شمشێره‌كه‌ی تره‌مپ ده‌گاته گه‌رووی لۆبیكارانی ئێران له واشنتن\nحكوومه‌تی نوێی ئه‌مه‌ریكا به سه‌رۆكایه‌تیی دۆناڵد تره‌مپ، ته‌نیا گه‌مارۆی ئێران له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و هانی وڵاتان نادات تا دژی جموجۆڵه‌كانی ئێران هه‌ڵوێست وه‌ربگرن، به‌ڵكو تره‌مپ له ناوخۆیی ئه‌مه‌ریكاش ده‌ستی به هه‌ڵمه‌تێك كردووه، بۆ ڕیشه‌كێشكردن و دوورخستنه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی لۆبی بۆ ئێران ده‌كه‌ن و كاریگه‌ری له‌سه‌ر بڕیاره‌كان داده‌نێن تا له دژی ئێران ده‌رنه‌چن و له سه‌رده‌می باراك ئۆباما ژماره‌یه‌كی زۆریان چوونه‌ته نێو وه‌زاره‌ت و كۆشكی سپی و فه‌رمانگه‌كانی حكوومه‌تی ئه‌مه‌ریكاوه.\nدۆناڵد تره‌مپ له‌م مانگه بڕیاری دا، سه‌حه‌ر نه‌ورۆززاده ئه‌ندامی نووسینگه‌ی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی كۆشكی سپی بگوازێته‌وه بۆ نووسینگه‌ی كاروباری ئێران، ئه‌مه‌ش دوای كۆمه‌ڵێك ڕاپۆرت و شیكردنه‌وه دێ كه هه‌مووان ئاماژه‌یان به‌وه ده‌كرد، نه‌ورۆززاده هیچ ئینتیمایه‌كی بۆ حكوومه‌تی ئه‌مه‌ریكا و سه‌رۆكی نوێی ئه‌مه‌ریكا دۆناڵد تره‌مپ نییه.\nپێگه‌ی "برێت بارت" بڵاوی كرده‌وه، سه‌حه‌ر نه‌ورۆززاده ماوه‌یه‌ك له ئه‌نجوومه‌نی نیشتمانی ئێرانی-ئه‌مه‌ریكی كاری كردووه، ئه‌و ئه‌نجوومه‌نه پێوه‌ندییه‌كی به‌هێزی به حكوومه‌تی تاران و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی هه‌بوو، كاری كردووه بۆ به‌هێزكردنی ئه‌مه‌ریكییه به ڕه‌گه‌ز ئێرانییه‌كان تا كاریگه‌ری دروست بكه‌ن.\nهاوكات نه‌ورۆززاده به‌شدار بووه له نووسینه‌وه‌ی ڕه‌شنووسی ڕێككه‌وتنی ئه‌تۆمی نێوان وڵاتانی پێنج كۆ یه‌ك و ئێران، كه له‌لایه‌ن باراك ئۆباماوه واژوو كراوه و له 14 ته‌مووز/یۆلیۆی 2015 هه‌مووان له‌سه‌ر ڕێككه‌وتنه‌كه واژوویان كرد و خستیانه واری جێبه‌جێكردنه‌وه.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا له ڕاگه‌یه‌نراوێكدا ئاشكرای كرد، نه‌ورۆززاده گه‌ڕێنراوه‌ته‌وه بۆ شوێنی كاركردنی پێشووی خۆی له نووسینگه‌ی كاروباری ئێرانی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی، به‌ڵام ئاماژه‌ی نه‌داوه وه‌ك پێشوو وه‌ك به‌ڕێوه‌به‌ری نووسینگه‌كه كار ده‌كاته‌وه یان وه‌ك كارمه‌ندێكی ئاسایی.\nله‌وباره‌وه سه‌حه‌ر نه‌ورۆززاده هیچ بۆچوونێكی له‌سه‌ر گواستنه‌وه و دوورخستنه‌وه‌ی ده‌رنه‌بڕی، ئه‌مه‌ش له كاتێكدایه ناوبراو له ساڵی 2005 ه‌وه پێوه‌ندی به حكوومه‌تی جۆرج ده‌بلیو بوشه‌وه كرد، به‌ڵام له سه‌رده‌می حكوومه‌تی ئۆباما به ته‌واوی هه‌وڵه‌كان و كاركردنی له به‌رژه‌وه‌ندی تاران یه‌كلا بووه، به‌تایبه‌ت له‌وكاته‌ی بوو به ئه‌ندامی نووسینگه‌ی ئۆباما بۆ دانوستاندن له‌سه‌ر پرسی چه‌كی ناوه‌كی ئێران. میدیاكانی ئه‌مه‌ریكا به چڕی بڵاویان كردووه‌ته‌وه كه سه‌حه‌ر به ڕژدی كاری بۆ لۆبی تاران به‌سه‌ر واشنتنه‌وه كردووه، تا ڕێگری له‌و بڕیارانه بكه‌ن كه كۆشكی سپی دژی تاران ده‌یه‌وێ ده‌ریان بكات.\nهۆشه‌نگ ئه‌میر ئه‌حمه‌دی كه یه‌كێكه له باڵاترین كه‌سایه‌تییه‌كانی لۆبیی تاران له واشنتن ده‌ڵێ، پێوه‌ندییه‌كانی ئێران و ئه‌مه‌ریكا گه‌ڕایه‌وه بۆ خاڵی سفر دوای ئه‌وه‌ی تره‌مپ سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌مه‌ریكای برده‌وه.\nلۆبی تاران له واشنتن گرووپێكن ناویان "نایاك"ه و له‌لایه‌ن تریتا بارسی به ڕه‌گه‌ز ئێرانی و هه‌ڵگری ڕه‌گه‌زنامه‌ی سوید و نیشته‌جێی ئه‌مه‌ریكا سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێن.\nحه‌سه‌ن داعی توێژه‌ری ئێرانی ده‌ڵێ، بارسی له ماوه‌ی هه‌ردوو ویلایه‌تی باراك ئۆباما 33 جار سه‌ردانی كۆشكی سپی كردووه، بۆ ئه‌وه‌ی بۆچوونی خۆی بگه‌یه‌نێت و كه‌ناڵی پێوه‌ندیی له نێوان تاران و واشنتن بكاته‌وه و هه‌ردوولا بگه‌نه ڕێككه‌وتن له‌سه‌ر دابه‌شكردنی پێگه‌كان له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست.\nئێسته حكوومه‌تی واشنتن ته‌واوی هه‌وڵه‌كانی لۆبی ئێرانی شكست پێ هێناوه و ڕاسته‌وخۆ به شێوه‌یه‌كی چاوه‌ڕواننه‌كراو ده‌ستی به پته‌وكردنی پێوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ سعوودیه و میسر كردووه‌ته‌وه، هه‌وڵ بۆ دروستكردنی هاوپه‌یمانییه‌كی فره‌وان دژی حكوومه‌تی تاران ده‌دات.\nریكس تیلرسۆن ڕۆژی 19ی ئه‌م مانگه ئاشكرای كرد، واشنتن پێداچوونه‌وه‌یه‌كی ته‌واو به سیاسه‌ته‌كانی به‌رامبه‌ر ئێران ده‌كات، دووپاتی له‌وه كرده‌وه ئێران گه‌وره‌ترین ده‌وڵه‌ته كه پشتیوانی و هاوكاری تیرۆر ده‌كات له دنیادا، ئێران پشتیوانی ڕژێمی ئه‌سه‌دی وه‌حشی ده‌كات له سووریا و ململانێكان درێژ ده‌كاته‌وه، له عێراق ئێران پشتیوانی پێشكه‌شی گرووپه چه‌كداره‌كانی عێراق ده‌كات، له یه‌مه‌ن ئێران پشتیوانی حووسییه‌كانی كرد بۆ له‌كارخستن و دوورخستنه‌وه‌ی حكوومه‌تی یه‌مه‌ن، ئێران له پشت ته‌واوی هێرشه تیرۆریستییه‌كانه له ناوچه جیاجیاكانی دنیا ئه‌نجام ده‌درێن، ویستی ئێران له به‌ده‌ستهێنانی چه‌كی ئه‌تۆمی یارمه‌تیده‌ره له تێكدانی ئاشتی و ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی، ئێران هه‌موو ڕێگه‌یه‌ك ده‌گرێته‌به‌ر بۆ تێكدانی ئارامی گه‌لانی ناوچه‌كه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی حكوومه‌تی تره‌مپ پێداچوونه‌وه‌ی ته‌واو به سیاسه‌ته‌كانی به‌رامبه‌ر ئێران ده‌كات. كاتێك گه‌یشتنه ئه‌نجامه‌كان ڕووبه‌ڕووی ئه‌و هه‌ڕه‌شانه ده‌بینه‌وه كه ئێران سه‌پاندوویه‌تی، به ڕوونی و باوه‌ڕ به‌خۆبوونه‌وه.\nدۆناڵد تره‌مپ له سه‌ره‌تای بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌مه‌ریكا به‌رده‌وام له كه‌مپه‌ینه‌كانی ڕه‌خنه‌ی توندی له سیاسه‌ته‌كانی باراك ئۆباما به‌رامبه‌ر ئێران ده‌گرت و سه‌ركۆنه‌ی ڕێككه‌وتنه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی ده‌كرد. ئه‌و ئاماژه‌ی به‌وه ده‌دا كه هه‌ركات ببێته سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا، ڕێككه‌وتنی ئه‌تۆمی نێوان ئه‌مه‌ریكا و وڵاتانی تر له‌گه‌ڵ ئێران ده‌دڕێنێت، له به‌رامبه‌ریشدا عه‌لی خامنه‌یی ڕابه‌ڕی شۆڕشی ئیسلامی ئێران له وه‌ڵامی تره‌مپدا گوتی، ئه‌گه‌ر ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌كه بدڕێنێت، ئێمه ده‌یسووتێنین.\nلۆبیكردنی وڵاتان له واشنتن دیارده‌یه‌كی زۆر باوه و هه‌مووان له ڕێی پاره‌ی زۆره‌وه ساڵانه لۆبی له ڕێی گرووپه‌كانی فشار له‌سه‌ر حكوومه‌تی ئه‌مه‌ریكا ده‌كه‌ن، به‌هێزترین لۆبی له ئه‌مه‌ریكاش لۆبی ئیسرائیله، كه ده‌توانێ زۆرترین كاریگه‌ری له‌سه‌ر حكوومه‌تی واشنتن دابنێت.\nسه‌رچاوه/ سه‌نته‌ری ڕه‌وابت


01/04/2020 273 جار خوێنراوەتەوە\nسه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی له په‌رله‌مانی كوردستان، له باره‌ی ده‌نگۆی ده‌ستكاری كردنی مووچه‌وه روونكردنه‌وه‌یه‌كی بڵاو كرده‌وه و ڕایگه‌یاندووه، دژی هه‌ر هه‌وڵێكن بۆ ده‌ستكاری كردنی مووچه، ده‌شڵێت، دواكه‌وتنی دابه‌شكردنی مووچه و نیشانه‌ی بێپلانی حكومه‌ت و بێتوانایی وه‌زاره‌تی داراییه.\nعه‌بدولستار مه‌جید له روونكردنه‌وه كه‌یدا ڕایگه‌یاندووه،"فراکسیۆنی کۆمەڵ دژی هەر هەوڵێکی حکومەتە بە ئاراستەی دەستبردن بۆ کەمکردنەوەی موچە یان بڕینی دەرماڵەکان و لە هیچ دۆخێکدا بەو ستەمە قایل نابین".\nده‌شڵێت،" نەک کەمکردنەوەی موچە، ئێمە دژی دواکەوتنی دابەشکردنی موچەشین لەلایەن وەزارەتی داراییەوە. سەرەڕای ئەوەی بە زوڵمێکی گەورەی دەزانین بەرامبەر موچەخۆران، نیشانەی بێ پلانی حکومەتی هەرێم و وەزارەتی داراییەکەشیێتی کە توانای نیە بەو هەموو سەرچاوەی داهاتەی کە هەیەتی و بۆی دێت، موچە و حەقی فەرمانبەران و موچەخۆران لەکاتی خۆیدا بدات".\nسه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵ روونی كردووه‌ته‌وه،"ئەگەر حکومەت لە داهاتوودا و بەپاساوی دابەزینی نرخی نەوت دەستی برد بۆ بڕینی دەرماڵەکان و یاسای بەناو چاکسازیی کردە پاساو، هەقە خەڵکی کوردستان جگە لەوەی قبوڵی نەکەن و ئێمەش پشتیوانیان دەبین پرسیار و ڕەخنەی جدی لەو نوێنەرانەی خۆیان بکەن کە دەنگیان بەو یاسا خراپەدا و دەستی حکومەتیان واڵا کرد کە بە ئارەزووی خۆی هەرکات بیەوێ دەست بۆ بڕینی دەرماڵەی موچەخۆران ببات".\nعه‌بدولستار مه‌جید له‌باره‌ی هه‌ڵوێستی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامییه‌وه له‌ئه‌گه‌ری پرسی ده‌ستكاری كردنی مووچه‌وه ده‌ڵێت،"خۆم و خوشک و براکانم لە فراکسیۆن وەک هەمیشە لە ڕیزی پێشەوەی داکۆکیکردن دەبین و مەردانە و ڕاشکاوانە دژی هەر هەوڵ و نیازێکی وا دەوەستینەوە و بێدەنگ نابین".\nچه‌ند هه‌فته‌یه‌كه پرسی ده‌ستكاری كردنی مووچه و بڕینی ده‌ره‌ماڵه‌كانی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم، له‌لایه‌ن چه‌ند میدیا و په‌رله‌مانتارێكه‌وه باسی لێوه ده‌كرێت، تا ئێستاش حكومه‌ت به‌فه‌رمی له‌و باره‌یه‌وه هیچ شتێكی بڵاو نه‌كردووه‌ته‌وه.\nدوێنێش وه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا "پرسی بڕینی ده‌ره‌ماڵه‌ی" ره‌تكرده‌وه.


