رۆژانە 1100 كەسی ئێرانی دەبنە قوربانیی رووداوی هاتوچۆ – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / رۆژانە 1100 كەسی ئێرانی دەبنە قوربانیی رووداوی هاتوچۆ\nرۆژانە 1100 كەسی ئێرانی دەبنە قوربانیی رووداوی هاتوچۆ\nیه‌ك شه‌ممه 21 كانونی یه‌كه‌م 2014\tئێران, هەواڵ 61 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nكاربەدەستانی كۆماری ئیسلامی باس لەوە دەكەن، كە تەنیا لە ماوەی 7 مانگی سەرەتای ئەمساڵدا نزیكەی 11 هەزار كەس لەو وڵاتە بەهۆی ڕووداوەكانی هاتوچۆ گیانیان لە دەست داوە.\nشەهرام جەباری زادەگان، جێگری فێركاریی ڕێكخراوی هێنان‌و گواستنەوەو ترافیكی شارەداریی تاران؛ وتی: لە ماوەی 7 مانگی سەرەتای ئەمساڵدا 10 هەزار و 914 كەس لە ئێران بەهۆی ڕووداوەكانی سەرجاددە و هاتوچۆ كوژراون‌و هەر لەم ماوەیەش‌دا نزیكەی 194 هەزار كەسیش هەر بەهۆی ئەم ڕووداوانە بریندار بوون.\nناوبراو لە درێژەدا دەڵێ: بە شێوەی مام ناوەندی هەموو رۆژێك 50 كەس لە ڕووداوەكنی هاتوچۆدا لە ئێران گیانیان لە دەست دەدەن‌و 1041 كەسیش بریندار دەبن. ناوبراو پشتڕاستی كردەوە كە نیوەی قوربانیانی ڕووداوەكانی هاتوچۆ لە تاران خەڵكی پیادەو رێبوارەكانی سەر شەقام بوون.\nجەبباری زادەگان وێڕای ئاماژە بەوەی كە هەموو ساڵێ هەرنەبێ 18 هەزار كەس لە ئێران دەبنە قوربانیی پێكدادانی ئۆتۆمبیلەكان، وتی: ئەم ڕێژەیە بەرابەرە لەگەڵ بەربوونەوەی 60 فڕۆكەی مسافیرهەڵگر هەر كام بە 300 مسافیرەوە، بە واتایەكی دیكە هەر 6 ڕۆژ بەقەرا مسافیرەكانی فڕۆكەیەك لە ڕووداوەكانی هاتوچۆو پێكدادانی ماشێنەكان لەسەر جاددەكاندا دەكوژرێن.\nناوبراو وێڕای هێنانە بەر باسی ئەم مەسەلە كە هۆكاری مرۆیی لە ڕووداوەكانی هاتوچۆدا زۆرترین دەور دەگێڕێ، وتی: پاش تێپەڕینی نزیكەی 100 ساڵ لە هێنانی ئۆتۆمبیل بۆ ئێران ئێستاشی لەگەڵ بێ فەرهەنگی بەكارهێنانی ئۆتۆمبێل لەنێو خەڵكدا جێی خۆی نەكردۆتەوە.\nشایانی باسە باسە، جیا لە خەساری گیانی هەموو ساڵێ 30% تا 35%ی بوودجەی بێهداشت و سڵامەتیی ئێران خەرجی قوربانیانی ڕووداوەكانی هاتوچۆ دەكرێ.


ئەڵقەی ٣٧- باشترین 10 یاری ساڵی 2017 بەپێی ماڵپەڕی TNW - بڵۆگی چاوگ\nنێردراوە بۆ كانونی دووه‌م 22, 2018 ئازار 16, 2021\nئەڵقەی ٣٧- باشترین 10 یاری ساڵی 2017 بەپێی ماڵپەڕی TNW\nپۆدکاستی چاوگ – زنجیرەی سیوحەوت ٣٧\n١. پرسیاری گوێگران (تاکو 00:33:47 خولەک)\n• خۆمان چۆن کۆمپیوتەر دروستبکەین، خۆ یەک شت دەنوسی دەیان مۆدێل و ناو دەهێنێت و پارچەکان و گەورەیی و هەمووی وردوردە. سەری لێدەرناکات مرۆڤی ئاسایی (ئاسۆ عەلی) pcpartpicker.com\n• من لاپتۆپێکی دێلم هەیە دەمەوێت سی پی یۆ بگۆڕم بۆ core i7 هی من کۆر ئای سێیە،بۆ کار کردن خاوە،ئایە ئەکرێت بیگۆڕم ئایە ئەگەر کۆمپیتەرێک کۆر ئای سێ بێت ئامێرەکانی ناوی توانای هەڵگرتینی مواسەفاتی کۆر ئای حەوتی هەیە؟ (هەریاد سڵێمان) www.cpubenchmark.net/\n• گەر کەسێک لە فەیس بوک نامە بۆ کەسێکی تر بنێرێت ئایا کەسی دوهەم ئەتوانێت لۆکەیشنەکەی بدۆزێتەوە ؟ (بەناز حاجی بەکر)\nوتوێژێکی درێژ و ئامۆژگاری بۆ گوێگران …\n٢. بەشی هەواڵ و بەدواداچونی زانستی (تاکو 01:55:47 خولەک)\n▪ بەرشلۆنە مایکرۆسۆفت فڕێ دەدا و ڕوو دەکاتە سەرچاوەکراوە\n▪ کۆمپانیایی ئەپی تەلەگڕام بەنیازیی دروست کردنی دراوێکی ئەلکترۆنی تایبەت بۆخۆیەتی\n▪ باسێکی ماڵپەریی sololearn کاری چیە\n▪ کۆنگرەی جیهانیی مۆبایل #MWC18 لە مانگی داهاتوو بەڕێوەدەچێت\n▪ ئێستا openSSH خراوەتە ناو ویندۆزی ١٠ــەوە\n▪ کێشەی UEFI-BIOS لە هەندێک جۆری لاپتۆپی لینۆڤ\nکۆمەڵێک کورتەهەواڵی تر وتوێژێکی برادەران دەربارەیان …\n▪ باشترین 10 یاری ساڵی 2017 بەپێی ماڵپەڕی TNW\n▪ خه‌ڵاته‌كانی گۆلدن گلۆب بۆ ساڵی ٢٠١٨\n▪ فیلمی سێ گەمژە (3 Idiots) – ئەو فیلمەی هەموو خوێندکارێک دەبێت بینەری بێت\n▪ فیلمی The Belko Experiment\nنوسراوە لە پۆدکاستتاگکراوە لە ئایتی، بیتکۆین، پاراستن، پۆدکاست، پۆدکاستی چاوگ، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، چاوگ، دراما، دراوی ئەلیکترۆنی، زانست، سەرچاوە کراوە، فیلم، کوردی، گووگڵ، لینوکس، مۆبایل\nپێشوو ڕووماڵی ڤیستیڤاڵی جیهانی CES2018\nداهاتوو ئەڵقەی ٣٨- قەبارەی ڕام/بیرگە چەند بێت باشە بۆ ئوبونتو لەکاتی دامەزراندنی


ئاسایش دەستگیركردنی دزەكانی كاسۆمۆڵ ڕادەگەیەنێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئاسایشی سلێمانی، دەستگیركردنی دوو كەس ڕادەگەیەنێت كە لەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا لە گەڕاجی كاسۆمۆڵی سلێمانی ئۆتۆمبێلێكیان دزیبوو.\nبەپێی ڕاگەیەندراوێك كە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانییەوە بڵاوكرایەوە”دوای ئەوەی لە 22ی كانوونی دووەم، دوو تۆمەتبار هەڵدەستن بە دزینی ئۆتۆمبێلێك لەجۆری جێب لاریدۆ بە پسوڵەی ساختە لە گەراجی كاسۆمۆڵ لەناو بازاڕی سلێمانی، مەفرەزەكانی ئاسایش توانیویانە دوای پێنج ڕۆژ لە 27ی كانوونی دووەم هەردوو تۆمەتبار دەستگیربكەن”.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەكەی ئاسایشدا هاتووە”دوو تۆمەتبارەكە ناوییان (ب.ج.ج) و (ج.ج.ع) و لەكاتی لێكۆڵینەوە لەگەڵیان دانییان بە تاوانەكەیاندا ناوە، بۆیە بەپێی ماددەی 443ی یاسای سزادانی عیراقی و بە فەرمانی دادوەر، دەستبەسەرن و لێكۆڵینەوە لەگەڵیاندا بەردەوامە”.\nخەڵك-ئارام سەردار بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی سەرۆكایەتی شارەوانی هەولێر، كێشەی كۆكردنەوەی زبڵ و خاشاك چارەسەر كراوە، دوای ئەوەی بەهۆی تەواوبوونی…


چەند کارێکی هەڵە کە وادەکات بەردەوام بە مۆبایل کڕینەوە بیت! – تۆڕی میدیایی خەڵک\nچەند کارێکی هەڵە کە وادەکات بەردەوام بە مۆبایل کڕینەوە بیت!\n2020/03/24 - 12:50 PM\nئەمەی خوارەوە چەند کارێکی هەڵەیە کە وادەکات بەردەوام بە مۆبایل کڕینەوە بیت و زوو زوو مۆبایلەکەت تێکبچێت و بشکێت:\n– دابەزاندنی پرۆگرام لەسەرچاوەی باوەڕپێنەکراو کە وادەکات مۆبایلەکەتان ڤایرۆس لێی بدات\n– دانانی مۆبایل لەناو جانتادا بەبێ کەڤەر کە دەڕوشێت و زوو دەشکێت\n– ئەبدەیت نەکردنەوەی سۆفتوێری مۆبایلەکەت، ئەمەش وادەکات زوو پرۆگرامەکانی تێک بچێت\n– دانانی مۆبایلەکەت لە شوێنی گەرم یاخود زۆر سارددا\n– دانانی مۆبایلەکەت لە گیرفانی پشتەوە کە ئەوەش هۆکارێکی بەربڵاوە بۆ شکان چونکە بیرتەچێت و لەسەری دادەنیشیت\nخانمە دەرووناسێکی کورد ٨ یاری پێشنیار دەکات کە دەتوانیت لە ماڵەوە بە منداڵەکانتی بکەیت تا بێزار نەبن\n30 حاڵەت تۆماركراوە\nتەندروستی عیراق ئامارێكی نوێی تووشبوانی كۆرۆنا بڵاودەكاتەوە\nبەوێنە؛ڕۆژانەی نەخۆشێك لە سەنتەری چارەسەری كۆرۆنا لە سلێمانی\nچەند پارێزێکی گرنگ کاتێک پەستانی خوێنت بەرزە پێویستە ئەنجامی بدەیت\nخەڵك – بەشی هەواڵ پشپۆرێكی پەرستاری لە سەنتەری چارەسەری كۆرۆنا لە سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، دوای ئەوەی ژنێك تەمەن 20 ساڵ-مان بۆ...\nخەڵك – ئارام سەردار بەڕێوەبەری ئینستیوتی ئابووری بەژمارە، كۆمپانیا سەرەكییەكانی كەرتی نەوتی هەرێمی كوردستان بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت و بڵاوبوونەوەی...\nخەڵک – ئارام سەردار ئەندامێكی ئەنجوومەنی پارێزگای هەولێر ڕایدەگەیەنێت،بۆ بارودۆخی کاسبکاران ئەوانەی کارەکانیان وەستاوە و کرێی شوێنەکانیان بۆ نادرێت لە...


