بەدەقیق 7ی 7ی 2017 لەدرەنگانێكی شەودا، كە ڕووناكی شەقامەكەی "یوسف پاشا"ی توركیا تاریكی شەوەكەی دڕپێدابوو، لەگۆشەیەكی ئەو شەقامەدا ئافرەتێك دەستیگرتم و پێیوت "تۆ عەرەبیت؟" لێیتێنەگەشتم، وتم دەستم بەردە چوزانم چی دەڵێیت.\nهاوڕێكانم وتیان دەڵێت "تۆ عەرەبیت".\nمنیش وتم نا نا. من كوردم كووورد.\nئافرەتەكە بەبێ ئەوەی خوا حافیزی بكات و سەیری ناوچاوم بكات، لێوی هەڵقرچاندو بەبێ ئەوەی چاوەڕێی وشەیتر بكات، جێیهێشتین.\nیەكێك لەبرادەرەكانم پێیوتم "كاكە بۆ وتت كوردم؟ لەتوركیا وشەی كورد كفرەو كێ ناڵێت ئێستا سەرنگوممان ناكەن".\nلەڕاستیدا لەوێدا كەمێك ترسام و تێگەشتم ئایندەی كوردو باكوری كوردستان لەتوركیادا لەبەردەم چ كارەساتێكدایە، لەناو چ جەنگەڵستان و لەناو چ كورەیەكی ئاگردایە، لەناو چ شەڕێكی قورسی فكریی و نەتەوەیی و چەكداری و دیموكراسی و جوگرافیدایە.\nڕوومكردە هاوڕێكانم و وتم: ئێوە بڕوانن تەنانەت سۆزانییەكانی! یوسف پاشایش نایانەوێت گوێیان لەوشەی "كورد" بێت.\nبڕوانن سۆزانییەك! خۆیی پێشەریفترە لەمنێكی كورد!\nئەم تابلۆیە بەرهەمی خەیاڵ نییە، بەڵكو بەرهەمی واقیعی ژینگەیەكی سیاسی ئاخێنراوە بەهەستی شۆڤێنی توركی و كاركردنی هێزە ئەمنییەكان وەك ماكینەی هاڕینی هەموو جوڵەو ویستێكی كوردانەو پڕبوونی زیندانەكان بەتاكی كورد.\nهەر لەبەر نەگونجاندنی ئەو ژینگە سیاسییەیشە وەك چۆن ئەستەمە لەهەمانكاتدا گەورەییشە بۆ هەر كوردێك بتوانێت لەسایەی دەوڵەتی توركیادا داكۆكی لەدۆزی ڕەوای گەلەكەی بكات و دنەی هەستی ناسیۆنالیستی كوردی لەوەها ژینگەیەكدا بدات و توركێكی سیاسی و ڕەگەزپەرستی سۆزانی! بهێنێتە سەر ئەو بڕوایەی تاكێكی كورد لەتوركیادا هەمان مافی تاكێكی توركی هەبێت.\nكاتێكیش لەناو ئەم ژینگە سیاسییەدا تاكێك یان ئایكۆنێكی كورد دەردەكەوێت و هەموو ئەم داپڵۆسین و كوشتن و ڕەگەزپەرستییەی تورك و دەسەڵاتە تۆتالیتارە میلیتارییەتە! ڕەددەكاتەوە، ئەمە نەك كارێكی ناوخۆیی و سیاسییە، بەڵكو پێش هەموو شت سوربوونە لەسەر كوردبوون و پەیامی كوردبوونە بۆ ناوخۆی توركیاو بۆ هەموو گەلانی دونیا.\nلەبەر ئەمەیش كاتێك كوردێك لەتوركیا دەمانخزێنێتەوە ناو ئەم شەڕە نەتەوەییەوە، بەبێ بیركردنەوە هاوهەڵوێست و پشتیوانی دەبین و كۆدەنگ دەبین لەگەڵیدا.\nبەبەراورد بەم وێنە نەتەوەییەی لەباكورەوە دەنێردرێت و هەر كوردێك لەهەركوێ بێت دەیبینێت، تایپە سیاسییەكەی باشووری كوردستان، لەحەقلێكیتر كاردەكەن كە هیچ پەیوەندییەكی بەناسیۆنالیستی كوردییەوە نییە. ئەم تایپە سیاسییەی كە بەرهەمی ڕاپەڕین و كەوتنی عێراقی سەدامە لە2003دا، ئەوەندە ڕۆحی ناسیۆنالیستیی كوردیان ماندو و ناشیرینكردووە تائاستی پچڕانی لینكی تاك بەم ڕۆحە نەتەوەییەوە ڕۆشتووەو هیچ تاكێكی سیاسی ناتوانێت عەیارەی نەتەوەییبوون بۆ خۆی بكێشێت.\nبەپێچەوانەوە لەئێستادا هیچ تاكێكیش بڕوایان پێناكات و دڵخۆش نییە بەنەتەوەییبوون و دڵسۆزیان بەكوردو هەر بەشێكی كوردستان بێت.\nڕۆحی ناسیۆنالیستی كوردی لەم جەستە كوردییەداو لەئەو بەشەیدا ناوی باشووری كوردستانە، بەئەستەم هوتافێك یان ئیشكردن لەسەر گەشەی ئەم ڕۆحە ناسیۆنالیستییە، دڵخۆشكەرو وروژێنەرە. بەڵكو لەدوای پرۆسەی ڕاپەڕینەوە بەبزنسمانبوونی سیاسییەكان و بەمافیابوونی بەرپرسەكان دەبێتە دیاردەو بەهەموو توانایشیانەوە ئیشی گەورەو ئاشكرایان لەسەر كوشتنێكی جەلادانەی ناسیۆنالیستی كوردی كردووە.\nلەم وێنە پارادۆكسەی نێوان باكوری كوردستان و باشووری كوردستاندا، كە كێرڤی پرسێكی گرنگی وەك ناسیۆنالیستی كوردی دەخەمڵێنێت. ناسیۆنالیستی كوردی لەلوتكەی گەشانەوەو جوانی و پێشەوەچوونی خۆیدایە، كاتێك دەبینین "عوسمان بایدەمێر" لەبەرامبەر دەسەڵاتی پەرلەمانی توركیای فاشیستدا دەست دەخاتەسەر دڵی و دەڵێت "كوردستان لێرەدایە".\nبەڵام هەمان وێنەی ناسیۆنالیستی كوردی لەباشووردا داهێزراو و ماندو شەكەتە بەدەست ئەم نوخبە سیاسییەوە كە لەدوای ڕاپەڕینەوە بوونە مافیای نەوت و خاوەن كۆمپانیاو خاوەن میدیا. ئەم سەركردانەی باشوور هەرگیز لێیاننایەت نوێنەرایەتی ناسیۆنالیستی كوردی بكەن و بۆجارێكیش بێت بەئاشكرا بەتوركیایان نەوتووە كوردستان لەناودڵماندایە. بەڵكو كوردستانیان ڕادەستی توركیاكردو نەوت و غازەكەیان تاڵانفرۆشی توركیاكردو توركیا ڕۆژ دوای ڕۆژ بنكەی سەربازی زیاتر لەباشووری كوردستان دادەنێت و لەولایشەوە بۆردومانی باشوور دەكات.\nلەباكوری كوردستان دوای كۆتاییهێنان بە"حەوت" پارتی كوردی، لەدواجارداو دوای 25 ساڵ، هەشتەم پارتی كوردی بەربەستی 10%ی هەڵبژاردنەكانی 2015ی تێپەڕاندو گەیشتە پەرلەمانی توركیاو ڕۆژ لەدوای ڕۆژ ئیش لەسەر بەهێزبوونی پێگەی خۆیان و ناسیۆنالیستی كوردی دەكەن و سنوری دەسەڵاتیشیان فراوانتر دەكەن.\nلەباشووری كوردستانیش لەدوای 26 ساڵ لەدەسەڵاتی كوردی، تادێت وێنەكە پێچەوانە دەبێتەوەو بیری ناسیۆنالیستی كوردی لەداكشانێكی بەردەوامدایە.


نێجيريا: دكتۆر جه‌عفه‌ر گوانى، به‌شدارى كۆنفرانسێكى نێوده‌وڵه‌تى ده‌كات\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 22/02/2018 : 23:27:37\nدوێنێ چوارشه‌ممه 21/2/2018 به‌ڕێز دکتۆر جەعفەر گوانی ئەندامی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان، بە توێژینەوەیەك له ژێر ناونيشانى (الامن في الخطاب الدعوي)بەشداریکرد لە کۆنفرانسێکی نێودەوڵەتی له ژێر ناونيشانى (العمل الاسلامي والامن الاجتماعي)، كه لە شاری داماتوری سەر بە ویلایەتی یوبی لە نێجيريا، به ئاماده‌بوونى سه‌رۆكى ويلايه‌ت و گه‌وره به‌رپرسانى وڵات و زياتر له 350 ئه‌كاديميست و توێژه‌رانى وڵاتانى ئاسيا و ئه‌وڕوپا و ئه‌فريقيا به‌ڕيوه‌چوو..\nئەمەو له ميانه‌ى توێژينه‌وه‌كه‌يدا، به‌ڕێزيان تیشکی خستە سەر زەروورەتی پارێزگاریکردن لە ئاسایشی کۆمەڵایەتی بەتایبەتی لە وتاری هەینیدا و چۆن گوتاری ئایینی دەبێتە مایەی پاراستنی ئاشتی دەروونی و کۆمەڵایەتی و مرۆڤایەتی، بۆ ئەمەش توێژینەوەکەی دابەشی چەند بەشێك کرد و بووە مایەی خۆشحاڵی ئامادەبووان.\nكۆنفڕانسى ناوبراو؛ ماوەی دوو رۆژی خایاند و له كوردستانيش هەر یەك لە بەڕێزان؛ دکتۆر ئیدریس هادی سەرۆکی زانکۆی ئیشق و دکتۆر بەشیر خەلیل حەداد راگری پەیمانگای پێگەیاندنی وتاربێژان و دكتۆر جه‌عفه‌ر گوانى ئەندامی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان؛ بەشداری کۆنفرانەسەکە بوون، كه لەلایەن زانکۆی نیل و زانکۆی یوبی لە نێجیریا به فه‌رمى بانگهێشتكرابوون.\nشايه‌نى باسه: هه‌رله‌ميانه‌ى كۆنفڕانسه‌كه‌دا، له‌لايه‌ن شاندى كوردستانه‌وه، تيشك خرايه سه‌ر بارودۆخ و ژيانى كۆمه‌ڵايه‌تى و په‌روه‌رده‌يى و ئه‌منى كوردستان و باس له مه‌زڵوميه‌تى گه‌لى كورد به گشتى كرا، كه سه‌رنجى ئاماده‌بووانى ته‌واو به‌ره‌و كوردستان ڕاكێشا.\nژماره‌ی سه‌ردان : 5290315


كەركوك و سلێمانی ڕێككەوتن - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی دادنوسی كەركوك ڕایدەگەیەنێت: لەمەودوا بریكارنامە و سەرجەم نووسراوەكانی بەڕێوەبەرایەتییەكەمان لە بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی پارێزگای سلێمانی كاری پێدەكرێت.\nبەڕێوەبەرایەتی دادنووسی كەركوك لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند: دوای نەمانی پەیوەندی ئیداری بۆ ماوەی زیاتر لە 10 ساڵ لەنێوان دادنووسی كەركوك و بەڕێوەبەرایەتی (هاتووچۆی سلێمانی) بەهۆی نەمانی متمانەوە، دوای هەوڵ و كۆششێكی زۆر ئەمڕۆ لە كۆبوونەوەیەكدا لەگەڵ بەڕێوەبەری هاتووچۆی پارێزگای سلێمانی توانییان بگەنە ڕێككەوتنێك بۆ دووبارە كاركردن بە سەرجەم نووسراوەكانی بەڕێوەبەرایەتی دادنووسی كەركوك لە بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی پارێزگای سلێمانی.\nبەڕێوەبەرایەتی دادنووسی كەركوك ڕوونیشیكردووەتەوە: ئەم ڕێككەوتنەش بۆ گەیاندنی خزمەتی زیاترە بە هاووڵاتیانی شاری كەركوك و ڕاییكردنی مامەڵەكانیانە لە بەڕێوەبەڕایەتی هاتووچۆی پارێزگای سلێمانی.\nبەڕێوەبەرایەتی دادنووسی كەركوك ئاماژەبەوەش دەدات: لەئێستادا بەڕێوەبەرایەتییەكان لە هەوڵدایە بۆ ڕێكخستنی پەیوەندی لەنێوان سەرجەم فەرمانگەكانی شاری سلێمانی و دادنووسی كەركوك بۆ كارپێكردنی بە نووسراوی فەرمی فەرمانگەی دادنووسی كەركوك لەسەرجەم فەرمانگەكانی شاری سلێمانیدا.


دڵشاد مەجید: لەژێر کڵاوەکەی ترەمپ.. جێگای ھەموومان دەبێتەوە! – WTARIKURD\nدوا توویتی ترامپ بۆ سێ بژاردەکەی بەردەم ئەمریکا.. یا گەڕانەوە بەھێزێکی گەورە، یا وێرانکردنی تورکیا، یا سازکردنی گفتووگۆ لەنێوان تورکیا و کوردەکانی ڕۆژئاوا.. تەواو ترەمپ لەسەرکردەیەکی سەرشێت، دەکاتە سەرکردەیەکی ئازاو ئاشتیخواز.\nترەمپ بە بڕیاری کشانەوەی لەململانێی نێوان تورکیا و کوردانی ڕۆژئاوا.. تەواوی گفتووگۆ و باسەکانی سەر خۆی لەمەڕ سکەنداڵی پەیوەندی تەلەفۆنیەکەی لەگەل سەرۆکی ئۆکرانیا لەدژی ( جۆن بایدین).. لە ناوخۆ و دەرەوەی ئەمریکای گواستەوە، سەرسنوورەکانی ( گرێ سپی و سەرێکانی نێوان تورکیا و سوریا)..\nترەمپ لەبەرامبەر تۆمەتی خیانەتی نیشتمانی، گۆنگرێس و ئەنجومەنی پیران و ڕاگەیاندنەکانی ئەمریکا.. خۆی وەک نیشتمان پەروەریک و خەمخۆری خوێن و پارەی ئەمریکیەکان خستە ڕوو، کەئەو نایەوێ بۆ کێشەی خێڵەکی و تایفی و شەڕانگێزی خەلکی ئەودیوو سنوورەکان، کوری ئەمریکی بە کوشتن بداو پارەی ئەمریکیەکان بەھەدەر بدا.\nلێرەوە ترەمپ گفتووگۆی ھەردوو دەزگای ئەنجومەنی پیران و کۆنگرسی لە لادان و سزادانی ترەمپ گۆڕی، بۆ ھەڵوەشاندنەوەی بڕیارەکەی سەرۆک بۆ کشانەوەی لەسوریا.\nلێـرەوە ترەمپ، بە پاشگەزبوونەوەی لەبڕیارەکەی و ھێورکردنەوەی ئەنجومەنی پیران و گۆنگرێس. بەساغ و سەلامەتی ( پاک لەپاک) لەململانێکەی لەگەل ئەو دوو دەزگایە دێتە دەرێ. لەولاش بەناوی پاراستنی کوردەکان و ڕاگرتنی ھێرشی تورکەکان بۆ سەر رۆژئاوا، و سزادانی تورکیا وەک پاڵەوان دەردەکەوێ. لێرەوە، ئەگەر ترەمپ لەم جووڵەیەی، کە کردی لەھەڵبژاردەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا سوودیشی لێ نەبینێ و پێ نەگەینێ. ئەوا خۆ لە سکەنداڵی خیانەتی نیشتمانی دەربازی دەبێ.\nبۆیە ترەمپ سیاسەتەت دەکا. جا گرنگ نیە کێ ھێرش دەکا و کێ بەرگری دەکا، کێ دەکوژرێ و کێ ئاوارە دەبێ.!! مادام ھێزێک ھەبێ ئامادەبێ ھێرش بکا و ھێزێکیش ھەبێ ئامادەبێ شەڕ بکاو بەرگری بکا..\nبۆیە ئەو كلاوەی ترەمپ دووری پێش ئەوەی بۆ ھێزە شەڕکەرەکان بێ.. بۆ گۆنگرێس و دەزگا ڕاگەیاندنەکانە زەبەلاحەلانی ئەمریکا بوو.\nبەدووری مەزانن یەکێک لەپروپاگاندەیانی ترەمپ لە ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی، ئەوە دەبێ، دەڵێت؛ ئەوە من نیم کوڕ و خەڵکی و سەرمایەو پارەی ئەمریکیەکان بەکوشت و ھەدەر دەدەم…. ئەوە ھەردوو دەزگای سینات( پیران ) و گۆنگریسن. خوێن و سەرمایەی ئەمریکیەکان بەھەدەر دەدەن. چونکە من لەگەل جەنگ نیم..\nکاتێ دەڵێین ترەمپ سیاسەت دەکا، خەڵکی بەناو سیاسی و سەرکردەکەی کورد، دەڵێن نەخێر، ترەمپ کەسێکی بازرگان و مەزاجی و ناسیاسیە.\nمن تێدەگەم بۆ ئەو سیاسیانەی کورد، بەو شێوەیە وەسفی بەترەمپ دەکەن.. ئەوان لەخەمی رۆژئاوا نین، ئەوان لەرقی سەرنەگرتنی ریفراندۆمە فاشیلەیەکان.. دەیانەوێ ترەمپ بە سەرشێت وێنانە بکەن..ئەگەریش ئەوەندە خەمخۆری ڕۆژئاوان، فەرموون وەڵامێکی ئەردۆگانیش بدەنەوە، یا ووتارێکیش لەسەر ئەردۆگان بنووسن..\nبۆیە بەتەواوی قەناعەتمەوە گەیشتوومەتە ئەو دەرئەنجامەی، کە ئەم قیادیانەی ھەرێم ھەرشیێک بن، تەنیا سیاسی نین.!\nئەم نووسینەو زۆربەی نووسینەکانی ترم، خۆێندنەوەو تێڕوانینی خۆمە بۆ مەسەلەکان، ئەمەش بەومانایە نایەت، یا شەرت نیە، ئەم خوێندنەوانە دروست بن و یان بە فاکتی دابنێین..!!بابەتێکە بۆ گفتوگۆ و دیالۆک و ڕا گۆڕینەوە.. بەڵام من بەردەوام ھەوڵمداوە، قسە لەسەر دیووە شاراوەکانی رووداو و پێشھاتەکان بکەم.. نەک ئەوەی دەخرێتەڕوو.!


