ڕۆڵی سەركردایەتی ناوچەگەریەتی لە خەباتی بزوتنەوەی ڕزگاری خوازی كوردستان دوای جەنگی یەكەمی جیهانی ١٩١٨- ١٩٢٤ - گۆڤاری توێژەر\nڕۆڵی سەركردایەتی ناوچەگەریەتی لە خەباتی بزوتنەوەی ڕزگاری خوازی كوردستان دوای جەنگی یەكەمی جیهانی ١٩١٨- ١٩٢٤\nThe Role of Regional Leadership in Kurdish Freedom Movement's Strive after the First World War 1918-1924\nAmanj Ahmad Mustafa, Neamat Ali Mahmood\nكورد یەكێكە لە كۆنترین گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە خاوەنی مێژوو و كلتور و زمانی تایبەت بە خۆیەتی و ڕۆڵێكی بەرچاوی لە مێژووی ناوچەكەدا گێڕاوە و لە زۆربەی قۆناغە مێژووییەکاندا هەوڵی داوە كە لە دەست زوڵم و ستەمی داگیركەراندا ڕزگاری بێت و سەربەخۆیی نەتەوەیی بەدەست بێنێت, بۆیە ئەگەر بێت و لاپەڕەكانی مێژوو هەڵبدەینەوە, ئەوا بەدەگمەن قۆناغێکمان بەرچاو دەكەوێت كە كورد چالاكی تێدا ئەنجام نەدابێت لە پێناو گەیشتن بە سەربەخۆیی. بەڵام مێژوونوسان و توێژەرانی بواری مێژوو وەكو پێویست گرنگیيان بەو خەبات و ماندووبوونە نەداوە و تەنیا لە بازنەی ستایش و گێڕانەوەی چیرۆكی قارەمانانە خولاونەتەوە و شكستەكانی خەباتی ڕزگاریخوازی نیشتمانی و نەتەوەییان خستۆتە ئەستۆی بێگانەوە. هەوڵ دراوە لەو لێكۆڵینەوەیە ئۆباڵی ئەو دۆخە بخرێتە پاڵ فاکتەرە ڕاستەقینەکان, وەک كەمتەرخەمی و ناكۆكی و ناتەبایی نێوخۆیی كورد كە لێكەوتەو دەرەنجامەكانی هەر لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە تاكو سەرەتای سەدەی بیست و یەک زۆر بەڕونی و ئاشكرایی ديارن.\nوشە کلیلییەکان :سەرکردایەتی ناوچەگەری، شێخ مەحمودی بەرزنجی، بزوتنەوەی ڕزگاری خوازی، سەرۆک هۆزەکان.\nالكورد أحد أقدم أقوام الشرق الاوسط والتي تمتلك تاريخا وثقافة ولغة خاصة به. وكان له دور ملحوظ في تاريخ هذه المنطقة، حيث ناضل في سبيل انهاء ظلم واضطهاد الحكام المحتلين. لذلك لو قلبنا صفحات التاريخ نادرا ما نلاحظ مرحلة من مراحل التاريخ والكورد لم يقوموا بنشاطاته السياسية و العسكرية من اجل نيل مبتغاهم في الحرية والاستقلال. ولكن معظم المؤرخون و الباحثون في مجال التاريخ الحديث و المعاصرلم يولوا الاهتمام المطلوب بهذا النضال والجهد الكبير. حيث كانت أبحاثهم تدور في فلك الثناء والمدح وسرد قصص بطولاتهم. أما الهزائم والخسائر التي تكبدوها في النضال للاستقلال والحرية فيضعونها في اعناق القوى الخارجية. لذا حاول الباحثان في هذا البحث ان يعالجا هذه الاسباب التي ادت الى هذه النتائج هي قلة الاهتمام والخلافات الداخلية الكوردية ونتائج هذه الخلافات على الحياة السياسية والاجتماعية و الاقتصادية من بداية القرن العشرين الى يومنا هذا.\nKurd is one of the most ancient nations in the Middle East that owns their history, culture, language and their role is very effective. They always tried to get rid of the aggressive and injustice of invaders. If we look back to history, we can easily grasp that Kurds always tried to be free and liberated. Unfortunately, Kurdish historians and researchers have not highlighted deductively on this tiredness and revolution. They only praised them in the form of stories and narration and they mentioned the failure of their revolution to traitor and strangers.\nThroughout this study, the researchers try to show them injustice, inconvenience, and unbalanced of Kurdish internal home. Thus, the results and outcomes of this are remarkably shown form the first days of the 20th century till nowadays.\nKeywords: Regional leadership, Shekh Mahmood Barznjy, National edit movement, Tribal leaders\n- پاكیزە ڕەفیق حیلمی، كورد و ژیانێكی پڕ لە ئەندێشە، چرا، هەولێر، ٢٠٠٠.\n- جەلال تاڵەبانی، كوردستان و بزوتنەوەی نەتەوەیی كورد، ب١، و: ح- ا، بەیروت، ١٩٧٠.\n- جەلیلی جەلیلی، چەند لاپەڕەیەك لە مێژوو و ژیانی كۆمەڵایەتی و سیاسی كورد لە كۆتایی سەدەی نۆزدەهەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا، ئوپسالا ستوكهۆڵم، ١٩٨٥.\n- جەلیلی جەلیلی، شۆڕشەكانی كورد لە سەردەمی نوێدا، و: بەهائەددین جەلال مستەفا، چ1، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر، ٢٠١٣.\n- حوسێن مەدەنی، كوردستان و ستراتیژی دەۆڵەتان، ب٢، چ١، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر، ٢٠٠٩.\n- دێرك كینان، كورد و كوردستان لە نێوان بەردەئاشی داگیركەراندا، و: سەلام ناوخۆش، چاپخانەی كاژ، كوردستان، ٢٠٠٨.\n- دیڤید مكداول، مێژووی هاوچەرخی كورد، و: ئەبوبەكر خۆشناو، چاپخانەی ڕوون، هەولێر، ٢٠٠٥.\n- رەسول هاوار، شێخ مەحمودی قارەمان و دەوڵەتەكەی خوارووی كوردستان، چاڤی پرێس، لەندەن ١٩٩٠.\n- سەعدی عوسمان هەروتی، بزاڤی هاوچەرخی ڕزگاریخوازی كورد، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر، ٢٠٠٦.\n- سەلام ناوخۆش، كوردستان چۆن داگیر كراو دابەش كرا، چ٢، بێ شوێنی چاپ ٢٠٠٠.\n- عوسمان عەلی، چەند لێكۆڵینەك دەرباری بزاڤی هاوچەرخی كورد، و: كامران جەمال بابان زادە، ب١، چ١، چاپخانەی ڕێی نوێ، ٢٠١٠.\n- عوسمان عەلی، كورد لە بەڵگەنامەكانی بەریتانیدا, و: كامەران جەمال زادە، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، چاپی یەكەم، هەولێر ٢٠١٣.\n- عەتا قەرەداغی، چەقی دەوڵەت و تیروشیری مێژوو لە كۆمەڵگەی كوردی دا، چ١، هەولێر، ٢٠٠٤.\n- عەلی تەتەر نێروەیی، بزاڤا سیاسی لە كوردستانێ (١٩٠٨-١٩٢٧)، دهۆك ٢٠٠٢.\n- عەلی تەتەر نێروەیی، كورد و مێژوو(چەند لێكۆلینەك لدور مێژوویا نوێ و هاڤچەرخا كورد و كوردستانێ)، ب٢، چ١، دهۆك، ٢٠١٠.\n- كەمال مەزهەر، چەند لاپەڕەیەك لە مێژووی گەلی كورد، ب١، بەغدا، ١٩٨٥.\n- کامەران وریا قانیع، نابێ لە نوسینەوەی مێژووی سیاسیمان شەرم بکەین، پاڵە، ژ(٢٣٣)، هەولێر، ٢٠١١.\n- کەمال مەزهەر ئەحمەد، تێگەیشتنی ڕاستی و شوێنی لە ڕۆژنامەنوسی کوردیدا، لە چاپکراوەکانی کۆڕی زانیاری کورد، بەغدا، ١٩٧٨.\n- م. س. لازارێف، كێشەی كورد (١٨٩٦-١٩٧٧) ، و: كاوس قەفتان، ب١، بەغدا، ١٩٨٩.\n- محمدامین زەكی بەگ، خوڵاصەیەكی تاریخی كورد و كوردستان، ب١، چاخانەی وەزارەتی پەروەرد، سلێمانی، ٢٠٠٠.\n- نەجاتی عەبدوڵڵا، كوردو كوردستان لە بەڵگەنامە نهێنیەكانی حكومەتی فەرەنسا و بەریتانیادا ١٨٧٩- ١٩٦٣، بەرگی دووەم، چاپخانەی زانكۆی سەلاحەددین، هەولێر ٢٠١٨.\n- نەوشێروان مستەفا ئەمین، كوردو عەجەم مێژووی سیاسی كوردەكانی ئێران، چ٣، سلێمانی، ٢٠٠٧.\n- أحمد عثمان أبوبکر، الاثار الكاملة، الجزء الاول، مطبعة شڤان، سلیمانیە، ٢٠٠٩.\n- احمد سوسه، ملامح من من التاريخ القديم ليهود العراق، مركز الدراسات الفلسطينية، جامعة بغداد، ١٩٧٨.\n- رشيد كريم عقراوي’ الطريق الى الدولة الكردية’ دهوك’ ٢٠٠٥.\n- صديق قادرى، مذكرات القادري- بيان الثورة الروسية العظمى وايضاح غوامضها، مطبعة الفلاح، بغداد، ١٩٢٤.\n- عبدالرحمن ادريس صالح البياتي، الشيخ محمود الحفيد (البرزنجي) و النفوذ البريطاني في كردستان العراق حتى عام ١٩٢٥، دار الحكمة، لندن، ٢٠٠٥.\n- علی تتر توفیق نێروەیی، الحیاة الحزبیة فی کوردستان (١٩٠٨- ١٩٢٧)، الطبعة الاولی، مطبعة خانی، دهۆک، ٢٠٠٧.\n- قسطنطين بتروفيج ماتفيف بارمتى، الاشوريون والمسألة الاشورية في العصر الحديث، الطبعة الاولى، مؤسسة الاهالي للطباعة والنشر والتوزيع، دمشق، ١٩٨٩.\n- جليلي جليلي، ل. س. لازاريف، م. أ. حسرتيان، شاكروي محويان، أولغا جيغالينا، الحركة الكوردية في العصر الحديث، ت: عبدي حاجي، مطبعة خاني، دهوك 2012\n- مسعود البارزانى، البارزانى و الحركة التحررية الكوردية، ج٢ ، للثقافة كردية، لبنان، ١٩٩٧.\nکتێبە کوردییەکانی ڕێنوسی لاتینی:\n- Malmîsanîj & Mahmûd, ROJNAMAGERYYA KURDÎ (1908-1992) Li Kurdistana Bakur û li Tirkiyê, Ankêra, 1992.\n- دكتر توحيد ملك زاده ديلمقانى، آزربايجان در جنگ جهانى اول يا فجايع جيلولوق، انتشارات هاشمى، سودمند با همكارى نشر اختر، چاپ دوم، تبريز، ١٣٨٦.\nگۆڤارەكان بە زمانی كوردی:\n- بیری نوێ، گۆڤار، ژمارە (٢٨) ، ساڵی ٢٠٠٢.\n- گۆڤاری چوار چرا، ژمارە ٢، ساڵ١،  خاكەلێوی ١٩٨٦.\nگۆڤارەكان بە زمانی عەرەبی:\n- احمد عثمان ابوبكر، حركة الشيخ محمود والعلاقات الدولية، مجلة المجتمع العلمي الكردي، مج١، العدد الاول، بغداد، ١٩٧٣.\n- التآخي، بغداد، العدد ١٥٨٤، ١١ ئاذار ١٩٧٤.


منداڵ، ماڵێک نیە لێی جێگیر بێت - Lastensuojelu.info\nئاننا وەک کچێکى بچووکى 6 ساڵان زۆرى درد و داخ چەشتووە. دایک و باوکى رێژەیەکی زۆر ماددەى هۆشبەر بەکاردەهێنن و گرنگ نادەن بە ئاننا. بەشی منداڵپارێزی بۆ چەندەیەمین جار ئاننا رادەگوێزن و لە دەرەوەی ماڵ نیشتەجێی دەکەن. دۆخەکە تا دێ، خراپتر دەبێ. باوکی ئاننا دەمرێ و دایکیشی بە تەنهایی هەڵ ناکات. بەشی منداڵپارێزی، خێزانێکی جێگر بۆ ئاننا دابین دەکا. ئێستا ئیتر ئەو باشترە و بە رێک‌وپێکیش دایکی دەبینێت.\nئاننا بەبێ ئاسایش پەروەردە دەبێت\nکاتێک دایک و باوکى ئاننا گواستیانەوە بۆ فینلەند، ئاننا بچووک بوو. باوکى لە فینلەند لە بوارى خانوبەرەدا کارى دەستکەوت. دایک و باوکى لە وڵاتى خۆیان بێ کار بوون و ماددە هۆشبەرەکانیان زۆر بەکاردەهێنا. باوکى لە فینلەندا کەوتە کۆمەڵێکەوە، کە ماددە هۆشبەرەکانیان بەکاردەهێنا و کڕینی و فرۆشتنیان دەکرد.\nکاتێک کە ئاننا تەمەنى هێشتا 3 ساڵان بوو، چەند جارێک جێگۆڕکێی بە پەلەی بۆ خانەى منداڵان. پێکرابوو. هۆکاری ئەو جێگۆڕکێیانە ئەو دەنگەدەنگە بەرز و توندوتیژاوییەوە بوو کە دووپات دەبوونەوە و درواسێکانی خێزانەکەی ناچارکرد کە لە بەر خەمی کچە بچووکەکە، دەستی تێ وەربدەن. لەو بارودۆخانەدا دەرکەوت، کە ئاننا بەخراپى بەخێوکراوە و منداڵێکى زۆر ترسنۆکە. کارمەندى کۆمەڵایەتى لە بواری منداڵپارێزیدا کەوتە یارمەتی دانی خێزانەکە و بۆ ئەوەی یارمەتی دیکەش بدرێن، چەند رێنمایێکی پێشکەش بە دایک و باوکەکە کرد. بەلام دایک و باوکەکە نەیاندویست یارمەتى وەربگرن بەڵکو هەروا بەردەوام بوون لە بەکارهێنانى ماددەى هۆشبەر. ماڵی ئاننا شوێنێکی ئەوەندە نائەمن بوو بۆ ئەو، کە ئیتر مەجالێک بۆ هێنانەوەی ئەو لە خانەی منداڵانەوە بۆ ماڵەوە نەبوو.\nئاننا ماڵێک نیە لێی جێگیر بێت\nکاتێک کە ئاننا تەمەنى 4 ساڵ بوو، خێزانێکى جێگرى فینلەندى دۆزرایەوە بۆى، کە ووردە ووردە ئاننا پێیان ئاشنا بوو. ئەو لە پێشدا پشووەکانى هەفتەى لەگەڵیاندا دەبردە سەر و لە کۆتاییدا بەتەواوەتى گواستیەوە لاى ئەوان بۆ ژیان. چەند چاوپێکەوتنێک بۆ دایک و باوکی ئاننا رێک خرا، بەڵام باوکى هەرگیز نەهات بۆ هیچ چاوپێکەوتنێک و دایکیشى بەدەگمەن دەهات. کاتێ کە ئاننا تەمەنى 5 ساڵ بوو، باوکى بە هۆی بە زیاد بەکارهێنانى ماددەى هۆشبەرەکان، مرد. لەم بارودۆخەدا دایکى ئاننا ویستى چاکببێتەوە. ئەو وازى لە بەکارهێنانى ماددەى هۆشبەر هێنا و هیواخوازبوو کە کچەکەى بگەڕێتەوە بۆ ماڵەوە. کارمەندەکانى کۆمەڵایەتى دەستیانکرد بە کارکردن لەگەڵ خێزانى جێگر و دایکەکەدا بە مەبەستى بەرەوپێشبردنى رەوتی گەڕانەوەى کچەکە بۆ ماڵەوە.\nبارودۆخەکە بۆ ئاننا، بۆ دایکى و بۆ خێزانە جێگرەکەش، زۆر سەخت بوو. یەکێک لەو سەختیانە ئەوە بوو کە ئاننا هەستی بە نامۆیی دەکرد لە گەڵ دایکیدا، قسەکردنی بە زمانی دایکیشی بۆی زەحمەت بوو. هەرچەند لەو زمانە تێ دەگەیشت بەڵام حەزی لێ نەبوو قسەی پێ بکا.\nلەو بارودۆخەدا ئاننا بووە منداڵێکی تەریک کەوتوو، خەمبار و کەمدوو. دایک و باوکى جێگر نەیاندەتوانى پەیوەندى لەگەڵ ئاننادا دروست‌بکەن، ئەوەش ببووە مایەی دەردیسەری بۆ خێزانەکەیان. هەروەها منداڵى بایەلۆژى خێزانە جێگرەکەش کە کەمێک لە ئاننا گەورەتربوو، تووشی جۆرێک لە قەیران بوو و، هەستی ئێرەیی و غیرەی بەرامبەر بە ئاننا لادروست ببوو. ئەوە بوو ئاننا گوازرایەوە بۆ خانەى منداڵان کە پێی ئاشنا بوو، وا بەڵێن بوو کە لەوێوە ئامادەکارى بکرێت بۆ گەڕانەوەى ئاننا بۆ ماڵەوە.\nئاننا کەم کەم لە تەمەنى شەش ساڵى نزیک دەبووەوە و لەو سەردەمەدا کۆتاییەکانی هەفتە و کاتەکانى پشووى لەلاى دایکى دەبردەسەر. ووردە ووردە دەرکەوت کە دایکى ئاننا لە گەڵ پیاوێکى تر ناسیاوی پەیداکردووە، کە بەتایبەتى پشووەکانى هەفتە مەشرووبی زۆر دەخواتەوە. ئەو پیاوە لە کاتی بەدمەستیدا هەم بەرامبەر بە دایکی ئاننا و هەم جارجار بەرامبەر بە ئانناش توندوتیژیی ئەنجام دەدا. دایکى نەیدەویست واز لە پیاوەکە بهێنێت بۆیە وازى لەو خەونەى هێنا کە ئاننا بگەڕێتەوە بۆ ماڵەوە.\nلە خێزانى جێگردا، ماڵێکى ئەمن بۆ ئاننا دابین دەکرێت\nکارمەندەکانى منداڵپارێزی و خانەى منداڵان هیواخوازبوون کە خێزانێکى جێگرى باش بۆ ئاننا بدۆزرێتەوە، لەبەرئەوەى ئەو هێشتا کچێکى بچووک بوو، هەرچەندە لە ژیانیدا زۆرى چەرمەسەری بینیبوو. هەروەها دایکى ئانناش ئەم جارە هەڵوێستى باشتری بوو سەبارەت بەوەى کە ئاننا بخرێتە خێزانێکى جێگرەوە. ئەو بە ئاشکرا ڕایگەیاند کە هێز و تواناى ئەوەی نیە کە ژیانێکی رۆژانە لەگەڵ کچەکەیدا بەسەر ببات.\nلە تەمەنى 6 ساڵیدا ئاننا لەگەڵ خێزانێکى جێگر ئاشنایەتی پەیدا کرد و گواستیەوە لای ئەوان بۆ ژیان. دایکى ماڵەکە خەڵکى هەمان وڵات و نزیک ناوچەی زێدی دایکی ئاننا بوو. لە خێزانەکەدا کچێکى 13ساڵ و کچێکى 9 ساڵ هەبوون، کە دایکیان هەمیشە بەزمانى خۆیان لەگەڵیاندا دەدوا. دایکى خێزانە جێگرەکە یەکسەر پەیوەندیەکى باشى دروستکرد چ لەگەڵ ئاننادا و چ لەگەڵ دایکى ئاننادا، کە ئەویش هەروا ڕازى بوو لەم خێزانە جێگرە تازەیە. ئەوەش ئاشکرابوو کە ئاننا لە وڵاتەکەى خۆیان نەنکێکی، دایکی‌دایکی هەیە کە لەماوەى ئەو ساڵانەدا زۆر پەرۆشی حاڵی ئاننا بووە و زۆریش یادی کردووە. ئەوەبوو خێزانە جێگرەکە هاوکات لە گەڵ سەفەرکردنیان بۆ وڵاتی خۆیان و سەردانی کەس و کاریان، دەچوونە سەردانی دایەگەورەی ئانناش.\nئاننا بە شێوەیەکى ڕێک و پێک دایکى دەبینێت\nئێستا ئیتر ئاننا 10ساڵانە و قوتابیەکى گورجوگۆڵیشە. بەباشى بە دوو زمان دەدوێ. چاوپێکەوتنەکان لەگەڵ دایکیدا بۆ ئاننا گرنگن، هەرچەندە هەمیشە بەپێی پلانی بۆداڕێژراو، نایەنەدی.\nئێستا ئاننا سێ ماڵە نەنکىیشی هەیە: یەکێک لە فینلەند و دوانیش لە وڵاتى خۆى. کارمەندانى کۆمەڵایەتى واى مەزندە دەکەن، کە زمانى دایکیى هاوبەش لەگەڵ دایک و خوشکە جێگرەکاندا یارمەتیدەری ئاننا بووە، کاتێک کە لەگەڵ ئاننادا باس لە بەسەرهات و هەست و نەستى کراوە. هەروەها لە سایەى زمانێکى هاوبەشدا، هاوکاری لە گەڵ کەس‌وکاری دایکی ئانناش ئاسانتر بەدەستەوە هاتووە.


له ئاكرێ رۆژانه به ریسایكلین 200 تۆن خاشاك لێك جیاده‌كرێته‌وه | دەزگاى زارى کرمانجى\nله ئاكرێ رۆژانه به ریسایكلین 200 تۆن خاشاك لێك جیاده‌كرێته‌وه\nره‌مه‌زان هه‌رنی - ئاكرێ :له سنوری هه‌رسێ قه‌زای ئاكرێ، به‌رده‌ڕه‌ش و شێخان تاكه كارگه‌ی ریسایكلین هه‌یه و رۆژانه ته‌واوی شاره‌وانیه‌كانی ئه‌و سێ قه‌زایه زبڵ و خاشاك ده‌گوازنه‌وه بۆ كارگه‌كه به‌مه‌به‌ستی لێك جیاكردنه‌وه.\nمه‌سعود زبیێر به‌رێوه‌به‌رێ كارگه‌ی ریساكلین له ئاكرێ به زاری كرمانجی گوت:" كارگه‌ی ریسایكلینی ئاكرێ تاكه كارگه‌یه له قه‌زاكانی ئاكرێ و شێخان و به‌رده‌ڕه‌ش كه رۆژانه خاشاكی ماڵان و شوێنه گشتییه‌كانی كۆده‌كاته‌وه و دواتر لێك جیا ده‌كرێته‌وه به‌رێگای ئامێره پێشكه‌وتووه‌كات.\nمه‌سعود گوتیشی:" كارگەی ریسایكلینی ئاكرێ ڕۆژانە 200 تۆن خاشاکی ماڵان چارەسەر دەکات، دوای ئەوەی لە ڕێگەی 165 ئامێری کۆکردنەوەوە، تەواوی ڕۆژەکانی هەفتە خاشاکی ئاکرێ و بەردەڕەش و شێخان کۆدەکاتەوە كە پڕۆژەکە لەلایەن کۆمپانیایەکی جێبەجێکاری مۆڵەتپێدراو جێبەجێ دەكرێت.\nمعسود ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو :" به‌رده‌وامین له جیاكردنه‌وه‌ی خاشاك به رێگا ئامێره‌كانی و كه له‌كاتی گه‌یشتنی خاشاك لاستیك و لایلۆن و مادده پلاستیه‌كان لێك جیا ده‌كه‌ینه‌وه دواتر له شوێنی تایبه‌ت رێك ده‌خه‌ین ئه‌وانه‌ی به كه‌ڵكی فرۆشتن بێن ده‌یان فرۆشینه‌وه و دووباره بەكار دەهێنینەوە" .


