أبو حانیفە؛ "حانفی" می‌یدی؟ - 2 - فئطرات دینی\nداحا دا اؤنملیسی بو دؤنم‌دە أبو حانیفەنین همن همن تۆم اؤگرنجی‌لری، اۇ گۆنکۆ ایسلام جۇغرافیاسئنئن موحتلیف بؤلگەلری‌نە “قادئ” اۇلاراق تاعیین أدیلمیش‌تیر. بؤیلەجە عئراق بؤلگەسیندە تئسسۆس أدن حانفی مذهبی، تاعیین أدیلن بو قادئ‌لار سایەسیندە ایسلام جۇغرافیاسئنئن گنلی‌نە تاشئنمئش‌تئر. مذهبین آنادۇلو، بالقان‌لارا وە اۇرتا آسیایا دۇغرو یایئلماسئندا مۆسلۆمان اۇلدوق‌لارئ ایلک آن‌دان ایعتیبارن مذهبی حانفی تۆرک‌لر دە (سلچوقلولار وە عۇثمانلئ‌لار) اؤنملی رۇل اۆستلنمیش‌تیر.\nآنجاق بو دوروم (مذهبین یایغئنلاشماسئ) باعضئ اؤنملی پرۇبلم‌لری دە برابریندە گتیرمیش‌تیر. چۆنکۆ آرتان ایحتیاج نەدنی‌یلە تۆم قادئ‌لارئن مۆجتهید حوقوقچو اۇلما شارطئ (بللی بیر دؤنم‌دن سۇنرا) ساغلانامامئش‌تئر. اۇیسا أبو یوسوفون قادئل‌قوداتلئغئندان سۇنرا بللی بیر دؤنمە قادار تاعیین أدیلن تۆم قادئ‌لار؛ “فئقهی ایجتیهاد” وەیا “تاحریج درەجەسیندە” قاورامئش حوقوقچولاردان سچیلمیش‌تی.\nدۇلایئسئ‌یلا بو قادئ‌لار، هم حانفی فئقهئ‌نئن تدوینیندە هم دە مذهبین گلیشمەسیندە؛ گرک راوی گرک‌سە بؤلگەلردە گؤرەو یاپان ایلک نسیل‌دەکی بو مۆجتهید قادئ‌لار؛ هم بو بؤلگەلردەکی حوقوقی گلەنک وە ایستیقرارئن عئراق فئقئە (حانفی) أکۇلۆ چرچوەسیندە تەسیس أدیلمەسینی هم دە بؤلگەسل شارط وە اویغولامالاردان قایناقلانان فارقلئ گؤرۆش‌لرین حانفی فئقهئ‌نا داحیل أدیلمەسینی ساغلادئ‌لار. یاعنی حانفی فئقهئ (دۇکترینی) فارقلئ گؤرۆش‌لردن أتکیلنن بو قادئ‌لار سایەسیندە ینی باقئش آچئ‌لارئ قازاندئ. نە وار کی بو أتکیلشیم، بللی بیر آشامادان سۇنرا قاچئنئلماز اۇلاراق آنا ایلکەلردن ساپمالارا وە چلیشکیلی فتوالارا دا یۇل آچتئ.\nبورادا هیجری 3-نجۆ یۆزیئلئن ایلک یارئسئندان سۇنرا اۆلکە سئنئرلارئ‌نئن حئزلئجا گنیشلەمەسی وە آرتان ایحتیاج قارشئسئندا تۆم قادئ‌لارئن مۆجتهید حوقوقچو اۇلما شارطئ‌نئن ساغلاناماماسئ وە مجبورن مۆجتهید اۇلمایان قادئ‌لارئن دا تاعیین أدیلمەسی چلیشکیلی فتوالارئن وریلمەسیندە اؤنملی بیر رۇل اۇینامئش اۇلمالئ‌دئر. چۆنکۆ بو دوروم هم تاقلیدین تاصویب أدیلمەسینە هم دە موحتلیف حاطالارا (حاطالئ فتوالارا) نەدن اۇلدو. زیرا ینی بؤلگەلردە قارشئلاشئلان ینی سۇرون‌لار باعضئ ینی فتوالارئ وە /وەیا باعضئ فتوالارئن دگیشتیریلمەسینی زۇرونلو قئلدئ. بو ینی فتوالار، فارقلئ گؤرۆش‌لرین أتکیسی آلتئندا وە حانفی اوصول‌لری أسنتیلەرک وریلمیش اۇلابیلەجگی گیبی حانفی اوصول‌لری‌نە آیقئرئ ایلکەلر دیققاتە آلئناراق دا (بونلارئ آیئرت أدەمەین قادئ‌لار طارافئندان) وریلمیش اۇلابیلیر.\nنیتەکیم قایناق‌لار، حانفی اوصولۆنۆن بۇشلوق‌لارئ‌نئن سۇنرادان وە فارقلئ أگیلیم‌لردەکی اوصول عالیم‌لری طارافئندان (مثەلا فوروع‌دا حانفی، عاقیدەدە موعتزیلی وەیا فوروع‌دا حانفی، اوصول‌دە مورجیئی، زەیدی وەیا شیعی عالیم‌لرجە) وە کندی أگیلیم‌لری دۇغرولتوسوندا دۇلدورولدوغونو بیلدیرمک‌تەدیر. نتیجەدە ألیمیزدەکی قایناق‌لار بو شکیل‌دەکی (بۇشلوق‌لارئ آصلن حانفی اۇلمایان عالیم‌لر طارافئندان دۇلدورولموش اوصول‌لرلە وریلن) فتوالاردان مۆتشککیل‌دیر. حانفی قایناق‌لاردا أبو حانیفەنین ایلکەلری‌نە آیقئرئ فتوالارئن یر آلماسئ بو گرکچەلرە دایاندئرئلابیلیر.\nأهلی رەی وە أهلی حادیث تارتئشمالارئ\nأبو حانیفە، قورئانا موحالیف بولدوغو حادیث‌لری رددەتمیش‌تیر (بونلارئن نبی‌یە ایسناد أدیلەمەیەجگی‌نی سؤیلەمیش‌تیر). آما آصئل اؤنملی اۇلان اۇنون قورئانا موحالیف بولدوغو حادیثی تثبیت أدرکن قوللاندئغئ ایلکەلردیر (بیز اۇنون بو چۇق اؤنملی ایلکەلری‌نین گؤرمزدن گلیندیگی‌نی دۆشۆنۆیۇروز). أبو حانیفە، سادەجە قورئانا لافظن آیقئرئ اۇلان حادیث‌لری دگیل، قورئان‌دا بولونمایان حۆکۆم‌لری ایچرن (قورئانئن بیلدیرمەدیگی بیلدیرن) حادیث‌لری دە قورئانا موحالیف قابول أتمیش‌تیر. بؤیلە اۇلونجا دا بیرچۇق ایمام طارافئندان قورئانا موحالیف بولونمایان حادیث‌لر، أبو حانیفە طارافئندان قورئانا موحالیف بولونموش‌تور.\nذاتن “أهلی حادیث” دە اۇنو بو نەدن‌لە قئنامئش وە أبو حانیفەنین اؤنجۆلۆگۆنۆ یاپتئغئ “أهلی رەی” طارافتارلارئ‌نئ؛ “سۆننت دۆشمانئ وە بیدعات أهلی” گیبی آغئر ایفادەلرلە ألشتیریلمیش‌لردیر. مثەلا أهلی حادیثین اؤنجۆلریندن اۇلان أوزاعی (اؤلۆم؛ 774/157)، أبو حانیفە ایچین شؤیلە دەمیش‌تیر: “بیز أبو حانیفەیی رەی (کندی گؤرۆشۆ) ایلە حۆکۆم وردیگیندن دۇلایئ عایئبلامئیۇروز. زیرا بیز دە رەی ایلە حۆکۆم ورمک‌تەییز. بیز اۇنو کندیسینە حادیث اولاشتئغئ حال‌دە باشقا بیر گؤرۆش‌لە حادیثە موحالفت أتتیگیندن دۇلایئ قئنئیۇروز.”\nبیر دیگر اؤنملی أهلی حادیث اۇلان آحمد بین حانبلین (اؤلۆم؛ 857/241)، أبو حانیفە وە تاعقیبچی‌لری ایچین سؤیلەدیگی شو سؤزلر ایسە چۇق داحا آغئردئر: “اۇنلار (أبو حانیفە وە تاعقیبچی‌لری) بیدعاتچی وە ساپئق‌تئرلار، سۆننتە وە أثرە (حادیثە) دۆشمان‌دئرلار، حادیث‌لری ایبتال أدیپ رسولوللاها قارشئ چئقارلار. أبو حانیفە وە اۇنون گیبی دۆشۆنن‌لری ایمام وە اۇنلارئن دینی‌نی دین أدینن‌لر؛ اۇنلار، رسولوللاهئن حادیث‌لری‌نی، آصحابئ‌نئن یۇلونو ترک أدیپ أبو حانیفە وە طارافتارلارئ‌نئن یۇلونا تابیع اۇلموش‌لاردئر.\nأبو حانیفەنین بو سؤزلری حاق أتمەدیگی آچئق‌تئر. چۆنکۆ آحمد بین حانبل، بو سؤزلری ایلە أبو حانیفە وە تاعقیبچی‌لری ایچین؛ “رسولوللاها وە سۆننتی‌نە قارشئ چئقان وە رسولوللاهئن دینیندن دگیل، باشقا بیر دینە (أبو حانیفەنین دینی‌نە) منسوب اۇلان کیمسەلر” دەمک‌تەدیر. نە وار کی أبو حانیفەیە یاپئلان سالدئرئ‌لار سادەجە بو سؤزلرلە قالمامئش، اۇنون حادیث‌لرە یاقلاشئمئ‌نئ ألشتیرن اۇن‌لارجا کیتاب وە رددیە دە یازئلمئش‌تئر.\nمثەلا ایمام بوحاری؛ “باعضئ اینسان‌لار، اینسان‌لاردان بیری” تاعبیری‌نی قوللاناراق أبو حانیفەیە ایعتیراض‌لاردا بولونموش‌تور. طالبەسی ایمام موحاممدی شیددت‌لە ألشتیردیگی “جهمیەدن” سایمئش‌تئر. ایبنی أبی شەیبە، “أل-موصاننف” آدلئ أثریندە أبو حانیفەیی ألشتیرمک اۆزرە “کتاب الرد علی أبی حنیفة” ایسمی‌یلە بیر باب آچمئش وە 125 مسئلەدە أبو حانیفەنین نبی‌دن گلن حادیث‌لرە موحالفت أتتیگی‌نی سؤیلەمیش‌تیر. بونو ایثبات أتمک ایچین دە 485 ریوایر ناقلەتمیش‌تیر. بو 125 مسئلەنین وە أبو حانیفەنین قابول أتمەدیگی 485 حادیثین نەلر اۇلدوغو “موحاددیث‌لر ناظارئندا أبو حانیفە” ایسیملی کیتاب‌تا تاصنیف أدیلمیش‌تیر.\nاۇ حال‌دە شو سۇرویو سۇرمامئز گرکییۇر؛ أبو حانیفەنین حادیث‌لر قۇنوسونداکی یاقلاشئمئ (ایلکەلری) بو قادار نت وە آچئق ایکن، ناسئل اۇلویۇر دا أبو حانیفەنین رددەتتیگی (قورئانا موحالیف بولدوغو) یۆزلرجە حادیث حانفی قایناق‌لارئنداکی فتوالارا دایاناق اۇلابیلمیش‌تیر؟\nدەمک کی، أبو حانیفەیە یؤنلتیلن بو آغئر ألشتیری‌لر أبو حانیفەیی دگیل آما سۇنراکی حانفی ایمام‌لارئ أتکیلەمیش وە فتوالار دا بو دۇغرولتودا وریلمیش‌تیر. موحتملن، أهلی حادیثین أهلی رەیە یؤنلتتیگی باعضئ ایتهام‌لار، اؤزللیک‌لە دە “رسولوللاە وە سۆننت دۆشمانئ” گیبی آغئر نیتەلەمەلر، أبو حانیفەدن سۇنرا گلن حانفی ایمام‌لارئ أتکیلەمیش وە اۇنلارئ أهلی حادیثین دلیل‌لری ایلە (کی بونلارئن بیر بؤلۆمۆ أبو حانیفەنین رددەتتیگی حادیث‌لردیر) فتوا ورمەیە سەوق أتمیش‌تیر.\nعاکسی حال‌دە أبو حانیفەنین بو آچئق ایلکەلری‌نە راغمن اۇنو رددەتتیگی حادیث‌لرین حانفی قایناق‌لارئنداکی فتوالارا دایاناق اۇلماسئ باشقا شکیل‌دە ایضاح أدیلەمز. بونونلا بیرلیک‌تە هیجری ایکینجی وە اۆچۆنجۆ عاصئردا یاشانان سیاسی اۇلای‌لار، بو اۇلای‌لارا باغلئ گلیشن تارتئشمالار، مذهب تاعاصصوبو وە سیاسی طارافگیرلیک‌لر گیبی حوصوص‌لار دا بو دورومو (ساورولمایئ) کؤرۆکلەمیش اۇلابیلیر.\nگۆنۆمۆزدەکی حانفی‌لر ایلە أبو حانیفە آراسئندا تئۇریک وە پراتیک آچئ‌دان اؤنملی فارقلئلئق‌لار بولونماق‌تادئر. دۇلایئسئ‌یلا أبو حانیفەنین گۆنۆمۆزدەکی حانفی‌لر گیبی بیر “حانفی” اۇلمادئغئ وەیا گۆنۆمۆزدەکی حانفی‌لرین أبو حانیفەنین پشیندن گیتمەدیگی (أبو حانیفەنین مذهبیندن اۇلمادئغئ) سؤیلنەبیلیر. زیرا حانفی قایناق‌لارئندا یر آلان وە حانفی‌لرین ایعتیبار أتتیگی فتوالارئن اؤنملی بیر بؤلۆمۆ، أبو حانیفەنین ایلکەلریندن داحا چۇق اۇنو ألشتیرن‌لرین (أهلی حادیثین) ایلکەلری‌نە دایانئیۇر.\nاۇ حال‌دە گۆنۆمۆزدەکی حانفی‌لرین أبو حانیفەنین مذهبیندن داحا چۇق “شافیعی-مالیکی-عانبلی” قارئشئمئ ملز بیر مذهبە منسوب اۇلدوق‌لارئ سؤیلنەبیلیر. بیزیم ایچین اؤنملی اۇلان بیر فتوانئن (اۇنا وەیا بونا دگیل) طابیعی کی قورئانا دایانئیۇر اۇلماسئ‌دئر. آما أبو حانیفەنین ایلکەلری بیزە گؤرە قورئان‌لا موطابئق اۇلدوغو ایچین (اؤزللیک‌لە دە حادیث‌لر قۇنوسونداکی یاقلاشئمئ) اۇنون بو ایلکەلری‌نە موحالیف فتوالار قورئانا دا موحالیف دەمک‌تیر.\nبو باقئم‌دان کندیسینی أبو حانیفەنین تاعقیبچیسی اۇلاراق گؤرن‌لر تابیع اۇلدوق‌لارئ فتوالارئن أبو حانیفەیە عائید اۇلوپ اۇلمادئغئ‌نئ وە داحا دا اؤنملیسی بونلارئن قورئان‌لا موطابئق اۇلوپ اۇلمادئغئ‌نئ گؤزدن گچیرملی‌دیرلر.\nدۇکتۇر ذکی بایراقتار


هۆکاری قەدەغەکردنی سێکس لەگەڵ هاوسەرەکەت لە کاتی سوڕی مانگانەدا - هه‌تاو هۆکاری قەدەغەکردنی سێکس لەگەڵ هاوسەرەکەت لە کاتی سوڕی مانگانەدا - هه‌تاو\nسەرەتا > هەمەرەنگ > هۆکاری قەدەغەکردنی سێکس لەگەڵ هاوسەرەکەت لە کاتی سوڕی مانگانەدا\nهۆکاری قەدەغەکردنی سێکس لەگەڵ هاوسەرەکەت لە کاتی سوڕی مانگانەدا\nهۆکاری قەدەغەکردنی سێکس لەگەڵ هاوسەرەکەت لە کاتی سوڕی مانگانەدا .\nزۆرێك لە هاوسەران دەپرسن هۆكاری قەدەغەكردنی سەرجێی لەكاتی سوڕی مانگانەدا چییە؟ كە پزیشكانی پسپۆڕ و بەتایبەتیش پزیشكی ژنان سودەكانی ئەم قەدەغەكردنە بۆ ژنان و پیاوانیش لە چەند خاڵێكدا دەخەنەڕوو.\nهەڵبەت ژنان پشكی شێریان لەم كارەدا بەردەكەوێت بەجۆرێك لە ڕووی دەرونی و تەندروستیشەوە قەدەغەكردنی كاری سەرجێیی لە كاتی سوڕی مانگانەدا سودی بۆ ژنان هەیە، وەك:\n1. ژنان لە نەخۆشی و هەوكردن (الالتهاب)ی تایبەت بە ناوچە هەستیارەكانی زاوزێ دەپارێزێت، بەهۆی ئەوەی خوێنتێزانی ئەندامە دەرەكیەكانی زاوزێ وا دەكات ژنان زۆرتر توشی هەوكردن ببن.\n2. بەهۆی دەردراوەكانی سوڕی مانگانەی ژنانەوە زۆرێك لە بەكتریا و میكرۆب زۆر خێرا زیاد دەكەن، كە لەكاتی ئەنجامدانی پڕۆسەی سێكس لەكاتی سوڕی مانگانەدا دەچنە لاشەی ژنانەوە.\n3. لەكاتی گەیشتن بە ئارەزوی سێكس و جوڵاندن و هەڵسانی ئارەزووی مرۆڤ، فشاری خوێن بۆ ئەندامی زاوزێ زیاد دەكات، كە دەبێتە هۆی ئازار و خوێن بەربوونی ژنان، بۆیە پێویستە لە سوڕی مانگانەدا ژنان خۆیان لەیاری و جوڵەی زۆر بەدور بگرن نەك ئەنجامدانی پڕۆسەی سێكس، تا ئەو حاڵەتە ڕوونەدات.\n4. منداڵدانی ژنان لەكاتی ئەنجامدانی پڕۆسەی سێكسدا كرژ دەبێت و هاتنەوەیەكی تێدا ڕوودەدات و پاشان خاودەبێتەوە، كە ئەمە فاكتەرێكی لەبارە بۆ هەڵمژینی بەكتریا و میكرۆبەكان بۆ ناو منداڵدانی ژنان لەكاتی پڕۆسەكەدا، لەو كاتەی ژن لە سوری مانگانەدایە، بۆیە دیواری ناوەوەی منداڵدان توشی هەوكردن دەكات.\n5. جگە لە سەرپێچی كردن لە فەرمانەكانی خودا و دەرچوون لە ڕیسا ئایینیەكان، بێزاری و ئازاری سوڕی مانگانە وا لەئافرەت دەكات ئامادەیی تەواوی دەروونی بۆ سەرجێی نەبێت، هاوكات پیاو وەك پێویست سود لەو پڕۆسەیە نابینێت.\nڕەنگە ئەنجامدانی سەرجێیی لەكاتی سوڕی مانگانەدا كەمتر كاریگەری بۆ پیاوان هەبێت، بەڵام دەركەوتەی كاریگەری لەسەر هاوسەرەكەی ڕەنگە كاریگەریەكەی جەستەیی نەبێت، بەڵام هەوڵدان لەمەڕ چارەسەری هاوسەرەكەی دەبێتە كارێگەریەكی ناڕاستەوخۆ لەسەر پیاوان لەگەڵ ئەوانەشدا زیانەكانی بۆ پیاوانیش بەم شێوەیەیە:\n1. لەبەر ئەوەی سوڕی مانگانە بەدەر نیە لە بۆنێكی تەواو بێزاركەر، بۆیە خۆ بەدوورخستن و بێزاری پیاوان لەو بۆنە و دیمەنی خوێنی دامێنی ژنان، ساردی دەخاتە نێوان خۆی و هاوژینەكەی.\n2. دروستبوونی هەوكردن لەوكاتەدا بۆ پیاوانیش دروستە بەوەی هەندێك لە پیاوان دوای پڕۆسەی سێكس لەكاتی سوڕی مانگانەدا، بەكتریا و میكرۆبی ناوچەی هەستیاری ژنان توشی هەوكردنیان دەك\nItem Reviewed: هۆکاری قەدەغەکردنی سێکس لەگەڵ هاوسەرەکەت لە کاتی سوڕی مانگانەدا Rating: 5 Reviewed By: hataw magazin


جیاوازی نێوان هەوكردنی ئاڵووەكان و تووشبوون بە كۆرۆنا\n:: PM:09:49:12/10/2021 \nهەوكردنی ئاڵووەكان یەكێكە لە نەخۆشییە باوەكان، ئەو ئەندامانەی رۆڵی گەورەیان لە بەرگری لەش بەرانبەر بە میكرۆب و هۆكاری نەخۆشیدا هەیە، دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا جۆرە تێكەڵییەك لە نێوان زۆر جۆری هەوكردن و حاڵەتە نەخۆشییەكان رووی داوە، لەوانەیش هەوكردنی ئاڵووەكان.\nهەوكردنی ئاڵووەكان پەتایەكە تووشی ئەو ئەندامانە دەبێت كە كەوتوونەتە دواوەی گەرووەوە، زیاتر لە منداڵاندا روو دەدات و ئەگەر هەیە تێكەڵبوونێك لە نێوان نیشانەكانی تووشبوون بە هەوكردنی ئاسایی ئاڵووەكان و پەتای كۆرۆنا روو بدات.\nزیاتر لە منداڵاندا روو دەدات و دوای چەند رۆژێك ون دەبێت\nبەپێی رۆژنامەی "ئێكسپرێس"ی بەریتانی نیشانەكانی هەوكردنی ئاسایی ئاڵووەكان بریتییە لە ئاوسان و سوورهەڵگەڕانی رەنگیان، هەوكردنی گەروو و كێشە لە قوتدان، تا و كۆكە و سەرئێشە و ئازاری گوێ و ماندووبوون، لە حاڵەتی توند بۆنی دەم ناخۆش دەبێ و پەڵەی سپی بەسەر ئاڵووەكان دەردەكەوێت. زۆرجار هەوكردنەكە دوای سێ بۆ چوار رۆژ نامێنێت.\nلە حاڵەتی نەخۆشانی كۆرۆنا، هەوكردنی گەروو و نیشانەی تری وەك كۆكەی بەردەوام و وشك و تا و ماندووبوون و لەدەستدانی هەردوو هەستی بۆنكردن و چەشتنی لەگەڵە، بۆیە ئەگەر تەنیا ئازاری گەرووت هەیە، رەنگە بەهۆی نەخۆشییەكی ترەوە جگە لە كۆرۆنا بێت، ئەگەریش وەك ئەوەی كۆرۆنا بوو پێویستە پشكنینی تایبەت بكرێت، بۆ دڵنیابوونەوە.