01:04 - 18/10/2020\nدەسەڵاتی شاراوەی هۆز و خێڵ لە عێراق... كاریگەرییان لەسەر دروست نەبوونی دەوڵەتی دامەزراوەیی\nعێراق یەكێكە لەو وڵاتانەی كە پێكهاتەو هەڵكەوتەكەی ڕێگەی بە چەندین دەستێوەردان داوە و ئەوانەش كاریگەرییان لەسەر چۆنیەتی دروستبوون و سەقامگیریی ئەو وڵاتە كردووە، خێڵ و هۆز و بنەماڵە كاریگەریی زۆریان لەسەر دروستكردن و هەڵوەشاندنەوەی حكومەت دروستكردووە، هەربۆیە زۆرترین كێشەی ناوخۆیی لە لایەن هۆزو خێڵ و دیوەخانەكانەوە دروستكراون، لە هەمان كاتیشدا كاریگەرییان لەسەر سەقامگیریی عێراقیش هەبووە.\nگرێبەستی ناو خێڵ\nخۆشەویستی و ئینتیما بۆ هۆز و خێڵ بریتیە لە گرێبەستێكی روحی، كە دەسەڵاتی تەواو دەدات بە سەرۆكی هۆز، بۆ سزادان و رێككردنەوەی ئەو كەسەی لە دەستوری هۆزەكە لادەدەن، گرێبەستی نێوان دوولایەنە لایەنی یەكەم كە ئەندامی هۆزەكەیە دەسەڵات دەدات بەلایەنی دووەم كە سەرۆك هۆزە لەبری ئەو رەفتار بكات و بڕیار بدات.\nجموجوڵە سەربازیەكانی سەردەمی ئیسلام و پێشتریش جموجوڵی هۆز و عەشیرەتەكان بووە، بەجۆرێك ئەندامانی هۆز لەپشت فەرماندەكەیان رادەوەستان ئەگەر داوای لێكردبان بۆ شەڕ، لەكاتی ئاشتیشدا لایەنگرانی سەرۆك هۆز دەستە دەستە دەوەستان، بۆ ئەوەی پەیوەندی قوڵ و بەهێزی خۆیان بۆ سەرۆك هۆز دەرببڕن.\nبەڵام دوای ئەوەی ئیسلام دەسەڵاتی خۆی سەپاند ولائو خۆشەویستی لایەنێكی ئاینی یان نەتەوەیی وەرگرت، بەڵام هەر زوو رەگ و ڕیشەی خۆشەویستی بۆ هۆز لە شەڕە ناوخۆیەكاندا دەركەوت كە لە چوارچێوەی كێبركێ لەسەر دەسەڵات دەكران.\nلە كۆبونەوەی " سەقیفە" كە بۆ دەستنیشانكردنی خەلیفەی موسڵمانان لەدوای كۆچی دوای پێغەمبەر بەرێوەچوو، تا هەموو ئەو ترازان و پەرت بوونانەی تر كە ڕوویاندا بە ئاشكرا چەمكی دەسەڵات و خۆشەویستی بۆ خێڵ لەسەر حسابی بنەما تازەكان كە ئیسلامی هێنابونی تێیاندا رەنگی دایەوە.\nجۆرێكی تری بیروباوەر\nمرۆڤ لە ژینگەی رۆشنبیری خۆی دەرناچێت، و بەشێوەیەكی گشتی ناتوانێت لەدەرەوەی رۆشنبیریەتی خۆی بیربكاتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا هەندێك مرۆڤ جیاوازن و ئەو سنورە تێكدەشكێنن، جۆری پەیوەندیە كۆمەڵایەتیەكان رۆڵێكی دیار دەبینن لە دیاریكردنی جۆری بیركردنەوە و رەفتاری تاك لەهەموو كۆمەڵگە پێشكەوتووەكاندا پەیوەندی لەسەر بنەمای " عەقڵانیەت" بونیاد دەنرێت، بەجۆرێك پەیوەندیەكان گرێبەستێكی عەقڵانین و دەوڵەت رۆڵ لە بژاردەكردنی ئەو جۆرە پەیوەندیانەدا دەبینێت.\nجگە لەوەی رەگ و ڕیشەی هاوكاری و كارلێكردنی پەیوەندی و خزمایەتی تائێستا كاریگەر و بڕیاردەرە لە ویژدان و ناخی عەرەب بەگشتی و عێراقی بەتایبەتی، دیاریكردنی ئەو دیاردەیە، وەك نیشانەیەكی دیار و هێزێكی كاریگەر دروست دەكات كە رەنگدانەوەی لەسەر تەواوی پەیوەندیە كۆمەڵایەتی و سیاسیەكان هەیە، بە واتایەكی تر پەیوەندی خێڵایەتی هێڵی بیروباوەری عێراقی دروستكردووە و تەنها لەپەیوەندی چەند گروپێكی دیاریكراو كورت ناكرێتەوە، بەڵكو زۆرینەی پێكهاتەكانی كۆمەڵگە دەگرێتەوە، جا ئەو پێكهاتەیە لە كۆمەڵگە لە ئاستی سەرەوەدا بێت یان لە خواری خوارەوە، بە دەربڕینێكی وردتر، چینی سەرەوە و ناوەراست و خوارەوەی كۆمەڵگە بەتوندی بەیەكەوە بەستۆتەوە، ئەوەش وایكردووە بیروباوەرێكی گشتگیر بێت و زاڵ بێت بەسەر بیركردنەوەی عێراقیدا، بۆیە تەنانەت ئەوانەی لە چوارچێوەی پۆلێنی مەزهەبیش پۆلێن دەكرێن، رێگای بیركردنەوەیان لەم بیروباوەرە یەكگرتووە دەرناچێت.\nئەو عەشیرەتانەی زیاتر لەیەك مەزهەبیان تێدایە\nبەشێك لە عەشیرەتەكان لەڕووی مەزهەبیەوە لەیەك جیاوازن بەڵام ئەمە كاریگەری نەكردۆتە سەر پەیوەندیەكانیان، دەبینین هۆزی گەورەی عەرەبی هەیە و مەزهەبی جیاوازی تێدایە بەڵام ئەمە كاریگەری لەسەر پەیوەندیەكانیان دروست نەكردووە و رێگر نەبووە لەوەی ژن وژنخوازی لەنێوانیان بكرێت.\nعێراق لەدوای داگیركردنی لەلایەن ئەمریكاوە ( بۆچوونی نوسەرە) دووچاری تەقینەوەی گڕكانی ناسنامە بۆوە، بەهۆی ئەوەی بە ئەنقەست دامەزراوەی دەوڵەت دروست نەكران، دادگاكان بەسیاسی كران و دامەزراوەی سەربازی بیروباوەری نیشتمانی لەدەستدا، و دەسەڵاتێكی گەندەڵ هەبوو كە پەنای بۆ قسەی پێكهاتە و هۆزەكان دەبرد، دۆخەكە لە دۆخی پێش دروست بوونی دەوڵەت دەچوو، دەتوانین بڵێین هۆز تائێستاش پێكهاتەیەكی گرنگی ناو پێكهاتەی كۆمەڵایەتی عێراقیە.\nتەمەنی هۆز ڕەگ و ڕیشەیی مێژووی هەیە\nتەمەنی هۆز و عەشەیرەت زۆرە و رەگ و ڕیشەی مێژووی هەیە زۆر لە مێژووی پێكهاتەی نەتەوەیی و ئاینی زیاترە و كاریگەریەكەشی لە ویژدانی عێراقیەكان چەسپاوترە، پێكهاتەی سیاسی نەیتوانی پێكهاتەی هۆز و عەشیرەت تێپەڕێنێت، زۆر كەس دەیانویست وا پیشان بدەن كە گروپە سیاسیەكان جێگەی هۆزەكانیان گرتۆتەوە، بەڵام ئەم درۆیە زۆری نەخایاند و درەوشانەوەكەی كۆتایی هات، بەجۆرێك، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی زۆر لەگەورە پیاوانی پێكهاتەكان لە دوا هەڵبژاردنی عێراق توشی شۆك بن، بەهۆی شكستیان لە ناوچەكانیاندا.\nئەوەی گرنگە تیشكی بخرێتە سەر ئەوەیە هەست و خۆشەویستی بۆ هۆز و خێڵ لەدوای پرۆسەی داگیركردنی عێراق لەلایەن ئەمریكاوە گەشەی كرد، بەوپێیەی بووە جێگرەوەی هەستی قوڵ لە ناخی تاكی عێراقیدا.\nزۆر كەس لە باوەڕدارەكان كە هاوسۆزیان بۆ حوكمەكانی شەریعەت هەیە، هێزی ئەوەیان نیە پێچەوانەی بەندەكانی عەشیرەت بجوڵێننەوە یان مامەڵە بكەن، ئەگەر كارێكی نەخوازراو ڕوو بدات و بەپێی یاسا چارەسەر بكرێت ئەوە مافی عەشیرەت پارێزراوە و دەوڵەت مافی ئەوەی نیە ئەو مافە زەوت بكات، بەوپێیەی عەشیرەت مافی پیرۆزی هەیە بەسەر ئەندامەكانیدا، بۆیە زۆر كەس دەستی عەشیرەت بە باشتر دەزانن بەسەر دەستی شەریعەت، بەوپێیەی لە تێگەیشتنی عەشیرەتدا یەكەمیان لە دووەمیان زیاتر پیرۆزە، دەوڵەت نەیتوانی بەشێوەیەكی گەورە چارەسەری ڕیشەیی بدۆزێتەوە بۆ تێكشكاندنی بڕبڕەی پشتی عەشیرەت.\n" ناوی عەشیرەت وەك نازناوی مرۆڤ"\nتا ئێستاش زۆر كەس لە چینە كۆمەڵایەتیە جیاوازەكان ناوی عەشیرەتەكانیان وەك نازناو بەكاردەهێنن،جا ئەو تاكە كەسێكی ئاینی بێت یان نا بەڵام ئەمە هێمایە بۆ رەنگدانەوەی كاریگەری هۆز لە ناخی تاكی عێراقیدا، ئەوە جگە لەوەی چەندین عەشیرەت ئاڵای تایبەت بەخۆیان هەیە كە مێژووی كەسانی پێش خۆیان پیشان دەدات.\nهۆز رێگری دەكات لە دروستكردنی دامەزراوە\nعێراق لەبەردەم ژمارەیەك شتدایە كە بەباش دەزاندرێن لەگەڵ ئەوەی عەقڵانی نین، عەشیرەت پێناس دیاری دەكات، بەوەش هەر هەوڵێك بۆ دروستكردنی دامەزراوە لەبار دەبرێت، هەموو حكومەتەكانی پێشوو شكستیان هێنا لە دۆزینەوەی چارەسەری پێویست بۆ ئەم دۆخە، خاڵی یەكەمی دەستپێك دەبێت ئەوەبێت هۆكاری راستەقینە بونیاد بنرێت بۆ دروستكردنی دەوڵەتی هاوڵاتی بوون و داڕشتنی یاسای قورس بۆ زاڵ بوون و لەناوبردنی ئەو دیاردەیە، كە رێگری دەكات لە دروستكردنی هەر دامەزراوەیەك.\n"عێراق وەك دۆخی پێش دروست بوونی دەوڵەت دەمێنێتەوە"\nگۆڕانكاری لە پەیوەندیە كۆمەڵایەتیەكان لە دروستكردنی سێ هێزی ئابوری و سەربازی و سیاسیەوە دەست پێدەكات لەسەر بنەمای لێهاتووی و پیشەیی و شارەزای كە هاوسۆزی تەنها و تەنها بۆ دەوڵەت بێت، لەرێگەی دروستكردنی كادری ئیداری كە بتوانن دەسەڵاتی مەزهەبی و خێڵەكی تێپەڕێنن، بەدڵنیاییەوە ئەمەش بەیەك هەنگاو نابێت، بەڵكو پرۆسەیەكی دووروودرێژە، ئەگەر ئەم پاڵنەرانە دروست نەبن، ئەوە عێراق وەك دۆخی پێش دروست بوونی دەوڵەت دەمێنێتەوە، و دیموكراتیەت لە عێراق تەنها دەربڕینێكی ناراست دەبێت و رەنگدانەوەی لەسەر پەیوەندیە كۆمەڵایەتیە ئاڵۆزبووەكانمان نابێت.\nئەم بابەتە لەلایەن نوسەر رەعد ئەتیاف نوسراوە و لە ماڵپەڕی الترا الصوت بڵاوكراوەتەوە و لەلایەن پەیسەرپرێسەوە بەدەستكاریەوە كراوە بە كوردی.


عه‌لا خانم له مردن رزگارى بوو\nهونه‌رمه‌ندى ناسراوى مسیرى عه‌لا خانم له دوایى توشبوونى به ڕووداوێكى هاتووچۆ له مردن رزگارى بوو.\nهونه‌رمه‌ندى ناسراو عه‌لا خانم له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ك له دایكى و كچه‌ى له یه‌كێك له ڕێگا سه‌ره‌كییه‌كانى ولاتى میسر تووشى ڕووداوێكى هاتوچۆ بوون له مردن رزگارى بوو به‌ڵام دایكى سێ فه‌قه‌ره‌ى پشتى شكا و هه‌ر زو گه‌یه‌ندرانه نه‌خۆشخانه و له ئێستادا له ژێر چاودێرى پزیشكدان.\nئه‌و ڕووداوه له كاتێكدا بووه ئه‌و هونه‌رمه‌نده بۆ به‌سه‌ر بردى پشووى هاوینه سه‌ردانى یه‌كێك له ناوچه گه‌شتیارییه‌كانى میسرى كردووه و دواى ڕووداوى هاتوچۆكه ئه‌و هونه‌رمه‌نده ئازار به قاچى كوتووه و هه‌ردوو كچه‌كه‌ى بریندار بوون چاره‌سه‌رى ته‌نردوستيان بۆ كراوه.\nعه‌لا خانم له‌دایكبووى ساڵى 1971 ولاتى میسره، بۆیه‌كه‌مجار له ساڵى 1994 ده‌ستى به كارى هونه‌رى كردووه، سێ جرا هاوسه‌گیرى كردووه و خاوه‌نى دوو كچه، له ژیانى هونه‌ریدا به‌شدارى زیاتر له "30" كارى فیلم و دراما كردووه دوایین كاى هونه‌رى به‌شدارییه له دراماییه‌كى نوى به ناوى "السبع بنات" كه له ئێستادا له قۆناغى وێنه‌گرتندایه.\nژماره‌ی بینین : 3348\nژماره‌ی بینین : 7261\nلە سەر هێڵە ئێستا : 4446


ئێران بە بێ ئەتۆمیش بەر شەپۆلەكە دەكەوێ! - VOK Radio\nپتر لە دەیەیەك لە دانوستاندنەكانی ئێران و وڵاتانی رۆژاوا سەبارەت بە پیتاندنی ئۆرانیۆم و رێگریكردن لە ھەوڵەكانی بە ئەتۆمیكردنی ئێران تێدەپەڕێ. دواجار لەم ڕۆژانەدا رێككەوتنێكی مەرجدار كرا. وڵاتانی (5+1) بەوە دڵخۆشن كە گوایە بەو رێككەوتنە مەرجدارە چیدی ئێران نابێتە خاوەن وزە و بۆمبی ناوەكی، دەسەڵاتی ئێرانیش زۆر "زەریف"انە دەهۆڵی سەركەوتن بۆ ئەو رێككەوتنە مەرجدارەی ڵێدەدات و خەڵكی دۆشداماوی بندەستی دێنێتە سەما! بەڵام هێندەی پێناچێ، لە جەمارانەوە وەلی فەقیه خۆی گیڤ دەكاتەوە و بە فەرمانێكى سەركوتی ناوخۆ پتر پەرە دەستێنێ و دەستوەردانی دەرەكیشی بە هۆمای نەمانی سزا داراییەكان بەربڵاوتر و دوورمەوداتر دەكا. ڕۆژئاواش دەسەوەستان نامێنێ و هەر لە ئێستاوە دۆسێی مافی مرۆڤ له ئێران دهكاته سەرباسی باسان و پلاتفۆرمی پیاوانی ئایینیی رژێمی ئێران بە "وەلی فەقیه"یشەوە دەخاتە ژێر جڕومەنگەنەی پرسیار!\nسەید عەلی خامنەیی (وەلی فەقیه و پیاوی یەكەمی كۆماری ئیسلامی ئێران) پێداگری لە سەر بەرفراوانكردنی ھیلالی شیعە و زیادكردنی رووبەری خاك و دەسەڵاتە مەزھەبییەكەی دەكا، دەستوەردانی دەوڵەتەكەشی لە وڵاتانی وەك عێراق، لوبنان، سووریا، یەمەن و ... تا دوایی، كە خۆی لە ھەیكەلی حەشد و حزبوڵڵا و حوسییەكان ... -دا بەرجەستە كردووە و خولقێنەری شەڕێكی بەربڵاوی\nتائیفی و مەزھەبی بووە، پەرە پێدەدات، لێ ئەو دیمەنە سیاسییە پڕمەرگەساتە كە حكومەتی تاران پیلاندوورانی متمانەپێكراوی خۆی لێ خڕ دەكاتەوە، جگە لە ئیسڕائیل و ئەمریكا و وڵاتانی رۆژاوا، بەرەیەكی بەھێزی "زۆرینەی سوننە" و لە لووتكەی ئەو بەرەیەشدا "توركیا و عەرەبستانی سعوودی" ھەزمی ناكەن و بەرھەڵستیی ئەو مەزھەبگەراییە زێدەخوازەش ھەتا دێ پتر دەبێ.\nكۆباسەكە ئەوەیە شەپۆلی گۆڕانكارییەكان و راماڵینی دیكتاتۆرەكان(بە ئایینییەكانیشەوە) زۆر خێراتر بووە. كۆماری ئیسلامی ئێران بە ھۆی سەركێشییەكانیەوە بە توندی بەر ئەو شەپۆلە دەكەوێ. ئەو ھێز و لایەنانەی كەوا چارەنووسی خۆیان ئاوێزانی گەردەنی ئەو (بڵقی سەر ئاو) ە كردووە، ئەگەر ھەناسەیەكیان تێدا بمێنێ، بە ھەڕگپێوان پاشگەز دەبنەوە!!! ھیوادارم ئەو قوڕپێوانە بەر كورد نەكەوێ.


سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەرەخۆشی لە ئەیاد عەللاوی دەکات\nرزگار سدقی: سێ کەس کاندید کراون بۆ وەرگرتنی سێ پۆستی بەرێوبەری ناحیەی دھۆک\nسەرۆکی یانەی وەرزشی ئافرەتانی ھەولێر داوای لەوەزیری دەوڵەتی بەریتانیا بۆ کاروباری ڕۆژھەڵات پشتگیری سەربەخۆی کوردستان بکات\nنێچیرڤان بارزانی و بافڵ تاڵەبانی کۆبوونەوە\nسەرۆك بارزانی پێشوازی لە وەزیری دەوڵەت بۆ كاروباری هێزە چەكدارەكانی بریتانیا دەكات\n2020-10-25 [05:38 AM]\nئێوارەی ئەمڕۆ یەکشەمە 2020.10.25، لەدیوانی وەزارەتی ناوخۆ، به‌سه‌رپه‌رشتی بەڕێز ڕێبەر ئەحمەد وەزیری ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەئامادەبوونی بەڕێزان هێمن قادر، پارێزگاری هەولێر بەوەکالەت و مەسعود کاڕەش جێگری پارێزگار و ئەندامانی ژووری پۆپەراسیۆن و سەرجەم قایمقامەکانی سنووری پارێزگای هەولێر و سەرۆکی شارەوانی و بەڕێوەبەری گشتیی شارەوانییەکان، ژووری ئۆپه‌راسیۆنی پارێزگای هه‌ولێر كۆبۆوه، کۆبوونەوە بەپشتبەستن بە بەیانی ژمارە(52)ی ساڵی 2020ی وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، گەیشتە ئەم بڕیارانەی لای خوارەوە:-\nیەکەم/ لێژنەی قایمقامیەتەکان و تیمەکانی تەندروستی و شارەوانی و چادێری بازاڕ و هێزە ئەمنییەکان، ڕاسپێردراون بەجێبەجێکردنی ئەو بڕیارانە لە سنووری پارێزگای هەولێر.\nدووەم/ دەبێت سەرجەم هاووڵاتییانی سنووری پارێزگای هەولێر، بەڕەچاووکردنی ڕێکارەکانی خۆپارێزی لەڤایرۆسی کۆرۆنا (دەمامک) ببەستن، هەرکەسێک ڕەچاووی بەستنی (دەمامک)نەکات، بەپێی ئەو میکانیزمەی لەکۆبوونەوە بڕیاری لەسەر دراوە، ڕێکاری یاسیایی لەبەرمبەردا دەگیرێتەبەر.\nسێیەم/ پێکهێنانی مەفرەزەی گەڕۆک لەهێزە ئەمنیەکان بۆ چاودێریکردنی جێبەجێکردنی ڕێنماییە تەندروستییەکان و ڕێکارەکانی خۆپارێزی لەکۆرۆنا و بەستی (دەمامک) لەشوینە گشتییەکانی کۆمەڵگا و قەزا و ناحییەکانی سنووری پارێزگای هەولێر.\nچوارەم/ شۆفێری ئۆتۆمبێلەکانی (تایبەت، بارهەڵگر، کرێ) دەبێت پابەندی ڕێناماییە تەندروستییەکان و ڕێکارەکانی خۆپارێزیبن و لەکاتی هەبوونی سەرنشین لەگەڵیان پێویستە شوفێر و سەرنشین (دەمامک) ببەستن، هەر کەسێک سەرپێچی بکات، ڕووبەڕووی ڕێکاری یاسایی دەبێتەوە.\nپێنجەم/ ئەم شوێنانە دادەخرێن:-\n(هۆڵه‌كانی ئاهه‌نگ گێران، هۆڵه‌كانی بووك گواستنه‌وه، ئاهەنگی دەرچووانی قوتابیانی زانکۆ و پەیمانگا ئەهلی و حکومەیەکان، سەرجەم چاڵاکی خولە وەرزشییەکان، هه‌موو جۆرە گردبوونەوە و کۆنفرانس و کۆبوونەوەیەک)\nشەشەم/ ئەم شوێنانە لەکاتژمێر 12ی شەو دادەخرێن:-\n(یانه‌ی شه‌وانه، نێرگه‌له‌كێشان، یانه‌كانی مه‌ی خواردنه‌وه (بار)، موزیك لایف، ئاهه‌نگی شه‌وانەی یانەکان)\nحەوتەم/ (پرسەدانان لە (هۆڵ-ماڵ-ژێرخێوەت)، مەراسیمی سەرقەبران) بەداخراوی دەمێنیتەوە، بنکەی پۆلیس و موختاری گەڕەک بەرپرسیارن، هەرکەسێک پابەندنەبێت، ڕووبەڕووی ڕێکاری یاسایی دەبێتەوە.\nهەشتەم/ هەموو ئەو شوێنانەی کراوەن، پێویستە تەواوی مەرجە تەندروستییەکان جێبەجێ بکەن لەبەستنی دەمامک و دروست نەکردنی قەرەباڵغی، له‌هه‌رشوێنێكی (بازرگانی، بازار، دوكان، ماركێت، مۆڵ، چێشتخانه) رێنماییه ته‌ندروستیه‌كان و ڕێکارەکانی خۆپارێزی بەتایبەتی بەستنی (دەمامک)جێبه‌جێ نه‌كرێت، ده‌ست به‌جێ ئه‌م شوێنه ڕێکاری یاسایی لەبەرامبەردا دەگیرێتەبەر و شوێنەکە دادەخرێت.\nنۆیەم/ هاوینە هەوار و شوێنە گەشتییاریەکان، دەبێت ڕەچاووی ڕێکارەکانی خۆپارێزی بکەن و خۆیان و گەشتییاران پایەندبن بە بەستنی(دەمامک)، هەرشوێنک پابەند نەبێت، ڕێکاریی یاسایی لەبەرامبەردا دەگیرێتەبەر.\nدەیەم/ بەهۆی بەرزبوونەوەی ئامارەکانی توشبوون بەڤایرۆسی کۆرۆنا لەهەرێمی کوردستان بەگشتیی، داوامان لە بەڕێز وەزیری ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان کردووە، لەکۆبونەوەی لێژنەی باڵای ڕووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنا، لەگەڵ بەڕێزان وەزیری پەروەردە و وەزیری خوێندنی باڵا، پێداچوونەوە بەدەوامی قوتابخانەکان و کۆلێژ و پەیمانگاکان و ناوەندەکانی خوێندن بکرێت.\nیانزەهەم/ داوا لەمامۆستایان و پیاوانی ئاینی و یەکیتی زانایانی ئاینیی پیرۆزی ئیسلام دەکەین، هەروەک چۆن لە ڕابردوودا هاوکارمان بوونە، بەهەمانشێوە هاوکارمانبن بۆ هۆشیارکردنەوەی نوێژخوێنان کەپابەندی ڕێنماییە تەندروستییەکانبن و بەهیچ شیوەیەک ڕێگە بەخۆیان نەدەن بەبێ بەستنی (دەمامک) بڕۆنە ناو مزگەوت و شوێنە ئاینییەکان.\nدوانزەهەم/ سەرجەم بازگەکانی سنووری پارێزگای هەولێر ئاگادار دەکەینەوە، ڕێگە بەهیچ گروپێکی گەشتییاری و کەسێک نادرێت بەبێ بەستانی (دەمامک) داخڵی سنووری پارێزگای هەولێر بێت.\nئەم بڕیارانە لە کاتژمێر 12ی شەوی 26 لەسەر27ی 10ی 2020، دەچێتە واری جێبەجێکردنەوە.


