رزگاربووانی فەلوجە باسی ستەمکاری داعش دەکەن\nدانیشتوانی شارێکی پارێزگای ئەنبار کە لە دەست "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) هەڵهاتوون، باسی ئەو نەهامەتیانە دەکەن کە بەسەریان هاتووە.\nعەلاء حەسەن / بەغدا\nهێزەکانی عێراق یارمەتی دانیشتوانی دەربازبووی فەلوجە دەدەن. [خاوەنی وێنە: فەرماندەیی هاوبەشی ئۆپەراسیۆنەکان]\nئیسماعیل حەمید حەسەن یەکێکە لە هەزاران دانیشتوی فەلوجە کە توانیویانە لە چنگی"دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) دەربازببن.\nئەم پیاوە خۆی و خێزانەکەی توانیویانە بگەنە کەمپێکی ئاوارەکان بەناوی دورگەی کەرمە لە باکوری فەلوجە، پاشئەوەی لە شارەکەیان هەڵهاتن. باسی بارۆدۆخی ناو فەلوجەی بۆ مەوتنی گێڕایەوە کە لە کانوونی دووەمی ساڵی 2014 وە لەژێردەستی داعشدایە.\nوتی: "لەماوەی چەند مانگی رابردوودا بەدەست برسێتیەوە دەمانناڵاند و داعش رێگای نەدەدا خواردن و دەرمانمان پێبگات."\nوتی ئەم گروپە لەناو شارەکەدا خواردنی وەك کارتێکی فشار بەکاردەهێنا و بە خێزانەکانی نەدەدا ئەگەر کوڕەکانیان نەناردایەتە ناو ریزەکانیانەوە.\nئیسماعیل حەسەن بە روخساری زەردهەڵگەڕاو و جلە شڕەکانیەوە وتی: "لەناو زیندانێکی گەورەدا بووین و هەرکەس هەوڵی دەربازبوونی بدایە، دەکوژرا."\nهەروەها وتی لە هەوڵدانیاندا بۆ رێگاگرتن لە دانیشتوانەکە لە هەڵهاتن، چەکدارانی داعش لەسەر هێڵەکانی بەرامبەر سوپای عێراقی بڵاوبوبوونەوە و " لەوە نەدەسڵەمینەوە هەر مەدەنییەک بکوژن کە هەوڵی دەربازبوون بدات لە فەلوجە".\nئەفسەرێکی حەشدی شەعبی، شێخ سەباح عەبدولحەمید، کە سەرپەرشتی کەمپەکە دەکات، وتی: "بارودۆخی خراپی تەندروستی و دەرونی ئاوارەکانی فەلوجە سەریسوڕماندین."\nعەبدولحەمید بە مەوتنی وت زۆربەیان، بە منداڵەکانیشەوە، توشی وشکهەڵاتن بوبوون و بەئاشکرا دیاربوو توشی کێشەی دەرونی بوبوون بە هۆی ئەوەی بەسەریان هاتووە.\nوتی: "بەسەڵتی هەڵهاتوون و ماڵ و ئۆتۆمبیلەکانیان بەجێهێشتووە."\nهەروەها وتی: "هەندێکیان تەنانەت بە پێی پەتی و جلی شڕەوە گەیشتوونەتە ئێرە. هەندێکیان تەنانەت دینارێکیش لە گیرفانیدا نەبوو، دیاربوو ئامادەبوون قوربانی بە هەر شتێك بدەن بۆ دەربازبوونیان لە دەستی ئەم رێکخراوە تێرۆریستیە."\nدانیشتوانی فەلوجە لەژێر فشاردان\nعەبدولحەمید وتی ئەو دانیشتوانەی فەلوجە کە رازینەبوون لەپاڵ داعشدا شەڕبکەن، بەردەوام لەلایەن ئەم گروپەوە هەراساندەکران.\nوتی لە سەرەتاییترین مافیشیان بێبەش کرابوون، لەوانە مافی خوارد و دەرمان.\nوتی هەندێك خێزان ناچارکراون بە خواردنی ئالیکی ئاژەڵ و هەندێکیش نەیانتوانیوە هەر هیچ خواردنێكیان دەستبکەوێت، لەکاتێکدا خێزانی چەکدارانی داعش ژیانێکی تاڕادەیەك رەفاهیەتیان دەبردەسەر.\nهەروەها وتی مامەڵەی ئەم گروپە لەگەڵ مەدەنیەکان پەیوەستە بە ئاستی وەفادارییانەوە بۆی.\nوتیشی کاتێك شەڕی ئازادکردنی فەلوجە دەستیپێکرد، داعش تەنها رێگای بە خێزانی چەکدارەکانی خۆی دا بە بەلەم لە روبارەکە بپەڕنەوە بەرەو عامریەی فەلوجە و یەکسەر رێگاکەیان داخست و دەستیانکرد بە کوشتنی هەر کەسێك هەوڵی دەربازبوون بدات.\nقایمقامی فەلوجە، عیسا ئەلعیساوی، بە مەوتنی وت کە رۆژی 10 حوزەیران چەکدارانی داعش تەقەیان لە گروپێك مەدەنی کرد کە دەیانویست لە شارەکە هەڵبێن و حەوت کەسیان لێ کوشتن و 16-شیان بریندار کرد.\nعیساوی وتی لاشەی قوربانیەکان، کە لەسەر دووڕیانی سەلام کوژران، لە ناوچەی موحەڕەمەدا مانەوە، لەکاتێکدا ژمارەیەك لە بریندارەکان توانییان خۆیان بگەیەننە هێزە عێراقیەکان و ئەوانیش گەیاندنیانە نەخۆشخانەیەکی سەربازی بۆ چارەسەر.\nمەدەنیەکان وەك قەڵغانی مرۆیی بەکاردەهێنرێن\nلە راگەیەندراوێکدا رۆژی 27 ئایار، وتەبێژی کۆمیسیاری باڵای پەنابەرانی سەربە نەتەوە یەکگرتووەکان، مێلیسا فلێمینگ، وتی "چەندان راپۆرتی کاریگەر ئەوە پیشاندەدەن کە ژمارەی کوشتنی ئەو پیاو و کوڕە باڵغانە لە بەرزبوونەوەدایە کە رازینابن لەپاڵ داعشدا شەڕبکەن".\nئەم خانمە وتی: "راپۆرتی تر دەڵێن ژمارەیەك لەو خەڵکەی هەوڵی بەجێهێشتنی [فەلوجە] یان داوە کوژراون یان بە قامچی لێیاندراوە."\nئەو مەدەنیانەی هەوڵی دەربازبوونیان لە شارەکە داوە، دەڵێن کە دەبوو بۆ چەندان کاتژمێر بەپێ بەشەو بڕۆن و بەناو کێڵگەکاندا تێپەڕن و خۆیان لەناو بۆری ئاودێریدا بشارنەوە.\nئەندامێکی کۆمیسیاری باڵای سەربەخۆی مافەکانی مرۆڤ لە عێراق، فازیڵ ئەلغەراوی، وتی مەزەنەدەکرێت 15,000 مەدەنی توانیبێتیان لە فەلوجە دەربازبن.\nغەراوی بە مەوتنی وت زۆربەیان خەڵکی ناوچەکانی ئەلسەجر و کەرمەن، لەکاتێکدا نزیکەی 50,000 کەس لە شارەکەدا گیریانخواردووە.\nوتی: "زۆربەی ئاوارەکانی شارەکە لە بارودۆخێکی خراپی تەندروستی و دەرونیدان بەهۆی کردەوە دڕندانەکانی داعشەوە لەدژیان، پێشئەوەی لە شارەکە هەڵبێن."\nوتیشی داعش مەدەنیەکان وەک قەڵغانی مرۆیی بەکاردەهێنێت، بەتایبەتی لە گەڕەکەکانی جۆلان و موعەلیمین.\nهەروەها وتی سوپای عێراقی هەوڵیداوە لەم ناوچانە خۆی لە شەڕ لەگەڵ داعش لابدات لەترسی ژیانی دانیشتوانە مەدەنیەکەیان و ناچاربووە لە گەڕەکی ئەلشوهەداوە بچێتەناو شارەکەوە، سەرباری سەختیەکانیش لەم قۆڵەوە.\nئاماژەشی بەوە دا کە ئێستا ژیان لەناو فەلوجەدا بەتەواوی راوەستاوە.\nوتی نە کارەبا هەیە و نە ئاوی خواردنەوە، داعشیش خزمەتگوزاریی ئینتەرنێتی راگرتووە و بەکارهێنانی تەلەفۆنی مۆبایلی قەدەغەکردووە.\nوتی جگە لەمانەش، داعش بەمدواییانە منداڵانی لە شارەکەدا بە سەربازگرتووە و ناردوونی تا شەڕی بۆ بکەن.\nسه‌ركه‌وتن بۆ سوپای عێراق و ئاشتی و ئارامیش بۆ خه‌ڵكی عێراق، ئینشه‌ڵا.\nبەرپرسانی عێراقی: داعش ئەو مەدەنیانە دەکوژێت کە لە فەلوجە هەڵدێن\nسەرەڕای هەڕەشەی تەقەلێکردنیان لەلایەن "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) ەوە، هەزران مەدەنی هەوڵدەدەن لە فەلوجە دەربازبن.\nخێڵەکان و پۆلیس ئاسایشی فەلوجە دەگرنەدەست\nدوای بەزین و کشانەوەی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش)دا ژیانی ئاسایی هێدی هێدی دەگەڕێتەوە بۆ ئەم شارە گرنگەی ئەنبار.\nپارێزگای ئەنبار کۆمەکی خێزانە ئاوارەکانی فەلوجە دەکات\nئەم پارێزگایەی رۆژئاوای عێراق هەڵمەتێکی کۆمەکبەخشینی دەستپێکردووە بۆ دابینکردنی خواردن و خزمەتگوزاریی تەندروستی بۆ هەزاران خێزانی هەڵهاتوو لە فەلوجە.


:: PM:03:46:30/06/2020 \nئه‌كته‌ر و مه‌یكه‌پ_ ئاڕتێست ئازیتا قوباد /21 ساڵ/ كه خه‌ڵكی باشووری كوردستانه و له شاری كه‌ره‌جی ئێران له دایك بووه و ماوه‌ی حه‌وت ساڵ له‌وێ ژیاوه، له دیمانه‌یه‌كی بۆ "وشه" باس له ئه‌زموونی خۆی له بواری نواندن و ڕێكلام ده‌كات و پێی وایه كه‌سێك ئه‌گه‌ر بیه‌وێت، ده‌توانێ ببێت به ئه‌كته‌ری ڕێكلام.\n- ده‌ستپێكی كاره‌كانت وه‌ك ئه‌كته‌ر بۆ كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه؟\nماوه‌ی سێ ساڵه له بواری ڕێكلام وه‌ك ئه‌كته‌ر كار ده‌كه‌م و سه‌ره‌تاش وه‌ك كۆمبارس له ڕێكلام ده‌ستم پێ كرد، پاشان به‌شداری چه‌ندان ڕێكلامم كردووه.\n- پێش ئه‌وه‌ی له بواری ڕێكلام ده‌ربكه‌ویت، هیچ شاره‌زاییه‌كت له بواره‌كه‌دا هه‌بووه؟\nنه‌خێر، به‌ڵام هه‌ر له منداڵییه‌وه حه‌زم له بواری ڕێكلام و پیشه‌ی میدیایی هه‌بووه، ته‌نانه‌ت له چالاكی قوتابخانه‌كانیش چه‌ندان جار وه‌ك پێشكه‌شكار ده‌ركه‌وتووم. به‌داخه‌وه به‌شی ڕاگه‌یاندن نه‌بووه چاره‌نووسم، ئێسته قوتابی قۆناغی چواره‌مم له به‌شی زمانی فارسی له زانكۆی سلێمانی.\nحەز ناکەم لە فیلمی رۆمانسی دا دەور ببینم\n- بۆ چ مه‌به‌ستێك نواندن ده‌كه‌یت؟\nهه‌ڵبژاردنی ئه‌م بواره پێش هه‌موو شتێك حه‌زه، واته مه‌رج نییه هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی كاری ڕێكلام ده‌كه‌ن، مه‌به‌ستیان كۆكردنه‌وه‌ی پاره بێت، خۆم به‌شداری چه‌ند ڕێكلامێكم كردووه بێ به‌رانبه‌ر، ته‌نیا له‌به‌رئه‌وه‌ی حه‌زم له كاره‌كه بووه.\n- جیاوازی و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌كته‌ر له بواری ڕێكلام و فیلم و درامادا چییه؟\nئه‌كته‌ری ڕێكلام هیچ تایبه‌تمه‌ندییه‌كی بۆ دیاری نه‌كراوه، هه‌ڵبژاردنی هه‌ر كه‌سایه‌تییه‌ك بۆ ئه‌م بواره، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی ڕێكلام به‌رهه‌م ده‌هێنن، یان ئه‌وانه‌ی كه خاوه‌نی برانده‌كه‌ن، جاری وا هه‌یه ئه‌و كه‌سایه‌تییانه هه‌ڵده‌بژێرن كه دیار و به‌ناوبانگن، جاری واش هه‌یه ئه‌و كه‌سایه‌تییانه به‌شدارییان پێ ده‌كرێ كه تازه‌ن و ده‌یانه‌وێ له‌م بواره ده‌ربكه‌ون، به‌ڵام ئه‌و كه‌سایه‌تییانه‌ی له فیلم و دراما وه‌ك ئه‌كته‌ر به‌شدارییان پێ ده‌كرێ، ده‌بێ چه‌ند تایبه‌تمه‌ندییه‌كی كاری نواندنیان تێدا هه‌بێ. له هه‌مان كاتدا پێویسته كاتی زۆریان هه‌بێ بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداریی پڕۆژه‌كه بكه‌ن، چونكه فیلم و دراما پێویستی به‌چه‌ند مانگێك یان زیاتر هه‌یه تا ته‌نیا كاری وێنه‌گرتنه‌كه ته‌واو بكه‌ن، به‌ڵام له ڕێكلامدا له‌وانه‌یه كه‌متر له هه‌فته‌یه‌ك هه‌موو كاره‌كانی وێنه‌گرتن ته‌واو بكه‌یت.\n- به‌شداری نواندنت له فیلم و درامادا كردووه؟\nبه‌شداری فیلم و درامام نه‌كردووه و ناشیكه‌م، چونكه به‌هۆی خوێندنه‌كه‌م ئه‌و كاته‌م له به‌رده‌ستدا نییه به‌شداری له پڕۆژه‌یه‌كی وا بكه‌م، دوای ته‌واوكردنی خوێندنه‌كه‌شم نازانم چ بڕیارێك ده‌ده‌م، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌شداری هه‌ر فیلمێكیش بكه‌م، حه‌ز ده‌كه‌م ئه‌كشنی تێدابێت.\n- ئه‌گه‌ر به‌شداری فیلمێكت كرد، دیمه‌نی ڕۆمانسی تێدا بێت به‌شداری ده‌كه‌یت؟\nنه‌خێر، به‌شداری ئه‌و جۆره فیلمانه ناكه‌م و حه‌زم لێی نییه.\n- بۆچی زۆر له كچ و ژنان ڕوویان له ڕێكلام كردووه؟\nله‌به‌رئه‌وه‌ی به ئاسانی ده‌توانن بێنه بواره‌كه‌وه، بێ ئه‌وه‌ی بواره‌كه داوای هیچ تایبه‌تمه‌ندییه‌ك له كه‌سایه‌تییه‌كان بكات، به‌ڵام زۆر له‌و ژنانه‌ی كاری ڕێكلام ده‌كه‌ن، له‌وانه‌یه بێ ئاگاداری خێزانه‌كانیان ئه‌و كارانه ب‌كه‌ن، ئه‌ویش له‌به‌رئه‌وه‌ی خێزانه‌كانیان ڕێگرن له‌به‌رده‌میان. هه‌روه‌ها پێویسته له‌سه‌ر هه‌موو ئه‌وانه‌ی له بواری ڕێكلام كار ده‌كه‌ن، سنوورێك بۆ كاره‌كانیان دابنێن، به تایبه‌تی ژنان، چونكه به پێشاندانی دیمه‌نێكی نه‌شیاو یان قبووڵنه‌كراو له كۆمه‌ڵگه‌دا، له‌وانه‌یه بكه‌ونه بارودۆخێكی قورس و جارێكی تر نه‌توانن كار بكه‌نه‌وه.\n- به‌رهه‌مهێنانی ڕێكلام له كوردستان له چ ئاستێكدا ده‌بینی؟\nله ئاستێكی زۆر باشدایه، چونكه ئێسته له كوردستاندا چه‌ندان كۆمپانیای باش كاری به‌رهه‌مهێنانی ڕێكلام ده‌كه‌ن و هاوشێوه‌ی وڵاتانی پێشكه‌وتوو گرنگی به لایه‌نی كوالێتی و جوانی له به‌رهه‌مهێنان و پرۆفیشناڵی ڕێكلامه‌كه ده‌ده‌ن.\n- جگه له كاری ڕێكلام ڕۆژانه به چ كارێكی تره‌وه سه‌رقاڵیت؟\nئێسته له كۆمپانیایه‌كی به‌رهه‌مهێنانی ڕێكلام كاری مه‌یكه‌پ ده‌كه‌م. هه‌روه‌ها له سه‌نته‌رێك كاری نینۆك ده‌كه‌م و پێشتریش چه‌ندان كاری ترم كردووه و ده‌ستم بۆ هه‌موو پیشه‌یه‌ك بردووه بێ ئه‌وه‌ی لێی بترسم، ته‌نانه‌ت له ڕۆژێكدا سێ ئیشم كردووه.


ناسینه‌وه‌ی ڕووخسار چییه؟\n27/3/2019 09:54 AM\nناسینه‌وه‌ی ڕووخسار شێوازێكی پشتڕاستكردنه‌وه‌ی بایۆمێتریكه كه كه‌ڵك له پێوانی جه‌سته وه‌رده‌گرێت بۆ ئه‌وه‌ی ناسنامه‌ی كه‌سێك پشتڕاست بكاته‌وه.\nناسینه‌وه‌ی ڕووخسار له‌ژێر كۆمه‌ڵه‌ی بایۆمه‌ترییه‌كانه كه ده‌توانن له‌ڕێگه‌ی پێوانی شێوه‌و پێكهاته‌ی ڕووخساره‌وه كه‌سێكی دیاریكراو ده‌ستنیشان بكه‌ن.\nسیستمه جیاجیاكان ته‌كنیكی جیاواز به‌كارده‌هێنن به‌ڵام له‌بنه‌ڕه‌تدا هه‌مان ئه‌و بنه‌مایانه له‌م سیستمانه‌دا په‌یڕه‌و ده‌كرێت كه له سیستمه بایۆمه‌ترییه‌كانی دیكه وه‌ك ناسینه‌وه‌ی په‌نجه‌مۆر یان ده‌نگدا په‌یڕه‌و ده‌كرێت.\nئه‌م سیستمانه چۆن كارده‌كه‌ن؟ سیستمه‌كانی ناسینه‌وه‌ی ڕووخسار وێنه‌یه‌كی دوو ڕه‌هه‌ندی یان سێ ڕه‌هه‌ندی ڕووخسار ده‌گرن و زانیارییه سه‌ره‌كییه‌كانی به كۆمه‌ڵێك وێنه‌ی پاشه‌كه‌وتكراو له‌ناو بنكه‌دراوه‌یه‌كدا به‌راورد ده‌كه‌ن.\nیه‌كه‌مجار سیستمی ناسینه‌وه‌ی ڕووخسار له ساڵانی ١٩٦٠دا به یارمه‌تیی وێنه دوو ڕه‌هه‌ندییه‌كان په‌ره‌ی پێدرا كه پڕۆژه‌یه‌كی توێژینه‌وه‌ی ئاژانسێكی هه‌واڵگری بوو.\nته‌نانه‌ت ئێستاش زۆربه‌ی سیستمه‌كانی ناسینه‌وه‌ی ڕووخسار كه‌ڵك له وێنه‌ی دوو ڕه‌هه‌ندی وه‌رده‌گرن چونكه زۆربه‌ی كامێراكان توانایی گرتنی وێنه‌ی سێ ڕه‌هه‌ندییان وه‌ك درێژی لوت یان قوڵایی شوێنی چاو و هه‌روه‌ها بنكه‌دراوه سه‌رچاوه‌كانیش زۆربه‌یان هێشتا وێنه‌ی دوو ڕه‌هه‌ندی به‌كارده‌هێنن.\nله سیستمه دوو ڕه‌هه‌ندییه‌كاندا له‌ڕێگه‌ی لوت، ده‌موچاوه‌كان ڕووخسار ده‌ناسرێته‌وه‌و شێوه‌و قه‌باره‌ی ئه‌و ئه‌ندامانه‌و دووری ئه‌ندامه‌كان له‌یه‌كتری وه‌ك تایبه‌تمه‌ندییه‌كان بۆ ناسینه‌وه‌ی ڕووخسار كه‌ڵكیان لێوه‌رده‌گیرێت.


