‌لال ئال ئه‌حمه‌د جه دوێ ده‌ورێنه کوڵه داستانێ فارسیه‌شا یاونا چڵه‌پۆپه‌و وێش. کۆرده‌سانوو وێچمانه جه‌میل سائێب به کوڵه داستانۆ (له خه‌وما) سالۆ 1925 زایینی و جه رۆنامه‌و (ژیانه‌وه)ینه بی به بنه‌ڕه‌تمجوو ئی ڕه‌وتیه. جه‌میل سائێب جه کورده‌سانوو پانیشتیه‌نه بنه‌ڕه‌ته‌که‌ش بڕی و چادمای حه‌سه‌ن قزلجی به کتیبوو (پێکه‌نینی گه‌دا) جه کۆرده‌سانوو وه‌رهۆرزیه‌نه هه‌رمانه‌کێش درێژه پنه دا. نویسه‌رانێو پێسه ئیبراهیم ئه‌حمه‌د، عه‌لادین سه‌جادی و شاکر فه‌تاح جه ساله‌کاو 1930 تا 1940زایینی کوڵه داستانێ کوردیه‌شا سه‌ر وسته. جه هه‌ورامانیچه‌نه په‌ی چننێ ساڵا ملۆ که ئی ته‌رزه ئه‌ده‌بیه جه لاو نویسه‌ره‌کاوه باوشیش په‌ی کریانه‌وه به‌لام کریۆ واچی به شێوێوی هه‌ره‌قه‌تین ده‌سش پنه نه‌کریابی تا یه‌که‌م که‌ڕه‌ت هه‌مامێوش جه شاروو نۆدشه‌ینه په‌ی گیریا .\nهه‌رپاسه که وه‌ڵته‌ر به ته‌شک ودیامانێوی وه‌روه‌ڵا جه یاونه‌ره کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانه جاڕ دریابێ رۆ 23ێ گه‌لاوێژوو ئێساڵی جه هه‌یوانۆ گلێرگاو فه‌رهه‌نگ و ڕانموونی شاروو نودشه‌ینه و به به‌شداری نویسه‌را، په‌یجۆرکه‌را، هۆنیارا و حه‌زپنه‌که‌راو ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی یه‌کۆمین هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ لوا ڕاوه. ئه‌گه‌ر به وردی بدیه‌یمێ په‌ی هه‌مامه‌که‌ی و له‌یه‌کش ده‌یمێوه مشیۆم به‌یمێ پنه جیاکار جه فره‌و که‌م و کۆرتیا که په‌ی هه‌ر گلێرێوی ئه‌ده‌بی مه‌ی وه‌ره‌وه هه‌مامه‌که تا ڕادێوی فره به ڕیکوپێکی بریا ڕاوه. یاوگه‌و من په‌ی هۆرسنگنای، تۆتۆ هۆردای و ئێژانه و کێشانه که‌رده‌ی هه‌مامه‌که‌ی نه‌ک ئیسه‌و کۆره‌کێ که دمارۆ ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی و شۆنه‌مایوه‌نه که هه‌مامه‌که ئیسه‌ولا دلێ ویه‌رۆ ئه‌ده‌بیاتی نویسیاری هه‌ورامی به گرذيی و کوڵه داستانه پێسه یۆ جه له‌قه گه‌وره‌و کۆکه‌کاو ئه‌ده‌بیاتی هه‌ورامی منیۆ و به چه‌م وینمێش، ئه‌ده‌بیاتێو که تا ماوێو چیه‌و وه‌ڵی وه‌روو که‌لوکار نه‌گێرته‌ی و بێ مه‌لاباتی نویسه‌ره‌کاش خه‌ته‌روو دلێنه‌شیه‌یش و فه‌وتیایش بناگۆشێمانه وته‌بێره ئیسه به وه‌شحاڵیه‌وه داستانه‌ش پنه منویسیۆ و به‌ره‌و ئه‌ده‌بیاتی مۆدێڕنی ڕه‌قنۆ!!. ئه‌ده‌بیاتێو که تا هیزی سووچێوه‌نه هه‌ناسه‌بڕ بیه‌بی ئارۆ به یارذی خامه‌و نویسه‌ره‌کاش و سه‌ره‌نجوو ره‌خنه‌گیره‌کاش کۆک و گه‌ش که‌رده ماتڵوو ترۆقی فره‌ته‌ر و فره‌ته‌ریا.