یاساکانی نونی زەنەدار و تەنوین ( أحكام ألنّون ألساكنة والتّنوين ) /٣\n( ٣ ) ــ هەڵگێرانەوە ( ألقَلبْ ) یان ( ألإقْلابْ )\nلەزمانەوانیدا: گۆڕینی شتێک بۆ شتێکی دی ( تحويل ألشئ عن وجهه ).\nلەزاراوەشدا بریتی یە لەگۆڕینی ( نونی زەنەدار ) یا ( تەنوین ) بە میمێکی ( م ) شاراوە بە مینگەوە ( ألغنّة )، لەکاتی گەیشتنی بە پیتی ( ب ) ... بە مانایەکی دی: هەرکاتێک لەدوای نونی زەنەدار یا تەنوین پیتی باء ( ب ) هات جا لەیەك وشەدابوون یا لەدوو وشە، نوونە زەنەدارەکە ( ساکن ) یا تەنوینەکە هەڵدەگەڕێتەوەو دەگۆڕێ بە میمێکی شاراوەی بە مینگەی تەواو. بۆ نمونە:\nئەگەر سەرنجی ئەو نمونەی سەرەوە بدەین دەبینین لەدوای نونی زەنەدار پیتی ( ب ) هاتووە کە کەوتوەتە سەرەتای وشەی ( بَعْدِ )، بۆیە ( نون )ە کەمان هەڵگێڕایەوە و کردمان بە( میم ) و شاردمانەوە ( إخفاء ) لەکاتی گەیشتنی بە پیتی ( ب ) بەم شێوەیە:\nوەنابێ ئاشکرا ( إظهار )ی بکەین و بڵێین: مِنْ بَعْدِ\nچەند تێبینی یەک:\nیەکەم: هەڵگێرانەوە ( ألقَلْبْ ) لەیەك وشەو لە دوو وشەدا ڕوو دەدات لەگەڵ نونی زەنەداردا و بەڵام لەگەڵ تەنوین دا تەنها لەدوو وشەدا دەبێت.\nدووەم: لەکاتی هەڵگێرانەوە ( ألقَلْبْ ) دوولێوەکان بەنەرمی بەیەکەوە دەنووسێن.\nسێیەم: کاتێ سەرنجی قورئانی تەجویدکراو ( مصحف ألتجويد ) بدەین سەبارەت بە هەڵگێرانەوە دەبینین:\n١ ـ نونی زەنەدار لە جیاتی زەنە ( سکون ) کە میمێکی گچکەی کۆتایی لەسەر نوسراوە .\n٢ - تەنوینی ( مضموم و مكسور و مفتوح ) هەرکامیان إقلاب کران، بۆر ( ضمة ) یەک یا سەر ( فتحة ) یەک یا ژێر ( کسرة ) یەکی لادەچی و لەجێگەی ئەو میمێکی گچکەی کۆتایی دەنوسرێت .\n٣ - ئەو سورەتانەی کە بەتەنوین کۆتایی یان هاتووە ئەوانیش میمێکی ( إقلاب )یان بۆ کراوە بۆ کاتێ گەر خوێنەر بیەوێ سورەتەکە ببەستێ بە سورەتی دوایەوە و دەست بە خوێندنی ( بسم الله الرحمن الرحيم ) بکات. بۆ نموونە:\nنمونەی هەڵگێرانەوەی نونی زەنەدار:\nنمونەی هەڵگێرانەوەی تەنوین:\nــــ نمونەی زیاتر:\n( ٤ ) ــ شاردنەوە ( ألإخفاء )\nلەزاراوەدا: بریتیە لە دەربڕینی نونی زەنەدار یان تەنوین بە شێوازو سیفەتێك لەنێوان ئاشکرا کردن ( ألإظهار ) و تێهەڵکیش کردن ( ألإدغام ) بەشێوەیەک کە نە ئاشکراکردنی تەواو بێت و نە تێهەڵکێش کردنی تەواو بێت، بەبێ ئەوەی شەدەدار بکرێت و لەگەڵ هێشتنەوەی مینگە ( ألغنّة )ی پیتی یەکەم و شەدە لابردن لەسەر پیتی دوایی. وە شاردنەوە ( ألإخفاء ) لە یەک ووشەو لە دوو ووشەدا ڕوو دەدات.\nئەم شاردنەوەیە ( ألإخفاء ) کاتێ ڕوودەدات کە لەدوای نونی زەنەدار و تەنوینەوە ( ١٥ ) پانزدە پیت لە پیتەکانی زمانی عەرەبی دێت کە ئەمانەن: ( ت، ث، ج، د، ذ، ز، س، ش، ص، ض، ط، ظ، ف، ق، ك )، لەسەرەتای ووشەکانی ئەم دێڕە شیعرەدا کۆکراونەتەوە:\nچۆنێتی گۆ ( نطق ) کردنی شاردنەوە ( ألإخفاء )\nلەکاتی دەربڕیندا دەبێت سەرەتای زوبان کەمێک لە پووکی ددانەکانی سەرەوە دووربخرێتەوە و کەمێک لە دەریچەی ( مخرج )ی نون دووربکەوێتەوە. هەروەها دەبێ نیوەی ( نون )ـەکە لەدەمدا درکەوێت و نیوەکەی دی بدرێت بە لووت تا مینگە ( غنّة ) دروست ببێت، بەڵام بەبێ ئەوەی لەهیچ کاتێکدا شەدەدار بکرێت.\nـــ نیشانەی شاردنەوەی ( نونی زەنەدار ) لە ڕێککاری پەڕاوی قورئاندا بریتیە لە لابردنی زەنە ( سکون ) لە نونی زەنەدارەکە لەگەڵ ئەوەی پیتی دوای خۆی توند ( تشدید ) ناکرێ، وەکو:\nــــ نیشانەی شاردنەوەی ( تەنوین ) لە ڕێککاری پەڕاوی قورئاندا بریتیە لە بەدوای هاتنی دوو جوڵەکە لەگەڵ توند ( تشدید ) نەکردنی پیتی دوای خۆی، وەکو:\nتێبینی: لەکاتی روودانی شاردنەوە ( ألإخفاء ) دا:\nدووەم: گوتنی دەنگۆکەیەکی کەم لەدەمەوە بەهۆی دانەخرانی دەریچە ( مخرج )ی نوون ( بەشە زمانی یەکەی ) بەتەواوی. بە پێچەوانەی هەردوو پیتی ( قاف و کاف ) کە شوێنی دەرچوونیان ( بەشە زمانی یەکەی ) بەتەواوی دادەخرێ.\nپێویستە دەم لەسەر شوێنی دەرچوونی پیتی دوای خۆی ئامادەبکریت.\nدەنگی ( نون ) و ( تەنوین ) قەڵەودەبێت ئەگەر لە دوایەوە پیتی قەڵەو هات، وەکو:\nدەنگی ( نون ) و ( تەنوین ) ناسک دەبێت ئەگەر لە دوایەوە پیتی ناسک هات، وەکو:


كرێكارێك لە شاری سەقز بە هۆی رووداوی كار گیانی لەدەستدا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / كرێكارێك لە شاری سەقز بە هۆی رووداوی كار گیانی لەدەستدا\nكرێكارێك لە شاری سەقز بە هۆی رووداوی كار گیانی لەدەستدا\nهه‌ینی 13 ئازار 2015\tکوردستان, هەواڵ 75 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە ئاكامی رووداوێكی كار لە شاری سەقز، كرێكارێكی خەڵكی شارەكە گیانی لەدەستدا.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە “زاگرۆس پۆست”، رۆژی چوارشەممە20ی مانگی رەشەممە وەستایەكی بیناسازیی بە ناوی “محەمەدسادق میری” خەڵكی شاری سەقز بە هۆی رووداوی شوێنی كار گیانی لەدەستدا.\nوەستا “محەمەد سادق میری” لە پرۆژەیەكی بیناسازی لە شارۆچكەی “گوڵان” لە نێو شاری سەقز، بە هۆی بەربوونەوە لە داربەست، پاش گواستنەوە بۆ نەخۆشخانە، گیانی لە دەست داوە.\nبە پێی ئامارەكانی پزیشكی قانوونی كۆماری ئیسلامی، لە ماوەی ٩ مانگی سەرەتای ئەمساڵدا، لە چوار پارێزگای كوردنشینی كرماشان، ئیلام، ورمێ و سنە زیاتر لە ١٠٠ كرێكاری كورد بە هۆی رووداوی كار گیانیان لە دەست داوە، كە بەمچەشنەیە “پارێزگای كرماشان 60 كەس، پارێزگای ئیلام 9 كەس، پارێزگای ورمێ 32 كەس و پارێزگای سنە 12 كەس”.\nپێشتر راگەیەندرابوو، كە لە ماوەی ٩ مانگی سەرەتای ئەمساڵدا لە ئێران، بە هۆی رووداوی كار یەك هەزار و ٥٠٦ كرێكاری گیانیان لەدەستداوە و 22 هەزار و 949 كەسیش بریندار بوون.\nشایانی باسە، نەبوونی ئەمنیەتی شوێنی كار و كەمتەرخەمی خاوەنكاران و لە هەمان كاتدا خودی كرێكارانیش، زۆر جار دەبێتە هۆی ئەوەیكە رووداوی دڵتەزێنی شوێنی كار دابینكەری بژیوی بنەماڵەكان بەرەوڕووی مردن و بریندار بوون بكاتەوە و ئەمەش وەكوو خەسارێكی قەرەبوو نەكراو بۆ ئەو بنەماڵە هەژار و كەمداهاتانە دێتە ئەژمار.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ئێستا ئێمە تیرۆریستین یان ئێوە بێ ئینساف و بێویژدان.\nدوای چەندان ساڵ بە تێکۆشان و خەباتی گریلا کە هەزاران شەهیدمان دا، سەدان گریلا بە ناپاڵم و بۆمبی شیمیایی سوتان، لە ئەوروپا تیرۆ کراین، ئەنفال کراین، بە تیرۆریست ناوزەد کراین، هەزاران شۆڕەشگێرمان خرایە بەندیخانە بە ناوی تیرۆریستەوە، تەجاوز بە سەدان مناڵی کورد کرا، بەڵام ئەوانەی ئەو جینایەتەیان دەخوڵقاند بە نێوی شەڕی دژە تیرۆر، لە کۆتایی دا پێیان لە هەڵەی خۆیان ناو بە قەناعەتی خۆیان لە هەڵە دابون.\nئێمە داوای ئازادی و دێموکراسی بونی وەڵات دەکەین، ئێمە دەمان هەوێت بە زمانی خۆمان، بە فەرهەنگی خۆمان ، بە کلتور و داب و نەریتی کوردەوە بژیین، ئێوەش دەڵێن نا دەبێ ببن بە تورک و فارس و عەڕەب.\nئێمە دەڵێین دەبێ هەمو گەلان بە ئاشتی و برایەتی لە گەڵ یێک بژین، ئێوەش ئەنفالمان دەکەن، دەڵێن ئێوو حەقی ژیانتان نیە،\nهەر چەند دڵنیام ئێوە(داگیرکەرانی کوردستان) قەت بە قەناعەت ناگەن و مافی مرۆڤ بون و یێکسانی نابەخشن بە ئێمە، بەڵام بە دڵنیایی خەبات و تێکۆشانی بێوێنەی کورد دەتانبەزێنێ و دەتانهێنێتە سەر ڕێبازی ڕاست.\nئەوروپا هەر بە ناوی شەڕ لە دژی تیرۆرەوە سەرۆکی ئێمەیان گرت و ڕەوانەی تورکیەیان کردەوە، ئەو پلانە پیس و چەپەڵانە هەموی لە پێناو بەرژەوەندی نێوان ئەوروپاو تورکیەو داگیرکەران دا بو، هەتا توانیان دژایەتیان کردین، کە گەیشتنە کۆتایی و نەیانتوانی هیچ ئامانجێکیان بپێکن، ئەوجاو تەسلیم بونیان هەڵبژارد و کوردیان لە ناو لیستی ڕەشی خۆیان دەرکرد.\nئاخر پارتی کرێکارانی کوردستان خۆی پێغەمبەری پاراستنی ژینگەو پاراستنی تەندروستی مرۆڤە، کەچی تۆمەتی دەرمان فرۆشتن و بڵاو کردنەوەی دەخستە پاڵ، چە مەنتیقێک ئەوە قبوڵ دەکات، کێ باوەڕ بەو چەواشەکاریە دەکات، ئەگەر لەو پەڕی بێشەڕەفیو بێویژدانی دا نەبیت.\nهیوادارین دەوڵەتی ئەمریکاش لەو سیاسەتەی لە دژی گەلی کورد پەشیمان بێتەوو وە پارتی کرێکارانی کوردستان لە لیستی ڕەشی خۆی دەربکات.\nبە هیوای ئازاد بونی سەرک ئاپۆ وە هەمو زیندانیانی کوردستان.\nبەو هیوایەی پرۆسەی ئاشتی سەر بگرێت، تا گریلاکان چیتر شەهید نەبن، دایکان جەرگ سوتاو نەبن.\nسەرکەوێت خەباتی ئاشتی و ڕزگاری کورد.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۲/۰۳/۱۳۹۲ ۱۱:۲۶:۰۰ بعدازظهر


