ل رۆژاڤایێ كوردستانێ خیانەتا ھەڤبەش – Sibehî سبەھی\nل رۆژاڤایێ كوردستانێ خیانەتا ھەڤبەش\nBergeh Kurdistan On 12/10/2019 / نڤیسار\nژئه‌نجاما په‌یمانا لۆزانێ، کوردستان ژ ئالیێ ئه‌مپه‌ریالیستان ڤە هات داباش کرن. کوردستان بوو ٤ به‌ش و که‌ت بن باندۆر و ده‌ستهلاتداریا چار ده‌وله‌تان: ده‌وله‌تا ترک، ده‌وله‌تا ئیرانێ، ده‌وله‌تا عیراقێ، ده‌وله‌تا سووریێ.\nده‌وله‌تا ترک، باکوورێ کوردستانێ داگیر كر. ل باکوورێ کوردستانێ سیسته‌مه‌کا کۆلۆنیالیست ئاڤا کر. هه‌موو مافێن نه‌ته‌وه‌یا کورد پشتگوھ خستن. ل هه‌مبه‌ری سیسته‌ما کۆلۆنیالیست هه‌موو خه‌بات، مخاله‌فه‌ت، سه‌رهلدانێن ملی یێن نه‌ته‌وه‌یا کورد ب زۆر و شده‌تێ ته‌مراندن.\nل کوردستانێ، كومكوژیێن مه‌زن ل دار خستن. میلیۆنه‌ک کورد کووشتن. ژ بۆنا کو کوردستان ژ کوردان ڤالا ببه، کورد ژ کوردستانێ کۆچبه‌ر کرن. ژ بۆنا کو کورد و کوردستان ببه ترک، ترک ئانین ل کوردستانێ جیوار کرن.\nفه‌لسه‌فه‌یا دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا ترک که‌مالیزمێ، نه‌ته‌وه‌یا کورد وه‌ک دژمن په‌ژراند. نه‌ته‌وه‌یا کورد و کوردستان، هه‌ر ده‌مێ ژ بۆنا خوه ته‌هلووکه و ته‌هدید دیت.\nهه‌ر ده‌م ترسیا کو کوردستان دێ ژ بن باندۆر و ده‌ستهلاتداریا وێ ده‌رکه‌ڤه. لۆما ژی هه‌موو سیاسه‌ت و ستراته‌ژیا خوه ژ بۆنا کو نه‌ته‌وه‌یا کورد و کوردستان ئازاد و سه‌ربخوه نه‌به ته‌سپیت کر.\nده‌وله‌تا ترک، به‌س باکوورێ کوردستانێ نه، هه‌موو به‌شێن دن یێن کوردستانێ ژی، ژ بۆنا خوه ته‌هدید و ته‌هلووکه په‌ژراند.\nلۆما ژی ژ بۆنا کو ل به‌شێن دن ژی کورد ئازاد نه‌بن و نه‌بن ده‌وله‌ت، سیاسه‌تاکا کلاسیک نژادپه‌ره‌ستی و کۆلۆنیالیست مه‌شاند، ب ده‌وله‌تێن داگیرکه‌ر و کۆلۆنیالیست ڕا هه‌ر ده‌م د ناڤ پێوه‌ندیه‌که ستراته‌ژیک دا بوو.\nده‌وله‌تێن دن یێن کۆلۆنیالیست ژی هه‌مان سیاسه‌ت په‌ژراند. وان ژی ب ده‌وله‌تا ترک ڕا تیفاق و هه‌ڤکاری کرن، ل هه‌مبه‌ری ته‌ڤگه‌را ملی یا کوردستانێ ته‌ڤگه‌ریان.\nده‌وله‌تا ترک، لۆما د سه‌رهلدانا ئاگریێ دا، ب ئیرانێ ڤه ئاخا کوردستانێ د ناڤ هه‌ڤ دا پێك گوھارت.\nده‌وله‌تا ترک لۆما:\n*ل دژی ده‌وله‌تا کوردستان یا مه‌هابادێ (۱۹٤٦)،\n*ل دژی ئۆتۆنۆمیا کوردستانێ (۱۹۷۰)،\n*ل دژی ڕه‌فه‌راندووما سه‌رخوه‌بوونا کوردستانێ (۲۰۱۷) ده‌رکه‌ت.\nده‌وله‌تا ترک، د ڤێ مه‌رهه‌له‌یێ ده ژی، ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ، ئازادی و سه‌رخوه‌بوونا نه‌ته‌وه‌یا کورد ژ بۆنا خوه خه‌ته‌ر دبینه.\nڤێ یه‌کێ ژی گه‌له‌ک ئاشکه‌ره دیار دکه.\nدبێژە کو “ ده‌ستهلاتداریا کوردان ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ، ژ بۆنا مه خه‌ته‌ر دبه.”\nئه‌ڤ ده‌ستهلاتداریا، دێ ڕۆژێن پێش دا ژ بۆنا کو کوردێن ل ترکیێ ببه مۆده‌ل.\nلۆما عه‌فرین داگیر کر. لۆما دخوازه کو هه‌موو ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه.\nئه‌ڤ ته‌ڤگه‌را ده‌وله‌تا ترک، ل دژی حقووقا ناڤنه‌ته‌وه‌یی یه. ل دژی مافێن چاره‌نڤیسیا نه‌ته‌وه‌یا کورده.\nچ ده‌ما ئه‌ڤ ته‌ڤگه‌را داگیرکه‌ری ژ ئالیێ کوردان ڤە نایێ قه‌بوول کرن و نایێ په‌ژراندن.\nدڤێ هه‌موو کورد ل دژی داگیرکه‌ریا ده‌وله‌تا ترک یا ڕۆژاڤایێ کوردستانێ ده‌رکه‌ڤه.\nئه‌ڤ ته‌ڤگه‌ر ل دژی گه‌لێ ترکه ژی. لۆما دڤێ ئه‌و ژی ل دژ ده‌رکه‌ڤن.\nئه‌ڤ ته‌ڤگه‌ر دبه سه‌ده‌مێ فه‌لاکه‌تا ئابۆری ژی، به‌ده‌ل ژی دێ ل سه‌ر پشتا گه‌ل بار ببه.\nمخاله‌فه‌تا دژمنێ حکوومه‌تا ئه‌ردۆگان، گه‌له‌ک ب هێسانی ده‌نگ دا کو ده‌وله‌تا ترک، ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه.\nئه‌ڤ ژی ده‌ردخه هۆلێ کو ژ بۆنا پارتیێن سیاسی یێن ترک ژی کورد و کوردستان دژمنه.\nدڤێ کو ده‌وله‌تا ترک ده‌ڤ ژ ئۆپه‌راسیۆن و داگیركرنا خوه یا ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ به‌رده.\nخیانه‌تا ئه‌مریکایێ و پەكەكێ/پەیەدێ…\nئه‌مریکایێ ب ڕیا پەكەكێ نه‌ته‌وه‌یا کورد ل ڕۆژهلاتا کوردستانێ خست بن خه‌ته‌ریێ. نووها ژی ده‌ڤ ژ کوردان به‌ر دده. کوردان دده به‌ر ده‌ڤێ ده‌وله‌تا داگیرکه‌ر یا ترک. ئه‌ڤ جاره‌کا دن خیانه‌ته‌کا مه‌زن یا ئه‌مریکایێ ل هه‌مبه‌ری کوردانه.\nپەكەكە/پەیەدێ ژی سیاسه‌ته‌که گه‌له‌ک خه‌ته‌ر، تفاقێن گه‌له‌ک خه‌ته‌ر مه‌شاند. بوو سه‌ده‌م کو ده‌وله‌تێن کۆلۆنیالیست گه‌له‌ک ب هێسانی ئێرشی ڕۆژاڤایێ کوردستانێ بکن..\nتێ گۆتن کو “ئه‌مریکا ده‌ما هات سووریێ ژ بۆنا کوردان نه‌هات. ژ بۆنا کو ل دژی داعشێ شه‌ر بکه هات سووریێ. چ وه‌ختا نه‌گۆت کو ‘ئه‌ز ژ بۆنا کوردان هاتمه سووریێ. ئه‌زێ مافێن وان و وه‌لاتێ وان بپارێزم. ئه‌مه‌ریکا نووها ژی ڤێ ستراته‌ژیێ دمه‌شینه. دەلیڤێ دده ده‌وله‌تا ترک کو ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه. گه‌لۆ ئه‌مریکا چما خیانه‌تکار تێ ب ناڤ کرن؟”\nمن ژی د گه‌له‌ک ماقه‌له‌یێن خوه دا نڤیساند کو ئه‌مریکا ژ بۆنا کوردان نه‌هاتیه سووریێ. ژ بۆنا سووریێ و کوردان و کوردستانێ ژی خوه‌دیێ پرۆژه‌یه‌کێ نینه.\nلێ ده‌ما کو ل هه‌مبه‌ری داعشێ ده‌ست ب شه‌ر کر؛ نه‌خوه‌ست کو له‌شکه‌رێ خوه ب کار بینه و بده کوشتن. ژ بۆنا خوه ل له‌شکه‌ران گه‌ریا کو شه‌رێ خوه ب وه‌کاله‌تێ بمه‌شینه.\nپەكەكێ/پەیەدێ ل سووریێ له‌شکه‌ری ژ ڕژێما فاشیست و کۆلۆنیالکیست یا بەعسی و ده‌وله‌تا ئیرانێ و ڕووسیایێ ڕا دکر.\nپشتی ده‌مه‌کێ ئه‌مرکایێ پەكەكێ/پەیەدە کری. پەكەكێ/پەیەدێ ژی گۆر ئاقلێ خوه یێ سڤک پلانا ده‌ستهلاتداریا خوه د سه‌ر ئه‌مریکایێ ڕا کر. بوو له‌شکه‌رێ ئه‌مریکایێ.\nده‌ما کو پەكەكێ/پەیەد بوو له‌شکه‌رێ ئه‌مریکایێ، ئه‌مریکایێ گه‌له‌ک ئاشکه‌ره دیار کر کو “پلانا مه یا کو ئه‌م کوردستانه‌کێ ئاڤا بکن و سووریێ پارچه بکن نینە. پەكەكێ/پەیەد به‌س ب په‌ره ژ مه ڕا له‌شکه‌ری دکن. له‌ورا پەكەكێ/پەیەد له‌شکه‌رێن ئه‌رزانن.”\nپەكەكێ/پەیەدێ ژی له‌شکه‌رێن خوه ژ جوانێن کورد چێکربوو.\nوێ ده‌مێ هه‌ر کاره‌کی پەكەكێ/پەیەد وه‌ک کارێن کوردان هات شرۆڤه کرن.\nله‌شکه‌ربوونا پەكەكێ/پەیەدێ ژ بۆنا ئه‌مریکایێ ژی، ژ کوردان ڕه وه‌ک ئالیکار هات په‌ژراندن.\nژ ڤێ ژی ئه‌و ئه‌نجام هات ده‌رخستن کو ئه‌مریکا دخوازه کوردان بپارێزه. هه‌تا دکاره کوردستانێ ژی ئاڤا بکه.\nلێ گه‌له‌ک ئاشکه‌ره بوو کو ئه‌مریکا ل عیراقێ ژ ده‌وله‌تا کوردستانێ ڕه پشتگری نه‌کر کو کوردان ب رێیەكا گه‌له‌ک ده‌مۆکراتیک و ب ڕێیا ڕه‌فه‌راندوومێ بریارا ده‌وله‌تئاڤاکرنێ دابوون.\nئه‌مریکایێ ل باشوورێ کوردستانێ ژ ده‌وله‌تا کوردستانێ ڕا ئالیکاری نه‌کر کو باشوورێ کوردستانێ وه‌لاته‌ک ده‌وله‌مه‌ند یێ په‌ترۆلێ بوو، دێ چه‌وا ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ بخوازه ده‌وله‌ت ئاڤا بکه؟\nب سالانه کو ئه‌ز ڤان نێریناندنڤیسم، هه‌زار مخابن سیاسه‌تڤان و ڕه‌وشه‌نبیرێن مه ڤێ یه‌کێ بیر نابن و فاهم ناکن.\nپشتی ئه‌ڤ فاهماندنێ پەكەكێ/پەیەدێ ئه‌و ده‌وله‌تێن ژ پەكەكێ/پەیەدێ ڕا ئالیکاری دکرن، بوون دژمنێن کوردان.\nژ ئالیێ دن ڤە ئه‌مریکایێ ب ده‌ستێ پەكەكێ/پەیەدێ باژارێن عه‌ره‌بان ژی داگیر کربوو.\nعه‌ره‌ب ژی ب ته‌ڤایی بوون دژمنێ پەكەكێ/پەیەدێ و کوردان.\nلۆما پشتی جڤینا ئاستانا ، من نڤیساند کو ڕووسیایێ و ئیرانێ بریار دان کو ژ بۆنا کو ژ ئه‌مریکایێ و پەكەكێ/پەیەدێ خه‌لاس ببن و یه‌کیتیا سووریێ بپارێزن؛ پشتگریا ئۆپه‌راسیۆن و داگیرکرنا ده‌وله‌تا ترک یا ڕۆژاڤایێ کوردستانێ کرن.\nڕژێما بەعسێ ژی به‌ریا جڤینا ئاستانا یێ ژ نه‌ته‌وه‌یا یه‌کگرتی ڕا نامه‌یه‌ک شاند کو “پەكەكێ/پەیەد ڕێخستنه‌که ته‌رۆریسته.”\nئه‌ڤ داخویانی و بریارا سووریێ ژی ده‌رفه‌ت ددا ده‌وله‌تا ترک کو ڕۆژاڤایێ کوردستانێ داگیر بکه.\nله‌ورا كو ئیرانێ د جڤینا ئاستانایێ دا بنخه‌ته‌که قالند کر کو دڤێ په‌یمانا ۱۹۹۸ یا ئه‌ده‌نه‌یێ د ناڤبه‌ینا ده‌وله‌تا ترک و سووریێ د جی ب جی ببه.\nد وێ په‌یمانێ دا تێ گۆتن کو ده‌وله‌تا ترک، ده‌ما کو ژ سووریێ ل هه‌مبه‌ری وان ته‌ڤگه‌ره‌کا ته‌رۆری پێک بێ، ده‌وله‌تا ترک دکاره بکه‌ڤه ناڤ ئاخا سووریێ و ل هه‌مبه‌ری ته‌ڤگه‌را ته‌رۆری شه‌ر بکه.\nئه‌نجاما ڤێ په‌یمانێ ئۆجەلان ژ سووریه‌یێ ده‌رکه‌ت.\nئەڤ په‌یمان ڕێ ژ داگیرکه‌ریا ده‌وله‌تا ترک ڕا گه‌له‌ک ئاشکه‌ره ڤه‌دکه.\nئه‌و بریارا ده‌وله‌تا سووریێ داگیركركنا عه‌فرینێ ژی ڕه‌وا دکه.\nده‌ما ئه‌ڤ هه‌موو قه‌وماندن ب هه‌ڤ ڕا بێن ئانالیز کرن و شرۆڤه کرن، گه‌له‌ک ئاشکه‌ره خویا دکه کو ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ، پشتی داخویانیا قه‌سرا سپی، خیانه‌تا ئه‌مریکایێ و /پەكەكێ/پەیەدێ یا هه‌ڤبه‌ش هه‌یه.


ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنان: پڕۆژەی بەبازاڕکردنی گەنم ھەلی کار بۆ 500 کەس دەڕەخسێنێت\nسەرۆکی دەستەی وەبەرھێنانی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، پڕۆژەی بەبازاڕکردنی گەنم لە چەند رۆژی داھاتوودا دەست بە وەرگرتنی گەنم دەکات و لە مانگی حەوتیشدا دەست بە بەرھەمھێنانی ئارد دەکات، کە ھەلی کار لە یەکەم قۆناغدا بۆ 500 کەس دەڕەخسێنێت.\nئاوێنە: د. محەمەد شوکری، سەرۆکی دەستەی وەبەرھێنانی ھەرێمی کوردستان به ماڵپەڕی فەرمی پارتی راگه‌یاند: پڕۆژەی بەبازاڕکردنی گەنمی جووتیاران لە چەند رۆژی داھاتوودا دەست بە وەرگرتنی گەنم دەکات، کە بڕیارە ئەوەی ھەولێر 250 ھەزار ته‌ن وەبگرێت، لە پارێزگاکانی دیکەش پڕۆژەکان جارێ دەستیان بە کار نەکردووە، ئەگەرنا ھەمووی بۆ ھەولێر بێنن، دەبێتە 500 ھەزار ته‌ن، وەرگرتنی گەنمەکەش بەپێی گرێبەستی نێوان وەزارەتی کشتوکاڵ و کۆمپانیا دەبێت، کە بە چ نرخێک دەبێت و نرخەکەش لە بازاڕ گرانتر دەبێت.\nوتیشی: "بڕیارە ئەو پڕۆژەیە لە مانگی حەوتدا دەست بە بەرھەمھێنانی ئارد بکات و لە یەکەم قۆناغیشدا دەرفەتی کار بۆ نزیکەی 500 کەس دەڕەخسێنێت لەناو پڕۆژەکەدا، وەک دابەشکردن و گواستنەوە و بریکار و لە دەرەوەش سوودی زۆری دەبێت بۆ رەخساندنی دەرفەتی کار، بۆیە بەپێی ئەو پڕۆژەیە ھەموو جۆرە دانەوێڵەیەک بەرھەم دێت".\nناوبراو باسی لەوەش کرد، ئەو پڕۆژەیە زۆر سایلۆ لە خۆ دەگرێت، لەگەڵ چەندین کارگەی بەرھەمھێنانی دانەوێڵە، وەک ئارد و بڕوش و جۆرەکانی دیکە، بۆیە ئەو پڕۆژەیە زۆر گرنگە و دەتواندرێت ئارد بۆ نیوەی خەڵکی ھەرێمی کوردستان دابین بکات.


٩ هەزار و ٥٠٠ دۆلار بۆ عەزییەک کە بوونی نییە\n9326 جار خوێندراوەتەوە\nماوەیەک بەر لە ئێستا ریچارد ما بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای کوانتستامپ بڕی ٩،٥٠٠ دۆلاری دا بە عەزییەک بۆ هاوسەرەکەی کە لە ڕاستیدا بوونی نەبوو.\nئەو بڕە پارەیە ئێجگار زۆرە بۆ تەنیا یەک عەزی، چجای عەزییەک بێت کە لە ڕووی فیزیاییەوە بوونی نەبێت، واتا تەنیا دیجیتاڵ بێت و لەنێو بەرنامە و شاشەی مۆبایل و کۆمپیوتەرەکاندا بێت.\nبەپێی هەواڵێکی ماڵپەڕی "BCC" عەزییەکە لەلایەن کۆمپانیای "The Fabricant"ەوە بە کۆمپیوتەر دروست کراوە و پاشان بە شێوەی دیجیتاڵ کراوەتە بەر وێنەیەکی خێزانی ریچارد تاکو بتوانێت وێنەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دابنێت، ریچارد دەڵێت کە ڕاستە عەزییەکە زۆر گرانە بەڵام ئەو کارەی کردوویانە زیاتر وەک سەرمایەگوزارییەک وایە و پێشی وایە کە ١٠ ساڵی تر ناخایەنێت خەڵکی دەست دەکەن بە کڕینی جل و بەرگی دیجیتاڵ و ئەوەش دەبێتە مۆرکی ئەو دەیەیە.\nشایەنی باسە جلوبەرگی دیجیتاڵ مۆدەیەکی نوێی نێو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانە کە گەنجان و بە تایبەت کەسایەتییە کاریگەرەکان خولیای بوون وکۆمپانیاکانی دیزاین وردە وردە خەریکن بازاڕسازی تیادا دەکەن، کۆمپانیای کارلینگزی تایبەت بەو بوارە لە مانگی تشرینی یەکەمدا دەستی کرد بە فرۆشتنی جلوبەرگی دیجیتاڵ کە هەر پارچەیەک لە ١١ دۆلارەوە دەستی پێدەکرد و توانی تەنیا لە ماوەی یەک مانگدا تەواوی بەرهەمەکانی بفرۆشێت.\nبەرپرسانی کۆمپانیاکە چەند هۆکارێک دەبژێرن کاتێک لێیان دەپرسرێت خەڵکی بۆ ڕوو دەکەنە جلوبەرگی دیجیتاڵ لەوانە؛ خەڵکی چونکە هەندێک جلوبەرگی دڵخوازی خۆیان هەیە کە لە ڕاستیدا پێیان ناکڕدرێت بەهۆی گرانی نرخەوە یاخود بەردەست نەبوونی لە وڵاتی خۆیاندا، یان هەر کەسەکە خۆی حەزی بە لەبەرکردنی جلوبەرگ و خۆگۆڕین نیە بەڵام پێی خۆشە بە شێوەیەکی جوان دەربکەوێت لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا.\nبیرۆکەی ئەم بازرگانییەش لە یارییە ڤیدیۆییەکانەوە هاتووە کە تیایاندا گەنجان هەزاران دۆلار لە جلوبەرگی کاراکتەرەکانی نێو یارییەکاندا خەرج دەکەن.\nباری تەندروستیی هونەرمەندێکی دیاری کورد ناجێگیرە\nبۆچی دەبێت خوێ بۆ ڕووخسارت بەکاربهێنیت؟\nچەند ڕاستییەک دەربارەی خۆشەویستی\nئامادەکردنی شەکلەمە بەشێوەیەکی سادە\nمایکرۆسۆفت یارمەتیی ٢٥ ملیۆن کەس دەدات کار پەیدا بکەن\nڤیدیۆ.. ژنێک دوای ڕووداوێکی هاتوچۆ بە جلی مەلەوە سەما دەکات\nپێنج ڕێگە بۆ ئەوەی نیشانەکانی پیربوون دوابخەیت