کوردیپێدیا - 01-09-2014\n📅 01-09-2014 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nخۆپیشاندان لە هەندێک لە شار و شارۆچکەکان\n- شارەدێی سڵیمان بەگ لەلایەن پێشمەرگەوە کۆنتڕۆڵکرایەوە.\n- خۆپیشاندان لە هەندێک لە شار و شارۆچکەکانی باشووری کوردستان لە دژی گرانبوونی نرخی بەنزین.\n- رێگای کەرکوک - بەغدا لەلایەن هێزەکانی پێشمەرگە و سوپای عیراق بەتەواوەتی کۆنترۆڵ کرایەوە،\n- لە ناوچەی دەربەندیخانی سەر بە پارێزگای سلێمانی فڕۆکەیەکی بێ فڕۆکەوان کەوتە خوارەوە.\n- بۆ یەکەمجار له مێژووی رۆژنامەگەری ئێرانیدا رۆژنامەی بەناوبانگی شەرق پاشکۆیەکی تایبەت به سەرکردەیەکی کورد بڵاودەکاتەوه که تایبەت دەبێت به مام جەلال.\n1. 👁 رێژەی هەژاریی لە عیراق بۆ ئەم ئاستە بەرزبۆتەوە\n2. 👁 هەرێم رۆژانە بایی ئەم بڕە پارەیە بەنزین بەرهەم دەهێنێت\n3. 👁 یونامی: مانگی ئاب زیاتر لە 1420 کەس لە عێراق کوژراون\n1. 👁 زانا دڵشاد ئیسماعیل\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 1 2014 11:03AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 2 2014 12:07PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 41 KB Sep 1 2014 11:03AM هاوڕێ باخەوان


بورهان بەرزنجی: لە كوردستان چیڕۆك و رۆمانمان نەگەشتۆتە ئاستی خواست | دەزگاى زارى کرمانجى\nبورهان بەرزنجی: لە كوردستان چیڕۆك و رۆمانمان نەگەشتۆتە ئاستی خواست\nمحەمەد ئامۆكەیی- زاری كرمانجی: پیاوێك تالە موە رەشەكانی سەری لە نێو دونیای ئەدەب سپیكردووە، ئەو دەمێكە بەشێكی كاتی خۆی تەرخانكردووە بۆ نوسین و خوێندنەوەی بابەتە ئەدەبیەكان، بورهان بەرزنجی نێوێكی دیاری و خاوەن نوسینی زۆر ئەو لە شاری دوزخورماتوو كە دەكەوێتە خوارووی شاری كەركوك، بە نزیكەی (75) كم لە ساڵی (1960) لە گەڕەكی مستەفا ئاغا، لە دایكبووە قۆناغی خوێندنی لە قوتابخانەی (النڤامیە) ی سەرەتایی دەستیپێكردووە دواتر دواناوەندی لە( پانویە گوز للبنین) تەواوكردووە، دواتر لە زانكۆی موسڵ، لەكۆلیژی كشتوكاڵ، تەواو دەكات بوڕهان، لەم هەڤپەیڤینەدا باس لە دونیای شیعر و ئەدەب دەكات. بورهان بەرزنجی، كە زیاتر سەرقاڵە بەخوێندنەوە و نوسینی شیعر، باس لە ئیلهامی شیعر دەكات و دەڵێت: شیعر ئیلهامە كە هات دێت ئەو ئیلهامەش نەدراوە بەهەموو كەس، ئەوانەی وا شیعر دەنووسن بەمەعریفەی خوێندن بەرهەمەكانیان بێ ڕوحن، جوانێكی خوێن ساردن، نمونە شاعیر هەبووە مەلای مزگەوت و تەكیەبووە كاتی نوێژ دابەستندا شیعری بۆ هاتووە بەجەماعەتی نوێژكەرانی گووتووە كەمێك ڕاوەستن یەكسەر شیعرەكەی یان ئەو ئیلهامەی بۆهاتووە نوسیوێتی ئینجا یا دواتر نوێژەكەیا بەر نوێژەكەی دابەستووە.\nبەرزنجی دەربارەی ئەو شاعیر و بەرهرەماندانەی لە دوای ساڵانی دووهەزارەوە، دەستیان بەنووسین كردووە، ئاماژەی بەوەكرد: وەك سەرەتا گووتم شیعر ئیلهامە ئەم ئیلهامەش بەهەمووكەس نادرێ بۆیە ئومێد دەكرێ شاعیرێك یا دوو یا سێ شاعیر، بێنەكایەوە و گۆڕانكاری جوان و زمانی نوێ لەشیعر و رێباز و فۆڕمی شیعردابكەن، لە هەموو سەردەمێكدا بەلێشاو هەن، خۆیان ئەكەنە ناو پێستی شیعرو شاعیرنین و ناشبن بە شاعیر.\nبورهان بەرزنجی، دەربارەی جیاكردنەوەی ئەدەبی ژنانەو ئەدەبی پیاوانە كە زۆر قسەی لەسەر دەكرێت باسی لەوەكرد: ئەدەب هەر ئەدەبە ژنان بینووسن یان پیاوان، بەڵام شێوازی بیركردنەوە شێوازی بۆچوون شێوازی هەڵبژاردنی بابەت جیاوازە ژنان وردبینن، خوای گەورە ژنی بە شێوازێكی تایبەت و بیركردنەوەی جیاوازی پێ بەخشیوە دایكبوونی پێ بەخشیوە بۆیە هەستیارترە، ژنێك ئیلهامی شیعری پێ بەخشرابێت لە پیاوان باشتردەنووسن لە بواری هەستیاری وەك خۆشەویستی و نەوەو كۆرپەكانی نیشتمانیش كە دایك و باوكی هەمووانە ژن و پیاو هەنگاوی باشیان هەبووە، بەڵام گەر بمانەوێت شاعیری راستەقینە بێتە كایەوە دەبێ بوار بڕەخسێ بۆ شاعیرە راستەقینەكان.\nئەو شاعیرە دەشڵێت: نووسینەكانم زۆربەیان خەمی گشتین و من یەكێكم لەم كۆمەڵگەیە، خەمی تاكێك خەمی كۆمەڵگەیە، بۆ نموونە خەمی تاكێك لە كۆڵان و گەڕەكە لەوانە لەهەمان خەمی تاكێكی تر بچێ یا بشوبهێت، لە كۆڵان و شارێكی تر كورد میللەتێكی عاشق و جوان بینە، دەیان و سەدان چیرۆكی عیشقی گەورە هاتۆتە كایەی ئەم میللەتەوە، عیشقی نێوان یا خۆشەویستی نێوان كوڕ و كچێ لە هەموو كۆڵان و گەڕەك و شار و دێكانمانە هەیە، ئاشكرابێ یان نهێنی، ڕەهەندی و كۆچ و دووربوون لە خۆشەویستان لەهەموو دێ و شارانماندا هەیە، كۆچ ڕەوی هەبووە و لەیەكتر جودای كردووین، ئەم هەموو خۆشەویستیەو دووربوون و یاد و گریانەیان و خەمی بەیەك نەگەیشتنەیان، لە شیعرەكانی بورهان بەرزنجیدا، بەرچاو دەكەوێت، من بۆ تاك و كۆمەڵی مرۆڤایەتی دەنووسم.\nبەرزنجی لەسەر ئەو ئافرەتانەی كێشەی كپتیان هەیە زیاتر گووتی: دڵنیام لەوەی كە شاعیری ڕاستەقینە، شاعیری ئیلهامدار، نموونەیەكی جیاوازن لەناو كۆمەڵگە، ئەوان وەكو مرۆڤی ئاسایین لەروی بونیاتەوە، بەڵام جیاوازن لە ڕووی خەیاڵ و بیركردنەوە، لە ڕووی تەماشاكردنەوە ئەوانەش كەمن، ئەوانەشی ئەمێننەوە تا ئەبەد، شاعیران برسیبن یان تێر هەر شاعیرن، شاعیران گەیشبن بەئاوات یان نا هەرشاعیرن، بە ژن هێنانێ شاعیر ناتوێتەوە ئەوانە شاعیرنین كە بەخوێندنەوەی چەن قەسیدەیە دەڕۆن، بەیتێ یا دووان دەڕازێننەوە، هیچ كات عاشق بوونی شۆخێك ناتكا بە شاعیر گەر خۆت تۆوی شاعیریت لە خوداوە پێ نەبەخشرابێت لەهەموو زەمەنێكا بەلێشاو خەڵك بوون خۆیان هەڵقورتاندوەتە سەر شیعرو دواتر تواونەتەوە ئەوەش كاریگەری ناكاتە سەر شیعری كوردی و سەنگی شیعری كوردی.\nلە دوا پەیڤەكانی دا ئەو شاعیرە، دەڵێت" شیعری كوردی ئاستی بەرزە هەنێ لە شاعیرانمان زمان و ڕێچكەی تایبەت بەخۆیانیان دروستكردووە، جوانی ئەوان دیارە لە نێو ئەدەبی دونیا، بەڵام داخم ڕاگەیاندنی كوردی و وەزارەتی رۆشنبیری، تا ئێستا پێدا هەڵگۆتن و خزم خزمێنەیان پێوە دیارە، خوازیارم بتوانن هەناردەی شیعری كوردی بۆدەرەوەی كوردستان بكرێت، چیڕۆك و رۆمانمان جارێ نەگەیشتۆتە ئاستی خواست، بەڵام هەنگاوی باشیش هەیە من چێژ لە شیعر دەبینم و وەردەگرم ڕۆمان، چیرۆك، شیعر گەر بەجوانی خەیاڵ و ئیستاتیكاو فەنتازیای بەرز بنوسرێت و پۆشاكی ڕیالیزمی لەبەردابێت بۆ جوان نابێت نازانم .\nهەڕەشەكانی ئێران بۆ سەر حزبە كوردییەكانی رۆژهەڵات چی لێدەكەوێتەوە\nئاری هەرسین: خراپی پەیوەندییەكانی پارتی و یەكێتی دەبێتە هۆی نەمانی قەوارەی هەرێمی كوردستان


له گوندێكی كوردستان دانیشتووانه‌كه‌ی به كۆمه‌ڵ، قوربانی ده‌كه‌ن\n12/8/2019 - 19:19\nگۆشتێكی یه‌كجار زۆر كۆده‌كه‌نه‌وه\nوه‌كو نه‌ریتێكی ساڵانه، له گوندی زوركانی قه‌زای پشده‌ر، دانیشتووانه‌كه‌ی به كۆمه‌ڵ له جه‌ژنی قورباندا، قوربانی ده‌كه‌ن، به‌مه‌ش بڕه گۆشتێكی یه‌كجار زۆر كۆده‌كه‌نه‌وه و دواتر به‌سه‌ر ته‌واوی دانیشتووانی گونده‌كه دابه‌شی ده‌كه‌ن.\nجیاواز لە شارو شاۆچكەكانی هەرێمی كوردستان وەك نەریتێك و لە جەژنی قورباندا له گوندی زوركانی قه‌زای پشده‌ر بەڕێژەیەكی بەرچاو ئاژەڵ دەكرێتە قوربانی، لەو چوارچێوەیەشدا هاووڵاتیان، دوای سەر بڕینی ئاژەڵەكان ، گۆشتەكەی كۆدەكەنەوە و دواتر بە یەكسانی بەسەر دانیشتوانی گوندەكان دابەشی دەكەن و ئەگەر گۆشتی قوربانییەكانیش زیادی كرد ئەوا ڕەوانەی گوندەكانی دیكه‌ی ده‌وروبه‌ری ده‌كرێت.\nخه‌ڵكی گونده‌كه رایانگه‌یاند، ژماره‌ی دانیشتووانی گونده‌كه 356 خێزانن و له دوو هه‌زار كه‌س پێكدێت.\nبۆ ئه‌مساڵیش، بڕی چوار هه‌زارو 200 كیلۆ گۆشتی سووری ئاژه‌ڵی قوربانیی كۆكراوه‌ته‌وه، به‌و پێیه‌ش گۆشتی قوربانی بە یەکسانی و بەپێی ژمارەی ئەندامانی خێزان دابەش دەکرێت، هەندێ خێزان كه لە 11 ئه‌ندام پێکهاتوون، زیاتر لە 20 کیلۆگرام گۆشتی قوربانیان به‌رده‌كه‌وێت.


له‌لایه‌ن: - محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2022-06-20-15:43:00 - کۆدی بابەت: 9097\nسادق زیباکەلام موفرەد (بە فارسی: صادق زیباکلام مفرد، بە ئینگلیزی: Sadegh Zibakalam Mofrad) پرۆفیسۆری زانستی سیاسی و نووسەری ئێرانییە و یەکێکە لە شارەزایانی ئێرانی خاوەن مەیلی ڕیفۆرمخواز و نیولیبراڵ. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە زانستی سیاسی لە زانکۆی برادفۆرد. مامۆستا بووە لە لقی زانست و توێژینەوەی زانکۆی ئازادی تاران؛ مامۆستای فاکەڵتی یاسا و زانستە سیاسییەکانی زانکۆی تارانە.\nساڵی ٢٠٢٢ لە چاوپێکەوتنێکی لە هەرێمی کوردستان، لە مەراسیمی ناساندنی كتێبی شۆڕشی بارزانییەكاندا وتی: من كە لە پەنجەرەی هوتێلەكەمە سەیردەكەم تەنها باڵەخانە دەبینم، ئاخۆ ئەمە بوو دەستكەوتەكەتان؟ دەمانویست بگەین بە بیناسازی و پەرەپێدانی ئابووری، ڕێگای ئاسن بێنین، پترۆكیما بێنین، نەوت بێنین و گاز بێنین، بەڵێ خەباتی ١٥٠ ساڵەی نەتەوەی كورد بۆ ئەوەبوو؟ ئێمە لە كۆماری ئیسلامی مۆدێلێكی زۆر باش نەبووین و نەبووین بە سەرمەشقێك كە چاو لە ئێمە بکەن، ئێمە نەمانتوانی جیلی نوێ بكەین بە هاوڕێی خۆمان و وێڵمان كردن، ئێوە لە ئەزموونی ئێمە وانە وەربگرن، لە پەروەردەدا غافڵ مەبن و هەرچەند دەتوانن سەرمایەگوزاری بكەن، دڵنیابن دەستكەوتەكانی زۆر لە سەرمایەگوزاری لە بوارەكانی تردا دەبێت.\nبەهۆی ئەم قسانەوە کە لە بەرانبەر هەریەک لە سەرۆکی حکوومەت و سەرۆکی هەرێمی کوردستان و سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان کردی، زیبا کەلام ناوبانگێکی لەنێو جەماوەری ناڕازی کوردیدا پەیدا کرد، کە قسەکانی جیاوازتربوون لەوانەی پێشوو لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و وێبگە کوردییەکاندا بڵاو کرابوونەوە.\nسادق زیباکەلام لە ساڵی ١٩٤٨ لە کۆڵانی ناسراو بە دعانویس‌ها، لە گەڕەکی بازاڕی ئابمەنگوول لە تاران لە باشووری شەقامی ڕی لەدایکبووە. باوکی بازرگان بووە و لە شەقامی قەزوین لە تاران خاوەنی دوکانێک بووە، بەڵام لە سیاسەتیشدا تێوەگلاوە و لایەنگری محەمەد موسەدیق بووە، بەڵام لە ڕووی ڕێکخراوەییەوە لە حیزبی کرێکارانی موزەفەر بەقاعی چالاک بووە.\nسادق زیباکەلام پێنج ساڵی یەکەمی قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی غەزالی بنەڕەتی لە شەقامی سینا و پێنج ساڵی کۆتاییش لە قوتابخانەی دکتۆر قاسم زادەی بنەڕەتی لە شەقامی غەفاری بەسەر دەبات. لەگەڵ گواستنەوەی خێزانەکە بۆ خانوویەکی گەورە لە نیاوەران، زیباکەلام لە قوتابخانەی ئامادەیی رەهنما لە شەقامی مونیرییە ناوی تۆمار دەکات. دوای تەواوکردنی قۆناغی ئامادەیی لە ساڵی ١٩٦٦، باوکی دژی خوێندنی بووە لە ئێران و دەینێرێت بۆ نەمسا تا لە ململانێ سیاسییەکانی زانکۆی تاران دووری بخاتەوە. لە نەمسا کەوتۆتە ژێر کاریگەری بیرۆکەی مارکسی و خوێندنی لە نەمسا تەواو کردووە و لەسەر ئامۆژگاری باوکی لە حوزەیرانی ١٩٦٧ چووەتە ئینگلتەرا. دوای خولێکی دوو ساڵەی کۆلێج، بۆ خوێندنی ئەندازیاری کیمیایی، ڕووی لە پۆلیتەکنیکی هادەرسفیڵد لە باکووری بەریتانیا کردووە. دوای تەواوکردنی بڕوانامەی بەکالۆریۆس، لە زانکۆی برادفۆرد بڕوانامەی ماستەر و دواتر دکتۆرای لە ئەندازیاری کیمیا وەرگرت. دواتر دەگەڕێتەوە بۆ ئێران.\nدوای شۆڕشی ١٩٧٩ بۆ درێژەدان بە خوێندن گەڕایەوە ئینگلتەرا، بەڵام لە جیاتی درێژەدان بە خوێندن لە بواری ئەندازیاریی کیمیا ڕوو لە زانستە مرۆییەکان دەکات. خاوەنی بڕوانامەی ماستەر و دکتۆرایە لە خوێندنگەی ئاشتیی زانکۆی برادفۆرد. بابەتی تێزی دکتۆراکەی بریتی بوو لە شۆڕشی ئیسلامیی ئێران و فەلسەفەی سیاسەتی ڕۆژاوا. زیباکەلام لە ساڵی ١٩٩٠ گەڕاوەتەوە ئێران و دوای دوو ساڵ چووەتە بەشی زانستی سیاسیی فاکەڵتی یاسا و زانستە سیاسییەکانی زانکۆی تاران.\nپێش شۆڕش چەند جارێک لەلایەن دەزگای ئاسایشی ساواکەوە دەستگیر کراوە و دوای دوو ساڵ و مانگێک ئازاد دەکرێت، دەستگیرکردنەکە بەهۆی ڕاپۆرتبەخشینی بە ڕێکخراوی موجاهدینی خەلقەوە بووە.\nدوای شۆڕش چەند جارێک بەهۆی ڕەخنەگرتن و بەدواداچوونی دەربارەی کێشەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران و گەندەڵی و سیاسەتە هەڵەکانەوە، سزا دراوە و چەند جارێکیش تۆمەتی بۆ هەڵبەستراوە. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤دا، سادق زیباکەلام سزای ساڵ و نیوێک زیندانی بەسەردا سەپێندرا و بەهۆی پێدانی سزای پێنج ملیۆن تمەنەوە زیندانییەکەی بەسەر نەبرد.\nلە دانوستانەکانی کوردستاندا\nئیبراهیم یەزدی لە نیسانی ١٩٧٩ بانگهێشتی زیباکەلام دەکات بۆ کارکردن لەگەڵ نووسینگەی جێگری سەروەزیران بۆ کاروباری شۆڕش، بەم شێوەیە چاوی بە مستەفا چەمران جێگری سەروەزیران بۆ کاروباری شۆڕشگێڕی کەوت و بەناوی حکوومەتی کاتییەوە لەگەڵیان کاردەکات بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی کورد. هەرچەندە دەڵێت کە هەمیشە لەگەڵ هەندێک لە بۆچوونەکانی چەمران سەبارەت بە داماڵینی چەک و ململانێی چەکداری لە مامەڵەکردن لەگەڵ گرووپە ئۆپۆزسیۆنەکانی کوردستاندا ناکۆک بووە، بەڵام بۆچوونەکانی بە پرەنسیپ زانیووە.\nزیباکەلام هۆکاری شکستی دانوستانەکانی لەگەڵ کورد بە جۆرێک ڕوون دەکاتەوە کە لە یەکێک لە دانیشتنەکانی دانوستاندا دەڕفێندرێت و دوای چەند کاتژمێرێک ئازاد دەکرێت. ئەو دەڵێت: "ئەم ڕووداوە وایکرد خەڵخاڵی و حەسەنی و زۆر کەسی تر، لەوانە عیزەتوڵڵا سەحابی و هاشم سەباغیان گومانم لێ بکەن و بەڕاشکاوی و ناڕاستەوخۆ بڵێن زیباکەلام لە بەرژەوەندی دیموکراتەکان کاردەکات". ئەو تێڕوانینە دروست کرا کە زیباکەلام سیخوڕی دیموکراتەکانە و بەم شێوەیە دانوستانەکان لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان ڕاگیرا.\nئاڵای ئەمریکا و ئیسرائیل\nسادق زیباکەلام ساڵی ٢٠١٦ بۆ پێشکەشکردنی کۆنفرانس و دیبەتێک دەڕواتە زانکۆی ئازادی ئیسلامی لقی مەشهەد، لەکاتی چوونە ژوورەوە کاتێک ئاڵای ئیسرائیل و ئەمریکا لەسەر زەویی چوونە ژوورەوەی زانکۆکە هەڵکەندرابوو. زیباکالام بەلای هەردوو ئاڵادا تێپەڕی و بەسەریاندا نەڕۆشت، کە ئەوە دیاردەیەکی دژەڕۆژاوایی کۆماری ئیسلامییە لەدوای شۆڕش. لەسەر ئەم پرسە وتی: ئاڵای هەر وڵاتێک شوناس و هێمای نەتەوەی ئەو وڵاتەیە. لەپێ کردن و سووتاندنی ئاڵای وڵاتێک هەڵەیە. پێشتر ناوبراو لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی ئیلنا لە ساڵی ٢٠١٥ وتبووی: "کێ بەرپرسیارێتی لەناوبردنی ئیسرائیلی بە ئێمە داوە؟".\nئەو پێی وایە هەر ڕووناکبیرێک ویستبێتی گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە کۆمەڵگەیدا بەرپا بکات، شکستی هێناوە. هەروەها زیباکەلام محەمەد موسەدیقی بە شەریفترین، نەتەوەیی و ئایینیترین سیاسەتمەداری ئێران لە ٢٠٠ ساڵی ڕابردوودا ناوبرد.\nناوبراو لە کۆنفرانسێکدا لە زانکۆی تاران لە ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ وتی: "پرسی وزەی ناوکیی ئێران، لە جەنگی هەشت ساڵەی ئێران و عێراق زیاتر زیانی بە ئێران گەیاندووە". هەندێک لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن پێیان وایە کە لە کاتی هەڵبژاردنی سەرکۆماریی ساڵی ٢٠١٣دا، لایەنگری ئەکبەر هاشمی ڕەفسنجانی بووە.\nزیباکەلام پێی وایە نابێت پرسە ناوەکییەکانی ئێران خزمەت بە بۆچوونی ئایدیۆلۆژیی ئێران لەگەڵ ڕۆژاوا بکات و بەو پێیەش بە توندی پشتیوانی لە ڕێککەوتنی ناوەکی جنێڤ کردووە تا ئەو ڕادەیەی کە جارێک وتی: "من وەک سەگێک لە پاڵی دەوەستم و بەرگری لە ڕێککەوتنی جنێڤ دەکەم". هەروەها وتی: "هەرکەسێک واز لە دەوڵەمەندکردنی ئێران بە یۆرانیۆم بهێنێت، دوو ڕکات نوێژی سوپاسگوزاری دەکەم و دەست و قاچی ماچ دەکەم. چونکە ئەم ناوکە هیچ سوودێکی بۆ ئێران و ئێرانییەکان نەبووە".\nلە ڕووی نەتەوەپەرستییەوە بە توندی جەخت لەسەر یەکلاکردنەوەی کێشەکانی ئێران دەکاتەوە، نەک وڵاتەکانی وەک لوبنان و سووریا و کەرتی غەززە. ناوبراو لە ٢٩ـی نیسانی ٢٠١٢ لە زانكۆی قوم داوای لێبوردنی لە سێ ملیۆن ئەفغانیی ئێرانی كرد بەهۆی ئەو ستەمەی لەلایەن ئێرانییەكانەوە لێیان دەکرێت.\nدەرکردن و خانەنشینکردنی ناچاری\nلە مانگی ئازاری ٢٠١٧دا، سادق زیباکەلام بەبێ ئاگادارکردنەوە لە زانکۆی ئازاد دەرکرا. زیبا کەلام هۆکاری ئەمەی بۆ هاتنە سەرکاری فەرهاد ڕەهبەر گەڕاندەوە. لە بەرانبەردا فەرهاد ڕەهبەر وتی: کەسمان لە کار دەرنەکردووە. بەڵکوو ڕامانگەیاند کە چالاکی ئێوە نایاساییە؛ چونکە لە دوو شوێنەوە مووچە وەردەگریت. دەتوانیت زانکۆی تاران بەجێبهێڵیت و لێرە دابمەزرێنیت، یان دەتوانیت لە زانکۆی تاران بیت و وەک مامۆستا لە زانکۆی ئازاد کار بکەیت.\nخاوەنی چەندین بەرهەمی نووسراو و بینراوە، دوو لە کتێبەکانی لە باشترین کتێبەکانی وڵاتی ئێرانن بە ناوەکانی "ئێمە چۆن بووین بە ئێمە" و "ڕۆژاوا چۆن بوو بە ڕۆژاوا".\nغرب چگونه غرب شد؟ (چاپی یەکەم: ۱۳۹۵)\n"ژیاننامەی دکتۆر سادق زیباکەلام". لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ وەرگیراوە.\n"صادق زیباکەلام لە ئینستاگرام:". دەرکردن لە زانکۆی ئازاد سڵاو زۆرێک لە هاوڕێیانم دەپرسن هەواڵی دەرکردنم لە #زانکۆی_ئازاد ڕاستە؟ لە وەڵامدا دەبێت بڵێم هەواڵەکە ڕاستە... "". ئینستاگرام. لە 2018-08-02 وەرگیراوە.\n"کتێبی لەدایکبوونی ئیسرائیل لە نووسینی سادق زیباکەلام • دەنگی تۆ". سیدانت. 2017-05-24. وەرگیراوە لە 2021-03-23.\n"کودەتای ٢٨ی ئاب بەپێی سێیەم گێڕانەوەی کەسی ئامادەنەبوو - سادق زیباکەلام". مێژووی ئێران. 2015-10-16. لە 2015-10-16 وەرگیراوە.\n"لاپەڕەی کەسی". لە ئەسڵیەوە ئەرشیف کراوە لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥. لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ وەرگیراوە.\n«روشنفکر را نمی‌توان به متعهد و غیرمتعهد تقسیم‌بندی کرد». ص. بند دوم. معتقدم روشنفکر، روشنکفر است\n/ "نهێنییەکانی چالاکییەکانی دژە ئێران لە دەرەوەی وڵات"، نامیلکەیەک لە ساواک، ل34\nستیفانی کرۆنین (٢٠١٣). ریفۆرمخوازان و شۆرشگێران لە ئێرانی مۆدێرن: ڕوانگەی نوێ بۆ چەپی ئێران. زنجیرەی توێژینەوە فارسییەکانی Routledge/BIPS. ڕۆتلێج. ل. 43. ISBN 1-134-32890-7.\nمەمنوونی پێڵاوەکانی ڕەزا شاین/ تابناک\nمێهرون ئێتەباری (١٠ی ئایاری ٢٠١٣). "ڕاپۆرتی ڕۆژنامەوانی ئێران: چاوەڕوانی ڕەفسەنجانی". دامەزراوەی بروکینگز. لە 21 حوزەیرانی 2016 وەرگیراوە.\nوەزارەتی ڕۆشنبیری دژی کتێبی "شا کوشتاری نەکرد" ڕەخنەی دەربڕی\nهۆکاری زیباکەلام بۆ نەپەڕینەوە بەسەر ئاڵای ئەمریکا\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : سادق زیباکەلام


کوردیپێدیا - ئاگری کۆبانێ\n| 💳 کۆمەکهاریکاریا مە بکە ژ بو کوردیپێدیایەکا باشتر. | 📕 پەرتوکخانەمەزنترین پەڕتووکخانا دیجیتاڵا کوردی! - (10,543) پەڕتووک | | |\n📊 بابەت 366,645 | وێنە 56,343 | پەرتوک PDF 10,543 | فایلێن پەیوەندیدار 36,388 | 📼 ڤیدیۆ 161 | 🗄 ژێدەر 12,995 |\n✌ ئاگری کۆبانێ | 🏷 پول: شەهیدان | زمانێ بابەتی: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n👫 جورێ کەس ☪\n➕ ئەڤ بابەتە ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان) ل: Oct 12 2014 9:54PM هاتیە تومارکرن\n✍ ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان)ڤە: May 23 2018 3:15PM هاتیە ڕاست ڤەکرن\n👁 ئەڤ بابەتە 1,832 جار هاتیە دیتن\n| دروستکرنا لاپەری 2,543 چرکە!


