كشانەوەی ئەمریكا لە سوریا…؟ … هەندرێن شێخ راغب – Dengekan\nكشانەوەی ئەمریكا لە سوریا…؟ … هەندرێن شێخ راغب\nbyDenegkan\tDecember 20, 2018\tGeneral, Opinion, Slider\nیەكێك لە دەرهاویشتە مەترسیدارەكانی كۆتایی شۆڕشی ئەیلول(1974)، دروستكردنی دۆخێكی دەرونی بوو لای تاكی كورد، كە هەركاتێك دەوڵەتێكی بەهێزی جیهانی، یان ئیقلیمی، وازی لە كۆمەك‌و پشتیوانی كورد هێنا، ئەوا لەروی مەعنەوییەوە یەكسەر وا دەزانین دنیا كۆتایی پێدێت‌و شەوی تاریك دەست پێدەكات. بەداخەوە ئەم دۆخە دەرونییە هەتا ئێستاش بە تۆخی لە لای ئێمەی كورد ماوە. وەك بڵێی شۆڕشمان پێ نەكرێت، ئەگەر دەوڵەتێك یان هێزێكی جیهانی لە پشتمان نەبێت، هەرچەندە ئەمە رەهەندی جیۆسیاسی‌و جیۆپۆلەتیك‌و جوگرافی خۆی هەیە، چونكە كوردستان شوێنێكی پڕ لە نەخشەو پلان‌و زەوی پڕ ململانێیە لەم بارەیەوە، بەڵام ئەمە بابەتی ئێستای ئێمە نیە لەم وتارەدا.\nگەلی كورد بەهەموو شێوەیەك دەبێت ئەم دۆخە دەرونیە تێك بشكێنێت.\nدوو ئەزمونی كشانەوەی ئەمریكا: یەكەم: ساڵی (1991) ئەمریكا كوێتی لە چنگی بەعس دەرهێنا، بەڵام نەهاتە ناو بەغداو پاشەكشەی كرد، ئەمەش صەدام حوسێنی مەست كردو هەوای پەلاماردانی كوردو شیعەی گرت، ئەوەبوو، كۆڕەو كرا، ئەمریكا گەڕایەوەو لەناو ئەنجومەنی ئاسایش پشتیوانی دروستكردنی هێڵی سی‌و شەشی كرد بۆ كورد لە عێراق، بەم فۆرمە گەڕایەوە؟؟.\nدووەم: زۆری بەسەر نەچووە، لەم رۆژانە بوو كە باراك ئۆباما گوتی ئەگەر دەربچم بەسەرۆكی ئەمریكا، تەواوی هێزەكانمان لە عێراق دەكشێنینەوە، ئەوكات دەنگۆیەكی زۆر گەورە دروست بوو كە بەعسیەكان دەگەڕێنەوە، ئێران بەتەواوی دەست بەسەر عێراقدا دەگرێت، توركیا دێت، كورد دەخورێت…ئیدی دنیایەك سیناریۆی دیكە، ئەوەبوو ئۆباما هات‌و تەواوی سەربازەكانیشی لە عێراق كشاندەوە، بەڵام چی روویدا؟ داعش هات، عێراق كەوت، بەئێرانیشەوە؟؟ هاواریان كرد بۆ گەڕانەوەی ئەمریكا، هاتەوە.\nبۆیە دەشێ بڵێم كشانەوەی تەواوی ئەمریكا لەسوریا، مانای گەڕانەوەیەكی بەهێزیەتی بۆ سوریا.\nتوركیا پەلاماری عەفرینی دا بە بیانوی تیرۆرو مەترسی ئاسایشی خۆی، توركیا ئێستا هەڕەشە دەكات بۆ داگیركردنی رۆژهەڵاتی فوڕات‌و رۆژئاوای كوردستان، هەر بەبیانوی ناسەقامگیری سنورەكانی‌و داعش‌و تیرۆر؟؟.بەڵام كاتێك ئەمریكا بەفەرمی لەسوریا دەكشێتەوە، شتێكی گرنگ روو دەدات، ئەویش گۆڕینی ناونیشانی شەڕەكەیە، لە ناوی شەڕی داعش، ئیدی ناونیشانی هەرە زیندوو(دەستپێكردنی شەڕی كوردو توركیا) یە، بۆیە ئێستا كە ئەمریكا دەكشێتەوە مانای وایە داعش مەترسی گەورەی نەماوە، كە توركیا هێرش بكات، مانای وایە پەلاماری كورد دەدات، پرسیار ئەوەیە توركیا رۆژئاوای كوردستان داگیردەكات‌و نقەی لێوە نایەو وەك ئێستای عەفرین دەبێت،؟ بۆچونم وایە نەخێر. بەڵكو یەكێك لە پێشهاتەكان ئەوەیە ئەمریكاو چەندین دەوڵەتی دیكە، توركیا وەك صەدام مەست دەكەن، پەلاماری پێ دەدەن، دوایش هەر خۆیان لەناو ئەنجومەنی ئاسایش بڕیارێك بەناوی ناوچەی ئارام‌و پاراستنی كەمایەتیەكان‌و یان باكورو‌و رۆژهەڵاتی فورات دەردەكەن‌و سوریاو توركیا‌و روسیایش دەخەنە ناو تەڵەیەكی گەورەوە، وەك ئەوەی دوای كشانەوەی ئەمریكا بەهۆی هێڵی سی‌و شەش بە عێراقیان كرد؟. دەشێت هەر خۆیان مەیدانەكە بۆ توركیا چۆڵ بكەن، بڵێن فەرموو كورد بكوژە، كوردستان داگیربكە، وەرە ناو سوریا..بەڵام دوایی توند قوڕگی بگرن. مادام ئەزمونی لەمجۆرە هەیە دەشێت قەناعەتێك بەم گۆشەیە بكەین. ئەمە لەبەر خاتری چاوی جوانی كورد نیە، بەڵكو ئەردۆغان‌و ستافەكەی قاچیان زۆر لەبەڕەكەی خۆیان راكێشاوە.\nروسیا زۆر بە دوورخستنەوەی توركیا لە ئەمریكا ماندوو بووە، چاوپۆشی زۆری لە كردەوەكانی توركیا كرد، هەموو هەوڵێك دەدات توركیا ببێتە هاوبەشێكی ستراتیژی بۆ روسیا، هەر بۆ نمونە سیستەمی موشەكی ئێس 300 دەفرۆشێتە توركیا، كە ئەمریكای زۆر هەراسان كردووە. لەهەموو بابەت‌و سیناریۆو سیاسەتەكانی ناو سوریا، روسەكان دەستی توركیایان راكێشاوەو كورسی گرنگیان داتەوە توركەكان، بۆیە كاتێك توركیا موشەكی پاتریۆت لەئەمریكا دەكڕێت، كاتێك لە ئەمریكا نزیك دەبێتەوە، روسیا ئەگەر هیچ نەكات، خۆ دەبێت ئەوەی چەندین ساڵە لە سوریا بۆی تەنازوول كردووە، لێی وەربگرێتەوە. بۆیە نزیك بونەوەی ئەمریكاو توركیا، دەرفەت دروست دەكات، ئەمجارە كوردو روسیا لەیەكتر نزیك ببنەوە، توركیا ناتوانێت هاوسەنگی ئەمریكاو روسیا بەمجۆرەی ئێستا رابگرێت، روسیا لە توركیا قبوڵ ناكات تەواوی رۆژهەڵاتی فوڕات‌و باكوری سوریا داگیربكات‌و هەیمەنەی گەورەی خۆی دروست بكات، ئەوەی لە عەفرین بۆی كرد، بۆ خاتری ئەوەبوو لە ئەمریكا دووركەوێتەوە، بەڵام كاتێك دەچێت موشەكی پاتریۆتی ئەمریكی دەكڕێت، مانای پێچەوانە بونەوەی هاوكێشەكانە، ئەمەش دەرفەتی ئەوە دەداتە كورد لەسوریا بەهۆی روسەكان زەبر لە توركیا بوەشێنێت‌و بەرگری بكات، بە كۆمەكی روسەكان. ئەمەش بەرژەوەندی روس دروستی دەكات، نەوەكو چاوی جوانی كورد؟؟.\nسەرچاوەكانی ناو كۆشكی سپی، ئاماژە بەوە دەكەن، كە تەواوی راوێژكارەكانی كۆشكی سپی، جۆن بۆڵتۆن راوێژكاری ئاسایشی ئەمریكا، زۆرێك لە ژەنەڕاڵ‌و ئەفسەرەكان، زۆرێك لە گۆنكرێسمانەكان، زۆر دژی ئەم بڕیارەی سەرۆك ترەمپن، ناكۆكی زۆر لەم بارەیەوە هەیە، ئەمەش دۆخێكی هەستیار دروست دەكات، كە كورد لەسوریا هەوڵ بدات، ئەم دۆخە هەستیارەی ئەمریكا باش مامەڵە بكات، لانی كەم مانەوەی ئەو هێزانەی كە بڕیاربوو ناوچەیەكی ئارام لەنێوان تورك‌و كورد دروست بكەن لەرۆژئاوای كوردستان. واتە نابێت بڕیاری كۆتایی بدەین، لەسەر خیانەتی ئەمریكا لە بەجێهێشتنی كورد بەتەنیا لەناو گەلەگورگی ناوچەكە، واقیعییە ئەگەر بڕوامان بەوە بێت، هێزە نێودەوڵەتیەكان رێگا نەدەن قەسابخانەی كورد دروست بێت، چونكە ئاسایش‌و بەرژەوەندی خۆیان وا دەخوازێت، هەر زوو بەریتانیا رەخنەی لەم بڕیارە گرت، ئیسرائیل دژ بوو، ئەوروپیەكان مەترسیان هەیە. یەكێك لە راوێژكارەكانی كۆشكی سپی گوتی: كشانەوەی ئەمریكا لە سوریا لێدانە لە هاوپەیمانیەتی عەرەبی-ئەمریكی، عەرەبەكان نایانەوێت ئێران‌و توركیا كەڵەگای ناو سوریا بن، چونكە پانتایی جیۆسیاسی خۆی هەیە كە هەڕەشەی راستەوخۆن بۆ ئەمنی عەرەب. ئەمەش گۆشەیەكی دیكەیە، كە قسە زۆر هەڵدەگرێت.\nكورد كارەكتەرێكی نا دەوڵەتیە، گروپە، دەوڵەت نیە، كیانی فەرمی نیە، وەك نوێنەری ئەمریكا بۆ كاروباری سوریا وا وەسفی كردین، كە گوتی. مامەڵەی ئێمە لەگەڵ ئەم گروپە نا دەوڵەتیانە، تاكتیكیە، هەر كاتێك ئیشمان پێ نەمان، وازیان لێ دەهێنین‌و دەوڵەتێكی بەهێزی وەكو توركیا بەمانە ناگۆڕینەوە. ئەمە راستە..بەڵام جێگای باوەڕ نیە بۆ كورد، لەبەرچی؟ بۆ نمونە ئێستا جەنگەكانی ناوچەكەو جیهان، یان بڵێم سیاسەت گروپە نا دەوڵەتیەكان دەیكەن‌و ئەنجامی دەدەن، حوسیەكان لەیەمەن، حزب اللە لە لوبنان، حەشدی شەعبی لە عێراق، بەرەی نوصرەو شام لە سوریا، پەیەدەو سوریای دیموكرات لە سوریا، لەهەموشی گرنگتر داعش، داعش گروپێكی نادەوڵەتی بوو كە ئەمریكاو جیهانی هێنایە سەرخەت، بۆیە گروپە نا دەوڵەتیەكان زۆر گرنگن‌و ئەمریكا راست ناكات، گەلی كورد لەسوریا بەمجۆرە سیاسەتانە نابێت مەوقیعی گرنگی خۆی لە بیر بچێت. بەمجۆرە بێت كە ئەمریكا سوریا جێبهێڵێت، توركیا بێتە ناو خاكی رۆژئاوای كوردستان، هەمان مانای هەیە، چۆن؟ چۆن سەربازەكانی ئەمریكا بۆ دەوڵەتی سوریا بیانین، سەربازی توركیش بیانین، هەر دەبێت لەناو سوریا بڕۆنە دەرەوە.\nراست ناكەین ئەگەر بڵێین كشانەوەی ئەمریكا لە سوریا، كاریگەری مەعنەوی‌و دەرونی لەسەر كورد نابێت، وەك لە گۆشەی یەكەم رونم كردەوە، بەڵام شتێك هەیە هێز دەبەخشێتە من، ئەویش لێدوانی بەرپرسانی رۆژئاوای كوردستانە، كە ساڵانی رابردووش هەمیشە گوتویانە تەنها پشت بە گەلی خۆمان دەبەستین‌و دەزانین روسیا‌و ئەمریكا تاسەر دۆستی ئێمە نین، تەنها گەل سەرچاوەی پشتیوانیە، بەس كێشەكە ئەوەیە ئایا ئێمەی كورد بەرگەی ئەم هەموو چەك‌و چۆڵ‌و فڕۆكەو سوپا‌و دەوڵەتە دەگرین، لەلایەك هەڕەشەكانی توركیا، لەلایەك گورگەكەی دیمەشق كە بەردەوام نكۆڵی لە بونی جوگرافیاو كیانی كوردی دەكات لەناو سوریا؟؟ ئیرادەی كورد نابێت تێك بشكێت، دوای كۆڕەوی گەورەی كورد، كیانی كوردی لەدایك بوو كە كەس چاوەڕێی نەدەكرد. كەواتە وەك چۆن رابردوو نەتواینەوە، داهاتوش بەردەوام دەبین.\nمن دڵنیام گۆشەی دیكەش لە داهاتوو لەسەر پرسی كورد، لەسوریا‌و عێراق‌و توركیاو ئێران، زۆر دێنە ناو باسو خواسەوە، جارێ ئەمە با سەرەتایەك بێت.\nPrevious ناسنامەی ئەدەبی …. عەبدولموتەلیب عەبدوڵڵا\nNext هەڵبژاردن … کەنعان مەدحەت\nهه‌رچه‌ند بگه‌ڕێن شار و وڵاتان … عه‌زیز ڕه‌ئووف\nکۆڵبە فر… مەولود ئیبراهیم حەسەن\nشوناسی پارتی له نێوان تۆتالیتارییه‌ت و دیكتاتۆرییه‌ت … 2… ڕزگار عه‌لی\nچەند کۆپلە شیعرێک.. نەوزاد بەندی\nلە باوکەوە بۆ کوڕ و برازا: گەمەی بەرژەوەندیەکان لە تارمایی هەرەتەکردنی گەلدا … شاخەوان شۆڕش\nدیمەنێکی دڵگیر.. عەلی حەمەڕەشید\nکێشەکانی مرۆڤایەتی لە دیدی فەیلەسوفی ئیسرائیلی یووڤاڵ نوح هەراری – یەوە


نۆکیاهێمایەکی پیرۆز دەفرۆشێت | kurditgroup\nنۆکیاهێمایەکی پیرۆز دەفرۆشێت\nبەپێی[url=http://www.ft.com/home/europe] Financial Times[/url] نۆکیا بە نیازە نیمچەکۆمپانیای Vertu بفرۆشێت بۆ سوڕانەوەی کەشتییەکەی لەو بارودۆخەی تێیکەوتووە، Vertu ئەو کۆمپانیایە کە خاوەنی گرانترین تەلەفۆنی دەستییە لەجیهاندا.\nلەماوەی پێنج ساڵی ڕابردوودا کۆمپانیای بەرهەمهێنی تەلەفۆنی دەستی نۆکیا، ڕیژەی 90% بەهای بازاڕی لەدەستداوە، بۆیە دەیانەوێت بارەکەیان ڕاستبکەنەوە.\nبۆ ئەم مەبستەش سندوقی پشکی (Permira) ی بەریتانی 200 ملیۆن یۆرۆی هێناوەتە سەر مێز بۆ کڕینی ئەم هێما بەهادارەی نۆکیا، Permira خاوەنی ژمارەیەک کۆمپانیای هێماداری جلوبەرگیشە، لەوانە: Hugo Boss و Valentino.\nVertu یەکەم کۆمپانیا بوو تەلەفۆنی دەستی گران بەها بۆ دەوڵمەندەکانی جیهان بەرهەم دەهێنێت کە نۆکیا لە ساڵی 1998 بووە خاوەنی ، ئەم تەلەفۆنە دەستکردە گران بەهایە نرخی دەگاتە نزیکەی 200 هەزار پاوەن، چونکە لە زۆر مادەی گرانبەهای وەکو ئاڵتوون و ئەڵماس دروستکراوە.\nئەم تەلەفۆنانە مۆنیتۆرەکانیان لەمادەی کریستاڵ دروستکراون و تەختەکلیلەکانیشیان لە یاقوت دروستکراون، زەنگەکانیشیان لە مۆسیقای ئۆرکستراو گرووپە موزیکە بەناوبانگەکان هەڵبژێردراون، هەروها کۆمپانیاکە گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای بەناوبانگی ئۆتۆمبیل، فیراری هەیە.\nکۆمپانیای Vertu ڕیژەی فرۆشی ساڵانەی لەنێوان 200 بۆ 300 ملیۆن یۆرۆدایە و بازاڕی فرۆشی زیاتر لە 60 وڵاتی جیهاندا هەیە، بەڵام دابەزینی بازاڕی نۆکیا ناچاری کردووە بۆ کەمکردنەوەی خەرجییەکانی.\nنۆکیا لە ساڵی 2007 بەهای پشکەکانی 110 ملیار یۆرۆ بوو، بەڵام ئێستا دابەزیووە بۆ پلەی چوارەم کۆمپانیای فینەلندی لەدوای Fortum و Kone وە Sampo و بەهای کۆمپانیاکە رۆژ لەدوای ڕۆژ ڕوو لەدابەزینە.\nگشتی خەتای مایكرۆسۆفتە ئەگینا ئەم كومپانیا وای لێنەئەهات ئەو بیل جیتسەیە . ئەوە ٥ ساڵە موبایلێكی بەمنە رۆژ لەگەڵ رۆژ باشتر كار دەكات .\nMS ڕووبکاتە هەر شوێنێ وێرانی ئەکا.


دوای 30 ساڵ دەسەڵاتی بەشیر کۆتایی پێهێنرا\nعومه‌ر حه‌سه‌ن به‌شیر\n227 جار بینراوە 11/4/2019 03:56 PM\nعادل مه‌حجوب وه‌زیری به‌رهه‌مهێنان و سه‌رچاوه‌كانی ئابوری له ویلایه‌تی باكووری دارفور و سه‌رچاوه حكومییه‌كانی سوودان ئاماژه‌یان به‌وه‌كردوه، كه به‌شیر له ده‌سه‌ڵاتدا نه‌ماوه و گفتوگۆ و راوێژیش به‌رده‌وامه بۆ پێكهێنانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ربازی بۆ وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵاتی وڵاته‌كه.\nسه‌رچاوه‌كانی سودان ئاماژه‌یان به‌وه‌شكردوه، كه به‌شیری ته‌مه‌ن 75 ساڵ له‌نێو كۆشكی سه‌رۆكایه‌تیدایه و ده‌ستبه‌سه‌ره.\nسه‌ره‌تای خۆپیشاندانه‌كانی سوودان له 19ی كانوونی یه‌كه‌می 2018 ده‌ستیان پێكرد به هۆی گرانبوونی نرخی نان و خراپی ره‌وشی ئابووری له وڵاتدا و دواتر خۆپیشانده‌ران داواكارییان زیاتر كرد و درووشمی لاچوونی عومه‌ر حه‌سه‌ن به‌شیریان له ده‌سه‌ڵات به‌رز كرده‌وه.\nله ساڵی 1989دا عومه‌ر حه‌سه‌ن به‌شیر كوده‌تایه‌كی سه‌ربازیی به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وكاتی سوداندا كرد و له‌وكاته‌شه‌وه تا ئه‌مڕۆ، كه له پۆسته‌كه‌ی دورخرایه‌وه، ته‌نها له ساڵی 2010دا هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی رێكخست و له‌وێشدا ئۆپۆزسیۆن به‌هۆی پێشێلكاری و ساخته‌كردنه‌وه له پرۆسه‌كه كشایه‌وه.


ئایا ڕووکردنە قیبلە یان پشت تێکردنى لە کاتى سەرئاودا تەنها لەدەشت و سەحرا دروست نیە یان لەماڵیدا هەر نابێ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nپاك و خاوێنىئادابەکانى چونە سەرئاوئایا ڕووکردنە قیبلە یان پشت تێکردنى لە کاتى سەرئاودا تەنها لەدەشت و سەحرا دروست نیە یان لەماڵیدا هەر نابێ؟\nئایا ڕووکردنە قیبلە یان پشت تێکردنى لە کاتى سەرئاودا تەنها لەدەشت و سەحرا دروست نیە یان لەماڵیدا هەر نابێ؟\nدروست نییە ڕوو بكاتە قیبلە و پشتی تێ بكات نە لە دەشتایی و نە لە نێو خانویشدا :\nموسڵمان ئەبێ (قيبله) بە گەورە دابنێ لەكاتی سەرئاوكردندا بەشێوەیەك نە پێشی تێ بكا و نە پاشی، بە پێ‌ی ئەو (حديث)ەی ئەبی هوڕەیڕە خوا لێی ڕازی بێت كە دەفەرمووێت: پێغەمبەر ﷺ فەرموویەتی: (إذَا جَلَسَ أحَدُكُم لِحَاجَتِهِ فَلا يَستَقبِل القِبلَةَ وَلا يَستَدبِرهَا) رواه أحمد ومسلم.\nواتە: ئەگەر كەسێك ویستی دەست بە ئاو بگەیەنێت با نە پێش و نە پاشی نە كاتە قیبلە.\nوەهەروەها لەبەر فەرموودەی أبو أیوبی ئەنصاری ڕەزای خوای لێ بێ كە پێغەمبەری خوا ﷺ فەرموویەتی :\n(إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا بِبَوْلٍ وَلاَ غَائِطٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا) (مُختصر صحيح مسلم ) .\nقَالَ أَبُو أَيُّوبَ : (فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ قِبَلَ الْقِبْلَةِ ، فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ تَعَالَى) (متفق عليه ).\nواتە : پێغەمبەر (ﷺ) فەرموویەتی : ئەگەر چوونە سەرئاو ئەوا نە روو لە قیبلە بكەن و نە پشتیشی تێ‌بكەن نە بە میز كردن و بە پیسی كردنیش بەڵكو روو لە خۆرهەڵات یان خۆرئاوا بكەن ، (أَبُو أَيُّوب) دەڵێت : جا ئێمە ڕۆیشتین بۆ شام و ئاودەستانێكمان بینی كەوا رووەو قیبلە دروست كرابوون ، بۆیە ئێمەش خۆمان لادەدا و داوای لـێ خۆشبوونمان لە خوای گەورە دەكرد .\nشێخ ئەلبانی ڕەحمەتی خوای لێ بێ دەفەرموێ : قسەی ڕاستتر ئەوەیە كە بە ڕو كردنە قیبلەو پشت تێ كردنی لەكاتی سەرئاوكردندا حەرامە بە گشتی چ لە بیابان و چ لە ناو خانوودا.\nوە هەروەها فەرموێ : ئەوەی پشتیوانی ئەو گشتی یەتی یە دەكات ئەو فەرموودانەیە كە هاتووە لە بارەی تف كردن بە ڕووی قیبلەوە لەناوەوەو دەرەوی مزگەوت. لەوانە: «مَن تَفَل تِجَاهَ القِبلَةِ جَاءَ يَومَ القِيَامَةِ وَتَفلَتُهُ بَينَ عَينَيه» كە تەخریج كراوە لە (الصحیحە 222و223)دا. واتە هەركەس ڕوەو قیبلە تف بكات لە ڕۆژی قیامەتدا كاتێ دێت تفەكە بەناو چاویەوەیەتی.\nوە نەوەوی ڕەحمەتی خوای لێ بێت تەئكیدی كردووە كە دروست نی‌یە لە هەموو حاڵێكدا، لەناو نوێژ و دەرەوەی نوێژ، لە مزگەوت یا جگە لە مزگەوت، وەك لەوێدا لێوەیم نەقڵ كردووە، وە صەنعانیش هەروا دەفەرمووێت.\nجا ئەگەر تف كردن بە ڕووی قیبلە لْە خانوودا قەدەغەو حەرام كرابێت، دەی نابێت میز كردن و پیسی كردن بە ڕوویدا لەپێش تریش بێت لە حەرامی دا؟ (فَاعتَبِرُوا يَا أُولِي الأبصَار) (تمام المنة).\nحوکمی ميزکردن بە پێوە چیە؟ ئایا میز كردن بە پێوە جائیزە؟ حوکمی نوێژ کردن لەکاتى تەنگاوی دا ئایا دروستە لە سەرئاودا وەڵامی بانگبێژ بدرێتەوە؟ حوكمى میزكردن بە پێوە واتە بەڕاوەستانەوە\nسەردان: ١,٩٤٧ بەش: ئادابەکانى چونە سەرئاو\nپرسیاری دواترئامۆژگاریتان چیە بۆ ئەو کەسانەى کە گوێ لە هەموو کەسێک دەگرن ؟ وە ترسناکی بانگخوازانی گومڕا چیە لەسەر خەڵکی ؟پرسیاری پێشترحوکمی منداڵی بلوری چیە کە ئاوی پیاوەکە بەئامێری تایبەت لەڕەحمی ئافرەتەکەدا دەچێنرێت؟


نیگەرانی رێکخراوی نێونەتەوەیی بە هۆی سەرکووتی خۆپیشاندانەکان و زیاد بوونی رێژەی سێدارە لە ئێران\nرێکخراوی نێونەتەوەیی لە راپۆرتی نوێی خۆیدا لەسەر پێشێلکاری بەربڵاوی مافی مرۆڤ لە ئێران، لەوانە سەرکووتی خۆپیشاندانە جەماوەرییەکان، چوونەسەرەوی رێژەی سێدارە، زیادبوونی گیانلەدەستدانی زیندانیان بە هۆی تووندوتیژی یاخود کەمتەرخەمی بەرپرسانی هەردوو دەزگای داد و زیندانەکان، بەردەوامی ئەشکەنجە و پێشوەچوونی نامرۆڤانەی دادگاکانی ژێر دەسەڵاتی رژیمی ئێران بە چڕ و پڕی نیگەرانی خۆی دەربڕی.\nنێدا ئێلناشف، جێگری کۆمیسیاری باڵای رێکخراوی نێونەتوەیی مافی مرۆڤ، ئاماژەی بە وردەکارییەکانی ئەم راپۆرتەدا، لەوانە پیشێلکاری مافی مرۆڤ و سەرکووتی خۆپیشانداندانە ناڕەزایەتییەکان لە ئێران کە بۆ بابەتەکانی کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابووری لە ماوەی یەک ساڵی رابردوو ئیدانە کرد.\nئێلناشف زیادیشی کرد: ((لە مانگەکانی ئاوریل و مەی ساڵی ٢٠٢٢ی زاینیی لانیکەم ٥٥کەس، لاوانە مامۆستایان، پارێزەران، چالاکوانانی مافی کرێکاری و خوێندکاران لە خۆپیشاندانکەندا دەستبەسەر کراون، کە زۆربەی لەوانە بە تۆمەتی هەڕەشەی ئەمنییەتی میللی تۆمەتبار کراون.\nشایانی باسە کە بە پیێ راپۆرتی ریکخراوی نێونەتەوەیی، بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ سەرکووتی خۆپیشاندانەکان لەو هێزانە کەڵکی وەرگرتووە کە جلی مەدەنییان لەبەردایە، و کووشتنی هاووڵاتییان پەیوەندی دەدات بە خۆپیشاندەران.\nهەروەتر ئەم راپۆرتە ئاماژەی بەوەدا کە هێزە چەکدارەکانی سەربەکۆماری ئیسلامی ئێران لە پەراوێزی خۆپیشاندانەکان منداڵان دەکەنە ئامانجی گوللەی چەکەکانیان.