فعلا بدون شرح - زمزیران <\nکتێبی "تحفه مظفریه"ی ئۆسکارمان ـ م، که مامۆستا هێمنی ڕه‌حمه‌تی ته‌رجه‌مه‌ی کردۆته‌وه، ده‌خوێنده‌وه. به ناو بابه‌ته مێژوویی و به‌یته‌کانی وه‌ک : لاس و خه‌زاڵ، ناسر و ماڵماڵ، برایمۆک ، شێخ فه‌رخ و خاتوو ئه‌ستی، جوڵندی و خه‌زێمان دا تێپه‌ڕیم تا گه‌یشتمه به‌یتی باپیراغای مه‌نگوڕ، پاش خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م به‌یته و پشوو خواردنه‌وه‌م!، بیرم کرده‌وه ئاخۆ ده‌سه‌ڵات و کورسی و ناو ناتۆره ئه‌وه‌نده‌ی دێنێ پیاو له برای خۆشی وه‌رسووڕێ و ته‌نانه‌ت پاڵ وه دوژمنی قه‌سته‌سه‌ری خۆی بدا تا ده‌سه‌ڵات له براکه‌ی داپڵۆسی؟؟!! باشه ئه‌مجۆره مرۆڤانه ده‌بێ له گه‌ستن و ژاری مێژوو نه‌ترسن که حازرن بۆ ده‌سه‌ڵات ده‌ست بۆ هه‌ر کارێک به‌رن؟ با سه‌رتان نه‌هێشێنم و یه‌کڕاست بچینه سه‌ر به‌یته‌که و قه‌زاوه‌تیش ده‌ده‌مه‌وه ده‌ستی خوێنه‌ره به‌ڕێزه‌کان:\nبه‌یتی باپیراغای مه‌نگوڕ بابی هه‌مزاغا\nیه‌کێک له کاره‌ساته دڵته‌زێنه‌که‌نی مێژووی کوردستان پاش موکری، قڕانه‌که‌ی شاعه‌بباسی سه‌فه‌وی کاره‌ساتی قه‌تڵ و عام کردنی عه‌شیره‌تی مه‌نگوڕه له مه‌راغه، که به داخه‌وه مێژوونووسانی خۆمانه و بێگانه شتێکی ئه‌وتۆیان له‌سه‌ر نه‌نووسیوه. من زۆر تێکۆشام، ته‌نانه‌ت سه‌رچاوه‌یه‌کی باوه‌ڕپێکراوم وه‌گیر نه‌که‌وت تا ساڵی ئه‌م کوشتاره‌م بۆ ڕوون کاته‌وه. خانه‌کانی موکری که له‌مێژ بوو حکوومه‌تیان ده‌کرد و خه‌ڵکی ئه‌م مه‌ڵبه‌نده له‌به‌ر خاتری "بوداغ سوڵتان" زۆریان ڕێز له‌و بنه‌ماڵه ده‌کرت. بوداغ سوڵتان که ئه‌میرێکی کوردی زۆر دادپه‌روه‌ر بووه، له سابڵاخ زۆر خۆشه‌ویسته. وه‌ک پیاوچاکێک ده‌چنه‌سه‌ر مه‌زاری و سوێند به گومبه‌زه‌که‌ی ده‌خۆن. دیاره زۆری حه‌ز له ئاوه‌دان کردنه‌وه بووه: پردی سوور، مزگه‌وتی سوور و کۆخی کورته‌ک که ئێستاش هه‌ر ماون له کاره باشه‌کانی ئه‌ون. له زه‌مانی مه‌زنایه‌تی ئه‌ودا موکریان سه‌ربه‌خۆ بووه و هیچ بێگانه‌یه‌ک نه عوسمانی و نو سه‌فه‌وی پێیدا ڕانه‌بردوون. سککه‌ی بۆخۆی لێداوه و ...\nبه‌ڵام به‌داخه‌وه ئه‌م بنه‌ماڵه‌ش پیاوی گه‌ندیان لێ په‌یدا بوو، خه‌ڵک له ده‌ستیان وه‌زاڵه هات. "باپیراغای مه‌نگوڕ" که پیاوێکی به ده‌سه‌ڵات و مه‌زنێکی ئازا و لێهاتوو بووه، خه‌ریک بووه حوکمات له ده‌س ئه‌و بنه‌ماڵه بێنێته ده‌رێ، پێیان زانیوه به‌ڵام نه‌یانوێراوه به گژیدا بچن بۆیه په‌نایان بۆ بێگانه، بۆ شای ئێران بردوه. ئه‌ویش "ئه‌حمه‌دخانی موقه‌دده‌م" حاکمی مه‌راغه‌ی (که دوژمنایه‌تی کۆنیشی ده‌گه‌ڵ خانه‌کانی موکری هه‌بووه) کردۆته مه‌ئمووری کوشتنی باپیراغای مه‌نگوڕ. ئه‌حمه‌دخان فێڵی له باپیراغا کردوه و بانگهێشتی کردووه بۆ مه‌راغه. باپیراغاش به خۆی و نۆسه‌د سواری هه‌ڵبژارده‌ی مه‌نگوڕه‌وه چۆته ئه‌و شاره. سواره‌کانیان به‌سه‌ر ماڵه‌کاندا دابه‌شیون، له شه‌وێکی دیاری کراودا هه‌ر که‌س میوانی خۆی له خه‌وێدا سه‌ربڕیوه!! له‌و نۆسه‌د سواره ته‌نیا سوارێک ده‌رچووه که ناوی وه‌ستا عوسمان بووه، عه‌شیره‌تی مه‌نگوڕ پاش ئه‌و کاره‌ساته پیاویان لێبڕاوه! وه‌ستا عوسمانیش که گه‌ڕاوه‌ته‌وه، ژن و منداڵی باپیراغای ده‌رکردووه و پاشان ماڵ و ده‌وڵه‌ته‌که‌شی به تاڵان بردووه! هه‌مزاغای مه‌نگوڕ که پیاوێکی شۆڕشگێڕ و به ناوبانگه و نزیکه‌ی سه‌د ساڵ له‌وه‌ی پێش له راپه‌ڕینی ڕزگاریخوازانه‌ی شێخ عوبه‌یدوڵڵای نه‌هریدا به‌شداری کردوه، کوڕی باپیراغا بووه. ....\nلاپه‌ڕه‌ی 147 تا 152 ی تحفه مظفریه.\n[ چهارشنبه ٢٧ آذر ۱۳٩٢ ] [ ۱٢:٤٠ ق.ظ ] [ محمد فاضل شوکتی ]


ئێران به دوو زمانی جیاواز له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا ده‌دوێ\n:: PM:12:13:21/07/2019 \nوه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی ئایا ئه‌مه‌ریكا له ئێران ده‌دات یان نا، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی به‌پێی تێپه‌ڕبوونی كات ڕوون بێته‌وه، ئاڵۆزتر ده‌بێ و له‌لایه‌كه‌وه به‌پێی لێدوانه‌كان بێت، وا ده‌رده‌كه‌وێ هێور بووبێته‌وه، له‌لایه‌كی تره‌وه هه‌ر وا له هه‌ڵكشانه و واشنتن و تاران خۆشیان گوتاری دوو ئاراسته‌یی بڵاو ده‌كه‌نه‌وه.\nدوای په‌یامی دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا كه ناخوازێ سیستمی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و وڵاته بگۆڕێ و لێدوانی مایك پۆمپیۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كه كه تاران ئاماده‌یه له‌باره‌ی به‌رنامه مووشه‌كییه‌كه‌ی بچێته سه‌ر مێزی گفتوگۆ، فڕۆكه‌یه‌كی بێ فڕۆكه‌وانی ئه‌مه‌ریكییان خسته خواره‌وه، ئه‌مه‌ش له هه‌نگاوێك بۆ پێشه‌وه، هه‌نگاو بردییه‌وه دواوه و ده‌ریشی ده‌خات، ئه‌و لێدوانانه‌ی به‌رپرسانی ئێران له‌باره‌ی گفتوگۆ و ڕێككه‌وتن له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا، ڕۆڵێكی ئه‌وتۆی نییه، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی بڕیار ده‌دات، ته‌نیا عه‌لی خامنه‌یی ڕێبه‌ری كۆماری ئیسلامی و سوپای پاسدارانه و حكوومه‌ت ڕۆڵێكی زۆر لاوه‌كییان له بڕیاره‌كاندا هه‌یه.\nنزیكبوونه‌وه‌ی فڕۆكه ئێرانییه‌كه له فڕۆكه‌هه‌ڵگری "بۆكسر"ی ئه‌مه‌ریكی، ئه‌گه‌ر مۆڵه‌تی ئه‌و باڵه‌ی ئێرانی وه‌رنه‌گرتایه كه سوورن له‌سه‌ر ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا، هه‌رگیز ئاوای نه‌ده‌كرد، ئه‌مه‌ش ئه‌مه‌ریكای ناچار كرد بژارده‌یه‌كی تر له كه‌نداودا تاقی بكاته‌وه، به‌تایبه‌تی دوای خستنه‌خواره‌وه‌ی فڕۆكه بێ فڕۆكه‌وانه‌كه‌یان له مانگی ڕابردوودا كه هه‌موو ڕووداوه‌كانی به‌شێوه‌یه‌كی تر گۆڕی و ئه‌گه‌ری دانوستانی جارێكی تر دوور خسته‌وه و زۆری نه‌مابوو هێرشیان بكرێته سه‌ر.\nدۆناڵد تره‌مپ دوای ئه‌و ڕووداوه له تویته‌ر گوتبووی، ئێرانییه‌كان فڕۆكه‌یه‌كی ئێمه‌یان خسته خواره‌وه كه له‌سه‌ر ئاوێكی هاوبه‌شی نێوده‌وڵه‌تی ده‌ڕۆیشت، ئێمه‌ش ئاماده بووین هه‌ر شه‌وێ وه‌ڵامیان بده‌ینه‌وه و له سێ شوێنی جیاواز لێیان بده‌ین، به‌ڵام كاتێك پرسیم چه‌ند كه‌سی سڤیل پێوه ده‌بێ؟ یه‌كێك له جه‌نه‌ڕاڵه‌كان پێی گوتم، 150 كه‌س. بۆیه پێش 10 خوله‌ك له‌و هێرشه، ڕام گرت، گوتم ئه‌و هه‌موو قوربانییه له‌به‌ر فڕۆكه‌یه‌ك شایه‌نی نییه، په‌له‌مان نییه له وه‌ڵامدانه‌وه.\nڕاسته‌وخۆ دوای ئه‌و لێدوانه‌ی سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا، دوو لێدوانی زۆر له‌یه‌ك جیاواز له ئێرانه‌وه بڵاو كرایه‌وه، دانه‌یه‌كیان زمانێكی هێواشی حكوومه‌ت بوو، ئه‌وی تریشیان زمانی باڵی ڕێبه‌ری كۆماری ئیسلامی بوو، به هه‌ڕه‌شه‌وه وه‌ڵامی دایه‌وه و گوتیان، ئه‌گه‌ر ئه‌و هێرشه بكرایه، ئێرانمان له‌ناو ده‌برد. ئه‌مه‌یش وای كرد هه‌ر زوو دۆناڵد تره‌مپ له تویته‌ر وه‌ڵام بداته‌وه و گوتی، من نه‌مگوتووه له لێدانی ئێران پاشگه‌ز بووینه‌ته‌وه، وه‌ك چۆن هه‌ندێك به هه‌ڵه تێی گه‌یشتوون، من ته‌نیا جێبه‌جێكردنه‌كه‌یم له‌م كاته‌دا دواخستووه.\nدووفاقه‌یی ئێران له زمانێكی دیپلۆماسیی حكوومه‌ت و زمانێكی توندی ڕێبه‌ری باڵای كۆمار وای كردووه، له به‌رانبه‌ریشدا دوو جۆر بڕیار هه‌بێت، وه‌ك سزادانی چه‌ند قه‌واره و كه‌سایه‌تییه‌كی ئێرانی و ته‌نانه‌ت چه‌ند ئه‌ندامێكی په‌رله‌مانی لبنان له‌سه‌ر لیستی حزبوڵا و دانانی ئه‌و حزبه له لیستی تیرۆر، هه‌مووی یه‌ك ناونیشانمان پێ ده‌ڵێن، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه، كێشه‌ی ئێران و ئه‌مه‌ریكا زۆر ئاڵۆزه و شیكردنه‌وه‌ی ئاسان نییه.\nمایك پۆمپیۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا پێشتر گوتی: ئێمه چاودێریی ئه‌و په‌ستانه ئابوورییه ده‌كه‌ین كه خستوومانه‌ته سه‌ر ئێران بۆ ئه‌وه‌ی بزانین تا چه‌ند كاریگه‌ری هه‌یه و ئه‌وان واز له توندوتیژی و ده‌ستوه‌ردان له كاری دیپلۆماسی ده‌هێنن و گوتی: به‌رده‌وام ده‌بین تا كاتی خۆی دێت و ئه‌گه‌ر ئێران وازی هێنا و ڕێی دیپلۆماسی گرته به‌ر، ئه‌و كاته خۆیان ده‌بێ بزانن چۆن پێوه‌ندیمان پێوه ده‌كه‌ن.\nله‌م په‌یامه‌شدا دیسان له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه، زمانی باڵی خامنه‌یی وه‌ڵامی دایه‌وه ئه‌بولفه‌زلی شكارچی گوته‌بێژی باڵای هێزه چه‌كداره‌كانی كۆماری ئیسلامیی ئێران ڕای گه‌یاند، یه‌ك فیشه‌ك به‌ره‌و ئێران بته‌قێنرێ، هه‌موو به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و هاوپه‌یمانه‌كانی له ناوچه‌كه گڕ ده‌گرێ، ئه‌گه‌ر دوژمن به تایبه‌تی ئه‌مه‌ریكا و هاوپه‌یمانه‌كانی ده‌ست به هێرش بكه‌ن، ئه‌وه به دڵنیاییه‌وه ئه‌نجامیان باش نابێت.\nئه‌مه‌ریكا و ئێران، چه‌ند جارێك ڕایان گه‌یاند كه ناخوازن شه‌ڕ له نێوانیان دروست بێت، له به‌رانبه‌ریشدا باسیان له ئه‌گه‌ری شه‌ڕ كردووه. پاشان بینیمان ئه‌مه‌ریكا ده‌یویست له‌ڕێی سووریاوه له ئێران بدات، كه‌چی زۆری نه‌برد ڕێككه‌وتنێكی سێقۆڵی له نێوان ئه‌مه‌ریكا و ڕووسیا و ئیسرائیل كرا و بڕیاریان دا نه‌یه‌ڵن ئێران نزیكی جۆلان ببێته‌وه.\nله مانگی ئایاری ڕابردوو، سوپای ئه‌مه‌ریكا به‌ره‌و ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست جووڵه‌ی كرد، دوای ئه‌وه‌ی زانیارییه هه‌واڵگرییه‌كان ئاشكرایان كردبوو، ئێران مووشه‌كی بالیستیی كورتمه‌ودای له‌سه‌ر كه‌شتییه‌كانی كه‌نداو داناوه و ئامانجیش هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و كه‌شتییه بازرگانییه‌كانی ناوچه‌كه بووه.\nئه‌و بارگرژییه‌ی نێوان واشنتن و تاران، گه‌یشتووه‌ته لووتكه و به ته‌واوی لای خه‌ڵك ئه‌گه‌ری هێرشی سه‌ربازیی ئه‌مه‌ریكا بۆ ئێران بووه‌ته باس و چاوه‌ڕوانی، به‌تایبه‌تی دوای ئه‌وه‌ی سوپای پاسداران خرایه لیستی تیرۆر و وه‌ك ڕێكخراوێكی تیرۆریستیی بیانی له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریكاوه هه‌ژمار كرا، ئه‌و ڕێككه‌وتنه ناوكییه‌ی ساڵی 2015 ئێران و وڵاتانی زلهێز واژوویان كرد واشنتن لێی پاشه‌كشه‌ی كرد، هه‌روه‌ها زیادكردنی سزا ئابوورییه‌كان و فرۆشتنی زیاتری چه‌ك به سعوودیه و ئیمارات و ناردنی كه‌شتیی فڕۆكه‌هه‌ڵگری سه‌ربازیی لینكۆڵن بۆ كه‌نداو و ناردنی هه‌زار و 500 سه‌رباز و زۆری تر.


چەند ڕەخنە و تێبینی لەسەر کۆنگرەی ناودارانی کورد\nSUNDAY, 7 JULY 2019 - 12:25\nبەشی فەرهەنگ و هونەر- کۆنگرەی ناودارانی کورد بەڕێوە چوو و پاش کۆنگرەکە چەند خاڵی بەهێز و چەند خاڵی لاوازی ئەو کۆنگرەیە دەرکەوتن کە هەندێکیان هەر لە سەرەتاشەوە دیار بوون بەڵام بۆ ڕەخنەیێکی دادوەرانە پێویستە هەموو ڕووداوەکە بە تەواوی و پاش ڕوودانی لەبەرچاو بگیرێت.\nڕۆژانی سێشەمە و چوارشەمە 11 و 12ی پووشپەڕ بەرانبەر بە 2 و 3ی تەمووزی 2019 بە بەشداریی ژمارەیێکی فراوان لە مامۆستایانی زانکۆ و هەڵسووڕاوانی مەدەنی و لایەنگرانی فەرهەنگ و کولتووری کوردی کۆنگرەی ناودارانی کورد لە سەر ئەرکی ئیدارەی پارێزگای کوردستان و دایرەی ڕۆشنبیریی ئەو پارێزگایە لە زانکۆی کوردستان بەڕێوە چوو.\nهەموو کۆنگرە و کۆنفڕانس و ڕووداوێکی فەرهەنگی و زانستی لە هەر ئاستێکدا بەڕێوە بچێت کۆمەڵێک پەراوێز بەدوای خۆیدا دەهێنێت. کۆنگرەی ناودارانی کوردیش قسەوباس و ڕەهەندی جیاجیای لێکەوتەوە. هەر لە مانشێتی کۆنگرەکەوە بگرە هەتا تۆران و زیزبوونی چەند بانگهێشتکراوێک و تێبینییەکان لەسەر ژمارەی ئەو کەسانەی هەڵبژێردراون و پێوەرەکانی پاڵاوتنی کەسایەتییەکان و دیکۆرات و هۆڵی تەسکی ڕێوڕەسمەکە و زیادەڕۆیی لە سەر یەک کەسایەتی و پەراوێزخرانی زۆر شتی گرینگ و بەرجەستە و ... ئەمانە هەموو تێبینییەکان نین بەڵام لێرەدا هەوڵ دەدەین چەند خاڵێک لەبارەی کۆنگرەکەوە بخەینە ڕوو کە هەردوو ڕەهەندی ئیجابی و نەرێنیی ئەو کۆنگرەیە لە خۆ دەگرێت.\nڕەهەندە ئیجابییەکانی کۆنگرەی ناودارانی کورد\nیەکەم: کۆ کردنەوەی کەسایەتییە بەرزەکانی کورد لە هەر ئاست و لە هەر ژمارەیێکدا بێت لای جەماوەر خۆشە و دیارە پێکهاتەکان حەز و گەورەیی و شەرەفی خۆیان لە سیمای پیاوەگەورەکانیاندا دەبیننەوە.\nدووهەم: ئەرکی پاڵاوتنی کەسایەتییەکان درا بە ناوەندێکی ئامادیمیک و کەسایەتییە زانستییەکانی زانکۆی کوردستان بەپێی پێوەری دیاریکراو لە لیژنە زانستییەکان ئەرکی پاڵاوتنی کەسایەتییەکانیان ڕاپەڕاند و سێ کەسایەتیی مەقبووڵی مەدەنی و ئاکادیمیک وەکوو دوکتور بەختیار سەجادی سەرۆکی بەشی ئەدەبی کوردیی زانکۆی کوردستان و دوکتور بێهرووز چەمەن ئارا سەرۆکی توێژینگەی کوردستانناسی و بەڕێز عەدنان بەرزنجی بەڕێوەبەری ڕاژە وەک کارگێڕ و بڕیاردەر و بەرپرسی نووسینگەی کۆنفڕانسەکە دەوری باشیان بینی و ئەرکەکە بە دروستی درابوویە خاوەن پسپۆڕیی تایبەت.\nسێهەم: بەرپرسانی فەرمی لە ئاستێکی قبووڵکراودا بەشدارییان کرد. یاریدەدەری سەرۆککۆماری ئێران و نوێنەری ڕێبەری باڵای ئێران و وەزیری ڕۆشنبیریی ئێران و پەیامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان و نوێنەری سەرۆککۆماری عێراق لە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و بەڕێوەبەری دایرەی ڕۆشنبیریی کوردستان و قایمقام و مودیرعامەکان و مامۆستایانی زانکۆ و هەڵسووڕاوانی مەدەنی و فەرهەنگی نموونەی ئەو کەسانە بوون بەشداریی کۆنگرەکەیان کردبوو.\nچوارەم: بەکارهێنانی شوێنە مێژووییەکانی سنە بۆ بەرنامەکانی پەراوێزی کۆنگرەکە وەکوو ئەمارەتی خەسراوا و یانەی کورد خاڵێکی پۆزەتیڤ بوو ئەگەرچی تێبینی و ڕەخنەی تایبەتیش لەسەر ئەو مەسەلەیە هەیە.\nپێنجەم: پەنێلە زانستییەکان کە بە سەر سێ بەشی جیاوازدا دابەش بووبوو: هونەر و مۆسیقا، ئەدەب، ئایین و فەرهەنگ. بۆ هەر یەکەو لەو سێ پەنێلە بەڕێوەبەری لێهاتوو هەڵبژێردرابوو و وتاربێژانیش لە بواری تایبەتی خۆیاندا وتاریان پێشکەش کرد.\nشەشەم: ڕووماڵکرانی کۆنگرەکە لە ئاستێکی فراوان لە میدیا و ڕۆژنامە و تەلەڤزیۆنەکان لە تەلەڤزیۆنی کەناڵی کوردستانەوە هەتا تەلەڤزیۆنی ڕووداو کە ڕاستەوخۆ ڕووماڵی ڕێوڕەسمی کرانەوەی کۆنگرەکەیان کرد. هەروەها ئاژانسەکانی هەواڵ و وێنەگران و هەواڵنێران تامەزرۆی ڕووماڵی ئەو ڕووداوە فەرهەنگییە بوون ئەگەرچی قوسووراتی زۆر لەو بارەیەوە کراوە و لە بەشی دووهەمدا باسی دەکەم.\nخاڵە نەرێنییەکانی کۆنگرەی ناودارانی کورد\nیەکەم: مانشێتی کۆنگرەکە لەباری تێرمینۆلۆجییەوە چەند هەڵەی زەقی تێدا بوو. یەکەم ئەوەی وشەی (elites) بە ناودار تەرجەمە کراوەتەوە و فارسییەکەشی بە "مشاهیر" نووسراوە کە خۆی لە خۆیدا وەرگێڕانێکی سەقەتە. دیارە (elites) مانای سێلێبرەێت و ناودار نیە بەڵکوو زیاتر وشەی نوخبە و هەڵکەوتوو بۆ تەرجەمەی ئەو وشە ئینگلیزییە گونجاوە. جوونکە ڕەنگە کەسایەتیی ناودار و ناسراو لە کۆمەڵگا هەبێت بەڵام ناو دەرکردنەکەی بە هۆی فەزیلەت یان هونەر یان مەسەلەیێکی مەقبووڵ و مەشرووع و حەزپێکراو نەبێت و بە هۆی شتێکی نەخوازراو و ناشیرینەوە ناوی دەرکردبێت. خاڵی دووهەم لە مانشێتەکەدا دەگەڕێتەوە بۆ کۆی مانشێتەکە: "کۆنگرەی ناودارانی کورد" بەم مانشێتەدا خوێنەر وا تێدەگات کە لەو کۆنگرەیەدا دەبێت هەموو ناودارانی کورد خەڵات بکرێن. ڕوونکردنەوەکەش لە پۆستەری کۆنگرەکەدا ئەوەی تێدا نووسرابوو کە هەر کوردێک لە هەر شوێنێکی جیهان لە هەر بوارێکدا دەستکەوتی بۆ کورد بەدەست هێنابێت و خزمەتی کوردی کردبێت لێرەدا ڕێزی لێدەگیرێت. جا چ لە بواری مۆسیقا بێت چ زانستی مرۆیی و چ وەرزش و چ لە بواری ئابووریدا بێت و چ لە بواری ئەدەب و مێژوو و فەرهەنگ... دیارە ئەمە ئیدعایێکی سەقەتە و ڕەنگە ئەگەر نەڵێین مەبەستێکی خراپی لە پشتە لانی کەم دەتوانین بڵێین دانەری ئەو مانشێتە لەو ئیدعایەی دەیکات نائاگا بووە. ڕەنگە بە یەک وشە لە سەرەتای مانشێتەکە هەموو شت چارەسەر ببوایە بەم شێوەیە: "یەکەم کۆنگرەی ناودارانی کورد". یان خود ڕەهەندەکانی جیا بکرایەتەوە بۆ نموونە بەم شێوەیە: "کۆنگرەی ناودارانی مۆسیقای کوردی"، "کۆنگرەی ناودارانی ئەدەبی کوردی"... یان هەر ڕەهەندێکی دیکە و لە هەر کۆنگرەیێکدا یەک ڕەهەندی تایبەت باس کرابا.\nدووهەم: بەشداریی یەک لە میوانەکانی کۆنگرە هەموو بەشەکانی کۆنگرە و میوانانی پایەبەرزی دیکەی خستە پەراوێزەوە و دیار نیە ئەو زیادەڕۆیییە بۆ چییە. ئایا ئەوە تایبەتمەندیی کوردە کە لە زۆر بابەتدا دەبێت هێندە زێدەڕۆیی بکات کە باقی شتەکان لە بیر بکات. پاش 38 ساڵ هاتنەوەی مامۆستا مەزهەر خالقی کە جێگەی تایبەتی خۆی لە دڵی هونەردۆستانی کوردستاندا هەیە ئەگەرچی ڕووداوێکی گرینگ بوو بەڵام ئەو کەسانەی میوانی کۆنگرەکە بوون هیچیان لە مامۆستا خالقی کەمتر نیە و ئەرکی کوردە هەموو گەورەپیاوەکانی ڕێز لێبگرێت. قیاس کردن و هەڵسەنگاندنی کەسایەتییەکان بە هەڵە ئەزانم بەڵام ناوهێنانی کەسانی وەک شارام نازری و محەمەد عەلی سوڵتانی و عەتا نەهایی و بەختیار عەلی و کەلیموڵڵا تەوەحودی و دیکەی گەورەکان لە تەنیشت ناوی مامۆستا مەزهەر خالقی جوان بوو نەک لە پەراوێزی ناوی ئەو بەڕێزە. ئێستا ئەمانە ئەو کەسانەن کە بانگهێشت کراون و تایبەت بە بواری فەرهەنگ و هونەرن نەخوازەڵا ئەگەر ناوی ئەو کەسانە بهێنرێت کە بانگهێشت نەکراون و لێرە ناوهێنان لە چەند کەس باش نیە.\nسێهەم: ئەرکی بەشی زانستیی کۆنفڕانسەکە کەوتبووە ئەستۆی زانکۆی کوردستان و بە پێی وتەی سەرۆکی زانکۆ شەش لیژنەی پسپۆڕ کۆمەڵێک پێوەریان بۆ پاڵاوتنی کەسەکان دانابوو و خوێندنەوەی ورد بۆ کەسایەتییەکان کرابوو. بەڵام شایستەتر ئەوە بوو هەمان لیژنەی زانستی ڕەهەندەکان جیا بکاتەوە و وەکوو پرۆپۆزاڵ یان پێشنیازی لیژنەی زانستی ئاراستەی لایەنی بەڕێوەبەر و بڕیاردەری بکات و مەرجیشیان بۆ ڕاپەڕاندنی ئەرکەکە ئەوە بوایە کە قسەکەیان لێ قبووڵ بکرێت. بۆ ئەوەی قوسوورات و خاڵە لاوازەکان بەسەر کۆمەڵگەی زانستیدا نەشکێتەوە.\nچوارەم: لە کۆنگرەکەدا ناوی 30 کەسایەتیی کورد خوێندرایەوە کە پاڵێورابوون بۆ ڕێزلێنان. زیاتر لە 20 کەسیان لە دوو بواری مۆسیقا و ئەدەبدا هەڵبژێردرابوون و زۆرینەشیان لە بواری مۆسیقا. ئایا کورد لە بوارەکانی دیکەدا ئەوەندە ناوداری کەمە؟ یان خود بۆچی تەنانەت یەک کەسایەتیی سیاسیی کورد لە نێو لیستەکەدا نەبوو؟ خۆ سەڵاحەدین دەمیرتاش ئەگەر خەباتە سیاسییەکەشی نادیدە بگرین بە تەنیا ڕۆمانەکەی "سەحەر" کە یەک لە پڕفرۆشترین کتێبەکان بووە و بە 12 زمانی زیندووی جیهان وەرگێڕدراوەتەوە ناوی فراوانی دەرکردووە. ئایا شایستەی ئەوە نەبوو لانی کەم نوێنەرێکی بانگهێشت بکرێت و خەڵاتێک بە نوێنەرەکەی بدرێت؟ ئەوە تەنیا یەک نموونەیە. یان خود ئەو پێوەرانە چی بوون کە کەسێکی وەک جەلالی مەلەکشا شایستەی ئەوە نەبوو خەڵات بکرێت؟ ئەوەش لە کاتێکدا زۆینەی پاڵێوراوان لە هونەر و مۆسیقا هەڵبژێردراون. خۆ هەر هیچ نەبێت ڕەهەندە مادییەکەی بەکەڵکی ئەو شاعیرە ورەبەرزە تێشکاوەی کورد دەهات کە لە پەناگوێی کۆنگرەکەدا پەراوێز خرا.\nپێنجەم: بەشداریی بەرپرسان ئەگەرچی لە ئاستێکی باشدا بوو بەڵام هەر ئەو بەرپرسانەش ناهەماهەنگی و شپرزەیییان لە مەڕاسیمەکەدا دروست کرد. نوێنەری سەرۆککۆمار دوو جار لە ڕێوڕەسمی کرانەوەی مەڕاسیمەکەدا دەچێتە ژوورەوە و وتار پێشکەش دەکات. ئەوەش لە کاتێکدا دەیتوانی هاوکات پەیامەکەی سەرۆککۆماریش بخوێنێتەوە و ئەگەر خۆشی قسەیێکی بەکەڵکی هەبوو بیکات. بابەتێکی دیکەش مەسەلەی بەشداریی وەزیری ڕۆشنبیریی ئێرانە. ئەو بەڕێزەش بۆ ماوەی یەک کاتژمێر هات و نوقم بوو. تەنانەت شانازیی ئەوەی بە کۆنگرەکە نەبەخشی کە تا کاتی پێشکەش کردنی خەڵاتەکان لە هۆڵەکە بمێنێتەوە و بیکات بە کارنامە و پێشینە بۆ خۆی و دواتر بەکەڵکی خۆی بێت.\nشەشەم: ئاژانسەکانی هەواڵ و میدیا و ڕۆژنامەکان تامەزرۆ بوون ئەو ڕووداوە فەرهەنگییەی شارەکەیان بە شێوەی شایستە ڕووماڵ بکەن بەڵام هێندە بێ سەروبەرەیی و بێ بەرنامەیی لە بواری ڕووماڵکردندا شەپۆلی دەدا کە تیمی پاسەوانانی شەرەف بە خراپترین شێوە سووکایەتییان بە میدیاکاران و وێنەگران کرد و ڕێگەیان پێ نەدان بۆ ڕێوڕەسمی کۆتایی کۆنگرەکە بچنە ژوورەوە. ئەوەش لە کاتێکدا بەڕێوەبەرانی کۆنگرەکە ئاگاداری بابەتەکە بوون و سەیریان دەکرد. کۆنگرەی لەو شێوەیە پێویستی بە کۆمیتە یان لیژنەیێکی تایبەتی ڕووماڵ هەیە و دەبوو کەسێکی شایستە و لێهاتوو و مەقبوول بۆ هەماهەنگی لە بەشی ڕاگەیاندن دەستنیشان بکرێت.\nحەوتەم: کۆنگرەکە لە هۆڵی مەولەویی زانکۆی کوردستان بەڕێوە چوو. ئەو هۆڵە کەمتر لە 1000 کەس لە خۆ دەگرێت و هەرگیز بۆ کۆنگرەیێکی بەو فیک و فاکەوە شوێنێکی گونجاو نیە. نووسەری ئەم یادداشتە نازانێت کێ پێداگریی لەسەر ئەوە کردووە کە کۆنگرەکە لە زانکۆی کوردستان بەڕێوە بچێت. بەڵام دیارە خاوەنی ئەو بڕیارە بە هەڵەدا چووە و هەمووان ئەوە دەزانین. خۆ هۆڵی سینەما بەهمەن یان خود هۆڵی فەجر هەر بە دەست خودی دایرەی ڕۆشنبیری و ئیدارەی پارێزگارییەوەیە. ئاخۆ چ هۆکارێک و چ پاساوێک پێنراوەتەوە بۆ ئەوەی لە زانکۆی کوردستان بەڕێوە بچێت؟ دەکرا پەنێلە زانستییەکان لە زانکۆ بێت بەڵام خۆ ئەگەر ڕێوڕەسمی کرانەوە و ڕێوڕەسمی کۆتایی لە شوێنێکی گونجاوتر و گەوەتر بووبا بێ گومان کۆنگرەکە شایستەتر دەبوو. جگە لە بچووکیی هۆڵەکە، مەسەلەی دیکۆراتیش خاڵێکی لاوازی دیکەی ئەو کۆنگرەیە بوو. ئەو دیکۆراتەی کرابوو سەرەڕای ئەو هەموو پارەیەی سەرفی کرابوو زۆر ناپیشەیی و ساکار بوو و لەگەڵ تێمی کۆنگرەکە هیچ یەکیان نەدەگرتەوە. خوێندکارانی بنکە و ئەنجومەنە خوێندکارییەکان دیکۆراتی هەرزانتر و گونجاوتریان دروست دەکرد.\nهەشتەم: لە ڕۆژی کرانەوەی کۆنگرەکەدا ئاهەنگێک بۆ 35 خوێندکاری بەشی زمان و ئەدەبی کوردیی زانکۆی کوردستان گیرا کە یەکەم خوێندکارانی دەرچووی ئەو بەشەن لە کۆلیژی ئەدەب و ئەوەش ڕووداویێکی مێژوویی بوو بۆ فەرهەنگ و کۆمەڵگەی ئاکادیمیکی کورد و شایستەی ئەوە بوو لە ڕێوڕەسمێکی تایبەتدا ئەو ئاهەنگەیان بۆ بگیرێت. ئایا نەدەکرا یەک ڕۆژ پێش کۆنگرەکە ئەو ئاهەنگە ڕێکبخرێت؟ یان خود یەک ڕۆژ پاش کۆنگرەکە... مەبەست لەو کارە چی بوو؟ ئەو ڕووداوە فەرهەنگییە گرینگە خرایە پەراوێزەوە و کەمترین ڕەنگدانەوەی لە میدیاکاندا هەبوو. قازانجی کێی تێدا بوو کە ئاوا بخرێتە پەراوێزەوە دیار نیە.\nهەموو ڕووداوە فەرهەنگییەکان ئەزموونی باش دەبەخشێتە بەڕێوەبەرانیش و بەردەنگانیش. بەو هیوایەی ئەمە یەکەم کۆنگرە بووبێت و هەموو ناوداران و هەڵکەوتووانی کورد هەر لەو 30 کەسایەتییەدا کورت نەکرابێتەوە بەڵام باش وایە خاڵە بەهێزەکانیش و خاڵە لاوازەکانیش بناسین و لە بڕیارەکانی دواتردا کەڵکیان لێ وەربگرین.