کوردیپێدیا - لەدوای 16ی ئۆکتۆبەرەوە 25 گوندی کوردنشینی سنووری خانەقین چۆڵکراون\n📊 لەدوای 16ی ئۆکتۆبەرەوە 25 گوندی کوردنشینی سنووری خانەقین چۆڵکراون | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلەدوای 16ی ئۆکتۆبەرەوە 25 گوندی کوردنشینی سنووری خانەقین چۆڵکراون\nلە سنووری گەرمەسێر جموجۆڵی داعشداعش زیادیکردووە. لە ماوەی یەک مانگدا شانە نوستووەکانی داعش 143 هێرشیانکردووەتە سەر هێزە عێراقییەکان. به و هۆیەشەوە ژمارەیەک گوندی کوردنشین چۆڵکراون، پێشمەرگەپێشمەرگە کەوتووەتە حاڵەتی ئامادەباشییەوە و چاودێری وردی سنورەکانی ژێردەسەڵاتی خۆی دەکات.\nلەدوای رووداوەکانی 16ی ئۆکتۆبەرەوە تاوەکو ئێستا لانیکەم 25 گوندی سنووری خانەقینخانەقین چۆڵکراون.\nگوندی باوەپڵاوی لە سنووری خانەقین یەکێکە لەو گوندانەی چەندجارێک کەوتووەتە بەر هێرشی داعش و گرووپی نەناسراو، ئەوەش وایکردووە خۆیان بەرگری لە خۆیان بکەن. ئەوان دەڵێن، پۆلیسی فیدراڵی بەرگریی لە ناوچە ناکات، بەتایبەت لە شەواندا.\nپێش رووداوەکانی 16ی ئۆکتۆبەر 75 خێزان لەو گوندەدا ژیاون، بەڵام مەترسی هێرش و هەڕەشەی داعش وایکردووە سێ بەشی دانیشتووانەکەی ئاوارە ببن.\nفەرماندەکانی هێزی پێشمەرگە دەڵێن، هێزە عێراقییەکان ناتوانن سنووری نێوان گەرمیانگەرمیان و ناوچە عێراقییەکان کۆنترۆڵبکەن. ئاماژە بەوەشدەکەن تاوەکو ناوچەکە لەژێر دەستی پێشمەرگەدابوو هەرگیز بوار بە جموجۆڵی داعش نەدەدرا.\n#داعش | #پێشمەرگە | #خانەقین | #گەرمیان | #13-12-2018 |\n📅 رۆژی دەرچوون: 13-12-2018\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Dec 13 2018 9:25AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 13 2018 10:45AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 13 2018 10:45AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 1,627 جار بینراوە


وه‌زاره‌تی ناوخۆ شێوازی دابه‌شكردنی مووچه بڵاوده‌كاته‌وه\nkurdiu 9 29/06/2020 - 18:25 هەواڵ/كوردستانی\nوه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان شێوازی دابه‌شكردنی مووچه و كه‌مكردنه‌وه‌ی له سه‌دا 21ی مووچه روونده‌كاته‌وه.\nئه‌مرۆ دووشه‌ممه 29-6-2020 وه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بۆ دابه‌شكردنی مووچه فه‌رمانێكی به ژماره (8700)ی ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه (29ی حوزه‌یران/ یۆنیۆی 2020) ده‌ركردووه و تێیدا شێوازی دابه‌شكردنی مووچه و كه‌مكردنه‌وه‌ی له سه‌دا 21ی مووچه‌ی روونكردووه‌ته‌وه.\nرۆژی 21-6-2020 حكومەتی هەرێمی كوردستان چەند بڕیارێكی لەبارەی مووچە و دەرماڵەی فەرمانبەران و مووچەخۆران دەركرد، بەپێی بڕیارەكە بەشێوەیەكی گشتیی زۆربەی فەرمانبەران 21% مووچەكانیان دەبڕدرێت.


پۆلێکی خوێندنی سەرەتایی\nئەنجومەنی سەرتاسەری مامۆستایانی ناڕازی و دەستەی داکۆکیکردن لە دەرچووانی زانکۆ و پەیمانگاکان و ئەنجومەنی فشار لە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا ڕایانگەیاند، یەکەم ڕۆژی دەستپێکردنەوەی خوێندن دەکرێتە سەرەتای مانگرتنێکی سەرتاسەری.\nئەمڕۆ 21 ی ئەیلول، مامۆستایانی ناڕازی لە بەیاننامە هاوبەشەکەیاندا ڕایانگەیاند، "تا جێبەجێکردنی کۆی خواستەکانمان دەستپێکردنەوەی خوێندنی ئەمساڵ ڕەتدەکەینەوە و لە یەکەم ڕۆژی دەستپێکردنەوەی خوێندن مانگرتن دەبەینە کۆی پارێزگاکانی هەرێم".\nلە بەیاننامەکەدا هاتووە، "هیچ میکانیزمێک بۆ دەستپێکردنەوەی خوێندن سەرکەوتوو نابێت تاوەکوو پێدانی موچەی مامۆستایان بەبێ لێبڕین و 30 ڕۆژ جارێک نەبێت، چونکە بڕیاری بە ئۆنلاینکردنی خوێندن خۆدزینەوەیە لە پێدانی مافەکانی مامۆستایان".\nبەیاننامە هاوبەشەکە چەند داواکارییەک ئاڕاستەی حکومەتی هەرێم دەکات لەوانە، "دیاریکردنی میکانزمی موچە پاشەکەوتکراوەکانی مامۆستایان و دۆزینەوەی کار و دامەزراندنی دەرچووانی زانکۆ و پەیمانگاکان بەتایبەت مامۆستایانی وانەبێژ".\nمامۆستایانی ناڕازی داوایانکرد "گرتن و پڕکردنەوەی بەڵێننامە لە مامۆستایان لە دهۆک و هەولێر ڕابگیرێت و حکومەت شکۆ بۆ مامۆستا دابنێت".\nئاماژە بەوەشکراوە تا وەڵامی خواستەکانی مامۆستایان نەدرێتەوە سەبارەت بە موچە و پاشکەوتی موچەکانیان پرۆسەی خوێندن لە هەرێم زیاتر نزیک دەبێتەوە لە داڕوخان.


گۆڕینى شوێن بۆ ئەنجامدانى نوێژى سوننەت لەدواى تەواو بوونى نوێژى فەرز: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nنوێژنوێژە سوننەتەکانگۆڕینى شوێن بۆ ئەنجامدانى نوێژى سوننەت لەدواى تەواو بوونى نوێژى فەرز\nگۆڕینى شوێن بۆ ئەنجامدانى نوێژى سوننەت لەدواى تەواو بوونى نوێژى فەرز\nئایا بەڵگە هەیە لەسەر گۆڕینى شوێن بۆ ئەنجامدانى نوێژى سوننەت لەدواى تەواو بوونى نوێژى فەرز؟\nبەڵێ، لە فەرموودەى موعاویەدا ڕەزاى خواى لێ بێ هاتووە كە دەڵێت: (( إن النبي ﷺ أمرنا أن لا توصل صلاة بصلاة حتى نتكلم ، أو نخرج)) (أخرجه مسلم، كتاب الجمعة، باب الصلاة بعد الجمعة). واتە: پێغەمبەرى خوا ﷺ فەرمانى پێكردین بەوەى كە نوێژ نەدەین بە دەم نوێژێكى ترەوە هەتا قسە نەكەین یان دەرنەچین.\nلەمەوە ئەهلى عیلم ئەوەیان وەرگرتووە كە دەبێت ناوبڕێك هەبێت لەنێوان نوێژى فەرز وسوننەتدا، ئیتر یان بە قسەكردن بێت یاخود گۆڕینى شوێنەكەى.\nچۆنێتى شەونوێژ و نوێژى وەتر و ئادابەکانى ئایا نوێژى ویتر چۆن دەكرێت وە كاتەكەى كەیە؟ من دەمەوێ شەو نوێژ بکەم ئایا ئادابەكان و سودەکانی شەونوێژ چین؟ حوکم و ئادابەکانى نوێژى وتر نوێژە سونەتەکان لەماڵەوە بکەن خێرتر و چاکترە\nسەردان: ١,٩٠٥ بەش: نوێژە سوننەتەکان\nپرسیاری دواتردابەش كردنى دین بۆ توێكڵ و ناوەڕۆكپرسیاری پێشترحوکمى خوێنى دواى لەبار چوونى کۆرپەلە


یەکێک لە پرسە گرینگەکانی هەر ڕێکخراوەیەکی سیاسی هەڵبژاردنی شێوەی خەبات و بەکار هێنانی ئامرازی جۆراوجۆر بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانیەتی. لەم ڕەوتەدا ناکرێ هیچ چەشنە شێوازێکی خەبات بە چەشنێکی ڕەها دیاریی بکرێ. بە پێی گۆڕانکاریی لە بارودۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتی چەشنە ڕێبازێکی سیاسی دەتوانێ جێ خۆی بە چەشنێکی دیکە بدات و حیزبێکی شۆڕشگێر پێویستە بزانێ چ کاتێک بە شێوەیەکی ڕادیکال و چ کاتێک بە چەشنێکی مەدەنی یاخود رفۆرمیستی چالاکی بکات. واتە شێوەی خەبات و تاکتیکەکانی دەتوانێ توشی جێگۆڕکێ ببێ، بەڵام ستراتژی و ئامانجی سەرەکی لە جێی خۆیدا دەمێنێ و بە پێی وەزعییەتی بابەتی و زەینی، حیزبێکی شۆڕشگێر تاکتیکەکانی خۆی دەستنیشان دەکات. یەکێک لە شێوەکانی خەبات، شەڕی چەکداریی‌یە، بەشێک لە حیزب و کەسایەتییەکانی کوردستان بایەخێکی زۆر بەم چەشنە چالاکی‌یە دەدەن و جاروبار هەر چەشنە ڕەخنە‌گرتنیش لە بەکارهێنانی ناوەختی ئەم شێوازە دەکەوێتە بەڕ ڕەخنە و گازندەیەکی بێ پسانەوە و بوختان و تاوانی ترسەنۆکی، ڕفۆرمیست،خۆبەدەستەوەدەر، جاش، خۆفرۆش، لادەر و ... وەپاڵ ئەوان دەدرێ.\nلە یەک دوو ساڵی ڕابردوودا مەسەلەی دەستپێکردنەوەی شەڕی چەکداری لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان[ئەگەر ناردنەوەی پێشمەرگە بۆ بوونی لە نێو وڵات وەکو دەستپێکی خەباتی چەکداری پێناسە بکرێ]، دروست یان نادروست بوونی ئەم جموجۆڵە یەکێک لە بابەتەکانی باس و لێکدانەوەی حیزب و کەسایەتییەکانی کوردستانی و ئێرانی لە تاراوگە، هەروەها نێوخۆی وڵات بووە. پاش چەندین ساڵ ڕاگرتنی شەڕی چەکداری، ناردنەوەی پێشمەرگە بۆ نێو خۆی وڵات و لە کەمین کەوتنی بەردەوام، گیران، و گیانبەختکردنی پێشمەرگەکان لە بۆسەکان و بەندیخانەکانی حکوومەتی ئیسڵامی، سەرنجی زۆر کەسی بەرەو ئەم مەسەلەیە ڕاکێشاوە. بە تایبەت ئەم پرسیارە دێتە پێش ئەم جموجوڵانە و لە دەستدانی دەیان پێشمەرگەی فیداکار، ئەویش کاتێک بزووتنەوەیەکی بە هێزی مەدەنی لە نێو خۆی وڵات لە حاڵی گەشەسەندایە، بڵێی لە جێ خۆیدابێ و زەبر لە بزووتنەوەی کوردی ڕۆژهەڵات نەدات و نەبێتە هۆی میلیتاریزە کردن و سەرکوتی هێزە مەدەنی و پێشکەوتنخوازەکانی نێو وڵات؟ یان ناردنەوەی پێشمەرگە و بوونی ئەوان لە نێو خۆی وڵات، سەرەڕای قوربانیدان و تەواوی کێشە و سەختیەکانی ئەم کار و چالاکی‌یە، دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ورەی خەڵک، و پاڵپشتێکی بە هێز بۆ جوڵانەوەی مەدەنی و ئاشتیخوازانەی نێو وڵات؟ئایا دەتوانێ وەکو ماتۆڕێکی چکۆڵە ببێتە هۆی جووڵاندنی خەڵک بۆ شۆڕش و وەڕێخستنی ماتۆری گەورەی بزووتنەوەی جەماوەری؟\nلەم بابەتەدا تێدەکۆشین تیشک بخەینە سەر ئەم باسە و تا ڕادەیەک لایەنە ئەرێنی و نەرێنی‌یەکانی شی کەینەوە.\nلە دوو سەدەی ڕابردوودا نەک لە کوردستان بەڵکوو لە بەشەکانی دیکەی ئێرانیش جموجوڵ و ڕاپەرینی چەکداری دیتراوە. بۆ وێنە: بەشداری هێزە چەکدارەکانی ئازەربایجان بە سەرۆکایەتی سەتارخان و باقرخان لە بزووتنەوەی مەشروتە(١٢٨٧-١٢٨٥)، پێکهاتنی هێزی نیزامی لە بزووتنەوەی جەنگەڵ و تەنانەت بەشداریی چەکدارە کوردەکان بە ڕێبەریی خاڵو قوربان لەم بزووتنەیەدا( ١٣٠٠-١٢٩٣)، پێکهاتنی هێزی فیدایی لە بزووتنەوەی ئازەربایجان بە ڕێبەریی فرقەی دێموکرات(٢٥-١٣٢٤)، ڕاپەرینی ئەفسەرانی خوراسان بە ڕێبەریی سەرگورد عەلی ئەکبەری ئەسکەندانی و سەرهەنگ عەبدولرەزا ئازەر (گەلاوێژی ١٣٢٤)، بزووتنەوەی چریکیی(موجاهید و فیدایی) لە دەیەکانی ٤٠ و ٥٠ی هەتاویی سەدەی ڕابردوو، ڕاپەرینی ئەفسەرە شۆڕشگێرەکانی هێزی ئاسمانی لە شۆڕشی ڕێبەندانی ١٣٥٧ و پەیوەست بوونی خەڵک بەوان، بزووتنەوەی خەلکی عەرەب لە ئەهواز(جۆزەردانی ٥٨)، بزووتنەوەی خەڵکی موسڵمان لە تەورێز(ڕەشەمەی ٥٨)، ڕاپەرینی یەکیەتیی کومۆنیستەکانی ئێران لە ئامۆڵ(ڕێبەندانی ١٣٦٠)، تێرۆرەکانی گرووپی فورقان(١٣٥٨) و بە تایبەتی موجاهیدینی خەڵک پاش ٣٠ی جۆزەردانی ١٣٦٠، هەروەها عەمەلیاتی "فروغ جاودان"ی موجاهیدین لە گەلاوێژی١٣٦٧ نموونەگەلێک لەم جموجوڵ و خەباتی چەکداریلە نێو هێزەکانی دیکەی ئێرانە.\nشەڕی چەکداریی لە کوردستان بە تایبەتی بە هۆی تایبەتمەندیی جوغرافیایی ئەم وڵاتە وەکو کوێستانی بوون، هەبوونی کێو، جەنگەڵ، دۆڵ، وگەلییە باریک و پڕ پێچاوپێچەکانی، هەروەها کەش و هەوای وشک،بەرگریی بەردەوامی خەڵک لە بەرامبەر هێڕشی نەیارانی و هتدوەکو داب و نەرێتێکی کۆن و گەلێک پیرۆزی لێ هاتووە. مێژووی کورد بە تایبەتی لە سەدەی ٦ و ٧ی زایینییەوە هەتا ئێستا پڕ لە فیداکاری، خۆڕاگری،لەخۆبردوویی و پاڵەوانییەتیی ڕۆڵەکانی کورد لەبەرامبەر دوژمنانی ئەم گەلەیە. لە چەند سەدەی ڕابردوودا چەندین ڕاپەرینیچەکداری بەڕێوە چوون کە وەک نموونە دەکرێ ئاماژە بەوانە بکەین:راپەرینی بەدرخان لە بۆتان(١٨٣٤ ز)، ڕاپەرینی یەزدانشێڕ(ساڵەکانی ١٨٥٥-١٨٤٤ز)، ڕاپەرینی شێخ عوبێدوللای نەهری(١٨٨٠ی ز)، ڕاپەرینی سمایل ئاغای سمکۆ(١٣٠٩-١٢٩٩)، دامەزراندنی کۆماری کوردستان(١٣٢٤) بزووتنەوەی ساڵەکانی ٤٦ و ١٣٤٧ بە ڕێبەریی کومیتەی شۆڕشگێری حیزبی دێموکراتی کوردستان، خەباتی چەکداریی بە ڕێبەریی حیزبی دێموکرات و کۆمەڵە پاش هێرشی هێزەکانی سەرکوتکەری ئێران بۆ کوردستان لە ٢٨ی گەڵاوێژی ١٣٥٨ و هتد.\nبێ‌گومان لە کۆمەڵگایەک کە ڕێژیمی سەرکوتکەر، ڕێ بە خەباتی مەدەنی نەدات وفەزای سیاسییقڕو قەپ بکرێ، بەکارهێنانی شێوەکانی توند و تیژیخەبات دەبێتە خاوەنی جێگە وپێگەیەکی تایبەت.سەرکەوتنی هەر چەشنە شێوەیەکی خەبات، ڕاپەرین و شۆڕشێک پێوەندیی بە زۆر فاکتەری نێوخۆیی، ناوچەیی و جیهانی، هەروەها بارودۆخی سیاسی نیوکۆمەڵگا، ئاستی ئاگایی نەتەوەیی و سیاسی، هاوسەنگی هێزەکانی دژبەر، ئاستی بزووتنەوەی ئازادیخوازانەی خەڵک و خۆڕاگریی هێزەکانی ڕێژیمی سەرکوتکەر لە بەرامبەر بزووتنەوەی خەڵک و هتد هەیە.لە مێژووی ئێراندا بەشێکی بەرچاو لە ڕاپەرینەکان بە هۆی نەبوونی بارودۆخی پێویستی سیاسی و کۆمەڵایەتی، لاسەنگی هێزەکانی شۆڕشگێر و سەرکوتکەر ونەبوونی پشتیوانیی جەماوەر شکستیان هێناوە و نەیانتوانیوە گۆڕانکارییەکی سیاسی و ئەرێنی لە کۆمەڵگادا پێک بهێنن.حەرەکەتە خۆویست و سکتاریستیەکانی ڕۆشنبیرە ئازادیخوازەکانی ئێرانسەرەڕای ئاوێتە بوونیان لە گەڵلەخۆبردوویی و فیدارکارییەکی زۆر، نەیتوانیوە بزووتنەوەی ئەوان بە ئاکامبگەیەنێ،بەڵام هەر کات خەباتی چەکداریی لەسەر بەستێنی بزووتنەوەی جەماوەر شکڵی‌گرتبێ، ئەگەر بە ئامانجی خۆشی نەگەیشتبێ، کاریگەریەکی بە هێزی لەسەر ڕەوانی کۆمەلگا داناوە. سەرکەوتنی شۆڕشی ڕیبەندانی ٥٧ی هەتاوی بە شوێن ڕاپەرینی هومافەرەکان و پەیوەست بوونی ئەوان بەخەڵک ، گەیشتنی هێزە چەکدارەکانی سەتارخان و باقرخان بۆ تاران لە کاتی مەشروتە و کاریگەریی ئەوان لەسەرکەوتنی مەشروتەخوازەکان، پێوەندیی خۆڕاگریی و بەرگریی چەکداریی لە کوردستان لەگەڵ جەماوەری خەڵکی کورد سەرەرای پاشەکشە و شکستی نیزامیی هێزە کوردەکان، نموونەی بەرچاوی هاوئاهەنگیی بزووتنەوەی جەماوەری و خەباتی چەکدارییە. بەڵام ڕاپەرینی ئەفسەرانی خوراسان، بزووتنەوەی چریکی، ڕاپەرینی یەکیەتی کومۆنیستەکان لە ئامۆل، عەمەلیاتی "فروغ جاویدان" و هتد نموونەی بەرچاوی جموجۆلێکی خۆویستانە، سەرنەکەوتوو و ناهاوئاهەنگ لەگەڵ باردوخی سیاسی و کۆمەڵایەتیی کۆمەڵگان‌و ئاکامەکەیان شەهیدبوون و گیرانی دەیان شۆڕشگێری ئازادیخواز بووە کە خوازیاری گۆڕانگاریی جیددی لە کۆمەڵگادا بوون.\nبۆ گەیشتن بە ئاکامی سەرکەوتوانە و وەدیهێنانی بەرنامە و ئامانجەکانی هەر ڕێکخراوەیەک، پیویستە ئەم خاڵانە لەبەر چاو بگیرێن: مەبەست لە ئەنجامی ئەو کار و چاڵاکییەی کە دەیکەن چیە و چ نەخشە ڕێگایەکی شیاویان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکان هەیە؟ ئایا کادری پێویست و پەروەردەکراو، ڕێبەرییەکی کارا و شیاو، ئامرازی پێویست و توانایی ئەم کارەیان هەیە و هێزی شۆڕشگێر توانیویەتی سازماندەیی پێویستی بۆ بکات؟ بە بوونی زەبر و زونگ و دەسەڵاتی ڕێژیمی دیکتاتۆر تا چ ڕادەیەک خەڵکی بەرەو پێری ئەم چەشنە خەباتە دێن و پشتیوانیی لێ دەکەن؟ ئایا نەخشە ڕێگاکە، قازانج و زیانەکانی ئەو حەرەکەتەی کە قەرارەلە ئاکامی ئەو خەباتە چەکدارییەدا وەڕی کەوێ، هەروەها ئیمکاناتی خەبات بە باشی هەڵسەنگێندراوە و دەرفەتەکانی پێویست بۆ پاشەکشەیەکی ڕێک‌و پێک و کەم خەسار یان بێ خەسار لێکدراوەتەوە؟ لەبیرمان نەچێ "لێپرسینەوە لە خەڵکی سەرکەوتوو ناکرێ" بەڵام خۆ ئەوانی تووشی شکست دێن، دەکەونە بەر ڕەخنە وگازندەی یاران و نەیاران و بە قەوڵێک "سەرکەوتن هەزاران باوکی هەیە و شکست هەتیو و بێ دایک و باوکە".\nبێ ئەوەی بمانەوێ باسی دروست یان نادروست بوونی شەڕی چەکداری بکەین پێویستە بە پێی ئاکامەکانی ئەم یەک دوو ساڵەی کە جموجوڵی چەکداری لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەستی پێکردۆتەوە، دەستکەوتەکان و زیانەکانی هەڵسەنگێنین و بزانین چ کاریگەریەکی لەسەر گەشەسەندنی بزووتنەوەی نەتەوەیی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بووە و هەتا چ رادەیەک لە مەبەستەکانی نزیک بۆتەوە! بەم پێی پێویستە، ئێمە وڵامی ئەم پرسیارانە بدەینەوە:\n١. ئایا ئەم جموجوڵانە بوونەتە هۆی پاشەکشەکردنی دوژمن و نزیککردنەوەی ئێمە لە مەبەستەکانی خۆمان؟\n٢. لەم جموجوڵانەدا،خەساری گیانی و کوژراوی هێزەکانی سەرکوتکەر زۆرتر بووە یان ئی لایەنی پێشمەرگەکان؟ ئەو ئامارانەی کە لەبەر دەستن پیشانیان داوە کە بە دەیان پێشمەرگەی کورد بە هۆی لە کەمین کەوتن و گەمارۆدران، گیانی خۆیان بەخت کردوە و ئەگەر تەنانەت زەبرێکی زۆریش لە دوژمن درابێ بە پێی ئەوەی کە حکومەت هەزاران هێزی سەرکوتکەری هەیە، دەتوانێ بە هاسانی جێگەی کوژراوانی خۆی پڕکاتەوە، بەڵام بڵێی حیزبە کوردستانی‌یەکان بەم سادەییە بتوانن جێی ئەم گیانبەختکردوانە پڕ کەنەوە؟\n٣. ئایا چالاکیی پێشمەرگە و دەستکەوتەکانی ئەوندە بەرچاو بووە کە ببێتە هۆی بەرزکردنەوەی وڕەی خەڵک و پەیوەست بوونیان بە هێزی پێشمەرگە یان بە پێچەوانە لە کەمین کەوتنی بەردەوام،شەهیدبوون و گیرانی پێشمەرگەکان کاریگەریەکی نەرێنی لە سەر ڕەوانی کۆمەڵگایەک بووە کە شایەدی شکست و زەبرخواردنی بەردەوامی هێزێکە کە لە ڕابردوودا وەکو پاڵەوانی ڕزگارکەر پێناسە دەکرا؟\n٤. ئایا توانایی هێزی پێشمەرگە لەو ئاستەدا هەیە کە بتوانی ناوچەگەلێک ڕزگار بکات و دەستەڵاتی ئەو بەشە بە دەستەوە بگرێ و ڕاێگرێ؟\n٥. ئایا ئەم جموجۆلانە بوونەتە هۆی بەرزکردنەوەی ئاگایی سیاسیی خەڵک و متمانەی زۆرتر بە حیزبە کوردستانیەکان؟\n٦. ئایا کاتێک حیزبە کوردستانی‌یەکان نەک ناوچەیەکی ئازادکراو بەڵکو پشت جەبهەیەکی جێ متمانە و ئیمکاناتی ماڵی و ڵۆجەستیکیشیان نی‌یە، تا چ رادەیەک ئەم کار و چاڵاکی‌یانە دەتوانێ بە قازانجی نەک بزووتنەوە، بەڵکوو خۆشیان تەواو بێ؟\n٧. بڵێی کاتێک ئەم هەموو دەرفەتە میدیاییە بۆ پێوەندیی گرتن لەگەڵ خەڵک لە ڕیگای ئینترنێت، تەلەویزیون و هتد هەیە، پێویست بێ تەنیا لەبەر پیشاندانی حزوری حیزبێک، گیانی پێشمەرگەکان بکەوێتە مەترسییەوە؟ بڵێی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە پانتاییەکەی دەگاتە ١٦٠ هەزار کیڵۆمیتری چوارگۆشە،بوونی جاروباری پێشمەرگە لە چەند گوندێکی کوردستان و زەبرخواردنی بەردەوام و گەیشتنی خەبەری شکست و سەرکووتکرانیان بە جەماوەر، ببێتە هۆی ڕاکێشانی خەڵک بۆ گۆڕەپانی خەبات و ورووژاندنی هەستی نەتەوەیی ئەوان؟\n٨. کاتێک باردۆخی پێویست بۆ جووڵانەوی چەکداری ئامادە نی‌یە، ڕێژەی پێشمەرگە، و ئامرازی خەباتی نیزامی و تواناییەکان بۆ شەڕێکی سەرکەوتوو بە هیچ جۆر بەرابەریی لەگەڵ ئیمکاناتی دوژمن ناکات، و باردۆخەکە گەلێک نابەرامبەرە، بڵێی دەس بۆ چەک بردن نەبێتە هۆی بردنی هێزی شۆڕشگێر بۆ نێو مەیدانێک کە ڕێژیمی دیکتاتۆر دەستی باڵای تێدا هەیە و بە هەبوونی تەواوی دەرفەتە سوپایی (نیزامی)یەکان، توانای سەرکوتکردنی یەکجار بەرزترە؟ ئایا لەم حاڵەتەدا، ئەم جۆرە حەرەکەتە چەکدارییە نابێتە هۆی ئەوە نەک پێشمەرگەکان بەڵکوو خەڵکی ئاساییش تووشی چەرمەسەریی و ئازار و زیانێکی زۆر بن؟ و هتد.\nحیزبێکی بەرپرس و بە ئەزموونی سیاسی، بە پێی هەڵسەنگاندنی بارودۆخ و وەزعیەتی سیاسیی کۆمەڵگا، هاوسەنگیی هێزەکانی دژبەر و چۆنیەتی بزووتنەوەی ئازادیخوازانەی جەماوەر دەبێ توانایی کەڵک وەرگرتنی شیاو و دروستی لە تەواوی شێوەکانی خەباتی ئاشتی‌خوازانە و ڕادیکال، واتە شەڕی چەکداریی و ڕاپەرین و هتد هەبێ و لە کاتی پێویستدا بتوانێ شێوازی دروستی خەبات وا هەڵبژێرێ کە بە کەمترین خەسار زۆرترین زەبر لە دوژمن بدات و لە مەبەست و ئاکامەکانی خۆێ نزیک بێتەوە. بێ‌گومان خەباتی چەکداریی پێویستی بە بیرێکی گەلێک وردتر و هەبوونی دەرفەتەکانی پێش و پاشی بەرەی شەڕ و بارودۆخێکی شیاو هەیە‌و تەنیا کاتێک لە جێی خۆیدایە کە بتوانێ لەسەر بەستێنی شۆڕشێکی جەماوەریی و لە کاتی پێویستدا بۆ چارەسەرکردنی یەکجاری بێتە ئاراوە. هێنانە مەیدانی هێزی پێشمەرگە لە کاتێکدا بارودۆخی پێویست تەیارنییە و هاوسەنگیی هێزەکانی شەڕ لە قازانجی هێزی سەرکوتکەردایە، چ لەباری نیزامی و چ لەباری ڕووحی و ڕەوانیەوە بە زیانی هێزی شۆڕشگێر و خەڵک تەواو دەبێ. زەبرخواردنی بەردەوامی پێشمەرگە، گیران و شەهیدبوونیان چ لەباری ئینسانیی و چ لەباری کاریگەریی ڕەوانییەوە کۆمەڵگاو حیزب تووشی خەسار و کارەسات دەکات.\nخەڵک حەقی خۆیانە ئەم پرسیارانە ئاراستەی ئەم چەشنە ڕێکخراوانە بکەن:هۆی چیە تەنیا پێشمەرگەیە کە بەردەوام دەکەوێتە کەمینی دوژمن و هیچ دەستکەوتێکی نیزامی و سیاسی نەسیبی هێزی پێشمەرگە نابێ؟ ئایا باشتر نییە حیزبەکانی کوردستانی زۆرتر بایەخ بە پەروەردەکردنی سیاسی و نیزامیی پێشمەرگە و ئامادەکردنیان بۆ ڕۆژێک بدەن کە بارودۆخی پێویست لە کۆمەڵگا پێک دێ و ئەوان بتوانن وەکو کادرێکی سیاسی بەشداری لە خەباتی جەماوەری‌دا بکەن. بڵێی باشتر نەبێ لەم بارودۆخەدا کە خەباتی مەدەنی لە حاڵی گەشەسەندایە هێزی خۆمان بۆ کۆکردنەوە و پەرەپێدان بە خەباتی ئاشتیخوازانەی کۆمەلایەتی، ئابووری، فەرهەنگی و سیاسی بخەینە گەڕ؟ مانگرتنی ٢١ی خەرمانان نموونەیەکی باش بوو لە خەباتی مەدەنی و جەماوەریی کوردستان و نیشانەی ئەو پەڕی وشیاریی و ئاگایی سیاسی کوردی ڕۆژهەڵاتە کە دەتوانێ نموونەیەک باش نەک بۆ تەواوی ئێران بەڵکوو بۆ تەواوی بەشەکانی دیکەی کوردستانیش بێ. حیزبێکی بە ئەزموون نابێ بە حەرەکەتێکی کاڵ و ناسەرکەوتووی نیزامیی خۆی، زەبر لە بزووتنەوەی لە حاڵی گەشەسەندنی خەڵک بدات و ڕێخۆشکەری سەرکوتی هێزە پێشکەوتنخوازەکانی نێو کۆمەڵگا و میلیتاریزە کردنی وڵاتبێ. لە لایەکی دیکەشەوە تێچووی ئەم چەشنە خەباتە رادیکالە، لەدەستدانی دەیان پێشمەرگەی ئازایە کە سەرمایەی ئەم کۆمەڵگایەن و دەتوانن لە داهاتوی کوردستاندا ئەگەر بە باشی پەروەردە بکرێن، نەخش و ڕۆڵێکی باش و چارەسازیان هەبێ! بێ‌گومان خەباتی سیاسی لە کۆمەڵگایەکی نادێموکراتیکدا هەمێشە لەگەڵ گرتن و ئەشکەنجە و شەهیدبوونی ئازادیخوازان ڕوبەروویە، بەڵام حیزبێکی سیاسی پێویستە زۆر ورد و بەرپرسانە لەگەڵ گیانی ئەندامەکانی خۆی و خەڵکی ئاسایی بجووڵێتەوە و شێوەیەک هەڵبژێرێ کە بە کەمترین خەسار بە زۆرترین ئاکام بگات!


