شرۆڤەی ناوەڕۆکی بابەتە بڵاو کراوەکان لەلایەن ئەندامانی گرووپی تێرۆریستی پەکەکە و پەژاک لەتۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا - انجمن بی تاوان آذربایجان غربی\nتۆڕە کۆمەڵایەتییەکان شوێنێکە لەجیهانی ناڕاستیدا کە خەڵکی بەکورتی خۆی دەناسێنێت و کۆڵەکەی دانانی پەیوەندی لەنێوان خۆیان و رۆشنبیرانیان لەبوارە جیاوازەکاندا کە حەزیان لێیە دەرەخسێنێت. لەڕاستیدا قەوارەی نوێی لەدانانی پەیوەندی و دابەشکردنی ناوەڕۆکە لەئەنتەرنێت. تٶڕە کۆمەڵایەتییەکان پێگەی کۆمەڵایەتی نوێێە لەناوەندی سەرنجی بەکارهێنەران. تۆڕی کۆمەڵایەتی تلێگرام یەک لەو تۆڕە ناڕاستیانەیە کە بەکارهێنەری زۆری لەجیهاندا هەیە. ئەوڕۆکە تاک و گرووپە جیاوازەکان بۆ بەیانی روانگەی و هزرە تایبەتەکانی خۆیان کەڵکی لێوەردەگرن. گرووپی تێرۆریستی پەژاک وەک گرووپێکی دژی سیستمی پیرۆزی کۆماری ئیسلامی یەک لەو گرووپانەیە کە لەچەند ساڵی دوایدا کەڵکی لەتۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لەوانە تلێگرام بۆ بڵاو کردنەوەی هزر و کردەوەکانی وەرگرتووە.\nتەکنۆلۆژیە نوێیەکانی پەیوەندی دانان لەڕێگای لادانی مەودای کات و شوێن، زەمینەی پەیوەندی خێرای تاک و گرووپەکانی لەهەر خاڵێکی گوێ زەویدا لەهەر کاژێر لەشەو و رۆژدا رەخساندووە. لەسەر بنەمای ئەم تایبەتمەندیانە سرووشتی مرۆڤ (کۆمەڵایەتی بوون) و پێویستی بە داندانی پەیوەندی لەگەڵ کەسانی دیکە بۆ ئەنجامی ئیش و کارە جیاوازەکان، لەتەنیشت پێکهێنانی گرووپە کۆمەڵایەتییەکانی رۆژانە، زەمینەی پێکهاتنی گرووپە کۆمەڵایەتییە ناڕستییەکان بۆتە بابەتێکی بەربلاو و بەکاریگەر لەژیانی تاکدا.\nئەوڕۆ تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بەشێک لەکۆمەڵگای مرۆڤایەتییە و بەهۆی ئەو خزمەتگوزاریانە کە دەیدا بە بەکارهێنەرانی خۆشەویستییەکی بەرزی هەیە و هەموو ڕۆژێک بەکار دەهێندرێت. تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لەئێستادا بەهێزترین راگەیاندنی ئانلاینن لەجیهاندا. ئەم تۆڕانە بە هۆی زۆر و جۆراوجۆری لەناوەڕۆک و توانای زۆری سافتوێردی و ئەنتەرنێتی، پێشوازی بەربڵاوی بەکارهێنەرانی لێدەکرێت. تایبەتمەندی هاوبەشی ئەم تۆڕانە، هێزی دانانی سیستمی تۆڕی لەنێوان هەڤاڵان و هابیرانی بەکارهێنەردا بە شێوازی رێک و پێک و بەردەومە.\nلەکۆمەڵگای تۆڕیدا، کۆمەڵگا رووبەڕووی ناکۆکییەکانی وەک نایەکسانی کۆمەڵایەتی، شووناسی نوی، پەژراندنی جیاوازی و لادانی داب و نەڕیتی دەزگاکانی وەک دەوڵەت و دەرفەتی وەک دەوری ئەنتەرنێت و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لە لێکۆڵینەوە، توانامەندی، پێکەوە ژیانی جیهانی، پێکهاتنی شووناسی شل و ….بۆتەوە.\nتلێگرام وەک بەرنامەیەک بۆ گەیاندنی پەیامەکان چالاکە لەژینگەی ئەنتەرنێتدا؛ بەکارهێنان لە بەرهەمهێان و وەشانی ناوەڕۆک لەتۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بۆتە هۆی ئەوەی کە بەشێکی زۆر و جۆری بەرهەمهێنانی ناوەڕۆک لەم ژینگەدا رۆژ لەدوای رۆژ لەهەڵکشاندایە؛ بۆیە ئەم لێکۆڵینەوە بەدواداچوونی بۆ جیاکردنەوە و چین بەندی ناوەڕۆکە بڵاوکراوەکان لەلایەن پەژاکەوە وەک گرووپێکی دژی سیستم کردووە.\nلێکدانەوەی بابەتەکان و پەیامە بڵاوکراوەکان لەلایەن گرووپی تێرۆریستی پەژاکەوە پیشانی دا کە جیاوازی لەبواری هەڕەشە بۆ تێکدانی دیسیپلین و ئاسایشی گشتی، تێکدانی رای گشتی، سیاسی، نەتەوەیی، رەگەزی، هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوی، هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی ناوخۆیی و دەرەکی، تێکدانی روخساری سیستم، پەرەپێدانی لات و لووتی و هەڵگەڕانەوە لەسیستم، راگەیاندن، هەواڵی ناوخۆی پارتی، گەورە و رەش پیشان دانی رووداوەکانی دەورووبەر، بڵاو کردنەوەی هەواڵی گیراوە سیاسییەکان، بڵاو کردنەوەی چالاکییەکانی گرووپ، بانگهێشت کردن بۆ ناڕزایەتی بەکۆمەڵ و بابەتی دیکەی لەم جۆرەیە.\nرووی ناوەڕووکی پەیامە هەناردەکراوەکان لەلایەن پەژاکەوە لەتلێگرام\nلێکدانەوەی رووی ناوەڕۆکی بابەتەکان پیشان دەدات بابەتەکانی بە ناوەڕۆکی سیاسی نەتەوەییەوە ۳۶٫۵۱ لەخۆ دەگرێت کە زۆرترین ئاستە؛ بابەتی سیاسی، نەتەوەی، ئائینی و ئائینزایی، سیاسی رەگەزی، راگەیاندن و ئەندام گرتن و … لەو بابەتانەیە کە لەنێوان پەیامەکاندا بڵاو بۆتەوە و پەژاک ئیشی لەسەر کردووە؛ دەرئەنجامەکان دەریدەخست کە بڵاوکردنەوەی هەواڵەکان لەبارەی دانیشتنەکان و بەرنامە حزبییەکان، جووڵەی تێکدەری دیسیپلین و ئاسایش و جەخت لەسەر شووناسی نەتەوی و خێڵگەرایی زۆرترین بابەتن کە لەبواری سیاسی نەتەوەییدا لەلایەن ئەم گرووپەاوە رووماڵ کراوەن.\nج) رووی ناوەڕۆکی پەیامەکانی پەژاک لەتلێگرامدا رووی ناوەوڕۆکی پەیامە بڵاو کراوەکانی لەلایەن پەژاکەوە پیشان دەدات بابەتی وەک ۱- شڵەقاندنی رای گشتی ۲- راگەیاندن ۳- درزی ئائین و ئائینزایی ۴- درزی سیاسی ۵- رەوتی جیایی خوازی و ۶- پەرەپێدان بە لادانی نرخەکانی کۆمەڵگا و لات و لووتی ناوەڕۆکی پەیامە بڵاو کراوەکان پێک دێنێت.\nلەنێوان پەیامە بڵاو کراوەکاندا پەیامی شڵەقاندنی رای گشتی ۲۹٫۶ لەسەدی بە خۆیەوە بینیوە کە زۆرترین پەیام بوون. رەوتی ناوەڕۆکی پەیامەکانی ئەم گرووپە زۆرتر بەرەو هەواڵی گرێدراوی گیراوی سیاسی، کۆبوونەوە ناڕزایەتی سەر شەقام، بانگهێشت کردن بۆ تێکۆشان و خۆڕاگری لەبەرانبەر سیستم و گەورە و رەش پیشان دانی کێشەکان لەناوچەکەدا هان دراوە، پەیامی بە ناوەڕۆکی راگەیاندنیش ۹۸٫۲۵ لەکۆی گشتی پەیامەکانی بۆ خۆی تەرخان کردووە. بڵا کردنەوەی هەواڵی گرێدراوی هەواڵی ناوخۆی پارتە کوردیەکان بە ۶۴٫۳۱ زۆرترین پەیام لەم بوارەدایە. پەیامەکان بە ناوەڕۆکی هان دان بەرەو جیایی خوازی ۲۳٫۸، پەیامی لادانی داب و نەریت و نرخەکانی کۆمەڵگا ۳۸٫۲۱ و ۱۹٫۱۰ بووە کە ئەمە لەو پەیامانەن کە بەشێکی زۆریان بە خۆیانەوە تەرخان کردووە. پەیامەکان لەچوارچێوەی شێواندنی روخساری سیستم کە زۆرتر لەبارەی بابەتی وەک گەورە و رەش پیشان دانی شێوەی هەڵسووکەوتی سیستم لەگەڵ ژنان، پێشگرتن لە بەڕێوەچوونی کۆم بوونەکان، دۆخی گیراوە سیاسیەکان، چالاکییەکانی دەرەوەی سنووری ئێران لەناوچە کوردنشینەکان، گەورە پیشان دانی راپۆرتە نێودەوڵەتییەکان لەبواری لەبەرچاوگرتنی مافی مرۆڤ، دۆخی گیروەکان و …. گەورە پیشان دان و رەش پیشان دانی رووداوەکان لەنێو وڵاتدا، تێکدانی روخساری دەزگا هەواڵگریەکان لەسەر بنەمای زانیاری خەیاڵی و شرۆڤەی ناوچەیی لەچالاکییەکانی ئێران لەو پەیامانەن کە لەم بوارەدا جێ دەگرن.\nهەروەها دەکرێت بەم ئەنجامە گەیشت: – لەزۆرترین پەیامە بڵاو کراوەکانی پەژاکدا ئەم گروپە ویستوویە بە کردەوە تێکدەرانەکانی رەوایەتی ببخشێت. – بەهێزکردنی دەروونی هەڵگەڕانەوە و نەتەوە گەرایی کورد لەدەسەڵاتی ناوەندی بەشێک لە بەشە ناوەڕۆکییەکانن کە گرووپی تێرۆریستی زۆر ئیشی لەسەر کردوون. – هەواڵی گیراوانی سیاسی کەسانێک وەک فەرزاد کەمانگەر، ستار بێهێشتیی، نەرگس محەمەدی، سابر نادری، زانیار و لوقمان مورادی و زۆرترین پێداگری و دووبارە لەنێوان گیراوە سیاسیەکاندا ناویان براوە لەتلێگرامدا. گەورە و رەش پیشان دانی رووداوەکان و پەیوەندی داینیان بە ناتوانی و ناشایستە بوونی سیستمی پیرۆزی کۆماری ئیسلامی لەو بەشانەن کە گرووپی تێرۆریستی پەژاک زۆر جەختی لەسەر کردوون.\n-هەواڵی گرێدراوی کۆڵبەران و هەروەها رووداوەکان لەبارەی مانەوەیان لەنێو بەفر و تۆفان یا کوژران و برینداربوونیان لەلایەن هێزەکانی ئینتزامی و دەزگا هەواڵگریەکانی دیکە بەشێکە کە پەژاک وەک پەتێک خۆی پێ هەڵواسیوە تا لەدژی سیستم کەڵکی لێوەر بگرێت.\n-بانگهێشت کردن بۆ کۆبوونەوە و ناڕزایەتی دەربڕین و بڵاو کردنوەی هەواڵەکان لەمبارەوە بە ئارمانجی کەڵک وەرگرتنی سیاسی یەکێکی دیکە لەو بەشانەیە کە پەژاک زۆمی لەسەر کردووە.\n-پشت بەستن بە راپۆرتە نێودەوڵەتییەکان لەبارەی دۆخی مافی مرۆڤ لەئێران وەک پەتێک بۆ دەست پێوە گرتن بە مەبەستی تێکدانی روخساری سیستم. – ژنان و ئازادیەکانیان وەک یەکێکی دیکە لە بابەتەکان بووە کە پەژاک جەختی زۆری لەسەر کردووە. – بابەتەی وەک شووناسی هاوتەریبی کوردی، کوردستانی گەورە و … لەو رەستانەن کە بانگەشەی بۆ هەڵگەڕانەوەی کۆمەڵایەتی کوردان لە ئێران و رووکردن لە جیایی خوازی کردووە. – هەواڵی ناوخۆی حزب و باس کردنی کردەوە و هەنگاوەکانی گرووپی تێرۆریستی پەژاک و پەکەکە بە ئارمانجی رەوا داین بە کردەوە و هەڵسووکەوتی ئەم گرووپە زۆر جار جەختی لەسەر کراوە.\nقبلی « درگیری میان شبه عناصر پ ک ک و روستانشینان مرزی یک زخمی بر جای گذاشت\nبعدی اعترافات معاون تشکیلات استخبارات ژاندارم ترکیه درباره ارتباط دولت ترکیه و گروه پ.ک.ک »


زایینی: ١٧-٠٦-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٣/٢٧ - ١٢:٢٦ تاران\nکوردستان میدیا: مانگرتنی عەلیڕەزا رەسووڵی، زیندانیی سیاسیی کورد لە زیندانی مەهاباد بەبێ وەڵامدانەوە و سەرنجی بەرپرسانی زیندان بە داواکارییەکانی، هەروا درێژەی هەیە.\nبەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، مانگرتن لە خواردنی عەلیڕەزا رەسووڵی، زیندانیی سیاسیی کورد، ئەمڕۆ چوارشەممە رێکەوتی ٢٧ی جۆزەردان، بەبێ وڵامدانەوەی بەرپرسان و سەرنج نەدان بە داواکارییەکانی، ١٩ـەهەمین رۆژی خۆی تێپەڕ دەکات.\nعەلیڕەزا رەسووڵی لە ناڕەزایەتی نیسبەت بە پێڕانەگەیشتنی پزیشکی لە رۆژی شەممە رێکەوتی ٩ی جۆزەردانەوە دەستی داوەتە مانگرتن لە خواردن و سەرەڕای وەڵامنەدانەوەی بەرپرسانی زیندانی مەهاباد بە داواکارییەکانی، سێشەممەی رابردوو رێکەوتی ١٩ی جۆزەردان بۆ ژووری تاکەکەسی راگوێزرا.\nئەم زیندانییە سیاسییە کوردە پاش قەبووڵ نەکردنی داواکاریی بەرپرسانی زیندانی مەهاباد لە هەمبەر کۆتایی هێنان بە مانگرتنەکەی بۆ ژووری تاکەکەسی راگوێزراوە و لە رۆژی پێنچشەممە رێکەوتی ٢١ی جۆزەردانی ١٣٩٤ی هەتاوییەوە مانگرتن لە خواردنی ویشکی دەست پێکردووە.\nتوڕی مافی مرۆڤی کوردستان لە راپۆرتیکدا باس لە بەرزبوونەوەی نیگەرانییەکان نیسبەت بە دۆخی جەستەیی عەلیڕەزا رەسووڵی دەکات و رایدەگەینێت کە رۆژلەدوای‌رۆژ دۆخی جەستەیی ئەو زیندانییە سیاسییە کوردە بەرەو خراپتربوون دەڕوات.\nعەلیڕەزا رەسووڵی کۆتایی مانگی رێبەندانی سالی ١٣٩١ی هەتاوی بە تۆمەتی بڵاو کردنەوەی تراکت لە رۆژی جیهانی زمانی دایکی و بەشداری لە خۆپیشاندانی پشتیوانی لە منداڵانی شیناوێ لەلایەن هیزە ئەمنییەتییەکانی رێژیمی ئێرانەوە لە شاری مەهاباد دەستبەسەر کرا.\nرەسووڵی لە دادگای ئینقلابی مەهاباد بە تۆمەتی "هەوڵدان لە دژی تەناهی نەتەوەیی" بە ٣ ساڵ و نیو زیندان مەحکووم کرا، پاشان لە رەشەممەی ساڵی ١٣٩٢ی هەتاوی، دادگای ئینقلابی شارستانی سەردەشتیش عەلیڕەزا رەسووڵی بە تۆمەتی "چوونە دەرەوەی نایاسایی لە سنوورەکاندا" بە ٩١ رۆژ زیندان مەحکووم کرد.\nئەم زیندانییە سیاسییە کوردە لە هەوکردنی سییەکان و هەبوونی توومۆر لە سمت ئازار دەکێشێت و پاش دەستبەسەرکرانی لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانی رێژیمەوە و راگواستنەوە بۆ زیندان لە پێڕاگەیشتنی پزیشکی بێبەش بووە.\nعەلی‌رەزا رەسووڵی پێشتریش دوو جار بەمەبەستی ناڕەزایەتیی نیسبەت بە پێڕانەگەیشتنی پزیشکی مانی لە خواردن گرتووە.\nئەم زیندانییە سیاسییە کوردە، خەزەڵوەری ساڵی رابردوو بۆ ماوەی ٤٩ رۆژ لە زیندانی ناوەندیی ئورمیە دەستی دابووە مانگرتن لە خواردن و پاش بەڵێنیی بەرپرسان لەهەمبەر قەبووڵ کردنی داواکارییەکانی، کۆتایی بە مانگرتنەکەی هێنابوو.


جەژن وەک بۆنەیەکى ئایینى و نەریتێکى کۆمەڵایەتى لاى موسوڵمانان\n06:46 - 30/07/2020\nجەژنی قوربان وەك بۆنەیەكی ئایینی، هاوشێوەی بۆنە ئایینییەكانی تر، چەندین نەریت و تایبەتمەندیی خۆی هەیە، لە جەژنی قورباندا جگە لە دابونەریتە كۆمەڵایەتییەكان، قوربانیكردنی هاوڵاتییان لەو چوار ڕۆژەی جەژن، یەكێكە لەو نەریتە ئایینییانەی كە ساڵانە لەو ڕۆژەدا ئەنجام دەدرێت.\nدوو جەژن لەساڵێكدا دەبێتە دیارترین و باوترین جەژنی موسوڵمانان، لە هەرێمی كوردستانیش هاوڵاتییان پێشوازیی گەرم لەو جەژنە دەكەن، هەرچەندە ئەمساڵ هاوشێوەى جەژنى رەمەزان؛ بەهۆى بڵاوبونەوەى ڤایرۆسى کۆرۆنا و جێبەجێ کردنى رێنماییە تەندروستیەکان و خۆپارێزى لە ڤایرۆسەکە، داواکراوە هاوڵاتیان لە سەردانیکردن و هاتوچۆ و دروستکردنى قەرەباڵغى دوربکەونەوە.\nلە ساڵانى رابردودا، مسوڵمانان لە وڵاتانی جیهان، بە ئەنجامدانی نوێژی جەژن و قوربانیكردن، پێشوازییان لە جەژنی قوربان دەكرد.\nئەنجامدانی قوربانیی، دوەمین رێوڕەسمی جەژنی قوربانە لە دوای ئەنجامدانی نوێژی جەژن، ئەم رێوڕەسمە كە بریتییە لە سەربڕینی ئاژەڵ و بەخشینەوەی گۆشتەكەی، جگەلەوەی لە رووی ئاینیەوە وەك سونەتی جەژنی قوربان لێی دەڕوانرێت، هاوكات تایبەتمەندییەكی جەژنی قوربانیشە.