کوردیپێدیا - ئاسۆ ئەنوەر حەمەنەجیب\n👫 ئاسۆ ئەنوەر حەمەنەجیب | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئاسۆ ئەنوەر حەمەنەجیب\nناوی باوک: ئەنوەر حەمەنەجیب\nناوی دایک: پەخشان محەمەد ئەمین\nرۆژی کۆچی دوایی: 04-04-202204-04-2022\nشوێنی کۆچی دوایی: وڵاتی ئەڵمانیا\nکەسەیاتی ناسراو بووە، لەبنەماڵەیەکی نیشتیمان پەروەری شاری سلێمانی بووە، لە وڵاتی ئەڵمانیا کۆچی دوایکردووە.\n#04-04-2022 | #سلێمانی |\n1. 👁 04-04-2022\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 04-04-2022\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (سروشت بەکر)ەوە لە: Apr 7 2022 10:00PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (رۆژگار کەرکوکی)ەوە لە: Apr 10 2022 12:42AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (رۆژگار کەرکوکی)ەوە لە: Apr 10 2022 12:36AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 35 KB Apr 10 2022 12:36AM سروشت بەکر\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 3.828 چرکە!


بەرهەم ساڵح و پلاسخارت تاوتوێی ئامادەکارییەکانی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە عێراق دەکەن - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو عێراقی گرنگ هەواڵ بەرهەم ساڵح و پلاسخارت تاوتوێی ئامادەکارییەکانی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە عێراق دەکەن\nبەرهەم ساڵح و پلاسخارت تاوتوێی ئامادەکارییەکانی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە عێراق دەکەن\nپرس میدیا 11/14/2020 08:51:00 pm سڵایدشۆو, عێراقی, گرنگ, هەواڵ,\nسەرکۆماری عێراق، بەرهەم ئەحمەد ساڵح، لە میانی پێشوازیکردنی لە نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق، جینین هێنیس پلاسخارد جەختی لە پێویستی فەراهەمکردنی پێداویستییەکانی هەڵبژاردنی پاک و بێگەرد و ریشەکێشکردنی تیرۆر کردەوە.\nنووسینگەی راگەیاندنی سەرۆکایەتی کۆماری عێراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، بەرهەم ئەحمەد ساڵح، پێشوازیی لە جینین هێنیس پلاسخارد کرد.\nبەگوێرەی راگەیەنراوەکە، لە میانی دیدارەکەدا جەخت لە پێویستی رێگەخۆشکردن و ئامادەکاری تەواو بۆ بەرێوەچوونی هەڵبژاردنەکانی داهاتوو بە شێوەیەکی پاک و بێگەرد کراوەتەوە.\nلە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا جەخت لە گرنگی هەماهەنگی نێوان کۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەکان و نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ چاودێریکردنی هەڵبژاردنەکان کراوەتەوە، تاوەکو رەنگدانەوەی راستەقینەی بژاردەی دەنگدەران بێت لە هەڵبژاردنی نوێنەرەکانیان دوور لە بەکارهێنانی هێز و ساختەکاری.\nهەر لەو دیدارەدا جەخی لە گرنگی زیاترکردنی هەوڵە نیشتمانییەکان لە پێناو چەسپاندنی دەسەڵات و سەروەری دەوڵەت لە سەپاندنی یاسا و پارێزگاریکردن لە هاووڵاتیان و درێژەدان بە جەنگی دژ بە تیرۆر و ریشەکێشکردنی شانە نوستووەکانی داعش کە مەرامیانە ئاسایش و ئارامی تێک بدەن، کراوتەوە.\nBy پرس میدیا at 11/14/2020 08:51:00 pm


CHRA.TV - ئەدەب (هۆنراوەنووس)\nئامادەبووانى ئێستا 60 میوان\n17 ئایار 2011\nبڵاوكراوەتەوە لە سێ شەممە, 17 ئایار 2011 20:48\nلە ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد : ئەدەبی شاعیر ناوی تەواوی عەبدوڵڵا کوڕی ئەحمەد بەگی برایم بەگی رۆستەم بەگی‌سەیفەدینە. ساڵی ١٨٥٩ لە گوندی ئەرمەنی بڵاغی شاری بۆکان لەدایک بووە. لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار ، ھەر لەمنداڵیەوە خراوەتە بەر خوێندن ومامۆستای تایبەتی بۆ تەرخان کراوە بۆ خوێندن و فێری خوێندنەوە و نوسین و فارسی و عەرەبی بووە .\nئەدەبی شاعیر لەتەمەنی بیست ساڵیدا باوکی دەینێرێت بۆ شاری تاران بۆ خوێندن ، لە تەمەنی ٣٥ ساڵیدا توشی نەخۆشی لەرزۆکی دەبێت و بۆ چارەسەر دەچێتە وڵاتی روسیا پاش چاکبونەوەیەکی کاتی دەگەڕێتەوە ، ساڵی ١٩١٠ دێنە ناوچەی شارەزور و ماوەیەک دەمێنێتەوە و پاشان دەگەڕێتەوە موکریان و نەخۆشیەکەی سەری لێ ھەڵدەداتەوە و تەواو ئیفلیج دەبێت.\nئەم شاعیرە شارەزایی باشی ھەبووە لە کاری پزیشکی و وێنەگری و مۆسیقا ی بەباشی‌زانیوە . شیعرەکانی ئەدەب تەنھا غەرامی‌یە . ھیچ خەیاڵ و ئارەزویەکی تری نەبووە جگە لەوەی کە لەگەڵ خۆشەویستەکەیدا ھەموو کات پێکەوەبن و گفتوگۆبکەن .\nدیوانی شیعرەکانی ئەم شاعیرە ساڵی ١٩٣٦ لە شاری ڕەواندز لە چاپخانەی زاری کرمانجی بۆ جاری یەکەم لەچاپ دراوە. دیوانە شیعریەکەی ساڵی ١٩٣٩ بۆ جاری دووەم لە شاری بەغدا و بۆ جاری سێ‌یەم ساڵی ١٩٦٦ لە ھەولێر لە چاپ دراوە، د. مارف خەزنەدار چەند لێکۆڵینەوەیەکی لەسەر شیعرەکانی ئەدەب کردوە و ساڵی ١٩٧٠ بڵاویکردۆتەوە.\nئەدەبی شاعیر لە تەمەنی ٥٣ ساڵیدا و لە ساڵی ١٩١٢ بە نەخۆشی کۆچی دوایی کردوە و لە گۆرستانی گوندی باخچەی فەیزوڵابەگی بۆکان بەخاک سپێردراوە .\nبێ خه‌م نه‌بووم


ڕاوێژکاری نەمسا گفتوگۆیەکی " کراوە و قورسی " لەگەڵ پوتندا ئەنجامداوە\nڕاوێژکاری نەمسا کاڕڵ نیهایمەر\nڕاوێژکاری نەمسا کاڕڵ نیهامەر لە مۆسکۆ گفتوگۆیەکی " زۆر ڕاستەوخۆ و کراوە و قورسی " لەگەڵ سەرۆکی ڕووسیا ڤلادیمیر پوتندا ئەنجامداوە، ئەمەش یەکەمین کۆبوونەوەی نێوان ڕابەری وڵاتێکی یەکێتی ئەوروپایە لەگەڵ پوتندا دوابەدوای دەستپێکردنی داگیرکارییەکەی ڕووسیا لە ئۆکرانیا.\nنەمسای بێلایەن کە لە سەدا 80 ی گازەکەی لە ڕووسیاوە بۆ دێت، بە گشتی زیاتر پەیوەندییە نزیکەکانی لەگەڵ ڕووسیادا پاراستووە وەکو لە زۆرێک لە وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا، بەڵام لەمدواییانەدا بەوشێوەیە نەبووە.\nنیهامەر هاوسۆزی خۆی بۆ ئۆکرانیا دەربڕیوە و سەرکۆنەی کارەکانی مۆسکۆی کردووە لە ئۆکرانیا کە ئەمەریکا و ڕۆژئاوا بە تاوانی جەنگ ناوی دەبەن، هاوکات حکومەتەکەی چووە پاڵ وڵاتانی دیکەی یەکێتی ئەوروپاوە لە دەرکردنی دیبلۆماتکارە ڕووسییەکاندا، ئەمەش لەکاتێکدا ڕووسیا بوونێکی کەمی دیبلۆماسی هەیە لەو وڵاتەدا.\nئۆفیسی ڕاوێژکاری نەمسا لە بەیاننامەیەکدا لە زاری نیهامەرەوە بڵاویکردەوە " ئەمە سەردانێکی دۆستانە نیە." وتەبێژەکەی نیهایمەر وتی کۆبوونەوەکە 75 خولەکی خایاندووە.\nنیهامەر لێدوانەکانی پێشووی دووبارە کردەوە و وتی هیوای خواستووە یارمەتیدەر بێت لە کۆتایی هێنان بە ململانێکانی ناو ئۆکرانیا و کردنەوەی ڕێڕەوە مرۆییەکان بۆ هاوڵاتیانی مەدەنی ئۆکرانیا. بەڵام باسی لە وردەکارییەکانی وەڵامدانەوەکەی پوتن نەکرد.\nنیهامەر لە بەیاننامەیەکدا وتی " گفتوگۆکە لەگەڵ سەرۆک پوتندا زۆر ڕاستەوخۆ و کراوە و قورس بوو."\nجێی ئاماژەیە نیهامەر ڕۆژی شەممە سەردانی ئۆکرانیای کرد وەکو دەرخستنی پشتیوانییەک بۆ کیێڤ. وتیشی هەستیکردووە کۆبوونەوەکەی لەگەڵ پوتن ئەرکی خۆی بووە تاوەکو دڵنیا بێتەوە لەوەی " هەموو هەوڵێکی داوە " بۆ کۆتایی هێنان بە ململانێکان یاخود باشکردنی ڕەوشی مرۆیی هاوڵاتیانی ئۆکرانیا.\nوتی " گرنگترین پەیامم بۆ پوتن ئەوە بوو کە ئەم جەنگە دەبێت لە کۆتاییدا تەواو ببێت، چونکە لە جەنگدا هەردوولا دەدۆڕێن."\nلە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕۆژی دووشەممە نیهامەر وتی گرنگە ڕاستەوخۆ بە پوتن بڵێیت کە بۆچوونی وڵاتانی دیکە لەگەڵ بۆچوونەکانی ئەودا ناگونجێن و جەنگەکە تاوەکو درێژە بکێشێت سزاکانی سەر ڕووسیا توندتر دەبن.