رۆبۆته‌كان وا هاتن\n9/7/2019 04:00 PM\nرۆبۆته‌كان وا هاتن ناونیشانی كتێبێكی تازه‌ی ئه‌ندرێ ئه‌ندرێ ئۆپنهایمه‌ر نووسه‌ری ئه‌رجه‌نتینییه كه باس له زاڵبوونی رۆبۆته‌كان ده‌كات به‌سه‌ر ژیانی گشتی مرۆڤ له ئاینده‌دا، به تایبه‌تی له مه‌سه‌له‌ی هه‌لی كاردا، كه چاوه‌ڕوان ده‌كرێت به‌شێكی زۆری هه‌لی كار له ده‌ست مرۆڤ بچێت‌و رۆبۆت له جێگه‌ی داده‌نرێت.\nنووسه‌ر له‌و كتێبه‌دا هێڵێكی نوێ ده‌كێشێت له نێوان ره‌شبینی‌و گه‌شبینیدا سه‌باره‌ت به ته‌كنۆلۆژیا، ئه‌و هێڵه‌ش ره‌نگه بۆ ماوه‌یه‌ك ئازارشكێن بێت له‌به‌رامبه‌ر لێشاوی ته‌كنۆلۆژیای رۆبۆته‌كاندا. به‌ڵام ئه‌وه‌ش كاتییه‌و پێشكه‌وتنه خێراكان هه‌ندێك دیارده‌و نه‌خۆشی له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌هێنن، وه‌ك گۆشه‌گیری‌و خه‌مۆكی.\nنووسه‌ر له‌و كتێبه‌دا به روونی باس له‌وه ده‌كات كه زۆربوونی رۆبۆته‌كان له هه‌ر بوارێك له بواره‌كانی كار‌و ژیانی مرۆڤدا مه‌ترسی‌و كاریگه‌ری بومه‌له‌رزه ئاسا دێنێته ئاراوه. چونكه به هاتنی رۆبۆته‌كان ژماره‌یه‌كی زۆر له مرۆڤ له شاگردی چێشتخانه‌وه بگره تا ده‌گات به ئه‌ندازیار‌و پزیش‌و پارێزه‌ر بێكار ده‌بن.یه‌كێكی تر له كێشه‌كان به تێپه‌ڕبوونی كات‌و دوای پێشكه‌وتنێكی زۆر ئاوه‌زی مرۆڤ توانای جیاكردنه‌وه‌ی واقیع‌و خه‌یاڵ له‌ده‌ست ده‌دات.\nخاك- كوردستانی نوێ


9/17/2020 4:02:19 PM\n4413 جار خوێندراوەتەوە\nتیرۆر ئەگەر کەسێک یان گروپێک ئەنجامی بدەن، زۆر جێگەی نیگەرانی و ترسێکی گەورە نییە، لەبەرئەوەی کارەکانیان سنوردار و زوو دەتوانرێت ئاشکرا بکرێت و لەناو ببرێت و زۆر بەردەوام نابێت.\nمەترسی گەورەی تیرۆر ئەوکاتە زۆر مەترسیدارە کە لەلایەن حکومەت و دەسەڵاتەکانەوە پەیڕەو بکرێت لەبەرئەوەی کارە ترۆریستیەکانی ئەو دەسەڵاتە زۆرتر دەخایەنێت و ھیچ کارێکی تیرۆر و تۆقاندن کە ئەنجام دەدرێت ناتوانرێت ئاشکرا بکرێت، کەیسەکانیان بە داخراویی دەمێنێتەوە ھەتا ئەو دەسەڵاتە لەسەر کورسی حوکم بکات.\nسەردەشت عوسمان و سۆرانی مامە حەمە، کاوە گەرمیانی، ویداد حسێن، تاریقی بەقاڵ، ئامانج بابانی، مامۆستا وشیار شەھیدانی حەڤدەی شوبات و ڕۆژانی دوایی، لیستەکە درێژە و کراوەیە و بەردەوامشە.\nھەموو ئەم تیرۆر و تەسفیەکردنانە کە لەلایەن کەسانی سەر بە دەسەڵات ئەنجام دراون تا ئێستا حکومەت بکەری یەک کاری تیرۆریستی ئاشکرا نەکردوە!\nتا ئێستا کەیسەکانیان بە داخراوی ماوەتەوە، تا بکەری ئەم کارە تیرۆریستیانە لەدەسەڵاتدابن دەسەڵات پشتگیریان لێبکات ھەر بەداخراویش دەمێنێتەوە.\nخوشکەکەی تاریقی بەقاڵ لە بەردەم کەناڵەکاندا وتی: تاوانبارەکان لەناو مەحکەمە و لەبەردەم حاکم وتویانە ئێمە تاریقی بەقاڵمان نەکوشتوە (پێدەچێت وابێت!) لەژێر ئەشکەنجەیا وتومانە ئێمە کوشتومانە!\nباشە ئەگەر ئەمان نەیانکوشتوە، ئەی کێ شوێنی شاردنەوەی تەرمەکەی تاریقی بەقاڵی زانی و چون لەوشوێنەدا تەرمەکەیان دەرھێنایەوە!\nئەم قسەیە دانپیانانێکی مەترسیدارە، ئەم باندە تاوانەکانی تریان ڕەت نەکردووەتەوە، تەنیا ئەم تاوانە نەبێت!\nھەر لەم قسەیەوە کارێکی خراپتر کە کەس گرنگی پێنەدا و بەلاشیانەوە گرنگ نەبوو و ھیچ قسەیەکیشی لەسەرنەکرا، تەنانەت ڕاگەیاندنەکانیش ھیچ بەدواداچونێکیان بۆ ئەم قسە مەترسیدارانە نەکرد، بوونی ئەشکەنجە لە بەندیخانەکان، ئەم قسەیەش لەبەردەم دادگا و حاکم دەوترێت بەبێ ئەوەی حاکمێک بەدواداچون بۆ ئەم کارە قێزەونەی دەزگا ئەمنیەکان بکات، بیسەلمێنێت ئایا بەڕاست ئەشکەنجەدان لە زیندانەکان بوونی ھەیە یان نەخێر بوونی نییە؟\nبەداخەوە دادگاکانیشمان بونەتە بەشێک لەو سیستمە فاشی و قەمعیەی لەپێناو مانەوەی خۆی ئامادەیە ھەموو کارێکی تیرۆر و تۆقاندن و ئەشکەنجەدان ئەنجام بدات.\nئەمیش بەھەمان شێوە، کاری قاچاخچێتی ئەگەر کەسێک یان چەند کەسێک ئەنجامی بدەن زۆر مەترسیدار نیە و دەتوانرێت بە ئاسانی ڕێگەی لێبگیرێت و کاریگەری زۆر خراپ و مەترسیداری نییە لەسەر ئاسایشی ئابوری وڵات، بەڵام کاتێک کەسانی دەسەڵاتدار بەرپرسانی حکومی و حزبی بەپشتوانی و چاوپۆشی دەزگاکانی حکومەت، دەستدەکات بە کاری قاچاخچێتی ئەوا وڵات بەرەو وێرانە دەبەن و مەترسیەکی گەورەیە بۆ سەر ئاسایشی ئابوری و ژیان و گوزەرانی ھاوڵاتیان.\nھەر لە قاچاخ بردنەدەرەوەی نەوت و سامانی گشتی وڵات و ھێنانی کاڵای قاچاخ و بەسەرچوو یاساغ تاکو قاچاخچێتی بە مادەی ھۆشبەر.\nسەرەڕای ئەوەی ئەم جۆرە لە قاچاخچێتیکردنە نە ئاشکرا دەکرێت نەدەتوانرێت کۆتای پێبھێنرێت ڕۆژ بە ڕۆژیش تا دێت فراوانتر و زۆرتریش دەبێت.\nئەمەش وڵات بەرەو لێواری ھەرس دەبات، گرفتەکە کاتێک قوڵتر و وێرانکاری زیاتر دەچێت کە بەرپرس و ھێزی ئەمنی و چەکدار و ھێزی میلیشیای سەر بە حزبە دەسەڵاتدارەکان لەپشتی ئەم قاچاخچێتیەوە بن.\nحکومەتێک بۆ دزیکردنیان بۆ پشتوانیکردن لە دزە گەورەکان!\nھەر کەسێک یان دەسەڵاتێک چاوپۆشی لە دزیکردن لە داھاتی گشتی بکات ئەوا بێگومان ئەویش بەشدارە لە دزیکردنەکە با ھیچیش وەرنەگرێت لەو پارە و مڵک و ماڵەی دەدزرێت.\nوەک ئەوەی ئێستا دەسەڵاتداران بەڕێگای جۆراوجۆر دزی لە داھاتی گشتی دەکەن لە نەوت و داھاتی ناوخۆ و گومرگەکان و ئەو پارانەشی لە بەغدادەوە بۆ موچە دەنێردرێت بە ئاشکرا و بەڕۆژی ڕوناک و ھیچ باکیشیان بەکەس نیە، لەبەرئەوەی کۆمەڵێک کەس و لایەن پشتگیریان دەکەن و ئەوانیش بەرامبەر ئەم پشتگیریە پۆست و شتێک پارەیان پێدەدەن.\nئەم سێ خەسڵەتە تیرۆر قاچاخچێتی دزی تەنیا لە گروپە مافیاکان بونی ھەیە.\nلە ڕاستیدا ئەوەی ئێستا دەسەڵاتی بەدەستە حکومەت نییە، بەڵکو گروپێکی مافیاییە و لەژێر ناوی حکومەتدا.