چۆنێتی شه‌هید کردنی مامه ريشه وهاوڕێکانی ؟ – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / چۆنێتی شه‌هید کردنی مامه ريشه وهاوڕێکانی ؟\ndidar othman 2018-06-09\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد, یاداشت لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە چۆنێتی شه‌هید کردنی مامه ريشه وهاوڕێکانی ؟ 4,135 Views\nدواهەمین نیگاى مامە ریشە من بینیم ) !!!\nلە 23 – 1 -2012 نوسراوە\nنوسینى : فلاح سه‌لاح عبدالله\nئەوپەڕی بەختەوەرییە ژیان لەگەڵ جوانی و نیشتیمانپەروەریدا بەسەربەرێت ، بەڵام ئەستەمە بە تێپەڕبوونى کات و نەمانی بەها پیرۆزەکان لەم جەنجەڵستانەى ئێستادا جێگات ببێتەوە کە دونیایەک لە وەهم و درۆ و نا دادپەروەى رۆژانە یەخەت پێ دەگرێیت . لە مێژووى هەر نەتەوەیەک کە بە سەردمى شۆرشدا گوزەر دەکات کۆمەڵێک مرۆڤ هەن ,کە دەبن بە هێماى پیرۆز و گیانی خۆیان لە پێناوی بەختەوەری یان هیچ نەبێت کەم کردنەوەى ئازارى میللەتەکەیان بەخت دەکەن و هەمیشە جێگاى رێز و شانازیین بۆ ئەو نەتەوەیە بە درێژایی مێژوو .\nهاوڕییان .. بۆ ماوەى ٢٧ ساڵە (24/1 ) ى ، هەموو ساڵیک بۆ من مایەى خەم و مەینەتییە و شریتی عومری رابردووم بە مەینەت و وەکو فلمێکى سینەمایی لەو رۆژەدا زاکیرە و هۆشم داگیر دەکات و بۆ هەتا هەتایە دیمەنى سەر و سیماى (مامە ڕیشە )م ، بیر ناچیتەوە کە لە دوو تۆى پەردەى سەر تەختە شۆرى مزگەوتی گوندی ( خاڵوبازیانیەوە ) ماڵئاوایی لێکردم و پێش ئەوەى خامەکەى بەسەردا بدەن وەک ئەوەى پێم بڵێی :\n(( تۆ ئەو کەسەى کە دوا نێگاى من دەبینی ، و ماڵئاوا بچکول گیان و نەبا رۆژێک من لە یاد کەى)) .\nساڵانە کە یادى شەهید بوونى مامەریشە و هاوڕییکانی دەکرێتەوە ، ژیاننامە وچالاکی و خەباتی ئەم کەڵە پیاوانە باسى لێوە دەکرێت و لە ئێستادا زۆربەى خەڵکی کوردستان بە ژیان و چالاکییەکانى مامە ریشە و هاوڕێیکانى ئاشنا بوون ، بۆیە من لە لاى خۆمەوە بڕیارمدا جیاواز لە هەموو کەس لە سەروبەندو ماوەى ئەو ( 32 ) کاتژمێرەى کە مامە ریشە و هاوڕییکانى تیدا شەهید کران ، چیم بینیووە و چیم بیستووە ، باسی بکەم .\nشوێن : گوندی خاڵوبازیانى ، 30 کم لە باکورى خۆرهەڵاتی کەرکوک .\nرۆژ : 24/1 / 1985 رۆژى پێنج شەممە\nراستی رووداوەکە :\nزۆر باشم بیرە ، ئەو کات ماڵمان لە گەڕەکی شۆرجەى شارى کەرکوک بوو ، بەڵام ئێمە لە بنەڕەتا خەڵکى گوندی (خاڵوبازیانی)ن و هەموو کەس وکار و خزم و ناسیاوم لە سنورى ئەو ناوچەیە دەژیان و هەمێشە ناوچەیەکى رزگار کراوبوو و لە ژێر حوکمڕانی شۆرشدا بوو و گوندێکى 300 ماڵە بوو وخەڵکەکەى دڵسوز و خاوەن هەڵویست و پێشمەرگە پەرست بوون و جێگاى حەوناوەى مامە رێشە و هێزى پێشمەرگەى کوردستان بووە ، بۆ ماوەی چەند ساڵێک بوو لەو گوندە جێگیر ببووین ، بۆیە هەمیشە لە رووداوەکانى هێزى پێشمەرگە زۆر بە باشی ئاگادار بووین ( بە تایبەتى چالاکییەکانى کەرتی چوارى جەبارى ). ئەو کاتانە لەسەروبەندى کۆتایی هاتنی مفاوەزاتی ساڵى 1984 بوو ، و رژێمى بەعس و هێزى پێشمەرگەى کوردستان لە حاڵەتى نە شەڕ نە ئاشتی دا بوون .\nپێشمەرگەیەک : مامە ریشە ، بەتەنها مەڕۆ .. با پۆلێک پێشمەرگەت لەگەڵدا بێت .. مامە ریشە : نا باوکەکەم موحسین و سەردارم بەسە ، ئێمە بۆ ئەوە دەچین رێکەوتن بکەین و زۆرترین خەڵک بهێنینە ناو شۆڕشەوە )\nدەور وبەرى کاتژمێر ( 9:30)ى سەر لە بەیانى مامە ریشە ومحسن و سەردار بە ئۆتۆمبیلکی ( شلەخەجی – کە لەو سەردمە وای پێدەوترا ) و تا ئیستاش ئەو سەیارەیە دەبینم وا هەست دەکەم تاوانبارە و بەشێک بووە لەو تراژیدیایە ، لە گوندى خاڵوبازیانیەوە بۆ جاشئاوا( جاشئاوا: مۆڵگە وجێگایی بکۆژانی مامە رێشە ) بەرێ کەوتن و بەو هیوایەى بتوانن دەستەیەکى خۆفروش لەگەڵ شۆرش ئاشت بکەنەوە ، ئاراستەى رێگاکەیان ( گوندى خاڵوبازیانی – گوندی کەوەڵە ، گوندى جافان ، قازان بڵاخ ، ناوچەى مەعدەنەکان ، حەسەن ئاوا “جێگاى کارەساتەکە ” ) کە (3)کم مابوو بۆ ئەوەى بگەن بە جێگاى مەبەست واتا جێگاى کۆبونەوەى نهێنى ، بەڵام لە خاڵى بەیەکگەیشتن هەر یەک لە تاوانباران ” ؟ “و ” ؟ ” ئامادە بوون بۆ پێدانی دڵنیایی بە مامە رێشە و هاوڕێکانى ولەسەر یەکێک لە لوتکەکانى ئەو ناوچەیە رادەوستن و بە پێى نەخشەیەکى پلان بۆ دارێژراو لە لایەن رژیمی بەعسەوە ئەو تیرۆر کردنە ئەنجامدرا .\nدەستیان کرد بە تەقە کردن وفێشەکى غەدر و خەیانەت داباری بەسەر هەر یەک لە ” مامە ریشە و موحسین و سەردار ” دا ، چراى هیواى شارێک کوژاییەوە و بۆ چەند ساتێک هاوارى چۆلکە و باڵدار وئاژەڵە کێویەکانى ناوچەکە عەرشی پەروەردگارى هەژاند\nپاش چەند چرکەیەک و لە دەور وبەرى کاتژمێر (10) سەر لەبەیانى رۆژى 24/1/1985 هەموو شتێک کۆتایی پێ هات و مام ریشە و موحسین و سەردار شەهید کران .\nشەهید موحسین : کە شۆفێرى دەکرد لە ئۆتومبیلەکە کەوتبووە خوارەوە و فیشەکیکى زۆرى بی کەى سی بەر سەر و سنگى کەوتبوو .\nشەهید سەردار : کە لە نێوان هەر یەک لە مامە ریشە و موحسین دا دانیشتبوو و کەمتر فیشەکی بەرکەتبوو .\nشەهید مامە ریشە : دواتر کە لە رێگاى جاشەکانەوە باسی لێکراوە و ناو خەڵکى کەرکوک و ناوچەکە باو بوو ، ئەوەندە ئازایانە لە ئۆتۆمبیلەکە دادەبەزێت و نزیکەى (40 م) لە سەیارەکە دوور دەکەویتەوە و تەقە دەکات و بۆ ئەوەى بیسەلمێنێت ئەم ریشەیە و بە نامەردى و لە کەمینى غەدردا تەقەى لێدەکرێت ، بە شێوەیەک جاشەکان لێ دەترسن کە لەمبەر و ئەوبەرى ئەو شوێنەدا چەند چەکیکی بیکەیسی و کلاشنیکۆف دادەبارێت بەسەریدا نەبا رزگارى بێت و کەلاکەکانیان بەرچنگی ریشە بکەوێ .\nئەنجامدەرانی ئەم کارە قێزەونە کە بریتی بوون لە هەر یەک لە ( ؟ ، ؟ ، ؟ ، ؟ ، ؟ ، ؟ ، و 3 جاشی تر کە ناوەکانیان نەزانراوە ، ئەندامێکی ئیستخباراتی عەسکەرى )* هەروەها قسە لەسەر ئەوە دەکرێت کە کابرایەک بە ناوى ( ؟ ) ئاگادارى ئەم نەخشەیە بووە و لە ئێستادا یەکێکە لە ئەندامانی هێزى پێشمەرگەى کوردستان. هەر زوو فس فس پاڵەوانەکان جێگاکە بە جێدەهێڵن و رێدەکەون بەرەو جاشائاوا و ماڵ ومنداڵەکانیان کۆ دەکەنەوە و بەرەو شارى بەغدا بەرێدەکەون بۆ ئەوەى پاداشتی خەیانەت و ناپاکی وەربگرن .\nچۆن هەواڵى شەهید بوونی مامە ریشە و هاوڕیکانى بڵاو بووەوە ؟\nیەکەم / ئەو ناوچەیەى کە کارەساتەکەى تیا ئەنجامدرا ، ناوچەیەکى شاخاویی و گرد و تەپەیەکى زۆرى لێیە و خەڵکەکە بە پیشەى شکاندنى بەرد و دروست کردنى باروت بەناوبانگە و بۆیە کە گوییان لە تەقە کردن دەبێت زۆر نابێتە مایەى سەرنج و تێبینى ئەوان ، هەروەها ئەو ناوچەیە جێگاى ئاسک و کەڵەکێویە و هەمیشە راو کردن و تەقە کردن دیاردەیەکی ئاسایی بووە ، بۆیە لە سەرەتادا هیچ هەواڵێک لەو شوێنەوە بڵاو نەبووەوە .\nدووەم/ ئەوەى مایەى سەرنجە ئەوەیە ، دواى ئەنجامدانی ئەم کردەوەیە ، پیاوانی بەعس زۆر بە توندى دەچنە سەر ماڵى شەهید موحسین لە گەڕەکی شۆرجەى کەرکوک و زۆر ئازاریان دەدەن ، ئەمە وا دەکات کە بۆ شەوی 24 لەسەر 25 /1 ، ماڵى شەهید موحسین کەرکوک بەجێیبهێڵن و روو دەکەنە گوندى خاڵوبازیانى و بە بێ ئەوەى بزانن چی روویداوە و بە تەنها بۆ خۆدەربازکردن لە پیاوانى بەعس و ئەو ئێوارەیە لە ماڵى ئێمە مانەوە و شەو هەواڵى تەواوى رووداوەکە گەیشت ؟\nچەند رێبواریک کە لە ناوچەى رووداوەکەوە روو دەکەنە گوندى خاڵوبازیانى لە دەوروبەرى کاتژمێر (1)یەک پاش نیوەڕۆ رۆژى 24/1/1985 دا ، بە هەواڵى شەهید بوونى مامە ریشە و هەڤاڵەکانى دەزانن ، بەڵام لەبەر گەورەیی کارەساتەکە و خۆشەویستیان بۆ ئەو شەهیدانە هیچ شتیک نادرکێنن ، تا کاتژمێر (4) ئیوارە ، ئیتر مقۆ مقۆی شەهید بوونى مامە ریشە و هاوڕێکانى بڵاو بووە و خەم و پەژارە باڵى کێشا بەسەر ئاواییدا و باوەڕ بکەن بڕوا ناکەم لە ماڵى کەسدا ئاگرکرابێتەوە .\nچۆنێتى هێنانەوەى تەرمى شەهیدەکان ؟\nپاش دڵنیا بوون لە هەواڵەکە دەستەیەک لە خەڵکى ئاوایی و چەند پێشمەرگەیەکى کەرتى چوارى جەبارى بۆ سەردانى کردنى تەرمەکان شەوى 24/25 /1 بەریکەوتن بۆ ناوچەى ( قازان بڵاخ ) ئەو کەسانەش بریتی بوون لە ( شەهید شەماڵ ئۆمێک ، وەستا برایم شۆفڵ ، سید احمد خاڵۆبازیانی ، بەختیار بچکۆل ، احمد گۆگجە ، ئەحمەد جەوڵ بۆرى ، عەبە چاوشین و چەند پێشمەرگەیەى ترى کەرتى 4 کە بەداخەوە ناوکانیان نازانم ) بەڵام ناتوانن بچنە سەر تەرمەکان چونکە زۆر نزیکە لە ناوچەى سەربازیی رژێمەوە و گۆمانی ئەوە دەکرێت کە کەمینى سەربازی دانرابێت و بە دەستى خاڵى گەڕانەوە ، ئەو شەوە تەرمى پیرۆزى ریشە و هاوڕێکانى لە ژێر پەردەى ئاسمانى ساماڵ و جریوەى ئەستێرە و لاوانەوەى خورشیدى و ئاى و ئای و خاوکەرى کەرکوکدا میوان بوون .\nرۆژى 25 /1/1985 و دەوروبەرى کاتژمێر (10 ) بەیانى کە رێکەوتى رۆژى هەینى دەکرد ، هەر یەک لە ( کاک کەریم فارس ، کاک سید حەسن ، کاک سید محمد ، ” بەرشاڵاوى ئەنفال کەوتووە ” ، کاک ئەحمەد جەوەڵبۆری و چەند برادەرێکی تر کە ناوکانیانم لە یاد نیە و “کاک سید احمد خاڵوبازیانى “کە دواتر لە ساڵیادى شەهید بوونى مامەریشدا لە 26/1/1986 شەهید بوو ) لەو بارۆدۆخە نا ئارامەدا کە نەدەزانرا ئێستا یان سەعاتێکى تر رژێم هێرش دەهێنێتە سەر ئاوایی یان نا ! ئەو کەڵە پیاوانە ژیانیان لەو پەڕی مەترسیدا بوو ، بەڵام بیر و باوەڕى پیرۆزى پێشمەرگانە و خۆشەویستیان بۆ مامە ریشە ، سڵیان لە هیچ شتێک نەکردەوە و چوون تەرمەکانیان هێنایەوە .\nکاتژمێر دەوروبەرى (12:30 ) بوو تەرمەکان گەیشتە ناو گوندەکە\nهەى وەى شیرَە ، ریشە شیرە\nئای هاوار ماڵمان کاول بوو ،\nلا حول و لا قوە الا با الله\nإنا لله و إنا إالیە راجعون\nهاوار و هەنسکى ژن و مندال و پیر و پێشمەرگە تێکەڵ ببوو\nهەرچەندە پیاوان تازە نوێژیان دابەستبوو بەڵام وەک ئەوەى لە مەراسیمى حەجدا وەستابن و هەموو بە الله اکبر پیشوازیان لە تەرمەکان کرد .\nئەگەر بەم تەمەنەى ئێستامەوە وبە شێوەى فلاش باک بگەڕێمەوە بۆ ئەوە رۆژە سیناریۆ و تیکستی و کەش و هاواى خەمناکترین فلم دەهۆنمەوە لەو واقیعە تاڵەدا .\nدواتر تەرمەکان هێنرایە سەر تەختە شۆر و هەر یەک لە ( خەلیفە عبدالله “کە باپیرەم بوو ” ، کاک محمد سابیر ، کاک محمد عەزگ ،کاک مەلا ادهم ) دەستیان کرد بە شتنی تەرمەکان ، بۆ ئەوەى بیرم نەچێت زۆربەى هەر زۆری خەڵکەکە و پێشمەرگەکان پۆل پۆل دەهاتن و بە ماچ کردن و هاوار کردن خودا حافیزیان لە شەهیدەکان دەکرد ، بۆ دواجار دەڵێم بەشێک لە خامى تەرمی شەهید مامە ریشە بەدەستى باپیرەمەو بوو و منیش چاوەکانم بۆ بینینى تەرمى پیرۆزى دزەى دەکرد و بۆ دواجار دواهەمین نیگاى مامە ریشەم بینیم . تەرمی پیرۆزى مامە ریشە و سەردار برایەوە بۆ گوندى تاڵەبان و شەهید موحسین بۆ گوندی زەنگنە .\n* (( داوای لێبوردن لەو کەسانە دەکەم کە لەم کارەساتەدا رۆڵی جوامێرانەیان هەبووە و ناویان بیر نەماوە یان بەر گوێم نەکەوتووە ))\nPrevious چیرۆكی یه‌كه‌م ژنه سیخوڕ له‌مێژووی ئیسرائیلدا، چۆن به‌ره‌نگاری توركه‌كان بۆوه؟\nNext خورییەكان.. فەرمانڕەوایەتییەكی كورد و خاوەن زمان و شارستانی تایبەت\nشۆڕشی ئیسلامی لە ئێران 1979\nپارە بلۆککراوەکانی عەبدولکریم قاسم!


