ڕاپۆرتێکی مەترسیدار لەسەر داگیرکاریەکانی دەوڵەتی تورکیا لە هەرێمی کوردستان دەخرێتەروو\nThursday, 02.04.2016, 19:07\nتۆڕی ناڕەزایەتیەکانی باشوور ڕاپۆرتێک کە چەندین زانیاری مەترسیدار و داتاو ئاماری تێدایە لە بارەی هەوڵی داگیرکاری دەوڵەتی تورکیا لەسەر باشووری کوردستان لە کۆنفرانسێکدا دەخاتەڕوو.\nلە کۆنفرانسی (كاریگه‌رییه‌كانی داگیركاری توركیا له‌سه‌ر دۆخی باشووری كوردستان) کە دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ لە شاری سلێمانی لە هۆڵی پاڵاس سازکرا، هه‌ژموونی سیاسی و دیبلۆماسی، ئابووری و دارایی، كولتووری و په‌روه‌رده‌یی و راگه‌یاندنی و هەروەها هه‌ژموونی سه‌ربازی و ئیستخباراتی دەوڵەتی تورکیا بە وردی خراوەیەروو.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتەکە لە باشووری کوردستان لە ١٣ مۆڵی بازرگانیدا چەندین سیخوڕی میتی تورک لەژێر ناوی کارمەنده‌وه لەو مۆڵانه بەفەرمی کار بۆ دەوڵەتی تورک دەکەن، هەروەها بڕی %5ی بودجه‌ی گشتی تورکیا له‌هه‌رێمی كوردستاندا دابین دەکرێت.\nهەروەها تۆڕی ناڕەزایەتیەکانی باشوور ئاشکرایدەکات: ١٣ بنکە و بارەگای سەربازیدا لەناوچە سنورییەکانی پارێزگای دھۆک جێگیرکراون و (٣٢٣٥) ئەفسەرو سەربازو ژەندرمەی سوپای تورکیا لە هەرێم بوونیان ھەیە،، هاوکات بە داتا چەک و جبەخانەکانی تورکیا لە هەرێم خراوە روو.\nدەقی ڕاپۆرتی كۆنفرانسی (كاریگه‌رییه‌كانی داگیركاری توركیا له‌سه‌ر دۆخی باشووری كوردستان):\nله دۆخی ئه‌مڕۆدا كه خۆرهه‌ڵاتی ناوین له‌به‌رده‌م ئاڵوگۆڕ و وه‌رچه‌رخانی مه‌زن دایه، له‌شكركێشی ئه‌مجاره‌ی سوپای توركیا بۆ باشووری كوردستان زه‌نگێكی مه‌ترسیداره بۆ زیاتر ئاڵۆزكردنی دۆخی ناوچه‌كه. ئه‌م له‌شكركێشیه له‌بنچینه‌دا پرۆسه‌یه‌كی داگیركارییه و هاوكاته له‌گه‌ڵ په‌ره‌سه‌ندنی مه‌ترسیداری هه‌ژموونی ئابووری و شاڵاوی كولتووری و قۆرخكاری سیاسی توركیا كه به‌مه‌به‌ستی ته‌واو داگیركردنی باشوور به‌ڕێوه ده‌چێت. ئه‌م داگیركارییه‌ی باشوور له‌چوارچێوه‌ی پیلانێكی ستراتیژی دوورمه‌ودادا به‌ڕێوه ده‌چێت و له‌سه‌ر چوار ستوندی سه‌ره‌كی (هه‌ژموونی سیاسی و ئابووری و كولتووری و سه‌ربازی) به‌رده‌وامی پێده‌درێت. بۆیه له‌شكركێشی ئه‌مجاره‌ی سوپای رژێمی توركیا هه‌م درێژه‌پێده‌ر و ته‌واوكاری هه‌وڵه داگیركارییه‌كانی رابردوویه‌تی. ئه‌وه‌ی به‌ڕێوه ده‌چێت هه‌ر ته‌نیا داگیركارییه‌كی سه‌ربازی كلاسیكی نییه، به‌ڵكو پرۆسه‌یه‌كی تاڵانبردنی سه‌رجه‌م سه‌رچاوه‌كانی وزه‌ی خاكی باشووره، سڕینه‌وه‌ی ناسنامه‌ی كولتووری گه‌له‌كه‌مانه، بێ ئیراده هێشتنه‌وه‌ی سیاسییانه و به‌كارتكردنی باشووره له هاوكێشه و ململانێیه سیاسییه‌كانی ناوچه‌كه و جیهاندا.\nلێره‌وه پێویسته ئه‌وه بخه‌ینه‌ڕوو كه ئه‌و ستراتیژه له سه‌ره‌تای ساڵانی نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی بیسته‌مه‌وه، له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنی حوكمڕانی هه‌رێمی كوردستاندا، باشووری كوردستانی خستۆته نێو سنووری ئامانجه ستراتیژه‌كانی خۆیه‌وه. ته‌نانه‌ت له رۆژی ئه‌مڕۆدا باشووری كوردستان بۆته هه‌رێمێكی ستراتیژی بۆ هه‌ژموونی ئابووری و سیاسی و كولتووری و سه‌ربازی توركیا و ناوه‌ندێكی سه‌ره‌كی بۆ هێرشبردنه سه‌ر گه‌لی كوردستان و ته‌ڤگه‌ره ئازادیخوازه‌كه‌ی له هه‌موو كوردستان. مامه‌ڵه‌ی حكومه‌ته یه‌ك له‌دوا یه‌كه‌كانی توركیا، به‌تایبه‌تی حكومه‌تی ئاكه‌په، له‌ماوه‌ی ئه‌و بیست و پێنج ساڵه‌ی حوكمڕانی هه‌رێمی كوردستان له‌سه‌ر بنه‌مای بانگه‌شه‌ی میساقی میللی (ویلایه‌تی موسڵ به‌شێكه له‌خاكی توركیا) به‌ڕێوه چووه. ته‌نانه‌ت جموجۆڵه‌كانی توركیا له باشووری كوردستان سه‌ربه‌ستتر بووه، به‌به‌راورد به‌وه‌ی له توركیا و باكووری كوردستاندا كه دژ به ته‌ڤگه‌ری ئازادی و گه‌لی كوردستان كردوویه‌تی. لێره‌وه ده‌كرێ به كورتی و به پشتبه‌ستن به هه‌ندێك داتا و لێكۆڵینه‌وه‌وه سه‌باره‌ت به‌و ستراتیژه داگیركاری و تاڵانكارییه‌ی توركیا له باشووری كوردستاندا له چه‌ند خاڵێكدا بیخه‌ینه‌ڕوو:\nیه‌كه‌م/ هه‌ژموونی سیاسی و دیبلۆماسی:\nله‌میانه‌ی پیلانی سیاسی و دیبلۆماسی خۆیه‌وه توركیا كاری له‌سه‌ر شكاندنی ئیراده‌ی سیاسی و به‌خۆوه وا‌به‌سته‌كردنی هێزه سیاسییه‌كان كردووه. له‌م پێناوه‌شدا له‌رێگای نانه‌وه‌ی ئاژاوه و شه‌ڕی ناوخۆ و وابه‌سته‌كردنی سه‌رانی هێزه‌كان تا ئاستی به‌سیخوڕیكردنیان رۆیشتووه. له‌م ڕووه‌وه به فشارهێنان، هه‌ڵڕشتنی ئیمكانیاتێكی زۆری ماددی و پشتیوانیكردنی هه‌ندێك له‌و هێزانه له ململانێیه‌كانی هه‌رێمدا توركیا توانی شوێنپێی خۆی له سیاسه‌تی باشووردا بكاته‌وه. به‌تایبه‌تی له‌هه‌وڵدانی بۆ نانه‌وه‌ی پشێوی و شه‌ڕ و پێكدادان له نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كانی باشوور و ته‌ڤگه‌ری په‌كه‌كه بێنێته ئاراوه و له‌مه‌شدا تا ئاستێكی به‌رچاو سه‌ركه‌وتووه. ده‌كرێ رۆڵی توركیا له رێككه‌وتنه‌كانی ئه‌نقه‌ره، دیبلن، واشنتۆن و چه‌ندین رێككه‌وتنی نهێنیتر باڵاده‌ستی توركیا ببینرێت و ئیدی به‌ڕوونی ده‌بینرێت كه ئاراسته‌ی شه‌مه‌نده‌فه‌ر‌ی سیاسی باشوور به ده‌ست توركیایه. ده‌وڵه‌تی توركیا له‌ماوه‌ی سه‌ده‌ی رابردووه‌وه تا ئێستا به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك له‌هه‌وڵی ئه‌وه دابووه كێشه‌ی كورد له ئێراق چاره‌سه‌ر نه‌بێت. به‌تایبه‌تی له‌كاتی دانوستانه‌كان له‌گه‌ڵ حكومه‌ته‌كانی ئێراقدا فشاری زۆری هێناوه ئه‌و دانوستانانه سه‌رنه‌گرن و به‌رده‌وام هۆكارێكی دروستكردنی گرژی و ئاڵۆزی نێوان كورد و ده‌وڵه‌تی ئێراق بووه. بۆ نموونه؛ رۆڵێكی سه‌ره‌كی هه‌بووه له دروستكردنی كۆسپ له‌به‌رده‌م جێبه‌جێكردنی مادده‌ی 140 سه‌باره‌ت به كه‌ركوك و ناوچه كوردستانییه‌كانی دیكه. هه‌روه‌ها به‌رده‌وام له‌هه‌وڵی تێكدانی به‌یه‌كه‌وه‌ژیانی گه‌لانی ئێراق بووه، به‌تایبه‌تی كورد و توركمان.\nهه‌روه‌ها له‌میانه‌ی هاوپه‌یمانێتی و رێككه‌وتنه‌كانی له‌گه‌ڵ رژێمه‌كانی دیكه‌ی سه‌ر كوردستان به‌رده‌وام باشووری كوردستانی كردۆته ناوه‌ندی زه‌بروه‌شاندن له بزووتنه‌وه‌ی ئازادی و رێگه‌نه‌دان به سازدانی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی. له‌لایه‌كی دیكه‌وه ئیستغلالی فره ئه‌تنیكی و كولتووری باشووری كوردستانی كردووه. له‌مڕووه‌وه هه‌بوونی پێكهاته‌ی توركمانی له باشووری كردۆته كارتێك بۆ فشارخستنه سه‌ر هێزه كوردییه میللییگه‌راییه‌كان و له‌رێگه‌ی دروستكرنی به‌ره‌ی توركمانی هه‌وڵی خۆسه‌پاندنی سیاسیانه‌ی داوه. هه‌روه‌ها له‌رێگای كردنه‌وه‌ی كونسڵخانه له موسڵ و هه‌ولێر و سلێمانی ده‌رفه‌تی ده‌ستێوه‌ردان و خۆسه‌پاندن و ئاراسته‌كردنی رووداوه‌كان به‌گوێره‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه ستراتیژییه‌كانی زیاتر بۆ ره‌خساوه. پێویست ده‌كات ئه‌وه‌ش بخه‌ینه‌ڕوو كه توركیا رۆڵێكی سه‌ره‌كی له داگیركردنی موسڵ و شه‌نگال له‌لایه‌ن داعشه‌وه بینیوه. چونكه له‌هه‌موو رووێكه‌وه رۆڵێكی زۆری له دروستكردن و به‌هێزكردنی داعشدا هه‌بووه. ئه‌مه له‌كاتێكدا توركیا له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی كوردییه‌وه به دۆستێكی ستراتیژی هه‌رێم ده‌بینرا و توركیاش وه‌ها خۆی نیشان ده‌دا، كه‌چی له‌كاتی داگیركردنی موسڵ و شه‌نگال و ناوچه كوردستانییه‌كانی دیكه و ئه‌گه‌ری داگیركردنی هه‌ولێر‌دا هیچ جموجۆڵێكی دژ به داهش نه‌كرد. واتا توركیا وه‌ك ده‌وڵه‌ت و حكومه‌ت تا ئێستاش دۆستێكی وه‌همی و دووژمنێكی ستراتیژییه. مسۆگه‌ر گه‌لی توركیا گه‌لێكی دۆست و هاوسێی گه‌له‌كه‌مانه و هاوچاره‌نووسین له خۆرهه‌ڵاتی ناویندا.\nدووه‌م/ هه‌ژموونی ئابووری و دارایی:\nتوركیا له‌ڕێگه‌ی بازرگانی و وه‌به‌رهێنانه‌وه توانیویه‌تی داگیركارییه‌كی ئابووری و دارایی فراوان پێشبخات له باشووری كوردستان و له‌رێگه‌ی باشووریشه‌وه له ته‌واوی ئێراقدا ببێته خاوه‌ن هێزی یه‌كه‌می بازرگانی و وه‌به‌رهێنان، توركیا له رێگای پیشه‌سازی و گه‌شتوگوزار و گه‌شتی ئاسمانی و بیناسازی و راگه‌یاندن و خۆراك و جلوبه‌رگ و پێداویستیه‌كانی ماڵ و ده‌رمان و كه‌ره‌سته‌ی كشتوكاڵی و زۆر بواری تره‌وه توركیا سه‌رمایه‌گوزاری ده‌كات له‌هه‌رێم، سه‌رباری سێكته‌ری نه‌وت و غاز. هه‌روه‌ها بۆ ساخكردنه‌وه‌ی كاڵاكانی خۆی، كه زۆربه‌یان له‌كوالێتی كۆنترۆڵه‌وه ده‌رناچن و به كاڵای بێكه‌ڵك یان زیانبه‌خش له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێن، باشوور بكاته بازاڕێكی بێ سانسۆر و بێ ركابه‌ر. ته‌نانه‌ت له باشووردا به‌ته‌نیا به‌گوێره‌ی لێدوانی راوێژكاری وه‌زاره‌تی بازرگانی و پیشه‌سازی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بۆ كاروباری په‌یوه‌ندییه ئابوورییه‌كان: له‌كۆی (1800) كۆمپانیای بیانیدا (1400) كۆمپانیای توركی هه‌یه، كه ساڵانه قه‌باره‌ی ئاڵوگۆڕی سه‌رمایه‌ی توركیا له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان به‌بڕی (12) ملیار دۆلار بووه له 2013دا وا بڕیار بووه له 2015دا بگاته (٢٥) ملیاردۆلار. هه‌روه‌ها زیاتر له (50%)ی شمه‌كی هاورده بۆ باشوور شمه‌كی توركییه، (50%)ی سه‌رجه‌م كۆمپانیا توركییه‌كان كه له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی خۆیان كار بكه‌ن له‌هه‌رێمی كوردستانن. به‌مه‌ش توركیا له‌ساڵی ٢٠١٣ جگه له ئاڵوگۆڕی بازرگانی وزه، توانیویه‌تی بڕی %5ی بودجه‌ی گشتی خۆی له‌هه‌رێمی كوردستاندا دابین بكات، كه تاراده‌یه‌كی زۆر ئابووری توركیا و له‌ناو توركیاشدا ئابووری حزبی ده‌سه‌ڵاتداری بوژاندۆته‌وه. له‌بواری بازرگانی وزه‌وه سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێم تا راده‌یه‌كی زۆر ناشه‌فافه و زانیارییه‌كی زۆر كه‌م له‌باره‌یه‌وه ده‌زانرێت. هاوكات كونسوڵخانه‌ی توركیا له‌هه‌رێمی كوردستانیش به‌شێكی تایبه‌تی بۆ بازرگانی كردۆته‌وه، كه ئه‌مه ده‌رخه‌ری ئه‌و راستیه‌یه كه بازرگانی توركیا له‌گه‌ڵ چه‌نده ستراتیژییه و چه‌نده به به‌رژه‌وه‌ندی ئابووری توركیا به‌ڕێوه ده‌چێت.\nماڵپەڕی لێکۆڵین ئۆرگ ڕاپۆرتێکی بڵاوکردۆتەوە و تێیدا نووسیویەتی: لەم دواییەدا پەرلەمانتاری ئاکەپە بورهان قایەتورک لە نێوان ئیستەنبوڵ و وان و هەولێر لەناو کارێکی چڕوپڕ دایە و بەبیانووی بازرگانییەوە پارەی ڕەش کە لە بازرگانی نێوان ئەوان و داعشدا بەدەستیان دەکەوێت بۆ ئاکاپەی سپی دەکاتەوە، بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە لە باشووری کوردستان لە ١٣ مۆڵی بازرگانیدا چەندین سیخوڕی میتی تورک لەژێر ناوی کارمەنده‌وه لەو مۆڵانه بەفەرمی کار بۆ دەوڵەتی تورک دەکەن.\nخاڵێكی دیكه و مه‌ترسیدار ئه‌وه‌یه كه له‌رێگای هاوپه‌یمانێتی له‌گه‌ڵ هه‌ندێك حزبی ده‌سه‌ڵاتداردا ده‌ستی به‌سه‌ر سه‌رچاوه‌كانی وزه‌دا گرتووه. به‌تایبه‌تی نه‌وت و غاز. له‌باره‌ی بازرگانی وزه‌وه حزبی ده‌سه‌ڵات به‌ناوی حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه له 2013وه رێككه‌وتنێكی په‌نجا ساڵی له‌گه‌ڵ توركیا كردووه به‌بێ ئه‌وه‌ی ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی ئاشكرابكرێت. بێگومان هه‌نارده‌كردنی سه‌دان ملیۆن به‌رمیل نه‌وتی خاو له ئێراق و هه‌رێمی كوردستانه‌وه بۆ توركیا و له‌وێشه‌وه بۆ بازاڕی ئه‌وروپا، توركیا ده‌ستی گه‌یشتووه‌ته زۆرێكی داهاته‌كانی ژێرزه‌وی وڵاته‌كه‌مان. ئه‌وه‌ی توركیا و كۆمپانیاكانی له باشووری كوردستان به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن تاڵانی ئابووری و داراییه. هێزه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێم به لۆژیكی "بزنس له‌سیاسه‌ت گرنگتره" سیاسه‌تیشیان خستۆته خزمه‌ت بزنسه‌وه، كه ئه‌مه‌ش مه‌ترسیدارترین جۆری سیاسه‌ته. چونكه سیاسه‌ت ده‌كه‌وێته ده‌ستی بزنسكاران و بزنسیش ده‌بێته كاری سیاسه‌تمه‌دار و ده‌سه‌ڵاتداران. ده‌كرێ بڵێین ره‌گی گه‌نده‌ڵییه‌كانی هه‌رێم له‌مه‌وه دێت كاتێك بزنس و سیا‌سه‌ت و ده‌سه‌ڵات و كارگێڕی هه‌ر هه‌مووی تێكه‌هه‌ڵكێش كراون و به‌ده‌ست چه‌ند كه‌س و بنه‌ماڵه و حزبێكه‌وه‌یه.\nسێیه‌م/ هه‌ژموونی كولتووری و په‌روه‌رده‌یی و راگه‌یاندنی:\nتوركیا له‌ڕێگه‌ی هه‌ژموونی كولتووری و په‌روه‌رده‌یی و راگه‌یاندنییه‌وه هه‌وڵی شێواندن و سڕینه‌وه‌ی كولتووری كوردی و زاڵكردنی كولتووری خۆی ده‌دات. ئه‌مه‌ش بۆخۆی به‌رده‌وامیدان به ژینۆسادی سپی و ئه‌نفالی چاندییه. له‌مڕووه‌وه به ده‌یان كه‌ناڵ و ده‌زگای هونه‌ری، كه هه‌ندێكیان سه‌ر به‌حزبه ده‌سه‌ڵاتداره‌كان و ئیسلامییه‌كانیشن، خه‌ریكی ره‌واجدانن به هونه‌ر و كولتووری توركی و ئه‌و زنجیره ته‌له‌فیزیۆنی و درامایانه‌ی په‌خشی ده‌كه‌ن، گه‌لی كورد به مرۆڤی دواكه‌وتوو و قاتیل و ته‌ڤگه‌ره ئازادیخوازه‌كه‌یشی به تیرۆریست و شه‌ڕانگێز له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات. ئه‌مه‌ش له‌رێگه‌ی دۆبلاژكردن و نمایشكردنی ئه‌و زنجیره ته‌له‌فیزیۆنیانه‌وه ده‌بنه ئامرازی به‌ڕێوه‌چوونی شاڵاوی كولتووری دژ به كولتووری كۆمه‌ڵگای خۆیان. ئه‌مه نه‌ك هه‌ر له رووی كولتووری و هونه‌رییه‌وه، به‌ڵكو له‌ڕووی رۆژنامه‌وانیشه‌وه كار له‌سه‌ر هه‌واڵی چه‌واشه و شرۆڤه‌ی سیاسی ئه‌وتۆ كه هه‌میشه وانیشان ده‌ده‌ن كه ده‌وڵه‌ت و حكومه‌تی توركیا خزمه‌ت به هه‌رێم ده‌كات و دوژمنی كورد نییه و پارێزوانی هه‌رێمی كوردستانه و ئه‌وه كوردانی به‌شه‌كانی دیكه و بزووتنه‌وه‌كانیانن نه‌یارن و خوازیاری چاره‌سه‌ری نین. ته‌نانه‌ت ئه‌و كه‌ناڵه ته‌له‌فیزیۆنیانه بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌كه‌ن كه توركیا ده‌وڵه‌ت بۆ كورد دروست ده‌كات!! و پشتیوانی لێده‌كات و ده‌خوازن ئه‌و ستراتیژه به‌رفراوانه‌ی توركیا له‌ڕووی ئابووری و سیاسی و كولتووری و سه‌ربازی له‌سه‌ر باشوور به‌ڕێوه‌ی ده‌بات بۆ خزمه‌تی كورده و وانیشانی ده‌دات كه هیچ مه‌ترسیه‌كی نییه و باشوور به‌بێ توركیا ناتوانێت بژیت و بۆڕی هه‌ناسه و ژیانی كورد له‌رێگه‌ی توركیاوه‌یه!!. ئه‌مه له كاتێكدا ئه‌و سووده‌ی توركیا به ده‌وڵه‌ت و حكومه‌ت و كۆمپانیاكانییه‌وه له باشوور به‌ده‌ستی ده‌هێنێت زۆر ستراتیژی و ژیانییه بۆ ئه‌و، نه‌ك بۆ هه‌رێم.\nئه‌وه‌تا وەزیری وزەی توركیا رایدەگەیەنێت؛ پەیوەندی توركیا و هەرێم بۆ سەربەخۆیی كوردستان نییە، بەڵكو دەبێت هەرێم بەشێك بێت لە ئێراق و دەشڵێت: "پەیوەندی ئێمە و هەرێم پەیوەندی غاز و نەوتە". توركیا له‌م بیست و پێنج ساڵه‌دا خۆی له‌هه‌وڵی دروستكردنی راگه‌یاندنی وابه‌سته به خۆی بووه و له‌مڕووه‌وه ئه‌نجامی به‌ده‌ستهێناوه. بۆ نموونه؛ به‌گوێره‌ی دانپێدانانه‌كانی (جه‌م ئه‌رسه‌ڤه‌ر) گه‌وره ئه‌فسه‌ری دامه‌زرێنه‌ری ده‌زگای (ژیته‌م) خۆی رۆڵی له دامه‌زراندنی چه‌ندین كه‌ناڵی راگه‌یاندنی چه‌ند حزبێكی كوردی له باشووردا هه‌بووه و به توانست و ئیمكاناتی ماددی توركیا و به ئیعترافی خۆی بۆ دژایه‌تی په‌كه‌كه و بێكاریگه‌ركردنی میدیاكانی سه‌ر به په‌كه‌كه دامه‌زراندووه.\nخاڵی هه‌ره مه‌ترسیدار له‌مڕووه‌وه ده‌ستبردنییه‌تی بۆ بواری په‌روه‌رده‌یی و فێركردن. ده‌وڵه‌تی توركیا، له‌رێگه‌ی چه‌ند گروپ و جه‌ماعه‌تێكه‌وه تۆڕێكی به‌رفراوانی له خوێندنگه و زانكۆ و ده‌زگای چاپ و په‌خش و كه‌ناڵی راگه‌یاندنی له‌هه‌موو شاره‌كانی كوردستان كردۆته‌وه و هه‌وڵده‌دات به‌گوێره‌ی ئامانجه ستراتیژییه‌كانی خۆی هه‌ر له ئێستاوه منداڵان و گه‌نجی كورد په‌روه‌رده بكات و بۆ داهاتوو توێژێكی وابه‌سته به‌خۆ و په‌روه‌رده‌كراوی خۆی پێبگه‌یه‌نێت و له‌ڕێی ئه‌و توێژه‌وه له‌داهاتووشدا جله‌وی سیاسه‌ت و ئابووری و كارگێڕی و ده‌سه‌ڵات بخاته ژێر ركێفی خۆیه‌وه.\nهه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی تائێستا زانراوه توركیا له‌ساڵی 1994وه 14 خوێندنگه و زانكۆیان كردۆته‌وه. له هه‌ولێر شه‌ش خوێندنگه: (رێکخراوی په‌روه‌رده‌ی فه‌زاله‌ت ـ ناوه‌ندی زمانی رووناکی ـ خوێندنگه‌ی رووناکی سه‌ره‌تایی ـ کۆلێژی نولوفه‌ری کچان ـ کۆلێژی رووناکی کوڕان ـ زانکۆی رووناکی کوڕان.) له سلێمانی سێ خوێندنگه (کۆلێژی سلێمانی کچان ـ کۆلیژی سه‌ڵاحه‌دینی ئه‌یوبی کوڕان ـ ناوه‌ندی زمانزانی سه‌ڵاحه‌دینی ئه‌یوبی) له که‌رکوکیش خوێندنگه‌یه‌ک و ناوه‌ندێکی زمانه‌وانی هه‌ن) له دهۆكیش چه‌ند خوێندنگه‌یه‌كی له ئاستی جیاواز كردۆته‌وه. منداڵانی کورد له‌م خوێندنگه‌یانه‌دا فێری مارشه نه‌ژادپه‌رستییه‌کانی تورک ده‌کرێن، به ناوی ئۆڵۆمپیاتی تورکییه‌وه ده‌بردرێنه توركیا و ئاهه‌نگی تورکییان بۆ ساز ده‌کرێت و هۆنراوه و گۆرانی تورکی و مارشی نه‌ژادپه‌رستییان پێ ده‌گووترێته‌وه. ئه‌و خوێندنگه‌یانه له چوارچێوه‌ی زانیارییه‌کانی (MIT)دا زیره‌کترین منداڵانی کورد کۆده‌که‌نه‌وه و به ده‌مامکی په‌روه‌رده‌وه به تورک ده‌کرێن، به‌م رێبازه کوردان له هێزی مێشک و ئه‌قڵیان ده‌که‌ن، ئه‌م منداڵ و گه‌نجه کورده به تورککراوانه وه‌ک که‌وی راوچی له بنه‌بڕکردنی کلتووری کورد به‌کاریان دێنن، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش به‌تایبه‌تی زیاتر قورسایی ده‌خرێته سه‌ر منداڵانی نیشتمانپه‌روه‌ران و سیاسه‌تمه‌داران. له‌لایه‌كی دیكه‌وه چه‌ندین كه‌ناڵی راگه‌یاندنی و چاپ و ده‌زگای لێكۆلینه‌وه‌ی ستراتیژی و ئایینی و وه‌ك: رادیۆی دیجله، ڕادیۆی ده‌وران، ده‌زگای چاپ و په‌خشی كانی عیرفان، له‌گه‌ڵ ده‌زگایه‌كی ڕێكلام و ڕاگه‌یاندنی دیكه به‌ناوی بێست فیوچه بۆ ڕێكلام و پێگه‌یاندنی كادیر بۆ ئاماده‌كردنیان بۆ كردنه‌وه‌ی ئه‌و كه‌ناڵه ته‌له‌فزیۆنیه‌ی پیلانیان داناوه بیكه‌نه‌وه.\nبه‌گشتی ئه‌و رێگایانه‌ی توركیا له‌میانه‌ی داموده‌زگاكانی خۆی و ئه‌و داموده‌زگایانه‌ی له باشووره‌وه هاوكاری و پشتیوانی له پێكهێنانی ستراتیژی توركیا ده‌كه‌ن ئامانجی بنچینه‌ییان سڕینه‌وه‌ی كولتوور و شێواندنی كه‌سێتی مرۆڤی كورد و له‌خۆنامۆكردنی كۆمه‌ڵگای كورده‌وارییه. بۆ ئه‌مه‌ش به توانستێكی ماددی گه‌وره و له‌چوارچێوه‌ی پیلان و به‌رنامه‌یه‌كی چڕوپڕ و فراوان به‌ڕێوه ده‌چێت و هه‌ر له‌ئێستاوه كاریگه‌رییه مه‌ترسیداره‌كان پێكھێنانی ئه‌و ستراتیژه به روونی دیاره.\nچواره‌م/ هه‌ژموونی سه‌ربازی و ئیستخباراتی:\nكۆڵه‌گه‌یه‌كی گرنگی ستراتیژی داگیركاری باشووری كوردستان له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی توركیاوه هه‌ژموونه سه‌ربازی و ئیستخباراتییه‌كه‌یه‌تی. له‌دۆخی ئێستادا سوپای توركیا چه‌ندین بنكه‌ی سه‌ربازی له‌سه‌ر خاكی باشووری كوردستاندا جێگیر كردووه و له مانگی كانونی یه‌كه‌می 2015شدا له‌میانه‌ی له‌شكركێشییه‌كی نوێوه هێزێكی خۆی له به‌عشیقه جیگیر كرد. كه ئه‌مه درێژكراوه‌ی هه‌مان ستراتیژی سه‌ربازییه كه له‌رابردوودا به‌ڕێوه‌ی بردووه. له‌سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو له‌ژێر ناوی ئۆپه‌راسیۆنی دژی په‌كه‌كه ده‌یان جار سنووری دروستكراوی لۆزانی نێوان باكوور و باشووری به‌زاند و هاتۆته خاكی باشووره‌وه. به‌ڵام جێگیر نه‌ده‌بوو. پاشان له‌كاتی شه‌ڕی نێوان لایه‌نه‌كانی باشووری كوردستان له‌ساڵی 1995 به‌دواوه، كه توركیا خۆی رۆڵیكی سه‌ره‌كی بینی له هه‌ڵگیرساندنیدا، له‌ژێر ناوی هێزی ئاشتی (PMF)ه‌وه له‌شكركێشییه‌كه‌ی ده‌ستپێكرد و بیانووی جێگیربوون و مانه‌وه‌ی بۆ ره‌خسێنرا.\nلەدوای رووداوەکانی ٣١ی ئابی ساڵی ١٩٩٦یشه‌وه، تورکیا ھێزەکانی خۆی لەسەر خاکی ھەرێمی کوردستان زیاتر جێگیرکرد و لەو کاتەشەوە ئەو وڵاتە چه‌ند سەربازگەیه‌كی لەناوچەی بادینان دروستکردووە و لەئێستاشدا ژمارەی ھێزەکانی ئەو وڵاتە لەناو خاکی ھەرێمی کوردستاندا (٣٢٣٥) ئەفسەرو سەربازو ژەندرمەی سوپای تورکیا بوونیان ھەیە، لەگەڵ چەندین جۆر چەک و تەقەمەنی، لەوانە: (٥٨) تانک، (٢٧) زرێپۆش، (٣١) تۆپ و (٢٦) ھاوەن، (١٧) ئاڕبیجی و (١٠) دۆشکە، (٤٠) ئۆتۆمبێلی سەربازیی، (١٣) بیکەیسی، (٢) نازووری شەوانەو (٣) نازووری قاعیدە، (١٠) قەناس و (١) بۆمبی ئەتار و لەگەڵ (٢) جیھازی ڕاکاڵ و یەک ڕەسەدو (٢) ڕافیعەو جیھازێکی پێشکەوتووی دەنگھەڵگریان لەبەردەستدایە. هه‌روه‌ها له‌شكركێشی ئه‌مجاره‌شیدا كه ئێستا له به‌عشیقه جێگیرن بریتییه له 1200 سه‌رباز، 50 تانك، 50 هه‌مه‌ر، 15 تۆپی ئۆبیس، 50 هاوه‌نی بچووك و مه‌زن، ده‌یان چه‌كی دۆشكه‌ی A4 ، 70 ئۆتۆمبێلی گواستنه‌وه. ھێزە سەربازییەکانی سوپای تورکیا لەناو خاکی ھەرێمی کوردستان بەسەر (١٣) بنکە و بارەگای سەربازیدا لەناوچە سنورییەکانی پارێزگای دھۆک جێگیرکراون. لەناو ئەو ھەموو بنکە و بارەگا سەربازییانەدا بەشی ھەواڵگریشی تێدایه. شوێن و پێكهاته‌ی سه‌ربازگه‌كانیش به‌مشێوه‌یه‌یه:\n1. گەورەترین بنکەو بارەگای سەربازی تورکیا لەڕووی ژمارەی سەربازەوە، لەناحیەی (کانی ماسی)یه. لەو بنکەیەدا (٥٨٠) سەربازو (٩١) ئەفسەرو (٢٤٠) ژەندرمەو (٣٤٠) ھێزی لێدان ھەیە.\n2. گەورەترین بنکەی سەربازی تورکیا لەڕووی لۆجستییەوە، سەربازگەی (بامەڕنی)یە ده‌كه‌وێته به‌رامبه‌ر ناحیەی بامەڕنی. لەناو ئەو بنکە سەربازییەدا گەورەترین یەکەی ھەواڵگری سەر بە سوپا ھەیە. هه‌روه‌ها (٣٠) تانک، (٨) زرێپۆش، (٦) ھاوەن، (٦) ئۆتۆمبێلی سەربازی تێدایە، جگە لەبوونی ئامێرێکی پێشکەوتووی دەنگگرتن کە بۆ کاری سیخوڕی بەکاریدەھێنن.\n3. سەربازگەی باتوفا سریەیەکی تایبەتی ھەواڵگری لێیه کە لە (٢٠) کەس پێکھاتووە. بنکەی سەربازی ناحیەی باتوفە دێت کە دەکەوێتە سنوری ئیداریی قەزای زاخۆوە، (٤٠٠) سەربازو (٦) تانک و (٢١) زرێپۆش و (١٤) ئۆتۆمبێلی سەربازیی و سێ نازووری تێدایە.\n4. بنکەی سەربازی (کریبی) له سنووری قەزای زاخۆ (٤١٤) سەرباز، (٦) تانک، (١٥) ئاڕبیجی، (٢) دۆشکە، (٦) زرێپۆش، (١١) تۆپ، (١٤) ئۆتۆمبێلی سەربازی، (١٠) قەناس، (١٢) بیکەیسی، جیھازێکی ڕاکاڵ ھەیە.\n5. سه‌ربازگه‌ی (سینکی) (٨٠) سەرباز و تۆپێکی (١٢٠) ملمی تێدایه.\n6. سەربازگەی (سیریی) له سنووری قەزای ئامێدێیه، (٧٥) سەرباز، (٦) تانک، سێ دۆشکا، (٦) ھاوەن، (٤) زرێپۆش هه‌یه.\n7. سه‌ربازگه‌ی (کوبکی) له سنووری قەزای ئامێدی. (١٣٠) سەربازی جێگیرکردووە لەگەڵ دوو تانک.\n8. سه‌ربازگه‌ی (قومری) لەناوچەی مه‌تینا 70 سه‌ربازی تێدا جێگیر كراوه لەگەڵ ژمارەیەک کەرەستە و کەلوپەلی سەربازی .\n9. سه‌ربازگه‌ی کوخی سپی 70 سه‌ربازی تێدا جێگیر كراوه لەگەڵ ژمارەیەک کەرەستە و کەلوپەلی سەربازی.\n10. سه‌ربازگه‌ی دەرەی داواتیا له هه‌فتانین 70 سه‌ربازی تێدا جێگیر كراوه لەگەڵ ژمارەیەک کەرەستە و کەلوپەلی سەربازی.\n11. سەربازگەی (سەری زیری) (٦٠) سەربازی جێگیرکردووە.\n12. سەربازگەی گەلی زاخۆ (34) سەربازی جێگیرکردووە\n13. سەربازگەی ئامێدی (٤٥) سەرباز بە تەواوی چەک و تفاقی سەربازییەوە جێگیركراون.\nھەرچەندە لەساڵی ٢٠٠٣وە بڕیارێک لەپەرلەمانی کوردستانەوە دەرچووە بۆ دەرکردنی ئەو بنکە سەربازییانە، بەڵام تائێستا ھێزەکانی تورکیا لەسەرخاکی ھەرێمی کوردستان ماون کە ژمارەیان بەھەزاران چەکدار دەبێت. لەڕۆژی ١٥ی تەمموزی ساڵی ٢٠٠٨یشدا، ئەنجوومەنی نوێنەرانی عیراق لەبەیاننامەیەکدا داوایکرد، ھەرچی زووە ئەو بنکە سەربازیانەی تورکیا لەخاکی عیراق (ھەرێمی کوردستان)دا بچنە دەرەوە. هه‌روه‌ها له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵه‌ی گه‌نجانی وڵاتپارێزه‌وه نیو ملیۆن واژۆ بۆ ده‌ركردنی سوپای توركیا كۆكرایه‌وه و راده‌ستی په‌رله‌مان كراوه و كه‌چی هیچ رێزێك بۆ ئیراده و داخوازی خه‌ڵك نه‌گیرا.\nبێگومان سوپای توركیا جگه له‌وه‌ی هێزه‌كانی خۆی جێگیركردووه و له‌رێگه‌یه‌وه كاریگه‌ری له‌سه‌ر بڕیاری سیاسی و ئیراده‌ی سیاسی له هه‌رێم ده‌كات ئه‌وا له‌ڕووی ئابووریشه‌وه ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له كۆمپانیاكانی سه‌ر به سوپای توركیا به‌ناوی (ئۆیاك)، كه ده‌یان كۆمپانیای گه‌وره له‌خۆوه‌ی ده‌گرێت له باشووردا بۆته سه‌رچاوه‌یه‌كی دارایی مه‌زن بۆ به‌هێزبوونی سوپای توركیا كه ئه‌مڕۆ به چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نییه‌ی له‌رێگه‌ی ئه‌و كۆمپانیایانه‌یه‌وه كڕیویه‌تی، گه‌لی كوردی پێده‌كوژێ و بۆردمانی باشووری كوردستان ده‌كات گونده‌كان وێران ده‌كات و چه‌ندین كۆمه‌ڵكوژی وه‌ك كۆمه‌ڵكوژییه‌كه‌ی كه‌نده‌كۆڵا، كورته‌ك، زارگه‌لێی لێكه‌وتۆته‌وه. له‌ڕووی هه‌واڵگری و ئیستخباراتیشه‌وه ده‌زگاكانی میت و ژیته‌م چه‌ندین تۆڕی سیخوڕی و هه‌واڵگریان له‌ناو خه‌ڵك و هه‌ندێك له حزب و داموده‌زگاكاندا دروستكردووه و چه‌ندین نووسینگه و شوێنی تایبه‌تی نهێنییان بۆ كاری هه‌واڵگری و سیخوری هه‌یه و خۆیان خزاندۆته ناو گه‌لێكی ناوه‌ندی هه‌ستیاری هه‌رێمی كوردستانه‌وه.\nله‌مڕووه‌وه ده‌زگاكانی ده‌وڵه‌تی توركیا هه‌ندێک که‌س و به‌رپرسی جیاجیای باشووری کوردستان به ناوی پشوو و کۆنفرانس و پانێله‌وه ده‌یانبه‌نه شوێنی دیاریکراو له ئه‌نقه‌ره و ئیسته‌نبوڵ و شاره‌کانی تری تورکیا، دوای ماوه‌یه‌ک له راگرتن و په‌روه‌رده‌کردن و سیخوڕکردنیان، له رێی ئه‌م که‌سانه‌وه دزه‌ی ناو پێکهاته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری هه‌رێمی کوردستان ده‌که‌ن، له رێگه‌ی که‌سانی په‌یوه‌ندیدار به (MIT) و ژیته‌م له‌ناو رۆژنامه‌ی زه‌مان و ته‌له‌فزیۆنی سامانیۆڵو و ئاژانسی ده‌نگوباس جیهان له میدیاکانی باشوری کوردستاندا که‌س و کاربه‌ده‌ست و خاوه‌ن کاره‌کانی هه‌رێم هه‌ڵده‌بژێردرێن و ده‌ستنیشان ده‌کرێن، ئه‌و وێنه و فۆتۆگرافانه‌ی ده‌ست په‌یامنێران و نوێنه‌رانی میدیاکانی رۆژنامه‌ی زه‌مان، ئاژانسی جیهان، گۆڤاری ئاکسیۆن، ته‌له‌فزیۆنی سامانیۆڵو ده‌که‌ون راسته‌وخۆ بۆ ده‌ستگای باڵای سیخوڕی تورک (MIT) ده‌نێردرێن.\nبێگومان له‌شكركێشی ئه‌مجاره‌ی توركیاش له‌چوارچێوه‌ی ستراتیژه داگیركاریه‌كه‌ی دایه و چه‌ند ئامانجێكی مه‌ترسیدار له‌خۆوه ده‌گرێت كه درێژه‌پێده‌ر و ته‌واوكاری پلانه ستراتیژییه‌كه‌یه كه بیست و پێنج ساڵه له باشوور به چوار ته‌وه‌ری ستراتیژی جیاواز و له‌هه‌مانكاتدا تێكهه‌ڵكێشی یه‌كتر به‌ڕێوه‌ی ده‌بات، كه ده‌كرێ به‌مشێوه‌یه بیخه‌ینه‌ڕوو:\n1. به‌ئامانجی هه‌ژموون و باڵاده‌ستی زیاتره به‌سه‌ر ئابووری و دارایی باشووری كوردستان، كه خۆی له به‌تاڵانبردنی سه‌رچاوه‌كانی وزه به‌تایبه‌تی نه‌وت و غازدا ده‌بینێته‌وه.\n2. وه‌ك چۆن رۆڵی توركیا له داگیركردنی موسڵ و ده‌وروبه‌ریدا هه‌بوو، به‌هه‌مانشێوه ده‌یه‌وێت له‌هێشتنه‌وه‌یشی به‌داگیركراوی رۆڵی خۆی ببینێت. لەموسڵ پیلانی میساقی میللی تورکەکان جێبەجێ دەکرێت، ساڵانێکە ئامانجیانە ئەو شارە داگیربکەن، لەئێستاشەوە بناغەیان بۆ ئەوە ئامادەکردووە، تورکیا حەشدی ئەلوەتەنی لەسوننەکان ئاواکردووە، هاتنیان بۆ بەعشیقەش لەسەر ئەو بنەمایەیە. بۆئه‌مه‌ش ئامانجێكی ئه‌و له‌شكركێشییه به‌تایبه‌تی بۆ به‌عشیقه، كۆسپخسته به‌رده‌م رزگاركردنی موسڵ له ده‌ستی داعش. هه‌روه‌ها ده‌رخستنی هێزه‌كانی گه‌ریلایه له شه‌نگال و مه‌خموور و كه‌ركوك و سه‌رله‌نوێ داگیركردنه‌وه‌ی ئه‌و شوێنانه‌یه كه پێشمه‌رگه و گه‌ریلا و شه‌ڕڤانه‌كان به‌یه‌كه‌وه رزگاریان كردووه.\n3. ده‌یه‌وێت له ململانێی ئێستای نێوان لایه‌نه كوردییه‌كانی هه‌رێمی كوردستاندا و پشتیوانی له‌و لایه‌نه بكات كه به‌هاوپه‌یمان و وابه‌سته به‌خۆی ده‌زانێت و هاوكاری و پشتیوانیشی بكات له باڵاده‌ستبوونی راسته‌وخۆ به‌سه‌ر ناوچه‌كانی كه‌ركوك و گه‌رمیان و سلێمانی. به‌تایبه‌تی ئه‌و ناوچانه‌ی نه‌وت و غازی لێیه.\n4. بۆ ئه‌وه‌ی ئابلۆقه‌یه‌كی سه‌ربازی و ئابووره له سنووره‌كانی رۆژئاوای كوردستان به دیوی باشوورییه‌وه بخاته كانتۆنه‌كانی رۆژئاوا و ده‌سته‌كه‌وته‌كانی شۆڕشی رۆژئاوا له‌ناوببات و رۆژئاوا بخاته‌وه ژێر ركێفی داعش و ئه‌و حزبه كوردیانه‌ی پشتوانی له سیاسه‌تی توركیا ده‌كه‌ن دژی رۆژئاوا.\n5. قووڵكردنه‌وه‌ی شه‌ڕی مه‌زهه‌بی نێوان هێزه سووننی و شیعییه‌كان و تێوه‌گلاندنی كورد له شه‌ڕه‌دا؛ به‌وه‌ی سوپای توركیا هێزی خۆی له‌باشووردا جێگیركردووه بۆ پشتیوانی له هیزه سوننییه‌كان.\n6. پشتیوانیكردن و چالاككردنی هێزه توركمانییه وابه‌سته‌كانی خۆی و چه‌كداركردنیان و نانه‌وه‌ی ئاژاوه له نێوان گه‌لی كورد گه‌لی توركمان.\nئەنجومەنی ئێزدیەکانی شەنگال 22 بڕیاری گرنگ دەدەن ڕۆژنیوز بڕیارەکان بڵاودەکاتەوە