\nبه واته‌و کاکه ئیبراهیم شه‌مس ی راوه‌به‌روو هه‌مامه‌که‌ی که مه‌ینه‌ت و مه‌راره‌ت کێشته‌یش په‌ی ڕیک وسه‌ی کۆڕه‌کێ ئینا وه‌روو چه‌ماماوه و یاگۆ ده‌سوه‌شی و سپاسی بی ئه‌وپه‌رینیه‌نه، 72 ێ کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ یاوه‌ینێ نویسینگه‌و هه‌مامه‌که‌ی که بنیادمی دڵگه‌ش که‌رۆ .په‌ی چننێ ڕوا ملۆ هه‌مامه‌که دماینه‌ش ئامه‌ینه و فره‌و شیه‌وه‌که‌را جه وه‌ره‌چه‌موو وێشاوه باسوو چه‌نیه‌تی هۆرچنیای به‌رهه‌مه سه‌رکه‌وته‌کا، داوه‌ری داوه‌ره‌کا، خاڵی که‌م هازی و پڕهازی ئا ڕۆ گلێره‌که‌ی که‌را به‌ڵام ڕه‌نگا من جه ده‌لاقه‌و ته‌شابیێوته‌ره‌وه بدیه‌و په‌ی هه‌مامه‌که‌ی. جه وه‌رچه‌موو ئی خامه‌یوه هه‌مامه‌که چننێ خاڵێ پڕهازێش بێنێ که به پاو ئێژایشا واره‌نه ئیشاره‌شا پنه که‌روو.\nسه‌ر وسته‌ی ئه‌ده‌بیاتی نویسیاری :\nئه‌ده‌بیات به شێوێوی گرذی بۆ به دوێ به‌شێ: ده‌مواچ(شفاهی) و نویسیاری(مکتوب).\nئه‌ده‌بیاتی ده‌مواچ فۆلکلۆری گێرۆوه ؛ یانێو به واتێوته‌ر به کۆماو ئا داستانا، ئه‌فسانا، مه‌ته‌ڵا که جه ویه‌رده‌نه خه‌ڵکه‌که‌ی سینه به سینه پارێزناینێ و یاونه‌ینێش ده‌سوو پرزۆ ئیسه‌یه ئه‌ده‌بیاتی ده‌مواچ ماچانێ . هه‌رچن هه‌ر ئه‌ده‌بیاتێو که ده‌مواچش فره بۆ فه‌رهه‌نگش فره‌ته‌ر ته‌نگیۆوه و ترۆق که‌رۆ به‌ڵام چێوێوی ئه‌وه‌نه‌شاریان ئه‌ده‌بیاتی ده‌وله‌مه‌ن ئه‌ده‌بیاتێوا که ئه‌ده‌بیاتی نویسیاریش فره‌ته‌ر بۆ و گه‌نجینه‌و ئه‌ده‌به‌که‌یش نویسیا بۆ. په‌ی ئه‌ده‌بیاتی هه‌ورامی که به نونگه‌و که‌م ده‌سةڵاتی و نه‌بیه‌ی ویری تێژ و ئاوه‌زی ئه‌وه‌ته‌نگیا ئه‌ده‌بیاتی نویسیاریش که‌م بیه‌ن و هه‌ن و فره‌و قوه‌ت و هازیش ئینا ئه‌ده‌بیاتی ده‌مواچه‌نه، هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ متاوۆ گه‌وره‌ته‌رین کارێگه‌ریش بۆ په‌ی سه‌ر وسته‌ی ڕه‌وتوو نویسته‌ی پی زوانه بریقه‌داره‌یه.نویسته‌ی و گلێره‌وه بیه‌ی 72 ی داستانێ هه‌ورامیێ جیاکار جه به‌رزی و نزمیشا یامکه‌تی ئاستوو زانستی بیه‌یشا ، جه دماڕوێوی نزیکه‌نه گه‌وره‌ته‌رین یاگه‌پاش سه‌روو بڕه‌و دای به ئه‌ده‌بی نویسیاری نیشتگاکه‌یما هه‌نه.\nبڕه‌و دای به نه‌سری هه‌ورامیێ :\nئه‌ده‌بیاتی نویسیاری بۆ به دوێ به‌شی : شێعره و نه‌سر . بێ هیچ شکێوه کریۆ واچمێ ئه‌ده‌بیاتی هه‌ورامی پی چننه ساڵه که خه‌ریکوو ژیونای وێشا جه ویه‌رۆ شێعرێنه که‌میش نه‌بیه‌ن و کوڵه‌مه‌رگیش نه‌بیه‌ی نه‌سری بیه‌ن و هه‌ن، ترۆق و گه‌شةو هه‌ر ئه‌ده‌بیاتێویچ ئینا ده‌سپنه که‌رده‌ی و وه‌رلوای نه‌سریشه‌نه. هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ پالپشت و پاشه‌که‌وتێوی پته‌و و زلاما په‌ی نه‌سری هه‌ورامیێ.