ده‌رباره‌ی چۆنییه‌تی نووسینی چیرۆك ~ ئا/ باران - Baran\nده‌رباره‌ی چۆنییه‌تی نووسینی چیرۆك ~ ئا/ باران\nزۆر له نووسه‌ره به‌ناوبانگه‌كان، كاریاری خۆیان به نووسینی چیرۆك ده‌ستپێده‌كه‌ن. ئه‌مه ڕه‌نگه له‌به‌ر ئه‌وه بێت كه هه‌ست ده‌كرێت كۆتاییهێنان له‌م ژانره‌دا زیاتر شیاوه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ده‌كرێت بكه‌وێته سه‌ر هه‌ست و هه‌ڵبژاردنی نووسه‌ر له‌مه‌ڕ شێواز، زمان، تۆن و توانای دروستكردنی به‌سه‌رهاتی ئاره‌زووكێش.\nبه‌م پێیه، چیرۆكنووسین هیچ كات مه‌شقكردن نییه بۆ نووسینی ڕۆمان، به‌ڵكوو هونه‌رێكی ته‌واو تایبه‌تی نووسینه. سه‌ره‌ڕای كوورتیی چیرۆك، نووسه‌ر ده‌توانێت به‌رهه‌مێك بنووسێت، هێنده‌ی ڕۆمانێكی درێژ سه‌رنجڕاكێش بێت، به‌ڵام به ده‌یه‌كی بوار و مه‌وداكه‌ی. ئه‌مه‌ش به‌وه‌ی كه‌ڵك له سنووردارێتی وه‌ربگریت، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی هه‌وڵ بده‌یت زۆرترین بابه‌ت و ڕووداو بئاخنیته ناو یه‌ك چیرۆكه‌وه. هه‌ندێك نووسه‌ر به درێژایی ته‌مه‌نی كاریان، ته‌نها چیرۆك ده‌نووسن، وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵ (ئه‌لیس مۆنڕۆ) نموونه‌یه‌كی دره‌وشاوه‌یه له‌م بواره‌دا، هه‌رچه‌نده مۆنڕۆ خۆی ددانبه‌وه‌دا ده‌نێت كه ئه‌و كه ته‌نها چیرۆكی نووسیووه، هه‌ڵبژاردنێكی به‌مه‌به‌ستی نه‌بووه. له چاوپێكه‌وتنێكیدا له بڵاوكراوه‌ی (The Atlantic)دا باس له‌وه ده‌كات چۆن ویستوویه‌تی ڕۆمان بنووسێت، به‌ڵام ده‌قه‌كه‌ی بووه‌ته چیرۆك:\n‘’من تا ئێستاش بیرۆكه‌ی نووسینی ڕۆمانم بۆ دێت، ده‌ستیشیان پێده‌كه‌م، به‌ڵام بیرۆكه‌كان شتێكیان به‌سه‌ردا دێت و تێكده‌شكێن، ئه‌وجا بۆم ده‌رده‌كه‌وێت كه له ڕاستیدا ده‌مه‌وێت چی به ماتریاڵه‌كان بكه‌م، هه‌رگیز وا ده‌رناكه‌وێت بمه‌وێت ڕۆمانێكیان لێ دروست بكه‌م.’’\nله‌م ڕێنماییانه‌ی خواره‌وه‌دا، هه‌وڵده‌ده‌ین به‌دوای ئه‌و خاڵانه‌دا بچین كه وا ده‌كه‌ن چیرۆك له گێڕانه‌وه‌ی تر جیابكه‌نه‌وه و ده‌روازه‌ی تایبه‌تی چیرۆكنووسینی خۆتت بۆ ئاوه‌ڵا بكه‌ن. لێره‌دا به پێشنیاری شێوازی كار ده‌ستپێده‌كه‌ین.\nبیرۆكه و ئایدیا بدۆزه‌ره‌وه\nبناغه‌ی هه‌ر شێوازێكی نووسین، هه‌بوونی بیرۆكه‌یه‌كه ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ی ده‌خوازیت باسی لێوه بكه‌یت. بیرۆكه‌ی چیرۆك ده‌كرێت له‌سه‌ر ملیۆنه‌ها جۆر بووه‌ستێت، ده‌شێت وه‌ك (مۆنڕۆ) ناخودئاگایانه میتۆدی نووسینی چیرۆكه‌كانت به تێكشكانی بیرۆكه ڕۆمانییه‌كانت بدۆزرێته‌وه. خاڵێكی كرداری و ئه‌رێیی چیرۆك له به‌رامبه‌ر ڕۆماندا، ئه‌وه‌یه ده‌توانیت به چیرۆك چه‌ندین بیرۆكه‌ی جیاواز تاقیبكه‌یته‌وه، به‌بێ ئه‌وه‌ی پڕۆژه‌كه‌ت زۆر گه‌وره بكه‌یت. پاشان ده‌شێت له‌گه‌ڵ كاتدا چیرۆكه‌كان ببنه كۆبه‌رهه‌م، به‌ڵام ئه‌مه‌یان پێویست ناكات له ئێستادا سه‌رنجی بخه‌ینه سه‌ر.\nهه‌وڵبده كوورته‌ی بیرۆكه‌كه‌ت بكه‌یت به پرسیارێك كه بته‌وێت لێیبتوێژیته‌وه. بۆ نموونه، ئاوها ده‌ستپێبكه:\nــ چی ڕووده‌دات ئه‌گه‌ر له فڕۆكه‌یه‌كدا، له ته‌نیشت سه‌رۆك پارتێكی حوكمڕانه‌وه دابنیشم؟\nــ چی ڕووده‌دات ئه‌گه‌ر ڕۆژێك له خه‌و هه‌ستم و قۆڵه‌كانم نه‌مابن؟\nهه‌روه‌ها ده‌توانیت كار له‌سه‌ر هه‌ست بكه‌یت، هه‌روه‌كچۆن ده‌توانیت ڕۆشنایی بخه‌یته سه‌ر بابه‌تێك و بیری جیاوازی له‌سه‌ر بوروژێنیت، بۆ نموونه:\nــ ده‌مه‌وێت خوێنه‌ر له دۆخێكدا بژی، هه‌ست بكات چۆنه ئه‌گه‌ر جێبهێڵرێت.\nــ ده‌مه‌وێت بیری خوێنه‌ر ده‌رباره‌ی نه‌زۆكیی ئاروزوومه‌ندانه بوروژێنم.\nئه‌گه‌ر تۆ بزانیت ده‌ته‌وێت چی بگه‌یه‌نیت، دۆزینه‌وه‌ی هه‌لومه‌رجی له‌بار بۆ شێوازپێدانی كاره‌كه‌ت ئاسانتر ده‌بێت. جیاوازی له نێوان نموونه‌كانی سه‌ره‌وه‌دا، ئه‌وه‌یه؛ ئه‌وانه‌ی ده‌رباره‌ی بارودۆخن، زیاتر كۆنكرێتن له‌باره‌ی كات و شوێن و كاره‌كته‌ره‌وه، له‌به‌رامبه‌ردا، ئه‌وانه‌ی ده‌رباره‌ی هه‌ستن و بابه‌تیین، ده‌روازه‌ی فه‌لسه‌فی و بیركردنه‌وه‌ی زیاتر ده‌كه‌نه‌وه. ئه‌گه‌ر به به‌شه ئه‌بستراكته‌كه‌ش ده‌ستپێبكه‌یت، له‌سه‌رت پێویسته بیهێنیته ئاستێكی كۆنكرێت و سنوورداره‌وه، به‌وه‌ی بزانیت كه‌ی و چۆن و له كوێ و بۆ كێی ده‌گێڕیته‌وه، كاتێك كار له فۆڕم و به‌رجه‌سته‌كردندا ده‌كه‌یت.\nئامۆژگاری: گرنگ نییه له چ ئاستێكدا ده‌ستده‌كه‌یت به گه‌ڕان به‌دوای بیرۆكه‌ی چیرۆكه‌كه‌تدا، ده‌شێت له هه‌موو بارێكدا ده‌ستپێكێكی جیاوازت هه‌بێت.\nڕێ به خۆت بده بتوێژیته‌وه\nكه بیرۆكه‌كه‌ت دۆزییه‌وه، كاتی ئه‌وه‌یه لێتوێژینه‌وه بكه‌یت، واته، ده‌رباره‌ی بنووسیت. جوانی چیرۆك له‌وه‌دایه كه ده‌كرێت هه‌ر جۆرێك بێت، به‌ڵام هه‌موو چیرۆكێك ده‌بێت سه‌ره‌تا و ناوه‌ڕاست و كۆتایی هه‌بێت.\nسه‌ره‌تا ــ شتێك ڕووده‌دات. (چی، كێ، كه‌ی؟)\nناوه‌ڕاست ــ ڕووداوه‌كه به‌رده‌وام ده‌بێت و گۆڕانی به‌سه‌ردا دێت، كات ده‌ڕوات، كار له‌سه‌ر قووڵبوونه‌وه ده‌كرێت. (چۆن؟)\nكۆتایی ــ لێره‌دا ده‌بێت شتێك گۆڕابێت. (چۆن و بۆچی؟)\nگرنگ نییه چۆن و به چ شێوه‌یه‌ك ده‌چیته پێشه‌وه، به‌ڵام گرنگه خۆت بزانیت بۆچی به‌و شێوازه ده‌چیته پێش كه ده‌قه‌كه‌تی له‌سه‌ر بنیات ده‌نێیت. سه‌ره‌تایه‌كی سه‌رنجكێش و كۆتاییه‌كی كارتێكه‌ر ئایدیاڵێكه هه‌موو نووسه‌رێك هه‌وڵی بۆ ده‌دات. به‌ڵام ده‌كرێت خوێندنه‌وه‌ی ده‌قێكی هاوڕه‌وت و هاوئاستیش هه‌مان جوانیی ببه‌خشێت. هه‌موو كاره‌كه ده‌كه‌وێته سه‌ر سروشتی ڕیتم و لۆژیكی خودی چیرۆكه‌كه.\nئامۆژگاری: چیرۆك پێویستی به كوورته‌ی باس نییه بۆ ده‌ستپێكردن، له بیرۆكه‌كه‌ت بتوێژه‌ره‌وه، به‌بێ ئه‌وه‌ی زۆر بیر له پلاندانانی درامی و هاوشێوه‌كانی بكه‌یته‌وه.\nداوه‌كه زوو بگره\nسه‌ره‌تای چیرۆك زۆر گرنگه. لێره‌وه گرێبه‌ستێك له‌گه‌ڵ خوێنه‌ر ده‌به‌سترێت، لێره‌وه خوێنه‌ر به كاتێكی كوورت ده‌زانێت له چ دۆخ و ژینگه‌یه‌كدا خۆی ده‌بینێته‌وه، ده‌زانێت كاره‌كته‌ره سه‌ره‌كییه‌كان كامانه‌ن و چیرۆكه‌كه له چ تافێكدایه و باس له چ دیدگایه‌ك ده‌كات. هه‌روه‌ها خوێنه‌ر له به‌شی سه‌ره‌تاوه له شێواز و تۆنی نووسینی چیرۆكنووس تێده‌گات و پێیان ئاشنا ده‌بێت. له چیرۆكدا، زۆر جار له سه‌ره‌تاوه، خوێنه‌ر فڕێده‌درێته ناو جه‌رگه‌ی به‌سه‌رهاته‌كه‌وه، ئه‌مه له لاتیندا پێی ده‌وترێت (in medias res) به واتای ئه‌وه‌ی چیرۆكه‌كه له ناوه‌ڕاسته‌وه ده‌گێڕدرێته‌وه. بۆ نموونه ده‌كرێت ده‌قه‌كه به كوورته وه‌ڵامێك یان به ڕوونكردنه‌وه‌ی ڕووداوێك ده‌ستپێبكات كه له سه‌روه‌ختی ڕوودانیدایه. ئه‌مه ڕاسته‌وخۆیه‌تی دروست ده‌كات و وا ده‌كات خوێنه‌ر زوو بچێته ناو چیرۆكه‌كه‌وه.\nئامۆژگاری: سێ دێڕی سه‌ره‌تای چیرۆكێك بخوێنه‌ره‌وه، به‌بێ ئه‌وه‌ی به‌رده‌وام بیت له خوێندنه‌وه. بیر له‌و تێگه‌یشتنه بكه‌ره‌وه كه سه‌باره‌ت به ته‌واوی چیرۆكه‌كه له‌لات گه‌ڵاڵه ده‌بێت. پاشان خوێندنه‌وه‌ی چیرۆكه‌كه ته‌واو بكه، بزانه ڕاستت مه‌زه‌نه كردووه!\nله ناوه‌ڕاستدا قووڵبه‌ره‌وه\nله ناوه‌ڕاستی چیرۆكه‌كه‌دا، له بارودۆخه‌كه‌دا قووڵببه‌ره‌وه. زۆر كه‌س كاری زۆر له به‌شی سه‌ره‌تا و به‌شی كۆتایی چیرۆكدا ده‌كات، به‌ڵام له ڕاستیدا به‌شی ناوه‌ڕاستیش به هه‌مان ئاست پێویستی به گرنگیدانی پێویسته، چوونكه به‌شی ناوه‌ڕاسته كه ده‌بێت توێژینه‌وه‌ی بیرۆكه‌كه‌تی تێدا گه‌شه پێبده‌یت، لێره‌دایه خوێنه‌ر به كاره‌كته‌ر و كێشه‌كانیان ته‌واو ئاشنا ده‌بێت و تێده‌گات چۆن له گرفته‌كان ده‌كۆڵرێته‌وه، چۆن مامه‌ڵه‌ی بابه‌ته‌كه ده‌كرێت. ئاخۆ ده‌قه‌كه بیرۆكه‌یه‌كی تایبه‌تی هه‌یه و ده‌یه‌وێت گه‌شه‌ی پێبدات یاخود چیرۆكه‌كه ته‌نها هه‌ڵگری بیره‌كه‌یه. زۆر به سانایی، له به‌شی ناوه‌ڕاستدا، ناوك و جه‌سته‌ی چیرۆك داده‌مه‌زرێت و پێكه‌وه ده‌به‌سترێن.\nئامۆژگاری: دوای خوێندنه‌وه‌ی چیرۆكێك، ده‌توانیت به ڕسته‌یه‌ك بڵێیت چیرۆكه‌كه باسی چی ده‌كرد؟ وه‌ڵامه‌كه‌ت ده‌شێت بۆ نموونه گوزارشت بكات له گرفته‌كان، چاره‌نووسی كاره‌كته‌ره‌كان، بیرۆكه یاخود بارودۆخه‌كان. وه‌ڵامدانه‌وه‌ت هه‌ر جۆرێك بێت، پێویسته به‌شی ناوه‌ڕاستی چیرۆك، ڕه‌نگدانه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌مانه بێت.\nكۆتایی سه‌ره‌تایه‌كی دیكه‌یه\nله كۆتاییدا، وه‌ك باوه، سه‌ره‌داوه‌كان پێگه‌وه گرێ ده‌درێن، گرفته‌كان چاره‌سه‌ر ده‌كرێن و وا ده‌كرێت خوێنه‌ر له تێگه‌یشتندا له‌نگه‌ربگرێت. زۆر جار ئامانج ئه‌وه‌یه خوێنه‌ر بگوازرێته‌وه بۆ دۆخێكی دیكه‌ی ده‌روونی، جیا له‌وه‌ی له سه‌ره‌تای خوێندنه‌وه‌وه تێیكه‌وتبوو، به‌ڵام ده‌شتوانرێت هه‌ستی خوێنه‌ر، به هه‌مان جۆر له به‌رده‌وامیدا بهێڵرێته‌وه. كۆتایی به‌رداشی سه‌رانسه‌ریی گشتییه و زۆر جار ئێره‌یه بڕیار ده‌دات چیرۆكه‌كه له بیردا بمێنێته‌وه یاخود نا. ڕێك وه‌ك دواتۆنی پارچه‌یه‌ك مۆسیقا، دێڕه‌كانی كۆتایی چیرۆك ده‌توانێت بمانخاته دۆخێكی تایبه‌ته‌وه و زرنگانه‌وه‌یه‌ك بداته ژیانی تایبه‌تمان. بۆیه كاری پێویست له‌م به‌شه‌شدا بكه بۆ ئه‌وه‌ی ده‌قێك به‌رهه‌م بهێنیت له ئاگایی خوێنه‌ردا بمێنێته‌وه.\nبۆچوونێك هه‌یه ده‌ڵێت با چیرۆك به گرێیه‌كی چاوه‌ڕواننه‌كراو ته‌واو ببێت. زۆر كه‌س پێیوایه ئه‌ڵقه‌ی كۆتایی ده‌بێت زۆر سه‌رنجڕاكێش بێت، به‌ڵام ئه‌مه ده‌كرێت به ئاسانی بتخاته به‌ر فشار و زۆرلێكردنه‌وه. بۆیه ئه‌گه‌ر ئه‌م خاڵه‌ت زۆر به سروشتیی بۆ ئه‌نجام نه‌درا، باشتره لێیگه‌ڕێیت.\nئامۆژگاری: بڕیاربده ده‌ته‌وێت خوێنه‌ر هه‌ست به‌چی بكات، كاتێك له خوێندنه‌وه‌ی چیرۆكه‌كه‌ت ته‌واو ده‌بێت. كه خۆت له نووسینی ته‌واو بوویت، چیرۆكه‌كه‌ت بده به یه‌كێك بیخوێنێته‌وه و داوای لێبكه پێت بڵێت، هه‌ستی به‌چی كرد. بزانه ئایا ئه‌وه‌یه كه تۆ كۆششت بۆ ده‌كرد؟\nچیرۆك، كوورته‌ڕۆمان نییه\nچیرۆك له فۆڕماتدا كوورته، به‌ڵام ڕۆمانێكی په‌ستێنراو نییه. ئه‌گه‌ر هه‌وڵ بده‌یت چیرۆك به‌و شێوه‌یه بنووسیت، ئه‌وا خۆت و خوێنه‌ریش نائومێد ده‌كه‌یت. زۆر به سانایی فریاناكه‌ویت له ده لاپه‌ڕه‌یه‌كدا، ئاراسته‌ی باس و كاراكته‌ره‌كان گه‌شه پێبده‌یت، وه‌ك ئه‌وه‌ی له چه‌ند سه‌د لاپه‌ڕه‌یه‌كدا ده‌كرێت. هه‌ربۆیه به‌ده‌گمه‌ن چیرۆكی داستانی و فره‌كاراكته‌ری، وه‌ك پێویست سه‌ركه‌وتوو ده‌بێت و مه‌ترسی نیوه‌ناچڵی ده‌كه‌وێته سه‌ر. وه‌ك چیرۆكنووس پێویسته له ڕۆماننووس زیاتر دروستكه‌ر و كاریگه‌رتر بیت. پێویسته خوێنه‌ر داوه‌ت و په‌لكێشی دونیای خۆت بكه‌یت، له ڕێگای ئه‌وه‌وه كه سه‌رنج بخه‌یته سه‌ر هه‌ندێك ڕه‌هه‌ند. ده‌كرێت دیمه‌نێكی ئاره‌زووكێش به‌س بێت، یاخود ژینگه‌یه‌كی سه‌رنجكێش، یاخود پاڵه‌وانێك یان بیرۆكه‌یه‌ك ... به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه له‌و مه‌ودا سنوورداركراوه‌دا پێشكه‌شی بكه‌یت كه به‌ده‌ستته‌وه‌یه.\nئامۆژگاری: گوڵبژێری ژماره‌ی كاره‌كته‌ر و سه‌ره‌داوی گێڕانه‌وه‌كانت بكه. بزانه چی ڕووده‌دات ئه‌گه‌ر به درێژایی چیرۆكه‌كه خۆت به یه‌ك بارودۆخه‌وه پابه‌ند بكه‌یت.\nفاكته: چیرۆكی جۆراوجۆر\nچیرۆكی كلاسیكی ــ چیرۆكێكی ڕوونه، زۆر جار كه‌سی سێیه‌م ده‌یگێڕێته‌وه، كۆتاییه‌كی چاوه‌ڕواننه‌كراوی هه‌یه. چیرۆكی (پێسته)ی یه‌ڵمار سوێده‌ربێرگ و چیرۆكی (خشڵ)ی موپاسان، نموونه‌ی ئه‌م جۆره‌ن.\nدیمه‌نی پشتبه‌ستوو به په‌یوه‌ندی ــ له بارودۆخێكی درامیدا به‌كاردێت، له شوێنێكی ئاشكرادا، له‌گه‌ڵ گۆڕانی كاره‌كته‌رێكی سه‌ره‌كیدا. چیرۆكی (بێسرته)ی تۆڤی جانسسۆن و چیرۆكی (ئاهه‌نگی بێستان)ی كاسرین مانسفێڵد، نموونه‌ی ئه‌م جۆره‌ن.\nبه‌شی بارودۆخی بنیادنه‌ر ــ گرتنی دۆخێكه وه‌ك جه‌ره‌یانێك له كاتدا، وه جێهێشتنی خوێنه‌ره له هه‌ستێكی تایبه‌تدا. چیرۆكی (خانمێك له‌گه‌ڵ سه‌گێك)ی ئه‌نتوان چیخۆف، نموونه‌ی ئه‌م جۆره‌یه له چیرۆك.\nكاره‌كته‌ری به‌توانا ــ لێره‌دا سه‌نگ ده‌كه‌وێته سه‌ر وه‌سفكردنی پاڵه‌وانه‌كان و بارودۆخی ده‌روونییان. چیرۆكی (چه‌و)ی ئه‌لیس مۆنڕۆ، نموونه‌ی ئه‌م جۆره‌یه له چیرۆك.\nپشتبه‌ستوو به بیرۆكه، یان خه‌یاڵی ــ له‌سه‌ر بارودۆخێك، تاقیكردنه‌وه‌ی بیرێك یاخود له‌سه‌ر گریمانه‌یه‌كی سه‌یر بنیاد ده‌نرێت. (كتێبخانه‌كه‌ی بابل)ی جۆرج لویس بۆرخێس نموونه‌ی ئه‌م جۆره‌یه له چیرۆك.\nستاتستیكی یاخود ئاماری ــ زمانێكی لاسار تێیدا به‌كاردێت، كه ده‌بێته به‌شێكی گرنگ له چیرۆكه‌كه. (كه‌لاوه خڕه‌كان)ی ستینا ستۆرس نموونه‌ی ئه‌م جۆره‌یه له چیرۆك.\nچركه‌ساتی ڕاستی وه‌فادار ــ وه‌سفی ڕاستییه‌ك ده‌كات كه نزیكه له حه‌قیقه‌تی ڕۆژانه، وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌یه و هه‌موو ئه‌وه‌ی له ژێرخانه‌كه‌دا ده‌گوزه‌رێت، به‌بێ نه‌خشكاری. چیرۆكی (قاته جل)ی نینی هۆڵمكڤیست و بڕێك كاری ڕایمۆند كارڤێرس له كۆچیرۆكی (كوورته ڕێگاكان)دا نموونه‌ی له‌م جۆره‌ن له چیرۆك.\nدیالۆگئامێز ــ هه‌ندێك جار ده‌كرێت چیرۆكێك بنووسیت كه ته‌نها له دیالۆگ پێكبێت. چیرۆكی (چیا وه‌كوو فیلی سپی)ی ئه‌ڕنست هه‌مینگوای، نموونه‌یه‌كه له‌م جۆره‌ی چیرۆك.\nپڕخه‌یاڵی ــ ده‌چێته ناو جیهانێكی تایبه‌ت به خۆوه، به ڕه‌وش و چینی خۆییه‌وه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا، زۆر جار درامایه‌كی مرۆڤدۆستانه له بناغه‌یدا بوونی هه‌یه. چیرۆكی (هه‌موو هاوین له ڕۆژێكدا)ی ڕای بڕادبوری، نموونه‌ی ئه‌م جۆره چیرۆكه‌یه.\nڕیالیستی ئه‌فسووناوی ــ له واقیعدا خۆی ده‌نوێنێت، ده‌كرێ ڕووداوه‌كانی له لادێیه‌كدا، له سه‌رده‌مێكی كۆنی دیارینه‌كراودا ڕووبدات، به‌ڵام ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی هه‌ڵگری سیحرێكه كه له لایه‌ن كاره‌كته‌ره‌كانه‌وه به سروشتی ده‌نوێنرێت. چیرۆكێكی سه‌لما لاگه‌رلۆف ده‌رباره‌ی ساوایه‌كی جادوگه‌ری گۆڕدراو و چیرۆكی (دوو وشه)ی ئیسابێل ئالێند، نموونه‌ی ئه‌م جۆره چیرۆكه‌ن.\nچیرۆكی ترسناك ــ ڕه‌نگه زۆر سه‌یر نه‌بێت، كه به‌سه‌رهاتی ترسناك، بۆ چیرۆك زۆر گونجاو بێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی توانای جێهێشتنی له‌رزیان هه‌یه، تا ماوه‌ی زۆر له‌دوای خوێندنه‌وه‌یان. چیرۆكی (یانسیب)ی شیرلی جاكسسۆن و چیرۆكی (دیواره كاغه‌زینه‌كان)ی جوهان لیندكڤیست، دوو نموونه‌ی چیرۆكی ترسناك و مۆدێرنی سویدین. سه‌باره‌ت به چیرۆكی ترسناكی كلاسیكیش، كاره‌كانی ئێدگار ئالان پۆی و لۆڤێكرافت، له نموونه‌ی باڵای ئه‌م جۆره چیرۆكه‌ن.\nتوانای گه‌یاندنی تایبه‌تمه‌ندییه‌تی و وردییه‌تی دیمه‌ن، به‌شێكی گرنگه له هونه‌ری چیرۆكنووسیدا. چ ورده‌كارییه‌كی دانسكه و بێهاوتا هه‌یه، كه بتوانێت هه‌ڵگری به‌سه‌رهاته‌كه و به‌رگی زمانه‌كه بێت. زاراوه‌یه‌ك، بابه‌تێك، ژێده‌ر و ئاماژه‌ی كاتێك؟\nستینا ستوری چیرۆكنووس، نموونه‌ی نووسه‌رێكه، له گێڕانه‌وه‌دا، به ئه‌ندازه‌ی خه‌یاڵیی، به تێكه‌ڵكردنی لاسارانه‌ی ژینگه و وشه، دونیایه‌كی تایبه‌تی زمانی بۆ خۆی خوڵقاندووه. له بڵاوكراوه‌ی (Skriva جونی ٢٠١٥)دا، باس له‌وه ده‌كات، چۆن سه‌رچاوه‌كانی له هه‌ندێك زاراوه‌ی خۆرئاواییه‌وه وه‌رده‌گرێت:\n‘’ئه‌و قه‌مه‌ره‌كۆنژه‌نگینه‌ی هه‌مانبوو، ناوی وا بوو. وه ئه‌و په‌رده شینانه‌ی ناویان په‌رده‌شین بوو. ئه‌وكات وشه، زۆری له خۆیدا هه‌ڵگرتبوو. ئه‌مانه هه‌ست و وێنه و تام و یاده‌وه‌ری و به‌سه‌رهاتیش خه‌به‌رده‌كه‌نه‌وه. زۆر له‌و زمانه‌ی كه له كتێبه‌كه‌مدا به‌كارمهێناوه، له‌وێوه سه‌رچاویگرتووه.’’\nورده‌كاری و ئاودامانی زمان له چیرۆكدا، به‌هۆی چڕكردنه‌وه‌وه، ده‌توانێت زیاتر له گێڕانه‌وه‌یه‌كی دورودرێژ، مانای قووڵتر بداته كاره‌كه. به‌م چڕكردنه‌وه‌یه ده‌كرێت بچیته ناو بارودۆخێك، ژینگه‌یه‌ك، دونیای كاره‌كته‌رێك و لێی ده‌ربچیت، به‌بێ ئه‌وه‌ی پێویست بكات بزانیت پێشتر چی ڕوویداوه، یان دواتر چی ڕووده‌دات. بۆیه هه‌ندێك جار، پێویسته زۆر شت  به كه‌مترین وشه ده‌رببڕیت.\nئامۆژگاری: بیربكه‌ره‌وه له‌وه‌ی چی دانسكه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی تۆ ده‌ته‌وێت بیگێڕیته‌وه. ئایا ده‌كرێت له ژینگه‌یه‌كدا بیبینیته‌وه كه پێشتر پێی ئاشنا بوویت، یان ده‌بێت بۆ ژینگه‌یه‌كی تایبه‌ت بگه‌ڕێیت بۆی؟\nچیرۆك زیاتر گێڕانه‌وه‌یه‌كی په‌خشانی كوورته. پێناسه‌كردنی به درێژییه‌كی زیاتر، دژواره، چوونكه كه‌ی به‌ڕاستی چیرۆك ده‌بێته ڕۆمان؟ وه ئایا ئه‌مه هیچ ڕۆڵ ده‌بینێت؟ ڕیزبه‌ندكردنی كاتیگۆرییه‌كان كاری نووسه‌ر نییه، به‌ڵكوو كاری كتێبخانه و چاپخانه و ڕه‌خنه‌گره‌كانه. ئه‌وه‌ی كاری تۆیه، ئه‌وه‌یه ده‌قی سه‌رنجڕاكێش و پڕگوزارشت بنووسیت. فۆڕمی كوورتی و درێژیی چیرۆك، له‌باره بۆ توێژینه‌وه له‌و بیرۆكانه‌ی كه بۆ خوێندنه‌وه‌ی درێژ ده‌ست ناده‌ن، به‌ڵام بۆ خستنه‌به‌رباس زۆر بیروروژێنه‌ر و كاریگه‌رن. چیرۆك ده‌كرێت شێوازێكی یاریده‌ده‌ریش بێت بۆ هاندانی خوێنه‌ر به ئاشناكردنی به زمانێكی داهێنه‌رانه، زمانێك كه خوێندنه‌وه‌ی به ڕۆمان زۆر قورس ده‌بێت، له به‌رامبه‌ردا به چیرۆك ده‌بێته مروارییه‌كی دره‌وشاوه. لێره‌دا خوێنه‌ر حه‌وسه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌و جۆره زمانه جیاوازه زیاتر ده‌بێت، چوون ده‌زانێت پاش چه‌ند په‌ڕه‌یه‌كیتر ته‌واو ده‌بێت.\nچیرۆكنووسی به ڕه‌چه‌ڵه‌ك چیللی و هاوڵاتی سوید، ئالێجاندرۆ وێنگه‌رس، له هه‌ندێك چیرۆكیدا، له كۆچیرۆكی (بۆ شانازی ئێمه)دا، زمانێكی تایبه‌ت به‌خۆی به‌كارده‌هێنێت، ئه‌و پیتی گه‌وره و بچووك تێكه‌ڵده‌كات و به مه‌به‌ست هه‌ندێ وشه به ڕێنووسی هه‌ڵه ده‌نووسێت و به ده‌ربڕینی كۆڵانی ده‌دوێت ... هه‌وڵه‌كه‌ی جوان و سه‌ركه‌وتوو ده‌رچووه، شێوازه‌كه‌ی یاریده‌ده‌ره بۆ ئه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كه‌ی له‌بیردا بمێنێته‌وه.\nهه‌روه‌ها سیسیلیا داڤیدسسۆن، یه‌كێكیتره له‌و چیرۆكنووسه سه‌ركه‌وتووانه‌ی له‌م ساڵانه‌دا ده‌ركه‌وتوون. ئه‌و له چاوپێكه‌وتنێكیدا له ڕۆژنامه‌ی (DN)دا به‌رگری له‌وه ده‌كات كه وه‌ك چیرۆكنووس سه‌رسه‌خت و دژوار بێت:\n‘’هیچ خۆش نییه هه‌موو شت ئاشكرا و ڕوون بێت و خوێنه‌ر هه‌میشه ددانپێدانراوبێت. من ده‌مه‌وێت شتێك بنووسم كه ئاسان لێی حاڵی نه‌بیت، ئه‌گه‌رنا تاقه‌تم ده‌چێت.’’\nیه‌كێك له خاڵه ئه‌رێییه‌كانی چیرۆكنووسین، ئه‌وه‌یه كه بوار و ئازادی تاقیكاریت هه‌یه و گونجاوه تیایدا سه‌رسه‌خت و گیر بیت.\nئامۆژگاری: تاقیبكه‌ره‌وه چیرۆكێك بنووسیت، تیایدا ڕه‌گه‌زی كاره‌كته‌ره سه‌ره‌كییه‌كه به نادیاری بمێنێته‌وه، هیچ ئاماژه‌یه‌ك مه‌ده به نێرێتی و مێیه‌تی له گوزارشت و نووسیندا.\nفاكته: چی چیرۆك له حیكایه‌ت جیاده‌كاته‌وه؟\nچیرۆك وه‌ك فۆڕمێكی هونه‌ری، یه‌كڕاست له ده‌قی نووسراوی ئه‌ده‌بییه‌وه گه‌شه‌ی كردووه، له كاتێكدا حیكایه‌ت نه‌ریتێكی زاره‌كی بووه و پاشان نووسراوه‌ته‌وه. حیكایه‌ت زیاتر سروشتێكی پێشبینیكراوی هه‌یه، به گشتی بۆ ده‌می ڕابردوون، به ده‌ستووری (جارێك له جاران ...) به زمانێكی ئاسان ده‌بێژرێن و له‌لایه‌ن چیرۆكخوانی هه‌مووشتزانه‌وه ده‌گێڕدرێنه‌وه. زۆر جاریش شێوازێك تێیدا به‌كاردێت كه پاڵه‌وانێك ناكۆكی نێوان به‌د و باش چاره‌سه‌ر ده‌كات، وه‌ك ئه‌وه‌ی (شازاده‌كه ڕزگار ده‌كات و ئه‌ژدیهاكه ده‌كوژێت.) به‌ڵام چیرۆك؛ به‌سه‌رهاتی ده‌ره‌كی و ناوه‌كی هه‌یه. كاره‌كته‌ره‌كانی قووڵن. ئازادی زیاتری له شێوازی گێڕانه‌وه و ڕیتم و ستروكتوردا هه‌یه و زمانی پێشكه‌وتووی تێدا به‌كاردێت.\nڕه‌نگه سنوورداركردن به وشه‌یه‌كی ناخۆش و نه‌رێیی بێته به‌ر گوێ، به‌ڵام زۆرجار باشترین هاوڕێی نووسه‌ره. پابه‌ندبوون به بابه‌ت و شێواز و درێژ‌یی دیاریكراوه‌وه، ده‌كرێت ئازادی ته‌واوت بداتێ و زرنگی و داهێنه‌ریت بخاته جۆشوخرۆش. تاقیبكه‌ره‌وه، به وازهێنان له خه‌یاڵ، له جۆره ژانرێكدا بنووسه كه به تۆ نائاشنا بێت. ڕه‌نگه بۆت ده‌ربكه‌وێت نووسه‌رێكی ترسناك له‌ناو تۆدا، چاوه‌ڕێی ده‌رچوون بووه!\nده‌كرێت سنوورداركردنی چیرۆكێك ئه‌وه بێت كه به‌پێی ڕووانگه‌یه‌كی نائاسایی بنووسرێت یان ته‌نها له دیالۆگ، له مۆنۆلۆگ یان له یه‌ك دیمه‌ن پێكبێت. وه‌ك نووسه‌ر، به ته‌كنیكی گێڕانه‌وه‌ی تایبه‌ت، له ڕێگای ئه‌م چوارچێوانه‌وه، ده‌توانیت مه‌شق به دیقه‌ت و وریاییت بكه‌یت.\nئامۆژگاری: هه‌وڵبده كوورتترین چیرۆك بنووسیت، سه‌رنج بده، ئایا ده‌كرێت پڕمانا بێت؟\nزۆر چیرۆك ده‌نووسرێت، به‌ڵام لای كتێبخانه و چاپخانه‌كان كه‌میان ده‌چنه لیستی فرۆشراوه‌كانه‌وه. ئه‌مه ئه‌و پرسیاره دروست ده‌كات؛ ئایا ئه‌وانه‌ی چیرۆك ده‌نووسن له‌وانه زیاترن كه ده‌یخوێننه‌وه؟ وه‌ك نووسه‌ر، باشترین كردار بۆ حاڵیبوون له‌مه، به‌دواداچوونی ئه‌وه‌یه كه بزانیت دروستترین ڕێگای ئه‌وانیتر چییه كه ده‌یگرنه‌به‌ر. وه‌ك ستێفن كینگیش ده‌ڵێت؛ ئه‌گه‌ر كاتت نییه بخوێنیته‌وه، ئه‌وا كات یان (ئامراز)یشت نییه بنووسیت.\nبڕوانه لیستی باشترین چیرۆكه‌كان، بزانه له چ بارودۆخ و چ زمان و چ هه‌ستێكی بزوێنه‌ر و چ ڕیتمێك پێكهاتوون، بزانه چ ته‌كنیكێكی گێڕانه‌وه به‌كارهێنراوه بۆیان. ئایا زۆر هه‌ستیار و پوختن یان له ڕسته‌ی دورودرێژ و ڕوونكردنه‌وه‌ی زۆر پێكهاتوون؟ دونیای ڕووداوه‌كانیان چییه؟ چ جۆره كاره‌كته‌رێكیان هه‌یه؟ بۆ به‌رزكرردنه‌وه‌ی توانای خۆت، وه‌ك مه‌شق و ڕاهێنان، هه‌رگیز سڵ له لاساییكردنه‌وه‌ی نموونه‌باڵاكانت مه‌كه‌ره‌وه.\nئامۆژگاری: چیرۆكنووسێك هه‌ڵبژێره كه تۆ ئاره‌زووی خوێندنه‌وه‌ی كاره‌كانی ده‌كه‌یت. پاشان هه‌وڵبده چیرۆكێك به هه‌ناسه‌ی ئه‌و بنووسیت.\nفاكته: پێشبڕكێی چیرۆك ئه‌زموون بكه\nیه‌كێك له باشترین ڕێگاكان بۆ به‌ره‌وپێشچوونی توانای چیرۆكنووسی، ئه‌وه‌یه ئه‌زموونی پێشبڕكێی چیرۆك بكه‌یت. له‌و جۆره كێبڕكێیانه‌دا، زۆر جار بابه‌ت و كوورتی و درێژیی ده‌ق دیاری ده‌كرێت، وه له پێش هه‌موو شتێكیشه‌وه كاتێك بۆ ته‌واوكردن و ئاماده‌بوونی چیرۆكه‌كه ده‌ستنیشان ده‌كرێت. هه‌وه‌ها شانسی ئه‌وه وه‌رده‌گریت كه به‌رهه‌مه‌كه‌ت بڵاوببێته‌وه و بگاته زۆرترین خوێنه‌ر. له‌م كێبڕكێیانه‌دا زۆرجار ده‌كه‌ویته مونافه‌سه‌ی گه‌وره‌وه، بۆیه، لێره‌دا، ده ئامۆژگاری بۆ به‌رده‌وامبوون و به‌ره‌وپێشچوونت له پڕۆسه‌كه‌دا، ده‌خه‌ینه ڕوو:\nپابه‌ندبه به‌و شێوازه‌وه كه لێتداواكراو ــ ناردنی تێكستی درێژتر له‌وه‌ی كه داواكراوه و به‌كارهێنانه‌وه‌ی ده‌قی كۆن كه په‌یوه‌ندی به بابه‌ته‌كه‌وه نییه، نه‌زانانه‌یه و هیچ ده‌سته‌ی دادوه‌رێك دڵخۆش ناكات.\nبژارده‌ی سه‌ره‌تا بكه ــ پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن به خێرایی به‌ڕێوه‌ده‌چێت. به‌رداشی یه‌كه‌م، خوێندنه‌وه‌ی دادوه‌ران ڕه‌نگ ده‌كات، بۆیه پێویسته به دێڕه‌كانی سه‌ره‌تا په‌لكێشیان بكه‌یت.\nبزانه ده‌ته‌وێت چی بگێڕیته‌وه ــ ئه‌گه‌ر خۆت نه‌زانیت چیرۆكه‌كه‌ت باس له چی ده‌كات، كه‌سێكیتر بۆ ئه‌مه بزانێت؟ دادوه‌ر خوێنه‌ری ڕاهاتووه، چاوی له‌سه‌ر نادیاره‌كانه.\nدیمه‌ن و بیرۆكه‌ی ڕوون به‌كاربهێنه ــ به‌ستنه‌وه‌ی دیمه‌نێكی كۆنكرێت به جێگایه‌كه‌وه، هه‌ڵسه‌نگاندنی دادوه‌ر ئاسان ده‌كات و وا ده‌كات چیرۆكه‌كه له‌بیریدا بمێنێته‌وه. خۆت له‌و مۆنۆلۆگ و بیرانه به‌دووربگره كه له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌دا پێكنایه‌نه‌وه.\nمرۆڤ له گۆشت و خوێن دروستبكه ــ هه‌وڵبده دانیشتوانی زیندووی وا نیشته‌جێی چیرۆكه‌كه‌ت بكه‌یت، كه به زمان و ده‌ربڕینی تایبه‌تیاندا بناسرێنه‌وه.\nله‌مسه‌ی شۆخییه‌ك به‌شی زۆر ده‌كات ــ بوونی گاڵته و شۆخی له چیرۆكدا، مانای ئه‌وه نییه ده‌قه‌كه قورسایی كه‌مه و جدی نییه. له كێبڕكێی چیرۆكدا، زۆربه‌ی پیتاكه‌كان جدین، بۆیه ئه‌مه به‌ختی ده‌ركه‌وتنت زیاد ده‌كات.\nتا كۆتایی خوێنه‌ر بهێڵه‌ره‌وه ــ شێوازه‌كه‌ت هه‌ر جۆرێك بێت، له كێبڕكێدا پێویسته تا كۆتایی خوێنه‌ر له‌گه‌ڵ خۆت ببه‌یت. فێڵه‌كه ئه‌وه‌یه ورده ورده شته‌كان ئاشكرا بكه‌یت و وابێت ئه‌وه‌ی له پشت ده‌قه‌كه‌وه‌یه خوێنه‌ر زیاتر چالاك بكات، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی هه‌موو شت ڕێك سه‌راوژێر بگێڕیته‌وه.\nبا كۆتایی شتێك لای خوێنه‌ر جێبهێڵێت ــ زۆرجار له كۆتاییدا، هه‌ست ده‌كرێت چیرۆكه‌كه له قووڵاییدا باس له شتێك ده‌كات، بۆیه وه‌ها كار له ڕسته‌كانی كۆتاییدا بكه كه له‌گه‌ڵ ناوه‌ڕۆك و گشتیدا باش پێكبێته‌وه و تۆنی دروستی تێدا به‌كاربهێنه.\nڕێزمانی دروست، یاریده‌ده‌ر ده‌بێت ــ به‌ر له ناردنی چیرۆكه‌كه‌ت، له كه‌سێك داوا بكه بیخوێنێته‌وه. دیاره هه‌ر ده‌قێك هه‌ڵه‌ی ئاشكرا و ڕسته‌ی ناڕاستی زۆری تێدابێت و ناته‌واوی ڕێزمانیی، تێگه‌یشتنی ئاسته‌م كردبێت، هه‌ر زوو ڕه‌ت ده‌كرێته‌وه.\nبیرت بێت، ده‌سته‌ی دادوه‌ران له مرۆڤ پێكدێت ــ دادوه‌ر ده‌بێت له كاتێكی كه‌مدا، زۆر ده‌ق بخوێنێته‌وه، ئه‌گه‌رچی خوێنه‌ری ڕاهاتووش بن، هه‌ر ناكرێت وه‌ك سه‌ره‌تا، له خوێندنه‌وه‌یه‌كی خێرا زیاتریان لێ چاوه‌ڕێ بكه‌یت. ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت له پێشبڕكێكه‌دا به‌ره‌وپێش بچیت، وا بكه بۆیان ئاسان بكه‌یت كه زوو حه‌ز له كاره‌كه‌ت بكه‌ن.\nتێكست: یه‌نس كلیتگارد\nئه‌م په‌ڕه‌یه 28 جار خوێندراوه‌ته‌وه


