وەزیری پێشمەرگە:ئاڵای کوردستان سمبوڵی بەرخودانە\nچاودێر: شۆرش ئسماعیل وەزیری پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەپەیامێکدا ئیدانەی سوتاندنی ئاڵای کوردستان دەکات لەلایەن خۆپیشاندەرانی ئەمڕۆی سوتاندنی بارەگانی پارتی و بەسیمبوڵی بەرخودانی کوردی ناودەبات.\nسوتاندن و بێڕێزی كردن به‌ئاڵای پیرۆزی كوردستان، كه سه‌دان و هه‌زاران پێشمه‌رگه‌ی قاره‌مان و خه‌باتگێڕ و تێكۆشه‌ری ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه، له ژێر سێبه‌ره‌كه‌یدا گیانی خۆیان به‌خشیوه، " به‌توندی ئیدانه‌ده‌كه‌ین."\nئاڵای كوردستان، سیمبولی باڵای به‌رخودانی نه‌ته‌وه‌ی كوردو ره‌مزی ئاشتی و ئاوه‌دانی و پێكه‌وه‌ژیانه.\nپه‌لاماردانی باره‌گای هه‌ر حزب و لایه‌نێك، دواتر سوكایه‌تی كردن به‌ئاڵای كوردستان، په‌یامێكی روونه‌و، ده‌خوازێت هه‌رچی زووه ململانێ حزبییه‌كان و گرژییه سیاسیه‌كان به‌لاوه بنرێن و سه‌رجه‌م حزب و لایه‌نه سیاسیه‌كانی گۆڕه‌پانی سیاسی كوردستان، یه‌كده‌نگ ویه‌كهه‌ڵوێست بن، بۆ پاراستنی پیرۆزییه‌كان و رووبه‌ڕوبونه‌وه‌ی مه‌ترسییه‌كانی ئێستاو ئاینده.\nداوا له حكومه‌تی عێراقی فیدڕاڵ و هێزه دیموكراتییه‌كان ده‌كه‌ین، لێكۆڵینه‌وه‌ی جددی له‌وباره‌وه بكه‌ن و رێگری له‌و جۆره پێشێلكارییانه بكه‌ن، كه دواجار میمبه‌ری پێكه‌وه‌ژیانی پێكهاته‌كان و پاراستنی به‌ها دیموكراتیه‌كان و ئاشته‌وایی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌عێراق ده‌خاته مه‌ترسییه‌وه.\nده‌ستبردن و سوكایه‌تی كردن به ئاڵای پیرۆزی كوردستان، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك قبوڵكراونیه‌و، ده‌بێ ئه‌نجامده‌رانی به‌زووترین كات رووبه‌ڕووی یاسا بكرێنه‌وه.\nئێمه له‌وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه، نیگه‌رانی قووڵی خۆمان ده‌رده‌بڕین و، راشیده‌گه‌ێنین꞉ وه‌ك هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان له‌هه‌موو ئان و ساتێكدا، پارێزه‌ری خاك و ئاڵای پیرۆزی كوردستانین، وه‌ك بیلبیله‌ی چاومان ده‌یپارێزین.\nوه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان


سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان روونکردنەوەیەکی لەبارەی گەڕاندنەوەی یاسای تاپۆکردنی خانووە زێدەڕۆکان بڵاوکردەوە و ئاماژە بەوە دەکات، بەهۆی بوونی چەند تێبینییەک لەسەر هەندێک لە بڕگە و ماددەکانی یاساکە گەڕێندراوەتەوە بۆ پەرلەمانی کوردستان.\nبەگوێرەی روونکردنەوەکە "لەپێناو بەرژەوەندیی گشتی و بەمەبەستی پێداچوونەوە و چارەسەرکردنی کەموکوڕییەکان، سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان رۆژی 21-11-2019 بڕیاری دا بە گەڕاندنەوەی یاساکە بۆ پەرلەمانی کوردستان".\nڕوونکردنەوەیەک لە سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستانه‌وه سەبارەت بە یاسای ژمارە (٣)ی ساڵی (2019)ی پەرلەمانی کوردستان\nسەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان بە بڕیاری ژمارە (٤)ی ساڵی 2019، یاسای بەخاوەنکردنی ئەو زەوییانەی لە سنووری شارەوانییەکان زێدەڕۆیییان لەسەر کراوە، ژمارە (٣)ی ساڵی (٢٠١٩)ی ڕەتکردەوە.\nگەڕاندنەوەی یاساکە لەسەر داوای سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی وەزیران و پێشنیاری وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بوو، بەهۆی بوونی چەند تێبینییەک لەسەر هەندێک لە بڕگە و ماددەکانی یاساکە. بۆیە لەپێناو بەرژەوەندیی گشتی و بەمەبەستی پێداچوونەوە و چارەسەرکردنی کەموکوڕییەکان، سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان ڕۆژی 21/11/2019 بڕیاری دا بە گەڕاندنەوەی یاساکە بۆ پەرلەمانی کوردستان.\nفه‌وزی فره‌نسۆ هه‌ریری\nسەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان


باسنیوز یەکێتی بە هەڕەشەی تێکدانی دۆخی کوردستان هەوڵی بەدیهێنانی مەبەستەکانی دەدا هەواڵی کوردستان\nیەکێتی بە هەڕەشەی تێکدانی دۆخی کوردستان هەوڵی بەدیهێنانی مەبەستەکانی دەدا\n2019/02/14 | 11:42\nهەواڵی کوردستان - لە مانگێکدا چەندان جار هەڕەشەکە دووبارە دەکاتەوە\nیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە هەڕەشەی تێکدانی دۆخی کوردستان، هەوڵی بەدیهێنانی مەبەستەکانی دەدات و لە مانگێکدا چەندان جار هەڕەشەکەی دووبارە دەکاتەوە.\nدوای هەڵبژاردنی ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨ی پەرلەمانی کوردستان کە دەرکەوت یەکێتی تەنیا خاوەنی ٢١ کورسییە و ژمارەکەشی کەمترە لە نیوەی کورسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ئەو حزبە چەندان مەرجی داناوە کە بە گوتەی بەرپرسانی لایەنە سیاسییەکان، ئەو مەرجانە بوونەتە هۆکاری دواکەوتنی پێکهێنانی حکوومەت.\nهەر هەوڵێکیش بۆ پێکهێنانی حکوومەت بدرێت، یەکێتی هەڕەشەی تێکدانی دۆخی کوردستان دەکات.\nلە دوایین هەڵوێستیشیدا، ئارێز عەبدوڵا، پەرلەمانتاری پێشووی یەکێتی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی (فەیسبووک) هەڕەشەکەی دووپات کردووەتەوە و ڕای گەیاندووە کە ئەگەر پارتی بە داواکارییەکانیان ڕازی نەبێت کە ئەو بە ”هاتنە مەیدان“ وەسفی کردووە، ئەوا ”بارودۆخەکە بە ئاقارێکدا دەڕوات کە کەس هیوای بۆ ناخوازێت“.\nپێشتر فازڵ میرانی، سکرتێری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان لە چاوپێکەوتنێکدا ڕای گەیاندبوو کە هۆکاری دواکەوتنی پێکهێنانی حکوومەت بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە یەکێتی دۆسیەکانی بەغدا، کەرکووک و پێکهێنانی حکوومەتی کردووەتە یەک پاکێج.\nبەڵام ڕۆژی چوارشەممە ١٣ی ٢ی ٢٠١٩، مەکتەبی سیاسیی یەکێتی خاڵێکی دیکەشی زیاد کرد کە خۆی لە وابەستەکردنی کۆبوونەوەی ١٨ی شوباتی پەرلەمان بە واژۆکردنی ڕێککەوتنی سیاسیی نێوان پارتی و یەکێتی دەبینێتەوە.\nلە بەرامبەردا پەرلەمانتارانی فراکسیۆنی پارتی بە (باسنیوز)یان ڕاگەیاند کە چیتر خەڵک دواخستنی پێکهێنانی حکوومەت قەبوڵ ناکەن، بۆیە ڕۆژی ١٨ی شوبات کۆبوونەوەی پەرلەمان ئەنجام دەدرێت، ئەگەر یەکێتی بەشداریشی تێدا نەکات.\n⋙ قوباد تاڵەبانی:کاکە حەمە جێگەی متمانەی رابەرمان مام جەلال بووە\n⋙ سودەكانی تیشكی خۆر چییە لەسەر جەستەی مرۆڤ؟\n⋙ ئایا برژاندنی گۆشت بە خەڵوز شێرپەنجە دروست دەكات؟\n⋙ چەند ڕاستییەكی سەرسوڕهێنەر لەسەر باوێشك دان\n⋙ مه‌کته‌بی سیاسیی یه‌کێتیی بۆ کۆچی دوایی سەرکردە حه‌مه‌ی فه‌ره‌ج پرسەنامەیەکى بڵاوکردەوە


بەهۆی پابەند نەبوون بە مەرجە تەندروستییەكان2 شوێن داخران | دەزگاى زارى کرمانجى\nبەهۆی پابەند نەبوون بە مەرجە تەندروستییەكان2 شوێن داخران\nلە رێكەوتی 13-1-2020 پشكنینمان بۆ 15 شوێن لە شاری سۆران كرد لەناو بازاڕ، بەختیاری كە پێكهاتبوون لە فرۆشگا، چێشتخانە، قوتابخانە، ساردخانەكان و كۆگای خواردەمەنی، 2 شوێنیش داخران كە پێكهاتبوون لە نۆرینگەیەكی سونەتكردنی منداڵان لەگەڵ سەرتاشخانەیەك، هەروەها رێنماییەكانی لیژنە بە چەند خاوەن دوكانێك درا بۆ ماوەی یەك هەفتە بۆ جێ بەجێ كردنی رێنماییەكان و چەند خاوەن دوكانێكیش بانگهێشتی لیژنە كران، بەمەبەستی سزادان بەپێی یاسا.\nمەبەست لەپشكنین چاودێری و بەدواداچوونەكانی قایمقامیەتی سۆران لە پێناو بەرژەوەندی گشتی و پاراستنی تەندروستی هاووڵاتیان، هەر شوێنێك پابەند نەبێ بە رێنماییەكان، رێكاری یاسایی بەرامبەر خاوەنەكانیان دەكرێت، هەروەها بەدواداچوون بۆ هەموو ئەو سكاڵایانە دەكرێن، كە ڕۆژانە ئاراستەی لیژنەكانی قایمقامیەت دەكرێن“.\nراگەیاندنی لیژنەی قایمقامیەتی قەزای سۆران


پرسی سەرۆکایەتی هەرێم، پرسێکی ڕوکەشی میدیاییە... عەبدوڵا مەحمود\nپرسی سەرۆکایەتی هەرێم، نەکێشەی خەڵکە، نە کێشەی سەرەکی نێوان حزبە سیاسیەکان.ئەوە حزبە سیاسیەکان و میدیاو دەزگا راگەیاندنەکانی خۆیان و میدیای سێبەریانن، ئەوە نووسەر و لێکۆڵەرە مووچە خۆرەکانیانن...دەیانەوێ ئەم پرسە بکەنە پرسی سەرەکی و خەڵکی کوردستانی پێوە سەرقاڵ بکەن.دەیانەوێت درۆی بۆشایی یاسایی بکەنە، دێوەزمەی دۆخی هەرێم.ئەگەر ماشێنی میدیای حزبی و میدیا راسپێردراوەکانیان، هاتوهاواری نووسەرە بێ بەهرەکانیان، وێل بکرین و کڵۆم بدرێن، کەمترین رێژە لە دانیشتوانی خەڵکی کوردستان سەرنجیان ناچێتە سەر ئەم کایەی ناوی پرسی سەرۆکایەتی هەرێمە.کۆمەڵگای کوردستان بە سەرۆک و بێ سەرۆکەوە، دەرگیری کۆسپی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی و حقوقی و یاسایی ترە.\nکۆمەڵگای کوردستان بە دەست ٢٤ ساڵەی دەسەڵاتی کوردایەتی و ١٠ ساڵەی سەرۆکایەتی هەرێمەوە، نەیتوانییوە کێشەی ئاو کارەبا، خزمەتگوزاریە سەرەتاییەکان، بێ موچەیی، بێکاری و گرانی بازار، دزی ئاشکرا...تاد، چارەسەربکات.نەیتوانییوە هیچ ئایندەیەکی سیاسی بخاتە بەردەم خەڵکی کوردستان.نەیتوانییوە کەمترین سەربەخۆیی سیاسی و ئابوری و حقوقی هەرێم بپارێزێت.نەیتوانییوە دۆخی کرێکاران و کارمەندان و موچەخۆران، باشتر بکات.نەیتوانیوە ئاوڕێکی جدی لە ئوردوی لاوان و خوێندکارانی دەرچووی زانکۆکان بداتەوە.نەیتوانیوە ئەو ژمارە زۆرەی خانەنشینان، ببینبێت کە کۆمەڵگا لەسەردەستی ئەوان چەرخاوە و ئیستا باجی دڵسۆزی و ماندوبوونی رابردویان ئەدەن و خراونەتە کەنار کۆمەڵگاوە.نەیتوانییوە ژیانی دۆزەخی ژنان بگۆرێت و توندوتیژی و بێمافی و چەقۆی شەرف و ناموس پەرستی، قەسابی کردنیان، توڕبدات.نەیتوانیوە یاساکانی سەردەمی بەعسی لەگۆڕنراو، لە گۆڕ بنێت.نەک نەیتوانییوە هەنگاوێک کۆمەڵگا بەرەو پیش بەرێت، بەڵکو ماشینی کۆنەپەرستی ئیسلامی و دواکەوتووی کەلتوری، دەمارگیری قەومی، خستۆتەگەر و بۆ چەندین دەهە خەڵکی کوردستانی پاشەوپاش گێراوەتەوە.\nسەرۆک هەبێت یان نا، دۆخی ناهەموارو قبووڵنەکراوی خەڵکی کوردستان، نەگۆراوە.بە هەموو پێوانەیەک ئەم هەلومەرجە خراپترو خراپتر بووە.\nبۆیە کێشەی سەرۆکایەتی هەرێم پەیوەندی بەخەڵکی کوردستان و خواست و ویستی بێ ئەژماری ئەوانەوە، نییە.تەنانەت کێشەی سەرۆکایەتی هەرێم، کێشەی سەرەکی نێوان حزبەکانی خانەوادەی بۆرژوازی کوردیش نییە.پرسی سەرۆکایەتی هەرێم، پرسێکی روکەشی میدییایە، بۆ مەبەستی سیاسی و ململانێ بۆ بەشی زۆتر.پارتی کە هەموو جومگە هەستیار و سەرەکیەکانی کۆمەڵگای کوردستانی قۆرغکردووە.ئامادە نییە و بەسانایی دەست لەو جومگانە بەرنادات.سەرۆکی هەرێم، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، سەرۆکی ئاسایشی هەرێم، سەرۆکی! سامانە سروشتیەکان، سەرۆکی! پەیوەندیە ناوخۆیی و ناوچەیی و فەرمیە دەوڵی و جیهانیەکان، تاد، قۆرغ کرددوە.ئەمە لە کاتێکدا، حکومەتی بنکەفراوان هەیەو حزبەکانی تر لە حکومەت و پەرلەماندا پۆستیان هەیە.بەڵام پۆست لە حکومەت و پەرلەماندا، نەیتوانیوە ببێتە هاوبەشی لە بریاردانی سیاسی و دەسترۆشتووی لە هیچ مەیدانێکدا.وەزارەتی پێشمەرگە و وەزارەتی دارایی، سەرۆکایەتی پەرلەمان، ...تاد، ئەمانە لە دنیای واقعی دەوڵەتداری و حکومرانی و تەندروستی ئەم سەردەمەدا، گرنگی تایبەتیان هەیەو پۆستی بەرزن، کەچی ئەمانە لە دنیای واقعی دەسەڵاتی حزبۆکراتی و میلیشیاییدا، جێگای خۆیان دەدەن بە باڵادەستی هێزو وقەڵەمرەویی جغرافی و چەک و پارە و پشتیوانی، ناوچەیی.بۆیە ئەم پۆستانە هێزی بریار و قورسایی و کاریگەری واقعیان نییەو لەئاستی زۆر لەخواری بەرپرسیارێتیدا، سەڵاحیەت و توانای دەسترۆشتویان هەیە.وەزیری پێشمەرگە یان وەزیری دارایی ئاگاداری لەسەدا بیستی واقعیاتی بریاری جوڵەی پێشمەرگەو چەک و سامان و داهات و دارایی و سەرفکرن، نین.پەرلەمانیش زۆر لەوە بچوکترە گەورە سەرۆکی حزبەکان، کەمترین رێز لەسەر بنەمای بەهای سیاسی و یاسایی و حقوقی بۆ پەرلەمان دابنین.هەر بۆیە خۆیان ناچنە پەرلەمان و کادرانی دەستی چەندەمین دەنێرن تا هەمیشە پەرلەمان گوێ لەمستی حزب و گەورە سەرۆکەکانیان بن.\nحزبەکانی کوردستان، بەتایبەت" یەکێتی و گۆران و دوو لەتە ئیسلامیەکە" ئەم ماوەیە بە وروژاندنی ناشیانەی پرسی سەرۆکایەتی هەرێم، دەیانەوێ چاوخشاندنەوە بە پێگەو بەشی خۆیاندا بکەن.ئەمە کرۆکی ململانێی ئێستایانە.دیارە خۆیان براونەتەوە لەسەر ئەوەی سەرۆکیان، ناوێت.هەر بۆیەشە بەدیلیان نییەو دەشزانن سەرۆکی بێ قەڵەمرەوی جغرافی فراوان و خاوەن چەک و بێ پشتیوانی ناوچەیی و بێ بەشدار لە جومگە بناغەیەکانی دەسەڵاتدارێتیدا، زیاتر دەبێتە کاریکاتۆر.بۆیە حزبە سیاسیەکان لە جێگای ئەوەی شەری پۆستی سەرۆکی هەرێم بکەن، کە ناتوانن بەدەستی بێنن، دەیانەوێ بەشداری سیاسەت و بریاری زیاتر بن لە کوردستان و ئەم قۆرغکاریەی پارتی، تێک بشکێنن.پارتی و لەناو پارتیشدا بنەماڵەی بارزانی کە خۆیان بە میراتگری کوردستان دەزانن، ئامادەنین و بە سانایش ئامادەنین مل بەهیچ پاشەکشەیەک بدەن.ململانییی واقعی و لەسەر ئەمەیەو کێشەی سەرەکی حزبە سیاسیەکانی کوردستانیش، ئەوەیە.\nئەزمەیەک کە حکومەتی هەرێم! یان حکومەتی بنکە فراون توشی بووە، پرسی سەرۆک نییە، تەنانەت کێشەی زۆری دەسەڵاتەکانی سەرۆکیش نییە.پرسی بن بەستبوونە بە وەڵامدانەوە بە سەرەتاییترین خواستەکانی خەڵکی کوردستان و بێدەنگکردنی دەنگی نارەزایەتیە.ترس لە هەڵسانی جەماوەری و تەقینەوەی تورەیی پەنگ خواردووی خەڵک، ترسی حکومەتی بنکە فراوان و بۆرژوازی کوردە.\nدیاری حکومەتی بنکە فراون بۆ جەماوەری خەڵک، خراپترکردنی ژیان و گوزەرانی خەڵکی کوردستان بوو.ئەم حکومەتە نەیتوانی وەڵام بە سەرەتاییترین خواستەکانی خەڵکی کوردستان بداتەوە.وە توانای وەڵامدانەوە بە ویستەکانی خەڵکی کوردستانی نییە، خەڵکی کوردستانییش هیچی تر ناتوانن بەرگەی ئەم دۆخە بگرن کە حکومەت و حزبەکانی لێی بەرپرسن...ئەم دۆخە بەو حکومەت و حزبانە چارەسەر ناکرێت، ئەوان خۆیان هۆکارو دروسکەری ئەم دۆخەن.دانیشتن و دانوستاندن و سازانیان...تاد، لەسەر وەڵامدانەوە بەهیچ کام لەخواستە سەرەکیەکانی خەڵکی کوردستان نییە.رێگا چارەی تر پێویستە، رێگا چارەیەک کە ئایندەی سیاسی کوردستان، هەلومەجی نەخوازاوی ئیستای خەڵکی، بگۆرێت و ژیانێکی شایستەو خۆشگوزەرانی و ئازادییان بۆ دەستەبەر بکات.ئەمە بەبێ هاتنە مەیدانی خەڵکی کوردستان و لە ریزی رێکخراو سەربەخۆیی خۆیاندا، لەتوانادا، نییە.وەلانانی دەسەڵاتی سیاسی ئێستاو کۆتاییهێنان بە تەمەنی حکومەتی بنکە فروان، پێشمەرجی هەر ئاڵوگۆرێکی سیاسی بەرجەستەیە بۆ ئاڵوگۆریی بناغەیی لە کۆمەڵگای کوردستاندا.حکومەتی شەرو ئاشتی، حکومەتی فیفتی فیفتی، حکومەتی ریكەوتنی ستراتیجی، حکومەتی دووئیدارەیی، حکومەتی بنکە فروان...ئەزموون کراون و بۆ خەڵکی تەنها مەینەت ئاوایان، بەرهەم هێنا.بۆتە پێویستی کە دەبێ ئەم شانۆیە کۆتایی پێ بهێنرێت.