جۆن بۆڵتۆن کێیە؟\nرۆژ رۆژیجۆن بۆڵتۆن، سیاسەتمەدارە راستاژۆکەی ئەمەریکایە؛پاش تەمەنێک سیاسەتمەدارەتی، ئێستاکە گەیشتووەتە چڵەپۆپەی کاری خۆی؛ لەمێژە خەریکی سیاسەتە بەڵام هەریز ئەوەندەی ئێستاکەی دەستی لە سیاسەتدا نەڕۆیشتووە و، لە پەنای دۆناڵد ترەمپەوە سوکانی سیاسەت هەڵدەسووڕێنێت.\nمانگی نیسانی پار، هەر نۆ رۆژێکی لێ چووبوو، بۆڵتۆنکرایە "پرسپێکراوی ئاسایشی نیشتمانییئەمەریکا"؛ لەوەتی ئەو پۆستە ئاراستەگۆڕە دراوەتە جۆن بۆڵتۆن، بێشکەی کابینەکەیدۆناڵد ترەمپ تۆزێک لە هەژان کەوتووە و سەقامی گرتووە؛ بۆڵتۆن بووەتە چەم و گوێچکەی سەرکۆمار بۆ چاوەدێریکردنی سیاسەتی دەرەوە و ئاسایشی ناوخۆ؛ پۆستی پرسپێکراوەتیی ئاسایشی نیشتمانیلە تانوپۆی سیاسەتی ئەمەریکادا پێگەیەکی هەتا بڵێی گرینگە؛ هەم لە بابەتی سیاسەتی دەرەوەدا پرسی پێ دەکرێت، هەم لە ئەستۆیشیەتی ئاراستەی هەموو دەست و پێوەندەکانی حکوومەت وێک بێنێتەوە هەتا پێکەوە مرازی دڵی سەرکۆمار حاسڵ بکەن.\nجۆنبۆڵتۆنسێیەمپرسپێکراویئاسایشینیشتمانییئەمەریکایەلەسەردەمیدۆناڵدترەمپدا؛بۆڵتۆنلەمێژەلەگۆڕەپانیسیاسەتیئەمەریکاداچالاکەو،بۆچوونیسەیردەرگادەکات؛بەوقسەسەیرانەوەوالەرێکخراوەنێودەوڵەتیەکانیدەخوێنێت،زووزووگۆمیهەواڵدەشەڵەقێنێت؛زۆرکەیفیبەهێزەسەربازیەکەیئەمەریکا و دەمکوتکردنیئەموئەودێت؛هەربۆیەلەچاوراگەیاندنەکانەوە،هەرپرسپێکراوێکیسادەیئاسایشینیشتمانینیە؛بۆڵتۆنبهتایبەتلەحەناوحاندیئێراندا،زووزووهەڵوێستدەنوێنێت؛کەمکەسهەیەئەوەندەیویناویهاتبێتەسەرزاریدەسەڵاتبەدەستانیکۆمارەئیسلامیەکەیئێرانەوە؛تەنانەتسەیعەلیخامەنەییئەویشخۆیپێنەگیراوەوراستەوخۆناویبۆڵتۆنیهێناوە.\nئەڵبەت لە خۆڕا نیە ناوی جۆنبۆڵتۆنبەو رادەیە کەوتووەتە راگەیاندنەکانی دنیا و سەر زاری بەرپرسانی کۆمارە ئیسلامیەکەی ئێرانەوە؛ هیچ پرسپێکراوی ئاسایشی نیشتمانیلە کۆشکەسپیلکدا نەبووە ئەوەندەی جۆن بۆڵتۆن ناوبانگی دەرکردبێت؛ بۆڵتۆن سەروسەکوتیشی جیاوازە؛ سوورەیەکی سمێڵ‌بابڕی چاویلکەمشکانی! بیروباوەڕیشی ئەوەندە جیاوازە جاروبار دۆستە هۆگرەکانی ناو بەرەی پارێزکارانیشی لێ دەسڵەمێنەوە.\nجۆن بۆڵتۆنسیاسەتمەدارێکی70 ساڵانە؛ لە ساڵی ١٩٨١ـەوە ئەوە نزیکەی چل ساڵێک دەبێ و نابێ، هەرکایەک کۆماریخوازەکان دەسەڵاتیان کەوتێبیتەوە دەست، ئەویش ئەرک و پۆستێکی پێ سپێردراوە.\nباوکی جۆن ئاگرکوژێن بوو، دایکیشی هەر لە ماڵەوە بنەوانەییەکەی دەکرد؛ جۆن بە خوێندنی بەردەوام خۆی پێگەیاندووە؛جۆن بۆڵتۆنلە زانکۆی ئێڵ (Yale University)ـدا بواری مافی تەواو کردووە؛ هەرئەو ئانەی وا بیل کلینتۆن و هیلاری خانی خێزانیشی لەوێ دەیانخوێند؛ زانکۆیەکی هەرە گرینگی ئەمەریکاییانی.\nجۆن بە جایەڵی و جەحێڵایەتیش، هەروەکو ئێستاکەیکابرایەکی راستاژۆ بووە؛ لەگەڵ ئەو قوتابیانەدا هەڵینەدەکرد وا شەڕەکەی ڤێتنامیان پێ ناخۆش بوو؛ کەیفی بە بیر و کردەوەیکەڵە سیناتۆرێکی وەکو باری گۆڵدواتەر (١٩٠٩ ـ ١٩٩٨؛ Barry Morris Goldwater) دەهات؛ئەو کابرایە لە شەست و حەفتاکانی سەدەی رابردوودا، دژی پەسناندن و تێپەڕاندنی پرۆژەیاسای مافی خۆوڵاتیەتی وەستابوویەوە؛ ئەو پرۆژەیاسایە بۆ ئەوە بوو جیاوازیخستن لە نێوان رەش و سپیدا نەمێنێت.\nجۆن بۆڵتۆن پاش خوێندنەکەی دەستی کردە کاری پارێزەرایەتی؛ بەڵام هەرزوو وازی هێنا و بوو بە پرسپێکراوی بواری یاسا لە ناوەندی ئەمەریکاییانی بۆ گەشەپێدانی نێودەوڵەتی ((USAID و، بە کردەنی چووە ناو کاری سیاسیەوە؛ خۆی گوتەنی لەو یەکەم ئیشەیەوە فێری زۆر شت بووە؛ لە کتێبی بیرەوەریەکانیدا وای نووسیوەتەوە: "بە وردی لە شێوە و شێوازی بەڕێوەبردنی ئەمەریکا تێگەیشتم؛ لە مامەڵەی نێوان دەستە و رێکخراوەکانی ئەمەریکا حاڵی بووم؛ لە هەموویشی گرینگتر ئەوە بوو زانیم سیاسەتی وڵات چۆناوچۆن دادەڕژرێت."\nئیتر لە سەرەتای سەرۆکایەتیەکەی دۆناڵد رێگانەوە هاتە گۆڕەپانی سیاسەتەوە؛ هەرتانەکێ لە دەسەڵاتدا دەسەڵاتی رانیوە، هەرتانەکێ لە بیرگەی بەوەج و دەستڕۆیشتووی راستاژۆی وەکو ئەمەریکەن‌ئینتەرپرایز (The American Enterprise Institute، AEI) و، راگەیاندنی وەکو فۆکس‌نیۆزدا قەڵەمی تاو داوە. لە سەردەمی رێگان و باوکە جۆرج و رۆڵە جۆرج و ئەو ترەمپە حازریەشدا دەسەڵاتی پێ سپێردراوە.\nجۆن بۆڵتۆن، جارێکیشیان خۆی هەڵبژاردووە بۆ سەرۆکایەتیکردنی ئەمەریکا؛ بەڵام دۆستەکانی گوتەنی نیازەکەی سەرۆکایەتی نەبووە و، هەر بۆ ئەوە خۆی هەڵبژاردووە دەرگای سەرکەوتن بخاتە سەر پشت و، دەراوەکە بۆ خۆی خۆش بکا پۆستێکی گەورەی وەکو وەزیردەرەوایەتیکردنی پێ بسپێرن؛ بەڵام هێشتاکە ئەو خەونەی نەهاتووەتە دی و، دیاریش نیە ببێتێ.\nهەڵبەت جۆرج بۆش لە شوێنکی دیکەوە بۆی سەندەوە و، ساڵی ٢٠٠٥ هەڵیبژارد ببێتە نوێنەری ئەمەریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان؛ دوو ساڵ دوای شەڕەکەی ئێراق و ئەمەریکا، نێوانی ئەمەریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان خراپ تێک چووبوو، هەربۆیە جۆرج بۆش سیاسەتمەدارێکی دەویست لە هەقی رێکخراوە نێودەوڵەتیەکان و، بە تایبەت نەتەوە یەگرتووەکان بێت؛ ئەو کاتەش جۆن بۆڵتۆن بەوە ناسرابوو دژمنی قەسایقەس و خوێنەخوارەی رێکخراوە نێودەوڵەتیەکانە.\nجۆرج بۆش، بۆڵتۆنی ناردە ئەنجومەنی پیرانی ئەمەریکا (سینات) بەڵام لەبەر ئەوەی دیمۆکراتەکان زۆرینە بوون و، جۆ بایدنیش بە بڕشتی خۆی، هەموویانی گۆش کردبوو، جۆن بۆڵتۆن دەنگی نەهێنایەوە؛ جۆرج بۆش لە قسەی خۆی نەچووە پاشەوە و، لەو کاتەی وا سیناتۆرەکان چووبوونە پشووی فەرمی، کەلێنەیاسایەکی قۆستەوە و، ئاخری هەر ناوی جۆن بۆڵتۆن تێپەڕاند و،ناردی بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئەمەریکا لە نەتەوە یەکگرتووەکان.\nبۆڵتۆن هەر ساڵێک و چوار مانگ لەو پێگەیەدا مایەوە و، بەرکنار کرا؛ لێ هەر لەو شانزە مانگەیشدا ئەوەندە شەڕەسیاسەتی کرد، بە تەواوەتی ناوبانگی داکەوتبوو؛ زۆر سەیر دژ بە نەتەوە یەکگرتووەکان دەجووڵایەوە؛ کەڕەتێکیان گوتبووی شەبستانی ئەم ئەنجومەگشتیەی نەتەوە یەکگرتووەکان بڵێی‌نەڵێی، دەڵێی فاشیستێک خستوویەتی! (خستوویەتی واتە دروستی کردووە.) پاشان بە سکرتێری ئەو کاتەی نەتەوە یەکگرتووەکاندا هەڵشاخابوو؛ گوتبووی: "وەی لەو پاپا سیکۆلارەی!" دیارە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا پاپای ڤاتیکان ئەوەندە دەستی دەڕۆیشت، دەستی دەخستە وڵاتانی ناوەڕاستی ئەورووپاوە؛ گوایە سکرتێری نەتەوە یەکگرتووەکانیش زۆر دەست دەخاتە ئێرەوئەوێوە و ئەسکۆی هەموو مەنجەڵێکە!


7/7/2020 4:11:00 PM 78 جار خوێندراوەتەوە\nهشام هاشمى ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى ڕاوێژكارى عێڕاق بوو واته ڕاوێژكارى سه‌رۆككۆمارى عێڕاق بوو پسپۆر و شاره‌زاى بكه‌ره ناده‌وڵه‌تیه‌كان و توێژه‌ر بوو له بوارى توندڕه‌وى و تیرۆریزم ئه‌مڕۆ له به‌غدادله نزیك ماڵه‌كه‌ى خۆى تیرۆر كرا.\nوه‌ك پسپۆرێكى بوارى توندڕه‌وى و تیرۆریزم پێم خۆشبوو ئه‌وه‌تان بۆ ڕوون ده‌كه‌مه‌وه كه ئامانجى سه‌ره‌كى كارى تیرۆریستى ته‌نها كوشتن و له‌ناوبردنى نه‌یاره‌كان نیه به‌ڵكو ناردنى په‌یامێكى تونده بۆ ئه‌وانى تر.\nتیرۆركردنى ئه‌م كه‌سایه‌تیه په‌یامێك بوو بۆ هه‌ڵكوتانه‌كانى دژه تیرۆرى عێڕاقى و سه‌رۆكى حكومه‌تى عێڕاقی كازمى بۆ سه‌ر بنكه و باره‌گاكانى كه‌تایب حیزبوڵا و ده‌ستگیر كردنى 14 ئه‌ندامى حیزبوڵا و هه‌ندێك موشه‌كى كاتیۆشا چونكه به نیزاى پىلاماردانى ناوچه‌ى سه‌وز و فڕۆكه‌خانه‌ى به‌غداد بوون.\nئه‌م په‌لاماره‌ى كازمى له 25 ى حوزه‌یرانى 2020 له كاتێكدا بوو كه بارودۆخى عێڕاق له لێوارى ته‌قینه‌وه‌دا بوو به‌هۆى قه‌یرانه كه‌ڵه‌كه بوه‌كانى سیاسه‌ت و بارى دارایی و خراپى خزمه‌تگوزاریه گشتیه‌كان و موچه و ته‌ندروستى. له‌هه‌مووى مه‌ترسیدارتر كێشه‌ى میلیشیاكانى عێڕاقه چونكه ڕه‌فتارى میلیشیاكان و خزمه‌تكردنى ئه‌جێنداى وڵاتانى ده‌ره‌وه شكۆ و سه‌روه‌رى و متمانه‌ى حكومه‌تى تازه‌ى كازمى خستبوه ژێر گومانه‌وه. جگه له‌وه‌ش نیگه‌رانى عێڕاقیه‌كان له خراپى ئه‌داى حكومه‌ت و ده‌ستێوه‌ردانى وڵاتانى دراوسێ به‌تایبه‌تى تاڵانكردنى سه‌رچاوه‌كانى عێڕاق له لایه‌ن ئێرانه‌وه و گه‌نده‌ڵى خه‌یاڵى له كه‌رتى حكومى و دواكه‌وتنى موچه و دزینى قوتى خه‌ڵك.\nده‌بوایه كازمى به‌خێڕایی و هه‌رچى زووه كارێكى گه‌وره و كاریگه‌ر به‌ڵام به شێوه‌یه‌كى ده‌ستوبرد ئه‌نجام بدات بۆ بردنه‌وه‌ى دڵ و متمانه‌ى ڕاى گشتى و عێڕاقیه‌كان ومتمانه به كابینه نوێیه‌كه‌ى كازمى و پلانه‌كانى بۆ ڕیفۆرم.\nده‌بوایه حكومه‌ت شه‌رعیه‌ت بۆ خۆى بگه‌ڕێنێـته‌وه و ده‌سه‌ڵات بگه‌ڕێنێته‌وه بۆ ده‌زگا ئه‌منیه‌كانى حكومه‌تى ناوه‌ندى و سڕكردن و بچوككردنه‌وه‌ى بكه‌ره ناده‌وڵه‌تیه‌كان وه‌ك میلیشیاكان كه به‌كرێ گیراوى وڵاتانى دراوسێن.\nئه‌م كاره بۆ كازمى زۆر گرنگ بوو چونكه كازمى حزب و كوتله‌ى له په‌رله‌مان نیه تا پشتگیرى پلانى گه‌وره‌ى چاكسازى ئه‌و بكه‌ن و سنورێك بۆ ئێران دابنێن كه چه‌ندین ساڵه سودمه‌ندن له‌و دۆخه‌ى كه عێڕاقى تیایه. هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه حكومه‌ته نوێیه‌كى كازمى پێویستى به پشتگیرى ڕاى گشتى هه‌بوو به‌جۆرێك ئه‌گه‌ر پلانێكى باشى برده په‌رله‌مان ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران نه‌توانن دژایه‌تى بكه‌ن چونكه كازمى له هه‌وڵى ڕازى كردنى ڕاى گشتى و شه‌قام بوو كه هیچ شتێك ناتوانێت ڕێگر بێت له ڕاى گشتى. به‌تایبه‌تى ناچاركردنى ئه‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانانه‌ى كه‌له ئێرانه‌وه نزیكن و دژایه‌تى هه‌ر هه‌وڵێك ده‌ده‌ن كه بیه‌وێت میلیشیاكان لاواز بكات.\nكازمى پێویستى به شه‌قام و ڕاى گشتى بوو بۆ دروستكردنى سه‌رمایه‌ى سیاسى بۆ خۆى هه‌روه‌ها دروستكردنى متمانه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تى له‌ڕێگه‌ى كابینه نوێیه‌كه‌ى. باشترین كارێك چالاكى و گورزى خێرا و جه‌رگبڕ بوو له میلیشیاكان. هه‌ربۆیه دواى بوون به‌سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران كازمى هه‌ندێك جوڵه‌ى پۆپیولیستانه‌ى ئه‌ندام دا وه‌ك سه‌ردانى دائیره‌ى ته‌قاویتى و خانه‌نیشنان و باسكردنى جیاوازى و ناعه‌داله‌تى گه‌وره له سیسته‌مى موچه به‌ڵام ئه‌م جوڵانه متمانه‌ى هاوڵاتیانى زیاتر نه‌كرد و گومانى ئه‌وانى كه‌متر نه‌كرد له تواناكانى كابینه‌كه‌ى بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى میلیشیا و تۆڕه به‌هێزه گه‌نده‌ڵه‌كانى به‌رژه‌وه‌ندى كه له ئێرانه‌وه نزیك بوون و سه‌رجه‌م جومگه و دامه‌زراوه‌كانى عێڕاقیان توشى شه‌له‌ل و په‌ككه‌وتن كردوه.\nبه‌پێچه‌وانه‌شه‌وه هه‌وڵدانى كه‌مكردنه‌وه‌ى موچه‌ى خانه‌نشینان واى كرد كه هێزه نزیكه‌كان له ئێران داواى پۆپیولیستانه‌یان زیاد بكه‌ن.\nقورسه هه‌ڵسه‌ندگاندن بۆ حكومه‌ته نوێیه‌كه‌ى كازمى بكه‌ین كه هێشتا ته‌مه‌نى دوو مانگه. به‌ڵام ڕاى گشتى عێڕاق چاوه‌ڕوانى هه‌ڵوێستى ده‌ستوبرد و چاكسازى خێرایه بۆ چاره‌سه‌ركردنى پرسى ده‌یان ساڵى گه‌نده‌ڵى و به‌هه‌ده‌ردان و تاڵانكردن و فه‌رهوودكردنى سامانى سروشتى و داهاته خه‌یاڵیه‌كانى عێڕاق له‌لایه‌ن میلیشیاى به‌كرێگیراو و ئه‌م كێشه‌یه زۆر قوڵ بۆته‌وه به جۆرێك ئه‌گه‌ر چاره‌سه‌ر نه‌كرێت یان سنورێكى دیاریكراوى بۆ دانه‌نرێت ئه‌وا وڵاته‌كه به‌ره‌وه هه‌ڵدێران ده‌بات.\nبۆیه كازمى بۆى ده‌ركه‌وت له میانه‌ى قه‌یرانى كۆفید و دابه‌زینى نه‌وت و كه‌مكردنى داهات تا دره‌نگتر هه‌ڵوێستى هه‌بێت كاره‌كانى قورستر ده‌بێت بۆیه به‌په‌له چه‌ند هه‌وڵوێستێكى نواند بۆ ئه‌وه‌ى شه‌رعیه‌ت و متمانه بۆ حكومه‌ته‌كه‌ى بگه‌ڕێنێته‌وه.\nعێڕاقیه‌كان له‌بیریانه كه حه‌یده‌ر عه‌بادى سه‌ره‌راى ئه‌وه‌ى كه پشتگیرى ڕاى گشتى و مه‌رجه‌ع و كۆمه‌ڵگاى نێوده‌وڵه‌تیشى هه‌بوو كه‌چى شكستى هێنا له حكومڕانى و ده‌رفه‌تى ئه‌وه‌ى له‌ده‌ست دا كه متمانه بۆ حكومه‌ت بگه‌ڕێنێته‌وه. ئه‌و متمانه‌یه‌ى كه هاوڵاتیان له‌ده‌ستیان داوه به‌رامبه‌ر حكومه‌ت به پینه‌وپه‌ڕۆ چاره‌سه‌ر ناكرێت و بۆیه كازمى زانى تا زیاتر چاوه‌روان بكات دۆخه‌كه خراپتر ده‌بێت و له‌به‌رامبه‌ر كوتله‌ى سه‌ر ئه ئێران لاوازتر ده‌ببێت. پێویتسى به‌وه بوو یه‌كسه‌ر ده‌رفه‌ته‌كان بقۆزێته‌وه و هه‌موو هێلكه‌كانى خۆى بخاته سه‌به‌ته‌ى شه‌قام و راِى گشتى.به‌تایبه‌تى كه مه‌رده‌عیه‌ت داواى لێكرد هه‌رچى زووه ئابوریه داڕماوه‌كه‌ى عێڕاق چاره‌سه‌ر بكات و پێویست بوو كه ئۆپه‌راسیۆنى سه‌ربازى دژى میلیشیاكان ئه‌نجام بدات.\nهه‌ڵكوتانه‌كه‌ى سه‌ر ئه‌لدۆره و ده‌رئه‌نجامه‌كانى\nدژه تیرۆرى عێڕاق كاتێك كه په‌لامارى كه‌تایبیان دا خاڵى وه‌رچه‌رخانیان له عێڕاق دروست كرد. سه‌ره‌تا به‌ئامانجكردنى كه‌تایب خۆى له خۆیدا گرنگیه‌كى سیمبۆلى هه‌بوو چونكه میلیشیایه‌كى به‌هێزن و به ئاشكرا شانازى به تواناى سه‌ربازى خۆیان ده‌كه‌ن و نایشارنه‌وه كه سه‌ر به ئێرانن. هه‌روه‌ها كه‌تایب دوژمنى سه‌رسه‌ختى كازمین و هه‌ر له‌سه‌رتاوه دژى ئه‌وه بوون كازمى ببێت به سه‌رۆك وه‌زیران. هه‌روه‌ها گرنگى ئه‌م كاره له‌وه‌دا بووكه ده‌ری خست كه له عێڕاق ده‌نگێكى زۆر دژى هه‌ژمونه‌ى ئێرانن له عێڕاق و ده‌یانه‌وێت ئێران واز له عێڕاق بهێنێت و ئه‌مه‌ش خواستى هه‌موو خۆپیشانده‌رانى عێراق بوو.\nجگه له‌وه‌ش هاوڵاتیانى عێڕاقى پشتگیریه‌كى گه‌وره‌ى دژه‌تیرۆرى عێڕاقیان كرد و ئه‌مه‌ش ناوبانگى كازمى به‌هێزتر و دوانتر كرد. هه‌روه‌ها سه‌ره‌راى ئه‌وه‌ى كه میلیشیاكانى نزیك له ئێران هه‌موو تواناى خۆیان خسته گه‌ر بۆ ئه‌وه‌ى له‌سۆشیال میدیا گوتاره‌كان پێچه‌وانه بكه‌نه‌وه هه‌ڕه‌شه‌یان له كازمى كرد كه‌چى له تۆره‌كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانه‌وه زۆرینه‌ى عێڕاقیه‌كان شانازیان به‌و په‌لاماره‌ى دژه تیرۆر ده‌كرد و وه‌ك پاڵه‌وان دژه تیرۆریان وێنا ده‌كرد.\nهه‌روه‌ها ئه‌م په‌لاماره ده‌ریخست كه میدیاكانى سه‌ر به‌كازمى زیره‌ك و لێهاتوون و ده‌زانن كه چۆن ستراتیژه‌كانى خۆیان بۆ كۆمه‌كى كازمى وه‌گه‌ر بخه‌ن. یه‌كێكه له چه‌كه كاریگه‌ره‌كانى كازمى میدیاكانێتى به‌تایبه‌تى بۆ جوڵه و هه‌نگاوه‌كانى ئاینده‌ى. هه‌روه‌ها ئێرانیش هیچ لێدوانێكى نه‌دا سه‌باره‌ت به په‌لاماره‌كه‌ى سه‌ر كه‌تایب. دیاره كه ئێران خۆى له دۆخێكى باشدا نیه و عێڕاق وه‌ك شاده‌مارى ئابورى وایه بۆی هه‌ر بۆیه نه‌یانده‌ویست دۆخه‌كه له‌وه دژوارتر بكه‌ن بۆ هه‌ردولا. هه‌روه‌ها لیستى فه‌تحیش داواى هه‌ڵبژاردنى پێشوه‌خته‌یان كرد بۆ ئه‌وه‌ى كازمى له پۆسته‌كه‌ى دوور بخه‌نه‌وه.\nئه‌مه ده‌ریده‌خات كه ڕووبه‌ڕووبونه‌وه‌ى میلیشیاكانى عێڕاق وا ئاسان نیه . عه‌سایب دواتر په‌لامارى زۆنى سه‌وزیان داو و كه‌س نه‌یوه‌ستانن و داواى ئازادكردنى دیلكراوه‌كانى خۆیان كرد. دواى چه‌ند ڕۆژێك زۆربه‌ى ئه‌وانه‌ى ده‌ستگیركران ئازاد كران سه‌ره‌راى ئه‌وه‌ى كه به كاتیوشاوه گیرا بوون.\nئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه ئه‌وه‌ى ده‌رخست كه پارته شیعه‌كان زۆر خراپ دابه‌ش بوون له دژى یه‌كتر. فه‌تح دژى ئه‌م جوله‌ى كازمى بوو به‌ڵام حه‌یده‌ر عه‌بادى و عه‌مار حه‌كیم یان نه‌سر و حیكمه دژایه‌تى كازمیان نه‌كرد. نورى مالیكى له تویتێكى ناڕووندا گوتى پشتگیرى حكومه‌ت و حه‌شد ده‌كه‌م. به‌ڵام هێشتا سایرون و سه‌در هه‌ڵوێستى خۆیان روون نه‌كردۆته‌وه. كه‌تایب وتارى ئاگرین له دژى كازمى بڵاو ده‌كه‌نه‌وه و ده‌یانه‌وێت حكومه‌ته‌كه‌ى كازمى بكه‌وێت. عه‌لى عه‌سكه‌ریش داواى سولحى ده‌كرد یان ناوبژیوانى له‌نیوان لایه‌نه‌كاندا.\nدواتر چى ڕووده‌دات\nپه‌لاماره‌كه‌ى كازمى هه‌وڵێ:ى گرنگ بوو بۆ گه‌رانه‌وه‌ى سه‌روه‌رى و متمانه بۆ حكومه‌ت و دروستكردنى هه‌ستى شه‌رعیه‌ت دان ته‌نها به حكومه‌ت و گه‌رانه‌وه‌ى شكۆمه‌ندى بۆ هێزى حكومى. به‌ڵام ئه‌م په‌لاماره هه‌ر خۆى به‌ته‌نیا به‌س نیه و كارى گرنگتر ماوه ئه‌نجامى بدات. پێویسته كازمى به جیدى سنوور بۆ وڵاتانى دراوسێ دابنێت ئه‌وه‌نده ده‌ستێوه‌ردان نه‌كه‌ن له دامو ده‌زگاكانى عێڕاق. ڕاسته كازمى كه فه‌رمانى ده‌ركردوه كه هیچوه‌زیرێكبۆى نیه له خۆیه‌وه مودیر عام لاببان یان بگۆڕێت یان كه‌س له پۆست و پله باڵاكان به دڵى خۆیاندابنێن به‌ڵام جارێ ڕوون نیه ئایا ئه‌مه‌ى بۆده‌چێته سه‌ر یان نا.\nهه‌وڵى كازمى بۆ كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ى سنوره‌كان و سنووردانا بۆ قاچاغچێتى و تاڵانى به‌تایبه‌تى له‌گه‌ڵ ئێران هه‌نگاوه قورسه‌كانى كازمى ده‌بێت. ساڵانه به‌هۆى كۆنتڕۆڵى سنوره‌كان له‌لایه‌ن بكه‌رى ناده‌وڵه‌تى و میلیشیاوه زیانى ملیاره‌ها دۆلار ده‌كات و ته‌نها له سالى 2018-2019 به‌بڕى 9 ملیار دۆلار كاڵا له ئێرانه‌وه هاتۆته عێڕاق واته %20 ى داهاتى ئێران له‌سه‌ر عێڕاقه و ئێران و %40 ى كاره‌باى عێڕاق له ئێرانه‌وه دابین ده‌كرێت. ساڵانه عێڕاق به‌بڕى 3.5 ملیار دۆلار گاز له ئێران ده‌كرێت و ئێران ساڵا،ه بڕى 1500 مێگاوات كاره‌با به عێڕاق ده‌فرۆشێت یان باشتر بڵێن ساڵانه عێڕاق بایی 700 ملیۆن دۆلار كاره‌با له ئێران ده‌كرێت.\nكازمى پێویستى به‌وه‌یه كه :\nستراتیژى میدیایی به‌هێز بكات\nگه‌نده‌ڵى و به‌هه‌ده‌ردان و تاڵانى بخاته ڕوو به‌جۆرێك كه خه‌ڵك تێبگه‌یه‌نێت كه خراپى ئه‌م دۆخه‌ى عێڕاق ناكارامه‌یی و دزى و لێنه‌هاتووى كابینه‌كانى پێشوون كه ئه‌م دۆخه‌ى ئێستاى عێڕاقیان لێ به‌رهه‌م هاتوه بۆ ئه‌وه‌ى پشتگیرى شه‌قام و ڕاى گشتى به‌ده‌ستبێنێت\nئه‌گه‌ر ئه‌م كاره‌ى كرد ئه‌وا چیتر پێویستى به زۆرینه‌ى په‌رله‌مانێكى دابه‌شبوو نیه بۆ ئه‌وه‌ى بڕیاره‌كانى بخاته گه‌ڕ.\nئه‌م كارانه قورسن و ئاسان نین به‌ڵام بیرتان نه‌چێت ته‌نها له ماوه‌یه‌كى كه‌مدا كازمى توانیویه‌تى پشتگیرى و هاوكارى ڕاى گشتى هه‌بێت, پشتگیرى ئیقلیمى و نێوده‌وڵه‌تیشى هه‌یه به‌تایبه‌تى هاوكارى ئه‌مریكیه‌كان. ئه‌م پشتگیریانه گرنگن بۆ ڕیفۆرمى جیدى نه‌وه‌ككات كوشتن و كازمیش باش ده‌زانێت تا زووتر ئه‌سپى خۆى تاو دات دره‌نگتره چونكه‌ئه‌گه‌ر وانه‌كات له‌وانه‌یه ئه‌مه دواده‌رفه‌تى چاكسازى بێت بۆ ڕزگاركردنى وڵاته‌كه له‌و زنجیره به‌ڵایه‌ى كه ڕووى تێكردوه.