ڕێگەم بدە باسی کەشوهەوای ئەم چەند ڕۆژەی پێشووت بۆ بکەم… ڕۆژی یەکشەممەی پێشوو کاتێك لە پەنجەرەی خانووەکەم، کە بە هۆی بەرزیی شوێنەکەیەوە دەیڕوانی بەسەر زۆربەی ناوچەکانی تردا، چەند شتێکم بەدی کرد، سەرەتا با باسی دەریاکەی نزیك شارەکەی خۆت بۆ بکەم…\nڤان کوخ بۆ تیۆ، نامەی شه‌شه‌م\nوا دیسان نامەت بۆ دەنێرم. باسی خۆمت بۆ دەکەم، لە نامەی پێشوودا ئامۆژگاریم کردیت کتێبەکانت لە ناو ببەیت، بەڵی ئەو کارە بکە، ئەوکات هەست بە ئاسوودەیی دەکەیت، بەڵام ئاگاداربە نەبیت بە کەسێكی کورتبین و ئیتر هیچ شتێکی باش نەخوێنیتەوە!\nڕێگاکان تا بێت دژوارتر دەبن، دەبێت ئاگاداری خۆمان بین. تۆ باش دەزانیت ئەوانی تر (لێرەدا ڤان کوخ مەبەستی لە هونەرمەندەکانی تری هاوزەمەنی خۆیەتی) گەیشتن بەوەی ئێمە دەمانویست پێی بگەین…\nنامەیەکی جۆن کۆتزێ بۆ پۆڵ ئۆستەر\nماوەیەکە بیر لە پەیوەندییە هاوڕێیەتییەکان دەکەمەوە، چۆن دروست دەبێت و چۆن بەردەوام دەبێت؟ هەندێکیان بۆ ماوەیەکی درێژ بەردەوام دەبن، تەنانەت هەندێک جار لە پەیوەندیی خۆشەویستی بەهێزتر دەبن، کە ئێمە وای دادەنێن پەیوەندیی…\nمن دڵنیام هەستکردن بە جوانیی سروشت لە دیدی هونەرەوە زۆر جیاوازە لە هەستکردن بە جوانیی سروشت لە ڕووی ئایینەوە، هەرچەندە من بڕوای تەواوم هەیە کە ئەم دوو جۆرە تێڕوانینە پەیوەندیی پتەو لە نێوانیاندا هەیە…\nڤان کوخ بۆ تیۆ، نامەی سێیەم\nپێش چەند ڕۆژێک یەکێك لە تابلۆکانی دی تینیستمان پێ گەیشت. تابلۆکە دیمەنی لەندەنە لە ڕۆژێکی باراناویدا، پردی وێست مینیستەر و ئەو ماڵانەی نزیک پەرلەمان لە خۆ دەگرێت. ئەم تابلۆیە منی گەڕاندەوە بۆ ڕۆژانی زوو…\nنامه‌ی هێنری میله‌ر بۆ ئه‌ناییس نین\nله ساڵی 1932، چه‌ند مانگێك دوای یه‌كه‌م یه‌كتربینینیان له پاریس و سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی هه‌ردووكیان هاوژیندار بوون، نووسه‌ری كوبی ئاناییس نین و ڕۆماننووسی به‌ناوده‌نگ هێنری میله‌ر كه‌وتنه نێو په‌یوه‌ندییه‌كی عاشقانه‌ی چڕ و بۆ چه‌ندین ساڵ مایه‌وه، كه بووه هۆی خوڵقاندنی…\nجێگەی دڵخۆشیم بوو کە کتێبەکەی میتلیشیتت خوێندووەتەوە و بە باشی لێی تێدەگەیت؛ ئەم جۆرە کتێبانە فێرمان دەکەن کە خۆشەویستی وزەیەکی زیاترمان دەداتێ وەك لەوەی خەڵکی دەیزانن. ئەم کتێبە سەرچاوەی ئیلهامی من بوو…


میدیایێن ئیرانێ: تەقینەک ل تەهرانا پایتەخت ڕوودا\nیەكەم داخویانیا ساخلەمیا هەرێمێ دەربارەی هاتنا دەروێشان\nسوبە و دوزبەی دێ مووچەیێ ڤان جهان ھێتە پارڤەکرن\nخەلک چ و حزب چ دخوازن\n4/20/2019 7:14:52 PM\n3599 جار خوێندراوەتەوە\nژبەر دژواریا زڤستانا ئەڤ سالە و بارینا رێژەکا زێدە یا بەفر و بارانان، کو ژلایەکێ ڤە باشیێن خوە ھەبوون بۆ کەرتێ چاندنیێ، لێ دبیت باران و سەرمایا د ڤی دەمێ سالێ دا دھێت زرارێن خوە ھەبن بۆ ڤی کەرتی ژی و بەرھەمێ جوتیاران ژناڤ بچیت، د ھەمان دەم دا و ژلایەکێ دیڤە زۆر زرار ل دووڤ خوەدا ئینان، کو گەلەک ژ جادە و مالێن ھاولاتیان ب تمامی ژناڤچووینە و ل گەلەک دەڤەران لەھی پەیداببوون، ب تایبەت جادێن دەرڤەی باژێری و دەڤەرێن چیایی کو رێکا ھاتن و چوونا ترۆمبێلان ب زەحمەت کەتیە، ب تایبەت ترۆمبێلێن بچووک کۆ نەشێن بچنە دەڤەرێن چیایی ژبەر تێکچوون و ھاتنە خوارا کەڤر و بەران بۆ ناڤ جادەیێ.\nجادا سەرەکی یاکو ژ مانگێشکێ بۆ دەڤەرێن بەرواری بالا، بامەرنێ و گوللیان دچیت رێژەکا مەزنا وێ جادێ ژناڤچوویە و ب تایبەت ل دەڤەرا بەرواریا کو ل ھندەک جھ و گوندان ب چ رەنگا رێک نەمایە و ژناڤچوویە و تێکچوونا ئەڤێ جادا سەرەکی مەترسیەکا مەزنە ل سەر پاراستنا ژیانا شوفێر و ھاولاتیان، ژبەرکو بەردەوام ھاتن و چوونا خەلکێ وان دەڤەران ل سەر وێ رێکێ یە، ھەروەسا رێکەکا سەرەکی یە کو بەردەوام ھاتن و چوونا ھاولاتی و ریڤینگان ل سەر خالا گومرکی یا سەرزێری یە، ئەگەر د شیانێن ئابووری یێن جھێن شولە ژێ دا نەبیت ئەوێ جادەیێ چارەبکەن، یان ژ بەر بەردەوام بارینا بارانان کو دەلیڤە نەبیت کار د چێکرنا وێ جادا ژناڤچووی دا بکەن، ما د شیانێن وان دا نینە نیشانێن ھاتن و چوونێ ل وان جھا بدانن یێن کو ژناڤچووین بەری کو ببیتە ئەگەرێ پەیدابوونا روودانێن دلتەزێن یێن ھاتن و چوونێ؟\nنەدانانا چ نیشانێن ھاتن و چوونێ ل وان جھێن رێک ژناڤچووی یان کەڤر ھاتینە د ناڤا جادەیان دا ژلایێ جھێن شولەژێ و بەرپرس ڤە، کو تێدا تێکچوونا جادەیێ یان ھاتنە خوارا کەڤران دیارببیت، مەترسیەکا مەزنە ل سەر پاراستنا سلامەتیا گیانێ شوفێران! و داکو ھاولاتی و شوفێر د ئاگەھداربن کو ئاریشەک ل پێشیا وانە ھەروەسا دا چ روودانێن دلتەزین یێن ھاتن و چوونێ ژ ئەنجامێ بێخەمیا جھێن شولەژێ پەیدا نەبن، لێ ل شوونا نەبوون و نەدانانا چ نیشانێن ھاتن و چوونێ یێن کو گرێدای تێکچوونا جادەیێ، ھاولاتی و خەلکێ ئاکنجیێ وان دەڤەران ل ھەر جھەکێ جادە ژناڤچووی بەر و کەڤر داناینە د رێکێ دا ژبۆ پاراستنا سلامەتیا شوفێران داکو توشی چ روودانێن ھاتن و چوونێ نەبن، لێ دبیت ئەڤ پێنگاڤە بەرۆڤاژی بیت و نە د بەرژەوەندیا شوفێران دابیت، ژبەرکو ب شەڤ دبیت ئەو بەرە ل پێش چاڤێن شوفێران نەکەڤن و ببیتە ئەگەرێ پەیدابوونا روودانان، لێ ئەگەر نیشانێن ھاتن و چوونێ ل وان جھا بن بێی گۆمان دێ ژ دورڤە شوفێر بینیت کو جادە ژناڤچوویە و دێ گیانێ وی یێ پاراستی بیت ژ ھەر روودانەکێ.\nدەمێ ھەر روودانەکا ھاتن و چوونێ دبینین یان گوھلێدبیت پرانیا جاران دھێتە گۆتن کو شوفێر یێ سەرپێچکارە و پێگیری ب رێنمایێن ھاتن و چوونێ نەکریە، لێ ئەگەر روودانێن ھاتن و چوونێ ل ڤان جھ و جادەیێن ژناڤچووی و بێی ھەبوونا چ نیشانێن تێکچوونێ یان ھاتنە خوارا کەڤران یان ژی ھەر نیشانەکا دی یا گرێدای ب تێکچوونا جادەیان نەبن، ل وی دەمی کی بەرپرسە ژ پەیدابوونا وێ روودانێ؟ یان ژی نەپێگیریا شوفێری ب رێنمایێن ھاتن و چوونێ یێن کو ل ڤان جھان نەھاتینە دانان؟ یان گیانێ ھاولاتیان تا وی رادەی بێ قیمەت بوویە کو تشتەکێ ئاسان بیت ھژمارەکا مرۆڤان ببنە قوربانیێن خەمساری و نەچارەکرنا کێشەکا بچووک؟ یان ژێ نە پێگیریا جھێن شولەژێ و پشت گوھ ئێخستن و نە سەخبێرکرنا ئەوان جادێن ژناڤچووی؟\nلەوا باشتر ئەوە جھێن شولەژێ ئەگەر لەزێ د چێکرنا ڤێ جادێ دا و ھەر جادەکا ژناڤچووی نەکەن، ھەر چ نەبیت نیشانێن ھاتن و چوونێ لێ بھێنە دانان داکو شوفێر ژی د ھشیار و ئاگەھدار بن ژ تێکچوونا جادێ داکو چ روودانێن ھاتن و چوونێ یێن دلتەزین پەیدا نەبن، ژبەرکو مەترسیەکا مەزن ل سەر ژیانا شوفێران ھەیە د درێژیا ڤێ رێکێ دا.\nھەپەگێ ژمارەیا کوشتیێن سەربازێن تورکیا و شەھیدێن گەریلا بەلاڤکر