وەرزشوانێکی کورد ڕێکۆردێکی نوێی تۆمار کرد | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران وەرزشوانێکی کورد ڕێکۆردێکی نوێی تۆمار کرد\nوەرزشوانێکی کورد ڕێکۆردێکی نوێی تۆمار کرد\nبراوەبوونو سەرکەوتنی وەرزشوانانی کوردی کوردستانی خۆرهەڵات لە ئاستی ئیراندا، بەردەوامە.\nڕۆژی کورد: ڕۆژی چوارشەممە ٥ی جۆزەردانی ١٣٩٥ی هەتاوی، وەرزشوانیکی کوردی سنەیی بە ناوی حەیدەر سەمەدی، بە هەڵسووراندنی ١١هەزار و ١٥٠ جار میل، لە ماوەی ٣ کاتژمێر و ٨ خولەکدا ڕێکۆردێکی نوێ لەم بوارە وەرزشییەدا تۆمار کرد.\nشایانی ئاماژەیە کە ئەو ڕیکۆردە لە ماڵی بەدمینتۆن لە کۆمەڵەی وەرزشیی تەختی لە شاری سنە و بە ئامادەبوونی کۆمەڵگای وەرزشی و بەرپرسانی شاری سنە ئەنجام دراو و تۆمار کراوە.\nهەروەها لە شەشەمین خولی کێبڕکێ ئاسیاییەکانی وەرزشی ئۆ-سپۆرتدا وەرزشوانانی کورد توانییان ٢ مێداڵیای زێو و ٣ مێداڵیای بڕۆنز وەدەست بێنن.\nلەم کێبڕکێیانە کە بە بەشداری ١١٨ وەرزشوان لە چوارچێوەی ٩ تیمی بیانی و ٢ تیمی ئێرانیبۆ ماوەی ٣ ڕۆژ لە ئیسفەهان بەڕێوەچوو حەسەن باتمانی و ئاریا ڕەزاقی توانیان پلەی دووهەم وەدەست بێنن و فەرهاد مەندەمی، مۆحەممەد ڕەحمانی و سەلاح عوسمانی مێداڵی بڕۆنزیان لە مل کرد.\nچەند ڕۆژ پێش ئێستایش “جەمیلە محەممەدی” ڕێکۆردی “دمبل جلوبازو”ی ئێرانی بەناوی خۆی تۆمار کرد و ماردین پیرزەهیریش توانی بەسەر چیای کازبەک لە وڵاتی گۆرجستاندا سەرکەوێت.\nPrevious articleئەنجوومەنی تفەنگ ـی ئەمریکا هەڕەشەی لە ئێران کرد\nNext articleمیدیاکانی تورکیا دەنگۆی تیرۆرکردنی موراد قەرەیلان یان بڵاو کردەوە\nبچۆ ڕیزی 26,668 بەشداربووی ترەوە


شورەی موسڵمان بە زیکرو دوعاکان لە قورئان و سوننەتدا/پێشەکی\nإنِ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلا هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَعَلَى ألِهِ وَأَصْحابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينْ وَسَلَّمَ تَسْليماً كَثِيراً، أمَّا بَعْدُ:\nئەم پەرتووکە کورتکراوەیە کە لە کتێبی (ألذِّكْرُ وَالدُّعَاءُ وَالْعِلاَجُ بِالرُّقَى مِنَ الكِتابِ والسُّنَّةِ)، بەشی زیکرەکانم تێدا کورتکردۆتەوە بە جۆرێ هەڵگرتنی لەکاتی سەفردا سووک و ئاسان بێ. لە دەرهێنانی دەقی زیکرەکاندا تەنیا یەک سەرچاوە یان دوو سەرچاوەم بە کارهێناوە بە جۆرێ لە دەقە بنچینەییەکەیدا هەیە، جا ئەوەی دەیەوێ سەبارەت بە سەرچاوەی فەرموودەکان و هەروەها ئەو هاوەڵەی کە گێڕاویەتیەوە شارەزاتربێ، با بگەڕێتەوە سەر دەقە بنچینەییەکەی خۆی.\nئیتر داوا لە خوای گەورە دەکەم بە ناوە جوانەکانی و بە سیفەتە بەرزو بە ڕێزەکانی، ئەم کارە بە کردەوەیەکی پاک و دڵسۆز دابنێ لای خۆی، وە بەهۆیەوە لە ژیان و لە دوای مردنم سوودم پێ بگەیەنێ، هەروەها سوودیش بەو کەسە بگەیەنێ کە دەیخوێنێتەوە یا چاپی دەکا، یا دەبێتە مایەی بڵاوکردنەوەی. خوای تاک و تەنیا تاکە پاڵپشتی ئیماندارانەو لە سەر ئەوە توانادارە.\nوَصَلَّى اللهُ وَسَلَّمَ عَلَى نَبِيِّنا مُحَمَّدٍ وَعَلى آلِهِ وَأَصْحابِهِ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ\nمانگی (صَفَرْ) ١٤٠٩ ك\nشورەی موسڵمانان - گەڕانەوە


دیلان تاشدەمیر: هه‌ده‌په درۆیەكی سەد ساڵی لە توركیا سڕییه‌وه\n05:31 - 20/06/2019\nدیلان تاشدەمیر: هه‌ده‌په درۆیەكی سەد ساڵی لە توركیا سڕییه‌وه\n18ی نیسانی 1982 لە شاری ئاگریی باكووری كوردستان لە دایكبووە. لە 7 حوزەیرانی 2015دا بۆ یەكەم جار بووە پەرلەمانتاری پارتی دیموكراتی گه‌لان (هه‌ده‌په). لە هەڵبژاردنی 24ی حوەزیرانی 2018دا بۆ جارێكی دیكە دەبێتەوە پەرلەمانتار و نوێنەری شاری ئاگریی.\nتاشدەمیر دەرچووی، بەشی كۆمەڵناسی و ئاركۆلۆژیە لە زانكۆی مێرسین. ساڵی 2008 بووه‌تە راوێژكاری سیاسەتی ژنان لە شارەوانی گەورەی ئامەد. ساڵی 2009 بەهۆی دۆسیەی "كەجەكە"وه بۆ ماوەی پێنج ساڵ دەستگیركرا.\nدەربارەی هاتنی بۆ هەرێمی كوردستان و رەوشی باكووری كوردستان و توركیا، لەم دیمانە راستەوخۆیەدا لەگەڵ (پەیسەر) لە هەولێر، وەڵامی پرسیارەكان دەداتەوە.\nپ: هۆكاری هاتنتان بۆ هەرێمی كوردستان چییە؟\nوەڵام: لە هەولێر پانێڵێك دەربارەی رێككەوتن و یەكێتی نەتەوەیی و چۆنییه‌تی پێشخستنی دیالۆگی نێوان لایەنە كوردییەكان سازكرا. بانگهێشتكرام و منیش بانگهێشتەكەم قبوڵكرد.\nپ: ئێوە وەكو (هه‌ده‌په) بەشداریتان لە ڕێوڕه‌سمی سوێندخواردنی نێچیرڤان بارزانی وەكو سەرۆكی هەرێمی كوردستان نەكرد. بانگهێشت نەكرابوون؟\nوەڵام: بانگهێشت كرابووین، بەڵام بەهۆی دۆسیەكانی مانگرتن و هەڵبژاردنی ئیستانبوڵه‌وه نەمانتوانی بەشداریی بكەین. بێگومان لە داهاتوویەكی نزیكدا شاندێكمان بۆ پیرۆزباییكردن سەردانی هەولێر دەكات.\nپ: وەكو دیارە (هه‌ده‌په) وەك ئەوەی پارتێكی سوری بێت گرنگی بە رۆژئاوای كوردستان دەدات. ئایا ئەمە لەسەر حسابی لەبیركردنی كێشەكانی باكووری كوردستان نییە؟\nوەڵام: نازانم لەسەر چ بنەمایەك ئەم قسەیە دەكرێت. ئەم لێكدانەوەیە بابەتیانە نییە. گۆڕەپانی سەرەكی، جەماوەر و چەقی خەباتی (هه‌ده‌په) باكووری كوردستانە. (هه‌ده‌په) بۆ دیموكراتیزه‌كردنی توركیا و چارەسەری دیموكراتیانەی كێشەی كورد كار دەكات. ئەمڕۆ كێشەی كورد تەنها رۆژەڤی توركیا نییە، به‌ڵكو رۆژەڤی هەموو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بگرە جیهانیشە. هەموو هێزەكان و بزوتنەوەكان لەبارەی كێشەی كورد قسەیان هەیە و بە گوێرەی قسەكانیان رۆڵ دەگێڕن. كەس ناتوانێت خۆی لە ئاست كێشەی كورد نادیدە بكات. پارتێكی سیاسی كە تا ئەو ئاستەی نوێنەرایەتی كورد لە توركیا و باكووری كوردستان بكات، ناتوانێت خۆی لە ئاست كێشەی كورد لە پارچەكانی دیكە بێدەنگ بكات، ئەمە لە رووی سیاسیەوە ناكرێت. ئێمە وەكو (هه‌ده‌په) لە نزیكەوە سەیری سیاسەت دەكەین، چ لە باشوور بێت یان رۆژهەڵات و رۆژئاوای كوردستان.\nپێمانوایە دەستكەوتەكانی كورد لە رۆژئاوای كوردستان نەك ته‌نها بۆ رۆژئاوا بەڵكو سیاسەتێكە كاریگه‌رییی لەسەر هەموو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەیە. رێگای سێیەمە، تێڕوانین و خوێندنەوەیەكی جیاوازە. هەروەها لە زۆر رووەوە لە خەبات و سیاسەتی (هه‌ده‌په) دەچێت. لە ئێستادا هەوڵدەدرێت لە رۆژئاوا رێنوێنی نەتەوەی دیموكراتی بخرێتە بواری جێبەجێكردنەوە. لەوێ بە رێبەرایەتی ژن هەوڵ دەدرێت رێنوێنی نەتەوەی دیموكراتی جێبەجێ بكرێت، كاتێك سەیر دەكەین (هه‌ده‌په)ش دەخوازێت هەمان شت لە توركیا دووبارە بكاتەوە. دەخوازێت لەگەڵ گەلانی دیكە، بە رێبەرایەتی ژن، بگاتە رێككەوتن. دەخوازێت رێككەوتن لەگەڵ هەموو ئەو ئەتنیكانە بكات كە نكوڵی لە ناسنامەیان دەكرێت. بە تێڕوانینی ئێمه رۆژئاوا كاریگه‌رییی لەسەر هەموو سیاسەتەكانی دیكە دەبێت. واتا كاریگه‌ریی سیاسەتی رۆژئاوا لەسەر (هه‌ده‌په) شتێكی لەناكاو و نەبینراو نییه، بەڵام بەو واتایە نایه‌ت ده‌ستبه‌رداری باكوور بوین و لەسەر رۆژئاوا سیاسەت دەكەین.\nپ: جگە لەمە كاتێك بەراورد لە نێوان باكوور و رۆژئاوای توركیا دەكەین، دەبینین ئێوە چەقی خەباتتان گواستووه‌تەوە بۆ رۆژئاوای توركیا و باكوور لەڕووی گرنگی پێدانەوە لە كوورتی داوە؟\nوەڵام: پێویستە لەم رووەوە سەیری فەلسەفەی دامەزراندنی (هه‌ده‌په) بكەین. (هه‌ده‌په) بۆچی دامەزرا؟ ئەوەی ئەمڕۆ بووه‌ته هۆی كاریگەربوونی (هه‌ده‌په) چیە؟ لە هەمووی گرنگتر پێویستە بزانین كە (هه‌ده‌په) جیاوازە لەو پارتە كوردیانەی بەر لە (هه‌ده‌په) دامەزراون، (دەبەپە، دەتەكە، هەپ و ئەوانەی دیكە...) هەڵبەتە (هه‌ده‌په) میرات و دەستكەوتی ئەو پارتانە رەتناكاتەوە، بەڵام لە گۆڕەپانی سیاسەتی ئەم پارتانەی باسم كردن دێتە دەرەوە، سیاسەتێك لە باوەشدەگرێت كە هەموو رەنگ و جیاوازییەكان كۆدەكاتەوە. لەم روانگەیەوە (هه‌ده‌په) ئەمڕۆ هەموو گەلان و ئەتنیكەكانی ناو توركیا بە موخاتەب وەردەگرێت. واتە ته‌نها خۆی بە كوردستانه‌وه نابەستێتەوە، پارتێكی سیاسی نییه ته‌نها خۆی بە چارەسەری كێشەی كورده‌وه ببەستێتەوە. (هه‌ده‌په) پێیوایە لەگەڵ ئەتنیك و ناسنامەكانی دیكەدا دەتوانێت لە توركیادا وەچەرخان بكات لەكێشەی دیموكراتی و ئازادی، كێشەی ئەو ناسنامانەی نكوڵیان لێكراوە.\nلەم چوارچێوەیەدا ئەگەر توركیا نەبێتە وڵاتێكی دیموكراسی، ئەگەر توركیا تێكڕا لەدژی فاشیزم نەوەستێتەوە، ئەگەر توركیا مەینەتییەكانی كورد نەبینێت و بەیەكەوە هەڵوێست لەدژی وەرنەگرێت، كێشەكان چارەسەر نابن. لەبەر ئەمەشە (هه‌ده‌په) ئەمڕۆ ئەوەندە دەكرێتە ئامانج. چونكە سیستمی دەسەڵاتدار، دەخوازێت ئەتنیكه‌كان لەگەڵ یەكتر شەڕ بكەن، یەكتر بسڕنەوە، دوور له‌یەكتر بوەستن و بەیەكەوە سیاسەت نەكەن. بۆ یەكەم جار (هه‌ده‌په) درۆیەكی سەد ساڵی لە توركیا سڕییه‌وه، بە گوێرەی ئەم درۆیە كورد و تورك ناتوانن بەیەكەوە سیاسەت بكەن. ئێزدییه‌كان بوونیان لەم جوگرافیایەدا نییه، ئەرمەنییه‌كان بەهیچ شێوەیەك رووبەڕووی جنیۆساید نەبوونەتەوە. (هه‌ده‌په) هەموو ئەم حوكمە دەستكردانەی تێكشكاند. سەرەڕای هەموو جیاوازییەكان دەتوانین بەیەكەوە سیاسەت بكەین بێ ئەوەی نكوڵی لەیەكتر بكەین. ئەو سیاسەتەی لەسەر نكوڵیكردن دامەزرابوو، چەندین ساڵە بە دامەزراندنی (هه‌ده‌په) لە رووی تیۆرییه‌وه تەواو تێكشكاوە و خەریكە لە رووی پراكتیكیشەوە تێكدەشكێندرێت.\n(هه‌ده‌په) بەبێ ئەوەی كەس نكوڵی لەناسنامەی كەس بكات، راستی ئەم جوگرافیایەی كردە بنەمای سیاسەتكردن. ئەم سیاسەتەش كاریگه‌ریی جدیانەی دروستكرد. لە 7ی حوزەیراندا ئەمەمان بینی. لە هەموو شار و ناوچەیەكی توركیادا خۆشەویستی بۆ (هه‌ده‌په) دروستبوو. كۆمه‌ڵگه‌ی توركیا لە درەوەی سیاسەتی فاشیزم و نكوڵیكردن بۆ یەكەم جار هەناسەیەكی دیكەی هەڵمژی. ئەمە هەنگاوێك بوو بەرەو چارەسەركردنی كێشە سەرەكییەكانی توركیا. بەهۆی ئەم سیاسەتەش (هه‌ده‌په) كراوه‌ته ئامانجی هێرشەكان.\nپ: هەڵبژاردن دوای هەڵبژاردن دەنگی (هه‌ده‌په) لە رۆژئاوای توركیادا هەڵدەكشێت. بەڵام لە باكووری كوردستاندا دەنگەكانی لە كورتی دەدات. ئایا بە تێپەڕبوونی كات ئەمە نابێتە هۆی ئەوەی باكوور بۆ (هه‌ده‌په) ببێتە گۆڕەپانێكی نا سەرەكی و سەنگەرەكانتان بگوازنەوە بۆ رۆژئاوای توركیا؟\nوەڵام: یەكەم جار وەكو (هه‌ده‌په) ئێمە جیاوازی ناكەین. شتێكی بەم شێوەیە نییه، نە توركیا ئامانجی یەكەمینمانە، نە باكووری كوردستان ئامانجی دووەمینمانە. بە رێنوێنیەكی بەم شێوەیە سیاسەت ناكەین. هەڵبەتە ئه‌مڕۆ گرنگترین كێشەی توركیا كێشەی كوردە. ئه‌مڕۆ كێشەی ئابوورییی، كێشەی نەتەوەپەرستی، كێشەی سیاسەتی دەرەوە، كەوتنە ناو زه‌لكاوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەموو ئەمانە بەهۆی كێشەی كورده‌وه سەریانهەڵداوە. توركیایەك كە كێشەی كورد چارەسەر بكات، لەگەڵ رۆژئاوا پەیوەندییەكانی باش دەبێت، دەتوانێت لەگەڵ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پەیوەندییەكانی ئاسایی بكاتەوە. لەناوخۆشدا لە رووی دیموكراسی و ئازادییه‌وه ئاسوودە دەبێت. بەڵام بەداخەوە لە توركیادا ئاستەنگ هەیە. فۆبیای ترس هەیە. ئەم فۆبیایەش لەسەر دوژمنایەتی كورد هەڵچندراوە.\nهەوڵدەدرێت، كێشەی كورد بە توندوتیژی و نكوڵیكردن چارەسەر بكرێت، كە 100 ساڵە تاقیدەكرێتەوە. هەڵبەتە (هه‌ده‌په) باش ده‌ركی بەمە كردووە، بەرگریی لە ناسنامە و زمانی كوردی دەكات و لە ئاستی ناوچەییدا خەباتێكی جدی بۆ بەڕێوەدەبات.\nئێوە دەڵێن دەنگی (هه‌ده‌په) لە باكووری كوردستان بەردەوام لە كوورتی دەدات! ئایا بە راستی لەكوورتی دەدات، یان پێویستە ئەم مەسەلەیە لە رێی پێوه‌ری جیاوازتره‌وه بخوێنینەوە؟ بۆ ئەمە دەگەڕێمەوە سەر 7ی حوزەیران، چونكە مێژوویه‌كی زۆر دوورنییه. لەم ڕێكه‌وته‌دا (هه‌ده‌په) بۆ جاری یەكەم بەشداریی لە هەڵبژاردندا كرد. لەئاستێكدا دەنگی هێنا (13%) كە كەس چاوەڕوانی نەدەكرد. بێگومان لە شارە كوردییەكاندا بەراورد به شوێنەكانی دیكە زۆرترین دەنگی هێنا. باشە بۆچی دواتر ئەمە گۆڕانی بەسەردا هات؟\n10 ساڵ تێنەپەڕیوە تاوەكو پاردایگمای سیاسی (هه‌ده‌په) گۆڕانی بەسەردا هاتبێت. ته‌نها یەك دوو ساڵی بەسەردا تێپەڕیوە. دەبێت بزانین لەم ماوەیەدا چی روویداوە. فاشیزم لەم ماوەیەدا گەیشتە لوتكە، فاشیزمێكی ئاسایی نەبوو. فاشیزمێكی گشتگیر، لە رووی ئابوورییی و كه‌لتوورییه‌وه تا ئاستێكی باڵا كاریگه‌ریی لەسەر مرۆڤ دانا، ترسێكی گەورەی دروستكرد. خه‌ڵك نەك ته‌نها لە دوارۆژی خۆیان، بەڵكو ترسیان لە دوارۆژی خانەوادە و منداڵەكانیشیان بۆ دروست بوو، ناچاربوون بەر لەوەی هیچ قسەیەك بكه‌ن و هەڵوێستێك بگرنەبەر بیر لە چارەنووسی خێزانەكانیان بكه‌نەوە. شارەكان روخێندران، دەیان هەزار كەس پەلكێشی زیندان كران. ئەوەی پارتێك لەسەر پێ رادەگرێت كادیرەكانییه‌تی، كۆنگرە ساز دەكەین، دوای دووڕۆژ هەڵدەكوتنە سەر ئۆفیسی پارتەكەمان، هەموو ئەو هەڤاڵانەی لە كۆنگرە هەڵبژێردراون دەستگیر دەكرێن. ناچار دەبین دوای سێ مانگی دیكە كۆنگرەیەكی دیكە ئەنجام بدەین.\nلەبەرئەوەی تویتێكی نووسیوە، مرۆڤ دەستگیردەكرێت و دەدرێتە دادگا. مرۆڤ ناچاركرا بێدەنگی هەڵبژێرێت. مرۆڤ كە دەچێتە دەنگدان، پرسیار لەخۆی دەكات ئەگەر كەسێك لەكاتی دەنگدان بمبینێ سزام دەدەن؟ لە دوا هەڵبژاردندا ته‌نها لەناوچەكەی مندا 20 هەزار كەس نەچووه‌تە سەر سندوقی دەنگدان. سەرەكیترین هۆكاری نەچوونیان بۆ سەر سندوقی دەنگدان ترسە. ئەم مرۆڤانە ته‌نها لە خۆیان بەرپرسیارنین، بەڵكو بەرپرسیارن لە منداڵەكانیان، دایك و باوكیان. كاتێك مرۆڤ دەنگدەدات و دێتە ناو سیاسەت ناچارە بەرلەوەی بڕیار بدات بیر لە چەندین شتی دیكە بكاتەوە.\nپ: ئەم ترسە چۆن تێكدەشكێندرێت؟\nوەڵام: هەڵبەتە ئەم ترسە تێكشكێندراوە. خۆڕاگریی (هه‌ده‌په) و شۆڕشگێڕان لە چوار ساڵی رابردوودا بۆ شكاندنی ئەم ترسە بووە. (هه‌ده‌په) لەدژی فاشیزم خۆڕاگریی نواند، پەلكێشی زیندان كراین، دوورخراینەوە، بە چه‌ندین ساڵ سزای زیندانیكردنمان بەسەر سەپێنرا، تا ئێستا چەندین كادیر و رێبەرمان لە زینداندان. هەندێكمان ناچاربوون روو لە تاراوگە بكەن. هەڤاڵانمان رووبەڕووی هەڕەشەی جدی بوونەوە. وەكو گەل و میللەتێك خۆ راگریمان كرد. سەرۆك كۆمار ناچاربوو دانی پێدابنێت و بڵێت: "هەرچیەكیان لەگەڵ بكەین دیسان دەنگ بە (هه‌ده‌په) دەدەنەوە".\nراستە باجی ئەم خۆڕاگرییە زۆر قورس بوو، ڕووبه‌ڕووی فشاری جدی بووینەوە، بەڵام لە كۆتاییدا سیاسەتی (چۆكیان پێ دادەین) بێ ئەنجام بوو. بێگومان لەم پرۆسەیەدا ئێمەش زۆر كەموكوڕیمان هەبووە، بە تایبەتی دەستگیركردنی كادیرانمان بۆشایی لەناو ئێمەدا دروستكردووە.\nكێشەی ئابووریی كۆمه‌ڵگه كاریگه‌ریی زۆر خراپی لەسەر خەباتی ئێمە جێهێشتووە، سیستم هەوڵدەدات بە برسیكردن كۆمه‌ڵگه پەروەردە بكات. دەڵێت: "ئەگەر دەنگ بە من بدەیت كار هەیە، دەنگم پێبدە نانت دەدەمێ. ئەگەر تۆ ببیتە هاوڕێبازی من منداڵەكەت تاقیكردنەوە دەبڕێت. سیستمێك هەیە بەم رێگایە گوشار لە كۆمه‌ڵگه دەكات. ئەگەر سەیری مێژووی سیستمە فاشیستەكان بكەین، چۆن هەوڵیانداوە چۆك بەخەڵك دابدەن، هەمان شت ئه‌مڕۆ لە توركیا دووبارە دەكرێتەوە. چوار ساڵە هەموو ئەم سیاسەتانە بەسەر ئێمەدا جێبەجێ دەكرێت.\nبەڵام خەڵكی ئێمەش تا ئاستێكی باش ئەزموونی خەبات و تێكۆشانی دیموكراتیانەی هەیە. ستراتیژی (هه‌ده‌په) لە هەڵبژاردنی 31ی ئاداری رابردوو، وەڵامێكی دیارە بۆ ئەم سیاسەتە. (ئاكەپە) تا ئەو كاتە پێیوابوو هیچ كاتێك لە هەڵبژاردن نادۆڕێت، چۆن بەهۆی ئەم ستراتیژەوە گورزێكی گەورەی بەركەوت، هەموو كەس ئەم راستیەی بینی.\nپ: ئەگەر چاوێك بە مێژووی ئەو كۆمەڵكوژیانەدا بخشێنین كە كورد لە سەدەی بیستەمدا رووبەڕووی بووه‌ته‌وە، دەبینین توێژی موسڵمانی تورك هاوسۆزبووە لەگەڵ كورد و لەدژی ئەم كۆمەڵكوژیانە پشتگیری كوردی كردووە. بۆچی (هه‌ده‌په) رێیدا توێژی موسڵمانی تورك بكەوێتە ژێر كاریگه‌ریی ئەردۆغانه‌وه؟ (هه‌ده‌په) نە گوتارێك و نە سیاسەتێكی بۆ ئەم توێژە نه‌خسته‌ڕوو؟ ئەردۆغان ئەم توێژەی بۆخۆی ڕاكێشاوه و وەكو توركه نه‌ته‌وه‌په‌رسته‌كان لەدژی كورد بەكاریانده‌هێنێت؟\nوەڵام: ئەمە مەسەلەیەك نییه بەم شێوازه چارەسەر بكرێت. لەگەڵ دامەزراندنی كۆماری توركیادا چەندین توێژ لە رووی ناسنامە و كه‌لتوورییەوە فەرامۆشكران. هەڵبەتە یەكێك لەم توێژانە توێژی موسڵمانی تورك بوو. لە رووی مێژووییەوە پەیوەندییەكانی شێوێندران، هەروەها لە ئەنجامی كردەوەكانی دەسەڵاتدا ئەم توێژە لە زۆرشت بێبەشكران. بگرە لەچككردن لە توركیا كێشەیەكی گەورە بوو، لەچكبەسەر بۆی نەبوو بچێتە زانكۆ. توێژی موسڵمان بۆ رەواندنەوەی نا هەقیەكان ململانێیەكی گەورەی كرد. لە سەدەی بیستەمدا ئەم توێژە هاوسۆز و هاوكاری خەباتی كورد بوون. موسڵمانەكانی توركیا لەمبارەیەوە قوربانی و باجێكی زۆریانداوە. بەڵام بەداخەوە هەندێك كەس لەسەر قوربانی ئەم توێژە دانیشتن و سیاسەتیان قۆرخ كرد. ئەمڕۆش هێشتا كەسانی موسڵمان لە مەیدانەكەدا بەردەوام قوربانی دەدەن. ئەو كەسانە ئەمڕۆ دەڵێن، ئێمە قوربانیمان داوە، خەباتمان كردووە، هەندێك هاتن و دەستیان بەسەر داگرت. هەروەها پێموایە پێناسەكردنی (ئاكەپە) ته‌نها بە ناسنامەی ئیسلامی، پڕە لە كەموكوڕی. راستە ئەمڕۆ لە رێی تیڤی و كەناڵەكانی راگەیاندنه‌وه لە هەموویان زیاتر ناسنامەی ئیسلامی زەق دەكاتەوە، بەڵام (ئاكەپە) لە هەموویان زیاتر زیانی بە ئیسلام گەیاندووە.\nپ: ناڵێم (ئاكەپە) پارتێكی ئیسلامییە. مەبەستی من بۆچی (هه‌ده‌په) سیاسەتێكی نه‌خسته‌ڕوو تا لە سایەیدا پشتگیریی توێژی ئیسلامی به‌ده‌ستبهێنێت؟\nوەڵام: ناكرێت بڵێین توێژی ئیسلامی موحافیزكار دەنگیان بە (هه‌ده‌په) نەداوە. چونكە كۆمه‌ڵگه‌ی كوردیی كۆمه‌ڵگه‌یەكی موسڵمانە. (80% – 90%)ی كورد موسڵمانن. ئێمە لەناوچەیەكدا خەباتی سیاسی دەكەین كە سەدان ساڵە نەتەوەپەرستیی و فاشیزم تیایدا سیاسەت دەكات و دەسەڵاتدارە. ئەمەش مومكین نییه یەكسەر و لەناكاو گۆڕانی بەسەردابێت. (هه‌ده‌په) لە 7ی حوەزیراندا تا ئاستێك ئەمەی جێبەجێكرد. تا ئاستێك دەنگمان گەیشتە ئەم توێژە، تا ئاستێك میدیا لە بەرامبەر ئێمەدا نەرم بوو. قەرەدەنیز و مەڕمەڕە گوێیان لێ گرتین. دەسەڵات لەم گۆڕانكارییە ترسا و ستراتیژی بە نایاساییكردنی (هه‌ده‌په)ی گرتەبەر. (هه‌ده‌په) توانی دەنگی ئەو توێژانە بەدەستبهێنێت، كە تا ئەوكاتە وەك كۆگای دەنگی دەسەڵات بوو. گرنگترین رەنگدانەوەی خەبات و گوتاری (هه‌ده‌په) ئەوە بوو پرسیاری: "لەوانەیە تا ئێستا درۆمان لەگەڵ كرابێ، كورد و (هه‌ده‌په) ئەوەندە خراپنین وەكو باسی دەكەن" لە مێشكی ئەم توێژەدا دروستكرد.\nبێگومان لە بێ ئەزموونی و بێ كەره‌ستەییه‌وه نەماتوانیوە وەك پێویست لەگەڵ ئەم توێژەدا كەناڵی دانوستان دروست بكەین. لە رووی سیاسیەوە هیچ كاتێك پەنا بۆ جیاكاریی لە نێوان توێژەكاندا نابەین، چونكە لەناو ئێمەدا كەسانی بە توانا لەناو بزوتنەوەی دیموكراتی ئیسلامی جێگای خۆیان دەگرن. بەڵام ئەوەش شتێك نییه بە ئاسانی بیشكێنی و بیگۆڕیت.\nپ: كەواتە ئێوە ئەم راستیە دەبینن؟\nوەڵام: هەڵبەتە دەیبینین. هەوڵدەدەین بەسەر كەموكوڕییەكانماندا زاڵبین. هەوڵدەدەین لە هەڵبژاردنی داهاتووی ئیستانبوڵدا هەنگاوی یەكەم بۆ چارەسەری ئەم كەموكوڕیانە بنێین.