بڵاو کردنەوەی درۆی هەڵاتنی فەرماندەکانی سوپای پاسداران پیلانێکی کۆنی دوژمنە - Mehr News Agency\n12 pûşperê 2019 - 11:49\nNews Code 26897\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەردار ڕەمەزان شەریف وتەبێژ و بەرپرسی پێوەندییە گشتییەکانی گشتی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی لە وەڵام بە پرسیارێک لە سەر هۆکاری هەوڵی دوژمن لە زیاد کردنەوەی دەنگۆ و بڵاو کردنەوەی هەواڵی درۆ دژی فەرماندەکان و بەرپرسانی ئەو دامەزراوە لە هەفتەکانی دوایی، وتی: پاش هەوڵی ڕقاویانە و پێچەوانەی یاسا نێودەوڵەتییەکانی ئەمریکا لە دانانی ناوی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی لە خشتەی ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان کە هەوڵێکی نائاسایی و ڕقاوی دێتە ئەژمار، کاردانەوەی بەربڵاو لە ئاستی نێودەوڵەتی و ڕەخنەی زۆربەی میدیاکان، کارناسان و وڵاتەکان لە ئەو بڕیارەمان بینی.\nناوبراو زیادی کرد: سەرەرای ئارەزوو و خولیاکانی دوژمنانی شۆڕش و دەسەڵات، بە تایبەتی دەسەڵاتی پیس و تیرۆریستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئەو کارە پیسە بە پێچەوانەی بیری کۆشکی سپی و هاوپەیمانەکانی ترامپ، لە ناوخۆی وڵات بووە هۆی پێکهاتنی یەکێتی و پاڵپشتی نەتەوەیی و مانادار لە سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی کە بە تایبەتی ئەمریکییەکانی زۆر داماو و تووشی گێژی و سەرسووڕمان کرد.\nوتەبێژی سوپا هەوڵی ئەمریکییەکان لە ناساندنی سوپا وەکوو رێکخراوێکی تیرۆریستی بە هەڵەیەکی ستراتیژیک وەسف کرد و بە ئاماژە بە هەوڵی جێ دەستخۆشیی دەوڵەت و مەجلیسی شوورای ئیسلامی لە تیرۆریست ناولێبردنی هێزەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە، ناسراو بە سێنتکام و تەواوی هێزەکانی سەر بە ئەو ڕێکخراوە لە ناوچە، وتی: دوژمنان بۆ کاریگەری دانان لە سەر ڕەوتی پاڵپشتی و هاوڕێیەتی سەرسوورهێنەری رای گشتی ناوخۆیی و دەرەکی لە سوپای پاسداران، ڕوویان کردە تاکتیکێکی کۆنە و هەوڵیان دا بە بەکارهێنانی مێدیا و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی سەر بە خۆیان پاش گۆرانکاری لە ئاستی فەرماندەیی سوپا و بڕێک فەرماندەی تر، درۆ و دەنگۆ لە سەر سەرکردەکان و بەرپرسان و هەندێک جار بنەماڵەکانیان بڵاو بکەنەوە و لە هەمان پێوەندیدا بەهێنانە ئاراوەی درۆی ناخۆش وەکوو هەڵاتن لە وڵات و یا دەسبەسەر کرانی چەند کەسایەتی لە سەردارانی سوپا لەوانە نەسیری، ڕەبێعی، تەوەلایی و ... یان بڵاو کردەوە.\nسەردار شەریف وتیشی: ئەمە لە حاڵێکدایە کە ئەو ئازیزانە لە هێزە باوەڕ پێکراو و چالاکەکانی سوپان و لە پلەیەکی نوێدا لە سوپا چالاکی دەکەن و بە جیدیەتەوە کارەکانی خۆیان ئەنجام دەدەن و خەریکی خزمەتن و تەنانەت هەواڵگەلێک لە سەر ئامادە بوونیان لە کۆبوونەوەگەلێک بڵاو بووەتەوە.\nوتەبێژی سوپا ئامانجی دوژمن لە هێنانە ئاراوەی پاگەندەی درۆ و بڵاو کردنەوەی دەنگۆوە بێ بنەماکان نیسبەت بە فەرماندە و سەردارەکانی ئەو دامەزراوە خەڵکی و شۆڕشییە لە تۆڵە کردنەوەی خۆشەویستی ڕۆژ لە دوای ڕۆژی ئەوان پاش هەوڵی قێزەون و نایاسایی ئەمریکا دژی سوپا وەسف کرد و جەستی کرد: بە کوێری چاوی دوژمنان و بەرپرسانی کۆشکی سپی و سەرۆک کۆماری سەرشێتی ئەمریکا، سوپا لە دڵی خەڵکی ئێران دایە و بە میدالیای خزمەتگوزاری نەتەوە و بەرگری لە ئاسایشی نەتەوەیی لە کەشی هەڕەشە دژی کۆماری ئیسلامی لە هەر خاڵێکدا، شانازی دەکات.\nسەردار شەریف لە کۆتاییدا بە جەخت لە سەر ئەوەی کە پاسداران خۆیان بە قەڵغانی بەڵای ڕووداوەکانی ئێران شوبهاند، وتی: بەرز کردنەوەی ئاستی بەرگری وڵات و دابین کردنی ئاسایشی سەقامگیر و خزمەت لە هەموو بوارەکانی وڵات لە دەستووری کاری سوپایە و هیچ بایەخێک نادات بە ئەو شێوە بڵاو کردنەوەی دەنگۆ و درۆیانە.