"ڕێگا"ی یەڵماز گۆنای ده‌چێته‌وه سه‌ر کوێ؟\nفیلمی یووڵ(ڕێگا) (1982)له‌چاوه‌ی فیلمه‌کانی دیکه‌ی گۆنایدا که به هاوبه‌شێتی له گه‌ڵ شه‌ریف گۆوه‌ن ده‌رهێنه‌ریی کردووه زیاتر که‌وتۆته به‌رچاو و باسی لێکراوه ئه‌مه‌ش ڕه‌نگه به‌هۆی وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی خورمای چڵه‌زێڕینی فیستیڤاڵی که‌ن له‌ساڵی 1982 بێت که به هاوبه‌شێتی له‌گه‌ڵ کۆستا گاوراس ده‌رهێنه‌ری به ڕه‌چه‌ڵه‌ک یۆنانیی فه‌رانسه‌یی بۆ فیلمی "ونبوو" ئه‌م خه‌ڵاته وه‌رگیراوه. به‌م حاڵه‌شه‌وه فیلمی یووڵ هه‌ر حه‌قی خۆی نه‌دراوه‌تێ و وه‌کوو فیلمێک که هه‌ڵگری توخمه‌کانی سینه‌مای دانه‌رانه و ته‌ئلیفی بێت هێشتا به‌ڕاده‌ی پێویست لێک نه‌دراوه‌ته‌وه.\nئه‌م فیلمه له‌ناو جیهانی ڕیالدا ئێمه هاوسه‌فه‌ر و هاوڕێگا ده‌کات. سه‌ره‌تا ده‌بێت پێناسه‌یه‌کی ورد و هه‌مه‌لایه‌نه‌مان له بابه‌تی ڕیال(Real) و نواندنه‌وه‌ی ڕیال یان گێڕانه‌وه‌ی ڕیال هه‌بێت. کاتێک ده‌ڵێین به‌رهه‌می ڕیال بێگومان مه‌به‌ست ئه‌وه نییه واقیع وه‌کوو خۆی پیشان بدرێت یان قاژ و ڕه‌هه‌ندێک له واقیع ئاڕاسته و زه‌ق بکرێته‌وه که وه‌کوو واقیعێکی جێگیر و سه‌قامگیر ڕه‌گی داکوتاوه و بووه به بابه‌تێکی ئاسایی. له ڕاستیدا به‌رهه‌می ریالیستی به‌رهه‌مێکی دژی واقیع به‌ڵام به ئامێر و ماتریاڵه‌کانی ناو واقیعه. له بنه‌ڕه‌تدا به‌رهه‌می ڕیالیستی به‌رهه‌مێکه که واقیع ده‌بینێت و خه‌ونی گۆڕانی تێدا درووست ده‌کات که‌واته نیگای ڕیالیستی نه نیگایه‌که دوور له واقیع و نه نیگایه‌کیشه پێبه‌ستی واقیع به‌ڵکوو چاو و پێیه‌کی له ناو جیهانی ڕیالدایه و چاو و پێیه‌کی دیکه‌ی له ناو خه‌ونی گۆڕانی واقیع، و هه‌ر ئه‌مه‌یه که ئۆتۆنۆمبوونی به‌رهه‌مێک ده‌پارێزێت، ئۆتۆنۆمبوونی به‌رهه‌مێک واته ئه‌وه‌ی که له ڕێگه‌ی شێوازێکی جوانیناسانه و هونه‌رییه‌وه هه‌وڵ بدرێت ده‌سکاریی واقیع و بابه‌تی ڕیال بکرێت. ده‌بێ لێره‌دا له‌سه‌ر چه‌مکی ئۆتۆنۆمی و خۆبه‌ڕێوه‌به‌ریی ورد هه‌ڵوێسته بکه‌ین، ڕه‌نگه باشترین حاڵه‌ت بۆ تێگه‌یشتن له چه‌مکی ئۆتۆنۆمی دانانی بێت له هه‌مبه‌ر سه‌ربه‌خۆیی. به‌و واتایه‌ی ئۆتۆنۆم بابه‌تێکی ته‌واو دابڕاو له یاساکانی ناو واقیع نییه به‌ڵکوو به توخمه‌کانی ناو واقیع بۆ گۆڕینی واقیع و درووستکردنی واقیعێکی دیکه کایه‌ی خۆی ده‌کات به‌ڵام سه‌ربه‌خۆ یاسایه‌کی دیکه زیاد ده‌کاته سه‌ر یاسا ڕێککه‌وتووه‌کانی واقیع و له ئایدۆلۆژیا نێزیک ده‌بێته‌وه.\nله به‌رهه‌مێکی ئۆتۆنۆمدا دوور له‌م حاڵه‌تی ئایدۆلۆژیکه واقیع ده‌گێڕدرێته‌وه یان ده‌نوێنرێته‌وه و هه‌وڵی گۆڕانی ده‌درێت و خودی ئه‌م نیگایه‌ش ڕیالیسم و ئه‌کتی سیاسی پێکه‌وه گرێ ده‌دات چوون جیهانی واقیع جیهانێکی سیاسییه و نه‌زم(Order) و ته‌کووزیی جێگیر نه‌زمێکی سیاسیی- کۆمه‌ڵایه‌تییه که ده‌سه‌ڵات و ڕێکخراوه‌کانی پشتگریی و پاسه‌وانی لێده‌که‌ن. له‌م سۆنگه‌یه‌وه ده‌شێت بڵێین "هونه‌ر شتێک نییه و ناتوانێت جیهان بگۆڕێت به‌ڵام ده‌توانێت له گۆڕانی ئاگایی و خواستی پیاوان و ژنانێک که ده‌توانن جیهان بگۆڕن، کاریگه‌ر بێت"١\n"که‌واته هونه‌ر مۆنۆپۆلخوازیی و پاوانگه‌رێتی جێگیر و سه‌پێنراو تووشی گیروگرفت ده‌کات تاکوو خۆی ده‌ستنیشانی بکات چ شتێک واقیعییه، و هونه‌ر به ئافراندنی جیهانێکی خه‌یاڵی و ئه‌فسانه‌یی fictitious که واقیعیتره له خودی واقیع، هه‌وڵ ده‌دات بۆ به ئه‌نجام گه‌یاندنی ئه‌م کاره"٢\nواته له‌م ڕێگایه‌دا "به‌رهه‌می هونه‌ری سه‌ره‌ڕای تاوانبارکردنی واقیع، ده‌یشینوێنێته‌وه و پیشانی ده‌دات."٣\nفیلمی یووڵ له پلانێکی هونه‌ری وه‌هادا ئیش ده‌کات. سه‌ره‌تای فیلم ئێمه دوورگه‌ی ئیمرالی(زیندانی نیوه‌کراوه!) ده‌بینین که وه‌کوو شوێن ده‌لاله‌تێکی هاوکاته له دوو چه‌مکی "به‌ندبوون" و "ئازادی". به‌ڵام ئه‌م به‌ندبوون و ئازادییه ته‌نها ڕه‌هه‌ندێکی سیاسی یان کۆمه‌ڵایه‌تییان نییه به‌ڵکوو له بنه‌ڕه‌تدا ڕه‌هه‌ندێکی ئۆنتۆلۆژیک و بوونناسانه‌یان هه‌یه. له حه‌وشه‌ی زیندان و له به‌رده‌م پرسگه‌ی زیندان ناوی ئه‌و که‌سانه‌ی که مۆڵه‌تی سه‌ردان و به‌ردانیان ده‌درێت له لایه‌ن عه‌سکه‌رێکه‌وه ده‌خوێنرێته‌وه. پێنج که‌س وه‌کوو کارئه‌کته‌ره سه‌ره‌کییه‌کانی ناو فیلمه‌که چاوه‌ڕوانن ناویان بخوێننه‌وه به‌ڵام ناویان ناخوێنرێته‌وه پاشان وه‌کوو نه‌زمێکی سیاسیی که ئه‌رته‌ش دایناوه ده‌چن به دوای ئیشدا...جووتیاریی، جاده‌سازیی، کانیی زوخاڵ و...پێنج که‌س که نێزیکن له یه‌ک وه‌کوو هاوبه‌ند. یوسف که باڵنده‌یه‌کی له‌ناو قه‌فه‌زدا هه‌ڵگرتووه و له خۆی جیای ناکاته‌وه له سه‌ر ئیشه‌که‌ی به شوێنێکی ناو هۆڵه‌که‌دا هه‌ڵیواسیوه و باڵنده‌که به‌رده‌وام ده‌خوێنێت. پێی ده‌ڵێ: خه‌به‌ری خۆشت پێیه بۆیه وا که‌وتوویته خوێندن؟ خه‌به‌ری خۆش ده‌گات.\nپێنج که‌سی ناو فیلمه‌که هه‌ر که‌سه‌و به ڕابردوویه‌کی نادیار و گوماناوی مۆڵه‌تی به‌ردایینیان هاتۆته‌وه. کاتێک ده‌ڕۆن بڵندگۆی زیندان چه‌ندین جار ڕاده‌گه‌یه‌نێت که نابێ دوای ته‌واوبوونی مۆڵه‌تتان بمێننه‌وه و ده‌بێ به زووترین کات بگه‌ڕێنه‌وه لێره‌دا نه‌زمی ئاماده و ئینزباتی سیاسی و میلیتاریزه خۆی دووباره ده‌کاته‌وه. ئه‌و شارانه‌ی بڕیاره هه‌ر کام له‌م پێنج که‌سه ڕێگایان بکه‌وێته سه‌ری ئه‌مانه‌ن...ئادانا، ئورفا، دیاربه‌کر، بورسا، کونیا، کازانییانتێپ، فیرات، بیرچه‌ک، ئورنا. لێره‌دا جوگرافیایه‌ک ده‌خرێته ڕوو که جوغرافیایه‌کی دواکه‌وتوو و ناپێشکه‌وتووه و له‌هه‌مانکاتدا میلیتاریزه که عقڵی ئامرازیانه تێیدا باڵاده‌سته ئه‌ویش زۆرتر له ڕه‌هه‌ندی سه‌ربازییه‌وه. ئه‌م جوگرافیایه کوردستانه. پێشکه‌وتن لێره‌دا ته‌نها لایه‌نی ئامێریانه و ئامرازی هه‌یه، ئه‌رته‌ش وڵات به‌ڕێوه ده‌بات، یاساکان ئه‌رته‌ش به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن، قیتاره‌کان پڕن له مرۆڤی جیاجیا و له هه‌مانکاتدا ئه‌رته‌ش، مرۆڤ به فۆرم و ناوه‌رۆکی جوداواز، جلوبه‌رگی نه‌رێتی و کۆن، مێ(گه‌ل) و ڕۆژنامه و ڕێگا ده‌بڕن. ڕه‌نگه ئه‌مه ئه‌و ئاماژه ڕه‌مزییه‌ی ڕێگا بێت به کۆمه‌ڵگایه‌کی له‌حاڵی تێپه‌ڕ به‌ره‌و پێشکه‌وتن به‌ڵام له ڕاستیدا پێچه‌وانه‌که‌ی ڕاسته چوون لێره‌دا پێشکه‌وتن و ئیبلیسه‌که‌ی واته ئامرازه‌که‌ی هاتووه به‌ڵام ڕێگاکه نادیاره که له کۆتایی فیلمه‌که‌دا دژایه‌تی نێوان سرووشت و چه‌مکی پێشکه‌وتن و عه‌قلی ئامرازییانه زیاتر ده‌رده‌که‌وێت. له‌و جێگایه‌ی که موحه‌مه‌د که له یه‌کێک له شوێنه که‌نارییه‌کانی شاری ئامه‌د ده‌ژی و ده‌چێته‌وه که ژه‌نه‌که‌ی ببینێ و له‌گه‌ڵ خۆی بیهێنێت (تاوانی موحه‌مه‌د وه‌کوو ئه‌و چوار که‌سه‌که‌ی دیکه دیار نییه به‌ڵام خۆی له دیالۆگێکدا له‌گه‌ڵ دۆسته‌که‌ی له نه‌خۆشخانه ده‌ڵێت که له‌گه‌ڵ عه‌زیزی ژنبرای ڕۆشتووه بۆ دزی به‌ڵام ئه‌و کوژراوه چوون ئه‌م ترساوه و هه‌ڵاتووه، بنه‌ماڵه‌ی عه‌زیز واته خه‌زووری موحه‌مه‌د ڕازی نابن به وه‌رگرتنه‌وه‌ی دووباره‌ی موحه‌مه‌د له ئامێزی بنه‌ماڵه به‌ڵام محه‌مه‌د که ئاشقی ئامینه‌یه دێته‌وه و دواتر پێکه‌وه له‌گه‌ڵ دوو منداڵه‌که‌یاندا هه‌ڵدێن کاتێک له ناو قیتاره‌که‌دا موحه‌مه‌د و ئامینه حه‌زی سیکسیان ده‌جووڵێت و ده‌چنه ناو ئاوده‌ستخانه‌یه‌ک که سیکس بکه‌ن هه‌موو موسافیرانی ناو قیتاره‌که هێرشیان بۆ دێنن و "شه‌یتان و کوفر و بێنامووس"ی ده‌گه‌ڕێته‌وه... دواتر ئه‌وه به‌رپرسی یاسایی ناو قیتاره ده‌ربازیان ده‌کات به تێخوڕێن له خه‌ڵکی نه‌ڕێتی و ئیماندار و لێپرسینه‌وه له‌و و ژنه‌که‌ی لێره‌دا ڕه‌نگه بکرێ بڵێێن یاسا وه‌کوو نه‌زمێکی جیبه‌جێکار له هه‌مبه‌ر نه‌ریت و کۆنه‌په‌رستی و ئایین به‌رگری له ئامینه و موحه‌مه‌د ده‌کات هه‌ڵبه‌ت به بۆنه‌ی منداڵه‌کانیان به‌ڵام هه‌ر ئه‌م یاسایه ناتوانێت پێشگری له کوژرانی ئامینه و موحه‌مه‌دی ترسنۆک بکات که کوڕی عه‌زیزی ژنبرای واته برازای ئامینه له ناو قیتاره‌که هه‌ر ده‌یانکوژێت.\nڕه‌نگه سه‌ره‌تا واتێبگه‌ین که ئه‌م فیلمه ململانێی چینایه‌تی تێیدا زه‌ق کراوه‌ته‌وه و نوێنراوه‌ته‌وه ئه‌ویش به ده‌رکه‌وتنی جیاوازیی نێوان که‌سێکی ده‌ستڕۆیشتوو و زه‌نگین که له ماوه‌ی مۆڵه‌ته‌که‌یدا ده‌چێته خوازبێنیی کچێک، خۆش ڕاده‌بوورێ، کچه خۆشی ده‌وێ و...ئه‌م که‌سه که پاش ئازادبوون و هاتنه‌وه ناو شار ده‌ڵێت جیهان چه‌نده گۆڕاوه پێشتر پاقله‌فرۆشییه‌ک له‌وێ بووه ئێسته نه‌ماوه.\nدوای ئه‌وه‌ی یووسف به‌هۆی ونکردنی به‌ڵگه‌ی مۆڵه‌ته‌که‌ی له خاڵێکی پشکنین دایده‌به‌زێن و دووباره به‌ندی ده‌که‌نه‌وه، باڵنده‌که‌ی ده‌دات به‌م که‌سی ده‌سڕۆیشتووه و پێی ده‌ڵێ "بیده به له‌یلا خۆی ده‌زانێت." به‌ڵام یووسف یه‌که‌مین کارئه‌کته‌ره که له ناو کایه‌که ده‌چێته ده‌ره‌وه چوون ئه‌و هیچ خه‌ونێکی بۆ ئازادی نییه، ئازادی و قه‌فه‌سی پێکه‌وه گرێ داوه، ئه‌و له زیندانی دۆخی زه‌ینی و ده‌روونی خۆیه‌تی ڕه‌نگه هه‌ر به‌م هۆکاره بێت که که‌سێکی کورته‌باڵا بۆ ئه‌م ڕۆڵه هه‌ڵبژێردراوه. ئه‌م پێبه‌ستییه‌ی ئازادی له قه‌فه‌س لای که‌سی ده‌سڕۆیشتوو ده‌مێنێته‌وه. که‌سی ده‌سڕۆیشتوو به ده‌زگیرانی ده‌ڵێت: وتم ڕه‌ش سپییه ده‌بێ بڵێی وایه...حه‌ز ناکه‌م له‌گه‌ڵ هیچ پیاوێکدا قسه بکه‌ی، کچه‌ش ده‌ڵێ: چه‌نده جوان ئه‌مانه‌ت وت، له زیندان فێری بووی؟ ئه‌مه پیشانده‌ری ئه‌قڵی ئامرازییانه‌ی باڵاده‌سته که ژنیش لێره‌دا هیچ ئاگایی و وشیارییه‌کی نییه، ته‌نانه‌ت نازانێ زیندان کوێیه و به‌و پێیه‌ش ئازادی چییه. هه‌ر ئه‌م که‌سه ده‌سڕۆیشتووه له کاتی سووڕانه‌وه له گه‌ڵ ده‌زگیرانی له ناو بازاڕدا دوو که‌سی پاسه‌وان؛ دوو ژنی چارشێو‌ی له بنه‌ماڵه‌ی کچه چاوه‌دێریی ده‌که‌ن کاتژمێرێک دواتر به هاوڕێکانی ده‌ڵێت ئه‌مانه بۆ وان.؟\nدواکه‌وتوون! دواتریش ده‌چێ بۆ قه‌حبه‌خانه‌یه‌ک و له‌گه‌ڵ سۆزانییه‌ک له ژووری ژماره یازده ده‌خه‌وێت لێره‌دا سۆزانییه‌که ئه‌م پرسیاره‌ی لێده‌کات که بۆ ژووری ژماره چوارت نه‌ویست؟ ئه‌ویش ده‌ڵێ چوون ژماره‌ی ژووره‌که‌م له زیندان هه‌ر ئه‌وه بووه. لێره‌دا ئه‌گه‌ر ئه‌مه به نوێنه‌ری چینی بورژوا بزانین ده‌که‌وێته هه‌مبه‌ر ئه‌و چوار که‌سایه‌تییه‌که‌ی دیکه که هه‌موویان ڕووت و ڕه‌جاڵ و گوندیین به‌ڵام لۆژیکی فیلمه‌که و ڕووداوه‌کان وا ناچێته پێش چوون فیلمه‌که دۆخێکی مرۆیی گشتیی له جوگرافیایه‌کی دیاریکراو ده‌نوێنێت نه‌ک ململانێیه‌کی چێنایه‌تی. دۆخی مرۆیی له هه‌مبه‌ر مۆدێڕنیزم و چه‌مکی "پێشکه‌وتن"ی زۆره‌ملێ، ئه‌تاتۆرک و تێزه سربازییه‌کانی.\nکارئه‌کته‌ری دیکه سه‌ید عه‌لییه، که‌سێکه پێشتر شوان بووه و زینه‌ی ئامۆزای عاشقی بووه، کاتێک به منداڵی نه‌رمه‌نه‌ی لێداوه زینه عاشقانه گریاوه کاتێکیش گیراوه (تاوانه‌که‌ی نادیاره ئه‌میش) به زینه‌ی وتووه ئه‌گه‌ر ڕاناوه‌ستی به دیارمه‌وه ئازادی، ده‌ڵی ده‌وه‌ستم به‌ڵام زینه ده‌بێت به له‌شفرۆش و شه‌ره‌فی بنه‌ماڵه‌ی باوکی و سه‌ید عه‌لی پیس ده‌بێت، سه‌ید عه‌لی له ده‌ره‌وه‌ی زینداندا له‌گه‌ڵ ئاوه‌ها دۆخێکدا ڕووبه‌ڕوو ده‌بێت. ڕه‌نگه لای خۆی بیری کردنێته‌وه بۆ له زیندان هاتمه‌وه بۆ مۆڵه‌ت؟! به ناو سه‌رمای کوێستانی کوتاباسی ده‌چێته ماڵی شه‌وکه‌تی ژنبرای، شه‌وکه‌ت ده‌ڵێت من و باوکم و کینده بڕیارمان داوه بیکوژین به‌ڵام به‌ستوومانه‌ته‌وه تاکوو تۆ بێیته‌وه، ده‌بێ بچی بۆ گوند وله‌گه‌ڵ باوکم قسه بکه‌ی، ده‌چێت به‌ره‌و ئه‌وێ، ئه‌سپه‌که‌ی شه‌وکه‌ت که هێناویه‌تی له ناوڕێگادا له سه‌رما ده‌مرێت و بۆ ئه‌وه‌ی ئازار نه‌کێشێت به ده‌مانچه‌یه‌ک که شه‌وکه‌ت پێی داوه ده‌یکوژێت، گورگه‌کان ده‌لوورێنن. له گوند باوکی زینه ده‌بینێت، باوکی ده‌ڵێت ده‌بێ بیکوژیت. ئه‌و شه‌یتانه، مه‌هێڵه خاوت کات، زینه ده‌بێنێت و به قژه شێواوه‌کانییه‌وه پێی ده‌ڵێت تۆ وه‌ک مرۆڤ له‌گه‌ڵما جووڵایته‌ته‌وه هه‌شت مانگه ته‌نها نان و ئاوم ده‌دنێ، هه‌قته هه‌رچیم پێبکه‌ی، ته‌نها با خۆم بشۆم و قژم شانه بکه‌م و دۆعا و نوێژم بکه‌م جا بمکوژه، سه‌ید عه‌لیی عاشق ده‌ڵێ ناتکوژم خوای من تۆڵه‌ت لێ ده‌ستێنێته‌وه. کاتێک ز‌ینه دوای هه‌شت مانگ خوشکه‌که‌ی ده‌یشوات پێی ده‌ڵێت: له‌گه‌ڵ مه‌رگدا ڕاهاتبووم، به‌ڵام سه‌ید عه‌لی هیوای پێدامه‌وه. پێشتر له‌مه‌رگ نه‌ده‌ترسام به‌ڵام ئێستا ده‌ترسم. له‌گه‌ڵ کوڕه‌که‌یان دوای هه‌ڵهاتنی مانگ به‌ڕێ ده‌که‌ون، به‌رده‌وام قسه‌که‌ی شه‌وکه‌ت له گوێیدا ده‌زرینگێته‌وه، ڕێگایه‌کی باخێزه و بووکه‌که‌ی سالیهۆ دوای دوو کاتژمێر ڕێگابڕین له‌وێ گیانی سپارد. ده‌چن به ڕێگادا نێزیک به لاشه‌ی ئه‌و ئه‌سپه‌ی که پێی هاتبوو و کوژرابوو، ز‌ینه قاچه‌کانی له شوێنی نایه‌ن، ئیدی ڕێگا نابڕێت، بانگی سه‌ید ده‌کات، سه‌ید قسه‌که‌ی شه‌وکه‌ت له گوێیدا ده‌زرینگێته‌وه، لا ناکه‌ته‌وه له مله به‌فرینه‌که دا ده‌که‌وێت، منداڵ بانگی باوک ده‌کات باوک به گومان و دوودڵییه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه، دێته سه‌ر ز‌ینه، ده‌یکاته کۆڵه‌وه به‌ڵام سه‌رما و سه‌هۆل له‌شی داگیر کردووه و ده‌بوورێته‌وه وه‌کوو چۆن له ئه‌سپه‌که‌ی ده‌دا بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ستێته‌وه لێی ده‌دات به‌ڵکوو هه‌ستێته‌وه...