ئه‌مڕۆهه‌ڵبژارده‌ى نیشتمانى رووبه‌رووى هه‌ڵبژارده‌ى به‌حرێن ده‌بێته‌وه وخواستى له‌سه‌ر پته‌وكردنى ریزبه‌ندییه‌كه‌یه‌تى له‌سه‌رووى كۆمه‌ڵه‌كه\nالثلاثاء 19 تشرين ثاني 2019 - 09:15\nجارێکی دیکە هاندەرانی عێراق چاویان لەسەر یاریگەی عەممان دەبێت لە ئوردن، بۆ ئەوەی بردنەوەیەکی دیکەی هەڵبژاردەکەیان ببینن كاتێك ئه‌مڕۆ كاژێر پێنجى ئێواره هه‌ڵبژارده‌ى نیشتمانى رووبه‌رووى هه‌ڵبژارده‌ى به‌حرێن ده‌بێته‌وه بەئامانجی زیاتر نزیکبوونەوە لە گەیشتن بە جامی ئاسیای 2023 و هاوێشتنی هەنگاوێکی دیکە بەرەو مۆندیالی 2022،\nره‌حیم حه‌مید یاریده‌ده‌رى راهێنه‌رى هه‌ڵبژارده‌ى نیشتمانى بۆ ئاژانسى هه‌واڵى عێراقیه(اه‌ع)دووپاتیكرده‌وه "هه‌ڵبژارده‌ى شێره‌كان یارى به‌حرێن به‌پلانێكى جیاواز له‌یارییه‌كه‌ى به‌رامبه‌ر ئێران یارى ده‌كات وجه‌ختیشى له‌گرنگى دوور كه‌وتنه‌وه له‌ركابه‌ره‌كه‌ى كرد به‌جیاوازێكى زۆر بۆ ئه‌وه‌ى یارى داهاتوو له‌یاریگاى ئازادى یارییه‌كى ئاسایی بێت".\nحه‌مید وتیشى "هه‌ڵبژارده‌ى نیشتمانى له‌وپه‌ڕى ئاماده‌باشى دایه بۆ رووبه‌رووبونه‌وه‌ى سوورى به‌حرێنى بۆ به‌ده‌ستهێنانى سێ خاڵى یارییه‌كه له‌دووه‌مى ریزبه‌ندى كۆمه‌ڵه‌كه به‌مه‌یش جیاوازى نێوان ئێمه وركابه‌ره‌كه‌مان زیاتر ده‌بێت به‌بێ گوێدان به‌رووبه‌رووبونه‌وه‌كانى دیكه‌ى كۆمه‌ڵه‌كه".\n1.نازم شاكر ڕاهێنه‌رى تۆپى پێ كۆچى دوایی كرد\n2.پارێزگارى ئه‌نبار ره‌زامه‌ندى ده‌رده‌برێت له‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ى چالاكیه وه‌رزشیه‌كان\n3.فیفا بۆ کۆچی دوایی ئەحمەد ڕازیی تویتێکی کرد و وەک ئەفسانە ناوزەدی کرد\n4.ئه‌حمه‌د ڕازى یاریزانى پێشووى نێوده‌وڵه‌تى دواى توشبوونى به‌ڤایرۆسى كۆرۆنا گیانى له‌ده‌ستدا


پارتی و یەکێتی لەسەر پێکهێنانی حکومەت لەگەڵ چوارچێوەی هاوئاهەنگی شیعە ڕێککەوتن - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ بەفرانبار ٢ ٠٨:٥٨\nNews Code 40440\nپارتی و یەکێتی لەسەر پێکهێنانی حکومەت لەگەڵ چوارچێوەی هاوئاهەنگی شیعە ڕێککەوتن\nئەندامێکی باڵای یەکێتی ڕایگەیاند ئامانج لە سەفەری هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا لە سەرووی شاندی چوارچێوەی هاوئاهەنگی پارتە شیعەکان بۆ هەولێر گرینگە و لە نێوان پارتی و یەکێتی لەگەڵ چوارچێوەی هاوئاهەنگی ڕێککەوتن کرا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە ئەلمەعلوومە، "ڕەوەند مەلا مەحموود" لە ئەو بارەوە وتی: سەفەری ئێستای نووری مالیکی سەرۆکی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا و لێژنەی هاوڕێی گرینگایەتی زۆری لە بواری کەم کردنەوەی کێشەکان و نزیک کردنەوەی ڕوانگەکان سەبارەت بە قۆناغی سیاسی داهاتوو، هەیە.\nڕەوەند مەلا مەحموود زیادی کرد: ئەو سەفەرە بە هۆ هۆکار سەردەکەوێت. یەکەم هۆکار لە ئەو بوارە ڕێککەوتنی یەکێتی و پارتی لەگەڵ چوارچێوەی هاوئاهەنگی سەبارەت بە پێکهێنانی حکومەتی داهاتووی عێراقە. دووهەمین هۆکاریش، پێوەندی مێژوویی نێوان هێزەکانی چوارچێوەی هاوئاهەنگی لەگەڵ کوردەکان لە کاتی شەڕ دژی سەددامەوە تا ئێستایە.\nئەندمی باڵای یەکێتی وتیشی: دیداری ئەمڕۆ، بنیاتنەری ئەو چەمکە هاوبەشەیە ە لەسەر ئەو بابەتە جەخت دەکات کە حکومەتی داهاتوو ئەبێ رێککەوتنی و بە بەشداری هەموو لایەنە براوەکانە.


کؤردی پدیا - 03-02-2020\n📅 03-02-2020 ℹ | ڕزگ(دەسە): تاریخ ؤ پێش هەتێەل | زبان مقاله: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە چالاکییەکانی ئەمڕۆ: 03-02-2020\n- مسلم ئارسلان هاوسەرۆکی پارتی گەلانی دیمۆکراتیک-هەدەپەهەدەپەی ناوچەی حالیلییەی شاری رحا لە لایەن هێزێکی پۆلیسەوە وەستێندرا و بە بیانووی ئەوەی دەبێت وتەت لێ وەربگیرێت دەستگیر کرا.\n- سێ چالاکی مەدەنیی کورد بە ناوەکانی سمکۆ مەعرووفی، هومەن فەیزی و شاهۆ خزری، بۆ تێپەڕاندنی ماوەی حوکمە بەسەرداسەپاوەکەیان، رەوانەی زیندانی بۆکانبۆکان کران.\n- لاوێکی کورد بە ناوی جەماڵ مەحموودزادە تەمەن 27 ساڵ کوڕی عەبدوڵلا، لە لایەن دادگای ئینقلابی شاری ورمێورمێیەوە، بە سێ ساڵ زیندانی تەعزیری مەحکووم کرا.\n- لاوێکی کورد خەڵکی شاری کرماشانکرماشان بە ناوی حەسەن هاشمی تەمەن 26 ساڵ و کوڕی ئیسماعیل بە تۆمەتی هاکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپوزسیونی حکوومەتی ئێران بە ساڵێک زیندانی تەعزیری مەحکووم کرا.\n- قایمقامی هەولێرهەولێر رایگەیاند، کێشەی غازی شلی ماڵان چارەسەر کرا. بەڵام هەندێک سەرچاوەی تر باس لەوە دەکەن کە تا ئەمڕۆ غازی پێویست بۆ هەولێر ناڕوات.\n- ماڵپەڕی شار پرێس بڵاویکردەوە، هێزێکی سەربازیی سوپای تورکیا کە ژمارەیان 30 سەرباز و ئەفسەر دەبێت لەدوورەوە تەقە لە گوندێکی سەر بەشارۆچکەی سۆرانسۆران دەکەن و دواتر دەچنە ناو گوندەکە و داوا لە خەڵکی دەکەن ناوچەکە چۆڵ بکەن.\n- بڵاوبوونەوەی خێرای ڤایرۆسی کۆرۆنا لە شارەکانی چین کاریگەری راستەوخۆی لەسەر ئاڵوگۆڕی بازرگانی چین و وڵاتان لەنێویاندا هەرێمی کورستان و چین دروستکرد، بەجۆرێک ئاڵوگۆڕی بازرگانی نێوان هەرێمی کوردستان و چین راگیرا.\n- مستەفا چاوڕەشمستەفا چاوڕەش سەرپەرشتیاری کۆبوونەوەکانی ئەنجومەنی سەرکردایەتی گشتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەنووسیدا رایگەیاند: کۆبوونەوەکانی سەرکردایەتی گشتی یەکێتی بۆ پەسەندکردنی پەیڕەوی ناوخۆ بەردەوامه و تائێستاش 28 ماددەی لێ پەسەندکراوە.\n- لە گەڕەکی فەرمانبەران لە سلێمانی کە زیاتر بە کانی کوردە ناسراوە، رووداوێکی دڵتەزێن روویدا و تێیدا سێ کەس لە یەک کاتدا گیانیان لەدەست دا. رووداوەکە بەو شێوە بوو، کوڕێک کە زاوای ماڵێک بوو، دەچێتە ماڵ خەسووی، لە چێشتخانەکەیاندا بە سێ گوللەی دەمانچە خێزانی خۆی و بە یەک گوللە خەسووی دەکوژێت، پاشان بە یەک گوللەش کۆتایی بە ژیانی خۆی دەهێنێت.\n- بەرهەمهێنانی هێلکەی ناوخۆ لەشاری هەولێر زیادیکردووە، بەڵام رێگری لەهاوردەکردنی دەکرێت بۆ شاری سلێمانی، ژووری بازرگانی سلێمانیش داوادەکات رێگری لەبەرهەمەکانی ناوخۆیی نەکرێت.\n- بەڕێوەبەرایەتی پەروردەی دەوروبەری هەولێر رایدەگەیەنێت: ئەو فەرمانبەرەی کە بە گەندەڵی 17 هەزار پەرتووکی خوێندنی بردبوو تواندراوە سەرجەم ئەم پەرتووکانە بگەڕێندرێتەوە شوێنەکەی خۆی و بەبڕیارێکی فەرمیش فەرمانبەرەکە لە پیشەکەی دوورخراوەتەوە.\n- کاتژمێر 04:30 بە کاتی عەفرینعەفرین، سوپای تورک لەگەڵ گروپە چەتەکانیدا دەستیان کردووە بە تۆپبارانکردنی چڕی گوندەکانی مەرەناز، ئالقەمییە، تەل ئەجار، کەفەر ئانتون، تەنەبێ، دێر جەمیل، ئاقبێ، بێنێ، سۆخانکێ، عەین دەقنە، بێلونێیە، شێخ خەلیل، کەفەر نەیا و حەربەلی ناوچەکانی تەلرەفعەت، شێراوا و شەرای هەرێمەکانی شەهبا و عەفرین. ئاژانسی هەواڵی هاوار بڵاویکردووەتەوە، لەو بۆردومانانەدا هاووڵاتییەک شەهید بووە. هاوکات لەگەڵ ئەو بۆردومانانەدا فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەکانی دەوڵەتی تورکی داگیرکەر بەسەر ئاسمانی ناوچەکانی شەهبا و ناوچەکانی شێراوا و شەرادا دەسوڕێنەوە.\n- لە ئەنجامی بۆردومانکردنی عەفرین و ناوچەی شەهبا لە لایەن سوپای داگیرکەری دەوڵەتی تورک و چەتەکانیەوە، لە گوندی ئاقیبە هاوڵاتییەکی 65 ساڵ بە ناوی علی مەنلە ئەبو شابۆ گیانی لەدەستدا.\n- تاریق پاشا عمادی سەرۆکی پێشووتری زانکۆی سلێمانیسلێمانی کە لە ساڵانی 1975-1977 سەرۆکی زانکۆی سلێمانیزانکۆی سلێمانی بووە، کۆچی دوایی کرد.\n- وەزارەتی بەرگری تورکیا رایگەیاند: بە بۆردومانی هێزە سەربازییەکانی سوریا لە ئیدلب، چوار سەربازمان کوژراون و نۆ سەربازی دیکە برینداربوون.\n- سەرۆک کۆماری تورکیا رایگەیاند، لە وەڵامی هێرشەکانی سووریا بۆسەر هێزەکانیان لە ئیدلب 222 مووشەکیان ئاراستەی سووریا کردووە و 35 سەربازی ئەو وڵاتەیان کوشتووە. دەشڵێ، ئەگەر پێویست بکات فڕۆکەی ئێف 16 بەکاردەهێنن.\n- دوای کوژرانی پێنج سەرباز و سێ کارمەندی دیکەی کەرتی سەربازیی تورکیا لە بۆردوومانی هێزەکانی سووریا لە باکووری رۆژئاوای ئیدلب، وەزیری بەرگریی تورکیا دەڵێت، 76 سەربازی رژێمی سووریایان کوشتووە. پێشتر وەزارەتەکەی رایگەیاند کە تەنها 4 سەربازیان کوژراوە.\n#هەدەپە | #بۆکان | #ورمێ | #کرماشان | #هەولێر | #سۆران | #مستەفا چاوڕەش | #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان | #عەفرین | #سلێمانی | #زانکۆی سلێمانی |\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری ئەی ئێن ئێف نیوز - 03-02-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری دواڕۆژ - 03-02-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردستان 24 - 03-02-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردپا - 03-02-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 03-02-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری پوک میدیا - 03-02-2020\n1. 👁 ئاماری نەخۆشخانەی د.جەمال ئەحمەد رەشید لە مانگی 1-2020دا، لە سلێمانی\n2. 👁 لە ماوەی مانگی 1-2020دا 19 کۆڵبەر بوونەتە قوربانی\n3. 👁 لە کامپی هول لە 8 مانگدا 26 کەس کوژراون\n4. 👁 کاریگەری ڤایرۆسی کۆرۆنا لەسەر ئاڵوگۆڕی بازرگانی هەرێمی کوردستان و چین\n1. 👁 هەدەپە لەبارەی هێرشی چەتەکانی داعش بۆ سەر کامپی مەخمور راگەیاندراوێکی بڵاوکردەوە\n➕ اێ ڕکؤردە إژ لآ Jan 1 2020 12:19AM أڕا(هاوڕێ باخەوان)\n✍ اێ بەخشە گل دؤمائن(آخرین گل) إژ لآ(هاوڕێ باخەوان): أڕاFeb 3 2020 11:04PM نووآ بی(بروز بی)\n👁 اێ بەخشە 13,998 گل سئرکریائە(دێینە)\n📷 پەروەندە عەسگ 1.0.1 70 KB Feb 1 2020 2:42PM هاوڕێ باخەوان\nشؤمارە عەسگەل 60,807


یه‌کێتیی ئه‌ورووپا بۆ دامه‌زرا و کێ ئه‌ورووپییه؟ - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nیه‌کێتیی ئه‌ورووپا بۆ دامه‌زرا و کێ ئه‌ورووپییه؟\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 7 maj 2009 kl 11.40\nئاخۆ ئامانج له یه‌کێتیی ئه‌ورووپا چییه و کێ ئه‌ورووپاییه دوو پرسیارن له‌گه‌ڵ نزیکبوونه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کانی په‌رله‌مانی ئه‌ورووپادا که له مانگی یوونیدا ئه‌نجام ده‌درێت، شیاوی لێوه‌دوانن.\n- ئه‌ورووپاییه‌کان ئێمه‌ین، ئه‌و که‌سانه‌ی که له چوارچێوه‌ی سنووری ئه‌ورووپادا ده‌ژین، به‌ڵام ئه‌و سنوورانه له کوێوه ده‌ست پێ ده‌کات و له کوێی به تایبه‌ت ڕۆژهه‌ڵاتدا کۆتایی دێت. ئارنێ روت نووسه‌ر و ڕۆژنامه‌وانی به‌ناووده‌نگی سوید و ئه‌ورووپایه و له پۆلۆنیا له دایک بووه، به‌ڵام له سوید گه‌وره بووه. روت که به ڕۆڵی به‌رچاوی له پرسه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا ناسراوه، ده‌ڵێت یه‌کێتیی ئه‌ورووپا ڕۆڵێکی گرنگی له به‌رگرتنی کاره‌ساته گه‌وره‌کاندا هه‌بووه.\n- هیچ نه‌بێت له ماوه‌ی ژیانی مندا جه‌نگێکی نوێی جیهانی هه‌ڵنه‌گیرسایه‌وه، من که له کۆتایی جه‌نگی دووه‌می جیهانیدا له دایک بووم. ئارنێ روت باس له دامه‌زراندنی یه‌کێتیی ئه‌ورووپا ده‌کات و ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو ده‌کێشێته نێو باسه‌که‌وه و ده‌ڵێت یه‌کێتی ئه‌ورووپا وه‌ک پرۆسه‌یه‌کی ئاشتیخوازانه و بۆ ئاشتی دامه‌زرێنرا.\nیه‌کێتی ئه‌ورووپا و دامه‌زراندنی ڕه‌گی له مێژووی جه‌نگی دووه‌می جیهانیدایه. ئه‌و جه‌نگه هه‌موو جیهانی گرته‌وه، به‌ڵام شوێنی سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌ورووپا بوو. ئارنێ روت ده‌ڵێت پاش کۆتایی ئه‌و جه‌نگه که‌سانێکی به‌رچاوی ئه‌و کاته بۆ نموونه سه‌ره‌ک وه‌زیرانی به‌ریتانیا له سه‌ره‌تای چله‌کانی سه‌ده‌ی ڕابووردودا چه‌رچڵ که جه‌ختی له به‌رگرتن له ڕوودانی جه‌نگێکی تر ده‌کرده‌وه، که‌شێکی تایبه‌تیان له ئه‌ورووپادا خوڵقاندبوو.\nبه‌ڵام ئه‌ورووپا ئه‌ورووپاکه‌ی سه‌رده‌می چه‌رچڵ نییه ئه‌مه گه‌ر ئه‌وه له به‌رچاو بگرین که به ملیۆنه‌ها په‌نابه‌ر له وڵاتانی جیاوازی دنیاوه هاتوونه‌ته ئه‌ورووپا. پرسیارێک که شوێنی خۆیه‌تی بکرێت ئه‌وه‌یه ئاخۆ ئه‌و په‌نابه‌رانه به ئه‌ورووپایی ده‌ژمێردرێن یان ئه‌ورووپایی مانای که‌سێکی سپی پیستی مه‌سیحییه؟\nبه ڕای من ئارنێ ڕوت ده‌ڵێت. ئه‌ورووپایی ئه‌و که‌سه‌یه که له ئه‌ورووپا ده‌ژی ئیتر گرنگ نییه ئه‌سڵی ئه‌ورووپاییه یان بێگانه، ئه‌ورووپا له مێژه بووه‌ته تێکه‌ڵێک له نه‌ته‌وه جیاوازه‌کانی دنیا، سه‌رنجدانی ئه‌ورووپا وه‌ک چه‌ند وڵاتێکی مه‌سیحی جۆرێکه له ده‌به‌نگی.\nنه‌ک هه‌رئه‌وه به‌ڵکه ئارنێ روت پێی وایه که به‌شێوه‌یه‌ک که‌سی بێگانه یان په‌نابه‌ر له ئهو‌رووپادا له ئه‌رووپییه‌کان خۆیان زیاتر ئه‌رووپایین.\nمن بۆخۆم چه‌ندین هاوڕێم هه‌ن که به نه‌ژاد ئه‌ورووپای نین و تۆڕێکی په‌یوه‌ندی فراوانیان له‌گه‌ڵ که‌سانی تری ووڵاتانی ئه‌ورووپادا هه‌یه، له‌ڕاستیدا ئه‌وان په‌یوه‌ندییه‌کانیان له‌گه‌ڵ وڵاتانی تری ئه‌ورووپا و دراوسێی سویدا باشتر و فراوانتره له‌و که‌سانه‌ی که‌له سوید یان له وڵاتێکی تری ئه‌ورووپایدا له‌دایک بوون.\nئارنێ ڕووت جارێکی تر دێته‌وه سه‌ر ته‌وه‌ری سه‌ره‌کی گفتوگۆکه که یه‌کێتی ئه‌ورووپایه و ده‌ڵێت تا ئێستا ئه‌و یه‌کێتییه له زۆر پرسدا سه‌رکه‌وتنی به‌ده‌ست هێناوه بۆ نموونه پرسی پێکهێنای دراوێکی هاوبه‌ش یوروو، به‌ڵام ده‌بێت ئه‌وه‌ش له یاد نه‌که‌ین ئارنێ ده‌ڵێت که یه‌کێتی ئه‌ورووپا وه‌ک پڕۆژه هێشتا ته‌واو نه‌بووه.\n-بیرۆکه‌ی دامه‌زراندن و ده‌ستپێکردنی ئه‌م یه‌کێتییه له‌سه‌ره‌تاوه بریتی بوو له تاقیکردنه‌وه‌یه‌کی سیاسیی گه‌وره، هه‌ر بۆیه ئه‌بێت ئه‌وه‌شمان له‌به‌ر چاو بێت که هیچ گه‌ره‌نتییه‌ک بۆ به‌رده‌وامبوونی ئه‌م پڕۆژه‌یه نییه.\nئارنێ هه‌روه‌ها ئاماژه به‌و به‌رگر و کۆسپانه ده‌کات که ڕه‌نگه ببنه کێشه له‌به‌رده‌م ئه‌م یه‌کێتییه و کاریگه‌ری له‌سه‌ر کاره‌کانی و به‌رده‌وامی هه‌بێت، ئه‌مه له کاتێکدا گه‌ر قه‌یرانه ئابوورییه‌که درێژه بکێشێت و ئاڵۆزتر بێت له‌وه‌ی که هه‌یه. له‌هه‌مان کاتتدا ئارنێ روت جه‌خت له‌وه ده‌کاته‌وه که گه‌ر یه‌کێتی ئه‌ورووپا مه‌به‌ستی به‌رده‌وام بوون بێت و بۆ ئه‌وه‌ی له‌و کاره‌دا سه‌ر بکه‌وێت ده‌بێت ده‌ست به دیموکراتی کردنی یه‌کێتیی ئه‌ورووپا بکرێت. به‌ڵام ئارنێ گه‌شبینه به‌رامبه‌ر به داهاتووی ئه‌م یه‌کێتییه.\n-یوتوپیای من سه‌باره‌ت به داهاتووی یه‌کێتی ئه‌ورووپا به‌رفراوانکردنی ئه‌و یه‌کێتییه‌یه به‌شێوه‌یه‌ک که ئه‌ورووپا وڵاتانی ده‌ریای ناوه‌ڕاست له باوه‌ش بگرێت، ئه‌و تێهه‌ڵچنین و تێکه‌ڵبوونه بۆ پاراستنی ئاشتی گرنگه.\n- یوتوپیاکه‌ی من به‌و مانایه‌ی که ووڵاته عه‌ره‌بییه‌کان و ئیسرائیل ئه‌بوایه بهێنرێنه یه‌کێتی ئه‌ورووپااوه، هه‌رچه‌نده ئه‌زانم ئه‌و یوتوپیایه‌ی من زۆر دووره له ڕاستییه‌وه.\nبه‌ڵام گه‌ر بیرمان بێت ئه‌و که‌سه‌ی که له ساڵی 1939 و کاتی هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی یه‌که‌می جیهانی -گوتبووی له‌و باوه‌ڕه‌دام سه‌رده‌مێک دێت که چه‌ند نه‌وه‌یه‌کی وڵاتانی ئه‌ورووپاا یه‌ک ده‌گرن و به ئاشتی و بێ شه‌ر پێکه‌وه ده‌ژین، ئه‌وه خه‌ونێک بوو که بووه ڕاستی به‌ڵام ئه‌و ده‌مه‌ی ئه‌و باسی له‌و خه‌ونه کرد خه‌ڵکی به‌و که‌سه‌یان ووت شێت.