سه‌رهه‌ڵداوانی سه‌ر به تورکیا کۆنترۆڵی بڵندییه‌کانی ده‌وروبه‌ری الباب ده‌که‌ن\nله‌شکه‌ری تورکی له رۆژی چوارشه‌ممه ووتی هێزه‌کانی سه‌رهه‌ڵداوانی سوریا به پشتێوانی تورکیا کۆنترۆڵی گرده ستراتیژیه‌کانی ده‌وروبه‌ری شاروچکه‌ی الباب کردوون که له ژێر کۆنترۆڵی ده‌وڵه‌تی ئیسلامیدایه.\nرێکخراوه‌ی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤی سوری بنکه بریتانیا که چاودێری شه‌ر له سوریا ده‌کات ووتی هێزه‌کانی تورکیا و سه‌رهه‌ڵداوه‌کانی سوری له دره‌نگانێکی رۆژی سێشه‌ممه‌دا ده‌ستیان به کردارێکدا کردوون و ناوچانێکدا له رۆژئاوای ده‌ره‌وه‌ی الباب دا کۆنترۆڵ کردوون.\nشارۆچکه‌که که ناوچه‌یه‌کی کلیلی و سه‌ره‌کیه له باکوری سوریا که تا دێت خاڵی چه‌ق و ناوه‌ندی شه‌ری لایه‌نه‌کانه.\nحکومه‌تی سوریا ده‌مێکه له باره‌ی چالاکیه‌کانی تورکیاوه له سوریا سکاڵا ده‌کات به تاێبه‌تی له‌و کاته‌ی تورکیا ده‌ستی به کرداری په‌رژینی فوراتی کرد.\nسه‌رۆکی تورکی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردوگان ووتی هێڕشه‌کان وڵامدانه‌وه بوه له به‌رامبه‌ر زنجیره هێڕشانێکدا له تورکیا و هه‌ر وه‌ها کۆتایی هێنان به مه‌ترسیه‌کانی گروپه‌کانی تیرۆر له نێوانیاندا ده‌وڵه‌تی ئیسلامی و شه‌رکه‌رانی کوردی سوریا.


دوابەدواى هێرشە موشەکییەکەى سەر باڵیۆزخانەى ئەمریکا لەشارى بەغدا، ڕێوشوێنى ئەمنیى توند بۆ پاراستنى کونسڵخانه‌ی ئەو وڵاتە لە هەولێر گیراوەتەبەر و سەرچاوەیەکیش باس لەوە دەکات، لەسەر کێشەی ئێران و ئەمریکا نێچیرڤان بارزانی نامەیەکی بۆ ئێرانییەکان ناردووە.\nسەرچاوەیەکى ئەمنى لە شارى هەولێرەوه بە میدیا عێراقییەکانى ڕاگەیاندووە، پاسەوانەکان و تیمەکانى ئاسایشى تایبەت بە پاراستنى کونسڵخانه‌ی ئەمریکا لە هەولێر دەستیانکردووە بە جێبەجێکردنى پلانێکى تۆکمە و چەند ڕێوشوێنێکى توندیشیان گرتووەتەبەر، ئەوەش بەمەبەستى پارێزگاریکردن لە کونسڵخانەکە و سەرجەم بەرژەوەندییەکانى ئەمریکا لەشارى هەولێر.\nئاماژەى بەوەشکرد، هێزەکانى ئەمریکا لە هەرێم لەلایەن سیستمێکى بەرگرى پێشکەوتووەوە پارێزگارییان لێدەکرێت و تەنانەت ئەو موشەکانەش کە ئێران ئاڕاستەى بنکەکانى ئەمریکاى لەهەولێر کرد هیچ زیانێکیان لێنەکەوتەوە.\nسەرچاوە ئەمنییەکەى هەرێمى کوردستان ئەوەشى ئاشکراکرد، سەرۆکى هەرێمى کوردستان نامەیەکى بۆ بەرپرسانی ئێران ناردووە و داواى لێکردوون هەرێمى کوردستان تێکەڵ بەو ململانێیانە نەکەن کە لەگەڵ ئەمریکییەکاندا هەیانە و لەوەڵامیشدا لەلایەن بەرپرسانى ئێرانەوە پەیامێک گەیشتووەتە سەرۆکى هەرێم و بڕیارە بەمنزیکانەش بۆ ئەو مەبەستە سەردانى ئێران بکات.\nگرتنەبەرى ڕێوشوێنى ئەمنیى توند لەهەولێر دواى ئەوە دێت، شەوى ڕابردوو چەند موشەکێکى جۆرى کاتیۆشا ئاڕاستەى باڵیۆزخانەى ئەمریکا لەبەغدا کرا و بەپێى هەندێک سەرچاوەی میدیایی تێیدا کەسێک برینداربووە و تا ئێستاش هیچ لایەنێک بەرپرسیارێتى هێرشە نوێیەکەى سەر ئەو باڵیۆزخانەیەی نەگرتووەتە ئەستۆ.\nهەر لەدوای هێرشەکەش، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و داوای لە عێراق کرد، پابەندی بەڵێنەکانی بێت و باڵوێزخانە و نوێنەرایەتییەکان بپارێزێت.\n"شیعەكان لەڕەتكردنەوەی زورفیدا پەرتەوازەن و یەكدەنگ نین"


مەسرور بارزانی: بەغدا ب شەش مەهێن مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێمێ قەردارە\nسەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ ڕاگەهاند، "حکومەتا عێراقێ ب شەش مەهێن مووچەیێ فەرمانبەرێن هەێما کوردستانێ ل سالا ٢٠٢٠ێ قەردارە".\nئەڤرۆ چارشەمبی، ددەمێ پێشکێشکرنا پەنەلەکی ل دیدارا مێری ل باژێرێ هەولێرێ بڕێڤەدچیت، مەسرور بارزانی سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ ئاماژە ب وێیەکێ کر، ئەو د رەوشەکا خراب یا ئابوری و هاتنا کۆرۆنایێ و کێمبوونا بهایێ پەتڕۆلێ سەرۆکاتیا حکومەتێ وەرگرتیە و زێدەباری ئاستەنگان سەرکەفتینە.\nگوتژی، "دەمێ مە ئەرکێ وێ کابینەیێ بستو گرتی، مە ڕاگەهاند کو دێ چکسازیێ کەین، دەمێ من نڤیسینگەهـ وەرگرتی، راستی چەندین ئاستەنگان بووین، ژ وان ژی: بەلاڤبوونا کۆرۆنایێ و داکەتنا بهایێ پەتڕۆلێ و داکەتنا کەرتێ بازرگانی و بزنسیێ، دگەل هەبوونا چەندین ئاریشەیێن ئەولەکاری ل دەڤەرێ، لێ دگەل وان هەمی ئاریشەیان، ئەم ل بزاڤێن خۆ یێن چاکسازیێ بەردەوامبووین، هەرچەندە کارەکێ ب ساناهی نەبوو".\nمەسرور بارزانی تەکەزکریە، ئەم کارین ل چاکسازیێ سەرکەفتی بین و نە بتنێ قوناغێ دەربازبکەین، بەلکو کارینە رەوشا هەرێما کوردستانێ باشتر بکەین.\nسەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ ل بەحسکرنا دەستکەفتێن کابینەیا حکومەتێ ئاماژە ب وێیەکێ کر کو مۆلەت ب چەندین پرۆژەیێن وەبەرهێنانێ داینە و چەندین ژێرخانێن بهێز بۆ خارنێ جێبەجێکرینە.\nتەکەز ل وێیەکێ ژی کریە کو بەغدا د سالەکێدا شەش مەهان پشکا هەرێمێ نە هنارتیە و گوت، "بتنێ ل سالا ٢٠٢٠ی مووچەیێ شەش مەهێن فەرمانبەرێن هەرێما کوردستانێ نەداینە و بەغدا ژی زێدەتر ژ سێ ملیار دۆلاران قەردارێ مووچەیێ فەرمانبەرێن کوردستانێیە".\nداخۆیانیا سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ ددەمەکیدایە کو چەندین قەیرانان بەرۆکێ وەلاتیێن هەرێما کوردستانێ گرتینە ژ نمونەیان بلندبوونا پەنزینێ و کێمیا کارەبێ و خزمەتگوزاریان و قەیرانا سوتەمەنیێ و غازێ و خڕڤەبوون و خۆپێشاندانێن مامۆستایێن وانەبێژ و فەرمانبەرێن گرێبەست و سێ ئێکەمێن زانکۆ و پەیمانگەهان کو داخازا دامەزراندنێ دکەن.\nئەڤە ژبلی وێیەکێ کو حکومەتا هەرێما کوردستانێ دگەل هنارتنا ٢٠٠ ملیار دینارێن مەهانە ژ ئالیێ حکومەتا عێراقێ و بلندبوونا بهایێ پەتڕۆلێ نکارن ددەمێ خۆدا و ب دەمەکێ کورت مووچەیێ مەهانەیێ فەرمانبەران ب مەزیخیت.


پۆلیسی سلێمانی؛ لەسەر ئازاردانی (حەمە گیان) هۆشداری دەدات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، ئەو تۆمار ڤیدیۆییەی ، كە لەلایەن چەند كەسێكەوە حەمەگیان بە سەگ دەترسێنن مێژووەكەی بۆ دووساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە و هاووڵاتیان دڵنیادەكاتەوە، كە بەهیچ شێوەك ڕێگە بەكارێكی لەو شێوەیە و دووبارەبوونەوەی نادەن.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی لە ڕوونكردنەوەیەكدا بڵاویكردەوە، لە تۆڕەكۆمەڵایەتییەكان گرتەیەكی ڤیدیۆیی بڵاوكراوەتەوە، كە تێیدا چەند كەسێك (حەمە گیان) بەسەگ دەترسێنن ، دەستبەجێ بەڕێوەبەری پۆلیسی سلێمانی بنكەی پۆلیسی سەرای ڕاسپارد، كە بەپەلە لێكۆڵینەوە لەكات و شوێنی تۆماركردنی گرتە ڤیدیۆیەكەدا بكەن.\nڕاشیگەیاندووە، دوای لێكۆڵینەوەكانی بنكەی پۆلیسی سەرا دەركەوت، كە تۆماركردنی ئەو گرتەیە كۆنە و دەگەڕێتەوە بۆ دوو ساڵ پێش ئێستا.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی هاوڵاتیان دڵنیا دەكاتەوە، كە بەھیچ شێوەك ڕێگە بەكارێكی لەو شێوەیەو دوبارەبونەوەی نادەن كە لەدژی (حەمە گیان) و ھەر كەسێكی دیكە بكرێت.\nسڕینەوەی مەرج: بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی\n104 لە سلێمانی كەوتەوە كار\n11 تەموز 2021 6.08 pm\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت ، هێڵی گەرمی بەشی پۆلیسی فریاكەوتنی سلێمانی (١٠٤) لەئێستادا…


به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌ی شاره‌زایانی مێژووی مرۆڤایه‌تی، له‌ماوه‌ی پێنج هه‌زار ساڵدا زیاتر له ۱٤ هه‌زار جه‌نگ تۆماركراوه‌و له‌م جه‌نگانه‌دا زیاتر له‌چوار ملیار مرۆڤ به‌جه‌نگ كوژراون كه ده‌كاته ۳/۲ی كۆی سه‌رجه‌م ژماره‌ی مرۆڤایه‌تی ئه‌مڕۆی سه‌ر زه‌وی.\nله‌دوای جه‌نگی دووه‌می جیهانیه‌وه تائێستا مرۆڤ به‌هۆی جه‌نگی ناوخۆو ناوچه‌ییه‌وه نزیكه‌ی به‌قه‌د ژماره‌ی ئه‌وانه‌ن كه له‌جه‌نگی دووه‌مدا كوژراون، هه‌تا ئێستاش هه‌ر هه‌مان كه‌لتوری جه‌نگ حوكم ده‌كات، به‌ڵام به‌شێوه‌ی تری مۆدێرن‌و ته‌كنه‌لۆژیای نوێ‌و ژیرانه‌ترو میتۆدی تری سه‌رده‌م، جه‌نگ هه‌ر به‌ته‌نیا پێكدادانی راسته‌وخۆی چه‌كداری‌و سه‌ربازی نییه، به‌ڵكو له‌چه‌ندین شێوه‌و جۆردا به‌رگ ده‌پۆشێت.\nغه‌ریزه‌ی په‌لاماردان‌و ڕوخان له‌ده‌ره‌وه‌ی عه‌قڵه، جه‌نگیش پێویستی به‌مرۆڤی عاقڵ نییه، بەڵام دروستکردن‌و بنیاتنانى جه‌نگ پێویستی بەعەقڵە، كورد له‌جه‌نگدا دژ به‌خۆی، هه‌موو شتێكی هه‌یه جگه له‌عه‌قڵ نه‌بێت، غه‌ریزه‌كانی جه‌نگ وه‌كو "بوغز، ڕق، کینە، تۆمەت" ئاماده‌گی هه‌یه .\nنوسه‌ری ئه‌ڵمانی "كورت تۆخۆلسكی" سالی ۱۹۳۱نوسیویه‌تی:"مرۆڤ هه‌رگیز هه‌وڵینه‌داوه به‌جدی دژایه‌تی جه‌نگ بكات، تائیستاش ده‌رگای هه‌موو قوتابخانه‌و كه‌نیسه‌و مزگه‌وته‌كانی، سینه‌ماو میدیاكانی له‌به‌رده‌م پڕوپاگانده‌ی جه‌نگدا دانه‌خستوه، په‌روه‌رده‌كردنی مرۆڤ له‌كه‌شوهه‌وای شه‌ڕو جه‌نگدا مه‌ترسیدارتره له‌خودی جه‌نگ ".\nمێژووی كورد به‌گشتی جه‌نگه‌و جه‌نگ پانتاییه‌كی زۆری داپۆشیوه، شوناسمان جوگرافیامان به‌جه‌نگ ڕه‌نگڕێژكراوه، ئه‌وه‌نده‌ی له‌گه‌ڵ خۆمان به‌جه‌نگ هاتوین، ئه‌وه‌نده له‌گه‌ڵ دوژمن‌و داگیركه‌ران به‌جه‌نگ نه‌هاتوین، شەهید ڕێباز لەکتێبی (قەندیل بەغدای هەژاند) لەبەشی "شەڕی برا کوژی" لەلاپەڕە (٢٠٨) لەدێڕی (١١) دەڵێت:"ئەوەندە شەڕی ناوخۆمان کردبوو لەشاخ، ئەوەندە سەنگەرمان لەیەک گرتبوو ئەوەندە فیشەکمان نابوو بەیەکەوە، ئێوارەیەک لەسەر لوتکەی (چیای کۆڕەک)و (دارە ووشک) گوێم لەقاقای پێکەنینی ئەفسەرە عەرەبەکان بوو ئەیان وت (ئەوا دیسان کوردە بێ عەقڵەکان بەربوونەوە گیانی یەکتری).\nكاك به‌ختیار له‌كتێبی "له‌بری بیره‌وه‌ری" كه دوا په‌رتوكیه‌تی‌و لەم ڕۆژانەدا کەوتوەتە بازاڕەوە، كتێبه‌كه‌م به pdf خوێندووه‌ته‌وه، تێبینی من له‌باره‌ی كتێبی (له‌بری بیره‌وه‌ری) ئه‌وه‌یه كه به‌هه‌مان سایكۆلۆژیه‌تی (بوغز، ڕق، کینە، شه‌ڕی كۆنه‌قین) نوسراوه‌ته‌وه، سه‌رچاوه‌ی باشی تێدایه‌و خاڵبه‌ندی كراوه‌و په‌یوەستە بە(شوێن، كات، ناو، بەروار)ەوە به‌شێوه‌یه‌كی زانستی داڕێژراوه، به‌ڵام۳/۲ كتێبه‌كه له‌ژێر سایكۆلۆژیای ڕق‌و كینه‌دا نوسراوه‌ته‌وه‌و ته‌نها ۳/۱ كتێبه‌كه بوێرییه‌كی زۆری تێدایه‌و ڕویه‌كی تری شۆڕشی شاخی هه‌ڵماڵیوه كه جێگه‌ی ده‌ستخۆشییه، مه‌لا به‌ختیار له‌لاپه‌ڕه (۳۷۱)دا نوسیویه‌تی:"سه‌ید كاكه له‌گه‌ڵ ئیدریس بارزانیدا دانیشتوه، ئیدریس بارزانی به‌سه‌ید كاكه‌ی وتوه بچن له‌هه‌كاری چه‌ك هه‌ڵبگرن، ڕێگه مه‌ده‌ن جه‌لالییه‌كان چه‌ك‌و هاوكاری له‌ڕێگه‌ی سوریاوه بگه‌یه‌ننه كوردستان، سه‌ید كاكه‌ش له‌وه‌ڵامدا به‌ئیدریس بارزانی وتوه: ئێمه پێمان نه‌كرا شۆڕش زیندوبكه‌ینه‌وه بۆ ڕێگه له‌وان بگرین شۆڕش بكه‌ن؟ له‌وه‌ڵامدا ئیدریس بارزانی ده‌ڵێت: شۆڕشمان پێنه‌كرێت، پێمان تێكئه‌درێت .\nكاك به‌ختیار وه‌كو لایه‌نێكی براوه ئه‌م مێژوه‌ی بۆخۆی نوسیوه‌ته‌وه، ئه‌زمونی خۆی پێ سه‌ركه‌وتوو بووه‌و ئه‌زمونی نه‌یاره‌كانی پێ شكست‌و نوشستی بووه! لایه‌نی براوه‌ش هەمیشە شەرعیەتیان بەسەركەوتنەكانی خۆیانداوەو خۆیان پێ فریشته بووه! بێگومان كاك به‌ختیار خۆی له‌هه‌ندێك گێڕانه‌وه‌ی ڕووداوه‌كان پاراستووه‌و سەدان چیرۆكی گرنگی ناو ئەو ڕووداوانەى به‌نهێنی هێشتووه‌ته‌وه، وەك خوێنەرێك كاتێك مێژووی كورد به‌گشتی بەو جۆرە له‌بیرەوەرییەكان‌و دیداری ته‌مه‌نی (مام جەلال)و (خولانەوە بەدەوری بازنەداوپەنجەكان یەكتری دەشكێنن‌و لەكەناری دانوبەوە تا خڕی ناوزەنگ)ی نەوشیروان مستەفاو (ئەو ڕۆژانەی نیشتمان هی هەمووان بوو) هەڤاڵ كوێستانی‌و (ئەزموون‌و یاد)ی مامۆستا پشكۆ نەجمەدین‌و (یادەوەرییەكان)ی مستەفا چاوڕەش‌و (بەخەونێكی گەورەوە كەوتینە ڕێ)ى مامۆستا جەعفەرو (كورد دوژمنی خۆت بناسه) ره‌فیق پشده‌ری‌و (دادگای مێژوو) مامۆستا ئیبراهیم ئه‌حمه‌د ... هتد دەخوێنمەوە، سەدان پرسیاری جۆراوجۆر مێشك‌و بیركردنەوەم ئاڵۆزدەكەن، پرسیارگەلێك كە وەڵامەكانیان بەشێكی بەرچاوو ڕوونەو بەشێكی ون‌و نادیار.\nهیگڵ ده‌ڵێت:"ئەو گەلانەی مێژووی خۆیان لەیاد دەکەن مەحکومن بەوەی کە مێژوی خۆیان دووبارە بکەنەوە"، كورد هێشتا نه‌فره‌تی له‌براكوژی نه‌كردووه، به‌ڵكو سه‌رچاوه‌ی هێزو وزه‌یی مرۆیی بۆ جه‌نگ له‌هه‌ناوی خۆیدا په‌روه‌رده ده‌كات، هێشتا پاڵه‌وانه‌كانی شه‌ڕی براكوژی په‌ندیان له‌مێژوو وه‌رنه‌گرتووه! په‌روه‌رده‌ی حزبی له‌هه‌ناوی كۆمه‌ڵگای كوردیدا ڕق ئه‌ستورتر بووه.