شۆرشی رۆژئاوا بەتێكۆشانی ژن زهنیەتی پیاوی كلاسیكی گۆڕی – Gazete Şûjin\n10/04/2017 10/04/2017 derya us 456 Views رۆژئاڤا, ژنان, شۆرش\nرۆژئاوا هەرلەسەرەتایی دەستپێكردنی شۆڕشەوە ئەوەی سەرنجی ئەو شۆڕشەی بەلای خۆیدا راكێشا تێكۆشانی ئازادیی ژن و بەشداری بەرفراوانی ژن لەهەموو بوارەكانی خەباتدا بوو، لەرۆژئاوای كوردستان، جیاواز لەتێكۆشانەكانی تری دوونیا بۆ تێكۆشانی رەگەزی بنەما هزریەكەی كە سەرچاوەی خۆی لەتێكۆشانێكی ئیدۆلۆژی دەیان ساڵەی بزووتنەوەی پەكەكە و رێبەر ئاپۆ دەگرێت، كە ئەمرۆ لەرۆژئاوای كوردستان بەجیهانی بوەو بوەتە نمونەیەكی بەرچاوی تێكۆشانی ئازادیی.\nهەلوومەرجی تێكۆشانی ئازادی لەسەرەتایی شۆڕشەكانی سوریادا بەهێندەی ئەوەی دەرفەتی بۆگەلان رەخساند كە دەست بەتێكۆشانێكی ئازادیی بەمافەكانیان بكەن، مەترسی ئەوەشی لێدەكرا كەبكرێتە بنەمایەك بۆ برەودان بەبیری توندرەوی و زهنیەتی ژنكوژی لەسوریادا، چونكە هەر لەسەرەتایی شۆڕشدابوو، ئەوانەی كە وەكو نوێنەرایەتی شۆڕش خۆیان نیشان دەدا یاخود نوێنەرایەتی ئەو دەنگەناڕازیەی گەلانیان دەكرد، بزوتنەوە دینینەكان و بەتایبەتی جوڵانەوەی(برایانی موسوڵمان) ئیخوانەكانی سوریا بوو، كە لەژێركاریگەری توركیادا جموجوڵیان دەكرد. ئەمەش مەترسی دەبینرا لەسەر تەواوی سوریا و بەدیاریكراویش لەسەر رەگەزی ژن، چونكە بێ باوەڕی ئەم بزووتنەوانە لەبەرامبەر بە ژن مێژوویەكی دوورو درێژی هەیە و بەدرێژایی سەدەی رابردوو سەرەڕای ئەوەی خاوەنی دەسەڵاتی بەڕێوەبەریش نەبوون نزیكبوونی خۆیان بۆ بابەتی ژن دیاركردبوو، كە دیارترینیشیان لەدوایی 2002هاتنە سەرحوكمی پارتی داد و گەشەی ئەردۆگانە لەتوركیا كە زۆرترین یاسایی سەیر و سەمەرە و نادادپەروەری بەرامبەر ژن پەیڕەو كردوە. كە ئەگەر ئەم زهنیەتە بوایەتە خاوەن پێگە لەسوریادا، دوورنەبوو لەئەگەری كەوتنی رژێم و سەركەوتنی شۆڕشەكەشدا گەورەترین پاشەكشە روویبدایە كە زۆر ئازار بێت.\nهەربۆیە شۆڕشی رۆژئاوا وەكو شۆڕشێكی كۆمەڵایەتی لەناو شۆڕشی سوریادا بوە شۆڕشێك كە پێشی لەزهنیەتی دژە شۆڕش كرد، كە هەتا دوایی بەرامبەر بەژن بێباوەڕبوو. هەر ئەم خاڵەش بوە خاڵی وەرچەرخانی گۆڕینی زهنیەتی شۆڕشی گەلان لەناو سوریادا و لەوێشەوە دەرگایی بەڕووی گۆڕانكاریەكی ریشەیی زهنی لەرۆژهەڵاتی ناویندا بكاتەوە.\nچەمكی زهنی شۆڕشی رۆژئاوا كە پشت بەستوە بە ئازادیی رەگەزیی لەهەموو روویەكەوە ئەوەی تێپەڕاندوە كە لەچوارچێوەی رەگەزێكی دیاریكراودا، جیاكاری رەگەزی بكاتە بنەما، بەپێچەوانەوە بەئافراندنی ئازادیی رەگەزیی هەموو ئەو بەهایانە دەگەڕێنێتەوە بۆ مرۆڤایەتی كە سیستەمی دەسەڵاتداری بەباڵادەستبوونی رەگەزێك كە نێرینەیە مایندەیی كردوە. بەڵام كاتێك لەشۆڕشی رۆژئاوا ورد دەبیەوە بەرۆچونە نێو هەموو خانەكانی كۆمەڵگا لەكایەكانی بەڕێوەبردندا و پەیڕەوكردنی هاوسەنگی رەگەزی لەبڕیارداندا، تێدەگەیی بەهێندەیی ئەوەی رەگەزیی ژنی كردوەتە خاوەن ئیرادە و پۆتانسێلە شاراوەكانی ژنی دەرخستوە، پیاوەتی كلاسیكی هێناوەتە ئاستێك كە ئیتر گرنگی هاوسەنگی رەگەزی لەبڕیاردانە ببینێت و لەئەنجامدا خۆیی لەگەڵدا بكاتە یەك، كە ئەنجامەكەشی پیاوەتی كلاسیك بگۆڕێت پیاوێك كەلە نەبوونی ژندا هەست بەكەم و كورتی و نەبەسی بكات، ئەمەش واتا حەقیقیەكەی شۆڕشە زهنیەكەیە كە “بەتێكۆشانی ژن زهنیەتی پیاوی كلاسیك گۆڕینە“.\nبوارێكی تر كە زۆرترین سەرنجی بەلای خۆدا راكێشاوە پاراستن یاخود هەڵگرتنی چەكە، ئەوەی ئەم لایەنەی شۆڕشی كردۆتە جیهانی بەشێكی بنەڕەتی پەیوەندی بەم خاڵەوە هەیە. پاراستن وەكو مافێكی گەردوونی هەموو هەبوونێك كاتێك بەزهنیەتی پیاو سالار لێی بڕوانی هەر لەجیهانی زیندەوەرەوە تا دەگاتە مرۆڤ بەموڵكی نێر زانراوە بۆنمونە، كەڵەشێر، كەڵەباب، كەڵە ئاسك، كەڵە پیاو…..هتد ئەو سیفەتانەن كە دەدرێنە پاڵ بەتواناكان. بەڵام كاتێك یاساییەكی داسەپێنراو گۆڕانكاری بەسەردا دەهێنرێت، ئەوەی سەرنج رادەكێشێ لادانە لەیاسا باوەكە. بۆیە شكاندنی یاسا باوەكە زیاتر لەگرنگی هۆكاری هەڵگرتنی چەكەكە سەرنج رادەكێشێت. گەورە فەمینیست و نوسەر و چالاكی سیاسی ئەمریكی “مێرێدیپ تاكس” لەكتێبە نوێیەكەیدا بەناوی(ڕێگایەكی چاوەڕوان نەكراو، ژنان شەڕی دەوڵەتی ئیسلامی دەكەن) كە سەبارەت بەقارەمانێتی شەڕی ژنانی كورد لەرۆژئاوا نوسیویەتی ئاماژە بەوە دەكات “لەوهەموو ساڵەی ژیانم وەكو فێمێنیستێكی چەپڕەو، هەرگیز تێكۆشانێكی چەكداریم بۆئازادی نەبینی بەوئاشكراییە ژن پێشڕەویی بكات”. ئەمەش دەریدەخات تەنانەت ئەوكەسانەشی كە پێشڕەوی تێكۆشانی ئازادیی ژن دەكەن و گەورە فەمینیستن، تا ئێستا لایەنی سەرنج راكێشیان لە شكاندنی یاسا باوەكەدا بەبنەما گرتوە بەهێندەی ئەوەی لایەنی مێژووی و تێكۆشانە هزریەكەی لێكۆڵین بكەن.\nرۆژئاوا یاخود مەملەكەتی شكاندنی كلتورە باوە هەزار ساڵەییەكان، شكۆیی گەڕاندەوە بۆ مرۆڤ و بەتایبەتی بۆ ژن، ئیتر كاتێك باس یاسا نوسراوەكان دەكرێت و وەكو كارت و لەوحەی مەحفوزی دووتوێی پەرتوكە پیرۆزەكان و یاسا دەستكردەكانی مرۆڤ بەرامبەر بەكۆمەڵگا و بەتایبەتی ژن بەكار دەهێنرێت، دەبێت باس لە نمونە بەرچاوەكان و هزرە نوێكەش بكرێت كەبەبەڵگە زۆرشتی بەدرۆخستوەتەوە و بە تاقیكردنەوەی هەمەلایەنە و بەتێكۆشانی هەمەلایەنە سەلماندوویەتی مەرج نیە ئەوەی نوسراوەو وتراوە ئیفادەی حەقیقەت بكەن. بۆیە رۆژئاوا و بەتایبەتی تێكۆشانی رەگەزی لەرۆژئاوا بەهێندەی ئەوەی سیمایی شۆڕشێكی نەتەوەییە، لەهەمانكاتدا بنەمایی گۆڕینی زهنیەتێكی داسەپێنراویشە كە دەوڵەت نەتەوە و رژێمە موحافەزەكارەكان و لەسەرووهەموشیانەوە سەرمایەی جیهانی دروستی كردوە.\nگەورەرترین گرێكوێرەی بەردەم ژن لەمێژووی نوسراوی سەردەمی سیستەمە دەسەڵاتدارەكان نەبوونی بەڵگە و داتایی پێویستە بۆسەلماندنی رۆڵی لەمێژینەی ژن، ئەوەشی دەربارەی ژن نوسراوە لەچوارچێوەی زهنیەتی پیاوی دەسەڵاتداردا بوە. بۆیە لەئێستادا كۆیی ئەو سەرچاوانەی كە لەچوارچێوەی سۆسیۆلۆژیایی كۆمەڵگا و بەتایبەتی ژندا لەنێو هزر و بزووتنەوەی ئاپۆییدا خراوەتە سەر پەڕەو لەچیا سەركەشەكان و لەكوچە و كۆڵانەكانی باكور و رۆژئاوا بەپراتیزە كراوە گەورەترین سەرچاوەو دەستكەوتی مێژوون كە بەشی گەڕانەوەمان دەكات بۆ سەر رێڕەوە حەقیقیەكەی ژیانی ئازاد و دیموكراتی.\nئیتر مێژووی مرۆڤایەتی و بەتایبەتی مێژووی نەنوسراوی دەیان هەزار ساڵەی ژن، بۆ نوسینەوەی پێویستی بەگەڕان و سەرچاوەی باوەڕ پێكراو نیە تا هەبوون و نەبوون و راستی و ناراستی بخاتە بەرنەشتەری رۆشنبیرە هزر كلاسیكەكان و مێژوونوسە باوەكان. چونكە وەكو یاساییەكی گەردوونی كە دەڵێت”حەقیقەت لەسەر بنەمایی رێبازی راست و دروست وەدیی دێت”. ئەوەی وەدیهاتوەو پەرە دەسەنێت و بەگەردوونی دەبێت، حەقیقەتی مێژوویەكی نەنوسراویی گەردوونە كە لەرۆژئاوادا نەش و نما دەكات و دەبێتە چەكێكی دەستی مرۆڤایەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو زهنیەتە دروستبوەی كە دەسەڵاتداری و سیستەمە دەسەڵاتدارەكانی دوونیایی لەسەر پێیان گرتوە. بۆیە ئیتر یەقین بوون لە خود دۆزینەوە لەحەقیقەتی شۆڕشی رۆژئاوادا كلیلی چارەسەری پرسە رەگەزی و هزریەكانی سیستەمە دەسەڵاتدارەكانە.\nلەبەر ئەم هۆیە رۆژئاوا رێڕەوی هەڵهاتنی خۆری گۆڕیوەو ئیتر مەملەكەتی هەڵهاتنی خۆری نوێی ئازادییە، كەرووناكی بەدەروونە رەشەكانی نێو دوونیای بێ فكر و بێ فەلسەفەی ئازادیی دەبەخشێت.\n← خەڵاتی ئێما هێمفری بەخشرایە ژنێکی کورد\nیەپەژە، لە هەڵمەتی توڕەیی فوڕاتدا 137دیلی ئێزیدی ئازادکردوە →\nفەلەکناس ئوجا: ڕۆڵەکانی شەنگال خاوەنی شەنگالن\n07/03/2017 derya us Comments Off on فەلەکناس ئوجا: ڕۆڵەکانی شەنگال خاوەنی شەنگالن\nدیاریدەی خۆکوژی لەناو منداڵانی کچ زیاتر دەبێت\n13/03/2017 derya us Comments Off on دیاریدەی خۆکوژی لەناو منداڵانی کچ زیاتر دەبێت\nزیلان ڤەژین: کۆنگرەی نەتەوەیی پلانگێڕی داگیرکەران پوچەڵ دەکاتەوە\n03/02/2017 derya us Comments Off on زیلان ڤەژین: کۆنگرەی نەتەوەیی پلانگێڕی داگیرکەران پوچەڵ دەکاتەوە


ڕوونكردنەوەی هاتووچۆ دەربارەی دەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێری – تۆڕی میدیایی خەڵک\nڕوونكردنەوەی هاتووچۆ دەربارەی دەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێری\n2019/06/09 - 3:34 PM\nبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان ڕوونكردنەوەیەك سەبارەت بە دەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێری (تایبەت و گشتی و ماتۆڕسكیل) بڵاودەكاتەوە و جەختدەكاتەوە، كە دەبێت لە بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆ كوڕاسە وەردەگیرێت.\nبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان لە ڕوونكردنەوەكەدا مەرجەكان و پێداویستییەكانی وەرگرتنی مۆڵەتی شۆفێری دیاری كردووە و ڕایگەیاندووە، شۆفێر دەبێت سەردانی بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان بكات بۆ پڕكردنەوەی كوڕاسە و دیاری كردنی بەرواری پشكنینی چاو و پزیشكی.\nمەرجەكانی وەرگرتنی مۆڵەتی شۆفێری:\n– پێویستە داواكار خاوەنی ڕەگەزنامەی عێراقی بێت.\n– پێویستە تەمەنی 16ساڵ بێت بۆ مۆڵەتی ماتۆڕسكیل، 18ساڵ بێت بۆ\nمۆڵەتی شۆفێری تایبەت، 20ساڵ بێت بۆ مۆڵەتی شۆفێری گشتی.\n– فۆتۆكۆپی (استنساخ) و ڕەسەنی (اسڵی) هەریەك لە:\n1- پێناسی باری شارستانی (جنسییە)\n2- ڕەگەزنامەی عێراقی (جنسیە عێراقی)\n3- كارتی زانیاری (تأید سكن)\n4- (10) وێنەی ڕەنگاوڕەنگ\nبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیانمۆڵەتی شۆفێری\nپارتی بە كاندیدێكی یەكێتی بۆ پارێزگاری كەركوك ڕازی بووە؟\nلیژنەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی نانەواخانەیەكیان داخست\nكاركردن لە ڕێگای كەلار- سلێمانی دەستی پێكردەوە\nلەڕووداوێكی ھاتووچۆدا لە گەرمیان پێنج كەس بریندار بوون\nلە ڕووداوێكی هاتووچۆدا ماتۆڕسوارێك بەسەختی برینداربوو\nلەسەر پردی قەڵاتۆبزان دوو ئۆتۆمبێل بەیەكدا دەدەن


لەمەودوا ئەپڵ ڕێگە بە ئەپەکان دەدات ئاگادارکەرەوە بە مەبەستی رێکلام بۆ بەکارهێنەران بنێرن – کەی ئای تی ئێن\nبەڕێوبەری فرۆشی مۆبایلەکانی هواوەی لە لایەن پۆلیسی چینەوە دەستگیرکرا\nوەکو بەشێک لە نوێکردنەوەی پەیڕەوی قبوڵکردنی ئەپەکان بۆ کۆگای App Store، لەمەودوا ئەپڵ ڕێگە بە ئەپەکان دەدات ئاگادارکەرەوە بە مەبەستی رێکلام بۆ بەکارهێنەران بنێرن.\nهەر وەک پێگەی 9to5Mac باسی لێ کردووە، ئەپڵ پەیڕەوی کۆگای App Store ـی نوێکردەوە و چیتر ڕێگری لە درووستکەرانی ئەپەکان ناکرێت بۆ ناردنی ئاگادارکەرەوە ڕێکلامییەکان. ئەپڵ بۆ ماوەیەکی زۆر دەبوو کە ناردنی ئاگادارکەرەوەی بە مەبەستی ڕێکلام و بە بازاڕکردنی لە درووستکەرانی ئەپەکان قەدەغە کردبوو، بەڵام لەمەودوا درووستکەرانی ئەپەکان دەتوانن ڕێکلامی لەو شێوەیە بۆ بەکارهێنەرانی ئەپەکانیان بنێرن.\nپێشتر ئەگەر ئەپێک ئاگادارکەرەوەی ڕێکلامیی بۆ بەکارهێنەران بناردبایە، ئەوا ئەپەکە لە کۆگاکەدا دەسڕدرایەوە یاخود درووستکەرەی سزا دەدرا. ئەم یاسا نوێیەی ئەپڵ ڕێگە بە ئەپەکان دەدات تاوەکو بەشێکی بەکارهێنەرانیان بە ئاگادارکەرەوەی ڕێکلامی بازرگانی بێزار بکەن.\nهەروەها ئەپڵ چەند پەیڕەوێکی دیکەی بۆ کۆگاکە زیاد کردووە. یەکێک لەوانە، لە ڕێکەوتی 30 ـی مانگی داهاتووەوە ڕێگە دەدات تاوەکو درووستکەرانی ئەپەکان تاکە بژاردەی سەرەکی “Sign in with Apple” بۆ داخڵبوون بەکاربهێنن، هەرچەندە پێشتر مەرج بوو کە ئەم بژاردەیە لە پاڵ بژاردەکانی دیکەی داخڵبوون بەکاربهێندرایە.\nپەیڕەوێکی دیکەش بوونی هەیە، ئەویش پێویستە ئەپەکانی تایبەت بە بەخت و ژووان بەستنەکان خاوەن ناوەڕۆک و ئەزموونێکی تەواو جیاواز ببن، گەر نا قبوڵ ناکرێن.\nتاگەکان App Store Apple ئەپ ستۆر ئەپڵ هەواڵ یاسا


سعودیە سیستمێكی پێشكەوتووی بەرگری موشەكی دەكڕێت – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » سعودیە سیستمێكی پێشكەوتووی بەرگری موشەكی دەكڕێت\nبەهای یەكەم وەجبەی گرێبەستەكە 15 ملیار دۆلارە\nسعودیە سیستمێكی پێشكەوتووی بەرگری موشەكی دەكڕێت\nوەزارەتی بەرگری ئەمریكا (پنتاگۆن) ڕایدەگەیەنێت، كۆمپانیای لۆكهید مارتن، وەجبەی یەكەمی گرێبەستی بەستنی سیستمی بەرگری موشەكی لە سعودیە بە بەهای 15 ملیار دۆلاری ئەمریكایی وەردەگرێت.\nبە گوتەی (پنتاگۆن)، گرێبەستی ئەو موچەكانە بەشێكە لە گرێبەستی پڕچەككردنێكی گەورە كە بەهاكەی 110 ملیار دۆلارە و لە ساڵی 2017دا ئیدارەی سەرۆك ترەمپ لەگەڵ شانشینی عەرەبی سعودیە دانوستانی لەسەر كردووە.\nبەرپرسانی سعودیە و ویلایەتە یەكگرتووەكان لە مانگی تشرینی دووەكی ڕابردوو ئیمزایان لەسەر ڕێكەوتنێك كرد بۆ فرۆشتنی 44 سەكۆی هەڵدانی موشەكەكان Thaad)) بە ریاز كە لەگەڵ موشەكەكان و كەرەستەی تریان لەگەڵدابوو.\nوەزارەتی بەرگری ئەمریكا بەنیازە، ئەو سیستمە بەرگرییە كۆنەی ئێستا لە سعودیە هەیە نوێبكاتەوە و ئامادەكاریی بۆ بەكارهێنانی سیستمی موشەكی نوێی Thaad)) بكات.\nبەپێی وەزارەتی بەرگری ئەمریكا، وەرگرتنی بەشی یەكەمی بەهای گرێبەستەكە لەلایەن لۆكهید مارتنەوە، ئامانج لێی ڕێگرتنە لە دواكەوتنی بەرهەمهێنانی ئەو سیستمە بەرگرییە موشەكییە بۆ سعودیە.\nئیدارەكەی ترەمپ و كۆمپانیاكانی دروستكردنی چەك هەوڵ دەدەن پارێزگاریی لەو گرێبەستە بكەن كە لەگەڵ سعودیەدا بەستویانە، ئەمەش دوای دروستبوونی ئەو مەترسیانەی هاتنە هائارا لە پاش كوژرانی جەمال خاشقچی رۆژنامەنوسی سعودی.\nپێشتر ولایەتە یەكگرتووەكان ڕێكەوتنی لەسەر فەراهەمكردنی ئەو سیستمە كردووە بۆ هەریەك لە وڵاتانی قەتەر و ئیمارات، بە هەمان شێوە لە كۆریای باشوور دایناوە بۆ ڕووبەڕبوونەوەی ئەگەری هەر مەترسییەك كە لە كۆریای باكوورەوە سەرچاوە بگرێت.\nهەر لەو چوارچێوەەیەدا، قەتەر لە 4ی ئاداری 2019 ڕایگەیاندبوو، تائێستاش كڕینی سیستمی بەرگری (ئێس 400)ی بەرگری موشەكی ڕوسی تاوتوێ دەكات، لەو بارەیەشەوە شێخ محەمەد بن عەبدولڕەحمان وەزیری دەرەوەی وڵاتەكە لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا لەگەڵ سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕوسیا ڕایگەیاندبوو»گفتوگۆكان بەردەوامن بۆ كڕینی تەقەمەنی جۆراوجۆر لە ڕوسیا، بەڵام هێشتا لێكگەیشتن نەكراوە سەبارەت بە سیستمی (ئێس 400)».\nویلایەتە یەكگرتووەكان سیستمە بەرگرییە پێشكەوتووەكەی بەشێوەیەكی كاتی لە ئیسرائیل دابەستبوو، بە مەبەستی ئەنجامدانی مەشقی سەربازی هاوبەش، ئەمەش بە گوتەی بەرپرسانی ئەمریكایی.\nوڵاتانیش تەئكیدییان لەسەر هەواڵی بڵاوكردنەوەی موشەكانە كردبوو، سوپای ئیسرائیلیش ڕایگەیاندبوو»ئەو بڵاوكردنەوەیە پەیوەست نییە بە هیچ ڕووداوێكی دیاریی كراو لە ناوچەكە».\nفەرماندەیی ئەوروپایی سوپای ئەمریكا «EUCOM» مەشقی هاوبەش لەگەڵ سوپای ئیسرائیل ئەنجام دەدات بۆ بەكارهێنان و بڵاوكردنەوەی سیستمی دژە موشەكە بالیستییەكان لە وڵاتەكە.\nبەپێی بەیاننامەیەكیش كە لەلایەن سوپای ئیسرائیلەوە بڵاوكراوەتەوە»دانانی سیستمە بەرگرییەكانی ئەمریكا لە ئیسرائیل، پابەندبوونی ویلایەتە یەكگرتووەكان دەردەخات بە پاراستنی ئاسایش وڵاتەكەی، ئەو مەشقانەش دوای تەواوبوونی مەشقی هاوبەشی جێنیڤەر ڤاڵكۆنە».\nلە تایبەتمەندییەكانی سیستمی Thaad)) ڕێگرتنە لە موشەكە بالیستییە كورتمەودا و مامناوەندمەوداكانە، بە یەكێك لە پەرەسەندووترین سیستمی لەو جۆرەش لە جیهاندا دادەنرێت. بەوەش جیادەكرێتەوە كە سیستمێكە جێگۆڕكێی پێدەكرێت و دەكرێت بەخێرایی بڵاوبكرێتەوە. وزەی جوڵە بەكاردەهێنێت بۆ ڕێگرتن لە موشەكە بالیستییەكان.\nئیسرائیل سیستمێكی مبەرگری موشەكی تایبەت بە خۆی هەیە، بەڵام ئامانج لە مانۆڕەكان هەماهەنگییە بۆ بەكارهێنانی موشەكەكانی Thaad)) لەپێناو بەرەنگاربوونەوەی ڕووبەڕووبونەوەكانی ئایندە، ئەمەش بەقسەی گوتەبێژی سەربازی ئیسرائیلی.\nئەو سیستمە ناسراوە بە ناوی سیستمی بەرگری دژ بەو ئامانجانە دیزایین كراوە كە لە ئاستێكی بەرز دەفڕن، و كورتكراوەكەشی بە Thaad)) دەناسرێت.\nلە ساڵی 1992 دەست بەكاركردن لەسەر ئەو سیستمە كراوە لەلایەن كۆمپانیای لۆكهید مارتن و كۆمپانیاكانی تر. لە ساڵی 2000 سیستمەكە خرایە قۆناغی بەرهەمهێنانی ئەزمونییەوە و یەكەم 16 موشەكی ئەزمونیش لە ساڵی 2004دا بەرهەمهێنران.\nلە ساڵی 2006 سیستمەكە بەشێوەیەكی گشتی خرایە بواری تاقیكردنەوەوە، دوای ئەوەش بە ساڵێك سیستمەكە سەركەوتوو بوو لە ڕێگرتن لە موشەكێك بەر لەوەی بگاتە توێژاڵی ئاسمانی. لە ساڵی دواتردا سیستمەكە سەركەوتوو لە ڕێگرتن لە موشەكێك لە دەرەوەی توێژاڵی ئاسمانی.\nلە ساڵی 2011، سیستمەكە نۆ تاقیكردنەوەی ڕێگرتن لە ئامانجە دوژمنكارییەكان و 12 تاقیكردنەوەی فڕینی لەسەركرا.\nئیماراتیش سیستمی بەرگری Thaad)) دەكڕێت\nلە ساڵی 2008 ئیمارات داوای سێ سیستمی هەڵدانی موشەكەكانی Thaad)) و 147 موشەك و چوا ڕادار و شەش وێستگەی كۆنترۆڵی ئاراستەكردنی موشەكەكان و نۆ سەكۆی هەڵدانی موشەكەكانی كردبوو. لە ساڵی 2011 گرێبەستی بۆ دوو سیستمی تری Thaad)) كردبوو بە بەهای نزیكەی دوو ملیار دۆلار. بەو پێیەش ئیمارات یەكەم دەوڵەت بوو كە ئەو سیستمەی كڕی.\nتایبەتمەندییەكانی سیستمی Thaad))\n-سیستمەكە دەتوانێت موشەكە بالیستییە كورتمەوداكان و مامناوەندمەوداكان بخاتەخوارەوە لە قۆناغی كۆتایی هەڵدانەكانیان.\n-سیستمەكە تەكنەلۆجیای لێبدە بۆ كوشتن بەكاردەهێنێت كە وزەی جوڵەی كڵاوەی موشەكە هەڵدراوەكان تێكدەشكێنێت.\n-مەودای سیستمەكە 200 كیلۆمەترە و بەرزاییەكەی دەگاتە 150 كیلۆمەتر.\n-خێرایی موشەكەكەی دەگاتە 8 هێندەی خێرایی دەنگ.\n-توانای بەرپەرچدانەوەی ئامانجەكانی هەیە لە ناوەوە و دەرەوەی توێژاڵی ئاسمانی و تەنانەت لە بەرزایی 150 كیلۆمەتر.\nویلایەتە یەكگرتووەكان ئەو سیستمەی لە گوام و هاوای و كۆریای باشوور بڵاوكردۆتەوە وەك بەشێك لە ڕێوشوێنەكانی دژ بە ئەگەری هەر هێرشێك كە لەلایەن كۆریای باكوورەوە سەرچاوەبگرن.\nچۆنیەتی بەكارهێنانی سیستمەكە\n1-دوژمن موشەكێك هەڵدەدات.\n2-ڕاداری Thaad)) دەرچوونی موشەكەكە ئاشكرا دەكات، پاشان زانیارییەكان دەگەیەنێتە سەنتەری سەركردایەتی و كۆنترۆڵ.\n3-سیستمی Thaad)) فەرمان بە هەڵدانی موشەكی ڕێگریی بۆ تێكشكاندنی موشەكە هاتووەكە دەردەكات.\n4-موشەكە ڕێگرەكە بەرەو ئامانجە دژەكە (موشەكە هاتووەكە) دەردەچێت.\n5-ئامانجە دژەكە لە قۆناغی كۆتایی گەیشتنی موشەكە دژەكە بە ئامانجی خۆی، تێكدەشكێنرێت.