Mewda Media | چاره‌نووسی هاوپه‌یمانیی كوردستانی\nیاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق به‌جۆرێك هه‌موار كرایه‌وه كه له به‌رژه‌وه‌ندیی كوتله گه‌وره‌كان بێت، دوور نییه دوای هه‌ڵبژاردن كه‌شێكی سیاسی بێنێته ئاراوه كۆتایی به‌و فره ره‌نگییه له فراكسیۆنی جیاجیای په‌رله‌مانی بهێنێت و په‌رله‌مان به‌سه‌ر چه‌ند هاوپه‌یمانێتییه‌كی گه‌وره‌دا دابه‌ش بكات، چونكه یاساكه بواری ئه‌وه‌ی بۆ حیزبه بچووكه‌كان نه‌هێشتووەته‌وه به ئاسانی بگه‌نه په‌رله‌مان، هه‌روه‌ها ئه‌و حیزبانه‌ش كه ده‌نگه‌كانی زۆر په‌رت و بڵاون به‌هۆی فره بازنه‌یی له هه‌ڵبژاردندا ده‌رفه‌تی ئه‌وه نه‌ماوه ده‌نگه‌كان بۆ یه‌ك بازنه كۆبكرێته‌وه، به‌و هۆیه‌شه‌وه ئه‌و حیزبانه‌ی نفوزیان له ناوچه‌ی دوورله‌یه‌ك و په‌رت و بڵاوه، ئه‌وانیش شانسی به‌ده‌ستهێنانی كورسییان نه‌ماوه.\nبه كورتی و كوردییه‌كه‌ی، یاساكه بۆ موجامه‌له‌ی كوتله به‌هێزه‌كانی عیراق هه‌موار كرایه‌وه و له كوردستانیش به‌دڵی پارتی و یه‌كێتی. له رووی كۆمه‌ڵایه‌تیشه‌وه كۆمه‌ڵگه‌ی عیراق و كوردستان به‌ره‌و خێڵگه‌ری ئاراسته ده‌كات، چونكه حیزبه‌كان ناچار ده‌كات بۆ كۆكردنه‌وه‌ی ده‌نگ له بازنه‌یه‌كی دیاریكراو، كوڕ و كه‌سوكاری سه‌رۆك خێڵ و هۆز و عه‌شیره‌ته‌كان بەربژێر بكه‌ن. ئه‌مه‌ش عیراق و په‌رله‌مانه‌كه‌ی به‌ره‌و ئه‌نجوومه‌نی هۆزه‌كان ده‌بات نه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌ك بۆ خزمه‌تی بره‌ودان به دیموكراسی. ئه‌وانه‌ی عه‌ڕابی ئه‌م شێوازه له هه‌مواری یاسای هه‌ڵبژاردن بوون و ئه‌ندازیاری ئه‌و دیزاینه‌ی نه‌خشه‌ی داهاتووی په‌رله‌مانی عیراق بوون، شاراوه نییه به‌چی مه‌به‌ستێك ئه‌وه‌یانكرد، به‌ڵام گه‌لانی عیراق له داهاتوودا باجه‌كه‌ی ده‌ده‌نه‌وه.\nیاساكه هه‌ر كاریگه‌ریی له‌سه‌ر هێز و كوتله سیاسییه‌كانی عێراق نییه، به‌ڵكو ره‌نگدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر پرۆسه‌ی سیاسیی كوردستانیش ده‌بێت، ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه بۆ رۆژانی په‌سندكردنی هه‌مواری یاساكه له په‌رله‌مانی عیراق و هه‌ڵوێستی لایه‌نه كوردستانییه‌كانی به‌شدار له په‌رله‌مان بهێنینه‌وه یادی خۆمان، دیمه‌نه‌كان جوانتر ده‌بینین كه ئه‌وكات گۆڕان، یه‌كگرتوو و كۆمه‌ڵ و نه‌وه‌ی نوێ و ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌ی له‌وانیش جیا ببوونه‌وه، هه‌مویان له دژی هه‌مواری یاساكه بوون و ناڵه‌یان گه‌یشتبووه ئاسمان كه ئه‌م یاسایه پێشێلكردنی دیموكراسییه و بواری هاوبه‌شی سیاسی بۆ هێزه بچووكه‌كان ناهێڵێته‌وه، ته‌نانه‌ت روونتر ده‌یانگووت ئه‌مه بۆ موجامه‌له‌ی پارتی و یه‌كێتیی و به ئیتیفاقی نهێنی ئه‌وان كراوه و له‌مه‌ودوا هه‌موو كورسییه‌كانی په‌رله‌مانی عیراق له كوردستان پارتی و یه‌كێتی ده‌یبه‌ن.\nئه‌گه‌ر دابه‌شبوونه‌كه به‌و جۆره بێت و كورسییه‌كانی كورد وه‌ك نوێنه‌رایه‌تیی گه‌لی كوردستان له خولی داهاتوو بخرێته ناو لیست و هاوپه‌یمانیی لایه‌نه عیراقییه‌كانه‌وه، ده‌بێت له ئێستاوه به‌رچاومان روون بێت كه شتێك نامێنێت به‌ناوی ماف و داخوازیی خه‌ڵكی كوردستان، سه‌رباری ئه‌وه‌ی كه پێكیشه‌وه بن و هیچ دڵنییایه‌ك نییه بۆ ئه‌وه‌ی كورد بتوانێ له داهاتووی عیراقدا به مافه زه‌وتكراوه‌كانی بگات، به‌ڵام لانی كه‌م وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌ك كه كێشه‌یه‌كی هه‌یه و كێشه‌كه‌ی چاره‌سه‌ر نه‌كراوه، هه‌قی داواكردنه‌وه‌ی خه‌باتی هه‌یه بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانی، به‌ڵام به بوونه به‌شێك له لیستێكی هاوبه‌شی عیراقی دوور له ئه‌جێندایه‌كی كوردستانییانه، كورد ته‌نانه‌ت ئه‌و مافه‌ش له‌ده‌ست ده‌دات كه هه‌قی داواكردنه‌وه‌ی مافه‌كانی هه‌بێت.\nبۆیه پێویسته پارتی و یه‌كێتی به هه‌ستكردن به به‌رپرسیارێتی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و به دركردن به مه‌ترسییه‌كانی داهاتوو، بیر له رێكخستنه‌وه‌ی ناو ماڵی كوردستان بكه‌نه‌وه و شێوازی هه‌ڵبژاردنه‌كه بكه‌نه ده‌رفه‌ت بۆ مشتوماڵكردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانیان و دروستكردنی هاوپه‌یمانێتییه‌كی كوردستانی وه‌ك جۆرێك له دڵنیایی بۆ رزگاربوون له‌و په‌رته‌وازه‌یی و خۆخۆرییه‌ی ئێستا له‌نێوان نوێنه‌ره كورده‌كاندا به‌دیده‌كرێت له به‌غدا. به‌وه ده‌توانن هه‌ڵگری خواست و ئامانجه‌كانی گه‌لی كوردستان بن و به ده‌نگ و پێگه‌یه‌كی به‌هێزتره‌وه له هاوكێشه‌كانی داهاتووی عیراقدا رۆڵی زیاتر بگێڕن. ئه‌گه‌ر ده‌یانه‌وێ شه‌رعیه‌تی نوێنه‌رایه‌تی كردنی میلله‌تێكی مه‌زڵومیان بمێنێ. خۆ ئه‌گه‌ر به‌هۆشی خۆیاندا نه‌یێنەوە، ئه‌و رق و كینه‌یه‌ی نێوانیان هه‌ر به‌رده‌وام بێت و زیاتر هانیان بدات به‌ره‌و ژێر باڵ و عه‌بای عەره‌به‌كان، دڵنیابن جگه له ناوێكی بێزراو له مێژوودا هیچیان بۆ نامێنێته‌وه.


پێی وابوو هۆكاری چوونه ناو دۆزه‌خیه‌تی, میصریه‌ك ئه‌ندامی نێرینه‌یی خۆی بڕییه‌وه !!\nهەواڵی / 4/8/2017 894 جار بینراوە\nو . عبدالله كانی گه‌وهه‌ری\nپارێزگای – الاقصر – ی میصری ڕووداوێكی سه‌یر و كه‌م وێنه‌ی به‌خۆوه بینی, به‌وه‌ی كه‌كه‌سێك – نه‌خۆشیی ده‌روونی هه‌بووه – هه‌ستاوه به‌بڕینه‌وه‌ی ئه‌ندامی نێرینه‌یی خۆی, كه‌پێی وابووه ئه‌و ئه‌ندامه‌ی هۆكاری تاوانباری و چوونه نـاو دۆزه‌خـیه‌تی !! .\nده‌زگا ئه‌منیه‌كانی پارێزگای الاقصر ( 800 كیلۆمه‌تر له‌باشوری قاهیره‌ی پایته‌خته‌وه ) ئاگادارییه‌كیان له‌نه‌خۆشخانه‌ی الاقصری گشتیه‌وه پێگه‌یشت كه ( حـمـدی - 30 ساڵ – كرێكار ) یان پێگه‌یشتووه و باری ته‌ندروستی و ده‌روونیی زۆر خراپ و ناجێـگیره, به‌وه‌ی كه‌ئه‌ندامی نێرینه‌یی خۆی له‌بـندا بڕیوه‌ته‌وه " به‌هێلكه گونه‌كانیشیه‌وه " !! و به‌په‌له نه‌شته‌رگه‌رییان بۆ كردووه .\nله‌پاش لێكۆڵینه‌وه و به‌دواداچوونه‌كانیش ده‌ركه‌وت كه‌ئه‌و كه‌سه تووشی نه‌خۆشیی ده‌روونی و له‌بیرچوونه‌وه بووه و ئه‌و كاره هه‌ڵه‌یه‌یشی له‌لابووه‌ته شتێكی باش و ته‌ندروست و پێی وابووه كه‌ئه‌و ئه‌ندامه بڕدراوه‌یه‌ی هۆكاری ئه‌نجامدانی تاوان و پاشانیش چوونه ناو دۆزه‌خیه‌تی, بۆیه پێی وابووه كه‌باشترین ڕێگا بۆ ڕزگار بوون لێی ( بڕیـنه‌وه‌یـه‌تی !! ) .\nماوه‌ته‌وه بڵێین كه‌پێشتریش حمـدی به " 5 " تۆمه‌تی تری وه‌ك شه‌ڕ و سه‌رخۆشی تۆمه‌تبار كراوه و به‌ر له " 5 " مانگیش له‌ئێستا له‌نه‌خۆشخانه‌ی ده‌روونی و مێشك له‌العباسیه هاتووه‌ته ده‌ره‌وه, تادوا جار ئه‌و كاره‌ی به‌سه‌ر خۆیدا هێناوه !! .


رونمایی از جدیدترین کتاب شعر امین گردیگلانی | بینه‌ر\nشنبه ۳ تیر ۱۳۹۶ - ۱۸:۰۶\n❖ در بوکان برگزار شد؛\nکتاب شعر «زایەڵەی شاخ و قیژەی گوڵەباخ» اثر امین گردیگلانی، طی مراسمی در بوکان رونمایی شد.\nبه گزارش بینەر، روز پنج‌شنبە اول تیرماه کتاب شعر «زایەڵەی شاخ و قیژەی گوڵەباخ» (انعکاس کوهستان و ضجەی گل محمدی) اثر امین گردیگلانی، طی مراسمی در بوکان رونمایی شد.\nاین کتاب کە حاصل زحمات ٥ سالەی امین گردیگلانی است با حضور شاعران و ادیبان سقزی، بانەای، مهابادی و اشنویەای رونمایی گردید.\nشایان ذکر است که کتاب «زایەڵەی شاخ و قیژەی گوڵەباخ» در قالب ٢٠٨ صفحە از سوی انتشارات زانکو چاپ و منتشر شده است.\nامین گردیگلانی شاعر و مترجم اهل گردیگلان و ساکن شهر بوکان است کە در سال ١٣٤٧ خورشیدی بە دنیا آمدە و بالغ بر ٢٥ کتاب شعر از جملە «تاپۆی وەرزێکی سەوز»، «شەوەژانی ئەستێرەیەک»، «مەرگە خەون»، ترجمە و داستان کودکان بە زبان کردی نوشتە و ترجمە کردە است. وی تاکنون بخش زیادی از کتاب‌های تولستوی را بە زبان کردی برگرداندە و ٥ دیوان شعر خود را بە چاپ رساندە است.\nامین گریدگلانی, تولستوی, زایەڵەی شاخ و قیژەی گوڵەباخ, گردیگلان\nیعقوب عبداللهی says:\n: ۹ تیر ۱۳۹۶ در ۲:۰۴ ق٫ظ\nسلام ودرودخدمت استادپرتلاش وگرامی\nواقعاتلاش های شما شایسته قدردانی وستایش اند، راستش خودم زیاد هنرمند نیستم اماازدیدگاه من کاک امین جزومحدودشاعران کردزبانی هستش که من ایشونوبه معنای کامل کلمه قبول دارم ودرآخرمیخوام بگم واقعادستتون دردنکنه به خاطراین نام زیبایی که واسه کتابتون انتخاب کردین\nسربلندوموفق باشین خداونداشعارزیباوپرمفهوم شعرنو


باڵیۆزێکى پێشوو وردەکارى چیرۆکى کوژرانى قەزافى ئاشکرادەکات\nهەواڵ / جیهان :: 18/02/2019 :: 311 جار بینراوە\nموعەمەر قەزافى، سەرۆکى پێشووى لیبیا\nدوا باڵیۆزى لیبیا لە سعودییە لە چاوپێکەوتنێکدا لە کەناڵى (رووسیا ئەلیەوم) ئەو ووردەکارییانەى ئاشکراد کە پەیوەندى بە دواساتەکانى کوژرانى موعەمەر قەزافى سەرۆکى پێشووى لیبیایەوە هەبووە.\nمحەمەد ئەلقەشات، دوا باڵیۆزى لیبیا لە سعودییە (دوێنێ یەکشەممە 17ى شوبات)، باسى له ورده‌كارى كوژرانى قه‌زافى كرد و وتى :"واشنتن وایدەبینى کە قەزافى لە ئەفریقیا کێشەى بۆ دروستکردوون، هەژموونى لەو ناوچەیە کەمکردۆتەوە، جگە لەوەش بابەتى دراوى ئەفریقى (دینارى ئاڵتوونى) یەکێکى دیکە بوو لەو نیگەرانیانەى واشنتن و ئەوروپا".\nئه‌و باڵیۆزه ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو: "دواى هەڵهاتنى قەزافى و یاوەرەکانى بەرەو شارى سرت، بوردومانەکانى ناتۆ لە رۆژهەڵات و رۆژئاواوە دەستیانپێکرد، تا گەیشتە ئەو رادەیەى تەواوى ئەو شارە وێران و خاپوور بوون. لە میانى ئەو بوردومانانه‌دا (قەزافى) بڕیاریدا لەگەڵ یاوەرەکانى بەرەوە شوێنى لەدایکبوونى و باوباپیرانى بڕوات، کە دۆڵى (جارف)ە و دەکەوێتە رۆژئاواى شارى سرت".\nله‌باره‌ى چۆنیه‌تى ئاشكرابوونى شوێنه‌كه‌شییه‌وه محەمەد ئەلقەشات ئه‌وه‌ى خسته‌ڕوو: "دواى ئەوەى قەزافى پەیوەندى بە کەناڵى (ئەلرەئى)یەوه دەکات تاکو لێدوانێک بدات، هەواڵگرى فەڕەنسا لە رێگاى ئەو پەیوەندییەوە، بە شوێنە نیشتەجێبوونى دەزانن".\nئاماژه‌ى به‌وه‌شكردووه: لەکۆتاییدا شەڕ و پێکدادان لەنێوان چەکدارانى ئەو شۆڕشە و هێزەکانى قەزافى روودەدات، لەلایەکى دیکەشەوە فڕۆکەکانى فەڕەنسا ئۆتۆمبێلەکانى قەزافى بۆردومان دەکەن و قەزافى بە بریندارى لە ئۆتۆمبێلەکەى دێتەدەرەوە و دەگاتە ئەو شوێنەى تیایدا دەکوژرێت.\nبەڵام هەندێک لە چیرۆکەکان باسى ئەوە دەکەن، هێزە فەڕەنسییەکانى قەزافییان گرتووە و داویانەتە دەستى چەکدارەکان.\nسەبارەت بە شوێنى لاشەکەى قەزافى، تاکو ئێستا روون نییە، چونکە هەندێک دەڵێن: خراوەتە ناو فڕنێک و سووتاوە، سەرچاوەیەکى دیکەش دەڵێت: لە بیابانەکانى لیبیا خراوه‌ته‌ژێر خاك، چیرۆکێکى دیکەش دەڵێت: دراوە بە وڵاتى قەتەر، دوا هەواڵیش باس لەوە دەکات :"فڕێدراوەتە ناو دەریاى سوورەوە".\nموعەمەر قەزافى، سەرۆکى پێشووى لیبیا لە شۆڕشى 2011ى بەهارى عەرەبى کە لەو وڵاتە بەرپابوو کوژرا.


یەكێتی پیرۆزبایی لە پارتی دەكات و جەخت لە گرنگی پەیوەندیی نێوانیان دەكاتەوە – رۆژنامه‌ی خه‌بات\nیەكێتی پیرۆزبایی لە پارتی دەكات و جەخت لە گرنگی پەیوەندیی نێوانیان دەكاتەوە\nله ئاب 16, 2020\nبه بۆنه‌ی 16ی ئابه‌وه مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان بروسكه‌یه‌كی پیرۆزبایی ئاراسته‌ی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان ده‌كات و ڕایده‌گه‌یه‌نێت: یه‌كێتیی بایه‌خی ئه‌و په‌یوه‌ندییه دێرینه ته‌ئكید ده‌كاته‌وه كه له‌قۆناغه‌كانی رابردوودا ده‌ستكه‌وتی زۆری بۆ گه‌له‌كه‌مان ھه‌بووه.\nبه‌رێزان مه‌كته‌بی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان\nبه بۆنه‌ی بیره‌وه‌ری حه‌فتاوچوار ساڵه‌ی دامه‌زراندنی پارتی دیموكراتی كوردستان، به‌ناوی مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه‌وه پیرۆزباییه‌كی گه‌رمتان لێ ده‌كه‌ین و له‌رێی ئێوه‌شه‌وه پیرۆزبایی له ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی پارتی ده‌كه‌ین.\nیه‌كێتیی بایه‌خی ئه‌و په‌یوه‌ندییه دێرینه ته‌ئكید ده‌كاته‌وه كه له‌قۆناغه‌كانی رابردوودا ده‌ستكه‌وتی زۆری بۆ گه‌له‌كه‌مان ھه‌بووه.\nپێشمان وایه له‌م ھه‌لومه‌رجه‌ی وڵاته‌كه‌ماندا باشترین بژارده بۆ ده‌ربازبوون له قه‌یرانی سیاسی و ئابووری، جێبه‌جێكردنی رێككه‌وتنی سیاسیی رۆژی (4/3/2019)و گرتنه‌به‌ری ھاوسه‌نگی و شاندانه‌به‌ر ئه‌رك و به‌رپرسیارێتی نیشتمانیی و نه‌ته‌وه‌یی كه خۆی له رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ئیتحادیدا ده‌بینێته‌وه بۆ دابینكردنی شایسته داراییه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان و مووچه و گوزه‌رانیان.\nجارێكی تر پیرۆزه …\nمه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان\nبابه‌تی پێشوو پەیامی پیرۆزبایی قوباد تاڵەبانی بۆ ساڵیادی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان\nبابه‌تی دواتر قوتابیە یەكەمەكانی هەرێمی كوردستان لەدیدارێکی “خەبات”\nژمارەی تووشبووانی کۆرۆنا لە 44 ملیۆن کەس تێپەڕی\nبەپێی خشتەی ئەمڕۆ چوارشەممە 28-10-2020ـی چاودێریکردنی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەو وڵاتانەی زۆرترین…\nبۆ بینینی رۆژنامه‌ی خه‌بات كرته له‌م به‌شه بكه …\nمه‌حمود محه‌مه‌د: پەكەكە بە لێدوانی بەرپرسانی و كردەوەكانی بووەتە مایەی سەرئێشە بۆ خەڵكی كوردستان\nله به‌یاننامه‌یه‌كدا مه‌حمود محه‌مه‌د، گوته‌بێژی پارتی دیموكراتی كورستان وه‌ڵامی به‌رپرسا…\nوەزیری پەروەردە: بەداخەوە هەندێ جار ئەم پرسانە بۆ موزایەدە بەكار دەهێنرێت، دەیانەوێت موزایەدە بخەنە ناو كەرتی پەروەردە\nسەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان بۆ خەبات: ئەوەی لای ئێمە تۆمار كراوە تا ئێستا 60 مامۆستا بە هۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە گیانیان سپاردووە


ترس و به‌رزبونه‌وه‌ی نرخ و قه‌ره‌باڵه‌غی به‌نزینخانه‌كان ڕووی كرده‌وه پارێزگاكانی عێراق\nپێشمەرگەکانی لیوای 9 لە رانیە خۆپیشاندانیان دەستپێکرد\nهەڵوێستی پنتاگۆن لەبارەی کارکردن لەگەڵ تیمی بایدن بۆگواستنەوەی دەسەڵات\nپادشای ئیسپانیا کەرەنتینە دەکرێت\n به‌پێی ئاماری كۆمسێۆنی مافی مرۆڤ له‌عێراق 73 خۆپیشانده‌رو ئه‌ندامانی هێزه ئه‌منییه‌كان كوژراون.\nهاوڵاتیانی عێراق، ئه‌مرۆ سێشه‌ممه دوای ئه‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌ی هاتووچۆكردنیان له‌سه‌ر هه‌ڵگیرا ڕوویانكرده ماركێت و بازاڕه‌كانی شاره‌كانیان چونكه ترسیان هه‌یه له‌وه‌ی دۆخه‌كه به‌هۆی خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تییه‌كانه‌وه به‌ره‌و خراپی بڕوات.\nله‌دوو رۆژی ڕابردوودا به‌غدا و زۆرینه‌ی شاره‌كانی عێراق ڕووبه‌روی قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆبونه‌وه، ئه‌مه‌ش دوای له‌رۆژی سێ شەممەی رابردوەوە خۆپیشاندان لە چەند شارێکی عیراق دەستیپێکردوە و خۆپیشاندەران داوای باشترکردنی خزمەتگوزاری و رەخساندنی هەلی کارو لەناوبردنی گەندەڵی دەکەن. دواتر خۆپیشاندانه‌كه گۆڕدرا بۆ توندو تیژی.\nهێزه ئه‌منییه‌كان و خۆپیشانده‌ران یه‌كتری تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن به‌هۆكاری نانه‌وه‌ی توندوتیژی، تاوه‌كو ئاماده‌كردنی ئه‌م ڕاپۆرته و به‌پێی ئاماری كۆمسێۆنی مافی مرۆڤ له‌عێراق 73 خۆپیشانده‌رو ئه‌ندامانی هێزه ئه‌منییه‌كان كوژراون.\nله‌ئێستادا به بڕیاری عادل عه‌بدولمه‌دی قه‌ده‌غه‌ی هاتووچۆ هه‌ڵگیرا، بەڵام بەهۆی دۆخی سەپێندراوی دو رۆژی رابردوەوە لە کاردانەوەی خۆپیشاندانەکاندا، لە بەغدای پایتەخت قەیران روی لە بازاڕەکان کردوە و نرخی خواردن و پێداویستییەکان بە رێژەیەکی بەرچاو زیادیکردوە و ئەمەش بوەتە هۆی توڕەبونی زیاتری خەڵکی بەغدا.\nبەهۆی بڕیاری قەدەغەکردنی هاتوچۆوە کە وەک رێکارێک بۆ هێورکردنەوەی دۆخی پایتەخت و ئاڵۆزنەبونی زیاتری دۆخەکە گیرایە بەر، نرخی خواردەمەنی لە بەغدا بە رێژەیەکی بەرچاو بەرز بۆتەوە ئەوەش خەڵکی ئەو شارەی ناچار کردوە بە هەڵگرتنی خواردن وەک مەترسی و ئامادەکاری بۆ هەر ئەگەرێک و خراپتربونی قەیرانەکە.\nلە هەمان کاتیشدا بەنزینخانەکانی ئەو شارە قەرەباڵغییەکی زۆری لەسەرە و رێژەیەکی زۆری ئۆتۆمبێل لە نێو بەنزینخانەکاندان و نرخی غازی ماڵانیش بە رێژەیەکی زۆر بەرچاو بەرزبوەتەوە و ئەم دۆخەش وایکردوە خەڵک و خۆپیشاندەران زیاتر توڕە بکات، چونکە بارگرانییەکی زیاتر لەسەر ژیانی رۆژانەیان دروستبوە.\nچاودێرانی سیاسی پێیانوایە؛ لە ئەگەری درێژە کێشانی ئەم دۆخەدا توڕەیی خەڵک و خۆپیشاندەران زیاتر دەبێت و خۆپیشاندانەکان چڕ تر دەبێتەوە و ناڕەزایەتییەکان خەڵک دژی حکومەتی عێراق زیاتر دەبێت و لەبەر ئەو هۆیانەش عەبدولمەهدی بڕیاریدا لە سەعات (5:00)ی بڕیاری قەدەغەکردنی هاتوچۆ هەڵبگیرێت.\nئه‌م بابه‌ته 2928 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nنرخی نه‌وت بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەوە


كۆبوونەوەی حزبەكان لە كەركوك بێ ئەنجامە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەرپرسی مەڵبەندی كەركوكی بزووتنەوەی ئیسلامی ڕایدەگەیەنێت، كۆبووەنەوەی لایەنە كوردییەكانی كەركوك بۆ سەر شاشە و لێدوانی ئاگرینە لەبەرانبەر لایەنەكانیتر.\nلایەنە كوردییەكانی كەركوك ماوە ماوە لە بارەگای یەكێك لە حزبەكان كۆدەبنەوە و ڕێكەوتنی خۆیان لەسەر پرسێكی شارەكە ڕادەگەیەنن، بەڵام دواتر هەندێك لایەن لە ڕێكەوتنەكە دەكشێنەوەو گرفت بۆ ڕێكەوتنەكان دروست دەكەن، بەرپرسێكی بزووتنەوە ئیسلامیش بایكۆتكردنی كۆبوونەوەی لایەنەكانی ڕەتكردەوە ئاماژەی بۆ ئەوە كرد، هەركات خۆشمان ئامادە نەبین نوێنەرمان ئامادە دەبێت.\nحەسەن شێخانی بەرپرسی مەڵبەندی كەركوكی بزووتنەوەی ئیسلامی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بایكۆت و دانەنیشتن لەنێوان لایەنەكان كارێكی خراپە و گفتوگۆ كارێكی باشە.\nوتیشی”كۆبوونەوەی حزبە كوردستانییەكان كە زیاتر لە 10 ساڵە بەشداری دەكەم، تێبینیمان هەیە لەسەر كۆبوونەوەكان، كە گرنگترین بڕیار ئەوە بوو كە لەسەر هەڵبژاردنەكان ڕێكبكەوین، كە جێگای داخە لەسەر ناوی لیست و كاندید و بەرنامەكەی ڕێكنەكەوتوین”.\nئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، زۆرجار ئەجێندای كۆبوونەوەكان ڕوون نین و مەرجیش نییە ئەنجامی هەموو كۆبوونەوەكان بدەینە ڕاگەیاندنەكان، پێویستە ئەنجامی كۆبوونەوەكە ڕانەگەیەنرێت، چونكە زۆرجار ویستومانە سەردانی سەرۆكایەتییەكانی عێراق بكەین، بەڵام لایەنی بەرانبەر پێشوەخت دەچنە ئەوێ و پەیامەكەی تۆ پوچەڵ دەكەنەوە.\nخەڵك- ئەمڕۆ دوو شەممە ژمارەیەك لە هاووڵاتیانی شاری كەركوك خۆپیشاندان و نارەزایەتییەكیان لەبەردەم پارێزگای كەركوك دەستپێكرد. (زیاتر…)


بەهرۆز جەعفەر - 22-01-2018 - 4295 جار خوێندراوەتەوە\nپیلان دژی کەرکوک و عیفرین لەیەک شوێنەوە داڕێژراوە، سەرەتاکەی بە ڕێگەی سەربازیی کورد بشکێنن، دوایش لە ڕێگەی ھەڵبژاردنەوە لە ڕووی یاسایی و دەستورییەوە بونی خۆیان بسەلمێنن، لایەنی ئەمنی ئەم دوو شارە ئەوەیە کەمەربەندی تورکیا و ئێرانە لە ڕووی ھەرێمایەتییەوە بۆ ئەوەی دەستیان بگاتە ناوچەکانی تر، تێکەڵەیەکیشن لە کورد و عەرەب و تورکمان و کەمایەتی تر، ئۆردەری جیھانیشیان ئەوەیە ڕووسیا لە دوای بەھاری عەرەبییەوە وەک تەلێکی دڕکاوی ھاتۆتە ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست و ڕێژەیەکی زۆر لە کەشتی و ئایەرکرافت و بنکەی سەربازی خۆی لێ جێگیرکردووە. ئەمریکاش بە ناوی دژایەتی کردنی تیرۆر و ھاوپەیمانێتی نێودەوڵەتییەوە ئیدارەی قەیرانەکان ئەدا بۆ ئەوەی بوونی خۆی بسەلمێنێت.\nلە ڕووی ئابوریشەوە " کە من مەبەستمە" جیۆپۆڵەتیکی ئەم ناوچەیە لە گۆڕاندایە، ئەوەشی ئەیگۆڕێ ھێڵی غازە، تۆزێک سەروتر لە عیفرین بریتییە لە یەکگرتنی ھێڵی غازی سروشتی قوبرس و ئیسرائیل تا بە جەزیرەی "کریت-Crete" یۆنان دا بگاتە ئەوروپا. ئەمە شۆڕشێکی ئابوریی و جیۆپۆڵەتیکییە و خۆرئاوا دەستبەرداری نابێت.\nکورد چۆن بەر بەو مەترسییە بگرێت؟\nئەم مەترسییە ئێستا سەری ھەڵنەداوە بۆ سەر کەرکوک و عیفرین، لە ساڵی (۲۰۱٤) ەوە کە باس لە ھەناردەکردنی غازی سروشتی دەریای ناوەڕاست "ئیسرائیل، قوبرس، دواتر لوبنان و سوریا، ڕەنگە لە ئایندەدا ھێڵی قەتەر یش بەم حەوزەیە دا بڕوات" مەترسییەکە قووڵتر بۆتەوەو، گرەوەکەش ئێران و ڕووسیا کردویانە. ئێران و ڕووسیا مەترسییەکەیان ھەر ئەوە نییە مووشەکی بالیستی و چەکی ئەتۆمییان ھەیە و دەست لە تەواوی ناوچەکە وەرئەدەن، گرەوی گەورەیان ئەوەیە ھەردوو حەوزەی کەنداو و قەزوین کۆنترۆڵ بکەن، بە ڕێژەیەکی ئێجگار زۆریش ھەژموونیان بەسەر ئەم دوو حەوزە ستراتیجییەدا ھەیە، کە دەوڵەمەندترین ناوچەی جیھانە بە غازی سروشتی. بۆیە ئەیانەوێ حەوزەی دەریای ناوەڕاست بێ ئیرادە بکەن و، دەوڵەت و گروپی جیاجیا لەو ناوچانە لە خۆیان بئاڵێنن.\nعیفرین، کۆتا خاڵی دەریای ناوەڕاستە لە باکوری سوریا و شوێنێکی سەرنجڕاکێشیشە، کەرکوکیش ھەرچۆنێک سەیری ھێڵەکەی بکەی لە ساڵی (۱۹۷۳) ەوە نەوتەکەی ڕووەو دەریای ناوەڕاستە، ئێستا ئێران دیزاینەکەی تەواوکردووەو ، دەست بە گۆڕینی ھێڵی کەرکوک ئەکا بەرەو لای خۆی.\nئێمە لە کۆتایی (۲۰۱٥) ەوە چەند دیراسەیەک و چاوپێکەوتنێک مان کرد سەبارەت بەم پرسە، فایدەیەکی وای نەبو، لەگەڵ چەند دۆستێکی کورد پرسو ڕا، گەیشتین بەوەی ناوەندێکی توێژینەوەی بێلایەنی ئاکادیمی کە لە ئایندەدا ببێتە ئاژانسێکی جیھانی بۆ توێژینەوەو سەرپەرشتی کۆڕبەندە گرنگەکان بکا، دابمەزرێنین "چار نییە و دانیشتن کارێک مەیسەر ناکا لە بەرئەوەی شەست حەفتا ھەزار دۆلارێکی تێ ئەچێ ئیتر ھیچ نەکرێ"، وە ھەم کورد بە ڕێگەی سەربازی ناتوانێ پرسەکان داخ بکا، ئەمە ڕێگەیەکی مۆدێرن و سۆفتە، یەکێتی و پارتی و مەرکەزی بڕیاریان وێڕای ڕێز و ئیحترامی زۆریان بەڵام بە قەد ھونەرمەندێکی بیانی ڕاپ کەر لەم پرۆژانە نەھاتنە پێش و کاتێکی زۆریشیان کوشتین، ئیتر ئینستیوتەکەمان پێک ھێناو مۆڵەتی عێراق و ھەرێم یشمان بۆ وەرگرت و ئێمە ئەبینە سەرۆکی ئاژانسە جیھانییەکە کە دامانمەزراند، شتێکی وامان زیان نەکرد، تەنانەت لە (١١ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧) لە ھۆتێل ڕامادا ی شاری سولەیمانی بەبەشداری چەندین توێژەری ئەمریکی و عێراقی و کوردی لە یەکەمین کۆنفڕانسی ھێڵەکانی ووزەدا کە ئینستیوتی مێدیتریانە سازی دا، ئەمانە بە دۆکیومێنت خرایە ڕوو، ئەمما حەیفێک کورد کەرکوکی لە ڕووی سیاسیی و سەربازیی و، لە دوای ھەڵبژاردنەکانی (۲۰۱۸) لە ڕووی دەستوریی و یاسایشەوە لە دەست ئەدا. چۆن؟\nلەڕووە ئابورییەکەیشیەوە، حکومەتی عێراق مامەڵەی تەواو بە سێکتەری نەوت و غازی کەرکوکەوە ئەکات، ڕێژەی کورد لەناو کۆمپانیای نەوتی باکوردا (١٤%) ە، ھەناردەکردنیشی ڕاگرتووە بە ڕێگەی کەرکوک- جەیھان، تەنانەت بۆ ئەوەی ئەو نەوتە لەمەولا نەچێتە دەرەوە، سیاسەتێکیان پەیڕەو کردووە لە دوای (١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧) ەوە کە ئەوەی لەناو کەرکوک و دەوروبەری دا بەرھەم دێ بۆ پێداویستی ناوخۆیی بەکاریبھێنن، بۆ ئەوەش بڕی ناردنی نەوت بۆ پاڵێوگە ناوخۆییەکانی بازیان و کەڵەک و کەرکوک و بێجی دوو ھێندە کراون. ئینجا حکومەتی عێراق بڕیاریداوە ھەردوو ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان و پەرلەمانی عێراق لە یەککاتدا بکرێت، بێگومان کورد ئەدۆڕێت، چونکە:\nیەکەم: لایەنە کوردییەکان لەسەر ھیچ شتێک کۆدەنگ نیین و کاتیش زۆر درەنگە.\nدووەم: لەھەموو ھەڵبژاردنەکانی پێشودا نزکەی (٦٠ تا ٧٠) ھەزار دەنگدەری کورد لەدەرەوەی کەرکوکەوە مافی دەنگدانیان ھەبوەو کورد بون، ئەمجارە ڕێگەیان نادرێ.\nسێھەم: ڕێژەی بەشداری کورد بە ھۆی ھەڵەی ڕابردوو یەکێتی و پارتییەوە کەم ئەبێت و، توانای ئەوەش نابێت کورد لەھەموو بنکەکان چاودێر و نوێنەری ھەبێت.\nچوارەم: ڕاستە بەپێی بایۆمەتری عەرەب کەمینەن بۆ دەنگدان، بەڵام ڕەنگە ڕۆژی دەنگدان حکومەتی عێراق کار بە بایۆمەتری نەکات.\nکەواتە، لە ڕووی سەربازی و سیاسییەوە کورد دۆڕا، ئینجا بەشداریشی لەسیاسەتی ئابورییدا سفرکرایەوە، ئەوسا بەڕێگەی ھەڵبژاردن (دەستورو یاسا) ش کورد کەرکوک لەدەست ئەدا، کەسیش ناتوانێ لای کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بڵێ داگیرکراوە، چونکە حکومەتی عێراق بە یاسا ھاتووە، ھەتا " حەشدی شەعبی" یش کە ھاتۆتە کەرکوک بە یاسا ھاتووە (بەشێک لە پەرلەمانتارە کوردەکان لە پەرلەمانی عێراق دەنگیان بۆ یاسای حەشدی شەعبی داوە).\nئایا تورکیا لە عیفرین ئەمێنێتەوە؟\nعیفرین و کەرکوک بۆ کورد یانی کۆردیدۆری کوردی، کە ئەمە بەلای تورکیاو ئێرانەوە ھێڵی سورە. لەگەڵ ئەوەش دا تورکیا عیفرین یش کۆنترۆڵ بکا ناتوانێ تیایدا بمێنێتەوە، لە بەرئەوەی بڕیاری ڕەھای ئەمریکا و ئیسرائیل و سەرجەم ووڵاتانی باشوری ئەوروپا وایە کە نابێت تورکیا ھیچ ڕۆڵێکی ھەبێت لە دەریای ناوەڕاست دا، تورکیا لە عێراقی دوای شەڕی ئێران ئەچێ، سەددام لە شەڕی ئێران دۆڕابو پەلاماری کوەیتی ئەدا، تا ئەو شکانەی دابپۆشێت، دوای ئەمریکا ھات و عێراقی دەرکردو زیانەکانیشی پێ بژارد، تورکیاش لە دەریای ناوەڕاست دەرکراوە، ھیچی لە قوبرێێکی داگیرکراو نەچنییەوە، ئەو غازەشی دۆزرایەوە بەش یان نەدا، لە یەکێتی ئەوروپاش دوای نزیکەی سەدەیەک خەوبینین وەر نەگیرا. ئێستا ھاتووە لە عیفرین و لە کەرکوک دەستوەرئەداو ، لەگەڵ ئێران ڕێککەوتننامەی ستراتیجی ئیمزا ئەکا. بە ڕەھایی نە ئێران نە تورکیا لە ھیچ شوێنێکی دەریای ناوەڕاست "مێدیتریانە" ەدا جێگەیان نابێت.\nبڕواننە نوێترین لێکۆڵینەوەی ئینستیتیوتی مێدیتریانە بۆ توێژینەوەی ھەرێمایەتی -MIRS سەبارەت بە یەکتربڕینی سیستەمی تازەی جیھانی و ھەرێمایەتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بە شێوەی پی دی ئێف لەم لینکە\nبڕواننە وێبسایتی فەرمی مێدیتریانە بە سێ زمان\nتێ بی نی:\nبڕواننە نوێترین لێکۆڵینەوەی ئینستیتیوتی مێدیتریانە بۆ توێژینەوەی ھەرێمایەتی -MIRS سەبارەت بە یەکتربڕینی سیستەمی تازەی جیھانی و ھەرێمایەتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بە شێوەی پی دی ئێف لەم لینکە http://www.mirs.co/KU/details.aspx?jimare=٧٧\nبڕواننە وێبسایتی فەرمی مێدیتریانە بە سێ زمان www.mirs.co


3 ڕێگا به‌ناوبانگه‌كه‌ى ئارى واڵك بۆ گه‌یشتن به سه‌ركه‌وتن – گه‌شه‌پێدان\nماڵه‌وه/ هه‌مه‌ڕه‌نگ/3 ڕێگا به‌ناوبانگه‌كه‌ى ئارى واڵك بۆ گه‌یشتن به سه‌ركه‌وتن\nئاری واڵك، یه‌كێكه له‌و نوسه‌ره به ڕه‌گه‌ز مه‌كسیكیانه‌ى كه به شێوه‌یه‌كى به‌رده‌وام له بوارى گه‌شه‌پێدانى مرۆیدا ده‌نوسێت و له نوێترین نوسینیشیدا له‌ڕێگه‌ى گێڕانه‌وه‌ى به سه‌رهاتێكى ژیانى تایبه‌تى خۆیه‌وه و خستنه‌ڕووى سێ خاڵه‌وه ئامۆژگارى گه‌نجان ده‌كان چۆن سه‌ركه‌وتوانه پڕۆژه‌كانیان پێشكه‌ش بكه‌ن.\nواڵك ده‌گێڕێته‌وه و ده‌ڵێت “ڕۆژێكیا له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌م و دوو منداڵه بچوكه‌كه‌م كه هه‌ردوكیان ته‌مه‌نیان له خوار حه‌وت ساڵانه‌وه‌یه به مه‌به‌ستى به‌سه‌ر بردنى كاتێكى خۆش و خواردنى خوانێك له ده‌ره‌وه چوین بۆ ڕێستۆرانتێك، له‌ناو ڕێستۆرانته‌كه‌دا منداڵه‌كانى من وه‌ك هه‌ر منداڵێكى ترى ئاسایى ده‌ستیانكرد به گریان، منیش بۆ ئه‌وه‌ى ژیریان بكه‌مه‌وه قه‌ڵه‌م و وه‌ره‌قه‌یه‌كم پێنه‌دان بۆ ئه‌وه‌ى وێنه بكێشن، به‌ڵكو مۆبایله‌كه‌ى ده‌ستمم پێدان تا پێیه‌وه خه‌ریكبن”.\nواڵك له‌ڕێگه‌ى ئه‌م به‌سه‌رهاته‌وه ده‌یه‌وێت ئه‌و ئاماژه‌یه‌مان بۆ ڕونبكاته‌وه چۆن ده‌توانین له ماوه‌یه‌كى كورتدا و به‌شێوه‌یه‌كى ئاسان و سه‌رده‌میانه كێشه‌كانمان چاره‌سه‌ر بكه‌ین و پاشان سێ ڕێگامان بۆ پێشنیارده‌كات بۆ چاره‌سه‌كردنى گرفته‌كانمان جا چ ئه‌گه‌ر ئه‌و كێشه‌یه بۆ ئێمه وه‌ك خاوه‌ن پڕۆژه‌یه‌ك بێته‌پێش یان بێته ڕێگه‌مان وه‌ك كه‌سێكى ئاسایى، كه گرنترینیان بریتین له:\nیه‌كه‌م: به‌شێوه‌یه‌كى سه‌رده‌میانه بیربكه‌ره‌وه\nیه‌كێك له ئاسانترین و كاریگه‌رترین ڕێگاكان بۆ چاره‌سه‌ركردنى ئه‌و كێشانه‌ى دێنه ڕێگه‌مان كه هاوكات ده‌بێته هۆكارى سه‌ركه‌وتنمان بریتیه له‌وه‌ى، پێویسته وه‌ك نه‌وه‌ى ئێستا بیربكه‌ینه‌وه و حه‌ز و ئاره‌زوو خواستنى ده‌وروبه‌رمان بزانین، چونكه ئه‌مه ده‌بێته هۆى خۆگونجاندن و كاركردن به‌وپێیه و له كۆتایشدا به‌ده‌ست هێنانى سه‌ركه‌وتن.\nدووه‌م: پێشبینى بۆ داهاتوو بكه و هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كان له‌به‌رچاو بگره\nئه‌گه‌ر گه‌نجێكیت و پڕۆژه‌ت هه‌یه، ئه‌گه‌ر هیچ پڕۆژیه‌كت نیه و سه‌رقاڵى ژیانى تایبه‌تى خۆتیت ئه‌وه بزانه پێویسته هه‌موو ئه‌و بارگۆڕانه كۆمه‌ڵایه‌تى و سیاسى و ئابوریانه به‌رچاوبگریت كه له‌وانه‌یه ڕووبه‌ڕووت ببنه‌وه، تا به به‌هێزترین و كاریگه‌رترین شێوه ڕووبه‌ڕووى ببینه‌وه، له‌به‌ر ئه‌وه هه‌میشه بیربكه‌ره‌وه و پێشبینى بكه.\nسێیه‌م: ده‌رئه‌نجام له به‌رچاوبگر\nهه‌میشه ئه‌و ده‌رئه‌نجامه له‌به‌رچاو بگره كه دواى چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كه به‌رهه‌مدێت، چونكه له‌وانه‌یه ئه‌و ده‌رئه‌نجامه‌ى كه ئه‌مڕۆ تۆ به‌باشى ده‌زانیت و پێى دڵخۆشیت سبه‌ى كاره‌ساتت بۆ بهێنێت.\nوه‌رگێڕانى: دونیا عوسمان\nوێنە.. نوێترین مۆدێلەکانی عەزی خوری بۆ خانمانی باڵاپۆش


هەموو جۆرەكانی ڤیزای ئێران بە گەشتیاریشەوە بۆ هاوڵاتییانی هەرێمی كوردستان ئاساییكرایەوە و وەرگرتنیشی بێبەرامبەر دەبێت.\nکونسوڵگەریی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە سلێمانی ڕایگەیاند، لەمەولا بۆ وەرگرتنی هەر جۆرە ڤیزایەکی ئێران، بە گەشتیاریشەوە، هاوڵاتییانی هەرێمی کوردستان دەتوانن لە ڕێگەی کۆمپانیا و نووسینگەکانی گەشتیاری داواکاری پێشکەش بکەن و ببنە خاوەنی ڤیزای ئێران و بە ڕەچاوکردنی پرۆتۆکۆڵە تەندروستییەکان گەشتی کۆماری ئیسلامیی ئێران بکەن.\nکونسوڵگەرییەكە ئاماژەی بەوەشداوە، پێدانی ڤیزا لە کونسوڵگەری بەخۆڕاییە و کۆمپانیا و نووسینگە گەشتیارییەکان لە بەرامبەر وەرگرتنی هەر ڤیزایەک بۆیان نییە لە پێنج هەزار دینار زیاتر لە هاوڵاتییان وەربگرن.\nوەزارەتی دارایی چەند ڕێنماییەكی تایبەت بە شایستەكانی مامۆستایانی وانەبێژ دەركرد\nبەڕێوبەرایەتیی ڕۆژئاوای سلێمانی ئەمڕۆ سێشەممە 2ی ئازار ڕایگەیاند کە داعشێکیان لە کۆتایی مانگی شوباتدا دەستگیرکردووە کە پێشتر بەیعەتی…