چۆن توندوتیژیی دەوەستێنین؟\nلە کاتێکدا وەک پیاوێک ئەم وتارە دەنوسم، کە زۆربەی زۆری توندوتیژییەکان لەلایەن پیاوانەوە ئەنجام دەدرێن، ئەو پیاوانەی کە زیهنییەتێکی کۆنەپارێزیان هەیە و ئەقڵیەتێکی کلاسیکی زاڵە بەسەریاندا، ئەو ئەقڵیەتە کلاسیکییە نێرسالارییە دابەزیوەتە ناو هەموو کۆمەڵگە، کۆمەڵگەی کوردی بە گشتی کۆمەڵگەیەکی پیاوسالارانەیە، زیهنییەتی پیاو چووەتە ناو هەموو خانەکانی کۆمەڵگەوە.\nهەر بۆیە زۆر جار دەبینین ژنێک توندوتیژی دەکات بەرامبەر بە ژنێک، ژنێک بەشداری دەکات لە ئەنجامدانی توندوتیژی بەرامبەر بە ژنێکی دیکە، ژنێک بەشداری دەکات لە کوشتنی ژنێکی دیکە، بۆچی؟ لەبەرئەوەی ئەو ژنە بووەتە پیاو. ڕاستە جەستەی ژنە، بەڵام بیرکردنەوەی، خەیاڵ و کەسایەتی وەکو پیاوێکە، وەکو پیاوێک بیرئەکاتەوە، وەکو پیاوێک هەڵسوکەوت دەکات، لەبەرئەوە زۆر جار دەبیستین ژنێک توندوتیژی دەکات، چونکە کەلتوری نێرسالاریی زۆر زاڵە لە کوردستان و چووەتە هەموو شوێنێکەوە، زۆر ژنیشی کردوە بە پیاو لە مەسەلەی توندوتیژیدا.\nزۆر جار ژن دەبینین ڕێک وەکو پیاو بیر ئەکاتەوە، وەکو پیاو سەیری دونیا ئەکات، وەکو پیاو سەیری ژنانی دیکە ئەکات، کارەساتەکە لێرەدایە، ئەوەی کە دەبێت بگۆڕدرێت چییە لە کوردستان؟ گۆڕینی زیهنییەتە، گۆڕینی بیرکردنەوە و کەسایەتییە، گۆڕینی پەروەردەیە، مامۆستا هەیە ژنە، پیاوسالارانە بیر ئەکاتەوە، جیاوازی ئەکات لەنێوان کچان و کوڕاندا لە پۆلدا، وەکو پیاوێک وانەکان ئەڵێتەوە، لەناو خێزانیشەوە هەر لە منداڵییەوە دەیان سنور بە دەوری کچدا دەکێشرێت، هەر لە منداڵییەوە کەسایەتی و ئەقڵیەت و وزە و تواناکانی سنوردار ئەکرێت، ئەوەی کە لە کوردستاندا پێویستە بگۆڕدرێت گۆڕینی کەسایەتییە، گۆڕینی بیرکردنەوە و تێڕوانینی ئینسانی کوردە بۆ ژیان، بۆ ژینگە، بۆ ژن، بۆ ئازادیی. هەتاوەکو ئەو تێڕوانینانە نەگۆڕدرێت، ئەو ڕووداوەی چەمچەماڵ دواهەمین ڕووداو نابێت، هەروەک چۆن ئەوە یەکەمین ڕووداوی تراژیدی نییە لە کوردستان کە تێیدا ژنێک بخرێتە ناو دۆزەخی ئاگرەوە، یەکەمین و دواهەمین ڕووداو نابێت، دەیان و سەدان ڕووداوی لەو شێوەیە دووبارە ئەبێتەوە.\nلە کوردستانی عێراق ئەقڵیەتێک هەیە، کە ئەو ڕووداوانە دووبارە دەکاتەوە، ژن وەکو شەرەف و ناموسی برا، باوک و هاوسەر و بنەماڵە دەبینرێت، کاتێک ئەم شەرەف و نامووسە غەڵەتێکی بچوک دەکات، حەق بە خۆیان ئەدەن بیکوژن، کێشە گەورەکە، تراژیدیاکە لێرەدایە، بینینی ژن وەکو شەرەف و ناموس.\nئەوەی کە پێویستە ئەوەیە کە شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی لە کوردستانی عێراق دروست ببێت، کە بتوانێت تێڕوانینی کورد بەرامبەر بە ناموس و شەرەف بگۆڕێت، ئەبێت وا بیربکەینەوە، کە وڵات و نیشتیمان ناموسی ئێمەیە، خاک شەرەفی ئێمەیە، پاستنی ژینگە و چاندنی نەمام شەرەفی ئێمەن، ئازادیی شەرەفی ئێمەیە، پێشکەوتن و قەبوڵکردنی یەکتر و ڕێزگرتن شەرەفی ئێمەن، نەک کوشتنی ژن، برایەک، پیاوێک، ئەبێ وا بیر بکاتەوە کە هەرگیز ماف بە خۆی نەدات کە خوشکەکەی بکوژێت، هاوسەرەکەی بکوژێت، هەروەکو چۆن ئەو کچە یان ئەو ژنە ناتوانێت بە ناوی شەرەف و ناموسەوە براکەی خۆی یان هاوسەرەکەی خۆی بکوژێت.\nپیاوێک هەزار تاوانی گەورە بۆ خۆی بە ڕەوا دەبینێت، بەڵام بۆ خوشکەکەی، یان هاوسەرەکەی لەسەر هەبوونی مۆبایل ئەیکوژێت، لە کوردستان کچ هەبووە کوژراوە لەبەرئەوەی مۆبایلی پێ بووە.\nدەبێت ئێمە باس لەو شۆڕشە کۆمەڵایەتییە بکەین کە پێویستە لە کوردستانی عێراق دروست ببێت، شەرەف و ناموسی ئێمە ئەبێ ژینگە بێت، ژینگەی کوردستانی عێراق پیس بووە، لە شوێنێکی وەکو گەرمیان کە باس لەوە دەکرێت لە ١٥ ساڵی داهاتوودا ئەبێتە بیابان، لە شارۆچکەی کەلار ٣٪ سەوزاییە، لە کاتێکدا بە پێی ستانداردی جیهانیی ئەبێت لانی کەم ٢٥٪ی سەوزایی بێت، لە شارۆچکەی چەمچەماڵ ڕێژەی سەوزایی ناگاتە ٥٪، ئەمە ئەبێت شەرەفی ئێمە بێت نەک کوشتنی ژن، تۆ لە جیاتی نەمام بچێنیت، دێی هاوسەری خۆت ئەسوتێنیت، کێشەکە لە پەروەردە و زیهنییەتی ئینسانی کوردایە، لە سیستەمدایە، لە میدیاوە بیگرە هەتا پۆلەکانی خوێندن، لە خێزانەوە بیگرە تاوەکو مزگەوتەکان و سیستەمی سیاسی، هەرهەمووی وێرانە، تاکێکی وا دروست دەکات کە هاوژینی خۆی بسوتێنێت، من دڵنیام ئەمە دواهەمین ڕووداو نابێت.\nتەنها یەک ڕێگە دەتوانێت ڕێگە لە دووبارەبوونەوەی سوتاندنی سێوانەکان بگرێت، ئەویش شۆڕشێکی کۆمەڵایەتییە لە کوردستانی عێراق، کە تێڕوانینی ئینسانی کورد، ژنی کورد، گەنجی کورد، پیاوی کرد بگۆڕێت بەرامبەر بە ژیان، بەرامبەر بە ژینگە، بەرامبەر بە وڵات و شەرەف و ناموس، بینینی ژن وەکو شەرەف و ناموس یەکێکە لە دواکەوتوترین و کۆنترین بیرکردنەوەکان کە تا ئێستاش لەم ناوچەیە ماوە.\nلە کوردستانی عێراق توندوتیژی تەنها بەرامبەر بە ژن نییە، بەڵکو توندوتیژی بەرامبەر بە ژینگە هەیە، هەرچی پیاوی کورد هەیە حەز ئەکەن کڵاشیکۆفێکیان بە دەستەوە بێت و بچن ئاسک و کەروێشک لەم وڵاتە بکوژن، باڵندەیەکی جوان لەسەر دارێک ئەخوێنێت حەز ئەکەن بیکوژن، ئەیکوژن، کوشتویانە. لە کوردستان باڵندە و ئاژەڵی کێوی نەماوە، چونکە مرۆڤی ئەم وڵاتە حەزیان بە کوشتن هەیە، ئەمە توندوتیژییە بەرامبەر بە ژینگە، پیسکردنی ژینگە، بڕینەوەی دار، ئەوانە هەمووی توندوتیژییە بەرامبەر بە ژینگە، هەروەکو چۆن توندوتیژی هەیە بەرامبەر بە ژن، توندوتیژی هەیە بەرامبەر بە ئاینی جیاواز، بەرامبەر بە بیکردنەوەی جیاوا، واتا توندوتیژیەکە تەنها بەرامبەر بە ژن نییە.\nلەبەرئەوەی کەسایەتی مرۆڤی کورد وێرانە، پەروەردەیەکی تێکوپێکشکاو کراوە، لەبەرئەوە لە هەموو شوێنێکەوە توندوتیژی هەیە، بەڵام ئێمە هاتووین لێرەدا زیاتر باسی توندوتیژییەکانی سەر ژن دەکەین، ئەگینا توندوتیژی بەرامبەر بە پیاوی کراوە و پیاوی دیموکراتیش هەیە، ئەو پیاوانەی باوەڕیان بە ئازادیی ژن هەیە توندوتیژیان بەرامبەر دەکرێت، سوکایەتیان پێدەکرێت، گاڵتەیان پێدەکرێت، یەک دنیا سوکایەتی بەو پیاوانە دەکرێت کە ژن وەکو شەرەف و ناموس نابینن.\nکارەساتەکە لە بیرکردنەوەدایە، لە تێگەیشتندایە، لە تێڕوانیندایە بۆ ژیان، ئەوە پێویستە بگۆڕدرێت، بە چی دەگۆڕدرێت؟ بە شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی، شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی دیموکراتی مۆدێرن، کە کۆمەڵگەی کوردی بگۆڕێت، لە خوێندنگەکانەوە، لە زانکۆکانەوە، کەناڵەکانی ڕاگەیاندن، هەموویان پەیوەندیان بە یەکەوە هەیە، کە بتوانن ڕێگە لە دووبارەبوونەوەی کارەساتی سێوان بگرن.\nئەوەی لە کوردستانی عێراق ڕوویداوە و ڕوودەدات، تراژیدیایەکە لە کەم وڵاتی دنیا بوونی هەیە، ئێمە دەڵێین کورد وەکو گەلێکی ئاشتیخواز، گەلێکی ژیاندۆست، گەلێکی فیداکار و قارەمان و کۆڵنەدەر و گەلێکی چەوساوە و زوڵملێکراو ناسراوە، بەڵام ئەوەی ئێستا لە کوردستان بەرامبەر بە ژن دەکرێت، زاڵمانە و وەحشیگەریانەیە، وێنەی لە ناوچەکانی دیکەی دونیا کەمە، ئەم تاوانانە وێنەیەکی ناشرینی کورد نیشانی دونیا دەدات، کە زیانی گەورەی بۆ دۆزی کورد هەیە، کورد گەلێکی چەوساوەی زوڵملێکراوە، ئێستاش بەو شێوەیە ژنانی خۆی دەکوژێت، دۆزەکەی دەکەوێتە ژێر پرسیارەوە، بەوەی کە ئەمە گەلێکی بەربەرییە و مافی ئەوەی نییە بە ئازادیی بژی.\nلە کۆتایدا تەنها ئەوە دەڵێم، تەنها شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی دەتوانێت کۆتایی بە تراژیدیاکانی کۆمەڵگەی کوردی بێنێت.


پێشتر رێكخراوی ستۆپ كاری لەسەركردووە، پرۆژە یاسایەك بۆ گۆڕینی یاسای داواكاری گشتی پێشكەشی سەرۆكایەتی پەرلەمان دەكرێت – Stop\nپێشتر رێكخراوی ستۆپ كاری لەسەركردووە، پرۆژە یاسایەك بۆ گۆڕینی یاسای داواكاری گشتی پێشكەشی سەرۆكایەتی پەرلەمان دەكرێت\nلە تشرینی یەکەم 31, 2019\nلەلایەن ۱٤ پەرلەمانتار لە فراکسیۆنە جیاجیاکانی پەرلەمانی كوردستان، پڕۆژە پێشنیارێك بۆ دەركردنی یاسایەکی نوێ بۆ دەزگای داواکاری گشتی لە هەرێمی كوردستان پێشکەشی سەرۆکایەتی پەرلەمان کراوە لەم خولەی پەرلەمان بۆ ئەوەی بخرێتە بەرنامەی کاری پەرلەمان ئەو یاسا کۆنەی ئێستا بگۆڕێت.\nجێی باسە ڕێکخراوی ستۆپ لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوو لەچوارچێوەی پڕۆژەی بەهێزکردنی لێپرسینەوە و دەسەڵاتی یاسا بە پشتیوانی سندوقی نیشتیمانی بۆ دیموكراسی NED لەگەڵ خولی پێشوو و ئەو خولەش هەڵمەتی پشتیوانی بۆ گۆڕینی یاساکە کرد، لە رێگای ئەنجامدانی سمینار و دیداری جۆراوجۆر لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان، بۆ ئەو مەبەستەش دواجار بە راپۆرتێك لە ژێر ناویشانی (بەرەو بەهێزكردنی رۆڵی دەزگای داواكاری گشتی) کۆمەڵێک پێشنیار بۆ یاسایەكی نوێ پێشکەشی فراکسیۆنە جیاجیاکانی پەرلەمان کرد بۆ ئەوەی کاری لەسەر بكرێت، كە گرنگترین داواکاری سەربەخۆکردنی دەزگاکە بو لە ئەنجومەنی وەزیران، كە لەو ئەو پێشنیارە لەو پڕۆژە نوێیە جێی کرایتەوە، رێكخراوی ستۆپ لەو قۆناغەی ئێستا کار بۆ ئەوە دەکات بە زووترین کات بجێتە بەرنامەی کاری پەرلەمان و لیژنەی یاسایی بۆ ئەوەی دواجار پەسەند بكریت. بەشێوەیەك بچێتە خزمەت چالاككردنی ئەو دەزگایە لە پرۆسەی روبەروبونەوەی گەندەڵی و پاراستنی موڵك و ماڵی گشتی.\nلە دوای ساڵی 2007 تاكو ئێستا چەندین هەول بۆ هەموار و گۆڕینی یاساكە دراون، لەلایەن سەرۆكایەتی داواكاری گشتی هەمواری تایبەت پێشكەشكراوە و لەگەڵ چەند فراكسیۆنێكی پەرلەمان بەڵام هەولەكان سەركەوتوو نەبونە، چاوەرێ دەكرێت ئەمجارە كاری جدی بكرێت بۆ گۆڕینی یاساكە كۆنەكەی سەردەمی بەعس كە لە ساڵی 1979 دەرچوێنراوە و لە هەرێم چەند جارێك هەموار كرایتەوە بەڵام تا ئێستا بەركارە.\nدەقی پرۆژە یاسا پێشنیاركراوەكە لەو لینكە بخوێنەوە:\nدەقی راپۆرتی رێكخراوی ستۆپ لەبارەی هەمواری یاسای داواكاری گشتی لەو لینكەی خوارەوە ببینە:


بوچی دڤێت ئه‌م جیاواز بین – مالا مه\nسه‌ره‌كی/رۆژه‌ڤ/بوچی دڤێت ئه‌م جیاواز بین\n532 2 خوله‌كان\nوه‌سا دیاره په‌ده‌كێ لباشور بریارا خوه‌دا بو حوكمه‌تا نوی و پرسا سه‌روكاتیا هه‌رێمێ. په‌ده‌كێ كه‌ندیدێن خوه بو سه‌روكێ حوكمه‌تێ و سه‌روكێ هه‌رێمێ ئاشكراكرن كو بدیتنا من ئه‌ڤه بژارده‌ك چاڤه‌رێكری بو. مافێ په‌ده‌كێ و هه‌رهێزه‌ك دناڤا په‌رله‌مانیدا هه‌به كه‌ندیدێن خوه ژبو لایه‌نێن دن ئاشكرا كه‌ن. لدووف شوپاندنا من بو راگه‌یاندنا باشور و تورێن كۆمه‌لایه‌تی پر بئاشكرایی خه‌لكێ نه پارتی پرانیا وان ڤی كاری بكاره‌ك نه ته‌ندوروست دبینن. ده‌ما لڤان كه‌سێن دژ ته‌ماشا دكی دبینی پرانیا وان خوه بدیموكراتخواز، گورانخواز مافپه‌روه‌ر ….. هتد ژ خسله‌تێن باش لده‌ف خوه دبینن لێ كێشا مه‌زن بباوه‌ریا من ئه‌ڤ كه‌سانه نه ژدور نه ژنێزیك نیاسبونه‌ك ل گه‌ل ڤان باوه‌ریا نینه.\nپه‌ده‌كێ مه‌سرور بارزانی و نێچیرڤان بارزانی بو دو سه‌روكاتیا كاندیدكرن و لڤێره ئاشكراكر كو پوستێ سه‌روكێ په‌رله‌مانی نه‌ڤێت. پرس لڤێره كێشا ڤان كه‌سان چیه؟ ئایا بپێویست دزانن په‌ده‌كه پرسا خوه بوان بكه‌ت بو كه‌ندیدێن خوه. ڤه‌كری دبێژم هه‌ركه‌سه‌ك بڤی ره‌نگی سه‌ره‌ده‌ریێ لگه‌ل ڤی كاری بكه‌ت دوره ژ هه‌ر بنه‌مایه‌ك مروڤاتی و دیموكراتی. لژێر ده‌ستهه‌لاداریه‌ك ته‌ندوروست هه‌مو هێز و لایه‌ن ئازادن بو به‌ربژێر كرنا كه‌ندیدێن خوه بو پوستێن جودا لهه‌رێمێ و لداوی كه‌سێ پرانیا ده‌نگا بینیت دڤێت هه‌ڤركێن وی پیروزبایێ لێ بكه‌ن.\nنها به‌لكو تێگه‌هشتنه‌ك من هه‌با بو بوچونا هنده‌ك رێزدارا ئه‌گه‌ر په‌ده‌كێ گوتبا ته‌نها نێچیرڤان بارزانی مافێ خوه كاندیدكرنێ بو سه‌روكێ هه‌رێمێ هه‌یه و ته‌نها مه‌سرور بارزانی مافێ كه‌ندیدكرنێ بو سه‌روكێ حوكمه‌تێ هه‌یه، لێ په‌ده‌كێ ئه‌ڤ یه‌كه نه‌گوتیه. بو وان كه‌سێن دبێژن مادبیت هه‌ردو پوست بو یه‌ك بنه‌مال بن؟ به‌رسڤ به‌لێ دبیت و هه‌یا نوكه وابو بوچی چوار سالێن بێت نابیت. به‌رێزان په‌ده‌كێ و هه‌ر هێزه‌ك دن ئازاده هه‌مو پوستێن خوه بیه‌ك بنه‌مال، بیه‌ك گوند…هتد پركه‌ت، چونكی ئه‌ڤه نه‌كێشا ركابه‌رێن وێ هێزێ یه ئه‌ڤه كێشا ئه‌ندام، ده‌نگده‌ر و ده‌نگدزیكه‌رێن وێ هێزێ یه بلا ئه‌و ده‌نگی ژخوه بینن و ئه‌گه‌ر نه‌رازیبن بلا نه‌رازیبونا خوه نیشان بده‌ن.\nڤان سالێن ده‌رباسبوی پر ئاشكرا كر كو به‌شه‌ك ژ هێز و له‌یه‌نێن خوه ب ئوپوزیسیون دزانی شوینا لسه‌ر خوه كاركه‌ن و خوه‌دی كه‌ندید بن بو پوستێن جودا، كارێ وان ته‌نها دگوتن بوچی هێزا ئا یان بێ ئه‌ڤ كه‌سه كه‌ندیدكر بو فلان پوستی، یانژی بوچی فلان كه‌سێ خوه ژفلان پوستی ده‌رخست و وان بخوه هیچ وێره‌كیه‌ك نه‌بویه بێژیت من دڤێت حوكمی بێخم ده‌ستێ خوه، كه‌ندیدێن خوه‌یێن ئاشكرا هه‌بن بو هه‌می پوستا. هندی سه‌ركردێن ڤان هێزێن ژده‌رڤه‌ی په‌ده‌كێ و یه‌نه‌كێ من دیتینه دبێژن هندی دونیا هه‌بیت ئه‌ڤ هه‌ردو پارته دێ ڤێ هه‌رێمێ برێڤه به‌ن و مه هیڤی بگورانكاریا نه‌مایه، من ژی هه‌رده‌م گوتیه وان ئه‌گه‌ر هون خودانێن ڤێ په‌یامێ نه بوچی لمالێن خوه نا رونن و بلا به‌سبیت كه‌رب و كینێ لناڤ مه به‌لاڤكن.\nخاله‌ك دن گرنگ بدیتنا من هه‌یه كو چه‌ند جارێن دنژی من باسكریه لێ بپێویست دبینم جاره‌ك دن لسه‌ر راوه‌ستێن ئه‌وژی تێگه‌هشتنا ته‌ڤایا هێزێن رۆژهه‌لاتا ناڤینه ژبو په‌یڤا پرانیا كورسیكێن په‌رله‌مانی. راسته لدویف ره‌وشتێن ده‌ستهه‌لاتداریا دیموكراتی پشتی په‌رله‌مان كومدبیت، سه‌روكێ په‌رله‌مانی تێ هه‌لبژارتن، سه‌روكێ په‌رله‌مانی پێكئانینا حوكمه‌تێ راسپارده‌ی سه‌روك لیستا هێزا خوه‌دی پرانیا كورسیا هه‌ین دكه‌ت، لێ زۆر جاران هێزا خوه‌دی پرانیا كورسیا دزانیت كو ده‌نگێن پێویست بو پێكئانینا حوكمه‌تێ نكاریت بده‌ست بخیت له‌وما دبێژن بلا هێزه‌ك دن حوكمه‌تێ پێك بینه و بده‌یان جارا لگه‌له‌ك وه‌لا من دیتیه چه‌ند هێزێن بچوكتر هه‌ڤپه‌یمانیه‌ك دوروستكریه و هێزا هه‌را مه‌زن كه‌فتی یه به‌رێ ئوپوزسیونێ.\nدوباره دبێژم كه‌سێن مه‌سرور و نێچیرڤان بدلی نه‌بن بلا بێنه پێش و خوه كه‌ندیدبكه‌ن شوینا شیره‌تا لپه‌ده‌كێ بكه‌ن كانێ كویژان مروڤ بو كویژان پوستی كه‌ندیدكه‌ن یانژی بو كویژان پۆستا خوه كه‌ندیدكه‌ن چونكی مافێ وان نینه.