بەهاوڵاتیبون، هەنگاوێک بۆ بەنەتەوەبوون\nکاروان هەڵەبجەیی، عوسمان هەولێری، موختار سنەیی، حەمە دۆڵەمەڕی، شاناز مهابادی، کامەران سەقزی، عادل بەرزنجی، شەهلا کرماشانی، مووسا هەورامی، ئەمانە ئەو ناو و ناسناوانەن کە هێشتا لە کۆمەڵگەی کوردیدا باون و تاکی کورد بەو شێوە خۆی پێدەناسێنێت.\nشوناسی تاک(هاوڵاتی) بە گشتی لە دوو بەش پێک دێت.\n- شوناسی نەتەوەیی و هاوڵاتیبوون\n- شوناسی تاک\nشوناسی نەتەوەیی و هاوڵاتیبوون واتە تۆ هەڵگری ڕەگەزنامەی وڵاتێکی، یان بەشێکی لە نەتەوەیەک لە چەند وڵاتدا. بۆ نموونە: نەتەوەی ژاپۆن، وەک وڵاتێک و چوارچێوەیەکی سیاسی، یان نەتەوەی عەرەب لە چەند وڵاتدا.\nبەشی دووهەمی شوناسی ئێمە، شوناسی تاکییە، واتە ناو و ناسناوی خۆمان. بۆ نموونە من ناوم شاهین کەریمیە و ئەمە شوناس و ناسێندەری منە. من خاوەن باشی و خراپی ئەم ناوەم.\nکاتێک هاوڵاتی خۆی بە شار، ناوچە، هۆز(عەشیرە)، گوند و گەڕەک دەناسێنێت، لە ڕاستیدا هەردوو شوناسی نەتەوەیی و تاکی خۆی لاواز دەکات.\nواتە تاک وەک هاوڵاتی شاری و جیاواز، خاوەن بوون و شوناسێکی سەربەخۆ نییە، وەک تاکێک بەرپرسایەتی و مافی تاکی خۆی هەڵناگرێت و شانازی بە ناوی شار، عەشیرە و ناوچەوە دەکات.\nئەم خوارییە، کاتێک زیاتر خۆی دەنوێنێت کە کەسایەتی کۆمەڵگە خۆی بەو شێوە پێناسە دەکات. بۆ نموونە نووسەر، هونەرمەند، هۆزانوان، سیاسیی و هتد. لە ڕاستیدا زۆر نامۆ و جێی تێرامانە کە وەرگێڕ و نووسەر هونەرمەند کە خاوەن داهێنان و خزمەتە، شوناسێکی سەربەخۆی نەبێت و خۆی بە ناوچە و شار و عەشیرەوە پێناسە بکات.\nهەروەها، وە تەنانەت خراپتر و زیاتر، زەقبوون و گرینگبوونی ناوی شاو و ناوچە و عەشیرە، هەست و پابەندبوونی نەتەوەیی و هاوڵاتیبوون لاواز دەکات. لە جیاتی ئەوەی گیانێکی نەتەوەیی و شوناسێکی گشتی درووست بێت وە هەموو خۆ بە ئەندامێکی بەرپرس و خاوەن ماف لە ناو نەتەوەیەکی گەورەدا بزانن، هەوڵ دەدرێت شارچییەتی و دابەشبوونی و جیاوازییەکان بەرز بکرێتەوە.\nدوژمنی نەتەوە و بەنەتەوە بوون(مەبەست وڵات و جوارچێوەی سیاسی-سنووری) بەهیزبوونی شارچییەتی و عەشیرە و ناوچەخوازییە.\nبۆ درووستبوونی نەتەوە، پێویست بە هاوڵاتییە. یانی نەتەوە لە تاک تاکی هاوڵاتی شاریی، خاوەن شوناسی سەربەخۆ پێکدێت. یەکەمین هەنگاو بۆ دەرچوون لە بازنەی کورت و داخراوی شار و عەشیرە و ناوچە، پێناسەی تاکە وەک بوونێکی سەربەخۆ، وەک بەشێک لە بوونێکی گەورەتر(نەتەوە)، وە ئەمە دەبێت لە توێژی نوخبەی کۆمەڵگەوە واتە نووسەر، ڕووناکبیر، مامۆستا و هونەرمەند و سیاسییەوە دەست پێبکات.\nپاشنووس: ئەو ناوانەی لە سەرەتای وتارەکەدا هاتوون، تەنیا بۆ ئاماژەیەوە ئەو کەسانە نین و نایانناسم.


09:28 - 01/12/2021\nبڵاوبوبونەوە جۆرێكی نوێی كۆرۆنا و تۆماركردنی حاڵەتەكانی لە چەند وڵاتێك، ترس و دڵەڕاوكێی لای زۆر كەس دروستكردووە، بەتایبەت كە باس لە خێرایی بڵاوبونەوەی دەكرێت، ئەوەش وایكردووە هەمووان بەدوای ئەو پرسیارەوە بن كە نیشانەكانی چییە و چۆن لەسەر كەسی توشبوو دەردەكەوێت.\nئۆنبین بیلای پزیشكێكی پسپۆڕی ئەفەریقای باشورە كە بۆ یەكەمجار كۆرۆنا نوێكە لەوێ دەركەوت، ئەو باسی لەوەكردووە كە تائێستا حاڵەتەكان كەمن، بەڵام جارێ زووە بڕیاری لەسەر بدەین و ئەگەر هەیە و زیاد بكەن.\nئەو پسۆڕە بە ئاژانسی بلومبێرگی ئەڵمانى راگەیاندووە، لە نەخۆشەكاندا هەستمان بە نیشانەكانی ئەنفلۆنزا كردووە، كۆكەی وشك، تا، ئارەقكردنەوەی شەوان، ئازاری جەستە، ئەمانەش لە زۆرینەی جۆرەكانی (كۆڤید 19)دا هەبووە، بەتایبەت ئەوانەی ئەم دواییانە بڵاوبونەتەوە.\nچەند رۆژێك پێش ئێستا كۆمەڵەی پزیشكانی ئەفەریقا باشور باسیلەوەكرد، ماندوبون و ئازاری زۆری جەستە نیشانەی كۆرۆنای ئۆمیكرۆنە، بەڵام هیچ نەخۆشێك لەوانەی جۆرە نوێكەیان هەیە كێشەیان لە هەستی تام و بوندا نەبووە.\nجۆرە نوێكە كە بۆ یەكەمجار لە 20 مانگی ڕابردوودا لە ئاشكرا كرا، زاناكان پێشبینی دەكەن ئەو جۆرە لە لەشی كەسێكدا گۆڕاوە كە خۆی نەخۆشی ئایدزی هەبووە، دوای ئەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا چووتە لەشییەوە بەم شێوەیە گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە.\nتائێستا لە ئەفریقا زیاتر لە 100 حاڵەتی توشبوون بە جۆرە نوێكە تۆماركراوە، ئەمە جگە لە تۆماركردنی حاڵەت لە وڵاتانی هۆنگ كۆنگ، ئیسرائیل، ئەڵمانیا، بەریتانیا، ئوستورالیا و چەندین وڵاتی دیكە، كە سەرجەمیان كەسانێك بوون لە ئەفر یقاوە گەڕاونەتەوە.


دیزاینە نوێکەی ئەپی Feedly بۆ گشت لایەک بەردەستکرا – کەی ئای تی ئێن\nلە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا هەمیشە گرنگە کە ئاگاداری دوایین هەواڵەکان بیت. باشترین ڕێگەش بۆ ئەوە بریتییە لە بەکارهێنانی یەک ئەپ کە گشت سەرچاوەکانت بۆ کۆبکاتەوە و بە ئاسانتر بیخاتە بەردەستان. ئەپی Feedly یەکێکە لەو ئەپانە و دڵخوازترینی ئەپەکانی تایبەتە بە هەواڵ لەلای من و بۆ ماوەیەکی زۆرە بەکاریدەهێنم. ئەمە هەرچەندە دیزاینی پێشتری لەلام ئاسایی و ڕێک بوو بەڵام بەم دواییانە هەستم دەکرد کەمێک لە ڕووی دیزاینەوە پێویستی بە نوێکارییە. خۆشبەختانە دیزاینێکی نایاب و جوان لە ماوەی ڕابردوو وەکو تاقیکاری خرایە بەردەستی بەکارهێنەرانی وەشانی تاقیکاری، و ئەمڕۆش بۆ دواجار دیزاینە نوێکە بۆ گشت لایەک بەردەستکرا.\nلە وەشانی پێشتر ئەپەکە زیاتر لەلای ڕاستەوە لیستی هەمبەرگری هەبوو و بەس، بەڵام ئێستا کۆمەڵێک تاب لە خوارەوە لەخۆی دەگرێت و ڕەنگی سپی زاڵە و دۆخی تاریکیشی هەیە. زیاتر لەگەڵ زمانی دیزاینی ئێستای ئەندرۆید دەگونجێت و هاوڕێیانەیە. لە خوارەوە کۆمەڵێک بەراورد لە نێوان وەشانی کۆن و ئێستا ببینە.\nئەگەر دەتەوێت فیدلی تاقیبکەیتەوە کرتە بکە\nتاگەکان ئای ئۆ ئێس ئەندرۆید Feedly


وەزیری دارایی عێراق دەڵێت، دواخستنی پەسەندكردنی بودجە هۆكارەكەی هونەری نییە و دەشڵێت، بەرزکردنەوەی بەهای دۆلار بەرامبەر بە دینار پاش توێژینەوە و گفتوگۆ بووە لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان و گۆڕانكاری تیاناكرێت.\nعەلی عەلاوی، وەزیری دارایی عێراق لەمیانەی چاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی عێراقی كە ئەمڕۆ سێشەممە 2ی ئازار بڵاوكرایەوە دەڵێت، هیچ پرسێكی هونەری نییە كە ڕێگربێت لە دەنگدان لەسەر بودجە، بەڵكو بەهۆی پشكی هەرێمەوەیە.\nوتیشی، "وەزارەت داوادەكات بودجەیەكی پەسەندكراو و بڕیاردراوی لەلایەن پەرلەمانەوە پێبدرێت بۆ زانینی نەخشەڕێگای كۆتایی وڵات”.\nعەلاوی ئەوەشی وت، تائێستا ئەو داڕشتە كۆتاییە نازانن كە بۆ بودجەی گشتیی بۆ ساڵی 2021 كراوە. باسی لەوەشكرد كە بەپێی پەیوەندییەكانیان گۆڕانكاری زۆر بەسەر مادەكانی بودجەدا نەهاتووە، بەتایبەت پاش ئەو ڕێككەوتنەی لەگەڵ لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران ئەنجامیانداوە.\nدەربارەی بەهای دیناریش وەزیری دارایی ئەوەی خستەڕوو، گۆڕینی بەهای دۆلار بەرامبەر بە دینار دوای چەند مانگێک لە توێژینەوە و گفتوگۆ لەگەڵ لایەنی ناوخۆیی و دەرەکی بڕیاری لەسەر دراوە. دوپاتیشیكردەوە، "ئەو نرخە زۆر گرنگە و ناکرێت ڕۆژانە بەپێی خواستی و ئارەزووی خۆمان بگۆڕدرێت”.\nعەلاوی ئەوەشی خستەڕوو، "ئەو نرخە زۆر باشە و کاریگەرییەکی زۆر باشی هەبووە بۆ زیادکردنی داهاتی حکومەت و کۆنتڕۆڵکردنی مەزادی دراو و، یەدەگی بانکی ناوەندی زیادیکردووە، ئەمەش دوای ئەوەى لە بەردەم داڕوخانی گەورەی ئابوریدا بووین”.\nئاماژەی بەوەشكرد، ئێستا بازاڕ بەهای نوێی دۆلاری قبوڵکردووە، ئەوەش دوای ساڵێکی تر هانی زیاتری کەرتی تایبەت دەدات و یەدەگی نەختینەش زیاددەکات.\nوەزیری دارایی عێراق ڕونیشیكردەوە، بەپێی ئەو گۆڕانكارییانەی لە پرۆژەی بودجەدا كراوە كورتهێنان بۆ نزیكەی 30 ترلیۆن دینار كەمكراوەتەوە و ئەوەش لە چوارچێوەی تواناكانی حكومەتدایە.