چۆن گه‌مارۆی مالیكی بده‌ین. ؟. به‌هرۆز جه‌عفه‌ر\nزۆربه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتناسه نوێیه‌كان، به‌كۆی سیاسییه‌كانی باكوری كوردستانیشه‌وه، گه‌شتونه‌ته ئه‌و سه‌رئه‌نجامه‌ی هه‌تا: كێشه‌كانی كورد به‌لایه‌كدا نه‌خرێت، كێشه‌كانی ڕۆژهه‌ڵات به‌رده‌وامی هه‌یه. قه‌زیه‌ی كورد له‌وه گه‌وره‌تره مالكی تێی هه‌ڵبچێت، له‌سه‌ره‌تای شه‌سته‌كان "سه‌لام عارف" خۆی له‌پێشه‌وه‌ی به‌ره‌ی شه‌ڕا بو، دژی شۆڕشی كوردیی، كوا؟. ئێستاش خاڵه به‌هێزه‌كانی مالیكی (3) شتن:\nیه‌كه‌م: نه‌وت و بودجه‌ی عێراقی له‌به‌رده‌سته.\nدووه‌م: هێزه ئه‌منی و سه‌ربازییه‌كانی وابه‌سته به‌خۆی كردووه.\nسێهه‌م: ئێران و ئه‌مریكا له (8) ساڵی ڕابردوودا، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ته‌نانه‌ت له‌خوا په‌رستنیشدا جیاوازن، له مالیكیدا هاوبه‌شن.\nخاڵه لاوازه‌كانی مالیكیش ئه‌وه‌یه، شه‌قامی عێراقی وكورد و سوننه‌و چه‌ندین پارێزگای عێراقی له‌ده‌ست ده‌رچووه، به‌به‌شێكی شیعه‌كانیشه‌وه. ئه‌وگه‌مه‌یه‌ی مالیكی له‌سه‌ره‌تای شۆڕشی سوریاوه ده‌ستی داوه‌تێ ئه‌وه‌یه: عێراقیش به‌ڕاسته‌وخۆیی (به‌گۆشت و ئێسقانه‌وه) بكاته به‌شێكی له‌زۆنی شیعی ئێران و سوریاو حزبوڵڵا. گه‌ره‌كێتی ده‌ست به‌چه‌ند په‌تێكه‌وه بگرێت. له‌هه‌موو حاڵه‌تێكدا مالیكی له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا كۆتایی به‌خۆری ده‌سه‌ڵاتی خۆی ده‌هێنێت، خاڵه به‌هێزه‌كانی كاتین. گریمانه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌مه‌ش زۆره، ته‌نها ئه‌وه‌به‌سه‌بڵێین: ئه‌و هاوكێشه جیۆ-سیاسی و دابه‌شبونه نوێیه‌ی به‌ڕێوه‌یه له‌ناوچه‌كه‌دا، ئه‌و گه‌مه هه‌واڵگریی و سیاسیانه‌ی ده‌گوزه‌رێت، ده‌ماره‌كانی مالیكی زۆر بچوكتره له‌وه‌ی به‌رگه‌ی بگرێت.\nئێستا، به‌كورتی ئه‌فسه‌رێكی كورد، كه‌سێكی ئه‌كادیمی و ڕۆژنامه‌وانێكی عه‌ره‌بی كوشتوه (ئیتر له‌پشته‌وه بوه یان له‌پێشه‌وه بوه، ئه‌وه بۆیاسا و داگاباشه، كه‌له‌عێراق نییه) . . له‌ڕووی ئیتنی و كوردایه‌تی و ئه‌خلاقییه‌وه، ئه‌گه‌ر ئه‌فسه‌ره‌كه هه‌موو عه‌ره‌بیشی بكوشتبا، هێشتا له‌هێڵی ئه‌فسه‌ره‌كه‌دا ده‌ماینه‌وه، چونكه عه‌ره‌به‌كان چه‌ندین سه‌ده‌یه نه‌ك تاكی كورد به‌ڵكو كلتورو جوگرافیای كورد ده‌كوژن. به‌هه‌رحاڵ كورد و سیاسییه‌كانی كورد ده‌بێت ته‌نها (2) ئه‌رك، (2) گۆڕانكاریی له‌سیاسه‌تیانا به‌جێ بهێنن، ئه‌وسا ده‌توانن وه‌به‌رهێنان له‌هه‌موو قه‌یران و ڕووداوێكدا بكه‌ن، وه‌كو "لینین"یش نامیلكه‌یه‌كی به‌ناونیشانی (كیف تتحول هزیمه الی نێر) هه‌یه. بۆیه ده‌توانرێت گه‌مارۆی به‌رامبه‌ره‌كان بده‌یت:\nیه‌كه‌م: ئیش كردن له‌ناو ڕایه‌ڵه‌كانی ئه‌وان، شكاندنی كۆده ئه‌منی و سیاسیی و ئابورییه‌كانیان. كه‌رتی بكه، ئینجا په‌لاماری بده، لاوازیی بكه، ئینجا لێی بده. له‌ڕێگه‌ی چونه‌ناوسیاسه‌تی پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیی "ئاسایشی نیشتمانی له‌ده‌ره‌وه‌ی هێڵه‌جوگرافییه‌كانی خۆت". زۆربه‌ی خه‌ڵك "یاسر عه‌ره‌فات" یان واده‌ناسی، كه وڵاتفرۆشه، كه‌چی چه‌ندین ڕێكخراوو گروپی دروستكردبو، بێ ئه‌وه‌ی هیچ كه‌س هه‌ست بكا، ته‌سفییه‌ی به‌رامبه‌ره‌كانی ئه‌كرد!.\nدووه‌م: بۆڕوونكردنه‌وه، له‌وه‌ها ڕووداوێكدا، به‌كارهێنانی " والدم بالدم" و گرتنی ئه‌فسه‌ره كورده‌كه به‌و په‌له‌ییه. له‌واقیعدا مالیكی هێڵكه‌كه‌ی له‌سه‌ری خۆیدا شكاند، وه‌كو گرتنی ئۆجه‌لان حكومه‌تی توركیای ئیحراجكرد، نه‌یانده‌توانی بیكوژن، نه‌شیانده‌توانی حوكمی بده‌ن. سه‌رۆكوزه‌یران ئه‌یوت: ئێستاش نه‌مانزانی بۆچی ئۆجه‌لانیان ته‌سلیمی ئێمه كرده‌وه!.\nكه‌واته، ده‌بێت كورد فێری قۆستنه‌وه‌ی فرسه‌ت بێت، ئاخر سه‌یربكه: له‌پرۆسه‌ی ئازادیی یه‌ك جوندی عێراقی به‌سه‌ر جاده‌ی عێراقییه‌وه نییه، كورد به‌غداو موسڵ و ناوچه‌كانی باشوری نه‌پاراستایه، دیجله‌و فوراتیان ده‌ته‌قانده‌وه، نیوه‌ی عه‌ره‌ب هه‌ر ئاو ده‌یبردن، كورد ئه‌و سوپایه‌ی دروستكرده‌وه كه پێشتر ئه‌نفالی كردبون، كورد ڕازیبو به‌وه‌ی كورسییه‌كانی له (76) ه‌وه ببێته (59) كورسی، كورد بێده‌نگبو له له‌سێداره‌نه‌دانی سه‌دام له‌سه‌ر كه‌یسی هه‌ڵه‌بجه‌و ئه‌نفال، زۆرشتی تر. ده‌بێت كورد له‌خاڵێكدا خاڵێكی گه‌وره‌تر دروست بكاو بیبا به‌ره‌و ئامانجه‌كه‌ی (ئه‌گه‌ر سه‌ركردایه‌تی كورد ئامانجی هه‌بێت؟) .


گەیشتنی خێزانێکی کورد بە پاسپۆرتی دیپلۆماسی ساختە بە ئەڵمانیا\nپۆلیسی فیدڕاڵی ئەڵمانیا رایگەیاند، جۆرێکی نوێی قاچاخی دۆزیوەتەوە، کە بوەتە مایەی سەرسوڕمانی هەموان، ئەوەش پاش ئەوە دێت، کە رۆژی هەینی رابردو خێزانێکی چوار کەسی باکوری عێراق بە فڕۆکەی تایبەت لە فڕۆکەخانەی شاری میونخ نیشتنەوە.\nدەزگای لوتکە بۆ کاروباری پەنابەران بڵاویکردەوە، ئەو خێزانە دوای ئەوەی گەیشتونەتە میونخ سەرەتا وەک نوێنەر و کارمەندی دیپلۆماسی خۆیان ناساندبو، بەڵام دواتر دەرکەوتوە کە بڕی شەست هەزار یۆرۆیان داوە بە قاچاغچی بۆ ئەوەی لە ئیستانبوڵەوە بیانگەیەنێتە ئەڵمانیا.\nباوک و دایکەکە تەمەنیان 49 ساڵ و 44 ساڵە و منداڵەکانیشیان تەمەنیان 7 و 12 ساڵە و دانیشتوی هەرێمی کوردستانن\n12ی ئەم مانگە، پۆلیسی فیدراڵی ئەڵمانیا بڵاویکردەوە، باوک و دایکەکە تەمەنیان 49 ساڵ و 44 ساڵە و منداڵەکانیشیان تەمەنیان 7 و 12 ساڵە و دانیشتوی هەرێمی کوردستانن، هاوکات بەپێی زانیاریەکانی دەزگای لوتکە ئەم خێزانە کوردن و خەڵکی هەرێمی کوردستانن.\nئەو خێزانە لە ترسی باوکی ئافرەتەکە هەڵهاتون کە ویستویەتی خۆی و منداڵە کچە 7 ساڵانەکەی خەتەنەبکرێن\nهەر بەوتەی خۆیان، ئەو خێزانە لە ترسی باوکی ئافرەتەکە هەڵهاتون کە ویستویەتی خۆی و منداڵە کچە 7 ساڵانەکەی خەتەنەبکرێن، هەر بۆیە باوانەکە خانوەکەیان فرۆشتوە و هەڵهاتون و چونەتە تورکیا و لەوێ بڕی شەست هەزار یۆرۆیان داوە بە قاچاغچیەکی سوری بۆ ئەوەی بگەنە ئەڵمانیا.\nئەوەش خراوەتەڕو، سەرەتا باوکەکە هەوڵیدابو، کە بڕوا بە ئەفسەرەکان بهێنێت، کە ئەوان نوێنەرن و دەیانەوێت بچنە دورگەی دۆمینیکا، بەڵام بەڵگەنامەکانیان و چیرۆکەکەیان پێچەوانەی ئەمانە بو.\nبەپێی دەزگای لوتکە بۆ کاروباری پەنابەران، هیچ کام لە ئەندامانی خێزانەکە نەیانتوانیوە بە زمانی دیپلۆماسی قسە بکەن، کە ئەوانیش فڕەنسی و ئینگلیزیە، ئەوەش زیاتر ئەفسەرەکانی خستبوە گومانەوە، لە ئێستادا خێزانەکە لە سەنتەرێکی چاوەڕوانی دەمێننەوە تا ئەوکاتەی ئەنجامی داوانامەکانیان دەردەچێت.\nمیوانی سه‌رهێڵ: 373\nکۆی سه‌ردان: 21177362


رۆماننووسی پیرۆیی ماریو فارغاس\nخەڵاتی نۆبڵی ئاداب بۆ ساڵی ٢٠١٠ی وەرگرت.\nئیمڕۆ لیژنەی خەڵاتەکانی نۆبل سەرکەوتنی نووسەر ماریو فاریاس بە خەڵاتی نۆبڵ بۆ ساڵی 2010، راگەیاند.\nلیژنەی ناوبراو لە ئەکادیمیای سویدی بۆ زانستەکان هۆی بەخشینی خەڵاتەکەی(1.5ملیون دۆلار) بە فیرگاس بۆ(وێنە دیاریکراوەکانی بۆ لایەنەکانی بەرگی و سەرکێشی و شکستهێنان)گەڕاندەوە.\nفاریاس ژیانی پیشەیی خۆی لە تەمەنی15ساڵی وەک پەیامنێری هەواڵی تاوانە قیزەوەنەکانی لیمای پایتەخت بۆ رۆژنامەی(لا کرونیکا)دەستی پێکردو وەک رۆژنامەنووس تا ئێستا درێژەی پێدەدا لە نووسینی وتار سەبارەت بە کێشە جیهانییەکان بۆ رۆژنامەی(ئەل باییس)ئەسپانی. سەرەڕای حەماسەت و دووپاتکردنی جیاوازی لەنێوان رۆژنامەگەری و کلتوور، بەڵام ئەو ماوەیە کە بە هەژاری لەسەر شەقامەکان بەسەری برد، کاکڵەیی لە ژیانیدا وەک نووسەر.\nفاریاسی تەمەن74ساڵە کە رۆمانی مێژووی دەنوسێت، بەڵام زۆری پێیە بۆ وتن لەبارەی ئەم سەردەکەم. سەبارەت بە رۆمانەکەی لەبارەی کۆنگۆ و ئیرلەندا وتی(کۆنگۆ یەکێکە لە وڵاتە زۆر کارەساتەکانە لە جیهان و ئەزموونی ترسناکی کۆلۆنیالیزمی چشتوە و لەو کاتەوە بارودۆخەکەیان هەر بەرەو خراپی رۆیشتووە. سەرژمێری هەیە لەبارەی 10ساڵی رابردوو لە کۆنگۆ نزیکەی 4-5ملیون کەس کوژراوە و لەگەل ئەوەشدا لە رۆژنامەکان باس نەکراوە. ئێستا گەلی کۆنگۆ لەهەمان کێشەکانی سەردەمی کۆنراد و کاسمنت دەناڵێنێ.).\nلە گفتوگۆیەکی رۆژنامەی کۆنزارڤاتیف(فرانکفۆرتە ئەلگماینە، 19/سیپتێمبەر/2010) دەردەکەوێت کە فارگاس کاری سیاسیش دەکات و بەم شێوەیەی خوارەوە، بۆچوونی خۆی دەخاتە ڕوو، بۆیە شایانی خەڵاتی نۆبڵی ئەم ساڵە: حکومەتی فینزەویلا و سۆسیالیزمی سەدەی21 لە وڵاتی ناوبراو بە دیکتاتۆری، دژە ئازادی بیروباوەڕ و هێرشکردن بۆ سەر خۆپیشاندەران تاوانبار دەکات. لە درێژەی قسەکانی دەڵێ: رژێمی شافیز رۆژ لە دوای رۆژ یاتر لە رژێمی کاسترۆ لە کۆبا دەچێت.\nلەبارەی سەردانەکەی بۆ کاراکاس(پایتەختی فینزویلا) بۆ بەشداری کردن لە کۆنفرانسێک سەبارەت بە دیموکراسی لەو وڵاتە، دەڵێ: هەر لە سەرەتاوە پێیان وتم، ئەگەر باسی سیاسەت بکەی، دەردەکرێیت، بەڵام سەرەڕای ئەوەش رۆیشتم بۆ ئەوێ تا پیشتوانی لە ئۆپۆزیتسیونی دیموکراسی فێنزیویلا بکەم و رۆشنبیرانی تر ببینم. شافیز لە بەرنامەی تەلەفزیونی(هەلو سەرۆک)، ئێمەی بە"خۆ بە زلزان"تاوانبار کردو دەعوەتی ئێمەی کرد بۆ ئەوەی راستەوخۆ و لەبەردەم جەماوەر رووبەڕوو قسەی لەگەل بکەین، بەڵام پاشان لە دوا چرکە بایدایەوە.\nفارگاس لایەنگیری لە نیولیبڕالیزم دەکات و ئەو وەڵاتانە کە خۆیان لەبەردەم دنیا ناکەنەوە تووشی نەعلەتی وەحشیگریان دەبن.\nفارگاس لە 8/4/1990خۆی بۆ سەرۆک کۆماری پیرۆ هەڵبژارد، بەڵام سەرکەوتنی بەدەست نەهێنا و هۆی سەرنەکەوتنی گەڕاندەوە بۆ ئەوەی کە زمانی سیاسەت، زمانێکی وشکە و ئەگەر لە هەڵبژاردنەکە سەرکەوتنی بەدەست بهێنایە، ئەوا نەک هەر دەبوو بە پیاوککوژ، بەڵکو وەک نووسەر بۆ سەرەڕۆیی بکوژ رادەکێشرام). لە گفتوگۆیەکی رۆژنامەنووسی ئەڵمانی لەگەل فارگاس و تاوانبارکردنی بەوەی کە کەسێکی(بیرمەندێکی راڕایە)، لەوەڵامدا دەڵێ: من لایەنگیری ناکەم لەوەی کە هەیە، بەڵکو هەوڵی گۆڕینی دەدەم).\nفارگاس دۆستێکی زۆر خۆشەویستی گابریل گارسیا مارکیز بوو، بەڵام لە ساڵی2003دا برادەرییان تێکچوو، چونکە لە پێشانگای نووسەران لە بوگۆتا، هێرشی بۆ هێنا، ئاخر مارکیز دۆستی کاسترۆیە و بە(ماستاوچی کۆبا)ی ناوبرد. لەم پێشانگایەو بەهۆی ناڕەزایەتی جەماوەر، فارگاس ناچار بوو لەدەرگای پشتەوە دەربچێت.\nسەرەتا فارگاس لایەنگیری جیڤارا و دۆستی کۆبا بوو، بەڵام پاشان بەتوندی لێیان دوورکەوتەوەو 1988بزووتنەوەی ئازادییەکانی دامەزراند کە پێکهاتبوو لە حزبە راستڕەوەکان. بەهۆی پشتیوانی لە سیاسەتی ئەمریکی چەندین جار رووبەڕووی رەخنەی توند بووە. هەڵگری خەڵاتی نۆبڵ لەسەردەمی جەنگی ئەمریکا- عیراق لەگەل کچە فۆتۆگرافەکەی(مۆرگانا)، سەردانی عیراقی کردووەو پێکەوە کارێکی هاوبەشی بڵاوکردووە بەناوی(رۆژگارەکانی عیراق).\nبەرهەمە گرنگەکانی فارگاس کە بۆ دەیان زمان وەرگێڕاون، بریتین لە(بەهەشت نەختێک دوورترە-2003، ئاهەنگی تیس-2000، جەنگی کۆتایی جیهان-1981، وتووێژێک لەگەل کاتدرائییە-1969، شارو سەگەکان-1963، کێ مۆلیرۆی کوشت، خانووە سەوزەکە-1965، سافیتا).