هەوڵی زیادكردنی هەلی كار لەكەرتی تایبەت دەدرێت – Rojapp\nLi Amedê tecrîda li Îmralî hate protestokirin\nNêrîna Pêkhateyên li Îraqê Derbarê Pêkanîna Aştî Û Aramiyê\nMusa Barzencî; Jimmy Carter jiyaneke normal dijî\nHome/هەواڵنێرەکان/هەوڵی زیادكردنی هەلی كار لەكەرتی تایبەت دەدرێت\nهەوڵی زیادكردنی هەلی كار لەكەرتی تایبەت دەدرێت\nHooshyar April 20, 2021 هەواڵنێرەکان Leave a comment 9 Views\nئەندامێكی پەرلەمانی كوردستان رایدەگەیەنێت، لەچوارچێوی ئەو بیرۆكەیەی بۆ كەمكردنەوەی بێكاری و هەژاری لە كوردستان ئامادەیكردووە، رەشنووسی پرۆژەیاسایەك لەخۆی دەگرێت كە بەگوێرەی ئەو رەشنوسە چەندین پێشنیار خراوەتەروو تاكو هەلی كار لە كەرتی تایبەت زیاتر بكرێت، هاكات هاوڵاتیانی كوردستان سوودمەندی یەكەمبن لەو كەرتە.\nشنۆ شەهید ئەشقی ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لە فراكسیۆنی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان بە PUKmedia ی راگەیاند: لەچوارچێوەی ئەو بیرۆكەی بۆ كەمكردنەوەی بێكار و هەژاری لە پەرلەمان خستمەروو، رەشنوسی پرۆژەیەسایەكم ئامادەكردووە، تاكو لە رێگای چەند هەنگاوێكەوە دەرفەتی هەلی كار لە كەرتی تایبەت زیاتر بكرێت.\nوتیشی: بەگوێرەی ئەو رەشنوسە پێشنیارمانكردوە فەرمانگەی تایبەت بە شیاندن و یەگخستنی دەستی كار لە كەرتی تایبەت بكرێتەوە و سەر ئەنجومەنی وەزیران بێت، لە رێگای ئەم فەرمانگەیەوە خولی پەرەپێدانی تواناكان بۆ دەرچوان زانكۆوپەیمانگاكان بكرێتەوە، تاكو ئاسانتر لەكەرتی تایبەت كاریان دەست بكەوێ\nئاماژەی بەوەشكرد: هەروەها داوام كردووە دەبێ لە 90%ی هێزی كار لەكەرتی تایبەت خاوەنی رەگەزنامەی عیراقی بین، ئەوەی دەمێنێتەوە بۆ خەڵكی بیانی بێت ئەویش بۆ لەحاڵەتی پێویست، ئەوەی تایبەتە بەو كۆمپانیا بیانیانەی لەكوردستان كاردەكەن پێویستە 50%كارمەندەكانی كورد و خاوەن رەگەزنامەی عیراقی بن.\nئەندامەكەی پەرلەمان ئاماژەی بەوەشكرد: نابێ ئەو هاوڵاتی بیانانەی لە هەرێم كاردەكەن لە چوار ساڵ زیاتر لە كوردستان بمێنەوە، چونكە بیانی هەیە زیاتر لە پازدە ساڵە لێرەكاردەكات و داهاتی مانگانەی دەیان هەزار دۆلارە، هەروەك پێویستە حكومەت لەكاتی رەخساندنی هەلی كاردا رەچاوی یەكسانی جێندەری بكات و بە مەرج و رێنماییەكان رێكبخاتەوە.\nPUKmedia تەها عەبدوڵڵا-هەولێر\nPrevious وێنه.. كۆگای سه‌ره‌كی ده‌زگای ڕۆشنبیری جه‌مال عیرفان سووتا\nNext ڕاپۆرتی ڕێکخراوی ڕۆژنامەوانانی بێسنوور لەسەر ئازادی ڕاگەیاندن\nMusa Barzencî; Jimmy Carter jiyaneke normal dijî Source link


14 | ئه‌یلول | 2017 | PUK CENTRAL COUNCIL\nزوبێر عوسمان: پشکی شێری مەترسیەکانی ریفراندۆم بەر یەکێتی دەکەوێت\nپێنج شه‌ممه, ئه‌یلول 14, 2017 3:20 pm پارتە سیاسییەکان 0\nجێگری سکرتێری ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان رایدەگەیەنێت کۆبوونەوەکانی چەند رۆژی رابردووی یەکێتی لەگەڵ حزب و لایەنەکان پێگەی بەهێز و رۆڵ و کاریگەری لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان و عیراق و ناوچەکە دەرخست، دەشڵێت یەکێتی بەومەرجانەی کە رایگەیاندوە پشتیوانی ئەنجامدانی ریفراندۆمە و سازشیان لەسەر ناکات، …\nلابردنی پارێزگاری كه‌ركوك نا یاساییه‌و جێی قبوڵ نیه و به‌توندی له‌دژی ده‌وه‌ستینه‌وه\nپێنج شه‌ممه, ئه‌یلول 14, 2017 3:00 pm پارتە سیاسییەکان 0\nوته‌بێژی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان راگه‌یاند، لابردنی پارێزگاری كه‌ركوك نا یاساییه‌و جێی قبوڵ نیه و به‌توندی له‌دژی ده‌وه‌ستینه‌وه. سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره وته‌بێژی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان رايگه‌یاند: حكومه‌تی عیراق سزای سیاسی هه‌رێمی كوردستان ده‌دات و بڕیاری …\nپه‌رله‌مانی عیراق بڕیاریدا پارێزگاری که‌رکوک له پۆسته‌که‌ی دووربخاته‌وه\nپێنج شه‌ممه, ئه‌یلول 14, 2017 2:50 pm عیراق 0\nله دانیشتنی ئه‌مڕۆی په‌رله‌مانی عیراقدا ده‌نگ له‌سه‌ر لابردنی نه‌جمه‌دین که‌ریم، وه‌ک پارێزگاری که‌رکوک دراو ئه‌ندامێکی په‌رله‌مانیش رایگه‌یاند، پرۆسه‌که ته‌واو نایاسایی بوو، چونکه نه په‌رله‌مان و نه سه‌رۆک وه‌زیران مافی ئه‌وه‌یان نیه پارێزگاری که‌رکوک لا ببه‌ن. 173 پەرلەمانتار ئامادەی دانیشتنەکە بوون …\nمه‌كگۆرك: له واشنتۆنه‌وه هاتووم بۆ ئه‌وه‌ی بۆ هه‌موو لایه‌نه سیاسیه‌كان ڕوون بێت ئه‌مریكا سه‌د له‌سه‌د دژی ریفراندۆمه له 25ی ئه‌یلولدا\nپێنج شه‌ممه, ئه‌یلول 14, 2017 11:48 am پارتە سیاسییەکان 0\nئەمەریکا داوایکردووە ڕیفراندۆم لەڕێگەی پەرلەمانی کوردستانەوە دوابخرێت و لە سەدا سەد دژی ڕیفراندۆمە و لەگەڵ فه‌ره‌نسا و به‌ریتانیا له به‌غدا تیمێك دروست ده‌كه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو قه‌یران و ناكۆكیه‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا چاره‌سه‌ربكرێن و گره‌نتی هه‌بێت. هۆشیار عومەر ئەندامی ژوری دیبلۆماسی بزوتنەوەی …\nپێنج شه‌ممه, ئه‌یلول 14, 2017 10:09 am پارتە سیاسییەکان 0\nیاریدەدەرێکی هەڤاڵ مام جەلال: سەرۆکی پارتی دەیەوێت لە رێگای پەرلەمانەوە ریفراندۆم دوابخات و ئەم دوو وڵاتەیش یارمەتی دەدەن پۆڵا تاڵەبانی لە پەیجی خۆی لە تۆری کۆمەڵایەتی فەیسبوک نوسیویەتی :دوو ساڵه پارتی ده رگای په رله مانی لە لایەنەنە سیاسیەکان داخستووە و له هيچ سەردانو پرسی گرنگدا هيچ حيسابيان بو ناكات و قه يرانی …


هەمشیە دژى ئەوەبووم مرۆڤەکان گەورە و پیرۆز بکرێن، بەبێ ئەوەى مرۆڤەکە خۆیشى بزانێت بۆچى گەورە دەکرێت و درک بەو گەورەبوونە نەکات، یاخود نەزانێت چى لە هەگبەکەیدایە و هەندێک گێل و سەر لێ شێواو بەرەو لا ڕێى ببەن، بەڵام نابێت ئەوەش لەیاد بکەین هەرکەس لە مەجالێکدا هەستا بە خستنەگەڕى تواناکانى خۆى و سەرفکردنى وزەى، چ بە مادى بێت یا ماعنەوى ئەوە جێگاى ڕێزە و دەبێت بەرز سەیر بکرێت، یان هەرنەبێت هانى زیاتر بدرێت بۆ بەردەوام بوون لەو کارەى ئەنجامى دەدات.\nهەفتەى پێشوو فێرگەى منداڵانى ڕانیە بۆ یاریى تۆپى پێ یادى دوو ساڵەى خۆیان لە 9/9 کردەوە، کەماوەى دوو ساڵە ئەو فێرگەیە چەند کەسێکى ماندوو نەناسى وەک مامۆستا (ئازاد چنارنەى)و خێزانەکەى بەڕێوەى دەبەن، بەبێ ئەوەى تەنیا سەنتێک قازانج و سوودى مادیان لەو پرۆژە گرنگە گەورەیەدا هەبێت، کە جگە لە ماناوە و فێرکردنى جیلێکى ئاڵتونى بە یاریى تۆپى پێ و پێگەیاندانى کۆمەڵێک منداڵى شارى ڕانیە بەشێوە ئەکادیمیەکەى هیچى کەى بۆ ئەوان تیدانیە.\nئەوەى من بزانم لە فێرگەکەدا تەنیا چەند کەسێکى کەم نەبێت، هیچ لایەکى دیار و فەرمى یارمەتى ئەو مامۆستا و ڕاهێنەرە بەرێزانەى نەداوە، تاوەکو بتوانن بەشێوەکى باشتر فێرخواز و یاریزانەکانیان ڕابهێنن، بەڵام ئەوەى لە دەزگاکانى ڕاگەیاندو پەڕەکەى کاک سەفین کەنەبى سەرۆکى یەکێتى تۆپى پێى کوردستان بینم، بەشێوەیەکى باش یارمەتى خۆى و یەکێتییەکەى گەیاندە ئەو فێرگەیە و بەڕاستى ئەوە دڵى زۆربەمانى خۆش کرد. هەروەها ئەگەر بە وردى تەفسیرى سەردانەکەى بەرێز کاک سەفین بۆ ساڵ یادى فێرگەى ڕانیە بکەین، ئەوە بەباشى ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت کە خەریکە لە هەرێمى کوردستانیش نەریتى خزمەتکردنى ئەکادیمیە وەرزشیەکان و فێرگەکان دەبێتە کەلتور، کە خزمەتى ئەو شوێنانەیش گرنگە کارى یەکەمن و بەردەوام بێت، چونکە خزمەتکردنى تویژى منداڵان و لاوان بەشێوە زانستیەکەى ئەرکى ئەمووانە و لەماوەیەکى کەمدا بەرهەمى جیلێکى وەرزشکارى تەندروست دەبینین، کە دەکرێت تۆ بیناى یارییەکانى خۆتى لەسەر هەڵبچنى.\nلە تەنیشت شارى ڕانیە فێرگەیەکى دیکە بەدى دەکرێت، کە زیاد لە جارێک بەشدارى یارى نێودەوڵەتیان کردووە. ئەویش فێرگەى منداڵانى قەڵادزێ بۆ یاریى تۆپى پێ یە، ئەم فێرگەیە مامۆستا (عبدالرحمان ئەحمەد) بەڕێوەى دەبات و چەندین یاریزانى کوڕ و کچى باشى لە یارییەکەدا کۆکردۆتەوە. لە سەردانەکەیدا بۆ ساڵ یادى فێرگەى تۆپى پێى مندڵانى ڕانیە سەفین کانەبى بەڵێنى هاوکارى بۆ تیپى منداڵانى قەڵادزێش داوە و، بەم نزیکانەیش ئەو منداڵانە بە دیارییەکانى سەفین کانەبى شاد دەبەن. بەڕاستى سەرۆکى یەکێتى ناوەندى تۆپى پێى کوردستان بە کارى خۆى هەستا و ئێستا کاتى ئەوە هاتووە هەموو لایەنە پەیوەنددارەکان، وەک لیژنەى ئۆڵۆمپى و بەرێوەبەرایەتى وەرزش و لاوانیش ڕۆڵى خۆیان بگێرن و هەرنەبێت لە ئایندەدا یارمەتى فێرگە وەرزشییەکان بخەنە کارنامەى کاریانەوە.


سەدر لەداواكراوی یەكەمی ئەمریكاوە بۆ براوەی یەكەمی عێراق\n22/05/2018 839 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nموقتەدا سەدر نە لەلایەن ئەمریكاوە، نە لەلایەن ئێرانییەكانەوە قبووڵكراوە، بەڵام لە شەقامی عێراقی قبووڵكراوەو لیستەكەی براوەی یەكەمی هەڵبژاردنی پەرلەمانە، ئەوەش بەپێی راپۆرتێكی ئاژانسی ئەنادۆڵ.\nهەر بەپێی راپۆرتەكە، موقتەدا سەدر، یان بەڕەكە لەژێر پێی ئێران‌و ئەمریكییەكان دەردەھێنێت و سەرۆكوەزیرانی داھاتوو دیاری دەكات، یان ئەوان بەڕەكەی لەژێر پێ دەردەھێنن و دەیكەنەوە ژمارەیەكی بچووك.\n"تێكەڵەیەك لە ئایین و سیاسەت"\nئەو پیاوەی یەك دەیە لەمەوبەر، پنتاگۆن و ئەمریكییەكان بە"مەترسی یەكەم" بۆ سەقامگیریی عێراق ناویان دەبرد لە ھەڵبژادنە گشتییەكەی چەند رۆژی رابردوودا لە ترۆپكی لیستێكی ٨٧ ھاوپەیمانییەتی و قەوارەی سیاسیی بەشدار لەو ھەڵبژاردنە لەنگەری گرت، ھاوپەیمانییەتی سائیرون كە موقتەدا سەدر رابەرایەتی دەكات ٥٤ كورسیی لە كۆی ئەو ٣٢٩ كورسییەی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراقی بەدەست ھێنا و بوو بە براوەی ژمارە یەك.\nئێستا "حەننانە"، ئەو گەڕەكەی موقتەدا سەدری لێ نیشتەجێیە لە پایتەختی ئایینیی شیعەكانی عێراق "نەجەف" بووەتە رووگەی ركابەرەكانی، ئەوان دەیانەوێت پاڵ بە دیوارە قایمەكەی سەدرەوە بدەن و لێرەوە لە ماڵە كۆنەكەیەوە ھێڵە سەرەكییەكانی نەخشەی چوار ساڵی داھاتووی عێراق بكێشن.موقتەدا سەدر، پیاوێك زیاتر لە ھەموو كاتێكی دیكە ئێستا بووەتە جێی باس و خواسی ھەموو ماڵ و شەقامێكی عێراقی، سەدر تێكەڵەیەك لە ئایین و سیاسەت، ئەو سەركردە میلـلییەی نە ئەمریكا خۆشی پێ دێت و نە ئێرانییەكانیش چارەیان دەوێت، ھەردوولاش سەرسەختانە كار دەكەن تا نەپەڕێتەوە بەری بەرامبەر، ئەو پوازی نێوان ئێرانییەكان و ئەمریكییەكانە و وەكو خۆی دەیڵێت دەیەوێت ئەم لا و ئەو لا نەكات و بڕیارەكانی عێراق عێراقی بن.\nئەوانەی لەگەڵ موقتەدا ھەڵسوكەوتیان كردووە و تێكەڵن دەڵێن ئەو پیاوێكە پڕاوپڕ لە ناكۆكی و گۆڕانكاریی لە ھەڵوێستەكانی لە لایەك و توند لەسەر داوكارییەكانی بەدیوێكی دیكە، ئەم چەند ساڵێكی كەم لەمەوبەر وەكو موجاھیدێك دەركەوت و دواتریش سیاسەتی "تەڵاق" دا و خۆی بۆ "خواپەرستی" تەرخانكرد، ئێستا پڕچەك بە ملیۆنەها دەنگی دەنگدەران و سندوقەكانی دەنگدانەوە ھاتووەتەوە و دەیەوێت ببێتەوە ژمارەیەكی قورستر لەوەی پێشووتر دەردەكەوت، بۆ ئەمجارەشیان خۆی وەكو چاودێری بەرنگاربوونەوەی گەندەڵی دەناسێنێت كە ئێستا عێراقی دووچاری سەدان دەردی كوشندە كردووەتەوە.\nئەو ھاوپەیمانییەتەی كە سەدر سەرۆكایەتی دەكات بە ناوی "سائرون" توانی لە ھەڵبژاردنەكانی ١٢ی ئایاردا، ٥٤ كورسی لە كۆی ٣٢٩ كورسی پەرلەمان بەدەست بھێنێت و لە ریزبەندی یەكەم ببێت. لە پارێزگای بەغداش لە پلەی یەكەمی لیستەكاندایە و ١٧ كورسی ھەیە، پاشان ھاوپەیمانییەتی فەتح بە سەرۆكایەتی ھادی عامری دێت كە زۆرێك لە ھێزەكانی حەشدی شەعبی لەخۆ دەگرێت و ٤٧ كورسیی بەدەستھێناوە و دوای ئەویش ھاوپەیمانییەتی نەسر بە سەرۆكایەتی حەیدەر عەبادی بە ٤٢ كورسی دێت.\nقسەی باو و نزیكترین لە راستییەوە ئەوەیە كە لە عێراقی دوای ساڵی ٢٠٠٣ سێ لایەن بۆ دیاریكردنی سەرۆكوەزیرانی عێراق رۆڵ و قسەی كۆتاییان ھەیە ئەوانیش ئەمریكا، ئێران و مەرجەعییەتی شیعی، بەڵام ئەمجارە ھەموو چاوەكان لەدەستی سەدرن بۆ ئەوەی ئاماژە بخاتە سەر ئەو ناوەی كە ئەم دەیەوێت ببێتە سەرۆكوەزیرانی چوار ساڵی داھاتووی عێراق.\nچاودێری سیاسی عێراقی، رەبیع جەواری كە ماستەری لە زانستی سیاسییدا ھەیە لە لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵ تیشك دەخاتە سەر دیارترین ئەو ھۆكارانەی موقتەدا سەدر-یان بەرزكردەوە و دەڵێت "دیارترین خاڵە بەھێزەكان كە وایانكرد موقتەدا سەدر زۆرترین كورسی بەدەست بھێنێت بریتیین لە كەسایەتی موقتەدا سەدر، پاڵپشتیكردنی بۆ پرسە رەسەنەكانی عێراق، واتە دژی دەستوەردانی دەرەكییە بەتایبەت وڵاتانی دراوسێ و بەدیاریكراویش ئێران بۆ پرسەكانی ناوخۆی عێراق، بەتایبەت دەبینین لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە ئێران دەستوەردانێكی زۆری ھەیە لە كاروباری عێراق، ئەمەش ھەموو عێراقییەكانیش نیگەران كردووە و لە پاڵ ئەوانەدا تێڕوانینێكی مەدەنییانەی ھەیە سەرباری ئەوەی پیاوێكی ئایینییە، ئەو دەیەوێت دەوڵەتی ھاووڵاتیبوون دابمەزرێنێت و ھی ھەموو پێكھاتەكان بێت، بەتایبەت حزبە ئایینییەكان بینیمان چییان كرد لە عێراق كە عێراقییەكانی نیگەران كردووە".\nئەو درێژە بە قسەكانی دەدات و دەڵێت "سەدر لە كۆبوونەوەی دواییدا لەگەڵ عەبادی مەرجی ئەوەی ھەبووە كە عەبادی لە حزبی دەعوە دەربچێت، بۆیە ئەگەر ھاوپەیمانییەتی لە نێوان ھاوپەیمانییەتی سائیرون و ھاوپەیمانییەتی نەسر بە سەرۆكایەتی عەبادی و لایەنی كوردستانی و لایەنی سوننەكان بێت ئەوا شتێكی باش دەبێت و پێشبینی دەكەین سەدر بۆ ئەم تێڕوانینە بچێت".\nسەدر لە شیعەیەكی توندڕەوەوە بۆ ھاوپەیمانی شیوعییەكان\nكەوتنی پەیكەرەكەی سەدام حوسێن لە گۆڕەپانی فیردەوسی بەغدا لە ٢٠٠٣ موقتەدا سەدر و سەدان سیاسیی لە وێنەی ئەمی دەرخست، شێوەی سەدان سیاسیی عێراق دەركەوتن، ئەو لە ١٢ی ئابی ١٩٧٣ لە شاری كوفە باشووری بەغدا لەدایكبووە، كوڕی چوارەمی یەكێك لە دیارترین پیاوانی ئایینیی شیعە مەزھەب، محەمەد محەمەد سادق سەدرە كە بە ھۆی جەربەزیی و بەرھەڵستكارییەكەی بۆ سەدام حوسێن لە ١٩٩٩ لەگەڵ دوو لە كوڕەكانی كوژرا.\nموقتەدا سەدر پیاوێكی كەڵەگەتی چوارشانەی دەموچاو خڕ، ریشێكی ماش و برنجیی تەنك دەھێڵێتەوە و لە تەماشاكردنی بەرامبەرەكانی چاو تیژە، ئەو عەبایەكی عەرەبیی لەسەرشانە، وا دەردەكەوێت پیاوێكی توڕە و توندبێت لەوانەی كەم پێدەكەنێت، كەم دوو.\nدەركەوتنی زەقی موقتەدا سەدر بۆ ساڵی ٢٠٠٣ دەگەڕێتەوە كاتێك ھەزاران گەنجی شیعە مەزھەبی بە ناوی "دژایەتیكردنی داگیركەران" لە سوپایەك بە ناوی "سوپای مەھدی" لەخۆی كۆكردەوە كە مەبەست لێی لێدان بوو لە ئەمریكییەكان بەتایبەت دوای ئەوەی ئەممان بە تێوەگلان لە تیرۆركردنی پیاوی ئایینی شیعە مەزھەب، عەبدولمەجید ئەلخوئی تۆمەتباریان كرد و ویستییان لە نەجەف دەستگیری بكەن. سەدر لە ئابی ٢٠٠٤ لەدژی ئەمریكییەكان لە نەجەف كەوتە شەڕێكی كەمەرشكێنی ئەوتۆ كە زیاتر لە ھەزار كەس لە لایەنگرانی كوژران و ئەوێ كات ئەمریكا سەدر و ئەم سوپایەی ئەممیان بە گەورەترین ھەڕەشە لە سەقامگیری عێراق ناودەبرد.\nئێستاشی لەگەڵدا بێت لە تێوەگلان لە كوشتنی ھەزارن گەنجی سوننە مەزھەب لە عێراقی نێوان ٢٠٠٦ تا ٢٠٠٨ پەنجەی تۆمەت بۆ سەدر و میلیشیاكەی رادەكێشرێت كە ھەر ئەمەش ناچاری كرد عێراق بەجێ بھێڵێت، بە یەكێك لە بیانووی بەھێزبوونی گرووپی ئەلقاعیدە لە عێراق دادەنرێت.\nدواتر و پاش بەگوڕبوونی ناكۆكییە مەزھەبییەكان لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٦ تا ٢٠٠٨ ئەم ھێزەی سەدر پەنجەی بۆ راكێشرا كە ھۆكاری كوشتنی ھەزاران كەسە لە رۆڵەكانی سوننە، ئەو تۆمەتانە سەدری ناچار كرد عێراق بەجێ بھێڵێت و دواتر دەركەوت كە ئەو بۆ خوێندن لە شاری قومی ئێران رۆیشتووە.\nلە ئابی ٢٠٠٨ سەدر میلیشای سوپای مەھدی ھەڵوەشاندەوە، بەڵام دەستھەڵگرتنی لە دژایەتی ئەمریكییەكان رانەگەیاند، دواتریش سەدر كە ھێشتا پلەی موجتەھیدی لە حەوزەی قوم وەرنەگرتووە كە رێگەی دەدات فەتوا دەربكات وەكو سیاسییەك ھاتەوە مەیدان و فراكسیۆنی لە پەرلەمانی عێراق ھەبوو و رەوتی سەدری دروستكرد و لەنێو نێوەندی میللیی شیعەكان خاوەنی جەماوەرێكی تایبەت بەخۆیەتی كە ھەمیشە بە پاڵپشتی ھەژاران دەناسرێت.\nلە ھەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی ٢٠١٠ رەوتی سەدر توانی ٤٠ كورسیی پەرلەمان بباتەوە و رەوتەكەی حەوت وەزارەتی بەربكەوێت، بەڵام دواتر كەوتە رەخنەبارانكردنی نوری مالیكی و بوو بە یەكێك لە سەرسەختترین نەیارەكانی.\nسەبارەت بە توانستی موقتەدا سەدر بۆ رێگریكردن لە دەستوەردانی وڵاتانی بیانی لە سیاسەت لە عێراق، رەبیع جەواری دەڵێت "ئومێد دەكەین بتوانێت رێگری لە دەستوەردانی ئەمریكا و ئێران بكات، چونكە ئەوە خەڵكی بێزاركردووە، دەبێت ئەوەی عێراق ھەڵدەسوڕێنێت عێراقی بێت و فەرمان لە وڵاتانی دیكەوە وەرنەگرێت، بەتایبەت ئەو وڵاتانەی كە بووە ھۆكاری شەڕی تایفی و ھاتنی گرووپی داعش بۆ عێراق، بۆیە موقتەدا سەدر دەستوەردانی وڵاتان رەت دەكاتەوە".\nسەدر تابۆكە دەشكێنێت یان خۆی رادەست دەكات؟\nموقتەدا سەدر پاشان دەستبەرداربوونی لە سیاسەت راگەیاند، بەڵام دواجار چەندین جار داوای خۆپیشاندانی لە لایەنگرانی كردووە و چەندین ھەفتە ھێناونییەتیە سەر شەقام لە بەغدا و شارەكانی دیكەش، ئەو كە بە "پیاوی خۆپیشاندانی ملیۆنی" دەناسرێت، جیاواز لە پیاوە ئایینییەكانی دیكە، ئەم جیاواز لە سیاسییەكانی دیكەی شیعە سێ ساڵە "تەحریر" مەیدانی رزگاریخوازانی عێراق لایەنگرانی ئەم پیاوە ئایینییەی بۆ سپیكردنی عەمامە رەشەكەی لە قوم تێدەكۆشێت لەگەڵ شیوعییەكان "كۆنە دوژمنەكانیان" كۆ دەكاتەوە و دروشمی" دژایەتی گەندەڵی" شیوعی و شیعە سەدرییەكانی كۆكردووەتەوە.\nلە ساڵی ٢٠١٤ دوای دەركەوتنی داعش، موقتەدا سەدر دەركەوتەوە و "سەرایا سەلام"ی بۆ بەرگری لە مەزارگە و شوێنە پیرۆزەكانی شیعەكان و كڵێسای كریستیانەكانی دروستكرد، دژایەتییەكی زۆری مالیكیشی دەكرد.\nئێستا ئەمریكییەكان و رۆژئاوا تا رادەیەك پشت بەو پیاوە دەبەستن كە بەلای ئەوانەوە پێش یەك دەیە لەمەوبەر داواكراوی یەكەم بوو، بە ھۆی ئەو شەڕەی ئەم دژی ئەمان دەیكرد.\nموقتەدا سەدر لە یەكەم كاردانەوەكانیدا لەدوای دەركەوتنی ئەنجامە بەراییەكانی ھەڵبژاردنەكەی ١٢ی ئایار دوو ھەڵوێستی دەربڕی كە دەیەوێت لە رێگەیانەوە ئەوە نیشان بدات كە ئەو ناكەوێتە ژێر ركێفی ھیچ كام لەو دوو جەمسەرەی پێشتر سەرۆكوەزیرانی عێراقیان یەكلاییكردووەتەوە "ئێران و ئەمریكا"، ئەو ھەر زوو كۆتایی ھەفتەی رابردوو داوای لە سەركردەی ھاوپەیمانییەتییەكان كرد سەرباری ناكۆكییەكان كۆببنەوە بۆ پێكھێنانی حكوومەتێكی "تەكنۆكراتی پاكی باوكانە" و رایگەیاند كە دەستوەردانی نوێنەری ئەمریكییەكان لە كاروباری عێراق كارێكی قێزەونە، وەك ئاماژەیەك بۆ سەردانی نوێنەری سەرۆكی ئەمریكا، برێت ماكگۆرك بۆ عێراق .\nلە بەرامبەر ئەمەشدا دواتر كۆبوونەوەی لەگەڵ باڵێوزانی وڵاتانی دراوسێی عێراق "توركیا، سعوودیە، ئوردن، سووریا، كوێت"، كرد جگە لە باڵیۆزی ئێران نەبێت كە ئەمەش لە نامەیەك بۆ ئێرانییەكان دەچێت كە ئێستا قاسم سلێمان-یان ناردووەتە عێراق بۆ مەسەلەی پێكھێنانی حكوومەتی نوێی عێراق.\nرەبیع جەواری لەدرێژەی قسەكانیدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو پێی وایە سەدر نە لە ئێرانەوە و نە لە ئەمریكاوە نزیك نییە، ئەو روونی دەكاتەوە "موقتەدا سەدر نە لە ئێرانەوە نزیكە و نە لە ئەمریكاوە، بڕوام وایە مەیلی ئێرانی و ئەمریكیشی نییە، پێمایە سەدر رۆڵەی شەقامی عێراقە و ھەر بۆیە دەنگی زۆری ھێناوە و شەرعییەتی لەم شەقامەوە وەرگرتووە، سەدر دەتوانێت لە یەك وتاردا ملیۆنەها كەس بھێنێتە سەر شەقام و ویستی زۆر شت بكات لە سەردەمی مالیكی، بۆیە ئەو دەیەوێت دەوڵەتی مەدەنی دروست بكات، نەوەك وەكو ئەو سیاسەتمەدارانەی كە دەوڵەتی عێراقیان بەرەو گەندەڵیەكی زۆر برد و زیاتر لە ٩٣٥ ملیار دۆلار كە بوودجەی عێراقە لە ٢٠٠٣ تا ٢٠١٧ و تا ئێستا بەشی زۆری دیار نییە، بۆیە نە لە لایەن ئێرانەوە قبووڵ كراوە نە لە لایەن ئەمریكاوە، ئەو لە لایەك دژی ئەمریكا و لە لاكەی دیكە دژی ئێرانە، ئەگەر لایەنەكان لە گەڵی پاڵپشت بن دەتوانێت حكوومەت پێكبھێنێت و ئەو دەستوەردانانەی ھەیە نەیانھێڵێت".\nئێستا ھەموو چاوەكان لە دەستی سەدر و ھەموو رێگەكان دەچنەوە بۆ ماڵەكەی سەدر لە نەجەف، سەدر دەتوانێت لەژێر ھەژموونی ئێران و ئەمریكا عێراق دەربھێنێت، یان دەبێتە قوربانیی ئەم باوەڕەی یان ئەویش دەچێتەوە سەر رێچكەی ئەوانی دیكە كە خۆی ئەمەیان رەتدەكاتەوە.