لەگەڵ بڵاوبوونەوەی نەخۆشی کۆرۆنا لەهەرێمی کوردستان رێکاری باش و پێویست گیرایە بەر بەئامانجی ئەوەی خەڵکی کوردستان بە کەمترین زیان لەو ڤایرۆسە رزگاری بێت.\nلە کاتێکدا لەرووی ئایینیشەوە رێکاری زۆر پەیرەو کراو بەردەوامیش لەرێی مامۆستایانی ئایینی هۆشیاری دراوەتە خەڵک کە خۆیان بپارێزن و پابەندی رێنماییە تەندروستیەکان بن.\nلە ئێستادا رێژەی تووشبووان لە هەڵکشان دایەو بەو هۆیەوە ژمارەیەک هاوڵاتی کۆچی دواییان کردووەو رێژەیەکی بەرچاویش چاکبوونەتەوەو ژمارەیەکیش لە نەخۆشخانەکان خەوێندراون و لەژێر چاودێری پزیشکی دان.\nبەپێی زانیاریەکانی راگەیاندنی یەکێتی زانایان تا ئێستا لە کوردستان سێ مامۆستای ئایینی تووشی کۆرۆنا بوون، بەداخەوە یەکێکیان كه ناوی (مه‌لا ره‌شید ئه‌وڕه‌حمان كانی گوڵی) بوو، پێشنوێژی خانه‌قای مه‌حوی لە شاری سلێمانی بەو هۆیەوە رۆژی 4-3-2020 گیانی لەدەستدا.\nهەروەها لەناوەراستی ئایاری رابردوو مامۆستا مەلا احمد علی واحد پێشنوێژو وتارخوێنی مزگەوتی حاجی سەلیمی قامیشی لە گەرەکی کوردساتی شاری سلێمانی تووشی کۆرۆنا بوو، بەڵام لە ئێستادا تەندروستی باش بووەو بەرەو چاکبوونەوەی تەواو دەچێت.\nلەو بارەوە مامۆستا مەلا عەتا پێنجوێنی جێگری بەرپرسی لقی سلێمانی یەکێتی زانایان بە سایتی (زانایان)ی راگەیاند: مامۆستا مەلا ئەحمەد لە نەخۆشخانە دەرچووەو باری تەندروستی جێگیرەو بەردەوام لەسەر خەت بووین، ماوەی پێویستی وەرگرتنی چارەسەری لە نەخۆشخانەی شەهید علی والی بەگ لە سلێمانی تەواو کردو سوپاس بۆ خوا تەندروستی باشەو نێردراوەتەوە ماڵەوە.\nلە دەڤەری گەرمیانیش مامۆستا ملا خالید محمد کریم محمد پێشنوێژو وتارخوێنی مزگەوتی شە هیدانی گەرمیان خۆی و خانەوادەی تووشی کۆرۆنا بووەو ماوەیەکە لە نەخۆشخانە قەڵا خەوێندراوە.\nلەو بارەوە بەرێز مامۆستا مەلا کەریم زەلکەیی بەرپرسی راگەیاندنی لقی گەرمیانی یەکێتی زانایان بە سایتی (زانایان)ی راگەیاند: لە دەڤەری گەرمیان یەک مامۆستا تووشی کۆرۆنا بووە بەناوی مامۆستا مەلا خالد محمد کە پێشنوێژو وتارخوێنی مزگەوتی شەهیدانی گەرمیانەو لە ئێستادا لە نەخۆشخانە لە ژێر چاودێری پزیشکی دایەو باری تەندروستی جێگیرەو پەیوەندیمان لەگەڵی هەیەو شوکر بۆ خوا وەزعی باشە.\nشایەنی باسە تا کاتی ئامادەکردنی ئەم راپۆرتە 1659 کەس لە هەرێمی کوردستان تووشی کۆرۆنا بوونە، لەو ژمارەیەش 551 کەس چارەسەر کراوەو 30 کەسیش بەو هۆیەوە کۆچی دواییان کردووە.


ڕێكخراوی ئه‌لقاعدە دەڵێت ئه‌وان له شه‌ڕی دژی ئه‌مه‌ریكا به‌ردەوام دەبن - 2004-11-29\nكه‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی جه‌زیرەی بنكه له قه‌ته‌ر وێنه‌یه‌كی ڤیدیۆیی بڵاوكردۆته‌وە كه تیایدا ئه‌یمه‌ن ئه‌لزەواهری دووەم كه‌سی دەسه‌ڵات به دەست له ڕێكخراوی ئه‌لقاعدە به‌ڵێنی داوە به‌وەی هه‌تاوەكو واشنتۆن سیاسه‌تی خۆی به‌رامبه‌ر به جیهانی موسوڵمان نه‌گۆڕێت ئه‌وا ئه‌وان له شه‌ڕی دژی ووڵاته یه‌كگرتووەكانی ئه‌مه‌ریكا به‌ردەوام دەبن.\nله‌م وێنه ڤیدیۆیه‌ی كه ئه‌مرۆ دووشه‌ممه بڵاوكرایه‌وە، جێگری ئوسامه بن لادن هیچ نیگه‌رانیه‌كی به‌رامبه‌ر به ئاكامه‌كانی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مه‌ریكا نیشان نه‌داوە و گوتویه‌تی هه‌ردوو كاندیدی هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مه‌ریكا له به‌رژەوەندی ئیسرائیل كار دەكه‌ن. له‌به‌رئه‌وە باوەڕدەكرێت، ئه‌و وێنه‌یه له پێش هه‌ڵبژاردنه‌كانی دووی مانگی یانزدەدا تۆمار كرابێت.\nجێی باسه، ته‌نها له پێش چه‌ند ڕۆژێك له ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنه‌كان، چه‌ناڵی ئه‌لجه‌زیرە وێنه‌یه‌كی ڤیدیۆیی بڵاوكردۆته‌وە كه تیایدا دەڵێت پێویسته ووڵاته یه‌كگرتووەكانی ئه‌مه‌ریكا هه‌ڕەشه‌كانی له دژی ووڵاتانی موسوڵمان ڕابگرێت تاوەكو هێرشێكی تری هه‌مان شێوەی وەك یانزدەی سه‌پته‌مبه‌ر ڕوونه‌داته‌وە.


كارگەیەك لە سلێمانی ژمارەیەك هەلی كار ڕادەگەیەنێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/02/03 - 6:28 PM\nكارگەی چیاو لە سلێمانی ژمارەیەك هەلی كار بۆ هەردوو ڕەگەزی نێر و مێ ڕادەگەیەنێت.\nكارگەی چیاو لە سلێمانی لە ئاگادارییەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، پێویستی بە كارمەند هەیە لە هەردوو ڕەگەز بۆ بەشەكانی (بار داگرتن و باركردن، هونەری، میكانیك، هۆڵی بەرهەمهێنان).\nڕاشیگەیاندووە، هەر كەسێك خوازیارە دەتوانێت بۆ وەرگرتنی زانیاری پەیوەندی بكات بە ژمارە مۆبایلی (٠٧٥١١٧١١٥٩٨) و كاتی وەڵام دانەوەی پەیوەندی لە ٩ی بەیانی بۆ ٣ی عەسر ە.\nوەك لە ئاگادارییەكەدا هاتووە، “یان دەتوانن سەردانی كارگە بكەن لە ناوچەی پیشەسازی ١ پشت سایلۆی كۆن”.\nئیسڕائیل بۆ ئێران: بە هەموو هێزمانەوە بەرەنگارتان دەبینەوە\nلە دوكان 26 تۆمەتبار دەستگیر كران


وەزیری پلاندانان: بەدیلی رێککەوتن لەگەڵ بەغدا هەر رێککەوتنە\nوەزیری پلاندانان و ئەندامی شاندی دانوستانکاری حکومەتی هەرێم ڕایگەیاند گفتوگۆكان لەگەڵ بەغدا به‌رده‌وامه، جارێ نه‌گه‌یشتوینه‌ته ڕه‌شنوسی كۆتایی.\nد.دارا ڕەشید وەزیری پلاندانانی حکومەتی هەرێم بە دەنگی ئەمریکای ڕاگەیاندوە، ئێمه ده‌مانه‌وێت مامه‌ڵه به ده‌ستور و به یاسا بكرێت به‌وه‌ی كه هه‌رێمی كوردستان قه‌واره‌یه‌كه ده‌ستور دانی پێداناوه، ئه‌وه‌ی كه ده‌مانه‌وێت حكومه‌تی ناوه‌ندی مامه‌ڵه‌مان له‌گه‌ڵ بكات وه‌كو هه‌رێمی كوردستان وه‌كو له ده‌ستور ئاماژه‌ی پێكراوه.\nوەزیری پلاندانان ئاشکراشیکرد هێشتا رێکنەکەوتووین و گفتوگۆکان بەردەوامە رەنگە هەفتەی داهاتوو بچینەوە بۆ بەغدا.\nد.دارا ڕاشید دەشڵێت پێمان وایە دەبێت گەشبین بین چونکە هه‌موو هه‌وڵه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ئه‌وه‌یه كه بتوانین له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ندی بگه‌ینه ئه‌نجامی باش چونكه له‌كۆتایدا له‌به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵكی عێراق به‌گشتی و خه‌ڵكی كوردستان به‌تایبه‌تی ده‌بێت.\nوەزیری پلاندانان ئاماژەی بەوەشکردوە، داوایان لە بەغدا کردوە لەو ئیمتیازاتانەی هەیە پێویستە بەشی هەرێم بدرێت لەوانە به‌كارهێنانی یه‌ده‌گی نه‌ختینه‌یی یان قه‌رزی نێو ده‌وڵه‌تییه یاخود قه‌رزی ناوخۆیییه‌ی به‌پێی یاسای قه‌رز له‌په‌رله‌مانی عێراق په‌سه‌ند كراوه هه‌رێمی كوردستان پێویسته به‌شی هه‌بێت.\nد.دارا رەشید باسی ئەوەشیکردوە ئێمه هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كان بۆ ئه‌وه داده‌نێین كه ڕێكبكه‌وین له‌گه‌ڵ به‌غداد، چونكه له‌نێوان هه‌ولێر و به‌غدا به‌دیلی ڕێكه‌وتن هه‌ر ڕێكه‌وتنه، بیر له‌وه ناكه‌ینه‌وه كه ڕێكنه‌كه‌وین، هه‌موو ئاراسته‌كه ئه‌وه‌یه كه ده‌بێت ڕێكبكه‌وین چونكه قه‌ده‌ری هه‌رێمی كوردستان و به‌غداد به‌یه‌كه‌وه‌یه.\nئەوە لەکاتێکدایە شاندی دانوستانکاری هەرێم چەند جارێک سەردانی بەغدای کردوە،بەڵام هێشتا نەگەیشتوونەتە رێکەوتنی کۆتایی لەبارەکانی چارەسەرکردنی کێشەکانەوە.


پۆلیس دوو كەسی بە تۆمەتی دزیكردن و تەقەكردن دەستگیر كرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/16 - 12:57 PM\nوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت، چەند كەسێكیان بە تۆمەتی دزیكردن و تەقەكردن دەستگری كردووە.\nبەرزان عوسمان وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هەڵەبجە لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، تۆمەتبارێكی نەوجەوانیان دەستگیر كردووە كە هەستاوە بەدزینی بڕی 35000000 سی و پێنج ملیۆن دینار و 1500$ هەزار و پێنج سەد دۆلاری ئەمریكی بەپێی مادەی یاسایی (٤٤٤ ی س ع).\nئاشكراشیكرد، تۆمەتبارێكی دیكەیان دەستگیر كردووە كە هەستاوە بەتەقەكردن بەشێوەیەكی هەڕەمەكی لەناوشاردا بەپێی مادەیی یاسای (۲۱ی چەك).


دوو قڕانمان لە سەر دەستە بۆ شەڕ !! ، مەلا برایم مەجید پوور – PMNews\nدوو قڕانمان لە سەر دەستە بۆ شەڕ !! ، مەلا برایم مەجید پوور\nئەگەر کەسێک بەوردیو بوێرانە و بێی پاشتەرک و پیشتەرک ڕووداوەکانی مێژوی گەلی کورد بخوێنێتەوە و بزانێی شۆڕشەکان چۆن کراون و چۆن شکاون، ئامانج لەو خەبات و تێکۆشانە چ بووە\nو بۆچی کراون، ئەو تێڕوانینەشی تەنیا ئەوە نەبێ کە خۆی گەرکیەتی وەک واقعیەتێک چاویان لێبکا ، دەبینین بناغەیەکی کەحیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ژێردەستی ئێرانی لەسەر دامەزراوە هەمان کۆمەڵەی(ژک) بووە، واتە لەحاڵێک دا کە دوژمنانی گەلەکەمان هەموو هێز و توانای خۆیان سەرف کردوە بۆمراندنی کورد، ئەو کۆمەڵەیەش بوێرانە بۆ ژیانەوەی کورد تێکۆشاوە. خەبات و قوربانیدانی ئەو گەلەش ئەوەمان پیدەڵێ کە ئامانجی نیهایی دیاری کردنی چارەی خۆنوسینە. کە دەڵێ نیهایی یانی قوناغی هەن و ئەویش وا دانراوە کە یەکەم خودموختاری، دوهەم فدراڵی و ئاخرەکەی سەربەخۆییە. لەلایەکیترەوە داگیرکاری و شوێنستی دەسەڵاتدارانی زاڵ بە سەرکوردستاندا لە هیچ هەلومەرج و کات و ساتێکدا ئامادە نەبون کەمترین بەشی ئەو چارەنوسە بۆ کورد بسەلمێنن، هەردەم وڵامی داوای ڕەوای کوردیان بە ئاگر و ئاسن و کوشتن و بەندکردن و دەربەدەر کردن داوەتەوە. لە بیرمانە کۆماری ئیسلامی ئێران لە کەمیش کەمتری بە ناوی خودگەردانیش بە فتوای جیهاد بە دژی کورد وڵام دایەوە. ئەوەش یانی دەسەڵاتدارانی ئێران چ شەپکە لەسەر و چ عەمامە بەسەر لە نەمان یان کۆیلە بوونی چیتر بۆ کورد بەڕەوا نابینن. لەهەمو قۆناغەکانی خەباتدا هەر لە حاڵی وتووێژی بە پیلانی دروست کراو، گەورەترین قوربانیمان پیشکێشی بارەگای گەل کردوە وەک: سمکۆ، پێشەوا، قاسملو و شەرەفکەندی کە نمونەی بەرچاوی ئەوقوربانی دانەن. هەموی ئەوانە و زۆر تریش دەبێ ئەوەی پێی سەلماندبین کە دوژمن ناتوانێ هیچ چەشنە مافێک جیا لەوەی بۆخۆی دەیهەوێ کە نۆکەری و ژێر چەپۆکەییە بۆ کورد دان پێدا بێنێ.\nڕەنگە ئەو پرسیارە بکرێ خۆ کورد بەهێز دەروەستی ڕێژیم نایە دەبێی چ بکەین ؟! وڵام ئەوەیە هیچکام لەو گەلە ئازادیخوازانەی بەرەنگاری دەسەلاتدارانی وڵاتەکەیان بونەوە لەباری نیزامیەوە لە ڕێژیمەکەیان بەهێزتر نەبوون ، ئەوە هێزی داوای ڕەوا و هەقانیەتی ماف و خەباتەکەیە ئەوەندە بـەهێز بـووە کە ئەو ئیمان ـو ورەی داوە بـە شۆڕشگێڕان کە تـوانیویانە بەرەنگاری داگیر کەر ببنەوە و سەرئەنجام بەچۆکی دابێنن.\nبا چاوێک بە ڕووداوەکانی باشوری کوردستاندا بخشێنین، فدڕاڵی وەک مافی کورد لە پاڕلمان بەدەنگی گەل بۆ کورد پەسند کرا. ئەوەی پێیان دەکوتن (براعەرەبەکان) بە تێکۆشان و هێزی کورد توانیان ببوژێنەوە و خۆیان ڕێکخەن و بۆنیازی ئەسڵی خۆیان کەکورد لەمەیدان دەرکردن و هێنانە ژێر جڵەوی خۆیان بوو لێیان هەڵگەڕانەوە و بودجەکەیان لێی بڕێن، هەموو ئەفسەرو وەزیرە پلە بەرزەکانیان دەرکردن، شەڕی داعشیان پێکردن و پاشان عەڕەب و فارس و تورک گەلەکۆمەگیان لێکردن و زلهێزەکانیش پشتیان گرتن و لە نیوەی بڕێک زیاتر لە کوردستانیان دەرکردن. بۆ ئەو گەلە کۆمەگیەش بیانویان ئەوە بوو کە خەڵکی کورد سەر بەخۆیی دەوێ ، وابزانە داوای سەر بەخۆیی تاوانە !! ئەنفال و شێمیابارانەکەش لەسەر سەربەخۆیی بوون !! نیشانیاندا داگیرکەرانی کوردستان سەرڕای هەمـو ناکۆکیەکانیان لەسەر کورد کوشتن و کوردستان داگیرکردن یەکگرتون و زلهیزەکانیش لە بـازاڕی خۆیـان دەگەڕێن. لە هەمو ئەو نەهامەتیانەی بەدرێژایی مێژوو بەسەر کورد هاتـوە گرێنگترین ئامرازی دەستی دوژمنان هەرخۆیـان بـون . بـەداخەوە ئێستا ئـەونـەخۆشیەی دوژمنان دروستیان کردوە تەشەنەی کردۆتە ناوخۆشمان، سەرڕای ئەوهەموکەندو کۆسپەی سەر ڕێگامان ،مەسەلەی سەربەخۆیی بۆتە هەوێنێکیتر بـۆ دروستکردنی بـەرەیەکیتر بە دژی یەکتر، خۆمان سەنگەرمان لێک گرتوەو،لەبن ئەوچەترەدا ناووناتۆرە لێک هەڵدەدەین کاکۆنەکان بەبا دەکەینەوەو ڕۆڵەکانمان بەدژی یەکتری ڕادێنین. یەکێک بەناوی دێمۆکڕات حیزبی سەربەخۆی دەوێو،ئەویتر هەر دێمۆکڕاتەو شتێکی دیکەی دەوێی. ئەوهەمو حیزبە دروستکراوە بەیەک ناوو لەیەک بەشی کوردستان دا خۆی زەنگی مەترسیەکی گەورەیە کە ڕاستەو خۆ هەڕەشە لەکەسایەتیو ئـوسولو پـڕنسیپی حیزبەکەی قازیو قاسملو دەکا . من بەشبەحاڵی خۆم دەگەڵ دروست بونی ئەحزاب بەناوو لۆگۆی جیاوازەوە دژایەتیم نیە، مادام زیانیان بۆویستی ڕەوای گەل نەبێی خراپەیەکی تێدانیە ،بەڵام بەدەلیلی ئەوەی خۆشم دێمۆکڕاتم ئازاری ئەوهەموزیانەی لەڕێگای لەت لەتبونەوە وەحیزب کەوتوە ، دەمهێشێنێ و پێیەوە دەناڵێنم و ڕوی هاوارەکەم دەکەمە ئەوانەی کە لە ژێر ناوی دێمۆکڕات ڕێگەیەک دەبڕن کە دێمۆکڕات هەرگەرگیز مەبەستی نەبوە،دەڵێم :ئەگەربەبێی غەرەزومەرەزسەیری ڕێبازو بەرنامەکانتان دەکەین ،لە دروشم و وێنەی ڕێبەران دەڕوانین ،شتێکی تازەتان پێی نیە و تەنانەت جگە لەو ڕێبەرە شەهیدانە ناوێکی دیکەتان بۆ خۆ نواندن نیە. هەرچەند وشەو ڕستەکانی پێڕەوو بەرنامەکە بگۆڕن ئامانج هەر ئەوەیە دامەزرێنەرانی حیزب دایانناوەو کۆماریشیان پێی دامەزراندوەووەک تاکە بەڵگەی مێژویی لەدنیادا سەبت کراوەو هەمووشمان خۆی پیوە ڕادەنێین و شانازیشی پێوەدەکەین.\nلیرەدا بەبۆچونی من دامەزراندنی ئەو حیزبە دێمۆکڕاتانە ، لە ژێر ئەو ناوە یەکناوانە ! لە دوو حاڵەت بەدەر نیە .( ١ ) لە پێشدا ئەو کێشەو ململانانە و لەت و کوت بون و دروست بونانە هیچ بنەمایەکی سیاسی نیەوکێشە ڕکەبەری تاکیوگروهی ولەسەرپلەو پایەو دەکرێی بڵێم تۆڵە ئەستاندنەوەو یەکتر لەمەیدان دەرکردنە.چونکە پێموایە کێشەی سیاسی لە بۆچونو بیروڕادا لەناو حیزبێک دا وتو وێژ تەنیا ڕیگایەتی نەک جیابونەوە .ئەوەی ئێمە دەیکەن دوژمنانی دەرەکی ودوژمنانی بەڕواڵەت دۆست کاری بـۆ دەکەنو پشتی دەگرنـو بەداخەوە تاڕادەیەکیش سەرکەوتون.( ٢) بەبێی ئەوەی چاوی لێی بقوچێنینوهەوڵو تێکۆشانەکانیشمان خستبێتە ژێر پرسیارەوە ،ئاکام وبەروبوی ئەوهەلوێستولێک دابڕانو پێکهێنانە لە ژێرناوی دێمۆکوڕات تەنیا لاوازکردن و بێی ئیعتیبار کردنو تەنانەت لەمەیدان دەرکردنی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ژێردەستی ئێرانە.لەهەموی سەیرتر ئەوەیە بەیەکەوە ناتوانین کار بکەین ،بەڵام هەر کە لێکدابڕاین داوای پێک هێنانی نـاوەندو بەرەو شتیوا دەکەین ! بەناوو بەرنامە هەریەکین ،ئەدی پێمناڵێن بەوجیابونەوانە داوای چی دەکەین؟ بەدڵنیایەوە دوپاتی دەکەمەوە بەرهەمی ئەوهەمو هەڵوێستو هەڵسوکەوتانە لە پێشدا ناهومێد کردنی گەل وبێی هێزی حیزبەکەمان و دوور کەوتنەوە لەڕێبازو ئامانجی ئەسڵیمانە ، کەئـەویش لـەدوایین قۆناغدا ئازادی گەل و ڕزگاری نیشتمانە. ئەو دێمۆکڕات دروست کردنانە لەناوەرۆکیاندا شکاندنی کەسایـەتی و بـێی ئیعتیبار کردنی حیزبە و لـەوەش زیـاتـر بـێی سەرەو بـەرەیی سیاسەتوانەکانەو هیچ بەرهەمێکی نیە . دڵنیام بەوحاڵەتە دوای ڕوخانی کۆماری ئیسلامی ناتوانین بەهیچ ئاکامێک بگەین وئەگەرلە پێشدا دەگەڵ حیزبەکانیتر دەرگیردەبوین، ئەوجار شەڕی دێمۆکڕات دەگەڵ دێمۆکڕات دەکەین بۆیە دەڵێم : دوقرانمان لەسەربەری دەستە بـۆ ئەوەی شەڕدەگەڵ یەکتر بکەین!!جاخۆلە حیزبە غەیرە کوردەکانیش گەڕێی بەناوی ئێرانی بون ئەو سناریۆیانەمان بۆ دروست دەکەن کە دوای ڕوخانی ڕێژیمی شا بۆیان دروست کردین.بەناوی تەواویەتی عەرزی ئێران خۆیان بەخاوەنی کوردستان دادەنێنوبێی قسەییان بکەین تەقەمان لێدەکەن ولە خۆیان زیاتر دەسەڵات بەکەسی دیکە نادەن. لەلایەکیتردەبێێ لەوە تێبگەین هەمو ئەوحیزبو سازمانو کەسایەتیە غەیرە کوردانە سەری قسەو بنی قسەیان تەواویەتی عەرزی ئێرانە ،ئەوەش یانی کورد هەر ئەوەی دەکەوێی کە ئێمە بۆی دیاری دەکەین. کەوابو مافی چارەی خۆنوسین ئیعتیباری نیەو دەبێی بەو چارەنوسە ڕازی بین کە خەڵکیتر بۆمان دەنوسن. ئەو شەڕە ساردەی کەئێستا ئێمە لەسەر لێک هاوێـر کردنی داواکانمان دەیکەین شەڕی ئەوانە ،ئێمە بۆیان دەکەین.\nهیوادارم لەناڵەو هاوارم تێبگەن وتەعبیرو تەفسیری خۆتان ویستوی بۆمەکەن.\nبراتان مەلا برایمی مەجیدپور ٢٧ بەفرانباری ٢٧١٨ کوردی\n١٧ / ١ / ٢٠١٩


مانێ چارەنووسی خۆی لەگەڵ لیڤەرپووڵ یەكلاكردەوە\n04/06/2022 ژمارەی بینراو 85\nسادیۆمانێ-ی سەنیگالی و یەكێك لەئەستێرەی دیارەكانی یانەی لیڤەرپووڵ، بەفەرمی رایگەیاند بڕیاریداوە لەگەڵ یانەی ئینگلیزییەكە بەردەوام نەبێت، بەبێ ئەوەی ئاماژە بەناوی ئەو یانەیە بدات كە بەنیازە یاری بۆ بكات لەداهاتوودا.\nسادیۆ مانێ، لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەنووسیدا لەبارەی خواستی لایەنگرانی هەڵبژاردنەی سەنیگال بۆ رۆیشتنی لەیانەی لیڤەرپووڵ ووتی:" منیش وەك هەمووان تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بەكاردەهێنم و چاودێری تێچەنی بەشداربووان دەكەن كە 60% بۆ 70% یان داوای رۆیشتنم دەكەن لە لیڤەرپووڵ، منیش بڕیارم داوە ئەوە بكەم كە ئەوانە دەیانەوێت، بەڵام با پەلە نەكەین و پێكەوە چاودێری بارودۆخەكە بكەین."\nئەو لێدوانەی مانێ، بەڕوونترین هەڵوێستی ئەو یاریزانە ئەژمار دەكرێت بۆ رۆیشتن لەیانەی لیڤەرپووڵ و كۆتایی هاتنی كاروانی وەرزشییەتی لەگەڵ ئەو یانەیە كە ماوەی شەش وەرزی خایاند.\nپێشتر راپۆرتە رۆژنامەوانییەكان بڵاویانكردبوەوە، یانەی بایرنمیونشن-ی ئەڵمانی لەهەوڵدایە بۆ بەدەستهێنانی تواناكانی مانێ و ئامادەیە ساڵانە بڕی ملیۆن یۆرۆ وەك مووچە بدات بەو یاریزانە، ئەوەش سێ بەرانبەری ئەو مووچەیەیە كەلە لیڤەرپووڵ وەردەگرێت و ساڵانە دەگاتە 7 ملیۆن یۆرۆ.\nئەوەی لەهەمووی گرنگترە رێكەوتنی لیڤەرپووڵ-ە لەگەڵ بایرن لەبارەی چۆنییەتی گواستنەوەی مانێ كە پێدەچێت بڕی تێچووی گواستنەوەكە 30-50 ملیۆن یۆرۆ بكەوێت.