"موده‌ڕيس" به‌ڕاس موده‌ڕیس بوو | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\nخوایه بوون و نه‌بوون له تۆڕایه، بێ ویستت هیچ كار پێك نایه، هه‌رتۆی بوونت به شت، داوه. چی پێویست بوو به‌شت داوه.\nخوایه: هه‌ر تۆی بتپه‌ره‌ستم، له تۆ لاده‌م بوت په‌ره‌ستم، هه‌ر تۆی پشتت پێ ببه‌ستم، بۆ فه‌رمانت گوێ له مستم.\nخوایه : بوونم، ژینم ، شادیم، شینم، تاوم، تینم، بڕوام، دینم. هه‌رچی ئه‌من هه‌مه، زۆر یا كه‌مه، تاوه یا ته‌مه ، خۆشی یا خه‌مه، هه‌وره یا ساوه، ساغیه یا تاوه ، گشتی یا خاوه، دانه یا داوه، گشت تۆ به منت داوه.\nخوایه: ڕزگار بن چین توێژه كان له خوێن مژ و خوێن ڕێژه‌كان.»\nله باغان ئاه‌و ناڵین دێ دهڵین شای نێو گوڵان ڕۆیی له مه‌یخانان سه‌دای شین دێ مه‌گه‌ر پیری مۆغان ڕۆیی\nسه‌حه‌ر مه‌ستانه هات بولبول به شادی بۆ ته‌وافی گوڵ كه دی باخ بێ گوڵه داخ بوو به سه‌د ئاه و فوغان رۆیی\nمه‌ڵێن بولبول مه‌ناڵێنه كه‌وا گوڵ گوڵشه‌نی چۆڵ كرد دڵ ئارامی نه‌ما چ بكا كه ئارامی دڵان رۆیی\nهه‌واڵی كۆچی دوایی مامۆستای بلیمه‌ت و زانا و لێهاتوومان له ته‌مه‌نی پڕ به‌ره‌كه‌تی 104 ساڵی‌دا و دوای 84 ساڵی ڕه‌به‌ق نووسين و وانه‌وتنه‌وه، دڵی هه‌موومانی هه‌ژاند، ئێمه له‌م مینبه‌ره‌وه ، وێڕای سه‌ره‌خۆشی له خۆمان و له گه‌لی كوردمان و سه‌رجه‌م موسوڵمانانی‌دونیا و به تایبه‌تیش بنه‌ماڵه‌ی زۆر به‌ڕێزی مامۆستای كۆچ كردوو ماندوو نه‌ناسمان،له خوای باڵا ده‌ستی مه‌زن ده‌س به دۆعا ده‌پاڕێينه‌وه: خوایه به‌ڕه‌حمی خۆت، به‌فه‌زڵ و كه‌ره‌می له‌بن نه‌هاتووی خۆت، مامۆستای خۆشه‌ویستمان له به‌هه‌شتی به‌رینت له‌ڕیزی پیاو چاكان و خۆشه‌ویستانی خۆت، بحه‌سێنیته‌وه.\nخوایه! ئه‌م میوانه تازه‌یه زۆر ماندوویه‌تی چه‌شتوه،زۆر تاڵی و سوێری ژیانی چه‌شتوه‌و بینیویه، زۆر مه‌ینه‌تی ئوممه‌تی ئیسلامی و نه‌ته‌وه زۆرلێكراوه‌كه‌ی خۆی بینیوه، ده‌سا خوایه به خوایه‌تی خۆت پاداشی چاكی بده‌ره‌وه .\nخوایه به حه‌ققی خوداوه‌ندی خۆت سوێندت ئه‌ده‌ین، خوایه به حه‌ققی خۆشه‌ویستی رسول الله (د.خ) سوێندت ئه‌ده‌ین نێوانی موسوڵمان‌كان خۆش كه، با چیتر دووبه‌ره‌كی و ڕق و كینه هه‌ڵنه‌سێ له‌ناوماندا.\nخوایه به‌حققی پیاو ساڵحانی وه‌ك مامۆستا موده‌ڕڕیس و هه‌زارانی تر سوێندت ئه‌ده‌ین، گه‌لی چه‌وساوه و ژێر چه‌پۆكه‌ی كورد، به هێمنی و خۆشی و شادی، شاد كه‌یته‌وه.\nخوایه به هه‌مو جوانیه‌كانت قه‌سه‌مت ده‌ده‌ین، ئوممه‌تی ئیسلامی ماوه‌یه‌كه تینوی ئازادی و شه‌یدای عه‌داڵه‌ته، خوایه شنه‌ی ئازادی و بارانی عه‌داڵه‌تت نه‌سیبمان كه با چیتر جیاوازی چینایه‌تی و ڕه‌گه‌زایه‌تی نه‌مان چه‌وسێنێته‌وه.\nبه‌ڕێزان و خۆشه‌ویستان وه‌ك ده‌زانن مه‌رگی گه‌وره‌كان كه‌لێنێكی زۆرگه‌وره خۆش ده‌كا كه پڕ كردنه‌وه‌ی بۆ دایكی ڕۆزگار زۆر ده‌بات. ئێمه‌ی گه‌لی كورد له ماوه‌ی ئه‌م چند ساڵی دواییدا سێ كۆڵه‌كه‌ی گه‌وره‌مان له‌ده‌س چون، كه به‌داخه‌وه وا نابینم به‌م زووانه جێگایان پڕ بێته‌وه. یه‌كه‌م: مامۆستا مه‌لا موحه‌ممه‌دی ڕه‌بیعی ڕه‌حمه‌تی كه بۆ یاد و بیره‌وه‌ری ئه‌و شێره مه‌رده قاره‌مانه ئه‌م پارچه شێعره‌ی خۆی ده‌خوێنینه‌وه :\nشێره مه‌ردانی مه‌یانی قاره‌مانی نامرن چون له مێژوویی ڕاپه‌ڕینا تا ئه‌به‌د خۆڕاگرن\nوا مه‌زانه گۆڕی ته‌نگی خۆڵ ئه‌سیری كردون چون له خه‌تتی گۆڕه‌پانی عێشق عاله‌م داگرن\nته‌رمی گه‌رمی شێره‌مه‌ردان ساردو سڕ نابێته‌وه شۆڕشن، تینن،ته‌وژمن، وه‌ك بڵێسه‌ی ئاگرن\nبه‌ردی بنچینه‌ی قه‌ڵای به‌رزی میلله‌تن تیری چاوی دوژمنن یا داوی ده‌ست و پاگرن\nدووهه‌م :خوالێخۆشبوو مامۆستا مه‌لا عه‌بدوڵڵای ئه‌حمه‌دیانی مه‌هاباده كه به‌شێ له‌و موناجاته‌ی كه سه‌ره‌تا خوێندم هی به‌ڕێزیان بوو یادی به‌خێر. وه سێهه‌م مامۆستای كۆچ كردوومان مامۆستا موده‌ڕیس كه وا ئێسته له كۆڕی پرسه‌و ڕێزلێنانیدا دانیشتوین.\nكورته‌ی ژیاننامه‌ی مامۆستا ئه‌مه‌یه كه له به‌هاری ساڵی 1323 کۆچی مانگی 1901(زایینی) به‌رامبه‌ر به 1280 هه‌تاوی، له ئاوایی ته‌كیه‌ی ناوچه‌ی خورماڵ له عه‌شیره‌ی هۆزی قازی له بنه‌ماڵه‌یه‌كی خواناسی كوردپه‌روه‌ر، و له داوێنی شێره ژنێکی خواناس و کورد، منداڵێکی جوان به ئیزنی خوای مه‌زن چاو به دونیای فانی هه‌ڵ دێنێ.\nدایک و باب خۆشحاڵن که خوا ژیکڵه‌یه‌کی پێداون، ناوی عه‌بدولکه‌ریمی لێ ده‌نین به‌و هیوایه عه‌بدێکی باش بێ بۆ خوای که‌ریم و که‌ریم بێ بۆ خه‌لقی خوا. بگره به خه‌یاڵیشیان نه‌هاتبێ ئه‌م ساوا ژیکڵه‌یه قه‌راره ببێته کۆڵه‌یه‌ک بۆ ماڵی لێک ترازاوی کورد.\nقه‌رار وایه بێت و به‌گشت توانایه‌وه به‌شێ له‌خه‌می ئه‌م گه‌له هه‌ڵگرێ. ئاخر مه‌وله‌وی و مه‌حوی و نالی و بێسارانی و هه‌مه‌وه‌ندی چاوه‌ڕوانی هاتنی ئه‌ون تا ئازایانه له شه‌وه زه‌نگی فه‌وتان و له‌ناوچوون بیان پارێزێ.\nقه‌رار وایه ئه‌م خۆره‌تاوه هه‌ڵ بیت و سه‌رمینبه‌ر و مێحرابه‌کان، کونجی ژووری حوجره ته‌نگ و تاریکه‌کان، ڕوون کاته‌وه، بارانێکی ره‌حمه‌ت بێ به‌هار و گۆڵزاری دین بڕوێنێ، له‌سه‌ر مه‌زرای شه‌ریعه‌تی پیرۆزی ئیسلامه‌تی چلچرای فه‌رمووده و ته‌فسیر داگیرسێنێ، له کانیاوی پێغه‌مبه‌ران و له‌سه‌ر جۆباری سه‌عاد‌ه‌ت و ڕزگاری، ئاوی حه‌یات هیدیه بێنێ و تینوویه‌تی تامه‌زرۆکان بشکێنێ. رێبه‌رمان بێ و به چرای نووری قورئان له‌سه‌ر ڕێگای حه‌جی پێروز، مه‌ولوودنامه و یادی پێغه‌مبه‌رمان بۆ بچڕێنێ، قۆڵی مه‌ردی لێ هه‌ڵماڵێ‌و، یادی ه‌ردان، زانایانی کوردستان و زانیاران، به میرات بۆ نه‌ته‌وه‌که‌ی به جێ بێنی*. ئافه‌رینت بێ عه‌بدی که‌ریمی خوای که‌ریم. ئافه‌رینش بو ئه‌و دایکه کورده‌ی ئه‌م کۆرپه‌یه‌ی واپێگه‌یاند، ئه‌رکه‌کانی باش ڕاپه‌ڕاند.\nمامۆستا گیان ماندوو نه‌بی، واماندوویه تیت ده‌رکردین، دوا سه‌فه‌ریشت به خێربێ، وا به‌هره‌مه‌ندت کردین.\nوازۆر به خێرا ئاوڕێ له‌خ‌مه پیرۆزه‌کانت ده‌ده‌مه‌وه، به‌ڵکوو خه‌م ره‌وێن بێ.\nمامۆستا موده‌ڕیس له‌سه‌رتای دیوانه‌که‌ی هه‌ڵۆی به‌رزه فڕی ئه‌ده‌بی کوردی، حه‌زره‌تی مه‌وله‌وی تاوه‌گۆزی که به ئه‌رکی خۆی کۆی کردۆته‌وه‌و، ڕاڤه و شه‌رحی کردوه ده‌ڵێ:\n«له کۆشی ئه‌م کورده‌وارییه‌ی ئێمه‌دا گه‌لێ ئه‌دیبی پایه‌به‌رز په‌روه‌رده بوون که به گوێره‌ی سه‌رده‌م و ڕێ و شوینی خۆیان هیچیان له ئه‌دیبانی به ناوبانگی وڵاتانی تر که‌متر نه‌بووه. به‌ڵام که‌میان بۆیان هه‌ڵکه‌وتووه له‌گه‌ڵ مردنیانا ناویان کوێر نه‌بێته‌وه و نیشانه‌یه‌کیان له‌پاش به‌جێ بمێنێ و هه‌واڵێکی که‌م و کورتیان بزانرێ».\nمامۆستا موده‌ڕڕیس ده‌فه‌رموێ: هۆی ونبوونی سامانی ئه‌ده‌بیمان به پێی تێگه‌یشتنی من چه‌ند شته :\nیه‌که‌م : «هێرشی زۆری له‌شکری بێگانه بۆ سه‌ر وڵاته‌که‌مان، که بووه به‌هۆی فه‌وتانی زۆر خێزان و وێرانبوونی گه‌لێ شوێن و له‌ناو چوونی گه‌لێک کتێبخانه و کتێبی نایاب. دووهه‌م: نه‌خوێنده‌واری خه‌ڵکی وڵات و نرخ دانه‌نانیان بۆ ئه‌ده‌ب و پاشماوه‌ی دێرینمان».\nبه‌ڕاستی وایه بۆ وێنه ئیمه ئاماده‌ین 5000 تمه‌ن بده‌ین به مامرێ که ناشوکری نه‌بێ مامرێ ئه‌م ده‌وره‌یه هه‌رده‌ڵێی پیفه‌یه. به یه‌ک ژه‌م ده‌یخۆین. به‌ڵام ئاماده نین نیوه‌ی ئه‌وه بده‌ین به دیوانی مه‌وله‌وی. بۆ ئه‌بێ له ناوگه‌لێکی 40 ملوێن که‌سیدا دیوانێکی وه‌ک مه‌وله‌وی به 4000 نوسخه چاپ ببێ و هێشتا له بازارا مابێ. ده‌بوایه به 4 ملوێن نوسخه چاپ ببوایه و هێشتا هه‌ر داواکاریشی ببوایه. ئه‌م گله‌ییه ئه‌بێ له خۆمان بکه‌ین، به‌ڕاستی یه‌ک له هه‌زاری ئه‌وه‌ی بۆ خۆراک و جل و به‌رگ و خانوومان خه‌رج ده‌که‌ین، بۆ ئه‌ده‌ب و رۆشنبیری خۆمان خه‌رج ناکه‌ین.\nسێهه‌م: بێ قیمه‌تی ئه‌ده‌بی خۆماڵی له‌به‌رچاوی زۆربه‌ی گه‌وره‌کانمانا که زمانی کوردییان به زمانێکی سووک و بێ بایه‌خ دائه‌ناو لایان وابوو ئه‌بێ هه‌ر چاویان له ئه‌ده‌بیاتی دراوسێ بێ.\nجا با لێره گله‌ییه‌ک له خۆمان بکه‌ین، تۆخوا مامۆستایانی ئایینی به‌ڕێز لێم دڵ گران نه‌بن. ئێوه پێشه‌نگی ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه بوون. ئێوه سه‌رقافڵه بوون. ئێوه ئه‌ده‌ب و ره‌وشتبه‌رزی و راستگۆیی و ده‌س و دڵپاکیتان فێری نه‌ته‌وه‌که‌ی خۆتان کرد. ئێوه پێش قه‌راوڵی کاروانی رزگاری‌خوازی کوردان بوون. ئێوه فێری خوێندنتان کردین. کورد هه‌رگیزاو هه‌رگیز رۆل و ئه‌رکی مامۆستا ئایینیه‌کانی له‌بیرناکا. چۆن شێخ عوبه‌یدوڵڵای نه‌هری و شێخ سه‌عیدی پیران و مه‌لا مسته‌فای بارزانی و قازی محه‌ممه‌دی مه‌هابادمان له‌بیر بچێ؟ چۆن مه‌وله‌وی و حاجی قادر و بێسارانی و ره‌بیعی و سوبحانی و ئه‌حمه‌دیان و موفتیزاده‌کان و مود‌ه‌رریسه‌کان له یاده‌که‌ین؟ نانا! قه‌د له یادیان ناکه‌ین. ئێمه به‌و چاوه‌وه سه‌یری مێزه‌ره‌ی سپی و سه‌ری ئێوه و عابای به‌رتان ده‌که‌ین. ئه‌و چاوه‌ڕوانیمانه لێتانه. به‌ڵام با دوو گله‌ییه‌ک له ئێوه بکه‌م، هه‌ر له راستای ئه‌و فه‌رمووده‌ی مامۆستا موده‌رریسه‌وه.\nله‌م چه‌ن رۆژا سێ به‌یاننامه به ناوی مامۆستایانی ئایینی (روحانییه‌ت و مه‌شایخ) به بۆنه‌ی کۆچی مامۆستاوه له‌م ناوچه‌یه ده‌رچوون به‌ڵام هه‌ر سیانیان به زوانی فارسی بوون. که نه‌ده‌بوایه وابوایه. با به کوردی بتان نووسیبا . ئه‌وا ئه‌من به ناوی فه‌رهه‌نگیان و ئه‌دیبانه‌وه به‌یانييه‌که‌م به کوردی نووسیوه و بڵاومان کردۆته‌وه و که‌سیش به‌ری نه‌گرتوین، رۆژانه چه‌نده‌ها گۆڤار و رۆژنامه به کوردی ده‌ر ده‌چن و ئاسمانیش کۆڵه‌که‌ی نه‌ترازاوه! له‌یادمه مه‌رحوومی مامۆستا ره‌بیعی ده‌یفه‌رموو، جارێ چوو بوومه قاوه‌خانه‌یه‌ک وتم به قاوه‌چییه‌که «یه چایی برام بیار» قاوه‌چییه‌که له‌پاڵ گوێما وتی : «مامۆستا گیان! ئه‌گه‌ر تۆ فارسی قسه بکه‌ی ئێمه چی بکه‌ین؟!» جا ئه‌ی‌فه‌رموو له‌و رۆژا ئه‌و بوو به گه‌وره‌ترین مامۆستام و ده‌رسێ گه‌وره‌ى لێی فێربووم که تاماوم له بیری ناکه‌م.\nکه‌سێ مامۆستا ره‌بیعی له نزیکه‌وه، بناسیبا ده‌ی زانی که ئه‌وه‌ن لێهاتوو بوو ته‌نانه‌ت له‌هجه‌و زاراوه‌ی شاره‌کانی وه ئیسفه‌هان و یه‌زد و ... عه‌ینی خۆیان قسه‌ی ئه‌کرد، به‌ڵام له ناو جه‌ماوه‌ردا و له کۆڕ و کۆبوونه‌وه‌کانداو له خوتبه‌ی جومعه‌دا ئه‌گه‌ر قه‌رار بوایه جارێ فارسی قسه‌ی بکردایه حه‌تمه‌ن به له‌هجه‌ی کوردیه‌وه قسه‌ی ئه‌کرد، که ئامانجێکی باشی له‌و کاره‌ی بوو. ناڵێم فارسی قسه‌کردن خراپه، نه، به‌ڵام به‌ڕای من ده‌بوایه به کوردی بیاننووسیایه.\nدوو : ماوه‌یێ پێش مامۆستایه‌کی ئایینی به‌ڕیز میوانم بوو باس هاته‌به‌رو سه‌ره‌که‌وته سه‌ر مامۆستا موده‌ڕڕیس من له‌زوانی مامۆستا هێمنه‌وه، بۆم گه‌ڕاندۆ که ده‌ڵێ: کاتێ مامۆستا موده‌ڕڕیسم ناسی تێگه‌یشتم ئه‌گه‌ر خۆی بخه‌نه‌سه‌ر که‌فه‌یه‌کی تر سه‌ری ئه‌دا له‌سه‌قفی حوجره چکوله‌که‌ی من داوای عومر درێژیم بۆ مامۆستا کرد ده‌س به‌جێ ئه‌و به‌ڕێزه فه‌رمووی گوایا مامۆستا موده‌رریس زیندووه؟ خۆ وامزانیوه هه‌ر زوو فه‌وتی کردوه.\nئه‌م وته‌یه پیکێ بوو تاساندمی، له‌وڕۆژه‌وه تاکوو ئێستا ناوی مامۆستا موده‌رریس ده‌بیسم. کوتووپڕ ئه‌وه‌م بیرده‌که‌وێته‌وه. ناڵێم ئێوه ئامانجتان سووک سه‌یرکردنی زوانه‌که‌ی خۆتان بووه، به‌ڵام ده‌ڵێم ئه‌بێ پێشه‌نگ بن بۆ کوردی نووسین وه‌ک هاو تاقمه‌کانتان له کۆن و نوێ. نا به‌ڵام ته‌نانه‌ت یه‌ک مه‌لایش نه‌زانێ مامۆستا موده‌رریس زیندوه یامردوه فره‌یه، بۆ ئێوه فره‌یه. هیوادارم ئه‌م گله‌ییه له‌م شاگرده که‌م زانه‌ی خۆتان وه‌رگرن.\nله کۆتایی‌دا ئه‌م پارچه شێعره فارسییه که وه‌رم گێڕاوه‌ته سه‌ر کوردی پێشکه‌شتان ده‌که‌م به داخه‌وه بۆم روون نه‌بۆته‌وه شێعره‌که هی کێیه:\nچون ده‌بێ بمرین\nچون ده‌بێ تووڕه‌یی خۆ وه خوێن و ددان به لێودا دابنین\nچون ده‌بێ که‌ڕ و لاڵ بمێنین\nمه‌رگی گوڵ و خۆر و ماسی ببینین\nچۆن ده‌بێ ژاری مردن بخۆین،\nهه‌ستین، راپه‌ڕین، ئه‌م خه‌وتوانه راژه‌نین\nحه‌شر و قیامه‌ت به‌رپاکه‌ین\nئاڵای کاوه له به‌رزایی شاری ئازادی هه‌ڵکه‌ین\nکه شه‌ڕ له‌گه‌ڵ ئه‌هریمه‌نان\nمردن وه‌کوو که‌ڵه پیاوان\nبه سه‌ر به‌رزی\nزۆر باشتره، له‌سه‌رکزی،\nژاری مردن خواردنی.