بریكاری وەزارەتی تەندروستی داوای راگرتنی دەوام دەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبریكاری تەندروستی: لە ئەمڕۆوە دۆخی ترسناكی كۆرۆنا دەستپێدەكات\nرەهێڵ فەرەیدوون بریكاری وەزارەتی تەندرووستی هەرێمی كوردستان لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند لە ئەمڕۆوە دەچینە دۆخی ئەوپەڕی مەترسیداری كۆرۆناوە.\nهاوكات ناوبراو داوای كرد دەوامی فەڕمی حكومەت و فەرمانبەران رابگیردرێت بەهۆی بەرزبوونەوەی ئامارەكانی كۆرۆنا و لە ئەمڕۆوە دۆخی ترسناك دەستپێدەكات.\nبە زانیارییەكان ئەمڕۆ پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆكان پێشنیازی خۆیان ئاڕاستەی حكومەتی هەرێم كردووە و سبەینێ كۆبوونەوەی باڵا دەكرێت بڕیاری نوێ.\nبەپێی راگەیاندراوی وەزارەتی تەندروستی، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا 3559 كەس تووشی كۆرۆنا بوون و سێزدە كەسیش مردوون.\nهاوكات ئەمڕۆ دوو شەممە بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی گەرمیان ئاشكرایكرد، بەرزترین رێژەی توشبوونی كۆرۆنا لە گەرمیان تۆمار كرا، رۆژی شەمە (24ی تەموزی 2021)، بەرزترین رێژەی توشبوون بە كۆرۆنا لە سنوری گەرمیان تۆماركرا كە (98) توشبوون بوو لە رۆژێكدا، بەشێوەیەك پێشتر بەرزترین رێژەی توشبوون لە رۆژێكدا، رێكەوتی (25ی ئایاری 2021) تۆماركرا كە (89) حاڵەت بوو.\nبەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی گەرمیان لە راگەیاندراوێكدا رایگەیاند، ئەم ئامارە دەریدەخات كە مەترسییەكانی پەتای كۆرۆنا لەسەر كۆمەڵگاكەمان بەردەوامە و پێویستە هاوڵاتیان ئەو مەترسییانە بە جیدی وەربگرن.\nراشیگەیاند، داواشیان لێدەكەین كە خۆپارێزیی بە تەواوی پەیڕەو بكەن، هاوكات خۆشیان بە ڤاكسینی كۆرۆنا بكوتن، بۆ ئەوەی لە مەترسیی كۆرۆنا بە دوور بن.


سودەکانی کاهو بۆ تەندروستی\nكاهو یەكێكە لەو جۆرە سەوزانەی كەسانێكی زۆر حەز بە خواردنی دەكەن , كەسانێك بە بێ هیج خۆراكێكی دیكە دەیخۆن و هەندێك لە دروستكردنی زەڵاتەدا بەكاریدەهێنن , لە ڕووی سودیشەوە كاهو چەندین ڕەگەزی خۆراكی تێدایە كە سودی بۆ جەستە هەیە وەكو ڤیتامین و پرۆتین و هەندێ زەیت و خوێ , میسڕیە كۆنەكانیش بە سەرەتای چاندنی ئەم جۆرە سەوزەیە هەژماردەكرێن , ئەوان تۆوی كاهویان وەكو پەینێك بۆ خۆڵ بەكارهێناوە دواتر وەكو خواردن لە ژەمەكانی ڕۆژانەیاندا بەكاریان هێناوە , لە ڕووی ژینگەی ڕواندنیەوە كاهو لە كەشێكدا دەڕوێنرێت كە پلەی گەرمی نزمی هەبێت .\nشەربەتی كاهو بسودی هەیە بۆ جوانی و پاكی پێست ,هاوكات ئەم سەوزەیە لەگەڵ ڕۆن دكوڵێنرێت و بۆ هێوركردنەوەی ئارام كردنەوەی چاو بەكاردەهێنرێت , بەدەر لەوەش گەڵای كاهو بە هێوركەرەوەی مێشك لە قەڵەم دەدرێت كاتێك بە فرێشی و بە تەنها دەخورێت ,زەیتی تۆوەكەشی لە بەهێزكردنی بێخی سەر بەكاردەهێنرێت , چەند سودێكی تەندروستی دیكەشی هەیە لەوانە .\nبۆ كێشەی قەبزی سودی ئەمەش بەهۆی ئەوەی لە كاهودا مادەی ڕیشاڵی و ئاو بونی هەیە\nكاهو جەستە لە وشك بون دەپارێزیت و یارمەتی خەوتن دەدات بە شێوەیەكی هێمن و گەژی مێشك و شڵەژانی كەم دەكاتەوە , خانمانی دوگیانیش سود لە خواردنی دەبینن چونكە كاهو ترشی فۆلیك ئەسید لە خۆدەگرێت و ئەگەرەكانی توشبونی بە زهایمەر كەم دەكاتەوە .


ڕێگه‌نه‌درا شاندێکى نێودەوڵەتی سه‌ردانى ده‌میرتاش بکات - RojNews\nڕێگه‌نه‌درا شاندێکى نێودەوڵەتی سه‌ردانى ده‌میرتاش بکات\nشاندێکى نێودەوڵەتی ویستیان سه‌ردانى سه‌لاحه‌دین ده‌میرتاش، هاوسه‌رۆکى گشتى هه‌ده‌په بکه‌ن له زیندانى (ئه‌دیرنه) به‌ڵام حکومه‌تى تورکیا ڕێگه‌ى پێنه‌دان ده‌میرتاش ببینن.\nئه‌مڕۆ شاندێکى نێودەوڵتی، که پێکهاتبوون له ئه‌ندامانى ئەنجومەنی یه‌کێتى ئه‌وروپا و په‌رله‌مانتارانى یه‌کێتى ئه‌وروپا و ئه‌کادیمسییان، ویستیان سه‌ردانى سه‌لاحه‌دین ده‌میرتاش بکه‌ن، به‌ڵام حکومه‌تى تورکیا ڕێگه‌ى پێنه‌دان.\nشانده‌که چوونه به‌رده‌م زیندانى ئه‌دیرنه و داوایان کرد سه‌ردانى سه‌لاحه‌دین ده‌میرتاش بکه‌ن، به‌ڵام داواکه‌یان ڕه‌تکرایه‌وه، دواتر داواکارییان پێشکه‌شى وه‌زاره‌تى دادى تورکیا کرد، له‌وێش وه‌ڵامیان نه‌درایه‌وه، پاشان داوایان له به‌ڕێوه‌به‌رانى زیندانه‌که کرد، دیسان داواکه‌یان ڕه‌تکرایه‌وه.\nدواتر له به‌رده‌م زیندانه‌که شانده‌که لێدوانێکیان بۆ ڕاى گشتى بڵاوکرده‌وه و ئاماژه‌یان بۆ ئه‌وه کرد، که ده‌ستبه‌ردارى دیدارى ده‌میرتاش نابن و له هه‌وڵه‌کانیان به‌رده‌وام ده‌بن.


سەرۆکی فڕاکسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عیراق وەڵامی وتەکانی وتەبێژی فەرمی یەکێتی لەدەنگی ئەمریکا دەداتەوە\nد.ڤیان سەبری سەرۆکی فڕاکسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عیراق\nلەوتووێژێکی ژیار محەمەد لەبەشی کوردی دەنگی ئەمریکا لەگەڵ د.ڤیان سەبری سەرۆکی فڕاکسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عیراق وەڵامی قسەکانی سەعدی ئەحمەد پیرە وتەبێژی فەرمی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەدەنگی ئەمریکا دەداتەوە، ڕەتیدەکاتەوە پارتی هۆکار بێت لەپێنەدانی پۆستی وەزارەتی داد دەڵێت" عادل عەبدول مەهدی خۆی کاندیدێکی سەربەخۆ و تەکنۆکراتی بۆ پۆستی وەزارەتی داد کاندیدکردووە ئێمەش وەک ڕێزێک و پشتیوانی بۆ حکومەتەکەی ڕێزی بۆچونەکەی دەگرین تەنانەت ڕەنگە دەنگیشی پێبدەین چونکە عادل عەبدولمەهدی کەسێکی وادیارە بەخەم چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغدادە وە ئێمە کاتی خۆی سازشمان لە پۆستی وەزارەتی کۆچ و کۆچ بەران کرد هەر لەبەر ئەم هۆکارە، واتە هێندەی چارەسەر کردنی کێشەکان گرنگە هێندە پۆست گرنگ نیە." هەروەها ئەوەش دەڵێت" بابەتی سەرۆک کۆمار بەتەنها پەیوەندی پارتی و یەکێتی تێک نەدا بەڵکو یەک ڕیزی کوردی تێکدا.لەگەڵ ئەوەشدا لەهەندێک بابەتدا پارتی و یەکێتی یەک هەڵوێست بون بەتایبەت لەسەر بابەتی دادگای پێداچونەوە و ناوچە کێشە لەسەرەکان."\nد.ڤیان سەبری لەسەرەتای وتوێژەکەدا لەبارەی هۆکاری یەکلایینەکردنەوەی وەزارەتە ماوەکانی کابینەکەی عادل عەبدولمەهدی وتی" هۆکاری یەکلاینەکردنەوەی وەزارەتە ماوەکانی کابینەکەی (د.عادل عەبدولمەهدی) دەگەڕێتەوە بۆ ڕێک نەکەوتنی (شیعە-شیعە) (سونە- سوننە) هەروەها (کورد و کورد) ئێمە وەک پارتی دیموکراتی کوردستان هێندەی چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغداد-مان پێ گرنگە، هێندە بەرنامەی حکومەتەکەمان پێ گرنگە هێندە پۆستمان پێ گرنگ نیە بۆیە وەک پشتیوانیەک لە حکومەتەکەی عادل عەبدولمەهدی پارتی ڕۆژی 24/10ئەگەرچی کاندیدی لەناو هۆڵی پەرلەمان بۆ پۆستی وەزارەتی کۆچ و کۆچبەران ئامادەبوو کەبەڕێز نەوزاد هادی بوو بەڵام سازشی لەسەر ئەو مافەی خۆی کرد بۆ پێکهاتەی مەسیحی."\nدەربارەی وتەکانی سەعدی پیرە بە تۆمەتبارکردنی پارتی بەوەی ڕێگرە لەبەردەم پێدانی پۆستی وەزارەتی داد بەیەکێتی؟ د.ڤیان وتی" نەخێر ئەوە ڕاست نیە، بەڵکو ڕاستیەکەی ئەوەیە بەڕێز عادل عەبدولمەهدی خۆی وتی دەمەوێت هەندێک کەسایەتی سەربەخۆ و بێ لایەن لە کابینەکەم بن ئێمەش وەک ڕێزێک بۆ داواکاری و بۆچونەکەی ئەو پشتیوانیمان کرد، چونکە لای ئێمە چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغداد گرنگە، وە ئەو (حاکم دارا)یەی دانراوە کەسێکی بێ لایەنی کوردە عادل عەبدولمەهدی وەک کەسێکی سەربەخۆ دەستنیشانیکردووە هەر خۆی کەسێکی خاوەن ئەزمون و شارەزایە ئێمە کێشەمان نیە لەگەڵی."\nوتیشی" یەکێتی پۆستی وەزارەتی داد بەمافی خۆی دەزانێت بەڵام، عادل عەبدولمەهدی کەسێکی تەکنۆکرات و بێ لایەنی بۆ ئەو پۆستە کاندید کردووە ئێمە ڕێز لە بژاردەکەی عادل عەبدولمەهدی و کەسی تەکنۆکرات دەگرین وە ڕەنگە دەنگیشی پێبدەین ."\nسەرۆکی فراکسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عیراق جەختیکردەوە ئەوان هۆکاری پێنەدانی پۆستی وەزارەتی داد نین بەیەکێتی و وتیشی" خۆ کێشەکە هەر وەزارەتی داد نیە وەزارەتی ناوخۆ و بەرگریە، بەڵام وەک وتم ئێمە ڕێز لە بژاردەی عادل عەبدولمەهدی دەگرین تەنها لەپێناو چارەسەرکردنی کێشيکانی هەولێر و بەغداد کەبەکەسایەتیەکی وا دەردەکەوێت."\nلەوەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا ئێوە هیچ گرەنتیەکتان وەرگرتووە لە عادل عەبدولمەهدی لەبەرامبەر پشتیوانی لە حکومەتەکەی چارەسەری کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغداد بکات؟\nد.ڤیان سەبری وتی" هیچ شتێک لە دنیادا و لەسیاسەتدا گرەنتی نیە و سەدا سەد نیە، بەڵام وەک کەسایەتیەک دەردەکلەوێت کە کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغداد چارەسەر بکات، هەر بۆ نمونە لەبابەتی بودجەدا هەوڵی داوە پشکی هەرێمی کوردستان لە 14% وە بکاتە لە 15%."\nدوێنێ پێنج شەممە لەوتووێژێکی ژیار محەمەد لەبەشی کوردی دەنگی ئەمریکا سەعدی ئەحمەد پیرە وتەبێژی فەرمی یەکێتی نیشتمانی کوردستان ڕایگەیاند"ئه‌م قسه‌یه‌یان له‌به‌غداد پێ وتوین کە پارتی ڕێگره لە پێدانی پۆستی وەزاری بەیەکێتی، ئیتر بۆی گرنگ نیە ئەو پۆستە بدرێتە گۆڕان، یەکگرتوو، کۆمەڵ یا هەر لایەنێکی سیاسی تر ته‌نها یەکێتی نەبێت، ئەوەش تەنها هۆکارەکەی لەدوای هەڵبژاردنی پۆستی سەرۆک کۆمارەوەیە\nبەڵام سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستان ڕەتیکردەوە و وتی" بەڕەهایی شتی وانیە."\nوتیشی" بابەتی سەرۆک کۆمار بابەتی تێکدانی یەکڕیزی کوردبوو ئەوەش تەنها لەلایەن یەکێتی نیشتمانی کوردستانەوە بوو."\nده‌قی وتووێژه‌كه‌ی ژیار محه‌مه‌د له‌گه‌ڵ د.ڤیان سه‌بری