دیسان تێرۆر، دیسان ئاژاوەنانەوە لە ناو ماڵی کوردا، لە لایەن ئێرانی نەیار و داگیرکەرەوە، عارف باوەجانی – Peshmergekan\nئەوەی لەو ماوەدا بە وردی چاوی بە سیاسەتەکانی کۆماری ئیسلامی ئێراندا خشاند بێت،.چی لە ناو خاکی باشور و رۆژهەڵاتی کوردستاندا، چی لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤیندا. بە تایبەت ترورکردنی حەریری باوک لە لوبنان کە ئامادەنەبوو ملکەچی سیاسەتەکانی بێت. یا عەلی عەبدوڵا ساڵحی یەمەن، کە زۆر وڵامی حوسییەکانی نەدەدایەوە، هەر بۆ دروستکردنی گوومان لە ناو پێکهاتەی حوسییەکاندا، بە دەسیسەی خۆیان ئەو کارەیان ئەنجامدا، بۆ ئەوەی هیچ کام لە حوسییەکانی یەمەن بیر لەوە نەکەنەوە کە گۆێ ڕایەڵی دەستوورەکانی ئەوان نەبن.\nئەم کردەوە تروریستیانە، لەم ئان و ساتەدا و لە ٢ ناوچەی کە زیاتر لە ژێر دەسەڵاتی ٢ پارتی سیاسین لەوەبەشەی کوردستاندا، زۆر مەبەستدارن، کە بەشێوەی خوارەوە ئاماژەیان پێدەکەم.\n١ – لەم چەند ساڵەی کۆتاییدا و بە تایبەت لە سەردەمی باسکردنی ڕێفراندۆم لە باشوری کوردستاندا، یەکگرتوویی ماڵی کورد لە ئاست کوردستان و جیهاندا زۆر پەرەی سەندبوو.\nکوردان ئەگەر جاران لە هیندێک بواردا زۆر بەرامبەر بە یەک تووند بووبن، لەو کاتەدا یەکدەنگ دەهاتنە سەر شەقام و پشتیوانیان لە سەربەخۆیی ئەو بەشە پێشاندەدا. ئەم نزیکبوونەوەی کوردان. بۆ هەر چوار وڵاتی داگیرکەر کە یەکێکیان ئێرانە زۆر دژوار بوو. چوون ئەوان باش دەزانن کە هەمێشە لە ڕێگەی ناکۆکی ماڵی کوردەوە بە ئاسانی دەستی خۆیان وەشاندووە، ئەگەر ئەو ناکۆییانە کاڵ ببنەوە کارەکەیان لێخراب دەبێت.\nهەر بۆیە بە تووندی کەوتە پلان بۆ لێکترازانی ماڵی کورد، بۆ ڕشتنی ژەهرە پیسەکەیان بەرامبەر بە گەلێکی مافخواز وئازادیخوازی وەک کورد. دیتمان کە چۆن قاسم سلێمانی بە ئاشکرا سەرپەرەستی هێرشی سەر کەرکوکی دەکرد، ئەوە بۆ خۆی باشترین بەڵگەی حەشا هەڵنەگرە.\n٢ – لە ٢٠٠٥ بۆ سەرەوە باشوری کوردستان لە بواری پێشکەوتن و ئاوەدانی و ئابورییەوە زۆر هەڵکشانی بە خۆیەوە بینی، ئەمەش دیسانەوە ئەو ڕێژیمەی نیگرانکرد. هەر بە ڕێنمایی خۆیان وەک ئەندازیاری ئاژاوەو فیتنەی جیهان، لە ڕێگەی بەغدای دەسەمۆی خۆیانەوە، کەوتنە برینی قووتی خەڵکی باشوری کوردستان، بە مەبەستی برسیکردنی خەڵک. کە شەقامیش برسی بوو، ناکۆکی دەکەوێتە نێوان خەڵک و دەسەڵات. ئیدی زەمینە بۆ دەزگا داپڵۆسێنەرەکانی خۆش دەبێت، تا بە ویستی خۆیان ئاگرەکە خۆش بکەن. هەر بەوەشەوە نەوەستاوە بە فیتنەگەری و دەستێوەردان دەیەوێ ناکۆکی بخاتەوە ناو پارتە سیاسییەکان لە باشوری کوردستان، بگرە دەستیشێ لە ناکۆکی دەروون حیزبی لە باشوری کوردستاندا هەیە، ئەمەش بە مەبەستی لاوازکردنی ئەو سەرکردانەی کە ئامادەنین گۆێڕایەڵی ویستەکانیان بن. هەر وەک چۆن ناکۆکی خستە ناو حیزبەکەی مالکی و ئەوانەی دژی مالکی بوون دووری خستنەوە.\n٣ – دیسانەوە دەستپێکردنەوە بە تروری کوردانی ڕۆژهەڵات لە ناوخاکی باشور، لەڕێگەی ئەو مرۆڤانەی کە خۆی هۆکاری سەرەکی برسیکردنی ماڵ و مناڵیان بووە. چەند مەبەستی هەیە، یەک بە مەبەستی زەربەدان لە حیزبەکانی نەیاری خۆی، دوو بە مەبەستی ئاژاوە نانەوە و گوومان دروسکردن لە نێوان لایەن و شەقامی کوردی لە ڕۆژهەڵات و باشور.\nهەموو ئاگادارین کە لە ساڵی٢٠٠٥ بۆ سەرەوە تێکەڵاوییەکی یەکجار بە هێز لە نیوان باشور و ڕۆژهەڵات دروسببوو، بێجگە لەوەی کە بیری نەتەوەیی زۆر بە زێرکردبوو، بگرە بە سەدان هەزار کوردی ڕۆژهەڵات لە شارو ناوچەکانی باشور کارو کاسپیان ئەنجامدەدا. کۆماری ئیسلامی ئێران ئەمەشی زۆر لا قورس بوو. سەرەتا هەوڵیدا لە ڕێگەی ئاستەنگ دروستکردن بۆ گەشتیارانی ڕۆژهەلات بەرەو باشور لە ڕێگەی گومرگی زۆرەوە، کە بۆ کرێکاران زۆر قورس بوو، ئەوەندە پارە بدەن بۆ هات و چۆی باشور. لە ڕیگەی بەغداوە ئابڵووقەی ئابوری و لاوازکردنی بازاری باشور، کۆڵکێشی کە تەنیا سەرچاوەی خەڵکانی سنوورنشینی سنوورەکانی هەردوو بەشی بە زۆر لەتکراوی کوردستان قەدەغەکرد، بێئەوەی ئەڵتەرناتیڤێک لە شۆێنیدا ببینێتەوە.\nوا چاوەڕوان دەکرێت کردەوە پیشەییەکانیان کە ترور و تۆقاندنە پەرە بستێنێت، بەڵام تەنیا یەکریزی ماڵی کوردە، دەتوانێ قەڵغانی بەرەنگاربوونەوەی ئەم ڕێژیمە مەترسیدارەیە.\nباسکردن لە سەر ئاژاوەگێری و تروریستی ئەم ڕێژیمە وەک دەریایەو هەرگیز کۆتایی نایەت. تەنیا داوام لە گشت تاکێکی کوردە، هەرگیز لە کاتی سەرهەڵدانی هەر کردەوەیەکی تروریستی لەهەوڵی تاوانبارکرندی یەکتری نەبن، ئەوە بزانن کە دارێژەرە سەرەکییەکەی تارانە.\n٩ی مارسی ٢٠١٨ی زاینی.\nدوو ئەندامی حیزبی دێموکرات لە هەولێر بوونه ئامانجی کردەوەیەکی تێرۆریستی


بژی یاد و ڕێبازی گیانبه‌ختکردووانی 14 ی ته‌موز! – Denegkan\nبژی یاد و ڕێبازی گیانبه‌ختکردووانی 14 ی ته‌موز!\nوه‌ڵام به جه‌بار حه‌مه‌د\nڕۆژی 15.07.2009 و له یادی نۆ ساڵه‌ی له خوێنهه‌ڵکێشانی پێنج کادری کۆمۆنیستدا به ده‌ستی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان، به‌ڕێز جه‌بار حه‌مه‌د بابه‌تێکی نووسی (که له ماڵپه‌ڕی ده‌نگه‌کاندا بڵاوکراوه‌ته‌وه). به پێویستم زانی هه‌ندێ خاڵی بۆ ڕۆشن بکه‌مه‌وه چونکه ئه‌و له‌وێدا هه‌ندێ مه‌سه‌له باس ئه‌کات و به "حه‌قیقه‌ت"یش ناوی ئه‌بات.\nئازیزم کاک جه‌بار!\nسه‌ره‌تا سوپاس بۆ ده‌ربڕینی ئیحساساته‌که‌ت و منیش له ناخه‌وه هه‌ستت پێ ئه‌که‌م، ئه‌زانم که به له ده‌ستچوونی شێخ عه‌بدول چ هاوڕێ و که‌سێکت له ده‌ستدا. به‌ڵام ئیجازه بفه‌رمون هه‌ندێ مه‌سه‌له که له‌وێدا باستان کردووه بۆتان ڕاست بکه‌مه‌وه و چه‌ند سه‌رنجێکیشت بۆ بخه‌مه ڕوو.\nباس له‌وه ئه‌که‌یت که "له 14.7.200دا پێنج مرۆڤ له نێوان سه‌رسه‌ختی و شه‌ڕه‌نگێزی دوو حزبدا گیانیان به هه‌ده‌رچوو، کوژران." لام وایه له‌به‌رئه‌وه‌ی که پێش ئه‌و کاره‌ساته ئه‌ندامی حزب بوویت بزانیت که ئێمه سه‌رسه‌خت بووین و ئێستاش هه‌ین، به‌ڵام شه‌ڕانگێز نه‌بووین. ئه‌گه‌ر شه‌ڕانگێز ماناکه‌ی ئه‌وه بێت که بچێته به‌ر ده‌رگای خه‌ڵک و ڕێیان پێ بگرێ، ئه‌گه‌ر ماناکه‌ی ئه‌وه بێ که پارووی خه‌ڵک بڕفێنێ و له‌سه‌ر پاره و پول (چ هی گشتی کۆمه‌ڵگا و چ هی شه‌خسی) شه‌ڕ هه‌ڵگیرسێنێ، گه‌ر ماناکه‌ی ئه‌وه بێ په‌لاماری باره‌گای ئه‌حزابی تر بدا، له خوتوخۆڕایی میلی چه‌ک له چه‌کداری حزبه‌کانی تر بهێنێته‌وه، به دیلیان بگرێ، ئازادی کۆمه‌ڵگا زه‌وت بکات و بواری هه‌ڵسوڕانی سیاسی بۆ هیچ لایه‌نێک به غه‌یری خۆی نه‌هێڵێته‌وه… هتد، ئه‌وه خۆشت زۆر باش ئه‌زانی ئه‌م سیفاتانه له ئێمه به دوورن و ڕۆژێک له ڕۆژان له حزب و بزووتنه‌وه‌ی ئێمه نه‌وه‌شاوه‌ته‌وه. له به‌رامبه‌ردا داکۆکی له خه‌ڵکی بێکار و زه‌حمه‌تکێش و بێخانه و لانه، کرێی کرێکاران، خانه‌نشینان، یه‌کسانی ژن و پیاو، سه‌ربه‌خۆیی کوردستان… به سه‌رسه‌ختی ئێمه و کارنامه‌ی ئێمه ناسراوه‌ته‌وه. ئه‌مه ئیتر نه‌ک شه‌ڕانگێزی نییه بگره سه‌ربه‌رزییه‌که که حزبه‌که‌ی شێخ عه‌بدول و هاوڕێکانی ماوه‌یه‌ک پێش ئه‌وه‌ی بکوژرێن له‌سه‌ر ئه‌و داخوازیانه درا به دادگا. به‌ڵام له ڕووی سیاسییه‌وه پاشه‌کشه به‌و سیاسه‌ته چه‌په‌ڵ و نائینسانیانه‌یه‌ی یه‌کێتی کرا و ئه‌وه بوو دواتر پیلانی تریان داڕشت. له‌و ساته وه‌ختانه‌دا و له کاتی "دادگا لێگرتن"ه‌که‌ی یه‌کێتیدا له دژی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی شێخ عه‌بدول و هاوڕێکانی چالاکانه بۆ په‌کخستن و پاشه‌کشه‌پێکردنی ئه‌و پیلانه هه‌ڵئه‌سووڕان و کاریان ئه‌کرد. ئه‌وان زۆر ئاگایانه و وه‌ک کادرێکی لێوه‌شاوه‌ی کۆمۆنیست، که سوور و ساغن له‌سه‌ر ئامانجه‌کانیان که هاوجووته له‌گه‌ڵ ئامانجه‌کانی کرێکاران و بێبه‌شانی کۆمه‌ڵگادا، له‌گه‌ڵماندا له سه‌نگه‌ره‌کانی پێشه‌وه‌ی خه‌باتدا بوون. کاتێکیش که یه‌کێتی ده‌وری باره‌گاکانیان لێگرتین و ئاو و کاره‌بایان لێبڕین ئه‌وان سووربوونی خۆیان له‌سه‌ر خه‌بات و ڕێبازه‌که‌ی خۆیان نیشان ئه‌دا و گیان له‌سه‌ر ده‌ست و ئاماده ڕاوه‌ستابوون. که‌چی تۆ ئێستا پێیان ئه‌ڵێی "بێئاگا له‌و به‌رامبه‌رێنه گیانیان به‌هه‌ده‌رچوو"؟ ئه‌زانی تۆ به‌مجۆره ئه‌و ئینسانه خه‌باتکارانه که هوشیارانه و ئاگایانه له سه‌نگه‌ری خه‌باتی حزبه‌که‌یاندا بوون به ئینسانی مه‌عسووم و وه‌ک داشێک نیشان ئه‌ده‌یت و گوایه ئه‌وان هیچ ئیراده‌یه‌کیان له‌وه‌دا نه‌بووه؟ ئه‌زانی ئه‌مه بێڕێزیه به ئینسانێکی کامڵ و هوشیار که پێش ئه‌وه‌ی گیان له ده‌ست بدات به تووڕه‌ییه‌وه ئه‌یووت:"بۆچی لێیان بگه‌ڕێین ده‌ورمان بده‌ن و ئاو و کاره‌با و ته‌له‌فون ببڕن و ئێمه‌ش بێده‌نگ بین، بۆچی چه‌که‌کانمانیان لێ به‌رز نه‌که‌ینه‌وه؟" بۆیه نا ئازیز، ئه‌وان نه‌که‌وتنه "ئافات"ه‌وه، ئه‌وان خۆیان به‌شێک بوون له‌و ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه‌ی نێوان کۆمۆنیزم و حزبه‌که‌ی له لایه‌ک و بۆرژوازی کورد و ده‌سه‌ڵاته کۆنه‌په‌رستانه و دژی ئازادیه‌که‌ی له لایه‌کی تره‌وه. نه ئێمه که ئێستا ماوین و نه ئه‌وانیش که به داخه‌وه ئێستا له ناوماندا نین، دامان نه‌نابوو که ئه‌و ئینسانه عه‌زیمانه له ده‌ست بده‌ین. به‌رپرسیارێتی ئه‌و کاره‌ساته به ته‌واوه‌تی له ئه‌ستۆی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان و ده‌سه‌ڵاته سه‌کوتگه‌ره‌که‌ی ئه‌ودایه. حزبێکی ده‌سه‌ڵاتدار په‌لاماری ئێمه‌ی داوه و شه‌ڕێکی نابه‌رابه‌ری پێفرۆشتووین و پێنج کۆمۆنیستی شۆڕشگێڕی لێ کووشتووین، دواتریش ته‌رمه‌کانیانی شاردبۆوه، به‌ڵام له ژێر هه‌ڕه‌شه و فشاری ئه‌وه‌ی که ته‌واوی خێزانه‌کان کۆئه‌بنه‌وه و به جه‌ماعی به خاکیان ئه‌سپێرن، ناچاربوون ده‌ریان بهێننه‌وه و دواتر له سه‌یوان بیاننێژن. ئه‌مه‌ش به "ته‌کلیف و په‌یوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی" نه‌بوو وه‌ک ئێوه باسی ئه‌که‌ن، بگره له ژێر ناڕه‌زایه‌تیدا بوو، وه هه‌تا له‌و کاته‌شدا که‌وتنه هه‌ڕه‌شه و به ئاشکرا پێیان ووتین "با کاره‌ساتی 13 ی حوزه‌یران دووباره نه‌بێته‌وه" (که دیاره مه‌به‌ستیان له ته‌قه‌کردن له خۆپیشاندانه‌که‌ی کاتی ناشتنی ته‌رمی عوسمانی قاله مونه‌وه‌ر بوو له سلێمانی). یانی هێشتا هه‌ڕه‌شه‌ی خوێنڕێژی زیاتریان ئه‌کرد. ئه‌مه تاوانێکه که هه‌رگیز لێخۆشبوونی نییه و دره‌نگ یان زوو ئه‌نجامده‌رانی ئه‌بێ ڕووبه‌ڕووی دادگا و لێپرسینه‌وه ببنه‌وه.\nبه حوکمی ئه‌وه‌ی که من خۆم هه‌تا چه‌ند ساتێکی که‌م پێش ئه‌و کاره‌ساته له‌ناو ڕووداوه‌کاندا بووم و وه ته‌نانه‌ت چه‌ند کاتژمێرێک پێش کووشتنی ئه‌و هاوڕێیانه من و چه‌ند هاوڕێیه‌کی تر به هه‌مان سه‌یاره که‌وتینه که‌مینه‌وه و نه‌جاتمان بوو، ئاگام له ته‌واوی مه‌سه‌له‌کان بوو. ئێمه چه‌ند ڕۆژێک پێش ئه‌و ڕووداوه نامه‌یه‌کی ڕه‌سمیمان به ئیمزای جێگری سکرتێری کۆمیته ناوه‌ندی حزب نارد بۆ یه‌کێتی که تیایدا ڕه‌زامه‌ندی خۆمان نیشاندا بۆ چۆڵکردنی باره‌گاکانمان. به‌ڵام سه‌رکردایه‌تی یه‌کێتی پشتگوێی خست. هه‌مان ئێواره و پێش ڕووداوه‌که ئه‌و وه‌فده‌ی ئێمه لای نه‌وشیروان دانیشتبوون بۆ ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر پرۆسه‌ی چۆڵکردنه‌که ڕێک بکه‌وین. هه‌ر ئه‌و کاته بوو که سه‌یاره‌که ئه‌گه‌ڕایه‌وه بۆ باره‌گای کۆمیته ڕابه‌ری له عه‌لی ناجی که‌مینه‌که‌ی ئاسایش لێیاندا و هاوکاتیش که‌وتنه ته‌قه‌کردن له باره‌گای کۆمیته ڕابه‌ری و ته‌نانه‌ت ئه‌و هاوڕێیانه‌ی وه‌فد بوون لای نه‌وشیروان به نێو گولله‌باراندا گه‌یشتنه‌وه ناو باره‌گاکه‌ی خۆمان. من و ئه‌م هاوڕێیانه ده‌رچووین به‌ڵام هاوڕێیانی ناو سه‌یاره‌که که ده‌وریان به چه‌کداره تایبه‌ته‌کانی یه‌کێتی و ئاسایش گیرابوو به داخه‌وه ده‌رنه‌چوون و گیانیان له ده‌ستدا. ئیتر به‌ڕێزم، چ "خاتر گرتنێک" له‌مه‌دایه که له کاتێکدا نه‌وشیروان له‌گه‌ڵ وه‌فی ئێمه‌دا دانیشتووه فه‌رمان ده‌رکات بۆ چه‌کداره‌کان ته‌قه له سه‌یاره‌که و باره‌گاکه‌مان بکرێت؟! ئێمه نه‌مانئه‌ویست خوێن له لووتی یه‌ک هاوڕێمان بێت، هه‌ربۆیه ئاماده‌ییمان نیشان دا باره‌گای ڕادیۆ و کۆمیته ڕابه‌ری چۆڵ بکه‌ین له کاتێکدا ئه‌شمانزانی ئه‌مه ته‌نها بیانوو گرتن و شه‌ڕفرۆشتنه ده‌نا بۆچی چوونه ده‌ره‌وه‌ی باره‌گا شمولی یه‌ک تاکه حزبی تری نه‌کرد! به‌ڵام له کاتێکدا که ئێمه به‌م بڕیاره‌شمان ئه‌و بیانووه‌ی ئه‌وانمان بڕی و بۆ ئه‌وه له‌گه‌ڵیان دانیشتین که چۆن ئه‌و پرۆسه‌یه به‌رینه پێشه‌وه، ئه‌وان چونکه به‌ڵێنیان به جمهوری ئیسلامی ئێران و ڕژێمی به‌عس دابوو، پلانه‌که‌ی خۆیان هه‌ر برده‌سه‌ر. ئه‌مه هاوکات خه‌ساره‌تێکی ئینسانی گه‌وره و پاشه‌کشه‌یه‌کی سیاسی بوو به‌سه‌ر ئێمه‌دا فه‌رز کرا و به داخه‌وه که تا ئێستا باجی زۆرمان داوه تاکو بتوانین له فه‌زایه‌کی ئارام و ئازاددا دووباره خه‌باتی سیاسی و جه‌ماوه‌ری خۆمان درێژه بده‌ینه‌وه که درێژه پێده‌ری خه‌باتی هاوڕێیانی گیانبه‌ختکردووه.\nکاک جه‌باری به‌ڕێز، ئێمه هه‌موو ساڵێک که یادی ئه‌و هاوڕێیان ئه‌که‌ینه‌وه بێجگه له سووربوونی خۆمان له‌سه‌ر ئامانجه‌کانمان که هه‌مان ئامانجی ئه‌وانیش بوو هاوکاتیش له هه‌وڵی په‌یدا کردنی فه‌زایه‌کی ئازادداین بۆ ته‌واوی کۆمه‌ڵگا و بۆ هه‌ڵسووڕانی خۆشمان. هه‌روه‌ها به دادگایی گه‌یاندنی ئه‌وانه‌ی که ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ ده‌ستیان هه‌یه له کوشتنی ئه‌و هاوڕێیانه‌دا به یه‌کێکی تر له ئه‌رکه‌کانمان ئه‌زانین. ئه‌مه ئیتر کار و خه‌باتێکی سیاسییه نه‌ک شیعاردان، وه نه‌ک یادکردنه‌وه‌ی پرسه ئاسا هه‌موو ساڵێک له هه‌مان کاتدا. ئه‌مه‌ش کارێکی سیاسیه و دۆزینه‌وه‌ی ڕێگا و ده‌روازه‌مان لێ ئه‌خوازێ. له ئێستادا که یه‌کێتی به هه‌ر ده‌لیلێک بێ دان به‌وه‌دا ئه‌نێ که خه‌تای کردووه ئه‌وه له ئێمه ئه‌خوازێ ئه‌مه به قازانجی ئازادی سیاسی و هه‌ڵسوڕانی کۆمه‌ڵگا بقۆزینه‌وه. هه‌ربۆیه گه‌ر یه‌کێتی ئاماده بێ و به کرده‌وه هه‌نگاو بنێ و بیسه‌لمێنێ که خه‌تای کردووه و ئیتر ڕێز له ئازادی کۆمه‌ڵگا و ئه‌حزابی سیاسی ئه‌گرێ، حکمه‌تێک له‌وه‌دا نابینین که دانه‌نیشین له‌گه‌ڵیاندا. ئه‌مه ساتوسه‌ودا کردن نییه، بگره به وێنه‌ی حزبێکی سیاسی ئه‌مانه‌وێ سوود له میکانیزمه‌کانی کۆمه‌ڵگا وه‌ر‌گرین تاکو له ناو کۆمه‌ڵگاکه‌ی خۆماندا بتوانین به شوێن به‌رنامه و ئامانجه‌کانمانه‌وه بین، که هیچ نییه بێجگه له ئامانجه‌کانی خه‌ڵکی کرێکار و زه‌حمه‌تکێش و به‌هره‌مه‌ند بوون له ژیانێکی ئازاد و یه‌کسان و ئاسوده. \nپرسیاری ئه‌وه‌ش که ئایا ئێستا ئێمه چه‌ند له کرێکاران و زه‌حمه‌تکێشان نزیک بووینه‌ته‌وه و بۆچی جمهوری سۆسیالیستیمان به ده‌ستنه‌هێناوه که ئه‌مانه نوقسانیه‌کن و له کاتێکدا که ئه‌و هاوڕێیانه‌ش له ژیاندا بوون هه‌ر هه‌مان بوو وه ئێستاش هه‌ر هه‌مانه. ئه‌مه باسێکی سیاسیه و لێکدانه‌وه و ڕێگه‌چاره‌ی هه‌یه به پێویستی نازانم نه تۆ که له ئێستادا به دڵێکی گه‌رمه‌وه یادی شێخ عه‌بدول و هاوڕێکانی به‌رز ڕائه‌گری به‌ڵام ئێستا له سه‌نگه‌ری سیاسی ئه‌واندا خۆت نابینی، وه نه من که له تۆ زیاتر له باری شه‌خسیه‌وه دڵم گه‌رمه و به‌ڵام درێژه‌پێده‌ری خه‌بات و ڕێبازی ئه‌و هاوڕێیانه‌م، ئه‌م مناقه‌شه‌یه له ئێستادا بکه‌ین. نه باس له پێشڕه‌وی و نه پاشه‌کشه و نوقسانی بزووتنه‌وه و حزبه‌که‌ی ئێمه له کاتی یادکردنه‌وه‌ی ئه‌و هاوڕێیانه‌دا جێگای نییه. ئه‌وه باس و جه‌ده‌لێکی سیاسییه کاتی تری زۆرمان به ده‌سته‌وه‌یه بیکه‌ین. هه‌ر ئه‌وه ماوه‌ته‌وه له کۆتاییدا بڵێم که لای من وایه که باشترین ڕێزێک له‌و هاوڕێیانه و خه‌بات و ماندوو بوونی ئه‌وان ئه‌وه‌یه درێژه به ڕێبازێک بده‌ین که ئه‌وان زۆر ئاگایانه و هوشیارانه هه‌ڵگری بوون. مانه‌وه‌ی ئێمه‌ش هه‌ر ئه‌مه ماناکه‌یه‌تی. هه‌ربۆیه به‌ڕاستی سه‌رئه‌نجام ئه‌بێ هه‌ر ئێمه بمێنینه‌وه و تاوانباران و حزب و بزووتنه‌وه‌که‌یان به‌سه‌ر ژیان و چاره‌نوسی کۆمه‌ڵگاوه نه‌مێنن.\n20 ی ته‌موزی 2009\nPrevious له هه‌زار حکومه‌تی وا…….ئاری ئه‌بوبه‌کر\nNext هه‌ڵبژاردن له‌كوردستان، …..