چەمکی گوتار ١٢\n(1,019) جار خوێندراوەتەوە\nچەمکى « گوتار»\nزاراوەی “گوتار-discourse” لەو زاراوانەیە کە لاى خوێنەوارى ئێمە زۆر بەکارهێنراوە, بەڵام مانایەکى زۆر ڕوونیشى نەبووە. دالێک بووە مەدلولێکى یەکتا و جێگیرى نەبووە, و هەرکەس بە خەیاڵى خۆى مانا و مەدلولێکى پێ بەخشیوە کە جار هەیە پێچەوانە بووە. گوتار پتر لە بوارە سیاسییەکەدا بەکارهاتووە و دواتریش بۆ ناو دین و ڕۆشنبیرى و هتد. پێدەچێت وشەکە کەم کەم جێى خۆى بۆ هەندێ وشەى تر چۆڵ بکات کە بریتیین لە «سیستەم, پارادایم, هتد»ـە. ئەویش بەو مانایەى کە وشەى گوتار پاشەکشەبکات و هەندێک جێگرەوەى ترى بۆ درووست ببن کە دیسان ناڕوون بن. بەڵام بەراورد بە کۆجیتۆ یان تێزە بەناوبانگەکەى دیکارت, وشەى گوتار هێشتا بەختێکى باشترى هەبووە و تۆزێک ماناى وەرگرتووە. بەڵام کۆجیتۆکەى دیکارت کە دەڵێت, من بیردەکەمەوە کەواتە هەم, تووشى بەدحاڵیبوونێکى بنەڕەتى هاتووە. هەر بەڕاست گوتار چیە؟\nسەرەتا ێيویستە بڵيین گوتار (discourse) هەروا بەسادەیى بە ماناى وتار(مەقالە) و خیتاب(وتاردان) نایەت بۆیە کە دەوترێت گوتارێکى خوێندەوە ئەوا شتێکى درووست نیە. گوتار چەمکێکى فەلسەفییە و لە زۆر کایە و بوارى تریشدا بەکاردێت. گوتار بەتەنیا بریتى نیە لە وشە, ڕستە, چەمک, گوزارە, وتار, پەیام, قسە, وتە, وتووێژ بەتەنها- بەڵکو کۆکردنەوەى هەموو ئەمانەیە پێکەوە بۆ درووستکردنى نەخشەیەکى تایبەت کە ئامانج و ئاراستەى خۆى هەیە. گوزارەش کە پێکهێنەرێکى سەرەکیى گوتارە, «تەنیا بریتى نین لە ڕستە, چونکە دەتوانین نەخشەیەک یان وێنەیەکیش بە گوزارە دابنێین». گوزارە وتنى شتێکە, کە مەرج نیە تەنیا لەڕێگەى ڕستەوە بێت. وێنەش دەتوانێت هەم گوزارە بێت و هەم کۆمەڵێک گوزارە کە دەکاتە دەق(تێکست). ڕستەش تەنیا وتنێکى تیۆرى نیە بەڵکو کردنى شتێکیشە. بۆیە گوتار بە ماهیەتى خۆى ڕەهەندێکى پراکتیکیى هەیە. گوزارەش «هەیە لە گوزارەیەکى تر موعتەبەرترە و لە دەزگاکانى دەسەڵاتەوە نزیکترە و قووڵتر و جدیتر سەرچاوەیانگرتووە». گوزارەکان کە کۆندەبن وەک کڵێشەیان لێ دێت و کە هى تازەش دێتەبوون ئەوا ڕیزبەندیى هەندێک لە گوزارەکانى تر دەشڵەژێنن. گوتار کە لە ناوەڕاستى سەدەى بیستەوە, بەکارهێنانى زۆر دەبێت, وەک چەمکێک جێى خۆى دەگرێت کە ڕەهەندێکى کۆمەڵایەتیى هەیە. یان وەک دەوترێت لە زمانناسییەوە هاتە ناو کۆمەڵناسییەوە و ڕەهەندى ئاڵۆزترى وەرگرت. گوتار بە نێو زماندا دەڕوات کە دیاردەیەکى کۆمەڵایەتییە و ئاشکراشە زمان خۆى پێکهێنەرێکى سەرەکیى گوتارە. گوتار زۆرجار لە چەمکى “سەرخان”ى مارکس, یان “هەژموون”ى گرامشییەوە نزیکە؛ ئەویش بەو مانایەى کە هێز و دەسەڵاتێکى ڕەمزییە, نەرمە, بەهۆى زمان و کەشى زمانەوە ڕێساکان لەناو خەڵکدا دادەڕێژیت. لە سەرخان و ھەژمووندا، کۆمەڵێک دامودەزگا هەن کە بەشاراوەیى پانتایى کۆمەڵایەتى و زەینى خەڵک دەکەنە ئامانج و بە کۆمەڵێک گوزارەى “قەناعەتپێکەر!” ژیانى ڕۆژانەیان بۆ دیاریدەکەن. فۆکۆ کە ناوێکى دیارى تیۆریزەکردنى ئەم چەمکەیە, پێى وایە گوتار ڕیزێک حوکم و گوزارەیە کە درووست و نادرووست بۆ ئەوانیتر دیاریدەکات. ئەم دیاریکردنەش لەلایەن زمان و ناونانەوە دەبێت و پاشان ڕەهەندێکى مەیلەو سرووشتى وەردەگرێت و دەبێتە سایکۆلۆژیاش لاى پیادەکارانى نێو گوتارەکە. گوتار یاسا و ڕێسا و وشەسازیى تایبەت بە خۆى هەیە و بەسەر کەسى قسەکەرى ناو گوتارەکەدا دەیسەپێنێت. بۆنمونە, واى دابنێین لەدواى ڕاپەڕینەوە گوتارى (ئۆپۆزسیۆنى) پەیدابووە. ئەم گوتارە درووشم و ڕستە و گوزارە و حوکمى خۆى هەیە. یەک لە گوزارەکانى بریتییە لەوەى لە دەسەڵاتدا نەتوێیتەوە یان تایبەتییتر سەیریبکەین: ئۆپۆزسیۆن نابێت لاسایى دەسەڵات بکاتەوە. ئیتر ئەوانەى کە بڕوایان بە گوتارى ئۆپۆزسیۆنى هەیە, ئەوا بەشێکن لە کەسانى ناو ئەو گوتارە. یان لە گوتارى چەپى کلاسیکدا وشەى چینایەتى بەکارهێنانى زۆر بوو بەڵام لە پەنجاکان بەدواوە و چەپى نوێى ئەورووپییدا وشەى سیستەم زۆرتر بەرگوێدەکەوێت.\nگوتار عادەتەن ئەو نەزم و چوارچێوەیەیە کە بە نێوانگریى زمان و پێکهێنەرە بچوکەکانى, شێوازى تێگەیشتنمان بۆ واقیع دیاریدەکات. ئەمە بەو مانایە نایەت کە واقیع بەرامبەرمان وەستاوە و ئێمە دەیکەینە بابەتى تێگەیشتن بەڵکو ئێمە بەهۆى گوتارەوە بەشێک لە تێگەیشتنمان بۆ واقیع دەسەپێنین. گوتار دەورى سەر و چاو و بیرکردنەوەى داوین و کەوتووەتە سەر زارمان و ئاراستەماندەکات چۆن شتەکان پێناسەبکەین. گوتار جۆرێکە لە گوشین, قاڵبدانان. فۆکۆ پێى وایە گوتار جۆرێکیشە لە توندوتیژى دەرهەق بە شتەکان, ئەمە لانیکەم بەو مانایەى کە شتەکان خۆیان لە خۆیاندا کرچوکاڵن, بۆیە ئەوە گوتارە دێت و مانایەکى پیا دەئاڵێنێت و قسەکەرى ناو گوتارەکەش قبوڵیدەکات. بۆنمونە, جگەرە لە گوتارى کۆنى سەرەتاى سەدەى بیستدا مانایەکى ئەخلاقیى خراپى هەبوو, بەڵام لە گوتارى نوێى تەندرووستیدا زیانێکى خراپى جەستەیى هەیە. گوتار دەتوانێت ڕۆڵى مادەیەک لە ئەخلاقەوە بۆ بایۆلۆژیا بگێڕێت. بەم پێیە گوتار ئەو چوارچێوە ڕەمزییەیە کە مانا بە شتەکان دەدات و ماناى نوێش درووستدەکات. گوتار وەک هێزێکى ڕاکێشان وایە کە هەوڵدەدات شتەکانى دەرەوەى خۆى بۆلاى خۆى ڕاکێشێت و مەدلولیان لێ باربکات. سنوریان بۆ دابنێت.\nگوتار تێهەڵکێشێکە لەنێوان ئێمە و واقیعدا. واقیع ئەو ڕووبەرەیە کە کۆمەڵێک گوتار دەوریانداوە و ئەم گوتارانە لە ملامێندان زاڵ ببن و ببنە خاوەنى سیستەمە زاراوەییە بەکارهێنراوەکەى واقیع. لەڕواڵەتدا وادەردەکەوێت زمانى ئێمە زمانێکى بێسنوورە(با ئەو درووشمە سادانەى ئەمڕۆ بێنینەوە بیرى خۆمان کە دەڵێن هەموو شت بێ‌سنورە), بەڵام گوتار پێشوەخت سنورێکى بۆ زمان و دەربڕینمان داناوە و ئێمە وەک قسەکەرانى ناو گوتار درکمان نەکردووە. گوتار زمانە, کۆمەڵێکى بێشومار گوزارەیە, ئەم گوزارانە جاروبار ناکۆکن بەیەکترى و یەکترییش بەدرۆ دەخەنەوە بەڵام بەهۆى ئەو چوارچێوەیەوە کە گوتار دەستنیشانیکردووە ئەوا ناکۆکییەکەیان قابیلى هەرس و تێپەڕاندنە. کە دەڵێین زمان, تەنیا مەبەستمان زمان نیە وەک ئامراز, بەڵکو زمانە وەک فەزایەکى بەکۆمەڵایەتیکراویش. بۆنمونە جار هەیە ئێمە پێمان لەناو چەند گوتارێکدایە. بۆنمونە, بەر لەوەى سەر تاکسى بکەوین سڵاوێک دەکەین بەڵام لە سەرکەوتنى میترۆ و پاسدا ئەم سڵاوە نیە. ڕەنگە لە ئادابى یەکەمدا گوتارى دینى زاڵ بێت, بەڵام لە دووەمیاندا گوتارى فەردانى و لیبراڵى کە پێویستى بەو سڵاوەى ناو پاس نیە و پێدەچێت شتەکەش وەک عەیبە و نامۆیى بکەوێتەوە. فۆکۆ پێى‌وایە گوتارى پاک و مەعسووم بوونى نیە, بۆیە گوتار ئایدۆلۆژیایەکى ناواخنکراوەى هەیە و لەژێر گوزارەکانیەوە ئیشدەکات. ھەر فۆکۆ پێى‌وایە گوتار خاڵى بەرکەوتن و یەکتربڕینى دەسەڵات و زانینە. لێرەوە هەر گوتارێک خزمەت بە ئایدۆلۆژیایەک دەکات و هاوکات ئەو زانینەى بەهۆى گوتارەوە بەرهەمدێن زانینێکى بێلایەن نیە. مرۆڤەکان بەئاسانى واز لەو گوتارانە ناهێنن کە مانایان بۆ درووستدەکەن, بۆیە ڕەنگە هەڵە نەبین گەر بڵێین لێرەوەیە کە فۆکۆ پێى‌وایە گوتار جۆرێکە لە سەروەت و دارایى. شتێکە قابیلى بەرگرى و داکۆکییە لاى پیادەکارانى. سەرەنجام گوتار دیوێکى نائاگایانەشى هەیە و بەشێوەیەکى تەلقینکراو دەرخواردى گوێگرەکانى دەدرێت بەبێ ئەوەى خۆیان لێى وردببنەوە.\nگوتار نەرمە پۆڵێنکردنێکى پێشوەختەیە و تایبەتە بە مرۆڤ. تایبەتە بە مرۆڤ یانى چى؟ بۆنمونە, حەیوان لەنێو گوتارى مرۆییدا دەبێتەوە بە حەیوان و خۆى لەخۆیدا شتێکى ترە. هەتا تەنە بێگیانەکان خۆیان لە خۆیتندا شتێکن و کە دێنە نێو گوتارەوە, مانا و پێناسەى دیکە وەردەگرن بۆ ئێمە- ئەوان دەبنە ئەو شتەى کە بۆ ئێمە خۆیان دەردەخەن و بەو جۆرەش خۆیان دەردەخەن کە ئێمە پێناسەیان بەسەردا دەبڕین. بەپێى تیۆریستانى گوتار, تەنانەت بۆ ئەوەى بگەینە سەر دونیاى دەرەوە و واقیع, ئەوا سیستەمێکى مانایى لە نیگامان دەئاڵێت و بەنێو ئەو سیستەمە ماناییەدا لە واقیع تێدەگەین. ئەم سیستەمە ماناییە بریتییە لە گوتار و گوتارەکان. گوتار کۆى ئەو تێڕوانینانە لە خۆى کۆدەکاتەوە کە واقیع شتێکى تەواو دەرەکى و ئۆبێکتیڤ نیە و لەڕێگەى زمان و کاتیگۆرى و چەمک و پۆڵێنە ڕەمزییەکانەوە دەستمان پیایدا دەگات. دونیا پڕە لە شتى فیزیکى و مادى بەڵام بە فلتەرى گوتاردا تێیاندەگەین. وەک تێزێکى گشتیى تیۆرستانى گوتار دەیخەنەڕوو, گوتار ملکەچکردنى سرووشتە بۆ ناو کەلتور, بانگهێشتى سرووشت و دونیاى فیزیکە بۆ ئەوەى لە دیدى سوبێکتە مرۆییەکانەوە پێناسەبکرێن, بخرێنە ژێر حوکم, بەر نەشتەرى زمان بکەون و هتد. بەتایبەت ئەو کاتەى کە سرووشت ڕیاڵێکە-مەحاڵێکە و هێشتا داخڵى گوتار و پانتایى ڕەمزى نەبووە. ھەتا چەمکە مەعنەوییەکان بە نێوانگریى ئەو گوتارەدا دەگەنە لاى ئێمە کە تێیدا دەژین: بۆنمونە ئێش و عەشق و چاکە بە نێوانگریى گوتار ڕوودەدەن. چاکە لە گوتارێکەوە بۆ گوتارێکى تر ماناى دیکە وەردەرگرێت. بەم پێیە تیۆرى گوتار تێکڕا جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە هەژموون شتێکى داخراو نیە, مانا هەمیشە جێگیر نیە, دونیا ڕووبەرێکى مەنگ و وەستاو نیە. یان نمونەیەکى تر: ڕووداوێکى ئۆتۆمبێل ڕوودەدات یەکەم کاردانەوەمان گوتارییە بەڕوویدا- وەڵام و دۆعا و بەهاناوەچوون و جنێوى یەکەمین بەپێى گوتارەکە خۆى دەردەخات. گوتار, ئاکارى تایبەت بە خۆیشى هەیە. ئاکارەکانى ئەبەدى نین, چونکە گوتار خۆى ئەبەدى نیە بەڵام گوتار کە ڕەقهەڵدێت ئەوا تەمەنیشى درێژدەبێتەوە. بۆ وێنە: قبوڵنەکردنى ڕەخنە لە گوتارى ڕۆشنبیریى کوردییدا لەبەر ئەوەیە کە گوزارەکانى ناو ئەم گوتارە بریتیین لە: ڕەخنە کەسەکە بێ ئیعتیباردەکات, دەیشکێنێتەوە, دەیسڕێتەوە و هتد. يان وەرگێڕ دەنوسێت لە کەموکورتییمان ببورن- بەرهەمى گوتارە و ڕەنگە لە گوتارێکى ڕۆشنبیریى تردا بوونى نەبێت. گوتار بارگاوییە بە دیوى ئوستورەیى و خورافییش, ئوستورە بەو مانایەى کە هەستدەکەین شتەکان هەر بەو جۆرەن کە هەن و قابیلى کشان و گۆڕین نین. بە دەربڕینێکى تر, هەموان بەبێ ئەوەى گۆى بکەن کەچى پێیانوایە "شتەکان بۆیە هەن چونکە لەنێو گوتاردا هەن". گوتار فشار و بچوککردنەوە و ڕێکخستن و لێدەرکردنى خۆى هەیە. گوتار دیاریى دەکات چى بڵێین و چى نەڵێین بەڵام لەمڕۆدا ژۆرنالیزم و تەکنۆلۆژیا خەریکن بەخێرایى سنورەکانى گوتار تەمومژاوى دەکەن و بەزۆر ئەو شتانە دێننە نێو گوتارى باوەوە کە نەدەبوو بگوترێن(بەرنامەگەلى وەک بێ‌سنور لەو بەرنامە زۆرانەى ئەمڕۆیە کە دەیانەوێت سنورە سرووشتى و دێرینەکانى گوتار بلەقێنن و گوزارەى خێراى ترى بۆ زیادبکەن). لە گوتارى نوێى ژۆرنالیستییدا دەوترێت: ئەمە زانیارییە, ڕا نیە. واتە زانیارى حەقیقەتە و بۆچوون شتێکى وەک مەزەنە و تەمومژاویترە. بەپێى ئەم گوتارە, بۆچوون سەر لەبنەڕەتدا بە گوتارى ڕۆشنبیریى-فەلسەفییە کە واقیع نادرکێنێت بەڵکو شتێک لەبارەى واقیعەوە دەدرکێنێت. واتە حەقیقەت لە گوتارى ژۆرنالیستییدا لەڕێگەى زانیارى و فاکتەوە خۆى دەردەخات نەک بۆچوون. بەپێى تیۆرى لاکلاو و مۆفە, حەقیقەت ئەو خاڵى داکوتانەیە کە گوزارە و چەمکەکانى گوتارى ژۆرنالیزمى بەدەوردا درووستدەبێت و شەڕى گوتارى ڕۆشنبیرى و فەلسەفیى پێ دەکات. بۆنمونە لە فەلسەفەدا حەقیقەت هەمیشە لەڕێى زانیارییەوە درووستنابێت و ڕووننابێتەوە بەڵکو شتێکى زیاترى دەوێت. حەقیقەت خۆى دالێکى خز و مەلۆکى نێوان گوتارەکانە و هەر گوتارێک لە هەڵپەدایە بیخزێنێتە نێو پۆڵێنى خۆیەوە. خاڵى داکوتان سنورى گوتارەکانیش دیاریدەکات و بەشێوەیەکى ڕێژەیى دەتوانین تخوبەکەیان جیابکەینەوە. خۆشبەختانە لەگەڵ ئەمەشدا, گوتار تەنیا نواندنەوەى جیهان نیە بەڵکو لەگەڵ نواندنەوە و دەربڕینیدا دەسکارى کردنیشێتى. سوبێکت بەهۆى گوتارەوە سوبێکتیڤیتەى خۆى درووستدەکات و گۆڕانیش بەسەر گوتاردا دێنێت.\nنزیکترین شتى ئێمە, کە جەستە یان دەروونمانە, دیسان بەپێى گوتار ڕێکخراوە. سەیرنەبێت بەپێى گوتار دەروون شتێکە لە پەیوەندییە نێوکەسیەکاندا درووستدەبێت. هەر دەروونێک, سەربارى تاقانەییە مەنگەکەى خۆى, کەچى لەژێر ڕێساکانى گوتاردا بەخشراوەتەوە بە خاوەنەکەى و بکەرەکەى. بۆیە شێتى شتێک نیە تەنیا تێکچوونێکى بایۆلۆژى بێت, بەڵکو دەرچوون لە گوتار شێتییە وەکچۆن دەرچوون لە پانتایى کۆمەڵایەتى و ئەویترى گەورە شێتییە. دەروونى مرۆڤەکان بەردەوام بەپێى ڕیتمى گوتار ئیشدەکات, خۆشحاڵ و کەساسدەبێت, نامەکانى خۆى دەخەمڵێنێت کە بۆى دێتەوە. بەر لەوەى دەروون خۆى بۆخۆى, زبر و ناڕەحەت بێت ئەوا گوتار خۆى جۆرە توندوتیژییەکى خۆشەکراوە, نەبینراوە, پەیامدەرە. کە دەوترێت سوبێکت بۆشاییە(یان مرۆڤ نوقسانە) یان کەلێنى تیایە ئەوا بەو مانایەش دێت کە گوتار دێتو سوبێکت لەتدەکات, سوبێکت چوارچێوەیەکى داخراوى ئەمین نیە کە بەرامبەر بە گوتار و پانتایى کۆمەڵایەتى و هتد وەستابێت. ئێمەى مرۆڤ, بەپێى تیۆرەکانى سەر بە گوتار, بوونەوەرێکین لەژێر جەبرى حوکم و پێناسەکان و گوزارە بێشومارەکاندا دەرزیئاژن کراوین.