11:01 - 10/03/2020\nكاریگەرییەكانی كەلتوور لە سەر زمان و بە پێچەوانەوە\nزانایان ئەوەیان بۆ یەكلایی بووەتەوە كە کۆمەڵێک خەڵک جالەکۆمەڵگایەکدا بن یان سەربە قەوم ونەتەوەیەک، ئەگەر کەلتوورێکی هاوبەشیان هەبێت، بەزمانێکی هاوبەش قسەدەکەن. ئەمە ئەو راستییە نیشان دەدات کە زمان و کەلتوور پەیوەندیی زۆریان هەیە.\nلەمێژە پەیوەندی نێوان زمان وکەلتوور بووەتە جێگای تێڕامان ومشتومڕی زمانناسان، کۆمەڵناسان، مرۆڤناس وفەیلەسۆفەکان. بەڵام هێشتا ئەوپرسیارانەی کە لەبارەی پەیوەندی زمان وکەلتوورەوە هەیە کۆتایی پێنەهاتووە،کە ئایا زمان کەلتوور دیاری دەکات یان کەلتوور زمان دەسنیشان دەکات؟ ئایا یەکیان لەهەناوی ئەویتردایە؟ لەیەکتر سەرچاوە دەگرن؟ یان دووشتی لێک جیان؟ئایا دووڕووی دراوێکن؟ ئەی کاریگەرییان لەسەر یەکتر چۆنە؟و....\nلەم وتارەدا هەوڵ دەدرێت پاش باسکردن لەزمان وکەلتوور،لەژێر رووناکی بۆچوونە جیاوازەکاندا هەم باس لەپەیوەندی نێوان ئەم چەمکانە بکرێ وهەم وەڵامی پرسیارەکان روون بێتەوە.\nمێژووی پەیدابوونی زمان لە ژیانی مرۆڤدا بە وردی دەسنیشان ناکرێ، بەڵام زمانناسان لەنێوان پێنج سەد هەزار بۆ یەک ملیۆن ساڵ بەرلەئێستا دەیخەمڵێنن. ئەوان باوەڕیان وایە ئەو دەورو نەقشەی کە زمان لە ماوەی دە هەزارساڵی رابردوودا گێڕاویەتی زۆر زیاترە لەو نەقشەی کەلە تەواوی ماوەی ژیانی دوورودرێژی مرۆڤدا هەیبووە. رەنگە زمان لەسەر بنەمای سوودو قازانجیبەرامبەرو پەیوەندی دروست بووبێت، بەهەرحاڵ کۆمەڵگا زمانی سەپاند بەسەرتاکداو بەیەکێک لەنیشانەکانی ژیانی کۆمەڵایەتی دادەنرێت.\nزمان لەکۆمەڵێک هێماو رێسای زارەکی ونووسینەکی پێکهاتووە کە تێکەڵی وکۆی ئەمانە مانا بەرهەمدێنی وپەیوەندی نێوان تاکەکان دادەمەزرێنێت. یان روونتر بێژین، زمان لەسێ بەشی دەنگ و وشەو رێزمان دروست دەبێت. لەروانگەی زمانناسانەوە ئەو شتەی کە زمانێک لەزمانێکی تر جیا دەکاتەوە، پێکهاتەی رێزمان ودەنگە، نەک وشەکان. بەڵام هەر ئەم دەنگ وریزمانە نابێتە پێوەرێک بۆ دیاریکردنی پیشکەوتن یان دواکەوتنی گەل ونەتەوەیەک، بەڵکو ئەوە وشەکانی زمانە کە ئاستی کەلتوورو شارستانیەتی کۆمەڵگاکان دیاری دەکات.وشەکانی زمان ریزبەندێکی دوورودریژە لەو ناوانەی کەخەلکی هەرکۆمەڵگایەک بۆ کەرەستەو کەلوپەل ورووداو ودیاردەکانی دەوروبەریان و بیرکردنەوەو ئەزموونی خۆیان و... بەکاری دەهێنن. ئەگەر وشە یان وشەگەلێک کە ئاماژەن بۆ دیاردەیەکی کەلتووری تایبەت، لەزمانێکدا هەبێت؛ بەومانایەیە کە ئەو دیاردەیە لەکەلتووری ئەو کۆمەڵگایەدا هەیە. بۆنموونە خەڵکانێک کەلە ناوچەشاخاوییەکان دەژین وشەی زۆر ودەوڵەمەندیان بۆ جۆرەکانی گژوگیا هەیەو لەبەرامبەردا ئەوانەی کەلەشارەکان دەژین وشەی زۆرتریان بۆ خزمەتگوزارییەکان پێیە. یان کاتێ ئیسکیمۆکان بیست ودوو وشەیان بۆ بەفر بارین هەیە، یانێ بیست ودوو جۆری جیاواز لە بەفر لەکەلتووری ئەواندا هەیە. یان رەنگە مامۆستایان وشەی زیاتریان بۆ '' قوتابی'' لابێت وەک لە خێزانەکان.\nکەلتوور چەمکێکی فرە رەهەندەو لەهەر گۆشەیەکەوە بۆی بروانیت، ماناو تێگەیشتنێکی ترت دەستدەکەوێت. هەربۆیە بەچەمکێکی ئاڵۆز دادەنرێت کە پیناسەی جۆراوجۆرو تەنانەت دژی یەکیشی بۆ کراوە. بەدڵنیاییەوە کۆمەڵناسان وزمانناسان وەک یەک سەیری کەلتوورناکەن .\nرەنگە پێناسەی ئێدواردتایلەر شتێکی گشتگیربێت کە پێیوایە: کەلتوور پێکهاتەیەکی ئاڵۆزە لە زانستەکان، باوەڕەکان، یاساکان، هونەرەکان، ئەخلاق وعادەتەکان وهەموو ئەو شتانەی کە تاک وەک ئەندامێکی کۆمەڵگا لە کۆمەڵگاکەی خۆیدا فێری دەبێت. کەوابوو کارو کاردانەوەکانی تاک وکۆمەڵ، باوەڕ، بەها، ئەدەب، هونەر،نەریت، سیاسەت و...هتد کۆمەڵێک لەو بەهاوبایەخانەن کە کەلتووری کۆمەڵگا پێکدێنن. بەڵام بۆ ئەم بابەتە باشتر وایە لە پێناسەی گودێناف بۆ کەلتوورکەڵک وەرگرین کە دەڵێت: '' کەلتوورزانستێکە لە کۆمەڵگادا فێری دەبین''. واتە مەعریفەیەکە بۆ ژیان کە هەموو تاکێک دەبێ هەیبێت یان باوەڕی پێبێت بۆ ئەوەی رەفتارو هەڵسوکەوتەکانی گونجاو و جێگای پەسەندی ئەندامانی کۆمەڵگا بێت. ئەم زانست ومەعریفەیە لێرەدا هەم بەمانای زانستی ''چیە'' یەو هەم بەمانای زانستی '' چۆنی'' یە. زانستی چیەکەی وەک زانستی بیرکاری، مێژوو، تەندروستی و....و زانستی چۆنیش کارامەییەکانە، وەک چۆنیەتی کەڵک وەرگرتن لەبیرکاری، خۆپاراستن لەنەخۆشی، مەلەکردن و... ئەم زانست ومەعریفەیەش لەرێگای زمانەوە فێری دەبین ولەرێگای پەیوەندی وزمانیشەوە لەنەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر دەگوازرێتەوە. کە دەوترێت کەلتوور زانستێکە لەرێگای کۆمەڵگاوە بەدەست دێت، یانێ کەلتوور بەشێکە لە یادگە، بەڵام ئەو بەشەیە لەیادگە کەلە رێگای کۆمەڵایەتییەوە بەدەست هاتووە؛ روونە لەم رێگایەشدا زمان هۆکاری سەرەکییە یان وەک هاروف دەڵێت زمان گەنجینەی کەلتوورە.\nپەیوەندی روون وئاشکرای نێوان کەلتوورو زمان هەرچەند سادەیە، بەڵام بەرێگە چارەیەکی سادە روون نابێتەوە. دەکرێ هەموو هەوڵ وبیرۆکەکان لەم بارەوە بەسەر دوو کۆمەڵدا دابەش بکرێت. بەشێک پێی وایە پەیوەندی لەنێوان زمان وکەلتووردا نیەو بەشی دیکەش کە زۆربەی بیرمەندان لەخۆدەگرێت باوەڕی بە پەیوەندی نێوان کەلتوورو زمان هەیە. هەندێ لەتوێژەرانی وەک دێسوسور لەسەر ئەو بڕوایەن کە زمان وکەلتوور لەرووی ناوەرۆک وئەنجامی کاروکردەیانەوە دوو دیاردەی لێک جیاوازن. ئەوان کەلتوور بەدەسکەوتێکی مرۆڤایەتی دەزانن بەڵام زمان نا، و لەم بەراوردکاریەدا روانگەی خۆیان بەم بەڵگە ژیرانەیە پاساو دەدەن کە: زمان سیستەمێکی نەمرە کە تەنیا بەهۆی یاساورێسای تایبەت بەخۆیەوە ئاراستە دەکرێت. یاساگەلێکە سەربەخۆیە لە هەلومەرجی کەلتووری وکۆمەڵایەتی و زمان لەودا خاوەنی ئەنجامی کاروکردەی تایبەت بە خۆیە.\nبەڵام رێبازی دووەم بیرمەندانێکی زیاتری لەخۆ کۆکردوەتەوەو باوەڕ وایە کە لەنێوان زمان وکولتووردا پەیوەندییەکی دوولایەنەو بەرامبەر هەیە، بەڵام لەو پەیوەندییەدا دەوری کامیان سەرەکی و زیاترە بۆچوونەکان جیاوازن.\nساپێرو ورف، بیرمەندانی ئەمریکی کە باوەڕیان بەپەیوەندی نێوان زمان وکەلتوور هەیە، لەوبروایەدان کە لەپەیوەندی نێوان زمان وکەلتووردا دەوری زمان چارەنووس سازترە. لەروانگەی ئەم بیرمەندانەوە زمان وکەلتوور وەک دوو زیندەوەر لە هاوگوزەرانیدان ولەو ژیانەدا ئەوە زمانەکەلە کەلتووردا گەشە دەکاو کەلتوور دەخاتەڕوو.\nمازلۆ باوەڕی وایە کە زمان وکەلتوورهەم کاریگەرییان لەسەر یەکترهەیەوهەم تایبەتمەندی وسیفاتی هاوبەشیان هەیە. ئەو پێی وایە کەلتووریش وەک زمان شێوەیەکە لە ئاگایی و فامی مرۆڤ کە رەنگدانەوەی تێگەیشتنی ئەوە لەجیهان. هەروەها پێی وایە کە بابەتی توێژینەوە لە هەردووی ئەم چەمکانەدا تاک وکۆمەڵ و،کەسایەتی وکۆمەڵگایەو، زمان وکەلتوور لەرەوتی دامەزراندنی پەیوەندی، دروست بوونی مرۆڤی کۆمەڵایەتی ودروست بوونی تواناییەکانی زماندا پێکەوە هاوکاری وپەیوەندی دوولایەنەیان هەیە.\nلەبەرامبەردا بیرمەندانی تر هەن کە دەوری کەلتوور بە گرنگتر دەزانن. بۆنموونە، نۆبڵ و دەیڤێدسۆن باوەڕیان وایە کە زمان داهێنانی کەلتوورە، چوون ئەوان زمان بە بەرهەمی دۆزینەوەی رەفتار دەزانن. هەروەها هاڵیدەی-ش پێی وایە زمان وپیکهاتەکەی رەنگدانەوەی ئەو وێژەو پەیڤە راستەقینانەن کە ئەنجامی کردەو ئەزموونن.\nریساگێر-یش پێی وایە کە زمان کەلتوورەو کەلتووریش زمانەو ئەم دوو دیاردەیە وەک دوو ڕووی دراوێک لێک جیانابنەوەو هێماو نیشانەی یەکترن.\nتێکەڵی زمان وکەلتوور\nخاڵێکی گرنگ کە رەنگە دروستربێت ئەوەیە کە زمان وکەلتوور یەکیەتییەکی لۆژیکی و پەیوەندییەکی دوولایەنەیان هەیەو هاوکات بوون وهەبوونیان بەندو بەستراوە بە پێکهێنەری سەربەخۆوە. زمان بەشێکی دانەبڕاوە لەکەلتوورو کولتووریش لە زماندا دەردەکەوێ وهەیە. ئەم دیاردانە لێک جیانابنە، چوونکە هەموو زمانێک بەرهەمی تانوپۆی کەلتوورێکی تایبەتەو لەهەناوی کەلتوورێکدا دروست دەبێت وهەموو کەلتوورێکیش لە چەق وناوەندی خۆیدا زمانێکی سروشتی لەخۆ دەگرێت. میناسۆڤا دەڵێت: زمان ئاوێنەی کەلتوورەو لەم ئاوێنەدا، نەتەنیا دونیای راستەقینە بەڵکو وشیاری کۆمەڵایەتی خەڵک، چۆنیەتی بیرکردنەوە، سیمای ژیان، رەمزی نیشتیمانی، داب ونەریت، بەهاو بنەماکانی ئەخلاق و تێگەیشتن لەجیهان و... دیارە. بەڕای شترۆس-یش؛ زمان هاوکات کە بەرهەمی کەلتوورە، پێکهێنەرێکی گرنگی کەلتوورەو مەرجی بوون وهەبوونی کەلتووریشە. هەربۆیە کەلتوور لە دووتۆ وکێلانی زماندا زیندووەوگەشە دەکات. لەدونیای ئەمڕۆدا قورسایی کەلتووری زارەکی و زمان زیاتربووە و مرۆڤ بەهۆی زمانەوە لەکەلتوورو چواردەوری خۆیدا زانیاری کۆدەکاتەوەو لەخۆڕا نیەکە ''هایدگەر'' زمان بە '' ماڵی ژیان'' ناو دەباو دەڵێت کە ''مرۆڤ لە زماندا نیستەجێ بووە''. هەروەها لەنێوان گەشەو ژیانەوەی زمان وکەلتووردا پەیوندی دوولایەنەو یەکگرتوویی تەواو هەیە. هەربۆیە لەهەر کوێ زمان وەستابێت، گەشەی کەلتووریش وەستاوەو لەهەرکوێش کەلتوورگەشەی کردبیت، یانێ هۆش وئەندیشەو یادگەو ماناو پەیوەندی گەشەیان کردبێت، ئەوا زمانیش لەگەشە کردندا بووە.\nلەپەراوێزی پەیوەندی زمان وکەلتووردا\nئاشکرایە کەلە ناو هەموو زیندەوەراندا تەنیا مرۆڤ خاوەنی کەلتوورە. بە بۆچوونی شارەزایانیش ئەم کەلتوورە، وەک دیاردەیەکی جڤاکی، لە هەموو کۆمەڵگاکاندا بۆ دوو بەشی ماددی ومەعنەوی دابەش دەکرێت. بەشی ماددی بەو کەرەستەو کەلوپەلانەی دەوترێت کە خەڵک بەهۆیانەوە ژیان دەکاو بەشی مەعنەویش بەو بەهاو باوەڕو روانگەیانەی دەوترێت کەتایبەتە بە تاک وکۆمەڵ. بۆنموونە موبایل کەرەستەوکەلتوورێکی ماددییە، بەڵام چۆنیەتی بەکارهێنانی کەلتوورێکی مەعنەوییە. دیاردە ماددییەکان بنەمای دیاردە مەعنەوییەکانن و گۆڕان لە پێکهاتەو چۆنیەتی کارکردنی دیاردەماددییەکاندا درەنگ یان زوو پێکهاتەو کردەی دیاردە مەعنەوییەکان تووشی گۆڕان دەکات. بەمانایەکی تر، هەر جۆرە گۆڕانێک، رەنگدانەوەی لە زمانی کۆمەڵگادا دەبینرێ وبەمجۆرە وشەگەلێک لەدایک دەبن، دەمرن یان دەگۆڕێن. بەڵام بەردەوام لەدایک بوونی وشەکان خێراتر لەمردنیان روو دەدات. کاتێ بەهۆی پەلاماری سەربازی وداگیرکاری، یان بەهۆی سیاسی، ئابووری، مەزهەبی و....هتد، کەلتووری کۆمەڵێک یان دەسەڵات و نەتەوەیەک بەسەرکۆمەڵگاو نەتەوەیەکی تردا زاڵ دەبێت ودەسەپێت، ئاسەواری ئەم زاڵ بوون وسەپاندنە لە زمانی لایەنی ژێردەستەو بەزیودا دەر دەکەوێ وهەرکاتێش هۆکارەکانی زاڵ بوون کە پاڵپشتی پەلاماری کەلتووری بوون، لەناوچوو یان کزبوو، ئەوا ئەو ئاسەوارەی کەبە جێی هێشتووە، خێراو بەپەلە لەناو ناچێت وئەگەر بە وریاییەوە ئیش بۆ ریشەکێشکردنی نەکرێت، رەنگە بۆ دەیان ساڵ وبگرە بۆ هەمیشە بمێنێتەوە. بۆنموونە، وشەگەلی ماشین وسەیارەو عەرەبانەو ئیزۆگام ورێکلام وبەلەدییەو بەدالەو..... زوو هاتەناو زمانی کوردی بەڵام پاش چەند سەد ساڵ لەداگیرکاری تورکانی عوسمانی هێشتا وشەکانی باشماخ وئاغجەلەروقەرەقۆل وقەرەتۆغان و... لەناو زمانی کوردیدا بەکار دەهێنرێن. رەنگە ئەمانە بەپەلاماری زمانێک بۆ سەر زمانێکی تر دابنرێت، بەڵام شارەزایان باوەریان وایە کە هیچ زمانێک ناکەوێتە بەر پەلاماری زمانیکی تر؛ بەڵکو کەلتووری نەتەوە یان کۆمەڵگایەک دەکەویتە ژێرکاریگەری و دەست ودەسەڵاتی کەلتوورێکی دیکەو ئاسەواری ئەم هێرش وپەلامارە کەلتوورییە، بەشیوەی کۆمەڵێک وشەی قەرزکراو لەلایەنی دەرەکی، لەناو وشەکانی زمانی کۆمەڵگاو کەلتووری پەلاماردراودا دەردەکەوێت.کاتێ ئەم شتە روو دەدات کۆمەڵگا لەسەرەتاوە وشەیەکی بۆ ناونانی ئەوتوخم وپێکهێنەرانە نیەو ناچارە لەوشە قەرزکراوەکان کەڵک وەرگرێ وبەمجۆرە وشەی بێگانە دێتە ناو زمانی و ئەمەش نیشانەی هێرشی کەلتوورییە.\nسەرەڕای ئەمانەش، کاتێک دوو کۆمەڵگا بەهۆی بارودۆخی جۆگرافیایی، سیاسی و ئابووری خۆیانەوە ناچاربە پەیوەندی بن، ئەوا بێ گومان هۆکاروپێکهێنەرەکانی کەلتووری هەردوولا کاریگەری لەسەر یەکدادەنێن ورەخنە دەکەنە ناو یەکتر. بەڵام رەنگە رادەی کاریگەری ورەخنەیان وەک یەک نەبێت، چوون پێکهێنەرەکانی کەلتووری ئەو کۆمەڵگایەی کەلە رووی زانستی، سیاسی وئابوورییەوە بەهێزترو لەئاستێکی بەرزتردا بێت، زیاتر رەخنەو کاریگەری دەکاتە سەرکۆمەڵگای بەرامبەر. بۆنموونە عەرەب وتورک وفارس ناچارنین زمانی کوردی بزانن، بەڵام کوردەکان ناچارن زمانی ئەوان بزانن وخزمەتی بکەن.!!\nهەڵبەت هەموو کەلتوورێک گۆڕان رووی تێدەکات، چوون هەموو کۆمەڵگایەک جیالەوەی بەپێی زیندووی خۆی لەناوخۆیدا بەردەوام لەحاڵی گۆڕاندایە، بەهۆی پەیوەندی لەتەک کۆمەڵگاکانی تردا تووشی گۆڕان دەبێت. بەڵام لەسەردەمی ئێستادا بەهۆی پەرەسەندنی پەیوەندییە ناوناوچەیی ونێودەوڵەتییەکان، بەهۆی گەشەی راگەیەنەکان وتۆڕەکانی پەیوەندی، هۆکارەکانی گواستنەوە، جموجۆڵی زیاتری خەڵک، دیاردەی کۆچ وگۆرینی شوێنی ژیان و...هتد کەلتوورەکان تیشکی زیاتریان بەردەکەوێت وبە زەحمەت ئیتر کەلتوورێک پەیدا بێت کە رەخنەی تێنەکرابێت. لەخۆڕا نیە کە مارگرێت مید مرۆڤناسی ئەمریکی کەلتووری دونیای داهاتوو بەکەلتوورێکی جیهانی دەبینێت کەلەودا زانست وناسین وشێوازەکانی رەفتارو... بەرەو لێکچوون ویەکسانی دەڕۆن. بێ گومان ئەگەر وابێت، زمان سەرەکیترین ئاوێنەی ئەم گۆڕانکاریانە دەبێت.\nزمان وشوناسی کەلتووری\nئەهلی زمان، زمانی خۆیان فێر دەبن، چوونکە ئەو زمانە ریگا بەوان دەدات کە تێکەڵی کۆمەڵ وکۆمەڵگای خۆیان بن. ئەم تێکەڵ بوونە شوناسی کۆمەڵایەتی بەوان دەبەخشێت. پەنابەرانی هاوزمان لەو وڵاتانەیدا کە پەنایان بۆی بردووە، بەزۆری لەدەوری یەک کۆ دەبنەوە، لەبەرئەوەی زمانی هاوبەشیان شوناسی کۆمەڵایەتییان پێدەبەخشێ ولەیەکتر تێدەگەن. ئەم خاڵە هاوبەشە، یاسایەکی نەنووسراوە کەهەموو ئەندامانی کۆمەڵگا دەیزانن وبەو پێیە رەفتار دەکەن.\nهەرلەبەرپەیوەندی نێوان ئەم دوو چەمکەیە کە زۆرجارهەنگاوی تایبەت بۆ بەرگری یان بەرتەسک کردنەوەی زمانێکی تردەگیرێتەبەر، بۆنموونە لەئێراندا سنووری فێرکردنی زمانی ئینگلیزییان بەرتەسک کردوەتەوەو رێگابە خوێندن وفێربوونی زمانی دایکی بەنەتەوەکانی جیالە فارسەکان نادرێت، لە تورکیا زمانی بەملیۆن کورد رێگە پێنەدراوەو راگەیەنەکانی وەک رادیۆو تی ڤی ناتوانن لەبەرنامەکانیاندا ناوی جیا لەتورکی بەکار بێنن. (ئەڵبەت ئەم رەفتارەی تورکیاوئێران تەنیا لەبەر ئەم هۆکارە نیە) . وڵاتی فەرەنساش ریزبەندێکی سێسەد چوارسەد وشەیی دیاری کردوە کە نابێت لە قوتابخانەو دامودەزگاو کۆمپانیاکانا بەکار بهێنرێت. ئەڵبەت پاراستنی زمانێک، بەقیمەتی لەناوبردنی زمانێکی تروکەلتووری نەتەوەیەکی ترکارێکی نارەوایە، وەک ئەوەی کەلە تورکیاو ئێراندا دەکرێت.\nلەکۆتاییدا، بێ گومان زمانی هەر نەتەوەیەک بەتایبەت لەشێوەی نووسراودا، کەرەستەیەکی بەهێزە بۆ پاراستنی شوناس وکەلتووری ئەو نەتەوەیە؛ هەربۆیە، یەکێک لەئەرکە زانستی و گرنگەکانی دەوڵەتانی بەرپرس، پاراستن وپارێزگاری کردنە لەزمانی خەڵکی ئەوکۆمەڵگایە لەرێگای دامەزراوەی شایستەو تایبەتەوە، کە هیوادارم حکوومەتی هەرێمی کوردستان لەم بارەوە کارێکی مێژوویی بکات.


12/19/2021 10:31:00 PM 158 جار خوێندراوەتەوە\nبودجەی ساڵی ٢٠٢٢ ی حکومەتی هۆلەندا (نێدەرلاند)\nمەبەستی من لە بڵاوکردنەوەی ئەم شتانە بۆ بەخشینی زانیاری‌یە بەهاوڵاتیان، ئێ بەڵکو خوا بکات دەسەڵاتدارانی هەرێم یش پەندێکی لێ وەربگرن!\nوڵات بە خوێندن و پەروەردە، سیستمی تەندروستی و دادپەروەری پێش دەکەوێت.\nلەم کورتە نوسینەدا تیشک دەخەمە سەر بودجەی حکومەتی هۆڵەندا، بۆ ساڵی ٢٠٢٢. لە پێشەکیشدا بە چاکی دەزانم باسێکی هەڵبژاردنی ئەمساڵ و پێکهێنانی کابینەی ڕوتە ٤(Rutte 4)بکەم.\nهەڵبژاردنی پارلەمان لە ١٦ی ٣ی ٢٠٢١ کراوە. لە دوای نزیکەی ٩ مانگ، ئەمڕۆ کابینەی هاوپەیمانی‌یان دروستکرد، بە ٤ حیزب و لە کۆی ١٥٠ پارلەمانتار، کابینەی نوێ خاوەنی ٧٨ کورسی پارلەمانە کە پاڵپشتی پلانی چوار ساڵەی کابینەکەیان دەکەن. لەپێش ئەوەی هەڵبژاردن بکرێ، کابینەکەی مارک ڕوتە لەسەر سکانداڵێن کە پەیوەندی بە پارەی دایەنگەوە هەبوو (kinderopvangtoeslag ) لە ١٥ی ١ی ٢٠٢١دا حکومەت هەڵوەشایەوە، بوو بە کابینەی کار بەڕێکەر.\nئەمساڵ قورسترین ساڵی کۆرۆنا بوو، حکومەت گەرچی کاربەڕێکەر بوو، لەبەرئەوەی وڵاتی یاسا و سیستمە نەیان هێشت هەم بۆ ئیدارەدانی وڵات و هەم بۆ روبەڕوبونەوەی کۆرۆنا، وڵات توشی قەیران ببێ، بە پێچەوانەوە دەیان ملیارد یۆرۆیان بۆ هاوکاری کۆمپانیاکان و ڤاکسین و ئەوانەی بە هۆکاری کۆرۆنا بێ کار بوون، خەرج کرد.\nئەم کێشانە و قەیرانی حکومەتی کاربەڕێکەر نەیان توانی ببنە ڕێگر لەبەردەم ئامادەکردنی بودجەدا. وەکو دەستور دیاریکردوە هەمووساڵێک لە رۆژێ سێشەمەی مانگی ٩ دا وەزیری ماڵیە بەخۆی و جانتا ئاڵتونیەکەیەوە، داهات و خەرجی بۆ ساڵی داهاتوو لەگەڵ سەروەزیر و کابینەکەدا، ئەخاتە بەردەمی پادشای ولات، ئەویش ناوەڕۆکی بودجە بۆ هاوڵاتیان ئاشکرا دەکات کە بە نۆتایملیۆنی ناودەبرێ (Miljoenennota)!\nداهات و خەرجی خەمڵێنرا بۆ ساڵی ٢٠٢٢ بەم جۆرەیە وەک لەم (پی چارت- دیاگرام بازنەیی) یەدا ڕوونکراوەتەوە لە سایتی رەسمی حکومەت وەرم گرتوە. بەسەرنج‌دان لەم داهات و خەرجی‌یە، بۆمان ڕون دەبێتەوە کە هۆڵەندا چەند گرنگی بە سیستمی خوێندن و تەندروستی ئەدات، بە جۆڕیک کە پشکی شێریان لە بودجە بۆتەرخانکراوە:\nداهاتی خەمڵێنرا کە سەرچاوەی سەرەکی داهاتی و باج و خەراجە و لەسەدا ٧٨٪ی کۆی داهاتی نیشتمانی پێک دەهێنێ، بریتیە لە ٣٣٤،١ سێسەدوسی‌وچوارملیاردوسەدملیۆن یۆرۆ. خەرجی‌یە چاوەڕوانکراوەکانیش بریتیە لە: ٣٥٣ سێسەدوپەنجاوسێ‌ملیاردیۆرۆ. واتە: ١٨،٩ ملیارد کورتهێنان هەیە.\nلە هۆڵەندا نەوت نیە. ئەوەی هەیانە کێڵگەیەکی غازە لە هەرێمی خرۆنینگن لە باکوڕی وڵاتەکە و لەساڵی ١٩٥٩ دۆزراوەتەوە. ساڵێ‌نە نزیکەی ١٣ ملیارد مەترسێجا یان لێ دەرهێناوە. لە ئێستە بەهۆی ئەوەی کە لەو هەرێمە بومەلەرزە ڕوو ئەدات ئەویش بەهۆی دەرهێنانی غازەوەیە، بۆیە حکومەت بڕیاری داوە، لەساڵی ٢٠٢٢ لەبەر سەلامەتی دانیشتوانی هەرێمەکە لە پرۆسەی دەرهێنانی غاز بوەستێ.\nئەگەر سەیری ئەو بودجانە بکەین کە بۆ دڵنیایی کۆمەڵ و خوێندن و سیستمی زانست، سیستمی تەندروستی، تەرخانکراوە، تێ دەگەین کە بۆچی ئەم وڵاتە پێش دەکەوێ. سەرنج بدە لەبودجەی ساڵی ٢٠٢٢ دا :\nسێکتەری تەئمینی کۆمەڵگە کە وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵاتی‌یە، بۆ دڵنیایی کۆمەڵ کە پەیوەندی بە ژیان و گوزەرانی خەلکەوە هەیە لەکاتی نەخۆشکەوتن و بێ ئیش بوون‌دا، لەکاتی بێ ئیشی و نەبونی هەڵی کارکردن‌دا، لەکاتی چونە تەمەن و خانەنشین بوون‌دا... دەبینین لە ٢٧٪ی بۆ تەرخانکراوە، کە دەکاتە ٩٥,٣١ ملیارد یۆرۆ.\nسێکتەررێکی تری کۆمەڵگە بریتی‌یە لە سیستمی تەندروستی، کە پەیوەندی بە تەندروستی کۆمەڵگەوە هەیە. وەکو دەوترێ ژیری و بیرکردنەوەی دروست لە تەندروستی باش‌دایە. بۆ ئەم وەزارەتەش (وەزارەتی تەندروستی وخۆشگوزەرانی و وەرزش) لە ٢٦٪ی کۆی بوجەکەی بۆتەرخان کراوە، کە دەکاتە ٩١،٧٨ ملیارد یۆرۆ.\nسێکتەری خوێندن و کەڵتوور وزانست‌یش یەکێکی ترە لەوانەی کە بوجەیەکی گەورەی بۆ تەرخانکراوە، کە لە ١٣٪ی خەرجی‌یەکانە و دەکاتە ٤٥،٨٩ ملیارد یۆرۆ.\nکەمترین بودجە بۆ وەزارەتی بەرگری دانراوە کە لەسەدا ٣٪ی کۆی بودجەکەیە و دەکاتە ١٠،٥٩ ملیارد یۆرۆ.\nلەم کابینە نوێ‌یەدا کە لە دوای زیاتر لە ٩مانگ پێکهاتوە، گرنگی زۆر دراوە بە ژینگە و کەشوهەوا (کلایمێنت) بە جۆرێک لە چەند ساڵی داهاتوودا بڕی ٦٠ شەست‌ملیاردیۆرۆی بۆ تەرخانکراوە. جاران ژینگە سەر بەوەزارەتی ئابوری بوو. لە بەرنامەی کابینەی نوێ‌دا بڕیاریان داوە وەزارەتێکی تایبەت بە ناوی وەزارەتی ژینگە و وزە، دروست بکرێ. کابینەی نوێ کە زۆرترین کاتی ویستوە بۆ پێکهێنانی بەهۆی ئەو دانوسەندانە بوو لە نێوان حیزبەکان‌دا، کە هەر یەکێکیان ویستویانە زۆرترین بەرنامەی خۆیانی تیا جێبکەنەوە، کە لەکاتی هەڵبژاردن‌دا بەڵێن‌یان بە دەنگ دەرەکانیان دابوو. لەم کابینەیەدا هەر حیزبە و بە پێێ کەم و زۆری کورسی‌یەکانیان توانیویانە بەشێک لە بەرنامەکانیانی تیا جێ بکەنەوە، هەموویان بەشداربوون لە نوسینەوەی بەرنامە چوار ساڵیەکەدا، ئەو ٩ مانگە هەموویان تەرکیزیان لەسەر نوسینی بەرنامەکەبوە، نەک دابەشکردنی وەزارەتەکان، لەم هەفتەیەوە پێکەوە وتوێژ دەکەن لەسەر چۆنێتی دابەشکردنی وەزارەتەکان لە نێوان خۆیان دا بەپێێ کورسیەکانیان و چاوڕوان دەکرێ هەتا ناوەڕاستی مانگی ١ی سالی ٢٠٢٢ کابینەکە پیشکەشی پادشای وڵات بکەن. نۆ مانگ بۆ ڕێکەوتن و نوسینەوەی کارنامە و کەمتر لە مانگێک بۆ دابەشکردنی پۆستەکان! لەم وڵاتانە وەزیریک کەدێت کاری وەزیرەکەی پێشتر هەڵناوەشێنێتەوە جا چ لە حیزبەکەی خۆی بی یان حیزبێکی تر، بەڵکو ئەو بەرنامە ستراتیژیەی کە وەک دەوڵەت و حکومەت دانراوە، تەواو دەکات.\nشایەنی ئاماژە پێدانە، کارنامەی چوارساڵی داهاتووی کابینەی نوێ، کە چوار حیزب لەسەری ڕێکەوتون، رۆژی ١٦ی ١٢ی ٢٠٢١ لە ناو هۆڵێ پارلەمان‌دا بە تێروتەسەلی مناقەشەی لەسەر کرا. سەرۆکی فراکسێۆنی هەر چوار حیزبەکە، هەریەکەیان بەجیا لەبەردەمی فراکسیۆنەکانی پارلەمان‌دا لە دیدگای حیزبەکەی خۆیەوە باسی بەرنامەکەی دەکرد، لەلایەن فراکسیۆنەکانی ئۆپۆزسیۆنەوە پرسیاریان لێ دەکرا و ڕەخنە لە چۆنێتی تەرخانکردنی بودجە بەپێی سێکتەرەکان، لێ دەگیرا، لەلایەن سەرۆکی فراکسیۆنەکانی هاوپەیمانیەتەکەوە وەڵامیان ئەدرایەوە. کاتێک بەدیار مناقەشەی بەرنامەی کابینە تازەکەوە دانیشتبوم و گوێم لە مناقەشە توندەکانیان دەگرت، خۆزگەم دەخواست لە ناو پارلەمانەکەی خۆشماندا ڕۆژێک لە ڕۆژان ئەوەم ببینیایە!\nیەکێک لە جیاوازیەکانی کابینەکانی ئەم وڵاتە ئەوەیە کە بەپێی یاسا، سەروەزیر لەهەمانکاتدا وەزیری وەزارەتێکیشە، ئەو وەزارەتەش بەدیاریکراوی وەزارتی کاروباری گشتی‌یە (Algemene Zaken). هەروەها، جێگرەکانیشیی کە زۆر جار و بە پێی کەم و زۆری حیزبە هاوپەیمانەکان، دوو جێگرن، ئەوانیش بێ ئیش نین و هەریەکەیان وەزیری وەزارەتێکە.