دابەزینی بەهای تمەن بازاڕی فەرشی ئێرانی گەرمكردۆتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/10/19 - 1:48 PM\nدابەزینی بەهای تمەن بە بەرامبەر بە دۆلار بازاڕی فەرشی ئێرانی لە كوردستان و عێڕاقدا بوژاندووەتەوە و هاوڵاتیانیش خواستیان لەسەر ئەو فەرشانە دروست بووە كە ئێران بۆ پێشانگا نێودەوڵەتییەكان دەیبات و نمایشی دەكات.\nئێران خاوەنی دەیان كۆمپانیای دروستكەری فەرشە و ئەمەش وایكردووە كە خواستێكی زۆر لە سەر فەرشەكانی دروست ببێت لە دەرەوەی وڵات، چونكە كاری جیاواز لە فەرشەكاندا ئەنجام دەدەن و كوالێتیەكی باشیان هەیە، بەڵام دابەزینی بەهای تمەنی وڵاتەكە وای كرد ئەو فەرشانەی كە نرخەكانیان بەرز بوو بۆ دوو هێندە و سێ هێندە دابەزێت و ئێستاش بەو هۆیەوە بازاڕی فەرشی ئێرانی لە شار و شارۆچكەكانی هەرێم و عێراقیش گەرمببێت.\nمحەمەد عەزیز، خاوەنی یەكێكە لە پێشانگاكانی فەرش بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “فەرشی ئێرانی لە جیهاندا بە ناوبانگە و بە تایبەت جۆرەكانی وەك فەرشی (كاشان و هەزار و دوسەد شانە) و چەندین جۆریتری هەیە ئەمەش وای كردوە هاوڵاتیانی خۆمان لە ناوچەكانی عێڕاق و هەرێمی كوردستان بە تایبەتی خواستێكی زۆریان لەسەر جۆرەكانی فەرشی ئێرانی هەیە “.\nوتیشی”بەڵام بەهۆی بەرزی نرخی تمەن نەیان دەتوانی بیكڕن بە جۆرێك پێش دابەزینی تمەن فەرشی (700 شانە) جوتەكەی زیاتر لە ملیۆنێك دیناری عێڕاقی بووە بەجۆرێك دوو فەرشی 3 مەتر بە درێژی چوار مەتر (800 دۆلار بۆ 900 دۆلار)ی ئەمریكی دەكەوت “.\nئاماژەی بەوەشكرد، “لە ئێستادا دابەزینی نرخی تمەن بەرامبەر بە دۆلار و دیناری عێڕاقیش بە هەمان شێوە ئەمەش كاریگەری زۆری كردە سەر بازاڕی فەرشی ئێرانی و هاوڵاتیانیش ئێستا بە بەردەوامی فەرشی نێو ماڵەكانیان نوێ دەكەنەوە، چونكە ئەو فەرشانە نرخەكانیان دابەزیوە و پشتر بە هۆی ئەوەی كە نرخیان بەرز بوو بە ئاسانی هاوڵاتیان نەیان دەتوانی بیكڕن، بەڵام دابەزینی بەهای تمەن وای كردووە هاوڵاتیەكی باش سەردانی ئەو شوێنانە بكەن كە فەرشی ئێرانی دەهێنن و ڕۆژانە چەندین خێزان دێن سەیری جۆرەكانی فەرش دەكەن و دەیكڕن بۆ ماڵەكانیان و دابەزینیشی بە هەل دەزانن، چونكە پێشتر نە دەتوانرا بیكڕن “.\nخاوەنی ئەو پێشانگایەی فەرش ئاشكراشی كرد”لە ڕابردوودا پێش ئەوەی بەهای تمەن زۆر دابەزێت ئامێرە كارەباییەكانی وەك (سەلاجە و موبەریدە ئامێرەكانی تر )ی كارەبایی دەنێردرایە ئێران و ساغ دەبویەوە، بەڵام ئێستا بازرگانانی ئێران لە هاوردەكردنی ئامێرە كارەبایەكان خۆیان دوردەخەنەوە، چونكە ئەگەر لە ڕابردوودا سەلاجەیەك بە 300$ دۆلار بكڕایە ئەوا ئێستا بە 1200$ هەزار و دوو سەد دۆلارە و هاوڵاتیانی ئێرانیش ئەمەیان پێ ناكڕێت و هەر بۆیە بازرگانان نایبەن بۆ ئەو وڵاتە “.\nوتیشی”ساڵی 2015 ئەو قەیرانەی كە ڕوی لە هەرێمی كوردستان كرد تارادەیەكی زۆر هاوڵاتیان وازیان لە كڕینی فەرش و نوێكردنەوەی ناو ماڵ هێناوە، لە ماوەی قەیرانەكەشدا خواست لەسەر ئەو فەرشانە هەبوون كە بە مەتر دەفرۆشران و نرخەكەیان زۆر بەرز نەبوو وەك لە نرخی فەرشی ئێرانی “.\nئاماژەی بەوەشكرد، “ئێران لە ڕوی جۆرەكانی فەرشەوە بەناوبانگە و چەندین جۆری فەرشی هەیە كە بەشێكی پێش دابەزینی نرخی تمەن هاوڵاتی هەرێم باسی جۆرە بەرز نرخەكانی نەدەكرد، بەڵام دابەزینی بەهای تمەن خواستیشی لەسەر فەرشە گران بەهاكانی ئێرانی دروست كردووە بە تایبەت ئەوانەی كە لە پێشانگا نێودەوڵەتیەكان نمایش دەكرێت “.\nسبەینێ گۆڕان بڕیاری گۆڕانكاری لە ریزەكانیدا دەدات


فەرماندەى گشتى هێزەکانى سوریاى دیموکرات (هەسەدە) پەیامێکى بڵاوکردەوە و تیایدا سەرکۆنەى هێرشکردنە سەر گەریلاکانى پارتى کرێکارانى کوردستان دەکات لەلایەن هێزەکانى پارتى دیموکراتى کوردستان.\nمەزڵوم کۆبانێ، فەرماندەى گشتى هێزەکانى سوریاى دیموکرات (هەسەدە) لەمیانەى بڵاوکردنەوەى پەیامێک لە هەژمارى خۆى لەتویتەر کە "ناس کورد" بینیوویەتى (15ى کانوونى یەکەمى 2020) رایگەیاند "هێرشی هێزەکانی پەدەکە لە دژی گەریلاکانی پەکەکە لە ئامێدی جێگای شەرمەزارییە و دەستکەوتەکانی گەلی کورد لەناودەبات، ئێمە بانگەواز بۆ وەستاندنی هێرشەکان دەکەین و داواکارین کێشەکان بە گفتوگۆ چارەسەربکرێن”.\nپێشتر هێزەکانی پاراستنی گەل-هەپەگە لەسەر شەڕەکە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، ڕێگە لە ئۆتۆمبێلەکانیان گیراوە و هێرشکراوەتەسەریان، ئاماژەی بەوەشكردووە، لە ئەنجامدا سێ گەریلا برینداربوون.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا هەپەگە (دووشەممە 14ی کانوونی دووەمی 2020) ڕایگەیاند، "ڕۆژی یەکشەممە 13ی ئەم مانگە کاتژمێر 10:00ی پێشنیوەڕۆ، لەنزیک گوندی ڕەشانکێ لە شارەدێی زاویتەی سەربە دهۆک، هێزە تایبەتەکانی پارتی، ئۆتۆمبێلێکی ئەندامانی ئێمەیان ڕاگرتووە، کاتێک بینیویانە گەریلا لەناو ئۆتۆمێلەکەدایە، بە قورسی دەستڕێژی گولـلەیان لە ئۆتۆمبێلەکە کردووە."\nئاماژەی بەوەشكردووە، "هەر ئێوارەی ئەو ڕۆژە کاتژمێر 8:30 خولەکی شەو، لە ناوچەیەکی نێوان گوندەکانی کانی و سەرگەلێ لە ناوچەی ئامێدی، کە ساڵانێکە ئۆتۆمبێلەکانمان تێیدا هاتووچۆ دەکەن، ئۆتۆمبێلێکمان کە لە ڕێدابوو لەلایەن زرێپۆشەکانی پارتییەوە کە چەکی قورسیان پێبووە گەمارۆدراوە، ئۆتۆمبێلەکەی ئێمەش بێ ئەوەی بوەستێت بەردەوامی بە ڕێگای خۆی داوە، بەڵام هێزەکانی پارتی بە چڕیی دەستڕێژیان لە ئۆتۆمبێلەکە کردووە."\nبەگوێرەی ڕاگەیەنراوەکەی هەپەگە، لەسەر ئەوەش شەڕ ڕوویداوە و لە ئەنجامدا سێ گەریلا بریندرابوون، کە دۆخی دووانیان ناجێگیرە.\nهێزەکانی پاراستنی گەل ئەوەشی خستووەتەڕوو، " ئاشکرایە کە بڕیار دراوە بە بەرنامە ڕێگە لە ئۆتۆمبێلەکانمان بگیردرێت و بیانکەنە ئامانج، بۆیەش ئەم ڕووداوە هێرشکارییە و بەرپرسیارێتی ئەم ڕووداوانە لە ئەستۆی ئەو کەسانەیە کە پلانەکەیان داڕشتووە و جێبەجێیان کردووە."\nجگە لەو بریندارارانەی هەپەگە ئاماژەی پێکردووە، ئەندامێکی پێشمەرگەی ڕۆژ لە ڕووبەڕووبوونەوەکاندا کوژراوە و وەزارەتی پێشمەرگەش ئەوەی پشتڕاستکردووەتەوە.\nپێشتر سەرچاوەیەکی تایبەت لە وەزارەتی پێشمەرگە بە "ناس کورد"ی وت، لە هێرشەکەدا دوو گەریلا کوژراون، بەڵام هەپەگە ئەوە ڕەتدەکاتەوە و دەڵێت، دۆخیان ناجێگیرە.\nئەو پێشمەرگەیەی گیانی لەدەستداوە، ناوی جاهید عەبدولڕەحمان بە پلەی مولازمی یەكەم و سەربە هێزەکانی پێشمەرگەی ڕۆژ بووە.\nسەبارەت بە ڕووبەڕووبوونەوەکە پارتی و پەکەکە لەڕێگەی میدیاکانیانەوە یەکتر تۆمەتبار دەکەن بە دەستپێکردنی شەڕەکە.\nبەگوێرەی میدیاکانی نزیک لە پارتی دیموکراتی کوردستان، " شەوی ڕابردوو چەكدارانی پەكەكە لە گوندی دێرشی دەڤەری ئامێدی ژمارەیەك گەریلای پەكەكە بە ئۆتۆمبێل لە بازگەیەكی ھێزی پێشمەرگەیان داوە و نەوەستاون، دواتر تەقەیان لە بازگەكە کردووە و ڕووبەڕووبوونەوەکە دروست بووە."\nلە بەرامبەردا میدیاکانى پەکەکە دەڵێن، " هێزەکانی پارتى لە ناوچەى دێراشى ئامێدی هێرشیان کردووەتە سەر ئۆتۆمبێلێکی گەریلا و سێ گەریلا بە سەختی برینداربوون."\nلێدوانێک لە عەسائیبەوە لەبارەى هەڕەشەی سەربازی بۆسەر بەغدا\n2020.12.26 - 00:14\nلێدوانى ئەردۆغان لەبارەى پەکەکە و وەزیرێکى تورکمان لەبەغدا\n2020.12.17 - 18:15


بگەڕێ بە ناو 365218 هەواڵ و بابەتدا، لە زیاتر لە 42 سەرچاوەوە.\nبڕیاری لابردنی بەڕێوەبەری پەروەردەی سلێمانی ناکۆکی یەکێتی و گۆڕانی قوڵترکردەوە\nJuly 12th, 2019 NRT\nبڕیاری دوورخستنەوەی دڵشاد عومەر بەرێوەبەری گشتیی پەروەردەی سلێمانی لە پۆستەکەی، ناکۆکییەکانی نێوان یەکێتی و گۆڕانی قوڵترکردەوە، سەرۆکی فراکسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی کوردستانیش بریارەکە بە سیاسی دەزانێت و دەڵێت، قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەت بڕیارەکەی دەرکراوە.\nپەرلەمانتارێکی بەریتانی مانگانە ٣٠ هەزار پاوەندی لە کۆمپانیایەکى نەوتى هەرێم دەستکەوتووە\nپەرلەمانتارێکی بەریتانی مانگانە نزیکەی ٣٠ هەزار پاوەند کە دەکاتە زیاتر لە ٣٧هەزار دۆلار لەو کۆمپانیایانەی کە کاری دەرهێنان و گەڕان بەدوای نەوتدا دەکات لە کوردستان دەسکەوتووە.\nئاغجەلەر.. گەنجێک لە زێی بچوکدا خنکا\nئێوارەی ئەمڕۆ گەنجێکی تەمەن ٢٨ ساڵ لە سنوری ئاغجەلەر و زێی بچوکدا خنکاوە.\nئەمریکا هەڵوێستی خۆی لە بارەی گەیشتنی سیستمی موشەکی ئێس ٤٠٠ بۆ تورکیا ڕاگەیاند\nمارک ئیسپەر وەزیری بەرگری ئەمریکا بە وەکالەت ڕایگەیاند، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هەڵوێستی خۆی نەگۆڕیوە سەبارەت بە تورکیا لە پڕۆگرامی تایبەت بە فڕۆکەکانی جۆری ئێف ٣٥، ئەگەر بێتوو ئەنکەرە سیستمی موشەکی ئێس ٤٠٠ی ڕوسی وەربگرێت.\nئەرشەد ساڵحی: پارێزگاری کەرکوک مافی تورکمانە\nسەرۆکی بەرەی تورکمانی رایگەیاند، پێویستە پۆستی پارێزگاری کەرکوک بە کەسایەتیەکی پێکهاتەی تورکمان بدرێت بەو پێیەی کورد بۆ ماوەی ١٥ ساڵ و عەرەبی سوننەش بۆ ماوەی دوو ساڵ ئەو پۆستەیان هەبووە.\nڤیدیۆ.. گەشتیارێک هەوڵدەدات لە ڕێگەی قایشی جانتاکانەوە بچێتە ناو فڕۆکە\nئافرەتێکی گەشتیار لە فڕۆکەخانەیەکی تورکیا توشی دۆخێکی شەرمەزارکەر دەبێتەوە، ئەویش دوای ئەوەی دەچێتە شوێنی سەرخستنی جانتاکان بەنیازی ئەوەی راستەوخۆ لەوێوە بچێتە ناو فڕۆکەکەوە.\nڤیدیۆ.. سوپای ئەمریکا هەشت تۆن کۆکاینی دەستبەسەردا گرت\nهێزەکانی کەنار دەریای ئەمریکا تۆمارێکی ڤێدیۆییان بڵاوکردووەتە، کە تیایدا پرۆسەی دەستبەسەراگرتنی ژێردەریاییەکی بچووک نیشان دەدات، کە بڕێکی زۆر مادەی هۆشبەری تێدا دەستبەسەردا گیراوە و بە هەشت تۆن مەزەندە کراوە.\nکەرکوک.. دژى دیاریکردنى پارێزگارى نوێ ژمارەیەک هاوڵاتی عەرەب گردبوونەوە\nدژى دیاریکردنى پارێزگارى کەرکوک لە لایەن پارتى و یەکێتییەوە ژمارەیەک هاوڵاتی عەرەب لە بەردەم باڵەخانەى پارێزگا گردبوونەوە.\nنرخی نەوت بەرزترین ئاستی لە ماوەی شەش هەفتەی ڕابردوودا تۆمارکرد\nنرخی بەرمیلێک نەوتی خاو، بەرزترین ئاستی لە ماوەی شەش هەفتەی ڕابردوودا تۆمارکرد و بۆ نزیکەی ٦٧ دۆلار بەرزبووەوە.\nوێنە.. وەڵامی ئەو پرسیارانەی کە ڕەنگە تا ئێستا نەتزانیبێت\nلە ژیانی رۆژانەدا چەندین پرسیار دروست دەبن رەنگە وەڵامی هەندێکیان نەزانیت ئێمە لەم بابەتەدا وەڵامی چەند پرسیارێک دەدەینەوە.\nسوپای پاسداران هۆشداری دایە هەرێمی کوردستان\nسوپای پاسدارانی ئێران ڕایگەیاند، لە ناوچە سنورییەکانی هەرێمی کوردستان، بە موشەک و تۆپی قورس بنکە و بارەگای ئەو گروپانەی بۆردومانکردووە، کە بە "تیرۆریستی" ناویبردوون، هاوکات هۆشداریشی داوەتە هەرێمی کوردستان لە داڵدەدانی ئەو گروپانە و بۆردومانکردنیان لە هەر شوێنێک بن.\nچیرۆکی ئەو ژنەی بۆ ماوەی سێ ساڵ لەگەڵ لاشەى دایکی ژیاوە\nپۆلیسی ویلایەتى تەکساس ژنێکى لە شوقەکەیدا دەستگیرکرد کە ماوەی سێ ساڵە ئێسکوپروسک و پاشماوەی لاشەی دایکی لە شوقەکەدا هێشتووەتەوە.\nدوو مەڵبەندى یەکێتى هۆشداری دەدەنە سەرکردایەتی حزبەکەیان\nهەردوو مەڵبەندى ١٢ی چەمچەماڵ و ١١ی گەرمیان بەهۆى بێبەشکردنیان لە پۆستەکانى کابینەى نوێى حکومەتى هەرێم ناڕەزایەتى دەردەبڕن و هۆشداری دەدەنە سەرکردایەتی حزبەکەیان.\nکارەبای ھەرێم: پلانى ستراتیژیمان دابینکردنى کارەباى ٢٤ کاتژمێرییە\nبەڕێوەبەرى کۆنتڕۆڵى کارەباى هەرێم رایگەیاند، وەزارەتى کارەبا لەم کابینەیەى حکومەتدا پلانى ستراتیژى ئەوەیە کارەباى ٢٤ کاتژمێرى دابینبکات.\nئاڕاستەى شەقامێکى سلێمانى پێچەوانە دەکرێتەوە\nهاتوچۆى سلێمانى رایگەیاند، لەمڕۆوە بەدواوە، شه‌قامی مه‌وله‌وی له‌سه‌ر پرده‌كه‌ی ناوبازاڕ به‌ئاراسته‌ی ته‌لاری كۆڵه‌ك به‌ره‌و قائیمقامیه‌ت پێچه‌وانه ده‌کرێتەوە.