Diplomatic Magazine | یەكگرتووی ئیسلامی: بەشداری حكومەت ناكەین و گۆرانكاری جدیش لە حزبدا دەكەین\n"بە 5 كورسی پەرلەمانی، دەبینە ئۆپۆزیسیۆنێكی بەهێز"\nیەكگرتووی ئیسلامی: بەشداری حكومەت ناكەین و گۆرانكاری جدیش لە حزبدا دەكەین\nئەمرۆ یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لە راگەیەندراوێكدا ئۆپۆزیسیۆن بوون و بەشداری نەكردنی لە كابینەی داهاتووی حكومەت راگەیاند و ئەندامێكی باڵای ئەو حزبەش دەڵێت: بریارەكانمان بۆ هەستانەوەی یەكگرتوون و دوای 25ی ئەم مانگەش لە كۆبوونەوە گشتییەكەی حزبدا گۆرانكاری جدی دەكەین.\nموستەفا عەبدوڵا، ئەندامی ئەنجوومەنی جێ بەجێكردن لە یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان تایبەت بە بریارەكانیان بۆ هەستانەوە و بوژانەوەی حزبەكەیان بۆ دیپلۆماتیك مەگەزین دەدوێت.\nموستەفا عەبدوڵا، ئەندامی ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو\nلەیەكەم بریارماندا ئەمرۆ بە كۆی دەنگ لە سەركردایەتی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان بریارماندا بەشداری حكومەتی داهاتووی هەرێمی كوردستان نەكەین و ببینە ئۆپۆزیسیۆنێكی كارا.\n"%70ی رێكخستنەكانمان داوایان كردبوو بەشداری حكومەت نەكەین"\nموستەفا عەبدوڵا، ئاماژە بەوە دەكات دوای هەڵبژاردنی 30ی ئەیلول بۆ پەرلەمانی كوردستان، حزبەكەیان رووبەرووی دابەزینی دەنگێكی زۆر بوویەوە، كە ئەمەش وایكرد هەندێ بریار بدرێت بۆ هەستانەوە و بوژانەوەی حزبەكەیان.\n"لەیەكەم بریارماندا ئەمرۆ بە كۆی دەنگ لە سەركردایەتی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان بریارماندا بەشداری حكومەتی داهاتووی هەرێمی كوردستان نەكەین و ببینە ئۆپۆزیسیۆنێكی كارا". سەركردەكەی یەكگرتوو وایگووت.\nهەروەها ئاماژە بەوەش دەكات، دوای ئەوەی راپرسییەكیان ئەنجامداوە لەنێو رێكخستنەكانیان بۆ بەشداریكردن و بەشداری نەكردنی لە كابینەی داهاتووی حكومەت، %70ی ئەندام و رێكخستنەكانیان داوایان كردووە یەكگرتوو بەشداری حكومەتی داهاتوو نەكات.\nبۆیە عەبدوڵا دەشڵێت: " هەم باوەری سەركردایەتی وابوو كە بەشداری حكومەت نەكەین هەم رێكخستنەكانمان، بۆیە بریارماندا بە 5 كورسی پەرلەمانی ببینە ئۆپۆزیسیۆنێكی كارا".\nئێمە بۆیە بریارماندا بەشداری حكومەت نەكەین، چونكە پێمانوابوو ئەگەر دووبارە حكومەتێكی بنكەفراوان پێك بهێنرێت و هەموان بەشدار بن ئەوا لە خزمەتی هاوڵاتیان نابێت، چونكە ئۆپۆزیسیۆنێك نییە چاودێری كارەكانی حكومەت بكات.\n"حكومەتی بنكەفراوان خزمەت بە خەڵكی ناكات"\nسەركردەكەی یەكگرتوو باوەری وایە كە حكومەتێك هەموان تیایدا بەشداری بن و ناو بنرێت حكومەتی بنكە فراوان و شتێك نەبێت بەناوی ئۆپۆزیسیۆن خزمەت بە هاوڵاتیان ناكات.\n"ئێمە بۆیە بریارماندا بەشداری حكومەت نەكەین، چونكە پێمانوابوو ئەگەر دووبارە حكومەتێكی بنكەفراوان پێك بهێنرێت و هەموان بەشدار بن ئەوا لە خزمەتی هاوڵاتیان نابێت، چونكە ئۆپۆزیسیۆنێك نییە چاودێری كارەكانی حكومەت بكات". موستەفا عەبدوڵا وایووت.\nسەبارەت بە وەڵامی ئەو پرسیارەی كە ئەمرۆ لە شەقامدا لە یەكگرتووی دەكەن، ئایا یەكگرتوو بە 5 كورسی پەرلەمانی چی پێ دەكرێت و چۆن دەبێتە ئۆپۆزیسیۆنێكی كارا؟\nسەركردەكەی یەكگرتوو وتی: "لە ئێستادا زۆرینەی خەڵكی هەرێمی نارازین لەدەسەڵات و تورەن لەو حزبانەش كە لە تەنیشتی حكومەت سودمەند دەبن، بۆیە كەسێكیان دەوێت رێبەرایەتیان بكات و دەنگە نارازییەكانیان بگەیەنێت بە دەسەڵات".\nدەشڵێت: بۆیە لەگەڵ بەشداری نەكردنمان لە حكومەت بەشداری پەرلەمان دەكەین و لەنێو هۆڵی پەرلەمانەوە دەنگێكی بەهێزو نارازی دەبین.\nبریارماندا كە لە 25ی مانگ لە كۆبوونەوەی گشتی حزبدا، كۆمەڵێ كاری جدی بكەین تاكو ببێتە هۆی ئەوە دواتر گۆرانكاری جدی لەنێو یەكگرتوودا بكرێت كە پێ دەچێت دەستكاری هەندێ شوێن و دەزگاش بكرێت.\n"لە دوای كۆبوونەوە گشتییەكەی 25ی مانگ یەكگرتوو گۆرانكاری جدی دەكات"\nموستەفا عەبدوڵا پێی وایە حزبەكەی تەنها بەوە ناوەستێت كە بریاری بەشداری نەكردن لەحكومەت و بەشداری كردن لە پەرلەمان دەدات، لەو كۆبوونەوەی كەوا بریارە 25ی ئەم مانگە لە دهۆك ساز بكرێت یەكگرتوو كۆمەڵێ بریاری دیكە دەدات بۆ هەستانەوە.\n" بریارماندا كە لە 25ی مانگ لە كۆبوونەوەی گشتی حزبدا، كۆمەڵێ كاری جدی بكەین تاكو ببێتە هۆی ئەوە دواتر گۆرانكاری جدی لەنێو یەكگرتوودا بكرێت كە پێ دەچێت دەستكاری هەندێ شوێن و دەزگاش بكرێت".\nیەكگرتووی ئیسلامی، راگەیاندنی دەرەنجامەكانی هەڵبژاردنی 30ی ئەیلول، توشی شۆكی كرد، بۆیە بەرەسمی رەتیكردنەوەو سەركردایەتی ئەو حزبەش شكست و دابەزینی دەنگەكانی خستە ئەستۆی خۆی، لە ئێستاشدا دەیەوێـت بە كۆمەڵێ بریارو گۆرانكاری، لەلایەك دڵی ئەندامانی خۆش بكات، لە لایەكی دیكەش حزبەكەی لەو گێژاوەی تێی كەوتووە رزگاری ببێت.


کۆدار: ئەگەر گۆڕانکارییەکی دیموکڕاتیک لە هەڵبژاردنەکانی داهاتووی ئیران پێکنەیەت، کارەساتێکی گەورە ڕوودەدات\nلەکاتێکدا نزیک دەبینەوە لە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری و هەڵبژاردنی ئەنجومەنەکانی شار و گوندەکان لە ئێران، کە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست یەک لە هەستیارترین دۆخەکانی تێپەڕ دەکات. خاڵی ناوەندی قەیران، خۆڕاگری لەبەرامبەر گۆڕانکارییەکان و پێداگریە لەسەر بەردەوامبوون لەو ڕەوتانەی وا بە ئاشکرا دژی ئازادی، دیموکراسی و یەکسانی دەوەستنەوە. لەم نێوانەدا، ئەو هێز و لایەنانەی کە لەبەرامبەر تێپەڕبوون بەرەو دیموکراسی خۆڕاگری نەرێنی دەکەن، زیاتر لە جاران دەبنە ئامانجی دەستێوەردانە دەرەکییەکان و نەک تەنیا وەکو ساڕێژێک بۆ برینە قووڵەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەقەڵەم نادرێن، بەڵکو لە ناویاندا برین و قەیرانی دیکەش دەڕوێن.\nخێرابوونی پرۆسەی لەناوچوونی داعش لە سوریا و عێراق، هاتنە سەر کاری دۆناڵد ترامپ لە ئەمریکا، هەست بە مەترسیکردنی وڵاتانی عەرەبی و ئیسراییل بەرامبەر بە دەستێوەردانەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە ناوچەکەدا، ئەگەری بەدیهاتنی ئەمە زیاتر دەکات، کە ئێران یەکێک بێت لە خاڵە ناوەندییەکانی ڕوودانی قەیران و گۆڕانکاری لە ناوچەکەدا. لەم نێوانەدا ئەوەی ئەگەری ڕوودانی دەستێوەردانە دەرەکییەکان زیاتر دەکات، کەلێنە سیاسییەکان و بێ چارەسەرمانەوەی پرسە حقوقییەکانە لە کۆمەڵگای ئێراندایە. عەقڵییەتێک کە پێی وابێت بێ تێپەڕکردنی پرۆسەی بەدیموکراسیبوون و تەنیا بە دامەزراوە ئەمنی و سەربازییەکانییەوە دەتوانێت بەردەوامبێت لەسەر ڕەوتی هەنووکەیی و گواستنەوەی پرس و قەیرانەکان بەو دیوی سنوورەکانی خۆی، زیاتر لە هەمووان دەکەوێتە ژێر فشارەوە. تاوەکو ئێستا، عەقڵییەتی کۆماری ئیسلامی لەسەر ئەم بنەمایە دامەزراوە، کە بەبێ ئامادەکردنی بناغەکانی دیموکراسی لەناوخۆی ئێراندا ببێتە دەسەڵاتێک لەناوچەکەدا. ئاشکرایە ئەم ئارەزووە بۆ "پەرەپێدانی مەیدانەکانی دزەکردن لە دەرەوەی ئێران" بەبێ هەوڵدان بۆ “پەرەپێدان بە دیموکراسی و یەکسانی لە ناوخۆی وڵات”دا دۆخێکی ئاڵۆز و مەترسیدار دروستدەکات.\nکۆماری ئیسلامی کە بە شێوازێکی ڕاستەوخۆ لە بواری سیاسی و سەربازییەوە لە سوریادا ڕۆڵدەگێڕێت، پێویستە زیاتر لە هێزەکانی دیکەی ناوچەکە تەرکیز بکاتە سەر “دەستەبەرکردنی داخوازییەکانی هاوڵاتییان”، “تاکەڕەوییە سیاسییەکان” و “موهەندیسی کردنی کۆمەڵگا لە ڕێگای میکانیزمە ئەمنی و سەربازی و پرۆپاگەندەکانیەوە”، جگە لەم تێگەیشتنانە، دەتوانین چ خوێندنەوەیەکی دیکەمان هەبێت لەبارەی دۆخی کارەساتباری سوریاوە؟ بە دڵنیایەوە گرنترین خوێندنەوەیەک کە بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی دەتوانن بۆ “قەیرانی سوریا” هەیانبێت، پێویستی چارەسەرکردنی ئاڵۆزییەکانی سوریایە بەبێ وەستان و بەبێ لەناوبردنی دەرفەتەکان. دەستەبەرکردنی داخوازییە سیاسی و حقوقییەکانی گەلانی ئێران و بەتایبەتی گەلی کورد شەرعییەت دەدا بە هەموو ئەو تێکۆشانانەی لە هێزی دەسەڵاتی ناوەندی کەم بکەنەوە و کێش و کاریگەری هێزە مەشروعەکانی خەڵک زیاتر بکەنەوە. بە لانی کەمەوە هەموو هەوڵدانێک بۆ “کرانەوەیەکی دیموکراتیک” گرینگ لەقەڵەم دەدرێت و ئەمەش بە بێ بەڕەوا زانینی مافەکانی گەلانی ئێران و بەتایبەت گەلی کورد و مافەکانی ژنان و کەمینە ئایینییەکان هیچ واتایەکی نابێت.\nکارنامەی لاوازی دەوڵەتی ڕۆحانی لە بواری سیاسی و مەدەنی و بەتایبەت بەدی نەبوونی بەڵێنەکانی لەبارەی ئازادی “نەتەوەکان و کەمینە ئایینییەکان” بە ئاشکرا پیشانی دەدات، کە گواستنەوەی دەسەڵات لە دەوڵەتێکەوە بۆ دەوڵەتێکی دیکە، خۆی بەتەنیایی دۆخەکە باشتر ناکات و هیچ لە چارەنووسی هاوڵاتییانی ئێران و گەلی کورد ناگۆڕێت. بۆ گەیشتن بە دیموکراسی، پێویستە لەلایەکەوە عەقڵییەتە تۆتالیتارەکان بگۆڕدرێن و لەلایەکی دیکەشەوە بنەماکانی دەسەڵات لە ئێران ببنە هاودەنگ و هاوتەریبی هێزە گۆڕانخوازەکان. بۆیە هێشتا سیاسەت لە ئێراندا لە پارادۆکسێکی بنەمایی ئازار دەچێژێت و ئەویش بریتییە لەمە، کە ئەگەر سەرۆکی دەوڵەت هاودەنگی چوارچێوەی فکری دەسەڵاتداری ئێران نەبێت، کۆنتڕۆڵ دەکرێت یان ئەوەی لەناو دەبرێت و ئەگەریش لەگەڵ دەسەڵاتێک ببێتە هاوتەریب کە هیچ حەزێکی بۆ گۆڕانکاری تێدا نییە، لە “خزمەتگوزارێک” زیاتر چاوەڕوانی هیچی لێ ناکرێت.\nلەلایەکی دیکەوە ڕەوتە ئابورییەکانی دەوڵەت و حکومەت و بێ تواناییان بۆ باشترکردنەوەی دۆخی ژیانی هاوڵاتییان سەلمێنەری ئەم ڕاستییەن، کە تەنانەت گۆڕانکاری لە دۆخی کارەساتباری ئابوری ژیانی خەڵکدا بەبێ پەرەپێدان بە دیموکراسی و ئازادی بەدیناکرێت. وێڕای ئەمانە ئەزموونی وڵاتانی دراوسێی وەکو تورکیا بەباشی دەیسەلمێنن، کە پەرەپێدانی ئابوری بەبێ پەرەپێدانی دیموکراتی تا چ ڕادەیەک کاتی و لاواز و هەڵخەڵەتێنەرە.\nکۆمەڵگای دیموکراتیک و ئازادی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، کۆدار لە بواری ئەخلاقی و تیۆرییەوە، بەدیموکراسیبوونی سیاسەت لە ئێران و بەڕەوازانینی مافی گەلانی ئێران و بەتایبەت گەلی کورد بە گونجاوترین ڕێگا دەزانێت و پێی وایە ئەم ڕێگایە زۆر باجی کەمترە لە ڕێگای دەست تێوەردانی دەرەکی و سیاسەتی “بزە بۆ دەرەوەی وڵات و بۆکسی ئاسنیش بۆ ناوخۆی وڵات”. ئاشکرایە کە ئەگەر ئەم عەقڵییەتە تەنیا تایبەت بێت بە هێزە گۆڕانخوازەکان و دزە نەکاتە ناو ئاستە بەرز و جیاوازەکانی دەسەڵات لە ئێراندا، باجەکان قورستر دەبنەوە و کەلێنە کۆمەڵگاییەکانی بەرفراوانتر دەبنەوە. لەم ڕوانگەیەوە دەکرێت بڵێین، کە هەڵبژاردنی داهاتووی سەرۆک کۆماری ئێران، چۆنییەتی دۆخی داهاتووی ئێران ئاشکرا دەکاتەوە ڕوونی دەکاتەوە، کە ئایا دەسەڵات لە ئێران دەیەوێت “دۆخی هەنووکەیی خۆی” ڕابگرێت یان ڕووبکاتە “گۆڕانکارییەکی دیموکراتیک”.\nکۆدار لەم نێوانەدا وەکو پێشەنگی بەرەوپێش بردنی “هێڵی سێیەم” ڕۆڵدەگێڕێت. هێزێک کە نە بەردەوامبوونی دۆخی هەنوکەیی تەحەمول دەکات و نە دەست تێوەردانی دەرەکیش بە چارەسەر دەزانێت. نە شێوازە دەسەڵاتخوازانە و تۆتالیتارییەکانی موحافزەکارەکان بە عەقڵانی دەزانێت و نە لەتەک ڕێگا چارەسەرییە ساویلکانەکانی هێزە ریفۆرمخوازەکانە. زهنییەت، ستراتژی و بەرنامەی کاری کۆدار بۆ گەیشتن بە دۆخێکی دیموکراتیک زۆر جیاوازە لە ڕوانگەی ڕیفۆرمخوازەکانی ناوخۆی ئێران. کۆدار لە بواری ستراتژییەوە بەدیکردنی مۆدێلی “خۆبەڕێوەبەری دیموکراتیک لە چوارچێوەی ئێران” و بونیاتنانی نەتەوەی دیموکراتی بە بنەما دادەنێت. ئەم زهنییەتەش زۆر دوورە لە ڕوانگە تۆتالیتارەکان و نەتەوەپەرستانەکان و ئایینگەراکان. کۆدار هاوکات بەشداربوونی هەموو توێژ و چینە جیاوازە کۆمەڵایەتییەکان، ئەتنیکییەکان، ئایینییەکان و ژنان لە بواری سیاسەت و بڕیاردان بە پێویست دەزانێت.\nئەو ڕوانگەیەی کۆدار بەرگری لێدەکات، بەپێچەوانەی عەقڵییەتی موحافزەکارەکان، ڕیفۆرمخوازەکان و میانەڕەوەکان لە جیاتی ئەوەی لە سەر پرسیاری “بەشی من چەندەیە لە دەسەڵات” دابمەزرێت، لەسەر بنەمای ئەم پرسیارە دامەزراوە:”بەشی کۆمەڵگا، بەشی گەلان، بەشی ژنان و بەشی ئایینە جیاوازەکان لە مافەکانی ئازادی چەندەیە؟”. کۆدار لە جیاتی ئەوەی نیگەرانی بەشداری لە دەسەڵاتی سیاسی و ئابوری بێت، بیر لە بەشداری هەموو چینە جیاوازەکان و هەموو هێزە پەراوێزخراوەکان و هەروەها بەشدارکردنی ئەو هێزانە لەناو دیموکراسییەکی ڕادیکاڵ دەکاتەوە. ئەمە لە کاتێکدایە کە زۆربەی هێزە چالاکەکانی پەیوەندیداربەهەڵبژاردن وا بیر ناکەنەوە و ڕێک هاوچەشنی هێزە تۆتالیتارەکان و دەسەڵاتخوازەکان قەت بیر لە دابەشکردنی عادلانەی دەسەڵات و سەروەت لەناو هەموواندا بە ڕەچاوکردنی یەکسانی حقوقی، سیاسی و ئایینی ناکەنەوە، هیچ باوەڕێکیان بە “خۆبەڕێوەبەری دیموکراتیک” و “ناناوەندیکردنی سیستمی دەسەڵات” نییە و ڕێگاچارەسەرییەکانیان بۆ گەیشتن بە ئازادی ساویلکانەیە.\nپێوەری کۆدار بۆ ڕاگەیاندنی کۆتا هەڵوێستی خۆی سەبارەت بە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری گرێدراوی ڕوانگەی هێزەکانی بەشداری هەڵبژاردنەکە و “ڕوانگەی دەسەڵات بۆ چارەسەرییەکی دیموکراتیک”ە. بە پێی ئەمەش بەشداریکردنی بێ شەرت و مەرج یان بایکۆتی پێشوەختی هەڵبژاردنەکە لە ڕوانگەی کۆدارەوە مەنتقیترین ڕێگا نییە. ئاشکرایە، کە هەم کۆدار و هەم هێزە گۆڕانخوازەکان لە ئەگەری بەردەوامبوونی دەسەڵات لە ڕەتکردنەوەی گۆڕان لە سیستمی هەنوکەیی دەسەڵاتدا، نابنە بەشێک لەو پرۆسە دژە دیموکراتییە. بەپێچەوانەوە، ئەگەر دەسەڵات و هێزەکانی بەشدار لە هەڵبژاردنەکەدا بە زهنییەتێکی دروستەوە هەنگاو بنێن بۆ دۆزینەوەی چارەسەرییەکی دیموکراتی و ئامادەبن ئەرکەکانیان بۆ بەدیموکراتیکردنی سیاسەت و حقوق بەجێبێنن، هەم کۆدار و هەم هێزە گۆڕانخوازەکانی دیکە بەرپرسیارێتییەکانی خۆیان بەجێ دێنن.\nبۆیەش پێمانوایە، کە پێویستە دەسەڵاتی ئێران، ئیرادەی خۆی بۆ هەنگاونان لە ڕێگای “گۆڕانکارییەکی گەورە” پیشان بدات، بۆ ئەوەی کارەساتە گەوەرەکە ڕوونەدات. ئاشکرایە، کە ئەگەر گۆڕانێکی لەم چەشنە ئەگەری ڕوودانی هەبێت، پێویستە تۆوەکەی هەر ئێستا بەدیبکرێت و خۆی لە ئێستاوە نیشان بدات.\nکۆمەڵگای دیموکراتیک و ئازادی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، کۆدار بە جەختکردنەوە لەسەر ستراتژی “هێڵی سێیەم” داوا لە هێزەکانی بەشدار لە هەڵبژاردنەکە و دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران دەکات، کە لەم دۆخە هەستیار و مێژووییەدا، لەجیاتی “بەڕێووەبەری قەیران و موهەندسیکردنی سیاسی و ئەمنی کۆمەڵگا" کە کۆمەڵگا بەرەو کارەساتێکی گەورە هاندەدەن، پرۆسەی “چارەسەری دیموکراتی قەیران” و گوتارە “دیسکۆرسە” پەیوەندیدارەکان بە چارەسەرییەکی دیموکراتی و ڕیشەیی بە بنەما بگرن. لەم بارەیەشدا، کۆدار لە داهاتوویەکی نزیکدا نەخشەڕێگا و داخوازییە دیموکراتیکەکانی گەلی کورد و گەلانی دیکەی ئێران ئامادە دەکات و بڵاویان دەکاتەوە. ئاشکرایە کە کۆتا هەڵوێستی کۆدار و ژمارەیەکی زۆری دیکە لە هێزە گۆڕانخوازەکان بۆ ڕاگەیاندنی داخوازییەکانیان، پەیوەندی هەیە بە ئامادەیی زهنی سیستمی دەسەڵات و هێزەکانی بەشدار لە هەڵبژاردنەکەدا.\n١١ی خاکەلێوەی ٢٧١٧ کوردی\n٣١ی مارسی ٢٠١٧ی زایینی\nلە حاڵێکدا ١٩ساڵ بەسەر پیلانگێری دژی رێبەر ئۆجەلان کە بوو هۆکاری دەرەکوتنی لە سوریە بەرەو ئەوروپا تێپەر ئەبێت لە گەلی کوردستان زیاتر لە هەموو کاتێک لە ئازادی نێزیک بۆتەوە و…\nکۆدار: سەرکەوتنی یەکەم ئەزمونی هەڵبژاردنی دیموکراتیک لە گەلانی کورد و سوری پیرۆز دەکەین\nهەڵبژاردنەکانی فدراسیۆنی باکوری سوریە و رۆژئاوای کوردستان لە هەلومەرجێکدا بەرێوە چوو کە شەش ساڵ لەمەوبەر هیچکەس بیری لەوەی نەدەکردەوە ئەو شەڕ وێوانکەرەی سوریە کە وەک جەنگی جیهانی سێهەم ناوزەد دەکرا…\nپێوەری دیموکراسی لە هەر کۆمەڵگایەک، گرێدراوی ئاستی یەکسانی و ئازادێکانی ئەو کۆمەڵگایە. بە گوتنێکی تر، چەندە کۆمەڵگا ئازاد و یەکسان ژیان بکات ئەوەندەش دیموکراسی دەستەبەر دەبێت. کۆماری ئیسلامی ئیران لەو…