چۆن له جیهاد تێبگه‌ین – پێگەی فەرمی مامۆستا عەلی باپیر\nچۆن له جیهاد تێبگه‌ین\nخوێنه‌ری به‌ڕێزو خۆشه‌ویستم\nسه‌لام و ره‌حمه‌ت و به‌ره‌كه‌تی خواتان بڕژێته سه‌ر..\nئه‌م نامیلكه‌یه‌ی به‌رده‌ستتان ده‌قی وتارێكه كه له‌ڕۆژی جومعه‌ی (22/5/1998) له مزگه‌وتی (جیهاد)دا له‌شاری سلێمانی له‌لایه‌ن به‌نده‌وه خوێنراوه‌ته‌وه‌و، برایه‌كی خۆشه‌ویستی مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی له‌سه‌ر كاسێته‌وه هێناویه‌ته سه‌ركاغه‌زو، دواتر برای به‌ڕێزو دڵسۆزم مامۆستا حه‌سه‌ن بابه‌كر نووسیویه‌ته‌وه‌و پێیدا چۆته‌وه‌و ئاماده‌ی كردووه بۆ چاپ.\nدیاره جگه له‌چه‌ند ورده ده‌ستكارییه‌ك له‌چه‌ند وشه‌و ته‌عبیرو ریزبه‌ندی مه‌سه‌له‌كانیداو زیادكردنی چه‌ند په‌راوێزێك، وتاره‌كه وه‌ك خۆی هێڵراوه‌ته‌وه‌و ده‌ستكاری جه‌وهه‌رو نێوه‌ڕۆكه‌كه‌ی نه‌كراوه.\nوه له راستیدا ئه‌گه‌ر داواكاری و سووربوونی هه‌ندێك له برایانی دڵسۆز نه‌بوایه حه‌زم نه‌ده‌كرد ئه‌م وتاره بكرێته نامیلكه‌و چاپ بكرێ، چونكه مه‌سه‌له‌ی جیهاد ناكرێ له‌دووتوێی وتارێك و دوواندا بخرێته ڕوو.\nخوای میهره‌بانیش پشتیوان بێ به‌ته‌مام له داهاتوودا له كتێبێكی سه‌ربه‌خۆدا مه‌سه‌له‌ی جیهاد بتوێژمه‌وه‌و به‌خه‌ست و خۆڵی باسی بكه‌م، هیوادارم ئه‌م نامیلكه‌یه‌ش كه‌لێنێك پڕبكاته‌وه هه‌تا ئه‌وهه‌ل و ده‌رفه‌ته‌مان بۆ ده‌ڕه‌خسێ.\nله‌پێشه‌وه‌ش له‌خوای په‌روه‌ردگارو به‌به‌زه‌یی داوای لێبوردن ده‌كه‌م له‌هه‌ر هه‌ڵه‌و كه‌م و كورتییه‌ك، پاشانیش داوا له براو خوشكانی ئیسلامییم ده‌كه‌م، كه سه‌باره‌ت به مه‌سه‌له‌ی جیهادو جه‌نگ و له‌ڕێی خوادا هه‌ر تێبینی و پێشنیارێكیان هه‌بوو بۆم بنێرن، به‌شكم له نووسینی ئه‌و بابه‌ته‌دا كه نیازی نووسینم هه‌یه لێیان به‌هره‌مه‌ند بم.\n(سبحانك اللهم وبحمدك اشهد أن لا اله الا انت استغفرك واتوب الیك).\nعه‌لی باپـیر


ژمارەیەک خوێنکاری زانکۆمان سەردانی کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکا لە ھەولێر دەکەن – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nگروپی خوێندکارانی بەشی پەیوەندییەگشتییەکان و بەشی تەکنیکی میدیا لە کۆلێژی تەکنیکی کارگێڕی سەر بە زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی سەردانی کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکایان لەھەولێر کردو لەلایەن نوێنەری کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکا لەھەولێر پێشوازییان لێکرا.\nلەدرێژەی پەیوەندییەکانی نێوان زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی – کۆلێژی تەکنیکی کارگێڕی- و کۆنسوڵخانەی گشتی ئەمریکا لە ھەولێر، گروپی خوێندکارانی بەشی پەیوەندییەگشتییەکان و بەشی تەکنیکی میدیا لە کۆلێژی تەکنیکی کارگێڕی سەردانی کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکایان کردو لەلایەن بەرێز (کین گرۆس) نوێنەری کونسوڵخانەوە پێشوازیان لێکرا.\nلەدیداری نیوان خوێندکاران و نوێنەری کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکا لە ھەولێر بەووردی گفتوگۆ کرا دەربارەی رۆڵی میدیا لە کوردستان و رۆژھەڵاتی ناوەراستدا، ھەروەھا باس لە مافی مرۆڤ و مافی ژنان کراو باس لەوە کرا کە پێویستە رۆڵی ژنان لە ھەرێمی کوردستان و رۆژھەڵاتی ناوەراست بەشگستی زیاتر بکرێت و گرنگی زیاتر بە مافەکانی مرۆڤ و ئازادی کاری رۆژنامەوانی و میدیایی بدرێت و بۆشایی ئازادی زیاتر بکرێت ئەویش بە سوودی کۆمەڵگەو پێشخستنی ھەرێمی کوردستان.\nھەر لە درێژەی گفتوگۆکاندا لە نێوان خوێندکاران و نوێنەری کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکا لە ھەولێر باس لەرۆڵی گەنجان کرا بۆ ئایندەی ھەرێمی کوردستان و داوا لە خوێندکارانیش کرا کە زیاتر پەرە بە توانا زانستییەکانیان بدەن و بۆ ھەر کارێکیش پێویست بکات کونسوڵخانە ھاوکاریان دەبێت.\nدواتریش خوێندکاران بەش و شوێنەکانی کونسوڵخانەی ئەمریکا لە ھەولێریان بەسەر کردەوە.\nگفتوگۆی تێزی ماستەری خوێندکارێکی کۆلێجی تەکنیکی ئەندازیاری میکانیک بەڕێوەچوو\nئەنجامی پەڵپگرتنی پێشكەشكارانی خوێندنی باڵا راگەیەندرا\nزانكۆی پۆلیته‌كنیكی سلێمانی له‌نێو ئاپۆڕای جه‌ماوه‌ر له خزمه‌ت ته‌رمی پیرۆزی مامدا


نه‌وا ـ سه‌عید عه‌بدولڵاـ هه‌ولێر\nوتەبێژی وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینی حكومەتی هەرێمی كوردستان رایدەگەیەنێت، رۆژی شەممە 9ی 11ی 2019 رۆژی لەدایكبوونی پێغەمبەرمان "محمد"ە درودی خودای لەسەربێت، وتەبێژی حكومەتیش هەرێمیش رایدەگەیەنێت، رۆژی شەممە دەكرێتە پشوو.\nنەبەز ئیسماعیل وتەبێژی وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە رادیۆ نەوای راگەیاند، بە هاووڵاتیانی خۆشەویستی رادەگەیەنین كە رۆژی شەممە دەكاتە 9ی 11ی 2019 رۆژی لەدایكبوونی پێغەمبەری مەزنمانە "محمد درودی خودای لەسەربێت" كەدەكاتە 12ی ربیع الاول.\nوتیشی: "بۆ دیاریكردنی پشوو حكومەتی هەرێمی كوردستان بەرپرسە لە راگەیاندنی وادەی پشووەكە".\nلەلایەكی دیكەوە جوتیار عادل وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە رادیۆی نەوای راگەیاند، رۆژی شەممە 9ی تشرینی دووەم پشووی فەرمییە و رۆژی یەكشەممە كە دەكاتە 10ی تشرینی دووەمی 2019 دەوامی فەرمییە لەسەرجەم دامودەزگاكانی حكومەتی هەرێم.\nسلێمانی..له شه‌ش ساڵدا 327 مۆڵه‌تی وه‌به‌رهێنان دراوه\nسێ په‌رله‌مانتاری نه‌وه‌ی نوێ وازهێنان و جیابونه‌وه‌یان له فراكسیۆنه‌كه‌یان راگه‌یاند


ئه‌وانی تری ده‌رویش….فه‌یسه‌ڵ خه‌لیل – Denegkan\nئه‌وانی تری ده‌رویش….فه‌یسه‌ڵ خه‌لیل\nbydengekan\tApril 14, 2009\tئەدەب\nئه‌وانی تری ده‌رویش\nخوێندنی ئه‌و ئه‌ده‌به مه‌زنه‌ی به ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بی_ ئیسلامی ناسراوه، زۆرجار له به‌رامبه‌ر ره‌وشی ئێستای عه‌ره‌بی ده‌تخاته گومان، تۆ ده‌پرسی ئایا تۆ بلێی ئه‌و توراس و ئه‌ده‌به مه‌زنه، هی ئه‌و نه‌ته‌وه‌یه بێت، كه ئێستا له دواكه‌وتوترین نه‌ته‌وه‌كانی دونیایه؟ بێگومان بینینی واقیعی عه‌ره‌بی ئه‌مرۆ وه‌ڵامت ده‌خاته به‌ر ده‌ست، به هه‌رحاڵ ئه‌وان چه‌ند سوودیان له توراسی خۆیان بینیوه، ئه‌مه‌یان بۆ من ره‌نگه كێشه‌یه‌كی ئه‌وتۆ نه‌بێت، چونكه بڕوام وایه، كولتوری مرۆڤایه‌تی موڵكی هه‌موومانه، هه‌موومان ده‌توانین له‌و به‌خششه فیكرو ئیستاتكیانه سود وه‌ربگرین، به‌ڵام دووباره پرسیارێكی شه‌خسی دێته پێشه‌وه؟، كه زیاتر په‌یوه‌ندی به خۆمه‌وه هه‌یه، من بۆ له ناو ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بی، دره‌نگ مه‌حمود ده‌رویش و محه‌مه‌د ماغوتم ناسی، ئه‌گه‌رچی ناوی ده‌رویشم له چه‌ند شوێنێك بیستبوو، به‌ڵام له كۆلێژی ئه‌ده‌بیات، به‌شی عه‌ره‌بی هیچ كه‌سێك له مامۆستایه‌كانم باسی ئه‌و پیاوه‌ییان نه‌كرد، ئه‌گه‌ر باسی ماغوتیش بكه‌م، ئه‌وه هه‌ر هیچ، ره‌نگه ئه‌وان له‌ناو وشه‌كانی ، له یاخی بوونه‌كه‌ی ئه‌و ترسا بن، داهێنان بێ یاخی بوون، قسه‌یه‌كی به‌تاڵه.\nهه‌موو كولتورێك جوانی خۆی هه‌یه، هه‌موو كولتورێك جه‌هلی خۆی هه‌یه، جه‌هلی كولتوری عه‌ره‌بی له سه‌ده‌ی بیسته‌مه‌دا باڵا ده‌ست بوو، به ناوی عوربه، كۆمه‌ڵێك شۆفینیست بوونه حوكامی ئه‌وان، زۆرجاریش رۆشنبیره‌كانیشیان له شۆڤینیزم قوتاریان نابێت، ئه‌گه‌ر بۆ ماوه‌یه‌كی كورتیش بێ، كه‌رخی خۆیان به ده‌ر ده‌خه‌ن، ئه‌گه‌ر له ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بی به دوورنه‌كه‌مه‌وه، شیعری نوێی عه‌ره‌بی له عێراق له دایك بوو، چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر نازك مه‌لایكه له میسر مرد، مردنی ئه‌و، دوای مردنی سه‌ییاب و عه‌بدولوه‌هاب به‌یاتی و جه‌واهیری بوو، ئه‌وانه هه‌موویان له مه‌نفا مردن، به مردنی ئه‌وانیش چوار گۆشه‌ی شیعری عه‌ره‌بی وعێراقی ته‌واو بوو، به‌مردنی جه‌واهیریش، قه‌سیده‌ی ته‌قلیدی عه‌ره‌بی كه‌وت.\nله نێو كتێبه‌كانم ده‌گه‌رێم بۆۆ ئه‌وه‌ی ماغوت بخوێنه‌مه‌وه، چه‌ندین كتێبی ماغوتم كرێ بۆ ئه‌وه‌ی قه‌ره‌بوی ئه‌و دره‌نگ ناسینه‌ی ماغوت بكه‌مه‌وه، له عه‌بقه‌ریه‌تی هه‌ركه‌سێك دڵنیا بم، كتێبه‌كانی ده‌كرِْم، هه‌رچه‌نده زمانی فارسیش نازانم، به‌ڵام چه‌ند رسته‌یه‌ك به‌س بوو، بۆ ئه‌وه‌ی دیوانێكی شاملو وهه‌شت كتێبه‌كه‌ی سوهراب بكڕم، چونكه به غه‌درم زانی كتێبه‌كانم ره‌فیقی ئه‌و دوو كتێبه نه‌بن، ناسینی هه‌ر شاعێرێك كردنه‌وه‌ی ده‌رگایه‌كی نوێ‌یه له ژیان، خوێندنه‌وه‌ی شیعریش هونه‌رێكه، جیا له ره‌خنه وره‌وانبیێژی، هه‌ستێكی تری ده‌وێت، وه‌ك چۆن گرنگ نییه، عه‌شق بكه‌ین، به‌ڵكو گرنگ ئه‌وه‌یه هه‌ست به عشق بكه‌ین، به هه‌مان شێوه گرنگ نییه، ببینه شاعیر، به‌ڵكو گرنگ ئه‌وه‌یه له شیعر بگه‌ین. به بڕوای من نه‌قدو به‌لاغه‌ی شیعریش، شیعرێكی ترن، به‌ڵام له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و تێكسته‌كه‌ن.\nبۆ شیعر رێساییه‌ك نییه، شیعرێك به راستی شیعر بێ، خۆی به‌یان ده‌كات، ماغوت ئاسایی قسه ده‌كات، قسه‌كانیشی شیعرن، ماغوت ده‌ڵێ" خۆشه‌ویستیت وه‌ك ئیهانه‌یه، له بیر ناچێته‌وه" ده‌ڵێ" شه‌و چه‌ند وه‌حشه‌تگه‌ری بێ ژن، رێگا چه‌ند دوور ودرێژه بێ یادگاری ودره‌خت" له باره‌ی وڵاته‌وه ده‌ڵێ" هه‌موو رۆژێك له وڵاته‌كه‌م، سه‌رفرازیه‌ك و شه‌رمه‌زارێك ده‌دۆزمه‌وه، هه‌واڵگه‌لێك له باره‌ی وڵاته‌وه ده‌بیستم كه سه‌ر به‌رزده‌كه‌نه‌وه، هه‌واڵ گه‌لێكیش كه زه‌خت به‌رز ده‌كه‌نه‌وه"ماغوت یاخی بوو، ته‌نها بڕیارێك كه دای بوو، ئه‌وه‌بوو تا مردن له گه‌ڵ كوكین بێت وتا مردن جگه‌ره بكێشێت.\nماغوتیش له ساڵی 2005مرد، پار ساڵیش مه‌حمود ده‌رویش، ئه‌وه‌ی له شیعری عه‌ره‌بی دا مابێت، ئه‌دونیسه، ئه‌دونیسیش ئه‌وه‌نده‌ی قسه ده‌كات، به قه‌در ئه‌وه شیعر نانوسێت.\nئه‌گه‌رچی به قه‌د ماغوت تامه‌زرۆی شیعره‌كانی ده‌رویشم، به‌ڵام تا ئێستا دیوانێكی ئه‌وم نه‌كرێوه، چۆن له عیشق به بڕیار نییه، خۆشه‌ویستی شیعریش به‌لای منه‌وه وایه، بۆیه ده‌مه‌وێت بێ ئه‌وه‌ی ژوانم هه‌بێت، چاوم به شیعره‌كانی ده‌رویش و چه‌ند شاعیرێكی تر بكه‌وێت.\nده‌رویش كه مرد گه‌یشت بووه لوتكه‌ی داهێنان، بۆ چه‌ند ملیۆن كه‌سێك به ناوی نیشتمان په‌روه‌ری چامه‌ی نووسی، وه‌ك عاشقێكی هه‌موو ئینسان كۆتایی به ژیان هێنا، ته‌نانه‌ت نه‌یارانیشی(جوله‌كه‌كان) رێزیان ده‌گرت، هونه‌ر ئه‌وه نییه ته‌نها باسی جوانی بكات، به‌ڵكو هونه‌ر ئه‌وه‌یه گوزارشت له دزیوه‌كانیش بكات، نه‌وه‌ك له به‌ر ئه‌وه‌ی جوانییان بكات، به‌ڵكو بۆ ئه‌وه‌ی له تێگه‌یشتنیان یارمه‌تیمان بدات، هه‌رچه‌نده دیاركردنی وه‌زیفه‌ی ئه‌ده‌ب بۆ من زه‌حمه‌ته، له‌گه‌ڵئه‌وه‌شدا ده‌ڵێم، ئه‌ده‌ب جیا له‌وه‌ی چه‌شه‌مان پێ ده‌به‌خشێت، ده‌بێت له ئینسانی بوونمانیش نزیك بكاته‌وه.\nئه‌و به‌هاره به شیعرێكی ده‌رویش ئاشنا بووم، ده‌روێش له شیعره‌كه ده‌ڵی" ئه‌گه‌ر نانی به‌یانیان ئاماده ده‌كه‌ی،بیر له غه‌یری خۆت بكه‌وه، دانه‌وێله‌ی كوتره‌كان له بیر مه‌كه،ئه‌گه‌ر ده‌كه‌ویته ناو جه‌نگه‌كانت، بیر له غه‌یری خۆت بكه‌وه، ئه‌وانه له بیر مه‌كه كه داوای ئاشتی ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێ بخه‌ویت وئه‌ستێره‌كانی ده‌ژمێری بیر له غه‌یری خۆت بكه‌مه‌وه، كه‌سانێك هه‌ن پانتاییه‌كیان نیه بۆ خه‌و، ئه‌گه‌ر به خوازه(ئیستعاره) خۆت نه‌جات ده‌ده‌ی، بیر له غه‌یری خۆت بكه‌وه، ئه‌و كه‌سانه له بیر مه‌كه كه مافی ئه‌وه‌یان له ده‌ستداوه قسه بكه‌ن"\nPrevious خزمان…..نه‌وزاد به‌ندی\nNext كرۆنولۆژیای خه‌بات و تێكۆشانی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان


خەفاجی: خۆیان ویستی گەڕانەوەیان بۆ وڵات نیشانداوە\nفەرماندەیی پڕۆسە هاوبەشەكانی عێراق دەنگۆی هەڵاتنی شەش خێزان پاش گەڕاندنەوەیان لە كەمپی هۆل ڕەتدەكاتەوە و گەڕانەوەی سەرجەم خێزانە عێراقییەكانی كەمپەكەش ڕادەگەیەنێت.\nلیوا تەحسین خەفاجی، وتەبێژ بەناوی فەرماندەیی پڕۆسە هاوبەشەكان ڕایگەیاند، هەندێك زانیاری، كە بڵاودەكرێنەوە دەربارەی هەڵاتنی شەش خێزانی كەمپی جدعە لە موسڵ، كە پێشتر لە كەمپی هۆل گەڕێندراونەتەوە، ڕاست نین.\nخەفاجی لە لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی هەواڵی عێراق وتیشی، “سەرجەم خێزانەكان، كە ژمارەیان 94 خێزانە لەئێستادا لە سەنتەری سەرلەنوێ ڕاهێنانەوەدان لە موسڵ”، دوپاتیشكردەوە، ئەوانە خێزانی بەڕەگەز عێراقین و هیچ خێزانێكی غەیرە عێراقییان تیادا نییە و سەرجەمیشیان بەدواداچوونی ئەمنییان بۆ كراوە.\nخێزانەكان بەهۆی ئەو بارودۆخەی بەسەر عێراقدا هاتوون، هەروەها بەهۆی پڕۆسە سەربازییەكانەوە بەشێوەیەكی سروشتی بەرەو دەرەوەی وڵات ئاوارەبوون، وەك ئەوەی وتەبێژەكەی فەرماندەیی پڕۆسە هاوبەشەكان ئاماژەی پێدا و ئاشكراشیكرد، هەر خۆیان ویستی گەڕانەوەیان بۆ وڵات نیشانداوە.\nدوپاتیشیكردەوە، ئەو خێزانانە بەشدارییان لە شەڕكردن لەگەڵ داعشدا نەكردووە و، دەستیان بە خوێن سوور نەبووە.\nخێزانە گەڕاوەكان بەشێكیان خەڵكی موسڵن و هەندێكی دیكەشیان خەڵكی دیالە، سەڵاحەدین، ئەنبار و كەركوكن.\nهەفتەی ڕابردوو ئیڤان فایەق، وەزیری كۆچ و كۆچبەرانی عێراق ڕایگەیاند، گەڕانەوەی خێزانە ئاوارەبووەكانی كەمپی هۆڵ بۆ ناوچە بنەڕەتییەكانیان لە موسڵ درێژەی هەیە و هەنگاوێكی نوێ نییە.\nوتیشی، “دواكەوتنی گەڕانەوەی خێزانەكان لە كەمپەكەوە دەگەڕێتەوە بۆ تەرخانی دارایی و پێداچوونەوەی ئەمنی و پەتای كۆرۆنا، ئەو هۆكارانە ڕێگربوون لە بابەتەكەدا”.\nکامپی هۆل لە ڕۆژئاوای كوردستانە، نزیكەی 70 هەزار كەس لە خێزانی چەكدارانی داعشی لێیە، بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر گلەیی ئەوەی هەیە، كە چیتر ناتوانێت بەردەوام بێت لە پاراستنی كامپەكە و هاوكارییە نێودەوڵەتییەكانیش وەك پێویست نین بۆ بەڕێوەبردنی.


📝 ئاگادارکردنەوە و بانگی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان: دەوڵەتی تورک شاد مەکەن! بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 15 2019 11:31AM\nدەوڵەتی تورک بە ڕژیمێکی ئاکەپە - مەهەپە فاشیستی نە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ ن.ئـ. 15-1-2019 11:31:16\n📝 ئەنجامنامەی کۆبونەوەی کۆنسەی بەڕێوەبەری کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان - ک ن ک 30-08-2020 بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 1 2020 9:46AM\nرۆژ رۆژی تێکشکاندنی داگیرکاریی دەوڵەتی تورکیایە ک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 1-9-2020 9:46:04\n📝 بانگەوازی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان KNK بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 21 2018 10:02AM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 79% ✍ م.ب. 21-2-2018 10:02:20\n📝 بیست ساڵەی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان پیرۆز بێت! بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 24 2019 9:26AM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 24-5-2019 9:26:37\n📝 بەیاننامەی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان لەسەر دەستێوەردانی دەرەکی لە بارودۆخی ناوخۆی کوردستان بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 10 2014 1:02PM\nئاشکرایە کە مافی دیاریکردنی چارەنووس مافێکی رەوایە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 87% ✍ هـ.ب. 10-7-2014 13:02:30


Home›هەواڵ›کوردستان›کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان دواخرا\nهەرسێ فراکسیۆنەکانی یەکێتی و یەکگرتوو و کۆمەڵ بایکۆتی دانیشتنەکەی پەرلەمانیان کرد کە بڕیاربوو ئەمڕۆ ئەنجام بدرێت، دانیشتنەکەش بۆ سبەینێ دواخرا.\nپەیامنێری SNN لە هەولێر رایگەیاند: “کۆبوونەوەکەی پەرلەمانی کوردستان بۆ 24 کاتژمێری داهاتوو دواخراوە”.\nلەوبارەیەوە عەبدولستار مەجید سەرۆكی فراكسیۆنی کۆمەڵ لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: تا بەرنامەی كاری كۆبوونەوەی پەرلەمان بۆ خزمەتی خەڵك نەبێت بەشداری كۆبوونەوەكانی پەرلەمان ناكەین .\nوتیشی: پێویستە پەرلەمان لەلایەن حزب ئاڕاستە نەكرێت و حزب دەستوەرنەداتە كاروباری پەرلەمان، بەداخەوە لەهەردوو لا حزب پەرلەمان ئاراستە دەكات و بڕیاری بۆ دەدات.\nراشیگەیاند: لە رابردوودا حزب پێی باش بوو پەرلەمان دابخرێت دایخست و ئەو كاتەی بیەوێت پەرلەمان پەكبخات یەكیدەخات، بۆیە داوا دەكەین لیژنەیەك دروست بكرێت لە پەرلەمانی كوردستان بۆ ئەوەی پەرلەمان بە ئەركی خۆی هەڵبستێت.\nلەدوای کۆمەڵ، فراکسیۆنی یەکگرتوو کۆنفڕانسێکی رۆژنامەنووسی ئەنجامدا، سەرچنار ئەحمەد ئەندامی فراکسیۆنەکە رایگەیاند: “بەمەبەستی لێپێچینەوە لە كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێم داوا دەكەین سەرۆكی حكومەت بێتە پەرلەمان بۆئەوەی بزانین هۆكاری ئەو هەموو نەهامەتیە چییە بەسەر خەڵکدا هاتووە و باروگوزەرانی خەڵک تادێت خراپتر دەبێت و پەرلەمانیش سەرقاڵی كاری ترە”.\nهاوکات محێدین حەسەن، سەرۆكی فراكسیۆنی ئازادی لە پەرلەمانی كوردستان بە SNNی راگەیاند: “لە پاش دواخستنی كۆبوونەوەی پەرلەمانی كوردستان كۆبوونەوەی دەستەی سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان و سەرۆكی فراكسیۆنەكان ئەنجامدەدرێت بە مەبەستی دانانی بەرنامەیەكی گونجاو بۆ دانیشتنی بەیانی پەرلەمانی كوردستان”.