کوردیپێدیا - Die Stadt der weißen Musiker\n📕 Die Stadt der weißen Musiker | پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🇩🇪 Deutsch\n1. 👁 بنیاتی گێرانەوە لە داستانی (مەم و زین)ی ئەحمەدی خانی و رۆمانی (شاری مۆسیقارە سپییەکان)ی بەختیار عەلی دا\n2. 👁 شاری مۆسیقارە سپییەکان\n3. 👁 شهر موسیقیدانهای سفید\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 7 2017 11:53AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 7 2017 11:53AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 8,645 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 71 KB Jun 7 2017 11:54AM هاوڕێ باخەوان


◄ Resultat: Found 52.851, page 1 of 5.286 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n🔤 ئی لەق و ئۆ لەق Words & Phrases\n📅 Lades Jun 27 2019 12:14AM\nئەم لق و ئەو لق. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:46\n🔤 ئیللەڵڵا و بڕیاوە Words & Phrases\nكار تەواو و بڕایەوە. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:45\n🔤 ئیلیان بەستەى Words & Phrases\nهێڵنە بەستن. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:47\n🔤 ئیلیان شیْۉن؛ ئیلیان شیْۉنە Words & Phrases\nهێڵنە شێوێن. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:48\n🔤 ئیلیان شیْۉنای Words & Phrases\nهێڵنە شێواندن. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:49\n🔤 ئیلیان شیْۉیا؛ ئیلیان شیْۉیێ Words & Phrases\nهێڵنە شێواو. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:50\n🔤 ئیلیان شیْۉیاى Words & Phrases\n👁 Denna post har tittat 943 gånger\nهێڵنە شێوان. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:51\n🔤 ئیلیانى Words & Phrases\n👁 Denna post har tittat 928 gånger\nهێڵنە. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:52\n🔤 ئیلیانیەنە Words & Phrases\nلە هێڵنەدا. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:52\n🔤 ئیلیانە دوْزیْ Words & Phrases\nهێڵنە دۆزێ. [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 27-6-2019 0:14:51


بەرەنگاربوونەوەکەش هەر تەنها لەوەدا سنوردار نییە کە توندوتیژییەکانی توندڕەوان ڕەت بکاتەوە بەڵکو لە هێنانە ئارای گوتارێکدا بووە تا بتوانێت متمانەیەک لە ناو ڕای گشتیدا دروست بکات و بیکاتە یەکێک لە کۆڵەکەکانی دیالۆگێکی بابەتییانە لەگەڵ ڕای گشتیدا کە تەوەری سەرەکی لە چوارچێوەی ئەو پرسیارانەدا بسوڕێتەوە کە پەیوەندییان بە تاکەکانی کۆمەڵگاوە هەیە لەوانە بۆچی پێویستە بەرەنگاری توندوتیژییەکان ببینەوە؟\nئەکرەم فەرەیدون، مامۆستای ڕاگەیاندن لە زانکۆی سەڵاحەدین.\nهه‌رێمی کوردستانی عێراق له‌م چه‌ند ساڵه‌ی ڕابردوودا بۆته مه‌یدانێکی پان و به‌رینی ململانێ ناوخۆیی و ده‌ره‌وه‌ییه‌کان. ڕووداوگه‌لێکی زۆر له‌م هه‌رێمه‌دا هه‌ن، به‌ڵام ئایا میدیا توانیویه‌تی له‌سه‌ر یه‌ک به یه‌کی ئه‌و ڕووداوانه ڕایه‌کی گشتی دروست بکات؟ ئه‌گه‌ر نه‌یتوانیوه ئایا که‌موکوڕی له کۆمه‌ڵگادایه یان له میدیادا؟\nلەوەتای شەڕی توندڕەوان لەگەڵ هەرێمی کوردستاندا دەستی پێکردووە وتارێکی زۆر و بەرنامەی زۆریشی لەسەرکراوە بەڵام وەکو هەر لە ناو هەرێمەوە ئاماژەی پێکراوە ئەم کارانەی میدیا نەیانتوانیوە هەر هیچ نەبێت گوتاری ڕۆژی هەینی ژمارەیەک لە مزگەوتەکان هێور بکەنەوە کە وەک دەگوترێت بریتین لە هاندان بۆ توندوتیژی.\nهەندێکی تریش گازەندەیان لە بێ سەر و بەری میدیا و پەڕتەوازەیی میدیا و تێکەڵ و پێکەڵی لە ڕوماڵکردنی ڕووداوەکاندا هەیە.\nئایا میدیا له شه‌ڕی دژی ڕێکخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامیدا توانیویه‌تی گوتارێکی هاوبه‌شی به‌رپه‌رچ ده‌ره‌وه‌ی ئایدیۆلۆژیای ڕق و کینه به‌رهه‌م بێنێت؟\nله‌م قه‌یرانه سیاسی و ئابوریانه‌ی هه‌رێمی کوردستاندا، ئایا میدیا ده‌توانێت به‌رچاوڕوونییه‌ک به خه‌ڵک بدات؟\nبه‌هۆی ئه‌م قه‌یرانانه‌وه کۆمه‌ڵگای کوردی له‌ژێر هه‌ڕه‌شه و مه‌ترسی تێکچوونی شیرازه‌ی ئاشتی کۆمه‌ڵایه‌تیدایه، ئایا میدیای کوردی چۆن ده‌توانێت ئارامی له شه‌قامدا بپارێزێت؟\n(ئەکرەم فەرەیدون) پسپۆڕی میدیا لە زانکۆی سەڵاحەدین لە بەرنامەی (لەگەڵ ڕووداوەکاندا) وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە:\nلەگەڵ ڕووداوەکاندا : میدیای کوردی و ڕوماڵکردنی رووداوەکان


هێزەکانی ئەمریکا لە سەرجەم شارە کوردییەکانی ڕۆژئاوای کوردستان کشانەوە، تورکیاش دەیەوێت سنوری ڕۆژئاوا و باشوری کوردستان بە تەواوەتی لە یەکتر دابڕێت، شارەزایەکیش لە کاروباری سوریا و ڕۆژئاوای کوردستان دەڵێت: “تا ئێستاش ڕێککەوتنەکەی نێوان تورکیا و ئەمریکا لەسەر ناوچەی ئارام ڕون نییە”.\nبڕیارە سبەى شەو 22 لەسەر 23ى تشرینی یەکەمی 2019، ئەو 120 کاتژمێرە کۆتایی بێت کە ئەمریکا و تورکیا لەسەرى ڕیککەوتبوون بۆ ڕاگەیاندنی ئاگربەست، ئەوەش لەکاتێکدایە بەهۆى ئەو ڕێککەوتنەشەوە شەڕڤانان بەتەواوەتی لە سەرێکانی کشانەوە.\nئەوەى جێی سەرنجە، ڕێککەوتنەکەى نێوان ئەمریکا و تورکیا لەلایەن کوردەوە بەجۆرێک باسیلێوەدەکرێت و لەلایەن تورکیاشەوە جۆرێکى تر، ترەمپیش بە دەستکەوت ناوى دەبات، داود چیچەک، شارەزا لە کاروباری سوریا و ڕۆژئاوای کوردستان بە ناس کوردی وت: “تا ئێستا تەنانەت بەرپرسانی کورد و هەسەدەش لە ڕۆژئاوای کوردستان هیچ بەرچاوڕونییەکیان نییە، کە ئایا تورکیا تەنها بە کشانەوەی شەڕڤانان لە گرێ سپی و سەرێکانی ڕازی دەبێت؟، یاخود نا”.\nچیچەک ئاماژەی بەوەشکرد: “ڕێککەوتنەکەی نێوان تورکیا و ئەمریکا لەسەر ناوچەی ئارام ڕون نییە، نازاندرێت بەتەواوەتی چی تێدایە و چۆنە، بەڵام ئەو خاڵانەی کە بڵاوکراونەتەوە ئەگەر ڕێک بەو جۆرە بێت، ئەوا بە دڵنیاییەوە سەرجەم خاڵەکان لە دژی بەرژوەندییەکانی کوردن، لە بەرژەوەندی تورکیان”.\n“من وا پێشبینی دەکەم، سەرکردایەتیی هەسەدە و کورد لە ڕۆژئاوا، زانیارییەکی زیاتریان هەبێت دەربارەی ئەو ڕێککەوتنە و لەلایەن ئەمریکاوە شتێکی دیکەیان پێوترابێت، چونکە ئەوان لە سەرێکانی وەک نیازپاکییەک بەرامبەر ئەمریکا کشانەوە، دەبێت چاوەڕێی کۆبوونەوەکەی ئەردۆگان و پۆتن بکەین کە بزانین چی دەبێت و ئەنجامی چی دەبێت، بەڵام هەرچۆنێک بێت ڕوسیا پێی خۆشە کە ئەو ناوچانە لەژێر دەسەڵاتی حکومەتی سوریا بن”، دواد چیچەک کە هاوکات خەڵکى ڕۆژئاواى کوردستانە واى وت.\nئەو شارەزایەی کاروبارەی ڕۆژئاوای کوردستان باسی لەوەشکرد: “لە ئێستادا ئەمریکا لە سەرجەم ناوچەکانی ڕۆژئاوای کوردستان کشاوەتەوە، تەنها لەو ناوچانە ماوەتەوە کە نەوتی لێیە، ڕاشیگەیاندووە پارێزگاری لەو کێڵگە نەوتییانە دەکات بۆ ئەوەی خەرجییەکانی خۆی و ئەو هێزەی لێ بدات کە لەپلانیدایە دایبنێت بۆ پارێزگاریکردن لە پاراستنی ناوچەی ئارام”.\nبەپێی ڕای ئەو شارەزایە: “لەئێستادا کوردەکانی ڕۆژئاوا هیچ کارتێکیان بەدەستەوە نەماوە، تەنانەت کارتی بەکارهێنانی زینداییەکانی داعشیش بەو بەهێزییەی نەماوەتەوە و ناتوانێت تورکیا ڕابگرێت، بەهۆی بێ هەڵوێستی وڵاتانی ڕۆژئاواوە، هەروەها لە ئێستادا کوردەکان هیچ مەرجێکیان نەماوە، بەڵکو هەر ئەمریکا و سوریا و ڕوسیا و تورکیاش مەرج بەسەر کورد دەسەپێنن”.\nلە دوایین لێدوانیشیدا مەزڵوم کۆبانی فەرماندەی گشتی هەسەدە وتی: “پێویستە گەلەکەمان لەهەموو جیهانەوە متمانەیان بەهێز و توانا و ئیرادەی شەڕڤانان هەبێت”.\nلەلایەکى دیکەشەوە ئەمڕۆ دووشەممە، ڕێدور خەلیل، بەرپرسى پەیوەندییە گشتییەکانى هێزەکانى سوریاى دیموکرات بە ئاژانسی هاوارنیوزی ڕاگەیاندووە: “هێزەکانمان لەنێوان گرێ سپى و سەرێکانى کشاندووەتەوە و سەرجەم شەڕڤانەکانمان ئەو ناوچانەیان چۆڵکردووە بەپێى ڕێککەوتنى ئاگربەست، ئەو ئەرکەى کە لەسەر شانى ئێمە بو وەک هەسەدە بەپێى ڕێککەوتننامەى ئاگربەست، جێبەجێمان کردووە”.\nپێشتریش مەزڵوم کۆبانی ئاماژەى بەوەکردبو: “ڕێککەوتنى نێوان تورکیا و ئەمریکا بۆ دروستکردنى ناوچەى ئارام، تەنها ئەو ناوچەیە دەگەرێتەوە کە دەکەوێتە نێوان سەرێکانى و گرێ سپى”.\nبەڵام تورکیا داوا دەکات، سەرجەم ئەو سنورانەی باکور و باکوری ڕۆژهەڵاتی سوریا کە بە تورکیا و عێراقەوە دەبەستێتەوە، بکاتە ناوچەی بەربەست و جیاکەرەوە لەنێوان ڕۆژئاوا و باشوری کوردستان، کە ناوچەکە درێژاییەکەی 440 کیلۆمەتر و قوڵییەکەی 32 کیلۆمەتر دەبێت، داواشى کردووە، شەڕڤانان لەو ناوچانە بچنە دەرەوە کە لە کۆبانێوە درێژ دەبێتەوە بۆ دێرک لە سنورى هەرێمى کوردستان، لەژێر ناوی ناوچەی ئارامدا.\nتا ئێستاش ڕون نییە، ئایا تورکیا تەنها بە چۆڵکردنى ئەو ناوچەیە ڕازى دەبێت لە لایەن هەسەدەوە کە تا ئێستا چۆڵی کردووە؟، یان نا.\nیەکەم گەڕانى سەربازیى تورکیا و ڕوسیا لە ڕۆژئاواى کوردستان ئەنجامدرا پلانەکەى ئەردۆغان چییە؟


ئەردەن مەزارگەی پێغەمبەرێك دەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/08/10 - 9:01 AM\nوزەزارەتی ئەوقاف و كاروباری شوێنەوارە پیرۆزە ئیسلامییەكان لە ئەردەن، مەزارگەی پێغەمبەر هارون (د.خ) كە دەكەوێتە هەرێمی بەترا لە پارێزگای مەعان دەكاتەوە، ئەمەش پاش هەفتەیەك داخستنی بەڕووی زیارەتكاران.\nوەزرەتی ئەوقافی ئەردەنی لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاندووە”بەپێی ڕێنمایی و ئەو مەرجە دیاریكراوانەی بۆ سەردانی شوێنە پیرۆزەكان دانراون، مەزاری پێغەمبەر هارون (د.خ) بەڕووی زیارەتكاراندا كرایەوە”.\nوەزارەتەكە، داوای لە زیارەتكاران كردووە” ڕێنماییەكانی سەلامەتی گشتی ڕەچاوبكەن لەكاتی پەڕینەوە بۆ مەزارگەكە، بە تایبەت كە كەوتووەتەوە ناوچەیەكی بەرزایی، و نابێت بە هیچ شێوە زیارەتكاران بەبێ ئاگاداریی لایەنی سەرپەرشتیار و لە دەرەوەی ئەو كاتەی بۆ زیارەت تەرخانكراوە بچنە مەزارگەكە”.\nوەزارەتی ئەوقافی ئەردەنی، پێشتر بەهۆی ئەنجامدانی ڕێوڕەسمی تلمۆدی لەلایەن نزیكەی 500 گەشتیاری ئیسرائیلی، مەزارگەكەی داخستبوو كە لەلایەن كارمەندانی وەزارەتی ئەوقافی ئەردەنییەوە پاسەوانی دەكرێت.\nوادەی سەردانی زیندانیان لە جەژندا ڕاگەیەندرا