ئه‌فیۆنا گه‌لان و ئه‌فیۆنا كوردان – بەشێ 5 - دارکا مازی\nهه‌ر سالا رێخستنا په‌كه‌كێ گۆتبه ئه‌مێ به‌رخوه‌دانێ گه‌ش بكن، ل وێ سالێ ئاگرێ سه‌ر پشتا كوردان گه‌شتر كرییه، ڤێ به‌رخوه‌دانا ساخته یا كو رێخستنێ ده‌رباسی باشوور كری، ته‌نێ مالوێرانی ژ کوردان رە ل په‌ی خوە ئانییە.\nد سالا 2017ان ده رێخستنا په‌كه‌كێ تام ب ئاوایەک مافیاواری و گرووپێن ناڤده‌وله‌تی یێن ته‌وانان ل باشوور ته‌ڤ گه‌ریایه، ده‌ڤ ژێ به‌رده كو عه‌سكه‌رێ ترك كێشی ڤێ په‌رچه‌یا وه‌لات كر، ئه‌م ل ڤر باس ل وێ ده‌رده‌سه‌ریێ دكن یا كو ل سه‌ر گه‌لێ به‌له‌نگاز باراندی.\nتو كه‌س ژ ته‌وانێن رێخستنێ رزگار نه‌بوو، نه پێشمه‌رگه، نه كادرۆیێن پارتیێن كوردستانی و نه‌ژی شێنی و كاسبكارێن باشوور، به‌لكو رێخستنێ ب ته‌رزێ فلیمێن هۆلیۆدێ كه‌چێن بچووك ل سه‌ر رێین دبستانێ ژی ره‌ڤاندن.\nبه‌لێ به‌رخوه‌دانا په‌كه‌كه قالا وێ دكه، ئه‌ڤ كارێن گه‌مارن یێن کو ده‌ربڕینێ ژ گۆپیتكا ئه‌خلاقێ رێڤه‌به‌رێ ڤێ رێخستنێ دكه.\nتاوانێن سالا 2017ێ\n1- ره‌ڤاندنا پێشمه‌رگه‌یه‌كێ باشوورێ كوردستانێ.\nجهـ: بنارا قه‌ندیلێ.\nئاساییشا په‌كه‌كێ ل رۆژا 14 مه‌ها كانوونا دوویه‌مین یا سالا 2017ان، ل بازگه‌ها پرده‌شال یا بنارا قه‌ندیلێ هه‌مولاتیێ ب ناڤێ عه‌لی وه‌سو عه‌بدوللا كو پێشمه‌رگه‌هێ یه‌كه‌یا 80 یا سه‌ر ب وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه ڤه، ده‌سته‌سه‌ر كر، ناڤبووری خه‌لكێ گوندێ خانه‌قا یێ گرێدای باژارۆكێ وه‌رتێ یه، ئه‌و بۆ ده‌ما شه‌ڤ و رۆژه‌كا ل جه‌م په‌كه‌كێ ما و پاش كو هاتییه ته‌هدید كرن، تێ ئازاد كرن.\n2– شه‌وتاندنا ئالایێ كوردستانێ.\nجۆرێ تاوانێ: ئێریش و شه‌وتاندنا ئالایێ كوردستانێ.\nجهـ: كۆمه‌لگه‌ها خانه‌سۆرێ.\nچه‌كدار و ئالیگرێن په‌كه‌كێ ل رۆژا 13 مه‌ها شوباتا سالا 2017ان ب هێنجه‌تا خوه‌پێشاندانێ ل كۆمه‌لگه‌ها خانه‌سۆرێ گرێدای شه‌نگالێ، ئێریشا مالا شێخ حزره‌ت ره‌شۆ پاچۆ كر و مالا وی تێكدان، په‌كه‌كێ د ڤێ ئێریشێ ده، ئالایێ پیرۆزێ كوردستانێ و وینه‌یێن سه‌رۆك بارزانی ل مالا شێخ حزره‌ت شه‌وتاندن.\n3- ره‌ڤاندنا 3 كه‌چێن باشوور كو ژ دبستانێ ڤه‌دگه‌رین.\nجۆرێ تاوانێ: ره‌ڤاندنا كه‌چان.\nچه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل رۆژا 10 ئادارا سالا 2017ان، 3 كه‌چێن ته‌مه‌ن 14 سال ل سینۆرێ باژارۆكێ پیره‌مه‌گروون ره‌ڤاندن، ئه‌ڤ كه‌چه ل ده‌مه‌كێ ژ دبستانێ ڤه‌دگه‌رین مالێن خوه، په‌كه‌كێ ئه‌و سواری ئه‌ره‌به‌یێ كرن، پشتره و وه‌ختا كو ئه‌ره‌به ب رێ كه‌تی، دوو ژ وان كارین خوه رزگار بكن و یه‌ك ژێ ب زۆری برنه قه‌ندیلێ و هه‌یا رۆژا مه یا ئیرۆ چاره‌نڤیسا وێ نه‌دیاره.\n4- ره‌ڤاندنا كه‌چه‌كا ئێزدی.\nجهـ: سینۆرێ شه‌نگالێ.\nئاساییشا په‌كه‌كێ ل رۆژا 7 مه‌ها نیسانا سالا 2017ان، كه‌چه‌كا گوندێ رۆزاڤا یێ گرێدای باژارۆكێ سنوونێ، ره‌ڤاند و ب دارێ زۆرێ د خوه‌ستن ته‌ڤلی رێخستنێ بكن، لێ به‌لێ مالباتا وێ كارین ل دۆریانا ب ناڤێ بۆرك ته‌قێ ل وێ ئه‌ره‌به‌یا ئاساییشا په‌كه‌كێ بكن و كه‌چا خوه ژێ سته‌ندن.\n5- ده‌سته‌سه‌ر كرنا كادرۆیه‌كێ په‌ده‌كێ.\nجۆرێ تاوانێ: ده‌سته‌سه‌ر كرن.\nجهـ: گوندێ ئه‌ره‌دنا.\nهه‌ژماره‌كه چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل رۆژا 16 تیرمه‌ها سالا 2017ان، داخواز ژ هه‌مولاتیێ ب ناڤێ كه‌مال ره‌شید حاجی كو به‌رپرسێ كۆمیتا په‌ده‌كێ یه ل سه‌رسنكێ كو وان ب ئه‌ره‌به‌یا خوه ده‌رباسی سینۆرێ گارێ بكن، لێ به‌لێ ڤی كه‌سی ره‌د كر، لۆما ژ هێلا وان چه‌كداران ڤه تێ ده‌سته‌سه‌ر كرن و پشتره ئازاد دكن.\n6- ته‌قه كرن ل دوو هه‌مولاتیێن سڤیل.\nجۆرێ تاوانێ: ته‌رۆر.\nچه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل رۆژا 3 ته‌باخا سالا 2017ان، ل سینۆرێ كۆمه‌لگه‌ها خانه‌سۆرێ ته‌قه ل دوو هه‌مولاتییان ب ناڤێن فیراس نه‌واف محه‌مه‌د ئه‌حمه‌د، خدر عه‌لاف كر، ئه‌ڤ كه‌س ژ ناڤچه‌یا زومار و ژ هۆزا گه‌رگه‌رییانه، د ئه‌نجامی ده، ئه‌ڤ هه‌ردوو كه‌س ب گرانی بریندار دبن و پشتره كه‌سێ ب ناڤێ فراس ل نه‌خوه‌شخانه‌یێ جان دا.\n7- دزینا مازۆتێ ژ كانی ماسێ.\nجۆرێ تاوانێ: دزینا مازۆتێ.\nجهـ: گوندێ میسكا.\nل رۆژا 20 ته‌باخا سالا 2017ان، هه‌ژماره‌كه چه‌كدارێن په‌كه‌كێ كو د 8 ئه‌ره‌به‌یێن تۆیۆتا پیك ئاپ ده بوون و هه‌ر ئه‌ره‌به‌یه‌كێ تانكه‌ره‌كێ 2000 لیتری پێڤه هاتبوو گرێدان، ب سه‌ر په‌نزینخانه‌یا گوندێ میسكا ده گرتن، چه‌كدارێن په‌كه‌كێ كامیرایێن په‌نزینخانێ ڤه‌مراندن و 10 هه‌زار لێترین په‌نزینێ و 5 هه‌زار لێترێن گازوایلێ ژێ دزین، خوه‌دیێ پانزینخانێ ژی ته‌هدید كر.\n8- ته‌رۆر كرنا كادرۆیه‌كێ په‌ده‌كێ و هه‌مولاتییه‌كێ سڤیل.\nچه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل رۆژا 25 مه‌ها چریا پاشین یا سالا 2017ان، ته‌قه كادرۆیه‌كێ لقا 18 یا په‌ده‌كێ ب ناڤێ بلند عه‌بدی عه‌بدولره‌حمان و هه‌مولاتیێ ب ناڤێ بارش ئه‌نوه‌ر سه‌دیق یێ باكورێ كوردستانێ كر، د ئه‌نجاما ڤێ جیانه‌یه‌تێ ده، كادرۆیێ په‌ده‌كێ یێ ب ناڤێ بلند جان دا و بارش بریندار كه‌ت و ژ هێلا په‌كه‌كێ ڤه ب برینداری تێ ره‌ڤاندن.\n9- ره‌ڤاندن و ئێشكه‌نجه‌دانا دوو هه‌مولاتیێن سڤیل.\nجۆرێ تاوانێ: ره‌ڤاندن ز ئێشكه‌نجه دان.\nجهـ: باژارۆكێ ئامێدیێ.\nچه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل رۆژا 26 مه‌ها كانوونا یه‌كه‌م یا سالا 2017ان، دوو هه‌مولاتیێن سڤیل ب ناڤێ هزرڤان پێشكه‌فت و محه‌مه‌د سه‌فه‌ر ده‌سته‌سه‌ر كرن و ره‌ڤاندن، پاش كو ئه‌ڤ كه‌س ب گرانی هاتنه ئێشكه‌نجه كرن، تێن ئازاد كرن.\nهنده‌ك ژ جینایه‌تێن سالێن 1997-2014-2016ان\n1- ته‌رۆر كرنا دوو وه‌زیفه‌دارێن پارێزگه‌هییا دهۆكێ.\nجهـ: چه‌پێن شه‌نگالێ.\nچه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل رۆژا یه‌كی مه‌ها ئۆكتۆبه‌را سالا 2016ان، ل سه‌ر رێیا چه‌پێن شه‌نگالێ، ب چه‌كێ بێده‌نگ، ته‌قه ل دوو وه‌زیفه‌دارێن فه‌رمانگه‌ها رێك و پران یا پارێزگه‌هییا دهۆكێ كر و شه‌هید كرن، ئه‌ڤ هه‌ردوو وه‌زیفه‌دار ب ناڤێن وه‌یس عه‌بدوللا سه‌عید و عه‌بولمه‌ناف ته‌ها دهاتن ناس كرن.\n2- قه‌تل كرنا كادرۆیه‌كێ ڤه‌قه‌تیایی یێ په‌كه‌كێ ل گه‌ل كه‌چا وی یا 3 سال.\nجۆرێ تاوانێ: قه‌تل كرن.\nجهـ: گوندێ حسێن ره‌شۆ.\nیه‌ك ژ جینایه‌تێن هه‌ری وه‌حشی و قرێژ یێن رێخستنا په‌كه‌كێ، ل رۆژا 8 ته‌باخا سالا 2014ان ل سینۆرێ باژارۆكێ زاخۆ چێبوو، وه‌ختا كو ب سه‌ر مالا كادرۆیه‌كێ خوه یێ ڤه‌قه‌تیایی ده گرتی و ئه‌و ل گه‌ل كه‌چا وی یا 3 سالی ب ئاوایه‌كی وه‌حشی قه‌تل كرین، ئه‌ڤ كادرۆیێ ڤه‌قه‌تیایی ب ناڤێ عوسمان عه‌بدولره‌حمان ئه‌حمه‌د و كۆد ناڤێ شۆره‌ش بالیچ بوو.\n3- قه‌تلعاما دوو مالباتێن باشوور ل سالا 1997ێ.\nجۆرێ تاوانێ: كوشتنا ژن و زارۆكان.\nجهـ: شێروانا مه‌زن.\nچه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل ساعه‌ت 12 شه‌ڤا 21 سه‌ر 22 مه‌ها ئۆكتۆبه‌را سالا 1997ان، ل ناڤچه‌یا شێروانا مه‌زن ب سه‌ر مالا دوو هه‌مولاتییان ده ب ناڤێ وه‌هاب سه‌لیم یه‌حیا حه‌سه‌ن و یاسین عومه‌ر حه‌سه‌ن ده گرتن، خانیێن وان شه‌وتاندن.\nئه‌ڤ بوویه‌را دل ب ئێش ووسا بوو:\nپه‌كه‌كێ هه‌ڤژینا وه‌هاب یا ب ناڤێ قه‌دیفا ئه‌یاس كو ب دوو گیان بوو ل گه‌ل شه‌ش زارۆیێن وێ ب ناڤێ زه‌ریفا، ئیسحاق، دلۆڤان، ته‌حسین، ساجیدا و جاهیدا ب ئاوایه‌كی هۆڤ قه‌تل كرن.\nهه‌روه‌ها هه‌مولاتیێ دن یێ ب ناڤێ یاسین بریندار كر و هه‌ڤژینا وی یا ب ناڤێ نه‌شمیلا حه‌سه‌ن یه‌حیا ل گه‌ل 5 زارۆیێن وێ ب ناڤێ كوردستان، خه‌لیل، نشتیمان، سیروان و جیهان قه‌تل كرن، هه‌روه‌ها خۆرته‌كێ دن یێ یاسین ب ناڤێ نێچیرڤان ب گرانی بریندار دبه.\nهێژای گۆتنێ یه، رێخستنا په‌كه‌كێ ڤان جینایه‌تێن كو ل باشوورێ كوردستانێ ل دژی گه‌لێ سڤیل ئه‌نجام دده، ژ بۆ خوه ب به‌رخوه‌دان حه‌ساب دكه، ژ رۆژا كو په‌كه‌كه كه‌تییه د باشوور ده، ئه‌و ب ئاوایێ مافیایێ ته‌ڤ دگه‌ره، هه‌موو له‌هه‌نگییا خوه ل سه‌ر سه‌رێ گه‌لێ به‌له‌نگازێ باشوور دیار دكه و ل همبه‌ری داگیركه‌ران چالاكیێن وێ تونه‌نه، په‌كه‌كه ژ بۆی گه‌لێ باشوور بوویه باره‌كی پر گران، ژ نه‌هامه‌تی و ده‌رده‌رسه‌ریێ تو خێره‌ك ژ سه‌رێ ڤێ رێخستنێ نه‌دیتییه.