مرۆڤەکان لە خاکی خۆیاندا ئارام ناگرن و بەدوای ژیانێکی باشتر و ئارامتردا وشکانی و ئاوەکان دەبڕن. بەشێکی زۆر لە خۆشییەکان لە دوورەوە بە تام و چێژن و کاتێک مرۆڤ\nدەستی لە خەونەکانی گیردەبێ، تام و چێژیان نامێنێ. مرۆڤ لە خەونەکانیدا گەشەدەکات و لە ماناکانی ژیان دەگات، بەڵام کوێستان و بیابانی خەونەکان هەوارز و هەڵدێری و هەروەها پێدەشتی ترسناکی هەن. بەشێک لە مرۆڤەکان بە دوای ئازادیدا دەگەڕێن و خەون بە سەربەستیی و ژیانێکی ئازادەوە دەبینن، بەڵام لە کردەوەدا بەندوداوی دیکتاتۆریی و هەروەها ناعەداڵەتییەکانی ژیان لە هەناسەیان دەخات و داماو و شکاو لە دۆڵی پاڕانەوەی ژیاندا کڕنۆش بۆ ترپەی دڵ دەبەن. مرۆڤ بە کۆچەری لە دایک دەبێت، بۆیە بەشێک لە مرۆڤەکان ئۆگر و عەوداڵی گەڕانن و لە ژێر ئاسمانی شینی وڵاتەکەیاندا ئارام ناگرن و بەرەو نیشتمانی خەونەکانیان دەڕۆن. بەشێک لە مرۆڤەکان لە گوندەکانیان ناچنەدەر و لە گەڵ مانگ، ئەستێرە، خۆر و خاکی گوندەکەیان ژیان دەبەنەسەر و دوای مردن تێکەڵ بەو خاکە دەبنەوە. ئەوان دەبنە وزەی گوند و شارەکانیان و لە ئامێزی خاکەکەیاندا دەسرەون، بەڵام بەشێکی دیکە لە مرۆڤەکان تێکەڵ بە وەزی بەرفراوانتر دەبن و لە پێناوی خاکەکەیاندا بەرەو نیشتمانێکی دیکە سەفەر و کۆچ دەکەن. کوردەکان لە کۆچکردن ماندوو نابن و لە شکان و کەوتنەکان وانەی گەڕان و نەسرەوتن فێردەبن. لە ژێر دەواری ئەو بارودۆخە و لە ئاکامی ئۆگری مرۆڤ بۆ نان، ئازادیی و گەڕانە، کە ژمارەیەک لە کوردەکان بەشاخ دەکەون و دواتر پاشەکشە دەکەن و لە وڵاتێکی دیکەدا یەکدەگرنەوە. کەماڵ سەردەشتی، زوراری مەهابادی، خەلیل بۆکانی، مستەفا پیرانشاری، سەعدی سنەیی، مەعسوم ورمێی، رەحیم نەغەدەیی، خلە رەبەتی، جەمال بانەیی، برایم سەقزی، ئەمیر کرماشانی و هتد پاش تێپەڕکردنی ساڵانێکی زۆر لە نێو ریزی هێزە سیاسییەکاندا ئەمڕۆ چاوەڕوانی درێژەدان بە گەڕانن و بەنیازن بۆ تێگەیشتن لە هەناوی ئازادیی و دێموکڕاسی و تامی خەیاڵی تەڕاویلکەکان بەرەو جیهانی یەکەم و پێشکەوتوو سەفەربکەن. ئاوارەیی رێگای گەیشتن بە بەهەشتی خەونەکانە و مرۆڤی ئەو سەردەمە بە ناخی ئاوارەبوندا بەرەو دورگەی بەختەوەری سەفەر دەکات. لە هەموو پارچەکانی کوردستان، مرۆڤەکان بۆ قوتاربوون لە سێبەری ئەهریمەن و دەرچوون لە بەندیخانەی دەسەڵاتە دزەکان لە جوڵەدان. ئەوان بە گوێرەی دەرفەت و لە رێگای جیاواز سەرەتا بەسەر سنوورە دەستکردەکاندا تيدەپەڕن و دواتر لە رێگای قاچاخ یان یوئێن بەرەو دورگەکانی تەراویلکەی ژیان، ئازادیی و نان سەفەردەکەن. جیهان تەنیا لە رووداوە تراژیدییەکاندا کوردەکانی لەبیرە. هێشتا گەلانی جیهان و دەوڵەتەکان وێڕای رێکخراوە جیهانییەکان بە تەواوەتی لە کڕۆکی پرسی کورد نەگەیشتوون. کوردەکان لە بەر پەرتەوازەبوون و خۆ لە یەکترجیاکردنەوە وزە و تەوژمی کۆنکرێتیان بۆ کردنەوەی دەرگا جیهانییەکان نییە. ئەوان خاوەنی قەوارە و ساختارێکی ناوچەیین و بە سیاسەتی بنەماڵە و تاکە کەسێکەوە بارگاوی کراون، بۆیە لە ناوچەی تێکۆشانیان لە گەڵ بەربەست و دەنگی نا رووبەڕوو دەبن. ئەوانەی سەفەری دووردەکەن و لە خاکی خۆیان بۆ ماوەیەکی کاتی جیادەبنەوە لە هەموو روانینەکانیاندا روخسارێکی نیشتمان دەبینن. مرۆڤە چاوکراوە و کۆنە تێکۆشەرەکان و هەروەها نیشتمان ویستەکان بە ئاسانی بەسەر رێچکە مێژووییەکادا تێپەڕنابن و لە هەموو قۆناخێکدا لە سەر خۆیان و ئەوانی دیکە، نیشتمان و وڵاتانی دیکە هەڵوێستە دەکەن. پرسیارە گەورەکان لە رۆژئاواش مرۆڤی کورد تەنیا ناهێڵن و لە سەر رووبار، تەنیشت دەریاکان، دارستان و شەقامەکان خۆیان تازەدەکەنەوە. ئەوانەی بە رێگای تورکییەدا بەرەو رۆژئاوا سەفەر دەکەن و لە گەڕەک و کۆڵانەکانی باکوری کوردستان و هەروەها ناوچەی تورکەکان ماونەوە بە چاو، لۆژیک و دڵ تێدەگەن، کە کوردەکان لە چەوسانەوەدا لە ریزی پێشەوەی گەلە ژێردەستەکاندان. دەوڵەتەکان لە کوردستاندا سەرمایەگوزاری لە سەر ئابوری و پیشەسازی ناکەن و دەرفەت بە مرۆڤی کورد نادەن، کە وەک هاوڵاتیانی دیکە لە پێناوی سازکردنی دواڕۆژێکی باشتردا تێبکۆشێ. دەوڵەتە سەردەستەکان لە رێگای چەک و هێزە چەکدار و هەروەها سیخوڕەکانیان پرسی کورد و کوردستان تاوتوێ دەکەن و دەنگە ئازا و جەستە فیداکاران لە بەندیخانەدا سزادەدەن. کوردەکان نەتەوەیەکی هەژارن و ژێر چەپۆکی و نەبوونی ئیرادەی پێشڕەوانی کۆمەڵگە، ئەوانی لە مەیدانی زماندا لە یەکتر دابڕیوە. ئەوان لەو گۆڕپانەشدا سنووری زارەوەکەیان نەبڕیوە و خاوەنی زمانێکی ستاندارد بۆ خویندن و نووسین نین. بە وتەی کەماڵ، خوا لە بنەڕەتەوە کوردی بۆ شانۆی نەبڕاوە خوڵقاندوە. کەماڵ و کوردە پەڕیوەکانی رۆژهەڵات و باشوور لە باکوری کوردستان و ناوچەکانی دیکە دەبینن، کە کوردەکان بەکارهێنانی زمانی دایکیان لێقەدەغەکراوە. کوردایەتی هاوارێکی پەنگخواردووی قوڕگی گەلێکی ژێردەستە، کە چیرۆکی زام و خەمە گەورەکان بە گوێی ویژداندا دەچرپێندرێ.


کوردیپێدیا - سەرۆکایەتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە بۆنەی دامەزراندنی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردەوە\n📝 سەرۆکایەتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە بۆنەی دامەزراندنی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردەوە | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nسەرۆکایەتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە بۆنەی دامەزراندنی یەکێتی مامۆستایانی...\n15ی ئایار رۆژێکی پرشنگدارە لەمێژووی هاوچەرخی کوردستاندا، دامەزراندنی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان بەر لە پەنجاو هەشت ساڵ ئاماژەیەکی ئەرێنییە بۆ بزوتنەوەی زانستخوازی و پێشکەوتنی کۆمەڵی کوردەواری.\nئێمە لەمڕۆژەدا رێزی بێ پایانمان بۆ تەواوی مامۆستایانی کوردستان دەردەبڕین و دەنگمان دەخەینە پاڵ دەنگیان بۆ داکۆکیکردن لەسەرجەم مافەکانیان و فەراهەمکردنی سەرجەم پێداویستییەکانیان.\nمامۆستایانی کوردستان بەگشتی و رێکخراوە تێکۆشەرەکەیان لەسەرجەم وێستگە مێژووییەکانی دۆخی میللەتەکەماندا رۆڵی پێشەنگیان بینیوە و هەمیشە بەزانست و پەرروەردەیەکی خەباتکارانە رۆڵەی کوردیان گۆشکردووە.\nئێمە لەیەکێتی نیشتمانی کوردستان، خۆمان بەپشتیوان و خەمخۆری راستەقینەی مامۆستایان و پەروەردەکارانی کوردستان دەزانین و دەنگمان دەخەینە پاڵ سەرجەم داواکارییە رەواکانیان، پێشمان وایە دەبێت رۆڵی زیاتر بەمامۆستایان بدرێت و زیاتر خزمەت بکرێن، چونکە بنەمای هەموو پێشکەوتنێک لە وڵاتدا زانستە، زانستیش بەهۆی مامۆستایانەوە بۆ نەوەکانمان دەگوازرێتەوە.\nلە ئێستاشدا وێڕای سەرجەم ئه و قەیران و کێشانەی بەرۆکیان بە وڵاتمان گرتووە، پەروەردەکاران رۆڵی پێشەنگ دەگێڕن و لەخەمی داهاتووی نەوەکانمان کەرتی پەروەردەیان بەبەهێزی هێشتۆتەوە کەئەمە جێگای ستایش و پێزانینە.\nئەگەرچی لەرابردووشدا، سەدان مامۆستای تێکۆشەر لە رێی زانست و خەباتدا رۆحی خۆیان بەم خاکە بەخشیوە و رووبەڕووی زیندان و ئەشکەنجە و سێدارە بوونەتەوە، لە دوای راپەڕینیش بە دروشمی مامۆستایان سەری بەرزیان بۆ موچە نەوی ناکەن، داینەمۆی بەردەوامی سیستمی پەروەردە بوون لە کوردستاندا، بەڵام لە ئێستادا کە دۆخ و سەردەم گۆڕاوە، دەبێت هەرچی زووە حکومەت بەدەم داخوازییە رەواکانی مامۆستایانەوە بێت و سەرجەم داوا شایستەکانیان جێبەجێ بکات.\nپیرۆزە یادی پەنجاو هەشت ساڵەی دامەزراندنی یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان.\nسەرۆکایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\n#یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان | #15-05-2020 |\n1. 👁 15-05-2020\n📅 رۆژی دەرچوون: 15-05-2020\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: May 15 2020 12:59PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 15 2020 1:05PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 15 2020 1:05PM باشترکراوە


پاش ڕاوەستانی گفتوگۆ ئەتۆمیەكان.. سێ خاڵی ناكۆك لەنێوان واشنتن وتاراندا\nكۆتایی هەفتەی ڕابردوو شاندەكانی بەشدار لە گفتوگۆ ناڕاستەوخۆكانی ڕێكەتنی ئەتۆمی نێوان ئەمریكا وئێران گەڕانەوە بۆ ووڵاتەكانیان بۆ ڕاوێژكردن، پێش دوبارە گەڕانەوەیان بۆ شاری ڤییەننای پایتەختی ووڵاتی نەمسا، بۆ دەستپێكردنی گەڕی شەشەمی گفتوگۆكان.\nپاش ڕۆشتنی بەرپرسان، ژمارەیەكیان جەختیان كردەوە كە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا وئێران لەوانەیە بەم نزیكانە بگەنەزەمینەیەكی هاوبەش وڕەزامەندی دەرببڕن لەسەر دوبارە گەڕانەوەیان بۆ ڕێكەوتنە ئەتۆمیەكەی نێوانیان.\nبەڵام هێشتا ژمارەیەك خاڵی ناكۆك لە نێوانیاندا ماوە، كە ئەمانەن :\nچۆنیەتی مامەڵەكردن لەگەڵ ئامێرە پێشكەوتووەكانی، ئامێرە بەكارهێنراوەكان لە پیتاندنی یۆرانیۆمدا\nخاڵی یەكەمی ناكۆكیەكان بریتیە لە چۆنیەتی مامەڵەكردن لەگەڵ ئامێرە پێشكەوتووەكانی (سەنتەر فیوج)خولانی ناوەندی، وئامرازە بەكارهێنراوەكان لە پیتاندنی یۆرانیۆمدا، كە بەپێی گۆڤاری (پۆلیتیكۆ)، ئێران خوازیار نیە تێكبشكێندرێن ودەیەوێت ئەم ئامێرانە بمێننەوە، بەڵام لایەنە ئەوروپیەكان وئەمریكاش دوپاتی دەكەنەوە كە ڕاگرتنیان لەكاركردن بەتەنها بەس نیە.\nسزا ئەمریكیەكانی سەر ئێران\nخاڵی دووەم لە ناكۆكیەكان بریتیە لە سزا ئەمریكیەكانی سەر ئێران، كە بەدرێژایی (9) هەفتە لایەنە ئەوروپیەكان لەگەڵ چین وڕوسیا، گەڕانەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا وئێرانیان بۆ ڕێكەوتنە ئەتۆمیەكە تاوتوێ كرد، لەم پرۆسەیەشدا دانوستكاران پلانی (هەنگاو بە هەنگاو)یان داڕشت كە بەووردی ئەو ڕێكارە پێویستانەیان دیاریكرد كە دەكەوێتە ئەستۆی هەریەك لە واشنتن وتاران.\nلە بنەڕەتدا لەسەر ئێران پێویستە كە پاشەكشە بكات لەو پێشكەوتنانەی لەم دواییانەدا ئەنجامیداون لە بەرنامە ئەتۆمیەكەیدا -پاش كشانەوەی ئەمریكا لە پرۆسەكە- بەرانبەر بە سوك كردنی سزا ئەمریكیەكانی سەر ئێران لە بواریكی فراواندا.\nهەرچەندە تا ئێستا ئێران داواكارە لە كە ئەمریكا سەرجەم سزا سەپێنراوەكان لەسەر ئێران لاببات، نەك تەنها ئەو سزایانەی كە ترەمپ ڕاستەوخۆ ویەكسەری سەپاندیەوە بەسەر ئێراندا،بەڵكو ئەو سزایانەی دیكەش كە پاشتر سەپێنراون بەسەر ئەم ووڵاتەدا.\nبەڵام ئەمریكا ئەم داواكاریەی ڕەتكردەوە، ودەیەوێت هەندێك لەم سزایانە بمێننەوە كە ڕاستەوخۆ پەیوەندار نین بە پلانی كاركردنی هاوبەشی نێوان، لە نمونەی ئەو سزایانەی كە پەیوەندارن بە پێشێلكردنی مافەكانی مرۆڤ یاخود تیرۆرەوە.\nسێیەمین خاڵی ناكۆك ئەو خاڵەیە كە تایبەتە بە سەردانكردنی شوێن وپێگە ئەتۆمییەكانی ئێران لەلایەن پشكنەرانی نێودەوڵەتی وئازادی ئەو پشكنەرانە لە گەیشتن بەو شوێنانە.\nلە مانگی شوباتی ئەمساڵەوە ئێران تواناكانی پشكنەرە نێودەوڵەتیەكانی ئاژانسی نێودەوڵەتی ووزەی ئەتۆمی سنوردار دەكات لە بەدواداچونی دامەزراوە ئەتۆمیەكانی.\nلە ڕاپۆرتێكی نهێنیدا كە گۆڤاری پۆلیتیكۆ لێی ئاگادارە، رافائێل گروسی، بەڕێوەبەری گشتی ئاژانسی نێودەوڵەتی ووزەی ئەتۆمی دەڵێت :”چالاكیەكانی لێكۆڵینەوە وچاودێریكردن كە لەلایەن ئاژانسەكەمانەوە ئەنجام دەدرێت كاریگەر بووە بە بڕیارێكی ئێران تایبەت بە راگرتنی پابەندییەكانی ئێران لە بواری ئەتۆمیدا.\nراپۆرتەكە ئاماژە بەوەش دەدات كەپشكنەران ڕۆژانە توانای گەیشتن بە وێستگە ئەتۆمیە سەرەكیەكانیان لە نەتەنز وفوردو بۆ فەراهام كراوە، بەڵام نەیانتوانیوە بگەن بەو داتا وزانیاری وتۆمارانەی كە هەندێك لە ئامێرەكانیان كۆیكردۆتەوە.\nهەروەها بەرنامە موشەكییەكەی ئێران وپشتیوانی كردنی بۆ میلیشیاكان وهەڕەشەكانیشی بۆ سەر ئارامی ناوچەكە ئاستەنگێكی دیكەی جیاوازە، كە ئەمریكا ودەوڵەتە ئەوروپیەكان جەخت لەسەر ئاماژەدان دەكەن لە رێكەوتنەكەدا بەگفتوگۆیەكی دیكە كە ئەم مەسەلانە تاوتوێ بكات. بەڵام روون نیە كە ئێران بەم مەرجە ڕەزامەند دەبێت یاخود نا.\nلەلای خۆشیەوە ئێران گرەنتی پاشەكشەنەكردنی ئەمریكای دەوێت لە پرۆسەكە، بۆ دوبارە نەبونەوەی ئەو هەڵوێستەی كە سەرۆكی پێشووی ئەمریكا (دۆناڵد ترەمپ) نواندی لە ساڵی 2018.\nگۆڤارە ئەمریكیەكە ئەوەش دوپات دەكاتەوە كە ڕێژەی ئەو ئاستەنگەی لە ئەنجامی ئەم ناكۆكیانەدا دروست دەبێت لەبەردەم رێكەوتنی كۆتاییدا بەندە بەوەی كە كێ لێدوان. دەدات ولەم. بارەیەوە قسە دەكات.\nئینریكی مۆرا، نیردەی یەكێتیی ئەوروپا كە رێكخەری گفتوگۆكانی دوبارە زیندووكردنەوەی رێكەوتنی ئەتۆمی ئێرانە، دەڵێت : پێشبینی دەكرێت كە رێكەوتن لەگەڵ ئێراندا بگاتە ئەنجام لە گەڕی داهاتووی ووتوێژەكاندا كە هەفتەی داهاتوو لە شاری ڤییەننا دەستپێدەكاتەوە، بەڵام هەندێك لە دیبلۆماتكارانی باڵا دەڵێن كە ”بڕیارە قورسەكان هێشتا نەدراون”.\nمۆرا دەشڵێت :”هیوادارم كە ئەم بابەتە كاتێكی زۆر نەخایەنێت بۆ گەیشتن بە رێكەوتن”.\nبە هەمان شێوە عەباس عێراقچی، بریكاری وەزیری دەرەوەی ئێرانیش گەشبینی خۆی دەربڕی ولە لێدوانێكیدا بۆ ئێستگەی فەرمی ئێران “IRIB” ووتی :”گەڕی داهاتووی ووتوێژەكان لە ڤییەننا دەكرێت یان پێویستە كە گەڕی كۆتایی بێت”.\nدۆخی گەشبینی لە نێوان دیبلۆماتكاراندا دیار بوو لە كاتی ئاخاوتنیاندا لەگەڵ یەكتر بە شێوازێكی دۆستانە لەبەردەم ئوتێلی گراند ڤییەننا پێش ماڵئاوایی كردن لە یەكتر.\nبەڵام هەندێك لە گەورە دیبلۆماتكارانی بەریتانیا وفەرەنسا وئەڵمانیا كە ئەمانە لە هێزە گەورەكانن كە واژۆیان كردووە لەسەر رێكەوتنە ئەتۆمیەكە لە ساڵی (2015)دا، بە ووریایی زیاترەوە دەڕواننە بابەتەكە.\nگروپی دیبلۆماتكارانی ئەو سێ دەوڵەتە ئەوروپیەی كە واژۆیان لەسەر رێكەوتنە ئەتۆمیەكە كردووە لە بەیاننامەیەكدا ڕایانگەیاند :” بەردوام بووین لەسەر بەدیهێنانی پێشكەوتنی بەرچاو وئێستا چەند بەشێكی گرنگی رێكەوتنی داهاتوو بەڕوونی دیارە بەڵام. بڕیارە قورسەكان بەڕێوەن بێگومان بەپێی پرنسیپیرازی نەبوون لەسەر هیچ شتێك تا گەیشتن بەرێكەوتن لەسەر هەموو شتێك كارمانكردووە.\nهەر لە بەیاننامەكەشدا هاتووە ”هەموومان دەزانین كە كات لە بەرژەوەندی كەسدا نیە وكاتی دەركردنی بڕیارە یەكلاكەرەوەكان هاتووە، وهەفتەی داهاتوو درێژە بە كۆبونەوەكان دەدەین”.\nدووان لە دیبلۆماتكارانیش دەڵێن ئەو گفتوگۆیانەی كە لە مانگی نیساندا دەستیپێكرد، چاوەڕوان دەكرێت كە ڕۆژی پێنجشەممە پێش بەرواری (١٠)ی مانگی حوزەیران دەستیپێبكاتەوە، بەڵام ئەمەش هێشتا بە تەواوەتی یەكلانەبۆتەوە.\nنید پرایس، ووتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكاش بە هەمان شێوە ووتی : ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا ”بەڕوونی ئامانجەكانی خۆی خستۆتە روو”.