لەمانگی ڕەمەزاندا دوو بەشەخۆراك دابەشدەكرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی بازرگانیی عێراق رایگەیاند، ئامادەكارییەكان بۆ دابەشكردنی بەشە خۆراك لە مانگی ڕەمەزاندا تەواوكراون و لەداهاتوویەكی نزیكدا دەگەیەنرێتە دەست بریكارەكان.\nوەزارەتی بازرگانی عێراق لەراگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، ئامادەكارییەكان بۆ دابەشكردنی بەشە خۆراك لە مانگی ڕەمەزاندا تەواوكراون و لەداهاتوویەكی نزیكدا دەگەیەنرێتە دەست بریكارەكان.\nلەڕاگەیەنراوەكەدا ئاماژە بەوەشكراوە، لەمانگی رەمەزاندا دوو بەشەخۆراكی مانگانە بەسەر هاووڵاتیاندا دابەشدەكرێت كە بریتین لە (زەیت، شەكر، برنج و ئاردی سفر بە بڕی 5 كیلۆ بۆ هەر خێزانێك) و لەئێستادا ئەو رێژەیەی خۆراك گەیشتووەتە 90%ی كۆكاگانی خۆراك لە پارێزگاكان.\nئاماژە بەوەشكراوە، داوا لە سەرجەم بریكارەكانی خۆراك كراوە دابەشكردنەكە دوا دوانەخرێت و هاووڵاتیانیش لەكاتی بوونی سەرپێچیدا دەتوانن ئاگاداریان بكەنەوە.


بەرێز سیراج بارزانی سەرۆكی دەزگای گشتی كاروباری مین بە ئامادەبوونی بەرێزان نیازی خالید و عوبێد ئەحمەد بەرێوەبەرانی گشتی دەزگا پێشوازیان لە دكتۆرعەبدولحەكیم خەسرۆ سەرۆكی فەرمانگەی هەماهەنگی و بەدواداچوون و وەفدی یاوەری كرد.\nلە میانەی دانیشتەكەدا تاوتوێی داتاو زانیارییە تایبەتیەكان و چالاكیەكانی بواری كاروباری مین لە دەزگا كرا بەشێوەیەكی مانگانە و چۆنیەتی بەدوا داچوون و هەڵسەنگاندنی كارەكان.\nهەروەها باس لە بیرۆكەكانی دەزگا بۆ پەرەپێدان و پێشخستنی بەرنامەكە تاوتوێكرا وەك دروستكردنی ئەپلیكەیشنی هاوبەش لە نێوان دەزگا و چەند وەزارەت و فەرمانگەیەكی تری حكومەت كرا بۆ ئەوەی لەلایەن گەشتیاران سودی لێوەربگیرێت.\nدەزگای مین بەردەوامە لە پاككردنەوەی خاكی پیرۆزی كوردستان ...\nشاندێكی هاوبەشی وەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق و فەرمانگ...\nهەلی كار/ رێكخراوی نێودەوڵەتی FSD پێویستی بە كارمەندە ...\nهەلی كار لە رێكخراوی نێودەوڵەتی MAG...\nهەلی كارلەرێكخراوی نێودەوڵەتی ئێف ئێس دی...\nدەزگای گشتی كاروباری مین مینلابەری نموونەیی بۆ مانگی (6) ...


لێژنەی ئەوقاف و کاروبای ئاینی چەند پرسێك تاووتوێ ده‌كات\nبەمەبەستی تاووتوێكردنی چەند پرسێكی گرنگی په‌یوه‌ست بە كاری لێژنەكە، سه‌عات ١١ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ سێشەممە ٢٠٢٢/٤/٢٦، لێژنەی ئەوقاف و كاروباری ئاینی، بەسەرپەرشتیی...\nسێشەممە, 26 نیسان 2022 12:01\nكار بۆ هێنانەوەی ڕووفاتی ئەنفالكراوان دەكرێت\nبەمەبەستی دۆزینه‌وه‌ى میكانیزمێكی گونجاو بۆ هێنانەوەی ژمارەیەكی تر له ڕووفاتی ئەنفالكراوان و تاووتوێ‌كردنی كێشە و گرفتەكانی كەسوكاری شەهیدان و زیندانییانی سیاسی، پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە ٢٠٢٢/٤/٢٥، لێژنەی...\nدووشەممە, 25 نیسان 2022 19:20\nبەمەبەستی بەخشینی ڕێزلێنان به لێژنه‌ى كشتوكاڵ و ئاودێریی په‌رله‌مان لەپای هەوڵ و كۆششەكانی له خزمه‌تكردن به كه‌رتی كشتوكاڵی و په‌له‌وه‌رى و كاركردن له‌سه‌ر ده‌رچوواندنی یاسای سه‌رپه‌رشتیاری كشتوكاڵی، پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە ٢٠٢٢/٤/٢٥، شاندێكی...\nلێژنەی دەستپاکی لەگەڵ سەرۆکی دەستەی دەستپاکی کۆبووەوە\nبه‌مه‌به‌ستی هەماهەنگی و بەدواداچوون بۆ میکانیزمی جێبەجێکردنی ستراتیژی ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی، پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە ٢٠٢٢/٤/٢٥، لێژنەی دەستپاکی، بەسەرپەرشتیی...\nدووشەممە, 25 نیسان 2022 16:24\nلێژنە‌ی په‌روه‌رده له‌گه‌ڵ شاندێكی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و زانكۆی ئه‌مریكی و لێژنەی تاسفۆرسی ئەنجوومەنی وەزیران كۆبووه‌وه\nبەمەبەستی ئەنجامدانی ڕیفۆرم لە پڕۆسەی پەروەردە و فێرکردن و دەوڵەمەندکردنی زیاترى پڕۆژەیاسای پەروەردە، نیوه‌ڕی ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه ٢٠٢٢/٤/٢٤، لێژنە‌ی په‌روه‌ده و خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی، به‌سه‌رپه‌رشتیی...\nیەکشەممە, 24 نیسان 2022 17:54\nد. هێمن هەورامی پێشوازی لە گروپی ڕاوێژکاری بۆ ئامانجی چاکسازی لە بواری پەروەردە دەکات\nئەمڕۆ یەکشەممە ٢٠٢٢/٤/٢٤ ، د. هێمن هەورامی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان بە ئامادەبوونی عبدالسلام دۆڵەمەری سەرۆکی لێژنەی پەروەردە و خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، پێشوازیی لەئەندامانی گروپی ڕاوێژکاری بۆ ئامانجی چاکسازی لە بواری پەروەردە کرد..\nیەکشەممە, 24 نیسان 2022 15:26


بەهرۆز جەعفەر : ئایا بە بەشداریکردن لەدەسەڵات ، سیستەمى سیاسی دەگۆڕێت ؟. – WTARIKURD\nبەهرۆز جەعفەر : ئایا بە بەشداریکردن لەدەسەڵات ، سیستەمى سیاسی دەگۆڕێت ؟.\nبۆ وەڵامدانەوەى ئەم پرسیارە، پێویستمان بەڕوبەرێک لە تێگەیشتنە بۆ چەمک و فەلسەفەى (دەسەڵات, سیستەمى سیاسی، گۆڕان ).\nیەکەم: دەسەڵات (power )\nدەسەڵات لە چوارچێوەى سیاسیی و ئاینى و فەلسەفی و ئەکادیمى و سایکۆلۆجیا دا، پێناسەى جۆراوجۆرى بۆ کراوە. بۆنمونە: دەروونناسی واى دەبینێت مرۆڤ هەر بۆ خۆى کەسێتیەکى شەڕانگێزى هەیە، وەکو لە ئەزمونى (میلیگرام) دا هاتووە، کە حەز بەزاڵبون دەکات بەسەر ئەویتردا، چێژ لە دەسەڵات وەرئەگرێت. هەمیشە لاى (وەرگر) ووشەى دەسەڵات و هێز، هەست و گوژمێکى خراپەکاریی و ناچارکردنى تیا هەیە. ئەگەر ئەرکى دەروونناسی ئەوەیە، لەڕەفتارى تاکەکان بکۆڵێتەوە، سیاسەتیش هەر ئەمەیە. بەڵام بەکۆمەڵێ چەمک و باکگراوەندى قووڵەوە، ناوکى سیاسەت بریتى یە لەدووشت: (دەسەڵات) و ( ململانێ –ێراع-conflict). هەموو دیاردەکانى سروشت، هەموو زانستەکان، لەململانێیەکى هەست پێنەکراودان، لەڕووى پراکتیک و زمانیشەوە، (دەسەڵات و هێز ) ئەوەندە لێک نزیکن جیاناکرێنەوە، تەنانەت لەزمانى ئینگلیزیدا بۆ هەردوکیان ووشەى (power) بەکاردێت. گەیشتن بە (هێز) یانى گەیشتن بە (دەسەڵات). یانى گەیشتن بە (سیاسەت). چۆن دەگەین بەهێز؟. چۆن دەسەڵات وەردەگرین؟.\nبۆ یەکەمیان، دەکرێت، تاکەکەسێک، دامەزراوەیەک، دەوڵەتێک، بە (2) شێوە خۆى بەهێزبکات، یان خۆى خۆى بەهێز ئەکات، وەیاخود دەبێت لەگەڵ (بەهێز) ێکدا ڕێک بکەوێت. بەگشتى ڕێککەوتن لەگەڵ بەهێزێکدا، لەقوتابخانەى ڕیالیستى دا، تەنها یەک قازانجى هەیە، ئەویش (دەتهێڵێتەوە). واتا بۆ مەبەستى مانەوە دەوڵەت یان لایەنێکى لاواز لەگەڵ بەهێزێکدا ڕێک دەکەوێت، وەکو کوەیت و ئەردەن لەگەڵ ئەمریکا. ئەگەرچى ئەم جۆرە ڕێککەوتنە زیانەکانى زۆرترن، بەڵام مانەوەیەک مسۆگەردەکات. کەسێک نەشتەرگەرییەک دەکات، بۆچەندین شوێنى دیکەى باش نابێت، بەڵام ئەگەر نەشتەرگەرییەکە نەکات، دەمرێت. ئێمە لەمە زیاتر بڕۆین، دەچینە سەر دیدى تیۆرە کۆمەڵایەتییە کلاسیکى و هاوچەرخەکان بۆ دەسەڵات و، دوورمان ئەخاتەوە لەئامانجى نوسینەکە.\nدووەم: سیستەمى سیاسیی (political system).\nسیستەمى سیاسیی: سیستەمێکى کۆمەڵایەتییە. کەتیایدا ڕۆڵەکان دابەشکراون، بۆپاراستنى ئاسایشى دەوڵەت و کۆمەڵ لە ناوخۆ و دەرەوەدا. لەبەرئەوەى شارستانیەتەکان و کلتورەکان لەسەردەمى جیهانگیریی و ئامرازەکانى مۆدێرنیتەدا بەریەک ئەکەون، وە پرسیار دێتە سەرکۆمەڵگە. هاوکات پرسیاریش دێتە سەر دەوڵەت، کە ئیدى (دەوڵەت – نەتەوە) لەماناکانى چوارسەد ساڵى پێشووى دائەماڵرێت. کەوابێت بەپێی (زەمەن وزەمین) نەبێت، ناتوانین پێناسەیەکى جێگریش بۆ سیستەمى سیاسیی بکەین. وەکو ڕەفتار سیستەمى سیاسیی کۆمەڵێک مامەڵەى بەیاسایی کراوە، بۆتاکەکانى ناو کۆمەڵ. وەک پەیکەرو دامەزراوەو ڕێکخستنیش، سیستەمى سیاسیی ڕاستەوخۆ ئاماژەیە بۆ (3) دەسەڵاتى گەورە کەبەشدارى لەدروستکردنى بڕیاردا ئەکەن .دەسەڵاتەکانى (جێبەجێکردن، یاسادانان، داوەرى )..\nئێمە ویستمان، بگەین بەوەى کە، سیستەمى سیاسیی هەرگیز بریتى نییە لە حکومەت و یەک دوو حزبى دەسەڵاتدار. بەڵکو سیستەمى سیاسیی و کۆمەڵگە دووشتى تەواو ڕاستەوانەن. ئەوەى لەناو ئەم کۆمەڵەدا بگوزەرێت بەشێکە لەسیستەمى سیاسیی وەکو }سێ دەسەڵاتە سەرەکیەکە، حزبەسیاسییەکان، ئۆپۆزسیۆن (ئەگەر هەبێت)، میدیاکان بەهەموو ئامرازەکانیانەوە، ڕێکخراوەکانى کۆمەڵى مەدەنى، پیاوە ئاینییەکان ). هەموو ئەمانە لقێکن لەسیستەمى سیاسی و لەو چوارچێوەدان کە بڕیاربو بگۆڕرێت. چونکە پەیوەندییەکى ڕاستەوخۆى پێکەوە گرێدراویان هەیە. لاوازى هەریەکێکیان، لاوازى سوڕى جوڵەیە لەناو سیستەمەکەدا، لاوازى هەمووشیان مت بون و مەرگى سیستەمەکەیە.\nسێهەم: فەلسەفەى گۆڕان\nکەسێک، کێشى (140 کگم) ـە. لەماوەى (90) ڕۆژدا، توانى کێشەکەى دابگرێت بۆ (80 کگم). ئەمە گۆڕانێکى هەست پێکراوە لەکێش دا؟. بەڵام چۆن؟. یەکەم: بە بەرنامەیەکى دیاریکراو، ئەم گۆرانە ڕوویداوە.\nدووەم: بەگوێرەى لێکدانەوە تەندروستییەکان، کە ئایا ئەم گۆڕانە لەکێشدا، زیان بەهیچ ئەندامێکى جەستە ناگەیەنێت؟. سەیرکە، لاى مارکس تەواوى جەستەى کۆمەڵگە ئابورییە. ئابوریی دەتوانێت کۆمەڵ لەبارێکەوە بباتە بارێکى تر. بەڵام لاى دۆرکهایم و ماکس وێبەر کۆمەڵگە وەک پەیکەرى جەستەى ئەم مرۆڤە وایە، هەموو ئەندامەکانى پێویستن، نەک بەتەنها ئابوریی. ئازارێک لەبڕبڕەى پشتدا، لانى کەم دەبێتە هۆى ئەوەى بەئاسانى هەناسە نەدرێت، وە یارمەتى ڕێک ڕاوەستان نادات. بۆ کۆمەڵ و لقە جیاوازەکانى ناو سیستەمەکەش هەروا.\nفەلسەفە، واتا حەزکردن بەدانایی، لەڕێگەى بیرى قووڵ، گومان، پرسیار دروستکردن، ڕەخنەگرتن. کە بەپێچەوانەى ئاینەوە بەردەوام لەسێرچدایە، لەخاڵێکدا ناوەستێت. فەلسەفە لەیۆنانى کۆنەوە، ڕێگەیەکى دوورو درێژ، تەحەدایەکى زۆرى کردووە، تا ئەمدواییە دەگاتە تیۆریی ڕەخنەگەرایی (نەزەریەى نەقدى). تیایدا بەپێی ( تیۆدۆر ئادۆرنۆ) و لە “دیالێکتیکى ڕۆشنگەری” دا. ئێمە هیچ ڕێگایەکى ترمان لەبەردەست نەماوە، ئەوە نەبێت بەردەوام ڕەخنە بگرین، وە خۆمان ڕادەستى شتەکان و دیاردەکانى دەوروبەر نەکەین” .گۆڕانیش یانى لەحاڵەتێکەوە بازبدەین بۆ حاڵەتێکى تر .بۆنمونە: ئەمانەوێ لەسیستەمى سیاسییدا، گۆڕان بکەین، کەواتە دەبێت لەبنەڕەتدا سیستەمێک هەبێت، تابیگۆڕین بە سیستەمێکى تر. ئێمە باس لەجۆرەکەى ناکەین کە کەس نازانێت چییە، بەڵکو ئایا لەبنچینەدا ئەوەى لە کوردوستان هەیە سیستەمە؟. یان دوو حزبن و هەندێ پارە لەبەغداوە دێت، بەناڕێکى دابەشى ئەکەن و هیچى دى؟. بۆ ئەمە لەدیدى قانونى دەستوریی و قانونى سیاسییەوە، پێویستمان بەناسینى تایبەتمەندییەکانى سیستەمێکى سیاسییە:\nیەکەم: سیستەمى سیاسیی خاوەنى باڵاترین دەسەڵاتە لەکۆمەڵدا،بەپێی دەستورو یاساو ڕێنمایی و بڕیارەکان ڕەنگ ڕێژ کراوە.. بەم پێیە کوردوستان دەستورى نییە !. 22 ساڵە دوو حزبى سیاسیی دەستورێکیان نەنوسیوەتەوە. دەستور خەڵک و کۆمەڵ دەکاتە خاوەن ماف و ئەرک، مەهامە نیشتمانییەکانیش پیشانى وڵاتانى جیهان ئەدا.\nدووەم: سیستەمى سیاسیی ئەوەیە، کاریگەریی دروست بکات لەسەر کۆمەڵ و سیستەمە فەرعیەکانى دى، بۆ نمونە: لەسەر سیستەمى کارەبا، خوێندن، ئاسایش، ئاو، تەندرووستى، کرێ، باج، بۆ دوایی. دواجاریش کۆنترۆڵى ئەم سیستەمە فەرعیانە دەکات، ر ِیتمى پەیوەندیی و ڕایەڵەکانى نێوانیشیان دەست نیشان ئەکا.\nسێهەم: سیستەمى سیاسیی ئەوەیە، کە ڕاستەوخۆ، کارلێک دەکات لەگەڵ سیستەمە ئابوریی و کۆمەڵایەتى و کلتورییەکاندا. (ئا ئەمە ئەسڵى مەسەلەکەیە. تا فەرهەنگ و کلتورو جۆرى بیرکردنەوەکان نەگۆڕێن، چى دەگۆڕێت؟.).\nڕەنگە گۆڕان، گۆڕانێکى نێوخۆیی کۆمەڵگە بێت، لەخاڵێکدا وەرچەرخانێکى گەورە دروست بکات، وەک شۆڕشى فەڕەنسى (1789). شۆڕشێکى پڕتوندوتیژیی و کوشتار، دوای زیاتر لە (20) ساڵ. بنى نایەوەو بەروبومى شۆڕشەکە، مێژووى جیهانى کرد بە دوولەتەوە، پێش شۆڕش و پاش شۆڕش. ڕەنگیشە گۆڕان تەنها بابەتێکى شکڵى بێت لەسیستەمەکەدا، وەکو شۆڕش/ کودەتاى (14ى تەمموزى 1958) سیستەمەکە لە پاشایەتیەوە بوو بە کۆماریی، بەڵام هەیکەلى ئیداریی و ئابوریی و سیاسیی و کۆمەڵایەتى هەروەک خۆى مایەوە لەعێراقدا. بگرە پێشووتر لەهەندێک ڕووەوە باشتر بوو. هەروەها دەکرێت گۆڕان لەڕێگەى هەندێ شتى پڕوپوچى وەک کاسێت و پارچە کاغەزى فڕێدراوەوە بێت، وەکو شۆڕشى ساڵى (1979) لەئێران. دواجارئەمە بە پارچە کاغەزو کاسێتیەکیش هەر لەناو ئەچێت.\nچوارەم: بزوتنەوەى گۆڕان فیفتى بەفیفتى کرد بە ئەیتى بە توێنتى؟.\nوەک بەشێک لە (ی، ن، ک) لەساڵى (2009) چوار ئەندامى مەکتەبى سیاسیی و شەش ئەندامى سەرکردایەتى ئەو حزبە جیابونەوە، بەسەرکردایەتى نەوشیروان موستەفاو سەدان کادرى دیکەى پێشوى یەکێتى، جاڕى بزوتنەوەى گۆڕان یان دا، بە (10) ملیۆن دۆلارى یەکێتى و (122) دۆنم زەوى موڵکى گشتى و بەکارهێنانى ئامێرەکانى پارێزگاى سولەیمانى بۆ شوێن خۆ خۆشکردن، سود وەرگرتن لەچەندین کارگەو کارخانەى دى. توانیان بەخستنەگەڕى ماشێنێک لەمیدیاى هێرشکەر، ببنە چەترێک بۆ کۆکردنەوەى دەنگە ناڕازییەکانى کە ساڵانێک لەشەقامدا، چاوەڕێی چرکەساتى تەقینەوەیەکى کۆمەڵایەتی و سیاسی یان بوو، تا ڕقى پەنگخواردووى خۆیان لەدژى دەسەڵاتى پارتى و یەکێتى بڕێژن. ئەمجارە توانییان (25) کورسی مسۆگەر بکەن. دواى ئەوەى ئەم هێزە نەیتوانى وەڵامى ئەو پرسیارە بداتەوە، کە ئەوان گروپێکى بێ ئایدۆلۆژیان، بێ بەرنامەى نەتەوەیین، بێ دونیابینییەکى تەواون. هەڵەو پەڵەکانى (17) ى شوباتیشى هاتەسەر. (63) ڕۆژ خۆپیشاندان، بەرهەمەکەى تەنها ئەوەبوو هەندێ ڕۆشەنبیر و ڕۆژنامەوانى فەل و موزەیەف، چەند وێنەیەکیان گرت، هاتوهاوارێک و دوایی پێی چوونە پەرلەمانەوە؟.\nپرسیارەکە ئەوەیە، بزوتنەوەى گۆڕان و کۆمەڵ و یەکگرتووش، لەساڵى (2009) بۆچى بەشدارى حکومەتیان نەکرد، کە کورسیەکانیان ئەو کات زیاتریش بوو؟. بۆچى بەیاننامەى (7) خاڵیان بۆ هەڵوەشانەوەى حکومەت و پەرلەمان دەرکردو داواى حکومەتى تەکنۆکراتى بێلایەنیان کرد؟ ئێستا دواى (4) ساڵ کە هەمان ڕێژەى کورسییان هەیە، چییان گۆڕیووە، وا دەچنە هەمان پەرلەمان وحکومەتەوە و دەیگۆڕن؟. ئەبێت ئێمە حیسابى ڕەشەولاخمان بۆ کرابێت کە ئەم درۆ و کلاواتانەمان بۆ دەکەن! ئەگەر پێشوتر قۆناغى (50 بە 50) بوو، ئێستا لەوەئەچێت ڕێککەوتنى پارتى و گۆڕان (80 بە 20) بێت؟. چى ئەگۆڕن لەناو ئەم (3) دەسەڵاتەدا.\nگریمان من بەڕێوەبەرى گشتى ئاسایشى پەرلەمانم، لەسەر لیستى پارتى، ئەگەر ملکەچى فەرمانەکانى سەرۆکى پەرلەمان (لەپشکى گۆڕان) نەبم، چى ئەکا؟. بەوەرگرتنى چەند وەزارەتێک کۆمەڵگەو ئابوریی و فەرهەنگ دەگۆڕێت؟. زمانى ستانداردى کوردیی دروستە بێت؟. ناوچەداگیرکراوەکان دێنەوە سەرکوردوستان؟. مێژوویەکى هاوبەشیی یەکگرتوو دروستە بێت؟. تاک و کۆمەڵ تەوزیف ئەکرێت لەچوارچێوەى ئەم سیستەمەدا؟. یان لەبنەڕەتدا ئەمە هاتنەدى ڕاستیی قسەو هاوارەکانى ئێمەیە، کەلە (17)ى شوبات جیابوینەوە، بەخەڵکمان ووت: لەئایندەدا ئەم داخوازییانەى خەڵک ئەفرۆشن بەدەسەلات. جنیۆ نەما، شوێن نەما، بەرنامەى تەلەفزیۆنیمان نەما مونتاژى نەکەن، تا تیرۆرى کەسێتیمان بکەن.\nپێنجەم: دەنگەکانى خەڵک\nچوار ڕێگە هەیە بۆ گەیشتن بەدەسەڵات\nیەک: میرات و بۆماوە لەباوکە بۆکوڕبۆ وەچەو براکان.\nدوو: دانان و دامەزراندن وەک دانانى سەرۆکێک.\nسێ : ڕێگەى کودەتا یانى لەڕێگەى هێزەوە لایەنێک لایەنێکى دى لائەبات.\nچوار : هەڵبژاردن.\nهەڵبژاردن، جیا لەوەى باشترین بژاردەو سیمایەکى گرنگى دیموکراسییەتە، بەگشتى لەزۆربەى وڵاتانى ڕۆژهەڵاتدا، تەنها بۆ فریودانى خەڵکە، شتێکە باس ئەکرێت، بەس نابینرێت. ترسى گەورە لە هێزە ڕیفۆرمخوازەکانى ئەم ناوچەیە ئەوەیە، دواجار هەر دەبنەوە بەوەى پێش خۆیان. بۆ سەلماندنى ئەمەش لەهەموو ڕۆژهەڵاتى ناوین، بێجگە لەئیسرائیل کە گۆڕانە ڕیشەییەکەى پێشوتر، لەفەرهەنگدا کردووە، ئەوسا دەستى بۆ ئامرازەکانى دیموکراسیی بردووە. باشترین وڵاتیان لەناوچەکەدا تورکیایە، هەرچەندە پشتگیریی ئەمریکاو مووشەکى دوورهاوێژدەکڕێت و ئەندامى ناتۆیەو پێگەى ئابوریی و گەشتیارى گرنگى هەیە، لەبەرئەوەى کێڵگە کلتوریی و ئایدۆلۆجیەکەى نایواتێ. بولغاریا و کرواتیا لەمدواییە دەبنە ئەندام لەیەکێتى ئەوروپا، کەچى تورکیا هەرخەوى پێوە دەبینێت.\nدیموکراسیەت، باشترین فۆڕمە کەمرۆڤایەتى پێی گەیشتووە، لەمسەر بۆ ئەوسەرى دونیا لەسەرى ڕێککەوتون، کەسێکى وەک خاتەمى لەئێران دەڵێت: ئەگەر خۆمان فریو نەدەین لەدیموکراسیی باشتر، شتێکى دیمان دەست ناکەوێ. هەڵەدەکەین ڕاستەوخۆ کۆى دیموکراسییەت ببەستین بە هەڵبژاردنەوە، چونکە ئەگەر کێڵگەکانى دیموکراسیی لەڕێگەى سەنتەرکردنى ئەقڵ و پیشەسازیی کردن لە مێژوو لە کلتورەوە، دانەمەزرابن. درۆ دەکەین باسی دەنگى خەڵک بکەین، لەکاتێکدا نە کۆمسیۆنى هەڵبژاردنى سەربەخۆ هەیە، نە دەزگاى ئەمنى و داوەریی سەربەخۆ، نە ڕۆشنبیر و بیرکەرەوەى باش. ئەوەشى سەربار بێت کە بۆخۆى سیستەمى دیموکراسیی بێ عەیب و عار نییە، ئەگەر دیموکراسییەت ئەوەیە زۆرینەى خەڵک حوکم بکات، ئەمە قسەى قۆڕە، لەهیچ شوێنێکى دونیا زۆرینەى خەڵک حوکم ناکەن. بەڵکو ئامانجەکە ئەوەیە تۆ خاوەنى ملیۆنێک دۆلار بیت. نەک باوەشێک بەها و مۆراڵ.\nشەشەم: گۆڕانێکى ڕیشەیی لەکۆمەڵى کوردیدا چۆن دەکرێت؟\nتاکى کوردیی، تائەم چرکەیە گیرۆدەیە، بەدەست دوو تەڵەزگەى گەورەوە:\nیەکەم: تێنەگەیشتن لەئەرک و مافەکانى خۆى.\nدووەم: گرفتە غەریزییەکانى، لەغەریزەى سێکسەوە بۆ ئەوانى تر. ئەم تاکە ڕق و حەز دەکاتە تاى تەرازوویەک، لەچرکەساتەکانى یەکەم بینینی دا، هەست بەوە دەکەین لەناوەوەیدا کۆمەڵێک غەریزەى کەبتکراو هەیە، کۆمەڵگە ڕێی پێنەداوەو، ئەمیش لە ئەقڵى باتندا هەڵیگرتووە. هەربۆخۆى بەشى هەرە زۆرى خوێنەوارو قەڵەم بەدەستەکانى کورد، بەشێکن لەو ماددە خاوە خێڵەکی و شارچێتیەى کەهەیە. توند دەستیان گرتووە بەو پەتانەى کە نایگۆڕێت.\nلەبەرئەوە، یەکەم هەنگاوى گۆڕانێکى ڕیشەیی لەوێوە دەست پێدەکات، کەجڵەوى ئاڕاستەکردنى کۆمەڵگە، لەدەست ئەم جیلە نەخوێنەوارو میدیا ناکارە دەربهێنرێت، ئەم جیلەى کەهەرکەسێک و سایت و گۆڤارێکى بۆدانراوە، خراپتریان لەوجیلە کردووە کەشەڕى ناوخۆى کردووە لەساڵانى ڕابردوو، خەڵک لێرە نابێتە ڕۆژنامەنووس و ڕۆشنبیر، تاکارى پیشەیی بکات، یان کۆمەڵگە بگۆڕێت، بەڵکو بۆ ڕیکلام و ڕاوە مامزو تالەپڕێکیشدا ببێت بەکاندیدى پەرلەمان یان مودیرعامێک. بۆ وێنەگرتن دێتە ناوئاپۆڕاى خۆپیشاندانێکەوە؟.\nقۆناغى دووەم: ئامادەکردنى پرۆژەیەکى نیشتمانى– کلتوریی. کەتواناى فەرزکردنى هەبێت، لەچوارچێوە کۆمەڵایەتیەکەدا. بەزانینى ئەوەى، گۆڕانێکى ڕیشەیی بەبێ ئاگابوون لەوەى ئێستا لەم دونیایە چى دەگوزەرێت، لەم جوگرافیایەى دەوروبەرمان چەند دەستى چەپەڵ نان ئەخوات. حیساب بۆنەکردنى، هەنگاونانە لەخەودا.\nیەکەم : لەڕێگەى بەشداریکردن لەدەسەڵاتەوە، سیستەمى سیاسیی ناگۆڕێت. هیچ نمونەیەکیش لەمێژووى گۆڕانى سیستەمە سیاسییەکاندا، ئەوەمان پێ نیشان نادات.\nدووەم : لەباشورى کوردوستان، ئەوە فێربوین، کەلەڕێگەى هەڵبژاردنەوە، دیموکراسییەت نەک کامڵ نابێت، بەڵکو ئەتک ئەکرێت. لەڕێگەى تەزویرو پێکنەهێنانى حکومەت بۆ ساڵێک!. خروقاتەکانى بانگەشەو … هتد. ئەمە وێڕاى ئەوەى ئێران دەتوانێت لەعێراق و هەرێمى کوردوستان هێزى ژمارە 3 بکات بە ژمارە 1، نیوەى شەو خەڵکى عێراق نوستون، ئەو دەستکاریی دەنگەکان و ئەنجامەکەشى ئەکا. کارگەشتۆتە ئەوەى کاندیدەکان بەدەنگى خەڵک، دەریش دەچن. حزبەکان و کۆمسیۆن دەستکاریی دەنگەکانیان بۆقازانجى کەس و خەڵکى تر دەکەن !. واتە ئەگەر کاندیدێک دەریش بچێت بەدەنگى خەڵک، لایەنەکە ئەتوانێت یەکێکى توڕەهات بخاتە شوێنەکەى.\nسێهەم: بزوتنەوەى گۆڕان و دەرکەوتنى چەندین کەسى وەئاگا لەچوارچێوەیدا، تەنها کەفوکوڵێک بوو،هەنگاوێک بۆ پیشەوە، دوان بۆ دواوە. لەتێگەیشتنى خەڵک. شێوازى دەنگدانى خەڵک بەکاندیدەکان و کەسەکان، ئەمە باش دەرئەخات. کە سەقافەتى خەڵک نەجوڵاوە. کەسێک لەناو ئەم هێزەدا (250000) دووسەدو پەنجا هەزار دەنگى هێناوە، لەدەرەوەى ئەم هێزە ڕەنگە بتوانێت (2500) دووهەزارو پێنج سەد دەنگ مسۆگەر بکات؟. ئەمە چییە.\nعیماد عەلی : گۆڕان لەبەردەم دوریانێکی سەختدایە .\nتەحسین زراریى : بزوتنەوەى گۆڕان لە نێوان پاشەکشە و گۆڕاندا .