کۆمیسیۆنی ڕاگەیاندنی حدکا لە نووسینێک دا لە ژێر ناوی "ڕوونکردنەوە لە سەر قسەکانی ئەم دوایانەی بەڕێز خالید عەزیزی" هەوڵی داوە، لێدوان‌و وتووێژەکانی ئەم دوایانەی\nسکرتیری گشتیی حیزبی دیموکراتی کوردستان، وەک دژکردەوە بەرامبەر پەیامی نەورۆزیی بەڕێز مستەفا هیجری و لە ڕاستای "ڕەواندنەوەی نیگەرانیی کۆماری ئیسلامی"و "تێک شکاندنی ئیرادەی خەلکی کوردستان" بناسێنێ‌و وێرای تەعنەلێدان لە پەیامی نەورۆزیی بەڕێز عەزیزی بۆ خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، هیوای دەربڕیوە کە بۆچوونەکانی ناوبراو، ڕوانگە‌و بۆچوونی خۆی بن نەک هی حیزبەکەی!\nئاخۆ پەیامی نەورۆزیی ئەمساڵی بەڕێز هیجری، چ بووە کە گوایە بووە بە هۆی دژکردەوە نیشاندانی سکرتێری گشتیی حیزبی دیموکراتی کوردستان؟ بەڕێز هیجری بەڵێنی دا کە لە ساڵی نوێ‌دا هێزی پێشمەرگەی حیزبەکەی بنێرێتەوە نێوخۆی ڕۆژهەڵاتی کوردستان‌و خەباتی چەکداری دەست پێ بکاتەوە. بۆ حیزبی دیموکراتی کوردستان کە لە 10 ساڵی ڕابردوو‌دا، کەم ساڵ هەبووە، کادر‌و پێشمەرگەکانی لە زۆر ناوچەی رۆژهەڵاتی کوردستان، زۆر جاریش لە تیم‌و دەستەی گەورە گەورە دا، حوزووریان نەبێ‌و تووشی تێکهەڵچوون لە گەڵ هێزەکانی ڕیژیم‌و پێشوازیی گەرمی خەڵک نەبووبن‌و ته‌نانه‌ت له‌و قۆناغه نوێیه‌ی خه‌باتدا نزیکه‌ی ده که‌س له به‌وه‌جترین فه‌رمانده‌و پێشمه‌رگه‌کانی له نێوخۆی وڵات شه‌هید بوون، دروشم‌و بەڵێنیی گەڕانەوەی لەمەودوای پێشمەرگەکانی حدکا بۆ نێوخۆی رۆژهەڵات، ئەگەر مایەی خۆشحاڵی نەبێ، بۆ چی دەبێ ببێتە مایەی نیگەرانی‌و نیشاندانی دژکردەوەی بەرچاوتەنگانە؟ یەکێک لە تایبەتمەندییەکان‌و یەک لە جیاوازییە گرنگەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستان، بەرچاوتەنگ نەبوون‌و پاوانخوازنەبوون‌و ئاماده‌یی نیشاندان بۆ هاوکاری لە گەڵ هێز‌و لایەنەکانی دیکەیە. پاشان نیگەرانی‌لە چی؟و بەرچاوتەنگی بەرامبەر کام پەیام‌و کام بڕیاڕو کام ڕووداو؟ خۆ هێشتا پەیامەکەی بەڕێز هیجری نەگەیشتبووە گوێی زۆر کەس‌و لایەن کە جێگرەکەی‌و ئەندامانی دیکەی دەفتەری سیاسی‌و ڕێبەریی حیزبەکەی، تەنانەت بەڕێز هیجری بۆ خۆشی بە لێدوان‌و ڕوونکردنەوەکانیان لە بارەی ئەو پەیامە، ئەو هیواو دلخۆشییەش کە بە وتەی "روونکردنەوەی کۆمیسیۆنی ڕاگەیاندن"یان لە ئاکامی ئەم پەیامەدا پێک هاتبوو، ڕەواندیانەوە!\nقسەکانی ئەم دوایانەی کاک خالیدعەزیزی کە ڕوونکردنەوەکەی حدکا کردوونی بە بیانووی هێرش بۆ سەر ناوبراو، هەر ئەو قسانەن کە پێشتریش لە لایەن بەڕێزیان‌و زۆر جاریش لە زمانی سیماکانی دیکەی ڕێبەریی حیزبی دیموکراتی کوردستانەوە، دووپات بوونەوە. پەرش‌و بڵاویی هێز‌و لایەنە سیاسییەکانی رۆژهەلاتی کوردستان‌و یەکتر تەحەممولنەکردن‌و خۆبواردنیان لە هاوکاری‌و هاوخەباتی لە گەڵ یەکتر، ڕاستییەکە کە حاشای لێ ناکرێ‌و هەر لایەنێک دانی پێ دا نەنێ، تەنیا خۆی فریو دەدا‌و خزمەتێک بە خۆی‌و بە بزووتنەوەی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ناکا. داننان بەم راستییە تاڵە‌و ڕەخنە لێگرتنی، مەرجی سەرەکییە بۆ بە خۆداچوونەوە‌و هەنگاونان بۆ باشکردنی پێوەندیی لایەنە سیاسییەکان. حیزبی دیموکراتی کوردستان زۆر جار لە بەیاننامە‌و لێدوانی ڕەسمیی خۆی‌دا ڕایگەیاندوە کە خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەو کاتە یەکگرتووانە‌و بە شێوەیەکی جیددی ولامی پەیام‌و بانگەوازی هێز‌و لایەنە سیاسیەکان بۆ گرتنەبەری هەر شێوە خەباتێک دەدەنەوە‌و پێشوازیی لێ دەکەن کە یەکگرتوویی، هاوهەنگاوی‌و هاوخەباتی لە نێوان ئەو هێزو لایەنانە دا ببینن. بەڵام ڕوونکردنەوەکەی حدکا بەو هۆیەوە کە مەبەستێکی نادۆستانەی لە پشتە، هێندێک رستە لە قسەکانی بەڕێز عەزیزی لە سەرجەم قسەکانی هەڵبڕاندوە‌و بێ ئاماژە کردن بە بەستێن‌و نیەت‌و نیازێک کە لە پشت ئەم قسانەوە هەن، دەیانکا بە بەڵگەی "چاندنی تۆوی بێهیوایی لە نێو خەڵک "و هتد. ئەمەش جێگای سەرنج‌و تێڕامانە کە "ڕوونکردنەوەی حدکا" ئاماژە کردنی بەڕێز عەزیزی بە کەم کاریگەربوونی خەباتی چەکداری لە حاڵەتی نەبوونی هاوکاری‌و هەماهەنگیی نێوان لایەنەکان بە تایبەتی دوو لایەنی دیموکرات، دەکاتە بنچینەی کۆمەڵێک پرسیار‌و گومانی قورس‌و تاوانبارکردنی سکرتێری حیزبی دیموکراتی کوردستان بە "ڕەواندنەوەی نیگەرانیی کۆماری ئیسلامی"و هاندانی خەڵکی کوردستان بۆ "سەربەردانەوە‌و گوێڕایەڵیی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی‌و ڕێنوینییەکانی وەلیی فەقیه". بەڵام لە بیریان نیە لە کاتی دەست پێکردنەوەی حوزوور‌و چالاکیی هیزی پێشمەرگەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە نێوخۆی ڕۆژهەڵات، لە تەلەڤیزیۆنی "تیشک"ەوە، ئەم جۆرە چالاکیانەیان بە مەترسی دروستکردن بۆ چالاکانی نێوخۆ ناودەبرد‌و نەک هەر لە گەڵ بنەماڵەی شەهیدانی قۆناغی نوێ‌و هاوسەنگەرانیان هاودەردییان نەدەکرد بەڵکوو حاشایان لە دیموکراتبوونی پێشمەرگەکانیش دەکرد!\nڕوونکردنەوەی حدکا" بۆ بەرپەرچدانەوەی ئەو قسەیەی بەڕێز عەزیزی کە پێویستە لە نێوان ئەو لایەنانەی پێشمەرگە دەنێرنەوە نیوخۆی وڵات، هاوکاری‌و هەماهەنگی هەبێ، دەپرسێ ئایا "لایەنەکەی کاک خالید بۆ چالاکیی پێشمەرگانە هیچ هەماهەنگیان ...لانیکەم لە گەڵ حدکا کردوە؟" وڵامی ئەو پرسیارە زۆر ڕوونەو هەموو لا دەیزانن. ئەو لایەنەی بەردەوام هاوکاری‌و هەماهەنگیی دوو لایەنەی لە زۆر کار‌و چالاکی‌و بۆنە‌دا رەتکردووەتەوە، یا داوا‌و چاوەڕوانیی نامەنتیقیی هەبووە، "حدکا" بووە نەک حیزبی دیموکراتی کوردستان. ئەگەر بمانەوێ لەم بارەیەوە نموونە بێنینەوە، نموونە یەکجار زۆرن. ئێستاش ئەگەر حدکا، بە راستی هاتووەتە سەر ئەو قەناعەتە کە هەماهەنگی‌و هاوکاری بە تایبەتی لە بواری پێشمەرگایەتی‌دا لە نێوان دوو لایەنی دیموکرات‌دا پێویستە، پێمان وایە بۆ پێشگیری لە هەر ئەگەرێک بە تایبەتی بۆ بەرپەرچدانەوەی پیلانەکانی کۆماری ئیسلامی‌و بۆ پشتگیریی یەکتر لە کاتی پێویستدا، ئەم زەروورەتە چ لە ناوچە سنوورییەکان‌و چ لە نیوخۆی وڵات‌دا، لە هەموو کات زیاترە‌و ئێمە پێشوازیی لێ دەکەین. بە تایبەت کە حیزبی دێموکراتی کوردستان وەک ڕوونکردنەوەکەی راگەیاندنی حدکاش پشتڕاستی کردۆتەوە، خاوەنی کۆمەڵێکی زۆر پێشمەرگە‌و کادری بە ئەزموونە کە لە ماوەی ١٠ ساڵی رابردوودا‌و لە قۆناخی نوێی خەباتدا، ئەزموونێکی زۆر زیاتریان لە حزوور‌و بوون لە ناوخۆی رۆژهەڵاتی کوردستان‌دا وەسەریەک ناوە.\nڕوونکردنەوەی حدکا، هەوڵ دەدا باوەڕی حیزبی دیموکراتی کوردستان بە پێویستیی فرە ڕەهەندبوونی خەبات لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە لە پەیامی نەورۆزیی بەڕێز خالید عەزیزی‌دا پێی لە سەر داگیراوەتەوە، بەو پرسیار‌و گومانانە گرێ بداتەوە کە داویەتە پاڵ سکرتێری گشتیی حیزبی ئێمە. لەم بارەیەوە پرسیار دەخاتە سەر داوا‌و چاوەڕوانیی بەڕێز خالید عەزیزی لە شووڕاکان، نوێنەرانی کورد لە مەجلیسی ئێران‌و، ئەم داوا‌و چاوەڕوانییە دەباتە خانەی خولقاندنی تەوەههوم لە لایەن بەڕێز عەزیزی‌یەوە! جێگای وەبیر هێنانەوەیە کە کاک خالید عەزیزی لەبەشێکی پەیامی نەورۆزیی خۆی‌دا ڕووی کردبووە نوێنەرانی کورد لە مەجلیس‌و داوای لێکردبوون: "ئەگەر ئەوان لەوێ هەن لە نەتیجەی دەنگی خەڵکی ناوچەکانی خۆیان لەوێ هەن. سەره‌ڕای تەعەهوداتی ناوچەیی، تەعەهوداتی میللی ئەوان ئەوەیە کە دیفاع لە مافە نەتەوایەتییەکانی خۆیان بکەن". بە راستی بۆ کۆمیسیۆنی راگەیاندنی حیزبێک کە سکرتێرەکەی پەیامی ئاشتەوایی بۆ جاش‌و چەکدارە کوردەکانی سەر بە دامودەزگا سەرکوتکەرەکانی ئەو ڕێژیمە دەنێرێ‌و سەرەڕای ئەو هەموو تاوانەی دەرحەق نەتەوەکەیان‌و بزووتنەوەی شۆڕشگێرانەی کوردستان ئەنجامیان داوە، دەیانبوورێ، بۆ چی خستنە ڕووی ئەم چاوەڕوانیانە لە شووڕاکان‌و نوێنەرانی کوردی مەجلیس، بووە بە هەوێنی تەعنە لیدان‌و گومان بڵاوکردنەوە؟ جگە لەمەش هاندانی خەڵک بۆ ئەوەی کەسانی باش‌و نزیک بە خۆیان بنێرنە نێو شووراکان‌و مەجلیس‌و، ڕێگە نەدەن کۆماری ئیسلامی بە کەیفی خۆی، بەکرێگیراوانی خۆی بخزێنێتە نێو ئەو جۆرە دامەزراوانە، "ورە بەخشینە بە کۆماری ئیسلامی" یا تێگەیشتنە لە زیندوویی خەڵک‌و ناسینی وزە‌و تواناکانیان‌و، بەکارهێنانی ئەم وزە‌و توانایانە بۆ خەبات لە گەڵ کۆماری ئیسلامی لە مەیدانێکی دیکە‌دا؟ ئەمەش بە جێی خۆی کە ئەم جۆرە سیاسەتکردن‌و هەڵوێستگرتنەش لە مێژووی حیزبی دیموکرات‌دا شتێکی نوێ نیە‌و ئەو کاتەی حیزبی دیموکرات حیزبێکی یەکگرتووش بوو، نموونەی ئەم جۆرە هەڵوێستانە هەبووە. بۆ چی ئەو کات ڕەوا‌و دروست بوون، بەڵام ئێستا دەبنە "هەوێنی بێ قیمەت کردنی خەبات‌و تێکۆشانی هەزاران پێشمەرگەی ڕیزەکانی خەبات"؟


خولی پلە یەکی ڕووسیا - ئامکار پێرم vs سپارتاک مۆسکۆ - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nسسکا مۆسکۆ vs. کراسنۆدار Tosno vs. ئامکار پێرم لۆکۆمۆتیڤ مۆسکۆ vs. Ufa سپارتاک مۆسکۆ vs. تێرێک گرۆزنی Arsenal Tula vs. ئانژی ئامکار پێرم vs. سپارتاک مۆسکۆ زینیت vs. سسکا مۆسکۆ ڕۆستۆڤ vs. Tosno Ufa vs. سکا ئینێرجیا دینامۆ مۆسکۆ vs. ڕوبن کازان\nئامکار پێرم vs سپارتاک مۆسکۆ 0-2\n8' سالڤاتۆری بۆکێتی (G) (دروستکرا لە لایەن: فێرناندۆ)\n'41 بۆ S. Hanni\n'64 بۆ A. Olanare\n'64 بۆ M. Kostyukov\n'72 بۆ F. Brown Forbes\n'41 بۆ زێ لویس\n'64 بۆ S. Ezatolahi\n'64 بۆ D. Bodul\n'72 بۆ ئە. ریازانتسیڤ\n18 م. سیڤاکۆڤ 43'\n16 سالڤاتۆری بۆکێتی 8' 31'\n26 F. Brown Forbes بۆ ئە. ریازانتسیڤ 72'\n27 M. Kostyukov بۆ S. Ezatolahi 64'\n80 A. Olanare بۆ D. Bodul 64'\n30 S. Hanni بۆ زێ لویس 41' 81'\n50 M. Pašalić بۆ ن. ماکسیمۆڤیچ 46'


شوانكارەكانی چیای كاروخ: خاكمان داگیربكرێت ناموسمان داگیركراوە – کوردی – RojNews.News\n29/02/2020 - 1:41:51 pm\nسێشەممە, 19 يون 2018 – 11:13 ڕۆژنیوز ـ محەمەد حەسەن\nهێرش و داگیركارییەكانی دەوڵەتی تورك بۆ سەر باشوری كوردستان بەردەوامە، لەو بارەیەشەوە بەشێك لە شوانكارەكانی چیای كاروخ لە سنوری قەندیل بۆ ڕۆژنیوز دەدوێن.\nحەوێز ڕەسوڵ، شوانكارێكی چیای كاروخ، دەڵێت: داوامان لە هەموو گەلی كورد ئەوەیە بە گەنج و پیر، هەر كەس بە هەوڵ و توانای خۆی ڕێگە لە داگیركاریی دەوڵەتی توركیا بگرێت، توركیا جیاوازی نێوان پەكەكە و هیچ كوردێك ناكات و مەبەستی توركیا لەناوبردنی هەموو كوردانە، ئەگەر پەكەكە لەناوبچێت واتا هەموو كوردێك لەناوچووە.\nئەوەش دەڵێت: نابێ هیچ كوردێك جیاوازیی لەنێوان پارچەكانی كوردستان بكات، دۆزی گەلی كورد لە هەموو پارچەكان یەك دۆزە و هەموومان دەبی پشتی یەكتری بگرین.\nهەروەها بێری عاسیە ڕەشید، كە لەگەڵ كەسوكاری سەرقاڵی ئاژەڵدارین لە چیای كاروخ، دەڵێت: ئێمە بەهۆی بۆردومان و گەڕانی فرۆكەكانی توركیا لە ناوچەكە مەترسی زۆرمان لەسەرە، ناوێرین شەوانە لایت و فانۆس هەڵبكەین، ئەگەر گورگیش بێتە ناو ئاژەڵەكانمان ناوێرین لایت پێ بكەین، ژیانمان زۆر زەحمەت بووە.\nمحەمەد حەوێز، كە هاوكات پێشەی پێشمەرگەیە و كاری شوانكارەییش دەكات، باس لەوە دەكات: هیچ شتێك لەوە ناخۆشتر نیە، كە وڵات لە لایەن دوژمنانی گەلی كوردەوە داگیربكرێت، ئەگەر خاكمان داگیر بكرێت واتا نامووسمان داگیركراوە، خاك و نامووس یەكە و پەیوەندیان بە یەكەوە هەیە.\nمحەمەد وتیشی: پەرتەوازەیی ناو ماڵی كورد وایكردووە كە دوژمنانی كورد بەم جۆرە هێرش بكەنە سەر كوردان و هەڕەشە لە كورد و كوردستان بكات، پێویستە هەر كوردێك لە هەر شوێنێك بێت هەستنە سەر پێیان و دژی داگیركەران.\nمحەمەد داواشی لە هێزە سیاسیەكان كرد، بە هێزێكی سەربازیی دوور لە دەستی حزبی دژی داگیركەران شەڕ بكەن، وەك چۆن لە شەڕی داعشدا گەریلا و پێشمەرگە و شەڕڤان لە یەك سەنگەردا شەڕیان كرد، ئەوە بۆ خۆی لە خۆیدا پەیامی یەكێتی نەتەوەیی بووە.\nدژی مەلا مەزهەر و کەناڵەکەی نزیکەی ٢٠٠ واژۆ کۆکراوەتەوە


کورد دیموکراتتریین نه‌ته‌وه‌ی ناوه‌ڕاستی خۆرهه‌ڵاته\nکورد دیموکراتتریین نه‌ته‌وه‌ی ناوه‌ڕاستی خۆرهه‌ڵاته، مرۆڤدۆست، پاک، هاوڕێ، دڵسۆز، به‌ته‌نگ مرۆڤه‌وه دێت، به‌بێ گوێپێدانه ئه‌وه‌ی سه‌ر به چ باوه‌ڕێکی ئایینی و سه‌ر به چ نه‌ته‌وه‌یه‌کن. کورد له بوونیه‌وه هه‌تاوه‌کوو ئێستا، خاک و نیشتمانی هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌کی تری داگیر نه‌کردووه، ده‌ستدرێژیی نه‌کردووەته سه‌ر هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌کی تر، مافی هیچ نه‌ته‌وه و گه‌لێکی تری پێشێل نه‌کردووه. که‌چی سه‌دان ساڵه کورد ژێرده‌سته و هه‌موو نه‌ته‌وه و گه‌لێکی تر مافی پێشێل ده‌کات، خاک و نیشتمانی داگیر ده‌کات، کۆمه‌ڵکوژی ده‌کات و بێڕێزیی به شانازی و شکۆی ده‌کات، وه‌ک مرۆڤ. له سه‌د ساڵی ڕابورددا تورک و فارس و عه‌ره‌ب، به دڕنده‌تریین شێوه مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ کورددا کردووه. ئه‌وه‌ی تورک و عه‌ره‌ب و فارس به کوردی کردووه، نازییه‌کانی ئه‌ڵمانیاش هه‌ر ئه‌وه‌نده‌یان به یه‌هووده‌کان کردووه. له‌ناو ئه‌م هه‌موو غه‌دره‌دا، که تورک و عه‌ره‌ب و فارس به کوردیان کردووه، کورد ته‌نیا به‌رگریی له‌خۆی کردووه و هیچ کات هه‌وڵی نه‌داوه ده‌ستدرێژیی بکاته سه‌ر خاکی داگیرکاران، هیچ کات ده‌ستدرێژیی نه‌کردووەته سه‌ر هاووڵاتییانی داگیرکاران، له‌کاتێکدا داگیرکارانی تورک و عه‌ره‌ب و فارس هه‌ر کات ویستبێتیان به ویست و ئاره‌زووی خۆیان ده‌ستدرێژییان کردووەته سه‌ر هاووڵاتییانی سیڤیلی کورد و کووشتوویانن، هه‌ر وه‌ک ئه‌وه‌ی چووبێتن بۆ ڕاوه ڕیشۆڵه. نوێتریین نموونه، بۆمبابارانه‌کانی تورکیا و ئێرانه بۆ سه‌ر هاووڵاتییانی کورد له باشووری کوردستاندا.\nکوردی دیموکرات له بەهاری ساڵی ١٩٩١دا ڕاپه‌ڕی و به‌شێکی گه‌وره‌ی باشووری کوردستانی ئازاد کرد. له‌ژێر سێبه‌ری ئه‌م ئازادییه‌دا، به‌شێکی گه‌وره‌ی سیاسییه شیعه و سوننییه‌کانی عێراق حه‌وانه‌وه. کوردی دیموکرات، به گه‌وره‌تریین دڵه‌وه له ماڵی خۆیاندا ڕایانگرتن، به‌خێویان کردن و پاراستنیان. له ئه‌حمه‌د چه‌له‌بییه‌وه بیگره هه‌تاوه‌کوو مالیکی و دوای ئەویش، ئێستاش قه‌رزداری چایخانه و چێشتخانه کورده‌کانی پیرمام و شه‌قڵاوه‌ن.\nله ڕووخانی به‌عسدا، دیسانه‌وه کورد به‌وپه‌ڕی دڵگه‌وره‌یی خۆیه‌وه، هه‌وڵی دروستکردنه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراقی دا. ئه‌مه گه‌وره‌ترین هه‌ڵه‌ی مێژینه‌ی کورد بوو. کورد هه‌رگیز نه‌ده‌بایه ئه‌م هه‌ڵه‌یه‌ی بکردایه، چونکه ده‌وڵه‌تێک ده‌یان ساڵی ته‌مه‌نی کوردی قه‌لاچۆ کردبێت، ئه‌وا بەدڵنیایی میلیۆنان هاووڵاتییانی تری عێراقی به ئیدیۆلۆگیی به‌عس په‌روه‌رده کردووه. نموونه‌کانی ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌کانی عێراق، وه‌زیره‌کانی عێراق، سه‌رۆک وه‌زیر و سه‌رکۆماری عێراق، پۆلیسه‌کانی عێراق، سه‌رباز و ئه‌فسه‌ره‌کانی عێراق.\nبه‌عس کۆپیی نازییه‌کانی ئه‌ڵمانیایه، له ته‌واوی جیهاندا نازییه‌کانی ئه‌ڵمان خاوه‌نی کۆپیین و له هه‌ر شوێنه و ناوێکی تریان هه‌یه، لێ له ناوه‌ڕۆکدا هیچ جیاوازییه‌کیان نییه، ئێران، عێراق، تورکیا، سووریا دیارترین نموونه‌ی ئه‌م ئایدیایه‌ن. نازییه‌کان چ مامه‌ڵه‌یه‌کیان له‌گه‌ڵ یه‌هووده‌کاندا کردووه، نازییه‌کانی عێراق، ئێران، تورکیا و سووریا هه‌مان مه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ کورددا کردووه، هه‌روه‌کوو کورد، یه‌هووده‌کانی ژێر ده‌ستی ئه‌م نازییانه بن.\nله مێژووی دروستبوونی عێراقه‌وه، به‌عس سته‌مکارترین دوژمنی کورد بووه، له فاوه‌وه بیگره هه‌تاوه‌کوو نوگره سه‌لمان، پارچه زه‌وییه‌ک شک نابه‌یت، که کوردی تێدا زینده‌به‌چاڵ نه‌کرابێت، که‌چی کورد له ڕووخانی به‌عسدا گه‌وره‌ترین ڕۆڵی له دروستکردنه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراقدا گێڕا، هه‌روه‌ک ئه‌وه‌ی بڵێیت، به‌عس له مردن ڕزگار بکات و ناوێکی تری بداتێ، به‌عس له مردن ڕزگار بکات و ڕوویه‌کی تری پێ بدات.\nئه‌فسه‌رێکی مۆدێرنی نازی، ئه‌فسه‌رێکی مۆدێرنی به‌عسی بێڕێزی به کورد و به ئاڵاکه‌ی ده‌کات، ئه‌م به‌عسییه بیری چووبوو، که پاره‌ی فیشه‌که‌کان، که به‌عس دایک و باوکیان پێ کوشتبوو، که خوشک و برایان پێ کوشتبوو له‌و کورده وه‌ربگرێته‌وه. عێراقی ئێستا هه‌مان عێراقی به‌عسه، به ناوێکی تر و به شێوازێکی تر. عه‌ره‌بی عێراق ئه‌گه‌ر شیعه‌یه ئه‌گه‌ر سوننه‌یه، دوژمنی کورده، ئێستاش هه‌روه‌ک پێشتر ئه‌م به‌عسه ڕقی له کورده، ئه‌م به‌عسه دوژمنی کورده، ئه‌م به‌عسه بێڕێزی به کورد ده‌کات، ئه‌م به‌عسه خاک و نیشتمانی کورد داگیر ده‌کات، ده‌غڵی کورد ده‌سووتێنێت، ماڵی کورد ده‌ڕمێنێت. ئه‌م به‌عسه ته‌نیا ئه‌وه‌ی ماوه زیندانه‌کانی به کورد پڕ بکاته‌وه، کورد ئه‌نفال بکاته‌وه و سه‌رۆکه‌که‌شی به ده‌ستێک جلی کوردییه‌وه سه‌ردانی هه‌ورامان بکات.\nله ده‌روونناسییدا قسه له‌سه‌ر تێدا ژیانه‌وه‌یه‌ک ده‌کرێت، هه‌ستێک، که هه‌مان هه‌ستی پێشوومان ده‌داتێ، که پێشتر تێیدا ژیاوین پێی ده‌ڵێن ئه‌سۆسیاسیۆن. کاتێک من ئه‌و ڤیدیۆیه‌م بینی، که ئه‌فسه‌رێکی نازیی نوێ، به‌عسیی نوێ، سووکایه‌تی به کوردێک و ئاڵاکه‌ی ده‌کات، هه‌روه‌کوو ئه‌وه وه‌ها بوو، که له ساڵانی هه‌شتاکاندا ئه‌فسه‌رێکی به‌عسی، سووکایه‌تییم پێ بکات. کاتێک کوڕێک له‌سه‌ر گۆڕه بهکۆمه‌ڵه‌که بۆ دایک و باوکی ده‌گری و ده‌ڵێ، ئێستاش هه‌روه‌کوو جاران ڕقیان لێمانه. ئه‌م کوڕه له‌و چرکه‌ساته‌دا ئه‌و ژیانه ده‌ژیه‌ته‌وه، که چه‌ندین ساڵ پێش ئێستا سوپای عێراق هێرشی کردوونه‌ته سه‌ر و ئه‌نفالیان کردوون، هه‌ر بۆیه هیچ جیاوازییه‌ک له‌نێوان به‌عسی پێشوو و به‌عسی ئێستادا نابینێت.\nبه‌عس هێنده تاوانبار بوو، هێنده تاوانی به‌رامبه‌ر به کورد کردبوو، که وا بکات من له منداڵییمه‌وه هه‌تاوه‌کوو ئێستا توانای باوه‌ڕم به هیچ عه‌ره‌بێک نه‌بێت، هۆکاری فێرنه‌بوونی عه‌ره‌بییم هه‌تاوه‌کوو ئێستا ئه‌م ڕاستییه‌ن. پارادۆکس له‌م چیرۆکه‌دا ئه‌وه‌یه که عه‌ره‌بی عێراقیی ئێستا هه‌موو ڕۆژێک ئه‌م ڕاستییه بۆ من ده‌سه‌لمێنن. عه‌ره‌بێکم له عێراقدا نه‌بینی، ده‌نگ به‌رز بکاته‌وه و بڵێ، پێویسته عێراق خاک و نیشتمانی کورد بداته‌وه به کورد خۆی، چونکه ئێمه داگیرکارین و باشووری کوردستانمان داگیر کردووه. به‌ڵام کورد هێنده دیموکراته، که هه‌میشه ده‌یه‌وێت به دانوستاندن و ڕێککه‌وتن بگات به مافه ڕه‌واکانی خۆی، ته‌نانه‌ت له ڕێگای ڕیفراندۆمیشه‌وه ویستی دیموکراتانه و ئاشتیخوازنه بگات به مافی ڕه‌وای خۆی، که جیابوونه‌وه‌یه‌تی له عێراق، که سه‌ربه‌خۆبوونیه‌تی، لێ عێراقی نازیی نوێ، عێراقی به‌عسیی نوێ، به سوپایه‌کی زه‌به‌لاحی به‌عسییانه‌وه به‌ره‌و کوردستان که‌وته ڕێگا و چه‌ندین شار و شارۆچکه‌ی کوردستانیان داگیر کرد، هه‌روه‌کوو ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌نفالێکی نوێ هاتبنه‌وه. لێ دواجار کورد پێویسته بگات به‌و باوه‌ڕه‌ی، که ماف ده‌سه‌ندرێت و نادرێت.\nکێشه‌ی به‌شێکی ئێمه‌ی کورد ئه‌وه‌یه که هه‌میشه قسه له‌سه‌ر جوگرافیای کوردستان ده‌که‌ن و ده‌یکه‌ن به ئه‌رگۆمێنتێک بۆ مه‌حاڵبوونی جیابوونه‌وه و سه‌ربه‌خۆبوون و به‌ده‌ستهێنانی ده‌وڵه‌تێکی کوردی. لێ ڕاستیی ڕاسته‌قینه ئه‌وه‌یه که مه‌حاڵ کاتێک مه‌حاڵه تۆ به مه‌حاڵی بزانیت. کورد کاتێک بێده‌سته‌ڵاته که خۆی به بێده‌سته‌ڵات بزانێت. جیابوونه‌وه له عێراقی نازی، له عێراقی به‌عسی مافێکی سروشتیی کورد خۆیه‌تی، گه‌یشتن به ئازادی ئامانجێکه، که پێویستی به ویسته، به‌بێ ویست هیچ ئامانجێک بەدی نایە. گه‌یشتن به ده‌وڵه‌تێکی کوردی ئامانجه، ئامانجێک که پێویستی به ویسته، به‌بێ ویستی هه‌بوونی ده‌وڵه‌تێکی کوردی، هه‌ر ئامانجێک که کورد هه‌یبێت به‌تاڵه. به‌تاڵه، چونکه مه‌حاڵه له‌گه‌ڵ عێراقی نازییدا، له‌گه‌ڵ عێراقی به‌عسییدا هاوبه‌ش بژیین.