محەمەد نورالدین : تورکیا لەگەڵ سوریا و روسیا و ئیران دا : سوڕانەوەیەکی مەحاڵ . – WTARIKURD\nدوو کەس لەسەر ئەوە ناکۆک نین کە هەوڵی کودەتا عەسکەریەکەی تورکیا ، پاشەڵێکی گەوەری لەسەر کۆی دیمەنە نێوخۆییەکانی تورکیای بەجێهێشتوە ، وەک چۆن کاریگەریی لەسەر سیاسەتی دەرەوەشی دانا .\nسەرەرای ئەوەش ئاساییکردنەوەی پەیوەندی نێوان تەرکیاو روسیا لە پێش کودتاکەوە دەستیی پێکرد، بەڵام کودەتاکە پاڵێکی گەورەی پێوەنا، بەڵکو هەردوو سەرۆکی تورکیا ئەردۆگان و روسیا پۆتین چاورەێی بەستنی کۆنگرەی بیست وڵاتە ئابوریەکەیان لە سەرەتای مانگی ئەیلولی پەکین نەکرد، تەنانەت ئەردۆگان بە مەبەست وادەی سەردانەکەی بۆ 9ی ئاب پێشخست، بۆ ئەوەی ببێتە یەکەم سەردانی بۆ بێشەی شێری رکابەرەکەی لە سان بترس بۆرگ، لە پاش کودەتاکە . پاش ئەوە قسەی زۆر لەسەر یەکتر بینینی دووبە دووی بەرپرسانی عەسکەری و ئیستخباراتی و سیاسی هەردو وڵات لە موسکۆ دەکرێت، ئینجا قسەش لەسەر لێکتێگەیشتن بۆ سەرەتایەکی نوێی قۆناغی هاوکاری بڵاو بووەوە .\nلە لێکەوتەکانی کودەتاکە ئەوەبوو کە پەیوەندیەکان لەگەڵ ئێران گەرموگوریەکی زۆرتری لەوەی هەبوو بەخۆیەوە بینی، ئەمەش لە سەردانەکەی وەزیری دەرەوەی ئیران موحەمەد زەریف بۆ ئەنقەرە و بینینی بەرپرسانی تورک دەرکەوت . وەزیری دەرەوەی تورکیا مەولود چاوش ئۆغلۆ باسی لەوە کرد، کە چۆن لە شەوی کودەتاکە زەریف چوار جار پەیوەندیی پێوە کردووە، بۆ دڵنیابوون لە وەزعەکە، چۆن زەریف بە راوێژ لەگەڵ سەرکردە ئێرانیەکان هانی هاوتاکەی داوە کە خەڵک بێننە سەر جادە بۆ شکستپێهێنانی کودەتاکە . لە نێو وەفدەکەی ئیران و ئامرازەکانی راگەیانندا باس لە وە دەکرا کە لەم نزیکانە پێشکەوتنی ئەرێنی لە سوریا روودەدات .\nکاتێک هەمووان باس لەوە دەکەن کە گۆرانکاری لە سیاسەتی دەرەوەی تورکیا روودەدات، بێگومان چاوان لەسەر سوریایە کە بوەتە یەکەم برگە و لەوانەیە تاکە بەندێکیش بێت بۆ گرنگیپێدانەکانی حزبی ( داد و گەشەپێدان ) .\nلە بەسەرچونی کاتدا، سوریا بوو بە قورساییەک بەسەر تورکیاوە و بووە هۆی نائارامی و نەبونی ئاسایش و ناسەقامگیری و تەقینەوەکان و شڵەژانی ئاسایش لەهەموو شوێنێکدا دروست بێت . ململانێی چەکداری لە نێوان تورکیا و پارتی کرێکارانی کوردستانی دووبارەبووەوە . کێشەی پەنابەران لە تورکیا لەگەڵ یەکێتی ئۆرپا تەقیوەتەوە . دواجار نەک کۆتایی، بنیاتنانی کیانێکی کوردی لە باکووری سوریا هاتە ئاراوە .\nبە هۆی سوریاوە، پەیوەندیەکانی تورکیا و ئەمریکا دارماوە . ناکۆکی لەسەر سروشتی رۆڵی تورکیا و سنور و سەقفەکانی و، لەسەر رۆڵی هێزەکانی پاراستنی کورد لە قەیرانی سوریا. ناکۆکیەکن کە لە لوتکەدان، ئەمە هەمووی لەکاتی رودانی کودەتا شکستخواردوەکەدا بونی هەیە .\nبێگومان کە تورکیا ئەمریکا تۆمەتبار بکات بەوەی کە لە کودەتا عەسکەریەکە تێوەگلابێت، ب ئەمە ئەوە دەگەیەنێت کە بە ەهەمان شێوەی ناکۆکیەکانی پێشووی نێوان تورکیا و ئەمریکا نیە، بەتایبەتی لەسایەی بونی کەسایەتی کەلەرەق و فیززلی وەک ئەردۆگان لە فەرمانرەوایی دەسەڵاتی سیاسی ئەنقەرەدا بێت .\nناکۆکی لەگەڵ ئەمریکا بە هۆی هەوڵی کودەتاکەوە برینێکی قوڵ لە پەیوەندیەکانی ئەنقەرە و واشنتۆن بەجێ دێڵیت، پێشبینی ناکرێت لە لە پێش کۆتاییهاتنی ماوەی سەرۆکایەتی ئۆباما چاکبونەوەیەکی ئەوتۆی بە خۆیەوە ببینێت، یان پێش دەرنەکەوتنی شێوازی سیاسەتی دەرەوەی نوێی سەرۆکی نوێی ئەمریکا چاک بێتەوە .\nچاوپێکەوتنەکانی تورکیا و روسیا و ئێران لە ئاستی باڵادا، پێکهێنانی هاوپەیمانی و لێکتێگەیشتن دەربارەی پرسەکانی ناوچەکە بۆچونەکانی پێشتری پشت راست کردەوە ، بە تیابەتی لە سوریادا . پێشبینیەک بوو کە نزیک بێت لە ئاواتەکانەوە، نەوەک لە شتی ترەوە نزیک بێت .\nقسەکردن لەسەر گۆرانێکی جدی یان وەرچەرخانێک لە هەڵوێستی تورکیا بەرامبەر سوریا و ناوچەکە وا فەرز دەکات کە بە پێوەری دیاریکراو حوکم لەسەر ئەگەری ئەم گۆرانکاریە بکرێت، لەو پێوەرانە :\n1 – سروشتی پرۆژەکەی تورکیا لە سوریا و ناوچەکە .\nئەم پرۆژەیە لە تموحی هەژمونی بە ناو عوسمانی نوێوە دەستی پێکرد و تیۆریزەناسی ئەم پرۆژەیە ئەحمەد داود ئۆغلۆ بوو، کە ئەم پرۆژەی جوڵاند . لەبەر ئەوەی سروشتی پرۆژەکە سەپاندنی هەژمونە بەسەر ناوچەکەوە، شکاندنی ئەمەش بە واتای شکستهێنانی دێت . تاوەکو ئێستاش ئۆردوگان ناوێرێت شکستهێنانی رابگەیەنێت و ئاشتەوایی لەگەڵ واقعدا بکات، لەبەر ئەوەی ئاشتەوایی هیچ شتێک نابێت بۆ ئەو جگە لە ناونیشانی شکستهێنان، هیچ بەهانەیەکی لەمەر ئەو هەموو ئیداعایانەی لەو ساڵانەی پێشودا لە دەستیدا نامێنێت، ئەی چۆن لە پاش راگەیاندنی شکستکە بمێنێت .\nلێرەدا ئاماژە بەوە دەکەین کە سەرۆک وەزیران عەلی یەڵدرم دەریخست، کە پلانێک ئارادایە دەربارەی قەیرانەکەی سوریا لە سێ خاڵ پێکهاتووە، هیچ شتێکی تازەی تێدا نیە کە پشتی پێ ببەستیت، جگە لەوەی بە مانەوەی بەشار ئەسەد بە ماوەیەکی کاتی رازیە، بەمەرجێک لە ماوەیەکی دووردا هیچ جێگایەکی نەبێت لە سوریادا . پلانێک هیچ ئاماژەیەک بە کاری هاوبەش بۆ لێدانی رێکخراوە تیرۆریستیەکانی تێدا نیە . هەروەها ئەو نیازەی ئەردوگانی تێدانیە کە بۆ یەڵدرم گواستویەتیەوە، کە بەردەوام بون بێت لە فەرزکردنی چارەسەر بەسەر گەلی سوریاوە بەوەی کە دەبێت چی بکەن و چی نەکەن، وەک ئەوەی کاروباری نێوخۆی تورکیا بێت . یەڵدرم جیاوازیەکی ئەوتۆی نیە، جگە لە قسەی زارەکی رووت وەک لە سەردەمی داود ئۆغلو پێشتر دووبارە دەکرایەوە .\n2 – تۆری پەیوەندیە بونیاتەکانی ئەردۆگان لەگەڵ داعش و توندرەوەکاندا .\nپەیوەندیەکان لەگەڵ رێکخراوە توندرەوەکان و تێیاندا داعش و بەرەی نوسرە یەکێک لە ئامرازەکای ئەردوگان بوو بۆ جێبەجێ کردنی پرۆژەکەی لە سوریا و عیراق . لە باوەشگرتن و سەرپەرشتی کردنی ئەم ریکخراوانە هۆکارێک بوو لە دروستبونی ژینگەیەکی لەبار بۆ لە باوەش گرتنیان لە لایەن نێوخۆی تورکیا وە و هەروەها لە نێو حزبی ( داد و گەشەپێدان دا . ئەردۆگان تا ئێستا تا رادەیەک گرەو لەسەر رۆَڵی ئەم رێکخراوانە دەکات، ئەمەش لە دوا جەنگی حەلەب دەرکەوت کە (حزبی ئیسلامی تورکستانی ) (ئۆیگۆری چین ) رۆڵێکی ناوەندیی تیدا دەبینێت . هەروەها ئەگەر ئەردوگان لە سەرپەرشتی ئەم رێکخراوانە وازبێنێت توشی ترسناکیەکی زۆر و دڵەراوکێ دەبێت لە نێوخۆی تورکیادا، کە ئەویش ناچار نیە لەم قۆناغەدا ئەو کارە بکات لە کاتێکدا نەگەیشتۆتە ئەوەی چارەسەری سیاسی قەیرانەکەی سوریا بێتە ئاراوە .\n3 – کە ئۆردوگان دەستپێشخەری هەنگاوێکی ریشەیی بکات، یان نیوە وەرچەرخانێکی لە سایەی پەیوەندیە هاوپەیمانێتیەکانیدا لە گەڵ وڵاتانی خاوەن کاریگەری وەک قەتەر و سعودیە بکات، ئەو گۆرانکاریانەی لە ئاست ئێران و روسیا و رەنگدانەوەی لەسەر سوریا بێت، پێویستی بە هەماهەنگی لەگەڵ سعودیا بە دیاریکراوی دەویت . لە سایەی ئەم پەیوەندیە شڵەژاوەی نێوان سعودیا و ئێران و رەخنەی توندی سعودیا لە روسیا و رۆڵی باڵای سعودیا لە سوریا بە ئامانجی روخانی سەرۆکی سوریا، ئەم واقعە یارمەتیدەر نیە بۆ گۆرانکاری لە هەڵوێستی تورکیا لە سوریا و پاڵنەریش نیە بەرەو پەیوەندی هاوپەیمانێتی لەگەڵ روسیا و ئێراندا .\n4 – سروشتی پەیوەندیەکانی تورکیا – ئەمریکا .\nبە رای ئێمە ئەمە خاڵی مەبەستە لەم قۆناغەدا ، تورکیا پاش کودەتاکە و تۆمەتبارکردنی واشنتۆن بە پاراستنی فەتحوڵا گولەن، بەڵکو تێوەگلانی بە کودەتاکە، دەردانێکی نوێی جیاوازی بەخشیە ئەو پەیوەندیانە کە پیشتر بەم شێوەیەنەبووە لە مێژووی پەیوەندیەکانی هەردوولادا . دەرخستەیەکی وای لێکەوتەوە کە ئەردوگان ناتوانێت بەئاسانی بەسەریدا بازبدات ، ئەم دەرخستەیەش وا لە پەیوەندیەکان دەکات کە بەردەوام شڵەژاو بێت، تاوەکو هاتنی سەرۆکێکی ئەمریکی نوێ، کە لەوانەی چارەسەرێک بۆ ئەم کێشەیە بدۆزێتەوە . لەوانەیە هاتنی دۆناڵد ترامپ و جەخت کردنەوەی لە سەر بەشداریکردنی ئەفسەری ئیستخباراتی ئەمریکی لە کودەتاکە، کە تورکیا ئەمەی دەویست و ئەردوگان ئاواتەخوازی ئەمە بوو بۆ پیشاندانی هەڵوێستێکی جیاواز لە مەر سوریادا . ئەردۆگان بە تەنها ناتوانێت و پێویستی بە داپۆشینی ئەمریکا هەیەکە ئەم جارە ئۆباما دەستەبەری ناکات و لە چاوەرێی ئیداری نوێی ئەمریکا دەبێت .\n5- سروشتی هەرەشە ستراتیجیەکان لەسەر تورکیا بەدرێژای مێژوو .\nەسروشتی ئەم هەرەشانە لە رەوتی ئەو وێستگە مێژوویانە و ئەزمون و شەرەکان و فاکتەری تردا دیاریدەکرێن، بە فاکتەری تازە یان گوزەر دیاری داناکرێت . لەم گۆشەیەوە، تورکیا توخمەکانی روسیا و سلاڤ و عەرەب و فارس و کورد و ئەرمەن و یونان و قوبرس بە هەرەشەی دیار لەسەر ناسنامەی خۆی و ئاسایشی نەتەوەیی تورکی دەزانێت . بۆیە سورانەوە و وەرچەرخانی تورکیا رووە و توخمەکانی ئەمرۆ لە ئارادا نابێت و ناکرێت، لەبەر ئەوەی ناتوانێت دەستی بۆ ئەوانە درێژ بکات کە بە هەرەشە لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی لەقەڵەم دەدات و بە هەرەشەی ستراتیجی دەزانێت، وەک نمونەی روسیا و ئێران، سەرەرای ئەوەی وا دەبینرێت کە تورکیا پەیوەندیەکی نایاب لەگەڵ روسیا و ئێران دروست دەکات . بەڵگەش لەسەر ئەمە تەنها بە خستنەخوارەوەی فرۆکە روسیەکە لە لایەن تورکیاوە دەردەکەوێت، کە نزیک بوو شەر لە نێوان هەردوو وڵاتدا رووبدات . بەڵام تێوەگلانی ئەمریکا بە دوا کودەتا شکستخواردوەکەوە، وای لە ئەردوگان نەکرد جگە لەوەی رەخنەی لێ بگرێت و داوای رادەستکردنی گویلەن بکات، ئەنقەرە باڵوێزی بکشێنێتەوە و پەیوەندیەکانی بپجرێنێت و هیچ سزایەک بسەپێنێد . لەبەر ئەوەی پەیەوەندیەکانی لەگەڵ ئەمریکا و رۆژئاوا لە هەموو لایەکەوە بۆ تورکیا ستراتیجیە .\nنمونەیەکی تری پر مەغزا و واتا و نیشانە ئەوەیە، سەرەرای بونی هەموو بەهانە ئەخلاقی و ئاینی و مرڤایەتی و یاسایی و ئایدیۆلۆجیەکان بۆ ئەوەی ئیسرائیل نەبێتە تەنانەت هاورێی، ئەی چۆن دەبێتە هاوپەیمانی، تورکیا وەک زەخیرەیەکی ستراتیجی تەماشای ئیسرائیل دەکات لە بەرامبەر هەرەشە جێگیرەکانی لە روانگەی تورکیاوە . سەرەرای هەموو شتێک، تورکیا دەگەرێتەوە بۆ پەیوەندیە سروشتی و ستراتیجیەکانی لەگەڵ ئیسرائیلدا، کە بەقەد زەرەیک سیاسەتە شەرانگێزی و فراواکاریەکانی دژ بە گەلی فەلەستین و ناوچکە نەگۆراوە . کە ئیسرائیل هاوپەیمانی ستراتیجی تورکیا بێت، ئەو باس و خواسەی سورانەوەی تورکیا هیچ واتایەکی نامێنێت، نە بە ئاراستەی سوریا و نە بەرەو ئیران و نەش رووە و عیراق . ئەوەشمان لەبیر نەچێت کە ئیسرائیل هاوکاری ئەمریکای کرد لە گرتنی عەبدوڵا ئۆجەلان لە ساڵی 1999دا و، لەولاشەوە ئەمریکا هەوڵی ئەرمینیای وەستاندوە بۆ دان پێدانان بە جینۆسایدیان لەلایەن کۆشکی سپیەوە . نمونەی تر زۆرن .\nوەزعی نێوخۆ و ئاستی توانای تورکیا لەجموجوڵی دەرەکی لە سایەی سەرقاڵ بونی نێوخۆی دەسەڵاتی حزبی ( داد و گەشەپێدان ) تاوەکو ئێستا ، زۆر لایەنی کودەتا سەربازیەکیە روون نەبۆتەوە . کێ بەشداری کردووە و کێ لە پشتیەوەیە ( جگە لە تۆمەتبارکردنی فەتحوڵا گویلەن کە تەحەدای تورکیای کرد کە یەک لە سەت بیسەلمێنێت بەشێک بووە لە کودەتاکە ) . کاتێکی زۆر دەوێت پێش ئەوەی دووبارە تورکیا لەسەر قاچەکانی سەقامکیر بێت . ئەردوگان تەنها بۆ ئەوە کار ناکات ستونی دەسەڵاتەکانی و دەسەڵاتی حزبەکەی رێک بخاتەوە، بەڵکو کار بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی دەوڵەت دەکات، هەموو دەوڵەتەکە . ئەمەش ئەرکێکی قورس و درێژخایەنە و دەرەنجامەکەیشی دیار نیە، بەتایبەتی لەسەر ئاستی بنیاتنانی دەزگا عەسکەریەوە ، هیچ پێشبینی ئەوە ناکرێت کە تورکیا بتوانێت بریاری ستراتیجی گەورە بدات لە ئاستی دەرەوەدا، پێش ئەوەی رووکەشی وێنەی وەزعی نێوخۆی تورکیا بۆی دیەرنەکەوێت، کە ئەمەش کاتێکی زۆر دەبات .\nمانگێک بەسەر کودەتاکەی 15ی تەموزدا تێدەپەرێت . 81 هەزار فەرمانبەر لە کارەکانیان دەرکران و 11 هەزار کەس گیراون . لە ئاسایشەوە تاوەکو سەرۆکایەتی کاروباری ئاینی، لە عەسکەرەوە تاوەکو دیبلۆماسیەکان، لە دادەوەریەوە تاوەکو شارەوانیەکان و دەزگاکانی راگەیاندن . ئەوەی بە بیردا دێتەوە کە ئەوانە دانیان ناوە بە تۆمەتەکانیاندا و شایەتیان لەسەر خۆیان داوە . بەڵام تاوەکو ئێستا ئاڵۆزی باڵی بەسەر شەوی کودەتاکەدا کێشاوە .\nپرسیارەکان زۆرن : بۆچی ئیستخبارات و سەرۆکایەتی ئەرکان لە پاش دزەکردنی هەواڵی ئەگەری کودەتا نەجوڵانەوە ؟ بۆچی هەردو سەرۆکی ئیستخبارات و ئەرکان ئاگاداری سەرۆک کۆماریان نەکردۆتەوە ؟ بۆچی چاوەرێی دەرچونی تانکەکانیان کرد بۆ سەر جادەکان ؟ بۆچی ئەردۆگان نەیتوانی بگاتە حاقان فیدان لەو شەوەدا ؟ ئایا ئەمە ئابروچون نیە کە ئەردۆگان لە زاواکەیەوە هەواڵەکە بزانێت نەک لە فیدانەوە ؟ پرسیارێکی زۆر هەیە لەوانەیە لە هەوڵی خودی کودەتاکە گرنگتر بێت .


کوردیپێدیا - Ebdilhenan El Osman\n✌ Ebdilhenan El Osman - Koçer Kobanê | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 Kurmancî - Kurdîy Bakûr\nEbdilhenan El Osman\nNasnav: Koçer Kobanê\nNav û Paşnav: Ebdilhenan El Osman\nCih û Dîroka Şehadetê: Hesekê / 19 Gulan 2018\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 Kurmancî - Kurdîy Bakûr | ماڵپەری یەپەگە رۆژاڤا - 04-06-2018\n1. 👁 عبد اللە ال عثمان\n2. 👁 عەبدڵڵا ئال عوسمان\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 19-05-2018\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Jun 4 2018 3:07PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 4 2018 3:13PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 4 2018 3:13PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 1,267 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 256 KB Jun 4 2018 3:09PM سەریاس ئەحمەد\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1,138 چرکە!