هه‌ڵناستێته‌وه و ده‌مڕێت... دۆخی ژن لێره‌دا له ژێر سێپه‌ری پیاوسالاریدا به‌زه‌قی ده‌خرێته ڕوو ئه‌گه‌ر هه‌ر کام له پیاوان ئه‌گه‌رێکیان له ناو جیهانی واقیع له به‌رده‌مدا بێت ئه‌و ژنان هیچ ئه‌گه‌رێکیان نییه. به بچووکترین هه‌ڵه ده‌کوژرێن ته‌نانه‌ت له سیکانسێکی دیکه‌ی فیلمه‌که‌دا کاتێک دایکی ئامینه دێت بۆ لای شووه‌که‌ی و پێی ده‌ڵێت ئامینه و موحه‌مه‌د هه‌ڵاتوون له‌و قه‌ره‌باڵغییه‌دا لێی ده‌دا و ته‌نانه‌ت کوڕه‌که‌شی لێی ده‌دات و پاشان له باوکی ده‌پرسێ: چ بووه!\nکارئه‌کته‌ری گرینگی ناو ئه‌م فیلمه بومه‌ره که خه‌ڵکی گوندێکی سه‌ر سنووره لای ئورفا، شوێنێک که ده‌که‌وێته سه‌ر هێڵی سنووری، شوێنێک که ئاڵای دوو وڵاتی تورکیا و سوریا له هه‌مبه‌ر یه‌کدی ده‌شه‌کێنه‌وه، سنووری هاوبه‌ش مینڕێژ کراوه، باوکی قاچی ڕاستی له‌وێ تیاچووه، له یه‌که‌م ساتی گه‌ڕانه‌وه‌ی و چوونه‌ئامێزی سرووشت و ئاوێزانبوونێکی نامۆدێڕن و سرووشتی له‌گه‌ڵ سه‌گه‌که ده‌نگی سترانی کوردیی به‌رز ده‌بێته‌وه ئه‌م شوێنه ته‌نها شوێنێکه که کورد وه‌کوو وشه و له‌ژێر ناوی قاچاقچی باسی لێده‌کرێت بێگومان قاچاخچییه‌ک که خۆی له خۆیدا دژی نه‌زمی و نۆرمی جێگیر و باوه... قاچاخ ته‌نها به واتای خودی قاچاخ نا به‌ڵکوو به واتای ئه‌کتێکی به‌رگری و به‌ره‌نگاری، گوێی له ده‌سڕێژ ده‌بێ، ئه‌رته‌ش هاتووه ماڵ به سه‌ر بنه‌ماڵه‌یه‌کدا بڕووخێنێت که نایه‌نه ده‌ره‌وه تاکوو بیانگرێت، هه‌ر له‌و ساته‌شدا گوڵبه‌هار ده‌بێنێت، کچی موسلیم ناوێک که به منداڵی دیویه‌تی، گوڵبه‌هارێکی بێ قسه و نیگادوور که شتێکی ڕاسته‌وخۆی لێناخوێنرێته‌وه، ڕه‌نگه له‌ڕێگه‌ی کارئه‌کته‌ری بێده‌نگ و سرووشتیی گوڵبه‌هاره‌وه ئێمه له‌گه‌ڵ جۆرێک چه‌شنناسی کارئه‌کته‌ر ڕووبه‌ڕووین و هه‌ر وه‌ک چۆن له کاه‌ئه‌کته‌ری بومه‌ر و ئه‌و بژارده‌یه‌ی ده‌یکات جۆرێک له که‌سایه‌تی چه‌شنیی (typical) و نموونه‌یی ده‌بینی. ده‌چێته‌وه ماڵه‌وه، براژن و باوک و دایک و منداڵه‌کانی براکه‌ی ده‌بینێ، هه‌موو نیگه‌رانن، ده‌نگی ده‌سڕێژ دێت به‌رده‌وام، به‌رگری و ترس و ژیان و ژن لێره‌دا زه‌ق ده‌بنه‌وه،، لێره‌دا ته‌نها شوێنێکه ژن و پاڵنه‌ر (driver)ه ئیرۆسی و ژیانبه‌خشه‌که‌ی مانای سرووشتی خۆی ماوه و هێشتا واتای ژیان ده‌دات، واتای داهاتوو ده‌دات، بومه‌ر پێشتر و پێش ئه‌وه‌ی له دۆستانی و له کاتی دابه‌زین له پاسه‌که‌دا جوێ بێته‌وه به موحه‌مه‌د ده‌ڵێت من ئیتر ناگه‌ڕێمه‌وه، "نا"گه‌رێتی ئه‌م کارئه‌کته‌ره پێشتر بڕیاری له سه‌ر درابوو ته‌نها کاتی ده‌ویست تا جێبه‌جێ بێت ڕۆژی دواتر ئه‌رته‌ش پێنج ته‌رم دێنێت تاکوو خه‌ڵکی گوند بیانبینن و بزانن له بنه‌ماڵه‌ی ئه‌وانن یان نا، خه‌ڵک باوه‌ڕیان به ئه‌رته‌ش نییه، بۆیه کاتێ بو‌مه‌ر لاشه‌ی براکه‌ی ده‌ناسێته‌وه ده‌ڵێ نایناسم! دێته‌وه و به باوکی ده‌ڵێت که براکه‌ی کوژراوه. سه‌ره‌خۆشی له براژنی ده‌کات. خه‌ونی ئه‌سپێک هه‌ر له زیندانه‌وه تا ئێره له‌گه‌ڵیایه‌تی! و ئه‌مه ئه‌و شته‌یه که کارئه‌کته‌ره‌کانی دیکه نییانه: خه‌ون! ئاماژه‌یه‌ک بۆ ڕابردوو و داهاتوو! خه‌ونێک له فۆرمی بیره‌وه‌ری به‌رده‌وام له زه‌ینیدا ئاماده‌یه که له‌گه‌ڵ براکه‌ی هه‌ر یه‌که‌و به سوار ئه‌سپێک غارغارێنی ناو ده‌شتایی هو سه‌وازیینێک ده‌که‌ن ئه‌مه ئه‌و خه‌وه‌نه‌یه که دواجار بومه‌ر جێبه‌جێی ده‌کات و دوا نیگای هاتووچۆیه‌که له نێوان گو‌ڵبه‌هار که له سه‌ر بانی ماڵێکی گونده داڕووخاو و بچووکه ده‌ڕوانێت و براژنی که بێوه ماوه‌ته‌وه و له سووچی دیواری ماڵه‌که له‌گه‌ڵ منداڵه‌کانیدا کزی کردووه. ئه‌سپێک ده‌حیلێنێت! سوار ده‌بێت و له‌گه‌ڵ دوو که‌سی دیکه‌دا ده‌چێت! ژنه‌کان قیوه‌ی خۆشی ده‌که‌ن و به‌ڕێی ده‌که‌ن! ئه‌و ده‌چێت به‌ره‌و ڕێگایه‌ک که ده‌زانێت چییه باوه‌کوو نه‌شزانێت کۆتایی ڕێگاکه چییه! ئه‌و به‌ره‌نگاری هه‌ڵبژاردوو‌ه، یاسای واقیعی سه‌پێنراوی ڕه‌ت کردۆته‌وه.\nبۆ زیاتر وردبوونه‌وه له‌وه‌ی که بۆچی بومه‌ر که‌سایه‌تییه‌کی نموونه‌یی و تیپیکاڵه ده‌شی سه‌رنج بده‌ین که له ڕاستیدا هیچ کام له که‌سه‌کانی دیکه وه‌کوو ئاماژه‌م پێدا خه‌ونیان نییه، له‌واندا" ده‌سه‌ڵات خۆی سه‌پاندووه به سه‌ر ژیانێکی ڕاسته‌وخۆ که (به پێی خۆی) ئه‌و به که‌سه‌که‌ی داوه، ئه‌و به بپیشاندانی فه‌ردییه‌ت و تاکه‌که‌سێتیی خۆی ده‌ستنیشان ده‌کات، شوناسی پێده‌دات و له شوناسی خۆی هه‌ڵیده‌لووشیت، یاسا حه‌قیقه‌تێکی به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنێت که ده‌بی صۆێ ژێ‌ه‌ێ پێدا بنێت و ئه‌وانی دیش ده‌بێ له وجوودیدا بیناسنه‌وه.\nتاک پێبه‌سته‌ی خۆی ده‌کات و به‌م شێوه‌یه‌ش ڕاده‌ستی ئه‌وانی دیکه‌ی ده‌کات"4 ئه‌وان ڕاده‌ست و داگیر کراون بۆیه له فیلمه‌که‌دا هیچیان له ڕابردوویان بیره‌وه‌رییه‌کیان نییه، بیره‌وه‌رییه‌ک که هاوکات داهاتووشه، هه‌موویان به نیشانه‌ی خه‌ونه‌کانیان ده‌گیرسێنه‌وه به‌ڵام ناتوانن ئه‌و خه‌ونه شڕ و بێ¬گیانانه زیندوو که‌نه‌وه و ته‌نها وه‌کوو ماتریاڵ و نیشانه‌یه‌کی ئۆبژه‌کتیڤ ده‌مێنێته‌وه، واته وه‌کوو هورکهایمه‌ر و ئادۆرنۆ له دیالیکتیکی ڕۆشنگه‌ریدا ده‌ڵێن" هه‌ر جۆره به‌ئامرازبوونێک فه‌رامۆشی و له‌یادکردنه‌وه دێنێت".\nفه‌رامۆشی له هه‌مبه‌ر بیره‌وه‌ری و خه‌وندا ده‌وه‌ستێت، له‌م فیلمه‌دا یوووسف به باڵنده‌یه‌ک له ناو قه‌فه‌ز و وێنه‌یه‌کی خۆی و له‌یلا که هیچی له زه‌یندا لێ شین نابێت ده‌گیرسێته‌وه واته ته‌نها وێنه‌یه‌که وه‌کوو ماتریاڵ، موحه‌مه‌د به بیره‌وه‌رییه‌کی تراژیک که خۆیشی نازانێ چۆن وێنای بکاته‌وه واته دزی و مه‌رگی عه‌زیزی خه‌زووری و ترسان و هه‌ڵاتن که به گشتی له نێوان ترس و ترۆما و عه‌شقدا گیری خواردووه، سه‌ید عه‌لی ته‌نها بیره‌وه‌رییه‌کی هه‌یه که به منداڵی نه‌ی بۆ ز‌ینه لێداوه و زینه‌ش گریاوه به‌ڵام ته‌نها وێنه‌ی شمشاڵه‌که ده‌بینین و نیگای سه‌ید عه‌لی له‌سه‌ری قه‌تیس ده‌مێنێت، وه‌ک ده‌ڵێی ناوێرێت ئه‌و بیره‌وه‌رییه بێگه‌رد و پاکیزه‌یه له جیهانی منداڵییه‌وه بێنێته جیانی شاریی و مۆدێڕن و بازاڕی هه‌نووکه‌ی تورکییه. لێره‌دا ئه‌و شته‌ی ڕووی داوه له‌ناوچوونی هه‌رجۆره سۆبژه‌کتیڤیته و سالاریی و ده‌سه‌ڵاتی ئۆبژه و ئامێره واته به ئامێربوونی خه‌ون، به ئۆبژه‌بوونی سووژه، سه‌پێنراویی ئه‌قڵی ئامرازیانه به سه‌ر سرووشتی مرۆڤ و جیهان، کابرای ده‌سڕۆیشتوو که ته‌واو تێکه‌ڵی جیهانی مۆدێڕن و پێشکه‌وتن به‌واتا ئه‌تاتۆرکییه‌که‌ی بووه ته‌واو ته‌واو به‌تاڵه له‌خه‌ون و ترۆما و ترس و مۆته‌که، ئه‌و ملکه‌چێکی ناو جیهانی مۆدێڕن و کایه‌کانێتی،ته‌نانه‌ت خۆیشی نازانێت چی ڕووی داوه! ته‌نها ده‌زانێت دووکانی پاقله‌فرۆشییه‌که له‌وێ نه‌ماوه! ئه‌و له ناو بازاڕدا ده‌ژی، به‌شێکه له بازاڕ، به‌شێکی سه‌ره‌کییه له نه‌زم که ته‌نانه‌ت خه‌م و ئازاریش هه‌ست پێناکات، ئه‌و لیده‌ری جۆرێک له مرۆڤی به‌کاڵابووگه که له هه‌مبه‌ر کارئه‌کته‌ری نموونه‌یی و چه‌شنیانه‌ی بومه‌ردا ده‌وه‌ستێت به‌ڵام جیاوازییه مه‌زنه‌که له‌وه دایه که ئه‌و ژن وه‌کوو کاڵا ده‌بینێت و ئامراز و بومه‌ر وه‌کوو هیوای ژیان . واته ته‌نها ڕێگای ئازادی و ده‌ربازبوون ڕێگای بو‌مه‌ره که له ئورفاوه عه‌ینییه‌ت ده‌به‌خشێ به خه‌ونی غارغارێنی ئه‌سپ و نیگای گوڵبه‌هار له خۆیدا هه‌ڵده‌گرێت و ملی ڕێگا ده‌بڕێت. ئه‌م کارئه‌کته‌ره ئیرۆس و تاناتۆس(خواسته‌کانی ژیان و مه‌رگ)ی پێکه‌وه کۆ کردۆته‌وه و مانای به هه‌رکامیان به‌خشیوه و ده‌شێت بڵێین له ژێر حوکمی ڕسته‌ی "ئیرۆس و تاناتوس به‌هه‌مانشێوه که دژی یه‌کن، عاشقی یه‌کیشن" به‌ره‌نگاریی ده‌نوێنێت و بژارده ده‌کات. ئه‌و به دوای یۆتۆپیایه‌که که ناوی ئازادییه، یۆتۆپییایه‌ک که له خه‌ونێکه‌وه ده‌ست پێده‌کات بۆ گۆڕینی واقیع له ڕێگه‌ی خودی واقیع.\nڕێگای یۆڵمازگۆنای ڕێگایه‌کی خه‌ونئامێزه له ناو جیهانی واقیع. تێکشکاندنی بنه‌مای واقیعێکی جێگیر و سه‌پاوه بۆ درووستکردنی واقیعێکی دیکه له ڕێگه‌ی هونه‌ری به‌ره‌نگاری و وه‌کوو نیشانه و فیگوری ناو فیلمه‌که ده‌ڵێت: قاچاغبوون. قاچاقبوون یان قاچاخچێتی ده‌لاله‌ت نییه له ڕنجێکی چینایه‌تیی ته‌واو به‌ڵکوو ده‌لاله‌ته له تێکشکاندنی نۆرمی باوی کاڵاگه‌رێتی و عه‌قڵی ئامرازییانه له ڕێگه‌ی به‌زاندنی سنوور و باوه‌شکردن به سرووشت و ژن و ژیان و هیوا. ئه‌م فیلمه پڕن له ڕێگا، ڕێگاکانی جاده، شۆسته، شاره‌کان، ڕێگای ئاویی ئیمرالی، شاخه‌کان، قیتارو هێڵی شه‌مه‌نده‌فه‌ر...ڕێگای گۆنای ئێمه ناباته‌وه سه‌ر زیندان و یاسا و نۆرمی سه‌پێنراوی ده‌سه‌ڵات به‌ڵکوو وه‌کوو له کارئه‌کته‌ری بومه‌ردا نموونه‌یی و تایبیک زه‌ق ده‌کرێته‌وه ده‌مانباته‌وه سه‌ر یاخیگه‌رێتی و "ناگوتێک" که سه‌ره‌تای ده‌سپێکردنی گۆڕان له ناو واقیع دایه.\nده‌شێت ئاماژه‌یه‌کی خێرا به دوو سیکانسی تایبه‌ت و بنه‌مایی بکه‌ین که به‌شێک له گشتییه‌ت و فۆرمی فیلمه‌که دیاریی ده‌که‌ن. سیکانسی یه‌که‌م ئه‌وه‌یه که زیندانییه‌کانی هه‌ر به‌شێک له به‌ندیخانه شتێکی ده‌سکر که له سیگار ده‌چێت ده‌کێشن و نۆبه به نۆبه ده‌یده‌ن به یه‌ک و ده‌یکێشن، که ئه‌م وێنه‌یه له کاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی موحه‌مه‌د له که‌ناره زبڵنشینه‌کانی دیاربه‌کردا ده‌یبینین، کاتێ منداڵه‌کان ده‌وری موحه‌مه‌د ده‌ده‌ن و داوای دیاریی لێده‌که‌ن: جگه‌ره! جگه‌ره‌یان به شێوه‌یه‌کی ئاسایی ده‌داتێ و هه‌موویان واته ڕیزێک له کوڕ و کچی ته‌مه‌نی هه‌شت تا دوازده و پانزه ساڵ داده‌نیشنه جگه‌ره‌کێشان! ئه‌مه وێنه‌ی زیندانێکی ده‌ره‌وه‌یه به ناوی تورکیه له کۆڵانێکی هه‌ژارنشینی لای که‌ناره‌کانی دیاربه‌کر و سیکانسی ناو زینداانیش داهاتووی ئه‌و وێنه‌یه‌یه که له زیندانی ئیمرالی له به‌ندیخانه‌دا ده‌یبینین! خاڵیکی دیکه‌ی جێی سه‌رنج که‌ڵکوه‌رگرتنی گۆنایه له مۆسیقا و هه‌ندێ جار ده‌نگی هاوار و بانگککردن به کوردی. مۆسیقا به تورکی و کوردی و په‌یوه‌ست به کارئه‌کته‌ره‌کان خۆی ده‌رده‌خات، مۆسیقایه‌کی عاشقانه، شینگێڕییه‌کی کوردانه و...ده‌کرێ بڵێی به‌شێک له‌و شته‌ی که ده‌رهێنه‌ر ویستوویه‌تی به ڕاشکاوی نه‌یڵێت له ڕێگه‌ی مۆسیقاوه ده‌ریبڕیوه.\n16 ی ڕه‌شه‌می 1398ی هه‌تاوی\n١- مارکوزه، هربرت، بعد زیباشناختی، ترجمه و تألیف داریوش مهرجویی، هرمس 1394 ص 87\n٢- سه‌رچاوه‌ی پێشوو ل 80\n٣- سه‌رچاوه‌ی پێشوو ل 70\n٤- خالقی دامغانی، احمد، قدرت، زبان، زندگی روزمره در گفتمان فلسفی-سیاسی معاصر، تهران، گام نو، 1382، ص 279