كاتژمێر پێنج بۆ شه‌شى به‌يانى ڕۆژى هه‌ينى دوو چه‌كدارى داعش توانيان خۆيان بگه‌يه‌نه كه‌مپى مه‌خمور كه خه‌ڵكى باكورى كوردستان و گه‌ريلاكانه په‌كه‌كه‌ى تێدايه ، له ئه‌نجامدا چه‌كدارێكى داعش خوى به پاسه‌وانه‌كانى كه‌مپه‌كه‌دا ته‌قاندووته‌وه و چه‌كدارێكى تريش چووته ناو ماڵه‌كانى ته‌نيشت كه‌مپه‌كە، به‌م هۆيه‌وه كه‌سێك گيانى له ده‌ستداوه و بريندارێكيش هه‌يه و پاش شه‌ڕ و ته‌قه توانرا ئه‌و چه‌كداره داعشه‌ى تريش بكوژرێت.\nله‌م باره‌يه‌وه پۆلات هۆزان ئه‌ندامى په‌يوه‌ندييه‌كانى ده‌ره‌وه‌ى كه‌مپى مه‌خمور به ده‌نگى ئه‌مه‌ريكاى راگه‌ياند گه‌ريلاكان په‌كه‌كه پاسه‌وانى ئه‌و كه‌مپه ده‌كه‌ن و لێكوڵينه‌وه‌ش له‌م باره‌يه‌وه به‌رده‌وامه ، و ئه‌و دوو چه‌كداره‌ش نه‌يانتونيوه خۆيان بگه‌يه‌نه ناو كه‌مپى مه‌خمور ، پاش شه‌ركردن له‌گه‌ڵيان يه‌كێكيان كوژرا و ئه‌وه‌ى تريش خوى ته‌قاندووته‌وه كه به‌م هۆيه‌وه هه‌ڤاڵێكى ئێمه‌ى شه‌هيدكرد و ئاشكرايه كه ئه‌و دوو چه‌كداره‌ش به پياده هاتوون.\nسه‌باره‌ت به چونيه‌تى په‌ڕينه‌وه‌ى ئه‌و دوو چه‌كداره‌ى داعش له سنۆره‌كانى هێزه‌كانى پێشمه‌رگه و گه‌يشتن به خه‌ڵك و پاسه‌وانانه‌كانى كه‌مپه‌كه ، ئه‌حمه‌د ئه‌نوه‌ر به‌رپرسى راگه‌ياندنى ميحوه‌رى مه‌خمورى هێزه‌كانى پێشمه‌رگه‌ى كوردستان بۆ ده‌نگى ئه‌مه‌ريكا ده‌ڵێت ئه‌و دوو چه‌كداره له لاى حه‌وێجه‌وه هاتوون و ئه‌و سنۆره‌ش زور فراوانه ناتوانن به ئۆتۆمبێل تێپه‌ڕن به‌ڵام به پياده توانيويانه خويان بگه‌يه‌نه كه‌مپى مه‌خمورى ئاواره‌كان .\nئه‌م كه‌مپه سه‌ر به پارێزگاى هه‌ولێره ساڵى 1998 ژماره‌يه‌كى زور له كوردانى توركيا روويان له هه‌رێمى كوردستان كرد و له‌م كه‌مپه‌دا نيشته‌جێكراون ناوه‌كه‌شى كراوه به كه‌مپى شه‌هيد رۆسته‌م جودى كه تايبه‌ته به خه‌ڵكى باكوورى كوردستان.


فه‌لاح مسته‌فا: هێشتا یه‌ک ملیۆن و ٤٠٠ هه‌زار ئاواره له هه‌رێمى کوردستانن – کوردی – RojNews.News\nفه‌لاح مسته‌فا: هێشتا یه‌ک ملیۆن و ٤٠٠ هه‌زار ئاواره له هه‌رێمى کوردستانن\n29/02/2020 - 7:24:50 pm\nسێشەممە, 10 أبر 2018 – 13:07\nفه‌لاح مسته‌فا، به‌رپرسى فه‌رمانگه‌ى په‌یوه‌ندییه‌کانى ده‌ره‌وه‌ى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان ڕایگه‌یاند، که هێشتا له هه‌رێمى کوردستان یه‌ک ملیۆن و ٤٠٠ هه‌زار ئاواره و په‌نابه‌ر ماون.\nئه‌مڕۆ له شاری هه‌ولێر کۆبوونه‌وه‌ی فراوانی هه‌ماهه‌نگی مرۆیی نێوان حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان و نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و ڕێکخراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌کان له‌باره‌ى ئاواره‌کان و په‌نابه‌ران له هه‌رێمى کوردستان به‌ڕێوه‌چوو.\nدوای کۆبوونه‌وه‌که، فه‌لاح مسته‌فا به‌رپرسی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی کوردستان له‌گه‌ڵ ڕێکخه‌رى هه‌ماهه‌نگى مرۆیى له نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان کۆنگره‌یه‌کى ڕۆژنامه‌نووسیان ئه‌نجامدا.\nله‌سه‌ره‌تا فه‌لاح مسته‌فا وتی: تا ئێستا یه‌ک ملیۆن و ٤٠٠ هه‌زار ئاواره له هه‌رێمی کوردستان هه‌یه و ئه‌م کۆبوونه‌وه‌یه‌ش بۆ ئه‌وه‌یه هه‌مووان ده‌ستدرێژ بکه‌ن بۆ هاوکارییکردنی هه‌رێمى کوردستان.\nوتیشى: هه‌رچی گه‌ڕانه‌وه‌ی ئاواره‌کانیشه، بۆ شوێنه‌کانى خۆیان، پێویستیان به دابینکردنی ئاسایش و خزمه‌تگوزاری و کارکردنه واتا هه‌لی کار هه‌یه، ئێستا ٤٠٠ ملیۆن دۆلار هاوکارییان ده‌کرێت له‌لایه‌ن حکومه‌تى هه‌رێمه‌وه.\nباسى له‌وه‌ش کرد: ئێمه له‌گه‌ڵ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئاواره‌کانین و ده‌مانه‌وێت پێویستییه‌کانیان بۆ دابین بکرێت، چونکه هه‌م بۆ بنیادنانه‌وه‌ی وڵات گرنگه هه‌م باری کوردستانیش سوک ده‌کات، چونکه له کوردستان ساڵانه یه‌ک ملیار و ٩٠٠ ملیۆن دۆلار خه‌رجی ئاواره‌کانه، بۆ ئه‌وه‌ش ده‌بێ ئامانجه‌کان له‌م کۆبوونه‌وه‌یه دابڕێژین بۆ ئه‌و هه‌نگاوه‌ش نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و دیپلۆمات و نوێنه‌رایه‌تییه‌کان هاوکارمان ده‌بن بۆ دیاریکردنی ئامانجه‌کان و گه‌یشتن به خاڵی یه‌کلاکه‌ره‌وه.\nهه‌روه‌ها راماتا کریشنا ڕێکخه‌ری هه‌ماهه‌نگی مرۆیی له نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان وتی: هه‌ماهه‌نگی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان به‌رده‌وامه له دوای ئه‌و شه‌ڕه‌ی له موسڵ و ناوچه جیاوازه‌کان سه‌ری هه‌ڵدا، ئێستاش هه‌زاران ئاواره ماون پێویسته هاوکارى بکرێن ئه‌وه‌ی بگه‌ڕێنه‌وه بۆ ناوچه‌کانی خۆیان، ئه‌مه‌ش بنه‌مای ئامانجه‌کانی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه.\nوتیشی: نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان سوپاس و پێزانینی هه‌یه بۆ هه‌رێمى کوردستان له به‌رامبه‌ر ئه‌و هاوکارییانه‌ی که به‌رامبه‌ر په‌نابه‌ران و ئاواره‌کان پێشکه‌شی ده‌کات.\nفەلەکناس ئوجا: کورد یەک نەگرێت کۆمەڵکوژیی گەورە پێکدێت\nپەرتبوونی کورد ڕێگا لەبەردەم داگیرکاریی دەکاتەوە


هێله‌ك زه‌رده‌كانی فه‌ڕه‌نسا ئیمانوێل ماكرۆن ناچار به هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گه‌شته‌كانی ده‌كه‌ن\nله‌به‌یاننامه‌یه‌كدا كه كۆشكی ئه‌لیزێ فه‌ره‌نسا بڵاویكردۆته‌وه ده‌ڵێت: به ئامانجی چاره‌سه‌ری قه‌یرانی وڵاته‌كه‌ی، ئیمانوێل ماكرۆن سه‌رۆكی فه‌ڕه‌نسا گه‌شته‌كانی هه‌ڵوه‌شاندووه‌ته‌وه.\nله‌به‌شێكی به‌یاننامه‌دا ئاماژه‌به‌وه‌كراوه، سه‌رۆكی فه‌ڕه‌نسا ته‌واوی ئه‌و گه‌شته فه‌رمیانه‌ی هه‌ڵوه‌شانده‌وه كه بڕیاربو تا (15)ی ئاداری داهاتو ئه‌نجامیان بدات، ئه‌وه‌ش به ئامانجی چاره‌سه‌ركردنی قه‌یرانی وڵاته‌كه‌ی و ئه‌نجامدانی دانوستان له‌گه‌ڵ نوێَنه‌ری هێله‌ك زه‌رده‌كاندا.\nله‌به‌شێكی تری به‌یاننامه‌كه‌دا هاتووه، هه‌ربه‌و هۆیه‌وه ئیمانوێل ماكرۆن به‌شداری ناكات له كۆنگره‌ی ئاسایشی ساڵانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی كه بڕیاره هه‌فته‌ی داهاتو له میونشنی ئه‌ڵمانیا به‌ڕێوه‌بچێت و، (40) وڵاتیش به‌شداری ئه‌و كۆنگره‌یه ده‌كه‌ن و، بڕیاریش بو ماكرۆن چاوی به سه‌ركرده‌ی زۆربه‌ی ئه‌و وڵاتانه بكه‌وێت.\nهه‌وڵه‌كانی سه‌رۆكی فه‌ره‌نسا بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌كانی وڵاته‌كه‌ی و داواكاری خۆپیشانده‌ران كه به "هێله‌ك زه‌رده‌كان" ناوده‌برێن له‌كاتێكدایه، چه‌ند مانگێكه ناڕه‌زاییه‌كان له‌و وڵاته دژی چه‌ند بڕیارێكی حكومه‌ت سه‌ری هه‌ڵداوه‌و، دوای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاره‌كانیش ناڕه‌زایه‌تییه‌كان كۆتاییان نه‌هات و به‌رده‌وامییان هه‌یه.\n292 جار خوێندراوەتەوە


ڕۆژئاوا لەبەردەم جەنگى کەوتن و مانەوەدا – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on تشرینی یه‌كه‌م 13, 2019 3152 جار بینراوە 0 سەرنج\n(هیگڵ) مێژووى شارستانێەتى وەکو “قەسابخانە خۆێناوییەکان ” دەبینێ کە ساڵێک نییە بەبێ جەنگ تێپەڕ بووبێت. بۆیە جەنگ بەشیکى گرنگ و کاریگەرە لە مێژووى مرۆڤایەتى، یەکەم هەنگاوەى مرۆڤایەتى بە جەنگ دەست پێ دەکات، لەهەمان کاتدا یەکەم ساتى دانانى بەردى بناغەى یەکەمین شارستانییەت لە دەرەنجامى جەنگ هاتۆتەبوون. بەو مانایەى جەنگ یەکێکە لە ڕەفتارە کۆن و مێژووییەکانى مرۆڤایەتى، جەنگ بەواتاى سیاسەتکردن بە شێوەیەکى خوێناوى و لەسەر بنەماى هەڵسەنگاندنى قازانج و زیان بڕیارى لێدەدرێت. ئاشکرایە میکانیزم و هۆکارەکان و ئامانج وجۆر و شێوازەکانى جەنگ جیاوازن.\nچەندین رێککەوتنامەو یاسا و رێساى نێودەوڵەتى سەبارەت بە جەنگ فۆرمەلە کراون و وڵاتان لەسەرى ریککەوتوون، ئەمەش ماناى وایە کە جەنگ هەر بەردەوام دەبێت. بەڵام بەلایەنى کەم دەکرێت سنوریک بۆ جەنگەکان دابنرێت. لەسەر ئەم ئەساسە دەتوانین بڵێن جەنگ بۆتە بەشێک لە مێژووى مرۆڤایەتین ئەمە لەلایەک، لەلایەکى تریش جەنگەکان زۆربەى قۆناغەکانى مێژووى مرۆڤایەتى لێکجیادەکەنەوە، زۆربەى نەتەوەکان و شارستانییەتەکان بەهۆى جەنگەوە بەهێز و لاواز و تەنانەت هەندێکیان لەناویشچوون، هەروەها بەهۆى جەنگەوە شارستانیەت و دەوڵەتى نوێ هاتوونەتە ئاراوە، کەواتە جەنگەکان بەدریژایى مێژووى مرۆڤایەتى ئاڵۆگۆر و گۆڕانکاریان پێک هێناوە، کاریگەرى خێرا و گەورەیان دروست کردووە. سەبارەت بە کورد و پەیوەندى بە مێژژوى شەڕ و جەنگەکان، بەدریژایى مێژوو کورد ڕووبەڕووى جەنگ بووتەوە، زۆربەى هەرە زۆرى جەنگەکانى کوردیش جەنگى بەرگریکارى بوونە .\nسەرەڕاى ئەوەى کە جەنگەکان کاولکارى و کۆمەڵکوژى و کارەساتى گەورەیان بەسەر کوردا هێناوە، بەڵام لەبەرامبەریشدا جەنگەکان هۆکارى ئەوە بوونە کە کوردیان بە زیندوویى هێشتووتەوە، هەمیشە جەنگەکان هۆکارى ئەوە بوونە کە کورد لەناو هاوکیشە نێودەوڵەتیەکان بێت، نموونە لە جەنگى دژى تیرۆر. هەروەها دەتوانین بڵێن هەموو ئەو دەستکەوتانەى کە کورد بە دەستى هێناوە لە دەرئەنجامى جەنگەوە بووە. لە گرنگترین ئەو دەستکەوتانە ئازادکردنى باشوورى کوردستان و بەدوایدا ئازادکردنى ڕۆژئاواى کوردستان بوو کە وڵاتانى دراوسێى کوردستان ئەو دوو هەرێمە بە مەترسى گەورە دادەنین لەسەر ئاسایشى نەتەوەیى خۆیان. بۆیە بەردەوام هەوڵى لاوازکردن و لە ناوبردن ئەو دوو هەرێمە دراوە بەتایبەتى رۆژئاواى کوردستان، چونکە باشوورى کوردستان بەتەواوى بۆتە ئەمرى واقع، بەتایبەت تۆرکیا ڕۆژئاواى کوردستان بە مەترسیکى گەورە ئەبینیت لەسەر ئاسایشى تۆرکیا بۆیە هەر لە رۆژى ئازادکردنى رۆژئاواوە تۆرکیا هەولى لەناوبردنى دەست کەوتەکانى گەلى کورد ئەدات لە دیارترینیان داگیرکردنى عەفرین بووە وە لە ئیستاشدا تۆرکیا هەڕەشەى داگیرکردنى تەواوى ڕۆژئاواى کوردستان ئەکات جەنگى راگەیاندەوە.\nئاشکرایە کەنابەرابەریکى زۆر هەیە لە نێوان تۆرکیا و رۆژئاوى کوردستان لەهەموو ڕوویەکەوە،سووپاى تۆرکیا بەیەکێک لەبەهێزترین سوپاکانى جیهان دادەنرێت لە ڕووى قەبارەو و تواناوە دووەم هێزى (ناتۆ)یە. بەڵام لەگەل هەموو ئەوانەشدا ئەگەر هێرشى ئاسمانى نەکرێت بەرەو پێش چوونى سوپاى تۆرکیا زۆر زەحمەت دەبێت ،چونکە ڕۆژئاوا تا رادەیەکى زۆر باش ریکخراوە لە ڕووى سیاسى و سەربازییەوە دەبێت هەر لە زووەوە حسابى ئەوە کرابێت یاخۆد ئەگەریکى وا کرابێت یاخۆد ئامادەکارى باش کرابێت ،\nهەروەها ڕۆژئاوا خاوەنى هێزیکى سەربازى مەزن و کاریگەرە کە خاوەنى ئەزموون و بیروباوەریکى مەزنن و جەنگاوەرى زۆر باشن هەرچەندە بەراورد ناکرین بە سووپایکى وەکو تۆرکیا بەڵام ڕێگایکیان گرتووتەبەر گەڕانەوەى نییە ئەوەیش ڕیگاى سەربەخۆییە.\nلەگەل هەموو ئەمانەشدا گریمانى ئەوە دەکرێت کە وڵاتان بە زووى بێنە سەر خەت و (ئەنجوومەنى ئاسایشى نێودەولەتى) بڕیاریکى هاوشیۆەى باشوورى کوردستانى کە لە سالى 1991زدا بەسەر ڕۆژئاواشدا بدرێت. چونکە تا ئیستا بە ئاشکرا هێچ ولاتێک پشتگیرى تورکیا ناکات و هەروەها هەموو ڕومالى جیهان لەسەر ڕۆژئاوایە، چونکە مەترسیکى زۆر گەورە چاوەریى دەکرێت جەنگى ناو شارەکان کاولکارى و کۆمەلکوژى گەورە بەدواى خۆیدادینێت ،لەگەل هەموو ئەمانەشدا ئەگەر ئەم جەنگە بکریت جەنگى کەوتن یان مانەوەى کوردانى ڕۆژئاوایە.لەئیستادا بژاردەکانى بەردەم گەلى کورد لە ڕۆژئاودا زۆر لاوازن ،وەکو هەموو جار دیسان سەرکردایەتى کورد لە رۆژئاواش کارتەکانى بەتال دەرچوون ،بە حسابى ئەوەى یاریکى سیاسى ئاقلانە دەکەن بەلام دیسانەوە کورد بەتەنیا مایەوە ،ئەمریکا و رووسیا وئیران ڕۆژئاوایان بەم بارودوخە گەیاندن ،لە ئیستادا باشترین بژاردە بەرگریکردنە تا وەکو کومەلگاى نێودەوڵەتى بە دەنگ دێت،بژاردەى دواتر فشارى پەکەکەیە دەکریت (پەکەکە)جەنگ بەگۆازیتەوە ناو تۆرکیا بەلام ئەو بژاردەیەش بەهێز نییە چونکە ماوەى سالیکە پەکەکە لە بارۆدوخیکى خراپ دایە ،بژاردەى کۆتایش ریککەوتنە لەگەل رژیمى سوریا .\nبەڵام ئەنجامى ئەو جەنگە هەرچى بێت، زانستى سیاسى ئەوەمان پێ دەڵێت کە، ئەو سەرۆک و سوپایەى کە هەڵگرى بەها ویژدانە مرۆڤایەتییەکان نین و پابەندى یاسا و رێساکان نین، ئەو سەرۆک و سوپایە زوو بێ یان دەرنگ خۆى شکستخواردوو دەکات، هەرچەند ئەگەر سەرکەوتن و دەستکەوتیشى هەبێت.\nبڵاوکراوەی پێشووباشترین خۆ پارێزی هێرشکردنە\nبڵاوکراوەی نوێترئایندەی رۆژئاڤا


رابون مەعروف، سەرۆکى فراکسیۆنی ئایندە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند، گۆڕینى بیروڕا ئاساییە و ئەوەى ئاسایى نییە بەکارهێنانى سامانى گشتى و دامەزراوە نیشتیمانییەکانن بۆ کڕینى وەلائى خەڵک.\nرابون مەعروف، سەرۆکى فراکسیۆنی ئایندە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق (29ى نیسانى 2021) لە بڵاوکراوەیەکدا شەش خاڵى لەبارەى دیاردەى سەنگەرگۆڕین خستووەتە ڕوو و ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو حزبە سەرەکییانەى سەنگەر گۆڕینیان تیادا روودەدات جیاواز نیین و بەوتەى ئەو سەرجەمیان حزبى بنەماڵەن.\nیەکەم: گۆڕینی بیروڕا ئاساییە! ئەوەی ئاسایی نییە و ھەستی زۆرینەی خەڵكی بریندار دەکات، بەکارھێنانی سامانی گشتی و دامەزراوە 'نیشتیمانیەکان!' ە بۆ کڕینی وەلائی کەسانێك، کە رۆژانێك خەڵك متمانەی پێبەخشیون بۆ کار و ئەركیتر!\nدهۆک؛ لە شەڕی نێوان دوو ماڵدا کەسێک کوژرا\n2021.05.10 - 09:33