دەڤەری سۆران مێژوویەكی قوڵ و بێ مۆزەخانە | دەزگاى زارى کرمانجى\nدەڤەری سۆران مێژوویەكی قوڵ و بێ مۆزەخانە\nئا - بەرەڤان شاكر سلێمان لاچ: مێژوو و شارستانییەت بە بەشێكی سەرەكی مانەوەی نەتەوەكان دادەنرێت، هەڵبەت مۆزەخانەش وەك نا‌وەندێك دادەندرێت بۆ كۆكردنەوە و پاراستنی كەرەستە كەلەپوورییەكان.\nدەڤەری سۆران سەڕەڕای فراوانی سنوورەكەی، هەڵبەت ژمارەیەكی زۆری ئایین و ئایینزا لێیە، ئەمە جگە لەوەی كۆبونەوەی ژمارەیەكی زۆری خەڵكی ناوچە جیاوازەكانی كوردستان بووەتە هۆكاری دەوڵەمەندی سۆران لە بواری كەلەپووریدا.\nبەڵام تا ئێستا سۆران بێ مۆزەخانە ماوەتەوە، نەبوونی مۆزەخانەش بووەتە هۆكاری لەناوچوونی كەرەستە كەلەپوورییەكانی دەڤەری سۆران.\nهیمداد مستەفا دانیشتووییەكی شاری سۆران و ماوەیەكە خەریكی كۆكردنەوەی كەرەستە كەلەپوورییەكانە، هیمداد دەڵێت " كۆكردنەوەی كەرەستە كەلەپوورییەكان لای من ئارەزوویەكە، ئەو كەرەستانەی كۆی دەكەمەوە زیاتر لە رێگای هاوڕێ و كەسە ناسراوەكانمە، بەشێكی زۆری ئەو كەرەستانەشم كریووە".\nئەو زیاتر گووتی " تا ئێستا نزیكەی 200 هەزار دۆلارم خەرجكردووە بۆ كرینی كەرەستە كەلەپوورییەكان. دوو جاریش پێشنیاری كردنەوەی مۆزەخانەیەكم كردووە و ئامادەشم كەرەستەكانم ببەخشمە مۆزەخانەیەك ئەگەر بێتو لە سۆران بكرێتەوە".\nمامۆستایانی زانكۆ پێیانوایە نەبوونی مۆزەخانە لە دەڤەرێكی بەرفراوانە وەك سۆران كە خاوەن قولایەكی مێژووییە خەلەلێكی گەورەیە، لە لای خۆشیەوە د. ئامانج دلزار مامۆستا لە زانكۆی سۆران، گووتی" هەبوونی مۆزەخانە بۆ هەر شار و دەڤەرێك گرنگییەكی زۆری هەیە، دەبێتە ناوەندێك بۆ كۆكردنەوەی كەرەستە كولتوورییەكان، جگە لەوەی گەشتیاران دەتوانن سەردانی بكەن و ئاشنای كولتووری دەڤەرەكە ببن، هەروەها دەتواندرێت بۆ مەبەستی توێژینە و زانستی سوودی لێوەربگیرێت".\nعەبدلوەهاب سلێمان، بەڕێوەبەری شوێنەوارناسی سۆران بە زاری كرمانجی راگەیاند" چەند ساڵێكە گردی ئیچ قەڵامان دەستنیشانكردووە بە مەبەستی دامەزراندنی مۆزەخانەیەك، بەڵام بەهۆی شەڕی داعش و قەیڕانی دارایی پڕوژەكە وەستاوە".\nبەڕێوەبەری شوێنەوارناسی گووتیشی " هەبوونی مۆزەخانە بۆ سۆران زۆر پێویستە، چونكە سۆران گەشتیارێكی زۆری هەیە و ئەو وەڤدە بیانیانەی سەردانی سۆران دەكەن زۆربەی جار داوای سەردانیكردنی مۆزەخانە دەكەن، ئەمە جگە لەوەی ئەو پارچە شوێنەواریانەی كە لەم دەڤەرە دەدوزرێنەوە ئەگەر بێتو مۆزەخانەیەك هەبێت دەتوانین وەك مێژووی ئەم دەڤەرە پیشان بدەین، بەڵام بەهۆی نەبوونی مۆزەخانەوە ئێمە ئەو پارچە شوێنەوارییانە لای خۆمان هەڵگرتووە و كەس سوودی لێوەرناگرێت، هەر كاتێكیش مۆزەخانەیەك بكرێتەوە تەواوی پارچە ئاسەوار پێشكەشی مۆزەخانەكە دەكەین".\nبەڕێوەبەری شوێنەوارناسی سۆران راشیگەیاند" لە بەرنامەماندایە هەفتەی داهاتوودا لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی گشتی كۆببینەوە و داوای ئەوەش دەكەین خۆمان مۆزەخانەیەك دروست بكەین و نەهێڵین پارچە ئاسەوارییەكانی ئەم دەڤەرە لەناو بچن".\nخشتەی ئەزموونە گشتییەکانی 12ـی ئامادەیی ڕاگەیێندرێت


بەمەبەستی دۆزینه‌وه‌ى میكانیزمێكی گونجاو بۆ هێنانەوەی ژمارەیەكی تر له ڕووفاتی ئەنفالكراوان و تاووتوێ‌كردنی كێشە و گرفتەكانی كەسوكاری شەهیدان و زیندانییانی سیاسی، پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە ٢٠٢٢/٤/٢٥، لێژنەی كاروباری شەهیدان و جینۆساید و زیندانیانی سیاسی، بەسەرپەرشتیی سوسن محەمەد میرخان، سەرۆكی لێژنه و ئامادەبوونی جێگرى سه‌رۆكی لێژنه و بڕِیاردەر و ئەندامان و ڕاوێژكارانى لێژنەكە كۆبووەوه.\nسەرەتای كۆبوونەوەكە بە ساتێك وەستان بۆ گیانی پاكشی شەهیدان دەستیپێكرد و دواتر گفتوگۆ لەسەر دۆزینه‌وه‌ى میكانیزمێكی گونجاو بۆ چۆنیەتیی هێنانەوەی ژمارەیەكی تر له ڕووفاتی ئەنفالكراوان له ناوەڕاست و باشووری عێراق و پەلەكردن لێی كرا، به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان، ئەمەش لە كاتێكدایە كه لێژنەكە ماوەیەكە بەردەوام چاودێریی ئەو پرۆسەیە دەكات.\nهەر لە كۆبوونەوەكەدا، ڕاپۆرتی ئه‌و لێژنە لاوەكییه خرایە بەردەم ئەندامانی لێژنەكە، كە لەماوەی ڕابردوودا سەردانی دەرەوەی وڵاتی كردبوو بەمەبەستی ناساندنی زیاترى پرسی جینۆسایدی گەلی كوردستان و دروستكردنی هەماهەنگی لەگەڵ لێژنە تایبەتمەندەكانی ژمارەیەك لە وڵاتانی تر.\nL.Shahidan Kar Lasar Henanawai R,Anfalkrawan Dakat


پشتیوانی حەوت سیناتۆری ئەمریکایی لە خۆپێشاندەرانی ئێران – کوردستان و کورد\nپشتیوانی حەوت سیناتۆری ئەمریکایی لە خۆپێشاندەرانی ئێران\nچەند کەس لە سیناتۆرە بەناوبانگەکانی ئەمریکا وەکوو “مارکۆ ڕۆبیۆ” و ” لیندزی گراهام ” و “تێد کرووز” و چوار کەسی دیکە، باس لەوە دەکەن کە پشتیوانی خۆپێشاندەرانن و دەیانەوێ بڕیارنامەیەک سەبارەت بە خۆپێشاندانەکانی ئێران و بۆ پشتیوانی لە خۆپێشاندەران دەربکەن.\n” لیندزی گراهام” یەکێک لە ئەندامانی ئەنجوومەنی پیرانـی ئەمریکا ڕۆژی چوارشەممە ٢٥ـی بەفرانبار لە پەیامێکی تویتێریدا باسی لەوە کردووە کە لەگەڵ شەش کەسی دیکە لە سێناتۆرەکانی ئەمریکا بڕیارنامەیەک سەبارەت بە خەڵکی ناڕازیی ئێران دەردەکەن و لەو بڕیارنامەیەدا بە ڕوونی ڕادەگەیەنن کە مەجلیسی “سینات”ی ئەمریکا لەگەڵ خۆپێشاندەرانی ئێرانییە و پشتیوانیان لێدەکا.\nجێی ئاماژەیە کە لیندزی گراهام داوای لە “مارتا مەک‌سالی”، “جێیمز لەنکفۆرد”، “مارکۆ ڕۆبیۆ”، “جۆنی ئێرنێست”، “تێد کرووز” و ” میت رامنی” شەش سێناتۆری پلە باڵای ئەمریکا کردووە کە خاڵەکانی بڕیارنامەکە دیاری بکەن و پشتیوانی خەڵکی ناڕازیی ئێران بن کە گیان و ماڵ و هەموو شتێکیان دەخەنە مەترسییەوە تاکوو ئازادی بەدەست بێنن.\nهەروەها ناوبراو ڕایگەیاند کە هیوادارم هەموو سێناتۆرەکانی ئەمریکا بێنە دەنگ و بتوانین کارێک بۆ خەڵکی ئێران بکەین تاکوو لەژێر دەستی جەللادەکانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران ڕزگاریان بێت.


بۆ خیومار - قەڵەم\nچه‌ند قه‌سیده‌یه‌كی خۆشه‌ویستی بۆ خیومار\nئه‌وه‌ی له ده‌ستته\nیا تاڵی هه‌تاوه خیومار!\nلێوه‌كانتم له تاڵه زێڕینه‌كاندا بینی\nزه‌رده‌مسكه ده‌بنه‌وه بۆم.\nلێم پرسی چیم ده‌ده‌یێ\nئه‌و ده‌مه‌ی ده‌سته‌كانت له میوه‌یه‌كی\n بێستانی گه‌شاوه‌دا\nیا ئێواره وه‌خته ئارامه بۆشه‌كان؟\nیا ون بوونی زێڕین؟\nیان ڕه‌نگه وێنه‌یه‌ك بێ\nله ئاوێكی وه‌ستاودا؟\nیاخود به سووتانی چیایه‌ك بۆ ئه‌وی دی\nله ئاوێنه ڕه‌نگ په‌ڕیوه‌كاندا ده‌شكێنێ؟\nخه‌ونم پێوه دیتی خیومار\nله باخچه‌كه‌تدا بووی\nڕووبارت به ژێردا ده‌ڕۆیشتن\nتۆ له‌و باخچه‌یه‌تدا بووی\nبه تامانی ئاسنینی سارده‌وه\nچۆله‌كه‌یه‌كم بینی ته‌نیا\nبه نه‌رمی به‌سه‌ر دره‌ختی (ئالمیس)ـه‌وه\nله ده‌م ڕووباری پیرۆزه‌وه\nكه سه‌رچاوه و تینوویه‌تی تیا\nله تینوویه‌تیان ده‌جریوێنێ.\nله‌و باخچه‌یه‌دا خیومار\nباخێكی دی له یه‌كگرتنی دڵه‌كانمان\nله ناو یه‌كتردا ده‌توێنه‌وه و\nپێكه‌وه هێشووی خه‌ون\nله قه‌ده‌حی بێگه‌ردماندا\nئیتر چیرۆكی دووانه‌مان له‌بیر ده‌كه‌ین\n(له‌باره‌ی پیاو و ژنێك\nكه وه‌ك ئاسك و شێر وان\nهاتوون پێكه‌وه بخۆنه‌وه\nئه‌وی دی ده‌ڵێ :\nخۆشه‌ویستی به‌ختیاوه‌ر نییه\nدوو ته‌نیاییه له ته‌نیاییه‌كدا)\nشاعیره‌كه بیرت لێ ده‌كاته‌وه خیومار!\nله لیمۆ و وه‌نه‌وشه‌یه\nكێڵگه‌كان هێشتا كه‌سكن\nوه‌ره له‌گه‌ڵم خیومار!\nچیا له هێللانه‌وه به‌ره‌و لێڕی داربه‌ڕوان\nڕۆژ له ڕۆیشتنیدا ماندوو ده‌بێ\nشه‌مه‌نده‌فه‌ری ئێمه‌ش ده‌ڕوا\nبێده‌نگی له‌گه‌ڵ ڕۆژدا هه‌ڵده‌لووشێ و\nڕیتم به‌ره‌و سێبه‌ر ده‌بزوێ و\nڕه‌نگی زێڕینی بزر ده‌كا\nچوون شازاده و عاشقه‌كه‌ی\nپێكه‌وه هه‌ڵدێن و\nمانگیش هه‌ناسه‌سوار به دوایانه‌وه‌یه.\nشه‌مه‌ننه‌فه‌ر ون ده‌بێ و\nله جه‌سته‌ی شاخ دا فیشكه‌ی دێ.\nخاك نه‌زۆك و ئاسمان بڵیند\nله پشت چیای گرانێت و\nپشت چیای بازڵت\nئه‌وه‌تا ده‌ریای دیماهی نه‌هاتوو\nبا پێكه‌وه بڕۆین\nئه‌وه ئازادی یه.\nله فارغۆنی شه‌مه‌ننه‌فه‌ره‌كه‌وه بۆت ده‌نووسم\nله كاتی ژووانی وه‌همیدا\nكه ته‌لان په‌لكه‌زێڕینه له بادا ده‌شكێنێ و\nخه‌میشی به‌سه‌ر پشتی چیاوه ده‌قڵیشێ.\nخۆر و زه‌نگه‌كان له قولله كۆنه‌كانیانن\nئای له‌و بانگی شێوانه هێمن و بژوێنه\nئای له‌و ئێواره منداڵانه‌یه‌ی\nشاعیره‌كه‌ت خۆشی ویست\nئای له‌و ڕۆژه... ڕۆژی گه‌نجی\nكاتێ جه‌سته‌یه‌ك بووم\nله ڕه‌نگی گوڵ له كه‌ناردا.\nئه‌نتۆنیۆ ماچادۆ ، شاعیری ئیسپانیایی 1875 له ئه‌شبیلیا\nله دایك بووه ، 1903 یه‌كه‌م كۆشیعری بڵاو كردووه‌ته‌وه\nكه به قه‌ڵه‌مبازێك له شیعری ئیسپانیایی له قه‌ڵه‌م درا.\nله 1898 كۆشیعری دووه‌می له ئه‌نده‌لووس بڵاو ده‌كاته‌وه\nده‌گووترێ به شاعیرانی ئه‌ندلووسه‌وه كاریگه‌ر بووه ، هه‌روه‌ها به\n(ئیبنی عه‌ره‌بی) و هه‌ندێ له شاعیرانی عه‌ره‌ب له‌وانه (عه‌بدولوه‌هاب به‌یاتی)\n(** ) ئه‌م قه‌سیده‌یه‌ی ماچادۆ له ماڵپه‌ڕی (دیوان العرب)ـه‌وه كراوه به كوردی