بۆ په‌یوه‌ندی و هاوکاریمان له گه‌ڵ ئێران پێویستمان به موڵه‌تی ئه‌مریکا نییه - جام کوردی\nباڵیۆزی ڕووسیا له ئێران:\nبۆ په‌یوه‌ندی و هاوکاریمان له گه‌ڵ ئێران پێویستمان به موڵه‌تی ئه‌مریکا نییه\nباڵیۆزی ڕووسیا له ئێران جه‌ختی له سه‌ربه‌خۆیی وڵاته‌که‌ی کردووه‌ته‌وه و ڕایگه‌یاندووه که بۆ هاوکاریی ئێران پێویستمان به موڵه‌تی ئه‌مریکا یان وڵاتێکی دیکه نییه.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، لوان جاگاریان باڵیۆزی ڕووسیا له ئێران له وتووێژی له گه‌ڵ که‌ناڵی پریێس تیڤی، پرۆژه‌ی دووه‌می وێستگه‌ی ناوه‌کی بوشه‌هری به یه‌کێک له گرنگترین بواری هاوکارییه‌کانی نێوان هه‌ر دوو وڵات ناو برد و وتی: وڵاتانێک وه‌ک ئه‌مریکا گوشار ده‌خه‌نه سه‌ر ڕووسیا تا هاوکارییه‌کان له گه‌ڵ ئێران نه‌ک ته‌نیا له‌م بواره، به‌ڵکوو له بواره‌کانی دیکه‌دا ڕابگیرێت، به‌ڵام پێویسته بڵێم که ڕووسیا وڵاتێکی سه‌ربه‌خۆیه و سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی به سه‌ربه‌خۆیی داڕێژراوه، ڕووسیا وڵاتێک نییه که بیه‌وێت بۆ هاوکاریکردنی ئێران له که‌س و وڵاتێک به تایبه‌ت ئه‌مریکا موڵه‌ت وه‌ربگرێت.\nناوبراو سه‌باره‌ت به ئه‌گه‌ری گه‌ڕانه‌وه‌ی دۆسیه‌ی ئێران له لایه‌ن ئه‌مریکا و وڵاتانی ئه‌ورووپییه‌وه بۆ ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی وتی: ڕووسیا، چین و لایه‌نه‌کانی دیکه ده‌یانه‌وێت ئه‌م سیناریۆ سه‌ر نه‌گرێت، جیهان هه‌ست به‌وه ده‌کات که ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی ئێران که‌وتووه‌ته مه‌ترسییه‌وه و ئه‌مریکاش له‌م دۆخه‌دا ته‌نیا وڵاتی به‌رپرسه. ئێمه ئیدانه‌ی ئه‌مریکا له کشانه‌وه‌ی له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی ده‌که‌ین، ئه‌وان به‌رده‌وام ڕێکه‌وتن و یاسا نێوده‌وڵه‌تییه‌کان پێشێل ده‌که‌ن، ئێران به ناچار له به‌رامبه‌ر ئه‌م بڕیاره‌ی ئه‌مریکا په‌نای بۆ هه‌ندێک هه‌نگاوی کرداری هێناوه، ئه‌ویش به هۆی ئه‌وه‌ی که مافه‌کانی له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی مسۆگه‌ر نه‌بووه.\nجاگاریان له درێژه‌دا وتی: ڕووسیا و چین هه‌موو هه‌وڵه‌کانیان بۆ پاراستنی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی به‌کار دێنن و له‌م ڕێگایه‌دا وڵاتانی ئازادی یه‌کێتی ئه‌ورووپا په‌یوه‌ندی ئێمه‌وه ده‌که‌ن و پاڵپشتی له ئێمه ده‌که‌ن. ئه‌گه‌رچی ڕێگایه‌کی دژواره به‌ڵام ئێمه درێژه به هاوکارییه‌کانمان له گه‌ڵ ئێران ده‌ده‌ین، ئێران به‌رده‌وام به‌ڵێنه‌کانی خۆیی له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کیدا جێبه‌جێ کرد و له چه‌ندین ڕاپۆرتی ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تیشدا ئه‌مه هاتووه.\nباڵیۆزی ڕووسیا سه‌باره‌ت به پابه‌ندنه‌بوونی وڵاتانی ئه‌ورووپی به به‌ڵێنه‌کانیان له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی وتی: وه‌ک چۆن که پێشتر ئاماژه‌م داوه، هاوکارییه‌کانی ئێمه له گه‌ڵ ئێران له بواره جیاجیاکانی وه‌ک کردنه‌وه‌ی پرۆژه‌ی دووه‌می وێستگه‌ی ناوه‌کی بوشه‌هر به‌رده‌وام ده‌بێت، هه‌روه‌ها چه‌ندین پرۆژه‌ی دیکه‌مان به تایبه‌ت له بواری هێڵی ئاسن له گه‌ڵ ئێران هه‌یه. ئه‌م هاوکارییانه‌ش له کاتێکدایه که وڵاتانی ئه‌ورووپی پابه‌ندی ئه‌وه نه‌بوون که له ڕێکه‌وتنه‌که‌دا واژۆیان له سه‌ر کردووه. په‌یوه‌ندییه‌کانی ئێران و ڕووسیا به ڕاسته ڕێگای ئاسایی خۆیدا تێپه‌ڕ ده‌بێت.\nناوبراو به ئاماژه به هه‌نگاوی چواره‌می ئێران بۆ هه‌ڵپه‌ساردنی به‌شێک له به‌ڵێنه‌کانی له چوارچێوه‌ی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی وتی: له‌م پرسه‌دا ئه‌مریکا به تاوانباری سه‌ره‌کی داده‌نێین، له به‌ر ئه‌وه‌ی که به کشانه‌وه‌ی زیانێکی زۆری به ڕێکه‌وتنه‌که گه‌یاند، به‌داخه‌وه ده‌بینین که به‌شێک له وڵاتانی ئه‌ورووپیش له جێی ڕه‌خنه‌گرتن له ئه‌مریکا، ڕه‌خنه له ئێران ده‌گرن، له ڕاستیدا ده‌بێت ئه‌وان ڕه‌خنه‌گری سیاسه‌ته‌کانی ئه‌مریکا بن، له به‌ر ئه‌وه‌ی که ئێران پابه‌ندی به‌ڵێنه‌کانی خۆی بووه و به ناچار په‌نای بۆ هه‌ڵپه‌ساردنی به‌شێک له به‌ڵێنه‌کانی هێناوه.\nلوان جاگاریان له درێژه‌دا سه‌باره‌ت به گۆڕانکارییه‌کانی باکوری سوریا وتی: سه‌ره‌تا ده‌بێت بڵێم که بوونی هێزه‌کانی ئه‌مریکا له سوریا نایاساییه و په‌یامی من ئه‌وه‌ی که هێزه‌کانیان پاشه‌کشه بکه‌ن. ڕووسیا و ئێران به یاسایی و له سه‌ر داوای حکومه‌تی سوریا چوونه‌ته ئه‌م وڵاته و ئه‌مریکا شوێنی له سوریا نابێته‌وه.\nناوبراو وێڕای ئیدانه‌کردنی ده‌ستێوه‌ردانه‌کانی ئه‌مریکا له عێراق و ده‌رکردنی به‌یاننامه‌ی ئه‌م وڵاته و داوای به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته وتی: ئه‌مریکا به‌رده‌وام وڵاتانی دیکه‌ی وه‌ک ڕووسیا به ده‌ستێوه‌ردان له کاروباری ناوخۆیی خۆیان تۆمه‌تبار ده‌که‌ن به‌ڵام خۆیانن که له کاروباری ناوخۆیی زۆربه‌ی وڵاتانی جیهان ده‌ستێوه‌ردانی نایاساییان هه‌یه. ئه‌وان له ساڵی 2003 تا ئێستا عێراقیان کردووه‌ته گۆڕه‌پانی ده‌ستێوه‌ردانه‌کانی خۆیان، به‌ڵام مافی ئه‌وه‌یان نییه ئیراده‌ی خۆیان به سه‌ر گه‌ل و حکومه‌تی عێراقدا بسه‌پێنن، عێراقییه‌کان ده‌توانن کێشه‌کانیان چاره‌سه‌ر بکه‌ن و پێویستیان به ده‌ستێوه‌ردانی هیچ وڵاتێک نییه.


سەرۆک وەزیری عێراق: ئاگرەکەی کۆگای سندووقەکانی دەنگدان پلانگێڕییە\nسەرۆک وەزیری عێراق حەیدەر عەبادی\nسەرۆک وەزیری عێراق حەیدەر عەبادی وتی سوتاندنی کۆگای سندووقەکانی دەنگدان لە بەغداد لە چوارچێوەی پلانگێڕییەکدا بووە بۆ لەناوبردنی پڕۆسەی دیموکراسی لە وڵاتەکەدا، ئەوەش لە یەکەمین لێدوانی حکومەتدا لەسەر ئەوەی ڕووداوەکە بە مەبەست بووە.\nعەبادی لە بەیاننامەیەکدا وتی " سوتاندنی کۆگاکانی سندووقەکانی دەنگدان، پلانێکە بۆ لێدانی وڵاتەکە و بەرنامە دیموکراسییەکەی و هەموو ڕێوشوێنە پێویستەکان دەگرینەبەر و بە دەستی ئاسن لە هەر کەسێک دەدەین کە دەیەوێت ئاسایشی وڵاتەکە و هاوڵاتیانی تێکبدات."\nجێی ئاماژەیە لە ماوەی ڕابردوودا میدیا عێراقیه‌كان بڵاویان كرده‌وه ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه ئاگرێكی گه‌وره له‌یه‌كێک له كۆگاكانی كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق كه تایبه‌ت بوو به پاراستنی سندوقه‌كانی ده‌نگدان كه‌وته‌وه. به‌پێی هه‌ندێك له‌و سه‌رچاوانه تێكڕایی سندوقه‌كانی ده‌نگدان سوتاون.


◄ ئەنجام: 478 تۆمار دۆزرایەوە، لاپەڕە 1 لە 48 ژمارەی تۆمار لە لاپەڕەیەکدا: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📖 41مین ساڵیادی هەڵگیرسانی شۆڕشی گوڵان و... هەڵوێستەیەک لەسەری کورتەباس\n📅 کاتی تۆمارکردن May 28 2017 9:23PM\n👁 ئەم بابەتە 2,805 جار بینراوە\nعەبدولڕەحمان عەلی کوردە پێشمەرگەی یەکەم دەستپێکی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 0 ✔ 86% ✍ هـ.ب. 28-5-2017 21:23:02\n📕 ئارام و بزووتنەوەی شۆڕشگێڕی کورد - بەرگی 1 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 10 2013 3:56PM\nنووسین و ئامادەکردنی: محەمەد شێخ عەبدولکەریم سۆڵەی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 10-9-2013 15:56:35\n📕 ئارام و بزووتنەوەی شۆڕشگێڕی کورد - بەرگی 2 پەڕتووکخانە\nنووسین و ئامادەکردنی: محەمەد شێخ عەبدولکەریم سۆڵەی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 64% ✍ هـ.ب. 10-9-2013 15:56:35\n👁 ئەم بابەتە 15,733 جار بینراوە\n📕 ئامانجەکانی شۆڕش پەڕتووکخانە\n👁 ئەم بابەتە 10,130 جار بینراوە\nعەبدولکەریم قاسم [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ ب.ج. 10-6-2012 16:51:49\n📷 ئاڵای شۆرشی قۆچگریێ وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 9 2017 11:39PM\nئەم ئاڵایە لەیەکەمین سەرهەڵدانی کوردانی باکوور لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✖ 56% ✍ م.ب. 9-7-2017 23:39:21\n☂ ئاڵای شۆڕش پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 10 2008 3:54PM\n👁 ئەم بابەتە 19,973 جار بینراوە\n- سەرەتا ناوی گۆڤارێک بووە شەهید ئارام بڵاویکردووە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 86% ✍ هـ.ب. 10-11-2008 15:54:49\n📄 ئاڵای شۆڕش (ڕۆژنامە) بڵاوکراوەکان (گۆڤار، رۆژنامە و ...)\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 2 2016 11:27PM\n👁 ئەم بابەتە 4,615 جار بینراوە\nرۆژنامەیەکە، تەنها 1 ژمارەی لێدەرچووە. شاسوار جەلا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 90% ✍ س.ئـ. 2-1-2016 23:27:24\n📕 ئاڵبێرت ئاینشتایین فیزیایی شۆڕشگێڕ پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2020 9:43PM\nوەرگێڕانی: حسێن حسێنی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ز.س. 11-1-2020 21:43:29


به‌شیر حه‌داد: ده‌نگ له‌سه‌ر پڕۆژه‌یاسای بودجه نادرێت و ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ حكومه‌ت\nنرخی دراوە بیانییەکان لەکاتی کردنەوە بازاڕەکانی هەریم\nبه‌شیر حه‌داد: ده‌نگ له‌سه‌ر پڕۆژه‌یاسای بودجه نادرێت و ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ حكومه‌ت\nبه‌شیر حه‌داد، جێگری دووه‌می سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق\nجێگری دووه‌می سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق دڵنیایی خۆی ده‌ربڕی له گه‌ڕاندنه‌وه‌ی پرۆژه یاسای بودجه‌ی 2019ی عیراق بۆ حكومه‌ت و رایگه‌یاند كه ده‌نگدان له‌سه‌ر پڕۆژه یاسای بودجه ناكرێت.\nبه‌شیر حه‌داد، جێگری دووه‌می سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق له لێدوانێكدا بۆ میدیاكانی نزیك له پارتی دیموكراتی كوردستان راگه‌یاند: كار له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌ن، یه‌كڕیزی فراكسیۆنه كوردستانییه‌كان بپارێزن و لیژنه‌ی هه‌ماهه‌نگی فراكسیۆنه كوردستانییه‌كانیش به‌رده‌وام ده‌بێت له كاره‌كانی بۆ ئه‌وه‌ی نزیكبوونه‌وه‌ی زیاتر هه‌بێت و كاریگه‌رییان زیاتر بێت.\nسه‌باره‌ت به بودجه‌ی گشتیی 2019 حكومه‌تی عیراق كه ئاراسته‌ی په‌رله‌مان كراوه، به‌شیر حه‌داد وتی: دڵنیام ده‌نگدان له‌سه‌ر پڕۆژه یاسای بودجه ناكرێت. فراكسیۆنه كوردییه‌كان كۆكن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی پرۆژه یاسای بودجه بگه‌ڕێته‌وه حكومه‌ت.\nوتیشی بودجه‌كه زۆر نادادپه‌روه‌ری به‌رامبه‌ر به كورد تێدایه، له‌وانه: رێژه‌ی بودجه‌ی هه‌رێمی كه‌مكردوه‌ته‌وه و ناوی هه‌رێمی كوردستانی نه‌هێناوه و هه‌ڵه‌بجه‌ی وه‌ك پارێزگا نه‌ناساندوه وهیچی بۆ پێشمه‌رگه تێدا نییه، جه‌ختیشیكرده‌وه كه هیچ كوتله‌یه‌كی شیعه و سوننه‌ش رازی نین به تێپه‌ڕاندنی بودجه به‌و جۆره.\nبه‌وته‌ی جێگری دووه‌می سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق، دوای ئه‌وه‌ی خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌م بۆ پرۆژه یاسای بودجه ده‌كرێت، لیژنه هه‌میشه‌ییه‌كان تاوتوێی ده‌كه‌ن و له لیژنه‌كاندا بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌درێت پرۆژه‌كه بگه‌ڕێته‌وه بۆ حكومه‌ت.\nله باره‌ی پشكی كورد له وه‌زاره‌ته‌كاندا، به‌شیر حه‌داد وتی: تا ئێستا ئه‌وه‌ی رێككه‌وتنی له‌سه‌ر كراوه، كورد سێ وه‌زاره‌تی به‌ركه‌وتووه، دوو وه‌زاره‌تیان راگه‌یه‌ندراوه، كه وه‌زاره‌تی دارایی و نیشته‌جێكردن و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌یه، یه‌ك وه‌زاره‌ت له پشكی كورد ماوه، ئه‌ویش وه‌زاره‌تی كۆچ و كۆچبه‌رانه، هێشتا له نێوان پارتی و یه‌كێتی یه‌كلایان نه‌كردووه‌ته‌وه، قسه و باسێكی نا ره‌سمیش هه‌یه، ده‌وترێت ره‌نگه وه‌زاره‌تێكی دیكه بۆ كورد زیاد بكرێت.\nسه‌باره‌ت به پرسی كه‌ركوك، به‌شیر حه‌داد ئاشكرایكرد: پێش ماوه‌یه‌ك پڕۆژه بڕیارێك پێشكه‌ش به په‌رله‌مان كرا بۆ لابردنی خاڵی گومرگی نێوان پارێزگاكان، به‌ڵام به هۆی سه‌رقاڵیی به پرسی پێكهێنانی حكومه‌ت ئه‌و پرۆژه‌یه باس نه‌كراوه و چاوه‌ڕوان ده‌كرێت له دانیشتنه‌كانی داهاتوو، بڕیاری له‌سه‌ر بدرێت.\nوتیشی: كێشه‌یه‌كی مرۆیی گه‌وره له كه‌ركووك له ئارادایه و زیاتر له 150 هه‌زار هاووڵاتی ئاواره‌ن و ده‌یان كه‌س ده‌ستگیركراوه و كێشه‌ی زه‌وی و زاریش هاتووه‌ته ئاراوه، بۆیه پێویسته له چوارچێوه‌ی یاسا و ده‌ستوردا ئه‌و پرسه یه‌كلا بكرێته‌وه.


چەتەکانی سەربە تورکیا دەستدرێژیی سێکسییان کردە سەر ژنێکی دووگیان - RojNews\nچەتەکانی سەربە تورکیا دەستدرێژیی سێکسییان کردە سەر ژنێکی دووگیان\nچەتەکانی سلێمان شا، کە سەربە سوپای تورکن دەستدرێژیی سێکسییان کردە سەر ژنێکی دووگیان لە شاری بابی باکوری سوریا، لە ئەنجامی ئەو تاوانەدا منداڵی ژنەکە لەبارچووە و دۆخی دەروونی و جەستەیی ئەو ژنە تێکچووە.\nبەپێی هەواڵێکی ئاژانسی هەواڵی هاوار(ئانها)، ماوەیەک پێش ئێستا چەتەکانی سلێمان شا، کە سەربە سوپای تورک دەستدرێژیی سێکسییان کردووەتە سەر ژنێکی دووگیان.\nبرای هاوسەری ژنەکە، کە نەیویستووە ناوەکەی ئاشکرا بکرێت، بە هاواری ڕاگەیاندووە:"چوار مانگ پێش ئێستا چەتەکانی سلێمان شا هەڵیانکوتایە سەر ماڵی براکەم لە باب و بێ ئەوەی هۆکارەکەی بڵێن براکەمیان برد، پاشان مەرجیان دانا، کە ئەگەر دەتانەوێت ئازدی بکەین دەبێت هاوسەرەکەیمان بدەنێ، خێزانەکەی دژایەتیی ئەو پێشنیارەیان کرد و قبوڵیان نەکرد، چەتەکان پاشان داوای ٥٠٠ هەزار لیرەی سورییان لێکردن".\nئەو هاوڵاتییە، وتوشیەتی، کە بۆ دابینکردنی ئەو برە پارەیە کەلوپەلی ناوماڵەکەیان فرۆشتووە و لەبارەی براکەشیەوە، وتویەتی:"کاتێک براکەمانیان گەڕاندەوە، ە بۆ ماوەی ٢٠ ڕۆژ لە ماڵەوە مایەوە، چونکە ئەشکەنجەدرابوو و پێویستی بە پشوودان هەبوو".\nهەروەها وتویەتی:"پاش ماوەیەکی کورت هەر ئەو چەتانە هاوسەری براکەمیان ڕفاند و لە کاتێکدا کە دووگیان بوو دەستدرێژیی سێکسیان کردە سەر، ئەو ژنە منداڵەکەی لەبار چووە و ئێستاش دۆخی تەندروستیی دەروونی و جەستەیی زۆر ناجێگیرە".


نه‌خۆشی شه‌کره جۆری دوو\nجۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، ناسراوه به جۆری مرۆڤی پێگه‌یشتوو "بالغ" یاخود جۆری ناپابه‌ند له‌سه‌ر ئه‌نسۆلین. نه‌خۆشیه‌کی درێژخایه‌نه، کار ده‌کات له‌سه‌ر چۆنیه‌تی به‌کاربردنی شه‌کره له‌خوێن. جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره به پێچه‌وانه‌ی جۆری یه‌ک، ده‌تواندرێت خۆبپارێزرێت لێی، به‌ڵام نه‌خۆشیه‌که له ئاستی جیهانی له زیاد بوون دایه به‌تایبه‌تی له‌و کۆمه‌ڵگانه‌ی که قه‌ڵه‌وی باوه.\nله جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، خانه‌کانی له‌ش هه‌ستیاریان که‌م ده‌بێته‌وه بۆ ئه‌نسۆلین یاخود له‌ش بڕێكی که‌م له ئه‌نسۆلین دروست ده‌کات. ئه‌نسۆلین ئه‌و هۆڕمۆنه‌یه که ئاستی شه‌کره له خوێن کۆنتڕۆڵ ده‌کات.\nچاره‌سه‌ری ته‌واو و یه‌کجاره‌کی نیه بۆ جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، به‌ڵام ڕێگای جۆراو جۆر هه‌یه بۆ کۆنتڕۆڵکردن و خۆپاراستن.\nتێنوبوونێکی زۆر سه‌خت یاخود میزکردنێکی ئێجگار زۆر؛ زۆر تێنوو بوون یاخود زۆر میز کردن نیشانه کلاسیکه‌کانی نه‌خۆشی شه‌کره‌یه.\nهه‌ست کردن به ماندوویی و شه‌که‌تی\nڕه‌شکه‌و پێشکه‌یی له بینین\nساڕێژ بوونی برین به دره‌نگی، یاخود زۆر نه‌خۆش که‌وتن "بۆ نموونه هه‌ڵامه‌ت و هه‌وکردن"\nهۆکاری دروست بوون؛\nله جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، شه‌کره له ناو لووله‌کانی خوێن کۆ ده‌بنه‌وه به‌هۆی که‌م بوونه‌وه‌ی هه‌ستیاری خانه‌کانی له‌ش بۆ هۆڕمۆنی ئه‌نسلۆلین یاخود که‌می له دروست کردنی هۆڕمۆنی ئه‌نسۆلین. هۆکاری ئه‌مه تاکو ئێستا ڕوون نیه، به‌ڵام زۆری چه‌وری "قه‌ڵه‌وی" و ناچاڵاکی "نه‌جوولان" دوو هۆکاری سه‌ره‌کی و تاوانباران له ڕوودانی جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره.\nمێژووی خێزانی؛ ئه‌گه‌ر باوان یاخود خوشک و برا نه‌خۆشی شه‌کره‌ی جۆری دوویان هه‌بوو.\nنه‌ژاد؛ ڕه‌شپێست و ئه‌مریکی هیندی و ئه‌مریکی ئاسیایی زۆر له‌بارن بۆ تووشبوون.\nته‌مه‌ن؛ له‌گه‌ڵ زیاد بوونی ته‌مه‌ن مه‌ترسی ڕوودان زیاد ده‌بێت.\nنه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی؛ ئه‌گه‌ر تۆ له کاتی دووگیانی تووشی نه‌خۆشی شه‌کره بیت، مه‌ترسی تووشبوونت دوای دووگیانی زیاد ده‌بێت.\nجۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره له‌وانه‌یه کار بکاته سه‌ر زۆرێک له ئه‌ندامه گه‌وره‌کانی له‌ش، وه‌ک دڵ و ده‌مار و لووله‌کانی خوێن و چاو و گورچیلکه‌کان. پاراستنی ئاستی شه‌کره له خوێن بۆ ئاستێکی ئاسایی، زۆربه‌ی جاره‌کان له ئاڵۆزیه‌کان دوور ده‌خات. ئاڵۆزیه‌کان بریتین له دوو کۆمه‌ڵه، کاتی و درێژ خایه‌ن.\nبه‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی شه‌کره له خوێن؛ به‌هۆی چاودێری نه‌کردن و که‌م ته‌رخه‌می.\nکه‌م بوونه‌وه‌ی ئاستی شه‌کره له خوێن؛ هه‌ندێک جار که‌سی نه‌خۆش پارێزیه‌کی زۆر تووند ده‌کات یاخود چه‌ندین ده‌رزی ئه‌نسۆلین له‌خۆی ده‌دات یاخود دوای وه‌رزشێکی تونده و سه‌خت، له‌م بارانه‌دا که‌سه‌که تووشی دابه‌زینی سه‌ختی ئاستی شه‌کره‌ی خوێن ده‌بێت. پێویسته به شێوه‌یه‌کی ڕێک و پێک و به‌رده‌وام ئاستی شه‌کره بپشکندرێت. نیشانه‌کانی که‌م دابه‌زینی ئاستی شه‌کره‌ی خوێن بریتین له؛ ئاره‌قه‌کردن، له‌رزین، بێ هێزی، برسیه‌تی، گێژبوون، هێلنج هاتن، تێکچوون و نارێکی له قسه‌کردن، سه‌رسووڕان.\nئه‌گه‌ر تۆ هه‌ستت به نیشانه‌کانی که‌م بوونه‌وه‌ی ئاستی شه‌کره‌ی خوێنت کرد، شتێک بخۆ یاخود بخۆوه که ئاستی شه‌کره‌ی خوێن به خێرایی زیاد ده‌کات، وه‌ک شه‌ربه‌تی میوه، کێکێکی شیرین.\nنه‌خۆشیه‌کانی دڵ و لووله‌کانی خوێن؛\nتێکدانی پێست و ناو ده‌م؛\nخۆپاراستن له نه‌خۆشی شه‌کره‌ی جۆری دوو؛\nخۆراکی ته‌ندروست بخۆ؛ ئه‌و خۆراکانه هه‌ڵبژێره که ڕێژی چه‌وری و کالۆریان که‌مه. زیاتر میوه و سه‌وزه و دانه‌وێله‌ی ته‌واو بخۆ.\nزیاتر وه‌رزش بکه؛ ڕۆژانه 30 خوله‌ک به ڕێکی و به‌رده‌وامی.هه‌ر چ جۆره وه‌رزشێک بێت، هه‌روه‌ڵه، پایسکل لێخوڕین، مه‌له کردن..\nکێشی زیاد دابه‌زێنه؛ ئه‌گه‌ر تۆ کێشت زیاده پێویسته کێشی زیاد دابه‌زێنی.