وەرگێڕانی: کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە\nستایل پێش هەموو شتێک شێوەیەکی دەرەکییە، ڕووپۆشێکە کە ئێمە دەیدەین بە ژیانمان. ئێمە بۆ نموونە لە ستایلی پۆشاک و کار و ژیان دەدوێین، یان ستایلی جیاواز لە هونەر و تەلارسازیدا. واتای تێگەکە لە ڕووی ئێتیمۆلۆژییەوە بریتییە لە تایبەتمەندیی دەربڕینی زمانییانە و دەگەڕێتەوە بۆ وشەی "ستیلوس"ی (پێنووسی) لاتینی، لێ ئێمە زمانییانە بە دوو شێوازی جیا بەکاریدەهێنین: شێوازێکی دێسکریپتیڤ (وەسفی)، بۆ نموونە کاتێک دەبێژین، کە کەسێک ستایلێکی تایبەتیی هەیە، واتا خاوەنی جۆرێکی تایبەتیی خۆپۆشینە، لێرەشدا زۆر جار ڕوودەدات کە تێگەکە هەروەها تەوەرەیەکی پێوارەیی (نۆرماتیڤ)، واتا نرخێنەر لەخۆدەگرێت. ئاخر گەر ئێمە ببێژین، کە فڵان کەس "ستایل"ی هەیە، ئەوا دەربڕینەکەمان هاوکات واتایەکی ناسێنەری ڕێزمەندی لەخۆگرتووە. ئێمە بەم دەربڕینە تایبەتمەندییەکانی وەک ئێلێگانس (ڕێکوپێکی)، چێژ، ڕەوشت و کەرامەت پێکەوەدەلکێنین. بە پێچەوانەشەوە زۆر جار ڕوودەدات کە ئێمە پرسەکانی ستایل تەنیا بەند دەکەین بە ڕووکەشەوە، کەواتە بە مەسەلەی دەرەکییان دادەنێین، ئیدی هەر وەک پرسی ستایل ئەوە بێت کە داخۆ ئێمە "چی" بکەین نەک داخۆ "چۆن" ئەو شتە بکەین. لەم ڕوانگەیەوە "ستایلی چاک" فەزیلەیەکی لاوەکییە و هیچ بایەخێکی ڕاستەوخۆی ئێتیکیی (ئەخلاقیی) نییە. لێ ئەم شێوە تێڕوانینە هەڵەیە. ئاخر پرسیاری ئەوە کە داخۆ چۆن ئێمە شتێک بکەین، هەروەها لایەنێکی ئەخلاقی و مۆرالی (ڕەوشتیانە) لەخۆدەگرێت. کەواتە تێگەی ستایل لەپاڵ تەوەرەی وەسفیدا کە لەنێو ژینجیهانی کۆمەڵایەتیماندا ڕیشەی داکوتیوە، هەروەها ڕەهەندێکی ئێستێتیکی و ئەخلاقی-ڕەوشتیشی هەیە. هەر سێ ڕەهەندەکە لێکجیانەبۆوە پێکەوەگرێدراون. (...) بە شێوەیەکی دی ببێژین، ستایل گرێدەری ژینجیهانمانە بە جوانە و چاکەوە، کەواتە بە شێوەی دەرەکی و هەروەها بەو پرسیارەشەوە، کە داخۆ چۆن گەرەکە ئێمە بژین و کردار بنوێنین. پێدەچێت بتوانین لەم تێڕوانینەوە بگەین بە دەستپێکەکان بۆ "ئێتیکێکی (ئەخلاقناسییەکی) ستایل".\nستایلی بەد دەشێت چۆنێتیی ڕەوشتیانەی کردار تێکبدات. بۆ نموونە کەسێک فیزدارانە و بە بەرچاوی کەسانی دیکەوە سەفتەیەک پارە بۆ سواڵکەرێک فڕێ دەدات. ئەوە ستایلێکی بەدە. بە سەرنجێکی بەرایی لە کردارەکە خویا دەبێت کە ئەو کردارە لە ڕووی ڕەوشتەوە چاک بوو، چونکە هەر چۆنێک بێت بڕێکی باش پارە بە سواڵکەرەکە درا، لێ ئاشکرایە کە لێرەدا جۆر و شێوازەکە، واتا ستایلەکە، گرنگە، چونکە کەسی بەخشندە بەو شێوە ڕەفتارە نەک تەنیا کەرامەتی سواڵکەرەکە دەشکێنێت، بەڵکو هەروەها کەرامەتی خۆیشی. مەسەلەکە هەروەها لە بەخشینی شتێکدا بە کەسێکی دی هاوشێوەیە، گەر هاتوو کەسی دیاریبەخش هیچ هەوڵێک نەدات بۆ ئەوەی دیارییەکە بپێچێتەوە. گەرچی شتێک وەک دیاری بەخشراوە، لێ شێوەی بەخشینەکەی بێڕێزییەک دەردەبڕێت. هیچ دوور نییە کەسی بەخشندە شتێکی گرانبەهای بۆ دیاری کڕی بێت، لێ هیچ بەهایەکی بۆ ئەوە دانەناوە کە دیارییەکە ستایلمەندانە بخاتە بەردەم کەسی دیاری پێبەخشراو. لێرەدا کێماسی شێوەکییانەی کردارەکە تا ڕادەیەک کرۆکی ڕەوشتیانەی خودی ئەو کردارە تێکدەدات. ستایلی بەد دەشێت کەرامەتی مرۆڤان بشکێنێت. ئەوە نەک تەنیا بێستایلییە کە بۆ نموونە داوا لە کارمەندێکی چەندساڵەی فیرمایەک بکرێت لە ماوەی یەک سەئاتدا بیرۆکەی چۆڵ بکات، یان بە یەک تاکە ئێس ئێم ئێس (مەسیج) کۆتایی بە پەیوەندییەک بهێنرێت، بەڵکو هەروەها "ستایلی بەد" کێماسی ڕێز لەخۆدەگرێت، چونکە هێرش دەکاتە سەر کەرامەت و شکۆی کەسێکی دی. ئێمە پەیوەند بە مرۆڤێکی ستایلمەندەوە وایدادەنێین کە ئەو ڕێزی ڕێسا سۆسیالەکان و نەریتەکان دەگرێت، هاوکات دەزانێت کە چۆن لە دۆخی دیاریکراودا بەگونجاوی ڕەفتار دەنوێنێت. لەم ڕوانگەیەوە ستایل پەیوەندییەکی تایبەتیی بە شێوەی ڕەفتارمانەوە هەیە.\nبەڕەوشتی سەرەتا تەنیا ئەو واتایە دەگەیەنێت کە مرۆ ڕەچاوی نەریتە باوەکانی ڕەفتارنوێنیی چاک دەکات. هیچ کەس ناتوانێت نکۆڵی لەوە بکات کە ستایلی چاک کەمترینێکی لە ڕەوشتمەندی پێویستە. بۆ نموونە دەشێت کەسێک کە بەردەوام بێئابڕوانە ڕەفتار دەنوێنێت و کەسانی دی بریندار دەکات یان تەریقدەکاتەوە، کەسێکی خاوەن کاریزما یان زەوقلی بێت، سەرەڕای ئەوە بێستایلە. بێگومان دەبێت ئاماژە بۆ ئەوە بدەین کە بەڕەوشتی و ڕەفتارنوێنیی چاک بەس نین بۆ ستایلی چاک. ئاخر تەنانەت بەدترین تاوانبارانی نازییەکان دەیانتوانی بەڕەوشت بن. ئێمە لە ستایلی چاک چاوەڕوانیی بڕێک هەڵوێستی ئاگامەند و ڕێز بەرانبەر کەسانی دی دەکەین. ئێمە ناتوانین پەیوەند بە تاوانە قورسەکانەوە تێگەی ستایل واتامەندانە بەکاربەرین، چونکە هیچ کەسێک ناتوانێت واتامەندانە کەسانی دی بکوژێت. بۆ نموونە هانیبال لێکتەر لە تریلەرە (Thriller) ئەمەریکییەکەی "بێدەنگیی بەرخەکاندا" بەروانکەی نەبەستراوی بە سنگییەوە هەڵواسیوە و لەتەک موزیکەکەی باخ-دا بە ناونیشانی "ڤاریاسیۆنەکانی گۆڵدبێرگ" قوربانییەکانی خۆی دەخوات، ئەوە بە چەشنێک کە تەواو گونجاوە بە نەریتی باڵای نانخواردنی سەر مێز، لێ ئەوە هێشتا هەر ستایلێکی چاک نییە. جگە لەوە مەرج نییە کەسێکی "بێستایل" بەد بێت، لێ ئێمە سەرەڕای ئەوە تا ڕادەیەک کێماسی ئەخلاقی-ڕەوشتییانەی دەدەینە پاڵ. کەسەکە بۆ ئێمە شایانی لۆمەکردنە. لێ گەر کەسێک بە پێچەوانەوە ستایلی هەبێت، ئەوا چاوپۆشیی هەندێک شتی لێ دەکەین، چونکە وایدادەنیین کە ئەو کەسە "هیچ نەبێت ستایل"ی هەیە، بۆ نموونە خشڵ-دزێکی کەشخە کە خشڵە دزراوەکان لەتەک هەندێک هەژاردا بەش دەکات. بەڵێ ئێمە تەنانەت دەشێت لەم پەیوەندییەدا ڕەچاوی ئەوەش نەکەین کە کردارەکەی ئەو تاوان بووە.\nمەرج نییە کەسی خاوەن ستایل هەمیشە فەزیلەمەندانە کردار بنوێنێت، لێ ئێمە چاوەڕوانیی ئەوەی لێ دەکەین کە ئەو تا ڕادەیەک لە ڕەفتاردا بەڕەوشت بێت، ئەوجا گەر ئەو ڕەفتارێکی ڕەوشتمەندانەی نەنواند، ئەوا هیچ نەبێت بەو هۆیەوە هەڵوێستێک پێشان بدات، یان هیچ نەبێت بەڕاشکاوی بیدرکێنێت کە ڕەفتارێکی بێڕەوشتانەی نواندووە. بەڵێ، گەر تەنانەت ئولریش هوێنێس مرۆڤێکی بێڕەوشت بێت، هیشتا هەر لەو ڕوانگەیەوە کە ئەو سزای زیندانیکردنەکەی بەبێ ئیستیئنافکردنەوە – و بەبێ کڕووزانەوە – قبووڵ کرد، ئەم هەڵوێستەی هیچ نەبێت ستایلێکی تایبەتیی هەیە. بە پێچەوانەشەوە گەر کەسێک لایەنی کەم تروسکەیەکی ستایلی لێوە نەدرەوشێتەوە، بەزەحمەت دەشێت کەسێکی فەزیلەمەند بێت. ئەوجا ستایلی چاک نەک تەنیا پێویستی بە ڕێزگرتنە لە کەسانی دی، بەڵکو هەروەها ڕێزگرتنیش لە کەرامەتی خودی خۆ. کاتێک ئێمە مەدەنێتی بە ستایلی خۆمان دەدەین، ئیدی ئێمە بەو ڕێیەوە خودی خۆمان دروست دەکەین. ئێمە بە زەحمەت دەتوانین ژیانێکی بەدیهاتوو بەڕێوەبەرین گەر هاتوو ڕووی دەرەکیی ئەو ژیانەمان ڕەچاو نەکەین. ئەوجا کاتێک ئێمە فۆرم بەهەند وەردەگرین، ئیدی لێرەدا پێشانی دەدەین کە ئێمە هەروەها گرنگی بە ناوەرۆکیش دەدەین. لەمەدایە ڕەهەندە قووڵترە ئەخلاقییەکەی پرسیاری چێژ، بۆ نموونە پرسیاری ئەساسی نێو ماڵ و پۆشاک، کە بە رواڵەت ئەوها دەنوێنێت هەروەک بەدەر بن لە لایەنی ئەخلاقی. لە بنەڕەتدا کێ بێموبالاتانە خۆی بپۆشێت یان گوزەرانگەی خۆی دابووەشێنێت، ئەو کەسە نەک تەنیا بە لایەوە گرنگ نییە چۆن کاریگەری لەسەر کەسانی دی دەنوێنێت، بەڵکو هەروەها هیچ ڕێزێک بۆ خودی خۆیشی دانانێت. ئادۆلف فڕایهێڕ فۆن کنیگە لەوەدا ڕاست بوو کە گۆتی، مرۆ گەرەکە "بە شارراوەیش هیچ شتێک نەکات کە شەرمی پێی بێت کەسێکی دی بیبینێت".\nئێتیکی ستایل نە لە ئەرکی بێمەرجەوە (حەتمییەوە) دەردەچێت، نە کردار تەنیا بەگوێرەی سەرەنجامەکانی دەنرخێنێت، بەڵکو وای دادەنێت کە ئێمە توانامان هەیە بۆ ئەوەی لە ژینگەی سۆسیالمادا ستایلی "چاک" لە هینی "بەد" جیابکەینەوە و ئەوجا بەگوێرەی ئەو جیاوازییە کردار بنوێنین. با نموونەیەک لە ژیانی ڕۆژانەوە بهێنینەوە. گەر ئێمە بە خانەخوێیەک ببێژین کە خواردنەکەی بەڕاستی بێتام بووە، ئەوا گومانی تێدا نییە کە پێبێژتنەکەمان زۆر ڕاستگۆیانەیە، لێ ئەم ڕاستگۆییە بێڕەوشت و "بێستایلە". درۆیەکی بچووک یان نیمچە ڕاستییەک بەجێتر دەبوو لەو بێڕەوشتییە. جگە لەوە گەر کەسێک "ستایلیست"ێکی چاک بێت، ئەوسا دەتوانێت تێڕوانینەکەی هێندە زرنگ دەرببڕێت کە ئیدی بەو ڕێیەوە خانەخوێ ناڕەحەت نەبێت و سەرەڕای ئەوە هەست بکات کە خواردنەکەی وەستایانە نەبووە. بێگومان ئەوە ڕاستە کە کەسی کارامە خۆدەربڕ درۆیەکی کردووە یان هەرچۆنێک بێت دەربڕینێکی فریودەری هەبووە، سەرەڕای ئەوە لەم پەیوەندییەدا "فەیلەسوفی ئێتیکی ستایل" دەتوانێت ئەرگومێنت بهێنێتەوە کە ئەو کەسە پەیوەند بە دۆخێکی دیاریکراوەوە پەرچەکرداری گونجاوی نواندووە و لەو دۆخەشدا نابەجێ دەبوو گەر ئەو ڕەخنەیەکی ڕاستگۆیانەی بگرتایە، واتا گەر ئەو کەسە ڕاستگۆیانە ناخی خانەخوێی بڕەنجانایە. بەڵێ، ئێمە ناچارین گفتێک کە داومانە، بیبەینە سەر، لێ ناچار نین ستایلمەندانە ڕەفتار بنوێنین. سەرەڕای ئەوە کەسانی دی چاوەڕوانیی ئەوەمان لێدەکەن کە لە هەندێک دۆخی دیاریکراودا ستایلمەند بین. کەواتە ستایلی چاک هەروا سانا پەیوەند نییە بە پێکهاتەی ناخەکیی تاکەکەسەوە، کە ئیدی وای لێبکات بەگوێرەی ڕێسای دیاریکراو ڕەفتار بنوێنێت، بەڵکو مەسەلەکە زۆرترە لەوە، واتا هەروەها ئەوەشە کە داخۆ چۆن مرۆ بزانێت لە دۆخێکی دیاریکراودا بەگونجاوی پەرچەکردار بنوێنێت.\nستایلی چاک پێویستی بە هەستناسکییە، بە نەرمییەکی تایبەتی ڕەفتار. ستایلیسێکی چاک ڕەفتاری خۆی بەنەرمی دەگونجێنێت. ئەمە واتایەکی ئەوتۆ ناگەیەنێت کە ئەو کەسە بەدەرە لە پرنسیپی ئەخلاقی. سەرەڕای ئەوە ستایلیستی چاک ناچار نییە پەیڕەوی ڕێساگەلی وشک بکات، بەڵکو ئەو تەنیا ڕەچاوی کەسانی دی و خودی خۆی دەکات. ئاخر گەر مرۆڤ لەسەر ڕێسا توندەکانی ڕەفتارنوێنی بڕوات، ئەوسا بەو ڕێیەوە دەبێت بە کەسێکی بێکەماڵ و کۆنفۆڕمیست (هاوتاگەرا)، بە پێچەوانەشەوە ستایلیستی چاک ئاگامەندانە فێری ئەو پێوارە و نەریتانە دەبێت کە لەتەک هەستکردنی ئێستێتیکی و ئەخلاقییانەی خۆیدا یەکدەگرنەوە و هاوکات بە "خود"ی خۆی دەیانسازێنێت، واتا بە ستایلی کەسیی خۆی دەیانگونجێنێت. ئاخر ئێمە بە پێویستی دەزانین کە ستایلی چاک تایبەتمەندیی کەسی و ڕەسەنێتی لەخۆبگرێت، هەروەها سەرڕاستی لەو واتایەدا کە چۆن کەسێک ڕاشکاوانە ستایلی خۆی پێشاندەدات. ستایلیستی چاک لەم شێوە تێگەیشتنەدا هەمیشە لەوە بەئاگاییە کە چە پێوارە کۆمەڵایەتییەکان و چە بیروڕاکانی خۆی لەمەڕ ستایلی چاک هەردەم شیاوی گۆڕانن. ستایلیستی چاک هەردەم کراوەیە بۆ شیمانەی هەبوونی جیای هەر ڕەوشێک. ئەمە بێگومان واتایەکی ئەوتۆ ناگەیەنێت کە گۆیا ستایلیستی چاک ئاڵاکەی بەگوێرەی هەر با-یەکی هەڵکردوو هەڵبواسێت، نەخێر ئەو تەواو بە پێچەوانەوە بڕوایەکی پتەوی بەوە هەیە کە ئێمە مافمان نییە کەرامەتی خۆمان و مرۆڤانی دی بشکێنین. (...) ستایلیست مامەڵەکردنی بەد لەتەک کەسانی دیکەدا بە کرداری دزێو دادەنێت، کە بێگومان هەرگیز ناتوانێت بەتەواوی ڕوونی بکاتەوە بۆچی ڕەفتاری ئەوها بە دزێو دادەنێت. ئاخر ئەو ناتوانێت هانا بۆ هیچ مێتافیزیکێک بەرێت تاکو بۆی ڕوونبکاتەوە، کە داخۆ ستایلی چاک، واتا ستایلی سەربەخۆ لە پێوارە و نەریتە باڵادەستەکان لەو ڕوانگە مێتافیزیکییەوە "بەڕاستی" چۆن بێت، بە پێچەوانەوە ستایلیست پەیوەند بە باوەڕە پێوارەییەکانی (نۆرماتیڤەکانی) خۆیەوە تەواو لەسەر زەمینەی هەر جیهانێکی سۆسیال دەمێنێتەوە و ڕەچاوی ڕێساکانی ڕەفتاری ئەو جیهانە دەکات. بێگومان زۆر دەشێت ئێستا ستایلیست سەرزەنشت بکرێت، کە گۆیا ئەو لە پرسیارانی ڕەوشتی و ئەخلاقیدا زۆر خۆگەرایە، چونکە گۆیا ڕەچاوی هیچ فرمانێکی بێمەرج (حەتمی) ناکات، بەڵکو لە ئەنجامدا تەنیا ئەوە دەکات کە خۆی لە دۆخێکی دیاریکراودا بە "ستایلی چاک"ی دادەنێت. لێ ستایلیست دەتوانێت خۆی لەم سەرزەنشتە لابدات، گەر ئەو ڕاستی و سەرڕاستی بەجددی وەربگرێت، هاوکات بۆ ستایلی خۆی دڵسۆز بمێنێتەوە تا ئەو کاتەی کەسێک پێشانی دەدات یان خۆی هەست دەکات کە ئەو بەو ستایلە زیان بە کەسانی دی و خودی خۆی دەگەیەنێت. بێگومان هیچ پێویست نییە کە مرۆڤ بەردەوام بیروڕاکانی خۆی بگۆڕێت، هەروەک چۆن کنیگە-ی ستایلیستی مەزن جارێک پێشنیاری کرد: "لە گۆتندا دژبێژیی خۆت مەکە، کە ئیدی تۆ ڕستەیەک دەرببڕیت کە پێشتر داکۆکیت لە پێچەوانەکەی کردووە".\nتۆماس ڤاشێک ساڵی 1968 لە ڤیین هاتۆتە ژیانەوە، لە زانستگە ئابوریی نەتەوەیی و ماتماتیکی خوێندووە و وەک ڕۆژنامەوان چەند کاراییەکی جیاوازی وەرگرتووە. ئەو نووسەری چەندین کتێبی بابەتییانەی فەلسەفەییە، ساڵێ 2018 کتێبێکی بە ناونیشانی "ژیاندنی کات"، هەروەها ساڵی 2019 کتێبێکی دیکەی بە ناونیشانی "وڵاتی ئاژووەران" بڵاوبوونەوە. لە ساڵێ 2011 بەدوواوە سەرنووسەری گۆڤاری فەلسەفەیی "Hohe Luft"ە (هۆوە لوفت کە وەک ناو لە گەڕەکێکی هامبورگەوە وەرگیراوە).


ئەمەش لە کاتێکدایە لەلایەن وڵاتانی ڕۆژئاواوە هەوڵەکان چڕبوونەتەوە بۆ ئاگربەستێک بە مەبەستی ڕاگرتنی شەڕو نەهێشتنی زیانە گیانییەکان.\nئەم شەڕە کاردانەوەی جۆراوجۆری لێ کەوتۆتەوە هەندێک بە شەڕی نێوان ئیسرائیل و حەماس لێی دەڕوانن، هەندێک پێیان وایە شەڕی نێوان ئیسرائیل و فەلەستینییەکانە و هەندێک پێیان وایە بەردوامیی شەڕەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە.\nدکتۆر بیلال ئەحمەد وەهاب لێکۆڵەر لە واشنتن ئینستتوت پێی وایە ئەم شەڕە پەیوەندی بە هەمو ئەو بابەتانەوە هەیەو دەڵێت بەشێکی تری ئەم کێشەیەش " بریتییە لە کێشەیەکی ناوخۆی ئیسرائیل، لە نێوان هاووڵاتیانی جولەکە (جوو) و هاووڵاتیانی موسوڵمان یاخود عەرەبی ناو ئیسرائیل" دەشڵێت لە " شارەکانی ناو ئیسرائیلدا کۆمەڵگەی موسوڵمان و کۆمەڵگەی جوولەکە دژ بە یەک هەستاون و شەڕیان کردووە."\nلەو کاتەوەی ئەم شەڕە هەڵگیرساوە کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی کاردانەوەی جۆراو جۆری هەبووە دکتۆر بیلال پێی وایە بە شێوەیەکی گشتی وا دەردەکەوێت کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی پشتی ئیسرائیل دەگرێت " بۆ نمونە ئەگەر لە ئەمەریکا بڕوانیت دەبینیت بە پێی یاسای ئەمەریکا ئەمە شەڕێکە لە نێوان وڵاتێکی وەکو ئیسرائیل کە هاوپەیمانی ئەمەریکایە لە دژی گروپێکی وەکو حەماس کە لە لیستی تیرۆری ئەمەریکادایە."\nدکتۆر بیلال دەشڵێت ترس لەوە هەیە ئەم کێشەیە بەرەو سوریا بڕوات یان بەرەو لوبنان " چونکە حیزبوڵای لوبنانی زۆر بەهێزترە لە حەماس لە سوریاوە موشەکیان گرتووەتە ئیسرائیل و ئەگەر ئێرانیش بێتە سەرخەت ئەوا کێشەکە زیاتر پەرەدەسێنێت و لەوانەیە لە کێشەیەکی ناوخۆیی ئیسرائیلەوە ببێتە کێشەیەکی هەرێمی."\nئەو دەشڵێت فشارێکی نێودەوڵەتیش هەیە تا کێشەکە لێرەدا ڕابگیرێت و زیاتر پەرە نەسێنێت.\nلە سەرەتای دەستپێکردنی توندوتیژییەکانی نێوان ئیسڕائیل و گروپە فەڵەستینیەکانی کەرتی غەزە لە 10 ی مانگی پێنجەوە تاوەکو ئێستا بەپێی وەزارەتی تەندروستی فەڵەستینییەکان 222 فەڵەستینی کوژراون، زیاتر لە 1400 برینداریش هەبووە.\nهەروەها بەهۆی هەڵدانی موشەکەوە لە غەزەوە بەرەو ئیسڕائیل 10 کەس کوژراون و 295 کەسیش برینداربوون.\nدەقی وتووێژەکەی دەخیلی شەممۆ لەگەڵ دکتۆر بیلال وەهاب\nدکتۆر بیلال ئەحمەد وەهاب