بواری دارایی و کارگێڕی\nبواری دارایی واته بواری پاره. واته ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به داهات و چۆنیه‌تی خه‌رجکردنیه‌وه هه‌یه. هه‌رچی هۆکاری پێشکه‌وتنه‌کانی جیهان هه‌یه لە رێگاى پاره‌وه‌یه. زۆرینه‌ی کێشه‌کانی دنیاش که ئه‌بنه هۆی شه‌ڕو وێرانکاری و کوژرانی مرۆڤه‌کان و تا ئه‌گاته داگیرکردنی وڵاتانیش هه‌ر له‌سه‌ر پاره‌یه‌و په‌یوه‌ندی به‌و بواره‌وه هه‌یه.\nپاره هه‌تا زۆر بێت باشتره و کاری زۆر باشیشی پێ ئەکرێت. به‌ڵام مه‌رج نییه زۆری پاره هه‌موو کێشه‌کان چاره‌سه‌ر بکات. ئه‌وه‌ی زۆر گرنگه ئه‌وه‌یه پلانت هه‌بێت بۆ چۆنیه‌تی خه‌رجکردنی . چۆنى بەدەستى دێنێت ، چۆنى خەرج دەکەى ، بۆچى خەرجى دەکەى . کاتێک دینارێکت خەرج کرد، دەبى بزانیت چەندت ماوە . ئەگەر بەم شێوەیە پلان دانەنیی بۆ خەرجکردنى پارە، دەبی چاوەروانى ئیفلاسبونى خۆت بکەى . پیشینان وتویانە ئەو پارەیەى بە عەرەقى ناو چەوان پەیدا دەکرێت قەدرى زۆرە ، ئەوەشى بە خۆرایی دەست دەکەوێت ، قەدرى نییەو زوو لە دەست دەچێت. زۆربەى ئەو دەولەمەندانەى دەمرن و پارەى زۆر بو نەوەکانیان بە جێدێلن و ئەوانیش عەرەقیان بە پەیدا کردنیەوە نەکردوە، دواى ماوەیەکى کورت نامێنێت. کەواتە گرنگترین شت لە بوارى پارەدا کە دەبێ گرنگى پێ بدرێت ، پلان دانانە بو ئیدارەکردنى. سامان و داهاتى بزوتنەوەى گۆران بەم شێوەیە بوە:\nلە سەرەتاوە بەرێز کاک نەوشیروان 10 ملیۆن دولارى لە بەرێز مامجەلال وەرگرت. ئەو پارەیەش بەزۆرى لە دامەزراندنى سایت و رادیۆ و چاپخانەو دروستکردنى بیناى تەلەفزیۆن و دامەزراندى تەلەفزیۆنەکەو دروستکردنى هەندێ بیناو دابینکردنى موچەو مەسروفات بۆ ستافى بەریۆەبردنى ئەم دام و دەزگایانە خەرج دەکراو شتێکى ئەوتۆى لێ نەمایەوە .\nکاتێک  گۆڕان به‌شداری هه‌ڵبژاردنی کرد له 25/7/2009 بۆ ماوه‌ی چوار ساڵ مانگانه بڕی 600 ملیۆن دینار وه‌کو بودجەى حیزب بەپێی کورسییەکانى پەرلەمان هاوکاری له حکومه‌ت وه‌رئه‌گیرا. به‌ڵام زۆرینه‌ی ئه‌م پاره‌یه بۆ بواری ئیعلام و به‌ڕیۆه‌بردنی ته‌له‌فزیۆنه‌که خه‌رج ئه‌کراو زۆری لێ زیاد نه‌بو. به‌ڵام که بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان گه‌شه‌ی کردو مه‌کۆی شارو شارۆچکه‌کان دامه‌زرێنران، گۆڕان گەورەتر بوو، خه‌رجییه‌کایش زۆر زیادی کرد. گۆڕان پێویستی به پاره‌ی زۆر هه‌بوو بۆ به‌ڕێوه بردنی کاروباره‌کانی.\nزیاد له سه‌رچاوه‌ی ئه‌و پارانه‌ی که پێشوتر باسم کرد. هه‌رچی داهاتی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بوو کۆمه‌ک و هاوکاری هاوڵاتیان بوو. سه‌رده‌مانێک پاره بە لێشاو له هه‌موو لایه‌که‌وه ئه‌هات بۆ گرده‌که. خه‌ڵک ئه‌وه‌نده دڵسۆز بوو ده‌غیله‌ی مناڵه‌کانی ئه‌شکاندو ئه‌یکرده دیاری بۆ بزوتنه‌وه ی گۆڕان.\nهه‌موو ئه‌و بینایانه‌ی که بۆ گۆڕان کڕاون یان دروستکراون. به کۆمه‌ک و هاوکاری گۆڕانخوازان و که‌سانی به ئه‌مه‌ک و دڵسۆزی ئه‌م نیشتمانه هاتونە بەرهەم ، که ئێستا بونه موڵکی کوڕه‌کانی کاک نه‌وشیروان. به‌ڵام ئه‌گه‌ر قسه له‌سه‌ر چۆنیه‌تی خه‌رج کردنی بکه‌ین به شێوه‌یه‌کی زۆر خراپ به‌ڕێوه‌براوه‌و به‌و هۆیه‌وه گومانی زۆریش دروست بوه له‌سه‌ر چۆنیه‌تی خه‌رجکردنی.\nزۆرینه‌ی ئه‌و پارانه‌ی وه‌کو هاوکاری بۆ گۆڕان هاتوه. سه‌رچاوه‌ی داهاته‌که واته خاوه‌نی پاره‌که ئاشکرانەکراوە . راسته ئه‌و کاته خه‌ڵک له سزادانی پارتی و یه‌کێتی ئه‌ترسان و که پاره‌یان ئه‌هێنا ئه‌یان وت ناومان مه‌هێنن، له حساباتدا نوسراوه ئه‌م بڕه‌پاره‌یه له لایه‌ن فڵانه کەسه‌وه گه‌یشتوه. به‌ڵام خاوه‌نی پاره‌که نه‌نوسراوه. گوایه ناوی ئه‌وانه پارێزراوه‌و که‌سانێک هه‌ن ئه‌زانن. منیش به باشی ئه‌زانم هه‌مومان ناوی ئه‌وانه نەزانین که پاره‌یان هێناوه له‌به‌ر سه‌لامه‌تی خۆیان.\nبه‌ڵام کی ئه‌ڵێ ئه‌و که‌سه‌ی که پاره‌که‌ی بۆ گرده‌که هێناوه. هه‌موی ته‌سلیم کردوه‌و هیچی بۆ خۆی لانه‌داوه؟ ئایا لیژنه‌یه‌کی متمانه پێکراو هه‌بوه به‌دواداچون بۆ ئه‌وه بکات؟ هه‌موو شتێک له‌سه‌ر متمانه رایی کراوه‌و هه‌رگیز متمانەش له پاره‌دا نییه . خۆ هیچ نەبێت دەبێ رێکخەرى گشتى بزانێت و ناوى هەموو ئەوانەى لابێت کە پارەیان بۆ گردەکە هێناوە ئەگەر کار بگاتە سەر ئەوەى بە دواداچون بکرێت، بەلام من بروام نییە ئەویش بزانێت.\nهه‌ڵه‌یه‌کی تر یان با رونتر بڵێین گۆمانێکی تر له‌سه‌ر چۆنیه‌تی خه‌رجکردنی پاره ئه‌وه‌یه به‌دواداچون لێپرسینه‌وه نه‌کراوه له چۆنیه‌تی خه‌رج کردنی. بۆ ئەوەى بزانرێـت چۆن و بۆکێ و بۆچی خه‌رج ده‌کرێـت. ده‌بوایه سه‌ری هه‌موو مانگێک حساباتی خیتامى  ورد بکرایە. ئه‌و کات به ئاسانی که‌موکورتییه‌کان ده‌رئه‌که‌وت.\nبه‌ڵام تۆ بێی دوای دوو ساڵ حسابات بکه‌یت و لەو ماوەیەشدا هیچ لێپرسینەوەو بەدواداچونێک نەکرابێ، به هه‌زاران ئاڵم و ساتم ئه‌کرێت و هه‌ر دیاریش نابێت که‌م و کورتی لەکوێدایە. بۆ نمونه موه‌لیده‌یه‌کی کاره‌با ده‌کڕن و بڕی 50 وه‌ره‌قه زیاد ئه‌نوسن و که‌س نییه به‌دواداچون بکات. دواى 6 مانگ ئەگەر بە دواداچونیش بکەیت، دەلێ ئەو کاتە نرخ ئاوابوو . لیژنەى موشتەرەیات هەیەو ئیمزا لەسەر کرینى کەل و پەلەکان دەکەن. بەڵام ئایا تەنها ئەوە بەسە ؟. لیژنەکە کێن و کێ دایناون ؟.\nبەلام روژێک لە رۆژان کەسێک چوو بە دواداچون بکات وەسلى کرینى دوو کۆمپیوتەر یان یەک تاقم قەنەفە لەگەل خۆى بەرێت بۆ ئەو شوینەى کە لێیان کریوەو دواجاریش بچن لە شوێنێکى تر نرخى ئەوانە بپرسن ؟. هەر هیچ نەبێت بۆ تاقیکردنەوەى ئەوکەسانەى کەئەم بەرپرسیارێتییەیان پێسێردراوە بەتایبەت بۆ هێزێک کە بانگەشەى دژایەتیکردنى گەندەڵى دەکات، بەدلنیایى ئەوە نەکرا و لەبرى ئەوە فیلى واکراوە کە بۆ گێرانەوە ناشێت. دەبێ ئەوە بزانین کە لیژنەى کرینى کەلوپەل بۆ گردەکە لە ماوەى 10 سالدا، خەرجییەکانى ملیار دینارى تێپەراندوە. ئایا کەسێک هەبوە لە گردەکەو سەردانى دوان یان سیان لەوانە بکات کە کۆمەکیان بۆ گردەکە هێناوە ، بۆ ئەوەى بزانن ئایا ئەو برە پارەیەى کە ئەمانە ناردویانە بو گردەکە ، وەکو خۆى گەیشتوە؟ بەدڵنیایى ئەوەش نەکرا.\nچەن پارە لەو گردە خەرجکراوە ، هیچ کەسێک بە دواداچونى بۆ نەکردوەو کەوتوتە سەر ویژدانى ئەوانەى پارەکەیان خەرجکردوە. ئەوەش دەزانین ویژدان لە بوارى پارەدا زۆر کەمە. قسەو باسى ئێستا هەموى لەسەر گەندەڵى و تاڵانى بەرپرسە حیزبیەکانە. قابیلە گۆڕانخوازانى گردەکە لەئاوى حەیات پاکتربن و لە ئەستێرەیەکى ترەوە هاتبن و هیچ گومانیان لەسەر نەبێت.\nئه‌م نمونه‌یه به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو که‌سێک گومانی هه‌بێت له چۆنیه‌تی خه‌رجکردنی پاره‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان: که‌سێک به‌رپرسی کاره‌با بوه لە گردى زەرگەتە . ئەو کەسە فەرمانبەرى فەرمانگەى کارەبا بوەو موچەى خۆشى هەبوو، لە گردەکەش موچەى هەبوو. ئەم زاتە مونەسیقى نێوان گردەکەو دائیرەى کارەبا بوو. مانگانە پارەى کارەباى لە گردەکە وەرگرتوە گوایە تەسلیم بە دائیرەى کارەباى دەکات. دواى ماوەیەکى زۆر فەرمانبەرێکى دائیرەى کارەبا دەچێتە گردەکەو پێیان دەڵێت: بۆچى ئێوە پارەى کارەبا نادەن ؟. ئەوانیش دەڵێن چۆن پارەمان نەمانداوە ؟. ئێمە مانگانە لە کاتى خۆیدا پارەمان داوە .\nئەویش دەڵێت ئێوە برى 157 ملیون دینار قەرزدارن. دواى ئەوەى ئەوە ئاشکرا دەبێت کابرا بانگ دەکەن و کەمێکى ئەو پارەیەى داوەتەوەو زۆرەکەشى خواردو ئێستا وەک بەرزەکى بانان دەسورێتەوەو ئەو سوارو خەلکیش پیادە. کارەسات ئەوە نییە ئەو پیاوە پارەکەى بردوە، کارەسات ئەوەیە بەشى ژمێریارى ئەوەندە بێ ئاگابێت فێلى ئاواى لێبکریت. ئەى نابێت بەرپرسى دارایی کە پارەى تەسلیم بەو کەسە یان هەر کەسێکى تر بکات، داواى پسولەى لێبکاتەوە؟. کاتێک دامەزراوەت نەبێت ، لێپرسینەوەش نابێت ، کاتێک لێپرسینەوەش نەبێت ، فێڵى ئاوات لێدەکریت.\nکارمەندێکى تەلەفزیۆنەکە برى 17 ملیۆن دینارى وەکو سلفە وەرگرتوە بۆ ئەوەى شوقەى پێ بکرێت (تەبعەن ئەمە بۆ هەموو کەس نەبووە بۆ کۆمەڵێ خەڵکى دیاریکراو نەبێت) بەو مەرجەى مانگانە 500 هەزار بداتەوە . لە هەمان کاتدا ئەم کارمەندە مانگانە لە تەلەفزیۆنەکە برى 500 هەزاریشى وەرگرتوە بو کرێی خانو. دواى سەیر دەکەن مانگانە 500 هەزار دینارەکە ناداتەوە وەکو پێشتر لە سەرى رێککەوتون. سەرەراى ئەوەش مانگانە 500 هەزار وەکو کرێی خانو بەردەوام وەردەگرێت .\nدواى زەمانێکى دوور ئەمە ئاشکرا دەبێت چونکە وەکو لە سەرەتاوە ئاماژەم پێکرد کەس بە دواداچونى نەکردوە. گرنگ ئەوەیە خەلک پارە بێنێت و ئەمانیش خەرجى بکەن. دوایی کابرا چەند ملیونێک دەداتەوەو کەس لە باقیەکەى ناپرسێتەوە، تەلەفزیۆنەکە هەر لە سەرەتاى دروستبونیەوە زۆرترین گەندەلى تێدا کراوە، لەکاتێکدا شەو و ڕۆژ باسى گەندەڵى دەکرد بەڵام دوایى دەرکەوت خۆى بوئرەیەکى گەورەى گەندەڵى بوو. هەر بەم نمونانەى کە لە سەرەوە باسمکردن ، دەردەکەوێت کاک مستەفاى سەید قادر وەک بەرپرسى دارایى ئاگاى لە چۆنیەتى خەرجگردنى پارە نەبوە .\nله کاتی هه‌ڵبژاردنه‌کان کۆمه‌ڵێک خه‌ڵک له گرده‌که خه‌نی بون به‌وه‌ی پاره‌ی زۆریان ده‌خرایه به‌رده‌ست و که‌سیش حساب و کیتابی له‌گه‌ڵ نه‌کردون. یان چۆنیه‌تی پێداویستی هه‌ڵبژاردن یان کڕینی که‌لوپه‌ل و پێداویستی باره‌گاکان. گومانی تێدا نییه پاره‌یه‌کی زۆر به هه‌ده‌ر دراوه، هەمووشى پارەى خەڵکبوو.\nئه‌وانه‌ی به‌رپرسی خه‌رجکردنی پاره بون به ئاره‌زوی خۆیان کێیان خۆش ویستبێ پاره‌یان بۆ خه‌رج کردوه‌و پیاوەتییان بەسەر ئاوى حەمامەوە کردوە . به‌ڵام زۆر که‌سیش زۆر فه‌قیر و داماو بوه‌و که‌سیش لای لێنه‌کردۆته‌وه. بۆ چۆنیه‌تی خه‌رج کردنی پاره له گردی زه‌رگه‌ته تا بڵێی گوماناوییه‌و ئه‌گه‌ر که‌سانی شاره‌زا به مه‌به‌ستی ده‌رخستنی راستییه‌کان پێداچونه‌وه‌ی ورد بکه‌ن. زۆر راستی ده‌ر ئه‌که‌وێت.\nکەسانێک هەبون بەرپرسى گەورەیان لە گەندەلى هەندى کەس ئاگادارکردۆتەوە. لە برى ئەوەى بە دواداچون بکات و لێپرسینەوە بکات، وتویەتى شەڕم بۆ دروست مەکەن بچن بە فڵانە کە س بڵێن . خەلک هەیە پێش ئەوەى بێتە گردەکە خاوەنى هیچ نەبوە ، ئێستا باشترین خانو و باشترین مۆدێلی سه‌یاره‌ی هه‌یه بۆخۆیی و مناڵه‌کانی. که‌س نییه بپرسێت ئایا ئه‌مەت له ئاسمانه‌وه بو باری؟ . خه‌ڵک هه‌یه دوو ملیۆن دینار موچه‌که‌یه‌تی و 6 حیمایه‌ی هه‌یه و له گرده‌که‌ش یه‌ک ملیۆن دینار وه‌رئه‌گرێت هیچیش بۆ گۆڕان ناکات، ئەمە لە کاتێکدایە جڤاتی گشتی  پارە لە ئەندامەکانی وەرئەگرێت بۆ خەرجی رۆژانە زۆرجاریش بۆ کرێی خانو.\nئه‌و کاته‌ی کاک مسته‌فا به‌رپرسی ژووری دارایی بوو. کاک کوردۆ قاسمی ره‌حمه‌تی و کاک عومەرى سەید عەلى  زۆر ته‌کلیفیان له کاک ئاوات به‌هادین کرد که له بەشى کارگێرى و دارایی کاربکات. چونکه وه‌کو که‌سێکی ده‌ست پاک و دڵسۆز ناسرابوو. قسەو باسى زۆریش لەسەر گەندەلى ناوگردەکە دەکرا . دواى دوو مانگ رازی بوو که ببێته به‌رپرسی به‌شی کارکارگیڕی و دارایی.\nئه‌و کات رێباز حه‌ملانیش لەو بەشە ئیشی ئه‌کرد. کاک مسته‌فا دەستبەجێ فه‌رمانێکی بۆ رێباز ده‌رکردو کردی به جێگری خۆیی و سه‌لاحیه‌تی خه‌رج کردنى 5 ملیۆن دیناریشی پێدا. ئه‌مه له کاتێکدا ئه‌و ژووره به‌پێی یاسا جێگری نییه. کاک ئاوات به‌هادین ئه‌وه‌ی بۆی مایه‌وه حسابات بوو له‌گه‌ڵ چایخانه‌که. هەموان دەزانن کاک ئاوات کەسێکى ئەمین و دەست پاک بووە.د\nبریارەکەى کاک مستەفا بۆ دانانى رێباز وەکو جێگرى خۆی و پێدانى دەسەڵاتى خەرج کردنى 5 ملیون دینار وەکو کاردانەوە وابوو بەرامبەر بە بڕیارى هێنانى کاک ئاوات بۆ ئەو شوێنە. بەڵام وادەردەکەویت کاک مستەفا بە هێنانى کاک ئاوات خۆشحال نەبوبێت.