يەکەم : پارتێک دە ساڵە کۆنگرەی نەکردووە و دەبێت کۆنگرە بکات. نە کێشەی خەڵکە و نە خەڵک لای گرنگە، ئەسڵەن عەیبەیە کە کۆنگرە نەکرێت، ئەمە بۆ هەموو پارتەکانی تریش ڕاستە کە وردە وردە پێیەکانی بنەماڵە و کوڕانی دووەم و سێیەم دێنە پێشەوە. کۆنگرە کردەیەکی تەکنیکیە و ئەسڵەن دواخستنی بۆخۆی گومانی گەورە دروست دەکا بەوەی کە ئەم پارتانە دەیانەوێت شەڕی مانەوە بکەن وەک ئەوەی کە هەیە نەک شەڕی گۆڕانکاری لە فکر و جیهانبینی و چۆنێتی حوکمڕانی لەم هەرێمەدا.\nدووەم: لەناو یەکێتیدا نەوەی نوێ دورست نەبووە، ئەوەی کە هەیە یان کوڕی بەرپرسەکانن کە وەک خوێنی تازە خۆیان وێنا دەکەن، یان گەنجانێکن وەلائیان بۆ بەرپرسان و بنەماڵەکانیان هەیە. لەناو یەکێتیدا کادرەکان دێن و پیر دەبن، ئەوانەی کە دێنە پێشەوە نەک نەوەی نوێ نین بەڵکو لەئاستی ماندووبوون و بەشداری لە خەباتی چەکداری و تەنانەت تێگەیشتن لە خەڵک و خەمەکانی خەڵک زۆر دەستەپارچەتر و نەشارەزاترن لە نەوەی پێشو. ئەگەر نەوەی پێشوی ئەم پارتە ماندوو بووبێت ئەوا نەوەی نوێی یان کوڕانی بەرپرسانن کە شارەزای کۆڵانەکانی نیشتیمان نین و باوکانیان لەشاخەوە بۆ دەرەوەی ناردوون، یان ئەو گەنجانەن کە لەناو بارەگاکانی ئەم پارتە گەورە بوون و لەپاڵ گەندەڵی و بێفکری و بەتاڵی بەرپرسەکانەوە بە موجامەلە و بێدەنگکردن و ڕەخنەنەگرتن ڕاهاتوون و یەک حەرفیان وەک نەوەی نوێ لێ وەرنەگیراوە. لە ئێستادا لەناو یەکێتی دوو شت هەڵدەکشێ: سامانی بەشێک و تەمەنی بەشێکی تر.\nسێیەم: پێش کۆنگرە تەوافقکردن هیچ نیە جگە لە کوشتنی کۆنگرە. خۆی کۆنگرە و کۆنفرانس لە ڕۆژانی کۆتاییدا دەبێت موفاجەئە بخولقێنێت، کۆنگرەیەک کە لە ئێستاوە زانرا کێ سەرۆکە و کێ جێگرە و کێ دەبێتە بەرپرس، ئەوە کۆنگرە نیە و لە دیوەخانێکدا دەتوانرێت چەندین کۆنگرەی وا ئەنجام بدرێت. بۆ کادرێکی یەکێتی زۆر سەختە هەڵپەی چوونە کۆنگرە بکات کە لە ئێستاوە پێی وتراوە کێ سەرۆکە و جێگرەکانی سەرۆکیش کێن.\nچوارەم: کۆنگرەکان بۆیە ئەنجام دەدرێت لەبەر ئەوەی ڕووداوە ئیقلیمی و ناوخۆیی و جیهانیەکان خێران. ناکرێ لە ئێستاوە یەک حەرف لەسەر فکری یەکێتی نەوتراوە بتەوێت لە کۆنگرە مەسەلەفکریەکان ( ئەگەر هەبێت) یەکلایی بکەیتەوە. تا ئێستا یەک حەرف لەسەر فکر لەم پارتەدا نەوتراوە و ئەم کۆنگرەیە بۆ ئەوە نیە فکری تیا جیگیر بکری یان گۆرانی تیا بکرێ، بەڵکو تەنها کۆنگرەیە بۆ جێگیرکردنی دەسەڵات و نفوزی کوڕە هەڵتۆقیوەکانی بنەماڵە جیاوازەکان. لە ناوچەکە و جیهانیش سۆسیال دیموکرات شکستی خواردووە و پەیکەری چەندین سەرکردەی گەندەڵی سۆسیال دیموکرات لە ناوچەکە کەوتووە، یەکێتی چی سۆسیال دیموکرات دەکات کە تادێ بەرامبەر پارتی دیموکرات وەک ڕکابەرە مێژووییەکەی و گۆڕان وەک پارتی نێو منداڵدانی خۆی لە هەڵبژاردنەکاندا لە یەکێتی بەهێزتر بوون؟\nپینجەم: هەرچۆن بێ ئەم کۆنگرەیە لە کۆنگرەکانی پێشو پڕ ململانێتر دەبێت بەوەی کە لەسەردەمی مام جەلال دا ڕووی نەدەدا. مام جەلال نەیدەهێشت ڕا دورست بێ، مام جەلال ڕووداو یان ململانێ یان کوتلەجیاوازەکانی ئەم پارتەی ئاراستە دەکرد و نهێنیەکانی دەشاردەوە و هەر خۆشی کەسێکی دادەگرت و کەسێکی گەورە دەکرد. بەم دۆخەی دوای مام جەلالە یەکێتی لەسەر عەرزی ڕەقە و ئەم کوڕە لاسارانەی کە گۆچانی مام جەلالیان لەسەر نەماوە و یەکەم کۆنگرەیە بەبێ گۆچان دەکەونە ململانێوە . لە ئێستادا لانی کەم ئەم پارتە دەبێت بەرگەی بێ باوکی بگرێت، یان لەدەرەوەی یەک باوک کێشەکانی خۆی چارەسەر بکات.\nشەشەم: ئێستا یەکێتی یەک کۆمپانیای گەورەیە و لەناوەوەدا دابەش بووە بە چەندین گروپ و کۆمپانیا و وەلائی بنەماڵەیی و پشکی بازاڕ و گومرگ و نەوت و قاچاخچی شەوانەی ئەم برادەرانەی سەرەوە. بێئاگاییە کادرێکی یەکێتی پێی وابێت لە سەردەمی شاخدا دەژی، ئێستا ئەم پارتە خاڵیبۆتەوە لە فکر و جیهانبینی و ئەوەی تێیدا نیە مەبدەئە. ئاساییە شەڕی مانەوە لەناو بەرژەوەندی و پشک و سەرمایەکانی پارتەکەدا بکەیت و بۆ بچوککردنەوەی ئەوی تر و فراوانکردنی دەسەڵاتی خۆت، بەڵام لەکەس وەرناگیرێ ئەگەر ئەنجامدانی کۆنگرە لە بەرژەوەندی خەڵک و یەکێتـی وەک یەکێتیەکەی جاران وەسف بکات.\nچۆن پیاوێک بین؟\nبۆچی ئەم جەژنە ساردو سڕ بوو؟