داوای ١٢ ملیارد کرۆن لە کۆمپانیای تێلیا دەرکرێ - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nداوای ١٢ ملیارد کرۆن لە کۆمپانیای تێلیا دەرکرێ\n"بەوە دەزانین کە هەڵەکردن باجی گرانە"\nتازه کرایه‌وه torsdag 15 september 2016 kl 11.56\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 15 september 2016 kl 10.02\nدەستگە حکومییەکانی ئەمەریکا و هۆڵەندا داوای گەڕاندنەوەی پارە بەهۆی ئەو ڕێککەوتنامە بازرگانییەی کە لەگەڵ وڵاتی ئوسپاکستاندا بەستوویانە.\nجێگەی باسە کۆمپانیای پەیوەندی تێلیا (Telia) کە ئەوکات لە ژێر ناوی تێلیا سونێرادا بووە لە ساڵی ٢٠١٤ ڕووبەڕووی لێکۆڵینەوە لەسەر گوومانی پێدانی بەرتیل بە بەرپرسانی ئەو وڵاتەو لە گەندەڵیی تێوەگلان بۆ ئەوەی لە ئوسپاکستان دابمەزرێ لەلایەن ئەمەریکاو هۆڵەنداوە دەستی پێکردووە.\nهۆی داواکردنی ئەو پارە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە تێلیا گوومانی توانانی گەندەڵی و بەرتیلدانی لەسەر دروست بووە. کۆپانیاکە ئەمڕۆ لە ڕێگەی بەیاننامەیەکەوە ڕایگەیاندووە کە سەرەتا هەڵەبووە ئەوان بۆ بازرگانی ڕوویان لە وڵاتی ئوسپاکستان کردۆتەوە و دان بەهەڵکانی خۆیاندا دەنێن. بەڵام سەرۆکی ئەنجوومەنی بەڕێوەبەرایەتی تێلیا ماری ئێرلینگ ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو غەرامە ئێجگار زۆرە دەڵێ.\n- ئێمە بەوە دەزانین کە غەرامە کراوین بەڵام ئەم بڕە پارەی ئێجگار زۆر. لەوەش بە ئاگان کە باجی هەڵەکرد زۆر گرانە.\nجیگەی باسە ئەو ١٢ ملیارد کرۆنەی کە داوای گەڕاندنەوەی دەکرێ بەکۆی کشتی هێندەی داهاتی قازانجی ساڵێکی کۆمپانیاکەیە. هاوکات بەشی ئابووری ڕادیۆی سوید ڕۆماڵی کۆرسی تێلیایان لەپاش ڕووداوەکەی ئەمڕۆ کردووە کە تەنها % ١ هاتۆتە خوارەوە. هەرەها تیشک خراوەتە سەر ئەوەش کە کۆمپانیای دیکە هەیە هەمان هەڵەی و تێوەگلانی لە گەندەڵی لە وڵاتی ئوسپاکستاند ئەنجامداوە، بەڵام هێندەی کۆمپانیای تێلیا سونێرا غەرامە نەکراوە. بەڵکو تەنها نیوهێندیە تێلیا غەرامە کراوە. پرسەکە لێرەدا ئەوە کە ئایا کۆمپانیای پەیوەندی تێلیا ئەو غەرامەیە دەدات، یان پرسەکە دەباتە دادگا. ئەگەر ئەم بابەش بچێتە دادگا چەندین ساڵی پێدەچی هەتاوەکەوە یەکلا دەبێتەوە.


بەر لەوەی داوای تەڵاق و جیابونەوە بکەیت، ئەم ٧ پرسیارە لە خۆت بکە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەر لەوەی داوای تەڵاق و جیابونەوە بکەیت، ئەم ٧ پرسیارە لە خۆت بکە\nهەواڵ بڵاوکراوەتەوە: 12/06/2021\nبەپێی توێژینەوەکان توانای ژنان لە پاش تەڵاق و جیابونەوە بەڕێژەی ٧٣٪ و پیاوان بەڕێژەی ٤٣٪ دادەبەزێت، هەر بۆیە توێژەرانی دەروونی داوامان لێدەکەن پێش ئەوەی داوای جیابونەوە و تەڵاق لە هاوسەرەکەمان بکەین ئەم پرسیارانە لە خۆمان بکەین؟\n– ئایا من لە باشترین دۆخی توانایی خۆمدام؟\nهەستەکەی کە تۆ لەم پەیوەندیەدا دەتوانیت بەتەواوەتی تواناکانی خۆت و وزەکانت بەکاربخەیت؟ هاوسەرەکەت لەوەدا پشتگیریت دەکات؟ یاخود بەپێچەوانەوە هاوسەرەکەت ڕێگریەکی گەورەیە لەبەردەمت بۆ گەیشتن بە خواست و ئامانجەکانت؟\n– پلانی هاوبەشمان هەیە؟\nتۆ خەیاڵت لای منداڵە و گەورەکردنیانە و هاوسەرەکەشت جاری هەر بیریشی لێناکاتەوە؟ ئەو دەیەوێت بچێت بۆ وڵاتێکی دیکە بژی و تۆش دەتەوێت لێرەبیت؟ پرسیاری ئەوە لە خۆت بکە کە ئایا ئێوە پلانی هاوبەشتان هەیە لە ژیان یان هەریەکەتان بە ئاراستەیەک دەڕۆن.\n– قسەدەکەین بەیەکەوە؟\nئایا تۆ لەگەڵ هاوسەرەکت قسەکردن و گفتوگۆکردن هەیە لە نیوانتان ؟ یاخود تۆ لەژیانی ئەودا گرنگیت نییە و کەسێکی پلە دوویت؟ ئەمە دەتوانێت ئاستی خۆتت لە پەیوەندیەکە بۆ دیاری بکات.\n– ئایا زۆرترین کات خەمبارم یان دڵخۆش\nئاساییە لە پەیوەندیدا ناخۆشی و خەفەت هەبێت، بەڵام دەبێت لەخۆت بپرسیت کە زۆرترین کات ژیانی تۆ کامەیانە و لەسەر ئەو بنەمایە بڕیار بدەیت، نەک ئەوەی تەنها ناخۆشیەکانت لەبەرچاو بێت.\n– ئایا چاوپۆشی لە هەڵەی یەک دەکەین؟\nلەژیانی ژن و مێرددا ئاساییە کە هەڵە ڕووبدات، بەڵام دەبێت ئەو پرسیارە لە خۆت بکەیت کە ئایا ئێوە چاوپۆشی لەهەڵەیی یەکدی دەکەن یاخود هەموو شتێک بۆ یەکدی هەڵدەگرن ە دەیدەنەوە بەڕووی یەکتردا.\n– بۆچی دەتەوێت لەو کەسە دوور بکەویتەوە؟\nئایا ئەو کێشانەی هەتانە چارەسەری نییە؟ گەر جیابویتەوە لەگەڵ کەسێکی دیکەشدا هەمان کێشەو نابێتەوە؟\n– ژیانم باشتر دەبێت پاش تەڵاق؟\nتۆ دڵنیایت لەوەی کە گەر جیابویتەوە پاش ماوەیەک پەشیمان نابیتەوە؟ ئایا ژیانت لەپاش جیابونەوەکە لە رووی ماددی و مەعنەوەیەوە باشتر دەبێت یان خراپتر؟\nلە دەرئەنجامی وەڵامی یەم پرسیارانە دەتوانیت دوا بڕیاری خۆت بدەیت، نەک بە شێوازێکی هەڵە و پەلە.\nپۆلیسی هەولێر؛ تۆمەتبارێكی ژنیان دەستگیركرد پێشتر بڕیاری دەستگیركردنی هەبووە\nنێچیرڤان بارزانی لەگەڵ شێخ محەمەد بن زاید ئال نهیان كۆبوەوە\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئاب 2021 (54) ته‌مموز 2021 (1582) حوزه‌یران 2021 (1593) ئایار 2021 (1622) نیسان 2021 (1647) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (1187) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


Home›وەرزش›جیهانی›لێدوانی زیدان و کۆنتی لەسەر یاریەکەی نێوانیان\nزیدان و کۆنتی\nلە رکابەرییەکانی گروپی دووەم، یانەی ریاڵ مەدرید و ئینتەرمیلان لە ناو یاریگای دیستیفانۆ رووبەڕووی یەکبوونەوە، لە ئەنجامدا یانەی شاهانە بە زەحمەت توانی 3-2 یاریەکە بباتەوە.\nگۆڵەکانی ریاڵ مەدرید بنزیمەو رامۆس و رۆدریگۆ تۆماریان کرد.\nدوو گۆڵی یانەی ئینتەرمیلان لاوتارۆ مارتینیزو پێرسیچ تۆماری کرد.\nلەسەر ئەنجامی یاریەکە، هەریەکە لە زیدان راهێنەری ریاڵ مەدرید و کۆنتی راهێنەری ئینتەرمیلان، بەشدارییان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی کردوو باسیان لە ئەنجامی یاریەکە کرد.\nسەرەتا زیدان قسەی کردوو لە کۆنگرەکە وتی:” لە خولی یانە پاڵەوانەکان هەموو کات یارییەکان ئاڵۆزن، سێ خاڵی زۆر گرنگ بوو بۆ ئێمە،دەبێت پیرۆزبایی لە یاریزانەکان بکەین چونکە ئاسان نەبوو، رکابەرەکەمان زۆر بەهێز بوو، تا کۆتایی جەنگاین”.\nوتیشی:”هەموومان نرخی سێرجیۆ رامۆس دەزانین، ئەمڕۆ تۆمارکردنی ئەو گۆڵە گرنگبوو،هازارد تووشی لێدانێک بووە، بەڵام سوکەو پێکان نیە،تیپەکەمان کەسایەتییەکی گەورەی هەیەو یارییەکی ئاسان نەبوو،یارییەکی باش بوو لەگەڵ بە دەستهێنانی 3 خاڵ، من دڵخۆشم بە یاریزانەکانم،دڵخۆشم بە هەوڵەکانی ئەوان، تا کۆتایی شەڕمان کرد”.\nدواتر کۆنتی راهێنەری یانەی ئینتەرمیلان لەسەر یاریەکە وتی:” ئەنجامەکانی ئەم ماوەی رابردوو پاداشتی هەوڵی یاریزانەکانم ناداتەوە، دەبێت سەرنجی وردەکارییەکان لە %100 بدەین،لەگەڵ ئەوەشدا من پێم وایە هەڵەیەک لە لایەن مێندییەوە بەرامبەر بە حەکیمی هەبوو،لە ساتی یەکەم گۆڵی یانەی ریاڵ مەدرید”.\nوتیشی:”3 یاریمان ماوە و 9 خاڵمان لە بەردەستدایە،ئەم تیمەش دەریانخستووە دەتوانن تەنانەت بە کەمێک بەختیش یاری بکەن،پێموایە دەتوانین ئەنجامێکی ئەرێنی بە دەست بهێنین و تەنیا نواندن نەبێت، دەبێت کار لەسەر وردەکارییەکان بکەین و دەزانم ئەمە رێگای راستە”.\nلە کۆتاییدا وتی:”بۆ باشترین یان خراپترین، ئینتەرمیلانی خۆمە و من راهێنەرم،نازانم چەند یانە هاتوونەتە مەدرید کە بەمشێوەیە یاری بکەن و دوو گۆڵ بکەن دوای ئەوەی 2-0 دواکەوتن،دەمانتوانی گۆڵی سێیەمیش تۆماربکەین”.\nهاوسەرۆکانی یەکێتی: ژنان سیمبولی داهێنان و پێشكەوتن و كۆڵەكەیەكی بەهێزن لە هەر ...\nتره‌مپ: خۆمان بۆ سه‌ركه‌وتن ئاماده ده‌كه‌ین


ئاڵتوونی سەوز.. شەڕی فستق جەنگێكی نوێ لەنێوان ئەمریكاو ئێران\n02/06/2019 2695 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئێران و وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لەناو گرژییەكی سیاسی و سەربازیندان و لەم چەند هەفتەیەی دواییش ئاستی ئەو گرژیانە ڕووی لە هەڵكشان كرد ، ئەوەش ئەگەری ئەوەی هێنایە گۆڕێ كە رەنگە رەوشەكە بەرەو ڕوودانی جەنگ لەنێوان هەردوو وڵات هەنگاو بنێت .\nململانێی نێوان ئێران‌و واشنتۆن چەند لایەنێكی دارایی گرتۆتەوە و بەسەپاندنی گەمارۆ ئابوورییەكانی بۆسەر سەرچاوە داراییەكانی ئێران زیاتر خۆی دەرخست ، بەڵام شارەزایان دەڵێن جەنگی فستق جاریكی تر پەردەی لەسەر رووی ئەو ململانێیە هەڵدایەوە ، بەهۆی ئەوەی ئێران و وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا گەورەترین بەرهەمهێنەری فستقن لەجیهاندا .\nئێران و وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا بەیەكەوە نزیكەی ٧٠% بۆ ٨٠% هەموو بەرهەمی فستقی جیهان بەرهەم دەهێنن ، بەو جۆرە لەجیهاندا دەستیان بەسەر بازاڕی زێری سەوزدا گرتووە.\nبەپێی راپۆرتە رۆژنامەوانییە ئەمەریكییەكان ، كۆمپانیاكانی بەرهەمهێنانی فستق لە ویلایەتی كالیفۆڕنیا كە نزیكەی ٩٠% هەموو بەرهەمی ئەمەریكی لە فستق بەرهەم دەهێنن ، هەوڵ دەدەن توندترین گەمارۆی ئابووری بخرێتە سەر ئێران ، لەبەر ئەوەی ئێران یەكێكە لەو وڵاتە ناسراوەكانی جیهان لەبەرهەمهینان و هەناردەكردنی فستق و چەرەسات بۆ دەرەوە.\nچاوەڕێش دەكرێت رۆژنامەنووس یاشا لیڤین و رۆمان ویرنهام فلیمێكی بەڵگەنامەیی بەناونیشانی "جەنگی فستق" لەنێوان ئێران و وڵاتە یەكگرتووەكان بەرهەمبهێنن .\nئەو فلیمە بەڵگەنامەییە لەوە دەكۆڵێتەوە كە چۆن و بەچی ڕێگایەك پیاوی خاوەنكاری ئەمەریكی ستیوارت ریسنكسن توانیویەتی بێتە ناو بازاری چەرەسات و چۆن توانیویەتی لەسەر حسابی ئێران بێتە ناو بازاڕی جیهانی.\nبەڵگەنامەییەكە باس لە سەركەوتنی گرووپی "وۆندەرفوڵ كۆمپانی" كە خاوەنی كۆمپانیایەكی فستقە لە ویلایەتی كالیفۆڕنیا ، كە چۆن بەشێوەیەكی گەورە سوودی لە گەمارۆ ئابوورییەكانی سەر ئێران وەرگرتووە ، كە ئەوە بۆ ژمارەیەكی زۆری جوتیارانیش هەر وایە .\nلە مانگی ٧ی ساڵی ٢٠١٨ دۆناڵد ترامپی سەرۆكی وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا رایگەیاند كە وڵاتەكەی لە رێكەوتننامەی ناوەكی لەگەڵ ئێران پاشەكشە دەكات و دواتر كۆمەڵێك گەمارۆی ئابووری توندی بەسەر ئێراندا سەپاند ، كە بەقسەی بەرپرسانی ئەمەریكا ئەوە بەهۆی تاقیكردنەوە مووشەكی و بەرنامە ناوەكییەكەی تاران و رۆڵی ئەو وڵاتە لە تێكدانی سەقامگیری رۆژهەڵاتی ناوەراستە .