\nله هه‌موی سه‌یرتر ئه‌وه‌یه بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان داوای کردوه پۆستی جێگری سه‌رۆکی حکومه‌ت بۆ کاروباری چاکسازی وه‌رگرێت. ئه‌و پۆسته هه‌ر نه‌بوه‌و به نیازبون بۆیان داتاشن و پۆسته‌که‌ش بۆ مامۆستا جه‌لال بێت. به‌ڕاستی زۆر سه‌یره خه‌ڵک نه‌توانێت دوای چه‌ندین ساڵ له ماڵه‌که‌ی خۆی چاکسازی بکات، چۆن دە‌توانێت له ژێر سێبه‌ری پارتی و یه‌کێتی چاکسازی بکات.\nئەوان نەتوانن کاروبارى دارایى گردێک ڕێکبخەن کە هیچ بوارێک بۆ گومان و گەندەخۆرى نەهێڵێتەوە، ئەوەندە بێسەروبەربن ئاگایان لە حساب و کیتاب نەبێ و شتێک نەبێت بەناوى لێپرسینەوەوە، ئەتوانن لە حکومەتێکدا کە تا بینەقاقاى لەگەندەڵیدا نوقمبووە چاکسازى بکەن؟ ڕەنگە وەڵامى ئەم پرسیارە هەر خۆیان بیزانن!.\nوەک باسمکرد ئەو کاتەى کاک مستەفاى سەید قادر بەرپرسى ژوورى دارایی بوە ، کاروبارەکان بە هەرەمەکى بەرێوەبراون، پرسینەوەو بەدواداچون نەکراوە. کاک مستەفا بەناو بەرپرس بوەو هەموو کارەکان رێباز ئەنجامى داون. ئەو تەنها پارەى تەسلیمى رێباز کردوەو هیچى تر . رێباز حەملان دەسەڵاتى خەرجکردنى پارەى هەبوەو نە کەس بەدواداچونى بۆ کارەکانى کردوەو نە کەسیش پرسینەوەى لەگەل کردوە.\nخۆزگە ئێستا بارودۆخیک بێتە ئاراوەو داوابکرێت کاتى خۆى کێ هاوکارى گۆڕانى کردوە با پسولەى ئەو پارەیەى کە داویەتى بە گۆڕان بیگێڕێتەوە بۆ ئەوەى پارەکەى وەرگرێتەوە، ئەو کاتە دەرئەکەوێت چى فەزاحەت و پارە خواردنێک ڕوویداوە.\nتا ئەو کاتەى کاک ئاواتى شیخ جەناب دەست بەکار بوبێت وەکو بەرپرسى ژورى دارایی ، کاک مستەفاى سەید قادر لە تەواوى کەم و کورتییەکان بەرپرسیارە. بەڵام دواى ئەوەى کاک ئاواتى شیخ جەناب بو بە برپرسى ژوورى دارایی و کارگێرى بارودۆخەکەى گۆڕى و باشتر کارو بارەکانى رێکخست و پرسینەوەو بەدواداچونیشى دەست پێکرد. بەڵام وەکو دەلین( بعد خراب البصرە) واتە دواى ئەوەى پارەى بزوتنەوەکە زۆر کەمببوە خەریک بوو چۆڕەبڕ دەبوو، جاران خەلک خۆى پارەى دەهێنا. بەلام لە سەردەمى ئەودا دەبوایە سوال بکرایەو دەست لەخەلک پان بکرایەوە. بەڵام بەهەر حال ئەوەى پێیکرا کردى. قسەى هەق دەبێت بکرێت جا لەبەرژوەندى کێیەو بەزیانێکى کێیە گرنگ نییە.


کەماڵ کەریمی 6 / 6 / 2018 ڕووداوە سیاسییەکانی ئەو ماوە چ لە دەرەوە و چ لە نێوخۆ، پرسیاری زۆری لە سەر داهاتووی کۆماری ئیسلامی دروست کردوە. لەلایەکەوە بە هۆی گۆڕینی هەڵوێستی کۆشکی سپی لە ئەمریکا و توندتربوونی هەڵوێستەکانی بەرامبەر بە پڕکێشییەکانی کۆماری ئیسلامی لە ناوچەدا و هەڕەشەی بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا و وڵاتانی عەرەبی، ئێران کەوتووەتە ژێر فشارێکی زۆری ئابووری و دیپلۆماسییەوە لەلایەن ئەمریکا و هاوپەیمانەکانیەوە. لەولاشەوە لە نێوخۆی ئێران بە هۆی کێشەگەلی زۆر و هەمەلایەنەوە، دەربڕینی ناڕەزایەتییەکانی خەڵک ڕۆژبەڕۆژ زیاتر پەرە دەسێنێ و گشتگیرتر دەبێ. هەڕەشە ئابوورییەکانی ئەمریکا بە هۆی نوێکردنەوە و زیادکردنی تەحریمەکانەوە، کشانەوەی یەک لەدوای یەکی کۆمپانیە گەورە جیهانییەکان کە بە دوای ڕێککەوتنی بەرجام ڕوویان لە ئێران کردبووەوە بە هۆی مەترسیی سزادانیان لەلایەن ئەمریکاوە، هۆکارێکی بەرچاون بۆ چاوەڕوانکردنی داتەپێنی یەکجارەکیی ئابووری دەوڵەت و گەورەتربوونی قەیرانی دارایی و ئابووری لە ئێراندا. ئەمە ئەو وەزعەیە کە یەخەی کۆماری ئیسلامیی گرتوە و بەرەو چارەنووسێکی نادیار پاڵی پێوەدەنێ.


كۆسره‌ت ره‌سووڵ له متبووندا بیر له ململانێیه‌كی تری ناوخۆی حزبه‌كه‌ی ده‌كاته‌وه.. پرووشكی ئاگری ئه‌مجاره‌ی شەڕی ناو یه‌كێتی به‌رزتره\n:: PM:04:20:13/07/2020 \nكۆسره‌ت ره‌سووڵ سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی باڵای سیاسی و به‌رژه‌وه‌ندی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، له دۆخی متبووندایه و به‌ته‌واوی له ئیداره‌دانی ئێسته‌ی حزبه‌كه نیگه‌رانه. به‌ڵام تا ئێسته به‌شێوه‌یه‌كی فه‌رمی ئه‌و نیگه‌رانییانه‌ی ده‌رنه‌بڕیوه و پێشبینی ده‌كرێ ناڕه‌زاییه‌كانی ئه‌و سه‌ره‌تایه‌كی تری كێشه‌ی ناو یه‌كێتی بێت.\nله قۆناغی نوێدا ململانێیه‌كان بوون به‌شه‌ڕی خێزانی و گرووپ\nدوای مردنی جه‌لال تاڵه‌بانی سكرتێری گشتیی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، كۆسره‌ت ره‌سووڵ ململانێیه‌كانی له‌ناو یه‌كێتی چووه قۆناغێكی تر، هه‌رچه‌نده له پێشوودا باڵی تاڵه‌بانی و كۆسره‌ت ره‌سووڵ به ئاشكرا هه‌بوون، به‌ڵام له قۆناغی نوێدا ململانێیه‌كان بوون به‌شه‌ڕی خێزانی و گرووپ.\nكۆسره‌ت ره‌سووڵ تا كۆنگره‌ی چواره‌می یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان به براوه‌ی ململانێیه‌كان داده‌نرا، به‌ڵام له دوای كۆنگره‌وه و داتاشینی پۆستێك بۆی كه تا ئێسته هیچ ده‌سه‌ڵاتێكی نییه، به‌ته‌واوی له ململانێیه‌كان خرایه ده‌ره‌وه.\nبافڵ بۆمبى كوڕه‌كانى شێخ جه‌نگى دژى كۆسره‌ت ره‌سووڵ پووچه‌ڵ كرده‌وه\nله ماوه‌ی ڕابردوودا پلانی زۆر بۆ كۆسره‌ت ره‌سووڵ له‌لایه‌ن كوڕانی شێخ جه‌نگی و تاڵه‌بانییه‌وه دانراون، به‌ڵام بافڵ تاڵه‌بانی به ئاستێكی زۆرتر له كۆسره‌ت ره‌سووڵ نزیك بووه‌ته‌وه و ئه‌وه‌یش هۆكارێكی سه‌ره‌كی بووه كه پیلانه‌كانی كوڕانی شێخ جه‌نگی دژی كۆسره‌ت ره‌سووڵ سه‌رنه‌گرێ.\nله دوای كۆنگره‌ی یه‌كێتییه‌وه كۆسره‌ت ره‌سووڵ كرا به سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی سیاسیی و به‌رژه‌وه‌ندی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان كه تا ئێسته هیچ ده‌سه‌ڵات و پێڕه‌وێكی بۆ دیار نه‌كراوه. سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی هه‌رجاره و به بیانوویه‌ك ئه‌و پرسه دوا ده‌خات، له‌كاتێكدا به‌پێی ڕێككه‌وتنی نێوان گرووپ و باڵه‌كانی یه‌كێتی، ده‌بوو ده‌سه‌ڵاته‌كانی كۆسره‌ت ره‌سووڵ له یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تی یه‌كلا بكرێته‌وه.\nكوڕانی كۆسره‌ت ره‌سووڵ ئه‌وه‌نده‌ی به‌دوای پێگه‌ی جه‌ماوه‌ریی خۆیان و به‌هێزكردنه‌وه‌ی خۆیانن، ئه‌وه‌نده نه‌چوونه‌ته ناو ململانێیه‌كان\nكۆسره‌ت ره‌سووڵ جیا له‌وه‌ی ئێسته خۆی له‌ناو گه‌رمه‌ی ململانێیه‌كانی یه‌كێتیدایه و یه‌كێتییه‌كانی هه‌ولێر پاڵپشتی ده‌كه‌ن، هاوكات هه‌ریه‌كه له ده‌رباز و شاڵاوی كوڕی خاوه‌نی پله‌ی به‌رزی حزبین، به‌ڵام شاره‌زایان ده‌ڵێن، كوڕانی كۆسره‌ت ره‌سووڵ ئه‌وه‌نده‌ی به‌دوای پێگه‌ی جه‌ماوه‌ریی خۆیان و به‌هێزكردنه‌وه‌ی خۆیانن، ئه‌وه‌نده نه‌چوونه‌ته ناو ململانێیه‌كان كه ئه‌وه‌یش ئه‌نجامه‌كه‌ی ڕوون نییه قازانج یان زیانیان بۆ ده‌هێنێ.\nبه‌كارهێنانی پاره و میدیا و ده‌سه‌ڵاته‌كانی یه‌كێتی له‌لایه‌ن لاهوور جه‌نگییه‌وه، كۆسره‌ت ره‌سووڵی به ته‌واوی هه‌راسان كردووه، ئێسته سه‌ره‌تایه‌كی نوێی ململانێیه‌كان ده‌ستی پێ كردووه كه گومان ده‌كرێ ته‌قینه‌وه‌كه‌ی نزیك بێ و پرووشكیشی به‌رزتر بێ له‌و ئاگرانه‌ی پێشتر له‌ناو یه‌كێتی هه‌بوون، به‌تایبه‌ت له سه‌رده‌می باڵی تاڵه‌بانی و كۆسره‌ت ره‌سووڵدا.\nگڕوتینی كێشه و ململانێیه‌كانی ئێسته به‌جۆرێكه كه هه‌رزه‌یه‌كی سیاسیی به‌بێ حیسابكردن بۆ هه‌ر كه‌سێك، ئاماده‌یه هه‌موو شتێك له‌پێناو خۆی تێك بدات. وه‌ك ئه‌وه‌ی چاودێرانی سیاسیی ده‌ڵێن، ململانێكردن له‌گه‌ڵ لاهوور جه‌نگی دۆخێكی ناله‌باتر دروست ده‌كات به‌تایبه‌ت كاتێك گه‌مه‌یه‌كی هه‌رزه‌كارانه له‌پێناو مانه‌وه‌ی خۆی ده‌كات و ده‌یان كه‌سی دێرینی ناو یه‌كێتی شه‌رمه‌زار ده‌كات.\nئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان دووپات ده‌كاته‌وه كه هێشتا ده‌سه‌ڵاتی ته‌واوی ئه‌و ئه‌نجوومه‌نه دیار نییه كه كۆسره‌ت ره‌سووڵ و چه‌ند كه‌سێكی تر پێكیان هێناوه.\nمسته‌فا چاوڕه‌ش ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان به "وشه"ی ڕاگه‌یاند، پێویسته له كۆسره‌ت ره‌سووڵ و ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نه‌كه خۆیان بپرسرێ كه ده‌سه‌ڵاته‌كانیان چییه، "چونكه ئێمه ئاگه‌دار نین".\nڕوونیشی كرده‌وه، هێشتا سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی هیچ ده‌سه‌ڵاتێكی بۆ ئه‌و ئه‌نجوومه‌نه یه‌كلا نه‌كردووه‌ته‌وه.\nكۆسره‌ت ره‌سووڵ بیر له سه‌ركه‌وتن له ململانێیه‌كی نوێ و قۆناغێكی نوێی ناو یه‌كێتی ده‌كاته‌وه\n"وشه" له زاری سه‌رچاوه‌یه‌كی به‌رپرسی یه‌كێـتییه‌وه زانیویه‌تی، ئێسته ململانێیه‌كانی نێوان كۆسره‌ت ره‌سووڵ و لاهوور جه‌نگی و براكانی له لێواری ته‌قینه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌دایه. ئه‌و پێی وایه هاوشێوه‌ی كێشه‌كانی ڕابردووی ناو یه‌كێتی نییه و ئه‌مجاره كێشه‌كان زۆر گه‌وره‌تر ده‌بن، به‌تایبه‌ت كه پرسی هێز له نێوان هه‌ردوولادا هه‌یه.\nوه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی كه بۆچی كۆسره‌ت ره‌سووڵ له دۆخی متبووندایه؟، ئه‌وه‌یه كه بیر له سه‌ركه‌وتن له ململانێیه‌كی نوێ و قۆناغێكی نوێی ناو یه‌كێتی ده‌كاته‌وه، چونكه وه‌ك كه‌سه نزیكه‌كانی ده‌ڵێن، كۆسره‌ت ره‌سووڵ نایه‌وێ بكه‌وێته ململانێیه‌كی هه‌میشه‌یی وه‌ك ئه‌وه‌ی پێشوو له‌گه‌ڵ تاڵه‌بانی هه‌یبوو، به‌ڵكو به‌یه‌ك جار ده‌یه‌وێ كێشه و هه‌راسانییه‌كانی به‌كۆتا بهێنێ.\nئه‌م بابه‌ته 4958 جار خوێنراوه‌ته‌وه


بێبازاڕی و نەبوونی خزمەتگوزاری تەنگیان بە هاوڵاتیانی کفری هەڵچنیوە – کوردی – RojNews.News\nبێبازاڕی و نەبوونی خزمەتگوزاری تەنگیان بە هاوڵاتیانی کفری هەڵچنیوە\n22/06/2020 - 5:06:38 pm\nچوؤرشەممە, 10 يون 2020 – 07:37 ڕۆژنیوز – هونەر فارس\nکاسبکار و هاوڵاتیانی شارۆچکەی کفری سەر بە ئیدارەی گەرمیان ڕایدەگەیەنن، سەرەڕای نەبونی هەلی کار و جموجۆڵی ئابوری لە ناوچەکە، نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانیش بووەتە سەرباری کێشەکان و چەندین لێکەوتەی خراپی لێ کەوتووەتەوە.\nحەمید عەبدولقادر، کاسبکارێکی شارۆی کفرییە و بێ بازاڕی زیانی زۆری لێداوە، ماوەی زیاتر لە هەفتەیەکە بە وتەی خۆی تەنها کراسێکی فرۆشتووە.\nئەو کاسبکارە بە ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند، شارۆچکەکە لە هەموو ڕوویەکەوە پەراوێزخراوە، نە پرۆژەیەکی ئابووری تێدایە و نە مووچەخۆرانیش مووچەیان وەرگرتووە، بەوەش بازاڕ بە تەواوی پەکی کەوتووە.\nعیدوان فەریدیش کاسبکارێکی دیکەی شارۆچکەی کفرییە، بەوتەی خۆی ڕۆژانە دوو هەزار دیناری عێراقی داهاتەکەیەتی و دەڵێت: شارەکە پڕ بووە لە بەرپرسی گەندەڵ و کەسیان ئامادەنین سەردانی بازاڕ بکەن و گوێ لە داواکاریی خەڵک بگرن تەنها لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا نەبێت.\nسۆکان نوعمان پێشمەرگەیەکە و کرێچیە و خێزانداریشە، جاران مانگانە ٦٣٠هەزار دینار مووچەی وەردەگرت و بەوتە خۆی ئێستا بە چوار مانگ جارێک مووچە وەردەگرێت، سەرباری ئەوەی کە دواکەوتنی مووچەکەی تەنگی بەژیانی هەڵچنیوە، کەچی لە خەمی خزمەتکردنی شارەکەیدایە.\nئەو پێشمەرگەیە بە ڕۆژنیوزی وت: “ئێمە لە شارێکی پەراوێزخراوداین و بێبەشین لە سەرجەم خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان لە کاتێکدا مافی خۆمانە بۆمان دابین بکرێت، بەڵام بەداخەوە لایەنە پەیوەندیدارەکان بێباکن لەچۆنێتی گوزەرانی خەڵکی شارەکە و تەنها هەوڵ بۆگیرفانی خۆیان دەدەن”.\nحاجی فەرەج دانیشتووی کفرییە و دەڵێت، ئەو شارەی لە کۆندا پێیان دەوت شاری وەزیران، ئێستا لە لێواری لە ناوچووندایە، کفری کۆنترین شارۆچکەیە لە عێراقدا، بەڵام ئێستا نە دڵسۆزێکی هەیەو نە حکومەتیش ئاوڕی لێ دەداتەوە.\nکفری شارۆچکەیەکی دێرینی باشوری کوردستانە، لەگەڵ کوردەکاندا بەشێک تورکمان و عەرەبیش دەژین، پێگەیەکی گرنگی لە مێژووی گەرمیاندا ھەیە، مەڵبەندێکی دێرینی رۆشنبیری و ئەدەبی بووە، بەڵام ئێستا و ڕابردووش ئاوڕ لە مێژووەکەی نەدراوەتەوە.