سەلامەتیی ئۆتۆمۆبیل - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nسەلامەتی ئۆتۆمبێل (بە ئینگلیزی: Automotive safety) بریتییە لە خوێندنەوە و پرۆڤەکردن و دیزاینکردن و بنیاتنانی ئامێرەکان و ڕێکخستنیان بۆ کەمکردنەوەی ڕووداوەکان وەدەرئەنجامی روداوەکان کە پێک دێت لە پێکدادان کە روودەدات لە ئۆتۆمبیلەکان، پێکدێت لە سەلامەتی ھاتووچۆ لەسەر رێگاکان بەڕادەیەکی زۆر لە دیزاینکردنی ڕێگاکە.\nیەکێک لە لێکۆڵینەوە ئەکادیمیە فەرمیەکان بۆ چاککردنی سەلامەتی ئۆتۆمبێل لە رێگای تاقیگەی (کرۆنێڵ) نیۆرک لەبەرگرتنەوەی بایەخدانی سەرەکی پشتێنی کورسیەکان و لە تابلۆکانی لێخورینی ناوەوە. لەگەڵ ئەوەشدا ئاراستە سەرەکییەکان بۆ مردن و پێکان پەیوەستە بە جوڵەی ھاتووچۆ کە بارستەو خێرایی نەگونجاو لەگەڵ ئۆتۆمبیلەکان بە بەراوردکردن زۆربەی قوربانیەکانی پیادە[ژێدەر پێویستە]\nڕێکخراوەی جیھانی (WHO) 80% ئەو سەیارانەی فرۆشراوە لە جیھانە نەگونجاوەی لەگەڵ پێوەرەکانی سەلامەتی بنەڕەتی، تەنھا ٤٠ وڵات گرنگترین ٧ خشتەکانی سەلامەتی لە خۆ دەگرێ.\nلە ئەمریکا لە ماوەی ٨ خولەکدا مرۆڤێکی پیادە توشی رووداو دەبیت ئەگەری زیادبونی روداوی مردنی سەرنشین بەھۆی ڕوداوی ئۆتۆمبیل لە ھەموو گەشتیکدا بە ریژەی ١٫٥ جار.\nچاکسازی کە دیزاینی ریگاوبانەکان و ئۆتۆمبیلەکان بۆ دابەزاندنی ڕێژەی بریندار بون و مردن لە ھەموو وڵاتانی جیھان، سەرەڕای ئەوەی پێکدادانی سەیارەکان ھۆکاری سەرەکیە بۆ مردن و بریندار بوون ژە خەمڵێنراوە نزیکەی ١٫٢ میلیۆن لە ساڵی ٢٠٠٤ یان ٢٥٪ لە کۆی ھەموو روداوەکان لە کوژراوان بە ھۆکاری ئۆتۆمبێل کە نزیکە لە ٢/٣ ی پیادە. بەکارھێنانی سیستەمی قەرەبوو لە کاتی روداوەکان دژی ئامێری سەلامەتی وە رێنمایەکان و گۆرانکاری لە ئۆتۆمبیلەکان جگە لە کاریگەری ڕزگارکردنی گیانەکان.\nکۆکردنەوەی تواناکان بۆ بەھێز کردنی سەلامەتی رێگاکان و ئۆتۆمبیلەکان (T.S.R) لە نێوان کۆمپانیەکان کەرتی تایبەتی جیھانی لە ریگای پیشەسازیەوە بە ھاوکاری کردنی یەکتر لەسەر چاککردنی سەلامەتی رێگاکان. (T.S.R) زانیاریەکانی ئەندامەکان و بەیاناتەکان و تەکنەلۆجیا وە تۆڕە جیھانیەکانی جیھان لە پێنج مەرجی سەلامەتی لەسەر ڕێگا بوەھۆی کاریگەریەکەی جیھانی لەناو کۆمەڵگەی ناوخۆیی.\nئاراستەی بەرزبونەوەی خواستی ئەو ئامیرانەی کە خۆ بەڕیوەبەرە، بەرەو ئامێرە گەورەکانی وەکو ئۆتۆمبێلی خۆبەڕێوەبەر بەشیکە لە چارەسەری سەلامەتی کێشەی ئۆتۆمبیلەکان، چاوەروان دەکرێ ئۆتۆمبێلی بێ شۆفێر سەلامەترە لە ئۆتۆمبێلە شۆفێردارەکان.\nناوەندیبتۆری جاڵجالۆکەیی و کۆمەڵگا لە کۆلێژی یاسا لە زانکۆی (ئیستان فۆرد) کە نزیکەی ٩٠٪ لە روداوەکانی ئۆتۆمبێل دەگەڕیتەوە بۆ ھەڵەی شۆفێرەکان.\n٧ ــ دەستنیشان کردنی پێوەری سەلامەتی وەکو (ISO) 26262 سەلامەتی داواکراو تاوەکو ئێستا باریکە لەسەر پیشەسازی داواکراو.\nڕوداوەکانی ھاتوچۆی سەر جادە کە پەیوەستن بە کار و پیشەوە ھۆکاری سەرەکی مردن و برینداربوونی مەترسیدارن لە شوێنی کار لە ئەمریکادا. ئەم ڕوداوانە بەرپرس بوون لە مردنی ١٢ ھەزار کەس لە نێوان ساڵانی ١٩٩٢ تاکو ٢٠٠٠. مردن و برینداربوونەکانی ئەم ڕوداوانە ئەبنە ھۆی زیادبوونی خەرجی لەسەر خاوەنکاران و لەدەستدانی توانای بەرھەمھێنان جگە لەوەی ھۆیەکن بۆ ناڵاندی مرۆڤەکان. But while safety standards like the ISO 26262 specify the required safety, it is still a burden on the industry to demonstrate acceptable safety.\n١ شۆفێری پیشەیی\n٢ شیوازی چالاک و نادیاری سەلامەتی\n٢.١ خۆپاراستن لە پێکدادان\n٢.١.١ یارمەتیدەری شۆفێر\n٢.٣ سەلامەتیی پیادە\n٢.٤.١ ڕووناکی و ئاوێنەکان\n٣ ڕەنگی ئۆتۆمبێلەکان\n٣.١ تایبەتمەندییە سەلامەتییە بەکارنەھێنراوەکان\nشۆفێری بارھەڵگرەکان قوربانی زیاتریان تێدایە وەک لە پیشەکانی تر، بەڵام نیگەرانیەکان دەربارەی سەلامەتی ھۆیەکانی گواستنەوە لە شوێنی کارکردن تەنیا پەیوەست نین بەوانەی کار بە بارھەڵگری گەورە دەکەن، ئەو کرێکارانەی کە لە دەرەوەی پیشەسازی پەیوەست بە بەکارھێنانی ئۆتۆمبیلن، زۆرجار ھۆی گواستنەوەی کۆمپانیاکان بەکاردێنن بۆ مەبەستی گەیاندنی کاڵا، فرۆشتنەکان، بانگکردنەکانی چاککردنەوە، سەردانیکردنی کڕیاران… ھتد. لەم حاڵەتانەدا، ئەو خاوەنکارەی کە ھۆیە گواستنەوەکە دابیندەکات ڕۆڵێکی سەرەکی دەبینێت لە دابینکردنی سەلامەتی، کوالێتی و یاساکانی سەلامەتی. وەک چۆن لە لێخوڕینی نا پیشەییدا ھەیە، شۆفێرانی گەنج بەتایبەت لە مەترسیدان. لە شوێنی کاردا، ٤٥٪ ی برینداریی کوشندەکان کە بەسەر ئەو کرێکارانەدا ھاتوون کە تەمەنیان لە خوار ١٨ ساڵەوەیە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٢ و ٢٠٠٠ لە ئەمریکا، لە ئەنجامی ڕوداوەکانی گواستنەوەوە بوون.\nشیوازی چالاک و نادیاری سەلامەتی[دەستکاری]\nدەستەواژەی (چالاک) و (نادیار) سادەن بەڵام دەستەواژەیەکی گرنگە لە جیھانی سەلامەتی ئۆتۆمبێل. ــ چالاکی سەلامەتی بەکار دەھێنرێ بۆ گەڕانەوەی ھاریکاری تەکنەلۆجی کە رێگر دەبێ لە پێھکدادان. ــ سەلامەتی نادیار کە لە پێکھێنەرەکانی لاشەکەیە وەکو (سیستەمی ھەوایی ـ پشتێنەی سەلامەتی ــ پێکھاتە فیزیایەکان) کە یارمەتی سەرنشینەکان دەدات لە کاتی پێکدادان.\nخۆپاراستن لە پێکدادان[دەستکاری]\nسیستەمی خۆپاراستن لە پێکدادان لەگەڵ ئامێری سەلامەتی لێخوڕ، و لەگەڵ زیادکردنی سیستەمی یارمەتی بۆ خۆلادان لە بەیەکدا کەوتن کە ئەمجۆرەش پێکدێت\nگڵۆپەکانی پێشەوە، ئاوینەکان، لەگەڵ لایتەکانی تر و ھێماکان\nوەستینەر (گیرە) ئۆتۆمبێل، ئاراستەکانی لێخوڕین\nلە ژێر تاقمی خۆپاراستنی سەلامەتی کە سیستەمی یارمەتیدەری شۆفیرە کە یارمەتی شۆفیر دەدات بۆ دۆزینەوەی کوسپەکان لەگەڵ دەست بەسەرداگرتنی ئۆتۆمبێلەکە. سیستەمی یارمەتیدەری لێخوڕ پێکدێت لە:\nDAS: سیستمی بێداری دۆزینەوەی شۆفیر ئەم سیستەمە رێگرە لە پێکدادان بەھۆی ماندوویەتی\nگیرەی خۆکار؛ سیستەمێکی رێگرە لە پیکدادان یان کەمکەرەوەی توندی پێکدادانە\nسیستەمی بینینی شەوان؛ بۆ زیاد کردنی مەودای بینین لە پێش ڕووناکی ئۆتۆمبێلەکە\nپاراستنی ھەستەوەری پێچەوانە؛ کاتیک کە شۆفێرەکە بە گرانی شتەکان دەبینێت لە رێگاکە لە کاتی پێچەوانە.\nگونجاندن و کۆنترۆڵکردنی ھاتووچۆ؛ پێکدێت لە پاراستنی دووری لە نیوان خۆت و ئۆتۆمبێلی پێشەوە\nسیستەمی ئاگاداری ڕۆیشتن بە کۆڵان؛ بۆ ئاگادارکردنەوەی شۆفێر لە کاتی چوون بە ڕاڕەوەکان\nچاودێری پەستانی تایەر؛ سیستەمی دۆزینەوەی چونەوەیەکی تایەر\nسیستەمی گێڕانەوەی ھیزی کێشکردن لە کاتی دەستپێکی لێخوڕین\nدەست بەسەرداگرتنی جیگیری ئیلیکتریک؛ ئاگادارکردن لە کاتی بەیکداچوون بۆ نە ھێڵانی لە وەستانی کۆنتڕۆڵ\nدژی داخستنی گیرەکان\nسیستەمی دابەشکردنی ھێزی گیرەکان\nسیستەمی یارمەتیدانی گیرە لە کاتی لە ناکاو\nسیستەمی دەست بەسەرداگرتنی گیرەی گۆشەکان\nسیستەمی پێش پێکدادان\nسیستەمی گیرەی خۆکار\nپشتێنی سەلامەتی ڕێگە لە جوڵەی کتوپڕی سەرنیشین دەگرێت، درێژ دەبێتەوە بۆ ھەڵمژینی وزە. ئەمە بۆ درێژ بونەوەی ئەو کاتەی کە پێویستە بۆ پاراستنی سەرنیشین لە کاتی ڕوداوی ھاتوچۆدا پشتێنی سەلامەتی قورسایی سەر لاشەی سەرنیشین کەم دەکاتەوە. ڕێگە لە دەرچوونی سەرنیشینەکان دەگرێت لە ئۆتۆمبێلەوە دڵنیایی دەدات لە شوێنی گونجاودان، ھەتا کاتی کارکردنی کیسە ھەوایییەکان.\nتەقینی (ئێر باگ)ی ئۆتۆمبێل بۆ کەمکردنەوەی کاریگەری خراپی پێکدادانی سەرنیشینە لەگەڵ بەشەکانی تری ئۆتۆمبێلدا، گرنگتریش لەوە ئەوەیە کە ڕێگە لە کاریگەری خراپی بە یەکدادانی سەری شۆفێر لەگەڵ سوکان و لاتەنیشتەکانی دەرگای ئۆتۆمبێلدا دەگرێت.\nجامی پێشەوەی ئۆتۆمبێل کاتێک کاریگەری دەکەوێتە سەر یەک پارچە دەمێنێتەوە، ئەمەش وا دەکات زیانی کەمتر بێت بۆ سەر سەرنیشینەکان. بێگومان ئەویش بەشێکی پەیوەستە لەگەڵ شانەی دڵنیاییدا. ھەروەھا لە کاتی ڕوداودا جامە شوشەییە کانی لاتەنیشت و دواوەی ئۆتۆمبێل نابنە پارچەی تیژ وەک شوشەی ئاسایی.\nشانەی دڵنییایی شوێنی دانیشتنی سەرنیشین) کوشن (بەمەودا کەرەستەی بەھێزی باڵا پتەو دەکرێت. بۆ ئەوی پارێزگاری لە ڕووبەری مانەوەی سەرنیشین بکات و لە کاتی ڕوداودا نەڕوخێت و مەترسی دروست بکات. Footwell intrusion بە یەکێک لە ھۆکارە دیارەکانی شکستی خانەی دڵنییایی دادەنرێت.\nناوچە پێچایەکانی ئۆتۆمبێل ھێزی بە یەکدادان کەم دەکەنەوە و لە شوێنی دانیشتنی سەرنیشینان دووری دەخەنەوە کاریگەری ڕووداو لەسەر سەرنیشین کەم دەبێتەوە. ھەندێک ئۆتۆمبێل لەنموونەی) ڤۆڵڤۆ، سیپس (ناوچەی چاڵی پێش و پاش و ڕەنگە لاتەنیشتیان ھەبێت.\nستونی ئاراستەیی لە ئۆتۆمبێلدا شیاو بە پێچ خواردنەوەیە. سیستەمی ئاراستەیی لە پشتی تەوەری پێشەوەی ئۆتۆمبێل جێگیر دەکرێت، واتا لە پشتی پێچەکانی پێشەوە، ئەمەش لە توندی و کاریگەری خراپی بەیەکدادانی کاتی ڕووداو کەم دەکاتەوە لەسەر شۆفێر.