\nئه‌ژناسنای خامێ تازێ :\nهه‌ر ئه‌ده‌بیاتێو ئه‌وه‌جه‌ش به سه‌ره به‌رئارذه‌ی هۆنیار، نویسه‌ر و په‌یجۆرکه‌ری تازه‌ی هه‌ن تا هه‌روه‌ره‌نه به ویارنای زه‌مانه‌کا جه قافله‌و زانایی جه‌هانی نه‌گنۆوه دما و سڕ و سۆل نه‌بۆ . جه دێهاته جه‌هانیه‌که‌و مارشاڵ مه‌ک لووهانیه‌نه ڕۆبه‌ڕۆ زانست مله‌ی ملۆ وه‌ره‌وه و ئه‌ده‌بیاتیچ چی ره‌وتیه جیا نمه‌بۆوه و مشیۆم ده‌س به ده‌س کریۆ و خامی جوانی به ویریوی تازه یاگۆ ئه‌دیبه قه‌دیمیه‌کا گێراوه.\nهه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ نیشانه‌ش دا که هه‌ورامانیچه‌نه نویسه‌ره تازه پنه‌یاواکێ به تایبه‌ت خاتوونه وه‌شه‌ویسه‌کێ خه‌ریکا سه‌ره به‌ر مارا و یاگۆ نویسه‌ره قه‌دیمیه‌کا گێراوه.\nهازدار بیه‌ی گردی ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی :\nحه‌شاش چنه نمه‌کریۆ هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ بیه به نونگه‌و گه‌شه‌و زیاته‌روو ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی . ئه‌ده‌بیاتێو که وه‌ڵێنه گێڵۆوه برێو دیوانه شێعرا هیچش چنه نه‌مه‌نه‌بێوه به سه‌ربه‌رزیه‌وه چی دویه‌ر ساڵه‌نه چننها کتیبێ هه‌ورامیێ و به‌رهه‌مێ سه‌رکه‌وتێ نویسیاریێش چنه بیێنێوه.\nتا چننێ ساڵێ چیه‌و وه‌ڵی وتارێوی هه‌ورامیت نویسه‌یا یامکه‌تی یاگێوه‌نه باس جه نویسته‌ی به زوانی هه‌ورامیت که‌رذه‌یا بڕێو چا ئازیزا که چی هه‌مامه‌نه خامه‌شا گێرته‌بێنه دلێ کلکاشا و به هه‌ورامی نویسته‌بێشا وه‌راوه‌روو هه‌رمانه‌کێوه مدرێنێ و واچێنێ هه‌ورامی نویسته‌و چیشی؟!!!!\nهه‌مامه‌که تاواش ئا ئازیزا چیه گلێرێ که‌رۆوه و تووڵه ڕه‌یوه بۆ په‌ی ترۆقوو دماڕۆ زوان و ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی .\nبه باوه‌ڕوو ئی خامه‌یه هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ جه دماڕوێوی نزیکه‌نه بۆ به بنج و بنه‌ڕه‌تێو په‌ی ده‌سپنه که‌رده‌ی شوڕشێوی نویسیاری و هه‌ورامی نویسی و جه پالوو ئانه‌یچه‌نه بۆ به بنه‌ڕاو نه‌قد و ره‌خنه‌و نویسته ئه‌ده‌بیه‌کا جه مه‌حاڵوو هه‌ورامانیه‌نه. ئانه ڕاسی بۆ تا ئێگه که ئه‌ده‌بیاتی هه‌ورامی یاوان تاقانه داڵغةش نه‌فه‌وتیای و دلێنه‌نه‌شیه‌ی بیه‌ن به‌ڵام ئیسه و پی ئاژه‌وه نه‌ته‌نیا ئه‌ده‌بیاتوو هه‌ورامانی مزانۆ نمه‌مرۆ به‌ڵکووم سوورا ونه‌ش که مشیۆم ئیسه‌ولا پێسه ئه‌و ئه‌ده‌بیاته‌کاو ده‌وروبه‌ریش رۆمانه، کوڵه داستانه، له‌قێ تازێ شێعریێ و…… وه‌شی که‌رۆ . هیچ دوور نیا چیه‌ولا شاروو نودشه‌ی و هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامیێ بۆ به بنه‌ڕاو ویه‌رینێوی زیننه‌ی په‌ی بنه‌ره دای ئه‌ده‌بیاتی مۆدێڕنی هه‌ورامی.