كتێبی جینۆسایدی هەڵەبجە لە میدیا نێودەوڵەتییەكاندا | جینۆساید كورد\nبەرهەمێكی كەم وێنە..\nهەر لەسەرەتاوە دەتوانرێت بە رستەیەك بوترێت كە، كتێبی(جینۆسایدی هەڵەبجە لە میدیا نێودەوڵەتییەكاندا)، لەو كتێبانەیە كە لەبواری دۆكۆمێنتكردندا، نموونەی كەمە. ئەو بەرهەمانەی كە دەربارەی كوشتنی بەكۆمەڵی كوردو بە تایبەتیش جینۆسایدی هەڵەبجە، خۆیان لەبابەتی میدیای نێودەوڵەتی دابێت و ئیشیان لەسەر ناوەڕۆكی مامەڵەی ئەم ئاستە باڵایەی میدیا كردبێت، لەخانەی نەبووندایە. واتە، لانیكەم، لەسنوری زانیاریی ئێمەدا، كە ئاگاداری بەشێكی دیاری ئەدەبیاتی تایبەت بە ئەنفال و جینۆسایدین بەگشتی، نەمانبینیوە كتێبێك هەبێت كە لەسەروەخت و گەرماوگەرمی تاوانی جینۆسایكردنی هەڵەبجەدا پشكنینی بۆ رووماڵی میدیا جیهانییەكان كردبێت، ئەمەش بایەخی ئەم كتێبە دەردەخات.\nبەڵام لەگەڵ ئەوەی ئەم بەرهەمە، لەرووی چۆنایەتییەوە، كارێكی كەم وێنەیەو زانیاری وردی تێدایە كە هەندێكیان پێشتر هەر نەبیستراون، كۆمەڵێك كەموكوڕیشی تیایە كە نوسەر خۆی، پێشوەخت، هەستی بە هەندێكیان كردووە، ئێمەش دواترو لەبەشی دووەمی ئەم نووسینەدا دێینەوە سەر هەندێكی دیكەیان، بەو ئومێدەی، هەروەك برای نوسەر، خۆیشی دڵخوازێتی، بتوانرێت لەچاپی دووەمدا – كتێبەكەش شایستەی زیاتر لەچاپێكە- چارەسەریان بكات.\nدەستپێكێك لەبارەی جەنگ و تاوان\nسەرەتای ئەم بەرهەمە، دەستپێكێكی دورودرێژە لەبارەی جەنگی خوێناویی 8 ساڵەی عێراق- ئێران، هۆكارەكانی هەڵگیرسانی جەنگەكە، ئامانجە سیاسی و جیوپۆلۆتیكییەكانی و، كۆی ئەو فاكتەرانەی رێخۆشكەربوون بۆ بەرپابوونی. مەبەستی نوسەر لەو سەرەتایەی كە لەسەر ئەو جەنگەی نووسیوە، بۆ دووپاتكردنەوەی سوودی رەهەندە سیاسییەكانێتی بۆ گەلی كوردو بزووتنەوە سیاسییەكەی، چونكە لەدیدی نوسەردا بوونی ناوچەیەكی ئازادكراو و لەبندەستی شۆڕشی نوێ پەیوەستە بە سەرقاڵبوونی رژێمی بەعس و(1968-2003ز) سوپاكەیەوە بەو جەنگە 8 ساڵییە خوێناوی و پڕوكێنەرەوە. دواتر تیشك دەخاتەسەر چەند پرسێك، لەوانە: باكگراوەندی چۆنیەتی ئازادكردنی شاری هەڵەبجە، نەخشەی رزگاركردنی لەرووی سەربازی و مەیدانییەوە، ئامانجی لایەنەكانی رزگاركەری شارەكە، دواتریش كاردانەوەی دڕاندانەی سوپاو فرۆكەكانی رژێمی بەعس لەئاست ئەم پەرەسەندنە سەربازییە كە بریتییە لەپاككردنەوەی شاری هەڵەبجە لەدامودەزگاكانی ئەو رژێمە.\nئەم لایەنەی كتێبەكە، لەدیدی ئێمەدا، سەرەڕای ئەوەی زانیاریی زۆرو پێشتر نەزانراوی لەخۆگرتووە، لانیكەم، نەزانراو بۆ نەوەی نوێ و دوای راپەڕین، بەڵام سەرنجی رەخنەگرانەش هەڵدەگرێت كە دواتر روونی دەكەینەوە. لەكتێبەكەدا، نوسەر بەشێوازی راپۆرت و بە زمانی زانیاری و ژمارەو داتاو دیاریكردنی مێژوو، رووماڵێكی رۆژنامەوانیی پوختمان پێشكەش دەكات لەسەر چۆنیەتی ئەنجامدانی تاوانی كیمیابارانكردنی هەڵەبجە، بۆ پشتڕاستكردنەوەو جەختكردنەوەش لەسەر ئەو راستییە بەڵگەنەویستەی كە، ئەوەی رژێمی بەعس لەو پرۆسە سەربازییە قڕكەرانەدا دەرهەق بە گەلی ئێمەی ئەنجام داوە، تاوانی كوشتنی بەكۆمەڵن، بەتایبەتیش تاوانی كیمیابانكردنی هەڵەبجە، بەندو ماددەی پەیوەندیداری لەجاڕنامەی جیهانی مافەكانی مرۆڤدا بە نموونە هێناوەتەوە، بەكورتیش پێناسەگەلێكی بۆ چەمكی لەناوبردنی بەكۆمەڵ–ی (Genocide) بیرخستۆتەوە كە هەندێكیان دەگەڕێتەوە بۆ پەیماننامەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان (UN) خۆی كە تایبەتە بە قەدەغەكردنی جینۆسایدو سزادانی تاوانبارانی. بەپێی هەموو پێناسەو چەمكەكانی جینۆسایدیش، ئەوەی بەڵگاندووە كە تاوانی كیمیابارانی هەڵەبجە دەچێتە خانەی جینۆسایدەوە.\nجیهان دەهێننە هەڵەبجە!\nكاری گرنگی نوسەر لەم كتێبەدا كە ماندووبوونی زۆری پێوە دیارە، دانانی كۆپیی ئەو لاپەڕە پەیوەندیدارانەیە لەرۆژنامەگەریی نێودەوڵەتیدا كە تایبەت بوون بە رووماڵكردنی مەرگەساتی هەڵەبجە. دەستڕاگەیشتنی ماسمیدیای نێودەوڵەتی، بەتایبەتیش رۆژنامەگەریی چاپكراو، بە وردەكارییەكانی ئەو تاوانەو چیرۆك و بەسەرهات و دیمەنە تراژیدییەكانی، گرنگترین رووداو بووە لەكاتی خۆیدا بۆ دەنگدانەوەی تاوانەكانی رژێمی بەعس لەدەرەوەو ناوخۆی وڵاتەكەی و تەنانەت وڵاتێكی دراوسێی وەكو ئێرانیش. فەزڵی ئەم دەستڕاگەیشتنە، بەئاشكرا، دەگەڕێتەوە بۆ كۆماری ئیسلامیی ئێران، تەنانەت ئەگەر ئەم هەڵوێستە مێژوییە، وەك مافێكی سروشتی، بەرژەوەندیی سیاسیی ئەو وڵاتەشی تێدا بووبێت.\nئێرانییەكان، لەگەڵ گەرمەی تاوانی كیمیابارانكردنی هەڵەبجەدا، دەرگایان بە رووی چەندین تیمی رۆژنامەوانی رۆژئاوایی و جیهانیدا واڵا كردووە بۆ ئەوەی بێن و لەنزیكەوەو بە چاوی خۆیان ببینن كە چۆن رژێمی سەدام، بێ بەزەییانەو بێ هیچ حسابردنێك بۆ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێكەوتنامە نێودەوڵەتییەكان، دەستی چۆتە تاوانی كوشتنی بەكۆمەڵی تەنانەت هاووڵاتیانی سڤیلی وڵاتەكەی خۆیشی و برینداركردن و ئاوارەكردنی دەیان هەزاری تریان.\nبەبێ ئەم هاوكارییەی ئێرانییەكان بۆ میدیای جیهانی لەرووماڵكردنی تاوانەكەدا، زۆر ئەستەم دەبوو كە گۆڕانكارییەك لە رای گشتیی جیهانیداو لەدژی رژێمی عێراق رووبدات، یان دەستپێكێك لەتووڕەیی و ناڕەزایەتیی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەرامبەر بە دڕندەیی ئەو رژێمە دەستپێبكات. لە زۆر راپۆرتی میدیا نێودەوڵەتییەكاندا كە لەم كتێبەدا لەبارەی ئەو كۆمەڵكوژییە بەرچاومان دەكەون، ئەوە دووپاتكراوەتەوە كە ئەم تاوانەی دەوڵەتی عێراق لەبەرامبەر هاووڵاتییەكانی، بریتییە لەتاوانی دژ بە مرۆڤایەتی، یەكسانە بە تاوانی جینۆسایدیش، یان پێشێلكردنی ئاشكراو چەندیجارەی پرۆتۆكۆلی ژنێڤ-ی ساڵی (1925ز) كە تیادا بەكارهێنانی چەكی كیمیایی و میكرۆبی قەدەغە كراوە هەروەك رۆژنامەی (تایمز)ی بەریتانی لە 1ی نیسانی 1988دا بە راپۆرتە هەواڵێك لەژێرناونیشانی (ئەم كوشتارە كیمیاییە رابگرن)، بڵاوی كردۆتەوە. بەهەمان شێوە هەفتەنامەی پۆلیتس (Politis)ی چەپڕەوەكانی فەرەنسا-یش كە لەراپۆرتێكی خۆیدا لە 31ی ئازای 1988، لەژێر ناونیشانی(كوردستان هێرۆشیمایە)، تاوانی كیمیابارانكردنی هەڵەبجە دەباتە ئاستی تاوانی شاری هێروشیما-ی ژاپۆنی كە بە چەكی ناوكی لەلایەن وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكاوەو لەسەردەمی ئیمپراتۆرییەتی ژاپۆنی و لەكۆتاییەكانی جەنگی جیهانی دووەمدا، لەمانگی 8ی ساڵی (1945ز)دا، بومباران كراو، تیایدا تەنها لەو شارە، جگە لە ناكازاكی، نزیكەی 140000 سەدوچل هەزار كەس بوونە قوربانی.\nهاوشانكردنی تاوان بە تاوانەكانی تری جیهان\nجگە لەوە، ئەوەی ئەم بەرهەمە بخوێنێتەوە، دەبینێت كە لەزیاتر لەهەواڵ و راپۆرتێكی میدیا نێودەوڵەتییەكاندا، تاوانەكە بە تاوانی نازییەكانیش دەچوێنرێت كە لەجەنگی جیهانی دووەمدا دەرهەق بە جولەكەكانیان ئەنجام داوە، یان هەندێ تاوانی تری هەمەجییانە كە لەجیهاندا روویانداوەو خەڵكی سڤیلیان كردۆتە ئامانج. رۆژنامەی ژۆن ئەفریك-ی فەرەنسی، نموونەیەكی جوانە. ئەم رۆژنامەیە تاوانەكە دەباتە هاوشانی رەشەكوژیی نازییەكان لە(لیدز)ی چیكۆسلۆڤاكیاو، كوشتوبڕی ئەمریكییەكان لە گوندی (مای لای)ی ڤێتنام و، دڕندەیی سۆڤێتییەكان لە ئەفغانستان.\nبێگومان ئەو تایتڵ و گوزارشتانە لەناو میدیا جیهانییەكاندا، یان ئاماژەكردنەكانیان – تەنانەت بەهەواڵێكیش بێ- بەوەی كە بەعس چەكی كۆمەڵكوژی دژ بە كوردەكان بەكارهێناوە، بایەخی یەكجار گەورەیان هەیە. میدیای جیهانی كە لەپەیوەندیدا بە رووماڵكردنی جینۆسایدی هەڵەبجەوە، میدیای وڵاتانی رۆژئاوا بەگشتی، ئاسیا، هەندێ وڵاتی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست (وڵاتە عەرەبییەكانی لێ بەدەر بێت)، ئەفریقیا، چەندین وڵاتی تر دەگرێتەوە، بەو رووماڵانە، هەر خۆیان، وەك ئامرازگەلێكی دۆكۆمێنتاركردنی ئەو تاوانانە، دەبنە دۆكۆمێنتی گەورەو گرنگ بۆ بەڵگاندنی تاوانەكان كە بەشبەحاڵی خۆم نازانم تاچەند سوودیان لێ وەرگیراوە؟!، چونكە ماسمیدیا جیهانییەكان كە وێنەی زیندوو و واقعیی ئەو رووداوە تراژیدییەیان گواستۆتەوە، چ رۆژنامەكان بن، یان ئاژانسەكانی دەنگوباس، یان رادیۆ وتەلەفزیۆنەكان، زۆربەیان لەرێی نێردراوی تایبەتیی خۆیانەوەو لەناو جەرگەی رووداوەكانەوە تاوانەكان و دەرەنجامە كوشندەو وێرانكەرەكانیانیان رووماڵكردووە، ئەوان بە چاوی خۆیان دیمەنی تراژیدیاو مەرگەسات و كوشتنی بەكۆمەڵ و مەینتەیی هاووڵاتییە سڤیلەكانیان بینیوە، خەڵكە قوربانییە دەربازبووەكان، بریندارەكان، جوگرافیای تاوانەكان، گیاندارو خاك و سروشتە سوتێنراوەكان و، بگرە زۆر لایەنی ژەهرباركردنی شارەكەیان تۆماركردووە، بەجۆرێك كە، سبەی رۆژ، كەناڵەكان، بەتایبەتی نێردراو و تیم و رۆژنامەوانەكانیان، بتوانن ببنە گەورەترین گروپی شایەتحاڵ لەبەردەم دادگایەكی نێودەوڵەتیداو شایەت بن بەسەر سەربوردەی ئەو تاوانە نامرۆڤانانەی كە لەگەڵ كیمیابارانكردنی هەڵەبجەدا، ئەنجامدراون.\nرووداوێك، لە نكۆڵی بەدەر!\nلەم بوارەدا هیچ بوارێك نییە بۆ نكۆڵیكردن و رەتكردنەوە، خودی ئەو رۆژنامانەش كە تاوانەكەیان رووماڵ كردووە هەروا دەڵێن. بۆ نموونە، رۆژنامەنووس (دانیال گۆڵدستین) راپۆرتێكی لە ژمارەی رۆژی 27ی نیسانی 1988ی گۆڤاری ژۆن ئەفریك»Jeune Afrique»ی فەرەنسیدا بڵاوكردۆتەوە، تیایدا دەڵێ:»سوپای عێراق نكۆڵی لەكیمیابارانی هەڵەبجە دەكات، بەڵام هەواڵنێرانی خۆرئاوا ئەم كوشتارە بە كۆمەڵەیان بە چاوی خۆیان بینیوە….»، هەروەها رۆژنامەی «گویونەش»ی توركی لە راپۆرتێكدا دەنووسێت:» ئەو دیمەنانەی لەساتی هەنگاونانمان بەنێو كوچەو كۆڵانەكانی ئەو شارە كوژراوەدا بینیمان، بەناوی مرۆڤایەتییەوە هەستمان بە شەرمەزاری دەكرد».. هەرچی رۆژنامەنووس «نیكۆلاس بیتسەن»ە لە رۆژنامەی «واشنتۆن پۆست» ئەویش لەراپۆرتێكدا لەژێر ناونیشانی «پەلاماردانی شارۆچكەیەكی كوردستان» نوسیویەتی:» جەعفەر مەحمود حەسەن كە یەكێكە لەئەفسەرە پلە باڵاكانی عێراق، گوتی: من بە هەردوو چاوەكانم بینیم كە فڕۆكە جەنگییەكانی عێراق هاتن بۆمبە كیمیاییەكانیان بەسەر شاری هەڵەبجەدا داباراند». تۆڕی تەلەفزیۆنی هۆڵەندا-ش لای خۆەوە لە 25ی ئازاری 1988دا ئەوەی بڵاوكردۆتەوە كە:»عێراق دیسانەوە چەكی كیمیایی بەكارهێناوە، ئەمجارە وێڕای گازی خەردەل و دەمار، سوودی لە گازی ژەهراویی سیانیۆریش دژ بە هاوڵاتیانی بێ تاوان وەرگرتووە».. هەروەها ئاژانسی بەناوبانگی رۆیتەرز-یش لە 23ی ئازاری 1988دا ئەوەی بڵاوكردۆتەوە كە:»رۆژنامەنووسان گفتوگۆیان لەگەڵ دەربازبووانی ئەو كارەساتەدا ئەنجامداوە كە كاریگەریی گازە ژەهراوییەكان بە روونی بەسەر جەستەیانەوە دەبینرێت، بە تایبەتی ئەو دەربازبووانەی جەستەیان تلۆقی كردووەو دووچاری كێشەی هەناسەدان بوونەتەوە».\nشایەتحاڵیی ئەوان، گرنگە!\nنموونەی ئەم جۆرە شایەتحاڵییە، بۆ دادگاییكردنی تاوانباران ناڵێم كە دیارترینیان سەدام حسێن(1937-2006ز) و عەلی حەسەن مەجید(1941-2010ز) بوون و لە سێدارە دراون، بەڵكو بۆ گەڵاڵەكردنی هەر داوەری و بڕیارێكی نێونەتەوەیی كە قەرەبووكردنەوەی هەڵەبجەییەكان بەسەر حكومەتەكانی عێراق و كۆمپانیا ژەهرفرۆشەكانی جیهاندا بسەپێنێت، سوودی یەكجار زۆری هەیە. ئەم گەواهیدانانە، یارمەتیدەر دەبێت بۆ بە جینۆساید ناساندنی مەرگەساتەكانی گەلی كوردیش لەهەر سەردەمێكدا كە دەرفەتی ئەوە بێتە گۆڕێ دادگایەكی تایبەتی نێودەوڵەتی بۆ ئەم تاوانانەی دژ بە كورد دابمەزرێت، یان رۆژێك دابێت عێراق ببێتە ئەندام لەسیستەمی دادپەروەریی نێودەوڵەتیدا كە بەمانای بە ئەندامبوونێتی لەدادگای تاوانی نێودەوڵەتیدا كە لەساڵی (2002ز)دا دامەرزراوەو تا ساڵی (2015ز) ژمارەی وڵاتانی پەسەندكاری گەیشتۆتە 123 وڵات.\nدیارترین میدیا نێودەوڵەتییەكان\nگرنگییەكی تری ئەم كتێبە كە تاوانی كیمیابارانكردنی هەڵەبجەی لە میدیا نێوەوڵەتییەكاندا وەرگرتووە، لەوەدایە كە نوسەر، بە حوكمی ئەوەی خۆیشی میدیاكارەو ئەكادیمییەو نێوبانگی میدیا جیهانییەكان دەزانێت، هاتووە نموونەی رووماڵی دیارترین ئەو رۆژنامەو گۆڤارانەی خستووینەتە بەردەست كە بەشێكی بەرچاویان لەسەر ئاستی جیهان ناسراون و هەندێكیشیان میدیای چاپكراوی نمرەی یەكی وڵاتە زلهێزەكانن.\nبۆ نموونە، لەرۆژنامەو بڵاوكراوە گەورەو بەناوبانگەكانی بەریتانیادا نموونەی وەك گاردیان، تایمز، سەندەی تایمز، ئۆبزێرڤەر، دەیلی تەلیگراف، فاینەنشیاڵ تایمز، نیو ستاتیسمان و گۆڤاری (ئەفریكا ئێڤێنتز) هەیە. لەرۆژنامە ناودارە فەرەنسییەكاندا، راپۆرت و نووسینی لۆڤیگارۆ، لۆمۆند، لیماتین، ئەكسلیسۆر، ئۆنیۆن و، گۆڤارەكانی وەك پۆلیتس و لی ڤیف و ژۆن ئەفریك-ی وەرگرتووە، لەرۆژنامە ئەمریكییە پڕ فرۆشەكانیشدا، نموونەی رووماڵی وەك واشنگتۆن پۆست، نیویۆرك تایمز، USA نیوز، هیراڵد تریبۆن و، هەفتەنامەی نیوزویك و گۆڤاری تایم-ی هێناوتەوە. ئەمە جگە لە دەیان رۆژنامەو گۆڤاری تری بەناوبانگ كە هی وڵاتانی ئەوروپی و رۆژئاوایی و ئاسیایی و میدل ئیستین و هەموویان بە ژانرەكانی راپۆرت، یان هەواڵ، یان بەدواداچوون، یان دیدار، یان رێپۆرتی وێنەیی، یان وتارو سەروتار، لەسەر تاوانی كیمیابارانكردنی هەڵەبجەیان نووسیوەو زانیارییان لەبارەی دیمەنە سامناك و ویژدان هەژێنەكانی تاوانەكەوە گواستۆتەوە.\nلەلایەكی تر، جگە لە رۆژنامەو گۆڤارەكان، ناوی ژمارەیەك لە نموونەی میدیای بینراو و بیستراو و ئاژانسەكانی جیهانیش لەم كتێبەدا هاتوون كە لای خۆیانەوە رووماڵی تاوانی هەڵەبجەیان كردووە، یان زانیارییان لەبارەیەوە بڵاوكردۆتەوە، لەوانە: ئاژانسی بەناوبانگی BBC، ئاژانسی رۆیتەرز، ئاژانسی فەرەنسا، رادیۆی بەلژیكا، رادیۆی ئوسترالیا، رادیۆی كۆڵن لەئەڵمانیا، تەلەفزیۆنی فنلەند، تەلەفزیۆنی سویسرا، تۆڕی تەلەفزیۆنی هۆڵەندا.\nهەر لەم بەرهەمەدا، نووسەر بە كورتی ئاماژەی بە رووماڵی تەواوی ئەم كەناڵانە كردووە بۆ تاوانەكە، رۆژو مانگ و ساڵی رووماڵەكانیشیانی دیاریكردووە كە زۆربەیان لەهەمان ماوەی تاوانەكەدایە، جا بە هەفتەیەك دواتر بێت، یان دوو هەفتە و یان زیاتر.\nلێرەدا، لەپێناوی ئەوەی چاپی داهاتووی ئەم كتێبە، لەرووی ناوەڕۆك و فۆرمیشەوە، شیاوترو باشتربێت و لەئاست پیرۆزی و گرنگیی ئەو دۆزەدا بێت كە نوسەر ئیشی لەسەر كردووەو پێشتریش هەر خۆی بەرهەمی تری لەنووسین و وەرگێڕانی لەبارەوە نووسیوە كە مەبەستمان لەدۆزی جینۆسایدە، دەبێ كۆمەڵێك سەرنجی رەخنەگرانە لەبارەی كتێبەكەوە بخەینەڕوو. ئەمە دەڵێین بەبێ ئەوەی ئەم سەرنجانە بەمانای كەمكردنەوە بن لەبایەخی كتێبەكە هەروەك لەم بۆنەیەدا وردمان كردۆتەوە. دیارترین ئەو خاڵانەش كە لە هەردوو باری ناوەڕۆك و فۆرمەوە بوونەتە جێی سەرنجی رەخنەییمان ئەمانەی لای خوارەوەن:-\nوێناكردنێكی سیاسیی هەڵە ..\nیەكەم: نوسەر، بەبێ ئەوەی لەرەهەندە سیاسییەكانی پێشەكییەكەی خۆی وردببێتەوە سەبارەت بە چۆنیەتی ئازادكردنی شاری هەڵەبجە، ناڕستەوخۆ، وەهای وێناكردووە كە ئازادكردنی ئەو شارە بەشێك بێت لەجەنگی عێراق-ئێران و رۆڵی ئێرانییەكانیشی زەقكردۆتەوە!. ئەم وێناكردنە (كە رەنگە پەیوەندیی بە وەرگرتنی تەنها سەرچاوە ئێرانییەكانەوە هەبێت وەك دۆكۆمێنت)، لەوەدا هەڵەیە كە، زانیاریی لەبارەی ئەو ئەدەبیاتە سیاسی و میدیاییەوە نییە كە رژێمی بەعس بۆ پاساودانی كیمیابارانكردنی هەڵەبجە هەیبووەو بازاڕی سیاسیی بۆ دۆزیوەتەوە.\nئەگەر نووسەر بیزانیبایە كە بەعس هەڵەبجەی وەك شارێكی داگیركراو لەلایەن ئێرانییەكانەوە بە جیهان ناساندووەو ئەمەشی كردۆتە بیانوویەكی بێ بنەما بۆ ئەوەی بەدڕندانەترین شێوەو بە چەكی كۆكوژ لەو شارە بدات، ئەوا ئەو لایەنەی نەدەوروژاند، بەتایبەتی كە هەموو بەڵگەنامەكان – نەك تەنها دۆكومێنتی ئێرانییەكان- ئەوە دەسەلمێنن كە هێزی پێشمەرگەی كوردستان بووە ئەو شارەی رزگار كردووە نەك ئێرانییەكان راستەوخۆ ئەو كارەیان كردبێت.\nلێرەدا، بەڵگەی گرنگ، پێش هەر شتێك، ناسنامەی قوربانییانە لەو شارەدا كە پتر بریتییە لەهاووڵاتیانی سڤیلی خەڵكی هەڵەبجە خۆی و رێكخستنەكان و ژمارەیەك پێشمەرگە نەك سەربازانی ئێرانی، ئەم راستییە تەنانەت رۆژنامەی (ئەكسلیسوری)ی فەرەنسیش لەهەواڵێكی لاپەڕە یەكی خۆیدا لە24ی ئازایری 1988، دەیسەلمێنێت و هەمان شت دەڵێت.\nبەڵگە، لەدوو توێی بەرهەمەكە خۆیەوە !\nبەڵگەیەكی تر، خودی هەندێ لەو راپۆرتانەی ناو كتێبەكە خۆیەتی كە بەشێك لەمیدیا نێودەوڵەتییەكان، بە پێچەوانەی هەندێكی تریان، لەبارەی هۆكاری تاوانەكەوە بڵاویان كردۆتەوە. ئەوان ئەو تاوانەی بەعس وەك كاردانەوەیەك بەرامبەر بە سەركەوتنەكانی پێشمەرگەو یاخیبووانی كوردو راپەڕینی پێشووتری خەڵكی شارەكە لێكدەدەنەوە، یان وەك بەشێك لەدڕندەیی و هەمەجییەتی بەعس خۆی كە پێشتر لەلایەن هێزە كوردییەكانەوە دنیای دەرەوەی لێ ئاگادار كراوەتەوە.\nیەكێك لەو راپۆرتانە، وەك نموونە، راپۆرتێكی رۆژنامەی «دەیلی تەلەگراف»ی بریتانییە لە رۆژی 23ی ئازای 1988، واتە دروست هەفتەیەك دوای تاوانەكە.. ئەو رۆژنامەیە باس لەوە دەكات كە لەسەردانەكانیاندا بۆ ناو جەرگەی رووداوەكە دەرفەتی ئەوەیان بۆ رەخساوە كە راستی و دروستی قسەی لایەنە كوردییەكان بسەلمێنرێت كە پێشتر چەندینجار بانگەشەی ئەوەیان كردووە كە هێزە عێراقییەكان لەپەلامارە دڕندەو بەردەوامەكانی خۆیاندا بۆ دەستبەسەراگرتنی كوردستان، بەمادەی كوشندەی كیمیایی، بۆردومانی هاووڵاتیانیان كردووە. جگە لەوە، رۆژنامەی (La SUISSE)ی سویسری-یش هەمان شت دەڵێت، ئەو تەنانەت پێشنەی بەكارهێنانی چەكی كیمیایی لەلایەن بەعسەوە دەگێڕێتەوە بۆ ساڵی (1984ز)و لەراپۆرتە هەواڵێكیدا كە لە14ی نیسانی 1988دا بڵاوبۆتەوە، دەنووسێت: «عێراق لەساڵی (1984ز)ەوە بۆ فشار خستنە سەر كوردەكان، بۆمبی كیمیایی بەكارهێناوە، لە ساڵی (1987ز)دا ئەم جۆرە چەكەی دژ بە (28) گوند بەكارهێنا، لەیەكێك لەگوندەكان و لەم كارەساتە غەمگینەدا (121)ی هاووڵاتی گیانی خۆیان لەدەستدا».\nتاوانی پێش كیمیاباران..\nواتە لەكاتێكدا بەشێك لەمیدیا جیهانییەكان خۆیان دەزانن كە بەكارهێنانی چەكی كیمیایی لەبەرامبەر هەڵەبجەدا پەیوەندیی بە رەفتاری تاوانكاری و ئایدیۆلۆژیای بەعس خۆیەوە هەیە، نوسەر، ناڕاستەوخۆ، تاوانەكەی گێڕاوەتەوە بۆ كۆنتێكستی جەنگی عێراق- ئێران و پێشەكیی كتێبەشی هەروا دەستپێكردووە، ئەمەش هەڵەیەكی سیاسیی نوسەرەو دەبوایە خۆی لێ بپاراستایە، لانیكەم بیربكەوتبیاتەوە كە كۆمەڵكوژییەكانی بەعس لەعێراقداو بەكارهێنانی چەكی قورس و كوشندە، یان بۆمبارانی وەحشیگەرانە پێش هەڵەبجەش بەكارهێنراوە(بۆ نموونە دەرهەق بەشاری قەڵادزی لە ساڵی 1974ز كە مەنزڵگەی برای نوسەر خۆیەتی)، ئەمە جگە لەبەكارهێنانی چەكی كیمیایی لەبەرامبەر هێزی پێشمەرگەو هەندێ لەناوچە ئازادكراوەكان كە بەسەدان كیلۆمەتر لەسنوورەكانی جەنگی عێراق – ئێرانەوە، دوورن.\nبۆشایی پەراوێزو دەرچوون لەچوارچێوە\nدووەم: هەندێ لەو راپۆرتانەی كە لەمیدیا نێودەوڵەتییەكاندا بڵاوكراونەتەوە، قسەو رەخنە هەڵدەگرن، چونكە لەهەندێ راپۆرتدا زانیاریی هەڵەی تیایە. ئەركێكی نوسەر كە ئەنجامی نەداوە ئەوەیە كە لەپەراوێزی لاپەڕەكانی ناو كتێبەكەدا سەرنج و بەشداریی خۆی هەبووایە نەك بێ هیچ كۆمێنتێك بڵاویان بكاتەوە، یان هەندێ لە راپۆرتەكان لەچەند بڕگەیەكی كورت پێكدێن و نووسەری پێی نەوتووین بەشەكانی تری راپۆرتەكە، یان نووسین و وتارەكان باسی چیتریان كردووە(؟!)، بەتایبەتی كە ناونیشانەكانیان تایبەت بووە بە خودی تاوانەكە خۆی هەروەك لە كۆپی بڵاوكراوەی رووكاری رۆژنامەكاندا خستوویەتییە بەردەستمان.\nسێیەم: بۆچوون و سەرنجی هەندێ گروپ یان كەسایەتی، یان پرۆفیسۆرەكانی بواری پزیشكی و تاوانناسی و ژەهرناسی، ناچنە چوارچێوەی رووماڵی میدیا جیهانییەكانەوە بۆ تاوانی كیمیابارانكردنی هەڵەبجە. لێرەدا، بۆ نووسەر، دەكرا وەك وتارێكی سەربەخۆ لەدەرەوەی كتێبەكە ئاماژەی پێ بكردبایە، یان لانیكەم، كۆی ئەو بۆچوون و سەرنجانەی لەچوارچێوەی ئەو سەرچاوە میدیاییانەدا بناساندایە كە بەشێكن لەمیدیای رووماڵكردنی تاوانەكە. واتە ناو و رۆژ و مانگ و ساڵی ئەو سەرچاوە میدیاییانەی دەستنیشان بكردایە كە ئەو بۆچوون و سەرنجانەی لێوە وەرگرتوون، چونكە ئەو دەستنیشانكردنە بەشێكی گرنگ دەبێت لەپرۆژەی دۆكومێنتكردنی تاوانەكەو بە زانستیكردنی خودی پرۆژەكەش.\nرەخنە لە هەندێ لایەنی شێوەیی Form\nچوارەم: لەباری فۆرمەوە، هەندێ رەخنەی ترمان لەسەر كتێبەكە، بەم جۆرەیە:-\n– دەبوایە ئەم بەرهەمە بەنرخە بێ پێرست نەبوایەو دیاریكردنی ناوەڕۆكی بەرهەمەكە لەسەرەتاوە، ئاسانكارییەك دەبوو بۆ خوێنەر و مۆركێكی زانستی تریشی دەدایە دیزاین و رێكخستنی بەشەكانی كتێبەكە.\n– دەبوایە بەر لەنووسینی وتارێكی دورودرێژی خۆی كە كەوتۆتە پێش خستنەڕووی میدیاكان، پێشەكییەكی كورتی لەبارەی بەرهەمەكەوە بنووسیبایە نەك لەكۆتایی وتارەكەیدا هەندێ روونكردنەوە بدات كە دەكرا لەچوارچێوەی پێشەكییەكدا چارەسەری بكردایە.\n– جوانتر وابوو كە كتێبەكە بەسەر چەند تەوەرێكی جیاجیادا دابەش بكرایە، بۆ نموونە، تەوەرێكی تایبەت بوایە بە نووسینەكەی نووسەر خۆی، تەوەرێك لەبارەی رووماڵی میدیا چاپكراوەكان بۆ تاوانەكە، تەوەرێك لەسەر رادیۆ و ئاژانسەكان و تەلەفزیۆنەكان، تەوەرێكیش بۆ گفتوگۆكان.\n– باشتر وابوو كە لەناو تەوەری گریمانەكراو بۆ رۆژنامەو گۆڤارە جیهانییەكاندا، پۆلێنكارییەك بۆ وڵاتەكان بكرایە، لە گرنگترینەوە دەستپێ بكرایە كە وڵاتانی زلهێزی وەك ئەمریكاو فەرەنساو بەرتانیان بۆ ئەودوای وڵاتانی تر.\n– دەبوایە ئەو سەرچاوانەی كە بۆ ئامادەكردنی ئەم بەرهەمە پشتی پێبەستوون لەكۆتایی كتێبەكەدا دابنرایە نەك لەكۆتایی نووسینی نووسەردا كە وەك پێشەكییەكی دوورودرێژ دەركەوتووە بۆ كتێبەكە، سەرچاوەكانیش بەشێوەیەكی زانستی ریزبەند بكرایەو بەپێی نەریتی پەیڕەوكراو لەكتێب و توێژینەوە زانستییەكان.\n– دەبوایە هەندێ لەوێنەو نەخشەكان رەنگاورەنگ بوونایە نەك رەشوسپی، وەك پاشكۆیەكیش لەكۆتایی كتێبەدا دابنرایە، نەك لە سەرەتاوە، ئەو كۆپییانەی رۆژنامەو گۆڤارەكانیش كە هیچ كۆمێنت و روونكردنەوەیەكی لەبارەوە نەنوسیون و هەڵنەهێنجاوە، بخستبایەتە ئەو پاشكۆ پێشنیاركراوەوە.\n– مێژووی هەندێ لە دۆكۆمێنتەكان كە بە كۆپی لەكتێبەكەدا دانراون، دیار نییە، نازانرێت ئەو بابەتەی كە لەسەر تاوانەكە بڵاوكراوەتەوە لەچ رۆژ و مانگ و ساڵێكدایە، ئەمەش لەپرۆژەی دۆكۆمێنتكردندا بەكەموكورتی دەژمێردرێت و دەبێ مێژووی دۆكۆمێنت روون و دیاریكراو بێت.\nبەكورتی، ئەم رەخنانە بۆ ئەوەن كە برای نووسەر بۆ داهاتوو و لەچاپی نوێدا سوودیان لێ وەربگرێت، وەك كۆمەكێكیشە بۆ ئەوەی ئەم بەرهەمە بەنرخەی بە باشترین شێوە بخاتە بەردەستی خوێنەران و وەك كتێبێكی دۆكۆمێتارییش بمێنێتەوە، بگرە ببێتە سەرچاوەیەك بۆ توێژەران و نووسەرانی بواری جینۆساید.