وەک پێداچوونەوەی ١١:٠٢، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٠ (بینینی سەرچاوە)\nدوایین پێداچوونەوەی ١١:٢٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠ (بینینی سەرچاوە)\n(چاککردن و زیادکردن)\n'''Per'''l کە کورتکراوەى '''P'''ractical '''E'''xtraction and '''R'''eporting '''L'''anguageیەکێکە لە زمانە بزۆکەکان وە [[سەرچاوە کراوە]]یە،وەک هەموو زمانە بزۆکەکان تر بەکاردێت بۆ بەڕێوەبردنى ماڵپەڕ،وە ئێستا لە زۆربەى ڕاژەکانى جیهان دامەزێنراوە،هەندێک تایبەتمەندى هەیە وەک زمانە بزۆکەکانى C, shell scripting (sh), AWK لەگەڵ sed هەورەها پاڵپشتى [[UNICODE | یونیکۆد]] دەکات،سەرەتایی دروستبوونى دەگەڕێتەوە بۆ ساڵى ١٩٨٧ لەلاین Larry Wall،سەرەتا Perl ناوى Pearl بووە،\n'''Per'''l کە کورتکراوەى '''P'''ractical '''E'''xtraction and '''R'''eporting '''L'''anguageیەکێکە لە زمانە بزۆکەکان وە [[سەرچاوە کراوە]]یە، وەک هەموو زمانە بزۆکەکان تر بەکاردێت بۆ بەڕێوەبردنى ماڵپەڕ، وە ئێستا لە زۆربەى ڕاژەکانى جیهان دامەزێنراوە، هەندێک تایبەتمەندیی هەیە وەک زمانە بزۆکەکانى C, shell scripting (sh), AWK لەگەڵ sed هەورەها پاڵپشتى [[UNICODE | یونیکۆد]] دەکات، سەرەتایی دروستبوونى دەگەڕێتەوە بۆ ساڵى ١٩٨٧ لەلاین Larry Wall، سەرەتا Perl ناوى Pearl بووە.\nLarry Wall لە ساڵى ١٩٨٧ دەستیکرد بە نوسینى Perl وەک پڕۆگرامنووسێک کاریدەکرد لە Unisys،وەشانى ١.٠ وەشاند بۆ comp.sources.misc لە ١٩٨٧/١٢/١٨ هەورەها لە ساڵى ١٩٨٨ وەشانى ٢ وەشاند،ساڵێک دواى ئەوە وەشانى ٢ بڵاوکردەوە، لە ساڵى ١٩٨٩ وەشانى ٣ بڵاوکرایەوە لەم وەشانە پاڵپشتى binary data دەکرد،لە ساڵى ١٩٩١ لەلاین زۆربەى پڕۆگرامکەران بە پەڕتووکى وشتر ناسراوە،لە هەمان کاتدا وەشانى ٤ وەشێندار،گۆڕانکارى لەم وەشانە نەکرابوو بۆ بەرەوپێشچوونى Perl،تەنیا بۆ ناساندنى وەشانەکە بوو کە لە پەڕتووکەکە باسکرابوو،\nLarry Wall لە ساڵى ١٩٨٧ دەستیکرد بە نووسینى Perl وەک پڕۆگرامنووسێک کاریدەکرد لە Unisys، وەشانى ١.٠ وەشاند بۆ comp.sources.misc لە ١٩٨٧/١٢/١٨ هەورەها لە ساڵى ١٩٨٨ وەشانى ٢ وەشاند، ساڵێک دواى ئەوە وەشانى ٢ بڵاوکردەوە، لە ساڵى ١٩٨٩ وەشانى ٣ بڵاوکرایەوە لەم وەشانە پاڵپشتى binary data دەکرد، لە ساڵى ١٩٩١ لەلایەن زۆربەى پڕۆگرامکەران بە '''پەڕتووکى وشتر''' ناسراوە، لە هەمان کاتدا وەشانى ٤ وەشێندار، گۆڕانکارى لەم وەشانە نەکرابوو بۆ بەرەوپێشچوونى Perl،تەنیا بۆ ناساندنى وەشانەکە بوو کە لە پەڕتووکەکە باسکرابوو،\nوەشانى ٤ ماوەێکى زۆرى پێچوو تا جێگیر بکرێت تا وەشانى ٤.٠٣٦ ڕۆیشت لە ساڵى ١٩٩٣،Larry Wall وازى لە وەشانى ٤ هێنا خەریکى وەشانى ٥ بوو، دیزاینى وەشانى 5 Perl بەردەوام بوو تا ساڵى ١٩٩٤، وەشانى ٥.٠٠٠ لە ١٧ ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٤ وەشێندرا، هەندێک تایبەتمەندى بۆ زۆرکرا وەک objects, references, lexical (my) variables, and modules، وەشانى ٥.٠٠١ لە ساڵى ١٩٩٥/٣/١٣ وەشێندار، هەروەها وەشانى ٥.٠٠٢ لە ساڵى ١٩٩٥/٢/٢٩ وەشێندار، وەشانى ٥.٠٠٣ لە ساڵى ١٩٩٦/٦/٢٥ بڵاوکرایەوە، هەندێک وەشانى تر بڵاوکراوەتەوە، تا لە ساڵى ٢٠١٠/٨/٢٠ لەلاین Florian Ragwitz وەشانى ٥.١٣.٤ وەشێندرا.\nھێڵی ٢٤: ھێڵی ٢٤:\nدامەزراندنى Perl کارێکى ئەوەندە گران نییە، لە بابەتەکانى ویکى چاوگ باسى چۆنێتى دامەزراندنى [[LAMP]] کراوە، لەوێ باسى [[Perl]] یش کراوە.\n===سیستەمی لینوکس و ماک ===\nپێرل وەک بەشێک لە کرۆکی سیستەمەکە دادەمەزرێت، ئەگەر ناچالاک کرابوو یان لەبەر هەر هۆیەک دانەمەزرا بوو، ئەوا تەنیا ئەم کۆدە لە سیستەمەکانی هاوشێوەی یونیکسدا، لە تێرمیناڵ بنووسە:\nبە دوو شێواز هەیە:\n١. [http://strawberryperl.com Strawberry Perl] کە سەرچاوەکراوەیە ١٠٠%، وە وەکو پێرل بێ هیچ کەموزیادێک کردار و توانستەکانی زمانەکە لەخۆی دەگرێت.\nلەسەر کەناڵی #win32 irc پشتیوانی ڕاستەوخۆ هەیە، هاوکات لە irc.perl.org دەتوانیت هاوکاریی وەربگریت.\n٢. [ ActiveState http://www.activestate.com/activeperl] کە وەشانێکی بازرگانییە و لە خودی پێرلەوە پشتیوانی لێدەکرێت، بۆ هەموو سیستەمەکانی تری وەک [[Linux]], [[Mac OS X]], [[Solaris]], [[AIX]] و [[HP-UX]] وەشانی تایبەتییان هەیە، پەرەپێدەران بەشێوەیەکی بەرفراوان لە هەموو جیهانەوە بەشدارن لە داڕشتنیدا.\n=== سیستەمەکانی تر===\nلە [http://www.cpan.org/ports/ CPAN] بەستەری داگرتن بۆ وەشانی تایبەت بۆ سیستەمی کارپێکردنەکان دانراوە\nبۆ ئەوەى بزانى چى وەشانێک بەکاردەهێنیت،ئەمە بنووسە،\nھێڵی ٣٨: ھێڵی ٥٣:\n== داگرتنی پێرل==\nدواوەشانی پێرل Perl لەسەر ڕاژەکارەکانی پێرل خۆیەوە وەربگرە ([http://www.perl.org/get.html داگرتن])، یاخود لە ڕێگەی [CPAN http://www.cpan.org/ports] - '''C'''omprehensive '''P'''erl '''A'''rchive '''N'''etwork کە بۆ هەموو سیستەمە جیاجیاکان بەستەری داگرتنی وەشانەکان دانراوە. دواوەشان برێتییە لە Perl 5.12.1.\nدوایین پێداچوونەوەی ١١:٢٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠\n٢.١ سیستەمی لینوکس و ماک\n٢.٢ سیستەمی ویندۆز\n٢.٣ سیستەمەکانی تر\n٣ کارکردنی پێرل\n٤ داگرتنی پێرل\n٥ هەندێک نموونە\nLarry Wall لە ساڵى ١٩٨٧ دەستیکرد بە نووسینى Perl وەک پڕۆگرامنووسێک کاریدەکرد لە Unisys، وەشانى ١.٠ وەشاند بۆ comp.sources.misc لە ١٩٨٧/١٢/١٨ هەورەها لە ساڵى ١٩٨٨ وەشانى ٢ وەشاند، ساڵێک دواى ئەوە وەشانى ٢ بڵاوکردەوە، لە ساڵى ١٩٨٩ وەشانى ٣ بڵاوکرایەوە لەم وەشانە پاڵپشتى binary data دەکرد، لە ساڵى ١٩٩١ لەلایەن زۆربەى پڕۆگرامکەران بە پەڕتووکى وشتر ناسراوە، لە هەمان کاتدا وەشانى ٤ وەشێندار، گۆڕانکارى لەم وەشانە نەکرابوو بۆ بەرەوپێشچوونى Perl،تەنیا بۆ ناساندنى وەشانەکە بوو کە لە پەڕتووکەکە باسکرابوو،\nوەشانى ٤ ماوەێکى زۆرى پێچوو تا جێگیر بکرێت تا وەشانى ٤.٠٣٦ ڕۆیشت لە ساڵى ١٩٩٣،Larry Wall وازى لە وەشانى ٤ هێنا خەریکى وەشانى ٥ بوو، دیزاینى وەشانى 5 Perl بەردەوام بوو تا ساڵى ١٩٩٤، وەشانى ٥.٠٠٠ لە ١٧ ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٤ وەشێندرا، هەندێک تایبەتمەندى بۆ زۆرکرا وەک objects, references, lexical (my) variables, and modules، وەشانى ٥.٠٠١ لە ساڵى ١٩٩٥/٣/١٣ وەشێندار، هەروەها وەشانى ٥.٠٠٢ لە ساڵى ١٩٩٥/٢/٢٩ وەشێندار، وەشانى ٥.٠٠٣ لە ساڵى ١٩٩٦/٦/٢٥ بڵاوکرایەوە، هەندێک وەشانى تر بڵاوکراوەتەوە، تا لە ساڵى ٢٠١٠/٨/٢٠ لەلاین Florian Ragwitz وەشانى ٥.١٣.٤ وەشێندرا.\nدامەزراندنى Perl کارێکى ئەوەندە گران نییە، لە بابەتەکانى ویکى چاوگ باسى چۆنێتى دامەزراندنى LAMP کراوە، لەوێ باسى Perl یش کراوە.\nسیستەمی لینوکس و ماک\nبە دوو شێواز هەیە: ١. Strawberry Perl کە سەرچاوەکراوەیە ١٠٠%، وە وەکو پێرل بێ هیچ کەموزیادێک کردار و توانستەکانی زمانەکە لەخۆی دەگرێت. لەسەر کەناڵی #win32 irc پشتیوانی ڕاستەوخۆ هەیە، هاوکات لە irc.perl.org دەتوانیت هاوکاریی وەربگریت.\n٢. [ ActiveState http://www.activestate.com/activeperl] کە وەشانێکی بازرگانییە و لە خودی پێرلەوە پشتیوانی لێدەکرێت، بۆ هەموو سیستەمەکانی تری وەک Linux, Mac OS X, Solaris, AIX و HP-UX وەشانی تایبەتییان هەیە، پەرەپێدەران بەشێوەیەکی بەرفراوان لە هەموو جیهانەوە بەشدارن لە داڕشتنیدا.\nلە CPAN بەستەری داگرتن بۆ وەشانی تایبەت بۆ سیستەمی کارپێکردنەکان دانراوە\nدواوەشانی پێرل Perl لەسەر ڕاژەکارەکانی پێرل خۆیەوە وەربگرە (داگرتن)، یاخود لە ڕێگەی [CPAN http://www.cpan.org/ports] - Comprehensive Perl Archive Network کە بۆ هەموو سیستەمە جیاجیاکان بەستەری داگرتنی وەشانەکان دانراوە. دواوەشان برێتییە لە Perl 5.12.1.\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/wiki/w/index.php?title=Perl&oldid=2432»


جه‌مال غه‌مبار به‌شداری دووه‌مین دیداری شیعری له ماڵبۆڕنی ئوسترالیا کرد – Denegkan\nجه‌مال غه‌مبار به‌شداری دووه‌مین دیداری شیعری له ماڵبۆڕنی ئوسترالیا کرد\nbyجەمال\tDecember 14, 2008\tگشتی\n* ئێواره‌ی ڕۆژی شه‌ممه 06.12.2008 به ئاماده‌بوونی هه‌ر یه‌ک له باڵیۆزی عێراق له وڵاتی ئوسترالیا د. غانم ئه‌لشبلی و به‌رپرسی به‌شی فه‌رهه‌نگیی باڵیۆزخانه د. هیشام تۆفیق و ژماره‌یه‌ک له ئه‌ندامانی کۆمیونیتییه‌کانی کورد و عه‌ره‌ب و کلدانیی و ئاشورییانی دانیشتووی شاری ماڵبۆرن له ویلایه‌تی ڤیکتۆریا ی ئوسترالیا ، دووه‌مین دیداری شیعر له لایه‌ن مونته‌دای ئوسترالی – ئێراقی\n(Forum (Australian Iraqi سازکرا.\nسه‌ره‌تا جێگری سه‌رۆکی مونته‌دا د. خه‌یری ئه‌لسه‌عد دیداره‌که‌ی کرده‌وه و له وته‌یه‌کی کورتدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه کرد که ئه‌م مونته‌دایه ته‌رخانه بۆ ده‌نگ و ڕه‌نگه جیاوازه‌کان و هه‌ر یه‌ک ئازادانه هه‌ست و موعاناته‌کانی خۆی ده‌رئه‌بڕێت . پاشان ئاماده‌بوونی شاعیرانی سه‌ر به نه‌ته‌وه جیاوازه‌کانی بۆ ئه‌م دیداره‌ی دووه‌می شیعر به‌رز نرخاند و ئه‌وه‌شی وه‌بیر ئاماده‌بووان هێنایه‌وه که سه‌رکه‌وتنی یه‌که‌مین دیداری شیعر که له نۆڤه‌مبه‌ری 2007 سازکرا وای له مونته‌دای ئوسترالی -ئێراقی کرد که ئه‌م دیداری دووه‌مه سازبکات و بکرێته چالاکییه‌کی ساڵانه و له‌م وه‌رزه‌دا سازبکرێت .\nژماره‌یه‌ک شاعیری ناسراو به‌شداری دیداره‌که‌یان کرد ، له‌وانه هه‌ر یه‌ک له یه‌حیا ئه‌لسه‌ماوی و خالید ئه‌لحلی له ئێراق و جه‌مال غه‌مبار له کوردستان .\nشاعیر جه‌مال غه‌مبار که بۆ دووه‌مین جاره بانگهێشتی ئه‌م دیداره ئه‌کرێت ، چه‌ند قه‌سیده‌یه‌کی به هه‌ردوو زمانی کوردی و عه‌ره‌بی خوێنده‌وه . یه‌کێک له قه‌سیده‌کانی که به ناونیشانی\n( گۆرانییه‌کی شکاو وه‌ک دڵی من ) که له‌لایه‌ن نوسه‌ر و ڕۆژنامه‌وان سه‌ڵاح به‌رواری ته‌رجه‌مه‌ی زمانی عه‌ره‌بی کراوه ، به هه‌ردوو زمانی کوردی و عه‌ره‌بی خوێنده‌وه و هه‌ر له وێدا پێشکه‌شی شاعیری گه‌وره‌ی کۆچکردوو ( مه‌حمود ده‌روێش )ی کرد وه‌ک وه‌فایه‌ک بۆ قه‌سیده به‌ناوبانگه‌که‌ی ده‌روێش ( جگه له – بــا – کورد چیتر شک نابات ) که بۆ شاعیروڕۆماننوسی گه‌وره‌ی کورد ( سه‌لیم به‌ره‌کات ) ی نووسیوه و ساڵی 2005 له وڵاتی شام خوێندویه‌تییه‌وه . جه‌مال ئه‌وه‌شی ڕاگه‌یاند که ئه‌و قه‌سیده‌یه‌ی ده‌روێشی کردۆته کوردی و له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌ڤپه‌یڤینه درێژه‌ی که به‌ڕێز عه‌بده وازن له‌گه‌ڵ ده‌روێشی سازداوه له کتێبێکدا له ساڵی 2006 چاپ وبڵاوکردۆته‌وه .\nله یه‌کێک له قه‌سیده‌کانیدا ، جه‌مال باسی له ئازاره‌کانی هه‌ڵه‌بجه و ئه‌نفال کرد و وه‌ک خه‌مێکی گه‌وره‌ی کوردانه و هاوزه‌مان ئینسانییانه‌ش وێنای کردبوو .\nله کۆتایی دیداره‌که‌دا ، به‌ڕێز باڵیۆزی ئێراق له وته‌یه‌کی کورتدا وێڕای پیرۆزبایی گه‌رم ، پێزانینی خۆی بۆ ئه‌رک و ماندووبوونی ئه‌م پۆله شاعیره ده‌ربڕی و هیوای ئه‌وه‌ی خواست که له ساڵی ئایینده‌دا ئه‌م دیداره فراوانتر بکرێت و بواره ئه‌ده‌بیی و هونه‌رییه‌کانی تریش بگرێته‌وه .\nدیداره‌که نزیکه‌ی سێ سه‌عات و نیوی خایاند و په‌یامنێرانی ڕادیۆی کوردی له ماڵبۆرن و ڕادیۆی ئێس . بی . ئێس ئاماده‌ی بوون و هه‌ر یه‌ک به جیا دیدارێکی ڕادیۆیی کورتیان له‌گه‌ڵ جه‌مال غه‌مباردا سازکرد .\nPrevious ئەى ((من)).. زێتر لە من!……ن:غەمگین بۆڵى\nNext گه‌ریللایزم و پۆزه‌تیڤیزم


لە تورکیا و باکوری کوردستان ڕۆژی جیهانی کۆبانێ پیرۆز کرا – کوردی – RojNews.News\n01/11/2020 - 7:36:13 pm\nلە شارەکانی باکوری کوردستان و تورکیا بە پێشەنگایەتی هەدەپە بە بۆنەی ١ی تشرینی دووەم ڕۆژی جیهانی کۆبانێ، چالاکی ئەنجامدران و ڕاگەیەندراو خویندرانەوە.\nڕێکخستنەکانی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە)بە بۆنەی ١ی تشرینی یەکەم ڕۆژی جیهانی کۆبانی لە ٨ شار چالاکیان ئەنجامدا و کۆنفڕانسی ڕۆژنامەنووسیان ئەنجامدا.\nڕێکخستنی هەدەپەی ڕوحا بە بۆنەی ١ی تشرینی یەکەم ڕۆژی جیهانی کۆبانێ هەوڵیدا لە نێوان پرسوس و کۆبانێ کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسی ئەنجام بدات، بەڵام پۆلیس بە بیانووی ئەوەی مۆڵەت لە پارێزگا وەرنەگیراوە، ڕێگای بە کۆنفڕانسەکە نەدا، دواتر گروپی هەدەپە کە ئایشە سوروجو پەرلەمانتاری هەدەپە و چالاکوانانی یەژەئاش لەناویدا بوون، لەبەردەم باڵەخانەی هەدەپەی پرسوود کۆنفڕانسی ڕۆژنامەنووسیان ئەنجامدا، محەمەد کۆشتی هاوسەرۆکی هەدەپەی پرسوود ڕایگەیاند، ژنانی جوانی جیهان لەبەرانبەر پیاوە قێزەونەکانی جیهان سەرکەوتن، ئایشە سوروجوی پەرلەمانتاریش یادی ئەو کەسانەی کردەوە کە لەشەڕی دژی داعشدا گیانیان بەختکرد و وتی، “٦ ساڵ لەمەوبەر لەدژی هێرشەکانی داعش لە کۆبانێ ١١ هەزار کەس شەهید بوون، سەرەتا گەلی کۆبانی و ژنانی سەرلەنوێ داستانی قارەمانیان نووسییەوە، ئێمە وەک خەڵکی پرسوود ئەو سەرکەوتنە دووبارە پیرۆز دەکەین، گەلی کورد لە کۆبانێ لەدژی داعش شەڕی کرد و ئاشکرای کرد کە گەرەنتی ئاشتیە.\nڕێکخستنی هەدەپەی ئەدەنە لە باڵەخانەکەی کۆنفڕانسیکی ڕۆژنامەنووسی ئەنجامدا، زۆر کەس بەشداریان لە کۆنفڕانسەکەدا کرد، گولسەرەن توراک هاوسەرۆکی هەدەپەی ئەدەنە ئاماژەی بە تێکۆشانی کۆبانێ دا و وتی:”کۆبانێ ئیرادەی ژنە”.\nئەنجومەنی ژنانی هەدەپە و چالاکوانانی تەژەئاش بە هەمان ئامانج لە ناوچەی سەیهانی ئەدەنە لەبەردەم باڵەخانەی هەدەپە چالاکیان ئەنجامدا.\nڕێکخستنی هەدەپەی کۆنیاش بە هەمان ئامانج چالاکی ئەنجامدا و و ڕاگەیەنراوێکیان خوێندەوە، قیاسەدین ئالماز، هاوسەرۆکی هەدەپەی کۆنیا ڕایگەیاند، کە هێرش و ڕەشکردنی ناتوانێت ئەم ڕاستیە تاریک بکات و وتی:”هیچ کەسیک ناتوانێت بەردەم ڕۆناکی خۆر بگرێت و تاریکی بکات.”\nڕێکخستنی هەدەپەی مێردین بە هەمان ئامانج لە باڵەخانەکەی کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسی ئەنجامدا، ئەبرۆ گونەی وتەبێژی هەدەپە و ژماریەکی زۆر لە بەڕێوەبەرانی هەدەپە ئامادە بوون، گونەی ڕایگەیاند کە کۆبانێ کوردان و دۆستە ئینتەرناسیۆنالیستەکانی بە پشتگیریەکی بەهێز لە ڕۆژئاوا شۆڕشیان کرد و وتی:”شۆرشی ڕۆژئاوا بۆ گەلی جیهان بووە هیوایەک، لەدژی تاریکی ئەم تێکۆشانە بەردەوامە.”\nڕێکخستنی هەدەپەی جزیر بە هەمان ئاماج لە ئاهەنگێکی سازکرد، پەرلەمانتار و بەڕیوەبەرانی هەدەپە بەشداریان لە ئاهەنگەکەدا کرد، لە هۆڵی ئاهەنگەکە پانکارت هەڵواسران و ڕاگەیەندراو خوێندرانەوە.\nڕێکخستنی هەدەپەی وانیش لە باڵەخانەکەی خۆیدا کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسی ساز کرد، بەڕێوەبەرانی هەدەپە لە ئاهەنگەکەدا پانکارتی ‘بژی شۆڕشی ڕۆژئاوایان’ بەرز کردەوە، تونجەر ساغینچ، هاوسەرۆکی هەدەپەی ڕێیا ئارموش قسەی کرد و وتی: دوای شەڕی کۆبانی داعش تێکشکا، ئیدی هەنگاو بە هەنگاو تێکچوو و بە تەواوی شکستی هێنا.\nڕێکخستنی هەدەپەی ئیدر بە هەمان ئامانج کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسی ئەنجامدا، تارزان گونەر، بەڕێوەبەری هەدەپەی ئیدر قسەی کرد و وتی: کۆبانێ لەدژی تانگ، تۆپ و دڕندەی گەورە، بووە نیشانەی هیوا و ئیرادەی مرۆڤی قاڕەمان.\nڕیکخستن ئەنقەرەی هەدەپە بەهەمان ئامانج لە باڵەخانەی ئەنقەرە کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسی ئەنجامدا، هاوسەرۆکی هەدەپە وەزیر جوشکون پارلاک ڕایگەیاند، کە داعش بە هاوکاریی هەندێک هێزی نێودەوڵەتی لە هەرێمەکە ژن، منداڵ و هەموو کەسێکی دەکوشت و وتی، “ئەو هێزە تاریکە لە ساڵی ٢٠١٤ دا لە کۆبانێ بە هاوکاریی گەلی کورد و دۆستەکانی تێکچوو، گەلی کۆبانی بە ئیرادەی خۆی تێکۆشانێکی بێوێنەی بەڕیوەبرد و بووە سمبوڵی بەرخۆدان.”\nعەلی حەمە ساڵح: ١٠٠٪ی جگەر لە باشماخەوە بە قاچاخ داخڵ دەبێت\nسەرجەم بازگەکانی کەرکوک ڕادەستی پۆلیسی خۆجێی کەرکوک کران\nباڵیۆزی ئێران سەردانی قائانیی بۆ عێراق پشتڕاست کردەوە\nکوێت: گفتوگۆکان بۆ چارەسەری قەیرانی قەتەر بەرهەمداربوون\nسوپای ئەفغانستان شارێکی لەژیر کۆنترۆڵی تاڵیبان ئازادکرد