بۆ بەڕێز سەرۆکی هەرێمی کوردستان و بەڕێز سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان – Welt kurdische Organisation (WKO) e.V.\nبابەت بەدواداچوون بۆ دۆسیەی مستەفا سەلیمی\nوێڕای سڵاوێکی گەرم و هیوای سەرکەوتنی نەتەوەی کورد، هەروەک ئاگادارن زیندانییەکی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەناوی مستەفا سەلیمی کە ماوەی ١٧ ساڵ لە زیندانەکانی ئێراندا بوو، توانی لە دەرفەتێکدا لە زیندانی شاری سەقزی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەرباز بێت و لە ڕێکەوتی ٢٧/٣/٢٠٢٠ پەنای بۆ باشووری کوردستان هێنا، بەڵام بەداخەوە پاش چەند ڕۆژ لەلایەن هێزەکانی ئاسایشی پارێزگای سولێمانی، ڕادەستی سوپای قودسی ئێران کراوە و ڕۆژی ١٢/٤/٢٠٢٠ لە زیندانی شاری سەقز لەسێدارە درا.\nئەم کردەوە و کارەساتە دڵتەزێنە کەلێنێکی گەورەی خستووەتە نێوان هاوپێوەندی و هاودڵی دانیشتووانی هەردوو پارچەی ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستان.\nبە درێژایی مێژوو و لە هەموو شۆڕش و نەهامەتییەکاندا ڕۆژهەڵات پشت و پەنای باشوور بووە و باشووری کوردستانیش بەهۆی حکوومەتی هەرێمەوە هەمیشە جێی دڵخۆشی و شانازیی کورد بووە.\nئەم رووداوە دڵتەزێنە، کە لە ئاکامی هاوکاریی نێوان بەشێک لە هێزەکانی ئاسایشی هەرێم و هێزێکی تیرۆریستی ناوچەکە واتە سوپای پاسدارانی ئێران هاتە ئاراوە، پەڵەیەکی ڕەشە بەنێوچاوانی هێزی ئاسایشەوە، کە دەبێت دابینکەری ئاسایش بۆ کورد بن نەک بەدەستەوەدانی زیندانییەکی کورد بە دوژمنەکەی، سەرەڕای ئەوەی کە دەیانزانی لە ئەگەری تەسلمیکردنەوەی بە ئێران لە سێدارە دەدرێت.\nلە ئەنجامی لێکۆڵینەوەیەکدا، چەند ئەندام پەرلەمانی کوردستان بە ژمارەی تایبەت ڕێکەوتی ٢١/٤/٢٠٢٠ لە یادداشتێکدا بۆ سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان بەتێروتەسەلی باسی ئەم ڕووداوە و کردەوەی هێزی ئاسایشیان کردووە. هەروەها سەرۆکوەزیرانیش بەڵێنی دانانی لێژنەیەک بۆ بەدواداچوونی ئەم دۆسیەی کرد بەڵام هەتا ئێستاش هیچ ڕوونکردنەوە و ئاگادارییەک لەمەڕ ئەنجامی لێکۆڵینەوەی ئەو لێژنەیە بۆ بیڕوڕای گشتیی ڕانەگەیەنراوە.\nئێمە وەکو „ڕێکخراوی جیهانی کورد“ لە وڵاتانی ئەورووپی چالاکین و لە چۆنێتی کاریگەریی نەرێنی ئەو کارەساتە بەسەر ئێعتباری حکوومەتی هەرێم و هەروەها هێزی ئاسایش ئاگادارین.\nمیدیاکانی ناوچە و نێودەوڵەتی وەک خاڵێکی ڕەش لە نەبوونی تەناهی بۆ سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات لە باشووری کوردستان، پێناسەی دەکەن. بێگومان دیترا کە چۆن گوشار بۆ ئەو کەسانەی ئەم بابەتەیان ئاشکرا کرد لەلایەن هەندێ دەزگای ئەمنی هەرێمەوە پتر ئێعتباری ئەم دەسەڵاتەی بردە ژێرپرسیارەوە.\nلە کۆتاییدا، داواکارین هەرچی زووتر ڕای گشتیی لە وردەکارییەکان و ئەنجامی لێکۆڵینەوەی لێژنەی بەداواچوونی دۆسیەی مستەفا سەلیمی ئاگادار کەنەوە.\nKurdî kurdisch Pressemitteilung Slider كوردی\nچۆن سیستمی به‌رگری له جه‌سته‌ی مرۆڤدا پێک دێت؟\nسه‌ده‌یه‌ک له کۆچی کوردان بۆ وڵاتی ئاڵمان


ماڵپەری فیردەوس | تەفسیری ئەم ئایەتە چییە ؟\nسەردێری پرسیار:تەفسیری ئەم ئایەتە چییە ؟\nبەرواری دانان :2018-12-28 کۆدی پرسیار:944\nپرسیار : تەفسیری ئەم ئایەتە چییە کە خوای گەورە دەفەرمووێت : (( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ )) [ البقرة : ٦٢ ] . ؟\nوەڵام : خوای گەورە دەفەرمووێت : (( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ )) [ البقرة : ٦٢ ] .\nواتە : بەڕاستی ئەوانەی وا بە بەرنامەکەی محمد بڕوایان ھێنا و پەیڕەوانی موسا و عیسا و صابئییەکان ، ھەر کەسێک باوەڕی تەواوی بەخوا و ڕۆژی دوای ھەبێ و ئاکاری خێر و چاکە بکەن ، لای پەروەردگاریان کرێ وپاداشتیان بۆ ھەیە ، ھیچ ترس و خەفەتێکیشیان تووش نابێت .\nقرطبی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( نقل کراوە لە ابن عباس سەبارەت بە وتەی : ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا ) ئەم ئایەتە منسوخە بەم ئایەتە خوای گەورە دەفەرمووێت : ( ومن یبتغ غیر الإسلام دینا فلن یقبل منە ) [ ال عمران : ٨٥ ] .\nھەندێکی تر دەڵێن منسوخ نییە ، ئەم ئایەتە باسی ئەو کەسانەیە کە ئیمانیان ھێناوە بە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت . )) الجامع لأحکام القران ج٢ لاپەڕە ١٦٣\nابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە صابئییەکان چەند وتە ھەیە :\nھەندێک زانا دەڵێن : صابئی دەستەیەکن لە گاورەکان .\nھەندێکی تر دەڵێن : دەستەیەکە لە جوولەکەکان .\nھەندێکی تر دەڵێن : دەستەیەکە لە مەجووسییەکان .\nھەندێکی تر دەڵێن ئومەتێکی جێگیرە و دینداری دەکەن بە دینێکی تایبەت .\nھەندێکی تر دەڵێن : ئەوانەن کە ھیچ ئاینێکیان نییە ، ئەوانەی لەسەر فطرەتن ، لەسەر ھیچ ئاینێک نین ، ئەمە نزیکترە ، ئەگەر پێغەمبەرێکیان بۆ نێردرا و ئیمانیان ھێنا بە خوا و ڕۆژی دوای ، ئەوە لاچوونی ترس و خەم بۆیان جێگیر دەبێت ، وەک دەستەکانی تری لەگەڵیان باس کراون . ......\nھیج جیاوازی نییە لەنێوان جنسەکان بۆ ئیمان ھێنان ، ئەوانەی جوولەکە و گاور و صابئین وەک ئیماندارانان ئەگەر ئیمانیان ھێنا بەخوا و بە ڕۆژی دوای ، ... )) تفسیر ابن عثیمین ج١ لاپەڕە ٣٧٠ - ٣٧١


قایمقامی ئامێدی: ئەمساڵ سەرجەم پڕۆژەکان تەواو دەکرێن\nMON, 1 MAR 2021 09:23 Erbil, GMT +3\nTUE, 23 FEB 2021 17:55 | KDP.info\nئامێدی -KDP.info- قایمقامی قەزای ئامێدی گوتی، ھەفتەی داھاتوو دەست بە تەواوکردنی پڕۆژەکانی سنووری قەزای ئامێدی دەکەن کە ١٤٧ پڕۆژەیە و ئەمساڵ سەرجەم پڕۆژەکان تەواو دەکرێن کە بە گوژمەی ٨٠ ملیار دینارن.\nقایمقامی قەزای ئامێدی، ئیسماعیل مستەفا، بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستان گوتی: "دوای ئەوەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕەزامەندیی لەسەر ١٤٧ پڕۆژە بۆ قەزای ئامێدی بە گوژمەی ٨٠ ملیار دینار دا، دەست بە جێبەجێکردنی زۆرینەی پڕۆژەکان کراوە، بەڵام بەھۆی کەشوھەواوە ماوەیەک پڕۆژەکان وەستابوون، ئێستا کەشوھەوا خۆش بووە و بڕیارە سەرەتای ھەفتەی داھاتوو دەست بە تەواوکردنی پڕۆژەکان بکرێتەوە."\nقایمقامی قەزای ئامێدی گوتیشی: "٦٠ تا٧٠ پڕۆژە کاریان تێدا دەکرێت و کارەکەیان بەردەوام دەبێت و ئەوانەی دیکەش دەکەونە کار و بڕیارە ئەمساڵ سەرجەم پڕۆژەکان تەواو بکرێن و بەشێکی بواری کارەبا تەواو بوون و بەشێکی ڕێگاوبان لە مانگی چوار قیرتاویش دەکرێت."\nئیسماعیل مستەفا ڕوونیشی کردەوە: "نەخۆشخانەیەک بە گوژمەی ٥٣ ملیار دینار دروست دەکرێت کە ماوەی دوو ساڵی دەوێت تا تەواو دەبێت."\nگوتیشی: "بڕیارە ئەگەر پارە بۆ بووژانەوەی پارێزگاکان تەرخان بکرێت، ئەوکات کۆمەڵێک پڕۆژەی دیکەش بۆ سنووری قەزای ئامێدی جێبەجێ بکرێن."


لةيادى دوةمينى بةخشندةيى كورد لةرؤذئاواى كوردستان\nلةدوانزةى ئازارى سالَى 2004 كوردةكانى بةشى رؤذئاواى كوردستان ذوانيان لةطةلَ داستانى خةباتى خويَناويدا هةبوو كة دةها كةس تيَيدا بوونة شةهيد و قوربانى و لةطةلَ سةدان بريندارو هةزاران طيراوو رِاونراوو ذمارةيةك قوتابي دةركراو لةقوتابخانةكان و زانكؤو ثةيمانطاكان لةكضو كورِانى طةلى كوردى بةجةرط و ئازاو دلاوةر. طرِو ضةخماخةى يةكةمى لةشارى قوربانى و فيداكاريدا ليَدراو مةشخةلَى هةلَساو ضةندين شارو سةنتةرو ناوضةى كوردى طرتةوة لة شويَنةكانيشيان لةحةلةبوو لازقيةو حةماو ديمةشقدا ئةمة لةوكاتةدا رويدا كاتىَ حاكمى ستةمكارو داو دةزطاكةى لةهةمان تاخمى كةوا ثلاني دارشتوو تاوانى كوشتنى لةلوبنان ئةنجامداو تا هيَمنى و ئاسايشى تيَك بدةن و وابكةن جةماوةرى كوردى بةرةو جةنطى لابةلايى رابكيَشن و دواتريش دةستيَكى سةربازى لةكورد بوةشينى وةك تؤلةسةندنةوةيةك لةوةى لةعيراقدا روويدا لةرزطار بوون و رِووخاندنى ديكتاتؤريةتى بةعس و جيَبةجيَكردنى فيدراليةت لة كوردستان و بةردةوامبون لة ثرؤسةى سياسي ديموكراسيانة.\nبةلآم ثلانةكة هةر لةسةرةتاوة نشوستى هيَنا بةهؤى ئازايى و بويَرى و بةئاطاداربوونى هاوولاتيانى كورد ئةوانةى رووبةرِووى ثيلانةكة بونةوة ئةويش بةبةخشندةيى ميلليانةو بةرخودانى ئاشتيانةو يةك ريز وةستان لةرووى دةستدريَذى و ستةم و ثابةندبوون بةبيروبرِواكانى نةتةوةيى و ديموكراسى هاوبةش.\nبةخشندةيى كوردةكانى سوريا كؤمةلَيَك وانةو ثةندو ئةركيان خستةروو لةوانةش:-\nيةكةم: بةتوانايى جةماوةرى ميللي سةلماندى كة ضةندة خاوةنى هةستى نةتةوايةتى ثيَطةيبوو زانيارى سياسي ثيَشكةوتووةكة ضةندة تايبةتمةندة بةنةوةى ثيَطةييوو لةكورِو كضانى كوردستانى سوريا سةربارى روحى خؤبةختكارانةى كةلةلاى هةموو شارةزايةكى بةدواداضوو ئاشكراو روونة.\nدووةم: بزاظى نةتةوةيى سياسيانةى كورد هةر لةسةرةتاى بزاظى (خؤيبون) تاكو ئيَستا ضاكةو كاريطةرى خؤى سةلماند لةسةر بيروبرِاو بؤ ضونى مةسةلةى نةتةوايةتى و ثةيوةندى بةديموكراسيةتةوة، لةهةمانكاتيشدا دواكةوتن و بىَ ئاستى سةركردةكانى سةلماند كةنةيانتوانى بطةنة كاروان و ئاستى روداوةكانى سةردةمانة وة نشوستى هيَنان لة بةريَوةبردن وةك كة ثيَويست بوو، بةهؤى شلؤقى و بىَ توانايى بةرامبةر بةدةستثيَشخةريكردن و طويَرِايةلَ نةبوون بؤ هاوارى نويَخوازى و خؤجؤشدانى فيكرى و سياسي و رِيَكخستنةوةى سةرلةنوو.\nسيَهةم: سةرلةنوو ثةيوةندى بةهيَزى نيَوان ديموكراسيةتوو مةسةلةى كوردى بةديار كةوت لةميانى كةمتةرخةمى لةرةوت و هةلَويَستى لايةنةكانى ئؤثؤزسيؤنى ديموكراسيانةى عةرةبي لةسوريادا، كة رِارِايى و دوو دلَى ثيَوة ديارةو لةطةلَ هةلآتن بةدواى دروشمى وةك ثيَكهاتنى نيشتمانى لةنيَوان زالَم و مةزلَوم بةبىَ ئةنجامدانى هيض داواكاريةكى سياسي بؤ بةرذةوةندى كورد و مةسةلةى ديموكراسى و بةبىَ قةرةبو دانةوةى زيان ليَدراوةكان و بنةمالَةى شةهيدان و برينداران و ثةككةوتوان و قوتابي دةركراو لةكؤتاييدا بؤ بةرذةوةندى و بةلاى دةسةلآتى ستةمكاردا دةشكيَتةوة.\nضوارةم: تاكو ئيَستاش ئةم روداوةى كةئيَستا يادى سالآنةى دةكةينةوة لةريَورةسمى سةركردةو ريَكخراوو كؤمةلَةكانى كورديداية تا عيبرةت و وانةى ليَوةرطرن لةثيَشةكيدا رازى بوون بةطؤرانكاريةكانى ثيَويست لةهةيكةلى بزاظى سياسيانةى كوردو نويَكاريكردن لةبةرثرسيارةتى و نويَكردنةوةى بةخويَنى تازةو نويَى هةروةها طؤران و ثةرةثيَدانى بةرنامةو هؤكارةكانى كةرستةو هيَنانة دى هةنطاوى بابةتيانة لةميانى يةكخستنةوةى جولانةوةكة.\nهةزاران سلاَو لةشةهيدانى ثاية بةرزو سةرةخؤشى و هاوبةشى لةطةلَ بنةمالَةكانيان و ثةيمان دووبارة دةكةينةوة لةسةر بةردةوامبون لةخةباتدا بةهةموو جؤرةكانى سياسي و رؤشنبيرى.


چاوپێکه‌وتنی هه‌یئه‌تێکی حدک له‌گه‌ڵ پاڕلمانتارێکی حیزبی سوسی?\nناوەندی هەواڵ- ئاڵمان: هەیئەتێکی حیزبی دیموکراتی کوردستان لەگەڵ “دیرک شڵۆما”، ئەندامی پارڵمانی ئەیالەتی “نۆرد ڕاین وێست ڤاڵێن” لەسەر لیستی حیزبی سوسیاڵ دێموکراتی ئاڵمان دیدارو چاوپێکه‌وتنی کرد.\nڕۆژی چوارشەممە، ٤ی خاکه‌لێوه (٢٣ی مارسی ٢٠١٦ی زایینی) هەیئەتیکی کومێتەی ئاڵمان پێکهاتبوو لە سوڵتان گوڵاوی‌و خالید حەسەنپور، لە دەفتەری بنکەی حیزبی سوسیاڵ دێموکرات لە شاری تەرۆسدۆرڤ چاویان بە دێرک شڵوما کەوت.\nلەودیدارەدا، پێوەندییەکانی حیزبی دێموکڕاتی کوردستان‌و حیزبی سۆسیال دیمۆکراتی ئاڵمان تاوتوێ‌کران‌و له‌سه‌ر بارودۆخی ئابووری، سیاسی‌و کومەڵایەتیی ئێستای ئێران‌و ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ئاڵوگۆری بیروڕایان کرد.\nله باسه‌کانی ئه‌و دیداره‌دا هەردوولا لە سەر ئەو خاڵانە کۆک بوون کە رێکارەکانی کۆماری ئیسلامی نەیانتوانیوە رێگاچارەیەک بۆ قەیرانی سیاسی‌و مافی مرۆڤ‌و پرسی کەمایەتییەکانی ئێران بدۆزێتەوەو بە هۆی سیاسەتی هەڵەی دەسەڵاتدارانی ئێران، خەلکی ئێران تائیستاش لە زۆر له ئازادییه‌کانیان بێبەشن‌و هەر دەنگیکی ئازادیخۆازی سەرکوت دەکری.\nهه‌روه‌ها پێداگری له‌سه‌ر ئه‌وه کرایه‌وه که بە لەبەر چاوگرتنی پێکهاتەی ئێرانیکی فرە نەتەوە، زۆربەی نەتەوەو کەمینە ئایینیەکانی ئێران لەماڤی خۆیان بێبەشن.\nلە کۆتایی ئه‌و دیداره‌ش‌دا تێشک خرایەوه سەر پێوەندی هەردوولاو بۆ ئەو مەبەستە بڕیار درا کە چەند هەنگاوێک بۆ هەرچی باشتر کردنی ئەو پێوەندیانە هه‌ڵبگیرێ.\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 572 جار بینراوە| بینێره| چاپ


لە ڕۆژی جیهانی "خەبات دژی ئێعدام"دا ئاکسیونێک لە شاری ئامستڕدام بەڕێوە چوو\n11:58 - 11/10/2021\nپاش نیوەڕۆی ڕۆژی یەکشەممە ١٠ی ئوکتۆبر لە پێناو نارەزایەتی دەربڕین بە یاسا و بڕیاری ئێعدام ئاکسیونێک لە مەیدانی دامی شاری ئامستڕدام بەڕێوە چوو.\nئاکسیون لە لایەن شۆڕای ڕێکخستنی ئاکسیونە سەراسەرییەکانەوە ڕێکخرابوو. هاوکات لە گەڵ دانانی تریبونێک بۆ وتار و پەیامی حزب و لایەنەکان، کۆمەڵێک نووسراوە و وێنە وەک پێشانگایەک خرابوە بەر دیدی ڕێبواران هەروەها هەر بەم بۆنەوە جیا لە سروودی شۆڕشگێڕانەی کوردی و فارسی چەندین دروشم لە لایەن بەشداربوانەوە دژی کۆماری ئیسلامی ئێران دەوتراوە.\nپەیامی حزبە کوردستانییەکان لە لایەن کۆمیتەی "ناوندی هاوکاریی حزبەکانی کوردستانی ئێرانە"وە، ڕێزدار کاک حەسەن مەجیدی پێشکەش بە بەشداربوان کرا.\nلەم ئاکسیۆنەدا هاوڕێیانی کۆمەڵەی شۆڕشگێر لە دەستەی بەڕێوەبەریدا بوون و چالاکانە لە ڕێکخستن و بەشداریدا هەڵسوڕاو بوون.\nکۆماری ئیسلامی ئێران لە سەرەتای حوکمڕانییەوە حوکمی ناڕەوای ئیعدام بە سەر ناڕازیانی خۆیدا دادەسەپێنێ و ئەمڕۆکە دوای وڵاتی چین، ئێران دووهەم وڵاتە کە ڕێژەی ئیعدامی لە سەرەوەیە. بە پێی هەواڵەکان ساڵی ڕابردوو وە ئەمساڵ ڕێژەی حوکمی ئیعدام زیاتر لە ساڵانی ڕابردوو پەرەی ستاندوە.\nشایانی باسە کە کۆمەڵەی شۆڕشگێر لە کۆنگرەی ١٢ی خویدا دژی حوکمی ئێعدام بڕگەیەکی پەسەند کردوە کە حوکمی ئیعدام تاوانێکی نامرۆڤانەیە و دەبێ ئەم حوکمە بنبڕ بکرێت.\n١٠ ی ئۆکتۆبری٢٠٢١\n02:17 - 12/10/2021 نوێ کراوەتەوە\nبەشداری شاندیکی کۆمیتەی کۆمەڵە لە ساڵیادی گشتپرسی هەریمی کوردستاندا، لە شاری هێلسینکی !\nبەشداری لە چوارەمین ساڵیادی ڕیفراندۆم لە ئۆسلۆ\nئۆکتوبەر ١٠کومیتەی هولەندچالاکی