هەڕەشە و مەترسییەكانی خۆڵبارین\n11:14 - 2022-05-24\nبابەتی گەرمی ئەم رۆژانە لەسەر ئاستی كوردستان و عیراق و بگرە وڵاتانی دەوروبەریش، بابەتی خۆڵبارینە. ئەو دیاردە سروشتییەی كە بەراورد بەساڵانی رابردوو زۆر زیادی كردووە، هەمیش مەترسیی لەسەر ژیانی مرۆڤەكان دروستكردووە، پێدەچێت كاریگەریی لەسەر ژینگەش هەبێت بەشێوەیەكی گشتی.\nرەنگە ئەم بابەتە، بابەتێكی پسپۆڕی بێت و پێویست بێت كەسانی شارەزا و پسپۆڕ لەو بوارە قسەی لەسەر بكەن، بەڵام ئەمە رێگری ناكات لەوەی میدیاكان و میدیاكارانیش لەو بارەیەوە زانیاری و لێكدانەوە بڵاوبكەنەوە، بەتایبەتی لەو رووەوە كە پرسێكی گشتیی هەستیارە و مەترسی لەسەر ژیانی مرۆڤەكان دروستدەكات و خەڵكیش وەك پێویست هۆشیار نەكراوەتەوە لە بارەیەوە.\nوەزارەتی تەندروستی و لایەنە پەیوەندیدارەكانی حكومەت خەریكی بڵاوكردنەوەی رێنمایین بۆ خۆپاراستن لە كاریگەرییە راستەوخۆ و خێراكان، میدیاكانی وەك هەواڵ و رووداو و زانیاریی رۆژانە مامەڵەی رووكەشی لەگەڵدا دەكەن، بەڵام ئەوەی تا ئێستا نەهاتۆتە دەنگ حكومەتەكانی عیراق و هەرێمە، ئەوەشی قسەی جدیی لەسەر نەكراوە رێكارەكانی رێگرتن لە دروستبوون یان كەمبوونەوەی ئەو دیاردەیەیە لە هەردوو مەدای دوور و نزیكدا.\nچۆن دەكرێت لایەنە پەیوەندیدارەكان وا بێخەم بن؟ چۆن دەتوانن وەك هەر هاووڵاتییەكی ئاسایی تەماشای بارودۆخەكە بكەن و هیچ نەكەن؟ بەتایبەتی هەندێك دەزگای نێودەوڵەتی هۆشداری دەدەن لە مەترسیی شەپۆلەكانی خۆڵبارین. بەتایبەتی ئەگەر پێمان وابێت كە ئەم بارودۆخەی بەسەرمان هاتووە هەر پەیوەست نییە بەوەی ئەمساڵ وشكەساڵییە، بەڵكو پەیوەستە بەهەنگاوی ستراتیژی لە بارەی قەتیسبوونی گەرمی و كەمبوونەوەی رووبەری سەوزایی و ... هتد.\nتەنانەت، چەند مانگێك لەمەوبەر، دەزگا هەواڵگرییەكانی ئەمریكا راپۆرتێكی شیكارییان ئامادەكرد لە بارەی خۆڵبارین و كاریگەرییەكانی لەسەر سیاسەت و ئاسایش و باری كۆمەڵایەتی و ئابووریی ئەم ناوچانە.\nئەو راپۆرتە دەستنیشانی كردووە، یەكێك لەو وڵاتانەی زۆر بەتوندی دەكەوێتە ژێر كاریگەریی شەپۆلەكانی خۆڵبارین و تەنانەت هەڕەشەی بەبیابانبوون گەورەتر و فراوانتر دەبێت، عیراقە. كوردستانیش كەم و زۆر كاریگەریی لەسەر دەبێت، بەڵام هەڕەشە سەرەكییەكەی سەر كوردستان، جگە لە خودی خۆڵبارینەكە، لێكەوتەكانی ئەو دیاردەیەیە.\nبەتایبەتی لە رووی كۆچی بەلێشاوی خەڵكی ناوچەكانی تر بەتایبەتی ناوەڕاست و باشووری عیراق، كە بێگومان بابەتێكی لەو جۆرە كاریگەری لەسەر بوارەكانی سیاسی و ئاسایش و باری كۆمەڵایەتی دەبێت و تەنانەت ئایندەی ناوچەكەش دەخاتە بەر مەترسی.\nساڵانێكی زۆرە، بەتایبەتی لە ساڵانی سەرەتای ئەم سەدەیەوە باس لەوە دەكرێت لە ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا، ئیتر سەدەی شەڕ و ململانێ لەسەر ئاو و سەرچاوەكانی ئاو دەبێت. ئاو ئەوەندە بەها و نرخ پەیدا دەكات كە رەنگە بەرامبەر نەوت و سووتەمەنی و سەرچاوەكانی وزە مامەڵەی پێوە بكرێت.\nوا قسە و لێكدانەوەكان دەبن بەڕاستی. ئاو، بەتایبەتی ئاوی شیرین و سازگاری چەم و بەنداوەكانی كوردستان رۆڵی یەكلاكەرەوە دەبینن. بەڵام ئەوەی مایەی مەترسییە، باری شێواومانە لە رووی ژینگە و پاراستنی دەرامەتە ئاوییەكان، نەبوونی بەنداو و كۆگای ئاویی پێویست، سیاسەتێكی هەڵە و پڕ لە كەموكوورتی لە بەكارهێنانی ئاوی ژێر زەوی ... و هتد.


لەندەن داهێنانێکی نوێ دژی پیسبوونی ژینگە دەکات\nلەلایەن هونەر رێبوار 17/4/2018\nداری شار ناوی دیوارە تایبەتەکەیە\nلە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا لەنوێترین داهێنانیاندا دارێکی تایبەتی زیرەک دروستدەکرێت، کە دەتوانێت ژینگە لە پیسییەکانی کەمبکاتەوە. ئەمەش وەک چەکێكی نوێ بۆ رووبەڕووبوونەوەی پیسبوونی ژینگە.\nلەنێو قەرەباڵخی و جەنجاڵی نێوەڕاستی لەندەن، دیوارە تایبەتەکە هاوشێوەی دارێكە و دەتوانێت شەڕی دژی پیسبوونی ژینگە بکات.\nداری شار ناوی دیوارە تایبەتەکەیە، لەلایەن دەزگایەکی تایبەت بە سەوزکردنی شار دروستکراوە، توانای دارەکە لە پاککردنەوەی ژینگەدا هێندەی 275 داری گەورەیە.\nئەم دیوارە تایبەتە زیندووە، پڕکراوە لە قەوزە کە بەشێوەیەکی سرووشتی پێکهاتە پیسەکان لە ژینگەی هەوایی دەردەهێنن. بەجۆرێك بەرهەمهێنەرانی دارەکە دەڵێن لانیکەم 30%ی پیسبوونی ژینگە کەمدەکاتەوە.\nسوخبیر سیشو، خاوەنی بیرۆکەکە دەڵێ داری شار لەڕێگەی بەکارهێنانی قەوزە هەوا پاکدەکاتەوە.\nقەوزە رووەکی لوولەیین، هیچ رەگیان نییە و هەموو خۆراک و ئاو لە ژینگە وەردەگرن، ئەمەش وەک پاککەرەوەیەکی گونجاو کاردەکات.\nئەم دارە سرووشتییە بە یەکەم فلتەری زیندەگیی زیرەک دادەندرێت لە جیهاندا. رووبەرەکەی نزیکەی 3.5 مەتر دووجایە، لە لەندەن بۆیەکەمجار خرایە کار.\nخاوەنی بیرۆکەی پرۆژەکە دەڵێت دەتوانن ئەم دیوارە تایبەتانە لە دەروازەی قوتابخانەکان، لە نێو وێستگەی شەمەندەفەر و لە بەردەم ئۆفیس و دووکانەکان دابنێین.\nسوخبیر سیشو، خاوەنی بیرۆکەکە هەروەها دەشڵێت: "مەحاڵە بتوانین هەوای تواوی شارەکە پاکبکەینەوە، هیچ تەکنۆلۆژیایەک نییە بۆ ئەمە، بۆیە فۆکەسمان لەسەر دروستکردنی شوێنی تیبەتی ژینگە پاککەرەوەیە، بۆ ئەو ناوچانەی خەڵک هاتوچۆیان لێدەکات".\nجگە لەوەی قەزە پیسکەرەکانی ژینگە هەڵدەمژێت، دەتوانێت لە هەناسەدانی خۆیدا ئۆکسجین بەرهەمبهێنێت و دووبارە بیخاتە هەواوە. لەپاڵ ئەم دارەدا تانکییەکی ئاو هەیە کە راستەوخۆ دەتوانێت رووەکە قەوزەکان ئاوبدات.\nخاوەنی بیرۆکەکە دەڵێت: "ئێمە لێرە قەزەکانمان هەن، ئەوانەش رووەکی داپۆشەن بۆ قەوزەکان، قەوزەکان کاتێك هەوا بەسەریاندا دەڕوات، پیسکەرەکان هەڵدەمژن، دواتر بەم پرۆسەیە کە دووبارە دەبێتەوە، ژینگە لە پیسبوون پاکدەکەنەوە".\nئەمە تەنیا دیوارێكی زیندوو نییە، ئەمە دیوارێكی زیرەکیشە. ئەمە لەگەڵ چەند پێوەرێكی دیکە بەستراوە، دەتوانێت پێوانی ئاستی پیسبوونی ژینگە، ئاستی با، پلەی گەرمی و هەورەکان بکات.\nسوخبیر سیشو روونیدەکاتەوە: " لە هەردوو لای دیوارەکە چەندین هەستەوەرمان هەن، پێوانی پیسبوونی ژینگە لە هەردوولا دەکەن، لەنێو دارەکان پێوەرمان هەن بۆ پێوانی ئاستی تەندروستی دارەکان، بۆ پێوانی ئاستی ئاو، خێرایی با، پلەی گەرمی و هەورەکان".\nبەگوێرەی راپۆرتێك لە ساڵی 2016، نزیکەی 92%ی خەڵکی لە جیهاندا لەو ناوچانە دەژین کە پیسبوونەکەیان ئەو سنوورەی تێپەڕاندووە، کە رێکخراوی تەندروستی جیهانی وەک ژینگەی تەندروست دیاریکردووە.\nنیشانەکردن : ژینگە\n1238 ژمارەی بینین


دەستبەسەر کردنی بەرپرسی لقی ئەنجومەنی نۆژین لە کامیاران – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / دەستبەسەر کردنی بەرپرسی لقی ئەنجومەنی نۆژین لە کامیاران\nدەستبەسەر کردنی بەرپرسی لقی ئەنجومەنی نۆژین لە کامیاران\nشه‌ممه 29 حوزه‌یران 2019\tکوردستان, هەواڵ 55 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهێزەکانی ئیتلاعاتی ڕژیم لە شاری کامیاران ڕۆژی چوار شەممە بەرپرسی لقی ئەنجومەنی “نۆژین” یان دەستبەسەر کردوە.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەری زاگرۆس پۆست؛ ئێوارەی ڕۆژی چوارشەممە، ٥ی پووشپەڕ، بەرپرسی لقی ئەنجومەنی فەرهەنگی- کۆمەڵایەتیی “نۆژین” بە ناوی “سیروان ئیبراهیمی” لە شاری کامیاران، لە لایەن هێزەکانی ئیتلاعاتی ڕژیمەوە دەستبەسەر کراوە و هیچ هەواڵێک لە مەڕ چارەنووسی ناوبراو لەبەر دەستدا نییە.\nئەم چالاکە مەدەنیە، بەبێ بەڵگەی یاسایی دەستبەسەر بووە و تا ئێستا بەدواداچوونەکانی بنەماڵەی ناوبراو بۆ ئاگاداربوون لە چارەنووسی کوڕەکەیان، بێ ئاکام ماوەتەوە.\nجێگای ئاماژەیە کە ئەنجومەنی فەرهەنگی- کۆمەڵایەتی “نۆژین”، لەم بارەیەوە ڕایگەیاندووە کە لە ئەگەری نادیار بوونی چارەنووس و هۆکاری دەستبەسەر بوونی “سیروان ئیبراهیمی” بەیاننامە بڵاو دەکەنەوە.


چل ساڵ دۆڕان\n11:10 - 24 بانەمەڕ 2719\nنەتەوەکانی ئێران لەو کاتەوە کە هەستیان بۆ نەتەوەبوونی خۆیان کردووە و شوناسی نەتەوەیی خۆیان ناسیوە، تاکوو ئێستا بەردەوام لەژێر دەسەڵاتێکی سەرەڕۆ و چەوسانەوە و سەرکوتی بەردەوامی ئەو ڕێژیمەدان، سەرەڕای ئەوەی کە مێژوویەکی کۆن و بوارێکی کۆمەڵایەتیی قووڵیان هەیە، بەردەوام لەگەڵ کۆمەڵێک لە کێشە و گرفتەکان ڕووبەڕوو بوونەتەوە.\nسەرەڕۆیی و زوڵم و ستەم، کۆمەڵگای ئێرانی لە پێشکەوتنەکان ڕاگرتووە و ڕێژیمیش لە ئێستادا بۆ مانەوەی خۆی زیاتر پەرەی بە لەسێدارەدان، کوشتن، تێرۆر و... داوە.\nڕێژیم، تێرۆریزم وەکوو کەرەستەیەکی سەرکوتکردن بۆ مانەوەی دیکتاتۆریەتیی "ویلایەتی فەقیهـ" بەکار دەهێنێت. ڕێژیمێکی بیرکۆن و کۆنەپەرستانە کە لە سەرەتاوە هیچ مێژوویەکی سیاسی و کۆمەڵایەتیی بۆ وڵامی داواکارییەکانی کۆمەڵگا نەبووە؛ هەبوونی خۆی لەسەر دوو بنەمای سەرەکی دامەزراندووە، کە یەکەمیان سەرکوتی خەڵکی نێوخۆی وڵاتە و دووهەمیشیان ڕەوانەکردنی تێرۆریزم و ئاژاوەیە بۆ دەرەوەی سنوورەکانی ئەو وڵاتە.\nڕێژیمی ئێران بە ھۆی لەسێدارەدانی بە کۆمەڵ لە بەرچاوی گشتییەوە (در ملأ عام) و لەسێدارەدانی لاوانی ژێر تەمەن ١٨ساڵ، تێرۆر، سەرکوتی ناڕەزایەتییەکانی نەتەوەکان لەو وڵاتە و بەکارھێنانی شێوەکانی وەکوو بەردباران و...، لە ڕیزبەندیی یەکەمی تاوانبارترین و جینایەتکارترین ڕێژیمەکەنی جیهاندایە.\nبەپێی ئامارە فەرمییەکان، زیاتر لە چل میلیۆن خەڵک لەژێر هێڵی سنووری هەژاریدا ژیان دەکەن و بێکاری ڕۆژبەڕۆژ زۆرتر دەبێت، ڕێژیم لە بواری دۆخی دابینکردنی هەلی کار لە ئاستی جیهاندا لە نزمترین پلەدایە.\nبەهای پارەی ڕێژیم بە ڕێژەیەکی زۆر دابثزیوە و ھاتووەتە خوارەوە، لە ئێستادا پارەی ڕێژیمی ئێران لە ڕیزبەندیی سێهەمی بێبایەخترین پارەی وڵاتانی جیهاندایە، هەروەها گەندەڵی، ماڵی ھەموو ئەندامانی کۆمەڵگای گرتووە و ڕێبەری ڕێژیمیش لە لووتکەی سەرەوەی ئەو گەندەڵیانەدایە.\nگەندەڵیی حکوومەتی و دەوڵەتیش لە وڵاتدا گەیشتووەتە ئەوپەڕی خۆی و لە بواری ئابوورییەوە وڵات فەلەج بووە؛ بە بۆنەی کانگا گەورەکانی گاز، نەوت و سەرچاوە سروشتییەکانی تر لە ڕیزبەندیی وڵاتانی جیهاندا لە خوارترین پلەدا تۆمار کراوە. نادادپەروەریی کۆمەڵایەتی و مەودای نێوان چینەکانی کۆمەڵگا، ساڵانە بە ڕێژەیەکی زۆر زیاد دەکات و بەشێکی تازە لە کۆمەڵگای ئێران دەکەوێتە ژێر هێڵی هەژارییەوە. زۆربەی هەرەزۆری پیشە سەنعەتییەکانی وڵات لەو ئاستانەدا تێکشکاون و یان بەتەواوی هەموو پیشەکان تێکشکاون.\nبەھۆی سیاسەتەکانی ڕێژیم و دەستێوەردانی لەڕادەبەدەر لە کاروباری نێوخۆی وڵاتان و داھێنانی ئاژاوەگێڕانە لە ڕۆژھەڵاتی نێوەڕاست و تەنانەت لەوەی کە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی گەمارۆی قورسی خستووتە سەر ڕێژێم، بۆ نموونە کە بۆ فرۆشتنی نەوتی خۆی چێوی هەڕاجی لێ دەدات. ھەنووکە ڕێژیم نەوتی خۆی ھەرزانتر لە نرخی نێوەنجیی ڕێکخراوی ئۆپێک دەفرۆشێت و خەراپتر لەوەش پارەی فرۆشتنی نەوت ناگەڕێتەوە بۆ وڵات و لە ڕاستیدا کاڵا و شتومەک لە وڵاتەکانی تر لە بەرانبەر فرۆشتنی نەوتدا وەردەگرێت، ھەروەها ئەو هاوردنانەش خۆی دەبێتە ھۆی دابەزینی بەرھەم لەو وڵاتەدا.\nلە ئێستادا کۆمپانیای فڕۆکەوانیی ئێران لە مەترسیدارترین و زەرەرمەندترین کۆمپانیا ئاسمانییەکانی جیهانن و بەم بۆنەوە ھەزاران کەس گیانیان لەدەست داوە. هەروەها ڕێگای ھاتوچووەکانی وڵات لە ڕیزی مەترسیدارترینەکانە و ساڵانە دەیان ھەزار کەس لەم ڕێگایانە گیانی خۆیان لەدەست دەدەن، دەیان میلیۆن منداڵ بە ھۆی کێشەی ئابووری و کۆمەڵایەتی، لە چوونە قوتابخانە بێبەری دەبن.\nسیاسەتی ڕێژیم لە بەھاری پەروەردەی باڵادا کارەساتاوی بووە و ئاماری نەخوێندەواری لە وڵاتدا نموونەیەکی باشە بۆ ئەم ئاماژەیەش. ده توانین بڵێین کە کارەساتبارترین پێشھاتەکان لە ڕێژیمی ئێسلامیدا، دووبارە بڕیاری ڕۆژ بە دەستی مەلاکان بووە. یەکەمین حاکمی شەرعی ڕێژیمی کۆماری ئێسلامیش لە کوردستان خەڵخاڵی بوو و بەم شێوازە لە مەلاکان وەکوو خەڵخاڵی، ئیدارەی دادپەروەریان گرتە دەست. ڕادەی بڕیاری دەرکردنی حوکمەکان لە دادگا شەرعییەکانی ئێراندا، خۆی نیشانەیەکی ئاشکرایە لە سەرلێشێواویی دۆخی وڵات لە بەشە جۆراوجۆرەکاندا، ڕەشترین بەشی کارنامەی ڕێژیم لە پەیوەندی لەگەڵ ژنانە و ژنانی شۆڕشگێڕی بەندکراوی نێو بەندیخانە دڕندانەکانی ڕێژیم، لە سالانی سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئەو وڵاتەیە. لە کوشتن و لەسێدارەدانی دژبەرانی ڕێژیم و چالاکانی سیاسی لە دەیەی شەستدا، ھەزاران کچ و ژن لە بەندیخانەکانی ڕێژیم ئەشکەنجە دراون و کاربەدەستانی ڕێژیم لەو بەندیخانانە دەستدرێژییان کردە سەریان.\nڕێژیم لەگەڵ ئازادییەکانی تاکەکەسی و کۆمەڵایەتی بە توندترین شێواز دژایەتی دەکات و بەم مەبەستەش دڕندانەترین شێوازی سەرکوت پەرە پێ دەدات و نەتەوەکانی دیکەی وڵات لە سەرەتاییترین مافەکانی خۆیان بێبەش بوونە.\nبەشێکی گرینگ لە ھێزەکانی ئەمنیەتی ڕێژیم لە سەرەوەی هەموویانەوە بەسیج و ڕێکخراوی سپای تێرۆریستی پاسداران، لەباتی ڕاگرتنی ئەمنییەتی وڵات، سەرقاڵی داسپاندنی زۆرەملێ و توندتر کردنەوەی لەچکپۆشینی ژنانن (حجاب اجباری) و لێکۆڵینەوە لە ژنان بە تۆمەتی نەپاراستنی یاسای ئیسلام و لابردنی لەچکیش (پایمال شعوناعت اسلام و بدحجابی) لە بەرنامەکانیانە، هەروەها بەم هۆکارانەوە، ژنان، دەسبەسەر و ڕەوانەی بەندیخانەکان دەکرێن. مافی ژنان و منداڵان بە شێوازێکی ڕێکخراوەیی و توند پێشێل دەکرێت و ڕۆژانەش کارەساتێکی ترسناک بە ھۆی جێبەجێکردنی یاساکانی دژی ژنان و مافەکانی ژنان و منداڵان دەخۆلقێت.\n٤٠ ساڵە کە بناژۆخوازیی ئێسلامیی حاکم لە ئێراندا، لە ناوەندی تاوانی خۆیاندا دژایەتیی توندیان لەگەڵ ژنان جێگیرکردووە و جێ خستووە و هەروەها لە ڕێگای سەرکوتی ئەوانەوە هەموو کۆمەڵگای ئێرانیان تۆقاندووە. ٤٠ ساڵە تاوان و جینایەتەکانی ڕێژیم دژی ژنان، نەک ئەوەی کە مەسڵەحەتی بێت، بەڵکوو بڕیارێکی ئەمنییەتی و بە تەواوەتی ئایدئۆلۆژیکییە و لە ڕوانگەی ویلایەتی فقیهەوە، ژن بوونەوەرێکی ناتەواو و لە پەراوێزخراوە و دەبێت وەکوو کەنیزە بەکار بهێنرێت و تەنیا جێبەجێکاری بڕیاری باڵاسەرەکانی خۆی بێت و کۆیلایەتی بکات.\nبەڵام لە ماوەی ئەم ٤٠ ساڵەدا ژنانی ئێران و بەتایبەت ژنانی کوردستان، ھیچکات لە بەرانبەری دیکتاتۆریەتی ئایینیدا بێدەنگ نەبوونە، ئەوان ھاوشانی پیاوان هاتوونەتە ڕیزی خەباتی دژی سەرەڕۆیی ئایینییەوە کە ئەمڕۆ لە قامەتی سەرەکیترین ئۆپۆزیسیۆنی ڕێژیم لە ئاستی ڕێبەریی سیاسی و ھەروەھا لە پێشەوەی ڕیزی ڕاپەڕینەکانی دژی زوڵم و دیکتاتۆریەتیی دەسەڵاتدارانی ئێران، لەسەر نیشتمانیان لە بەرانبەری حکوومەتی بناژۆخوازی ئایینی ڕیزیان بەستووە.\nلە ڕاستیدا بە کردەوە ناتوانین ڕێژیمی ئێران لە چوارچێوەی ڕێژیمێکی سیاسیدا پۆلێنبەندی بکەین، چون ئەم ڕێژیمە بۆ مانەوەی خۆی لە ڕەوشتی ھەموو ڕێژیمە دیکتاتۆرەکان لە بواری سەربازی و پاشایەتی و سەرەڕۆییخوازی و گشتگیرخوازی کەڵک وەردەگرێت.\nلە ڕاستیدا سەرانی ڕێژیم بۆ مانەوەی خۆیان لە دەسەڵات، ھیچ ھێڵێکی سنوورییان نەهێشتووەتەوە و لە ھەموو شێوازێکی ڕێژیمە دیکتاتۆرەکان بۆ سەرکوتی خەڵک کەڵک وەردەگرن.\nیەکێک لە دەسکەوتەکانی مۆدێڕنی شارستانیەتی مرۆڤی ئەمڕۆیی، ڕێزگرتن لە گیانی مرۆڤەکانە، لەم بارەوە دەتوانین بزانین کە خەسڵەتی دژی مرۆڤ تا چە ڕادەیەک شایستە و بایستەی ڕێژیمی ویلایەتی فەقیهە. چون ئەم ڕێژیمە لە سەرەتای دامەزرانی خۆیەوە تاکوو ئەمڕۆ تەنیا کردەوەی دژەمروڤایەتی لەسەر نەتەوەکانی وڵات دەست پێ کردووە.\nبەگشتی ڕێژیمی ئێران لە چل ساڵی ڕابردوودا، بۆ خەڵکی ئێران ھیچ دەسکەوتێکی نەبووە و تەنیا دیاریی ئەم ڕێژیمە، هەژاری، بێکاری، ھەڵاواردنی ڕەگەزی، پێشێلکردنی مافی مرۆڤ، بە فەرمی نەناسینی مافی نەتەوەکانی ئەو وڵاتە، زەخت، پیلان و سەرکوت بووە. لە چل ساڵی هاتنەسەرکاری ئەم ڕێژیمەدا باس لە ڕووداو نییە، ڕەوتی تەواونەبوونی ڕووداوەکانە، کە یاری بە گیانی مرۆڤەکان دەکات و گیانی دەیان و سەدان میلیۆن مروڤی ئەستاندووە.