كونسڵی کۆریای باشور: بەھۆی شەڕی داعشەوە کۆمپانیاکانمان نایەنە کوردستان\nهەواڵ / ئابوری :: 08/03/2018 :: 348 جار بینراوە\nكونسڵی گشتی کۆریای باشور لە ھەرێمی کوردستان ڕایدەگەیەنێت، بەھۆی شەڕی داعشەوە کۆمپانیاکانمان نەھاتوون بۆ کارکردن لە کوردستان، بەڵام پاش ئاساییبوونەوەی ڕەوشەکە ئامادەن بێنە کوردستان.\nپارک ێۆنگ کی، کونسڵی گشتی کۆریای باشور لە کوردستان ئەمڕۆ پێنجشەممە لەگەڵ سەرۆکی ژوورگ بازرگانی و پیشەسازیی سلێمانی کۆبووەو ڕایگەیاند "وڵاتەکەی دەیەوێت لەگەڵ ھەرێمی کوردستان پەیوەندییەکانی بەھێزبکات و کاری زیاتر لە نێوان ھەردوولادا بکەین".\nوتیشی" پێش شەڕی داعش کۆمەڵێک لە کۆمپانیاکانی کۆریا ویستیان بێنە کوردستان و دەستبەکارکردن بکەن، بەڵام شەڕی داعش ئەو کۆمپانیایانەی دواخست و کارەکانیان وەستاند، بەڵام لەھەرکاتێکدا ڕەوشەکە ئاسایی بێتەوە ئامادەن بێن لەکوردستاندا كار بکەن".\nئاشكراشیكرد "لەئێستادا ھەموو ھاوڵاتیەکی کوردستان دەتوانێت بە مەبەستی خوێندن ڕوو لە کۆریا بکەن و لەلایەن ئێمەشه‌وە کارئاسانی تەواویان بۆ دەکرێت.\nهاوكات سیروان محەمەد، سەرۆکی ژووری بازرگانی سلێمانی بە دواڕۆژی ڕاگەیاند" لەکۆبونەوەکەماندا لەگەڵ کونسوڵی کۆری پێمان ڕاگەیاندن لەڕووی بازرگانیەوە شاری سلێمانی بازرگانەکانی لەگەڵ زۆربەی ووڵاتانی جیھان و به‌تایبه‌تیش كۆریا کاردەکەن و توانیویانە پەیوەندی بەھێز دروستبکرێت، زۆرێک لە بازرگانان بریكارى كاڵاو و ئامێری کارەبایی كۆریایی وەرگرتووە و زۆربەی کۆمپانیا گەورەکانی کۆریاش بریكاریان لەکوردستاندا هه‌یه".


بەرشەلۆنە و ریال مەدرید بێ ھیوا بوون\n2020-10-03 [05:45 AM]\nھەردوو یانەی بەرشەلۆنە و ریال مەدرید بێ ھیوا بوون لە گرێبەست کردن لەگەڵ ھەردوو یاریزانی یانەی لیۆن ممفیس دیپای و حوسام عەوار .\nبەپێی ھەواڵێکی رۆژنامەکانی فەڕەنسا ، سەرۆکی یانەی لیۆن بە یاریزانەکانی راگەیاندبوو ، ھەر یاریزانێک دەیەوێت ریزی یانەی لیۆن بەجێ بھێلێت کاتژمێر پێنجی ئێوارەی رۆژی شەممە دوا دەرفەتە بۆ رۆیشتن ، پاش ئەم کاتە رێگە بەھیچ یاریزانێک نادرێت بڕوات .\nلەھەواڵەکە ھاتووە ، یانەی بەرشەلۆنە لەسەر راسپاردەی رۆنالد کومان ھەوڵیدەدا گرێبەست لەگەڵ دیپای مۆربکات بۆ ئەوەی ببێتە جێگرەوەی سوارێز لەھێلی پێشەوەی یانەی کەتەلۆنی ، بەڵام لەگەڵ یانەی لیۆن نەگەیشتنە رێککەوتن.\nلەھەواڵەکە ئاماژە بەوەکراوە ، زەینەدین زێدان داوای لە بەرپرسانی یانەی ریال مەدرید کردبوو ، گرێبەست لەگەڵ حوسام عەوار مۆربکەن بۆ ئەوەی ھێلی ناوەڕاستی یانەی شاھانەی پێ بەھێز بکات ، بەڵام ئەم گرێبەستەش سەرکەوتوو نەبوو.\nئەم هەواڵە 14713جار خوێندراوەتەوە


وتنەوەی گۆرانی، یان سووکایەتیکردن بە هونەر؟ .. بەرهەم خالید - بەشی دووەم\nئەوەی ئێستا بەناوی هونەرەوە ئەنجام ئەدرێت، نەک هەر هونەر نییە، بەڵکو هەوڵێکە بۆ تێکدانی هونەر؛ بۆ کردنی هونەر بەکاڵایەکی هەرزان و بازاڕی و خاڵیکردنەوەی هونەر لە پەیامە گەورەکەی خۆی ـ هونەر لە داهێنان، هەوڵێکی ترسناک و بە چەندین شێواز. هەموو ڕۆژێ دەموچاوێکی نوێ بەناوی هونەرمەندەوە دێتە سەر شاشەکان، هێشتا بێ پەڕ و باڵەو ئەیەوێ بفڕێ، دەست ئەکات بە وتنەوەی گۆرانیی گۆرانیبێژەکانی دیکە، کە لەراستیدا وتنەوەی گۆرانیی ئەوانی دیکە نا، بەڵکو شێواندنی گۆرانییەکان و ڕێزنەگرتنە لە ماندووبوونی ئەوانی دی، ئەگەرنا کەسێک لە هونەر تێبگات، ئەزانێ بوون بە هونەرمەند ئەوە نییە لەسەر هەوڵ و ماندوبوونی ئەوانی دیکە خۆت دروست بکەیت، ئەمە جگە لەوەی لە یەکەم هەنگاوتدا سووکایەتی بە هونەرو هەوڵ و ماندبوونی ئەوانی پێش خۆت ئەکەیت. وتنی گۆرانی وەکو کێشانی تابلۆ وایە، چەندە بێمانا ئەبێ ئەگەر کەسێک بێت و تابلۆی "مۆنالیزا"ی داڤینچی سەرلەنوێ، بەسەقەتی دروست بکاتەوە و لە کۆتاییشدا پێی وابێ کارێکی گرنگ و هونەریی کردووە! ئەگەرچی ئەو تابلۆیە هیچ کەس ناتوانێ وەکو داهێنەرەکەی دروستی بکاتەوە ـ ئەگەر دروستیشی بکاتەوە هیچ بایەخێکی نابێ، چونکە ئەو تابلۆیە کاری داڤینچی و دەست و پەنجەو فیکر و توانا سیحرییەکانی ئەوە و، بەدەر لەوەش چیتر پێویستمان بە کەسێکی دیکە نییە تابلۆکە بکێشێتەوە. چەندە بێمانایە کەسێک بێت و سەمفۆنیای "ئاوازی تریفەی مانگ"ی بیتهۆڤین دابهێنێتەوە، پێیوابێ کارێکی گرنگیشی کردووە. هەرئاواش پێویستمان بە کەس نییە بێت گۆرانیی "دەزانی زەریا چەند قوڵە" خالید رەشید، یان گۆرانیی "بەرزە کۆیلێ"ی عەباسی کەمەندی بە سەقەتی بڵێتەوە. هونەر پێش ئەوەی دوو باڵ بە مرۆڤ بدات بۆ فڕین، هەردو قاچی ئەشکێنێت. "١"، بەڵام ئێستا دۆخێک دروست بووە، کەسانێک ئەیانەوی پێش ئەوەی هەنگاو هەڵبگرن بفڕن و بگەنە لوتکە! کەسێک بەناوی شەهریار حەسەن، هاتووە دەستی بۆ کاری دوو هونەرمەند بردووە و، دوو گۆرانی وتووەتەوە، کە لە بنەڕەتەوە هەریەک لەو گۆرانیانە لەجوانترین گۆرانییەکانی ئەو دوو هونەرمەندەن و هێندەش بە جوانی وتراون، تاوانە کەسێک بێت و دەست بۆ ئەو دوو گۆرانییە ببات و بیانڵێتەوە.\nعەباسی کەمەندی دەنگێکە تەواو سروشتی و بێ خەوش؛ هیچ کەسێک نییە بتوانێ هاوشێوەی وی گورانی بڵێ، وەکچۆن بۆ هەر هونەرمەندێکی ڕاستەقینەی دیکەش هەر وایە. چونکە هەر هونەرمەندێک ڕێچکەی تایبەتی خۆی هەیە. تەنها یەک عەباسی کەمەندی هەیە و مەحاڵە کەس بتوانێ ببێتە عەباس کەمەندییەکی دیکە.\nهەژار موکریانی لە کتێبی چێشتی مجێوردا، کە سەرەتاکەی تەرخان کردووە بۆ ئامۆژگاریکردنی کوڕەکەی، ئەڵێ: کوڕم، ئەگەر مریشکیت، بۆ هێلکەکردن لاسایی قاز مەکەوە. من نازانم شەهریار حەسەن بە چ هەقێک دێت و ڕێگا بە خۆی ئەدات دەست بۆ گۆرانییەکانی عەباسی کەمەندی ببات؟! عەباسی کەمەندی تاکو بووە بەم هونەرمەندە زۆری ویستووە و زۆریش ماندوو بووە، هەوراز و نشێوی زۆری دیوە، ئێستا کەسێک بێت و لەسەر هەوڵ و ماندبوونی ئەو بیەوێ خۆی بکات بە هونەرمەند، جێگای پێکەنینە. دەستکاریکردنی گۆرانییەکانی عەباسی کەمەندی وەکو دەستکاریکردنی تابلۆی "مۆنالیزا"ی داڤینچی وایە. عەباسی کەمەندی هێندە جوان گۆرانییەکانی وتووە ئێمە تەنها بۆمان هەیە بە بێدەنگی گوێبگرین و تەواو؛ کەمەندی بەهەوڵ و تواناو دەنگی سروشتی خۆی، ئەو گۆرانییەی هێناوەتە بوون، ئیدی چ پێویستمان بەوەیە کەسێکی دیکە بە دەنگێکی نەشاز گۆرانییەکانی بیڵێتەوە؟ گۆرانی تەنها خوێندنی هۆنراوەیەک نییە، بەڵکو هونەرمەند ئەبێ لەگەڵ تێکستی گۆرانییەکەدا ژیابێ و هۆنراوەکە لەگەڵ سروشتی ژیان و کەسایەتی و ناخی هونەرمەندەکەدا گونجابێ.\nدەنگی کەمەندی دەنگێکی سروشتییە، ئەڵێی خودا هەربۆ ئەوە خەلقی کردووە گۆرانی بڵێ، ئەڵێی خودا دەنگی کەمەندی بەتایبەت بۆ گۆرانی وتن دروستکردووە. دەنگی ئەو ڕاستە دەنگێکی سروشتییە، بەڵام دەنگێکی ئاسایی نییە و تۆنی دەنگی کەمەندی، ساف و بێ خەوش و بێ گرێ و لێوانلێوە لە ئیحساس. هونەری عەباسی کەمەندی هونەرێکە لە ئاستێکی باڵادا، خاوەنی ڕێچکەیەکی تایبەت بە خۆیەتی؛ دەنگی ئەو لە گەرویەوە نایەتە دەرەوە، بەڵکو لە قوڵایی ڕۆح و ئازارەکانیەوە دێتە دەرەوە، ئازارەکانن ئەو وشانەیان هێناوەتە بوون، هەر بەو ئیحساسەشەوە ئەیانڵێ. چەند ساڵێک پێش ئێستا کە پرسیار لە کەمەندی ئەکەن گۆرانی "مەتۆرێ" چ چیرۆکێکی لەپشتەوەیە؟ لە وەڵامدا بەشێوازە تایبەتەکەی خۆی و بە حەسرەتێکی زۆرو ئاهێکی قووڵەوە ئەڵێ: "ئەوە داخێکی کردگە وە دڵما، ئەشێ حەرکەس گوێی لەو گۆرانییە گرت، منیش ئەو داخە بچزێنم وەدڵیا. "٢"\nکەمەندی بەم داخ و ئازارەوە ئەو وشانەی نوسیوە و هەر بەم حەسرەتەشەوە ئەیانڵێ، ئیدی لوتکەی بەدحاڵیبوونە ئەگەر کەسێک بێت و دەست بۆ گۆرانییەکانی ببات. ئەمە هەر بە تەنها کارێکی نەشیاو نییە، بەڵکو بێ ئەدەبییە بەرامبەر هونەر و ماندووبوونی هونەرمەندەکەش، تیرۆرکردنی زەوقی گوێگرەکانییەتی، بریندارکردنی گوێگرە ڕاستەقینەکانی هونەری کەمەندییە.\nشەهریار؛ گۆرانی مامۆستا کەریم کابانیشی وتووەتەوە! گۆرانیی "قەت نەدەی ئازاری گیانی مەست و بێدارانی شەو"ی مامۆستا کەریم کابان هێندە لە دڵان دەچەسپێ کە مومکین نییە کەسێک بتوانێ بەو هەموو جوانییەوە ئەدای بکاتەوە؛ گەر کەسێک تۆسقاڵێک لە هونەر تێبگات قەت ڕێگا بە خۆی نادات ئەو گۆرانییە بڵێتەوە، چوونکا دەزانێ تێکی دەدات. ئاخر ئەگەر بە مەبەستی نوێکردنەوە نەبێ خۆ پێویستیشمان بەوە نییە کەس ببیڵێتەوە! کەس نایەوێ کۆپییەکی خراپی شتێکی ئۆرجیناڵی دەست کەوێ، ئەو بە دوای ئۆرجیناڵەکەدا دەگەڕێت، کۆپییەکی سەقەتی ئەو گۆرانییە لەئاستێکی وا نزمدا جەوهەری گۆرانییەکەش تێک دەدات، لەکاتێکدا خاوەنی گۆرانییەکە بە دەنگ و سۆزێکی ئاوا حەزین و سەرسوڕهێنەرەوە ئەو شیعرەی وەدەنگ هێناوە. شتێک کە خۆی بە جوانترین شێواز هێنراوەتە بوون، ئیدی چ پێویست ئەکات کەسێک لەخۆیەوە بێت تێکی بدات؟ تەنیا بۆ ئەوەی خۆی پێوە بابدات! وتنەوەی گۆرانیی کەسانێک کە خۆیان ئەو گۆرانییەیان دروستکردووە و لەناو یەکە بە یەکەی وشەکانیدان و پێوەی ماندوو بوون و ئاوازیان بۆ داناوە، لووتکەی بێ ئاگاییە لە هونەر و هیچ بیانوویەکیش نییە بۆ ئەوەی کەسێکی وا، بێت و گۆرانییەکە بشێوێنێت.\nهونەر واتە نەخاشاندن، واتە هێنانە بوونی شتێک کە پێشتر نەبووە. هەندێک شت هەن، هەر یەکجار لە دایک ئەبن. گەر ناتوانی شتێکی نوێ بهێنیتە بوون، باشتروایە دەست لەیەخەی هونەر بەر دەیت.\nجاران بەبیانوی تازەکردنەوەوە، گۆرانییە کۆنەکانیان ئەوتەوە. بیانووەکەش ئەوەبوو کە هونەرمەندەکە کۆچی دوایی کردووە و ئەو گۆرانییە لەکۆندا وتراوە و باش تۆمار نەکراوە. ئەدی ئێستا کە خالید ڕەشید و عەباسی کەمەندی و کەریم کابان و . . . هتد، هەموویان لەژیاندا ماون و بە جوانترین شێوەش گۆرانییەکانیان لە نەبوونەوە هێناوەتە بوون و خۆیان خاوەنی ڕاستەقینەی کارەکانی خۆیانن، چ بیانوویەک هەیە بۆ وتنەوەیان؟ ئایا ئەمە مشەخۆری نییە؟ ئایا ئەمە لوتکەی بەدحاڵیبوون نییە لە هونەر؟ ئایا ئەمە نادیدەگرتنی کارو ماندووبوونی ئەو هونەرمەندانە نییە.\nکارەسات هەر "گۆرانیبێژ"ە تازەکان نین، بەڵکو هونەرمەندێکی وەک عەدنان کەریم، لەگەڵ گروپێکی وەک کامکارەکاندا، هەمان کاری کردووە و گۆرانیی خالید رەشیدی بردووە و بە هەمان ئاوازیش وتوویەتییەوە! ئایا بۆ هونەرمەندێکی وەک عەدنان کەریم بردنی گۆرانی ئەوانی دیکە و وتنەوەی تاوان نییە؟