بەغدا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە به‌غداەوە)\nچەند دیمەنێکی شاری بەغدا\nجێگەی بەغدا لەسەر نەخشەی عێراق\nپۆتانەکان: 33°20′00″N 44°26′00″E / 33.33333°N 44.43333°E / 33.33333; 44.43333پۆتانەکان: 33°20′00″N 44°26′00″E / 33.33333°N 44.43333°E / 33.33333; 44.43333\n٢٠٤/٢ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٣٩٫٠ میلی چوارگۆشە)\n٣٤ مەتر (١١٢ پێ)\nکاتی ستانداردی عەرەبی\nبەغدا (بەعەرەبی: بغداد، بەئینگلیزی: Baghdad) گەورەترین شاری عێراقە و لە نێوان وڵاتانی عەرەبیدا لە پاش قاھیرە دووەم شاری گەورەی عەرەبییە. بەغدا لە نێوان ساڵانی ٧٦٢ بۆ ٧٦٤ دروست کراوە. لە سەردەمێکدا پایتەختی خەلافەتی عەبباسی بووە. ڕووباری دیجلە بە ناوەڕاستیدا تێدەپەڕێت و بەغدا دەکات بە دوو بەشەی سەرەکییەوە لە ڕووی جوگرافییەوە، شاری بەغدا لە دەیەی یەکەمی سەدەی ھەژدەیەمی زاییندا ئەبووجەعفەری مەنسوور بە شێوەیەکی بازنەیی بە دەوری ڕووباری دیجلەدا نەخشەسازی بۆ کێشاوە و دروستی کردووە.\n١.١ پایتەختی خەلافەت\n١.٢ پشێوی سەردەمی عەبباسی\n١.٣ لەمێژووی شارستانیدا\n١.٤ مێژووی فەرمانڕەواییکردن لە شاری بەغدا\n١.٥ ناوە مێژووییەکانی بەغدا\n٢ مۆزەخانەو مزگەوت و قوتابخانە کۆنەکان\n٥ بیناسازی و نیشتەجێبوون و دانیشتوان\n٦ شوێنە بەناوبانگەکانی بەغدا\n٧.١ پردە بەناو بانگەکان\n٧.٢ ناوچە پیشەسازییەکان\nشاری بەغدا، پاش مردنی ھارونە رەشید لە ساڵی ١٩٣ی کۆچیدا کە بەرامبەر بە ٨٠٩ زایینی دەکات، ئەمینی کوڕی ھارونە رەشید، بە خەلیفە ھەڵبژێردرا، لە سەردەمی ئەمیندا، ئاشوب و شەڕو شۆڕێکی زۆر، کەوتە شاری بەغداوە تا بە کوشتنی خۆی کۆتایی پێھات، دوایی ئەو مەئمونی برای کرا بە خەلیفەی بەغدا لە ساڵی ٨١٤ی زایندا، لە دوای مردنی ھارونە رەشید بە دوو ساڵ ناکۆکی دەکەوێتە نێوان ئەمین مەئمونەوە و بەم جۆرە دەسەڵاتێکی سەربازی تێدا ھاتەکایەوە، لە سەردەمی مەئموندا بەغدا بۆ یەکەمین جار ماوەی ١٤ مانگ گەمارۆی ئابووری سەپاوە بە سەریداو بە حوکمی ئاگرو ئاسن چووە بەڕێوە. لە کۆتایی ٨١٢ی زایین دا ھەردوو سەرۆکی سوپای مەئمون کە ناویان (ھەرسەمەو گاھیر) بوو توانیان لە دوو قۆڵەوە گەمارۆی شاری بەغدا بدەن، بەو شێوەیە خەلیفە لە کۆشکی سەرۆکایەتی خۆیدا کە بە کۆشکی خولد ناسراوە و دەکەوێتە سەر کەناری دیجلە، بە تەنیا مایەوە، لەکاتێکدا کە ھەوڵی خۆدەربازکردنی دەدا بەدیل گیراو کوژرا، بەو شێوەیە گەمارۆکە کۆتایی پێھات، بەڵام بە کوشتنی ئەمین خەڵکی شاری بەغدا زۆر توڕەو نیگەران بوون، بەم شێوە وێرانی و قاتوو قڕی ڕووی لەو شارە کرد و جوانییەکەی پێشوی نەما.\nبەغدا لە کۆندا پایتەختی عوسمانییەکان بووە و پایەیەکی بەرزی ھەبووە لەو کاتەدا، لە بەر ئەوەی بە گرنگترین ناوەندی عیلم و زانیاری ژمێردراوە، بۆ ماوەی چەند سەدەیەکیش جێگەی پێکگەشتن و ژوانی زاناکانی ئەو سەردەمە بووە. شاری بەغدا یەکێکە لەو شارانەی کە لە مێژووی دەوڵەتی عەباسیدا پانتاییەکی گەورەی ھەیە و پەیوەستە بە مێژووی ئەوانەوە، لە بەرئەوەی دووەمین خەلیفەی عەباسییەکان کە ئەبوو جەعفەری مەنسوور بوو لە ساڵی ٧٦٢ی زاییندا بەغدای بە پایتەختی خۆی ھەڵبژارد؛ دوای ئەوەی بە سەر نەیارەکانیدا سەرکەوت لە عەباسی و عەلەویەکان، شاری بەغداد لەو سەردەمەدا لە ڕووی بیناسازییەوە شتێکی جیاواز و نوێ بوو، لە چاو شارەکانی دیکەی عەرەبدا، ئەو سەردەمە لە ڕووی شێوە بازنەیی و بیناسازییە جوانەکەیەوە کە لە ئەورووپادا بە ھونەری «ئەرابێسک» ناسراوە کە ھونەرێکی تایبەتە بە زەخرەفەی ئیسلامیی، لە سەردەمی ھاروون ڕەشیددا ئەم شارە گەیشتۆتە لقە پۆپەی بەرزی و شکۆداریی خۆیی و خانوەکانی تا دەھات بە چواردەوریدا جوانتر و فراوانتر دەبوون و وەک چەند شارێکی بچکۆلەی یەکگرتوو دەھاتە بەر چاو کە ژمارەیان ٤٠ شارێک دەبوو.\nپشێوی سەردەمی عەبباسی[دەستکاری]\nپاش دروستبوونی پشێوی‌و شەڕو شۆڕ لە بەغدادا، نزیکەی دوو ساڵێک ئیبراھیمی کوڕی مەھدی عەباسیی، بەسوود وەرگرتن لەو ناکۆکیانەی کە لە نێوان خەڵک و عەباسییەکاندا ھەبوو، خەریک بوو دەسەڵات بگرێتە دەست، بە لام بەھۆی ناپاکی لێکردنی سەرکردەکانیەوە ناچار بوو دەسەڵات بداتەوە دەست مەئمون، لەبەر ئەوەی مەئمون فارسەکان پشتیوانیان لێدەکرد و ھەوڵی دەدا کە پایتەختی عەباسی بگوازێتەوە بۆ خوراسان بۆ ئەوەی بە باشی کۆنتڕۆڵی کاروبارەکانی دەوڵەت بکات، داوای ئەویش حەسەنی کوڕی سەھل خەلافەتی وڵاتی عێراق و حیجاز و یەمەنی گرتە دەست، بەو شێوەیە باری ئەمنی بەغدا رووی لە خراپی کردو بشێویی و فیتنە باڵی بەسەردا کێشا بە یەکجاری، تا ئەو کاتەی کە مەئمون لە ساڵی ٨٢٠ گەڕایەوە بەغداو ئەو شارەش کەمێک گەرایەوە سەر دۆخی جارانی خۆی، تا ساڵی ٨٣٤ زایین مەئمون کۆچی دوایی کردو خەلافەت درایە دەست موعتەسەمی برای. لەو کاتەوە بەغدا ئارامی بەخۆیەو نەبینی تا ساڵی ١١٥٧ زایین، لەو مەملەکەتە گەورە و ئاوەدانە تەنھا شارەکۆنەکە خۆی و ھەندێک لە دەوروبەری مانەوە. لە ساڵی ١٢٥٨ دا ھۆلاکۆش بە سوپایەکی گەورەوە گەمارۆی بەغدای داو داگیری کرد، ئاگری شەڕو فیتنەی ناوخۆش ھەر بەردەوام بوو، تا ئەو دەمەی تەتارەکان چونە بەغدا و کۆتاییان بە دەسەڵاتی موعتەسەم ھانی و خۆیی و ماڵ و منداڵ و دارو دەستەکەیان ھەموو کوشت و قەتڵ و عامێکی گەورەشیان لەو شارەدا بەرپاکرد و بەزەییەیان بە ژن و منداڵ و پیریشدا نەھاتەوە، بەو شێوەیە کۆتایی بە دەسەڵاتی خەلافەتی عەبباسی ھات کە زیاتر لە پێنج سەدەی خایاند.\nشاری بەغدا لە سەردەمی ئەحمەد جەلائیریدا تەیمووری لەنگ زیاد لە جارێک پەلاماری‌دا و دواجاریان لە ساڵی ١٤٠٠ زایندا داگیری کردو ئازارو ئەشکەنجەیەکی زۆری دانیشتوانەکەی داو پەرژو بڵاوەی پێکردن و لە ماوەی ھەفتەیەکدا کارێکی وای پێکردن بەھیچ زمانێک باسناکرێت. پاش ئەوەی تەیموری لەنگ لە ساڵی ١٤٠٤ی زایندا کۆچی دوایی کرد، جارێکی دیکە سوڵتان ئەحمەد جەلائیری گەڕاوە بۆ بەغداد لە ١٤٠٥دا، دوای ئەویش ناکۆکی کەوتە نێوانیان لەگەڵ سوڵتان قەرە یوسفی تورکمان نەژاددا و تورکمانەکان لە ساڵی ١٤١٠ دا توانیان سوڵتان ئەحمەد بکوژن و لە ساڵی ١٤١١ بە سەرۆکایەتی محەممەد شا بچنە سەر حوکم و دەسڵاتی شاری بەغدا بگرنەدەست دوای ئەوەی دەرگاکانی ئەو شارە لەلایەن خەڵکەکەیەوە داخرا بە ڕوویاندا. بەو شێوەیە بەغدا لە ژێر دەسەڵاتی تورکمانەکاندا مایەوە تا ساڵی ١٥٠٩ زاینیی، تا ئەو کاتەی سەفەوییەکان بە سەرکردایەتی شا ئیسماعیلی سەفەوی بەغدایان داگیر کرد لە ساڵی ١٥٣٥ زاییندا، لە دوای ئەوانیش جارێکی دیکە عوسمانییەکان ھاتنەوەو دەسەڵاتیان لە سەفەوێکان سەندەوە و دواجار جارێکی دیکە سەفەوییەکان توانیان لە ساڵی ١٦٢٤دا دەسەڵاتیان لێبسەننەوە و تا ساڵی ١٦٣٩ فەرمانڕەوایی بەغدایان کرد، تا ئەو دەمەی سوڵتانی عوسمانیی مرادی چوارەم حوکمی بەغدای گرتە دەست و تا ئەو کاتەی کە ئینگلیزییەکان لە ئازاری ١٩١٧دا ھاتن و دەسەڵاتیان گرتە دەست ھەر ئەوان حوکمی بەغدایان کردووە. بەمشێوەیە بەغدا ھەروەکو زۆربەی ناوچەکانی دیکەی عێراق کەوتە ژێر فەرمانڕەوایی و ئینتدابی بریتانیاوە تا ئەو کاتەی شۆرشی بیست واتە پورە ئەلعەشرین دەستی پێکرد.\nشاری بەغدا لە چوارچێوەی شارستانیەتی خۆیدا چەند گۆرانکارییەکی گەورەی بە سەردا ھاتووە، لە سەردەمی بابلیی و سلوقی و گریک و تورک و فارسەکانەوە کە بە شارەکانی کیسرا ناودەبرا دەستی پێکردوە ھەتاکو ئەمڕۆ کە بە بەغدای عێراقی فیدڕاڵ دەناسرێت. دوای ئەو ھەموو کارەسات و نەھامەتییەی کە بە سەر شاری بەغدادا ھاتووە لە مێژوودا، ھێشتا ھەروەکو خۆی ماوەو لە ھەردوو دەرگای سەروو خوارویەوە بە ڕووکاری ڕۆژئاوای دیجلەدا چەند ناوچەیەکی دیکەی نوێش چۆتەسەری. بەغدا لە سەردەمی ھارونە رەشیددا مەڵبەندی رۆشنبیریی و زانست بوو، لە ٨٠٠ زایندا ئەو دەمە دانیشتوانەکەی پتر لە یەک مایۆن کەس دەبووە، بەڵام بەھۆی شەڕە یەک لە دوایەکەکانی تورک و تەتار و فارس و مەغولەوە کاولو وێران بوو، ھەروەھا گەلێک کارەساتی وەک سوتان و لافاو نەخۆشی و برسێتیش ڕوویان تێکردووە.\nشاری بەغدا لە ساڵی ١٩٢١دا بۆتە پایتەختی عێراق و بەھۆی شەڕی ئێران و عێراقەوە لە ساڵانی ھەشتاکاندا و جەنگی کەنداوی دووەم لە ساڵی ١٩٩١دا و جەنگی کەنداوی سێیەم لە ساڵی٢٠٠٣، جارێکی دیکەش کەوتۆتەوە بەر شاڵاوی وێران کاریی و قات و قڕی و برسێتی و شەڕی برکوژیی و تایەفەچێتی بەھۆی سیاسەتی وڵاتانی دراسێیەوە. ئێستا شاری بەغدا دەکەوێتە سەرووی شاری بابل بە ٩٠ کیلۆمەتر و چەند کیلۆمەترێکیش لە سەروی شاری قتیسون واتە ئەلمەدائینی جارانەوەیە کە بە سەنتەری ناوەندی وڵات دادەنرا تا ئەو کاتەی لە سەردەمی عەباسێکاندا شاری بەغدای ئێستا جێگای گرتەوە.\nمێژووی فەرمانڕەواییکردن لە شاری بەغدا[دەستکاری]\nئەو کەسانەی کە لە شاری بەغدادا فەرمانڕەواییان کردووە زۆرن، بەڵام گرنگترینیانە ئەمانەن:\nعەبدوڵای کوری محەممەد ئەلئیمام ناسراو بە ئەبو جەعفەری مەنسور لە ٧٥٤ تا ٧٧٥.\nمحەممەد کوڕی عەبدوڵای مەنسور ناسراو بە ئەبو عەبدوڵای مەھدی لە ٧٧٥ تا ٧٨٥.\nموسی کوڕی محەممەد مەھدی ناسراو بە ئەبو محەمەدی ھادی لە ٧٨٥ تا ٧٨٦.\nھارون کوری محەممەد مەھدی ناسراوبە ئەبو جعفری رەشید لە ٧٨٦ تا ٨٠٩.\nمحەممەد کوڕی ھارونە رەشید ناسراو بە ئەبوعەبدوڵای ئەمین لە ٨٠٩ تا ٨١٣.\nعەبدوڵا کوڕی ھارونە رەشید ناسراو بە ئەبو عەباسی مەئمون لە ٨١٣ تا ٨٣٣.\nناوە مێژووییەکانی بەغدا[دەستکاری]\nلەوانە «ئەلمەدینە ئەلمدەوەرە» واتە شارە خڕەکە کە شتێکی نوێ بوو لە سەردەمی خۆیدا.[ژێدەر پێویستە] ھەروەھا دارولسەلام، زەورا. ئەو شوێنەی لە بنەڕەتدا بەغدای تیادامەزرا پێی دەوترا شوینزییە.\nمۆزەخانەو مزگەوت و قوتابخانە کۆنەکان[دەستکاری]\nلە شاری بەغدادا چەند مۆزەخانەیەکی تێدایە پاشماوەی گەلێک ئاسەواری کۆنی تێدا نیشان دەدرێت وەکو خشڵ و دراوی کۆن و پەیکەری کۆنی سەدەکانی پێش زایین ھەتا سەدەی حەڤدەی زاینیی، ھەروەھا ئاسەواری سەردەمی خەلافەتەکانی ئیسلامی. لە شاری بەغدادا کۆنترین مزگەوتی مێژوویی تێدایە مێژوویان دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی موعتەسەم، لەوانەش مزگەوتی ئەلخولەفا کاتی خۆی بە مزگەوتی خەلیفە موعتەسەم ناوی براوە، ھەروەھا مزگەوتی ئەحمەدییە کاتی خۆی قوتابخانەکەی ئیمام ئەحمەدی حەنبەل بووەو مزگەوتی ئیمام موسای کازم و مزگەوتی مەرجان کە دەکەوێتە بازاڕی شۆریجەی شاری بەغداوە. ھەروەھا مزگەوتی مەنسور و مەھدی و مزگەوتی رەسافە، ھەروەھا چەند قوتابخانەیەک کە خاوەنی مێژوویەکی دێرینن، وەکو قوتابخانەی ئەلشەرقییە لە نزیک مەزارگەی ئەبی حەنیفەی نوعمان و قوتابخانەی موەفەقییە، ئاسفییە، سلجوقییە، نازمیە.\nشاری بەغدا لەرووی بازرگانییەوە بە سەنتەرێکی گرنگی بازرگانی دادەنرێت، بۆ ھەموو پارێزگاکانی عێراق، ھاوکات چەند کارگە و وەرشەیەکی پیشەسازیی گرنگی تێدایە لە بەرئەوەشە کە بە سەنتەری پیشەسازیی دەژمێردرێت، لە ھەمان کاتیشدا.\nھەروەھا بەغدا وەکو بازنەیەکی پەیوەندی وایە لە نێوان سووریا و تورکیا و ھیندستان و خوارووی رۆژھەڵاتی ئاسیادا کە لەڕووی بازرگانیردنی نێودەوڵەتییەوە شوێنێکی گرنگی ھەیە، ھاوکات بە غدا لەڕووی گەشتیارییەوە شوێنی گرنگە و زیاتر لە یەک میلیۆن کەس ساڵانە ڕووی تێدەکەن، بەتایبەتی زۆربەیان لە وڵاتانی دراسێوە دێن بە مەبەستی زیارەت کردنی شوێنە پیرۆزەکانی وەک شاری نەجەف و کەربەلا و چەند شوێنی دیکەش کە بە شاری بەغدادا تێدەپەڕن. لە ھەمان کاتیشدا لەڕووی کشتوکاڵییەوە بە ناوچەیەکی گرنگی عێراق دادەنرێت، لەبەرئەوەی سامانێکی ئاویی باشی ھەیەو زەویەکەشی بە پیتە.\nزۆرینەی دانیشتوانی شاری بەغدا سوننە مەزھەبن‌و ھاوکات و کورد و تورکمانیش پێکھاتەیەکی دیکەی دانیشتوانی ئەم شارەن. یەزیدی و سوبی و مەسیحییەکانیش کەمایەتییەکی دیکەن و لە پێش ساڵی ١٩٤٨یشدا جولەکەکانیش رێژەیەکی زۆریان لەشاری بەغدا ھەبوون، بەڵام دوای دامەزراندنی دەوڵەتی جولەکە ژمارەیان بەرەبەرە ڕووی لە کەم بوونەوە کرد تا ساڵانی پەنجاکان وای لێھات ژمارەیان بەرەو نەمان چوو.\nبیناسازی و نیشتەجێبوون و دانیشتوان[دەستکاری]\nلە ئێستادا شاری بەغدا بە یەکێک لە چوار پایتەختە گەورەکەی وڵاتانی ئیسلامیی دادەنرێت لەڕووی گەورەیی و زۆریی دانیشتوانەکەیەوە، شاری بەغدا بە شەقامە پان و رێکەکانی بەناوبانگە کە بەدەوریدا کۆشک و تەلاری مۆدێرن چوون بە ئاسماندا، بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٧٬٢١٦٬٠٤٠ کەس بووە.\nشوێنە بەناوبانگەکانی بەغدا[دەستکاری]\nلەشاری بەغدادا گەلێک شوێنێکی گرنگ‌و بەناوبانگ ھەن کە بوونەتە ناسنامەی ئەو شارە. لەوانەش قوتابخانەی (الاصفیة و مزگەوتی مەرجان و مزگەوتی قەبەلانی و زانکۆی مستنصریة و مزگەوتی خولەفا و شوێن نەزەرگەی ئیمام موسای کازم و مەرقەدی شێخ عەبدولقادری گەیلانی و مزگەوتی حوسەین پاشا و مزگەوتی ئیمام ئەعزەم و تەواری بەغداو کاتژمێرەکەی شاری بەغداو وێستگەی شەمەندەفەری نێو دەوڵەتی و تابلۆی ئازادی جەواد سەلیم (واتە نصب الحریة)ی گۆڕەپانی تەحریر، پەیکەری کەھرەمانە و دوورگەی بەغدای گەشت و گوزاریی و گۆرەپانی پاشایەتی لە ناوچەی ئەعزەمیە و یاریگای شەعب کە گەورەترین یاریگای تۆپی پێی عێراقە. ھەروەھا کتێبخانەی «بەیتولحیکمە» و گۆڕەپانی ئاھەنگ گێڕانی «کەوانی سەرکەوتن» کە بە ساحەی ئیحتیفالات ناسراوە و مینۆمێنتی سەربازی ون و کۆشکی کۆبوونەوەکان و پردی ھەڵواسرا و و پردی دوو قات واتە (جسر المعلق و جسر ذو الطابقین) بازاڕی شۆریجە و بازاڕی غەزل کە دەکەونە ناوەڕاستی شاری بەغداو کۆنترین بازاڕن لەو شارەدا.\nرووباری دیجلە لە ناوەراستی شاری بەغدا\nشاری بەغدا لەڕووی جوگرافییەوە دەکرێت بە دوو بەشی ناوەڕاستەوە کەبە بەشی ڕۆژئاوای رووباری دیجلە دەوترێت ناوچەی کەرخ و بە بەشی رۆژھەڵاتیشی دەوترێت ناوچەی رەسافە، ئەمڕۆ لە ھەردوو ئەم ناوچانەدا کۆشک و تەلاری نوێ بەرچاو دەکەون، بەڵام لە بەشی رەسافە ناوچەی "ئەلمرادە" ھەیە کە بەشەقام و کۆڵانە تەسک و باریکەکانی بەناوبانگە. شاری بەغدا دەبێت بە دوو بەشی ناوەڕاستەوە بە ھۆی رووباری دیجلەوە کە بە ناوەندیدا دەڕوات، یەکەم بەشی (رەصافە) کە لەم ناوچانە پێکدێت "ئەعزەمیە، بەتاوین، کەڕادە، شەعب، بەغداد جدیدە، زەعفەرانیە، وەزیریە، شەقامی فەزل گەرەکی شێخ عومەر کە زۆربەی دانیشتوانەکەی کوردن، شەقامی سەعدون و مەدینە سەدر، شەقامی ئەبونوئاس، حەی ئور، ناوچەی نۆی نیسان، غەدیر، بنوک، شەقامی فەلەستین و شەقامی نیزال، شەقامی مەغریب، ناوچەی صلێخ، جادریە، باب شەرقی، مەسبح، شارەوانیی، کەمپی سارە، حوسێنییە، زەیونە، مەشتەل، بوب ئەلشام، راشدیە. ھەروەھا بەشی دووەم کەبەشی (کەرخ) ی پێدەوترێت بەشدەکرێت بە سەر ئەم ناوچانەدا، ناوچەی کازمیە، عامریە، مەنصور، قادسیە، دۆرە، سەیدیە، غەزالیە، حەی جیھاد، مەدینەی حوریە، شوعلە، ناوچەی سەوز، چواردەی رەمەزان، حەی ئیعلام، عتێفییە، حەی عامل، شرگە الرابعە، حەی توراپ و زەوراو شارع حەیفاو حارپیە و بەیاع و دەولەعی و صالحییە وەشاش و حەی یەرموک و جامیعە ھەروەھا ناوچەی عەرەبی جبور.\nپردە بەناو بانگەکان[دەستکاری]\nئەو پردانەی کە ھەردوو بەشی کەرخ و رەسافەی شاری بەغدا بەیەک دەگەیەنن بریتین لە: پردی ئەئمە، پردی ئەعزەمیە، پردی شوھەدا، پردی کۆماریی، پردی ئەحرار، پردی رەشید، پردی ھەڵواسراوی بەغداد، پردی جادریە، پردی دووقات، پردی بابلموعەزەم، پردی موسەننا پردی رەسافە و پردی دۆرە.\nناوچە پیشەسازییەکانی شاری بەغدا، لە سەنتەری شارەوە درێژدەبنەوە تادەرەوەی شارو دەوروبەری، وەکو ناوچەی پیشەسازیی تاجی. شاری بەغدا ئێستا نزیکەی ١٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەی داپۆشیوەو لەدوای پرۆسەی ئازادکردنی عیراقیش پرۆژەی ئاوەدانکردنەوە بە شێوەیەکی بەر فراوان دەستی پێکردووە ھاوکات باری ئەمنی ئێستای بەغداش، بەرەو باش بوون دەچێت و بە شێوەیەک رۆژانە بە سەداھا خێزان لە ھەرێمی کوردستان و وڵاَتانی دراس و جیھانەوە دەگەڕێنەوە ئەم شارە دێرینەو بە شێوەیەکی گشتی ئێستا ژیان تێدا بەرەوە ئارامی سەقامگیری دەچێت و رۆژ لە دوای رۆژ لە گەورە بوون و جوانتر بووندایە.\nبەغداد - گەنجینەی زانیاریی ڕادیۆ نەوا - سەردانی ٢٢/٦/٢٠٠٩\nبەغداد - ویکیپیدیای عەرەبی\nڕۆژئاوا و باشووری ڕۆژئاوای ئاسیا\nئەبووزەبی · عەممان · ئەنقەرە · بەغدا · باکوو · بەیروت · دیمەشق · دۆحە · ئێپیسکۆپی · ئورشەلیم · کابول · کووەیت · مەنامە · مەسقەت · نیکۆسیا · ڕامەڵا · ڕیاز · سەنعا · تبلیس · تاران · تێل ئاڤیڤ · یەریڤان\nعیشق ئاباد · ئاستانا · بیشکێک · دوشەنبە · تاشکەند\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=بەغدا&oldid=743655»\nشوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەم\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:١٤ی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


سه‌در رووسیا ده‌ترسێنێ\nسه‌در هه‌ڵبژاردنی عێراق 2018 رووسیا\nرۆژنامه‌ی "ئێكسپێرتی رووسی" له راپۆرتێكدا باسی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ده‌كات و ئاماژه‌ی به‌وه‌كردووه، سه‌ركه‌وتنی هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌ی سه‌در ئه‌گه‌ری زۆره كاریگه‌ری له‌سه‌ر ره‌وشی ئێستای رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست هه‌بێت به‌ڵام نابێته سه‌رچاوه‌ی دڵه‌ڕاوكێ و نیگه‌رانی.\nرۆژنامه رووسییه‌كه نوسیوویه‌تی، به‌گوێره‌ی ده‌ره‌نجامه به‌راییه‌كانی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی رۆژی 12/5/2018 هاوپه‌یمانی سائیروونی موقته‌دا سه‌در پێشه‌نگه و له سێ یه‌كی پارێزگاكانی عیراق ده‌نگی زۆرینه‌ی هه‌یه و به‌و هۆیه‌شه‌وه هه‌رایه‌كی گه‌وره درووست بووه‌و لایه‌نگرانی سه‌در ده‌ستیان به ئاهه‌نگگێڕان كردووه. به‌ڵام به حوكمی ئه‌وه‌ی موقته‌دا سه‌در پشت به كۆتای تائیفی و ئیتنیكی نابه‌ستێت بۆ دیاریكردنی پێكهاته‌ی نوێی په‌رله‌مانی عێراق پێناچێت رێگاكانی به‌رده‌می گۆڵڕێژبن.\nرۆژنامه رووسییه‌كه ده‌ڵێت، زۆر كه‌س پێیانوایه هاوپه‌یمانی نه‌سری عه‌بادی كه هاوپه‌یمانی ئه‌مریكایه و سنوور بۆ هه‌ژموونی ئێران داده‌نێت له عێراق، ئه‌گه‌ر عه‌بادی سه‌ركه‌وتایه ده‌یتوانی خزمه‌تی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی رووسیاش بكات، به‌پێچه‌وانه‌ی هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌ی سه‌در كه زیان له به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی رووسیا ده‌دات".\nبه‌گوێره‌ی زانیارییه‌كانی چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌ك پێده‌چێت هاوپه‌یمانی نه‌سری عه‌بادی پله‌ی سێیه‌م به‌ده‌ستبهێنێ و پله‌ی دووه‌م بۆ هاوپه‌یمانێتی فه‌تحی هادی عامری بێت كه زۆربه‌ی گرووپه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی له هاوپه‌یمانێتییه‌كه كۆكردووه‌ته‌وه.\nئێكسپێرت نوسیوویه‌تی "موقته‌دا سه‌در میراتگری خێزانێكی شیعی ئایینییه و نازناوی "گه‌وره ئایه‌توڵلا"ـیان هه‌یه، یه‌كێكن له لایه‌نگرانی سیۆكراتی ئیسلامی (حوكمی ئایینی ئیسلام) هه‌یه وه‌ك ئه‌وه‌ی له ئێران هه‌یه و ئه‌مریكاش به دوژمنی خۆی ده‌یبینێ چونكه ئه‌وكاتانه‌ی سوپای مه‌هدی دژی سوپای ئه‌مریكا شه‌ڕیان ده‌كرد، له چاوی رێبه‌ره‌كه‌یانی دازانن.\nبه‌گوێره‌ی لێكدانه‌وه‌ی گه‌وره توێژه‌ری په‌یمانگای توێژنه‌وه‌ی رۆژهه‌ڵات له ئه‌كادیمیای رووسی، ڤلادیمێر ئیساییڤ، ئه‌مریكا زمانێكی هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێستای عیراق دۆزیبووه‌وه، به‌ڵام بۆ حكومه‌تی سه‌درییه‌كان زۆر جیاوازه و ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ناتوانێت كاریگه‌رییان له‌سه‌ر درووست بكات. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌گه‌ر موقته‌دا سه‌در هه‌لی راسته‌قینه‌ی بۆ دیاریكردنی سیاسه‌تی وڵاته‌كه بكه‌وێته به‌رده‌ست، ئه‌وكاته به دڵنیاییه‌وه هه‌وڵی گۆڕینی ده‌دات".\nرۆژنامه رووسییه‌كه نوسیوویه‌تی، به‌وهۆیه‌وه كۆمپانیاكانی بواری نه‌وتی و وزه‌ی رووسی دووچاری زۆر كێشه ده‌بنه‌وه‌و به‌هۆی ده‌رهاویشته‌كانی ئه‌و دۆخه‌یشه‌وه گۆڕانكاریی له په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان رووسیا له‌گه‌ڵ عێراق و سووریا رووده‌دات.\nهه‌روه‌ها ئاماژه به‌وه‌كراوه، سائیروون پابه‌ندی به‌ڵێنه‌كانیان ده‌بن كه له بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن داویانه، پێناچێت سه‌در ببێته سه‌رچاوه‌ی نیگه‌رانی و دڵه‌ڕاوكێی زۆر له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا و ناشبێته رێڕه‌وی فراوانكردنی هه‌ژموونی ئێران له ناوچه‌كه‌دا، به‌پێچه‌وانه‌وه سه‌در ئه‌و كه‌سه ده‌بێت ئاشتی له عێراق جاڕده‌دات.


دووه‌م : ئه‌وبابه‌تانه‌ی که‌له‌م ماڵپه‌ڕه‌دا بڵاو ناکرێنه‌وه بریتین : بابه‌تی سیاسی که‌سووکایه‌تی بێت به لایه‌نه‌کوردیه کان، واته هیچ بابه‌تێکی لایه‌نێکی کوردی بڵاو ناکه‌ینه‌وه که دژایه‌تی یه‌کته‌ری تیابێت وه‌ک سوککردنی یه‌کتری، به‌کوردی ئێمه‌دوورین له‌شه‌ڕه ده‌نووک\nبابه‌تی هونه‌ری خارجی : بابه‌تی هونه‌ری خارجی بڵاوناکه‌ینه‌وه وه‌ک کێ شووی کرد ،کێژنی هانی، کێ کلیپی ده‌رکرد، کێ رژێم ده‌گرێ ببورن ئه‌ووبابه‌تانه لایی ئێمه شایانی بڵاوکردنه‌وه‌نین\nبابه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی: ئه وکێشه گشتیانه بڵاوده‌که‌ینه‌وه که‌به‌رۆکی کۆمه‌ڵگای کورده‌وایان گرتووه به‌جۆرێک زیانی بۆ کۆمه‌ڵگای کوردی هه‌یه هه‌رله‌منداڵه‌وه‌تاکوبه‌ته‌مه‌نه‌کان.وه‌بابه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی که‌سوودی هه‌بێت بۆ هه‌مووان جێگای خۆشحاڵیمانه بلاوده‌کرێته‌وه\nبابه‌تی نووسه‌ران : نووسه‌ران جێ پێگه‌یی تایبه‌تیان له‌ماڵپه‌ڕی میرئاوه‌دا دیاره وڕێزتایبه‌تیان هه‌یه بابه‌ته‌کانیان هه‌ڵده‌سه نگێنین دوای بڵاوی ده‌که‌ینه‌وه به‌ڵام، ده‌بێت وینه‌ی خۆی ئێمایله‌که‌ی و شوێنی نیشته‌جێبونیشی له‌گه‌ڵ بابه‌ته‌که‌یدا بنێرێ ئه‌گه رپێویست بوو ژماره‌یته‌له‌فونیش\nڕه‌خنه‌گرتن : ڕه‌خنه‌گرتن له‌مسه‌رده‌مه‌دا زۆره به‌ڵام به‌داخه‌وه ڕه‌خنه بۆته بابه‌تی سوکایه‌تیکردن به‌یه‌کتری.\nتێبینی: ئه‌وکه‌سانه‌ی که ڕه‌خنه‌ده‌گرن ده‌بێت ناوی ته‌واو شوینی نیشته‌جێبوون و ئیـایله‌که‌ی وژماره‌ی ته‌له‌فونیش بنێرێ گه‌ر پێویست بوو\nزانستی وته‌ندروستێ: دووبابه‌تی به‌سوودن که‌ڕۆژبه‌ڕۆژ زانست پێش ده‌که‌ویت شتی نوێ دێته‌ئاراوه وه‌له‌هه‌مانکاتیشتا نه‌خۆشی سه‌یروسه‌مه‌ره‌و کوشنده ده‌دۆزرێته‌وه. ئه‌م دووبابه‌ته بلاوده‌که‌ینه‌وه\nهه‌واڵی سیاسی: ته‌نها ئه‌و‌هه‌واڵانه‌بڵاوده‌که‌ینه‌وه که‌پیوه‌ندی به‌کوردستانه‌وه‌هه‌بێت له‌هه‌رچوارپارچه‌ی کوردستان .هه‌واڵی خارجی بلاوناکه‌ینه‌وه


قۆناغەكانی شۆڕشی دەستوری لەئێران لە سەرەتای سەدەی بیستەم\nقۆناغی یەكەم: كاتێك حكومەت فشاری زۆری خستەسەر بازرگانەكان بۆهەرزان كردنی نرخی شتومەك و لەهەمانكاتیشدا باجی زۆری دەخستنەسەر،بازرگانەكان ئامادەنەبوون بڕیارەكانی حكومەت جئ بەجئ بكەن بۆیەبڕیاری سزادانیان بۆ دەرچوو، لەكۆتایی ساڵی 1905 بازرگانەكان وەكو ناڕەزایی دەربرینێك لەنێو مزگەوتێكی شاری تاران مانیان گرت و پیاوانی ئاینیش بەدەنگیانەوە چوون و بازنەی مانگرتنەكە فراوان بوو دوكان و بازاڕەكان داخران،هاوكات لەگەڵ ئەم ڕووداوانەشدا (ناوس) كەكەسێكی بەلجیكی بوو بەرپرسی گومرگ بوو لەئێران لەئاهەنگێك دا جل وبەرگی پیاوانی ئاینی پۆشی بوو وە شەرابی نۆشی بوو، ئەم كردارە بووەهۆی توڕەبوونی خەلك وبەكارێكی گاڵتەجاری هەژماریان كرد داوایان كرد كەلە كارەكەی لابدرێت هەرچەندە موزەفەرەدین شا بەداواكاریەكەیان ڕازی بوو بەڵام ڕوسیا ڕێگەی نەدا ئەم كارە ئەنجام بدات چونكەپێی وابوو پێویستەكاروباری گومرگ لەدەستێكی ئەمین دابێت .\nبەهۆی پابەندنەبوونی شابەبەڵێنەكانی قۆناغی دووەمی شۆڕش دەستی پێكرد.\nقۆناغی دووەم: لەناوەڕاستی ساڵی 1906 خۆپێشاندان لەتاران دەستی پێكرد ئەمجارەیان موزەفەرەدین شا هەوڵی دا لەڕێگای بەكارهێنانی هێز بئ دەنگیان بكات شەڕ ڕووی دا لەئەنجام 12 كەس لەخۆپیشاندەران كوژران ژمارەیەكی زۆریش برینداربوون ئەم ڕووداوە بووەهۆی دەركردنی فتوا لەلایەن پیاوەئاینییەكان و ڕووداوەكەیان بە ڕووداوی زیدبن معاویە و حسین بن علی چواند، وەكو ناڕەزاییەك مانیان گرت وگشت كارە دادوەرییەكانیان لەتاران هەڵپەسارد وە ژمارەیەك لەپیاوە ئایینیەكان لەگەڵ خێزان و موریدەكانیان ڕوویانكردە شاری قوم بەم كارەشیان توانیان كارووباری شەرعی لەپایتەخت پەكبخەن تەباتەبائی وبەهبهائی كەدوو كەسایەتی دیاری نێو ڕووداوەكان بوون ڕایانگەیاند كەبەردەوام دەبن تا وەلامیان دەدرێتەوە، وەداوای دامەزراندنی ئەنجوومەنی دادوەریان دەكرد.\nبەهۆی ئەم هەڵویستەی پیاوە ئاینیەكان شا هەستا بەناردنی هێزی قەوقاز بۆ كردنەوەی بازاڕ و دوكانەكان بەزەبری هێز لەئەنجامدا بازرگانەكان كە ژمارەیان 50 كەس بوو لە ترسی ئەم هێزە پەنایان بردە بەر باڵێۆزخانەی بەریتانیا لەتاران، وە بەریتانیاش ئامادەی خۆی پێشاندا كەپارێزگارییان لئ دەكات، خۆپێشاندەران لەنێو باڵێۆزخانەدا سەركردەكان لێژنیەكیان پێك هێنا داواكارییەكانیان ئاراستەی شا كرد لەنێو داواكارییەكاندا دامەزراندنی كۆمەڵەیەكی نەتەوەیی هەبوو بۆئەوەی دەستورێك بۆ ووڵات دابنرێت، ئەم مانگرتنە یەك مانگی خایاند تا لە 5ی ئابی 1906 موزەفەرەدین شا اچاربوو وەڵامی داواكارییەكانیان بداتەوە چونكەمتمانەی بەهێزەكانی نەبوو كەبتوانن خۆپیشاندەران سەركوت بكەنەوە بەهۆی خراپی بارودۆخی دارایی سوپا و دواكەوتنی مووچەكانیان .