Diplomatic Magazine | نه‌ورۆز له دیدى هێمن موکریانی شاعیره‌وه\nنه‌ورۆز له دیدى هێمن موکریانی شاعیره‌وه\nلەبارەی نەورۆزدا زۆرشت گوتراوەو نوسراوە، مێژوونووسان دەڵێن ئەو ڕۆژەی کە ئاگر دۆزراوە خەڵک کردییە جێژن و ناوی نا نەورۆز، یا دەنووسن ئەو ڕۆژەی کە کاوەی ئاسنگەر لە زوحاکی خوێنخۆرو زۆردار ڕاپەڕی دوایی بەدەسەڵاتی زۆردارانەی هێنا، کرا بەنەورۆز.\nتەنانەت لەهەندێ برادەری شیعەم بیستووە، کەحەزرەتی عەلی سڵاوی خوای لێبت لەوڕۆژەدا لەدایکبووە، هیچ کام لەو بۆچوونانە بۆ ڕەتکردنەوە نابن، دۆزینەوەی ئاگر ئەو نیعمەتە خودای گەورە، ڕاپەڕینی کاوەو لەناخ ڕۆکردنی زەحاکی زۆر دارو، لەدایک بوونی حەزرەتی عەلی ئەو سەردارە بەناوبانگەی ئیسلام هەموو بۆیە دەبن جێژنیان بۆ بکەی.\nبەڵام بۆچوونی من لەبارەی نەورۆزدا بۆچونێکی لادێیانەو کرمانجانەیە، لەوەش ناترسم مێژووزانەکانی شارستانی پێم بڵێن کەڕە کرمانجی مێژوو نەزان و نەخوێندەوار ئەوەت لەکوێ هێناوە.\nمن پێموایە ئەم ڕۆژە پیرۆزەو ئەم جێژنە گەورەی زۆربەی گەلانی ڕۆژهەڵات پەیوەندی بە ئابوورییەوە هەیە، جا ئیجازە بدەن بەکورتی لەو بارەیەوە بدوێم تابزانن منی کەڕە کرمانج کەنگێ و لەکوێم دەرسی ئیقتساد خوێندووە تاقسەی زل بکەم، بابە با نەخوێندەواریشبم خۆ ئەوەندەم لەخوێندەواران بیستووە کە ئەوگەلانەی بەزمانی گەلی ئێرانی دەدوێن لەڕۆژێکدا کە نە من دەزانم کەنگێیەو نەئەو کەسانەی خۆیان بەمێژووزان و مێژووناس دەژمێرن بۆیان ساغ نەبۆتەوە چەند هەزار ساڵ دەبێ لەقەفقاز سەرەو ژێر بوونەوەو هەر یەک بۆلایەک ڕۆیشتن.\nئەو جەژنە ئەوەندە گەورەبووە کە عەرەب وەریگرتووەو کردویانە بە ( میهرەجان ) بەهەموو ڕۆژێکی خۆش دەڵێن میهرەجان، مەڕ بە پێنج مانگ دەزێ پێشینان دەڵێن مەڕ بە سەد ڕۆژ ڕووحی وەبەردێ و مەترسی بەرئاویتن کەم دەبێتەوە، جێژنی سەدە کە ئێستاش لەزۆربەی شوێنی کوردستان دەکرێ و پێی دەڵێن ( بێڵن دانا ) پەیوەندی لەگەڵ ئەم باسە هەیە\nئەم گەلانە هەموویان شوانە وێڵەو مەڕدار بوون و ژیانیان بەپێست و گوانی ئەم گیانلەبەرە خۆین شرین و بەستەزمانە کەزۆر زوو دەستەمۆ بووە دابین کردووە.\nڕوونتر بڵێم خۆراکیان لەشیرو پۆشاکیان لەخوری ئەو حەیوانە بووە، جا بۆیە خۆشیان ویستووەو گەرمیان و کوێستانیان لەگەڵ کردووەو بەدوای هەوارو لەوەڕگادا وێڵ بوون و گەڕاون، نەزۆر شارەزای نوسینەکانی ( هیرۆدت )و ( تەبەری ) و ( گەزنەفۆن ) و( فیردۆسی ) و ( مینۆرسکی ) و ( زێڕنۆف ) و ئەوانەم کە بنچەکەی کورد بەرمەوە سەر کاردۆخ و مادو نازانم کێ و کێ؟ بەڵام دەزانم کوردیش یەکێکبووە لەو گەلانەی کە لەپێشدا شوانە وێڵە بووە، ئێستاش ئەگەر کارەساتی ڕۆژگار لێگەڕێ کەیفی لەشوانیەتیەو وڵاتەکەشی بۆ ئاژەڵداری یا بەزمانی ئیمڕۆ دامداری و دامپەروەری دەناڵێ.\nئێستاش هەرچەندە بەداخەوە مەڕداری لەکوردستاندا زۆر کەم بووەو دامپەروەرەکان کاتی بەران تێبەردانیان گۆڕیوە، بەڵام ئەو دابە هەر نەگۆڕاوە هەرکەس کەرتە مەڕێکی هەبێ ئەوڕۆژە بەران دەمەڕی دەکا، میوانداری لە جیرانان دەکا مێوژ و خورماو شرینی دەدا بە منداڵان و ئەگەر خەڵاتێکی زۆر باش بۆ شوان لەئەستۆی بەران نەکا، کاکی شوان نایەڵێ بەرانی ڕەنگاو بچێتە نێو مێگەل، بەڵام زۆر دوور نییە هەر بە بیری منى مەڕدار لەئاخرو ئۆخری مانگی( میهر ) بەرانیان لە مەڕ کردووە جەژنی مهرەگانیان بۆ کردووە.\nدیارە ئەو جەژنە ئەوەندە گەورەبووە کە عەرەب وەریگرتووەو کردویانە بە ( میهرەجان ) بەهەموو ڕۆژێکی خۆش دەڵێن میهرەجان، مەڕ بە پێنج مانگ دەزێ پێشینان دەڵێن مەڕ بە سەد ڕۆژ ڕووحی وەبەردێ و مەترسی بەرئاویتن کەم دەبێتەوە، جێژنی سەدە کە ئێستاش لەزۆربەی شوێنی کوردستان دەکرێ و پێی دەڵێن ( بێڵن دانا ) پەیوەندی لەگەڵ ئەم باسە هەیە، دوو مانگ پایزو سێ مانگ زستان دەکاتە پێنج مانگ لەشەوی ئەوەڵی بەهاردا زەوی مەڕدێ و جێژنی هەرە گەورەی مەڕدارە.\nپێم وانییە پێویستی بەڕوونکردنەوەبێ، بەرخی مەستە شیر پاشی سێزدە ڕۆژ دەبێ لەکۆز دەرکرێ و بەزاوە ماک بیبەینە لەوەڕ، ئەوەش سێزدە بەدەرەکەمان.\nئەوەیە بۆچوونی منی کەڕە کرمانج کە لەژیانی باوکم بەسەر مەڕدا ڕادەگەشتم و گەرمیان و کوێستانم دەکردو بەپسپۆڕی ناوبانگم هەبوو، بەڵێ ماوەیەکی زۆر وێڕای شوانی و شەوگەڕو شەنگەبێری توندوتۆڵ لەکوێستانە جوانەکانی کوردستانی ڕەنگین ژیانم ڕابواردووە.\nئه‌م بۆچوونه‌ى مامۆستا هێمن موكریانى، له كتێبى " هه‌وارى خاڵى" دا خراوه‌ته ڕوو.


https://1baiser.com مزگێن: لێکچووواندنم بە کیم کارداشیانی کورد دڵخۆشم دەکات |\nHome سەرەکی مزگێن: لێکچووواندنم بە کیم کارداشیانی کورد دڵخۆشم دەکات\non: كانونی یه‌كه‌م 17, 2017 In: سەرەکی, لایف ستایڵNo Comments\nلە چەند ساڵی ڕابردووودا کچه هونەرمەندی کورد (مزگێن) لە ئەورووپاوە و بە شێوازێکی ورووژێنەر چەند ڤیدیۆکلیپێکی بڵاو کردەوە و ناوبانگی دەرکرد، لەم دیمانەیەدا لەگەڵ “ئاژانس” باس لە کارەکانی خۆی و چیرۆکی ژیانی دەکات.\nئاژانس: شێوازی کارکردنی ئێوە هەم بە ستایلێکی ورووژێنەری ڕۆژئاواییە و هەم بە زمانی ئینگلیزییە، بۆچی دەتانه‌وێت بەو شێوازە کار بکەن؟\nمزگێن: هەر هونەرمەندێک کە کار دەکات ستایلێکی تایبەت بە خۆی هەیە، من بە شێوازی پۆپ گۆرانی دەڵێم و ئامانجیشم ئەوەیە ببمە هونەرمەندێکی جیهانی، هەر بۆیە کارەکانم بە زمانی ئینگلیزییە، خەونی بوونم بە ئەستێرەیه‌کی جیهانی هیی منداڵیمە و هەنگاوی باشم بۆ ئەو ئامانجەم بڕیوە، ئێستا چەند بەرهەمێکی هونەریم بڵاو کردووه‌تەوە و کارەکانیشم لە ئاستێکی نێودەوڵەتیدا دەنگدانەوەی هەبووە و پێشوازی باشی لێ کراوە، کە ئەوەش بۆ من مایەی دڵخۆشییە.\nئاژانس: وەک دەزانین تۆ کچێکی کوردیت، ئەوە بۆ تۆ چی دەگەیەنێت؟\nمزگێن: من دایکوباوکم خەڵکی باکووری کوردستانن و کوردم، بەڵام ئەوان هاتوونەتە سوید و من لە ئەورووپا لە دایک بووم، دواتریش لە سوید هاوڕێیەکم ناسی بە ناوی ئۆسكار ئەندریوس کە هەوڵی دامەزراندنی کۆمپانیایەکی میوزیکی دەدا و بۆ یەکەم کارم لەگەڵ ئەو چوومە ئەمه‌ریکا و کلیپێکم بەرهەم هێنا، هەر بۆیە بە گشتی بۆیە ستایلی کارکردنی من ئەورووپییانەیە.\nئاژانس: سەرەتای کاری هونەری و شارەزاییت لە سەماکردن بۆ کەی دەگەڕێتەوە؟\nمزگێن: من بەردەوام لە خوێندنگە دەچوومە کۆرسی سەما و دانسەوە، لە ماڵیشەوە بە منداڵی لە ژوورەکەی خۆمدا زۆرکات سەمام دەکرد، لە چەندین چالاکیی خوێندنگەکەشماندا سەمام کردووە، هەر بۆیە ئەو کارە بەردەوام بەشێک بووە لە ژیانم و لێی دانەبڕاوم، دواتریش و لە ساڵی ٢٠٠٨ بەشداریم کرد لە پڕۆگرامێکی بەناوبانگی سویدی بۆ هەڵبژاردنی خۆشترین دەنگ و توانیم تا کۆتا قۆناغەکان بچم، ئەوەش سەرەتایەکی باش بوو بۆ دەستپێکردنم بە کاری هونەری.\nئاژانس: لە ڕاگەیاندنە کوردییەکان زۆرجار وەک (کیم کارداشیانی) کوردی ناوی تۆ دەبرێت و ئەو نازناوەت پێ بەخشراوە، لەو بارەیەوە چی دەڵێیت؟\nمزگێن: ئەو ژنێکی زۆر جوان و سەرکەوتووە، من هیچکاتێک خۆم بە کەسانی دیکە بەراورد ناکەم، بەڵام لێکچوواندنم لەگەڵ کیم کارداشیان وەک پیاهەڵدانێکی گەورە وەردەگرم و دڵخۆشم دەکات، بۆیە زۆر سوپاسیان دەکەم.\nئاژانس: خەونی تۆ لە ژیانتدا چییە؟\nمزگێن: من خەونی گەورەم هەیە کە هەوڵی بەدیهێنانیان دەدەم، پێشم وایە لە ژیانی ئێمەدا خەون و خەیاڵەکانمان بێسنوور و بێکۆتان، بەڵام ئەوەی گرنگە ئەوەیە کە هەوڵی بۆ بدەین و نەترسین لە بەدەستهێنانیان، چونکە دەبێت هەمیشە ئەوەمان لە بیر بێت خۆمان نەبێت کەس نایەت خەونەکانمان بۆ بەدی بهێنێت، ڕەنگە کەسانێک هاوکاریمان بکەن، بەڵام تاکە بەدیهێنەری ڕاستەقینەی بۆ خەونەکان خودی خۆتیت.


زنجیرە درامایەکی کوردی هەبو،یەکێک لە ئەکتەرەکان مەبەستی قسەکردن بو لەسەر بابەتێکی دیاریکراو کە حەمە قسەی لەسەر بکات بەڵام حەمە لە ئێران و تورانەوە ئەیهێنا تەنیا باسی ئەوەی نەئەکرد کە کابرا ئەیویست گوێی لێبێت،لەگەڵ کۆتایی هەمو قسەیەکی حەمە ئەیوت ئێ حەمە گیان چیتر؟حەمەش بابەتێکی تازەی دەستپێئەکرد.\nجا پارتی وەک حەمەی دراماکەی لێهاتوە تا بڵێی ئێ حەمە گیان چیتر ؟حەمە دورتر ئەکەوێتەوە لە قسە سەرەکیەکەیە کە ئەویش سەرۆکی هەرێم و ماوە تەواوبوەکەیەتی.\nپارتی رۆژێک بە گفتوگۆ ٢و٣و٤و٥ قۆڵیەکانەوە پرسی سەرۆکی هەرێمی لەبیرئەبردەوە و رۆژێک دەیئاڵانە سەرۆکی پەرلەمان و رۆژێکی تر مەسەلەی داعش و تیرۆری ئەهێنایە پێشەوە. بێ سڵەمینەوە دەستیان برد بۆهەمو کارتێکی فشار بێ ڕەچاوکردنی قانونی بون یان نەبونی ئەو کارتانە،لە ڕێگرتن لە گەڕانەوەی سەرۆکی پەرلەمان و پەکخستنی پەرلەمانەوە دەستیان پێکرد و بە دوایدا یەکلایەنە بڕیاری کردنە دەرەوەی بزوتنەوەی گۆڕانیان دا لە حکومەت، نوێترین کارتیشی سکاڵا تۆمارکردنە لەسەر رێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان .\nبەرلەوەی شیکاری بۆ ئەم هەوڵانەی پارتی بکەین پێمخۆشە لەسەر قانونی بونی ئەم سکاڵایەی پارتی بوەستین.\nجیا لەوەی ئەو تۆمارە دەنگیانە راست بن یان دەستکاری کراو،بە تەنیا کاری سیخوڕی کردن بەسەر پارتی سیاسی یان سەرکردە سیاسیەکان کارێکی ناقانونی و شایستەی سزادان و لێپێچینەوەیە،لە دەستوری عیراقی و لە ماددەی ٤٠ بە ڕونی باسی ئەوە دەکات کەئازادی پەیوەندیە پۆستەیی و ئەلکترۆنیەکان پارێزراون و نابێت چاودێری بکرێن و گوێیان لێبگیرێت و بڵاوبکرێنەوە لە حاڵەتی پێویستدا نەبێت وە بە بڕیاری دادوەری،\nهەروەها لە قانونی پارتە سیاسیەکانی عیراقدا و لە ماددەی ٢٠/دووەمدا هاتوە کەشێوازەکانی پەیوەندی حیزبی سیاسی وبەڵگەنامەکانی پارێزراون ونابێت بپشکنرێت وچاودێری بکرێت یان سیخوریان بەسەرەوە بکرێت بە بڕیاری دادوەری نە بێت .\nلە هەرێمی کوردستانیشدا و لە یاسای ژمارە ٤ ساڵی ٢٠١١ ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستاندا لە ماددەی سێیەم/دەیەمدا لە بنەماکانی ئاسایشدا باس لە بەرەنگاربونەوەی کاری سیخوڕی دەکات،ئەمانە جگە لەوەی کاری سیخوڕی کردنی دەزگایەکی هەواڵگری بۆ بەرژەوەندی پارتێکی دیاریکراو بە گوێرەی یاسا ڕێگە پێنەدراوە جا چ جای ئەوەی کە ئەو دەزگایە هەوڵی دروستکردنی بەڵگەی دروستکراویش بدات .\nخاڵێکی تر کە گرنگر بەلامەوە ئاماژەی پێبکەین تا ئێستا عەقڵی یاسادانەر و تەنانەت پارتە سیاسیەکانیش لە کوردستاندا نەگەیشتۆتە ئەو رادەیەی کە بیر لە ئەگەری سیخوری کردن بەسەر پارت و کەسایەتیە نیشتیمانیەکان بکەنەوە لە لایەن دەسەڵاتدارانی کوردەوە بۆیە دەقێکی ڕۆشن لەوبارەیەوە نیە و لەکاتی دروستبونی حاڵەتێکی لەم جۆرە پێویستە بگەڕێینەوە بۆ دەستوری عیراقی و بنەماکانی مافی مرۆڤ.\nکەواتە پارتی بۆ ئەمە دەکات:\nبە ڕەچاوکردنی ئەو قانونانەی باسمان کردن ودڵنیابون لە ناقانونی بونی سیخوریکردن بەسەر پارتە نیشتیمانیەکان و هاوبەشی حوکومڕانیی ،پارتی چۆن دەتوانێت سکاڵایەکی وا بجوڵێنێت؟! پشت بە کام یاسا دەبەستێت بۆ بە قانونیکردنی ئەو سیخوڕیەی دەزگاکانی؟!کام قانون سەرکردەیەکی سیاسی دیار لەسەر بنچینەی سیخوڕیەکی هەڵبەستراو سزادەدات؟!!\nبە بڕوای من پارتی خوێندنەوەیەکی واقعیی بۆ کۆمەڵگای کوردی کردوە و بە درێژایی کارکردنی پشتی بەستوە بە کورتی و بچوکی زاکیرەی کورد،بۆیە سەرەڕای بونی دەیان ماددەی یاسایی لە کۆی یاسا بەرکارەکان و دەستوردا کە ئاماژە دەدەن بە:\n* ناقانونی بونی هەبونی هێزی چەکدار دەکەن لە لایەن حیزبەوە،پارتی گەورەترین هێزی چەکداری هەیە و بەکاریان دێنێت بۆ ڕێگرتن لە سەرۆکی گەورەترین دەسەڵاتی سیاسی .\n*ناقانونی بونی پەنابردن هێزێکی دوژمنکار بۆ قەتڵ وعامکردنی هاوڵاتیان و لەناوبردنی هێزێکی سیاسی.\n*ناقانونی بونی هێنانی سوپای وڵاتێکی تر بێ ڕەزامەندی پەرلەمان.\n*ناقانونی بونی ڕێگەگرتن لە سەرۆکی پەرلەمان و پەکخستنی پەرلەمان وبەکارخستنی نوێنەرایەتیەکانی حکومەت بۆ دژایەتیکردنی سەۆکی پەرلەمانەکەن لە کۆمەڵگای نێودەوڵەتیدا.\n*ناقانونی بونی ڕێگەگرتن لە کەناڵەکانی ڕاگەیاندن.\n*ناقانونی بونی سیخوریکردن و چاندنی سیخور لە ریزی پارتە سیاسیەکاندا.\nبەڵام پارتی بێباکانە هەمو ئەو کارە ناقانونیانەی ئەنجامداوە وسەرباری بونی بەڵگە لەسەریان یان هیچ کەس و لایەنێک سکاڵای لەسەر تۆمارنەکردوە یان سکاڵاکانیان لێوەرنەگیراوە،لەمەوە دەگەینە یەک لێکدانەوە ئەویش کە پارتی حساب لەسەر لۆجیکی هێز دەکات نەک قانون، بۆیە دەتوانێت سەرباری ئەو هەمو کارە ناقانونیانەی جورئەتی باسکردنی قانونی هەبێت چونکە لە بنچینەدا دڵنیایە لەوەی کە لە لۆجیکی هێزدا قانون دەدورێت.\nئەگەر هاوکێشەی سیاسی و دنیابینی سیاسی پارتەکان لەم بازنەیەدا بمێنێتەوە ئەوا بۆ زەمەنێکی دورودرێژ ئەبێت هەمو پارتەکان بڵێن ئێ حەمە گیان چیتر؟


:: PM:02:53:16/01/2020 \nرۆژى دووشه‌مى رابردوو بۆ یه‌كه‌مجار هه‌واڵگرى سووریا و توركیا كۆبوونه‌وه، به‌گوێره‌ى ئه‌و زانیارییانه‌ى دزه‌یان كردووه، توركیا ده‌یه‌وێ پشت له هێزه‌كانى ئیدلب بكات و له به‌رانبه‌ریشدا داوا له ئه‌سه‌د ده‌كات ده‌سه‌ڵاتى هێزه كوردییه‌كان كه‌م بكاته‌وه.\nدواى ئه‌وه‌ى نۆ ساڵ راسته‌وخۆ و به راشكاوى توركیا و رژێمى سووریا دژایه‌تى یه‌كتریان ده‌كرد، رۆژى دووشه‌مى رابردوو به‌رپرسانى هه‌ردوو وڵات له مۆسكۆ له‌گه‌ڵ یه‌كتر دانیشتن. هه‌رچه‌نده دانیشتنه‌كه له‌سه‌ر ئاستى هه‌واڵگرى بوو، به‌ڵام چاودێرانى سیاسى به‌دوورى نازانن به‌ره‌به‌ره پێوه‌ندى نێوان ئه‌م دوو وڵاته ئاسایى ببێته‌وه.\nتوركیا داوا له ئه‌سه‌د ده‌كات ده‌سه‌ڵاتى كورد كه‌م بكاته‌وه\nئه‌مڕۆ ماڵپه‌ڕى كه‌ناڵى"ئه‌لعه‌ره‌بییه" له راپۆرتێكدا ئامانجى كۆبوونه‌وه‌كه‌ى نێوان هه‌واڵگرى توركیا و رژێمى سووریا له مۆسكۆ ئاشكرا ده‌كات.\nله سه‌ره‌تاى راپۆرته‌كه هاتووه، راگه‌یاندنى ئه‌نجامدانى پێوه‌ندییه‌كى دوو قۆڵی به چاودێرى رووسیا له نێوان هاكان فیدان سه‌رۆكى هه‌واڵگرى توركیا و عه‌لى مه‌ملووك سه‌رۆكى نووسینگه‌ى ئاسایشى نیشتمانى رژێمى سووریا، ئه‌گه‌رێكه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى پێوه‌ندى دیپلۆماسى نێوان توركیا و دیمه‌شق، ئه‌م راگه‌یاندنه‌یش هه‌ڕه‌شه‌یه‌كه له چه‌ند لایه‌نێكى ئۆپۆزسیۆن، یه‌كه‌میان ئۆپۆزسیۆنه توندڕه‌وه‌كانى ئیدلبه، دووه‌میان هێزه‌كانى سووریا دیموكراته.\nماڵپه‌ڕى ئه‌لعه‌ره‌بییه ده‌ڵێ زانیارى تایبه‌تى به‌ده‌ست گه‌یشتووه كه ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن دواى ساڵانێك له نێوه‌ندگیرى رووسیا و ئێران له پێوه‌ندی نێوان سووریا و توركیا، ئێسته ئه‌م دوو وڵاته هه‌وڵ ده‌ده‌ن به شێوه‌یه‌كى راسته‌وخۆ رێككه‌وتنێكى ته‌ناهى نوێى ئه‌نجام بده‌ن.\nسه‌رچاوه‌یه‌كى ئاگه‌دار به ماڵپه‌ڕه‌كه‌ى ده‌ڵێ ددانپێنانى رژێمى سووریا بۆ یه‌كه‌مجار به‌وه‌ى نوێنه‌رانى هه‌واڵگرى هه‌ر دوو وڵات كۆبوونه‌ته‌وه، سه‌ره‌تایه‌كه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى پێوه‌ندى نێوان ئه‌نكه‌ره و دیمه‌شق كه ئه‌مه‌یش له چه‌ند رۆژى داهاتوودا روو ده‌دات.\nچاوێكیان له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتى كورده\nبه‌گوێره‌ى ئەو زانیارییانه‌ى له‌لایه‌ن راگه‌یاندنى توركی و رووسى بڵاوكراونه‌ته‌وه، هه‌واڵگرى توركیا داواى له عه‌لى مه‌ملووك كردووه رۆلى كورد سنووردار بكات و له‌به‌رانبه‌ریشدا ئه‌نكه‌ره ئه‌و گرووپانه ناچار ده‌كات كه خۆیان پاڵپشتییان ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ى ئیدلب جێبهێڵن. كه‌چى ئاژانسى ساناى سه‌ر به رژێمى سووریا ئه‌وه‌ى ره‌تكردووه‌ته‌وه مه‌ملووك و فیدان باسیان له چه‌كى هێزه كوردییه‌كانى باكورى سووریا كردبێت.\nتوركیا و رژێمى ئه‌سه‌د كار پێوه‌ندییان ئاسایى ده‌كه‌نه‌وه\nسه‌رچاوه‌یه‌كى ئاگه‌دار گوتوویه‌تى هه‌ر یه‌كێك له توركیا وسووریا هه‌وڵ ده‌ده‌ن نه‌یاره‌كانى خۆیان له‌ناو ببه‌ن، له‌وانه ئه‌نكره‌ه نایه‌وێ هێزه كوردییه‌كان هیچ ده‌سه‌ڵاتێكیان له ناو سووریاوه هه‌بێت، ئه‌گه‌رهاتوو رژێمى سووریا به‌وه رازى بوو ئه‌وا داوا له ئه‌نكه‌ره ده‌كات گرووپه چه‌كداره‌كانى خۆ له سووریا بكێشێته‌وه.\nدارا مسته‌فا ئه‌ندامى لیژنه‌ى پێوه‌ندییه‌كانى ده‌ره‌وه‌ى په‌یه‌ده بۆ ماڵپه‌ڕه‌كه باسى له‌وه كردووه رێككه‌وتنێكى دوو قۆڵى یان سێ قۆڵى هه‌یه، توركیا و رژێمى سووریا و رووسیا تێیدا به‌شدار ده‌بن و به چاودێرى رووسیا ده‌بێت ئه‌مه‌یش له سه‌روبه‌ندى ئه‌و سه‌ردانه له‌ناكاوى ڤلادیمێر پوتینى سه‌رۆكى رووسیا ده‌بێت كه چه‌ند رۆژێك له‌مه‌وبه‌ر بۆ دیمه‌شق ئه‌نجامى داوه و چاوى به به‌شار ئه‌سه‌دى سه‌رۆكى رژێمى سووریا كه‌وتووه.\nدارا مسته‌فا له درێژه‌ى قسه‌كانى ده‌ڵێ " دیدارى عه‌لى مه‌ملووك له‌گه‌ڵ هاكان فیدان بۆ تاوتوێكردنى ئه‌و رێككه‌وتنه بوو،" دارا باس له‌وه‌یش ده‌كات به‌شداربوونى پیاوه‌كانى هه‌واڵگرى له هه‌ردوو لا ئاماژه‌یه‌كه بۆ رێككه‌وتنه‌كه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌م ئه‌ندامه‌ى پێوه‌ندییه‌كانى په‌یه‌ده به‌دوورى ده‌زانێت ئامانجه‌كه ئه‌وه بێت به ته‌واوى له شانۆى سیاسى سووریا هێزه‌كانى سووریاى دیموكرات نه‌مێنێ.\nدارا مسته‌فا ده‌ڵێ "هه‌ڵوێستى سیاسى ئه‌نجوومه‌نى خۆسه‌ر زۆر له رابردوو به‌هێزتره، له‌لایه‌ك پێوه‌ندى له‌گه‌ڵ رووسیا و له لایه‌كى تر پێوه‌ندى له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكییه‌كان هه‌یه" دووپاتیى ده‌كاته‌وه بوونى هه‌ر رێككه‌وتنێك بۆ له‌ناوبردنى هێزه‌كانى سووریاى دیموركات ئه‌وا بارودۆخى ته‌ناهى و مرۆیى ناچوه‌كه له ناو ده‌بات و خزمه‌ت به ئاشتى ناكات كه هه‌میشه مۆسكۆ خوازیارییه‌تى بۆ گره‌نتیكردنى به‌رژوه‌ندییه‌كانى.\nبه‌رپرسه‌كه‌ى په‌یه‌ده سه‌رنجى خۆى له‌سه‌ر لێدوانه‌كه‌ى عه‌لى مه‌ملووك ده‌دات كه داواى له توركیا كرد بوو له سووریا بكشێته‌وه، به تایبه‌تى له شارى ئیدلب. به‌رپرسه‌كه ده‌ڵێ "ئه‌م لێداونه دووپات له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه‌وه له‌وانه‌یه چانسێكى بۆ توركیا هه‌بێت تا له‌سه‌ر حسێبى ئێران پێوه‌ندییه‌كانى خۆى له‌گه‌ڵ سووریا ئاسایى بكاته‌وه و هه‌ندێك پرۆژه‌ى ئابوورى ده‌ست بكه‌وێت له ئاوه‌دان كردنه‌وه كه له‌مه‌دا ده‌یان و له‌وانه‌یه سه‌تان ملیار دۆلارى ده‌ست بكه‌وێت".\nله‌ساڵى 2011 وه پێوه‌ندى نێوان توركیا و رژێمى سووریا به ته‌واوى پچڕاوه، چونكه توركیا هاوكارى چه‌ند گرووپێكى توندڕه‌و ده‌كات كه له دژى دیمه‌شق ده‌جه‌نگن، به‌ڵام رۆژى دووشه‌مى رابردوو سه‌رۆكى هه‌واڵگرى هه‌ر دوو لا به چاودێرى رووسیا له مۆسكۆ كۆبوونه‌وه.