بە تێکڕایی، ١٠٧٩ بنکەی دەنگدان بەرێژەی یەک بۆ هەر بنکەیەکی دەنگدانی هەرێمی بەشدار بوون کە لەوانە ٤٠ یان بۆ دەنگدانی تایبەت بوون. هەرەوەها، بە تێکڕایی ٨ هەزار کارمەندی کۆمیسیۆن (دەنگدەری گریمانەیی) لەسەرتاسەری وڵات دەنگیان دا و ئەنجامەکانیش دواتر بۆ بارەگای کۆمیسیۆن گواسترانەوە و هەر لە هەمان رۆژیشدا سیستەمی "فلاش دێسک" یش بۆ ئەنجامەکان تاقی کرایەوە. دەنگەکانی بنکەکان بەشیوەی هەژمارکردنی دەستیش ژمێردران و شیتی ئەنجامەکانیش لە ئامێرەکە وەرگیرا و نوسخەیەکی ئەنجامەکانیش لەسەر ئاستی نووسینگەکانی پارێزگایەکان بۆ هەر بازنەیەکی دەنگدان خرانەڕوو بۆ خستنەڕووی "نیشاندانی ئەنجام" لەسەر ئاستی هەر نووسینگەیەک.\nنووسینگەی هاریکاریی هەڵبژاردنی یونامی یارمەتی کۆمیسیۆنی دا لەسەر گەشەدان بە سۆفتوێری هەژمارکردنی دەستی کە لەم نواندنەدا تاقی کرایەوە. راوێژکارانی هەڵبژاردنی یونامیش ئامادەی ڕاهێنانەکە بوون و سەرنجی خۆشیان لەگەڵ کۆمیسیۆن هاوبەش کرد لەپێناو پەرەپێدانی زیاتر.\nئەوان هەروەها راوێژیش دەدەنە کۆمیسیۆن لەسەر ئەوەی کە چۆن بە باشترین شێوە ئەم نواندنانە ئامادە بکات بەڵام بە رەچاوکردنی بارودۆخی پەتای کۆڤید-١٩ لەگەڵ پێدانی ڕاوێژیش سەبارەت بە ڕێنموونی راگەیاندنی بۆ چالاکییەکە و یارمەتیدان لەسەر دروستکردنی ڤیدیۆی زانیاریبەخش بە بەشداریی نووسینگەکانی پارێزگایەکان. نووسینگەی هاریکاریی هەڵبژاردنی یونامی هەلی نواندنی گریمانەیی بۆ بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆ و وێنەی وشیارکەرەوە دەقۆزێتەوە بۆ بەکارهێنانیان لە هەڵمەتی خۆگەیاندنە جەماوەر.\nزیاتر لەم بەشە: « ئەنجامدانی سەکۆیکارێک لەلایەن نووسینگەی مافەکانی مرۆڤی یونامی و "پڕۆژەی هەموو ڕزگاربووان"ەوە سەبارەت بە توندوتیژیی سێکسی دژی کوڕان و پیاوان لە کاتی شەڕدا\tراهێنانێکی یونیدۆ بۆ چاککردنەوەی مۆبایل دەرفەتی کار بۆ گەنجانی قەزای شێخان دەڕەخسێنێت »


عێرفان ڕەهنموون: هەر کاتێ ئایین ببیتە بەشێک لە شوناسی کورد، شوناسی کورد پارچە پارچە دەکات و لە ناوەرۆکی سیکۆلار و ئازادیخوازانە بەتاڵی دەکاتەوە\nزایینی: ٢٢-٠٧-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٤/٣١ - ١٩:١٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nگەلی کورد به درێژایی مێژوو قەت له ژێر دەسەڵاتی ئایینێکی تایبەت خۆی رێک نەخستووه و هیچ ئایینێکیش نەیتوانیوه ئەم گەله له ژێر ناوێک یەک بخات؛ ئەم راستییه رەهەندگەلی ئەرێنی و نەرێنی بۆ نەتەوەکەمان هەبووه . ئێستاش که زۆرینەی کورد موسوڵمانن به سەر دو مەزهەبی جیاوازی ئەم ئایینه‌دا یانی شیعه و سوننه دابەش بوون که ئەمه خۆی لەسەر شێوەی چالاکی و بەرنامەدارێژانی پارته سیاسییەکان و چالاکانی سیاسی ئەم وڵاتە کاریگەری خۆی هەبووه و بووەته پەرۆشییەکی گرینگ بۆ بزاڤی میللی-دێموکراتیک که چۆن دەبێ چالاکی بنوێنێ که له داوی جیاوازییە ئایینییەکان نەکەوێ.\nهەر لەم بوارەدا و بۆ تاوتوێ کردنی ئەم بابەته گرینگه وتووێژێکمان لەگەڵ هاورێی بەرێز کاک "عێرفان رەهنمون" کردووه که پێشکەشی خوێنەرانی ئازیزی "کوردستان" دەکرێ.\nله سەرەتای وتووێژەکەمان له کاک عێرفان پرسیم که ئایا توندئاژۆیی ئایینی دەتوانێ کۆسپێکی گەورە لە بەر دەم بزاڤی کورد له رۆژهەڵاتی کوردستان بێ که له وڵام دا وتی: رادیکالیزمی ئیسلامی نەتەنیا دەتوانێ کۆسپێکی گەورە بێ لە بەردەم بزاڤی نەتەوایەتیی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان دا، بەڵکوو لە ئەگەری گەشەسەندنی دا ، ئەو پۆتانسییەلەی هەیە کە نێوەڕۆکی خەباتی نەتەوایەتی لە مانا و فەلسەفەی بوونی خۆی بەتاڵ بکاتەوە . گرنگە بزانین کە لە دێرزەمانەوە ، کوردستان نیشتیمانی چەندین ئایین بووە و هیچکات لە مێژوودا نەبینراوە کە ئایینێکی یەکدەست لە کوردستاندا بوونی هەبووبێ ، هەر بەم هۆیەشە کە ئایین نەیتوانیوە و ناتوانێ ببێتە بەشێک لە شوناسی نەتەوایەتیی کورد ، وەک ئەوەی لە ئیسرائیل ، وڵاتانی عەرەبی و ئەرمەنستان دەبینرێ .بە واتایەکی دیکە ، بە هۆی ئەو فرە ئایینییەوە کە لە کوردستاندا بوونی هەیە ، هەر کاتێ ئایین ببێتە بەشێک لە شوناسی کورد، شوناسی کورد پارچە پارچە دەکات و لە ناوەرۆکی سیکۆلار و ئازادیخوازانە بەتاڵی دەکاتەوە . رێژیمی فاشیستیی مەزهەبیی ئێران ، لەم چەند ساڵەدا بە پشتگیریی نهێنی لە سەلەفییەتی جیهادی لە کوردستان دا ، هەوڵی داوە کە سیمای سێکۆلار و ئازادیخوازی نەتەوەی کورد لە بەرچاوی بیرورای گشتیی جیهاندا ، خەوشدار بکات و لە ئاستی دەرەوەش دا ، کوردی شیعە و سوننی لێکدی داببڕێ و وزەی کورد کەرت و پەرت بکات . ئەم پیلانە ، پیلانێکی مەترسیدارە و پێویستە ، بزاڤی کورد لەم پێوەندییەدا زۆر هەستیار و وشیار بێ.\nبه ئاماژه کردنی عێرفان رەهنمون به چەند مەزهەبی بوونی کورد و کۆسپ و مەترسییەکانی ئەم بابەته ئەم پرسیارەم هێنا ئاراوە که به لەبەرچاوگرتنی ئەم راستییە، بزاڤی میللی -دێموکراتیکی کوردستان چ هەڵوێستێکی بەرانبەر به فره ئایینی له کوردستان هەیه و ئایا بەراستی توانیویەتی ئەم کێشه لانیکەم له نێوخۆی چارەسەر بکات که له وڵامدا وتی: بزاڤی کورد لانیکەم لەسەردەمی هاوچەرخدا، ئایین یان ئایینزایەکی تایبەتی نەکردۆتە بەشێک لە شوناسی سیاسیی خۆی و ئەمەش سیاسەتێکی راست و دروست بووە ، چونکە کۆمەڵگای کوردستان کۆمەڵگایەکی فرە ئایین و فرە ئایینزایە و کەڵک وەرگرتن لە ئایینێکی تایبەت بۆ مەبەستی سیاسی، دەتوانێ بزاڤی نیشتیمانیی کورد کەرت بکا و لێکی داببڕێ. لێرەدا، رەخنەیەک کە بەرەوڕووی بزاڤی کورد لە رۆژهەڵات دەکرێتەوە ئەوەیە کە نەیتوانیوە بە پێی پێویست گەشە بە بیری کوردایەتی و نیشتیمانپەروەری لەو ناوچانەدا بدات کە زۆرینەی کوردەکانی پێڕەوی ئایینزای شیعەن. ئەمەش کەمایەسییەکی گەورەیە لە بزاڤی رۆژهەڵاتی کوردستان دا. باشووری رۆژهەڵاتی کوردستان واتە ناوچەکانی کرماشان ، ئیلام و لوڕستان کە زۆرینەی دانیشتوانی شیعەن ، بۆ بزاڤی کورد زۆر گرنگن و پێویستە رێکاری ستراتیژیک بۆ گەشەسەندنی بزاڤی نیشتیمانی کورد لەو ناوچانەدا رەچاو بکرێ .\nدوای ئەوەیکه سەبارەت به هەڵوێستی بزاڤی ئازادیخوازانەی گەلەکەمان بەرانبەر به ئایین و ئایینزاکان باسمان کرد ئاوڕێکمان دایەوە لە پیلانەکانی کۆماری سێدارەی ئیسلامی ئێران و هەوڵی ئەو رێژیمه بۆ کەڵکاژۆ وەرگرتن له ئایین دژ به کوردستان و ئەم پرسیارەم له بەرێز رەهنمون پرسی که ئێمه دەبێ بەرانبەر بەو پیلانانه چی بکەین و چ دژکردەوەیەکمان هەبێ که کاک عرفان وتی: تەنیا کارێک کە پێویستە بیکەین ئەوەیە کە وشیاریی نەتەوایەتی لە هەموو ناوچەکانی کوردستان دا بڵاو بکەینەوه. دەبێ خوێندەوارانی کورد لە رێگەی نووسینەوە کاری تیۆریک لەسەر ئەم پرسە بکەن کە ئایین بەشێک نییە لە شوناسی نەتەوایەتیی کورد، بەڵکو تەنیا زمانی کوردی دەتوانێ خاڵی هاوبەش و لێکگرێدەری هەموو کورد بێ و ئەگەر کورد پێداگری لەسەر شوناسی ئایینی بکات بەهۆی فرە ئایینیبوونی کوردستانەوە، نێوەرۆکی بزاڤی کورد بە لارێدا دەبات و کورد وەک نەتەوەیەکی خاوەن شوناسی هاوبەش، دابەش دەکات بەسەر شوناسی جیاواز و تەنانەت دژ بەیەکدا و ئەمەش واتە پەرتەوازەیی و لێک بڵاوبوونی هاوپێوەندیی نەتەوایەتی .\nله کۆتایی وتووێژەکەماندا ئاماژەم به راسان و حوزوری بەردەوامی هێزی پێشمەرگه له کوردستان کرد و پرسیم بوونی پێشمەرگه له ناوچه چەنده دەتوانێ کاریگەر بێ لەسەر نێوخۆ و به پەراوێز خستنی ئەو گروپانه و هەڵگەڕانی لاوانی فریوخواردوو که کاک عێرفان وڵامی دایەوە و وتی: راستییەکەی ئەوەیە کە رۆژهەڵاتی کوردستان بەهۆی راگرتنی خەباتی چەکداری بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ، گەلێک زیان و خەساری بەرکەوتووە و یەکێک لە گرنگترینی ئەو خەسارانەش گەشەسەندنی رەوتی سەلەفیی جیهادی بووە لە کوردستاندا. بوونی خەباتێکی چەکداریی ئاگایانەی ناسنامەخوازانەی دێموکراتیک و سیکۆلار بە ئاسانی دەتوانێ تەنگ بە رادیکالیزمی ئیسلامی هەڵچنێ و ئەو دەرفەتەی کە کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ گەشەی ئەو گرووپه تیرۆریستییانەی رەخساندووە ، بەئاسانی دەتوانێ لەبار ببات و ئەوگرووپانە بخاتە پەراوێزەوە .\nنابێ ئەوەمان لە بیر بچێ کە کۆماری ئیسلامی لە دەرفەتی ٢٠ ساڵەی نەبوونی خەباتی چەکداریدا ، بواری گەشەسەندنی بۆ دوو رەوتی دژەکورد رەخساندوە . واتە رادیکالیزمی ئیسلامی و رەوتی چۆکدادان بۆ رێژیم بە ناوی ریفۆرمخوازییەوە . خەباتی چەکداریی ئەو پۆتانسییەلەی هەیە کە هەردووکی ئەو گرووپە دژە شۆڕش و دژە کوردانە بخاتە پەراوێزەوە و سیاسەتی دژە مرۆڤانەی فاشیزمی مەزهەبیی فارس لە کوردستان پووچەڵ بکاتەوه. شیاوی ئاماژە پێکردنە کە خەباتی چەکداری بە تەنیا بەس نییە بۆ پاشەکشەکردن بە کۆنەپەرەستی، بەڵکو لەپاڵ ئەو خەباتەش دا پێویستە بزاڤێکی فیکری ، ئەدەبی و هونەریی بەرین وەڕێ بخرێ کە لەرووی فیکری و دیسکۆرسیشەوە، پاشەکشە بە دوژمنانی کورد بکات.\nئەم دوو خەباتە واتە خەباتی چەکداری -خەباتی زبر- و خەباتی هزر -خەباتی نەرم - پێکەوە دەتوانن بزاڤی نیشتیمانیی کورد بەرەو پێش ببەن و ئاسۆی سەرکەوتن پیشانی کۆمەڵانی مافویستی خەڵکی کوردستان بدەن .


سەرۆکایەتی بایرن میونشن لەبارەی کۆتینیۆوە بڕیاری کۆتایی داوە ! – تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەرۆکایەتی بایرن میونشن لەبارەی کۆتینیۆوە بڕیاری کۆتایی داوە !\n2019/10/06 - 8:00 PM\nدەستەی کارگێڕی یانەی بایرن میونشنی ئەڵمانی سەبارەت بە بەردەوامبونی فیلیپی کۆتینیۆی بەرازیلی بڕیاری کۆتاییان داوە و هاوشێوەی ڕۆبن و ڕیبێری مامەڵەی لەگەڵدا دەکەن.\nڕۆژنامەی “سپۆرت”ی کەتەلۆنی لە زاری چەند سەرچاوەیەکی ناوخۆیی یانەی بایرن میونشنەوە ئاشکرای کردووە، فیلیپی کۆتینیۆی بەرازیلی کە بەشێوەی خواستن لە یانەی بەرشلۆنەوە ڕوویکردۆتە ئەڵمانیا سەرنجی تەواوی کاربەدەستان و دەستەی هونەری یانە باڤاریەکەی ڕاکێشاوە و لەئێستادا بیر لەوە دەکەنەوە بۆندێکی هەمیشەیی پێشکەش بکەن.\nبەپێی هەمان سەرچاوە، کارڵ هاینز ڕۆمەنیگەی بەڕێوەبەری جێبەجێکاری یانە هۆلیودیەکە لەچەند ڕۆژی ڕابردوودا کۆبونەوەی لەگەڵ نیکۆ کۆڤاچی ڕاهێنەر و تەکنیشیانەکانی یانەکەی ئەنجامداوە و تەوەری گفتوگۆکانیش پەیوەندیداربووە بە ئیمزاکردنی بۆندێکی نوێ لەگەڵ “کۆتی” بەرازیلی، لەکۆتاییشدا هەمووان گەیشتونەتە ئەو قەناعەتەی یاریزانەکە دەبێت لە خولی ئەڵمانیا بەردەوام بێت.\n“سپۆرت” نوسیویەتی، یانەی بایرن میونشن بەشێوەی خواستن تا هاوینی ٢٠٢٣ سودمەند دەبێت لەتواناکانی کۆتینیۆ، لەدوای ئەو وادەیەش بڕی ١٢٠ ملیۆن یورۆی نرخی داواکراو لەلایەن یانەی بەرشلۆنەوە پێشکەش دەکەن و هاوشێوەی فرانک ڕیبێری و ئارێن ڕۆبن بە بەرزترین موچە بە یانە باڤاریەکەوە دەیبەستنەوە.\nئەم جموجۆڵانە لەکاتێکدا ڕوودەدەن کە خودی یاریزانەکە لە ئەڵمانیا خۆشحاڵی نیشانداوە و لەڕێگەی لێپرسراوی کارەکانیەوە ئیدارەی بایرنی لە بۆچونی خۆی بە (بەڵێ) لە ئیمزاکردنی بۆندی هەمیشەیی ئاگادارکردۆتەوە.