هەرێمی كوردستان، داوای باشتركردنی پێكەوەژیانی ئاینەكان دەكرێت | ROJnews\nدووشەممە, 24 ديس 2018 - 12:01\nلە شاری هەولێر دیداری پێکەوەژیانی ئاینەجیاوازەکان بەڕێوەدەچێت و داوا دەکرێت بۆ زیاتر بەرەوپێشبردنی پێکەوەژیان هەوڵەکان بخرێتە گەڕ.\nئەمڕۆ لە هۆڵی هوتێل شیراتۆن لە شاری هەولێر، لەژێر چاودێریی وەزارەتی ئەوقاف بۆ کاروباریی ئاینیی، تۆڕی هەماهەنگی ڕێكخراوەكان بە هاوكاریی بەڕێوەبەرایەتیی پێكەوەژیانی ئاینەكان دیداری (ئازادییە ئاینییەكان لە هەرێمی كوردستان) ی بەڕێوەبرد.\nبەشداربوانی دیدارەكە پێك هاتبوون لە مامۆستایانی ئاینیی، چالاكوانی كۆمەڵگای مەدەنیی، نوێنەری باوەڕمەندە جیاوازەکان، وەزیری ئەوقاف، ڕاو بۆچوونیان لەبارەی ئاستی پێكەوە ژیانی ئاینەكان خستەڕوو.\nلە زۆربەی وتارەکاندا ئاماژە بە ئازادیی ئاینیی لە هەرێمی کوردستان و هەوڵدان بۆ زیاتر بەرەوپێشبردنی پێکەوەژیانی نێوان باوەڕیی و پێکهاتە جیاوازەکان کرا.\nهەروەها، مامۆستایانی ئاینیی داوایان لە حكومەت و لایەنە پەیوەندیدارەكانی وەكو وەزارەتی ئەو قاف و بە تایبەت بەرێوبەرایەتی پێكەوە ژیانی ئاینەكان كرد، كە كاری زیاتر بكەن بۆ ئەوەی پێكەوە ژیان ئاینەكان لە هەرێمی كوردستان باشتر بكرێت.\nلە تەوەرێكی تردا كە تایبەت بوو بە ڕۆڵی ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی لەبەرەو پێشچوونی پێكەوە ژیانی ئاینەكان باس لەوە كرا، كە ڕێكخراوەكان وەك پێویست نەیان توانیوە كار بۆ باشتر كردنی پێكەوە ژیانی ئاینەكان بكەن لە هەرێمی كوردستان، مامۆستایانی ئاینی داوایان لە رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی كرد كاری زیاتر بكەن بۆ ئەوەی لە سالانی داهاتوو پێكەوە ژیانی ئاینەكان زیاتر هانگاو بەو باشتر بهاوێت.\nلە لیدوانێکی تایبەتیشدا بۆ ڕۆژنیوز، ئەمیر عوسمان، بەڕێوبەری پێكەوەژیانی ئاینەكان لە وەزارەتی ئەوقاف، وتی، کە ئەوان دەیانەوێت پەیامی وەزارەتەکەیان بگەیەنن لەبارەی گرنگیی پێكەوە ژیانی باوەڕمەندە جیاوازەکان.


ئافرەت لە نێوان توندوتیژیی و ململانێی کۆمەڵگە.\nڕاگەیاندنی نەتەوە یەكگرتووەكان دەربارەی نەهێشتنی توندوتیژی دژی ژنان دەڵێت "توندوتیژی دژی ژنان بریتییە لە بەرجەستەبوونی پەیوەندییە مێژوویە نایەكسانەكانی نێوان ژن و پیاو وە توندوتیژی دژی ژنان یەكێكە لە رێكار و شێوازە سەرەكییەكان كە ژنان بەزۆر و ناچاری دەخرێنە ئاستێكی نزمتر و كەمتر بە بەراورد بە پیاوان."سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان، كۆفی ئەنان لە ڕاپۆرتێكی ساڵی ٢٠٠٦ كە لە ئابوونەی پەرەپێدانی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ ژنان بڵاوكرابووه‌وە ڕایگەیاند: توندوتیژی دژی ژنان و ژنان كێشیەكی گشتگیرە و لە جیهان دا بەلایەنی كەمەوە هەموو سێ ژنێك دانەیەكیان ڕووبەڕووی لێدان، سێكسی زۆرەملێ یان دەستدرێژی بووتەوە لە خاڵێك لە خاڵەكانی ژیانی دا كە زۆرجار كەسی دەستدرێژیكەر كەسێكی ناسراوی ژیانی ژنەكە بووە.\nڕێكخراوی تەندروستی جیهنی (World Health Organization - WHO) لە لێكۆڵینەوەكانی دەربارەی توندوتیژی دژی ژنان هەستاوە بە هەڵسەنگاندن و پۆلێن كردنی شێوازە جیاوازەكانی توندوتیژییەكە كە ڕوودەدات بە درێژای قۆناغەكانی ژیانی ژنان لە پێش لە دایكبوونییەوە تا تەمەنی پیری.


Diplomatic Magazine | ڕاگه‌یاندنی باری له‌ناكاو بۆ كۆرۆنا چی ده‌گه‌یه‌نێت؟\nڕاگه‌یاندنی باری له‌ناكاو بۆ كۆرۆنا چی ده‌گه‌یه‌نێت؟\nله كاتی ڕوودانی كاره‌سات و كێشه‌ی ته‌ندروستی و بڵاوبوونه‌وه‌ی پاته و نه‌خۆشی، زۆرینه‌ی كات گوێمان له ڕاگه‌یاندنی ( باری له‌ناكاو) بووه، ئێستاش كه په‌تای كۆرۆنا سه‌رانسه‌ری جیهانی گرتۆته‌وه، له چه‌ندین شوێنی جیهاندا باری له‌ناكاو ڕاگه‌یه‌ندراوه، به‌ڵام هه‌ندێك كه‌س له‌وه‌یه نازانێت ئه‌م وشه‌یه واتای چی ده‌گه‌یه‌نێت.\nبۆ ڕوونكردنه‌وه‌ی واتای وشه‌كه، ئێمه وه‌ك نموونه ویلایه‌ته یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مریكا وه‌رده‌گرین كه تاكو ئێستا ڤایرۆسی كۆرۆنا 38 ویلایه‌تی گرتۆته‌وه، له چه‌ندین شار و ویلایه‌تیش باری له‌ناكاو ڕاگه‌یه‌ندراوه.\nله ویلایه‌تی واشنتن و كالیفۆرنیا و میریلاند و كینتاكی و یوتا و نیویۆرك و فلۆریدا و ئۆریگۆن و نیوجیرزی و كولۆرادۆ و ماساچوستس و نۆرس و كارۆلاینا و میشیگان و ئه‌ریزۆنا باری له‌ناكاو ڕاگه‌یه‌ندراوه.\nڕاگه‌یاندنی باری له‌ناكاو واتای چی ده‌گه‌یه‌نێت؟\nبه‌شێوه‌یه‌كی گشتی سه‌رۆك شاره‌وانی یان پارێزگار یان حاكمی شار یان وڵات ئه‌و بڕیاره ده‌رده‌كات، كاتێك قه‌یرانێك یان كاره‌ساتێك خه‌ریك بێت ڕووبدات.\n• باری له‌ناكاو ده‌سه‌ڵات ده‌دات به حاكمی ویلایه‌ت و به‌رپرسان دوو كاری گرنگ ئه‌نجام بده‌ن ، كه بریتی یه له ڕێكاری پێویست بۆ وه‌ڵامدانه‌ی كاره‌ساته‌كه و كردنه‌وه‌ی سه‌نته‌ری تایبه‌ت به ڕووداوه‌كه.\n• ویلایه‌ته‌كان یان ناوچه‌كان هاوكاری فیدراڵیان پێده‌درێت، له به‌رامبه‌ر ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی خه‌رجیان كردووه، جێگای باسه كۆنگرێس و سه‌رۆكی ئه‌مریكا ره‌زامه‌ندیان له‌سه‌ر پڕۆژه یاسایه‌ك به بڕی 8.3 ملیار دۆلار ده‌ربڕی، كه وه‌ك هاوكاری به‌په‌له دیاری بكرێت بۆ مامه‌ڵه كردن له‌گه‌ڵ نه‌خۆشیه‌كه.\n• ڕێگا به به‌رپرسان ده‌درێت كه پاره بۆ كارمه‌ندان خه‌رج بكه‌ن و كه‌ره‌سته و پێداوستیه‌كان بكڕن، یان بۆ دابین كردنی كۆگای پێویست خه‌رجی بكه‌ن.\n• ڕاگه‌یاندنی باری له‌ناكاو وا له دانیشتوان ده‌كات، كه هه‌ست به بونی كێشه‌یه‌كی تایبه‌ت بكه‌ن و ڕێنمایی و یاساكان جێبه‌جێ بكه‌ن.\n• حاكمی ویلایه‌ته‌كان ڕێگایان پێده‌درێت پابه‌ندی هه‌موو یاساكان نه‌بن، بۆ نموونه ده‌توانن به‌بێ گه‌ڕانه‌وه بۆ بڕیاری دادگا، بڕیاری چاودێری ته‌ندروستی (كه‌ره‌نتیه‌نه) ده‌ربكه‌ن، ئازادی گروپ و كۆمه‌ڵه‌كان سنوردار بكه‌ن،گۆڕانكاری له یاساكانی ته‌ندروستیدا بكه‌ن، به‌ڵام ئه‌م كارانه بۆ كاتێكی دیاری كراوه، كه سه‌رۆك یان سه‌رۆكی شاره‌وانی و پارێزگاره‌كان دیاری ده‌كه‌ن.\nبۆ نموونه له ویلایه‌تی كالیفۆرنیا، بڕیارێك له به‌رژه‌وه‌ندی به‌كاربه‌ران ده‌ركراوه، بۆ ئه‌وه‌ی له یاری كردن به نرخه‌كان بیانپارێزن، هه‌روه‌ها ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌ده‌ره‌وه‌ی ویلایه‌ته‌كه له بواری ته‌ندروستیدا كار ده‌كه‌ن ڕێگایان پێده‌درێت له ناوخۆی ویلاته‌كه و له دامه‌زراوه ته‌ندروستیه‌كاندا هاوكاری پێشكه‌ش بكه‌ن، واته هه‌ندێك له ڕێساكانی بواری كاركردن یان هه‌ڵوه‌شێندراوه‌ته‌وه یان سوك كراوه.\nهه‌روه‌ها حاكمی ویلایه‌تی نیویۆرك به شێوه‌یه‌كی كاتی بڕیاری داوه، كه پابه‌ندی هه‌ندێك له یاساكانی گواستنه‌وه نه‌بێت، هه‌روه‌ها یاساكانی په‌یوه‌ست به كڕینی پێداویستیه‌كانی خوێندنگای سوك كرد.


چۆن خوێندنه‌وه بکه‌ین به‌که‌لتوور – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » چۆن خوێندنه‌وه بکه‌ین به‌که‌لتوور\nلەڕۆژانی رابردوودا به‌چاودێری قائیمقامیه‌تی قه‌زای سه‌یدسادق گروپی خانمانی مێخه‌ک له‌سه‌یدسادق به‌هاوبه‌شی به‌ڕێوه‌به‌رێتی رۆشنبیری و هونه‌ری قه‌زای سه‌یدسادق له‌هۆڵی رۆشنبیریی سیمینارێکی بەناونیشانی (چۆن خوێندنه‌وه بکه‌ین به‌که‌لتوور) بۆ نووسه‌ر ئارام سدیق به‌ڕێوه‌برد.\nلەسەرەتای کۆڕەکەدا ئاماژه به‌چالاکییه‌کانی ساڵی 2017ی گروپی خانمانی مێخه‌ک کرا، پاشان به‌ڕێوه‌به‌ری به‌ڕێوه‌به‌رێتی رۆشنبیری و هونه‌ری قه‌زای سه‌یدسادق تیشکی خسته سه‌ر گرنگی ئه‌م کۆڕو سیمیناره‌و له‌هه‌مانکاتدا ئاماژه‌ی کرد به‌و چالاکییه هونه‌ریی و که‌لتوورییانه‌ی که هه‌وڵده‌دن له‌شه‌ش مانگی سه‌ره‌تای ئه‌م ساڵدا ئه‌نجامی بده‌ن.\nدواتر ئارام سدیق بابەتی سیمینارەکە‌ی پێشکه‌شکردو پوخته‌ی باس و بابه‌ته‌کانی نێو دووتوێی کتێبی (چۆن خوێندنه‌وه بکه‌ین به کلتوور )ی خسته‌ڕوو، هەروەها کۆڕەکە بەگفتوگۆیه‌کی کراوە له‌لایه‌ن به‌شێک له‌ئاماده‌بووانه‌وه کۆتاییهات.


Home›هەواڵ›کوردستان›پێشمەرگە لەگەڵ هێزی هاوپەیمانان لە چیای قەرەچوغ ئۆپراسیۆنێکیان دژی داعش ئەنجامدا\nسەرلەبەیانی ئەمرۆ بە مەبەستی كۆنتڕۆڵكردنی جموجۆڵەكانی داعش لە سنووری چیای قەرەچوغ كە دەكەوێتە سنووری میحوەری ٦ ی مەخمور ـ گوێر ئۆپڕاسیۆنێكی هاوبەشی كۆماندۆی پێشمەرگە كە لەلایەن هێزەكانی هاوپەیمانان مەشق و ڕاهێنانیان پێكرابوو لەگەڵ هێزی هاوپەیمانان لە چیای قەرەچوغ بەسەر كەوتوویی ئەنجامدرا.\nلیوا حەسەن نوری بەرپرسی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندنی فەرماندەیی هێزەكانی 80 بە snnی راگەیاند : بە مەبەستی كۆنتڕۆڵ كردنی جموجۆڵەكانی داعش لە سنوری چیای قەڕەچوغ كە دەكەوێتە سنوری محوری 6 ی مخمور ـ گوێر ئۆپڕاسیۆنەكی هاوبەشی كۆماندۆی پێشمەرگە كە لەلایەن هێزەكانی هاوپەیمانان مەشق و ڕاهێنانیان پێكرابوو لەگەڵ هێزی هاوپەیمانان لە چیای قەرەچوغ بەسەر كەوتوویی ئەنجامدرا و مۆڵگە و حەشارگەی تیرۆرستان كێوماڵكران كە 48 كاتژمێری خایاند.\nوتیشی ، توانرا 13 ئەشكەوت پشكنینی بۆ بكرێت و هێزەكانمان گەڕانەوە شوێنی خۆیان بە بێ هیچ زیانێك، ئەم ئۆپراسیۆنانە دژ بە داعش بەردەوام دەبێت بۆ ئەوەی نەتوانن لە هیچ شوێنێك پێگەی خۆیان قایم بكەن و كاری تیرۆرستی ئەنجام بدەن. مەبەست لەم ئۆپراسیۆنە لەهەر ڕووداوێكی نەخوازراو پێشمەرگە بتوانێت دەست بگرێ بەسەر حەشارگە و بارەگاكانی داعش.\nنەهەنگێک لە کەناراوەکانی سوید مردار بووەتەوە و ترس هەیە بتەقێت


ئێران بەردەوام کانگای قەیران بووە...وڵاتێکە بەردەوام بەهانەی بۆ هەمووجۆرە ناڕازیەتیەک تێدایە...لە دۆخی ئابوری خراپەوە ، بۆ نەبوونی هیچ ئازادیەک، لە پێشیلکاری بەردەوامی کەرامەتی ئینسانەوە بۆ بێدادیەکی گەوەرەی ئابوری، کۆمەڵایەتی و سیاسی. ڕاستت بوێت دۆخی سەیر ئەوەیە نارازیبوون لە ئێراندا نەبێت. خەڵکی کوردستان وەک هەموو بەشەکانی تری کوردستان هەمیشە بەشی شێریان لەم پێشیلکاری و بێدادیە بەرکەوتووە..هەمیشە ژمارەی ئەو شەهیدانەی لە کوردستانی رۆژهەلات دەدرێن بارتەقای هەموو شەهێدەکانی تری ئێرانە..بگرە سەردەمانێکی زۆر کوردستانی رۆژهەلات بوو بە لانکەی زوربەی ئەو ناڕازی و ئازادیخوازانەی خەون بە جیهانێکی باشترەوە بۆ ئێێران دەبینن.\nکوردستان بە شاخ و شاریەوە هەمیشە باوەشێکی گەرم بووە بۆ هەموو ئۆپزسێۆنێکی ئێرانی. خواش هەڵناگرێت دەولەتی ئێران ڕێزی ئەمەی زۆر گرتووە و لە هەموو ناڕازیبونێکی جەماوەریدا، کاردانەی گەورە و توند و خوێناوی لە کوردستاندا لەهەموو شوێنێکی دی زیاتر بووە . دەولەتی ئێران هەمیشە زۆر بە سەخاوەتەوە گولەباران و پەلاماری کوشەندەی هەموو جۆرە ناڕەزایەتیەک دەدات کە لە شارە کوردەکاندا بەرپا دەبێت. .ژمارەی ئەو شەهیدانەی لە شارە کوردەکان دەدرێن، دوبەرابەری هەموو ئەو شەهیدانەیە کە لە شوێنەکانی تر دەدرێن..کوردەکان هەمیشە لە ریزی پێشەوەی قوربانیدان و بەرگریکردن لە ماف و ئازادی و دادپەرەی بوون.\nئێران دەولەتێکی گەورەیە کە گەر پایتەختەکەی بەشداری گەورە لە خۆپیشاندانەکانیدا نەکات، زەحمەتە بە شارەکانی دی هیچی لێ بکرێت\nبەلام راستیەکی تال هەیە کە هەستدەکەم کارێکی عاقلانەیە لەبەرچاو بگیرێت..ئێران دەولەتێکی گەورەیە کە گەر پایتەختەکەی بەشداری گەورە لە خۆپیشاندانەکانیدا نەکات، زەحمەتە بە شارەکانی دی هیچی لێ بکرێت. بێ ئامادەیی تاران و ڕژانیان بۆ سەرجادە، زەحمەتە دەوڵەتی ئێران درزی گەوەرەی تێبکەوێت.. تا ئەم کاتەی ئەم ڕستانە دەنووسم بەشداری تارانیەکان لە خۆپیشاندانەکاندا یەکجار بچوکە و ئەو جوڵەیەی تێدا نیە کە دەبوو ببێت. دیارە ئەگەری ئەوە زۆرە کە خۆپیشاندانەکان تارانیش بە گەورەیی بگرێتەوە، بەلام ئەو ئەگەرەش هەر هەیە کە وا بە بچوکی بمێنێتەوە و ئەو جوڵە کەمەشی تیایدایە بە توندی سەرکوت بکرێت..تواناکانی سەرکوتی دەولەتیش بۆ هەموو دنیا ئاشکرایە.\nلە دۆخی وادا من ئەوەم پێ راستە کوردستانی رۆژهەلات خۆپارێزی بکات باشرە لەوەی وزەیەکی زۆری خۆی و قوربانیەکی زۆرتر لەوەی تا ئێستا دراوە بدات و ببێتە بە سەرنێزەی جولەیەک کە هیچ ئاسۆیەکی روونی تا هەنووکە لێ دیار نیە. شارە کوردەکان هەمیشە ئامادەن و گرێکوێرەی ئێرانیش لە کوردستانەوە ناکرێتەوە،..هەرکات هەموو ئێران و بەتایبەتی تارانیەکان بە لێشاو ڕژنانە سەرجادە، ئەوا کوردەکان زۆر بە ئاسانی و بە خێرای دەتوانن بەشداری بکەن.\nبەلام لەم دۆخانەدا کە کەڵبەی دەوڵەت بۆ سەرکوتکردن و خوێن رێژی و چاوترساندن لەهەموو کاتێکی دی تیژتر و تینوو ترە، ئەوا قوربانی یەکەمی ئەم کەڵبەیە کوردەکان دەبن کە هەمیشە و بەردوام لەهەموو پارچەکانی کوردستاندا نێچێرێکی ئاسان و بێکەس و پشتیوانن. لەبەرئەوە من وەک خۆم پێم ڕاستە شارە کوردیەکان دان بە خۆیاندا بگرن و بەهانە بە رژێم نەدەن بۆ ئەوەی قوربانی و شەهیذی زۆتر و برینی زۆرتر بکاتە جەستەی شەکەتی کوردستان.\nپێم راسترە ئەم رۆحە ئازادیخوازە دان بە خۆیدا بگرێت و بە هێمنی خۆی رێکبخات وبە زیندووی بیهێلێتەوە بۆ کاتێکی گونجاو کە قوربایدانەکە بەراستی دەرئەنجامی گەوەرەی لێ دەستکەوێت\nمن هەنووکە کە ئەم قسانە دەکەم هیچ لە توڕەیی و ئازادیخوازی و شۆرشگێری هەموو کورە قارەمان و گیانبەختانەم لێ وون نەبووە کە بەردەوام ئامادەی هەموو قوربایدانێکن تەنانەت گەر بۆ مافی هاوارکردنێکیش بووە. زۆر بەرز ئەو رۆحە ئەنرخێنم و بگرە وەک هەموو کوردێک شانازی پێوە دەکەم، بەلام پێم راسترە ئەم رۆحە ئازادیخوازە دان بە خۆیدا بگرێت و بە هێمنی خۆی رێکبخات وبە زیندووی بیهێلێتەوە بۆ کاتێکی گونجاو کە قوربایدانەکە بەراستی دەرئەنجامی گەوەرەی لێ دەستکەوێت.


ویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٣٥٬٢١١ وتار و ١١٤ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n⇐ئارام وتووێژ💭 ٢٠:٢٤، ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)\nRankine cycle بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردرادەستکاری\nئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە سەردانکردنی پەڕەکە و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری سیاسەتەکان و ڕێساکان بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:٣٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC)\nدواجار لە ٢١:٣٤ی ٢٧ی نیسانی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە


04/08/2020 555 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nحەوت ساڵ لەمەوبەر رووناکەیەک کوژایەوەو وەک ئەستێرەیەک لە ئاسمان کشا، شاعیرێک کوردستانى بۆ هەمیشە تەنیا جێهیشت و شێعرو ئەدەبیش تاقەنە کەوت، ئاخر ئەو شێرکۆ بێکەسە.\nیەکێک لە رستە ناسراوەکانى شێرکۆ بێکەس کە لەدیدارێکى رۆژنامەنوسیدا وتبووی" مانگى ئاب لە کوردستان مانگى ئازارە" شێرکۆ خۆشى هەر لەمانگى ئابدا بۆ هەمیشە ماڵئاوایی کرد وەک ئەوەى بڵێیت هەمیشە لە ئاب ترسا بێت.\nئەمڕۆش ٤ى ئاب کوردستان یادى شاعیرێک دەکاتەوە کە هەزاران لاپەڕەى لە شێعرو چیرۆک و پەخشان هەزاران خەم و ئازارى لە دوو توێى چەندین کتێبدا بۆ کوردو کوردستان نوسینەوە.\nشێركۆ بێكەس كوڕی شاعیری ناسراوى كورد فایەق بێكەسە و لە ساڵی 1940 لەگەڕەکى گاورانى سلێمانی لە دایكبووە، هێشتا منداڵ بوو باوکى ماڵئاوایی لە ژیان کرد ئەوەش بارى سەرشانى ئەو شاعیرەى قورس و ناڕەحەت کرد، دواى ماوەیەک لە شووکردنەوەى دایکى ئیتر ئەوەندەى تر شێرکۆ بێکەس تەنیا کەوت و کەوتە ژیانێکى پڕ لە دەردی سەرییەوە.\nئەو ژیانە قورسە هەرگیز نەبووە رێگر لەبەردەم ئەو خەونە گەورەیەى بێکەس هەیبوو کە ئەویش شێعر بوو، شێرکۆ لەگەڵ ئەوەى لەسەر میراتى ئەدەبى باوکى رۆنیشت، بەڵام برەودان بە تواناى خۆی و کۆڵنەدانی ئەو شاعیرەى گەیاندە لوتکەى ئەدەبى کوردى بەو ئاستە بەرزەش لە ناو دوونیاى ئەدەبدا سەرى نایەوە.\nوەک لە دیمانەکانیدا باسى کردوە شێرکۆ لەسەر خواستى باوک و دایکى ناوی نراوە شێرکۆ کە کەسایەتیەکى ئاینى کورد بووەو برای سەلاحەدینى ئەیوبى بووە، هەر ئەو هەستە ئاینییە بوو واى لەخانەوادەکەى کرد ناوى بنێن شێرکۆ.\nمیراتە ئەدەبی و نەتەوەیی و نیشتیمانە پەروەرییەکەى باوکى هەر زوو لە مێشک و دەروونى شێرکۆدا پەنگ دەخوات دەبێتە سەرچاوەى ئیلهامى ئەو ئەدەبە گەورەیەى ئەوەى گەیاند بە لوتەکەى شێعرى کوردى، ئەویش شاعیرى نەتەوەو خۆشەویستى و دڵدارى بوو شاعیرى بەرگرى و هەژاران بوو.\nیەکێک لە هەرە ناوە دیارەکانى شیعر و ئەدەبى کوردى پاش ململانێیەکی سەخت لەگەڵ نەخۆشیدا و دواى نیو سەدە لە خزمەتکردن بە ئەدەب و زمان و فەرهەنگ و کەلتور و رەسەنایەتی وشەی کوردی، ماڵئاوایى کرد.\nبەختیار عەلى نوسەرو رۆشنبیرى ناسراوى کورد لەبارەى شێرکۆ بێکەسەوە دەلێت، پێویستە شێرکۆ بێکەس ببەخشینەوە بە هێڵە جاویدانیەکەى خۆی و دەریهێنین لەناوە بچووکەکان کاتە بچووکەکان،چونکە شێرکۆ، شێعرى شێرکۆ بۆ کات و شوێنکى دیاریکراو نییە، بەڵکو شێعرێکى گەردوونی و جیهانییە کاری ئێمەیە ئەو روحە گەردونییەى تیایدا بەرجەستە بکەین".\nبەختیار عەلى دەشلێت، شێرکۆ بێدەنگییەکى گەورەى بەجهێشت، چونکە خۆى گەردەلولێکى شێعرى بوو، ئەو شوێنەی ئەو ئێستا چۆڵەو خاڵێکى رەشە، وەک کپییەکى قوڵە، خۆى شێرکۆ شۆرشێک بوو دژ بەو بێدەنگییە،شێرکۆ رۆیشت دیسان بێدەنگییە دیسان ئەو خاڵە رەشە گەورە تر بووە".\nئەو نوسەرە ناسراوەى کورد هەر لەبارەى شێرکۆوە باس لەوە دەکات، مردنى شێرکۆ رووداوێکى گەورە بوو وەک چۆن ژیانیشى رووداێک بوو،پێشیوایە جیهانى پێش شێرکۆ هەمان جیهانى دواى ئەو نییە و جیاوازە.\nشێرکۆ یەکەم بەرهەمى خۆی بەناوى "تریفەى هەلبەست" لە ساڵی ١٩٦٨ یەکەم دیوانی خۆی بە ناوی بڵاوکردوەتەوە.\nدواتر لەلایەن رژێمی بەعسەوە دوچاری دورخستنەوە لە نیشتیمان دەبێتەوە، بەڵام ئەوە ناتوانێت شێرکۆ و بەرهەڵستکاری لەیەک دابڕێت، لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی پێشودا، لەگەڵ کۆمەڵێک هاوڕێیدا گروپێکى ئەدەبى پێکدەهێنن کە بە "گروپی روانگە" ناسراوە لەو کاتەوە دەستیانکرد بە گۆڕانکارى و نوێکردنەوەى شێعرو ئەدەبى کوردى.\nبەهۆى هەستە نیشتیمان پەروەرى و نەتەوەییەکانییەوە شێرکۆ دواى گەڕانەوەى لە باشورى عێراق پەیوەندى بە شۆڕشى کردەوە دەکات بەشدارى لە هەردوو شۆرشى ئەیلولەوە کرد، ساڵانى دواتریش کە یەکێتى دروست بوو پەیوەندى بە شۆڕشى نوێوە دەکات، ئەو بەشداریکردنەى ئەو بەشداریەکى شۆڕشگێڕانە دەبێت نەک وەک ئەندامى یەکێتى نیشتیمانى کوردستنان.\nشێرکۆ بێکەس خاوه‌نی زیاتر ٣٠ كتێبی شیعرییه به‌شێك له شیعره‌كانی وه‌رگێڕاون بۆ زمانه‌كانی "عه‌ره‌بی و توركی و فارسی و ئینگلیزی و سویدی و دانیماركی و فه‌ره‌نسی و ئیتاڵی و ئه‌ڵمانی و هه‌نگارى و لە چەند ولاتێکیش شێعرەکانى وەک پڕۆگرامى خوێندن خراونەتە پڕۆگرامەکانى خوێندنى زانکۆو قوتابخانەکانەوە.\nلەدواى چەند ساڵێک بەسەربردنى ژیان لە ئەوروپا و لە راپەرینى ١٩٩١ وە دەگەرێتەوە پەرلەمانى کوردستان، لەیەکەم ئەزمونى حکومڕانى کوردى دەبێتە پەرلەمانى کوردستان و دواى ماوەیەکیش دەکرێتە وەزیرى رۆشنبیرى، بەلام لەدواى داخستنى رۆژنامەیەکى پەکەکە بەهۆى نیگەرانى لەو کارە دەستى لەکارکێشایەوە بۆ یەکەم بەرپرسى کورد لە حکومەتى خۆماڵیدا دەستى لەکارکێشابێتەوە.\nشێرکۆ ئەو ساڵانەى لە کوردستانیش دوور بوو هەرگیز بێدەنگ نەبووە و بەردەوامە هەڵویستى نیشتیمانیانەى خۆى لەسەر رووداوە خۆش و ناخۆشەکانى ناو کوردستان دەربڕیوە، لە فیستیڤاڵ و بۆنەو کۆڕو سیمینارەکاندا بەشدار بووە، خۆشى سەدان کۆڕى شێعرو دانیشتنى بۆ ئەنجام دراوە، هەروەها لە ناڕەزایەتى و خۆپیشاندانەکاندا تایبەت بە داوکارییەکانى خەڵک و خوێندکاران و مامۆستایان و چین و توێژەکانى تر بەشدارى کردوەو هەمیشە دەنگى دلێر بووە.\nلە خۆپیشاندانەکانى ١٧ى شوبات یەکێکە لە رووخسارە دیارەکانى ئەو خۆپیشاندانەو هەر لە رۆژانى یەکەمەوە بە شێعرەکانى پشتیوانى لە ماف و داخوازییەکانى خۆپیشاندەران و هاوڵاتیان دەکرد لەو کاتەشدا جوانترین شێعرى بۆ خۆپیشاندەران خوێندەوە کە بریتیى بوو" لەناوتاندام.. لەگەڵتاندام.. لەریزتانم" کە رۆژانى دواترى خۆپیشاندانەکان ئەو شێعرە لەسەر زارى خۆپیشاندەران دەوترایەوە.\nبەشداریکردنى لەو خۆپیشاندانە ٦٢ رۆژییەو پشتیوانیکردنى لە داخوازییەکانى خەڵک وایکرد جارێکى تر دەسەڵاتى کوردى دڵى ئەو شاعیرە بشکێنێت کاتێک ئاسایشى سلێمانى رێگەى نەدا کۆرێکى شێعرى بێکەس لە تەلارى هونەر بەرێوە بچێت و هۆڵەکەى بەرووى شێرکۆو هەزاران هەوادارى ئەو شاعیرەدا داخست کاتێک ویستى نوێترین بەرهەمى خۆی بەناوى "ئێستا کچێک نیشتیمانمە" پێشکەش بکات.\nدواى زیاتر لە ٤٠ ساڵ خەبات و تێکۆشانە بۆ گەلەکەى لەرێى قەڵەمەکەیەوە ئێوارى رۆژى ٤ى ئابى ٢٠١٣ بەهۆى نەخۆشیی شێرپەنجەى دڵەوە لە سوید بۆ هەمیشە وشەو قەڵەمەکەى لەنوسین کەوت و بۆ ئەبەد چاوکانى لێکنا.\nپرسەنامەو هاوخەمییەکانى وڵاتان و کەسایەتییە دیارەکانى دونیاى ئەدەب و سیاسى و بوارەکانى تر بۆ کۆچى ئەو شاعیرە دەریخست کە شێرکۆ تەنیا موڵکى کورد نەبووە، بەڵکو شاعیرێکى جیهانى و مرۆڤایەتى بووە، هاوکات میدیاکانى جیهانیش بە گرنگییەوە باسیان لەو شاعیرە کردوو هەندێکیان بە شاعیرى بەناوبانگى جیهانیان "نێرۆدا"ى دەچواند.\nشێرکۆ بێکەس بەر لە مردنى و لە چاوپێکەوتنێکى رۆژنامەنسیدا وەسێتنامەیەکى نوسى کە دواى مردنى جێبەجێ بکرێت، بەڵام هێشتا وەسێتنامەکەى بەتەواوى جێبەجێ نەکراوە.\nدەقى وەسیەتنامەی (شێركۆ بێكەس)\n” من نامەوێت لە هیچ كام لە گرد و گردۆڵەكەكاندا بنێژرێم كە دیارن و ناویان ئەبرێ، یەكەم لەبەرئەوەی پڕبونەتەوە و دوەم لەبەرئەوەی من حەز بە قەرەباڵغی زۆر ناكەم، من ئەمەوێ ئەگەر سەرۆكی شارەوانی و ئەنجومەنی شارەوانی شارەكەم رێگەم پێبدا و ئەوەم پێ رەوا ببینن كە لە پاركی ئازادیدا و بە تەنیشت مۆنۆمێنتەكەی شەهیدانی (1963)ی سلێمانیەوە بمنێژن، ئەوێ خۆشترە و تەنگەنەفەس نابم، من حەز ئەكەم بە مردویش نزیكی ئەو خەڵكە‌و ژن و پیاو‌ی شارەكەم و دەنگی مۆسیقا و گۆرانی و هەڵپەڕكێ و یانە جوانەكانی ئەو پاركە بم\nبا كتێبخانەكەم‌و دیوانەكانم و وێنەكانم ببرێن بۆ شوێن مەزارەكەم، با كافتریایەك و باخچەیەكی بچكۆلانە لەو شوێنەدا هەبێت بۆئەوەی شاعیران و نو‌سەران و كچ و كوڕی دڵدار ببنە میوانم، من ئەمەوێ لە ئێستەوە بەچاوی خەیاڵ تەماشای ئەو پاركە بكەم و دوای مردنی خۆم ببینم، ئەمەوێ بەدەم چریكەی دیلان و ئەڵڵا وەیسیەكەی مەردان و سرودی (خوایە وەتەن ئاواكەی)ـەوە ئاڵای كوردستانم تێوە پێچرابێ و بنێژرێم، من ئەمەوێ لە پرسەكەمدا مۆسیقا لێبدرێت، لەناو مەزارەكەمدا تابلۆی جوانی هونەرمەندانی شارەكەم هەڵبواسن، من ئەمەوێ دوای خۆم و بەناوی (بێكەس)ەوە خەڵاتێكی ساڵانە تەرخان بكرێ و بدرێت بە جوانترین دیوانە شیعری هەڵبژێردراوی ئەو ساڵە و خەرجی ئەم خەڵاتەیش لەو میراتە بدرێ كە جێیدەهێڵم.


سێ هۆکاری سەرەکی پەسەند کردنی بودجەی دواخستووە | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›ئابووری›سێ هۆکاری سەرەکی پەسەند کردنی بودجەی دواخستووە\nجێگری سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق دەڵێت: “ئەو رێککەوتنەی کرا لەنێوان هەرێم و بەغدا، لەسەر پێشنیازی شیعەکان بوو، کە بووە بەدیلی پێشنیازەکەی حکومەت و هەرێمیش بە دڵێکی پاکەوە قبوڵی کرد”.\nبەشار کیکی لە وەڵامی پرسیارێکی SNNدا وتی: “لەکاتی بە چاپگەیاندنی سیغەی رێککەوتنەکەدا بەرەبەیانی رۆژی هەینی گۆڕانکاری تێدا کرا و پێچەوانە بوو لەسەرئەو داڕشتنەی رێککەوتنی لەسەر کرا”.\nوتیشی: “ئەم هەڵوێستەی شیعەکان بێڕێزیی بوو بەرامبەر بە بەڵێن و ئیمزای خۆیان و پاشگەز بوونەوە بوو لە ناوەڕۆکی رێککەوتنەکە کە لە ئەسڵدا لەسەر پێشنیازی ئەوان وەفدی هەرێم بە دڵێکی پاکەوە وەریگرت و رازی بوو لەسەری”.\nجێگری سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی ئەوەشی راگەیاند، سەرۆكایەتی پەرلەمان و سەرۆكی فراكسیۆنە شیعەكان لەكاتی پیرۆزبایی نەورۆز جەختیان كردووەتەوە ئەو گۆڕانكارییانە كار ناكاتە سەر بنەڕەتی رێككەوتنەكە و دەكرێت بەبێ هیچ بەربەستێک چارەسەر بكرێن.\nئەمڕۆ دووشەممە رۆژنامەی سەباحی فەرمی بڵاویكردەوە سێ هۆكاری سەرەكی لەپشت دواخستنی دەنگدانەوە بوون لەسەر بودجەی 2021 و دەڵێت “شاندی کوردی ویستویانە حساباتی نەوت ساڵانە بێت نەك مانگانە، ئەوەش بەدڵی سەرۆكایەتی پەرلەمان نەبووە و بەم هۆیەشەوە وەفدەكە تەلاری پەرلەمانیان بەجێهێشتووە، هۆکاری دووەمیش تانەی لیستی فەتح بووە لە پێدانی ئیمتیازاتی دارایی بە ئاوارەبووەكانی خێوەتگای ڕەفحا و سێیەم هۆكاریش ناكۆكی و مشتومڕ بووە لەسەر نرخی دۆلار.\nلە رێککەوتنەکەی شاندی هەرێمی کوردستان و لایەنە شیعەکان، حکومەتی هەرێمی کوردستان پابەند کرا بە رادەستکردنی 460 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانە دوای ئەوەی کە خەرجی کۆمپانیاکانی لێدەردەکرێت، ئەوەی دیکەشی کە دەمێنێتەوە دەبێت رادەستی کۆمپانیای سۆمۆ بکرێت و نابێت لە 250 هەزار بەرمیل کەمتر بێت.\nئەندامێکی هاوپەیمانی فەتح: لە دانیشتنی داهاتوودا کورد ئامادە بێت یان نا، بودجە ...


“وەزارەتی پێشمەرگە دەسەڵاتی کشاندنەوەی هێزەکانی ٧٠ و ٨٠ی نییە لە زینی وەرتێ” – کوردی – RojNews.News\nڕێبوار کەریم: حکومەتی هەرێم ڕێگا نادات بەغدا هاوکاریی پارێزگاکانی هەرێم بکات\nمسماری: لە ئۆپەراسیۆنەکانماندا نۆ چەتەی داعش کوژران\nمستەفا ئەدیب دەست لەکاردەکێشێتەوە\nعێراق ٢١ ڕوفات ڕادەستی کوێت دەکاتەوە\nلە هێرشێکی تاڵیباندا نۆ سەربازی ئەفغانستان کوژران\n“وەزارەتی پێشمەرگە دەسەڵاتی کشاندنەوەی هێزەکانی ٧٠ و ٨٠ی نییە لە زینی وەرتێ”\n23/06/2020 - 7:44:15 am\nشەممە, 18 أبر 2020 – 13:55 ڕۆژنیوز – بەرهەم لەتیف\nسەرچاوەیەک لە وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان، کە ناوەکەی لای ڕۆژنیوز پارێزراوە، لەبارەی بارودۆخی زینی وەرتێ و ڕەوانەکردنی هێزی زیاتر بە چەکی قورسەوە بۆ ئەو ناوچانە، قسەی بۆ ڕۆژنیوز کرد.\nبەوتەی ئەو سەرچاوەیە،”پێشتر ناردنی هێزی هاوبەش بۆزینی وەرتێ لە چوارچێوەی هەنگاوەکانی ڕووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنا بوو، بەڵام ئێستا بابەتەکە بەسیاسیی کراوە”.\nسەرچاوەکەی ناو وەزارەتی پێشمەرگە ڕەتیکردەوە، کە وەزارەتی پێشمەرگە هیچ هێزێکی زیاتری ناردبێت بۆ زینی وەرتێ و وتی: ئەو هێزانەی دیکە هێزی ٧٠ و ٨٠ی پارتی و یەکێتییە، چونکە بابەتەکە ڕەهەندی سیاسیی وەرگرتووە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش داوای لە سەرۆکی هەرێم کردووە فەرمان دەربکات بۆ کشاندنەوەی هێزەکان لەوێ، بەڵام هێشتا سەرۆکی هەرێم وەڵامی نەبووە.\nلەبارەی ئەوەی کە بۆچی وەزارەتی پێشمەرگە بڕیاری کشاندنەوەی هێزی پێشمەرگە لە زینی وەرتێ دەرناکات؟ ئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بەوەکرد، کە دەسەڵاتی کشاندنەوەی هێزەکانی ٧٠ و ٨٠یان نییە و وتی: پێش ئەم دۆخە وەزارەتی پێشمەرگە تاڕادەیەکی زۆر دەسەڵاتی بەسەر هێزەکانی ٧٠ و ٨٠ هەبوو، بەڵام کە ئەم دۆخە سیاسییە هاتووەتە پێشەوە وەزارەتی پێشمەرگە تەنها دەسەڵاتی بەسەر هێزە هاوبەشەکەی خۆی هەیە و دەسەڵاتی کشاندنەوەی هێزەکانی ٧٠ و ٨٠ی نییە.\nلەبارەی گواستنەوەی چەکی قورسیشەوە بۆ ئەو سنوورانە، سەرچاوەکەی وەزارەتی پێشمەرگە ڕایگەیاند: وەزارەتی پێشمەرگە هیچ چەکێکی قورسی نەبردووەتە زینی وەرتێ و ئەو چەکە قورسانەی براون هێزەکانی ٧٠ و ٨٠ بردوویانن.\nئەمەش لەکاتێدایە ڕۆژی ١٥ی ئەم مانگە پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق ڕاگەیەندراوێکی لەبارەی دۆخی زینی وەرتێ-وە بڵاوکردەوە و باسی لەوەکرد، کە ئەو هێزانە سەر بە وەزارەتی پێشمەرگەن و هیچ پەیوەندییەکیان بەوانەوە نییە.\nهاوکات ڕۆژی ١٦ی مانگیش مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کۆبووەوە و دواتر لە بەیاننامەیەکدا داوای لە سەرۆکی هەرێمی کوردستان کرد وەک فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی هەرێمی کوردستان، بڕیاری کشاندنەوەی سەرجەم هێزەکانی پێشمەرگە لە زینی وەرتێ دەربکات، بەڵام تاوەکو ئێستا هیچ هەنگاوێکی کرداریی لەو ڕووەوە نەگیراوەتەبەر.\nبۆ دووەم جار لە هەولێر ناڕەزایی ئەنجامدرا\nدژ بە جێگیرکردنی هێزەکەی پارتی لە وەرتێ گەنجان بڵاوکراوەیان بڵاوکردەوە


ڕۆژنامەیەکی قەتەری زانیارى گرنگ‌و هه‌ستیار له‌باره‌ى كێشه‌كانى یه‌كێتیه‌وه ئاشكراده‌كات\n14/07/2021 15128 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nکێشەکانی ئەم چەند ڕۆژەی ڕابردووی ناو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان سنورەکانی بڕیوەو گەیشته میدیا عەرەبیەکانیش، لەنێویشیدا ڕۆژنامەیەکی قەتەری باس لەوەدەکات، "ئەوەی لەنێو یەکێتی ڕودەدات یەکلابونەوەی ململانێی ئێران‌و ئەمریکایە"، نوسیویه‌تى:"ئێستا بافڵ تاڵەبانی لەبەرەی ئێرانیەکاندایەو یەکێتی بوەتە گۆڕەپانی تەسفیەی حساباتی ئێران‌و ئەمریکا"، هاوكات كه‌یسێكى هه‌ستیارى ئاشكراكردوه لەڕۆژانی داهاتودا ده‌كرێته‌وه.\nڕۆژنامەی "العربی جدید"ی قەتەری لەڕاپۆرتێکدا باسی لەکێشە نێوخۆییەکانی یەکێتی کردوەو لەزاری سەرچاوەیەکەوە ئاشكرایكردوه، "زۆرینەی سەرکردایەتی یەکێتی ئێستا لەگەڵ بافڵ تاڵەبانیدان، بەڵام ئەوانەی لەئیدارەی ئەمریکاوە نزیکن پاڵپشتی لاهور شێخ جەنگی دەکەن".\nڕۆژنامە قەتەریەکە ئاماژەی بەوەشداوە، "ئێستا بافڵ تاڵەبانی لەبەرەی ئێرانیەکاندایەو یەکێتی بوەتە گۆڕەپانی تەسفیەی حساباتی ئێران-ئەمریکا".\nلەبارەی پەیوەندی پارتی بەو دۆخەی لەسلێمانی دەگوزەرێت ڕۆژنامەکە ئاماژه‌ى به‌وه‌داوه، "پارتی ڕۆڵێکی شاراوەی لەو دۆخەی ئێستا هەیەو پاڵپشتی بافڵ تاڵەبانی دەکات، بۆ لاوازکردنی لاهور شێخ جەنگی".\nهەر بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە، لەڕۆژانی داهاتودا زنجیرەیەک گۆڕانکاریی دیکە لەنێوخۆی ئەو حزبە ڕودەدات، کە گرنگترینیان کردنەوەی دۆسیەی تەقەکردنە لەخۆپیشاندەرانی خۆپیشاندانەکەی ساڵی ڕابردوی پارێزگای سلێمانی.