February 18, 2017 - 1:09 PM\nبەهۆی تەقینەوەیەکەوە لە سۆماڵ ١٣ کەس کوژران\nJanuary 25, 2017 - 11:17 PM\nئەمڕۆ چوارشەممە ٢٥ی کانوونی دووەم بەهۆی تەقینەوەیەکەوە لە مەقادشیۆی پایتەختی سۆماڵ ١٣ کەس کوژران کە ٧ کەسیان ڕۆژنامەنووس بوون.\nگەورەترین سەربازگەی گروپی بۆکۆحەرام کۆنترۆڵ کرا\nDecember 24, 2016 - 7:31 PM\nمحەمەد بوخاری سەرۆکی نەیجیریا ئەمڕۆ ٢٤ کانونی یەکەمی ٢٠١٦ ڕایگەیاند، سوپا توانیویەتی سەربازگەیەکی گەورەی گروپ بۆکۆحەرامی ئیسلامی لە دارستانی سامبیسا لەباکوری خۆرهەڵاتی وڵات کۆنترۆڵبکات، کە بە دوا بنکەی ئەو گروپە دادەنرا لە ناوچەکە.\nنایجیریا؛ به‌هۆی ڕوخانی كڵێسایه‌كه‌وه ده‌یان كه‌س گیانیان له‌ده‌ستدا\nDecember 11, 2016 - 3:19 PM\nبه‌هۆی داڕمانی سه‌قفی كڵێسایه‌كه‌وه له باشووری خۆرهه‌ڵاتی نایجیریا، ده‌یان كه‌س گیانیان له‌ده‌ستدا.\nبە هوی تەقینەوەی کەنیسەیەک ٢٥ کەس کوژران . قاهیرە\nDecember 11, 2016 - 2:57 PM\nکەمێک پێش ئێستا تەقینەوەیەك لە ناو كەنیسەی بابا وی لە ناوچەی عەباسیە لە قاهیرەى پایتەختى میسر ڕوویدا و کوژرا و بریندارى لێکەوتەوە.\nڕێپێوانی ئەربەعینی شێعەکانی نەیجێریا\nشەهید بوونی دە کەس لە شێعەکانی نەیجێریا لە هێرشی پۆلیس بۆ سەر ڕێپێوانی ئەربەعینی حسەینی .\nخەڵاتى فیلمى حەشدى شەعبى\nNovember 10, 2016 - 2:19 AM\nلە فیستڤاڵى قاهیرە، فیلمى حەشدى سەعبى سەرکەوت و خەڵاتى ڕێزلینانى لەبوارى داهێنەراندا پێبەخشرا.\nتەشەنەی تووند و تیژی دژ بە زیندانییانی سیاسی لە میسر\nچاوەدێری مافی مرۆڤی ڕۆژی چوارشەممە لە راپۆرتێکدا نیگەرانی دەربڕی بەرامبەر بە رەوشی نالەباری زیندانییانی سیاسیی لە میسر بەتایبەت لە بەندیخانەی "عەقرەب"ی قاهیرە.\nجێگری وەزیری دەرەوەی ئێران گەیشتە ئەفریقا\nجێگری وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ بەشی عەرەبی و ئەفریقایی بە مەبەستی بەشداری لە حەوتەمین کۆبوونەوەی هاوبەشی سیاسیی بەدواداچوونی پێوەندییەکانی ئێران و ئەفریقای باشوور گەیشتە ژوهانسبورگی پێتەختی ئەم وڵاتە.\nچوونەسەری ژماری قوربانیانی کەشتی وەرگەڕاوی میسری\nSeptember 28, 2016 - 10:52 AM\nژماری قوربانیانی کەشتی وەرگەڕاوی میسری بۆ٢٠٤کەس زیادی کرد.\nحەوت شارۆمەندی میسری بڕیاری ئیعدام یان بۆ دە رچووە\nSeptember 25, 2016 - 11:59 AM\nحەوت شارومەندی میسری بە تاوانی کوشتنی ئەفسەرێکی پۆلیس بە ئیعدام مەحکوم کرا.\nپێداگری سەرۆکی میسر لەسەر چارەسەرکردنی قەیرانی فەلەستین و سووریا\nSeptember 21, 2016 - 9:08 AM\nسەرۆکی میسر داوای لە ڕژێمی ئیسرائیل کرد هەوڵ بدا لەپێناو چارەسەرکردنی پرسی فەلەستین .\nگیرانی بەناوبانگترین سەرکردەی داعش لە لیبیا بەر لە هەڵاتنی بۆ میسر\nSeptember 16, 2016 - 6:32 PM\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزم و دیاردەی تێکدەرانە لە شاری "ئەجدابیا"ی لیبیا توانی یەکێک لە سەرەکی ترین سەرکردەکانی داعش دەستبەسەر بکات.\nبەنگلادش یەکێک لە کاربەدەستانی باڵای پارتی کۆمەڵی ئیسلامی لە سێدارە دا\nSeptember 4, 2016 - 12:00 PM\nبەنگلادش شەوی یەکشەممە میرقاسم عەلی یەکێک لە کاربەدەستانی باڵای پارتی کۆمەڵی ئیسلامی کە یەکێک لە گەورەترین پارتەکانی ئەم وڵاتەیە، بە تۆمەتی تاوانکاری جەنگی لە ڕەوتی شەڕی سەربەخۆیی ساڵی 10971 لە پاکستان، ئیعدام کرد .\nدادگەیەکی میسری ٣٥٠ کەس لە ئەندامانی ئیخوانولموسلمینی بە زیندانی هەتاهەتایی سزا دا\nAugust 19, 2016 - 9:48 PM\nدادگەیەکی میسری ٣٥٠ کەس لە نەیارانی دەوڵەتەکەی کە زۆرتریان ئەندامانی سەربه ئیخوانولموسلمینن بە زیندانی هەتاهەتایی سزا دا .\nپەرەسەندنی پەلاماری ئاسمانی ئەمریکا دژی داعش لە سێرتی لیبیا\nAugust 19, 2016 - 9:44 PM\nدەوڵەتی لیبیا ڕایگەیاند کە فڕۆکە جەنگیەکانی ئەمریکا لە کاژێرەکانی سەرەتای بەیانی ئەمرۆدا پەلاماریکی تووندیان کردوته سەر دوو گەرەکی ئاوەدانی شاری سێرت .\nمەرجی بووکووحەرام بۆ ئازادکردنی قوتابییەکانی بن دەستی\nڕێکخراوی تێرۆریستی بوکوحەرام بە بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆیەک ڕایگەیاند: تەنیا لە بەرانبەری ئازادکردنی چەکدارەکانمان کە لەلایەن دەوڵەتی نیجیریاوە بەدیلگیراون، قوتابییە دیلەکان ئازاد دەکەین.\nلانیکه‌م ۶۴ ته‌رمی شێوێندراو له وڵاتی کۆنگۆ دۆزرانه‌وه\nAugust 15, 2016 - 7:05 PM\nگرووپێکی چه‌کدار لانیکه‌م ۶۴ که‌س له شارۆمه‌ندانی کۆماری دیموکڕاتیکی کۆنگۆیان کوشت و جه‌سته‌و تەرمەکانیشیان ئەنجن ئەنجن کرد.\nدانپێدانانی تاقمی تیرۆریستیی داعش بە شکست لەشاری سێرتی لیبیا\nAugust 7, 2016 - 11:35 AM\nتاقمی تیرۆریستیی داعش دانی نا بە شکست هێنانی خۆی لە شاری سێرتی لیبیا\nئەرتەشی نیجریە تاوانبار بوو بە کوشتن و ناشتنیان لە گۆڕە بەکۆمەڵەکاننی 347 کەس لە شێعەکا\nAugust 2, 2016 - 6:08 PM\nئاکامی لێکوڵینەوەیەک لە نیجریە نیشان ئەدات کە ئەرتەشی ئەو وڵاتە لە ڕەوتی تێکهەڵچوونەکانی شاری کادۆنای باکووری کە لە کوتاییەکانی ساڵی ڕابردووی زایینی ڕووی دا 347 کەس لە شێعەکانی وڵاتیان کوشت و ئەوانیان لە گۆڕە بە کۆمەڵەکاندا ناشتووە\nنیگەرانی لەبارەی دۆخی سلامەتی شێخ زکزاکی ڕێبەری شیعەکانی نیجریە\nJuly 25, 2016 - 7:49 PM\nخزموکەسیی نێزیکی عەلامە شێخ ئیبراهیم زکزاکی لەبارەی دۆخی جەستەیی ئەم مامۆستا پایە بەرزە ی موسوڵمانانی نیجریەیی کە پتر لە حەوت مانگە لە گرتووخانەی هێزەکانی دەوڵەتی دایە نیگەرانیان دەربڕیی.\nزه‌ریف سبه‌ی ده‌چێته ڕۆژاوای ئه‌فریقا\nJuly 24, 2016 - 9:15 AM\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران بۆ دیدار و وتووێژ له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی ئه‌فریقی سبه‌ی یه‌کشه‌ممه له‌سه‌رووی شاندێکی سیاسی-ئابووریی ده‌چێته ڕۆژاوای ئه‌فریقا.\nسه‌رۆكی په‌رله‌مان داوا لە خەڵکی لیبیا دەکات : هه‌موتان چه‌ك هه‌ڵگرن\nJune 20, 2016 - 7:34 PM\n  سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی لیبیا، چه‌ك هه‌ڵگرتنی گشتیی دژی قاعیده‌و داعش له‌وڵاته‌كه‌ی، ڕاده‌گه‌یه‌نێت.\nمولحید و کافرەکان ئامانجی سست و لاواز کردنی ڕۆژهەڵاتی ئیسلامیان هەیە بەڕەڵایی و ئازادی هاو ڕەگەز بازان لە ڕۆژ ئاوادا دا زۆر ناشی\nJune 18, 2016 - 7:15 PM\nشێخی الازهەر گوتی:دەرون ناسان و بنکە ماڵی و ئیداریە گەورەکان لە ئەم جورە بیر و باوەڕە پشتیوانی دەکەن کە دەتوانین مەترسی ئەمانە بخەینە پاڵ ڕیزەکانی بنکە سەربازیەکانی ڕۆژئاوا و لە لایەکی تریشەوە تاکە ڕێگا بۆ بەرهەڵستی لەگەڵ ئەم مولحدانە بڵاوکردنەوەی زانست و عیلمی ڕاست و دروستی ئیسلامیە کە لە زانکۆکان و قوتابخانەکان دا بگوترێتەوە.\nڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران : سیاسەتی ئێران سەبارەت بە سووریا ، لایەنگری لە ئاشتی یە\nFebruary 14, 2016 - 9:53 PM\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ، سیاسەتی هەمیشەیی و نەگۆڕاوی کۆماری ئیسلامی ئێران لە هەمبەر سووریای لایەنگری لە ئاشتی زانی .


كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان » زەینەب جەلالیان بەندکراوی سیاسی کورد نامەیەکی کراوەی ئاراستەی رای گشتی کرد\nزەینەب جەلالیان بەندکراوی سیاسی کورد نامەیەکی کراوەی ئاراستەی رای گشتی کرد\nKMMK:زەینەب جەلالیان بەندکراوی سیاسی کورد کە سزای بەندکردنی هەتاهەتایی بەسەردا سەپێندراوە، سەبارەت بە چەواشەکاری و درۆی راگەیاندنەکان و حکومەتی کۆماری ئیسلامی لەسەر بارودۆخی ناوبراو نامەەکی کراوەی ئاراستەی رای گشتی کرد.\nزەینەب جەلالیان لە نامەکەدا ئاماژەی بەوە داوە کە: ” کەس ئەوەندە بەهێز نییە کە بتوانێت ئیرادەی ئەو تێک بشکێنێت”. دەقی نامەی ئاراستەکراوی ناوبراو لەلایەن کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستانەوە بڵاو دەکرێتەوە کە بەم شێوەیە.\nزەینەب جەلالیان: ١١ ساڵە لە زیندانەکانی حکومەتی ئێراندام و سەرەڕای هەموو نەخۆشییەکانم، داوام نەکردووە چارەسەری پزیشکیم بۆ بکەن، سەرەتا چاوەکانم و دواتریش گورچیلە و سیەکانم تووشی کێشە بوون، دواتریش تووشی گرفتی پەستانی خوێن بووم، دوای ئەوەش ددانەکانم خراپ بوون، سێ مانگە داوای چارەسەری پزیشکیم کردووە بەڵام بەرپرسانی زیندانەکە هیچ کارێکیان نەکردووە، وەک زیندانییەکی سیاسیی لە هەموو مافەکانم بێبەش کراوم، وەک دایکێک کە بە لایەلایە منداڵەکەی ئارام دەکاتەوە، ئازارەکانم هێورکردووەتەوە، چونکە باش دەمزانی ئەگەر داوای چارەسەری بکەم وەڵامم نادەنەوە، وەکچۆن ئێستا نایدەنەوە.\nئەم حکومەتە چەواشەکار و درۆزنە، نەیانناردووم بۆ چارەسەریی پزیشکی، بەڵام ڕاگەیەندنەکانیان بەدرۆ بڵاویانکردووەتەوە کە زەینەب جەلالیان براوە بۆ نەخۆشخانە، ئەم حکومەتە تەنانەت دەمارێکی مرۆڤایەتیشی تێدانییە، ئەو ڤیدیۆیانەی لە ساڵی ٢٠٠٨دا گرتبوویان بەکاریانهێناوە و بڵاویانکردووەتەوە، بەم شێوەیە هەلیان قۆستووەتەوە بۆ ئەوەی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ بخەڵەتێنن.\nوەک جەلادێک کە دەیەوێت سەرم ببڕێت و بەزەردەخەنەیەکەوە داوام لێدەکات هەستمە سەر پێ و پیاسە بکەم لە سەرم وەستاون، ئەم هەڵسوکەوتە قێزەوەنە چییە کە ئەو جەلادانە لەگەڵ منی دەکەن؟ ئایا ئەگەر کەسێک وەک ئەو جەلادانە بیر نەکاتەوە دەبێت بمرێت یان لە زینداندا بڕزێت؟ ئەم مەنتقە ڕەشە بە واتای ڕەتکردنەوەی سروشتە، ئایا ئەگەر کەسێک وەک ئێوەی جەلادان تینووی خوێن نەبێت دەبێت بمرێت؟\nلە نامەکەی زەینەب جەلالیاندا ئەوەش هاتووە: ئەی جەلادەکان! گوێتان لە دەنگی ئازادیخوازیم لە پشت دیوارەکانی زیندانەوە نییە؟ با خیاڵتان ئاسوودە بکەم، من بە جەستەمەوە تێکۆشانم نەکردووە کە ئێستا بۆی بە داخ و خەمەوە بم، کەسێکی ئازادە بە بیر و هزرییەوە تێدەکۆشێت نەک بە جەستەی، خۆشبەخەتانە ئێوەی جەلادانیش هەرگیز ناتوانن بیر و هزری کەس زیندانیی بکەن.\nلەکۆتاییدا زەینەب جەلالیان نووسییەتی: مردن و ئازارچەشتن لە ڕێگای ئازادیدا بۆ من شیرینە، لە ڕاستیدا ئەو پاچەی هەڵتانگرتووە ڕیشەکانی خۆتان دەبڕێتەوە، چارەنووسی هەموو هەوڵەکانتان شکستە، هیچ کەس و هیچ شتێک ئەوەندە بەهێز نییە کە بتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانم بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانم بکات، بەتەنیا لە هەمووان بەهێزترم و بەردەوام دەبم لەسەر ئەو ڕێبازە.\nدۆخی تەندروستیی زەینەب جەلالیان، ژنە زیندانیی سیاسیی کورد لە زیندانی شاری خۆیی سەر بە پارێزگای ورمێی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ناجێگیرە و لەگەڵ ئەوەشدا ڕێگری دەکرێت لەوەی بنێردرێتە نەخۆشخانەکانی دەرەوەی زیندان بۆ چارەسەریی و ساڵی پار بەمەبەستی دەربڕینی ناڕەزایی بەرامبەر بە ڕێگریکردن لە چارەسەریکردن بۆ نەخۆشییەکانی، دەستی دابووە مانگرتن لە بەکارهێنانی دەرمانی چارەسەریی، ئەو مانگرتنەی بەردەوامە، بۆیە ڕۆژ لەدوای ڕۆژ دۆخی تەندروستیی ناجێگیرتر دەبێت.\nزەینەب جەلالیان لە دایکبووی ساڵی ١٩٨٢ ی گوندی دیم قشڵاخی سەر بە شاری ماکۆی پارێزگای ورمێ-یە، لە ساڵی ٢٠٠٧دا لە کرماشان لە لایەن هیزە ئەمنیەکانی ئێرانەوە دەستگیرکراوەو تا ئێستا لە زینداندا ماوەتەوە.\nزەینەب بە تومەتی ئەندامبوون لە پارتی ژیانی ئازادی کۆردستان-پژاک، ئەشکەنجە درا و لە دادگاییەکی چەند خۆلەکیدا سزای لە سێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا.\nجێگای ئاماژەیە، کە لە ژێر کاریگەری ڕایگشتی و هەوڵدانی ناوەندە جیاوازەکان و چالاکوانانی مافی مرۆڤ، سزای لە سێدارەدانی زەینەب بۆ زیندانی تاهەتایی گوڕدرا.


ئۆپۆزسیۆن یان لادیوار ؟\nوتار/ پێش 2 هەفتە 94 جار بینراوە\nپاش ڕاگەیاندنی پرۆسەی بەناو چاکسازی حکومەتی هەرێمی کوردستان مشتومری سۆشیال میدیا تایبەت بە موچەی ئەو کەسانەی لەپێشتردا هیچ نەبون و بەڵام بەموچەیەک خانەنشین کراون و پێیان دەڵێن بندیوار، بەدوای خۆیدا هێناو لەڕاستیشدا ئەو کەسانە بێ ئەوەی هەست بەحەرامی ئەو پارەیە بکەن و دور لەویژدانی مرۆڤایەتی بون بە بار و بەڵا بەسەر میللەتەوە.\nئەم کەسانە گەر بێت و لەلایەن بەرپرسی باڵا و هەردوو حزبی دەسەڵات خانەنشین کرابن، ئەوا لەسەر ئەوان حساب دەکرێن.\nئەوەی جێی سەرنجەو مەبەستی باسەکەی منە بونی چەند حزبێکی ئۆپۆزسیونە لەهەرێمی کوردستان\nئەم حزبانە یان سێبەری حزبی دەسەڵاتن، یا هەرئەوەتا لەژێر ناوی ئۆپۆزسیون خۆیان دروست کردووە. قسەکە لەسەر ئەوەیە کە ئەم حزبانە بۆخۆیان بارێکی زۆر گەورەن بەسەر ئابوری و سیاسەت و میللەتەوە.\nبۆ نمونە هەریەک لەو حزبە ئۆپۆزسیۆنانە خاوەنی چەندین پارلەمانتارن، سەرۆکی حزب، مەکتەب سیاسی، سەرکردایەتی، کادرانی باڵای حزب، بونی چەندین کەناڵ و بارەگای حزبەکانیان، ئەمانە هەمووی پارەیان دەوێت و تێچون بەسەر حکومەت و میللەتەوە و لەژێر ناوی ئۆپۆزسیون پارەی لادیوار وەردەگرن، چونکە ئەو حزبانە لەوەتەی دامەزراون بەڕاستی نەیان توانیوە ڕۆڵی ئەلتەرناتیڤ بگێڕن، بەڵکو ئەو هیوایەی خەڵک هەیان بوو بۆ حزبێکی بەدیل لەپای خراپی و گلەییان لەحزبە دەسەڵاتدارەکان ئەوا ئۆپۆزسیونەکان ئەو هیوایەشیان لا نەهێشتن و لەئێستادا بەدەگمەن تاکێک دەبینیت ئینتیمای بۆ نیشتمان مابێت و زۆرێکیش خۆزگە بە ڕژێمەکەی صدام حسین دەخوازن !\nبونی حزبی ئۆپۆزسیون لەڕاستیدا شتێکی باشەو دەکرێ وێنای دیموکراسی دەسەڵات پیشان بدات، ئەرکێتی چاودێرێکی جدی بێت بەسەر حکومەت و دەسەڵاتدارانەوە، نەک وەک ئەمانەی لای خۆمان ببن بە بەڵاو بار بەسەرمانەوە، بڕوام وایە بڕێکی زۆر ، کە ڕەنگە چەندین ملوین دۆلار زیان لەبودجەی هەرێمی کوردستان بگەیەنن، بۆیە بە بڕوای ئێمە گەر لەهەرێمی کوردستان ڕێژەی موچەخۆری بندیوار زۆر بێت، ئەوا بێ شک ئۆپۆزسیونەکانیش لادیوارن و ئەم بندیوار و لادیوارانە توانیویانە دیوارێکی فشەڵ دروست بکەن، کە دور نییە لەهەرکاتێکدا بێت هەرەس بێنێت.\nنوێترین نوسینەکانی هێمن غازی\n"مێش میوانیان نییە"\nلەژێر زمان و لە سۆشیال میدیا فسکە فسک مەکەن