بەتەنیا جێم مەهێڵن\nناوەندی هونەری نەکەرۆز\nSunday, 05.20.2018, 1:20\nعەلی عابدی شاعیرو ئاهەنگساز و ژەنیاری ویۆلۆن لە 1364ی هەتاوی هاتوتە دنیای هۆنەرەوە و لە بواری ئاهەنگسازیدا زۆر سەرکەوتوو بووە و چەندین سرود و گۆرانی ناوازەی چۆتە دڵی کۆمەڵگاوە و ئەم بەرهەمانە هەرمان بوونتەوەو بۆ نموونە دەتوانین ئاماژە بەم گۆرانیانە بکەین ؛ ” بەتەنیا جێم مە‌هێڵن” ، شەهید( شەهید گوڵی چیای بەرزە)، شار ، حماسە ، نابەزم ، ژانی گەل و چەندین سرود و گۆرانی دیکە. هەرەوها عەلی عابدی یەکەم ئاهەنگساز بووە کە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان شێعری نوێی( بە ڕاگرتنی قاڵبی شێعرەکە بێ کەم و زیاد کردن) بەکار هێنا وەکوو ئەم بەرهەمانەی : ” زام ” ( شێعری مامۆستا ڕفێق سابیر) ” دەرکی بەهەشت ، شەهید ، تابەکەی و هتد…\nتا ئێستا 4 کتێبی لە بواری ئاهەنگسازی و لێکۆڵینەوەی موزیکی کوردی بەناوەکانی ” بەتەنیا جێم مەهێڵن ، وەرزێک لە ئاوازەکانی عەلی عابدی(2004سلێمانی)” ، “لە دڵمایە، ژیان و بەرهەمی ڕەشید فەیزنژاد(2006 سلێمانی )” ،” ژیلان، گۆرانی بۆ منداڵان(1391) “، ” زایەڵە ، 31 گۆرانی بۆ تار ، سێ تار و سەنتوور .\nدەتوانین بڵەین عابدی یەکێکە لە جیلی یەکەمین ئاهەنگسازانێک کە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان مۆسیقای پاپ ی کوردی دەست پێکردوە و زۆربەی ئاوازەکانی هەر لە سەرەتاوە تا ئێستا پاپن و زیاتر لە مۆدە ڕۆژاواییەکان کەڵکی وەرگرتووە و لەهەمان کات بە ڕوونی تایبەتمەندی مۆسیقای کوردی وەک ڕەوتی مێلۆدی و ڕیتمی کوردی پێوەدیارە ئاوازەکانی بۆ بیسەرانی کورد نامۆ نین و نمونەی سەرکوتووی زۆرە. هەر ئەوەندە بەسە بڵەین کە بەتەنیا جێم مەهێڵن نەوەک سرودێک بۆ هەڵەبجە بەڵکوو ئێستا وەک ڕەمزێکی نەتەوەیی لێ هاتووە کە لە بۆنە جۆراوجۆرکان دەبێتە هێما یەکگرتن و هاودڵی وەک چۆن لە فارسەکان دا ” یار دبستانی ” ئەو ڕۆڵەدەگێڕێ .


◄ Resultar: Found 21, page 1 of 3 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10\n📷 بانگەشەکارێکی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان | 🏷 Grupo: Imagen y descripción | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nبانگەشەکارێکی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان\n➕ Añadido por (Hawrê Baxewan) en Sep 17 2013 9:02PM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Hawrê Baxewan) en: Sep 9 2015 9:39PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 4,523\n📷 Foto de archivo 1.0.1 35 KB Sep 17 2013 9:02PM Hawrê Baxewan\n📝 پرسەنامەی کەنەکە بۆ یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان سەبارەت بە کۆچی دوایی بەڕێز عادل موراد | 🏷 Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n➕ Añadido por (Naliya Ibrahim) en May 19 2018 1:40PM\n👌 Este artículo ha sido revisado y publicado por (Hawrê Baxewan) en May 19 2018 2:31PM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Hawrê Baxewan) en: May 19 2018 2:31PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 1,322\n📝 پێنج ئەندامی نوێ بۆ سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان دەستنیشانکران | 🏷 Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nپێنج ئەندامی نوێ بۆ سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان دەستنیشانکران\nبەپێی بڕیارێکی کۆسرەت رەسوڵ عەلیکۆسرەت رەسوڵ عەلی، جێگری سکرتێری گشتیی پێنج کەس دەکرێنە ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان لە بری ئه و کەسانەی کە ئه و حزبەیان جێهێشتووە، یاخود مردوون.\nبەپێی نووسراوەکە کە (ئەمڕۆ یەکشەممە 8ی ئەیلولی 2019) هەریەک لە (بورهان سەعید سوفی، عوسمان بانیمارانی، مەحمود محەمەد، پۆڵا سیروان و چەتۆ ساڵح) وەک ئەندامی نوێی سەرکردایەتی یەکێتی دەستنیشانکراون.\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری دواڕۆژ - 08-09-2019\n📅 Publication date: 08-09-2019\n➕ Añadido por (Jiwan O Ehmed) en Sep 8 2019 8:54PM\n👌 Este artículo ha sido revisado y publicado por (Hawrê Baxewan) en Sep 8 2019 9:45PM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Hawrê Baxewan) en: Sep 8 2019 9:45PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 302\n📷 Foto de archivo 1.0.3 54 KB Sep 8 2019 8:58PM Jiwan O Ehmed\n📷 Foto de archivo 1.0.2 54 KB Sep 8 2019 8:57PM Jiwan O Ehmed\n📷 Foto de archivo 1.0.1 54 KB Sep 8 2019 8:57PM Jiwan O Ehmed\n📝 پەیامی پیرۆزبایی ڕێواز فایەق سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان بەبۆنەی ساڵیادی دامەزراندنی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان | 🏷 Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n➕ Añadido por (Benaz Jola) en Jun 1 2020 10:23AM\n👌 Este artículo ha sido revisado y publicado por (Hawrê Baxewan) en Jun 1 2020 10:25AM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Hawrê Baxewan) en: Jun 1 2020 10:25AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 1\n📝 پەیامی مەڵبەندی 14ی ڕێکخستنی کۆیەی یەکیتی نیشتیمانی کوردستان بۆ پرۆسەی دەنگدان | 🏷 Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n➕ Añadido por (Hawrê Baxewan) en Sep 27 2018 11:25PM\n👌 Este artículo ha sido revisado y publicado por (Ziryan Serçinarî) en Sep 28 2018 1:12AM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Ziryan Serçinarî) en: Sep 28 2018 1:12AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 1,045\n📕 پەیوەندی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لەگەڵ پارتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستاندا 1979- 1988 | 🏷 Grupo: Biblioteca | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nپەیوەندی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لەگەڵ پارتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستاندا 1979- 1988\nتوێژینەوەیەکی مێژوویی و سیاسییە.\nخوێندکار: کەیوان سدیق محەمەد\nپێشکەشی بەشی مێژووی (سکوڵی زانستە مرۆڤایەتیەکان)ی زانکۆی سلێمانی دەکات وەک بەشێک لە پێداویستیەکانی بۆ بەدەستهێنانی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە مێژووی هاوچەرخی کورددا.\n🔗 Lea el libro: پەیوەندی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لەگەڵ پارتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستاندا 1979- 1988\n📥 Total de la descarga: 997 veces\n🎓 : 🎓 Bachelor\n➕ Añadido por (Manu Berzincî) en Aug 20 2016 7:19AM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Ziryan Serçinarî) en: Aug 26 2019 12:56PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 2,849\n📷 Foto de archivo 1.0.1 24 KB Aug 20 2016 7:19AM Manu Berzincî\n📕 Archivo PDF 1.0.1 2 MB 115 Aug 20 2016 7:19AM Manu Berzincî\n📕 پەیڕەوی ناوخۆی ئەنجوومەنی ناوەندیی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان | 🏷 Grupo: Biblioteca | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nپەیڕەوی ناوخۆی ئەنجوومەنی ناوەندیی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان\n🔗 Lea el libro: پەیڕەوی ناوخۆی ئەنجوومەنی ناوەندیی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان\n📥 Total de la descarga: 625 veces\n 🇰 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | تۆمارێکی تایبەت بۆ کوردیپێدیا لەلایەن (روژهات) سەبارەت بە (پەیڕەوی ناوخۆی ئەنجوومەنی ناوەندیی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان) لە: 9-9-2011 22:29:30\n➕ Añadido por (Hawrê Baxewan) en Sep 9 2011 10:36PM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Ziryan Serçinarî) en: Oct 25 2018 12:50PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 3,564\n📷 Foto de archivo 1.0.1 27 KB Oct 25 2018 12:50PM Ziryan Serçinarî\n📕 Archivo PDF 1.0.1 277 KB 11 Sep 9 2011 10:36PM Hawrê Baxewan\n📝 دیوانی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت، هەواڵی رێگریکردن لە چەند فەرمانبەرێکی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان لەلایەن سەرۆکایەتییەوە دوورە لە راستییەوە | 🏷 Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nدیوانی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت، هەواڵی رێگریکردن لە چەند فەرمانبەرێکی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان لەلایەن سەرۆکایەتییەوە دوورە لە راستییەوە\n📅 Publication date: 03-10-2018\n➕ Añadido por (Hawrê Baxewan) en Oct 3 2018 1:04PM\n👌 Este artículo ha sido revisado y publicado por (Ziryan Serçinarî) en Oct 3 2018 9:27PM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Ziryan Serçinarî) en: Oct 3 2018 9:27PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 1,287\n📷 Foto de archivo 1.0.1 23 KB Oct 3 2018 1:06PM Hawrê Baxewan\n📝 دەقی رێککەوتنامەکەی نێوان یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و بزوتنەوەی گۆران | 🏷 Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📅 Publication date: 17-05-2016\n➕ Añadido por (Manu Berzincî) en May 18 2016 11:02PM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (System Administrator) en: Jan 9 2017 10:25PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 6,142\n📝 راگەیاندنی کۆتایی کۆبونەوەکانی کۆمیتەی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان 24 -27 / 02 / 1984 | 🏷 Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nراگەیاندنی کۆتایی کۆبونەوەکانی کۆمیتەی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان 24 -27 / 02 / 1984\n✨ Calidad de artículo: 73% ✔\n➕ Añadido por (Ziryan Serçinarî) en Jul 16 2018 10:31AM\n👌 Este artículo ha sido revisado y publicado por (Manu Berzincî) en Jul 18 2018 10:43AM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Manu Berzincî) en: Jul 18 2018 10:43AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 1,429\n📷 Foto de archivo 1.0.1 97 KB Jul 16 2018 10:32AM Ziryan Serçinarî\n| Página tiempo de generación: 0,593 segundo!


کورتەچیڕۆک/ کچ و کوڕانێ سەردەم!.. رەسوڵ بەختیار – Dengekan\nbyDenegkan\tJanuary 4, 2022\tGeneral, Literature\nپێکەنین و گاڵتەکانیش بۆتە بەرژەوەندی ئێمە ئێستا لەنێوەندی بێرۆکە سەیر و سەمەرەکانداین، هیچ شتێک بەهای نەماوە، هەر چۆنێک بێ دەبێ خۆ گونجاندنێک لەو نێوەندەدا بهێنینەئارا، دەنا لەبێرکردنەوەکەدا نغرۆ دەبی و لەدواتردا چەندێن نەخۆشی دەبێتە بەشێک لەجەستەت، هەر هیچ نەبێ تووشی نەخۆشی گەدە و قۆڵۆن دەبیەوە…\n–ئەگەر باسی زەمانی زوو دەکەی، یان ئەوەتا رۆژگارێک، خۆت بەتەنیا بینیووە، ئەگەر باس لەئاینەکان و هەرچی بت و سەنەمی پێشووە، ئەوا تا بەیانی لەگەڵ سەکترو سەدان کەسی دیکە بدوێن، ناگەینە ئەنجام،\n–لەوەگەڕێ ئەو گەنجەی لەکۆڵانەکە تێپەڕی، زۆر مڕوومۆچ بوو، کێشەی ئەمە چییە، دیار بوو تۆی دەناسی، بەلاچاوێک سەیری کردی..\n-زۆر باش نایناسم، بەڵام کەمێک لەکێشەکانی دەزانم، کێشەی سەرەکی ئەم گەنجە دڵدارە و ئێستا کچە لێی بایداوەتەوە، دەڵێ :شووت پێناکەم، چونکە لەتۆ باشتر شەیدام بووە…زۆر بەراشکاوانە پیێیگوتووە: ناتوانم لەخانوویەکی سەد مەتری بژیم، دەچم لەڤێلایەک دەژیم چیم بووێ بۆم دەکرێ، لەجیاتی رابکەم بۆ دامەزراندن، خۆی کۆمپانیای هەیە و لەلقێکی کۆمپانیاکە خۆم دەبم بەخاوەن و بەڕێوەبەر.\n–باشە، ئەمە شتێکی ئاشکرایە و بیانوویەک نەماوەتەوە بۆ بەناو خۆشویستێ، ئێستا هەمووی بۆتە حەز حەزۆکێ.\nکێشەکان ئەوەندە زۆڕن لەژمار نایەن، پێشتر پێمان سەیر بوو، لەرێگەی فەیسبووک کچ و کوڕێک یەکتریان دەناسی و دواتر لەنێوەندی قسەکانیان خۆشەویستیان ئاڵوگۆڕ دەکرد، هەڕ لەوێدا هۆڵ و ناوی منداڵەکانیان دادەنا، ئەمە هەمووی لەدواتردا بووە شتێکی ئاسایی، سەدان بگرە هەزران کەس لەدونیادا بوون بەهاوسەری یەکتری….تا ئێرەش ئاسایی بوو، بەڵام پۆپجی یاریکردنە زیاتر منداڵ و هەرزەکاران یاری دەکەن.\nباوکی کوڕە و کچە لەسەری خۆیان دەدەن و دەڵێن، مادام وایلێهات با هەر یەکەو دوو برادەری خۆی لەپۆپجی بێنێ بۆ شایەدی.\nPrevious هێگل.. فۆڵکەر شپییرلینگ.. کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە\nNext خانمێکی چاونەترسی کۆماریەکان: لیز چەینی.. ئاوات ئەسعەدی