یەكێتی روونكردنەوە دەدات\nیەكێتی روونكردنەوە دەدات لەبارەی وەرگرتنی دوو پۆست لە عیراق\nیەكێتیی نیشتمانی لەبارەی وەرگرتنی پۆستی سەرۆكی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەبری پۆستی سەرۆك كۆمار هاتەدەنگ و سەرۆكی فراكسیۆنی ئەو حزبەش لەئەنجومەنی نوێنەران رایدەگەیەنێت"پۆستی سەرۆك كۆمار گرنگترە" و دەشڵێت:"لە پەرلەمانی عیراق كار بەزۆرینە و كەمینە دەكرێت".\nئارێز عەبدوڵڵا سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، راگەیاندووە: بۆ كورد وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆماری عیراق گرنگترە لەوەرگرتنی پۆستی سەرۆكی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران، هەروەها پۆستی سەرۆك كۆمار رەمزییە ئەوەش نیشانەی ئەوەیە كە كورد لەدەسەڵاتی باڵای عیراق بەشدارەو نوێنەرایەتی كورد دەكات.\nلەبارەی گرنگی پۆستی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقیشەوە، سەرۆكی ئەو فراكسیۆنەی یەكێتی وتی"هەرچەندە پۆستی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانیش گرنگە، بەڵام بەهۆی ئەوەی كورد زۆرینە نییە لەناو پەرلەمانی عیراقدا، بۆیە ناتوانین یاساكان بەویست و بەرژەوەندی خۆمان تێپەڕێنین، چونكە لەپەرلەمانی عیراق كار بەزۆرینە و كەمینە دەكرێت".\nنوێترین زانیاری لە سەر مووچەی هێزەکانی ناوخۆ و یەکەی پاسەوانی\nالصفحة 5 من 6725


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | پرسەنامەی سەرۆکی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ بۆ بەڕێز سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان بۆ کۆچی دوایی دلۆڤان ئیدریس بارزانی\nبرای بەڕێزمان جەنابی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کاک نێچیروان بارزانی خانەوادەی کۆچکردوو... بەداخەوە ئەمڕۆ هەواڵی کۆچی دوایی جوانەمەرگ (دلۆڤان ئیدریس بارزانی) برای بەڕێزتانمان پێ گەیشت و هەواڵەکە خەمباری کردین. پرسه و سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستەی ئێوه و کەس و کارتان و خانەوادەی بارزانی دەکەین و دواکارین لەیەزدانی مەزن گیانی رەحمەتی بەبەهەشتی پان و بەرین شادبکات و ئارامی بەئێوه و خانەوادەکەتان ببەخشێت و دوا کۆست و ناخۆشیتان بێت. ضياء بطرس صليوا سەرۆکی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ #02-04-2018#


پەڵە هەور بەشێوەیەكی چاوەڕوان نەكراو لە ئاسمانی مەریخ دا دەركەوتن\nسەروەر ئەنوەر 03/06/2021 - 11:29 هەواڵ/هەمەڕەنگ\nتیمی پسپۆڕانی تایبەت بە گەڕۆكی (كریۆسیتی) سەرقاڵی ئەنجامدانی لێكۆڵینەوەن لەسەر ئەو گرتە و وێنانەی گەیشتوونەتە دەستیان و تیایدا، وەك پسپۆڕان دەڵێن، شەپۆڵی ناوازەو چاوەڕوان نەكراوی بارستە هەوری جیاجیا لە ئاسمانی ئەو هەسارەیەدا دەركەوتوونە!.\nپسپۆڕان دەڵێن، ئاسمانی هەوراویی دووبارە بووەوە لە ئاسمانی وشك و بەرگە هەوای تەنكی ئەو هەسارەیەدا حاڵەتێكی زۆر دەگمەنە، لە هەمان كاتدا ئەگەر هەوریش دەربكەوێت ئەوا زیاتر لە ئاسمانی ناوچەكانی هێلی كەمەریدا دەردەكەوێت، بە تایبەتیش لە ساردترین كاتەكانی ساڵدا، كاتێك مەریخ لە دوورترین خاڵ دەبێت لە خۆر، بەڵام بەم دواییە زانایان تووشی سەرسوڕمانییەكی زۆر بوون بە دەركەوتنی بارستەی هەورو بە شێوەیەكی دووبارە بووەوە لە چەند رۆژێكدا، كە بە گوتەی زانایان ئەمەی ئێستا حاڵەتێكی چاوەڕوان نەكراوە!.\nلە كۆتایی مانگی كانوونی دووەمی ئەمساڵ لە ئاسمانی سەرووی گەڕۆكی كریۆسیتیدا، یەكەم كاروانی ئەو هەورانە دەركەوتن كە بەرزو تەنك بوونەو لە كریستاڵی سەهۆڵیی ئاو پێكهاتبوون، ئەوانەش هەرگیز دیاردەی دابارین لە (باران و بەفرو تەرزە) یان لێ ناكەوێتەوە، بە تایبەتیش چەند گرتەیەك لەكاتی ئاوابوونی خۆر و شكانەوەی تیشك لەنێویان و دەركەوتنی چەندین رەنگی سەرنجڕاكێش لەنێو ئەو بارستە هەورانەدا كە بەڕاستی بوونە مایەی سەرسامی و دڵخۆشی پسپۆڕانی سەرپەرشتیاری ئەو گەڕۆكەو تەواوی زاناو بگرە ئارەزوومەندانی فەلەكناسیش لە جیهاندا.\nدوای شیكردنەوەی نوێ بۆ ئەم بارستە هەورانە، زانایان گەیشتنە راستییەكی نوێی شاردراوە ئەویش بەرزیی ئاستی ئەو هەورانە كە دەركەوت زیاترە لە پێوانەكانی پێشتووتر، بەڵام بەشێوەیەكی گشتی، هەورەكانی ئاسمانی مەریخ لە بەرزایی 60 كیلۆمەتر لەسەر ئاستی رووی هەسارەكەدا بەرزتر نابنەوەو بەشێك لە پسپۆڕان پێیان وایە،ئەو جۆرە هەورانە لە سەهۆڵی ئاو پێكهاتوون، بەڵام لە بەرامبەردا هەندێكی دیكە پێشبینی دەكەن كەوا ئەو هەورانەی لە رێگەی كامێراكانی گەڕۆكی كریۆسیتییەوە وەرگیراون زۆر بەرزن، لەوێش پلەكانی گەرما یەگجار زۆر نزمن، بۆیە رەنگە پێكهاتەیان ئاو نەبێ بەڵكو گازی دووانۆكسیدی كاربۆنی بەستوو بێت كە ناسراوە بە (بەفری وشك)، بۆیە، پسپۆڕان ئێستا لێكۆڵینەوەی زیاتر لەسەر ئەو وێنانە دەكەن تا دڵنیا ببنەوە ئاخۆ ئەم بارستە هەورانە لە سەهۆڵی ئاو یان دووانۆكسیدی كاربۆن پێكهاتوون.\nوەرگێڕانی : ئەژی چەتۆ حەسەن


چوارشەممە سووری، ڕەنگێک لە بەرخۆدان | ROJnews\nچوارشەممە سووری، ڕەنگێک لە بەرخۆدان\nچوؤرشەممە, 20 مار 2019 - 10:12\nپێشهاتنی نەورۆز لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران و تەنانەت چەند وڵاتێکی دیکەی ناوچەکە، جەژنی چوارشەمە سووری بەڕێوە دەچێت، کە ئەمساڵ ڕەنگی بەرخۆدانی بەخۆوەگرت.\nئێوارەی دوێنی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران جەژنی چوارشەممە سوورییان بە ڕەنگێکی جیاوازتر لە ساڵەکانی دیکە بەڕیوەبەرد، جگە لە پیرۆزکردنی ئەم ڕۆژە وەک ئایینێکی کۆن، ئەمساڵ دژی دەسەڵات و هێزە ئەمنییەکان وەستانەوە و ڕەنگێکی بەرخۆدانیان بەو جەژنە دا.\nچوارشەممە سووری یان "چوارشەممەی سوور" وەک جەژن و ئاینێکی کۆنی کوردان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران بەڕێوەدەچێت، ئەم جەژنە کە لە ئاینی میترائیسم و زەردەشتی بە یادگاری ماوەتەوە، نەک تەنیا لەناو کوردەکان، لەناو گەلانی دیکەی ئێرانی و ڕۆژهەڵاتی ناوین پیرۆز دەکرێت، وڵاتانێک وەک ئازەربایجان، تاجیکستان، ئەفغانستان و هێندستان-یش ئەو جەژنە پیرۆز دەکەن.\nلەم جەژنەدا کە ئێوارەی ڕۆژی سێشەممە لەسەر دوایین چوارشەممەی هەر ساڵێکی کوردی بەڕێوە دەچێت، حەوت ئاگر دەکرێتەوە و خەڵک بەسەر ئەو ئاگرانەوە باز دەدەن، یان ئاگرێک دەکرێتەوە و حەوت جار بەسەریدا باز دەدەن، باوەڕی خەڵک وایە لەم ڕۆژەدا بە پەڕینەوە و بازدان بەسەر ئاگرەکاندا هەموو ناپاکییەکان دەسووتێت و زەردی و ساردی دەڕوات و پاکی و گەرمی دێت.\nلەهەندێک ناوچەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان کوڕان و کچانی گەنج بە مەشخەڵ دەچنەسەر شاخەکان و لەوێ ئاگر دەکەنەوە و هەڵدەپەڕن و ئەو جەژنە پیرۆز دەکەن.\nئەمساڵ لە زۆربەی شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان چوارشەممە سووری پیرۆزکرا و بووبە دەرفەتێک بۆ بەرخۆدان دژی دەسەڵاتی ئێران، لە هەندێک لە شارەکان خەڵک دژی هێزە ئەمنییەکان وەستانەوە و لە هەندێک شاریش بە وتنەوەی دروشم خەڵک تووڕەیی خۆیان دژی دەسەڵات دەربڕی.\nلە بەرامبەردا هێزە ئەمنییەکانی ئێران بە تایبەت لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەوڵیاندا ڕێگە لە بەڕێوەچوونی ئەو جەژنە بگرن، بەڵام خەڵک لە دژیان وەستانەوە و جەژنەکەیان بەڕێوەبرد، بەڵام لە هەندێک شوێنیش پێکدادان لە نێوان خەڵک و هێزەکانی ئێران ڕوویداوە.


وه‌زاره‌تی پلاندانان: بۆ جێبه‌جێ كردنى پرۆژەخزمه‌تگوزاریەکان جیاوازى ناكه‌ین له‌نێوان شاره‌كانى هه‌رێم\n2019-09-30 [02:46 AM]\nله راگه‌یه‌نراوێكدا كه وێنه‌یه‌كی بۆ ئاژانسی هه‌واڵی زاگرۆس هاتووه، رایگه‌یاند، ئه‌مرۆ دووشه‌مه دارا ڕه‌شید وه‌زیرى پلاندانان پێشوازى له ئاوات محمد قائیمقامى سلیمانى و وه‌فدێکی یاوه‌رى كرد، له‌م كۆبوونه‌وه‌یه وه‌زیرى پلاندانان رایگه‌یاند، كاروپرۆژه‌كانى حكومه‌ت بۆ ته‌واوى شاره‌كانى هه‌رێمى كوردستان ده‌بێت و به‌گوێره‌ى پلانى ستراتیژیش هه‌نگاوه‌كانمان بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه ناوچەجیاجیاکان ده‌بێت.\nله‌م كۆبوونه‌وه‌یه باس له كاروپرۆژه‌كانى سنورى پارێزگاى سلیمانى كرا له‌سێكته‌ره جیاجیاكان كرا هه‌روه‌ك وه‌زیرى پلاندانان ئاماژه‌ى به هه‌وڵه‌كانى حكومه‌ت و وه‌زاره‌ت كرد بۆ جێبه‌جێ كردنى پرۆژه خزمه‌تگوزاریه‌كان به‌شێوه‌یه‌ك هه‌موو شاره‌كانى هه‌رێمى كوردستان دەگرێتەوە به‌بێ جیاوازى و حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستانیشبودجه‌ى پێویست بۆ ئەم مەبەستە ته‌رخان دەکات به‌مه‌به‌ستى ئه‌نجامدانى پرۆژه‌كان.\nله‌به‌شێكى ترى دیداره‌كه گفتوگۆ له‌باره‌ى هه‌ماهه‌نگیه‌كانى نێوان فه‌رمانگه و به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌كان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ت و ده‌سته‌كان كرا له‌و پێناوه‌ش وه‌زیرى پلاندانان به‌پێویستى زانى هەموو هەوڵێک بدرێت بۆ زیاتر پتەوکردنی هەماهەنگیەکان و ڕێکخستنەوەی ئەرک و کارەکان كه له‌و ڕێگه‌یه‌وه ده‌توانین زاڵبین به‌سه‌ر كێشه‌و گرفته‌كان و رۆتینیش كه‌م بكرێته‌وه كه راسته‌وخۆ كاریگه‌رى له‌سه‌ر ڕاى كردنى مامه‌ڵه‌ى هاوڵاتیان ده‌بێت.\nدواتر تیشکخرایەسەر کارنامەی حکومەت و ئامادەکردنی پرۆژە و کارەکانی وەزارەت و دەستەکان لەڕێگەی بەرێوەبەرایەتیەکان بۆئەوەی کار لەسەر پلان و بەرنامەکان بکرێت لەچوار ساڵی داهاتوو.


هیوا سەید سەلیم - 3-04-2018 - 3094 جار خوێندراوەتەوە\nئەوەی لە خۆپیشاندانی چەند رۆژەی مامۆستایان و باقی فەرمانبەرانی شاری هەولێر جێگای سەرنج و رەخنەی دەسەڵات بوو ، گۆڕینی درووشمی خۆپیشاندەران بووە لە داخوازی پێدانی مووچە و هەڵگرتنی یەكجارەكی پاشەكەوتی مووچە، بۆ ووتنەوەی درووشمی ئازادی، هەلگرتنی درووشمی ئازادی لای بەرپرسانی حزبی و حكومی، وا لێكدەدرایەوە كە ئەوە پرسە گۆڕاوە بۆ پرسێكی حزبی بەڵگەشیان هەڵگرتنی درووشمی ئازادی بووە.\nبا بێین بزانین بۆچی ئازادی؟ وە ئایا راستە كە حزبەكان لە پشتی گۆڕینی ئاڕاستەی خۆپیشاندانەكان بوونە و دەستی تێخستووە؟ ئایا مەحكوم كردنی حزب بەوەی بۆی نیە دەستی لە خۆپیشاندانەكان هەبێت قسەیەكی ڕەوایە؟\nیان ئەوەیان زمانێكە كە دەسەلات هەڕەشەی پێ دەكات تا حزبەكان بەروون و ئاشكرا نەتوانن پێشەنگایەتی لە ناڕەزایەكانی چین و توێژەكان بكەن، زۆرێك لەو پرسیارانە پێویستیان بە شیكردنەوە و وەڵامی ڕاشكاوانە هەیە.\nپێش ئەوەی بچینە سەر هۆكاری گۆڕینی درووشمەكان، دێین ئەوە یەكلادەكەینەوە كە ئایا ئەركی حزبی سیاسیە كە داخوازیەكانی خەڵك بگەیەنێت بە لایەنەكانی دەسەڵات یانا؟\nگەیاندی داخوازیەكانی خەڵك بە لایەنی پەیوەندار چەندین ڕێگا و شێواز هەیە، بۆ نموونە لە سیستەمی پەرلەمانی چالاكدا پەرلەمانتار كە نوێنەرایەتی ڕاستەقینەی خەڵك دەكەن دەبێتە گەیەنەری ئەو داخوازیانە و سەكۆی پەرلەمان دەكاتە وێستگەی داكۆكی لە داخەوازیەكانی چین و توێژەكان، شێوازێكی تریش بریتیە لە گەیاندنی ئەو داخوازیانە لە رێگای سەندیكاكان و ڕای گشتی، بەڵام ئەوەی جێگای تێبینیە ئەوەیە كە لە هەرێمی كوردستان بە بەرنامە دەسەڵات كارێكی وای كردووە كە هیچ یەك لەو دوو میكانیزمە نەتوانن ببنە گەیەنەری باشی داخوازیەكانی خەڵك.\nهەموولایەك دەزانین كە قەیرانی ئابووری لە هەرێمی كوردستان بارە قورسەكەی خستۆتە سەر شانی مووچە خۆران، لە نێویشیاندا چەند چین و توێژێك هەیە كە زۆرترین قوربانیان داوە، هەر بۆیەشە لە بارودۆخی بەردەوامی ئەو دۆخە سەختە كە رووبەڕووی ژیانوگوزەرانی خەڵك بۆتەوە، وە لە غیابی چارەسەری گونجاو لە لایەن بەرپرسانی هەرێم، هەروەها گوێنەگرتن لە داخوازیەكانی خەلك و كۆسپ درووستكردن لەبەردەم چارەسەری ئەو دۆخە لەنێو پەرلەمان و ناكارابوونی سەندیكاكان، دەبینین خەڵك دەرژێتە سەرشەقام و داوای مافەكانی خۆی دەكات.\nئەوەی جێگای پرسیارە ئەوەیە ئایا بە رژانە سەرشەقامی خەڵك و بەردەوامی دان بە خۆپیشاندانەكان حزبەكان لەكوێی ئەو ڕەوشە دەبن؟\nدەبێت بووترێت كە ئەوانەی كە تا ئەمرۆش پێیان وایە نابێت حزبەكان ئەو دۆخە بقۆزنەوە و تێكەڵاوی داخوازیەكانی خەڵك بن ئەوا بە هەڵەداچوون و لە ململانێی درووستی حزبەكان تێناگەن، چونكە لە ئەساسدا وەزیفەی حزبە كە چاودێری ئەدای دەسەڵات بكات و كێماسیەكانی بۆ بەرژەوەندی خۆی بقۆزێتەوە و لێی لە هەڵابدات ، دووەمەیش دەبێت حزب پێشنیا و پرۆژەی هەبێت بۆ چارەسەری قەیرانەكان كە ئەمەشیان لەو ڕێگایانە دەخرێنە روو كە پێشتر باسمانكرد(پەرلەمان – سەندیكاكان) دواجار لە رێگای ڕای گشتی و خۆپیشاندانیش.\nلەو بارەیەوە زانای بواری زانستی سیاسی ( دیڤید ئیستۆن) نەزەڕیەكی زۆر روونی هەیە كە لەوێ باس لە رۆڵی حزب و رێكخراوەكان دەكات بۆ گەیاندنی داخوازیەكانی خەڵك، بە خوێندنەوەی ئەو نەزەڕیە كە بە (مدخلات و مخرجات) ناسراوە لەوە تێدەگەین كە نەك هەر ڕەوایە حزب بچێتە پشت داخوازیەكانی خەڵك بكرە ئەوە ئەركی سەرەكی حزبی سیاسیشە.\nكە ئەو ئەركە لە حزبی سیاسی دەسەنرێتەوە و هەوڵیش دەدرێت خۆپیشاندەر جا مۆماۆستا بێت یان فەرمانبەر بێ پشت و پەنا و ڕابەر بێت ئازادیەكان قەتیس دەكرێن و فشارەكان بۆسەر خوپیاندەر رۆژبەرۆ زیاددەبن، لێرەدا تێدەگەین ئەوە خودی دەسەلاتە كە دەبێتە هۆكاری ئەوەی كە خۆپیشاندەران درووشمەكانیان لە داخوازی مووچە بۆ ئازادی بگۆڕن، چونكە هەمیشە وایە ئەوە داوادەكەی كە لێت زەوت دەكرێت، بۆیە دەسەڵات بە زەوتكردتی ئازادیەكانی خەڵك لە داخوازی ڕەوای دابینكردنی مووچەی شایستە چین و توێژەكان هاندەدات درووشمەكانیان بگۆڕن و داوای نان و ئازادی بكەن، وەك ئەوەی لە چەند رۆژی ڕابردوو لە هەولێر خۆیشاندەران داوایان دەكرد.