خێڵێکی وڵاتی هێندستان لە گۆڕستان دەژین و گۆشتى مردوو دەخۆن\nبڕوانە وێنەکان چەند نامۆن\n2020.06.10 - 22:24\nڕۆژنامەیەکی بەریتانی لەڕێگەی بڵاوکردنەوەی چەند وێنەیەکی سەیر و ترسناکی یەکێک لەخێڵە هیندییەکانی وڵاتی هیندستان پەردەی لەسەر کۆمەڵێک نەریت و ڕێوڕەسمی نامۆی ئەو خێلە لابرد کە تێیدا خواردنی گۆشتی مردووەکان چەقی بیروباوەڕی ئەو خێڵەیە.\nبەگوێرەی ڕۆژنامەی "زە سەن"ی بەریتانی، جان سکوار، تەمەن 38 ساڵ کە وێنەگرێکی سەرکێشی بەڕگەز پۆڵەندییە، توانیویەتی لەیەکێک لەگەشتەکانیدا بۆ وڵاتی هێندستان چەند وێنەیەکی خێڵی ( ئەگۆری) لە هەرێمی ( ڤاراناسی) ئەو وڵاتەدا بگرێت کە لەناکاودا هاتوونەتە سەر ڕێگاکەی و ڕێگرییان لێگردووە.\nڕۆژنامە بەریتانییەکە باسی لەوە کردووە، وێنەگرە پۆڵەندییەکە لەیەکێک لەو وێنانەی کە بۆ ئەو خێڵەی گرتووە وێنەی پیاوێکە کە تێیدا دەرکەوتووە سەری بەرەو پشت بردوەتە دواوە ودەستێکی خستوەتە پشت سەری و بەدەستەکەی دیکەی کاسەی سەر( کاپۆڵ ) ڕاستەقینەی مرۆڤێکی بەرزکردوەتەوە و لە دەمەی کاپۆڵەکەوە دەخواتەوە".\nلەوێنەیەکی دیکەدا کە ڕۆژنامەکە بڵاویکردوەتەوە، دەردەکەوێت پەیڕەکارێکی ئاینی ئەو خێڵە لە تەنیشت کەلەیەکی ڕاستەقینەی مرۆڤێکەوە دانیشتوە کە بەرەنگی سور ڕەنگراوە و بەدەستێکی کەلەکەی بەرز کردوەتەوە".\nبەگوێرەی زانیارییەکان خێڵی ( ئەگۆری) پەیڕەوکاری ئاینی هیندوسین و خواوەندەی ( شیڤا) دەپەرستن، بەڵام پەیڕەوکردنی بیرو بۆچوونەکانیان زۆر جیاوازە لەگەڵ ئاینی هیندوسی ئەرسەزۆکسی ئەو وڵاتە.\nئاماژە بەوەکراوە، بنەمای بیروباوەڕی ئاینی ئەو خێڵە لەسەر تێڕامان و بیرکردنەوەی قوڵ بنیاد نراوە، بۆیە خواردنەوەی خواردنەوە کهولییەکان و بەکارهێنانی مادە هۆشبەرەکان وەک ( ماریوانا) بە بۆچونی ئاینی ئەوان زیاتر نزیکیان دەکاتەوە لە جیهانی ڕۆحییەت و دوریاندەخاتەوە لەجیهانی ماددی".\nبە باوەڕی ئەو خێڵە کە دوورن لە بتپەرستیشەوە، خواوەندەکەیان ( شیڤا و ژنەکەی خواوەندە کاڵی) لە سەر خواردنی گۆشتی مردووەکان ژیاون، بۆیە ئەوانیش لەنزیک ئەو شوینانە ژیان بەسەر دەبەن کە تەرخانکراوە بۆ سوتاندی تەرمی مردووەکان لە وڵاتی هێندستان".\nبەگوێرەی زانیارییەکان، هەرچەندە بەپێی بیرو باوەڕی ئاینی هیندۆسی تەرمی مردووەکان لەنزیک ڕووباری ( گانج) دەسوتێنرێت و دەکرێت بەخۆڵەمێش، بەڵام هەندێ جار تەرمەکان ناسوترێن و فڕێدەرێنە ناو ڕووبارەکەوە، بۆیە پەیڕەوکارانی ئاینی خێڵی ( ئەگۆری) ئەو تەرمانە لەناو ڕووبارەکە کۆدەکەنەوە بەکاریدەهێنن بۆ خواردن و ڕازاندنەوەی شوێنی نیشتەجێبووەکانیان یاخود کەلەی مردووەکان لەمەراسیمە ئاینییەکاندا بەکاردەهێنن.\nبەپێی بیرو بۆچونی ئاینزای ئەو خێڵە هیندییە، هەرچەندە ئەوانەی ئەوان دەیکەن ڕەتکراوەیە لەلایەن کۆمەڵگاوە و جێگای نیگەرانی و دڵەڕاوکێیە، بەڵام بە بۆچوونی خێڵەکە ئەوان لەو ڕێگایەوە دەتوانن بەرچاو ڕوونی و ڕووناهی بەدەست بهێنن.\nبەگوێرەی بەڵگە مێژووییەکان، خێڵی ( ئەگۆری) ڕەچەڵەکیان دەگەڕێتەوە بۆ "Baba Kinaram" کەپیاوێکی توندڕەو بووە و لەسەدەی حەڤدەیەمدا ژیاوە و زیاتر لە170 ساڵ تەمەنی کردووە.\nخۆپیشاندانى بەشێک لە هاووڵاتیانى سلێمانى دەستى پێکردەوە\n2020.06.23 - 10:39\nئاسایش چالاکوان و ڕۆژنامەنوسێکی شێلادزێی لە ماڵەکەى خۆیدا دەستگیرکرد\n2020.06.27 - 14:19


حکومەتی هەرێم و سیاسەتی زمانی کوردی (٥-٥)\nبە پێی دەستوری عێراقی زمانی کوردی هاوکات لەگەڵ زمانی عەرەبیدا زمانی فەرمی عێراقە و دەبێت لە هەموو دامەدەزگایەکدا نیشان بدرێت، بەڵام چەندین هەوڵ هەببوون و بەردەوامییان هەیە بۆ پەراوزخستنی زمانی کوردی لە عێراقدا\nلە وەزارەتەکانی خوێندنی باڵا و پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا زمانی کوردی بایەخی کەمتر کراوەتەوە و زمانی ئینگلیزی لە پێشترە لە گرنگی پێداندا\nدكتۆر موئمین زەڵمی\nتوێژەر و مامۆستای زانكۆ\nلە ساڵی ١٩٩٢ەوە، حکومەتی ھەرێمی کوردستان دامەزرێنراوەو پایتەختەکەی ھەولێرە. پەرلەمانی ھەرێم بە لایەنگرێکی زۆرەوە ھەڵبژێردرا‌و ناوی ئەنجومەنی نیشتمانیی کوردستانی عێراقەو کابینەیەکی حکومەت پێکھێنرا. بە هۆی ناکۆکی نێوان دوو هێزە سەرەکییەکی کوردستانەوە کە پارتی دیموکراتی کوردستان بە سەرۆکایەتی مەسعود بارزانی و یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بە سەرۆکایەتی جەلال تاڵەبانی، حکومەتی هەرێمی کوردستان بەسەر دوو زۆنی زەرد و سەوز دابەش کرا و دوو حکومەتی خۆجێی دانران ، یەکەمیان پایتەختی هەولێر بوو و دووەمیشیان سلێمانی، لە هەردوو حکومەتەکەدا وەزارەتەکانی رۆشنبیری، پەروەردە و خوێندنی باڵا سەروکارییان لەگەڵ پێگەی زماندا هەبووە.\nدوای ڕزگاری عێراق لە ٢٠٠٣، سیاسییەکانی کورد بوونە ئەندام لە ئەنجومەنی حوکمی عێراق. لە ٣٠ی کانونی دووەمی ٢٠٠٥ سێ ھەڵبژرادن ئەنجام درا ١) بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی ئینتیقالی ٢) بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی کوردستانی عێراق و ٣) بۆ ئەنجومەنی پارێزگاکان. یاسای بەڕێوەبردنی دەوڵەتی عێراق بۆ سەردەمی ئینتیقالی، حکومەتی ھەرێمی کوردستانی ئۆتۆنۆم-ی سەلماند بە "سەروەریی تەواو"و ڕێزگرتن لە دەستووری ھەمیشەیی. حکومەتی ھەرێمی کوردستان دەسەڵاتی دەستووری ھەیە بەسەر پارێزگاکانی ھەولێر، دھۆک‌و سلێمانی‌و چەند ناوچەیەکی دیالەو نەینەوا‌و کەرکوک.\nحکومەتی هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2005ەوە تا ئێستا لەگەڵ ئەوەی کە نەبووەتە خاوەنی سیاسەتێکی زمانەوانی بۆ زمانی کوردی کە بە شێوەی نوسراو هەبێت بەڵام لە بەڵگەنامە فەرمییەکان و نوسراوە رەسمییەکاندا زمانی کوردی پەیڕەو دەکات.\nمادەی 14ی رەشنووی دەستووری هەرێمی کوردستان 2005 پێگەی زمانی بەم شێوەیەی دیاریکردووە: لە بڕگەی یەکەمدا هاتووە: کوردی و عەرەبی دوو زمانی فەرمی هەرێمی کوردستانن و ئەم دەستوورە مافی هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان دەستەبەر دەکات لە فێرکردنی منداڵەکانیان لە دام و دەزگاکا فێرکارییەکانی حکومەتدا بە پێی مەرج و رێککارە پەروەردەیی بە زمانی زگماکی خۆیان، .. هەروەها لە بڕگەی 3یەم دا هاتووە: "لە هەرێمی کوردستان کار بە حکموکانی مادەی 4ی دەستووری حێراقی دەکرێت لە بارەی زمانی فەرمییەوە لە هەر جێیەک بواری یاسایی هەبێت بۆ جێبەجێکردنی".\nبە پێی دەستوری عێراقی زمانی کوردی هاوکات لەگەڵ زمانی عەرەبیدا زمانی فەرمی عێراقە و دەبێت لە هەموو دامەدەزگایەکدا نیشان بدرێت، بەڵام چەندین هەوڵ هەببوون و بەردەوامییان هەیە بۆ پەراوزخستنی زمانی کوردی لە عێراقدا، حکومەتی هەرێمی کوردستانیش لەو رووەوە هەڵوێستێکی وای نەبووە، دوایین هەوڵیش ئەوە بوو کە لە کۆتایی ساڵی 2017 دا حکومەتی عێراقی نوسینەکانی زمانی کوردی لەسەر فۆڕمی خۆراک لادا، لەو بارەیەشەوە ئارام شێخ محمەد جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کە کوردە، داوای روونکردنەوەی کرد، بەپێی نووسراوێکی نووسینگەی ئارام شێخ محەمەد جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ڕۆژی ۲۸ ی دیسامبەری 2017 ، بەنووسراوی فەرمی ژمارە (م.ن/ ۲۹٦) داوای لەفەرمانگەی پلاناندان و بەدواداچونی سەر بەوەزارەتی بازرگانی عێراق کردوە ڕوونکردنەوە بدات لەبارەی هۆکاری بەکارنەهێنان و لابردنی زمانی کوردی لەسەر پسولەی خۆراکی هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان، ئەو کارە پێشێلکردنی مادەی ٤ دەستوری عێراقە. هەمان ڕۆژ فەرمانگەی ناوبراو بە دوو نووسراوی جیاواز، وەڵامی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراقی داوەتەوە، کە لە نووسراوی یەکەمیاندا ئاماژەی بەوە کردوە کە بەهۆی نەبوونی پەیوەندییان لەگەڵ فەرمانگەکەکانی پسوڵەی خۆراکی هەرێم، بەبێ مەبەست زمانی کوردی لەسەر پسوڵەکان نەنووسراوە، هاوکات پەیوەندییان کردوە بەچاپخانەی (نەهرەین) کەئەرکی چاپکردنی پسوڵەکانی لە ئەستۆیە بۆ چارەسەرکردنی ئەو پرسەو تەئکیدیشیان کردوە کە ئەو داوایە بۆساڵانی داهاتو بەهەند وەردەگرن.\nلە ئێستادا زۆرینەی زۆری نوسراوە فەرمییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە زمانی کوردی دەنوسرێن کە دیالێکتی کوردی ناوەڕاستە و حزبە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستانیش هەمان دیالێکتی کوردی بەکاردەهێنن.\nئەگەر وردتر سەرنج بدەین، لە رووی سیاسییەوە زمانی کوردی لە حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستانیشدا بە پێی یاسای و دەستوور پێگەی خۆی دیاریکراوە بەڵام هێزە سیاسییەکان بە تایبەت کوردییەکان کەمترین بایەخیان بە سیاسەتی زمانی کوردی داوە، هەروەها لە وەزارەتەکانی خوێندنی باڵا و پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا زمانی کوردی بایەخی کەمتر کراوەتەوە و زمانی ئینگلیزی لە پێشترە لە گرنگی پێداندا، ئەوەش بە هۆی هەژموونی زمانی ئینگلیزییەوە کە بۆتە زمانی گلۆبال، هەروەک لە رووی بازرگانیەوە زمانی کوردی پێگەی دیاریکراوی نیە چونکە کورد دەوڵەت نیە و ئەو خواردنو شتومەکانەشی هەناردەی دەرەوە دەکرێن بە زمانی ئینگلیزی و عەرەبی لەسەریان دەنوسرێت، هاوکات بۆ گەشتیاران کە روودەکەنە هەرێمی کوردستان کۆرسی زمانی کوردی بوونی نیە، میدیاکانیش دابەشبوون بەسەر هەردوو بەرەی ئەفبێی کوردی و لاتینیدا و زمانی کوردیان زیاتر پەرتەوازە کردووە.\nلە کۆتاییدا ئەم بەشەدا ئەم چەند خاڵەی خوارەوە دەبنە ریکۆمێندەیشنی گرنگ سەبارەت بە سیاسەتی زمان لە هەرێمی کوردستاندا، ئەوەش بۆ ئەوەی سیاسەتی زمان وەكو وڵاتان و هەرێمەكانیان بەپلاندانان بەڕێوە بچێ ، پێویستییەكی هەمیشەییمان بەم خاڵانە هەیە، تاكو بەڕێكوپێكی لە هەموو ئاس تو بوارەكاندا جێبەجێ بكرێت:-\nیەکەم: دەرچوواندنی یاسای زمانە فەرمییەكان لە پەرلەمانی كوردستان و لە پەرلەمانی عێراق، تاكو ماددەی چوار لە دەستووری كۆماری عێراق 2005 بەڕاست یو دروستی پراكتیزە بكرێ .\nدووەم: لیژنەی زمانپارێزی لەلیژنە هەمیشەیییەكانی پەرلەمانی كوردستان لەنزیكترین دەرفەتدا لەیاساناسا نو زمانزانان بڕیاری پێكهێنانی بدر ێ، بۆ ئەو پڕۆژە یاس او بڕیارانەی بە )دە( پەرلەمانتار پێشكێش دەكرێن.\nسێیەم: لیژنەیەكی هەمیشەیی لە زمانناسان و یاساناسان( بۆ داڕشتنی یاساو بڕیارەكان بەهەردوو زمانی كوردی و عەرەبی لە ئەنجومەنی وەزیران پێكبهێنرێ بۆ ئەو پڕۆژە یاس او بڕیارانەی لەئەنجومەنی وەزیران و لایەنەكانەوە پێشكێش دەكرێن، نەك فەرمانبەرێك یا دووان وەكو هەر ئەركێكی فەرمانبەری ئاسایی ئەنجامی بدەن.\nچوارەم: دەبێ ئەكادیمیای كوردی فراوانتر كاتی بۆ زمانی كوردی تەرخان بكات، چونكە هەستان ەم ئەركە دیرۆكییە ئەمڕۆ یەكجار پێویستە ئەویش بەدانانی زاراوە بۆ هەموو بوارەكانی ژیان و ساڵانە بەدواداچوونیان بۆ بكات بەگوێرەی گۆڕانكارییەكان. هەروەها لەگەڵ لایەنی پەیوەندیدار تابلۆی نووسینی دەزگاكانی حكومەت و كەرتی تایبەتی لەلایەنی زمانەوانی بە بەردەوامی جەختی لەسەر بكەنەوە، تاكو پەرەپێدانی ئەكادیمیای زمانی كوردی.\nپێنجەم: بۆ زانستە مرۆڤایەتییەكانیش لە زانكۆكانی كوردستان دەبێ بەپلاندانان لەلایەن وەزارەتی خوێندنی با ڵاو توێژینەوەی زانستی هەموو بابەتەكان بەوەرگێڕان و دانان و ئامادەكردن ئەنجامبدرێن و چیتر دوانەخر ێ كە نۆزدە ساڵە دواخراوە، تاكو دیواری بەرلین تەخت بكرێ و نەمێنێ و جگەرگۆشەكانمان لەجیاتی ئەوەی دڵەڕاوكێ و بێزارییان لەزمانی كوردی هەبێ ، بەئاسوودەیی و دڵنیایی بەزمانێكی كوردیی پاراو بخوێنن و سەرچاوەش بەزمانی كوردی پت رو فراوانتر بكرێت، ئەمڕۆ تێزی ماستەر و دكتۆراە لەزانكۆكانی كوردستان ڕێژەیەكی زۆر كەمیان بەزمانی كوردین و ئەوانی دیكەش زۆرینەیان بە زمانی عەرەبین.\nشەشەم: دەبێ ڕاگەیاندن میدیاكان و ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی بە خەمخۆرییەكی وڵاتپارێزانە چاودێری زمانپارێزی بكەن و بەئەركی دیرۆكەیییان بەگوێرەی پێویست ڕابن، كە تاكو ئێستاشی لەگەڵداب ێ بەڕێكوپێكی جەختی لەسەر نەكراوە.\nحەوتەم: زمان بنەمایەكە لە ئاسایشی نەتەوەیی، ستراتیژە، دەبێ ببێتە بەشێكی دانەبڕاو لە هزر و بیری هەر تاكێكی كورد لەهەر شوێنێكی دونیادا بن. ئەوەی بەچاوێكی كەم و نزم و خوارتری دابنێ ئەوا پێویستە یەكسەر وەڵامی بدرێتەوە و داواكاری گشتی لە دادگاكان داوای لەسەر تۆمار كردوون، چونكە پەیوەستە بەپیرۆزی و مەزنی و بەرزی لەلای چل ملیۆن كورد و لەهیچ زمانێكی دیكە كەمتر نییە، بەڵكو یەكسانە لەگەڵیان و پێكەوەژیان و لێبوردەیی وای كردووە كە نەتەوەكانی دیكەی كوردستانیش ئەم مافە ڕەوایەیان هەب ێ چ لە شاخ چ لە شار پراكتیزە كراوە بەخوێندن بەزمانی توركمانی و سریان یو ئەرمەنی و هەرس ێ دەسەڵاتی هەرێمی كوردستان بەشداری دەكەن. بەڵام هەندێ لەو قوتابخانانەی لە كوردستان كراونەتەوە جگەرگۆشەكانیان لەهەستی نەتەوایەتی دوور دەخەنەو ەو پێویستە لایەنی بەرپرس پلانیان هەب ێ بۆ نەهێشتنی ئەم مەترسییە كە لەئایندەدا چاوەڕوان دەكرێ.\nهەشتەم: دەبوایە ئەوانەی زمانی بیانی دەزانن و توانای وەرگێڕانیان هەیە ئەزموونی وڵاتانی فرەزمان بكەنە زمانی كورد یو عەرەبی چ دەستووری وڵات و هەرێمەكانیان یان یاسای زمانی وڵات یا هەرێمەكانیان، هەروەها ئەو شاندانەی سەردانیان كردوون دەبوایە لەبارەی ئەزموونیان لە كەناڵەكانی ڕاگەیاندن بینراو، بیستراو، خوێنراو پەخش و بڵاو بكەنەوە، چونكە لەم بارەوە نەك بەزمانی كوردی، بەڵكو بەزمانی عەرەبیش نییە و بۆ وشیاری نەتەوەیی و یاسایی و فیدڕاڵی ئەم جۆرە بابەتانە یەكجار پێویستێكی هەمیشەیین بۆ ئەو كەسانەی لەیەك زمان و یەك نەتەوە ڕاهاتوون.\nنۆیەم: پێویستە لەهەڵمەتی هەڵبژاردنەكانی) پەرلەمانی كوردستان و پارێزگاكان و ئەوانی دیكە(دا لەخاڵە سەرەكییەكان بێ تو پێویستە نەك هەر لەپەیڕەو و پڕۆگرامی ناوخۆی لایەنەكاندابێ ، بەڵكو هەریەكێكیان بەرنامەی تایبەتی خۆی هەب ێ بۆ سیاسەتی زمان هەروەكو پارتی سەوز لە كۆماری ئێرلەندا كە ماوەی بیست ساڵە) 2009 - 2029 ( سیاسەتی زمانی داناوە. پێویستە سیاسەتی زمان هەمیشە جەختی لەسەر بكر ێو لە كارنامەی كابینە یەك لەدوا یەكەكانی حكومەتی كوردستان دابنرێت، تاكو هەر لایەنێك سیاسەتی زمانی خۆی هەبێ و ململان ێ لە نێوانیاندا لەسەر زمانپارێزی ب ێ، چونكە لەستراتیژی ئاسایشی هەر نەتەوەیەكدایە، گەر سیاسەتی زمانمان نەب ێ، نەوەی ئایندە پەنجەی كەمتەرخەم یو خەمساردی و بێباكیمان ئاراستە دەكات، منیش دەڵێم ڕاست دەكەن و دەپرسم تاكەی ب ێدەنگی و خۆ كڕكردن و تاكەی سیاسەتی زمانمان نەبێ؟ بەڵام چ كات و وەختێ ؟ دەبا چیتر دوانەكەوێ و دەستبەجێ دەستبەكاربین.\nدەیەم: لە مەرجەكانی ئەو كەسەی دەیەو ێ بە بەردەوامی لە هەرێمی كوردستان نیشتەجێ ب ێ، پێویستە تاقیكردنەوەی زمانی كوردی بەنووسین و خوێندنەوەی بۆ بكرێ و هەمان تاقیكردنەوەش بۆ دامەزراندن لەدەزگاكانی حكومەت ئەنجام بدرێ. جگە لەوانەی كە بەزمانی كوردی خوێندوویانە.\nیانزەیەم: لە بودجەی ساڵانەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بڕە پارەیەكی چاك بۆ سیاسەتی زمانی كوردی و زمانەكانی دیكەی كوردستان تەرخان بكر ێ، چونكە زۆر دیدار و سیمینار و كۆنفرانس دەبەسترێ و پارەیەكی زۆری لێ سەرف دەكر ێ، بەڵام ئەم بوارە ناگرێتەوە، بۆ چو لەبەرچی ئەم بوارە) سیاسەتی زمان( كە لە ستراتیژی نەتەوەیییە سیاسەتێكی تایبەتی بۆ دانانرێ ؟\nدوانزەیەم: كۆمسیۆنی زمانە فەرمییەكان بەئەركی پراكتیزەكردنی بەكارهێنانی لە هەموو بوارەكا نو لەئان و ساتی خۆیدا هەڵدەستێت بەهۆشداری و سزای ئەوانەش دەدا كە دەستبەج ێ نایخەنە بواری جێبەجێكردن و لەهەند ێ وڵاتیش پۆلیسی زمان هەیە كە چاودێری نووسینەكانی سەر دەزگاكانی حكومەت و كەرتی تایبەت دەكات.\nسیانزەیەم: بەپلانێكی درێژخایەن زمانپارێزی لەبواری پەروەردە و فێركرد نو میدیاكان كاری بۆ بكر ێو دەستبەج ێ خەمخۆرانی بەم ئەركە ڕابن. و لیژنەی تایبەتی هەمیشەیی بۆ زمانپارێزی لە ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتەكان و ئەنجومەنی پارێزگاكان بەسەرپەرشتی لایەنە پەیوەندیدارەكان پێكبهێنرێ بەمەرج ێ بەپلاندانانی تۆكمە كارەكانیان ئەنجام بدەن تاكو جگە لە نووسراوەكان، نووسینی سەر شوێنە گشتی و تایبەتییەكانیش بەوردی و قووڵی چاودێری بكرێن، دەب ێ بەهەردوو زمانی فەرمی عەرەبی و كوردی بەپاراو یو ڕێكوپێكی بنووسرێن.\n١- ئەمیر حەسەن پوور (د)، دەربارەی کێشە ھەنوکییەکانی زمانی کوردی، (٢٠١٢)، سیمینار، لە کتێبخانەی کوردی لە ستۆکھۆڵم، سوید.\n٢- تارق جامباز، یاسای زمانە رەسمییەکان، گ. پارێزەر، (٢٠٠٣)، ژ. (٥-٦).\n٣- جەعفەر شێخولئیسلامی (د)، زمانی ستانداردو زمانی یەکگرتو... ھاوڵاتی، ٢/٧/٢٠٠٨، ژ (٤٣٦).\n٤- دەستوری کۆماری عیراق، ئابی (٢٠٠٥).\n٥- سەلام ناوخۆش (د)، ستاندارد بوونی زمانی کوردی لەنێوان زمانی سیاسەت و سیایەتی زمانی، (٢٠١٠)، لە بڵاوکراوەکانی رێکخراوی زمانناسی، منارە، ھەولێر.\n٦- عەبدولمەناف رەمەزان ئەحمەد، ئەتڵسی زمان ھەرێمی کوردستان، (٢٠٠٩)، وەک نمونە، نامەی ماستەر، زانکۆی سەلاحەدین.\n٧- غازی عەلی خورشید، زمانی فەرمی بۆ ھەرێمی کوردستان، (٢٠١١)، سەردەم سلێمانی.\n٨- فوئاد محەمەد خورشید. زمانی کوردی و دابەشبوونی جوگرافی شێوە زارەکانی، (١٩٨٥)، بەغداد: ئافاقی عەرەبی.\n٩- قەیس کاکل تۆفیق (د)، ئاسایشی نەتەوەیی و پلانی زمان، (٢٠٠٧)، چ. یەکەم، موکریان، ھەولێر.\n١١- محەمەد مەعروف فەتاح (د)، زمانەوانی، (١٩٩٠)، دار الحکمە، بەغدا.\n١٢- محەمەد مەعروف فەتاح (د)، زمانی ستاندارد و زمانی یەکگرتووی کوردی، (٢٠٠٨).\n١٣- محەمەدی مەحویی (د)، مەنامە، دەروازەی یەکەم، (٢٠١٧)، سلێمانی.\n١٤- محەمەدی مەحویی، (د)، زمان و زانستی زمان، سەرەتایەک بۆ زانستی زمان، (٢٠١١)، بەرگی یەکەم، سلێمانی.\n١٥- نەریمان عەبدوڵڵا خۆشناو (د)، زمانی ستانداردی کوردی، (٢٠١٣)، چاپی یەکەم، ھەولێر.\n１. ١٦. هاشم ئەمین، زمانی کوردی و پێگەی زمان لە زمانە جیهانییەکاندا، گۆڤاری زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی ٢٠١٧\n١٧. سایتی شارپرێس: https://www.sharpress.net/all-detail.aspx?Jimare=103431\n١٨. ئەمجەد شاکەلی، ئەوەی نابێ بگوترێ دەبێ بگوترێ، چاپی دووەم، 2013\nلەحوجرەوە بۆ زانكۆ