سۆشسیاڵ – بازرگان\nشێواز و ڕێگاکانی ڕێکلام کردن لە ئێستا و ڕابردوودا\nby Jiablog كانونی یه‌كه‌م 26, 2019 كانونی یه‌كه‌م 26, 2019 Uncategorized / ماركێتینگLeave a Comment on شێواز و ڕێگاکانی ڕێکلام کردن لە ئێستا و ڕابردوودا\nبۆ ڕێکلام کردن کۆمپانیاکان پەنا بۆ چەندین ڕێگا دەبەن کە لە ئێستادا دابەش بووە بەسەر دوو جۆری سەرەکی.\nیەکەمیان : پێی دەڵێن شێوازی کۆن.\nدووەمیان: بە شێوازی نوێ ناو دەبردرێت.\nشێوازە کۆنەکە چەند جۆرێکن لەوانە ڕێکلامی تەلەڤزیۆنی، ڕایدۆ، گۆڤار و بڵاوکراوەکا ، چاپەمەنی و فلێکس و بیلبۆردی سەر شەقامەکان و تابلۆ بارزگانیەکانە.\nشێوازی نوێش بە گشتی شێوازی دیجیتاڵیە.\nکە لە ڕێگای سۆشیاڵ میدیا و ئامرازەکانی گەڕان و هەموو ئەو وێبسایتانەی کەوا سەردانیکەریان زۆرە.\nهەردوو شێیوازەکە لە ئێستادا بەفراوانی بەکاردێن و لایەنی باشیان زۆرە.\nبەڵام جیاوازیشیان یەکجار گەورەیە.\nـشێوازی کۆن دەرەنجامەکانی پێوانە ناکرێت. بۆ نمونە ناتوانی بزانیت کە چەند کەس ڕێکلامێکی تەلەڤیزیۆنی بینیوە، یان ژمارەی ئەو کەسانەی کەوا لاپەڕەی ڕێکلامەکەی تۆیان کردۆتەوە و خوێندویەتیانەوە.\nلەکاتێکدا لە شێوازە نوێیەکەدا ئەمە سەرەتایی ترین کارە.\nلە شێوازی کۆندا نرخەکان زۆر گرانن بە بەراورد بە دەرەنجامەکان. بۆ نمونە: گەر بتەوێت لە گۆڤارێکی ١٠٠٠ تیراژی لە لالەڕەیەکی سەرەکی ڕێکلام بکەیت دەبێت نزیکەی ١٠٠٠ دۆلار بدەیت. لەکاتێکدا لە ڕێگای سۆشیال میدیا بە ١ تا ٢ دۆلار ئەم کارە دەکرێت.\nلە شێوازە کۆنەکە ڕێکلامەکە دەستکاری ناکرد. هەر بەو شێوازەی سەرەتا دەیکەیت، هەروا دەڕوات تا کۆتایی. لەکاتێکدا گەر کامپەینێکی ڕێکلامی لە فەیسبووک یان گووگڵ و یوتیوب بکەیت، دەتوانیت چەندینجار گۆڕانکاری بەسەر ناوەڕۆکی شێوازی ڕێکلامەکەتدا بهێنیت بەگوێرەی هەڵسوکەوتی بینەرەکان.\nلە شێوازی کۆندا ناتوانیت دڵنیابیتەوە لەوەی کەوا دووبادە و سێبارە دەگەیتەوە بەر دیدی هەمان کەس، (لە یاسایێکی بەبازاڕکردندا دەووترێت کە دەبێت ٥ تا ٧ جار بکەویتە بەر دیدی هەمان کەس تاوەکو متمانەت پێبکات و ببێت بە كڕیارت)، بەڵام ئەم کارە لە ڕێکلامی دیجیتاڵیدا کارێکی ئاسانە و دەتوانیت دووبارە و دە بارە هەمان کڕیار بە ئامانج بگریت.\nلەگەڵ ئەم هەموو جیاوازیەش، کەچی هێشتا کەسانێکی زۆر ڕوویان لە ڕێکلامی دیجیتاڵی نەکردووە و هێشتا شێوازە کۆنەکە بەکاردێنن و بە ملیارەها دۆلاری تێدا خەرج دەکەن ساڵانە.\nلە دوایین ئاماری businessinsider دا هاتووە لە ساڵی ٢٠١٨ نزیکەی ١٦٣ملیار دۆلار لەلایەن کۆمپانیاکانی ئەمەریکاوە بۆ ڕێکلام خەرج کراوە.\nئەمە لەگەڵ ئەوەی جێگای داخە، هەواڵێکی دڵ خۆشکەریشە. وەک باسمان کرد ڕێکلامی دیجیتاڵی نرخەکەی زۆر هەرزانە، ئەمە لەبەر ئەوەیە کە هەموو خەڵکی ڕوویان تێ نەکردووە. بێنە پێش چاوی خۆت گەر بێت ئەو ملئارەها دۆلارە بهێنرێت و لە ڕێکلامی دئجیتاڵ خەرج بکرێت نرخەکان چۆن دەفڕن؟!\nلە ئێستادە کە بە ١ تا ٢ دۆلار دەگەیتە هەزار کەس ئەمە لەبەر کەمی ململانێیە لەوێ. بەڵام بەدڵنیاییەوە ئەمە وانامێنێت و بەرە بەرە ئەوانی تریشس دێنە سەر ئەو شێوازە نوێیە و پارەکانیان دەهێننە ئەوێ و ململانێ لەوێ دەکەن.\nبۆیە دەبێت ئەو هەلەی ئێستا بقۆزینەوە و بەپارەیەکی کەم کڕیارێکی زۆر پەیدا بکەین، ئەگەرنا دوای چەند ساڵێکی تر دەبێت بۆ هەمان ژمارە کڕیار چەند قات پارە بدەین.\nگەر بڕیارت دا کە بێت بۆ دونیای ڕێکلامکردنی دیجیتاڵی و نازانی لەکامە پلاتفۆرمەوە دەست پێ بکەیت و چۆن دەست پێبکەیت.\nپەیوەندیمان پێوە بکەن بۆ هەر پرسیارێک و بەدڵنیایەوە تیمە شارەزاکدمان یارمەتیت دەدەن.\nTagged : ڕێکلام / سۆشسیاڵ / مارکێتینگ\n© Copyright 2021 بازرگان. All rights reserved | MadeBy99colorthemes


Thursday, 06.27.2019, 8:19\nکوردستان هێشتا لە چەرخی تاریکییدایە، ئاسان نییە تاکی ئەو کۆمەڵگایە دەرک بەوە بکەن کە چۆن مافیان پێ شێل کراوە! بۆ لە ڕەوڕەوەی مێژوودا لە دواوە ماون!؟ چۆن ڕێبەرەکانیان پرسی ئەوانیان بۆ بەرژەوەندیی تایبەتیی بەکارهێناوە!؟ هەر ڕۆژەی لەژێر دەستی دیکتاتۆرێکدا چەوساونەتەوە، تا ئەمڕۆ وڵاتەکەیان داگیرکراوە، بووە بە مەیدانی میلیشیا و گروپی چەکداری نافەرمیی و دەیان سوپای فەرمیی بیانی و گەماڕۆداروە بە سوپای تورک و عەجەم و عەرەب. دوای ئەو هەموو قوربانیەی ئەو میللەتە بەخشی ئەمڕۆ بۆتە خاوەن دەسەڵاتێکی سیاسی گەندەڵ کە دیارترین تایبەتمەندیی دزینی سامانی گشتی و کۆنتڕۆڵکردنی بیرە نەوتەکان و دەوڵەمەندکردنی توێژێکی کەمی دەوری خۆیانن.\nزۆربەی وڵاتانی دنیای سێیەم کە ڕیژەی نەخوێندەواری و هەژاری لە ئاستێکی بەرز دایە، کە کوردستان یەکێکە لەوان، ئەو جۆرە کۆمەڵگایە، یان داگیرکراون یان لەژیر سیستەمێکی دیکتاتۆری، پاشایەتی و بنەماڵەیی بەڕێوە دەچن، کە تێیدا دەستور، یاسا و داد باڵا دەست نییە، کێ بەهێزە مافی بێهێز پێشێل دەکات، دەست ڕۆیشتووەکان ئەوانەن کە لە دەوروخولی ئەو کەسانەن کە لە دەسەڵاتدان، لە دامودەزگا حکومییەکان باڵا دەستن.\nلە باشووردا بواری میدیا وەک هەر یەکێک لە بوارەکانی دی لەلایەن دەسەڵاتداران قۆرغ کراوە، بە دەرامەتی گشتی، لەسەر قوتی خەڵک میدیا و کەناڵی تەلەفزیۆنی زەبەلاح دامەزراوە، یان لەلایەن دوژمنی دەرەکییەکانی پرسی ئەو میللەتە، کەناڵی تەلەفزیۆن و ماڵپەڕی سیخور دامەزراون و پڕکراون لە عاج وباجووج، نمونەی ئەو جۆرە کەناڵانە لە باشووردا گەلێک زۆرن. لە ئەنجامدا دنیای میدیا لەلایەن کۆمەڵێک قەڵەمفڕۆش داگیرکراوە، ڕۆڵی سەرەکییان هەیە، بە زەبری پارە ئاشەکەیان دەگێرن، لەلایان ئاغاکانیان ئارستە دەکرێن، چی لە بەرژەوەندیی دەسەڵاتە ئەوە بە میللەت دەگەیەنن، میللەت بە بابەتی لاوەکیی، تەرفیهی غافڵ دەکەن .\nئەم جۆرە میدیایە لە باشووری وڵات بۆتە هۆی ئەوەی کە میدیاکاران بە لارێدا بچن، چاولێکەری کوێرانەی میدیای لاواز بن، کادیری ڕاگەیاندن بە تایبەتی لەنێو ژنان بە شێوەیەکی سەقەت پەروەردە بن، بۆ نمونە پیشەی بێژەری، بۆ ژنان لە چوارچێوەی بێژەری دەرچووە، زۆربەی بێژەرەکانی کەناڵە تەلەفزیۆنەکانی دەسەڵاتدارانی باشوور بە هەڵە لە پیشەی بێژەری تێگەیشتوون، وا تێگەیندراون بۆ ڕاکێشانی سەرنجی خەڵک دەبێت لە جۆری جلوبەرگ پۆشین، دەرکەوتن لە شاشەکاندا ڕۆڵی ئیغرا ببینن. بە شێوەیەکی گشتی لە باشووردا، میدیا ئەرکیی سەرەکیی لە دەستداوە، نەبووە بە گوێ و چاوی میللەت، ڕۆڵی نییە لە بەجەماوەرکردنی گرفتە سیاسی کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکاندا، نەبۆتە ئامرازێک بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دیارترین دیاردە کە ئەویش دزینی سامانی گشتییە لەلایەن سەرانی پارتە زەبەلاحە باشوورییەکان، قۆڕغکردنی دەرامەتی نەوت، کڕینی بزنس و باڵاخانە نەک تەنیا لە باشوور بەڵکو لە هەرچوار مشقی دنیادا.\nمیدیای باشوور ڕۆڵی نییە لە ڕۆشەنبیرکردن و هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگە. یەکخستنی دەنگەکان لەسەر پرسە هەستیارەکانی وەک پرسی مرۆڤایەتی نیشتمانی و نەتەوەیی. هۆشیارکردنەوەی خەڵک لە مەترسیە دەرەکییەکان. پەنجە خستنە سەر ئەو دیاردە خراپانەی کە لە ژیانی کۆمەڵایەتییدا سەرهەڵدەدەن و کۆمەڵگە بەرەو هەڵدێر دەبەن. میدیای باشوورییەکان خۆیان لە قەرەی ئەوە نادەن کە ئەوە وەبیر خەڵک بهێنەوە کە ئەوان میللەتێکی ژێردەستەی وڵات داگیرکراوان، هەرگیز خاکی ژێر دەستە نابێت بە خاوەن سەڕۆک و سەڕۆک وەزیران، خاوەن سوپایەکی تۆکمەی فەرمیی و دەوڵمەند بە باشترین شێوەی تەکنەڵۆژیا و بیانکردنی ژێرخان و سەرخانی بە شێوەیەکی تەندروست.\nجگە لە میدیا حزبییەکان ئەو میدیانەی ناوی خۆیان ناوە میدیای سەربەخۆ، زۆربەیان بە پارە کڕاون، ئاراستە دەکرێن سەرنووسەرەکانیان بەنهێنی لەژێر دروشمی بەرژەوەندیی نەتەوەیی بەتایبەتی دوای جاردانی مەسەلەی ڕیفراندۆم لە پیرمام بوون بە ڕاوێژکار، بۆ خۆ دەرخستن و چەواشەکردنی خەڵک وەک دەنگی ناڕەزا لە کەناڵە زەبەلاحەکانی کوردستان بە خەڵک دەناسێندرێن!؟ ئەگەر سەرنجێک لە زۆربەی ماڵپەرە ناسراوەکانی کوردستان بدرێت دەردەکەوێت کە بابەتەکان، وتارەکان، نووسەرەکان، هەواڵەکان هەمووی کۆپی یەکترن!\nلە باشووری کوردستاندا چەندێک پێویستە کە دەنگی ئۆپۆزسیۆن لە چوارچێوەیەکی فەرمی خۆی بناسێنێت، ڕێبەرایەتی دەنگی ناڕەزا بکات، دە هێندە ئەو دەڤەرە پێویستی بە میدیای ئۆپۆزسیۆن هەیە، کە بتوانێت بەبێ وچان تەکان بە جوڵانەوەی میدیا بدات، جیاواز بێت لە هەموو ئەو میدیانەی کە بە زەبری پارە و بۆ بەرژەوەندیی ئاشەکەیان بەگڕ خستووە، ببێت بە سەکۆیەکی ئازاد هەموو قەڵەمە بوێرەکان و دەنگە ئازادەکان لەخۆی کۆبکاتەوە. کاتێک کە هەر تاکێک سەردانی ماڵپەرەکەیانی کرد، دەرک بەوە بکات کە ئەمە کۆپی هەمان ماڵپەر، سەرنووسەر، نووسەری سەر بە دەسەڵات و سێبەر نییە بەڵکو کۆمەڵێک قەڵەمن یەکیان گرتوە و یاخین لە هەموو ئەو گەندەڵیانەی کە لە باشووری وڵاتدا پەیڕەو دەکرێن، بویرانە دەنووسن و دەنگ هەڵدەبرن، بە پارە نەکڕاون، سەریان بۆ پۆست و بەرژەوەندیی نەوێ نەکردوە، سەرەڕای کەموکورتییەکان، گلیی و ڕەخنەکان بە نەفەسێکی درێژ لە بواری میدیادا ماندوون و لەسەر گیرفانی خۆیان درێژەیان بە خەباتی میدیایی خۆیان داوە و خەرێکی خۆ تازەکردنەوەشن وەک "کوردستان پۆست".


ڤیدیۆ..منداڵێك به‌هۆی نه‌خۆشییه‌كی ده‌گمه‌ن ملیۆنه‌ها بینه‌ری هه‌یه\nErbil 40°C پێنجشەممە 07 تەمووز 17:35\n2022/06/20 14:00 د\nمنداڵێك له‌دایك بووی ساڵی 2021 به‌ناوی "ئیلا سه‌مر موتشا" له‌گه‌ڵ له دایكبوونی تووشی نه‌خۆشییه‌كی ده‌گمه‌نی روخساری بووه، دوای ئه‌وه‌ی له تۆڕی كۆمه‌ڵاتی "تیك توك" زیاتر له 47 ملیۆنی بینه‌ری هه‌بووه ، به‌وهۆیه‌وه كاردانه‌وه‌ی له تۆڕه‌كۆمه‌ڵاتییه‌كانی لێكه‌وته‌وه .\nدایكی منداڵه‌كه به‌ئامانجی تیشك خستنه سه‌ر ئه‌و نه‌خۆشیه ترسناكه بڕیاری دا ژماریه‌كی تایبه‌تی له "تیك توك" بۆ مناڵه‌كه‌ی دابنێت ،كه به‌نه‌خۆشییه‌كی ده‌گمه‌ن له دایك بوو پێیده‌ڵێن"میكروستومیا" یاخود " زرده‌خه‌نه‌ی هه‌میشه‌یی" .\nمناڵه‌كه هه‌رله‌گه‌ڵ له‌دایك بوونی به ده‌ست ئه‌ونه‌خۆشییه‌وه ده‌یناڵاند "میكروستومیا" ی پله دوو كه به‌پێی سه‌رچاوه زانستییه‌كان ئه‌مه (14) مین حاڵه‌ته‌له جیهان ،به‌جۆرێك جگه كاریگه‌ری له‌سه‌ر رووخساری مناڵه‌كه هه‌یه له‌هه‌مان كاتدا كاریگه‌ری له‌سه‌ر بۆشایی ده‌میشی هه‌یه.\nژێده‌ر – سپۆتینگ


Home›ئابووری›بەرپرسێكی وەزارەتی دارایی وادەی دابەشكردنی مووچە لە هەرێم ئاشكرا دەكات\nهەرچەندە تاوه‌كو ئێستا حكومەتی عێراق دەستیبە دابەشكردنی مووچە نەكردووە و بڕیاری ناردنی 320 ملیار دینارەكەش نەدراوە، بەڵام بەرپرسێكی وەزارەتی دارایی هەرێم ئاماژە بەوەدەكات: هەموو ئاماژەكان ئەوە دەخەنەڕوو كە لەدوای 20ی ئەم مانگەوە حكومەتی هەرێم بە لێبڕینی %18 دابەشكردنی مووچە دەستپێدەكات.\nبە گوێرەی زانیارییه‌كانى SNN كه له به‌رپرسێكى باڵای وەزارەتی داراییه‌وه وه‌ریگرتوون، “هەرچەندە حكومەتی هەرێم خۆی ئامادەكردبوو لەگەڵ رێككردنەوەی مووچە لەگەڵ حكومەتی عێراق مانگانە مووچە لەكاتی خۆیدا دابەشبكات، بەڵام بەهۆی ئەو گرفتانەی لە پەرلەمانی عێراق بۆ پەسەندكردنی پرۆژەیاسای قەرز هاتنە ئاراوە پلانەكەی حكومەتی هەرێمیشی تێكدا و نەتواندرا 30 رۆژ جارێك مووچە دابەش بكرێت”.\nئه‌و به‌رپرسه‌ى وه‌زاره‌تى دارایی ده‌ڵێت: “ئەوەی زانیاریمان پێدراوە ئەوەیە، هەفتەی داهاتوو وەزارەتی دارایی عێراق دەستبە دابەشكردنی مووچە دەكات، دوای دابەشكردنی مووچەی وەزارەتەكانی عێراق 320 ملیار دینارەكەش بۆ هەرێم دەنێرن، بۆیە هەموو ئاماژەكان ئەوە دەردەدەخەن كە گەیشتنی 320 ملیار دینارەكە نزیك دەبێتەوە لە 20ی ئەم مانگە، لەدوای ئەو وادەیەش وەزارەتی دارایی دەستبە دابەشكردنی مووچە دەكات”.\nئاماژه به‌وه‌شده‌كات: “تا ئێستا داوای ئامادەكردنی لیستی مووچەمان لە هیچ وەزارەت و یەكە ژمێریارییەكان نەكردووە، بەڵام پێدەچێت هەفتەی داهاتوو داوا بكەین لیستی مووچە ئامادە بكەن ئەگەریش زۆرە هاوشێوەی مانگی رابردوو رێژەی لێبڕین %18 بێت”.