رەزا شوان : داعش میراتگری کولتووری توندوتیژیی ئیسلامییە .. – WTARIKURD\nئاینی ئیسلام لە نیوچە دوورگەی عەرەبیدا سەری هەڵدا ، لە نێو کۆمەڵگایەکی عەرەبی کۆچەریدا ، کە هۆزە عەرەبەکان لە ململانێ و شەڕ و توندوتیژییەکی بەردەوامدابوون .. لەسەر گیا و پووش و پەڵاش و ئاو و داگیرکردن و تاڵانی و تۆڵە و دەسەڵاتدا .. کە بە سەردەمی نەزانین و تاریکی عەرەب ناودەبرێت .\nکە ئاینی ئیسلامیش سەری هەڵـدا ، گوایە ناوی ( ئیسلام ) لە وشەی ( سلام : ئاشتی ) یەوە هاتـووە .. بەڵام لە راستیدا ، تا ئەمـڕۆش لە سـایەی دەسەڵاتی ئیسلامیدا هیچ ئاشتییەکمان بەدی نەکردووە .. ئاینی ئیسلام لە نێو عەرەب و لە نێو نەتەوەکانی تردا کە عەرەب نەبوون ، وەکو کورد و فارس و ئەمازیغی و ئەزەری و … هتد ، بە ئارەزووی خۆیان نەبوون بە ئیسلام بەڵکو بە کوشتن و سەربڕین و تاڵانی کردن و کاولکردن و سووتاندن و داگیرکردن ، بە زەبری شمشێر ئیسلامیان سەپاند بە سەریاندا .. چونکە ئاینی ئیسلام تا ئەمڕۆش بڕوایان بە فرە ئاینی و بە فرە نەتەوەیی نەبووە و نییە .. لە دڵەوە لە ئیسلام زیاتر هیچ ئاینێکی تر بە ئایین نازانن .. هێشتا تازە ئیسلام لە شاری مەدینە سەری هەڵدابوو .. داوایان لە جوولەکەکـانی خەڵکی رەسەنی شاری مەدینە و ، لە سەرۆکەکانی چەند هۆزێکی عەرەبی نیوچە دوورگەی عەرەبی کرد و ، هەڕەشەیان لێکردن ئەگەر نەبن بە ئێسلام .. دەیان کوژن و تاڵانیان دەکەن . بەڵام نە جوولەکەکـان و نە سەرکردەکانی بەشێکی زۆری هۆزە عەرەبەکان ئامادە نەبوون کە بە زۆر ببن بە ئیسلام ، بۆیە لە لایەن ئیسلامەکانەوە بەوە تاوانبارکران کە ( کافرن ) .. لەژێر ناوی ( الجهاد ) دا ، جوولەکەیەکی زۆر و چەندین سەرۆک هۆزی عەرەبیان تیرۆرکرد ..\nلە دوای کوچکردنی پێغەمبەر محەمەدیش .. کە چوار خەلیفەی ئیسلامی دەسەڵاتیان گرتەدەست و ، هەر بە هەمان شێواز و بە زۆر و بە تۆقاندن و بە زەبری شمشێر و بە سەرپەڕاندن و خوێنڕشتن درێژەیان بە سەپاندنی ئیسلام دا . ئەو عەرەبە هەژارانەی کە لە نیوچە دوورگەی عەرەبیدا ، توانای باجدانانیان نەبوو بە نـاوی ( المرتـدین من الاسلام : هەڵگەڕاوەکان لە ئیسلام ) تاوانبار کران و ، لە ژێر ناوی الجهاد دا زۆریان لێکوشتن .. تەنانەت خەلیفەکان و سەرکردەکانی ئیسلام خۆشیان لە نێو یەکتریدا ، لەسەر خەلیفایەتی و دەسەڵات و خۆلەپێشترزانین، تەبا نەبوون و لە دژی یەکتری پیلانیان گـێڕا .. لە خەلیفەکانی راشدیندا تەنها ئەبو بەکری سەدیق مرد ( عوسمان کوری عەفـان ، عومەر کوڕی خەتـاب، عەلـی کوڕی تالیب ) هەرسێکیان بە پیلانی داڕێژراو و ، لە کاتی نوێژدا لە لایەن ئیسلامەوە کوژران ، هۆیەکانیش تەنها لەسەر دەسەڵات بوون .\n( حەسەن کوڕی عەلی کوڕی تالیب ) لە لایەن ژنەکەیەوە دەرمان خوارد کرا .. ( حوسین کوڕی عەلی کوڕی تالیب ) لە لایەن سوپای ( یەزیدی کوڕی مەعاویە ) وە سەریان بری .. شەرشیان هەر لەسەر رابەرایەتی ئیسلام و لەسەر وەرگرتنی دەسەڵات و فەرمانڕەوایی بوو .\nلە سەردەمی عومەر کوڕی خەتاب ، کە شانازییەکی زۆر بە ئازایەتی ( خالید کوڕی وەلید ) ەوە دەکرێ .. کەچی خالید ( مالیکی کوڕی نوێرە ) هەر لەبەر ئەوەی کە هاوڕای خالید نەبوو .. بە شمشێرەکەی خۆی سەری بڕی و سەری برژاند .. هەر لەو شەوەشدا بە زۆرداری ژنەکەی مالیکی لە خۆی مارەکرد .. گوایە عومەر کوڕی خەتاب بە دادپەروەر و مافپرس ناسرابوو ، بەڵام هیـچ لێپێچینەوەیەکی لەم تاوانەی خالید کوڕی وەلید نەکرد .. ئەمەش راستییە و قسەی هەڵبەستراو نییە و ، لە لایەن مێژوونووسانی عەرەبەوە نووسراوە .\nدواتریش عەرەب خۆشبڕوایی و دڵپاکی گەلانی تریان قوستەوە و ئیسلامیان کرد بە پەردەپۆشی بۆ ئامانجە رەگەزپەرستییەکانیان .. بە هەمان شێوە و بە ناوی( الجهاد ) و لەژێر ئاڵای ( لا الە الا اللە محمد رسول اللە ) و، بەرزکردنەوەی پەیامی ( ذات رسالة خالدە) دا ، بۆ داگیرکردنی وڵاتان و بۆ تاڵانکردنی سامانی گەلان تر لەژێر دروشمی ( سەر بۆ ئێمە و ماڵ بۆ ئێوە ) دا بە زەبری شمشێر و خوێنڕشتن و سەربڕین و دەست نەپاراستن و ، تاڵان کردن و ، بە زۆر بـاج وەرگـرتن ، بە کۆمەڵکوژی و چاوترساندن ، گەلانی تریان بەوە تاوانبار کردن ، کە ( زەردەشتین) یا ( جوولەکەن ) یا ( مەسیحین ) بەڵام لە راستیدا لەبەر ئەوە بوو کە عەرەب نەبوون .. کـورد ، یا فارس ، یا ئاشووری ، یا جوولەکە بوون .. واتە لە ژێر عەبای ئیسلامیدا ، زۆر دڕندانە و دڵڕەقانە سیاسەتێکی رەگەزپەرستی عەرەبیی توند و تیژیان ، لە دژی گـەلانی کـورد و فـارس و ئەمازیغی و ئاشووری پەیڕەوی دەکرد .. بە تایبەتیش لە دژی گەلی کوردمان .. چەندین کۆمەڵکوژیان لە کوردستاندا ئەنجامدا و ، بە هەزاران کوردمان لە بەرگریکردن لە خاکی کوردستان شەهیدبوون . سامانێکی زۆری کوردستانیان بە دزی و بە تاڵانی بردن لەژێر ناوی (غنائم الحرب : دەستکەوتەکانی جەنگ) دا ، لە خۆیان حەڵاڵ کردن .. شوێنەوار و بەڵگەیەکی مێژووی زۆری کوردیان وێرانکرد و سوتاندیان .. ئیسلامبوونی کورد و گەلانی کەش ، بە زۆرداری و بە زەبری شمشێر بوو نەک بە حەزی خۆیان .. گەلی کورد لە هەموو گەلێکی تر ، زیاتر باجی رەگەزپەرستی عەرەب و، تونـدڕەوی و توندوتیـژی ئیسلامی داوە .. ئەمڕۆشی لەگەڵدا بێت ، تا ئيستاش ئەو رق و کینەیەیان بەرانبەر بە کورد کۆتاییان نەهاتووە .. لە سەرەتاوە بە ( زەردەشتی ) و بە ( ئاگرپەرستی ) و بە ( مەجوسی ) تاوانباریان کردین و ، کوردقڕان وێرانکردنی کوردستانیان رەواکرد .. لە ئەمڕۆشدا ، بە تاوانی ئێزیدی بوون ، بە تاوانی دۆستی جوولەکە کورد کوشتنیان رەواکردوون و ، بە تاڵانی بردنی سامانی کوردستانیان حەڵاڵ کردوون و ، پەلماردانی ئافرەتی کوردیش بەشێکە لە لووتکەی بێڕەوشتیان .\nبەعسییە رەگـەزپەرست و دڕنـدە گۆڕبەگۆڕەکـانی عێـراق و سـوریاش ، کە ڤایرۆسی هەمان کولتووری بۆگەنن .. دروشمی ئەوانیش دژ بە گەلی کوردی\nئازادیخوازمان ( سەر بۆ ئێمە و ماڵ بۆ ئێوە ) بوو ، لە ژێر ناوی ئایەتێکی\nقورئاندا ( الأنفال ) دا ، زیاتر لە ( دوو سەد هەزار ) کوردیان زیندەبەچاڵکردن کە منداڵی شیرەخۆرە و ئافرەتیان تێدا بوون .. لە ژێر ئاڵای ( اللە اکـبر ) و دروشمی ( امة عربیە واحدە .. ذات رسالة خالدە ) دا ، پێنج هەزار کوردیان لە هەڵەبجە بە گازی ژاراوی شەهیدکرد ..\nبەشێکی زۆری وڵاتانی ئیسلامی نەک هەر ئیدانەی ئەم تاوانانەیان نەکرد .. بەڵکو ئافەرین و دەستخۆشیشیان لە دیکتاتۆری گۆڕبەگۆڕی بێـڕەوشت سەدام حوسێن کرد .. هەر لەبەر ئەوەی ، کە کوردین .. هیچ میللەتێکی ئیسلامیش بە عەرەبەکانیشەوە ، وەکو کورد بە پاکی و بە دڵسۆزی پێویستییەکانی ئیسلامییان جێبەجێ نەکردوون .. کورد پیاوەتییەکی زۆری بەسەر عەرەب و ئیسلامەوە هەیە .. بەڵام بە داخەوە لە بری پاداشتی پیاوەتیمان، زۆر بە ناپیاوی و نامەردی و دڕنـدانە و بێویژدانانە وەڵامی چاکەی کوردیان داوەتەوە و.. دەدەنەوە .\nمن منداڵ بووم ماڵمان لە گەڕەکی شۆریجە لە شاری کەرکوک بوو .. لەگەڵ چەند منداڵێکی هاوڕێ و هاوتەمەنی خۆمدا .. رۆژانی هەینی دەچووین بۆ مزگەوتێکی شۆڕیجـە و نوێـژی هەینیمان دەکرد .. پێشنوێژی مزگـەوتەکە مەلایەکی کورد بوو .. لە کاتی وتارخوێندنەوەی هەینیدا ، بە پێوە دەوەستا و شمشێرێکی رووتی بە دەستی راستییەوە دەگرت .. لەو تەمەنەدا ، نەمدەزانی بۆ لە کاتی وتارخوێندنەوەدا مەلاکان شمشێری رووت بە دەستەوە دەگرن .. بەڵام دواتر ئەوەم بۆ دەرکەوت ، کە ئیسلام بە زەبری شمشێر و توندوتیژی و کوشتن و سەربـڕین ، ئیسلامیان بە سەر گەلانـدا سەپاندوون .. لە وڵاتـانی ئەوروپادا تا تەمەنی چواردە ساڵان لە هیچ منداڵێک ناپرسن ، کە لەسەر چ ئاینێکی ، کە بوون بە چواردە ساڵان ، منداڵان خۆیان ئازادن کە چ ئایینێک هەڵبژێرن .. بەڵام لە لای ئێمە، ئاین بۆتە رەمەک ( غەریـزە ) و ، هەر وەکو ئەوەی لەگەڵ لە دایکبووندا ، ئاینی ئیسلامیش لە خوێنیدا بێت .\nئەو تاوانانەی کە لە ئەمڕۆشدا ، نەوەکانی خەلیفەکـان ، جاشە خۆفـرۆش و بەکرێگیراوە ئیسلامییەکان ( داعـش ، بۆکۆحـەرام ، بەرەی نوسرە ، قاعـیدە ، چەتە ئیسلامییەکانی سۆمال ، ئیسلامییە سیاسییە توندڕەوەکان ) دژ بە گەلانی ئازادیخواز ئەنجامیان دەدەن و ، لە لایەن چەند دەوڵەتێکی رەگەزپەرستەوە هەموو یارمەتییەک دەدرێن .. بە تایبەتیش تـاوانە بێوێـنە و قـێزەوەنەکانی داعشی دڕندە و بیڕەوشت و ، بەرەی نوسرەی جاشی بەکرێگیراو ، کە لەدژی گەلی کوردی بێتاوانمان لە سەر سنوورەکان و ، هەندێ گوند و شارۆچکە و شارەکانی کوردستاندا ئەنجامیان دان و .. دەدەن .. شتێکی تازە و نامۆ نین، بەڵکو ئەم جاشانەش میراتگر و ڤایرۆسی هەمان کولتووری رەگەزپەرستیی بۆگەن و توندوتیژین .. ئەمانیش وەکو باپیرە گەورەکانیان ، لە ژێـر عەبـا و مێزەری ئیسلامیدا ، لەژێر هەمان ئاڵادا ( لا الە الا اللە محمد رسـول اللە ) دا .. خەڵکی بێتاوانی کورد و ئاینەکانی تر سەردەبڕن و دەسووتێنن و دەکـوژن .. ماڵ و سامانی کورد و نەیارەکانیان دەدزن و تاڵان دەکەن ، بەوپەڕی نامەردی و بێڕەوشتییەوە پەلاماری ژنان و کچان دەدەن و ، بە دەستکەوتی جەنگـیان دەزانن ، ئەوەی کە داعشی بێڕەوشت بەرانبەر بە ژنانی برا ئێزیدییەکانمان کردیان ، دووبارەکردنەوەی هەمان رەفتاری قێزەوەنی سوپای ئیسلامییە کە لە کاتی خەلیفەکـانی راشـدین و ، لە سەردەمی دەوڵـەتی ئەمـەوی و دەوڵـەتی عەباسی بە ناوە ئیسلام ، لە کوردسـتاندا دژ بە کـورد ئەنجامیان دان .. کورد وتەنی ئەمە ( خوویەکە گرتوویانە بە شیری ، بۆیان تەرک ناکرێت بە پیری .\nلە سەردەمی ( ئەمەوییەکان ) دا ، کورد ئیسلامیش بوون .. بەڵام بە چاوێکی سووکەوە لە کوردیان دەڕوانی و بە ( الموالي : لایەنگر ) ناویان دەبرد .. مەبەستیشیان لە مەوالی، واتە ئەو نەتەوانەی کە عەرەب نەبوون ، کە بە رەسەنیان نازانین .. ئەرکیان لەسەر بوو .. بەڵام مافیان نەبوو .. باجێکی زۆریان خستبووە سەر کورد .\nلە سەردەمی دەوڵەتی عەباسیشدا کە ( بەرامیکەکان ) کە کورد بوون ، داوای مافی خۆیان دەکرد .. بە ( الزندقە ) ناویان بردن و کوشتنیانیان رەواکردن .\nبۆیە کارە بێڕەوشتی و تاوانە قێزەووەنەکـانی داعش ، بەلامەوە نامـۆ نین ، چونکە لە بۆشییەوە نەهاتوون ، بەڵکو رەنگدانەوەی ئەو کولتوورە ئیسلامییە توندوتیژەن ، کە بۆیان ماوەتەوە .. ئەوەی بەراوردێک لەگەڵ ئەو سەردەمە و لەگەڵ تاوانەکانی گـرووپە دڕندە ئیسلامییەکانی ئەمڕۆ بکات .. جیاوازییەکی ئەوتۆ بەدی ناکات لە نێوانیاندا .. ئەمانیش کارتێکراوی هەمان ئایدیۆلۆژیای بۆگەن و توندڕە و توندوتیژی و ، قبووڵ نەکردنی فرە ئاینی و فرە نەتەوەیین .\nئەمەیە راستیی پەیامە پیرۆزەکەیان .. کە لە ژێر عەبا و مێزەرەکانیاندا ، گەلی نیـازی گڵاویـان حەشارداون .. ئەمانیش درێژە بە کوشتن و داگیرکردن دەدەن بۆ گەیشتن بە دەسەڵات و ، بە فەرمانڕەوایی و ، بە کویلەکـردنی ژنـان .. بۆ گەیشتن بە نیازە گڵاوەکانیان، تیۆری ( ئامانج پاکانە بۆ هۆ دەات ) پەیڕەوی دەکەن .. بە لاشیانەوە گرنگ نییە کە رووبارێ خوێنی بێتاوانن بڕێژن و ، بە هەزاران بێتاوان بکوژن و سەرببڕن .. بە دەیان گـوند و شار و شارۆچکە وێران بکەن و .. بە هـەزاران کەس ماڵوێران و ئـاوارە و دەربـەدەر بکەن .. جەردەیی و دزی و درۆ و بێڕەوشتی و بێنامووسی و بەدکاریش لە خەسڵەتە قێزەوەنەکانی ئەم ئیسلامییە مودێرزمانەن .. دڵنیام کە چارەنووسی ئەم دڕندە بێڕەوشتانەش ، ئەم جاشە خۆفرۆش و بە کرێگیراوانەش .. لە چارەنووسی بەعسییە رەگەزپەرستە گۆڕبەگۆڕەکان باشترنابێت .\nبە کلیکێل لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەگات بە هاوڕێکانت