(ڕەوانەکراوە لە کەرکوکەوە)\nنازناوەکان: دڵی کوردستان - قوودسی کوردستان - پایتەختی خوێن و تەقینەوە و نەھامەتی - تأميم\n^ "دانیشتوانی کەرکووک لە ساڵی ١٩٤٧". 15ی ئەیلوولی 2018. Archived from the original on ٢١ی ئازاری ٢٠٢٠. Retrieved ٢١ی ئازاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |date=, |archive-date= (help)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کەرکووک&oldid=853243»


ئەنفال … نەبەز سەمەد – Dengekan\nbyadmin_denegkan\tApril 13, 2017\tGeneral, Genocide, Opinion, Slider\nئەنفال پرۆسەی جینۆسایدی کوردە. هەوڵێکە بۆ قڕکردن، سڕینەوە و دیارنەهێشتنی کورد و فڕێدانی بۆ دەرەوەی بوون و ژیان. واتا ئەنفال سڕینەوەی ئۆنتۆلۆگیی کوردە. کوشتن لە جینۆساید (ئەنفال)دا کوشتنێکی بەرنامە بۆ داڕێژراو و سیستەماتیکە. واتا پێشتر ئامانج، مەبەست، مێتۆد و ڕێگەکانی جێبەجێکردنی دانراون و زانراون. هەروەها کوشتن لە جینۆساید (ئەنفال)دا دوو کوشتنە لە یەک کاتدا: کوشتنێك وەک تاک، کوشتنێک وەک کۆ (گروپی نەتەوەیی، ئاینی، ئێتنیکی، هتاد)، ئەم دوو کوشتنە لە پەیوەندییەکی نێویەکیدان، کۆ وەک کەس بەرجەستەدەکرێ و دەکوژرێ، تاک وەک ئەندامی گروپێک، لەبەر ئەوەی هەڵگری ئایدێنتیتێی (شوناسی) ئەو گروپەیە دەکوژرێ.\nیەکەم هەنگاوی جینۆساید لە تیۆری (ئیدیۆلۆگی)یەوە سەرچاوەدەگرێ، سەرەتا شوناس و ئیدێنتیتێیەکی دیاریکراوی نائارەزوومەندانە دەبەخشرێ بەو گروپەی کە جینۆساید دەکرێ. پاشان بەڕێی پڕۆسەی نامرۆڤاندنەوە ئەندامانی گروپە دیاریکراوەکە لە مرۆڤبوون دەخرێن. لێرەوە جینۆسایدکار ڕەوایەتی بۆ کوشتن و جینۆسایدکردنی ئەو گروپە دیاریکراوە دەباتەوە.\nبەعس پێش ئەنفال لە ڕووی تیۆری (ئیدیۆلۆگی)یەوە کورد وەک دوژمن دیاری دەکا و شوناسێکی تایبەتی پێدەدا، وەک ناعەرەبێک. پاشان بەڕێی پرۆسەی نامرۆڤاندنەوە کورد لە مرۆڤبوون دەخا و ئینجا ڕەوایەتی بە کوشتن و جینۆساید (ئەنفال)کردنی دەدا.\nبۆ تێگەیشتن لە ئەنفال و هۆکارەکانی ڕوودانی گەرەکە لە ئیدیۆلۆگیی بەعسیزم و ڕەگ و ڕیشەکانی تێبگەین. هەروەها لە کەسێتی سەدام حوسێن وەک سەرۆکی حیزبی بەعس تێبگەین. هاوکات لە مێژوو و چۆنیەتی دروستبوونی دەوڵەتی عێراق تێبگەین. گەرەکە لە دەوڵەت_نەتەوە، ناسیۆنالیزم و مۆدێرنە و پەیوەندیان بە جینۆسایدەوە و چۆن بەعس توانیویەتی سوود لەوانە وەربگرێ بۆ ئەنفالکردنی کورد تێبگەین.\nبەعس بۆ فۆرماندن و شێوەدان بە خۆی و ئیدیۆلۆگییەکەی سوودی لە چەند سەرچاوەیەک وەرگرتووە. بەعس سوودی لە ئیدیۆلۆگیی تۆتالیتاریانیزم، نازیزم، و ستالینیزم وەرگرتووە. ئەمانەی لەگەڵ ترادیسیۆنی خێڵەکی و مێنتاڵێتی پیاوسالاری عەرەبی گونجاندووە. واتا لەگەڵ بارودۆخی سۆسیۆ_کولتووریی ناوچەی جیۆگرافیی نیمچە دوورگەی عەرەبی گونجاندوویەتی. هاوکات سوودی لە ئاینی ئیسلام وەرگرتووە بەتایبەتی لە ڕەوتی سونی. لێرەوە ناسیۆنالیزمێکی توندڕەوی پانعەرەبی هێناوەتەگۆڕێ، کە هەر لە سەرەتاوە لەسەر بنەمای سڕینەوەی ئەویدی (ناعەرەب) دامەزراوە.\nئێمەی کورد تاکو ئێستا تێگەیشتن و ئاگاییەکی تەواومان لەمەڕ ئەنفال نییە. بۆیە تاکو ئێستا ئەنفال بەردەوامە و نەمان توانیووە دۆخی ئەنفال تێبپەڕێنین. واتا ئەنفال پچڕانێکی لە ژیان و مێژووی ئێمەدا دروستنەکردووە. ئێمە نەمان توانیووە بچینە قۆناغی پاش_ئەنفال. تاکو ئێستا ئەنفال قۆناغی شین، کڕوزانەوە، حیکایەت و گێڕانەوەی زارەکی تێنەپەڕاندووە. ئەنفال نەبووە بە پرسیار لە لامان، بۆ ئەوەی لێی بهزرین: داخۆ ئەنفال چییە؟ بۆچی ڕوویدا؟\nلە ڕووداوی تراژیدی، جینۆساید و شکستی وەها گەورەی وەک ئەنفالدا دوو ئەگەر هەن: یەکەم، ئەو نەتەوەیە یان گروپەی جینۆساید دەکرێ و ڕووبەڕووی قڕکردن دەبێتەوە بەتەواوی شکست دەهێنێ، لاواز دەبێ و لەناودەچێ. یان (ئەگەری دووەم)، ئەو نەتەوەیە هەڵدەستێتەوە، سەرلەنوێ خۆی بونیاددەنێتەوە، بە هێز و گوڕوتینێکی گەورەترەوە دێتەوە نێو مێژوو، بوون و ژیان. واتا ئەو جینۆسایدە نەک هەر لەناوی نابات بەڵکو بەهێزتری دەکا، وەک: جوولەکەکان.\nئێمەی کورد پتر لەسەر ئەگەری یەکەم ئیشمان کردووە، هەرچەندە بەعس لە ئەنفالدا نەیتوانی بەتەواوی کورد لەناوبەرێ. سەرەڕای ئەوەی دوای ئەنفال هەوڵی هەستانەوە و خۆ_بونیادنانەوە لەلای کورد هەبووە بەتایبەتی لە ڕاپەڕین و کۆڕەودا، بەڵام هەر زوو ئەو هەوڵانە بێئەنجام بوون، ئاخر دواتر کورد دەستی کرد بە جەنگی ناوخۆ و لاوازکردن و لەناوبردنی خۆی. واتا ئەوەی بەعس لە ئەنفالدا بۆی نەهاتەدی دەسەڵاتی کوردی و ئێمەی کورد خۆمان بۆمان هێنایەدی و ئیشەکەمان بۆ تەواو کرد. لە کاتێکدا، ئەنفال ئەو شیمانەیەی لەخۆیدا هەڵگرتبوو کە ئێمە بەڕێی ئەوەوە بەهێزترببین و بتوانین بوون و ئۆنتۆلۆگیی خۆمان بسەلمێنین و لەو ڕێگەیەوە بێینە نێو مێژووەوە و دەوڵەتی سەربەخۆی خۆمان دابمەزرێنین.\nئەنفال تاکو ئێستا نەبووە بە ئاگایی، مەعریفە و زانین لەنێو کۆ_ئاگایی و یادەوەری کورددا. بۆیە گەرەکە ئەنفال بکرێ بە دیسکورزێکی مەعریفی و ئۆبژێکتێکی زانستی، ئەمەش بەڕێی لێکۆڵینەوە، توێژینەوە، ئەرشیفکردن، دۆکۆمێنتکردنی ئەنفالەوە دەکرێ. بەداخەوە تاکو ئێستا کەمتر بەشێوەیەکی زانستی، ئەکادیمی، دامەزراوەیی و بە گروپ ئیش لەمەڕ ئەنفال کراوە، بەڵکو پتر هەوڵ و ئیشی تاکە کەسی کراون. واتا تاکو ئێستا لەلای ئێمەی کورد ئەنفال نەبۆتە هۆی بەرهەمهێنانی مەعریفە، دەقی ئەدەبی باڵا، فیلمی سینەمایی، تابلۆی هونەری و ئیشی هونەری باڵا بەتایبەتی لەسەر ئاستی گلۆبال بتوانێ ئەنفال بە جیهان بناسێنێ.\nPrevious ڕۆژەکەم لە دادگا لەگەڵ نکۆڵیکارێکی هۆڵۆکۆست: لەبارەی فیلمی نکۆڵیکردن…\nNext دەقی سیمنارەکەی بەڕێز بێری وایسلیدەر


له سوله‌یمانییه‌وه بۆ فه‌خریزاده… له 2020 زه‌بره گه‌وره‌كان به ئێران ده‌كه‌وێت\nYou are at:Home»بابەتی گشتی»عێراق و جیهان»له سوله‌یمانییه‌وه بۆ فه‌خریزاده… له 2020 زه‌بره گه‌وره‌كان به ئێران ده‌كه‌وێت\nBy nuche.net on\t 2020/11/27 عێراق و جیهان\nسه‌ره‌تاى ئه‌مساڵ 2020 قاسم سوله‌یمانى فه‌رمانده‌ى فه‌یله‌ق قودسى سوپاى پاسداران به هێرشێكى ئه‌مریكا له به‌غدا كوژرا، كه به دارێژه‌رى نه‌خشه‌ى ئه‌منى و سیاسى و سه‌ربازى ئێران له رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست داده‌نرا، وا 2020 به‌ره‌و كۆتایى ده‌چێت ئێران زه‌برێكى ترى به‌رده‌كه‌وێت كاتێك له‌ناو تاران موحسین فه‌خریزاده له‌ده‌ست ده‌دات كه به درێژه‌رى پرۆگرامى ئه‌تۆمى ئێران داده‌نرێت.\nئه‌مڕۆ هه‌ینى 27 ى تشرینى دووه‌م، له تاران موحسین فه‌خریزاده كوژرا، كه به ناوبانگترین زاناى ئێران داده‌نرێت له‌بوارى ئه‌تۆمدا. به گوته‌ى محه‌مه‌د باقرى سوپاسالارى ئێران كوشتنى فه‌خرى زاده به زه‌برێكى گه‌وره داده‌نرێت به‌ر ئێران كه‌وتووه.\nسه‌ره‌تاى ئه‌مساڵیش ئێران زه‌برێكى ترى به‌ركه‌وت ئه‌ویش كوشتنى قاسم سوله‌یمانى فه‌رمانده‌ى فه‌یله‌ق قودسى سوپاى پاسداران بوو.\nموحسین فه‌خریزاده كێ بوو؟\nله‌ساڵى 1961 له‌دایكبووه و دكتۆراى له فیزیا هه‌یه و سه‌رۆكى سه‌نته‌رى توێژینه‌وه و پێشخستن بووه له وه‌زاره‌تى به‌رگرى ئێران، ئه‌مه وه‌ك پۆستى فه‌رمى، به‌ڵام به‌رپرسانى ئێران و نه‌یارانى ئێرانیش دووپات له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه‌وه فه‌خریزاده باوكى پرۆگرامى ئه‌تۆمى ئێران بووه.\nله‌ساڵى 2007 وه له‌سه‌ر ئاستى نێوده‌وڵه‌تى فه‌خریزاده سزادراوه و به‌گوێره‌ى ئه‌و راپۆرتانه‌ى پێشتر بڵاوكراونه‌ته‌وه، یه‌كێك له عه‌قڵه گرنگه‌كانى ده‌سه‌ڵاتى ئێران بووه و به “پیاوى سێبه‌ر” یان “پیاوه شاراوه‌كه” ناسراوه.\nكوشتنى فه‌خریزاده چۆن بووه؟\nئاژانسى ته‌سنیمى ئێرانى كۆمه‌ڵێك وێنه و زانیارى له‌سه‌ر كردارى كوشتنى فه‌خریزاده بڵاوكردووه‌ته‌وه و گوتوویه‌تى له‌نزیك تارانه‌وه بووه و سه‌ره‌تا ئۆتۆمبیلێك له نزیك ئۆتۆمبیله‌كه‌ى فه‌خریزاده ته‌قیوه‌ته‌وه و دواتر ته‌قه له فه‌خریزاده كراوه و پاسه‌وانه‌كانى وه‌ڵامیان داوه‌ته‌وه و تا ئێستا ناسنامه‌ى ئه‌و هێرشبه‌رانه دیار نییه. موحسین فه‌خریزاده سه‌ره‌تا به سه‌ختى بریندار بووه و داوتر گیانى له‌ده‌ست داوه.\nجیاوازى له‌نێوان كوشتنى سوله‌یمانى و فه‌خریزاده چییه؟\nجیاوازى هه‌ر زه‌ق له‌نێوان كوشتنى قاسم سوله‌یمانى و فه‌خریزاده ئه‌وه‌یه قاسم سوله‌یمانى له ده‌ره‌وه‌ى ئێران كوژراوه “عێراق” كوژراوه، كه‌چى كوشتنى فه‌خریزاده له تارانى پایته‌ختى ئێران بووه، ئه‌مه‌یش وایكردووه ده‌سه‌ڵاتدارانى ئێران رووبه‌ڕووى ره‌خنه ببنه‌وه، له كه‌مته‌رخه‌مى و بۆشایى ئه‌منى خودى ده‌سه‌ڵاتى ئێران تۆمه‌تبار بكرێت.\nخاڵێكى ترى جیاواز ئه‌وه‌یه كوشتنى سوله‌یمانى به فه‌رمى و راشكاوى له‌لایه‌ن ئه‌مریكاوه راگه‌یه‌نرا، كه‌چى تا ئێستا بكوژى موحسین فه‌خریزاده دیار نییه، هه‌رچه‌نده ده‌سه‌ڵاتدارانى ئێران ده‌ڵێن كه‌سێك له‌و هێرشبه‌رانه‌ى ته‌قه‌یان له ئۆتۆمبیڵه‌كه‌ى كردووه گیراوه. هه‌ر یه‌كه له محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریفى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئێران و حوسێن سه‌لامى فه‌رمانده‌ى سوپاى پاسداران راسته‌وخۆ ئیسرائیلیان له كوشتنى موحسین فه‌خریزاده تۆمه‌تبار كردووه.\nزه‌ریف گوتوویه‌تى چه‌ند ئاماژه‌یه‌ك هه‌یه كه كرده‌وه‌كه له‌لایه‌ن ئیسرائیله‌وه هه‌بووه، به‌ڵام\nباسى له‌وه نه‌كردووه ئاماژه‌كان چیین. هه‌رچى ئه‌مریكایه تا ئێستا هه‌ڵوێستى فه‌رمى له‌سه‌ر بابه‌ته‌كه نه‌بووه. هه‌ر یه‌كه له كۆشكى سپى و هه‌واڵگرى ناوه‌ندى ئه‌مریكى قسه‌یان هیچ سه‌رنجێكیان له‌سه‌ر رووداوه‌كه نه‌داوه. دۆناڵد تره‌مپیش له تویته‌ر ته‌نیا راپۆرتێكى رۆژنامه‌ى نیویۆرك تایمزى بڵاوكردووه‌ته‌وه، بێئه‌وه‌ى هیچ سه‌رنجێك بدات\nئایا ئیسرائیل ئه‌و كاره‌ى كردووه؟\nرۆژنامه‌ى نیویۆرك تایمز له چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كى هه‌واڵگرى ئه‌مریكى و ئیسرائیلییه‌وه ده‌ڵێ ئیسرائیل له‌پشت هێرشه‌كه‌ى سه‌ر فه‌خریزاده بووه، پێشتریش له ساڵى 2018 بنیامین نه‌تانیاهۆى سه‌رۆك وه‌زیرانى ئیسرائیل له كۆنگره‌یه‌كدا باسى رۆڵى موحسین فه‌خریزاده‌ى كردووه له پرۆگرامى ئه‌تۆمى ئێران و گوتوویه‌تى، “موحسین فه‌خریزاده ئه‌و ناوه‌تان باش له‌بیر بێت”. ئه‌م ئاماژانه‌ى سه‌ره‌وه هه‌موو وایانكردووه سه‌رنجه‌كان به‌لاى ئیسرائیله‌وه بێت.


له كتێبه‌كه‌یدا به ناوی ( تأریخ تركیا) باریش 1854، جوزئی 11، لاپه‌رِ‌ه 276-277.\n"ئه‌گه‌ر ئه‌و زه‌وابتانه‌ی كه عه‌بقه‌ریه‌ت و لێهاتویی مرۆڤی پێ ئه‌پێورێن بریتی بن له به‌رزی و پاكێتی مه‌به‌ست و ئه‌و ده‌ره‌نجامه سه‌رسورِهێنه‌رانه‌ی كه ئه‌نجامی هێناون له گه‌ڵ كه‌می هۆكاره‌كاندا، ئه‌وه كێ هه‌یه له گه‌وره‌و سه‌ردارانی مێژووی نوێ بتوانێت شان بدا له شانی محمد و له عه‌بقه‌ریه‌ت و لێهاتوییدا پێوانه به‌راورد بكرێت له گه‌ڵیدا؟ ئه‌و لێهاتووانه چه‌كیان دروست كردو یاساو ده‌ستورێكیان دانا و ئیمبراتۆریه‌تێكان پێك هێنا، به‌لاَم هیچیان به‌رهه‌م نه‌بوو جگه له مه‌جدێكی وێرانه‌و وون بوو خۆی نه‌گرت و هه‌ره‌سی هێنا، به‌لاَم ئه‌م پیاوه (محمد ) ته‌نها سه‌ركردایه‌تی سوپاو دروستكردنی ئیمبراتۆریه‌ت و یاسا دانان و فه‌رمانرِ‌وای گه‌لانی نه‌كردووه‌و به‌س، به‌ڵكو پێشه‌وایه‌تی ملێونه‌ها خه‌ڵكی كردووه، نه‌ك هه‌ر ئه‌مه‌ش به ته‌نها به‌ڵكو هه‌رچی قومارو بت و بیرو بۆچونی بێ كه‌ڵك و بێ سوود هه‌یه هه‌مووی له ناو بردو زاڵ بوو به سه‌ریدا.\nبه رِاستی پێغه‌به‌ر به ئارام بوو تاكو سه‌ركه‌وتنی له لایه‌ن خواوه ده‌ست كه‌وت، هه‌وڵ و لێبرِانی پێغه‌مبه‌ر به ته‌واوی رِووه‌و كارێكی سه‌ره‌كی بوو، ته‌ماعی به‌وه نه‌بوو كه ئیمبراتۆریه‌تێك یان ده‌سه‌لاَتێكی به‌و شێوه‌یه دروست بكات، به‌ڵكو مه‌به‌ستی رِ‌ه‌زامه‌ندی خوا بوو بۆی، ته‌نانه‌ت نوێژه‌كانی پێغه‌مبه‌رو پارِانه‌وه‌ی به‌رده‌وامی له په‌روه‌ردگاری و مردنی و سه‌ركه‌وتنی بیروباوه‌رِ‌ه‌كه‌ی دوای خۆشی، ئه‌مانه هه‌موو به‌ڵگه نین له سه‌ر فێڵ وهه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن، به‌ڵكو به‌ڵگه‌ی دڵنیایی ته‌واوی پێغه‌مبه‌رن به بیروباوه‌رِه‌كه‌ی كه هێزو توانایه‌كی ته‌واوی به‌خشیبوو پێی بۆ دانان و دروستكردنی كۆمه‌ڵگایه‌كی دوولایه‌نه: باوه‌رِبوون به تاك و ته‌نهایی خوا، وه باوه‌رِبونیش به‌وه‌ی كه ئه‌م خوایه پێچه‌وانه‌یه له گه‌ڵ دروستكراوه‌كانیدا، به‌شی یه‌كه‌م: یه‌كتاپه‌رستی و تاك و ته‌نهایی خوا رِون ئه‌كاته‌وه، وه به‌شی دووه‌میش ئه‌وه‌ی كه ناشایسته‌یه بدرێته پاڵی خوا رِونی ئه‌كاته‌وه، بۆ جێ به جێكردنی یه‌كه‌میان پێویست به له‌ناوبردنی هه‌رچی ئه‌و بوت و شته نه‌فامی و جاهیلیانه ئه‌كات كه له سه‌رده‌می خۆیدا هه‌بوون، وه بۆ خاڵی دووه‌میش پێویست به دامه‌زراندنی بیروباوه‌رِێكی ساخ و به جێ ئه‌كات به ووشه‌ی بانگه‌شه بۆ لای خوا به دانایی و قسه‌ی چاك ئه‌كات.\nئه‌م محممه‌ده ، فه‌یله‌سوف، دوانده‌ر، پێغه‌مبه‌ر، یاسادانه‌ر، جه‌نگاوه‌ر، له ناو به‌ری هه‌واو ئاره‌زووی ناجۆروخراپه‌كاری مرۆڤ، داهێنه‌ری په‌یرِ‌ه‌وو رِێرِه‌وه فكریه‌كان كه بانگه‌شه ئه‌كه‌ن بۆ په‌رستی خوا به تاك و ته‌نها، به رِاستی محمد ده‌مه‌زرێنه‌ری شارستانیه‌تی رِاسته‌قینه بووه له جیهاندا، دامه‌زرێنه‌ری ئیمبراتۆریه‌تێكی رِوحانی پاك، ئه‌مه‌یه محمد .\nبه له به‌رچاوگرتنی هه‌موو پێوه‌ره‌كانی مرۆڤ بۆ گه‌وره‌یی و لیهاتوویی مرۆڤ، پێم خۆشه پرسیارێك بكه‌م: ئایا كه‌سێك هه‌یه گه‌وره‌تر بێت له پێغه‌مبه‌ر محمد ؟ "


هەڵمەتی metoo لە پەرلەمانی سوید تاووتوێ کرا - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nوەزیری یەکسانی ئۆسا ڕێگنێر وێنە: Jonas Ekströmer/TT. Montage: Sveriges Radio.\nهەڵمەتی metoo لە پەرلەمانی سوید تاووتوێ کرا\nبڵاو کرایه‌وه måndag 11 december 2017 kl 15.10\nبەسەرهاتی ئەو کەسانەی تووشی گێچەڵ و دەستدرێژیی سێکسی هاتوون یارمەتیمان دەدات کلتوری بێدەنگی بشکێنرێت و ڕێگەچارەی باشتر بدۆزینەوە، وەزیری یەکسانی دەڵێت.\n- ئەم دوانیوەڕۆیە لەگەڵ نوێنەران و دەستپێشخەرانی هەڵمەتەکانی metoo کۆ دەبینەوە و داوایان لێ دەکەین کە پێشنیاز و سەرنجی خۆیان سەبارەت بە کاڕراییی و کاری داهاتووی حکوومەت بۆ بەرگرتن لە گێچەڵ و تاوانی سێکسی بخەنە ڕوو، بۆ نموونە ئەگەر پێویست بە یاسای نوێ و گۆڕینی یاسا دەکات یاخود زیادکردنی پشتگیریی و کەرەسەی کارکرن.\nئەمڕۆ لە پەرلەمانی سوید یەکێک لە بابەتە گەرمەکان باسی هەڵمەتی (#metoo) بوو، هەموو پارتەکان لەسەر ئەوە کۆک بوون کە هەڵمەتە جۆراوجۆرەکانی میتوو گرنگن و وتەبێژی هەموو پارتەکان سوپاسی ئەو ژنانەیان کرد کە شایەتییان لەسەر دەستدرێژییەکان داوە و بەسەرهاتەکانیان ئاشکرا کردووە.\nوتەبێژی مۆدێراتەکان ێسیکا پولفیارد جەختی لەسەر گرنگیی تووندکردنەوەی سزای دەسدرێژیی سێکسی کردەوە، وتەبێژی پارتی سێنتەر پێشنیازی زیادکردنی بوودجەی شەڵتەرەکانی داڵدەدانی ژنان و سەنتەری نەتەوەیی بۆ پاراستنی ژن زیاد بکرێت.\nوەزیری یەکسانی ئۆسا ڕینگنێر باسی لەوە کرد کە حکوومەت پاکێجێکی تایبەت بە کارڕایی دژ بە تووندوتیژیی دژ بە ژن دەخاتە بەردەم پەرلەمان و وتیشی کە پێش جەژنی لە دایکبوونی مەسیح یاسایەکی نوێ تایبەت بە تاوانی سێکسی پێشکەش دەکات کە بۆ نموونە چەند پێشنیازێک بۆ تووندکردنەوەی هەندێک لە سزاکانی ئەو جۆرە تاوانە لە خۆ دەگرێت.\nجگە لەوەی ڕێگنێر ئاماژەی بەو دەستگە نوێیە کرد کە بۆ پرسی یەکسانی دەکرێتەوە و ئەرکی ئەوەی پێ دەسپێردرێت کە بە نێو بەسەرهاتی ئەو ژنانەدا بچێتەوە کە لە هەڵمەتەکانی میتوودا باسیان لێ کردووە، تا لە ڕوانگەی ئەو بەسەرهاتانەوە چارەسەر و مێتودی پێویست بۆ بەرگرتن لە تاوانی سێکسی بدۆزرێتەوە.\nژنانی کلتوری شەرەف ناوێرن باسی دەستدرێژییەکان بکەن\n” پێویستە پیاوان بە خۆیاندا بێنەوە”