راستیا پەکەکێ دژمناتیا دەولەتبوونا کوردایە.. - دارکا مازی\nراستیا پەکەکێ دژمناتیا دەولەتبوونا کوردایە..\nراستیا پەکەکێ دژمناتیا دەولەتبوونا کوردایە. جەمیل بایک ب دەنگەک بلند ڤێ یەکێ رادگھینیت…\nگەلەک جارا د ڤان رووپەلان دا بەحسا راستیا پەکەکێ ھاتیە کرن و ھەروەھا بەحسا ئارمانجا پەکەکێ یا سەرەکی ھاتیە کرن. جەمیل بایک د ھەڤپەیڤینەکا خوە یا ل گەل رۆژنامەیا عەرەبی یا مسری ئەل-نەھار دا ئەنجام دای گەلەک ب زمانەک ڤەکری بەحسا ئارمانجێن بنگەھین یێن پەکەکێ دکەت.\nبایک د بەشەک ژ ھەڤپەیڤینا خوە دا دبێژیت: “مە رێکەفتنا عەرەب-کورد ژ بۆی خوە کریە ئارمانج. ئەڤ یەک ژی ھەر جارێ بلێڤ کر. مە ئەڤ دیتنە ھەم ژ کارێن دیپلۆماسیێ ھەم ژی ژ یەکینەیێن پێوەندیدار را راگھاند. ھندەک پێشکەتن چێبوون. لێ بەلێ ب قاسی دەرفەتان و فرسەندان پێشکەتنەک نەھاتە ئافراندن. ژ بۆ رێکەفتنا کورد-عەرەب زەمینەکا خورت یا دیرۆکی ھەیە. رێبەر ئاپۆ دەما ل لوبنان، سووریا و رۆژئاڤا بوو د ڤێ مژارێ دا بنگەھەکێ خورت ئافراند. نھا ژی کرە خوەدی چارچۆڤەیەکا تەئۆریک. مە نەکاری ڤێ زەمینێ باش ب کار بینین. لێ بەلێ وەلاتێن عەرەب ژی تێکلیا کورد-عەرەبان و رێکەفتنا وان ب گرنگ نەدیتن. ل ئیراقێ چارەسەریا پرسگرێکا کوردا د ئاستەکا گرنگ دا پێک ھات. ئەم د وێ باوەریێ دا نە کو دێ ل سووریایێ ژی پێک هێت. ئەڤ ژی ئەو زەمینەنە کو دێ رێکەفتنا کورد-عەرەب خورت کەت. ژ بلی چارەسەریا دەمۆکراتیک یا پرسگرێکا کوردان چ ئەجیندایەکا مەیا ڤەشارتی نینە. ئەم لێگەرینێن ل دەولەتێ راست نابینن کو زەمینێ ددەتە شەر و پرسگرێکێن ناڤا گەلان. ئەم ژ خوە رە دکەنە بنیات کو ل سەر بنگەھا دەمۆکراتیکبوونێ ژ بۆ پرسگرێکا کورد چارەسەریەکا مایندە و ب ئەولە پەیدا بکەن. ل گۆری مە ئاڤاکرنا ژیانەکا دەمۆکراتیک و ئازاد دڤێت د ناڤا ئاڤاکرنا دەولەتێ و دەستنیشانکرنا سنۆران دا نەهێتە دیتن.\nبێگومان ھەم ل ئیراقێ ھەم ژی ل سووریەیێ د خورتکرنا یەکیتیا کورد-عەرەبان دا ئەم دخوازین ھێزێن سیاسی یێن کورد ھێژتا چالاک بن. کورد ژی، بەغدا و شام ژی بلا نێزیکاتیێن نەتەوەپەرەستی یێن تەنگ ژ ھۆلێ راکەن. ژ بەر کو بنگەھا رێکەفتنا کورد-عەرەب د سەری دا ل ئیراق و سووریایێ دهێتە دانین. ئەڤە ژی دێ رەوشا رۆژھلاتا ناڤین گوهریت.\nیەکانە ھێزا کو پێشی ل خەیالێن دەولەتا ترکێن عۆسمانی یا نوو بگریت، رێکەفتنا کورد-عەرەبە. پۆلیتیکایێن 19 سالان یێن دەستھلاتداریا ئاکەپێ-مەھەپێ ئەڤ راستیە نیشانی کوردان و گەلێن عەرەب دایە.”\nئەگەر ھەر کوردەکێ نشتمانپەروەر ڤێ نڤیسینێ بخوینیت نە پێدڤیە کو چ تشتەک دی بخوینیت، ژ بەر کو ئەڤ نڤیسینە ب خوە دکاریت نیەتا پەکەکێ دیار بکەت و سەدەمێن کو پەکەکە ئاستەنگێن ژ بۆ تەڤگەرا کوردستانی یا ئازادیخواز چێدکەت و سەدەما کو پەکەکە شەرێ کوردێن نشتمانپەروەر دکەت باش فام بکەت.\nجەمیل بایک ڤەکری دبێژییت کو، پەکەکە ل دژێ دەولەتبوونا کوردایە و پەکەکە ژ بۆ کو کوردا نەبنە دەولەتەکا نەتەوی دێ ھەر ئاستەنگەکێ چێکەت. باشە پەکەکە دێ ڤێ یەکێ چەوا ئەنجام دەت؟ بایک بەرسڤا ڤێ ژی ددەت. قۆناغا کو تەڤگەرا کورد تێرا دەرباس دبیت، شانسێ دەولەتبوونا ل باشوورێ کوردستانێ دەرکەتیە ھۆلێ. کورد ل باشوور ژ بۆ ڤێ یەکێ د ناڤا ھەولدانا دا نە. تەڤگەرێن نژادپەرەست ل بەغدایێ ل دژێ ڤان ھەولدانێن کوردا شەری دکەن و ھەولددەن کو دەستکەفتیێن کو کوردستانێ دەستڤە ئانینە ژ دەستێ وان دەرێخن و جارەکا دی کوردستانێ ڤەگەرینە رەوشا بەری 1991ێ واتە ژ نووڤە کوردستانێ داگیر بکەن. ئەڤە بایک بەحسا یەکتیا ڤان عەرەبێن نژادپەرسەت و پەکەکێ دکەت. واتە پەکەکە ڤەکری دەستێ عەرەبێن نژادپەرست ل کوردستانێ دگریت و شەرێ کوردێن دەولەتخواز دکەت. ئەڤ ئەرکا پەکەکێ یە و بایک ڤێ یەکێ ئاشکەرادکەت. پەکەکە ژ بۆ کو ل باشوورێ کوردستانێ کورد دەستکەفتیێن نەتەوی نەپارێزن و ھەروەھا ژ بۆ رامانا دەولەتبوونێ تێک ببەت، ب ھەموو ئاوایی شەرێ حکوومەتا هەرێما کوردستانی دکەت و ھەول ددەت جاردەکا دی ب ناڤێ رێکەفتنا کورد و عەرەبان کوردستانێ پێشکێشی عەرەبێن نژادپەرەست ل بەغدایێ بکەت.\nژ ئالیەکێ دی ڤە ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ فرسەندەکا دیرۆکی کەتیە دەستێ کوردان کو، بکارن ستاتویەکێ ژ بۆ رۆژئاڤایێ کوردستانێ دەستڤە بینن. ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژێر چاڤدێریا ئەمەریکا و وەلاتێن ھەڤپەیمان دا ھەولدانەک ھەیە کو د ناڤبەرا پەیەدێ و ئەنەکەسێ دا یەکرێزیەک بهێتە ئاڤاکرن دا کو کورد بکارن ببنە خوەدی ستاتوویەک نەتەوی. لێ پەکەکە ل دژێ ڤێ یەکێ شەری دکەت و دبێژیت دڤێت ل رۆژئاڤا کورد ل گەل رەژیما ئەسەد رێکەفتنێ بکەن و خوە رادەستی رەژیما سووریێ بکەن. واتە ڤەکری ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی پەکەکە ناھلیت کورد ببنە خوەدی ستاتوویەکا نەتەوی و ھەول ددەن داگیرکەریا ل سەر کوردا بەردەوام بیت.\nبایک بەحسا ڤێ یەکێ گەلەک ب زەلالی دکەت و دبێژیت: تەڤی کو رێڤەبەریا بەشار ئەسەد ژ بەر بوویەرێن کو ل رۆژئاڤا قەومینە ل ھەمبەری مە ھەلوەستەکا سار و نەرینی نیشان دا ژی، لێ بەلێ مە نێزیکاتیەکا ب ڤی رەنگی نیشان نەدا. مە ھەول دا کو ئەم وان فێم بکەین. ئەم دخوازین ئەو ژی مە فێم بکەن. مە پەیوەندیێن خوە لگەل شامێ دا قەت قوت نەکرن.”\nد بەردەوامیا داخوویانیا خوە دا بایک دبێژیت: “ئەم ھەر دەم رێزێ ل دۆستانیا رێبەر عەبدوللا ئۆجالان و مالباتا ئەسەد دگرین. شام نکاریت تشتەکێ نەرینی ل سەر مە بێژیت و گەر وەھا بکەت، ئەڤە دێ بیتە نرخاندنەکا نەحەق. مە خواست کو رێڤەبەریا خوەسەر پرسگرێکێن خوەیێن لگەل شامێ دا چارەسەر بکەت. مە ھەول دا باندۆرا خوە د ڤی واری دا ب کار بینین. ژ بەر کو چارەسەریا ھەری راست، لھەڤکرنا رێڤەبەریا خوەسەر و حکوومەتا شامێ یە.”\nگەلۆ پشتی ڤان گۆتنێن بایک مرۆڤ دکاریت چ بێژیت؟ پەکەکە تەڤگەرەکە کو دژمناتیا ھەموو دەستکەفتیێن نەتەوی دکەت و تەنێ خزمەتا دژمنێن کوردا دکەت.\nپەکەکە ئەوقاس بەحسا دەستھلاتا ئاکەپێ و مەھەپێ دکەت، لێ سبەھی ل ھمبەر تەڤگەرا کوردان ب ھێسانی دکاریت بکەڤیتە د خزمەتا ڤێ دەستھلاتداریێ دا. ئەگەر ھەر کوردەک ژ خوە بپرسیت؛ گەلۆ پەکەکە ژ بۆ چ هندە ب دژمناتی شەرێ پەدەکێ دکەت؟ ئەگەر کورد بکارن بەرسڤا ڤێ پرسێ بدەن، دێ راستیا پەکەکێ ژی دەرێخیتە ھۆلێ.\nتشتا کو ئیرۆ پەکەکە ل باشوور و رۆژئاڤایێ کوردستانێ دکەت، سبەھی دێ ل باکور و رۆژھلاتێ کوردستانێ ژی کەت و ژ بۆ کو تەڤگەرا کوردا و داخوازیێن نەتەوی یێن کوردا بفەتسینیت، دێ کەڤیتە د خزمەتا دژمنان دا و ب ناڤێ کوردایەتیێ تەڤگەرا کوردا یا نەتەوی تێک بەت.


هێزە ئەمنییەكانی دهۆك لە ئامادەباشیدان – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/06/03 - 10:13 PM\nوتەبێژی پۆلیسی دهۆك ڕایدەگەیەنێت، پلانی ئەمنی ڕۆژانی جەژن ئامادەكراوە و هێزەكانیان لە شوێنە گشتییەكان بڵاوەیان پێدەكرێت.\nهێمن سلێمان وتەبێژی پۆلیسی پارێزگاری دهۆك ڕایگەیاند:”هێزەكانی پۆلیسی پارێزگای دهۆك كەوتوونەتە ئامادەباشییەوە بۆ جێبەجێكردنی پلانی ڕۆژانی جەژنی ڕەمەزانی پیرۆز، لە ڕۆژانی جەژندا هەموو ڕێوشوێنێك دەگرینەبەر”.\nهێمن سلێمان وتیشی:”لە هەرسێ ڕۆژی جەژندا سەدان پۆلیس و ئەفسەر و كارمەندی وەزارەتی ناوخۆ لە ئەركدا دەبن بۆ پاراستنی ڕەوشی ئەمنی و سەروماڵی هاووڵاتییان”.\nوتەبێژی پۆلیسی دهۆك ئاماژەی بەوەشكرد:”هێزەكانی پۆلیس لە شوێنە گشتی و قەرەباڵغەكان بڵاوەیان پێدەكرێت، چونكە پێشبینی دەكرێت لە ڕۆژانی جەژندا ژمارەیەكی بەرچاو گەشتیار ڕوو لە سنوری پارێزگاری دهۆك بكەن و هەماهەنگییەكی زۆریش كراوە بۆئەوەی جەژن لە كەشێكی هێمندا بەڕێ بكەین”.\nپۆلیسی پارێزگاری دهۆكجەژنی ڕەمەزاندهۆكگەشتیار


مرۆڤێک لە بیرى دەچێ بژى - قەڵەم\n"من لە نورى خۆمدا دەژیم،\nئەو پڕشنگانە دەنۆشم لێم دەبنەوە"\nلەناوکى گوڵە مێلاقە دایە\nلە گریانى ئەو زەردەخەنەیە دەخواتەوە\nلەچاوى بارانیى ئەودا\nتەمەن وێنەى هێڵێکە\nلە شووشەى شکاوى شەراب هەڵبەستراون\nچ دەبێ ئەگەر بڕیار بدەین\nلە ئاوى پێخوستى دڵە شکاوەکان بخوێنەوە؟\nسەرم بە سێبەرى\nپیاوە بێ سێبەرەکە کردبوو\nپەنجەم بە ئاگر لە گۆ چوو بوون\nئەوە، ئەو ڕۆژە\nخونکارى ژیانى لێ دەتکێ.\nلەمڕۆوە چاوەڕێى خۆرهەڵاتن ناکەم\nلەمڕۆوە بەپێى پەتى\nبەناو خوناوى مێرگ و کوێستانان ڕادەکەم\nئەوەتا شوان لە بناریدا ڕەش دەچنەوە\nئەو ماهە چ سانتایێکى پێوە ماوە\nلە خوێنى مەییو دەچێ\nئەو ماهە سوێند دەخۆى کاغەزى قومارە\nبەدەست قوماربازێکى شڵەژاوى دۆڕاوەوە.\nشەختە گیانى بەشارەوە نەهێشووە\nتا ئێستا نازانین\nلەو دیو ئاستانە\nچ دەبێ، چ دەگوزەرێ.\nئەوە چ کارێکە\nلەگەڵ کازیوە هەستى\nبۆ پاسەوانى کوێر بنووسییەوە؟\nئێستا مۆسیقا لە ڕەشەباوە دێ\nتریفە بەشیعر دەدوێ\nبێ هاوتایە ئاوێنە\nدۆست و نەیار\nخۆیانى تیا دەبیننەوە.\nلێم دوور مەکەوە\nئەمساڵ گوڵ دەردەکەم\nگوڵى سوور، زەرد ، سپى\nدەستى یەکتر دەگرین\nهەستمان پێ ناکەن\nبەسەرى پەنجەکانمان ڕێ دەکەین\nدەڕۆین تا لەو سنوورە لەعنەتییە دەپەڕینەوە.\nلە نیگەرانى ژنێک دەچێ\nعەشق تاوى بۆ هێناوە\nئەسڵى مەسەلە ئەوەیە\nدوور لە دەق\nدوور لە دەقنووس\nدوور لە ئاهەنگى کز\nدوور لە بەزمى ئاهەنگێڕان\nڕێگاى لمى بیابانى گرتبوو\nچاو لە خوێن\nبەدواى شوێنپێى (با) وە بوو\nدوور لە دەق ، لە دەقنووس.\nدوور لە ئاهەنگ ، لە بەزمى ئاهەنگگێڕان.\nبەقەد تەمەنى کەوانەى\nسەر چاوەکانت بوو\nمەبەستم ئەو دوو ئەستێرەیە\nبە ڕۆژیش دەدرەوشێنەوە.\nئەو شەوە چەند درێژ بووەوە خوایە\nبۆچى ڕەنگى لە ڕوواندا نەماوە\nخوایە ، میلى سەعاتەکان بۆ وەستاون\nبەو شەوە بۆچى چاوبز لێم دەڕوانن.\nخەمەکانمان لە شەبەنگێک دەچن\nلە سمکۆڵى ئەسپ و\nئاسۆى لێڵدا دەردەکەون\nسەرابە ئەو خۆشەویستییە.\nنازانم بۆچى ، لەبەر خۆمەوە


موڵك‌و ماڵی حزب لە نێوان قاسملوو و نەوشیروان مستەفادا\nعەبدولڕەحمان قاسملوو - نەوشیروان مستەفا.\nلە گەرمەی كێشەو ململانێ نێوخۆییەكانی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێراندا لە ناوەڕاستی هەشتاكانی سەدەی ڕابردوو، ڕەخنەیەك ئاڕاستەی قاسملوو دەكرێت دەربارەی خاوەندارێتی موڵك‌و ماڵی حزب‌و تاپۆكردنیان لەسەرخۆی، ئەویش بەجۆرێك وەڵام دەداتەوەو چارەسەری دەكات كە تائێستا ئەو حزبە توشی مشتومڕ و ڕەخنەی لەوجۆرە نەبووەتەوە.\nموڵك‌و ماڵ، پارەو داهات لەناو حزبی كوردیدا جێگای پرسیارو گومانەو بەگشتی كەسی یەكەمی حزب مامەڵەی پێوەدەكات‌و زانیاری وردی دەربارەیان هەیە، خاوەندارێتیشیان هەندێكجار كێشەی گەورە دروست دەكات، وەك ئەوەی ئێستا لەناو بزوتنەوەی گۆڕاندا ڕودەدات‌و سەریكێشاوە بۆ ئەگەری "لەتبوون" لەناو بزوتنەوەكە.\nپەرەگراف قسەی لەگەڵ هەردوو ئاڕاستەكەی ناو گۆڕان كردووە، ئەوان بۆچوونی پێچەوانەیان هەیە دەربارەی سەرچاوەی كێشەكان‌و خاوەندارێتی موڵك‌و ماڵی گۆڕان.\nساڵی 1985 گوندی سینەمۆكە(نزیك قرناقەو پشتئاشان لە بناری قەندیل) دەبێتە شوێنی كۆبوونەوەی فراوانی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران(حدكا) بە سەرپەرشتی د.عەبدولرەحمان قاسملوو سكرتێری گشتی حزب، لە یەكێك لە ڕۆژەكانی كۆبوونەوەكەدا پێشمەرگەیەك ڕووەو قاسملوو پرسیارێك دەكات كە بابەتی گەرمی ئەو ڕۆژانەیە، دەربارەی موڵك‌و ماڵی حزبە كە بەناوی قاسملوو تۆماركراون.\nبەپێی گێڕانەوەی بەشداربوویەكی ئەو كۆبوونەوەیە بۆ پەرەگراف، پێشمەرگەكە بە قاسملووی وتووە"هەرچی موڵك‌و ماڵی حزبە لەسەرناوی خۆتە، وەڵامت چییە بۆ ئەو ڕەخنانەی لەوبارەیەوە ئاڕاستە دەكرێن؟"\nلە وەڵامدا قاسملوو بەو مایكرۆفۆنە بچووكەی بەدەستیەوە بووە ڕووەو ئامادەبووان دەڵێت"پێشمەرگەیەكم پیشانبدەن كە لە هەمووتان هەژارتر بێت."\nیەكێك لە بەرپرسانی حزب دەست بۆ كەسێك ڕادەكێشێت‌و دەڵێت، ئەوە مام عەبدوڵا، قاسملووش دەڵێت"وەكو قاسملوو لەو پێشمەرگەیە هەژار ترم، بەڵام وەكو حزب زۆر دەوڵەمەندم‌و دەتوانم بۆماوەی 3 ساڵ حزب‌و سەرجەم پێشمەرگەكان بژییەنم ئەگەر هەموو ڕێگاكانمان لێ ببەسترێت."\nبەشداربووەكەی ئەو كۆبوونەوەیە كە ئێستا بەرپرسیارێتی هەیە لەناو حزبی دیموكرات‌و بۆ پەرەگراف قسەیكرد، ئەوەی خستەڕوو، قاسملوو لە درێژەی وتەكانیدا هەرلەوێدا وەسێتی خۆی ئاشكرا كردووەو وتویەتی"وەسێتم كردووە لە دوای خۆم هەرچیم هەیە هی حزبەو خۆم خاوەنی هیچ نیم. وەسێتەكەشم وێنەیەكی لای خۆمە، وێنەیەكی لای خێزانەكەمەو وێنەیەكی لای د.شەرەفكەندییە(جێگری بووە)."\nئەو وەڵامەی قاسملوو كۆتایی بە سەرجەم مشتومڕەكانی سەر ئەو پرسە دەهێنێت، وەك بەرپرسەكەی حزبی دیموكرات وتی"ئەو وەسێتە یەكێك لە گەورەییەكانی د.قاسملوو بوو كە خێزانەكەی بەوپەڕی ئەمانەتەوە وەكخۆی جێبەجێی كرد."\nئەو كۆبوونەوەیەو وەڵامەكەی قاسملوو دەربارەی موڵك‌و ماڵی حزب، لەكاتێكدابووە حزبەكەی ڕوبەڕوی كێشەی ناوخۆیی بووەتەوەو ئینشیقاق(جیابوونەوە)ی تێكەوتووە، هەرچەندە پرسی بەناوەوەبوونی موڵك‌و ماڵ "هیچ یەكێك لە هۆكارەكانی ئینشیقاقەكە نەبووە"، بەڵام لەدوای دروستبوونی ناكۆكییەكان ئەو پرسە وروژێندراوە، قاسملووش بەو وەڵامەو ئاشكراكردنی وەسێتەكەی كۆتایی بەو پرسە هێناوە.\nقاسملوو دوای 4 ساڵ لەو كۆبوونەوەیە شەهید كرا، هاوسەرەكەی بە ناوی هێلین(مام جەلال ناوی ناوە نەسرین) خەڵكی وڵاتی چیك بووە‌و دوو كچیان هەبووە، نەسرین وەسێتەكەی جێبەجێ كردووەو سەرجەم ئەو موڵك‌و ماڵەی بەناوی قاسملوو بووە ڕادەستی حزبی دیموكراتی كردووە، لەكاتێكدا بەپێی یاسا دەیتوانی دەستی بەسەردا بگرێت، بەوپێیەی میراتگری قاسملوو بووە.\nحزبی دیموكرات سوپاسی زۆری هاوسەرەكەی قاسملوو دەكەن بۆ جێبەجێكردنی وەسێتەكە، دواتر لەلایەن حزبی دیموكراتەوە مووچەیەك بۆ خێزانی قاسملوو دەبڕدرێتەوە كە لە فەڕەنسا ژیاون، بەرپرسەكەی حدكا وتی"بڕی مووچەكە هێندەی كەمترین مووچە بووە كە لەو كاتەدا لە فەڕەنسا درابێت بە فەرمانبەر."\nلەدوای شەهیدبوونی قاسملوو(1989)، حزبی دیموكرات لە كۆنگرەی نۆهەمی خۆیدا لە 1991 ئەوەی چەسپاندووە كە موڵك‌و ماڵی حزب دەكرێت بەناوی سكرتێری حزبەوەو لەكاتی گۆڕینی سكرتێردا دەكرێت بەناوی سكرتێری نوێوە.\nدواتر حزبەكە ئەوەی زیاد كردووە لەگەڵ كەسی یەكەمدا جێگرەكەشی ئاگاداری موڵك‌و ماڵی حزب بێت، ئێستاش بووەتە سێ كەس، سكرتێرو جێگرو كەسێكی دیكە كە خۆیان دیاری دەكەن، ئەوسیانە ئاگاداری هەموو موڵك‌و ماڵی حزب دەبن‌و دەسەڵاتیان هەیە بەسەریدا.\nعەبدولڕەحمان قاسملوو كوڕی خێزانێكی دەوڵەمەندی دۆڵی قاسملووی سەربە ورمێیە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان، هەڵوێستەكەی‌و دەستبەرداربوونی لە موڵك‌و ماڵ بۆ ئەندام‌و لایەنگرانی حزبی دیموكرات بووەتە مایەی شانازی.\nلەو كاتەوەی قاسملوو وەسێتەكەی ئاشكرا كردو دواتریش جێبەجێ كرا، خاوەنداریەتی موڵك‌و ماڵ نەبووەتە جێگای مشتومڕ لەناو حزبی دیموكراتدا، هەڵوێستەكەی قاسملوو لەكاتێكدا بووە لە ساڵی 1950 قاسملوو بەشەمیراتی خۆی لە ماڵی باوكی وەرگرتووەو بۆ حزبی دیموكرات بەكاریهێناوە.\n"د.قاسملوو 18 هەزار تمەنی ئەوكاتەی بەشە ماڵی خۆی هێناوەو خستوویەتییە سەر حسابی حزب" بەرپرسەكەی حدكا وای بە پەرەگراف وت.\nنەوشیروان مستەفا بۆ وەك قاسملووی نەكرد؟\nنەوشیروان مستەفا ڕێكخەری كۆچكردوی بزووتنەوەی گۆڕان، ناوێكی دیارو ناسراوی نیوسەدەی ڕابردووی خەباتی سیاسی‌و چەكداریی كوردە لە باشوری كوردستان، لەگەڵ ناوهێنانیدا، یارو نەیار، دژایەتی گەندەڵی، سادەیی، خاكی بوون‌و ماڵی دونیا نەویستییان دێتەوە یاد.\nكاتێك ساڵی 2006 بەنیازی دروستكردنی ناوەندێكی كەلتوری‌و ڕۆشنبیری، نەوشیروان مستەفا لە یەكێتی جیابووەوە، كۆمپانیای وشەی دامەزراند كە بە كاری میدیایی دەستیپێكردو لە بزووتنەوەیەكی سیاسییەوە سەری دەرهێناو بووە هێزێكی گەورەی گۆڕەپانەكە.\nموڵك‌و پارەی دەستی نەوشیروان مستەفا ئەوەبوو كە لە مام جەلالی وەرگرتبوو، 10 ملیۆن دۆلار لەگەڵ گردی زەرگەتەو بینای چاودێری دارایی لە سلێمانی، دواتریش بۆ دەستخستنی داهات بووە خاوەنی پشكی لەسەدا 25ی سۆپەرماركێتێك بەناوی میترۆ لە تەنیشت گردەكە، پاشان مۆڵەتی كارگەیەكی چیمەنتۆی وەرگرت(ئێستا پشكی لەسەدا 15ی كارگەی گاسن هی ئەوانە)، ئەمانە بەناوی كۆمپانیای وشەوەن كە ئەویش بەناوی خودی نەوشیروان مستەفاوە بوو.\nدوای ئەوەی ساڵی ڕابردوو نەوشیروان مستەفا كۆچی دواییكرد، خاوەندارێتی كۆمپانیای وشە بۆ كوڕەكانی مایەوەو خستیانەسەر ناوی خۆیان، ئەمەش هەڵایەكی گەورەی دروستكردو لێكەوتەكانی تائێستاش بەردەوامن كە بەهۆیەوە چەند بەرپرسێكی باڵای بزوتنەوەكە نیگەرانن‌و ناچنە گردی زەرگەتەی مەكۆی سەرەكی حزبەكەیان.\nئەو بەرپرسانەی نزیكی كوڕەكانی نەوشیروان مستەفان پێیانوایە ئەو هەڵایەی لەسەر خاوەندارێتی كۆمپانیای وشەو موڵك‌و ماڵی گۆڕان دروست بووە، دیوی دەرەوەی ڕووداوەكانەو لە ناوەوە شتێكی دیكە هەیە.\nلە بەرامبەردا ناڕازییەكان پێداگری دەكەن لەوەی موڵك‌و ماڵ‌و خاوەندارێتی دارایی گۆڕان سەرچاوەی كێشەكەیەو مەترسیی ئەوە پیشاندەدەن لەو ڕێگایەوە كوڕەكانی نەوشیروان مستەفا بزوتنەوەكە كۆنتڕۆڵ بكەن‌و دەسەڵات لە دەستی خۆیاندا چڕ بكەنەوەو بە بنەماڵەیی بكەن.\nناڕازییەكان پێیانوایە، كوڕەكانی نەوشیروان مستەفا سەرەتاكانی ئەوكارەیان دەستپێكردووەو نمونە بە میدیای گۆڕان دەهێننەوە، یەكێك لە بەرپرسە ناڕازییەكان بۆ پەرەگراف وتی"بەخواستی ئەوان گۆڕانكاریی لە بەرپرسی میدیادا كرا. ئێستاش تەنها لای ئەوان پارە هەیە، بۆیە پێویستە هەموو موڵك‌و ماڵەكە بخرێتەسەر گۆڕان‌و لەژێر چاودێرییدا بێت."\nنەوشیروان مستەفا كە لەژیاندابوو دەسەڵاتی خۆی بەكارنەهێنا بۆ بردنە پێشەوەی كوڕو خزمەكانی، هەربۆیە كوڕەكانی هیچ ڕۆڵ‌و كاریگەرییەكیان لە ناو گۆڕان‌و دامەزراوەكانیدا نەبوو.\nناڕازییەكانی گۆڕان ئێستاش بە گەورەییەوە باسلە نەوشیروان مستەفاو هەنگاوەكانی ژیانی دەكەن، لەگەڵ ئەوەی ئەو پرسیارە لە مێشكیاندایە كە بۆچی تا خۆی لەژیاندا بوو پرسی خاوەنداری موڵك‌و ماڵی "بە دروستی" یەكلایی نەكردەوە؟ بەڵام هیچ تۆمەتێك ئاڕاستەی نەوشیروان مستەفا ناكەن كە گومانی ئەوەی بخەنەسەر ویستبێتی بە میراتیی بۆ منداڵەكانی بەجێی بهێڵێت‌و ئەوان بەكاری بهێنن بۆ سوودی خۆیان.\nبابەتەكە لای ئەو بەرپرسانەی گۆڕان كە نزیكن لە كوڕەكانی نەوشیروان مستەفا، دیوێكی جیاوازی هەیە، ئەوان پێیانوایە ناڕازییەكان موڵك‌و ماڵ‌و باسكردن لە بە بنەماڵەیی كردنی گۆڕان بەكاردەهێنن بۆ ڕاكێشانی سەرنج‌و سۆزی خەڵك، "بەڵام ئامانجەكەیان شتێكی دیكەیە."\nبەرپرسێكی گۆڕان كە نزیكە لە كوڕەكانی نەوشیروان مستەفا، بۆ پەرەگراف باسیلەوەكرد نیگەرانیی ناڕازییەكان پەیوەندی بە شێوازی حزبایەتی‌و چۆنێتی یەكلایی كردنەوەی هەڵوێست‌و بڕیاردانی حزبەوە هەیە، وتی"دەیانەوێت هەموو شتێك لەژێر دەستی خۆیاندا بێت‌و ئەوان بزوتنەوەكە ئاڕاستە بكەن‌و خەڵكی دیكە گوێگربن، لەكاتێكدا كاك نەوشیروان وای فێركردوین كە قسە بكەین‌و خاوەنی ڕاو هەڵوێستی خۆمان بین‌و بەرگری لێبكەین."\nلە وەڵامی پرسیاری پەرەگراف كە بۆچی نەوشیروان مستەفا موڵك‌و ماڵەكەی بۆ كوڕەكانی جێهێشت‌و وەك قاسملووی نەكرد؟ بەرپرسەكەی گۆڕان كە نزیكە لە نماو چیا دوو هۆكاری خستەڕوو.\n"یەكەمیان؛ متمانەی بە هەندێك لە بەرپرسانی گۆڕان نەبوو، چونكە پێشتر داوای بەشیان لێكردووە لە گردەكە(پەرەگراف نەیتوانی لە سەرچاوەی دیكەوە ئەم زانیارییە پشتڕاست بكاتەوە). دووەم؛ ترسی ئەوەی هەبوو ئەگەر بكرێت بەناوی حزبەوە یەكێتی‌و پارتی لە ململانێكاندا مۆڵەت لە گۆڕان بسەننەوەو دەست بەسەر موڵك‌و ماڵەكەدا بگرن. هەربۆیەش كە خۆی لە ژیاندابوو كاتێك پارتی فەرمانی دەستگیركردنی بۆدەركرد پشكی كارگەی چیمەنتۆكەی كرد بەناوی یەكێك لە كوڕەكانیەوە، ئەوكاتیش هەمان ترسی دەستبەسەردا گرتنی هەبوو."\nئەو بەرپرسەی گۆڕان وتیشی"كۆمپانیای وشە لە دەستێكی ئەمیندایەو ئەو كوڕانە پەروەردەكراوی كاك نەوشیروانن ئەوانەشی ناڕازین خۆیان باش ئەمە دەزانن، موڵك‌و ماڵەكان وەك پێشتر لە خزمەتی گۆڕاندان‌و نە لەڕووی بەكارهێنانەوە گۆڕانكارییان بەسەردا هاتووە نە لەڕووی یاساییەوە، تەنها ئەوەیە ئەو كوڕانە میراتگری باوكیانن‌و كۆمپانیاكە بەناوی باوكیانەوە بووە، ئەوەش كە گۆڕی كاك نەوشیروان لە گردەكەیە ئەوەی یەكلایی كردووەتەوە كە مامەڵەی پێوە ناكرێت."\nبۆچوونی ئاڕاستە ناكۆكەكانی گۆڕان هەرچۆنێك بێت، ئێستا كۆمپانیای وشە كە خاوەنی موڵك‌و ماڵێكی زۆرە بەناوی كوڕەكانی نەوشیروان مستەفاوەیە، ڕۆژانی ئایندە وەڵامدەرەوەی ئەوە دەبن، نماو چیا چۆن مامەڵە بەو موڵك‌و ماڵەوە دەكەن‌و چارەنوسی بەكوێ دەگەیەنن؟ ئایا پێچەوانەی خەبات‌و هەڵوێستەكانی نەوشیروان مستەفا دەوەستنەوە‌و كاریگەریی نەرێنییان لەسەر ناوبانگ‌و مێژووی باوكیان دەبێت؟ یاخود دواجار بە میكانیزمێكی گونجاو بە جێگایەكی دەگەیەنن وەك هەڵوێستەكەی قاسملوو بكەوێتەوە.