پیاوانی میلیشیا عێراقییه‌كانی هاوپەیمانی ئێران بەشداریدەکەن لە رێپێوانێكی چەکداریدا لە بەغدا وەك پشتیوانی لە کەتائیب حیزبوڵا دوای هێرشێکی ئەمریکا بۆسەر یەکێك لە بنکەکانیان نزیك بە سنووری عێراق و سوریا لە 28 کانونی دووەم 2018. [وێنەکە لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەتەوە]\nعێراقیەکان داوای کۆتاییهێنان دەکەن بە چالاکی دوژمنکارانەی میلیشیاکانی هاوسۆزی ئێران لە وڵاتەکەیان دوای هێرشێك بۆسەر بنکەی ئاسمانی تاجی رۆژی چوارشەممە (11 ئازار)، کە سێ ئەندامی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی تێیدا كوژرا و دەیانی دیکەی بریندارکرد.\nهێرشەکە، کە 22هه‌مین بوو بۆسەر بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە عێراق لە کۆتایی تشرینی دووەمەوە، زنجیرەیه‌ك له 18 موشەك بوو کە نران بە بنکە ئاسمانییه‌كه‌وه له باکوری بەغدا، یەکێك لەو دەیان بنکانەی سەرانسەری عێراق کە هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی تێیاندا جێگیرن.\nسوپای عێراق رایگەیاند کە موشه‌كه‌كان لە پشتی پیکابێکەوە تەقێنراون.\nلەکاتێکدا لە کۆنفرانسێکی هەواڵیدا لە په‌نتاگۆن هەینی قسەی دەکرد، فەرماندەی ناوەندی ئەمریکا ژەنەراڵ کێنێس مه‌كکێنزی پشتڕاستیکردەوە کە پیکابێك بۆ ئەنجامدانی هێرشەکە بەکارهاتووە و وتی هێزەکانی عێراق دۆزییانه‌وه و دەستیان بەسەردا گرت.\nهەروەها پشتڕاستیکردەوە کە هێرشەکە لەلایەن میلیشیای کەتائیب حیزبوڵای عێراقیی سەر بە ئێرانەوە ئەنجامدراوە، بەشێوەیەکی "ترسنۆکانە" و ئاماژەیکرد بەوەش كه ئەنجامدەران موشەکەکانیان تەقاندووه و لە شوێنەكه هه‌ڵهاتوون.\nمه‌كکێنزی وتی: "باوەڕمان وایە كه به‌دڵنیاییه‌وه دەوڵەتی ئێران لەپشت کەتائیب حیزبوڵاوەیە و ئێران زۆر ئاگادارە لەوەی چی دەکەن."\nدوو سەربازی ئەمریکی و بەریتانییەك لە هێرشەکەدا کوژران، کە بووە هۆی چەند هێرشێکی ئاسمانی شەوانە بۆ سەر جبەخانەکانی کەتائیب حیزبوڵا لە ناوچەی بەغدا.\nئەمریکا بریكارێكی سەرەکیی ئێران دەکاتە ئامانج\nئەو عێراقیانەی هەینی قسەیان بۆ دیارونا کرد وتیان کاتی ئەوەیە مامەڵەی میلیشیاکانی پەیوەست بە سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران (پاسداران) سنوورداربکرێن، کە هەڕەشەن بۆسەر ئاسایش و ئاییندەی وڵاتەکە.\nوتیان هێرشەکەی تاجی گەورەترین بوو لەم چەند مانگەی دواییدا لەڕووی قوربانی و ژمارەی ئەو موشەکانەوه كه بە ئامانجەکانی ئەمریکاوە نران لە عێراق و میلیشیاکانی سەر بە ئێرانیان پێ تۆمەتبارکراوە، بەتایبەتی کەتائیب حیزبوڵا.\nسکرتێری گشتی ئەنجومەنی خێڵە عەرەبیەکان لە سەلاحەدین، سائیر بەیاتی وتی وەڵامەکەی ئەمریکا "بریكارێكی سەرەکی پاسدارانی لە عێراق و ناوچەکە کردە ئامانج، کە کەتائیب حیزبوڵایە" و "بەرپرس بووە لەو جۆرە هێرشانە".\nبەیاتی بە دیارونای وت ئه‌و هێرشانه‌ی بنکەکانی ئەو میلیشیایە و جبەخانەکانی چەکیان كرده ئامانج کە هەڕەشەن بۆسەر ئاسایشی جەماوەر، چاوەڕوانکراوبوون.\nپێشبینی ئەوەشی کرد کە وەڵامی ئەمریکا ئەگەری زۆرە بەوەوە نەوەستێت و ئاماژەیکرد بەوەی ده‌شێت هێزەکانی ئەمریکا بەردەوامبن لە بەدووکەوتن و بەئامانجکردنی سەرکردەکانی ئەو میلیشیانەی پەیوەندی نزیکیان بە رژێمی ئێرانەوە هەیە و کاردەکه‌ن بۆ ئەنجامدانی چالاکیە نەگریسەکانی.\nوتی بە کوشتنی فەرماندەی هێزی قودسی سوپای پاسداران، قاسم سولێمانی و جێگری سەرۆکی حەشدی شه‌عبی، ئەبو مەهدی موهەندیس و سەرکردەکانی دیکەی میلیشیاکان لە سەرەتای ئەمساڵدا، ئەمریکا جەختیکردەوە لە توانا و نیازی خۆی بۆ بەرگرتن بە پلانەکانی ئێران.\nوتیشی ئاماژەی ئەوەی داوە کە بەردەوامدەبێت لە ئەنجامدانی هێرشی لەوشێوەیە ئەگەر ئێران و بریكارانی لە هێرشەکانیان بەردەوامبن.\nحکومەتی عێراق دەبێت بەدووی میلیشیاکان بکەوێت\nبەیاتی وتی هاوکات، "حکومەتی عێراق پێویستە و لەسەریەتی بەدووی میلیشیاکان بکەوێت و بەرامبەریان بوەستێت" تا بەرگری لە سەلامەتی وڵاتەکە و بەرژەوەندییەکانی بکات و ئه‌ركه نێودەوڵەتییەکان بپارێزێت.\nجەختیکردەوە له‌وه‌ی سنووردارکردنی نفوزی ئێران بۆتە داوایەکی جەماوەری و لە میلیشیاکان په‌سه‌ندناکرێت دەستوەربدەنە ئه‌منییه‌ت و سەروەری نیشتمانی پێشێلبکەن بەبێ ئەوەی رووبەڕووی بەرپێگرتنی شیاو ببنەوە.\nدانیشتوویەکی بەغدا کە داوایکرد ناوی نەهێنرێت، وتی میلیشیاکانی دڵسۆزی ئێران "بەمدواییانە پەرەیان بە ئۆپەراسیۆنە دوژمنکارانەکانیان داوە لەڕێی هێرشی یەک لەدوای یەکی موشەكه‌وه بۆسەر ناوچەی سەوز و بنکە سەربازییەکان".\nبە دیارونای وت ئەم میلیشیانە دەیانەوێت وڵاتەکە ببێتە "ناوچەی پێکدادان و یەکلاییکردنەوەی دوژمنکارییەکان".\nوتی: "میلیشیاکان نابێت بەردەوامبن لە هەڕەشەکانیان و ئەو گروپانە و ئەو کاراکتەرانەی بەڕێوەیان دەبەن دەبێت بەرپرس رابگیرێن لەبەرامبەر چالاکیە مەترسیدارەکانیان کە زیان بە ئه‌منییه‌تمان و سەروەریمان و داهاتووی منداڵەکانمان دەگەیەنن."\nوتیشی: "پێموایە کاتی ئەوە هاتووە بەر بەم چالاکیانە بگیرێت."\nئێمه عێراقیین و ئه‌مه درۆیه. ئێمه حه‌شدین؛ ئێمه هێڵی سورین.


پەرلەمانتارەکێ پارتی: داخوازیێن کورد بەرچاف نەھێنە وەرگرتن دەنگی نادەینە کابینا حوکمەتێ | Evro News\nسه‌ره‌كى Facebook پەرلەمانتارەکێ پارتی: داخوازیێن کورد بەرچاف نەھێنە وەرگرتن دەنگی نادەینە کابینا حوکمەتێ\nپەرلەمانتارەکێ پارتی: داخوازیێن کورد بەرچاف نەھێنە وەرگرتن دەنگی نادەینە کابینا حوکمەتێ\nبڕیارە سبەی رۆژا ئێک شەمبی کابینا نوویا حوکمەتا عێراقێ پێشکەشی پەرلەمانی بھێتەکرن و پەرلەمانتارەکێ کوردژی دبێژیت، ھەگەر مەرجێن کوردان بەرچاف نەھێنە وەرگرتن دەنگی بۆ نادەین.\nشێروان دوبەردانی، پەرلەمانتارێ فڕاکسیۆنا پارتی لپەرلەمانێ عێراقێ بۆ ئەڤرۆ نیۆز دیارکر” بڕیارە سبەی رۆژا ئێک شەمبی عادل عەبدولمەھدی کابینا خوە بینیتە پەرلەمانی و دەنگ لسەر بھێتەدان، بەلێ ھەگەر سبەی نەھێت دێ کەڤیتە پشتی سێ شەمبیێ و پەرلەمانێ عێراقێ دێ ئێخیت دەنگدانێ بۆ پەسەندکرنا کابینا نوویا حوکمەتێ.\nل دۆر داخوازیێن کوردانژی ئەڤی پەرلەمانتاری گۆت” نێچیرڤان بارزانی جێگرێ سەرۆکێ پارتی سەرەدانا بەغدا کریە و دگەل لایەنێن سیاسی ئەف بابەتێ پشکداریا کوردان ل کابینا حوکمەتێ بەحسکریە، بەلێ ھێشتا یا رۆھنیە دێ پێکھاتا حوکمەتا نوو یا چاوابیت و ھویردەکاری نەھاتینە ئاشکراکرن.\nشێروان دوبەردانی ئاماژەکر” ھەلویستێ پارتی یێ خویایە لدۆر پشکداریکرن د حوکمەتا عادل عەبدولمەھدی و چەندین جارانژی سەرۆک بارزانی تەکەست کریە مەرجێ مە بۆ پشکداریکرنێ پۆست و پلە نینە، بەلکوو پشکداریا حەقیقیا کوردان و بەرچاڤ گرتنا سیستەمێ تەوافووقا دستووریە، بەرۆڤاژی ئەف مەرجێن مە تێدا نەبن وەک پارتی دەنگی بۆ کابینا حوکمەتێ نادەین.


باشترین پزیشكی منداڵان له كوردستان پێشوازی له نه‌خۆش ده‌كات\nپسپۆر و پزیشكێكی منداڵان له كوردستان نۆرینگه‌ی تایبه‌تی خۆی له نه‌خۆشخانه‌ی CMCی كرده‌وه و ئێسته له باره‌گه‌ی نه‌خۆشخانه‌كه ده‌توانن منداڵانی نه‌خۆش بگه‌یه‌ننه نۆرینگه‌ی ئه‌و پزیشكه پسپۆره تا به خێراترین و باشترین شێواز چاره‌سه‌ری منداڵه‌كان و نه‌وه‌ی داهاتوومان بكات.\nد.ساسان لۆقا حه‌نا كۆیی پزیشكی پسپۆری منداڵان و تازه له‌دایكبووان و منداڵانی ناكام، هه‌ڵگری بڕوانامه‌ی دكتۆرا "بۆرد"ه له نه‌خۆشییه‌كانی منداڵان له به‌غدا، هاوكات به‌كالۆریۆسی له هه‌ناو و نه‌شته‌رگه‌ری گشتی به‌ده‌ستهێناوه و ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی پزیشكانی عێراقه بۆ پسپۆری منداڵان، جگه‌له‌وه ئه‌ندامی ده‌سته‌ی وانه‌بێژی به‌شی منداڵانی كۆلێژی پزیشكییه.\nنۆرینگه‌ی د.ساسان لۆقا حه‌نا كۆیی به پێشكه‌وتووترین ئامێری ته‌كنه‌لۆجیای پزیشكی و له ژینگه‌یه‌كی ناوازه و تایبه‌ت به منداڵان، ئاماده پێشوازی له منداڵانی نه‌خۆش بكات و به شێوه‌یه‌كی زۆر باش چاره‌سه‌ری پێویستیان بكات.\nئێسته ده‌توانن پێوه‌ندی بكه‌ن و ناوی نه‌خۆشه‌كانتان تۆمار بكه‌ن و سه‌ره بگرن، له ڕێی ئه‌م ژماره ته‌له‌فۆنه‌وه ( 44 09 618 0750 ).


حه‌سه‌ن ته‌میمی، وه‌زیری ته‌ندروستی و ژینگه‌ی عێراق رایگه‌یاند، وه‌زاره‌ته‌كه‌یان سه‌رجه‌م هه‌نگاوه‌كانی دارایی و لۆجستیی بۆ به‌ده‌ستهێنانی ڤاكسینی كۆرۆنا ته‌واو كردووه.\nله كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا وه‌زیری ته‌ندروستی عێراق وتی"دۆخی ته‌ندروستی له عێراق تا ئێستا له‌ژێر كۆنترۆڵدایه" و ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، "ماوه‌ی چه‌ند مانگێكه هه‌وڵه‌كانی وه‌زاره‌ت به‌په‌له و به‌رده‌وامن و توانایه‌كی بێهاوتا له ده‌ستنیشانكردن و چاره‌سه‌ریشدا هه‌یه".\nوه‌زیری ته‌ندروستی عێراق گوتیشی: "توانیومانه رێژه‌یه‌كی به‌رزی چاكبوونه‌وه له‌سه‌ر ئاستی جیهان تۆماربكه‌ین و ژماره‌ی گیانله‌ده‌ستدانی تووشبووانی كۆرۆناش تا ئاستێكی باش كه‌م بكه‌ینه‌وه.\nسه‌باره‌ت به دوایین ورده‌كاریش له‌باره‌ی گرێبه‌سته‌كانی عێراق له‌گه‌ڵ كۆمپانیا جیهانییه‌كانی به‌رهه‌مهێنانی ڤاكسین، وه‌زیری ته‌ندروستی عێراق جه‌ختیكرده‌وه، "وه‌زاره‌ته‌كه‌مان له‌گه‌ڵ ته‌واوی كۆمپانیاكان و ئه‌و وڵاتانه‌ی سه‌رپه‌رشتی به‌رهه‌مهێنانی ڤاكسینی كۆرۆنا ده‌كه‌ن، له په‌یوه‌ندی به‌رده‌وامدایه و چاوه‌ڕێی په‌سه‌ندكردنین له‌لایه‌ن هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی بۆ ڤاكسینه‌كان".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، "لیژنه‌ی تایبه‌ت له وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی رایگه‌یاندووه، هه‌موو هه‌نگاوه‌كانی دارایی و لۆجستیی به‌گوێره‌ی پێوه‌ره باوه‌ڕپێكراوه‌كانی جیهان ته‌واوكراون و ئێستا ئاماده‌ن بۆ به‌ده‌ستدهێنانی ڤاكسینه‌كه و ته‌نیا چاوه‌ڕێ بڕیاری رێكخراوی ته‌ندروستی جیهان ده‌كه‌ن\nله عێراق سیسته‌می دامه‌زراندن ده‌گۆڕێت\nهێرشکرایە سەر فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا ده‌گاته عێراق\nشاندی دانوستاندكاری هه‌رێم له به‌غدان\nمانگی داھاتوو ماددەی خۆراکی زیادکراو به‌سه‌ر هاوڵاتیان دابه‌شده‌كرێت\nله عێراق قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه


عەلی گەلاوێژ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nعەلی گەلاوێژ (١٩٢٢-١٩٨٨) ساڵی ١٩٢٢ لە ناوچەی بۆکان لە دایک بووە. ئەم پیاوە ناودارە لە باوکەوە بە ھۆزی فەیزوڵڵابەگی موکری و و لە دایکەوە دەچێتەوە سەر بنەماڵەی ئەردەڵان. باوکی دکتۆر عەلی گەلاوێژ، برایم سەلاح فەرماندەی سوپای کۆماری کوردستان بووە. عەلی گەلاوێژ بەھۆی ئەوەی کە باوکی لە تەورێز ئەفسەر بووە ھەر لە منداڵییەوە لە تەورێز دەرسی خوێندووە و لە قوتابخانەی ناوەندی فێردەوسی ئەو شارە لە ساڵی ١٩٤٠ دیپلۆمی ناوەندی وەرگرتووە.\nپاش ساڵی ١٩٤١ کە دەوڵەتە سەرکەوتووەکانی شەڕی دووەمی جیھانی ئێرانیان داگیر کرد باوکی عەلی گەلاوێژ لە سوپای ئێران دێتە دەرەوە و دەچێتە ناو سوپای کۆماری کوردستانەوە. ھەر لە بەر ئەمە بە ماڵەوە دەگەڕێتەوە بۆ کوردستان. لە کاتێکدا کە کۆمار دادەمەزرێ دەوڵەتی کۆماری کوردستان لە مەھاباد نزیکەی ٦٠ کەس لە لاوە کوردەکان دەنێرێ بۆ شاری باکۆ لە کۆماری ئازەربایجان بۆ دەرس خوێندن کە یەکێک لەو خوێندکارانە عەلی گەلاوێژ بووە.\nعەلی گەلاوێژ بەر لە رۆیشتنی بۆ دەرس خوێندن لە دەرەوەی وڵات رۆمانێکی نووسیبوو کە ھەرگیز چاپ نەکرا و ئێستاش دەستنووسەکەی نەماوە، بەڵام ئەو رۆمانە ھەر بەسەرھاتی داھاتووی خۆی بوو. ناوی رۆمانەکەش بارام و گوڵنار بوو.\nکاتی گەیشتن بە کۆماری ئازەربایجان (باکۆ) بە دەستووری کۆماری کوردستان عەلی گەلاوێژ لە زانکۆی ئەفسەری ناونووسی دەکا تا پاش دەرس تەواو کردن وەک ئەفسەرێکی پسپۆڕ و لە سوپای کوردستان دا خزمەت بکا. بەڵام کاتێ کە زل ھێزەکان لە تاران فەرمانی رووخاندنی کۆماری کوردستان دەدەن و قازی محەمەد و ھەڤاڵانی لە دار دەدەن عەلی گەلاوێژ لە زانکۆی ئەفسەری دێتە دەرەوە و لە زانکۆی ئابووریی ڕامیاری ناونووسی دەکا و دوای چەند ساڵ دەرەجەی دۆکتۆرای ئابووریی سیاسی وەرگرت. ناو دۆکتۆرانامەکەی کە بە زمانەکانی ڕووسی و تورکی چاپ کرا ئەوە بوو: پەیوەندی ئابووری کشتوکاڵی لە کوردستانی ئەمڕۆی ئێران.\nعەلی گەلاوێژ پاش بەینێک دەبێتە مامۆستای زانکۆی باکۆ. و ھور لە بواری پسپۆری خۆیدا وانە دەڵێتەوە و دوایی دەبێتە ئەندامی ئاکادیمی زانستەکانی ئازەربایجان.\nلە ساڵی ١٩٤٦ کە دەگاتە باکۆ و دوای ماوەیەک گەورە ھێزان کۆماری کوردستان دەڕوخێنن عەلی گەلاوێژ لەگەڵ دکتۆر رەحیم قازی (برای محەممەد حوسێن سەیفی قازی) رۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی ناوەندی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە باکۆ دەردەکەن و بێژەری رادیۆ حیزبیش دەبێت. دواتر دەچێتە نێو حیزبی توودەی ئێرانەوە و دەینێرن بۆ وڵاتی بولغارستان و لەوێ دەبێتە بێژەری رادیۆ پەیکی ئێران بە زمانەکانی کوردی فارسی و تورکی.\nپاش شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٩٧٨ دێتەوە بۆ تاران و لەگەڵ ھاوڕێیانی لە حیزبی توودەی ئێران دا دەست دەکەنەوە بە تێکۆشانی سیاسی. دکتۆر عەلی گەلاوێژ لە حیزبی توودەدا ئەندامی کزمیتەی ناوەندی و بەرپرسی ھەرێکی کوردستان بووە. عەلی گەلاوێژ کەوتە بەر شەپۆلی ئیعدامی ناسراو بە ١٩٨٨ بە تاوانی خەباتی سیاسی و لە زیندانی ئێوین لە تاران ئێعدام کرا.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=عەلی_گەلاوێژ&oldid=831743»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٣٨ی ٢٩ی ئابی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.