لە نیوان شەڕی (شمشێر) و شەڕی (کلیک)دا ، مرۆڤایەتی بەرەو کوێ ؟\nجاران شەو ئەخەوتیت بەیانی کۆمەڵێک پارتیزان لە بنکەیەکیان دابوو ، ئێستا شەو دەخەویت بەیانی کۆمەڵێک هاککەر لە ئەکاونتەکەیان داوی ، جاران دەست بەسەر رەبایە و بارەگادا دەگیرا ، ئێستا دەست بەسەر ماڵپەڕ و ئیمەیڵ ، بەڵگەی راستی و دروستیش بۆ ئەم قسانە دەست بەسەردا گرتتنی سەدان هەزار ئیمەیڵی پنتاگۆن و وەزارەتی دەرەوە و کۆشکی سپی و پاشان بڵاو کردنەوەی بەناوی (بەڵگەکانی ویکلیکس) ، ئەگەر جاران (ئەنوەر سادات و بەشیر جەمیل و جۆن کەنەدی ) فیزکیەن کوژرابن ئەوا هەر دوێنێ (١٦-٧-٢٠٢٠) لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر هاککەرەکان (ئۆباما ی سەرۆکی پێشووی ئەمریکا) و (بەیڵ گەیتس)ی خاوەنی مایکرۆسۆفت و (جەیف بەیزوز)ی خاوەنی ئەمازۆن و (کۆمپانیای ئەپڵ)یان مەعنەویەن تیرۆر کرد و دەستیان گرت بەسەر ئەژمارەکانیان .\nئەگەر جاران (هەرقل و هیکتۆر و سپارتا) نەمربوون ئەمڕۆ (جوليان اسانج و دومشيت بيرگ و مارک زوکەربیرگ) ، ئەگەر لێدان لە ئاسایشی نیشتمانی جاران ئەوە بوبێت کە فڕۆکە خۆی بکێشایە بە کەشتیەکانی دورگەی (پێرلهاربەر) و تاوەرەکانی (مانهایتن) ، ئەوا لێدان لە ئاسایشی نیشتمانی لە ئێستادا بریتیە لە شەڕی بایلۆژی و تەکنەلۆژی و شەڕی ناو تاقیگەکان کە (سارس و کۆرۆنا) نزیکترین نمونەیانن ، ئەگەر جاران سوپا بجوڵێنرایە بۆ داگیرکاری ، هەر ئەم هەفتەیە (روسیا) لە رێگەی هێرشی ئەلکترۆنی ویستی دەست بگرێت بەسەر ئەنجامی پێکوتەکانی زانکۆی کامبریدج.\nئەو چەکە پێشکەوتوانەی کە ئێستا لە دنیادا دەفرۆشرێت و بازرگانی پێوە دەکرێت و پارەیەکی زۆر و مرۆڤێکی زۆر تیایدا دەبنە سوتماک ، لە نیوەشەوێکدا لە رێگەی کۆدەکانیەوە هەر لە لایەن دەوڵەتانی بەرهەمهێنەر بەو کەس و لایەن و گروپ و دەوڵەتانەی کە پێیان داون دەتەقێنرێتەوە\nڕەنگە چیتر (دەستڕاستی) و (نیشانە شکاندن) و (بەجەرگی) و (ماسولکەی بەهێز) کۆمەکی ئەم شەڕە نەکات ، شەڕەکە نە هی شیرە و نە هی تیرە ، بەڵکو شەڕی تەکنەلۆژیایەکە چیتر دوژمن لە سەر سنور نیە بەڵکو لە سەر سفرە و لە ژوری نوستنەکانمانە ، دیارە ئەم شەڕەش پێویستی بە سەرباز و برین پێچ و هەواڵگری نوێ هەیە ،\nهەموو سەردەمێک بە کۆمەڵێک نیشانە و سوخیتەی تایبەت بە خۆی دەناسرێتەوە.\nئەگەر سەرەتای سەدەی بیستەمدا مرۆڤایەتی گیردۆی دەستی (مەلاریا و سکچون و ڕشانە و پەتای جۆرا و جۆر و جەنگە یەک لە دوای یەکەکان بوبێتن) ، ئەمڕۆ لەسەرەتای سەدەی بیست و یەکدا خەڵکی بونەتە قوربانی دەستی ڕیکلام و مۆدێل و میدیا و کۆمپانیا زەبەلاحەکان و جیهانگیری .\nپرسیارەکە ئەوەیە کۆمەڵگایەکی (فیوداڵی) وەک ئێمە ، کە هێشتا ماکەکانی فیوداڵیزم سنوری (بەها) و (بیرکردنەوە) و ناوەندە ئەکادیمیەکانی ئێمەی تێنەپەراندووە ، ئێمە دەکەوینە کوێی ئەم دنیا نوێیەوە ؟ ئێمە تەکنەلۆژیا بۆ چی و چۆن بەکار دەهێنین ؟\nراستی ئێمە هێشتا لە بنی ئەم زانستەدا خەریکی یەکتر بوغزاندن و بڵاوکردنەوەی ڕق و نەهێشتنی بەهاپیرۆزەکانین کە رایەڵەی کۆمەڵایەتی راگرتووین ،\nئێمە ئیتر دەبێت ئەم سەردەمە نوێیە قبوڵ بکەین ، رەفتارەکانی ، لێکەوتەکانی ، ئازارەکانی ، بەرگە گرتنەکانی ، هەر وەک چۆن باو باپیرانمان بەرگەی (سەفەربەلک) و (شیربایی) و (کۆلێرا) و (داگیرکار)ی و ئاوارەیی و کیمیاوی بارانیان گرت ، ئێمەش مەحکومین کە دەبێت بەرگەی (تیک تۆک) و (سناپ چات) و (لایڤ) و (شەڕە جنێو) و (تۆمەت ) و (سوکایەتی) و (بوهتان) و (ناوزراندن) بگرین و بە بێ دەنگی ڕوخسەت لە (مەحوی) مەزن بخوازین و بڵێین:-\nبە جێ بێت و نەیەت ئێمە ئیتر ( ڕوو ناکەینە سارا) هەر لێرە شێت دەبین وەک (مەجنون لە شارا ) بۆ هیچ شوێنێک ناڕۆین ، چونکە ئیتر هیچ شوێنێک ئارام نیە ، لە روی فیزیکی و دەرونی نە بۆ (ئەسکەندەر) نە بۆ (دارا)\nجاران دەست بەسەر قەڵادا ئەگیرا ، ئێستا دەست بەسەر کەسایەتی ، جاران شەڕ بڕێک لە ئەخلاقیات و داپۆشینی تیا بوو ، ئێستا پڕبووە لە ئاشکرا کردن و ڕوتکردنەوەی یەکتری\nنوقتە سەری دێڕ .....\n*ئەسکەندەر:- مەبەست لە ئەسکەندەری کوری فیلیبی مەقدۆنیایە\n*دارا :- مەبەست لە دارویشی سێهەم ، پاشای بنەماڵەی هەخامەنشیەکان بووە\n*هیوادارم لە داهاتودا دەرفەت هەبێت زیاتر لە رووە کۆمەڵناسی و مرۆڤناسیەکەی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان و لێکەوتەکانی بوەستین\nلە نیوان شەڕی (شمشێر) و شەڕی (کلیک)دا ، مرۆڤایەتی بەرەو کوێ ؟\nجاران دەست بەسەر قەڵادا ئەگیرا ، ئێستا دەست بەسەر کەسایەتی


دەنگی شەقام لەدژی دەسەڵات – KDPmedia\nHomeوتاردەنگی شەقام لەدژی دەسەڵات\nچوار ساڵ بە سەر ڕاپەرینی خوێناویی گەلانی ئێران لە بەفرانباری ١٣٩٦ تێ‌دەپەڕێ. ڕاپەڕینێک کە لە شاری مەشهەد دەستی پێ کرد و بۆ ماوەی چەند ڕۆژ زیاتر لە سەد شاری ئێرانی گرتەوە و بە سەدان هەزار کەسی بەدژی ڕێژیمی سەرکوتکەر و داپڵۆسێنەری کۆماری ئیسلامی هێنایە سەر شەقامەکان و گۆمی بەزۆر مەندکراوی ئێرانی شڵەژاند.\nهەرچەند لەسەرەتادا و لە شاری مەشهەد ئیبراهیم ڕەئیسی، بەرپرسی ئەوکاتی ئاستانی قودسی ڕەزەوی و دۆڕاوی هەڵبژاردنەکانی سەرۆک‌کۆماری جۆزەردانی ٩٦ بۆ دژایەتی‌کردنی ڕکەبەرە براوەکەی (حەسەنی ڕووحانی) و دەوڵەتەکەی بەشێوەی نافەرمی و ناڕاستەوخۆ بەستێنی ناڕەزایەتی‌دەربرین بە گرانیی خۆش کرد، بەڵام پاش گشتگیربوونی شەپۆلی ناڕەزایەتییەکان؛ ڕەئیسی و بەگشتی باڵی سەر بە خامنەیی و سپای پاسداران زانیان ئەگەر وەخۆنەکەون ئەو شەپۆلە بەتەوژمە نەک هەر ڕووحانی و ڕێفۆرمیست و میانەڕەوەکان، بگرە تەواویەتیی نیزام دەگرێتەوە. هەر بۆیەش دەزگای سەرکوت و داپڵۆسینیان هێنایە مەیدان و وەک هەمیشە بە زەبری هێز و کوشتوبڕ هەوڵیان دا ئەو ڕاپەڕینە دامرکێننەوە و بۆ ماوەیەکی دیکە دەنگی ناڕەزایەتیی کۆمەڵانی خەڵکی ئێران کپ بکەن. لەو سۆنگەیەوە سەدان کەسیان لە شەقامەکان کوشت و بریندار کرد و هەروەها هەزاران‌کەسیشیان گرت و لە بەندیخانەکان بە شێوەیەکی زۆر بێ‌بەزەیانە ئەشکەنجەیان‌دان. نیزیکەی سی کەس لە گیراوەکان لەژێر ئەشکەنجەی جەلادەکانی ڕژیمدا کوژران و لەونێوەدا کوردستانیش بێبەری نەبوو لە جینایەتەکانی ڕێژیم و دە کەس لە لاوانی کورد لە شارەکانی کوردستان، وەک کرماشان، ئیلام، سنە و سەقز و بۆکان و… بێ‌گیان کران.\nکۆماری ئیسلامی زۆر تێکۆشا نەهێڵێ ئەو ڕاپەڕینە پەرەبستێنێ و لە نێوخۆ و دەرەوەی وڵاتدا دەنگدانەوەی نەبێ، هەربۆیەش لەلایەک لە تەواوی ئێراندا تۆڕی ئینتێرنێتی پچڕاند و ئێران و دونیای دەرەوەی لێکدابراند و لەلایەکی دیکە چالاکانی سیاسی و مەدەنی و ئەوکەسانەی کە ترسی ئەوەی لێ هەبوو کە دەتوانن هەندەری خەڵکی وەزاڵەهاتوو بن قۆڵبەست و ڕەوانەی گرتووخانەکانی کردن.\nڕاپەڕینی ٩٦ لە زۆر بارەوە لە ناڕەزایەتییەکانی پێشوو جیاواز بوو. ئەگەر لە ناڕەزایەتییەکانی ساڵی ٨٨، جەماوەری خەڵکی تاران و چەند شاری دیکەی ئێران پاش موهەندیسی‌کردنی هەڵبژاردنی سەرۆک‌کۆماری و دزینی میلیونیی دەنگەکانیان لەلایەن بالی زاڵ بە سەر دەسەڵاتدا بە قازانجی ئەحەمەدی‌نەژاد، هاتنە سەر شەقامەکان و داوای دەنگەکانیان دەکردەوە، لە ڕاپەڕینی ٩٦ کۆمەڵانی خەڵکی ئێران تەواویەتی نیزامی گەندەڵ و ئیستبدادی کۆماری ئیسلامییان کردە ئامانج و بە دەنگی بەرز بە هەردوو باڵی دەسەڵاتیان ڕاگەیاند ئێوەمان ناوێ و داوای ڕووخانی ئەو ڕێژیمە و ڕێفراندۆمیان کرد. جگە لەوەش لەو ڕاپەڕینەدا بەپێچەوانەی ناڕەزایەتییەکانی سالی ٨٨ ئەوە تەنیا چین‌وتوێژی دەسڕۆیشتوو و مامناوەندی نەبوو کە هاتە سەر شەقامەکان و دەنگی ناڕەزایەتییان بەرز کردەوە، بەڵکوو ئەو ڕاپەڕینە لە هەناوی هەژاران و برسییەکان هەڵقوڵی و چین‌وتوێژی مامناوەندییشی ڕەگەڵ کەوت.\nڕاپەڕینی کۆمەڵانی خەڵکی ئێران دژ بە کۆماری ئیسلامی لە بەفرانباری ٩٦ زۆر هۆکاری هەبوو کە ئەگەر بمانەوێ لە چەند خاڵی گشتیدا کۆبەندی بکەین، دەتوانین سەرنج بخەینە سەر ئەو بابەتانە: گرانیی پێداویستییەکانی ژیان و دۆخی لەڕادەبەدەر نالەباری ئابووری، گەندەڵیی هەوسارپچراو و بەرتیلخۆری و مافیای سپای پاسداران وەک دەوڵەتی بەهێزی سێبەر، و هەروەها زاڵبوونی ئیستبدادی شێوەفاشیستیی دینی کە مەجالی هەناسەکێشانی لە کۆمەڵگە بە هەموو چین‌و‌توێژەکانیەوە ئەستاندوە و… . لە ڕاستیدا ئەو چەند هۆکارە کە ڕابردوویان دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای هاتنەسەرکاری ئاخوندەکان بوون بە هەوێنی ئەو ڕاپەرینە گشتگیر و جەماوەرییە و دواتریش ڕاپەڕینی خوێناویی خەزەڵوەری ٩٨.\nڕەوشی نالەباری ئابووری و گرانی لە ئێران هەر لە سەرەتای هاتنەسەرکاری کۆماری ئیسلامییەوە دەستی پێ کردووە و هەتا هاتوە زیاتر کۆمەڵانی خەڵکی ئێرانی تەنگەتاو کردوە، بەجۆرێک کە بەر لە ناڕەزایەتییەکانی ٨٨ و هەتا ڕاپەڕینی ٩٦ هەزاران گردبوونەوەی ناڕەزایەتی‌دەربڕین لە پێوەندی لەگەڵ هەژاری و کەمترخەمیی دەسەڵاتداران لە شار و ناوچە پیشەسازییەکانی ئێران ڕووی داوە و کریکاران، مامۆستایانی قوتابخانە و مایەپوچ‌کراونی دامودەزگاکانی سەر بە دەسەڵات خۆپێشاندانی ئێعترازییان وەڕێ خستووە. ئەوە لە حاڵێک‌دایە ئێران لە هەموو ڕوویەکەوە یەکێک لە هەرە وڵاتە دەوڵەمەندەکانە کە ئەگەر خامنەیی وەک ڕێبەری نیزام و دەسەڵاتداران لەبیر بارودۆخی ژیانی خەڵکی بووبانایە و سەروەت و سامانی خەڵکیان بۆ مەڕامە پوچ و بێ‌بایەخەکانی خۆیان بەفیرۆ نەدابا، ژیان و گوزەرانی خەڵکی ئێران وەها شپرزە نەدەبوو کە ناچار بن بۆ بژێوی ژیان، ئەندامانی لەشیان و کۆرپەی ساوا و منداڵەکانیان بفرۆشن، لە شارەگەورەکان تووشی گۆڕخەوی و کارتۆن‌خەوی بن. هەر بۆیەش کۆمەڵانی خەڵکی ئێران دەزانن و بەو ئاکامە گەیشتوون هەتا ئەو ڕێژیمە لەسەرکار بێ ئابووری ئێران لەوەیکە هەیە نەک هەر باشتر نابێ، بەڵکوو ڕۆژ بە ڕۆژ زیاتر تووشی هەژاری و برسیەتی و نەهامەتی دەبن. هەربۆیەش لە ڕاپەڕینی ٩٦دا زیاتر چین‌وتوێژی هەژار و برسییەکان بوون کە لە شەقامەکان خۆڕاگرییان نواند و کوژراو و برینداریان دا.\nگەندەڵی و بەرتیلخۆری و مافیای سپای پاسداران وەک دەوڵەتی سیبەر و زۆر لە بنکە و بنیاتەکانی سەر بە خامنەیی کە زیاتر لە نیوەی ئابووری ئێرانیان مۆنۆپۆل کردوە و لەبەرەوەش وەک زەروو مژووڵی مژینی سەروەت و سامانی خەڵکی ئێران لەڕێی بەشە بودجەی ناڕەوای خۆیان لە بودجەی گشتین، نیزامی گەندەڵی کۆماری ئیسلامیی داگرتوە و کۆمەڵانی خەڵکی ئێران دەزانن ڕەگی حەیاتی ئەو نیزامە ئاوێتەی گەندەڵی بووە و دیاردەیەک بە ناوی هەڵبژاردن و گۆڕینی دەسەڵاتی بەڕێوەبەریی هیچ کاریگەرییەکی لە داهاتووی ئێران و ژیان و گوزەرانی ئەواندا نابێ؛ هەربۆیەش وادە و بەڵێنییەکانی دەسەڵات بۆ گۆڕینی ئەو دۆخە هیچ بایەخێکی لەلای خەڵکی نەماوە. ئەو دۆخە واتە کەڵەکەبوونی سەروەت و سامان لە دەستی مافیای سپای پاسداران و ئەو کەسانەی بە جۆرێک لە جۆرەکان دەمیان لە کاسەی دەسەڵات‌دایە و لە ڕانتی دەسەڵات بۆ هەڵلووشینی سامانی گشتی کەڵک وەردەگرن لەلایەک و لەلایەکی دیکە سیاسەتی دەستێوەردان لە وڵاتان و تەخشان پەخشانی دەیان میلیارد دۆڵاری لە سەرمایەی نەتەوەیی بۆ دەستە و تاقمە تێرۆڕیستییە نیابەتییەکان، لەو دۆزەخەی کۆمەڵانی خەڵکی ئێرانی تێدایە، چین‌وتوێژە مامناوەندی و هەژارەکانی ناهومێد و لە هەمان‌کاتدا تووڕە کردوە. تووڕەییەک کە لە درووشمە ڕادیکاڵەکانی خۆپێشاندەران لە ڕاپەڕینی ٩٦ بەرچاوکەوتن و نیشانی دا خەڵکی ئێران بەگشتی و بەتایبەتی برسی و هەژارەکان ترسیان شکاوە و ئامادەن بە قیمەتی گیانلەدەستدانیش بێ کۆتایی بەو دۆزەخە بێنن کە ئاخوندەکان بەدیاری بۆ خەڵکیان هێناوە.\nئیستبدادی شێوە فاشیستی دینی کۆماری ئیسلامی دەستی خستووەتە نێو تایبەتیترین بوارەکانی ژیانی خەڵکی ئێران و بە فەرهەنگی شیوەن و ڕۆڕۆ بە یاسا نووسراو و نەنووسراوە دواکەوتووەکانی کۆمەڵانی خەڵکی ئێرانیان تووشی ترس و تووڕەیی و خەمۆکی و ڕەشپۆشی کردووە؛ بەپێی ڕاپۆرتی دامەزراوەی گالۆپ خەڵکی ئێران توورەترین خەڵکی جیهانن، دیارە جگە لەو فەرهەنگە دواکەوتوویە کە کۆماری ئیسلامی زیاتر لە ٤٠ ساڵە تێدەکۆشێ بەسەر کۆمەڵانی خەڵکی ئێران، بەتایبەت ژنان و کچاندا بیسەپێنێ، بارودۆخی ئابووری، کۆمەڵایەتی، کاردانەوەی سیاسەتەکانی ڕێژیم لە نێوخۆ و دەرەوە لەسەر ژیانی خەڵکی، کاریگەریی نەرێنیی خۆیان لەسەر کۆمەڵگەی ئێران هەبووە و هەیە، بەوحاڵەش ئیدئولۆژیی زاڵ بەسەر دەسەڵات وەک دین و مەزهەبی فەرمی کە ئاوێتەی دیکتاتۆڕیی ڕەشی ئاخوندەکان بووە، کۆمەڵانی خەڵکی ئێرانی هەتا ڕادەی هەناسەبركێ و هەنیسکدان و خنکان بردووە، هەربۆیەش دیتمان کەڵەکەبوونی ئەو هۆکارانە بوون بە هۆی تەقینەوەی ڕق و توورەیی پەنگ‌خواردووی هەژاران و بەگشتی خەڵکی وەزاڵەهاتووی ئێران.\nبەڵام ڕەوتی ڕووداوەکانی پاش ئەو ڕاپەڕینە مێژووییە نیشانی دا خامنەیی و دەسەڵاتی دژی گەلی و گەندەڵیی ئاخوندەکان ناتوانن بە زەبری سەرکوت خەڵکی وەزاڵەهاتووی ئێران بەچۆکدا بێنن. هەر بەدوای سەرکوتی ڕاپەرینی ٩٦، کەمتر لە دوو ساڵ دواتر بۆ جارێکی دیکە و لە قەبارەیەکی گەورەتردا کۆمەڵانی خەڵکی ئێران بۆ ناڕەزایەتی‌دەربڕین لە گرانی سێ‌قاتی نرخی بێنزین لە زیاتر لە سەد شاری ئێران هاتنەسەر شەقامەکان. دیارە ئەو ناڕەزایەتی و خۆپێشاندانەش بە شێوەیەکی زۆر بێ‌بەزەیانە و خوێناوی سەرکوت‌کرا و هەزاران کەس کوژران و بریندار بوون و زیاتر لە دەهەزار کەسیش دەسبەسەرکران. لەپاش ئەو ڕاپەڕینەش کۆمەڵانی خەڵکی ئێران وەک مامۆستایان، جوتیاران و خانەنشین‌کراوەکان لە زۆربەی شار و پارێزگاکان بەبۆنەی جۆراوجۆر ناڕەزایەتیی خۆیان دەربڕیوە و بەگژ سەرکوتکەراندا هاتوونەوە.\nئەگەر سەرکوتکەرانی کۆماری ئیسلامی توانیان ڕاپەڕینی ٩٦ و ٩٨ سەرکوت بکەن، تەنیا هۆکاری ئەوە نییە کە دەزگای سەرکوتی کۆماری ئیسلامی بەهێز و بێبەزەییە، بەڵکوو بەشێکی دەگەڕێتەوە ئەوەی کە ئەو ڕاپەڕینانە سەرەڕای ئەو پۆتانسیەلە بەهێزەی کە هەیانە لەلایەک پەڕش‌وبڵاوە و بەڕێکخراوە نەکراون و لەلایەکی دیکە هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کۆماری ئیسلامی لەسەر پلاتفۆرمێک و هەدەفێکی هاوبەش کۆک نین و نەیانتوانییوە ئەو جۆرەی کە پێویستە لەگەڵ نێوخۆ و ئێلیتی کۆمەڵگە پێوەندی بگرن. ئەو لاوازییە ڕەنگە زۆر نەخایەنێ و کۆمەڵگەی ئێران بە لەبەرچاوگرتنی سیاسەتەکانی ڕێژیم، ڕووداوەکانی ناوچە و هەڵسوکەوتی زلهێزەکان لە تەعامول لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئاوسانی زۆر ڕووداوی چارەنووس‌سازە کە دەبێ چاوەڕوانی بین و بە قازانجی پێشوەچوونی خەباتی گەلانی ئێران و ڕووخانی ڕێژیمی ئاخوندەکان کەڵکی لێ وەرگرین.


سەرۆكی یانەی ئەی سی میلان رایگەیاند: گەیشتۆتە ئەو بڕوایەی نایەوێت یانەکەی بفرۆشێت و هەوڵ بۆ باشتركردنی دەدات.\nسلڤیۆ بیرلسكۆنی، سەرۆكی یانەى ئەی سی میلانى ئیتاڵى رایگەیاند: نامانەوێت میلان بفرۆشین، تەنیا دەمانەوێت هاوبەشێكمان بۆ دروستبێت كە لە روی داراییەوە یارمەتیمان بدات و پشتگیر بێت بۆ یانەكەمان، بۆئەوەى بگەینە دۆخێكی جێگیر.\nئەو کە پێشتریش سەرۆك وەزیرانی وڵاتەکەى بوە، لەم چەند ساڵەى دوایدا یانەکەى بە ئاستێکى لاوازدا تێپەڕدەبێت و دواى گۆڕینى سێ راهێنەر نەک نەیتوانیوە بگەڕێتەوە بۆ ململانێ لەسەر نازناوەکان، بەڵکو نەگەیشتوەتە ئەوەى رکابەرى لە گەڵ یانە بەهێزەکاندا بکات، لەبارەى دوبارە گەڕاندنەوەى ئەنچیلۆتی بۆ مەشقکردن بە تیمى یانەکە وتی: "ئەگەرەكان لە بەردەم ئەو راهێنەرەدا کراوەیە، بەڵام ئەو نەشتەرگەرییەك ئەنجامدەدات و دواتر داهاتوی لەگەڵ میلاندا یەكلا دەكەینەوە".\nئاماژەى بەوەشکرد هیوایەكی زۆریان بە گەڕانەوەی ئەنچیلۆتی هەیە و چاوەڕوانی وەڵامی كۆتایی ئەو راهێنەرە دەكەن.\n30/05/2015 بینین: 118640


2019-04-27 14:29 882 جار بینراوە کۆمێنت\nدوای به‌دواداچوونێكمان‌و په‌یوه‌ندیكردن به‌چه‌ند كه‌سێكه‌وه كه له‌ئێستادا نیشته‌جێی سوویدن‌و خه‌ڵكی كه‌ركوكن‌و له‌نزیكه‌وه ئاگاداری زۆر له رووداوه‌كانی سه‌رده‌م ئه‌نفالن، هه‌ندێك زانیارییمان له‌باره‌ی چاره‌نووسی شێخ موعته‌سه‌م به‌ده‌ستهێنا. شێخ موعته‌سه‌م شێخ عه‌بدولكه‌ریم به‌رزنجی برای شێخ جه‌عفه‌ر به‌رزنجی پارێزگاری سلێمانی سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتی به‌عسه، له‌ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ی به‌هاری 1991 رۆڵێكی به‌رچاوی هه‌بوو، دوای راپه‌ڕین له سلێمانی نیشته‌جێ ده‌بێت، ده‌رمانخوارد ده‌كرێت كه مه‌زه‌نده ده‌كرێت له‌لایه‌ن ده‌ستوپێوه‌نده‌كانی رژێمی به‌عسه‌وه وایلێكرابێت، بۆیه شێخ جه‌عفه‌ری برای له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی به‌عس قسه‌ده‌كات‌و لێبوردنی تایبه‌تی بۆ ده‌رده‌كه‌ن‌و ئاسانكاری بۆ ده‌كات بگه‌ڕێته‌وه بۆ به‌غدا‌و له‌وێ چاره‌سه‌ر بكرێت، به‌ڵام كه ده‌گاته به‌غدا دوای چه‌ند رۆژێك، ژماره‌یه‌ك چه‌كداری سه‌ر به‌ده‌زگا ئه‌منییه‌كانی عیراق له‌شه‌قامێكی به‌غدا ده‌یڕفێنن‌و دواتر له‌ناوده‌برێت. كه‌سێك كه خه‌ڵكی شۆرجه‌ی كه‌ركوكه بۆی گێڕاینه‌و دوای ماوه‌یه‌ك له‌و رووداوه شێخ موعته‌سه‌م له‌یه‌كێك له‌زیندانه نهێنییه‌كانی به‌غدا بینراوه، له هه‌مان ئه‌و زیندانه‌دا گه‌نجێكی كوردی گه‌ڕه‌كی شۆرجه‌ی شاری كه‌ركوك ده‌بینرێت كه ناوی فه‌ریدون مه‌لا عه‌بدولكه‌ریم-ه، له‌دوای ئه‌وه‌وه كه‌س نه‌یبینیون، تائێستاش كه‌س نازانێت به چ شێوه‌یه‌ك له‌ناوبراون.\nد.فوئاد مەعسوم لەیادی جینۆسایدی ئێزدییەكان: دەبێت كاربكرێت بۆئازداكردنی ئێزدییەك... 2018-08-02 14:23