سووده سەرسوڕهێنەره كانی شەربەتی گێزەر بۆ جەستە\n2020-10-17 1211 جار\nخۆراکناسان پێشنیاری خواردنەوەی شەربەتی گێزەر دەکەن، کە سوودی زۆری هەیە لە بەهێزکردنی بەرگری و باشترکردنی تەندروستی چاو و پێست، زۆرێک لەو ڤیتامینانەی لەش رۆژانە پێویستیان پێیەتی تێیدایە.\nشەربەتی گێزەر یەکێکە لە تەندروستترین و بەسوودترین خواردنەوەکان، چونکە دەوڵەمەندە بە کالسیۆم و پۆتاسیۆم و مەگنسیۆم و ڤیتامین ئەی، لە دیارترین سوودەکانی:\nتەندروستی چاو باشتر دەکات\nشەربەتی گێزەر بڕێکی زۆر لە خۆراکی تێدایە کە سوود بە چاوەکانت دەگەیەنێت، لەیەک پەرداخ شەربەتی گێزەردا بڕێکی زۆر ڤیتامین ئەی هەیە، کە بۆ تەندروستی چاو زۆر گرنگە. زۆرێک لە لێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە، خواردنی ئەو میوە و سەوزەنەی کە ڤیتامین A یان تێدایە مەترسییەکانی کوێری و نەخۆشیەکانی چاو کەم دەکاتەوە.\nبەرگری زیاد دەکات\nشەربەتی گێزەر لە توانایدایە یارمەتی کۆئەندامی بەرگری بدات، ڤیتامینەکانی A و C لە شەربەتی گێزەردا وەک دژە ئۆکسێنەرەکان کار دەکەن و خانەکانی بەرگری لە زیانی رادیکاڵی ئازاد دەپارێزن. جگە لەوەش ئەم شەربەتە سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندە بە ڤیتامین "بی ٦" کە کەمی ئەو ڤیتامینە دەبێتەهۆی دابەزینی بەرگری لەشی مرۆڤ.\nرێگری لە شێرپەنجە دەکات\nشەربەتی گێزەر پارێزگاری لە چەندین جۆری شێرپەنجە دەكات وەك شێرپەنجەی پرۆستات و گەدە و قۆڵۆن و شێرپەنجەی مەمك لە ئافرەتان. بوونی ماددەی بێتا کارۆتین لەنێو گێزەر، جگە لەوەی رەنگێکی جوان بە گێزەر دەبەخشێت، هاوکات خواردنیشی خانمان لە توشبوون بە شێرپەنجەی مەمک دەپارێزێت.\nکۆنترۆڵی شەکری خوێن دەکات\nخواردنەوەی بڕێکی کەم شەربەتی گێزەر رەنگە یارمەتیدەر بێت بۆ نزمکردنەوەی رێژەی شەکری خوێن، هەروەک ئەو توێژینەوانەی کە لەسەر مشک کراون بۆ نەخۆشی شەکرەی جۆری دوو، دەرکەوتووە کە شەربەتی گێزەری شەکری خوێن کەم دەکاتەوە . ئەمەش بەهۆی ئەوەی شەربەتی گێزەر بەکتریای بەسوودی تێدایە کە کار دەکاتە سەر ئەو بەکتریایانەی کە پەیوەستن بە نەخۆشی شەکرەوە .\nپێست بە رەونەقی دەهێڵێتەوە\nئەو ماددە خۆراکیانەی کە لە شەربەتی گێزەردا هەن، سوودی تایبەت بە تەندروستی پێست دەگەیەنن، چونکە شەربەتی گێزەر زیاتر لە ٢٠%ى ئەو پێکهاتە ئاویانەی کە بۆ بەرهەمهێنانی کۆلاجین پێویستن، دابین دەکات. جگە لەوەش ڤیتامین سی شەربەتی گێزەر وەک ماددەی دژەئۆکسیدبوون کاردەکات کە پێست لە زیانەکانی تیشکی رادیکاڵی رزگار دەکات.\nسوود بە تەندروستی دڵ دەگەیەنێت\nشەربەتی گێزەر رەنگە یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی فاکتەرەکانی مەترسی بۆ نەخۆشیەکانی دڵ، بە تایبەت کە سەرچاوەی باشی پۆتاسیۆمە، کە کانزایەکە رۆڵێکی گرنگ دەبینێت لە رێکخستنی پەستانی خوێندا.\nپزیشکان ئامۆژگاری ئەو کەسانە دەکەن کە کۆلیسترۆڵ و چەوری بەرزیان هەیە ڕۆژانە دوو پەرداخ شەربەتی گێزەر بخۆنەوە، کە ئەمەش بەشێوەیەکی بەرچاو دەبێتەهۆی زیادکردنی دژە ئۆکسێنەرەکانی خوێن و کەمکردنەوەی ئۆکسێنەری چەوریی خوێن، کە دەبێتەهۆی نەخۆشی دڵ.\nکارۆتیناتەکان کە لە شەربەتی گێزەردا دۆزراونەتەوە سوود بە تەندروستی جگەر دەگەیەنن. زۆرێک لە لێکۆڵینەوەکان ئەوە دەردەخەن کە کاریگەریی دژە ئۆکسانی کارۆتینینەکان لە دژی نەخۆشی چەوریی جگەرن و دەیپارێزن. نەخۆشی چەوریی جگەری کاتێک روودەدات کە چەوری لە جگەردا دروست دەبێت، بە زۆری لە ئەنجامی بەدخۆراکی، کێشی زیاد یان قەڵەویەوەیە.\nبەهای خۆراکی زۆری تێدایە\nشەربەتی گێزەر کالۆری و کاربۆهیدراتی کەمە و چەندین ماددەی خۆراکی بەسوودی تێدایە . شەربەتی گێزەریش مادی کارۆتینی تێدایە کە وەک دژە ئۆکسێنەر کار دەکات. کارۆتین، مادەی سەرەکییە لە شەربەتی گێزەردا، بەرپرسە لە رەنگی پرتەقاڵی گێزەر. کە لەش دەیگۆڕێت بۆ ڤیتامین A ى دژە ئۆکسێنەر.\nبۆ ده بێت نانی ئێواران زوو بخورێت؟\nبۆ نابێ کەوچکی دار بە غەسالە بشۆرێت؟\nبەم دوو ڕێگە خەواڵوویت لە بەیانیاندا مەهێڵە


بەهرۆز جەعفەر : ئێمە چیمان گەرەکە ؟ . – WTARIKURD\nدەیان جار سیاسییەکان ، لایەنەکانى ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵات ، بەنامە یان خەڵکیان ناردووە ، بزانن ئێمە چیمان ئەوێ و ئەمانەوێ بڵێین چى ؟. یان قسەیەکى لەوە خێڵەکی ترو نا لۆژیکتر ” هەقە خۆى ساغ بکاتەوە !!”. دیسانەوە ئەڵێن چیتان ئەوێ بۆچى وائەکەن ؟.\nئێمە نەنوێنەرى خەڵکین ، نە هى مێژوو نە هیچ لیستێک ، خودانێکى فرسەتهێنەر و خەڵەتێنەرى خەڵکى ، یان لایەنێکى ئۆپۆزسیۆن نین لەساحەکەدا بۆمەرامێکى سیاسی و ئایدۆلۆژی هاتوهاوار بکەین . جگە لە تەلەفزیۆن و ئامرازەکانى کە ، زیاتر لەهەزار وتارو ستونم نوسیوە ، ئەوانەى لەم سیستەمەدان ئێستاش نەیانزانی چیمان ئەوێ . لە ساڵى (2008) بەنوسین و پرۆژەو ووتن بەجەنابى تاڵەبانیم وتوە چیم ئەوێ ؟. لەدواى 17ى شوبات بە جەنابى بارزانى و دواتریش سەرکردەکانى ئۆپۆزسیۆن ؟. من هەمان خواستى سەرۆکى هەرێمم هەیەکە (8) ساڵە نەى هێنانەوەتە دى ، کەهەمووجارێک لەموناسەباتەکان دووبارەى دەکردەوەو بەخۆشمى ووت :\nیەکەم: ئاسەوارى شەڕى ناوخۆ نەهێلین .\nدووەم: موئەسەسات دروست بکەین.\nسێهەم: کوردستان ببەینە مەحفەلى دەولى .\nئەم داخوزایانە نەک هەرنەهاتونەتە دى ، بەڵکو ئێمە پێمانوایە نەبەتەنها و نە بەهەموو ئەم هێزانەى لەگۆڕەپانەکەدان ، بەبزوتنەوەى گۆڕانیشەوە ناتوانن ئەوە بکەن . هەر هێزو کەسێک لەشاخ بوبێت ناتوانێ ئەوە بکات . ئەمڕۆکە تادێت کلتورى کوردى جگە لەخەڵکى زیاخۆرو حەزى خانەنشینى و گەندەڵى هیچ شتێکى دى بەرهەم ناهێنێ.. ئەمڕۆ تاقەچارەسەر بۆئەوەى کەمێک بارودرۆخەکەمان بۆبباتە پێش تەنهاو تەنها بە گۆڕانێکى ڕیشەیی دەکرێت ، بەبەرپابونى ڕێنسانسێک ، لەکۆمەڵى کوردیدا ئۆقرە ئەگرێت . ئەمە بەمامۆستافەلەکانى زانکۆ و ڕۆشنبیرە خانەنشینکراوەکان و دەستو پێ سپیەکان ناکرێت . بەو شەش حەوت هەزار ڕۆژنامەنووسە دیعایەچى وبێ سەرو سەوداکەرەش ناکرێت ، کەلە بێ پرۆژەیی و بێ فکرییا هەر ڕۆژەى حیکایەتەکانى ناوبازاڕى خۆیانمان بۆئەکەنە چەند دێرێک . درەنگە و یەقینیشم هەیە لەم چەرخى جیهانگەرایی و لەم پێدەشتى بەرفراوانەى مۆدێرنەدا ، لەناو ئەم هەموو تیۆرە جۆراوجۆرانەى کەیەک ئەوى تر سەرکۆنە ئەکات . کورد ڕێک (100) ساڵى لەدواى هەموو عالەمەوەیە .باوەڕکەن کورد زۆر دواکەوتوە ! . کەس تائێستا لەجیهانى دەرەوە نایواتێ ؟. لەسەروى ئەمانەشەوە حەزێک لەهەناوى دەسەڵاتەوە هەیە بۆ سەرکوتکردن و خەفەکردنى ئەو دەنگانەى کە ئازایەتى دروستەکەن ، کە پرسیارو گومان بەرهەم ئەهێنن .لەبرى نەوەیەکى تر دروست بکەن ، وەکو حکومەتى ئێرانیشیان لەدەست نایات کە ” تلیاک” ەکەکەى بۆ ” شاملۆ ” ئەبردە ماڵەوە ، دەیگوت : بەهەموو خەڵک قەدەغەیە ، تۆ سەروەتى نەتەوەییت بیکێشە .. ئەوانەى دەیانەوێت ببنە کامۆیەکى کورد ، شاملۆیەک ،، ڕامین جیهانبەگلویەکى کورد ،، کۆڵان بەکۆڵان ،، وڵات بەوڵات سانسۆر دەکرێن .\nمەلا بەختیار ئەڵێت : خۆمان خستۆتە ئەزمەیەکەوە ، ناتوانین چارەسەرى بکەین ، ئەوەندەى لەکۆمپانیاکان نزیک بوین ئەوەندە لەجەماوەر نزیک نەبوین !\nنێچیرڤان ئەڵێت : گەندەڵى بوە بەکلتور .!\nڕەفعەت عەبدوڵا ئەڵێت : یەکێتى و پارتى لەکەرکوک حزبایەتى ئەکەن نەک کوردایەتى .!.\nوەزیرى دارایی ئەڵێت: بەخوا نازانم بودجەى یەکێتى و پارتى چەنە ؟\nوەزارەتى پێشمەرگە ئەڵێت: هەربەناو یەکمان گرتۆتەوەو نسبەتى کوردیش لەسوپاى عێراقدا زۆر کەمبۆتەوە ؟.\nئێمە بڵێین چى ؟. خۆ ئەتوانین بێدەنگ بین . خۆئەشزانین خەڵکى ئێمە هەرزوو کارەسات و کۆژانەکانى خۆیان بیر ئەچێتەوە ، خەمى ئێمە لەوە ئەولاتریش ئەوەیە ، ئەم پرۆسەى ڕۆژنامەنووس کوژ و ژن کوژ و پیاوکوشتن و بێدادییە ، هەموو ڕۆژێک بەردەوامەو ، هیچیشیان نابنە خاڵێکى وەرچەرخان و سەرەتاى بەدەنگهاتنى خەڵک لەئاستى ئەو جەنگەڵەى تیایدا گوزەر ئەکەن .


سۆران: مامۆستا مه‌لا خاليدى ئالانه كۆچى دواييكرد\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 28/04/2018 : 15:22:20\nئه‌مرۆ شه‌ممه ٢٨/٤/ ٢٠١٨ مامۆستای ئاینی خۆشەویست و كه‌سايه‌تى ديار و ناسراو، مامۆستا مه‌لا خاليدى ئالانه کۆچی دوایيکرد.\nئه‌مه‌و مامۆستاى ناوبراو، ئه‌ندامى لقى سۆرانى يه‌كێتى زانايان بوو، کەسێكى كوردپه‌روه‌ر و جێپه‌نجه ديار و قسه‌خۆش بوو.\nژماره‌ی سه‌ردان : 5467916


كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن له‌به‌رژه‌وه‌ندی كێ كارده‌كات؟\nد. سۆران \n8/24/2013 11:30:57 AM 705 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nله‌زۆربه‌ی وڵاتانی دنیا كه له‌مانای دیموكراسی تێده‌گه‌ن، كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن ده‌زگایه‌كی سه‌ربه‌خۆیه‌و بێلایه‌نانه‌و شه‌فافانه كارده‌كات بۆ به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردن له‌واده‌ی خۆی و ئازادانه ده‌نگدان و له‌كه‌مترین ماوه زۆرترین هاوڵاتی بتوانێ به‌ئاسانترین شێوه پراكتیزه‌ی ساده‌ترین مافی هاووڵاتیبوونی خۆی بكات، كه ئه‌ویش ده‌نگدانه.\nبه‌نمونه له وڵاتێكی وه‌ك ئوسترالیا یان كه‌نه‌دا، ئه‌و ده‌زگایه هه‌موو دوو ساڵ جارێك ناوی ده‌نگده‌ران تۆمار ده‌كاته‌وه به‌پێی یاسا، چونكه گه‌ر ناوت نه‌بێت له‌لیستی تۆماری ده‌نگده‌ران وه‌ك هه‌موو وڵاتێك ئه‌وه بۆت نییه ده‌نگ بده‌ی، به‌ڵام ئه‌م ده‌زگایه له‌و وڵاتانه به‌ئاسانترین شێوه هاوكاریت ده‌كات بۆ تۆماركردنی ده‌نگه‌كه‌ت، بۆیه هه‌ر هاوڵاتییه‌ك شوێنی نیشته‌جێی بگۆڕێت ده‌توانێ له‌ڕێی كۆمپیوته‌رو ئینته‌رنێت، یان له‌ڕێی پۆست ئاگاداری كۆمسیۆن بكات، یان ئه‌گه‌ر بڕواته ده‌ره‌وه‌ی وڵات یان ته‌مه‌نی ١٦ - ١٧ ساڵ بێت ئه‌توانێت له‌و كاته‌وه ناوی خۆی تۆمار بكات.\nبۆ ئه‌و مه‌به‌سته ده‌بێت ناوی چواری كه له‌پاسپۆرت یان مۆڵه‌تی شۆفێری نوسراوه ده‌بێت شوێنی نیشته‌جێبوون و رۆژی له‌دایكبوونی زۆر به‌جوانی پێشكه‌ش بكات، بۆیه پێویست به‌وه ناكات به‌هه‌زاران فه‌رمانبه‌ر دانێت كه موچه‌یه‌كی خه‌یاڵی وه‌رده‌گرن و به‌سه‌دان خوێندنگا داگیربكه‌یت و تێكیبده‌یت بۆ ئه‌وه‌ی داوا له‌هاوڵاتیان بكه‌یت بۆ ئه‌وه‌ی له‌ماوه‌یه‌كی كورتدا ناو تۆمار بكات، یان دڵنیابێت له‌بوونی ناوه‌كه‌ی، هه‌روه‌ك هه‌موو ده‌زانین كه‌م كه‌س هه‌بووه ئه‌و كاره بكات و رێژه‌ی ئه‌وانه‌ی چوونه بنكه‌كانی ده‌نگدان له 15% كه‌متر بوو له‌هه‌موو كوردستان.\nپاشان ئه‌و ژماره زۆره‌ی مردووان له‌تۆماری هه‌ڵبژاردن ده‌بینرێ مرۆڤ ئه‌تاسێنێ، هه‌ر وڵاتێك ده‌بێت به‌شێوه‌یه‌كی زۆر خێراو له‌لایه‌ن ده‌زگاكانی تۆماری مردن و له‌دایكبوون بنێرێ بۆ كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن، لیستی ناوی ده‌نگده‌رانیش هه‌میشه ئاماده‌و پاك و بێگه‌رد بێت به‌ماوه‌یه‌كی یه‌كجار زۆر كه ساڵێك زیاتر ده‌بێت پێش هه‌ڵبژاردن، تا دوو مانگ پێش واده‌ی هه‌ڵبژاردن ده‌رگای گۆڕین و تۆماری نوێ ده‌وه‌ستێت.\nبه‌ڵام له‌وڵاتی خۆمان پاش حوكمڕانی خۆماڵی خۆمان، تازه به‌تازه كۆمسیۆن خۆی له‌گێلی ئه‌دات، لیستێكی ئاماده‌كردووه بۆ ده‌نگدان كه پڕه له‌هه‌ڵه‌و مه‌ودایه‌كی زۆری دروستكردووه بۆ ناشه‌فافی و دروستكردنی گه‌لێك پرسیار له‌سه‌ره‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان.\nده‌بێت كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنی كوردستان خۆی كارئاسانی بكات بۆ ئه‌وه‌ی هاووڵاتی ناوی خۆی تۆمار بكات و یان ئاڵوگۆڕی پێبكات، ده‌بێت له‌ڕێی كۆمپیوته‌ر یان له‌ڕێی نامه‌و پۆست، یان له‌ڕێی سه‌ردانی زۆرترین و نزیكترین بنكه كارئاسانی بۆ هاووڵاتی بكات بۆ چاككردنی ناوه‌كه‌ی.\nده‌بێت به‌په‌له‌و له‌كاتی مردنی هه‌ر هاووڵاتییه‌ك، ئه‌م كۆمسیۆنه له‌هه‌موو زیاتر خه‌می بێت كه ناوه‌كان بكوژێنێته‌وه، چونكه ئه‌وه ساده‌ترین كاری كۆمسیۆنه.\nهه‌ندێ جار بۆ ئه‌و هاووڵاتیانه‌ی نه‌خۆشن، په‌ككه‌وته‌ن و راپۆرتی پزیشكیان هه‌یه ده‌بێت كۆمسیۆن بچێته لای ماڵی ئه‌و هاوڵاتیانه‌و كارئاسانی ده‌نگدانیان بۆ بكات.\nكۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن له‌عیراق ماوه‌ی سێ مانگه به‌ره‌سمی و پێشتریش خۆی به‌باشی ده‌یزانی كه هه‌ڵه‌و كه‌موكوڕی له‌لیستی ناوی ده‌نگده‌راندا هه‌یه، به‌ڵام نازانم چاوه‌ڕێی كێ ده‌كات فه‌رمانی باتێ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ئاراسته‌یه‌ك بجوڵێ.\nگه‌ر كۆمسیۆن پێی وایه ده‌بێت 30 رۆژ كاتی بده‌نێ بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وكاره بكات، ئه‌ی بۆ نایكات!! ئه‌وه 20 رۆژه واده‌ڵێ و هه‌ر قسه ده‌كات!.\nيەکێتی چۆن بکەینە حیزبێکی مۆدێرن و بەهێز\n-وەزگێڵ نوری حمەعلی


مێژووی منداڵانی کار[دەستکاری]\nپێش ساڵەکانی ١٩٩٠[دەستکاری]\nیەکێتیی سۆڤیەت و ڕووسیا[دەستکاری]\nھۆکری پێوەندیدار بە ئابووری مەزن[دەستکاری]\nیاساکان و پلانەکان بۆ بەرەنگاری دیاردەی منداڵانی کار[دەستکاری]\nئەو ڕوداوانەی بەسەر منداڵانی کاردا دێن[دەستکاری]\nتەوینەوەی مین لە ئەفریقا[دەستکاری]\nبەرھەمھێنان و پێچانەوەی بەرھەمە گۆشتیەکان[دەستکاری]\nدیاردەی منداڵانی کار لە کۆمپانیا بەناوبانگەکان[دەستکاری]\nسڕینەوەی دیاردەی منداڵانی کار[دەستکاری]\nچالاکیەکان لە ھێندستان[دەستکاری]\nچالاکیەکان لە ئەفریقا[دەستکاری]\nئامار و داتاکان[دەستکاری]\n^ Norberg, Johan (2007), Världens välfärd ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. (Stockholm: Government Offices of Sweden), p. 58\n^ "To eliminate child labour, attack it at its roots, UNICEF says". UNICEF. 2013. ٢٥ی شوباتی ٢٠٢١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ Table 2.8, WDI 2005, The World Bank ١٠ی ئابی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ Percentage of children aged 5–14 engaged in child labour ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=منداڵانی_کار&oldid=933551»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٠:٣٥ی ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی پەیامێك ئاڕاستەی PUKMedia دەكات – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nبەبۆنەی ساڵیادی دامەزراندنی سایتی PUKMedia سەرۆكایەتی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی پەیامێكی پیرۆزبایی ئاڕاستەی سەرنووسەر و ستافی بەڕێوەبردنی سایتەكە كرد كە ئەمە دەقەكەیەتی:\nبەڕێزان / سەرنووسەرو رۆژنامەنوسانی سایتی PUKMedia\nبەناوی (پ.ی.د.ئالان فەرەیدوون عەلی ئەمین) سەرۆكی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی و سەرجەم ئەندامانی ئەنجومەنی زانكۆمانەوە، پیرۆزبایی گەرم ئاڕاستەی یادی ١٧ ساڵەی دامەزراندنی سایتەكەتان لێدەكەین و ئومێد دەكەین هەمیشە سەركەوتن لەدوای سەركەوتن تۆماربكەن، بۆ خزمەتی بواری رۆژنامەوانی ئەلیكترۆنی.\nهەمیشە سایتەكەتان سەرچاوەی هەواڵبووە بۆ ئەكادیمیان و رۆژنامەنوسان، ئێمەومانان لەناوەندە ئەكادیمییەكان هەمیشە چاومان لەسەر ئەوەبووە كە لەسایتە پرۆفێشناڵەكەتانەوە هەواڵ و چالاكییەكانمان بەخوێنەرو رای گشتی بگات، ئەمە جگە لەوەی كە هەمیشە لە كۆلێج و پەیمانگاكانمان كە لەبوارەكانی میدیادا خوێندكار پێدەگەیەنن، لە پەیمانگای تەكنیكی سلێمانی و كۆلێجی تەكنیكی كارگێڕی (بەشی تەكنیكی میدیا) بەشێك لە وانەكان تایبەتن بەمیدیای ئەلیكترۆنی و سۆشیال میدیا، كە لەوێشەوە سایتەكەتان خزمەت دەكات لەناوەندە ئەكادیمییەكان و سەرچاوەیە بۆ خوێندكارانمان.\nئومێد دەكەین ئەم یادە ببێتە دەرفەتێك بۆ ئەوەی زیاتر هەماهەنگی و كاری پێكەوەیی ئەنجام بدەین و ئێمە وەكو ناوەندێكی ئەكادیمی و ئێوەش وەكو سایتێكی پرۆفێشناڵ كاربكەین بۆ بەرەوپێشبردنی زیاتری ئەو بوارە لە هەرێمی كوردستان بەگشتی و لە ناوەندەكانی خوێندن بەتایبەتی.\nبەڕێوەبەرایەتی راگەیاندن و چالاكییەكان\nسیمینارێك لەبارەی ڕۆڵ و بایەخی فۆتۆ لە گەیاندنی ڕاستییەكاندا پێشكەشكرا


ئاژانسی ئاسایشی نیشتیمانی ئه‌مه‌ریکا تێڕوانینی دادگایه‌ک له‌سه‌ر کاره‌کانی ئاشـکرا ده‌کات\nئاژانسی ئاسایشی نیشتیمانی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ناسراو به NSA تێڕوانینی دادگای ساڵی 2011 ی ئاشکرا کرد که کۆکردنه‌وه‌ی نزیکه‌ی 56 هه‌زار ئیمه‌یڵ و په‌یوه‌ندی دیکه‌ی ئه‌لیکترۆنی ئه‌مه‌ریکایـیه‌کان ساڵانه له نێوان 2008  بۆ 2011 کارێـکی نایاسایی بووه.\nئه‌م هه‌واڵه ڕۆژی چوارشه‌ممه بڵاو کرایه‌وه وه‌کو به‌شێک له هه‌وڵه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئۆباما بۆ دابینکردنی شه‌فافیه‌ت له‌سه‌ر هه‌وڵه‌کانی ئاژانسی چاودێری پاش ئه‌وه‌ی ئێدوارد سنۆدنی کۆنتراکته‌ری پێشووی ئه‌و ده‌زگایه چه‌ندین زانیاری نهێنی ده‌زگاکه‌ی ئاشکرا کرد.\nکاربه‌ده‌ستانی زانیاری ئه‌مه‌ریکا به په‌یامنێرانیان ڕاگه‌یاند NSA له ساڵی 2011 دا بۆی ده‌رکه‌وت که به‌بێ مه‌به‌ست په‌یوه‌ندییه‌کانی نێوان هاووڵاتیانی ئه‌مه‌ریکایی تۆمارکردووه له‌و به‌رنامه‌یه‌دا که بۆ چاودێریکردنی په‌یوه‌ندییه بیانییه‌کان دانرابوو. ئاژانسه‌که ئه‌م هه‌ڵه‌یه‌ی خستبووه به‌رده‌م دادگایه‌کی نهێنی و دادگاکه‌ش بڕیاری دابوو به به‌رنامه‌که‌ی خۆیاندا بچنه‌وه تا په‌یوه‌ندییه‌کانی ده‌ره‌وه له‌گه‌ڵ په‌یوه‌ندییه ناوخۆییه‌کان تێکه‌ڵ نه‌بێت.\nشایانی باسه پاش ئه‌وه‌ی که NSA بۆی ده‌رکه‌وتبووه که ئه‌و زانیاریانه به هه‌ڵه وه‌رگیراوه، زانیارییه‌کانی له ناو بردووه.\nکاربه‌ده‌ستانی زانیاری ئه‌مه‌ریکا ده‌ڵێن ئه‌وان به‌ڵگه‌کانیان بۆیه ئاشکرا کردووه تا نیشانی بده‌ن که NSA به مه‌به‌ست چاودێری په‌یوه‌ندییه نهێنییه‌کانی ئه‌مه‌ریکاییه‌کانی نه‌کردووه.