\nعەدنان کەریم، گۆرانیی "ئەزانی زەریا چەند قووڵە"، کە خالید رەشید ساڵانێکە بەجوانترین شێوە وتوویەتی، دێت و دوای حەوت ساڵ لەگەڵ کامکارەکاندا هەمان گۆرانی لەگەڵ سەبا کامکاردا، بەڵام بەهۆنراوەی عەبدوڵا پەشێوەوە ئەڵێتەوە، لە کاتێکدا مادام خالید ڕەشید بەجوانترین شێوە ئەو گۆرانییەی چڕیوە، هیچ پێویست ناکات عەدنان کەریم و کامکارەکان پێکەوە بیڵێنەوە. ڕاستە هۆنراوەکانیان جودایە، هۆنراوەی گۆرانییەکەی خالید ڕەشید، کە یەکێکە لە جوانترین گۆرانییەکانی ناو گۆرانیی کوردیی و ئەتوانین وەکو شاکارێک وەسفی بکەین، حەمە سەعید حەسەن نووسیویەتی و ئەوەی عەدنان کەریمیش؛ کە لەگەڵ سەبا کامکاردا وتوویەتی عەبدوڵا پەشێو نووسیویەتی، بەڵام گۆرانییەکە هەر هەمان دەربڕینەو هەمان شتە. گەرچی لە بنەڕەتدا ئەم هۆنراوەیە خاوەنە ڕاستەقینەکەی نە حەمە سەعید حسەن‌ە و نە عەبدوڵا پەشێو، بەڵکو هەردووکیان لە گۆرانیی "شایف بحر شو کبیر"ی فەیرۆزەوە وەریان گرتووە و هی خودی خۆیان نییە. بەڵام قسەی من لەسەر گۆرانییەکەیە، کە خالید ڕەشید ساڵانێکە بە جوانترین شێوە وتویەتی و کەسێک نییە سەرسام نەبێ بەم گۆرانییە.\nعەدنان کەریم بەمەوە ناوەستێ، دێت گۆرانیی "نیشتیمان "سەرمای گەلێک شارانم دی، بەڵام پەنجەم لەگۆ نەچوون، چونکە سەرمای هەموو جێیە، تیشکی ڕۆژی نیشتیمانی منی تیایە" کە ئەمیشیان هەر هۆنراوەی عەبدوڵا پەشێوەو خالید ڕەشید چەند ساڵێک ساڵ بەر لەئێستا خۆی ئاوازی بۆ داناوە و بە دەنگیکی ناسک و نەرم و لەسەرخۆ، لەگەڵ ئاوازی نەرمی گیتارەکەیدا و تەنها بە تاقە یەک ئالەتی مۆسیقییەوە بە جوانترین شێواز گۆرانییەکەی چڕیوە، کەچی دوای دوو ساڵ عەدنان کەریم گۆرانییەکە ئەبات و بە فێڵێکی هونەری و هەمان میلۆدی ئەیڵێتەوە! ئایا ئەوە زوڵمکردن و سووکایەتیکردن بە هونەر و ماندووبوونی ئەوانی دیکە نییە؟ گۆرانییەک کە هونەرمەندێکی وەکو خالید ڕەشید بە خۆی و تەنها ئالەتێکەوە و بەدەنگێکی ناسک و لەسەرخۆ و پڕلەسۆز، بەجوانترین شێوە وتویەتی، هەرخودی خۆیشی ئاوازی بۆداناوە، عەدنان کەریمیش ئەیبات و بە ئۆرکێسترایەکی زەخم و بودجەیەکی زۆرەوە ئەیڵێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، هێشتاش نەیتوانیوە هێندەی خالید ڕەشید بە ئیحساسەوە گۆرانییەکە بڵێ؛ چونکە تێکستی گۆرانی ئەبێ لەگەڵ خاوەنەکەیدا ژیابێت و گۆرانیبێژەکە هەستەکانی خۆی لەناو وشەکاندا ببینێتەوە. بەڵام عەدنان کەریم بێئەوەی هیچ ڕێزێک بۆ ماندووبوون و هیچ حسابێک بۆ خاوەنی گۆرانییەکە بکات گۆرانییەکە ئەڵێتەوە! ئایا ئەمە ناچێتە خانەی گەندەڵیی و بێ ڕێزیکردن بە هونەرەوە ؟\nئەگەر کامکارەکان ئەو کێوە مەزنەن، بۆچی لەگەڵ عەدنان کەریم دەست بۆ گۆرانییەکانی خالید ڕەشید ئەبەن و پارەیەکی زۆری بۆ تەرخان ئەکەن و ئەیکەن بە گۆرانی؟ ئەگەر گەنجە هەرزەکارەکان، بەهۆی نەشارەزاییان لە هونەر و تێنەگەیشتنیان بۆ هونەر و کاری هونەری، بە نەشارەزایی خۆیان، دێن دەست بۆ کاری هونەرمەندە کەم وێنەکان ئەبەن، ئەدی کامکارەکان و عەدنان کەریم بەچ بیانوویەک ئەمە ئەکەن؟ لە کاتێکدا خالید ڕەشید لە ژیاندا ماوە ئاوا دەست بۆ کارەکانی ئەبەن. ئەمە پەڵەیەکی ڕەشە بە مێژووی کاری کامکارەکان و عەدنان کەریمەوە، لە کاتیکدا گۆرانی موڵکی هونەرمەندەکە خۆیەتی، عەدنان کەریم بە چ نیازێک ئەم کارەی کردووە؟ ئایا بۆ هونەرمەندێکی وەکو عەدنان کەریم، نەنگیی نییە تا ئەم ساتە وەختەو و دوای چەندین ساڵ لە کاری هونەری و دوای وتنەوەی زۆربەی گۆرانییە کۆنەکان، تا ئەم چرکە ساتەش دیت گۆرانی خەڵکانی دیکە ئەبات و ئەیڵێتەوە؟ ئەگەر گەنجەکان بە بیانووی ئەوەی سەرەتای هاتنە ناوەوەیانە بۆ کاری هونەری و بەو بیانووە گۆرانیی کەسانی دیکە ئەڵێنەوە، ئەگەرچی بیانوویەکی ناڕەوایە، بەڵام ئەی کامکارەکان و عەدنان کەریم چی؟ ئایا ئەوانیش هێشتا لە سەرەتا دان؟ ئەگەر عەدنان کەریم گۆرانییەکە ئەبات، ئەدی کامکارەکان بۆ هەمان ئاواز بەکار ئەهێننەوە؟ ئەگەر گەنجەکان ڕێز لە ماندووبوونی هونەرمەندەکان ناگرن، ئەدی عەدنان کەریم و کامکارەکان چی؟ ئایا ئەمانیش ڕێز لە هونەر ناگرن؟ عەدنان کەریم و کامکارەکان، بەم کارەیان هەرزەکارەکان فێری ئەوە ئەکەن لەسەر هەوڵ و ماندبوونی کەسانی دیکە بژین، کە کامکارەکان و عەدنان کەریم دەست بۆ کاری هونەرمەندەکانی دیکە بەرن ئیدی گەنجە تازەکان چۆن دەست بۆ کاری هونەرمەندەکانی دیکە نابەن و نایشێوێنن. ئایا عەدنان کەریم و کامکارەکان هێشتا فێرنەبوون کە هونەر بریتییە لە خولقاندن و هێنانە دونیای شتی نوێ، نەک چێکردنی کۆشک و تەلار لەسەر سەربانی ئەوانی دیکە.\nعەدنان کەریم و کامکارەکان، با دوو ناوی دیار و گەورەش بن، بەڵام ناهەقی و گەندەڵی لەهەرجێگایەکدا بێ ئەبێ قسەی لەسەر بکەین، گەندەڵی هەرکەس ئەنجامی بدات و لەهەر بوارێکدا بێ هەر گەندەڵییە، بەڵکو گەندەڵییەکە گەورەتر ئەبێ، کاتێک کەسانی دیار بەم گەندەڵییانە هەستن. وەکچۆن خالید ڕەشید خۆی بە ماندووبوون و شەونخوونیی خۆی و بێ ئەوەی هاوکاری بکرێ، خۆی کارەکانی خۆی ئەنجام ئەدات، بریا عەدنان کەریم و کامکارەکانیش بەو هەموو پارەیەی بۆیان هەڵڕژاوە، پشتیان بەخودی خۆیان ئەبەست، نەک بێن لەسەر هەوڵ و ماندووبوونی ئەوانی دیکە کارەکانیان بکەن. ئەگەر ڕەوا عەبدول بەوەی کە گۆرانی ئەم و ئەو ئەڵێتەوە و چووەتە سەر سفرەی حازری، لە پەیامی هونەر تێناگات و گۆرانی ئەوانی دیکە ئەڵێتەوە، ئەدی عەدنان کەریم چی؟ ئەگەر شەهریار حەسەن لەخۆیەوە دەست بۆ گۆرانی "بەرزە کۆیلێ" ی عەباسی کەمەندی و گۆرانیی "شەو"ی کەریم کابان ئەبات، ئەدی عەدنان کەریم وکامکارەکان چی؟ بەراست ئەمانیش هێشتا لەسەر ماندبوونی ئەوانی دیکە ئەژین و خۆیان توانیای خولقاندنیان نییە؟\n١ – چارلی چاپلین؛ نامەیەک بۆ جیراڵدین\n٢ – چاوپێکەوتنێک لەگەڵ عەباسی کەمەندی. کەناڵی کوردسات.\n٣ - کاتی خۆی ناسری ره‌زازی گۆرانیی "ئای چه‌نده‌م خۆش ئه‌وێ"ی هونەرمەند عه‌لی مه‌ردان‌ی ووته‌وه و به‌و گۆرانییه‌ش زۆر ناسرا، عه‌لی مه‌ردان له چاوپێکه‌وتنیکدا لە تەلەفیزیۆنی بەغدادەوە ووتبوی: من خۆم هێشتا له ژیاندام، بۆ به‌بێ پرسی من گۆرانی من ئەڵینه‌وه؟


هێلێنای هەزەبانی، ئەو شاژنە کوردەی کە دوو هەزار ساڵ لەمەوبەر شاژنی کوردستان بوو و ئێستاکە تابوتە بەردینەکەی لە مۆزەخانەی لۆڤەرە و بینای گۆڕەکەی ئاسەوارێکی مێژوویی و شوێنێکی دیارە لە ئیسرائیل، کێ بوو؟ – History Of Kurdistan\nچوار شه‌ممه , كانونی دووه‌م 27 2021\nHome / بەشی مێژووی كورد / هێلێنای هەزەبانی، ئەو شاژنە کوردەی کە دوو هەزار ساڵ لەمەوبەر شاژنی کوردستان بوو و ئێستاکە تابوتە بەردینەکەی لە مۆزەخانەی لۆڤەرە و بینای گۆڕەکەی ئاسەوارێکی مێژوویی و شوێنێکی دیارە لە ئیسرائیل، کێ بوو؟\nگۆران حكيم 2018-02-11\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە هێلێنای هەزەبانی، ئەو شاژنە کوردەی کە دوو هەزار ساڵ لەمەوبەر شاژنی کوردستان بوو و ئێستاکە تابوتە بەردینەکەی لە مۆزەخانەی لۆڤەرە و بینای گۆڕەکەی ئاسەوارێکی مێژوویی و شوێنێکی دیارە لە ئیسرائیل، کێ بوو؟ 7,030 Views\nمن پێم وایە کە ئێمە هێشتا بە مێژووی خۆمان ئاشنا نین و ئەوەی کە لە ڕابردوودا بە مێژووی کورد دانراوە، ڕوخسارێکی درۆینەی بۆ کورد دروست کردووە کە ڕوخساری کورد نیە. لە ئەنجامی ئەو بزربوونەدا، ئێمە زۆر جار بۆ لێکدانەوەی ڕابردووی کورد هەمیشە تەرکیزمان لەسەر میدەکان بووە، بەڵام لە ڕاستیدا دەوڵەتە کوردیەکانی وەک مانی و هەزەبانی و چەندینی تر، بە نزیکی هێندەی میدەکان بۆ مێژووی کورد گرنگن. بە تایبەت هەزەبانیەکان کە هەتاوەکو نزیکی سەدەی سیانزەی زاینی لە ناوچەی هەولێر هەتاوەکو ئازەربایجان دەسەڵاتیان هەبووە و سەلاحەدینی ئەیوبیش هەر لەو هۆزە بووە. بۆیە ئەم دەوڵەتە بۆ مێژووی کورد گرنگی زۆری هەیە.\nهەمیشە ڕابردووی دێرینی کورد پڕە لە ڕۆڵی مەزنی ئافرەت. یەکێک لەو ئافرەتە مەزنانەی کورد، کە سەرچاوە مێژووییەکان باسی لێوە دەکەن، هێلێنای هەزەبانیە. ناکرێت باس لە ژیانی هێلێنای هەزەبانی بکەین گەر سەرەتایەک سەبارەت ئەو دەوڵەت کوردیە نەخەینە ڕوو.\nئەم دەوڵەتە دێرینە، هەرگیز مێژووی بە تەواوی نەنووسراوەتەوە، بۆ یەکەمجار لە مێژوودا، مێژووی تەواوی ئەو دەوڵەتە لە سەردەمی هوریەکانەوە هەتاوەکو سەدەی سیانزەی زاینی لە کتێبی “کورد کێیە؟” دا نووسراوەتەوە. لە ڕاستیدا بنەچەی ئەو دەوڵەتە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی هوریەکان و سەرەتا هەزەبان دەوڵەتە شارێک بووە لە نزیک کۆیە بۆ هەولێر.\nلەو تێکستانەدا کە لە کاتی هەڵکەندنی شوێنەوارەکانی پێش دروستکردنی بەنداوی دوکان دۆزراونەتەوە، ووردەکاری زۆری ئەو دەوڵەتە باسکراوە و جەنگەکانیان لەگەڵ سوپای ئاشوری ئاماژەی پێکراوە. ئەم دەوڵەتە لە دوای هاتنی ئاشوریەکانەوە ووردە ووردە لاوازکراوە و کەوتۆتە ژێر دەستی دەوڵەتی ئاشوریەوە. بەڵام ئەم بنەماڵە حوکمڕانانە لە ناونەچوون، بۆیە چەند سەدەیەک دوابەدوای لەناوچوونی دەوڵەتی ئاشوری، هەزەبانیەکان ووردە ووردە چەند سەدەیەک پێش زایین لە تێکستە مێژووییە یۆنانی و ڕۆمیەکاندا ئاماژەیان پێکراوە و بە تایبەت هەندێک لە مێژوونوسە جوەکانی سەدەی یەکەمی زاینی باسی ووردەکاری حوکمڕانی ئەو دەوڵەتەیان کردووە.\nهەزەبانیەکان پایتەختەکەیان لە نزیک شاری هەولێر و کۆیە بووە و لەوێوە حوکمڕانیان کردووە. هەندێک جار کاریگەری دەسەڵاتیان لە ئازەربایجانەوە هەتاوەکو ئیسرائیل دەرکی پێکراوە.\nلە نزیکی سەدەی یەکەمی زاینیدا، واتە دوو هەزار ساڵ لەمەوبەر، پاشای مەزنی هەزەبانیەکان ناوی مەنوبازی هەزەبانی بووە و ژنەکەی ناوی هێلێنای هەزەبانی بووە. پاش مردنی مەنوباز، ئێزدی هەزەبانی کوڕە بچووکی، هاتە سەر دەسەڵات و ئەو بووە پاشای هەزەبانیەکان. بەڵام ئێزد حوکمڕانی بە تەنها نەدەکرد و متمانەی تەواوی دەکردە سەردایکی بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری دەوڵەت، کە هێلێنای هەزەبانی بووە و شاژنێکی دەسەڵاتدار و کەسایەتیەکی بەهێزی ئەو دەوڵەتە بووە.\nهەزەبانیەکان لە نێوان دوو دەسەڵاتی سەرەکی ئەو سەردەمەدا حوکمڕانیان دەکرد، ئەشکانیەکان کە لە ڕۆژهەڵات بوون و ڕۆمەکان لە باکور و ڕۆژئاوادا و زۆر جار کە دەرفەت هەبووبێت هەزەبانیەکان قەڵەمڕەوی دەسەڵاتیان گەورە دەکرد.\nئێزدی هەزەبانی لەو سەردەمەدا کەوتە ژێر کاریگەریی ئاینی جوەکانەوە. بۆیە ئێزد خۆی و هێلێنای شاژن و ژنەکەی ئێزد و چەندین کەسایەتی لەو دەوڵەتەدا هاتنە سەر ئاینی جوو. گۆڕینی ئاینەکە لەلایەن ئێزدەوە هەر لە خۆیەوە نەبوو. وا دەردەکەوێت کە جۆرێک لە هەوڵی هەزەبانیەکان بووبێت بۆ خۆ جوداکردنەوە لە کاریگەریی ئاینی ئەشکانیەکان لەسەریان و هەروەها بۆ پتەوکردنی پەیوەندی نێوان جوەکان و کوردە هەزەبانیەکان بووبێت لە دژی ڕۆم، کە ئەو سەردەمە دوژمنێکی هاوبەشی هەزەبانیەکان و جوەکان بوون.\nئەو هاوپەیمانێتیە هێندە بەهێز بوو، کاتێک کە جەنگ لە نێوان جوەکان و ڕۆمەکاندا بەرپا بوو، هەندێک لە سوپای هەزەبانیەکان بەشداری تەواوی ئەو جەنگەیان کردووە. لە دوای شکانی جوەکان، ڕۆمەکان هەموو دیلە جوەکانیان کوشت، بەڵام شازادە هەزەبانیەکانیان بە ئەسیری بردەوە بۆ ڕۆمای پایتەختی دەوڵەتی ڕۆم و ئەوانیان نەکوشت بۆ ئەوەی کە لە داهاتوودا وەک کارتی فشار لەسەر دەوڵەتی هەزەبانی بەکاربهێنرێن کە هاوسنووری دەوڵەتی ڕۆم بوو.