\nئومید حه‌بیبی نودشه 28و گه‌لاوێژوو 1392ێ\nسامرست موام، درباره رمان و داستان کوتاه، ترجمه ابراهیم یونسی، تهران،چاپ اول، انتشارات نگاه 1362\nهاشم احمد زاده، از رمان تا ملت، ترجمه بختیار سجادی، سنندج، چاپ اول، انتشارات دانشگاه کردستان 1386\nحه‌سه‌ن قزلجی، پێکه‌نینی گه‌دا، به‌غدا، چاپی یه‌که‌م، چاپخانه‌ی عه‌لا، 1985\nماکسیم گورکی.اُلگا لنیپرچخوا. کورنی چوکوفسکی.ولادیمیریرمیلوف، نقدی بر زندگی و اثار انتوان چخوف، ترجمه کتایون صارمی، تهران، چاپ اول انتشارات پیشرو1369\nمجله ادبی هنری اجتماعی سروه، سال بیست و پنجم، شماره 271_272،شهریور و مهر 1388، سنندج\nBy: ئومید حه بیبی\nبرچسب ها : 28و گه‌لاوێژوو 1392ێ , ئومید حه‌بیبی , امید حبیبی , داستان کوتاه هورامی , زریوار خبر , سامرست موام , ماکسیم گورکی , مجله ادبی هنری اجتماعی سروه , مریوان , نودشه , ورزش سه\nزنگ ها برای که به صدا در می آیند؟/ کامیل احمدی »\n« گفتگوی اختصاصی سلام پاوه با کیهان محی الدین زاده ریس شورای شهر پاوه\nخرداد ۱۵, ۱۳۹۳ در ۳:۴۰ ب.ظ\nکاکه ئۆمیدی ئازیز ده‌س وه‌شیت چنه که‌روو به ڕاسی به وه‌شی و ڕێک و پێکێ هه‌مامه‌که‌ت شی که‌رده‌نه‌وه من به‌ش به حاڵوو وێم به که‌سانێو پێسه‌و جه نابیت شانازی که‌روو ئیشه‌ڵڵا ئێساڵیچ به هێممه‌ته‌و شمه و گردوو نویسه‌راو هه‌ورامانی شایێدێ دوه‌مین هه‌مامه‌و کوڵه داستانێ هه‌ورامی بیمێ . شادی به‌شه‌ت بۆ


تەندروستی هەرێم حاڵەتێكی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنای لە دەربەندیخان ڕاگەیاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/25 - 11:29 PM\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم ڕایدەگەیەنێت: لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان، تووشبووێكی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ COVID-19 لە شارۆچكەی دەربەندیخان دەستنیشانكرا.\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم ڕوونیشیدەكاتەوە: تووشبووەكە پیاوێكی تەمەن 30 ساڵە و دانیشتووی شاری دەبەندیخانە.\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم ئەوەشیخستووەتەڕوو: كۆی گشتی تووشبووان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە هەرێمی كوردستان گەیشتە 100 حاڵەت و دوو مردن.\nسلێمانیڤایرۆسی كۆرۆناهەرێمی كوردستانوەزارەتی تەندروستی هەرێم