دەستورێ عیراقێ رێکێ بـ سه‌ربه‌خۆیا کوردستانێ دده‌تن\n2017-10-01 [10:25 AM]\nنڤیسینا: کاوار حەمید باڤی\nده‌ستور ئەو گرێبه‌سته‌کا جڤاکی یا د ناڤبه‌را خه‌لکی و ده‌ستهه‌لاتێ دا یە، و ژبه‌ر هندێ لـ گۆپیتکا هه‌ره‌مێ یاسایی یێ هه‌ر وه‌لاته‌کی دهێته‌دانان، گەلەك رێز لێ دهێته‌گرتن چونکی خه‌لکی ده‌نگێ خۆ یێ پێ دایێ و ئه‌و خواست و داخوازێن خه‌لکی نه و سەرپێچیا وی تاوانەکا مەزنە و سەرپێچیکار ئێکسەر رووی بـ رووی بەرسینگێ دادگەها بلندا وەلاتی دبیت، ئەڤجا مە دڤێت دیار بکەین کو د دەستورێ عیراقێ دا رێك بـ مافێ چارەنڤیساز بۆ گەلێ کورد و هەمی پێکهاتەیێن دی د چارچوڤێ عیراقێ دا هاتیەدان. بۆ سەلماندنێ ژی مە دڤێت دیار بکەین کو لـ دوماهی رێزا دیباجا ده‌ستورێ عیراقێ یا کو پشکەکە ژ دەستوری دبێژیت (پابه‌ندبوون بـ ئه‌ڤی ده‌ستوری دێ ئێکه‌تیا ئازادانه یا گه‌ل و خاك و سه‌ره‌وه‌ری یا عیراقێ پارێزیت) و د مادەیێ ئێك یێ دەستوری دا لـ دوماهی دەستەواژە هاتیە (ئەڤ دەستورە دێ ئێکپارچەیا عیراقێ پارێزیت). لـ ڤێرە وەسان دیار دبیت ئەگەر ئەڤ دەستورە وەکی هەی نەهاتە بجهـ ئینان و لایەن و پێکهاتەیێن سیاسی لـ عیراقێ یێن د دەستهەلاتێ دا پێڤە پابەند نەبوون رێك بـ پارچە پارچەبوونا عیراقێ و نە پاراستنا سەروەریا وێ دهێتەدان. ئەڤجا ئەم دێ چەند نموونەیەکێن بچویك دەین لـ سەر پابەندنەبوون و بجهـ نەئینانا مادەیێن دەستورێ عیراقێ، و ئەڤێ چەندێ سەلمینن کو دەستور نەهاتیە بجهـ ئینان و بتنێ وەکی دهێتە گۆتن (نڤیسینە لـ سەر لاپەران) یان ژی مادەیا د بەرژەوەندیا دەستهەلاتگێرا دابیت بجهـ دئینن و مادەیا د بەرژەوەندیا وان دا نەبیت بـ ئاشکرایی ژێ دهێتە دهێتەلادان و بێ سەرپێچیکار بهێنە سزادان یان لـ بەرامبەر دادگەها بلند دەستوری لـ عیراقێ بەرپرسیار ببین، وەکی : لـ مادەیێ چوارێ و د ئێکەم بەندا هاتیە (زمانێن عەرەبی و کوردی دوو زمانێن فەرمی نە د عیراقێ دا)، و پێدڤی یە زمانێ کوردی بـ ملێ زمانێ عه‌ره‌بی فه‌رمی بیت، بەلێ د راستی دا زمانێ کوردی بتنێ مایه لـ سه‌ر لوگو و ئارمان و لـ ڤێ دوماهێی لـ سەر هندەك دانەیێن پارەیی ژی هاتیەدانان و د هەمان مادە دا هاتیە دەرئێخستنا رۆژنامەیەکا فەرمی یە بـ هەردوو زمانان کوردی و عەرەبی و دیسان لـ قوتابخانا دڤێت بهێتە خواندن لـ هەمی عیراقێ، بەلێ بتنێ ئەڤە گۆتن و نڤیسین بووینە و کریار پێ نەهاتیەکرن. لـ مادەیێ حەفتێ دا هاتیە نابیت رێك بـ دروستبوونا هەمی رەنگە هێزەکا نەژادپەرستی بهێتەدان و سەرەرایی هندێ بـ بریارا حکومەتێ و بـ فەتوایا مەرجعێ شیعان عەلی سیستانی هێزا حشد الشعبي هاتە دروستکرن و بتنێ هێزەکا شیعی یە و نەژادپەرێسە و گەلەك کار و رەفتار کرینە کو دویر ژ ئەتەکێت و یاسایێن سەربازی..!\nد مادەیێ نەهێ دا ئاماژە کریە کو دڤێت هێزێن چەکدارێن عیراقی و دەزگەهێن ئاسایشی ژ هەمی پێکهاتەیێن گەلێ عیراقێ پێك بێن و پێدڤی یە هاوسەنگی و رێژەیا نووینەراتیا پێکهاتەیان بێ جوداهی لـ بەرچاڤ بهێنە وەرگرتن، بەلێ هژمارا کوردان د ئەڤان سازیان دا لـ هندەك دەڤەران هەر نینە و دیسان رێژەیا وان لـ بەرچاڤ نەهاتیە وەرگرتن و دبیت یا پێکهاتەیێن دی ژی بـ ئەوی رەنگی بیت، و هەر هەمان مادە ئاماژە بـ دروستکرنا ملیشیاتێن سەربازی ژ دەرڤەی هێزێن چەکدار کریە و رێك پێ نەدایە و دیسان ئەڤرۆ چەند هێز هەنە ژ دەرڤەی هێزێن چەکدار و ملیشیاتن و بـ کەسان ڤە د گرێدایی نە بـ ناڤ و رەنگێن جودا.\nد مادەیێ شێست و ئێکێ دا ئاماژە دایە هندێ کو پله‌دارێن له‌شکری و دانا باوه‌ری و بالوز و پلەیێن تایبەت کارێ په‌رله‌مانی یه لـ دویف ده‌ستوری، به‌لێ نوکە ئەڤە بوویە کارێ حکومەتێ و سەرۆك و وەزیری و بـ کەیفا خۆ دانان و گورینێ تێدا دکەتن. دیسان لـ مادەیێ شێست و پێنجێ بەحسا جڤاتەکا دی یا یاسادانانێ هاتیەکرن ئەو ژی (جڤاتا فیدرالی) یە، بەلێ هەتا نوکە ناڤه‌کێ کویڤی یه و دڤیا هه‌می ده‌ما دگه‌ل په‌یڤا (په‌رله‌مانێ عیراقێ) هاتبایە ژبەرکو دوو جڤاتن و تمامکەرێن ئێك دوونە د دەستوری دا و جڤاتا نووینەرێن هەرێمانن و ئەڤ جڤاتە یا د پرانیا سیستەمێن فیدرالی دا هەی، بەلێ هەتا نوکە بتنی یا مایە د ناڤ لاپەرێن دەستوری دا و چ پێنگاڤ بۆ نەهاتینە هاڤێتن د بوارێ بجهـ ئینانێ دا.\nمادەیێ سەد و چلێ یێ دەستورێ عیراقێ نەهاتیه بجهـ ئینان و بـ ئاشكرایی دژایه‌تی و رێگری لێ هاتیه‌کرن و بـ شانازی ڤە ئەندامێن پەرلەمانی لـ بەر سینگێ سازیێن راگەهاندنێ و لـ بەر چاڤێن هەموو دونیایی دگۆت مە رێگری لـ بجهـ ئینانا ئەڤی مادەیی دکر و بێ لێپرسین و سزادان و دیڤچوون بۆ هەبیت! دیسان نەدانا رێژه‌یا کوردان 17%ـێ یا کوردان ژ بۆدجەیا پشکا کوردستانێ و نەبەرەڤانیکرنێ ژ کوردستانێ کو ئەرکێن حکومەتا عیراقێ یە و گەلەك مادە و بەند و یاسایێن دی سەرپێچیا وان دهێتەکرن و هاتینە پشتگوهـ هاڤتێن.\nئه‌ڤە و گه‌له‌ك نموونه‌یێن دی یێن هەین ژ مادە و بەندێن ده‌ستوری یێن لادان و سەرپێچی لـ سەر هاتەکرن ژلایێ دەستهەلاتدارێن عیراقێ ڤە، و بـ ئه‌ڤی ره‌نگی پشتی ده‌ستور نه‌هاتیه بجهـ ئینان کوردان و هەمی پێکهاتەیێن دی یێن د چارچوڤێ عیراقێ دا ماف هه‌یه ژ عیراقێ جودا ببین و بۆ خۆ رێکەکا دی هەلبژێرن و د چارچوڤێ سیستەمەکێ دی دا خۆ ببینن و ئەڤرۆ بریارا ریفراندومێ بدەن و مافێ چارەنڤیسێ خۆ دیار بکەن کا د سەربەخۆ بن یان بمینن د چارچوڤێ عیراقەکا ئێکگرتی دا.


Kurdîpêdiya - پیر محەمەو فڕین بەره و ماڵی خۆڵەپەتی\n📕 پیر محەمەو فڕین بەره و ماڵی خۆڵەپەتی | Pol: Pertûkxane | Zimanî babet: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپیر محەمەو فڕین بەره و ماڵی خۆڵەپەتی\nئایا تائێستا وا هەبووە کە بیرەوەرییەکتان بۆ هاوڕێ یان کەسێکی ئازیزتان بگێڕنەوە؟ ئەگەر گێڕاوتانەتەوە، چۆنتان گێڕاوەتەوە، ئایا توانیوتانە بەشێوەیەک لەشێوەکان لەگێڕانەوەی بەسەرهات و بیرەوەرییەکانتان ئامانجی خۆتان بپێکن؟\nئایا گێڕانەوەکەتان تەنها قسەیەکی ئاسایی بووە و بەس یان لەپشت ئه و گێڕانەوەیان دونیایەک ئازار و خەفەت و مەینەتی و نەهامەتی خۆی مەڵاس داوە؟\nمرۆڤەکان هەموویان خاوەنی بیرەوەرین، جا چ خۆش بێت و چ ناخۆش، بەڵام هەموویان دەستی نووسینیان نییە کە بیرەوەرییەکانیان بخەنە سەر کاغەز و دەست بۆ قەڵەم ببەن و بەشیعر یان چیرۆک یان رۆمان یان هەر ژانرێکی ئەدەبی باسی لێوە بکەن.\nئەم کتێبە لەڕاستیدا نە رۆمانە و نە چیرۆکە، بەڵکوو تەنها گێڕانەوەیەکه و بەس، هەرچەند خسلەتی رۆمان و چیرۆکیشی تیدایە. ئەم کتێبە دەتوانێت سەرچاوەیەکی مێژوویی بۆ فەتەرەیەکی زەمەنی کورت بێت بۆ شاری هەڵەبجە کە باس لە دۆخی کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووری و فەرهەنگی دەکات.\nنووسەر بەبێ ئەوەی لەشوێنی خۆی ببزوێت، بەسەرهاتی فەترەیەک لەژیانی منداڵی خۆی دەگێڕێتەوە بەبێ ئەوەی رووداو شتەکان بشێوێنێت یان دەستکارییان بکات.\nنووسەر بەهیوای سەفەرێکە بە پێچەوانەی ئه و سەفەرانەی کە مرۆڤەکان لە ژیانی خۆیاندا دەیکەن، سەفەری ئەمجارەی نووسەر بەپێچەوانەی سەفەری خەڵکییە، ئەم سەفەرە لەگەشت و سەفەری خەڵکی دیکە ناچێ، بە وتەی باوکی نووسەر " ڕۆڵە بە خوا تۆ هیچ شتێکت لە ئوممەتی محەمەد ناچێ".\nنووسەر لەبەر ئه و سەفەر ناکات کە شتە نەبینراوەکان ببینێت، سەفەر ناکات بۆ ئەوەی لەماڵەوە دوور بکەوێتەوە، سەفەری ئەمجارەی نووسەر سەفەرێکی بێ جووڵەیە، نووسەر باسی ئه و شوێنانە دەکات کە تێدا گریاوە، پێکەنیوە، نانی تێدا خواردووە و یاری و گەمەی تێدا کردووە و باسی ئه و کاتانە دەکات کە هەڵماتێنی تێدا کردووە یان باسی ئه و چرکە ساتانە دەکات کە پێنج فلسی پێنەبووە کە ماجومەیەک لە دادە فاتێی عەبە ریش سوور بکرێت.\nباس لە دایکێک دەکات کە ژنی چوار وەرزە، دایکێک کە گیانی خۆی دەخاتە مەترسییەوە و دەچێت لەشارێکی ترەوە بە دزی سەرباز و هێز ئەمنییەکان کتێب و نامیلکە بۆ کوڕەکەی دێنێت. باس لە باوکێک دەکات کە حەزی نەکردووە کوڕەکەی خۆی لەقەرەی سیاسەت بدات.\nنووسەر ئەوەی بینیویەتی و بیستوویەکی وەک خۆی باسی لێوە دەکات بەبێ ئەوەی لێی کەم بکات یان زیادی بکات، نووسەر هەموو شتەکان لە گۆشە نیگایەی خۆیەوە دەبینێت و سەیری دەکات و باسی دەکات، له و کەسانە نییە کە بە چاویلکەی کەسانی دیکەوە سەیری دەوروبەری بکات و خوێندنەوەی بۆ بکات.\nئەوەی هانی نووسەری داوە دەست بۆ قەڵەم ببات و بنووسێت لەڕاستی دا ئه و ئازار و خەفەتە دەروونییە کە ساڵانێک نووسەر پێوەی دەناڵێت و فرمێسکی بۆ دەرێژێت. ئه و دەرد و ئازارەیە کە دەتوانین بڵێین دەردی هاوبەش و ئازاری هاوبەشە لەنێوان مرۆڤەکاندا. زۆر کەس خۆی لەم نووسینەی ئازاد تۆفیق دا دەبینێتەوە، جا هەر کەس بەشێوەیەک لە شێوەکان.\nئەم جۆرە لەنووسین و گێڕانەوەی لەڕاستیدا گواستنەوەی هەموو ئه و رووداوانەی ژیانە، لەخۆشییەوە بیگرە هەتا ناخۆشییەکان و ئەزموون و هەوراز و نشێوەکان و کەوتن و سەرکەوتنەکان، ئەمەش تەنها بۆ پڕکردنەوەی کات و تێپەڕکردنی کات و سات نییە و لەراستیدا تۆمارکردنی ساتەکانی ژیانە، تۆمارکردنی رووداوەکانە بۆ نەوەی نوێ، وەرگرتنی پەند و دەرسە لە هەرەسهێنانەکان و خۆ بەدوورگرتن لە لۆتبەرزی لە کانی سەرکەوتنەکاندایە.\nئەم کتێبە بەلای منی خوێنەرەوە خاوەنی چەند تایبەمەندییەکە کە بریتیە لە:\n1- زمانێکی پاک و پاراو و بێ گرێ و گۆڵی هەیە، زمانێکی راستگۆیانە و بێ فڕو فێڵ، نووسەر بەشێوەیەک دەدوێت و دەنووسێت کە منی خوێنەر هەست دەکەم زۆر ڕاستگۆیانە باس لە رووداو و شتەکان دەکات و خوێنەر هەست دەکات کە نووسەر درۆی لەگەڵ ناکات، زمانی ئەم کتێبە نە زانیستییە و نە سیاسی، بەڵکوو زمانێکی ئەدەبی و پەخشان ئامێزە، بە زمانی ئەدەبی باسی رووداوە سیاسییەکان دەکات بەبێ ئەوەی کە لەنرخی رووداوەکان کەم بکاتەوە و نە لە زەمانی ئەدەبیەکە.\n2- دیاری کردن کات و شوێن\n3- بێ لایەنانە باس لە رووداو و کەسەکان و شوێن و زەمەن دەکات و هەرکەس هەقی خۆی پێدراوە لەکتێبەکەدا.\n4- بەرجەستەکردن و پیشاندان و نمایشکردنی رووداوەکان و کەسەکان، بەقەدەر حەجمی خۆیان بەبێ زیاد و کەم کردن.\n5- پێخورکردن و دەست پێوەگرتن بە وشە و بەکارهێنانی وشەی جوان و باوی ئه و سەردەمە. نووسەر درێژەدادڕی ناکات و زۆر بەجوانی و بەزمانێکی پەخشان ئامێز رووداوەکان باس دەکات بە بێ ئەوەی رق و خۆشەویستی خۆی تێکەڵی شتەکان بکات و بەبێ ئەوەی خۆی لایەنگری یان دژایەتی لەمەڕ رووداوەکان بکات و ئەرکی نووسەر لێرەدا تەنها گێڕانەوەیە و بەس هەر وەک خودی نووسەر باس لەوە دەکات.\n6- چێژی دەروونی، ئەم چێژە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە هەرکەسێک ئەم کتێبە بخوێنەوە بەشێوەیەک لەشێوەکان پەلکێشی دەکات بۆ کۆڵانەکانی منداڵی، ئه و کۆڵانانەی کە هەزاران بیرەوەری خۆش و ناخۆشی تێدایە.\nپشکۆ نەجمەدینی شاعیر و نووسەر سەبارەت به و کتێبەدا لەپێشەکییەکەیدا دەنووسێت: گێڕانەوە گرنگە، بەڵام چۆنی بگێڕیەوە گرنگترە، هەربۆیە ئەم کتێبە تەنیا نۆستالۆژیا و ئاخ و داخ هەڵکێشان نییە و خوێندنەوەیەکی سۆسیۆلۆژیانەی کۆمەڵی هەڵەبجەییەکان لە هەڵەبجەی پێش قیامەت و کۆمەڵکوژیدا.\nپشکۆ نەجمەدین هەروەها ئاماژە بەوە دەکات کە زۆر بیرەوەری و یادەوەری خوێندۆتەوە، بەڵام هیچیان بە قەت کتێبەکەی ئازاد تۆفیق رایان نەگرتووە و کانی بیرەوەرییەکانی ئەویان نەتەقاندۆتەوە.\nهەروەها باس لەوەش دەکات کە ئازاد تۆفیق له و کتێبەدا باس لەسیاسەت دەکات، بەڵام نە بە زمانی باوی سیاسەت و وێنەی شەڕی براکان دەنەخشێنێت بەبێ ئەوەی چەکێک نیشان بدات و لەکۆتایی دا دەڵێت ئەم کتێبە بۆ خوێندنەوە دەبێت و دەنووسێت ئەگەر ئێمەی نووسەرانی هەڵەبجە قەرزداری مێژووی هەڵەبجە بین تۆ مشتێکت له و زەریای ئه و قەرزەت بۆ بژاردینەوە.\nناوی کتێب- پیرمحەمه و فڕین بەره و ماڵی خۆڵەپەتێ\nناوی نووسەر- ئازاد تۆفیق\nچاپ- دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم\nناساندن- جەواد حەیدەری\n1. 👁 ئازاد تۆفیق\n🖨 Dezgayi çap û billawkrdinewe: Serdem\n➕ Em babete lelayen: (Manu Berzincî)ewe le: Nov 2 2016 8:16AM tomarkirawe\n✍ Em babete bo diwacar lelayen: (Manu Berzincî)ewe le: Nov 2 2016 8:18AM baştirkirawe\n👁 Em babete 3,310 car bînrawe\n📷 Faylî Wêne 1.0.1 30 KB Nov 2 2016 8:16AM Manu Berzincî


لێكۆڵینەوەیەك تیروانینی خەڵك بۆ وێنەی سێلفی ئاشكرادەكات\n26/08/2019 468 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلەم دواییانە لێكۆڵینەوەیەك لەسەر ژمارەیەك بەكارهێنەری پێگەی ئینستگرام كراوە ئەوەی ئاشكراكردووە، ئەو كەسانەی زۆر وێنەی سێڵفی خۆیان بڵاودەكەنەوە، لەلایەن بەكارهێنەرانی تری پێگەكەوە تێروانینێكی نەرێنی لەسەریان دروست دەبێت .\nلێكۆڵینەوەكە، كە لە گۆڤاری "ریسێرچ ئین پێرسۆناڵیتی" بڵاوكراوەتەوە، جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە ئەو كەسانەی وێنەی سێڵفی خۆیان زۆر بڵاودەكەنەوە، هەستێكی وا لای خەڵكی تر دروست دەكەن، كە ئەوان كەمتر كەسانی سەركەوتوون‌و كەمتر كەسانی دەمینن و كەمتر تێكەڵی كۆمەڵگە دەبن.\nپێگەی "ساینس ئەلێرت" لەسەر زاری چیریز باری، زانای دەروونناس لە زانكۆی واشنتۆنەوە دەڵێت: كاتێك ناوەرۆكی پۆستەكە وەك گەشتكردن، یان سەركەوتنێكە، ئەوە هەست و تێڕوانینێكی نەرینی لەسەر كەسی خاوەن وێنە سێڵفییەكە دروست دەبێت، لەكاتێكدا هەست و تێروانینی ئەرێنیان بەرانبەر ئەو كەسە هەیە، كە وێنەیەك بڵاودەكاتەوە لەلایەن كەسێكی ترەوە گیراوە .\nئەو لێكۆڵینەوەیە جیاوازە لەو لێكۆڵینەوانەی پێشووتر لەسەر بەكارهێنەرانی ئینستگرام كراون، بەجۆرێك لەلێكۆڵینەوەكانی پێشووتردا تەركیز لەسەر ئەو كەسانە بووە، كە پۆستەكانیان بڵاودەكەنەوە و هەوڵیداوە پەیوەندییەك لەنێوان نەرجسیەت و وێنەی سێلفیدا بدۆزێتەوە، بەڵام ئەم لێكۆڵینەوەیەی دوایی لەسەر ئەو بەكارهێنەرانەیە، كە خەڵكی تر حوكمیان لەسەر دەدەن .\nلێكۆڵەران گەیشتوونەتە ئەو ئەنجامەی، كە وێنەگرتن لەڕێگای خەڵكی ترەوە سرووشتی ترە و لەوێنەی سێلفی كەمتر خۆنواندنی تێدایە، جگە لەوەی شرۆڤەی تریشیان بۆ وێنەی سێڵفی كردووە، وەك ئەوەی وێنەی سێڵفی لای بەكارهێنەرانی تر جۆرێك لە نەرجسییەت دەردەخات لەكاتێكدا ئەگەر پۆستەكە هیچ پەیوەندی بە هۆكاری نەرجسییەوە نەبێت .