\nلە ساڵی ١٩٧٤ ئۆتۆمبێلی مینی کلوبمان لە تاقیکردنەوەی پارێزراویدا جیادەکرێتەوە بە ڕووی پێشەوە گونجاوە بۆ ڕێکردن\nئۆتۆمبێلەکان مەترسیدارترن لەسەر ڕێبوارەکان وەک لەوەی لە شۆفێرەکان و سەرنشینەکان قوربانیەکانی ساڵانە، پەیوەندی بە دوو لەسەر سێی پیادەکانە. لەسەرەتای حەفتاکانی سەدەی بیستەم بەلایەنی کەمەوە، ھەروەھا\nگرنگی درا بە دروستکردنی ئەو ئۆتۆمبێلانەی کە پەیوەندی بە سەلامەتی بۆ پارێزگاری کردن لە ھاوڵاتیان لە پێکدادانی ئۆتۆمبێلەکان، داواکراوە لە وڵاتانی ئەورووپا، پێشبینی کراوە لە سەیارە فرۆشراوەکان لەوێدا نزمترین ئاست بێت، نزمترین ئاست لەسەر بزوێنەری ئۆتۆمبێلەکان. لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە، دەستکرا بە بەکارھێنانی جۆرێک لە ئاسنی گا وەکوو کەلوپەلی ئۆتۆمبێلەکانی ٤×٤ وە ئۆتۆمبێلەکانی ٤×٤ قەدەغە کرا لەلایەن ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەورووپا، لەدوای ئەوەی دەستیان گرت بەسەر ھەموو ئۆتۆبێلەکان لە ساڵی ٢٠٠٢ دا\nڕووناکی و ئاوێنەکان[دەستکاری]\nدەستکرا بە ئامادەکردنی کۆمەڵێک گڵۆپ و ئاوێنە بۆ باشترکردنی پانی و درێژی و ئاراستەی، ھەروەھا بۆ گۆڕینی داواکاری شۆفێرەکان، وە بۆ لێپێچینەوە لە شۆفێرەکانی تر، وە ئەمانە گڵۆپەکانی پێشەوە و دواوە وە ڕووناکی لا تەنیشتەکانی و ئاوێنەکان، وە ئیشاراتی لاکان و گڵۆپەکانی ئیستۆپ گرتن، وە گڵۆپە دژیەکەکان، وە پێویستە لەسەر پاصەکانی قوتابخانە وە بارھەڵگرەکان لە ئەمریکای باکووردا لەزگەی دژیەک لە لاتەنیشتەکانی وە دواوەی بدەن، چونکە ڕوونتر دەردەکەوێت لە شەواندا. لە وڵاتانی باکووری ئەوروپی داواکاری لەسەرگڵۆپەکانی (الرکض النھایة) بوو لە ساڵی ١٩٩٠، وە لە کەنەدا ساڵی ١٩٩٠ وە لە ٧ی شوباتی ٢٠١١ سەرانسەری وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا.\nلە ساڵی ٢٠٠٤ دا وتەیەک وترا لەسەر ڕەنگی ئۆتۆمبێلەکان و سەلامەتیان بەوەی کە لە توێژینەوەی پێشدا کۆتایی پێھاتووە بەشێوەیەکی زانستی. ھەر لەوکاتەوە ھەتا ئێستا لە توێژینەوەی سویدی دا ئەوە بەدیکراوە کە ئۆتۆمبێلەکانی پەمەیی کەمتر توشی کێشە دەبن، وەک لە ئۆتۆمبێلە ڕەشەکاندا لە زۆربەی پێکدادانەکاندا) النقل البریی NZ 2005) ئۆکلانی نیوزلەندادا، لە توێژینەوەیەکدا ئەوە دەرخرا کە ئۆتۆمبێلەکانی ڕەصاصی کەمتر توشی ڕووداوی ترسناک دەبن. وە بەڕێژەیەکی زیاتر لە ڕەنگەکانی قاوەیی و ڕەش و سەوزدا. ڕەنگی ئۆتۆمبێلەکان توێژینەوەیەکیان ئەنجامدا کە مەڵبەندی ڕووداوەکان جێبەجێی کرد لە زانکۆی موناش) MUARC (کە لە ساڵی ٢٠٠٧ لەشیکردنەوەی ٨٥٥٢٥٨)) ڕووداوێک ڕوویدا لە نێوان ساڵانی ١٩٨٧ و ٢٠٠٤ لەویلایەتی فیکتۆریا و ڕۆژئاوای ئوسترالیا ئەنجامەکەی لەسەر توشبون و ڕاکێشانی ئۆتۆمبێل توێژینەوەی شیکردنەوەی ترسناکەکان لەسەر حاڵەتی ڕووناکی ئەوە دۆزرایەوە کە ئۆتۆمبێلی ڕەش بەڕێژەی % ١٢ زۆرتر پەیوەندی ھەیە بە پێکدادانەکانەوە، وە ئۆتۆمبێلی) خۆڵەمێشی (بە ڕێژەیی % ١١ وە ئۆتۆمبێلی ڕەصاصی بەڕێژەیی % ١٠ وە ئتۆمبێلەکانی سوور و شین بەڕێژەی % ٧، لەگەڵ ئەوەشدا نەبوونی ڕەنگ تر کە زیاتر یان کەمتر ترسناک بێت لە ڕەنگی سپیدا لەکاتی بەیانیان و شەواندا وە ڕێژەی ئۆتۆمبێلەکانی ڕەنگی ڕەش زیاتر ئەگەری ڕووداوی ترسناکیان بوو بەڕێژەیی %٤٧ زیاتر لە ئۆتۆمبێلەکانی ڕەنگ سپی، وە ڕێژەیەکیش کە لە% ١٥ ئۆتۆمبێلەکانی ڕەصاصی، وە ئەوەش دۆزرایەوە کە ئۆتۆمبێلەکانی ڕەنگ سوور وو ڕەنگ ڕەصاصی کەمتر ئەگەری ترسناکیان وەک لە ئۆتۆمبێل سپی % ١٠ و %٨ یەک لە دووای یەک.[ژێدەر پێویستە]\nتایبەتمەندییە سەلامەتییە بەکارنەھێنراوەکان[دەستکاری]\nچەند پێشبینیەک و بیرۆکەیەکی جیاواز ئاراستەکراوە کە ھەندێکیان سوودی دەبت و ھەندێکیان سودی نابێت لەسەر سەلامەتی ئۆتۆمبێلەکان بەڵام ھەرگیز دروست نەکراوە لەبەرھەم ھێنانی ئۆتۆمبێلدا\nئەمەش ئەوە دەگرێتەوە کە کۆشینی شۆفێر لە ناوەڕاست دا بێت بەمەبەستی (باشتر سەیرکردنی شۆفێر) کە دەرھاویشتنی\nئۆتۆمبێلی زۆرخێرا ) mclaren F1 ) کۆشینەکانی دواوە کە ئاراستە کراوە )جگە لە شوێن دانیشتنەکانی منداڵ و کۆرپ ە(\nوە ئاراستەی کۆنترۆڵی خێرایی ] پێویستی سەرچاوە[\n1920s لە ساڵی ١٩٢٢ سەیارەی دیوسنبێرگی مۆدێلA بوو بە یەکەم سەیارە کە برێکی ھایدرۆلیکی چوار تایەری ھەبێت 1930s لە ساڵی ١٩٣٠،شوشەی سەلامەتی بۆ ھەموو سەیارەکانی فۆرد بەکارھێنرا.ھەر لەو ساڵەدا دکتۆری نەشتەرگەریClaire L. Straith و دکتۆر C. J. Strickland پێشنیاری پشتێنی سەلامەتی و سەرینی ناو تەختەی پێوانەیی ئۆتۆمبێلیان کرد. ھەروەھاStrickland خولی سەلامەتی ئەمریکای داھێنا. لە ساڵی ١٩٣٤،GM یەکەم تاقیکردنەوەی دەعامی سەیارەی کرد. لە ساڵی ١٩٣٦،Hudson Terraplane بۆ یەکەم جار سیستەمی برێکی دووەمی بەکارھێنا،ھەرکانێک برێکی ھەیدرۆلیکی شکستی بھێنایە ئەم برێکە بەشێوازێکی میکانیکی دوو تایەری دواوەی برێک دەکرد. 1940s لە ساڵی ١٩٤٢،Hugh DeHaven شیکردنەوەیەکی لەسەر مانەوە لە کەوتنەخوارەوە لە ٥٠بۆ١٥٠ پێ بڵاوکردەوە. لە ساڵی١٩٤٧،Tuckerی ئەمریکی دروستکرا کەیەکەم سەیارەبوو سەرینی ناو سوکانی ھەبوو.وە لایتی پێشی ناوەندی ھەبوو کە دەگیرساندنەکەی لەسوکانەکابوو،وە سەرەگا و زنجیری سەلامەتیشی ھەبوو.\nلە ساڵی 1949 SAAB کۆمپانیا بیرۆکەی سەلامەتی تەیارە و سەیارەیان\nتێکەڵکرد ئەمەش وایکرد ساڵی ١٩٩٢ یەکەم سەیارەی SAAB بەرھەم بھێنرێت\nلەگەڵ سندوقێکی سەلامەتیدا ] ٣٨ [ . وەھەروەھا ساڵی ١٤٩٤ کرایزلرکراون ئیمپریال\nیەکەم سەیارە بوو کە دیسکی بۆ دانرا . ] ٣٩ [ ] ٤٠]\nلە ساڵی ١٩٥٠ ڕاستکرایەوە.\nبرینپێچێکی ئەمریکی لە ھێزی ئاسمانی ئەمریکریدا ئامۆگاریەکی پێشکەش بە\nبرینپێچە ئەمریکیەکان کرد بە نوسی ن، نوسینەکەی وایکرد ئۆتۆمبێلەکان زیاتر\nسەلامەتبن بۆ سەرنشینەکان. بەشێوەیەکی سادە چاو پێداخشانەوە بە ھۆکارەکانی\nسەلامەتی کە دووبارە ئەکرێتەوە وەکو قایشی سەلامەتی و تابلۆی ھاتوچۆ،\nپێشکەوتنی دەبڵ لە ئۆتۆمبیلدا . \n١٩٥٦ کۆمپانیایی فۆرد ھەوڵیدا سەرنجی ئەمریکیەکان بۆخۆی ڕابکێشێت بۆ\nکڕینی ئۆتۆمبێلەکان بەھۆی پشتێنی سەلامەتی تایبەت بە خۆیان. وەھەوڵدانیان بۆ\nئەم مەبەستە ئەبنە خاوەنی خەڵاتی ئۆتۆمبێلی ساڵ لەلایەن Fordmotor trend بۆ\nساڵی ١٩٥٦ [٤٢ .]\nلە ساڵی ١٩٥٨ ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا کۆڕێکی جیھانی ڕێکخست بۆ\nڕێکخستنی تابلۆی بارھەڵگرەکان، ئەمەش ئەنجومەنێکی جیھانیە کار لەسەر\nسەلامەتی ئۆتۆمبێل دەکات. ھەندێ بیرۆکەی داھێنەرانەی سەلامەتی پێشکەش\nکرا بۆ زیاتر پاراستنی ژیان وەک درووستکردنی قایشی سەلامەتی و دانانی\nئێرباگ بۆ زیاتر پاراستن. ھەر لە ھەمان ساڵدا ئەندازیاری ڤۆڵڤۆنیلزبۆھلن لە\nشوێنی دانیشتن قایشێکی سێ خاڵی دروستکرد بۆ پاراستنی ھەردوو شان ئەمەش\nبوە پێوەر بۆ ھەموو ئۆتۆمبێلەکانی Volvo لە ساڵی ١٩٥٩. بوو بە خاوەنی\nداھێنانێکی خاوێن لە کاتێکی کەم و بە دوواییەک، قایشی سەلامەتی سەپێنرا وردە\nوردە لەسەر کۆی بارھەڵگرەکان لەلایەن ڕێکخراوەکان لە ھەموو جیھاندا. لە\nساڵی ١٩٥٩ کۆمپانیایی American motors corporation یەکەم پشتگیری\nخۆیان پێشکەش کرد بۆ ھەڵبژاردنی یەکەم کورسی پێشەوە .] ٤٣]\nلە ساڵی ١٩٥٩ بیرۆکەی) کادی لاک سیکلۆن (لە دیزاینی) ھارلی ئیرل(: سیستەمێکە سوود لە لێدان دەبینێ و پەیوەستە بە ڕادارەوە\nلە قوڵایی پێشەوەی ئۆتۆمبێلەکەدایە. ئەمەش وادەکات ئاماژەی بیستراو ئاماژەی بینراو دەدات بە شۆفێر ئەگەر بەر بەستێک لەسەر\nڕێگەی ئۆتۆمبێلەکە ھەبوو .] ٤٥]\nکان :- کارکراوە لەسەر ئۆتۆمبێلە بارهەڵگرەکان نوێ و فرۆشراوەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە دوایی یەکی \nسێی ١٩٦٤. لەوکاتەدا پێویستیان بە پشتێن ڕاگر بوو. لە نۆی ئەیلوولی ١٩٦٦ یاسای سەلامەتی ھاتووچۆ ئۆتۆمبێلی نیشتمانی\nبوو بە یاسایەکی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا، ئەمەش بوو بە یەکەم پێوەری پەیوەستکراو بۆ پاراستنی فیدراڵی\nئۆتۆمبێلەکان .] ٤٦]\nلە ساڵی ١٩٦٦ بەولاوە داواکرا ئۆتۆمبێلی نەفەر ھەڵگر لە بازاڕی ئەمریکیدا زیادکراو بێ بە تابلۆی ئامرازەکانی پاراستنی ناوەوە\nو پشتێنێکی سەلامەتی بۆ دەرەوە و پشتەوەش زیاد بکرێ وە بەک لایتێک ی سپی زیاد بکرێ وەکو یەدەگ.\nلە ساڵی ١٩٦٦ ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا وەزارەتی گواستنەوەی ئەمریکی دروست کرد. لەگەڵ سەلامەتی ئۆتۆمبێلەکان وەکو\nیەکێک لە لە کەرەستەکانی. ئەنجومەنی گواستنەوەی نیشتمانی دروست کرا، بۆ پاراستنی گواستنەوە وەکو دامەزراوەیەکی\nسەربەخۆ لە ١ ی لە ساڵی ١٩٦٧، بەڵام پشتیان دەبەست بۆ بەڕێوە بردن و پارەپێدان. لەگەڵ ئەمەشدا لە ساڵی ١٩٧٥ بوو بە april\nڕێکخراوێکی سەربەخۆ بەتەواوی لەسەر یاسای ئەنجومەنی سەلامەتی سەربەخۆ) 93 / 633. 49 ; P.L. 1901 U.S.A)\nلە ساڵی ١٩٦٧ پشتگیری تایبەت مەندیەکانی ئامێرەکانیان کرد لەلایەن گەورە کڕیاران. لەزۆربەی ئۆتۆمبێلە نوێ و فرۆشراوەکان لە\nویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئامێر و سیستەمی سەلامەتی و تایبەتمەندی و شێوەی ئەم دیزاینانە دەگرێتەوە دەستگرتن بە دەسکە\nدیارەکانەوە، لەشوێنە چەسپاوەکان لە کابینەی دانیشتنەکە.\nخاڵی پێکەوە بەستن بۆ قایشی سەلامەتی بۆ پێشەوە و دەرەوە.\nکردنەوەی چواری ئاگادارکردنەوە.\nیەکبەدوای یەکی گێڕ بەشێوەیەکی ڕێک\nبۆ گواستنەوەی گێڕ بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی.\nڕێکخەری دیسکی ھایدرۆلیکی بەشێوەیەکی بازنەی ھاجووت.