رێگرتن لە گەمەكردن بە كەرامەتی نەتەوەیی و نیــــــــــشتمانی\nمێژووی بزووتنەوەی رزگاریخوازیی هەموو نەتەوەكانی جیهان و گەلی كوردستان، یەك راستی پێكەوە گرێیان دەداتەوە، ئەویش ئەوەیە كە بڕیاری مقاوەمەت و هەڵگیرسانی شۆڕش و، بوون بەچەكدار، یان پێشمەرگە لەناو ئەو شۆڕشەدا، لەژێر كاریگەریی هیچ حزبێكی سیاسی دروست نەبووە، ئەگەر پڕۆگرامی ئەو حزبە لەناو بەرگری لە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی مانیفیستۆ نەكرابێت، هەر بۆیە ئەگەر سەیری شۆڕشی هێندستان بكەین بە رێبەرایەتی ماهاتما گاندی، شۆڕش ئەوكاتە دەبێتە بەشێك لە بیركردنەوەی گاندی كە سەربازێكی بەریتانی سووكایەتی بە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانیی گاندی وەك هیندستانییەك دەكات و لە شەمەندەفەڕەكە فڕێی دەداتە خوارەوە، شۆڕشی ئەفریقیای باشوور كاتێك بووە بەشێك لە بیركردنەوەی نیلسۆن ماندیلا كە لە قوتابخانە ناوە ئەسڵییەكەیان گۆڕی بۆ ماندیلا و رێگەیان نەدا بە ناوێكی ئەفریقی درێژە بە خوێندن بدات، شۆڕشی ئەمریكا ئەو كاتە بووە بەشێك لە بیركردنەوەی جۆرج واشنتۆن كە پەرلەمانی بەریتانیا بە دانانی باجێكی زۆر لەسەر ئەمریكییەكان، ئیهانەی كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانیی ئەمریكییەكانی دەكرد، بۆیە لە بەندەری بۆستن دەستیان بە سەر سێ پاپۆڕی چادا گرت و سندوقە چاكانیان فڕیدایە ناو ئاوەكەوە.\nئەم خاڵە هاوبەشانەی ناو مێژووی خەباتی هەموو نەتەوەكانی جیهان، ئەو راستییەمان پیشان دەدات، كە هیچ حزبێكی سیاسی ئایندەی نابێت، ئەگەر گوتاری سیاسیی خۆی، یان بەرنامەی خۆی لە چوارچێوەی كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی بهێنێتە دەرەوە، یان هەوڵیدابێت بە گەمەكردن بە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی دەستكەوتی سیاسی بۆخۆی دەستەبەر بكات. بۆ ئەمەش نموونەگەلێك هەن و دەكرێت ئاماژە بە یەك دوویەكیان بكەین، هەر بۆ نموونە: ئەوكاتەی مەهاتما گاندی لەچوارچێوەی كەرامەتی نیشتمانی و نەتەوەیی گەلی هێندستاندا رێبەرایەتی دژایەتی بەریتانیای دەكرد، لەبەرامبەردا سبهاس چاندرا هەوڵیدەدا بە پشتگیری ئەڵمانیای نازی و ژاپۆن گرووپێكی چەكداری دژی شۆڕشەكەی گاندی لەژێر پەردەی دژایەتی بەریتانیا دروست بكات، بەڵام لەگەڵ كۆتاییهاتنی جەنگی دووەمی جیهان و دەركەوتنی ماهیەت و ئامانجەكانی چاندرا دژی شۆڕشی هێندستان بە سەرۆكایەتی گاندی، خۆی و هێزەكەی بزر بوون و داوتر لە ساڵی 1947 هێندستان سەربەخۆیی خۆی راگەیاند.\nهەر لەكاتی شەڕی دووەمی جیهانی و دوای ئەوەی ئەڵمانیای نازی فەڕەنسای داگیركرد و حكومەتی فیشیی پاشكۆی لە فەرەنسا بە سەرۆكایەتی فیلیپ بیتان راگەیاند، ئەوكات دیگۆل لە بەریتانیاوە شۆڕشی دژی داگیركاری نازییەكان راگەیاند و بووە بەشێك لە هێزی هاوپەیمانان لە دژی نازیەت، دوای كۆتاییهاتنی جەنگ و ئازادكردنەوەی پاریس، نەك هەر فلیپ بیتان بووە هێمایەك بۆ خیانەت لە فەڕەنسا، بەڵكو هەتا ئێستاش هەر كەسێك كارێك لە دژی بەرژەوەندییەكانی فەڕەنسا بكات، بە ئەولادەكانی فیشی ناوی دەبەن.\nدیارە لە مێژووی بزاڤی رزگاریخوازیی كوردستانیشدا، رووداوی لەمجۆرە زۆرە كە خەڵكی كوردستان، پێشمەرگایەتی بۆ كوردستان كردووە، نەك حزبێكی سیاسیی دیاریكراو، ئەگەر سەرنج لە حاڵەتی لێكترازانی ساڵانی شەستەكانی سەدەی رابردوو بدەین و ئەو پێشمەرگانەی دوای بڕیاری سەرانی مەكتەبی سیاسی كەوتن و گەڕانەوە بۆ لای حكومەتی عێراق و، ئەوانەشی لە چوارچێوەی بەرگریكردن لە كەرامەتی نیشتمانی و نەتەوەیی لەژیر رابەرایەتی مستەفا بارزانی مانەوە، ئەوا خەڵكی كوردستان بەشێوەیەكی خۆڕسكانە تەنیا بەوانەی دەگوت پێشمەرگە كە لە چوارچێوەی بەرگری لە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی لەژێر رابەرایەتی بارزانی مابوونەوە، ئەوانەشی دوای بڕیاری سەرانی مەكتەبی سیاسی كەوتبوون و گەڕابوونەوە بۆ لای حكومەت، پێیان دەگوتن: « جاش»و، لەگەڵ ئەوەی كە ئەوانیش هەر بە خۆیان دەگوت «پێشمەرگە» بەڵام خەڵكی كوردستان ئەو ناوەی پێ رەوا نەدەبینین و وەك هێمای خیانەت سەیری دەكردن.\nئەم هەستە نەتەوەیی و نیشتمانییە خۆڕسكە لەناخی تاكی هیچ نەتەوەیەكدا ناسڕێتەوە، تەنانەت ئەوانەشی دەكەونە داوی چوونە دەرەوە لە بازنەی كەرامەتی نیشتمانی و نەتەوەیی خۆیان باش دەزانن چ كارێكی ناشیرین و خراپیان دەرهەق بە نەتەوە و نیشتمانی خۆیان كردووە، بۆیە پەنا بۆ هەموو شتێك دەبەن كە خۆیانی لێ دەرباز بكەن، هەروەك چۆن ئەم هەستە نەتەوەیی و نیشتمانییە دژی كارەساتی خیانەتی 16ی ئۆكتۆبەر لە ناخی هەموو تاكێكی كوردستاندا لە هەردوو هەڵمەتی هەڵبژاردنەكانی عێراق و كوردستاندا بە زیندوویی مابووەوە و ببووە دروشمی سەرەكیی تێكڕای لایەنە سیاسییەكانی كوردستان، بێجگە لەو لایەنەی كە خۆی كارەساتەكەی دروستكردبوو.\nلەم چوارچێوەیەدا ئێستا سیاسەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بەو جۆرەیە كە گەمەكردنی بە كەرامەتی نیشتمانی و نەتەوەیی گەلی كوردستان لە چوارچێوەی دژایەتی پارتی دیموكراتی كوردستاندا بشارێتەوە، هەروەك چۆن سەرانی خیانەتی 16ی ئۆكتۆبەر هەوڵیاندا بیخەنە چوارچێوەی دژایەتی پارتی دیموكراتی كوردستانەوە، بەڵام لەماوەی ئەم یەك ساڵەدا هەڵوێستی خەڵكی كوردستانمان بینی كە چۆن سزای ئەو لایەنەیان دا كە دەستیان لە خیانەتی 16ی ئۆكتۆبەر هەبووە و، خەڵاتی پارتی دیموكراتی كوردستانیان بە متمانە پێ بەخشینەوە كرد، كە بەرگری لە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانیی خەڵكی كوردستان كردووە.\nرێگەی ئاسان بۆ رێگرتن لە گەمەكردن بە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی خەڵكی كوردستان لەو خاڵەوە دەست پێدەكات، پارتی دیموكراتی كوردستان بەرنامە و پڕۆگرامی خۆی جارێكی دیكە بە هاوشێوەی دوای خیانەتی 16ی ئۆكتۆبەر لە بازنەی بەرگری لە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی گەلی كوردستان فراوانتر مانیفیستۆ بكاتەوە، ئەمەش بەو مانایەی رێگە نەدات گوتاری عێراقییانەی یەكێتی نیشتمانی كوردستان كە عەرەبە شۆڤێنییەكان سەری بۆ دەلەقێنن، بە تەنیا ببێتە دژی گوتاری كوردستانییانەی پارتی دیموكراتی كوردستان، بەڵكو پێویستە گوتاری كوردستانییانەی پارتی دیموكراتی كوردستان لە بەرنامەی حكومەت و پەرلەمانی داهاتووی كوردستاندا رەنگدانەوەی هەبێت و ببێتە پرانسیپ و بنەما بۆ هاوپەیمانییەكی تازە لە كوردستاندا و ئەم هاوپەیمانییە تازەیەش هەڵوێستی پەرلەمان و حكومەت بەرامبەر ئەو گەمەكردنە بە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانیی گەلی كوردستان دیاری بكات.\nئەوەی لێرەدا گرنگە هەڵوێستی جددی لەسەر وەربگیرێت، ئەوەیە بەشی هەرە زۆری هاووڵاتیانی سنووری هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و تەواوی ناوچەكانی گەرمیان، لە سیاسەتی گەمەكردن بە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی تووڕەن و ئەم تووڕەییەشیان بە بەشدارینەكردن لە پرۆسەی هەڵبژاردندا پیشانداوە، خۆ ئەوە لە خۆڕا نیبە خەڵكی پارێزگای سلێمانی هەتا كاتژمێر 12ی نیوەڕۆ بە رێژەی 9% بەشداری هەڵبژاردنەكانی 30ی ئەیلوولی كردووە، لە ئێستادا كە پرۆسەی هەڵبژاردنی كوردستان هاوكێشەی هێزی لە كوردستان گۆڕیوە، گرنگە پارتی دیموكراتی كوردستان هەموو هەوڵی بۆ ئەوە بێت، كە خەڵكی ئەو ناوچانە بەشداریكردن لە پرۆسەی هەڵبژاردن و بەشداریكردنیان لە بەرگری لە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی رۆڵی خۆیان دیاری بكەن، ئەمەش كارێكی ئەستەم نییە و تەنیا پێویستی بەوەیە رێگە نەدەین گەمەكردن بە كەرامەتی نەتەوەیی و نیشمانی لەژێر پەردەی دژایەتی یەكێتی بۆ پارتی بشاردرێتەوە.


فۆرینه پۆڵسی: ترامپ هیواى به‌خشیوه به‌کورده‌کانى عێراق بۆ گه‌یشتن به‌سه‌ربه‌خۆیی\nدامه‌زراوه‌ى برێدبار وتارێکى ده‌رباره‌ى ده‌نگدانه‌وه‌ى سیاسه‌ته‌کانى ترامپ به‌رامبه‌ر کورد له عێراق و سووریا بڵاو کردووه‌ته‌وه.\nله‌و وتاره‌دا ئاماژه به‌وه کراوه که دواى ده‌ستبه‌کاربوونى دۆناڵد ترامپ وه‌ک سه‌رۆکى نوێى ئه‌مریکا، کورد له عێراق و سووریا هیواى زیاتریان به ئه‌مریکایه، نموونه‌ى ئه‌وه‌ش دێنێته‌وه که له شاندى عێراقدا فواد حوسێن سه‌رۆکى دیوانى سه‌رۆکایه‌تیى هه‌رێمى کوردستان له لایه‌ن ئیداره‌ى ترامپه‌وه به فه‌رمى بانگهێشت کرابوو وه‌ک نوێنه‌رى سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستان.\nهه‌روه‌ها ڕۆڵى ئه‌رێنیى رێکس تیله‌رسۆن وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مریکا که سه‌رۆکى ئێکسۆن مۆبیله وه‌ک یه‌کێک له گه‌وره‌ترین کۆمپانیاکانى که‌رتى نه‌وت که گرێبه‌ستى نه‌وتیان له‌گه‌ڵ حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان مۆر کردووه.\nله‌لایه‌کى دیکه‌وه، گۆڤارى فۆرینه پۆڵسی، وتارێکى (مۆرگان کاپڵان)ى بڵاو کردووه‌ته‌وه که تیایدا نووسه‌ر باس له‌وه ده‌کات که ترامپ هیواى زیاترى به‌خشیوه به کورده‌کانى عێراق بۆ گه‌یشتن به سه‌ربه‌خۆیی.\nله وتاره‌که‌دا نووسه‌ر ده‌نووسێت: کورده‌کان خه‌ریکى چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌کانیانن و پارتى و یه‌کێتى و حزبه‌کانى دیکه کار بۆ ڕیفراندۆم له‌سه‌ر سه‌ربه‌خۆیى ده‌که‌ن. ئه‌وه‌ش یه‌که‌مجار نییه که کورده‌کان هه‌وڵ بۆ سه‌ربه‌خۆیى ده‌ده‌ن، ئێستا زیاتر له جاران گه‌شبینن به سه‌رکه‌وتنیان و ئه‌و جیاوازییه‌ش بۆ سیاسه‌تى نوێى ئه‌مریکا و دۆناڵد ترامپ ده‌گه‌ڕێته‌وه، ترامپ هه‌لێکى نوێى بۆ سه‌ربه‌خۆیى کوردستان دروست کردووه.


معاویه‌ى دوه‌م كێیه ؟ نمونه‌یه‌كى جوان له مێژوى ئیسلام . – WTARIKURD\nیه‌كه‌م خه‌لیفه‌ى ئیسلام بوو كه به حه‌زو ئاره‌زوى خۆیی وازى له هه‌موو ده‌سه‌لاتێك هێنا, معاویه‌ى دووه‌م كوڕى یه‌زیدى معاویه‌یه , كه باپیره گه‌وره‌ى ده‌كاته معاویه‌ى كورى باوكى سوفیان. له ساڵى 60 كۆچى بوه خه‌لیفه‌ى سێیه‌مى ئه‌مه‌ویيه‌كان .\nئه‌م گه‌نجه لە ( ته‌مه‌نى 20 ساڵ , هه‌ندێك سه‌رچاوه ئه‌ڵێن 25 ساڵ بووه كه بوه‌ته خه‌لیفه ) ته‌نها 40 رۆژ له‌سه‌ر ده‌سه‌لات بوو ( هه‌ندێك سه‌رچاوه ئه‌لێن 3 مانگ و هه‌ندێكى تر ئه‌ڵێن دوو مانگ) , به‌ڵام وازهێنانى له ده‌سه‌ڵات و هه‌وڵدانى بۆ سرینه‌وه‌ى سیسته‌مى حكومدارى بنه‌ماڵه‌ىی هه‌ولێكى جوان بوو .\nئه‌م خه‌لیفه‌یه له خوتبه‌یه‌كى به ناوبانگى كه ناوه‌رۆكى خوتبه‌كه‌ى بریتيه له ( ئه‌ى موسڵمانان هیوادرم خۆتان بتوانن كه‌سێكى باشتر له من بدۆزنه‌وه كه كارو باره‌كانتان به‌رێوه ببات ). ئه‌م وازهێنانەى خه‌لیفه‌یه له ده‌سه‌ڵات بنه‌ماڵه‌ى ئه‌مه‌ویيه‌كانى توشى شۆك كرد ، چونكه له‌و كاتەدا ئه‌وان له‌و په‌رى ده‌سه‌لات و خۆشگورزانى بوون , هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه دایكى لێیی توڕه ئه‌بێت و ئه‌ڵێت ( خۆزگه پارچه قوماشێكى پیس ( ئه‌و پارچه قوماشه‌ى ئافره‌ت سورى مانگانى پێ پاك ده‌كاته‌وه ) بومایه , به‌ڵام ئه‌م بریارەى تۆم گوێ لێنه‌بوایه ) , له‌وه‌ڵامدا معاویه‌ى دووه‌م ئه‌ڵێت ( خۆزگه په‌رۆیه‌كى پیس بومایه ئه‌و كاره‌م نه‌كردایه ).\nهۆكاره‌كان جۆراو جۆرن كه بوه هۆى ئه‌وه‌ى معاویه‌ى دوه‌م ده‌ست له خه‌لافه‌ت هه‌ڵگرێت , هه‌ندێك سه‌رچاوه ئه‌ڵێن : له‌به‌ر ئه‌وه‌ى باوك و باپیرى تاوانى گه‌وره‌یان كردبوو ئه‌م خه‌لیفه تازه‌یه حه‌زى نه‌ده‌كرد ببێته به‌شێك له‌و مێژوه , هه‌ندێكى تر ئه‌ڵێن له‌به‌ر نه‌خۆشى و سیستى جه‌سته‌یی بوو , هه‌ندێكى تر ئه‌ڵێن ئه‌م خه‌لیفه زۆر كاریگه‌رى ئیمامى سجاد و خاتو زه‌ینه‌بى ( كةسو كارى ئال بةيت ) له‌سه‌ر بوه ، كاتێك دیل بوون لاى باوكى . هۆكاره‌كان هه‌رچیه‌ك بێت ئه‌م خه‌لیفه‌یه ویژدانێكى زیندوى هه‌بوو له‌و رۆژگاره‌دا , دیندارێكى بێ سیاسه‌ت بوه , هه‌رچه‌نده ئیمانێكى زۆر به هێزى به ئاین هه‌بوه . به‌ڵام به‌داخه‌وه له مێژودا زۆر كه‌م باس كراوه‌و هه‌موو ژماره‌كان كه په‌یوه‌ندى به‌م خه‌لیفه‌وه هه‌یه ، هه‌مه‌جۆر و چه‌ند سه‌رچاوه‌ن . دوایی وازهێنانى چوه‌وه ماڵى خۆیی تا به مردووی ده‌ریان هێنا ( هه‌ندێك سه‌رچاوه ئه‌لێن دوای 3 رۆژ له واز هێنان ده‌رمانخواردكراوه هه‌ندێكى تر ئه‌ڵێن به شمێشر لێيدراوه ).\nعماد علي : قادة الكورد لا يقراون .


سەلمیای و دیەی”یوفۆ”ی جە جەمسەری پانیشتنە دماو چنها ساڵیٛ – هەورامان\nیانە زانای سەلمیای و دیەی”یوفۆ”ی جە جەمسەری پانیشتنە دماو چنها ساڵیٛ\nسەلمیای و دیەی”یوفۆ”ی جە جەمسەری پانیشتنە دماو چنها ساڵیٛ\nجەمسەری پانیشت٫تازەیی٫ئێستەیەو شۆنە دەوری باڵداری..\nقوٙمیای ئی ڕوەداوەیە مگێڵۆوە پەی ساڵەو1965ی عیسایی و ڕاس بیەیش بە چنها بەڵگە و سەنەدێ دماو چنها ساڵێ سەلمیان.\nچی ساڵێنه(۱۹٦٥) جە ڕاسەرو یۆ جە میان ئاوێو جەمسەری پانیشتی بەنامێ”دیسێپشین”ی ،چێوێ پسەو یوفۆی دیاریش دان و کەوتەن وەرو چەمی.\n۱۸ساڵێ دماو حکایەتەو کەوتەیرەو یوفۆی جە”ڕازوول”و نیومکزیکۆی،جە چنها ڕۆنامێ جهانی باسو دیەو یوفۆی جە جەمسەری پانیشتی نویسیاو و کەوت جبەر و دۆستدارێ ئاسمان و گیاندارانی متافیزیکیش دڵبەستە کەرد و خەڵک فرەتەر شۆنگیرو ئی جۆر بابەتانە بی.\nڕاپورتو پەیدٚابیەی یوفۆی جە پایگاو ئارژانتین و شیلی جە میان ئاوو “دیسێپشین”و جەمسەری پانیشتی بەڵاجەوی و سەرنج دار بێ.\nڕاسی ئی ڕووەدایە و ویناو یوفۆی جە جەمسەری پانیشتی جە لاو وەڵاتاو ئارژانتین و شیلی کەوت بەرۆ و لوای سەرشەرە، بەڵام پایگاو ئێنگلیسی، ئی بابەتەشە شاردۆ و بابەتێ سەلمیا و ڕەسمیش چی بارەو نەوست بەرۆ.\nدەوڵەتو بریتانیای جە ساڵەو ۱۹٦٥ی تا ماوێ چیوەڵ بە هیچ جۆرێ ددٚانێش نەنیا سەرو ڕاسی ئی بابەتیە و چی بارەو قسەو وباسێ نەوێ تا ئینە کە بەڵگەو و ئەسنادێ کەوت جبەر کە نیشانە مدٚوٙ جە میان ئاوو “دیسێپشین”ی یوفۆشا دیەن و ئی بابەتە ڕاسەن و حەتا ئی بەڵگە،داراو سەرلاپەڕەو ڕەسمی گلێرگاو تاوتوی زانشتی جەمسەری پانیشتو وەڵاتو بریتانیایەن.\nئی بەڵگە جە ڕۆدیارو 22ێ ئوکتۆبرو ۱۹٦٥ی بە دەسی گەراڵێ نامی جەمسەری پانیشتی بە نامێ “سرویویان”ی مۆر و کڕەنویس(امضا) کریان و دماتەر کیاستەو وزارەتو وەرگیری بریتانیا و وەزیرو وەرگیری ئی وەڵاتیە بیەن.\nجە دلێن نویسو ئی بەڵگەیە پێسە ئامان:\nپایگاو کنوکاشی زانشتی پانیشتگای (جنوبگان) جە ڕۆدیارو۱۲وجولاو ئێساڵی(۱۹٦٥)،جە میان ئاوو “دیسێپشین”و جەمسەرو پانیشتی ڕاپۆرتێش کیاستەن پیجۆرە:\nپایگاو ئارژانتینی جە میان ئاوو دیسێپشنی،تیشکێ ڕەنگامەش جە ڕوانو۷و۲۰و ژوئەنی و۳و جولای دیەن و گوزارشێش کەردەن.\nپایگاو وەڵاتو”شیلی”یچ هەرپاجۆرە ڕاسەرو ئی میان ئاویە و بە هەمان شێوە پێسە چێوێشا دیەن.\nجە پایگاو وەڵاتو ئێنگلیسیچ تیشکانێ بە ڕەنگەو زەرد و سور و سەوزی کەوتەن وەرو چەمی.سەیرو گێڵاو ئی تیشکانە جە لاو سەرنیشت پەی وەرنیشتی و دوبارە بە لاو سەرنیشتی کیشیان و چاگەیچ بە ماوەو ۲۰ دەیەقێ دیاریش دان.\n[ئی زانیاریێ کە سەرەنە واچیای تەنیا بۆنەو فشارو میدیای پسەوBBCوNBC نویستەنم و دانم جبەر. سپاس٫وی ئی فوچێز]\nزەنجیرەو چەم پەنە کەوتەو یوفۆی جە وشکایی پانیشتگای جە۷وژوئەنو۱۹٦٥ ی دەسێش پەنە کەرد، ئا عانە هەواشناسێ ئارژانتینی بەنامێ”خۆرخە ئێستانیچ” جە دوورایی دووە کیلومێتری ،تیشکێ زەردڕەنگە موینو و ئینە مدٚوٙ کەڵکەڵەو زەینیش و پەیش جالبا ، ئی تیشکێ ئننە نمەخواینۆ و دماو چن سانیێ گمەبوٙ .\nجە بەڵگە و دەس نویسو ئی هەواشناسەیە ئامان : ئی چێوە نورانی و بە تیشکی ڕەنگی،نزیکو ٥۰ میترێ “گلێرگای خەتی”ش بیەن و ڕۆی دماتەریچ هەمتەر کەوتەن وەرو چەمی.\nجە ۱۸و ژوئەنی،ئەرەنیشتێو پایگاو”شیلی”یچ چی میان ئاوەنە چێوێ ڕەنگامەی زەرد و سور و سەوزشا دیەن و بە جۆرێ کە کرژی جمای زیگزاگیش بیەن و بە ماوەو ۱٥ دەیەقێ جە ئاسمانەنە دیاریش دان.\nهەرپاسە جە ۳ێ جولای، ۹ کەسێ بە شێوەی هام زەمان گێڵاو چێوێ نورانیشا دیەن کە بە ماوەو ۲۰ دەیەقێ پسەو عەدەسیە(دەوری ئاسای) گەورەی جە ئاسمانەنە جما و جوڵەش بیەن،هەرپاجۆرە ۲ێ دەیەقێ دماتەریچ،۱۷کەسێ جە پایگاو ئارژانتینی هام زەمان ئی چێوشانە ڕاسەرو ئی میان ئاوەیە دیەن….\nئینە تەنیا یۆ جە چنها بەڵگە و سەنەدێوا کە جەبارەو یوفۆ و چێوانێ ئاسمانی چی چن ساڵەنە کەوتەن بەرۆ و سەلمیاو گیاندارانی ئاسمانی و مێتافیزیکیش بەرەو ڕاسی نزیک کەردەنۆ.\nهەڵای خەیلێ جە بەڵگە و ئەسنادێ یوفۆی جە جهانەنە و تایبەت جە ئامریکا و چین و…جە قاڵبو سڕی و ئەوەشاریای نەترازیاینێ و نەکەوتێنێ جبەر کە پێش بینی مکریۆ جە دماڕۆیە نزیکەنە بڕێ تەر چی بەڵگە کرێڵیا گنۆ بەرۆ و نهانو گیاندار و دەوری باڵداری ئاسمانی پەی فرە کەسی ئاشکرا و ڕۆشن بۆوە.\nئیسەتێ جە وەڵاتو چینی میلیونها دولار هەزینەو ئێستەیەو و موتالێعاتو چێوانێ ئاسمانی مکریوٙ و جە سەرتاسەرو جهانی و تایبەت جە ئامریکانە داواکەر و عەلاقەمەندێو بابەتو یوفۆ و…ڕوبەڕو فرەتەرێ با.\nچنڎ دانێ مەجەلە و چنها ئەنجومەنێ دوستدارێ گیاندارانی ئاسمانی جە جهانەنە پایشا گێرتەن و وەشێ بیەنێ و حەتا بیمەو مافو پارێزنای جە هوتەرەو گیاندارانی ئاسمانی پەی ئانزانی جە ئامریکانە چالاک بیەن و فرەکەس چی بارەو خەریکو هەزینە کەردەیەنێ!!\n٫Unidentified flying object\nیوفۆ٫بشقاب پرندە٫شی ناشناس فضایی٫دەوری باڵدار٫چێوی ئاسمانی٫دەوری ئاسمانی٫\nکشوەرو ئامریکای٫وێنێو قەدٚیمی جە”یوفۆ”ی ساڵەو ۱۹۲۹ی\nنویسیای وەڵین ورەتەی زانیاری کاربەرێو”فەیسبوک”ی\nنویسیای دمایین دیڎارو یاوەر هەورامی لوا ڕاوە