كێشەكە تەنها خاكە - رێبوار حه‌مه‌لاو شوانی\n19/5/2021 - 19:29\nكێشەكە تەنها خاكە\nشەرٍی ئیسرائیل و فەلەستین هاوشێوەی نەتەوەیی كورد مێژووییەكی كۆنی هەیە\nلە سەرەتادا دەبێ زۆر وردبنیانە بیر بكەینەوە ، ئەو راستییە قبووڵ بكەین كە كێشەی كوردیش وەك ئیسرائیل و فەلەستین خاك و نەتەوەیە.\nرۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە هۆی ئەو دابەشكرییە هەڵانەی كە دەیان ساڵە لەلایەن رێككەوتننامەی زڵهێزان و بەرژوەندی خوازان و دوور لە پرس و ویستی گەل و نەتەوە ڕەسەنەكانی ناوچەكە و دروستكردنی هەندێك دەوڵەت بە زۆر ئینجا لكاندنی خاك و جوگرافیایی دوور لە نەتەوە و گەلانی تر بەیەكترەوە ، بەردەوام بێ شەرٍ و كوشتار و ماڵوێرانی نەبووە و گەلی كورد نەتەوەیەكی ڕەسەنی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە كە سەدەیەكە بەهۆی بە زۆر لكاندنی خاك و نیشتیمانی بە چوار وڵاتی ناوچەكە ، رووبەرووی گەورەترین تاوانی كۆمەڵكوژی و جینۆساید بووتەوە و هەموو ئەو وڵاتانەی كە تەنها لە پێناو بەرژوەندییەكانی خۆیان هیچ هەنگاوێكیان بۆ چارەسەری كێشەی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل نەهاویشتووە و بەهەمان شێوەی بۆ نەتەوەیی كوردیش كە خاك و نیشتیمانی بە سەر چوار وڵاتدا دابەشكراوە و داوایەكی رەوایی هەیە بۆ گەرٍاندنەوەی خاك و مافەرەواكانی هەنگاوە رژ بۆ چارەسەری بنەرەتی كێشەكانی نەهاویشتراوە .\nبۆیە، بە هەموو باوەرێكی وەك كوردێك ، نەتەوەپەروەر و نیشتیمانپەوەر، پێوستە هەنگاویی رژد بۆ چارەسەری كێشەی نەتەوەیی كورد و فەلەستین و ئیسرائیل لە لایەن زڵهێزان و نەتەوەیەكگرتووەكانەوە بدۆزرێتەوە و چیتر رێگەی بە هەندێك وڵاتان نادرێت كە بە چەك و مووشەك و بیر خۆسەپاندن لە پێناو بەرژوەندییە تایبەتییەكانیان نەتەوە كان بكەنە قوربانیی و زەمینەی شەرێكی بەرفراوانتری مەزهەبی و تایفی و ئایینی برەخسێنن چونكە ناوچەكە ، شوێنی پێكەوەژیانی هەموو نەتەوە ،ئایین و ئایینزاكان و دەبێت بە گفتگۆ و چارەسەر بكرێت .\nئێمەی كورد، دەیان سالە بە هۆی زێهینەتی شۆڤێنی و خۆپەرستی و ئینجا وڵاتانی داگیركەری كوردستان گەورەترین قوربانیماندا ، بەڵام ئەو وڵاتانەی ئێستا كە ، سوودمەندی یەكەمن لە شەرٍی فەلەستین و ئیسرائیل بە بە كوشتنی خەڵكانی سڤیل لە هەر دوو لا سوودمەند دەبن و لە رێگەی راگەیاندەكانیانەوە تەنها هەست و سۆزی خەڵك دەوروژێنن ، بۆ ئێمەی كوردیش بەهەمان شێوە و خراپترین نە باسی ئێمەیان بە باشی نەدەكرد بەڵكو زۆر بەخراپە و هەر جارەوە بەناوێك ئێمە یان ناشرین پیشان دەدا. بۆیە، ئێستا لە سەردەمێك دا دەژین ، پێوستە، بە گفتگۆو ئاشتی نەك بە مووشەك و تیرۆر و توندوتیژی و گەرانەوە بۆ شەری مەزهەبی و ئایینی و نەتەوەیی ، سووكایەتیی كرد بە یەكتری ، پێوستە هەمووان یەكتر قبوول بكەین .\nشەرٍی ئیسرائیل و فەلەستینی هاوشێوەی نەتەوەیی كورد ، مێژووییەكی كۆنی هەیە ، بە هۆی بەرژوەندی هەندێك وڵاتانەوە و رێگە نەدراوە چارەسەری رێشەیی بۆ بدۆزرێتەوە، كاتێك ئێوەی مووشەك و چەكی كۆمەڵكوژ لە جیاتی هەوڵدان بۆ ئاشتی و چارەسەری پێشكەش بە گروپە میلیشاكان دەدەن ، ئەو حەز بە چارەسەری و رێگریكردن لە خوێن رٍیشتن ناكەن ، سەرٍەرایی ئەوەی زۆربەی ئەو گروپە و تاقمە میلیشایانە كاتێك رژێمە داگیركەرەكانی ناوچەكە هێرشیان بۆ سەر نەتەوەیی كورد دەكرد ئەوا پشتیوانییان لە دوژمنان و داگیركەرانی كوردستان دەكرد و ئێستاش هەمان بیرو میلیشا و تاكرەویی گروپە میلیشیانە لە عێراق وسوریاو ئێران بە هەموو توانایەوە و پەڵامار و هێرشی سەر كورد دەكەن بۆیە، پێوستە، لە جیاتی ئەوەی وڵاتانی عەرەبی و ئێران و توركیا ، زەمینەی زیاتر بۆ شەرٍ و كوشتاری هەر دوو گەلی فەلەستینی و ئیسرائیلی فەراهەم بكەن و وەك ئێمەی كورد كە بەردەوام قوربانیی دەستی داگیركەران و وڵاتانی ناوچەكەین و تا ئێستا چاویان بە بوونی دەوڵەتێكی كوردی و سەربەخۆیی و مافەرەواكانمان هەڵنایەت ، پێوستە ، كار بكرێت بۆ ئاشتی و قبوڵكردنی یەكتری و مافەرەوا نەتەوەیی و نیشتیمانییەكانی هەر دوو وڵاتی فەلەستین و ئیسرائیل و تایبەت بۆ ئێمەی نەتەوەیی كوردیش كە بەهەمان شێوە بەڵكو زیاتریش بووینەتە قوربانیی سیاسەتە هەڵەكانی ئەو ناوچەكە و زڵهێزان ، بۆیە، ئەوەی ئێستا لە نێوان فەلەستین و ئیسرائیل دەگوزەرێت شەرٍی خاكە و نەتەوەیە ، ئێمەی نەتەوەیی كوردیش بە هەمان شێوە قوربانین و بە شەرٍ و كوشتنی خەڵكی سڤیل و بە مووشەكی بالستیك و تۆپ و تانك ئاستە چارەسەری بۆ پرسی خاك و نەتەوە بدۆزرێتەوە .\nبا چیتر ئێمەی كوردیش بە هەست و سۆزەوە نەجۆڵێن و بەڵكو بە بیركردنەوە و لۆژیك مامەڵە لەگەڵ دەروبەرەومان بكەین و نەتەوە و نیشتیمانەكەمان خۆش بوێت ..


شێرپەنجەی پرۆستات ڕژێنێکە کە دەکەوێتە ژێر میزڵدان و پێشەوەی "ڕاستە"، و دەورەی بۆری میز دەدات. ڕژێنی پرۆستات شلەیەک دروست دەکات کە بەشێک لە شلەی تۆواو پێک دەھێنێت. شێپرنجەی پرۆستات کاتێک ڕوو دەدات کە خانە سروشتییەکانی ئەو ڕژێنە دەگۆڕێن بۆ خانەی شێ ...\nکھوول و شێرپەنجە\nبە پێ لێکولینەوەکانی ناوەندی لێکولینەوەی نێودەوڵەتی بۆ شێرپەنجە کە بەشێکە لە ڕێکخراوی تەندورستی جیھانی ساڵانە زیاتر لە ٧٠٠ ھەزار کە بەھۆی خواردنەوەی کھوولی تووشی شێرپەنجە دەبن، لەوە ڕێژەش ٣٦٥ ھەزار کەسیان بە شێرپەنچە جوارەو جۆرەکان دەمرن. ھەر بەپ ...\nئایدز ، نەخۆشییەکە دەبێتە ھۆی دابەزینی توانای کۆئەندامی بەرگری لەش، کە بەھۆی ڤایرووسی ئێچ ئای ڤییەوە تووشی مرۆڤ دەبێت. ئەیدز بەھۆی زایەند و گواستنەوەی خوێنەوە دەگوازرێتەوە. لە ساڵی ـەوە تا ئێستا ئەیدز زیاتر لە ٢٥ ملیۆن کەسی کوشتووە، کە بە نزیکەی ...\nسیندرۆم یا بە کوردی کۆنیشان ، بریتییە لە کۆمەڵێک نیشانە و ھێما کە نیشاندەری نه‌خۆشییه‌کی تایبەتە؛ کۆنیشان لە خۆگری: نیشانەکانی نەخۆشی ، ھێماکانی پزیشکی و دیاردە و دانستەگەلێ کە پێکەوە سەرھەڵدەدەن. بۆ وێنە: کۆنیشانی داون Down syndrome کۆنیشانی ڕیخ ...\nکۆنیشانی ستۆکھۆڵم جۆرێکە لە کۆنیشان کە بەھۆی شۆکەوە دروست بوو، کە وا لە کەسێکی فڕێندراو دەکات پەیوەندی و ھەست دروست بکات بەرامبەر بەو کەسەی کە فڕاندوویەتی و گرتوێتی وەک ستراتیجییەکی خۆپاراستن. لە ساڵی ١٩٧٣ کاتێک کۆمەڵێک دز ھەڵدەکوتنە سەر بانکی کر ...\nکۆنیشانی لیما ئەم کۆنیشانەیە پێچەوانەی کۆنیشانەکەی ستۆکھۆڵمە، کە دزەکان باڕمتەکانیان دەپارێزن و خۆشیان دەوێن. ئەم ڕووداوە لە شاری لیمای پایتەختی پیرۆ ڕووی دا لە کونسولخانەی ژاپۆن، کاتێک کۆمەڵە چەکدارێک لە ١٩٩٦ ھەڵدەکوتنە سەر کونسولخانەی ژاپۆن و ک ...\nتووشبوونە هەڵپەرستەکان لەکاتی هاتنەژوورەوەی هۆکارەکانی نەخۆشی بۆ ناوی لەشی ئەو کەسانەی کە بەدەست بێهێزی لە بەرگرییە کۆئەندام دەناڵێنن، پەیدا دەبێت. ئاسایی، ئەمانە نەخۆشی بۆ ئەو کەسانە پەیدا ناکەن کە کۆئەندامی بەرگرییان ساغە. نموونەی کۆمەڵێک لە تو ...\nسیەسۆ بریتین لە کۆمەڵێک نەخۆشی کە ھۆی سەرەکیان میکرۆبی نەخۆشیھێنەرە، سییەکان تووشی سووربوونەوە، ئاوسان و ھەوکردن دەبێت. کەسێک کە تووشی سیەسۆ دەبێت کۆکە دەکات، سینگی دێشێت و بۆی دژوارە کە ھەناسە بکێشێت. سیەسۆ لە مناڵان و بەساڵاچوواندا نەخۆشییێکی ز ...\nکەرەنتینە یان ھاوێر بە ئینگلیزی quarantine بریتییە لە شوێنێکی پەرژینکراو یان جیاکراوە کە کۆمەڵە خەڵکێکی تێدا دەژیێت بە ھۆکارێکی تەندروستی یان ئاسایشی، یان ئاژەڵی تێدا ھەلدەگیرێت یاخود ھەندێک لە ئامراز و ئامێری تایبەت بەجۆرێک کە مەترسیداربن بۆ کۆم ...\nخەمۆکی یان ژاکاوی یەکێکە لە نەخۆشییە دەروونییەکان. دەتوانرێت بە بارێکی ھەست کردن بە غەمباری، دڵتەنگی، بەدبەختی و بێچارەیی و ھەست کردن بە فەرامۆشکراوی و بێ ھیوایی وەسف بکرێت. زوربەمان ھەست بەم حاڵەتە دەکەین لە ساتێک یان ساتێکی تر لە ژیانماندا بەڵا ...\nسایکۆز یان ڕەوانپەرێشی یان ده‌روناڵۆزی حاڵەتێکی دەروونی کە زۆرجار وەکوو "لەدەستدانی توانایی بۆ فامی واقعیەت" دێتە ئەژمار. کەسی تووشبوو بە سایکۆز وڕیمە دەکات و باوڕەکانی لەگەڵ ڕاستیدا ناگونجێت. ھەروەھا کەسی تووشبوو بە سایکۆز خەیاڵیشی ھەیە واتە شتێ ...\nشیزۆفرێنیا یان سکیزۆفرێنیا جۆرێکی پەشێویی دەروونییە کە دەبێتە ھۆی لەکار کەوتنی ڕەوتی ھزر و سڕی عاتیفی ، و تێکەڵکردنی خەیاڵ بە واقیع و ڕاستی. ئەم نەخۆشییە زۆرتر بە شێوەی گومانی بیسیاری، گومانی شێتانە یا سەیر و سەمەرە، یان بیر و قسەی شێواو دەردەکەو ...\nمنداڵبازی پەشێوییەکی دەروونییە کە تێیدا مرۆڤێکی پێگەیشتوو ھەستی سێکسی ھەیە بەرامبەر بە منداڵانی پێ نەگەیشتوو کە زۆر لە خۆیان بچووکترن. کچەکان لە تەمەنی ١٠-١١ ساڵی دەچنە پڕۆسەی ھەرزەکارییەوە و کوڕەکانیش لە تەمەنی ١١-١٢، بەڵام تێبینی کراوە کە منداڵ ...\nنیشانەکانی نەخۆشی بەو نیشانانە دەڵێن کە نەخۆش بۆ خۆی پەی پێ دەبا و دەریدەبڕێت. ھەرچەند نیشانەیێ وەک ھێڵنج لە زۆرێک نەخۆشیدا دەبینرێت، بەڵام بەڵگە لە سەر نەخۆشی نیە. بەڵام بڕێ لە نیشانەکان تایبەتی یەک یا چەند نەخۆشین؛ وەک کوێر بوونی کتوپڕی. نیشانە ...\nیاو یان تا واتە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمای لەش بۆ زیاتر لە٤٠ تا ٤٥ پلە. تا جۆرێک بەرتەک‌نیشاندانی لەشە لە بەرانبەر تەنە بیانییەکان وەک بەکتریا و ڤایرۆس، کەواتە یاو نەخۆشی نییە بەڵکو یەکێک لە نیشانەکانی نەخۆشی. کەسێک کە تووشی یاو دەبێت، جیا لە بەرزب ...\nتۆشكه (كڕێشی سه‌ر)\nتۆشكه حاڵه‌تێكی پێسته كه به شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی تووشی پێستی سه‌ر ده‌بێت. نیشانه‌كانی بریتین له هه‌ڵوه‌رینی توێژاڵی یان خانه مردووه‌كانی پێستی سه‌ر و خورشتێكی كه‌م یان مامناوه‌ند. ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌كه خراپتر بوو ئه‌وه ده‌بێته هۆی هه‌لئاوسان ...\nزرینگانەوەی گوێ ، لە وشەی لاتینی تینۆتس ھاتوە کەبەواتای دەنگدانەوە دێت بریتییە لە دەنگێک لەناوەوەی گوێی مرۆڤ کەلەکاتی نەبونی دەنگی دەرەکی ھەستی پێ دەکرێت. زرینگانەوە بەنەخۆشی ھەژماڕناکرێت، بەلکو کارانەوەی چەند بارێکی نەخۆشیە کە گوێ تووشی ھەوکردن ...\nکڕێش یان تۆشكه حاڵه‌تێكی پێسته كه به شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی تووشی پێستی سه‌ر ده‌بێت. نیشانه‌كانی بریتین له هه‌ڵوه‌رینی توێژاڵی یان خانه مردووه‌كانی پێستی سه‌ر و خورشتێكی كه‌م یان مامناوه‌ند. ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌كه خراپتر بوو ئه‌وه ده‌بێته هۆی هه‌لئاوسا ...\nهەوکردنی لەوزەتێن بریتیە لە هەوکردنی ئاڵووەکانی سەرەوەی گەروو. بەزۆری لەناکاو دەستپێدەکات. جۆرێکی هەوکردنی گەرووە. نیشانەکانی لەوانەیە بریتیبن لە قورگ ئێشە، تا، گەورەبوونی ئاڵوەکان، زەحمەت قوتدانی خواردن، گەورەبوونی لیمفەڕژێنەکانی دەوری مل. وە ئە ...\nبەرنامەی بۆشاییی سۆڤیەت\nبەرنامەی بۆشاییی سۆڤیەت پرۆژەیەک بوو تایبەت بە گەران و لێکۆڵینەوە لە ئاسمان و بۆشایی ئاسمان و گەردوون کە سەر بە یەکێتیی سۆڤیەت بوو، بەرنامەکەش سەر بە ھێزی سووپای سۆڤیەتەوە بوو، چەندین گەران و لێکۆڵینەوەیان کرد و ئەنجامدا ھەندێک بە نھێنی و ھەندێک ...\nگڵوبالیزم وشەیەکی سیاسی، ئابوریی، تیکنۆلۆژیی، کۆمەڵایە تییە، لە گەڵ درۆست بوون و پەرەسەندنیی سەرمایە داریدا. باس لە شیۆەکانی پەرەسەندنی سیستەمی سەرمایەداری دونیا دەکا کە لە رۆژئاوادا سەری ھەڵداوە و بەرەو رۆژھەڵات بە مەبەستی داگیرکردن و دەست بە سە ...\nئاوناسی یان ھایدرۆلۆجی زانستێکە کە لە بوون و پەیدا بوون و شێوە و دابەش بوونی ئاو ئەکۆڵێتەوە و بەشێوەیەکی کرداریش زانستی ھایدرۆلۆجیا چڵێکە ئەبسترێتەوە بە جوگرافیای فیزیکی کە جووڵەی ئاو لە بووندا شی ئەکاتەوە.کۆمەڵەی ئەنجومەنی ویلایەتە یەکگرتووەکان ...\nدەوڵەتی دەورەدراو یان وڵاتی بێ‌کەنار ئەو دەوڵەتەیە کە ھیچ سنوورێکی ئاوی یاخود کەنارێکی دەریایی یان زەریایی نیە و لە ھەموو لایەکانەوە بە وشکانی دەوڵەتانی دراوسێی دەورە دراوە، ئەگەر سنووری ئاویشیان ھەبێت بەڵام لەگەڵ دەریایەک کە داخراو بێت و نەتوانێ ...\nژینگۆ یان نزگۆ واتە بیۆسفر بریتیە لە کۆی ھەموو زاگەسیستەمەکانی جیھان. ھەروەھا دەتوانین بڵێین ئەو مەودایەی لە سەر زەمین کە ژیانی تێدایە ژینگۆیە.\nدەریای ئاندامان پانتاییەکی ئاوییە لە باشووری رۆژھەڵاتی کەنداوی بەنگال، باشووری میانمار، ڕۆژاوای تایلەند و ڕۆژھەڵاتی دوورگەکانی ئاندامان. ئەم دەریایە بەشێکە لە ئۆقێانووسی ھیند. لە باکوور بۆ باشوور ١٢٠٠ کێلۆمەتر درێژە و لە ڕۆژھەڵات بۆ ڕۆژاوا ٦٥٠ کی ...\nدەریای ئارافورا دەریایێکی نەچەندان قووڵ و تەنکاوە لە ئۆقیانووسی ئارام و لە نێوان دەریاکانی کۆرال و دەریای تیمۆر دایە کە ئوسترالیا و گینەی نوێ لێک جیا دەکاتەوە. چەند دوورگەی ئیندۆنیزیا لەم دەریایە دان.\nدەریای تاسمان بەشێکە ؛ە ئاوەکانی ئۆقیانووسی ئارامی باشوور کە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئوسترالیا و ڕۆژهەڵاتی دوورگەی تاسمانیا و ڕۆژاوای کەنارەکانی نیوزیلاند هەڵکەوتووە.ئەم دەریایە ٢،٢٥٠ کیلۆمەتر پانە و قووڵترین شوێنی زیاترە لە ٥،٢٠٠ مەتر و لە باکوور د ...\nدەریای چووکچی کە بە ڕووسی: Чуко́тское мо́ре یان چوکۆتسکۆیا مۆریا ی پێ دەگووترێ، بەشێکە لە ئاوەکانی ئۆقیانووسی بەستەڵەکی باکوور کە لە نێوان ھەردوو کیشوەری ئاسیا و ئامریکای باکوور و لە باکووری ڕۆژھەڵاتی سیبری و باکووری ڕۆژاوای ئالاسکا دا ھەڵکەوتووە ...\nدەریای شیلان نێوی دەریایێکە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی ئوسترالیا و ئەم وڵاتە لە دوورگەکانی دەورووبەر جیا دەکاتەوە. دەریای شێلان لە سنووری ویلایەتی کوینزلەند دایە و بەربەستی مەزنی شیلانی ئوسترالیا لەم ناوچەیە دا هەڵکەوتوون کە زیاتر لە ٣،٠٠٠ تیرەی شیلانی ...\nئازەربایجان بە فەرمی کۆماری ئازەربایجان ، وڵاتێکە کە دانشتووانی ئازەرین و لە ناوچەی قەوقاز و لە قەراخی دەریای خەزەر ھەڵکەوتووە. لەدوای ڕووخانی یەکێتیی سۆڤێت لە ساڵی ١٩٩١دا سەربەخۆیی بەدەستھێناوە. ئێستاش یەکێکە لە بەرھەمھێنەرانی نەوت لە ناوچەکەدا. ...\nئۆزبەکستان یان بە فەرمی کۆماری ئۆزبەکستان وڵاتێکە لە ئاسیای ناوین. پایتەختەکەی شاری تاشکەندە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ئەم وڵاتە ٢٧,٦٠٦,٠٠٧ کەس بووە.\nبەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئەرمەنستان ٢,٩٨٣,٩٩٠ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٤ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٣ ساڵە. ھەروەھا ٦٤ لە سەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین. ژمارەیەک لە دانیشتووانی ئەر ...\nئەفغانستان وڵاتێکە لە کیشوەری ئاسیا کە پایتەختەکەی شاری کابولە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم وڵاتە ٢٨٫٣٩٥٫٧١٦ کەس بووە.\nبەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی وڵاتی ئەندۆرا ٨٠٬١٥٣ کەس بووە کە بە یەکێک لە بچووکترین وڵاتانی جیھان لە قەڵەم دەدرێت. ٥٠ لەسەدی دانیشتووانی ئەم وڵاتە لە شارەکان دەژین.\nبورکینافاسۆ یان بە کورتی بورکینا ، وڵاتێکە لە کیشوەری ئەفریقا. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری ئۆئاگادۆگۆیە. لە ٥ی ئابی ساڵی ١٩٦٠ سەربەخۆیی وەرگرتووە لە فەڕەنسا.\nبەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی بووتان ٧٦٥٬٥٥٢ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠١ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٦٫٢ ساڵە. ھەروەھا ٣٨ لە سەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.


وه‌زیری كاره‌با بڕیارێک له به‌رژوه‌ندیی هه‌موو پارێزگا و قه‌زاكان ده‌دات\nWED, 28 JUL 2021 16:55 Erbil, GMT +3\nTHU, 20 FEB 2020 15:32 | KDP.info\nهه‌ولێر-KDP.info-گوته‌بێژی وه‌زاره‌تی كاره‌بای حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان گوتی، به بڕیاری وه‌زیری كاره‌بای حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌سه‌ڵات به هه‌موو پارێزگا و قه‌زاكان دراوه كه له داهاتی كاره‌با 8%ی بۆ شاره‌كانی خۆیان خه‌رج بكه‌ن.\nئومێد ئه‌حمه‌د، بۆ ماڵپه‌ڕی فه‌رمیی پارتی دیموكراتی كوردستان گوتی: "هه‌موو وه‌زاره‌تێك داهاته‌كه‌ی بۆ وه‌زاره‌تی دارایی ده‌گه‌ڕێته‌وه، به‌ڵام وه‌زیری كاره‌با ژماره حیسابێكی كردووەته‌وه، كه هه‌موو به‌ڕێوبه‌رە گشتییه‌كانی په‌یوه‌ندیدار، كه پاره‌ی كاره‌با كۆ ده‌كه‌نه‌وه، ده‌سه‌ڵاتی پێ داون كه له هه‌موو پارێزگا و قه‌زاكان ده‌توانن به 8%ی ئەو پاره‌یه پڕۆژه‌كانی خۆیان جێبه‌جێ بكه‌ن."\nئومێد ئه‌حمه‌د گوتیشی: "ئه‌و بڕیاره دراوه بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو پارێزگا و قه‌زاكان سوود له داهاتی كاره‌با وه‌ربگرن و هه‌ر كه‌موكووڕییه‌كیشیان هه‌بێت له ڕێگه‌ی ئه‌و پاره‌یەوە چاره‌سه‌ری بكه‌ن و ده‌سه‌ڵاتیش له مه‌ركه‌زیه‌وه بكرێته لامه‌ركه‌زی و بدرێته پارێزگا و قه‌زاكان."\nگوتیشی: "له‌مڕۆوه هه‌موو پارێزگا و قه‌زاكان ده‌توانن ئه‌و بڕیاره‌ی وه‌زیری كاره‌با جێبه‌جێ بكه‌ن و 8%ی داهاتی كاره‌با بۆخۆیان به‌كار بێنن."