\nلە ساڵی ١٩٦٨ پێوەری فیدراڵی بۆ سەلامەتی جوڵە کردن و ھاتووچۆ لەسەر ڕێگا خێراکان لە بەڕێوەبردنی ئەمریکی نیشتیمانی بەم\nشێوەیە بووە :-\nقایشی خۆبەستنەوە داواکراو بووە لەسەر نیشینانی ئۆتۆمبێلەکان بۆ پێشەوە بەڕاست و چەپیش، ڕووناکی و نیشانەی لایەکان وە ھتد …\nلە ساڵی ١٩٦٩: زیادکردنی لایەنگر بۆ سەرەوەی لایەنگر بۆ سەرەوەی سەرنیشینانی دەرەوە، بۆ چارەسەرکردنی کێشەی پێکان\nلەکاتی بەریەککەوتن لە دواوە، یەکناگرێتەوە لەگەڵ داواکاری سەلامەتی بۆ ئەم بارھەڵگرانە لەبەر ئەوەی بازرگانین وەکو\nبارھەڵگری گواستنەوەی سوک. لەدوای ئەوە ڤۆڵڤۆ پێشکەوتنی بەخۆیەوە بینی یەکەم شوێنی دانیشتنی بۆ منداڵ دانا بەرامبەر\nسەرنیشینەکان .] ٤٨]\nلە ساڵی ١٩٧٠ کان: لە ساڵی ١٩٧٤ جەنەڕاڵ مۆتۆرس ئێرباگی خست ەڕوو بۆ شۆفێر و سەرنیشینان لە کادی لایکی گەورەدا\nاولدزموبوولیز .] ٤٩]\nلە ساڵی 1979NHTSA)\nدەستیان کرد بە تاقیکردنەوەی ئۆتۆمێلە حکومیەکان وە بڵاوکردنەوەی ئەنجامەکان بۆ ڕاگەیاندان وھاندانی بەرھەمھێنەر بۆ باشترکردنی\nسەلامەتی ئۆتۆمبێلەکان. لەسەرتاوە پشکنین و ھەڵسنگاندنیان بۆ بەریەککەوتن کرد لەویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا.\nبۆ نمونە دادوەری پاراستنی سەرنیشینان لە سیستەمی\nلەم ساڵانەی دوایدا، بڵاوبوونەوەی بەرنامەی\nوردە وردە. (NHTSA)\nکان :- ١٩٨٤ ویلایەتی نیوۆرک بڕیاریدا یەکەم یاسای ئەمریکی بەکار بھێنێت بۆ ئۆتۆمبێل و سەرنیشینەکانی ئەویش پشتێنی ١٩٨٠\nلەوکاتەوە پشگیری ئەم یاسایەیان کرد یاسای بەستنی پشتێنی سەلامەتیە. لە ٤٩ ویلایەتدا) نیوھام شایەر (جێبەجێی نەکرد.] ٥٠]\nخەمڵاندویەتی بۆ زیاتر بەکارھێنانی پشتێنی سەلامەتی ١٠٠٠٠ لە ساڵێکدا لە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا .] 51] (NHTSA)\nلە ساڵی ١٩٨٦ داواکرا کە گڵۆپی دیسکی ناوەوە دابنرێت لە ئەمریکای باکوور لەگەڵ بەشداربوونی زۆربەی دەوڵەتەکان .__\nھەرچەندە لە چاو پێشکەوتنی تەکنەلۆجیا، ساڵانە بەنزیکەیی ٣٤٠٠٠ کەس دەمرن لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا .] ٧١ [ لەچاو\nدابەزینی ڕێژەی مردوان لە گشت بارھەڵگرێک تۆمار کراوە و دووری نێوان ھەر بار ھەڵگرێک بە شێوەیی یەک لە دوای یەک\nتۆمار کراوە لەدوای دەرکەوتنی سیستەمێکی گرنگ ۆ شۆفێران ، ھەرچەندە ڕێژەیی مردووان لە زیاد بوندایە بە گشتی ئەمەش\nبەڵگەیە لەسەر زیاد بوونی دانیشتوان و زیاد بوونی بارھەڵگرەکان لەسەر ڕێگا لەگەڵ ئەوەشدا بەھۆی زیاد بونی نرخی سوتەمەنی و\nگۆڕانکاری ڕەفتاری کە پەیوەستە بە سیاسەتەوە دەبێتە ھۆی کەم بوونەی مردن لە ڕێگا خێراکاندا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\n[ ٢٠٠٧ - ٢٠٠٨ [ ڕێژەی مردنەکە کەمتر بوویەوە وەک لە ساڵی ١٩٦١ [. ٧٢ [ دادوەری تەوەرێکی ئەکرد بۆ خەباتکردن لە پێناو\nپێدانی ئۆتۆمبێلەکان بۆ زیاتر پارێزگاری کردن .] ٧٣]\nسەلامەتی یەکێکە لە کێشە گەورەکانی) یەکێتی ئەورووپی (بووە ھۆی مردنی ٢٥٢٤٩ کەس] ٧٤ [نزیکەیی] ١٣٠٠٠٠ [ ] ٧٥]\nبەریەککەوتنێکی خراپ لە نێوان ساڵاکانی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ لەسەر یەک لەنێوان ٢٠٠١ و ٢٠١٨ بە نزیکەیی % ٥٠ ڕێژەی مردن\nدابەزی لە یەکێتی ئەورووپا بۆ ٥٥٠٩٢. لە ساڵی ٢٠٠١ بۆ ژمارەی ئێستا ٢٥٢٤٩ [ . ٧٦ [ لەنێوان ملیۆنان دانیشتوان لە ساڵی ٢٠١٨\nلەناوەڕاستی یەکێتی ئەورووپا لە میلیۆنێک کەس ٤٩ کەسیان مردون لەسەر ڕێگا .] ٧٧ [ لەوکاتەی کە ڕۆمانیا خراپترین ژمارەی ھەبوو\nلە ڕێژەی مردنا لە ساڵی ٢٠١٨ کاتێک کە لە میلیۆنێک کەسدا ٩٦ کەسیان مردوون لەسەر ڕێگا ، بەلجیکا ڕێژەی ناوەندی تۆمار\nکردووە کە لە ھەر میلیۆنێک کەسدا ٥٢ کەسیان مردوون . ویلایەتە یەکگتووەکانی ئەمریکا باشترین ڕێژەی تۆمار کردووە لە\nمیلیۆنێک کەس ٢٨ کەس مردون لەسەر ڕێگا . ] ٧٨]\nزۆرجار وا دادەنرێت کە شۆفێر بەرپرسیارێتی ڕوودانی بەریەککەوتن ھەڵدەگرێت. لەوانەشە دەستی ئۆتۆمبێلەکەی خۆی تیدا بێت\nلەبەریەککەوتنەکە، کە دەگاتە % ٣٪، ٥ لە ڕوودانی بەریەککەوتنی ئۆتۆمبێلەکاندا] ١٠٢]\nبەرنامەیەکی نوێ بۆ نرخدانانی ئۆتۆمبێل. پشکنینی بارھەڵگرەکان و ئۆتۆمیێلەکانی تر دوو جۆر بەرنامەمان ھەیە\nبەرنامەی نرخدانان بۆ ئۆتۆمبێلە تازەکان بەرنامەیەکی حکوومییە یان دەرزگایەکە بۆ پاراستنی ئۆتۆمبێلە گرنگەکان، نرخدانان بۆ\nدروستکردنی ئۆتۆمبێلە تازەکان بۆ وێناکردن لە دژی ھەڕەشە جیاوازەکان لەسەر سەلامەتی.\nئەوانیش بەرنامەی نرخدانان بۆ ئۆتۆمبێلە نوێییەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵەکانی NCAP دوو لە ناو بانگترین\n. وەبەرنامەی ئەورووپی بۆ بۆ نرخدانان بۆ ئۆتۆمبێلە نوێییەکان لە ساڵەکانی ١٩٩٧. ١٩٧٨\nپشکنینی یاسایی بۆ بارھەڵگرەکان :-\nپشکنینی بارھەڵگرەکان ئەرکێکی حکومەتە پێی ھەڵدەستێ لە زۆر بەی شارەکان، کاتێک کە پشکنین بۆ ئۆتۆمبێلێک دەکرێت بۆ\nئەوەی دڵنیا ببنەوە کە ئۆتۆمبێلەکە وتابلۆکە نەگۆڕاون، ئەمەش ھۆکارێکی گرنگی پاراستنە. ھەندێک جار پشکنین بۆ کاتە\nجیاوازەکان پێویستە بۆ نموونە گواستنەوەی خاوەنداریتی ئۆتۆمبێل.\n(MOT) ئەگەر پەیوەست بوون بە شێوەیەکی خوولی ئەمە پێی دەگوترێت پشکنینی خوولی بۆ ئۆتۆمبێل، یان ھەڵسەنگاندن\nلە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا. یان ھەڵسەنگاندنی دروستی ڕێگاکان لە ئاراستە کردنی یەکێتی ئەوڕووپا. دابڕانی کاتی نمونەی\nئەوەیە ٢ ساڵ لە یەکێتی ئەورووپا گشت ساڵێک لە ویلایەتە یەک گرتووەکانی ئەمریکا. کاتێک ئۆتۆمبێلیک لە پشکنین دەردەچێت\nلەزگەیەکی لە شوشەی پێشەوەی دەدرێت یان لەسەر تابلۆی دەرچونەکەی. بۆ ئاسانکاری ئامرازەکانی ھەڵسوڕاندن، بەڵام لە\nھەندێک وڵاتان وەک ھۆڵەندا لە ساڵی ١٩٩٤ دەستبەرداری ئەم ڕێگایە بوون.\nھەڵسەنگاندنی باھەڵگرەکان لەوێستگەکانیان دەکرێت، کاتێک کە کاتی پشکنینیان دێت زۆرجار لەزگەو ناسنامەی ئۆتۆمبێلەکان پیشان\nدەدرێن ژمارە و مانگ و ساڵەکەشی. ئەمە ھەمووی پێی دەگوترێت ناوەندی ھەڵسەنگاندن لە ئاراستەکردنی یەکێتی ئەورووپا .__\n^ "Injury Prevention and Control: Motor Vehicle Safety". Center for Disease Control and Prevention. لە ڕێکەوتی 2012-03-20 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "World Health Organization: World report on road traffic injury prevention (2004)". Who.int. 2010-12-12. لە ڕێکەوتی 2011-09-20 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ MacKay، M (1985). "Seat belts and risk compensation". BMJ. 291 (6498): 757–758. PMC 1419041 . PMID 3929928. doi:10.1136/bmj.291.6498.757.\n^ "About Us – TogetherForSaferRoads". togetherforsaferroads.org. لە ڕێکەوتی 2016-11-07 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "American Honda safety page". Corporate.honda.com. 2006-03-02. لە ڕێکەوتی 2011-09-20 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Gladwell، Malcolm (2004-01-12). "BIG AND BAD: How the S.U.V. ran over automotive safety" (PDF). The New Yorker. لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2009-07-06. لە ڕێکەوتی 2009-07-24 ھێنراوە. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "srgint.com - This website is for sale! - srgint Resources and Information.". ww1.srgint.com.\n^ "Pedestrian Safety". Car Design Online. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2012-03-08. لە ڕێکەوتی 2012-03-20 ھێنراوە. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "EUROPE | Bull bars banned from next year". BBC News. 2001-11-27. لە ڕێکەوتی 2011-09-20 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "The Effectiveness of Retroreflective Tape on Heavy Trailers". Nhtsa.gov. لە ڕێکەوتی 2011-09-20 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Press Release "New cars equipped with daytime running lights as of today"". Europa.eu. 2011-02-07. لە ڕێکەوتی 2011-09-20 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "DRL Mandate Takes Effect in Europe, R48 Countries". Drivingvisionnews.com. لە ڕێکەوتی 2011-09-20 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Car Color and Safety" (PDF). AAA Foundation. لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2012-05-04. لە ڕێکەوتی 2012-03-20 ھێنراوە. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "An Investigation into the Relationship between Vehicle Colour and Crash Risk" (PDF). لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2011-06-07. لە ڕێکەوتی 2011-09-20 ھێنراوە. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Popular Science. Bonnier Corporation. December 1956. پەڕە 94. ISSN 0161-7370. لە ڕێکەوتی 2014-12-12 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=سەلامەتیی_ئۆتۆمۆبیل&oldid=657246»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٠٥ی ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.