زیندانیەكی سیاسی پاش 18 ساڵ بۆ یەكەمجار مەرەخەسی پێ درا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / زیندانیەكی سیاسی پاش 18 ساڵ بۆ یەكەمجار مەرەخەسی پێ درا\nزیندانیەكی سیاسی پاش 18 ساڵ بۆ یەكەمجار مەرەخەسی پێ درا\nسێ شه‌ممه 18 تشرینی دووه‌م 2014\tکوردستان, هەواڵ 50 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nزیندانیەكی سیاسی كە بە زیندانی هەتاهەتایی حوكم دراوەو نیوەی تەمەنی لە زیندانەكانی كۆماری ئیسلامییدا تێپەڕ كردووە، بە دانانی بارمتە مەرەخەسی پێدرا.\nهەواڵنێریی كوردپا بڵاوی كردووەتەوە، كە عومەر ئیمامی كە ساڵی ١٣٧٥ی هەتاویی و لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا دەستبەسەر و دواتر بە زیندانی هەتاهەتایی حوكم درا، سەرئەنجام پاش ١٨ ساڵ زیندانی، بە دانانی ٢٥٠ ملوێن تمەن بارمتە و بۆ ماوەی یەك حەفتە مافی مەرەخەسیی پێدرا.\nعومەر ئیمامی كە بە تۆمەتی ئەندامیەت لە یەكێك لە حیزبە كوردییەكانی ئۆپۆزیسیۆنی كۆماری ئیسلامی، زیندانی هەتاهەتایی بۆ بڕاوەتەوە، هاوڕێ لەگەڵ سێ زیندانیی سیاسیی دیكەی كورد بەناوەكانی والی دروودی، عەلی ساڵحی و محەمەد مورادی لە زیندانی یەزد راگیراون.\nئەو چوا زیندانییە سیاسیە كە بە یەكەوە دەستبەسەر كراون و دۆسیەیەكی هاوبەشیان هەیە، لەماوەی ١٨ ساڵی رابردوودا مافی چوونە مەرەخەسییان پێنەدراوە.\nعومەر ئیمامی، تەمەن ٣٦ ساڵ، كوڕی حوسێن و خەڵكی گوندی “كڵاش”ی سەربە شاری جوانڕۆ لە پارێزگای كرماشانە.\nیەكێك لە ئەندامانی بنەماڵەكەی رایگەیاندووە، كە عومەر ئیمامی پاش تێپەڕبوونی مانگێك لە گیان لەدەست دانی برایەكەی ، مافی چوونە مەرەخەسیی پێدراوە.\n39 خوله‌ك لەمەوپێش


V.P for Scientific and Postgraduate Affairs - Directorate of Quality Assurance\nTeaching Quality Assurance (TQA) at Koya University was established in 2010 following a new region wide strategy to ensure quality in public higher education institutes. This is monitored by a ministerial Quality Assurance committee to regulate and standardise the ways to promote academic quality as a means to academic achievements which are in line of the vision of the universities. In 2012 Koya University set a new roadmap to enable a wide electronic wise university which could promote its academic community and secure a global presence.\nKoya University puts the TQA of all academic engagement as the top priority. The Kurdistan Region will need to develop and achieve higher standards in the fields of science, technology and management.\nThe Teaching Quality Assurance (TQA) program involves highlighting both the weaknesses and strengths of all aspects of the work of the university: administration, teaching and learning. Based on input, training, and outcomes, a high standard of education can be achieved and maintained through this viable and proven TQA program\nThe director of the DQA is Dr Salah Ismaeel Yahya\nدڵنیایی جۆری فێركردن له زانكۆی كۆیه‌دا له ساڵی (2010)ه‌وه دامه‌زراوه دوابه‌دوای دانانی ستراتیژیه‌تێكی نوێ له سه‌رانسه‌ری هه‌رێم بۆ دڵنیایی جۆری له دامه‌زراوه گشتیه‌كانی خوێندنی باڵا. ئه‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه له‌لایه‌ن لیژنه‌یه‌كی دڵنیایی جۆری سه‌ر به وه‌زاره‌ته‌وه چاودێری ده‌كرێت بۆ به‌ڕێنمایی كردن و به ستانده‌رد كردنی ڕێگاكان بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی جۆری خوێندنی ئه‌كادیمی وه‌ك ڕێگایه‌ك بۆ به‌دیهێنانی ده‌سكه‌وتی ئه‌كادیمی گونجاو وله‌بار له‌گه‌ڵ تێڕوانینی زانكۆكان. له ساڵی 2012 دا زانكۆی كۆیه نه‌خشه‌ڕێگایه‌كی نوێی دامه‌زراند بۆ به ئه‌لیكترۆنی كردنی زانكۆ له سه‌ر ئاستێكی فراوان، ئه‌مه‌ش بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی كۆمه‌ڵگای ئه‌كادیمی وسه‌لماندنی بوونی خۆی له جیهاندا.\nزانكۆی كۆیه فێركردنی دڵنیایی جۆری به پێشینه‌ی یه‌كه‌م داده‌نێت له نێو ئه‌ركه ئه‌كادیمیه‌كانی تریدا. هه‌رێمی كوردستان پێویستی به په‌ره‌پێدان و به‌ده‌ستهێنانی ئاستێكی به‌رزه له بواری زانست و ته‌كنه‌لۆژیا وبه‌ڕێوه‌بردندا.\nئه‌رك و چالاكیه‌كانی به‌ڕێوه‌به‌رایتیه‌كه\nدڵنیایی جۆری فێركردن ڕۆلێكی سه‌ره‌كی ده‌بینێ له به‌دیهێنانی خوێندنێكی به‌رز ئاست كه وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی له هه‌رێمی كوردستاندا هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی ده‌دات له ڕێگای زانكۆ و په‌یمانگاكانیه‌وه. مه‌به‌ست له‌وچالاكیه تایبه‌تیانه‌ی كه پرۆگرامی دڵنیایی جۆری وه‌زاره‌ت جه‌ختیان له‌سه‌ر ده‌كات پێكاندنی ئه‌م ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌یه:\nپه‌یداكردنی متمانه به به‌های ئه‌و بڕوانامانه‌ی كه له لایه‌ن زانكۆ و په‌یمانگاكانی هه‌رێمی كوردستانه‌وه به خوێندكاران ده‌به‌خشرێن\nدڵنیاكردنی خه‌ڵكی له‌وه‌ی كه‌جۆری خوێندن و وانه‌كانی له زانكۆ و په‌یمانگاكان پێشكه‌ش ده‌كرێن وه‌ك پێویست وایه‌و له ئاستی خوێندنی زانكۆ و په‌یمانگا جیهانیه‌كاندایه\nیارمه‌تیدانی خوێندكاران له كاتی وه‌رگرتنی كۆرسه‌كانی خوێندنیاندا\nنووسینی ڕاپۆرت و پێداچوونه‌وه‌و به‌دواداچوون وتێبینی كردن و به فایل كردن و بڕیاردان و هه‌ندێ جاریش پشكنینی ناوه‌رۆكی وانه‌كانه و ڕێگاكانی وانه وتنه‌وه\nدڵنیایی جۆری فێركردن هه‌ڵده‌ستێ به دیارخستنی هه‌ردوو خاڵه‌كانی لاوازی و به‌هێزی گشت لایه‌نی كاره‌كانی زانكۆ و كارگێری وفێركردن و فێربوون. به پشت به‌ستن به به‌شداری و ڕاهێنان و ئه‌نجامه‌كان، ئه‌م پرۆگرامه سه‌ركه‌وتوو وسه‌لمێنراوه ده‌توانێ خوێندنێكی به‌رز ئاست ده‌سته‌به‌ر بكات و به‌رده‌وامی پێ بدات.\nبەڕیوبەری دڵنییای جۆری د.\nتکایە ماڵپەڕی بەڕیوبەری دڵنییای جۆری بکەن


ویلانسكی شه‌وێك له زیندان مایه‌وه\nكێنسی ویلانسكی، ئه‌و كچه‌ی له شه‌وی 1ی حوزه‌یرانی ئه‌مساڵ له یاری كۆتایی چامپیۆنزلیگی نێوان لیڤه‌رپوول و تۆتێنهامدا چووه نێو یاریگا، هه‌وڵیدا جارێكی كه له یاری كۆتایی به‌رازیل و پیرۆ له جامی كوپا ئه‌مریكا بچێته‌وه نێو یاریگا.\nویلانسكی ئاشكرایكرد كه خۆی و كوڕه دۆسته‌كه‌ی، زۆرۆڤسكی له به‌رازیل شه‌وێكیان له زیندان به‌سه‌ر بردووه، چونكه ویستوویانه وه‌ك یاری كۆتایی چامپیۆنزلیگ بچنه نێو یاریگه‌ی ماراكانا له كاتی به‌ڕێوه‌چوونی یاری كۆتایی كۆپا ئه‌مریكا له نێوان هه‌ردوو هه‌ڵبژارده‌ی به‌رازیل و پێرۆ.\nناوبراو وتی ئێمه زۆر به باشی پلانی خۆمان دانابوو بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك رووداوه‌كه‌ی نێو یاریگه‌ی واندا میترۆ پۆلیتانۆ له‌نێو ماركاناشدا سه‌ركه‌وتوو بین، به‌ڵام به‌ر له‌وه‌ی بچینه نێو یاریگا هێزه ئه‌منیه‌كان به ئێمه‌یان زانی و ده‌ستبه‌رسه‌ر یانكردین.\nشایه‌نی ئاماژه بۆ كردنه كێنسی ویلانسكی لە یاری کۆتایی نێوان لیڤه‌رپول و توتنهام له خولی پاڵەوانەکانی ئه‌وروپا ناوبژیوانی ناچاركرد یارییەکە رابگرێت پاش ئەوەی بە جلوبەرگی نیمچە ڕووتی مەلەوە هاتە نێو یاریگا و پەیامێک لەسەر جلەکانی نوسرابوو.\nویلانسكی ته‌مه‌نی 22 ساڵانه.\nحوسنی موباره‌ك سه‌رۆكی پێشووتری میسر كۆچی دواییكرد.\nحه‌شدى شه‌عبى له خورماتوو ڕێگرى له ده‌ستگیرکردنى تومه‌تبارێک ده‌کات\nزياتر 14 هه‌زار توشبووی كۆرۆنا ڕزگار ده‌كرێت\nله تایوان یه‌كه‌م حاڵه‌تی مردن به‌هۆی كۆرۆنا تۆماركرا\nتێكۆشان له پێناو ئازادی و ڕزگاری\nله خانه‌قین باوک وکوڕێک تیرۆر ده‌کرێن\nرۆژی ئاڵای كوردستان شكۆداره\nدكتۆر عه‌بدولواحید: كۆرۆنا مه‌ترسیدارنییه\nله قه‌زای شاره‌زوور ژماره‌یه‌ك بڕیار بۆ خۆپارێزی له كۆرۆنا ده‌ركرا\nله سلێمانی سەردانیكردنی نەخۆش‌و بەندكراوەكان تا كاتێكی نادیار قەدەغه‌ده‌كرێت\nوه‌زاره‌تی شه‌هیدان ئاماده‌كاری بۆ گێڕانه‌وه‌ی ژماره‌یه‌ك له ڕوفاتی ئه‌نفالكراوان ده‌كات


وه‌زیری پێشمه‌رگه و راوێژكارانی به‌رگری به‌ریتانیا كۆبوونه‌وه PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nکوردستان 04:36 PM - 2021-01-13\nوه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له‌گه‌ڵ گه‌وره راوێژكارانی سه‌ربازی به‌ریتانیا له‌كونسوڵخانه‌ی ئه‌و ووڵاته له‌هه‌ولێر گفتوگۆیانكرد له‌سه‌ر چوار پڕۆژه‌ی یاسای پێشنیاركراوی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه و هاوپه‌یمانان له‌سه‌ر ستراتیژیه‌تی به‌رگری، به‌پیشه‌یی بوونی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه و چاودێری و به‌دواداچوونی سه‌ربازی.\nئه‌مڕۆ 13ی 1ی 2021 شۆڕش ئیسماعیل، وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له‌گه‌ڵ كۆلۆنێل سێر چارلی سایكس، راوێژكاری باڵای به‌رگری به‌ریتانیا و مێجه‌ر ستیڤ، راوێژكاری سه‌ربازی ئه‌و وڵاته له‌كونسوڵخانه‌ی گشتیی ئه‌و ووڵاته له‌هه‌ولێر كۆبوونه‌وه.\nوه‌زیری پێشمه‌رگه، جه‌ختیكرده‌وه له‌سه‌ر گرنگی و بایه‌خی په‌یوه‌ندییه‌كانی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌و راوێژكارانی سه‌ربازی به‌ریتانیا له پێشخستن و گه‌شه‌كردنی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه له به‌رزكردنه‌وه‌ی توانستی سه‌ربازی و لۆجیستیه‌وه.\nكۆلۆنێل سێر چارلی سایكس، دووپاتیكرده‌وه كه ئامانجی سه‌ره‌كی ئه‌وان وه‌ك راوێژكارانی سه‌ربازی به‌ریتانیا له‌هه‌ولێر، سه‌رخستنی پڕۆژه‌ی چاكسازی وه‌زاره‌ته‌و له‌مڕوه‌شه‌وه به‌ریتانیا به‌قورسایی زۆر كار له‌سه‌ر یه‌ك به‌یه‌كی پڕۆژه په‌سندكراوه‌كان ده‌كات. كه دواجار ده‌بێته ده‌سكه‌وتێكی مه‌زن بۆ هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان.\nكۆبوونه‌وه، بڕیاریدا ده‌ست بكرێت به شیكردنه‌وه‌و جێبه‌جێكردنی چه‌ند پڕۆژه یاسایه‌ك كه پیشه‌ییی بوونی پێشمه‌رگه‌و راسته‌رێگه‌ی به‌رگری سه‌ربازی لێده‌كه‌ێته‌وه، ئه‌مه‌ش هاوتایه له‌گه‌ڵ بنه‌ما سه‌ره‌كییه‌كانی دروستكردنی سوپایه‌كی سه‌رده‌میانه.


پەرلەمان بڕیارێکی ترسناک لەبارەی ئەنجومەنی سیاسی کوردستان-عێراق دەدات – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on تشرینی یه‌كه‌م 1, 2017 109 جار بینراوە\nبەگوێرەی زانیاری سەرچاوەیەکی ستاندەر چاوەڕێ دەکرێت لە پەرلەمانی کوردستان ئەنجومەنی سیاسی کوردستان-عێراق یاسای تایبەتی بۆ دەربکرێت بۆ ئەنجامدانی کارەکانی، ئەوەش دوای ئەوەی کە ڕەخنەی ئەوەی لێگیرا کە بنەمای یاسایی نیە.\nچاودێران پێیان وایە لە ئێستادا رۆڵی پەرلەمان تەنھا شەرعیەتدانە بە ویستە سیاسیەکانی حیزبەکانی دەسەڵات و ھاوکارەکانیان، لەکاتێکدا سەرەتا ڕایانگەیاند کاراکردنەوەی پەرلەمان بۆ سەربەخۆیی و چاککردنی گوزەرانی ھاوڵاتیان و نەھێشتنی پاشەکەوتی موچەیە.\nبڵاوکراوەی پێشووبەشێک لە حیزبەکان ھەڵوێستی خۆیان لەسەر ئەنجومەنی سیاسی کوردستان-عێراق دەردەبڕن\nبڵاوکراوەی نوێترمیللەت یان دەسەڵات


خەڵكی “مەهاباد”یش لەسەر دۆخی نالەباری كۆبانی ناڕەزاییان دەربڕی / بە وێنە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / خەڵكی “مەهاباد”یش لەسەر دۆخی نالەباری كۆبانی ناڕەزاییان دەربڕی / بە وێنە\nخەڵكی “مەهاباد”یش لەسەر دۆخی نالەباری كۆبانی ناڕەزاییان دەربڕی / بە وێنە\nسێ شه‌ممه 7 تشرینی یه‌كه‌م 2014\tکوردستان, هەواڵ 63 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلاوانی شاری مەهابادیش ناڕەزایی خۆیان بەرانبەر بە دەستدرێژییەكانی ئەم دواییانەی داعش بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان و بەتایبەت شاری كۆبانی دەربڕی و دەستیان دایە مانگرتن.\nكۆمەڵێكی بەرچاو لە لاوانی مەهابادی بە مەبەستی پشتیوانی لە خەڵكی خۆڕاگری كۆبانی و ناڕەزایی بە هێرشەكانی چەكدارانی داعش بۆ سەر ئەو شارە كۆبوونەوەیەكی ناڕەزایی دەربڕینیان سازدا.\nئەمە لەحاڵێكدایە كە، بازاڕیەكانی شاری سنە، خوێندكارانی كورد لە شاری تەورێز و هەروەها كۆمەڵێ لە كوردانی دانیشتووی شاری تارانیش ئەم بەیانیە دەستیان دایە ناڕەزایی دەربڕین و رێكخستنی كۆبوونەوە و بڕیارە ئێوارەی ئەمڕۆش دووبارە لە شاری سنە كۆبوونەوەی ناڕەزایی هەر بۆ ئەو مەبەستە بەڕێوە بچێ.