\nلە سەدەی یەکەمی زاینیدا، هێلێنای هەزەبانی کە دایکی ئێزد بوو، بە سەردان چوو بۆ شاری ئورشەلیم (قودس). کە گەیشتە ناو شارەکە، هێلێنا بینی که جوەکان لە برسێتیدا دەژیان. بۆیە هەندێک لە خزمەتکارەکانی نارد بۆ ئەلێکسەندەریە بۆ کڕینی گەنمە شامی و هەندێکی تری نارد بۆ قوبرس بۆ کڕینی هەنجیری وشک و هەمووی بەسەر خەڵکدا دابەشکرد. هه‌روه‌ها شاژن لەوێ بینایەکی تایبەتی دروست کرد بۆ ئەوەی کە دوای مردنی، خۆی و کوڕە بە ئاین جوەکانی لەوێ لە هەولێرەوە بهێنرێن و لە ئیسرائیل بنێژرێن. دوای دوو هەزار ساڵ، هەتاوەکو ئەمڕۆ ئەو بینایەی پاشا کوردە هەزەبانیەکان لە وڵاتی ئیسرائیل هەر ماوە.\nلە ساڵی ١٨٦٣ دا گۆڕێک لە شاری ئورشەلیم لەلایەن شوێنەوارناسێکی فەرەنسیەوە دۆزرایەوە بە ناوی دی سۆلسی و سەرەتا وای زانی ئەوە گۆڕی پاشای جو بووە بەڵام دوایی دەرکەوت کە ئەو گۆرە هەر هەمان بینا و گۆڕی تایبەت بوو کە شاژن هێلێنا پێش مردنی بۆ هەموو خێزانە پاتشاییەکەی دروستی کردبوو. شايانی باسه که ئێستا ئه‌و تابوتە بەردینەی که هێلێنای تێدا نێژرابوو لە مۆزەخانەی لۆڤەر لە فەرەنسا هەڵگیراوە (بڕوانە وێنەی ١). لە هەمان کاتدا ئەو بینا مەزنەی کە هێلێنا لە ئیسرائیل دروستی کرد، هێشتا وەک بینایەکی نایاب و دێرینی ئەو وڵاتە هەتاوەکو ئەمڕۆ بە پێوە ماوە (بڕوانە وێنەی ٢ و ٣).\n– وەک لە سەرەوە ئاماژەی پێکرا، مێژووی تەواوی ئەم دەوڵەتە کوردیە بۆ یەکەم جار لە مێژوودا لە کتێبی “کورد کێیە؟” دا لە سەردەمی هوریەکانەوە هاتوەکو سەردەمی سەلاحەدینی ئەیوبی نووسراوتەوە و زانیاری زیاتر و ووردەکاری حوکمڕانی هەزەبانیەکان و سەرچاوەی زانیاریەکان لەو کتێبەدا خراوەتە ڕوو.\n– وێنەی ١، وێنەی گۆڕە بەردینەکەی هێلێنای هەزەبانیە کە ئەمڕۆ لە مۆزەخانەی لۆڤەر لە پاریس دانراوە.\n– وێنەی ٢، دیمەنی ئەو بینا تایبەتەیە کە هێلێنای هەزەبانی پێش مردنی لە شاری ئورشەلیم دروستی کرد بۆ ئەوەی کە خۆی و کوڕەکانی لەو شارەدا بنێژرێن.\n– وێنەی ٣، وێنەی کێشراوی خەیاڵی بیناکەیە کە شوێنەوارناسان پێیان وایە پێش کۆنبوونی بیناکە لە بنەچەدا بەو جۆرە بووە.\nPrevious ئایا ئەو زانا کوردە شارەزووریە کێ بوو کە لە سەدەی حەڤدەی زانینیدا سۆفیەکانی هیندستان بۆ یەکلاکردنەوەی کێشەیەکی فیکری پەنایان بۆ بردووە و ئەمڕۆ لە کوردستان خوێنەوارەکانمان ناوی نازانن؟\nNext ڕه‌هه‌نده مێژووییه‌كانی ململانێی قودس


ده‌وڵه‌ت كورده‌يل ها ڕييه‌و\nنه‌ته‌وه‌خوازه‌يل عه‌ره‌ب وه چه‌و كينه‌ته‌و نوڕستيانه نه‌ته‌وه‌ى كورد، چوينكه ده‌وله‌ته نه‌ته‌وه‌يه‌گه‌ى جيوه‌جى نادێ مه‌گه‌ر وه داوڕين به‌شيگ له خاك عراق عه‌ره‌بى.\nئه‌وسا ريككه‌فتنيگ عراقى و سورى و توركى و ئيرانى له شگت سه‌رده‌ميگ وجوود داشت ئه‌را له‌ناوبردن نه‌ته‌وه‌ى كورد و باوه‌ڕيان ئه‌وه بوى ك كورده‌يل عراق ته‌نيا عراقيين و كورده‌يل سوورى ته‌نيا سووريين و كورده‌يل توركيايش توركن و كورده‌يل ئيرانيش ئيرانى.\nوه‌ل ئه‌وه‌يشا وڵاته‌يل هه‌رێمى و جه‌هانى حاشا له ماف كورده‌يل كرديان له دامه‌زرانن ده‌وڵه‌ت سه‌روه‌خوه‌ييان له‌بان خاك خوه‌يان له‌وه‌ختيگ ده‌سكارى خه‌ريته‌ى مه‌رزه‌يل كريا له‌شوون رميان ده‌وڵه‌ت عوسمانى تا رووژ ئمڕوومان.\nرويداگ تازه‌ى مه‌سه‌له‌گه ئه‌وه‌سه ك كورده‌يل ئسپات وجوود خوه‌يان كردن، ئمجا له‌ساى خوه‌يموختارى له هه‌رێم كوردستان هه‌رێمه‌گه فيشتر پيشكه‌فت له‌ڕوى ئابوورى و ديموكراسى له نيشتمان دايگ، هه‌ناى ك روى وه‌ڕوى بوينه‌وه‌و دوشمنيش هات ته‌نيا كورده‌يل وه‌رانوه‌ر داعش وسيان، چوينكه كيشه‌يگ ديرن شايسته‌ى قوربانيداينه.\nته‌نيا كورده‌يل تويه‌نستن قاره‌مانێتێ داشتوون و مقه‌يه‌تى هه‌رێمه‌گه‌يان بكه‌ن له په‌لاماره‌يل ريكخرياگ ترۆريستى داعش و شاره‌يل سه‌ره‌كى و ئاوايه‌يل فريه‌يگ و خاك فراوانيگمان ئازاد بكه‌ن و هه‌ر وه‌و خاتريشه شايسته‌ى پشتگيرى و دگان وه‌پياناين بوين.\nسه‌روه‌خوه‌يى نيشتمانى جوور به‌خشينيگ نايه‌يد، به‌ڵكوو له‌ئاكام قوربانى و سه‌بر و ئيراده‌س، ك وه‌ى جووريشه كورده‌يل شايسته‌ى ئى مافه‌نه‌و باج ئى مه‌سه‌له‌يشه دانه‌و بايه‌سه له‌بانمان دگان وه مافه‌يليان بنه‌يم و پشتگيرى ئه‌زره‌ته‌يليان بكه‌يم له دامه‌زرانن ده‌وڵه‌تيگ سه‌روه‌خوه‌يى ره‌فيق ئه‌را عه‌ره‌ب له‌بان خاكيگ ك له‌بنه‌ڕه‌ته‌و خاك خوه‌يانه له‌شوونيگ تره‌و ناتنه داگيرى بكه‌ن.


نایابترین و باشترین بەرنامەی مۆنتاج كامتازیا ستۆدیۆ Camtasia studio 9 - ته‌كنه‌لۆژیای زانیاری\n#كامتازیا ستۆدیۆ، بەرنامەیەكی كۆمپیتەرە لەلایەن كۆمپانیای (تەچ سمیز)ـەوە بەرهەمهێنراەوە، كاری سەرەكی ئەم بەرنامەیە تۆماركردنی وانەی ڤیدۆیە لەسەر شاشەی كۆمپیتەرەكەت و مۆنتاج كردنی، یەكەم وشانی بەرنامەكە لە ساڵی 2008ـەوە بڵاوكراوەتەوە.\nئێمەی بەكارهێنەری تۆڕی #ئینتەرنێت یاخود ئامێرە ئەلكترۆنییەكان بەشێوەیەكی گشتی پێویستیمان بە تۆماركردن و مۆنتاج كردنی فیدیۆكانمان دەبێت تاكو هەڵیان بگرین وەك یادگارییەك، یاخود بەمەبەستی بڵاوكردنەوە و سوودگەیاندن بە خەڵك، بۆیە بۆ ئەو مەبەستە پێویستە یەكێك لە بەرنامەكانی مۆنتاج بەكار بێنیت بۆ #كۆمپیتەر یاخود بۆ موبایل.\n#كامتازیا ستۆدیۆ، توانییەتی جێگای خۆی لە نێو ئەو هەموو بەرنامە مۆنتاجە بێشكەوتووەكان بكاتەوە وەك ئەدۆب پریمەر و فاینەڵ كەت و ئەوانی تر، ئەویش بەهۆی تایبەت مەندیە بەهێزەكانێتی كە بەكارهێنەر لە كاتی مۆنتاج یاخود تۆماركردنی شاشەی كۆمپیتەرەكەی ئەتوانێت ئەنجامی بدات.\nگرنگترین تایبەت مەندیەكانی بەرنامەی كامتازیا ستۆدی 9\nپێویستی بە قەبارەی كەم هەیە لە كاتی دامەزراندن كە نزیكەی 270 میگابایتە كە ئەمە بەبەراود بە بەرنامەكانی دیكە زۆر كەمە چونكە بەرنامەكانی وەك ئەدۆب پریمەر زیاتر لە 1.5 گیگا بایتە.\nبەئاسانترین پێوە دەتوانن دەستكاری دەنگ و ڤیدیۆ تۆماركراوەكانت بكەیت و بەبەرزترین كوالیتی خەزنی بكەیت\nكامتازیا ستۆدیۆ بەوە ناسراوە كە بەكارهێنەر زۆر بە ئاسانی دەتوانێت ئاشنای بێت و بە كەمترین ماوە بگاتە ئاستێكی بەرز لە دەستكاری كردنی ڤیدیۆدا.\nهەر شتێک لەسەر شاشەی کۆمپیوتەرەکەت تۆمار بکە — وێب سایتەکان، بەرنامەکان، پەیوەندی ڤیدیۆیی، یان پریزێنتەیشنەکانی پاوەرپۆینت.\nزیادکردنی زووم و جووڵەی ئەنیمەیشن بۆ تۆمارەکانی شاشە.\nبەکارهێنانی گواستنەوە لە نێوان دیمەنەکان و سلایدەکان بۆ باشترکردن و جوانتر دەركەوتنی ڤیدیۆكان.\nبۆ دابەزاندنی بەرنامە سەردانی ئەم لینكە بكەن\nCamtasia studio 9, باشترین بەرنامەی مۆنتاج, تەکنەلۆژیای زانیاری, شاشەی كۆمپیتەر, كامتازیا ستۆدیۆ, گرنگترین, مۆنتاج, نایابترین


ده‌ریای ئیجه.. به‌له‌مێكی تری كۆچبه‌ران كه زۆرینه‌یان كورد بوون؛ نقوم بوو\nئه‌و كۆچبه‌رانه‌ی دوێنێ چوارشه‌ممه یه‌خته‌كه‌یان له‌كه‌ناراوه‌كانی ئیزمیر له‌ده‌ریای ئیجه نقومبوو زۆربه‌یان كوردی باشوری كوردستانن\nبه‌پێی زانیاریه‌كان یه‌خته‌كه 35 كه‌سی تێدابووه‌و به‌شی زۆریان خه‌ڵكی دهۆك و زاخۆ بوون، له‌دوای ژێرئاوكه‌وتنی یه‌خته‌كه‌ش تائێستا هه‌شت كۆچبه‌ر به‌خنكاوی دۆزراونه‌ته‌وه‌و ئافره‌تێكی خه‌ڵكی زاخۆش ڕزگاركراوه.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه فیدراسیۆنی په‌نابه‌رانی عێراق ڕایگه‌یاند زۆرینه‌ی سه‌رنشینانی یه‌خته‌كه‌كورد بوون، هاوكات به‌وته‌ی یه‌كێك له‌شایه‌تحاڵه‌كان ئێستا له‌ناوه‌ندی پۆلیسی كارابورون له‌ئیزمیر پرۆسه‌ی گه‌ڕان به‌دوای بێسه‌روشوێنه‌كان به‌رده‌وامه، ده‌شڵێت تائێستا نازانرێت قاچاخچیه‌كان كێن.\nپێشتر ئێشكگری كه‌ناراوه‌كانی توركیا ڕایگه‌یاندبوو" به‌هۆی نقومبوونی به‌له‌مێكی كۆچبه‌ران له‌نزیك كه‌ناراوه‌كانی رۆژئاوای توركیا" نۆ كه‌س گیانیان له‌ده‌ستداوه‌و 25ی دیكه‌ش تائێستا بێسه‌روشوێنن.\nئه‌و ئافره‌ته‌ش كه رزگار بووه زیاتر له 28 سه‌عات له ئاوه‌كه‌دا مابوه‌وه به‌ڵام هه‌موو خێزانه‌كه‌ی كه هاوسه‌ری و پێنج مناڵ بووه خنكاوون.


کوردیپێدیا - 31-08-1996\n📅 31-08-1996 - کارەساتی 31ی ئاب ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n- هێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانپارتی دیموکراتی کوردستان، شانبەشانی هێزەکانی ئەنفالی رژێمی بەعسییان، هێرشیان کردە سەر شاری هەولێرهەولێر و لە دەستی هێزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیانیان سەندەوە، لەم هێرشەدا داگیرکەر چەندین ماڵ و بنکەی ئۆپۆزسیۆنی ئێڕاقئێڕاقیی رووخاند و نزیکەی 100 کەسیشی لێ کوشتن، لە ئەنجامدا شارەکەیان گرت و هێزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان یان لێدەکرد. سەرچاوەکان وا رادەگەیەنن کە 45 هەزار سەرباز و 300 تانک و 200 تۆپی قورس لەو هێرشەدا بەشداریی کردووە.\n- تاڵانکردنی سەرجەم مەڵبەندە کوردییەکانی شاری هەولێر لەلایەن د.ق، هەروەها دزینی هەرچی کۆمپیوتەرەکانی ئەو شارە هەیە.\n- گیرانی فوئاد مەعسومفوئاد مەعسومی ئەندامی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و چەند لێپرسراوێکی بەرزی تریان لەلایەن هێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان.\n- بەبۆنەی چوونەناوەوەی هێزەکانی ئێڕاق بۆ نێو هێڵی 36ی پانی، قەیرانێکی رامیاریی گەورە لە نێوان ئێڕاق و نەتەوە یەکگرتووەکاننەتەوە یەکگرتووەکان و ئامریکادا دەستی پێکرد.\n#پارتی دیموکراتی کوردستان | #هەولێر | #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان | #ئێڕاق | #فوئاد مەعسوم | #نەتەوە یەکگرتووەکان |\n 📒 گۆڤار | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | مه‌ڵبه‌ند - مه‌ڵبه‌ندی رۆشنبیریی کورد له له‌نده‌ن - ژ74 - سێپتیمبه‌ری 1996. لاپەڕە: 1\n 📒 گۆڤار | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | مه‌ڵبه‌ند - بڵاوکراوه‌یه‌کی مانگانه‌ی رۆشنبیریی گشتییه - ژ80 و81 - له‌نده‌ن - مایی 1997. لاپەڕە: 14\n2. 👁 لە 31ی ئابدا بەڵگەنامەکانی بەعس چۆن باسی کۆسرەت رەسوڵ و سەعدی ئەحمەد پیرە دەکەن\n3. 👁 ناوی ئەو کەسانەی کە لە 31ی ئابدا سەرەونگوومکران\n1. 👁 21-01-2005\n1. 👁 سەنگەر عەباس عومەر\n2. 👁 عەلی عەزیز حوسێن عەبدوڵڵا ناسراو بە عەلی دیبەگە\n3. 👁 یاسمین سمکۆ حاجی ڕەشید سیان\n1. 👁 نەخشەی هێرشەکانی 31ی ئاب بۆسەر هەولێر\n1. 👁 پێشمەرگەکانی پارتی، دەبابە و سەربازانی بەعس لە هەولێر\n2. 👁 چوار پێشمەرگەی یەکێتیی بە کوژاروی لە 31ی ئابدا\n3. 👁 دەبابە و سەربازەکانی سەدام لە هەولێر 31-08-1966\n1. 👁 رووداوەکانی 31ی ئاب\n2. 👁 ڕۆژی 31ی ئاب لە زاری سەرپەرشتیاری هێزی پیادەی سوپای عێراقەوە\n1. 👁 بەختیار سوار شێروانی\n2. 👁 هاشم عومەر عوسمان وەسمان - هاشم جیهاز\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 31 2018 10:23AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 21,155 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 43 KB Aug 30 2010 11:21AM هاوڕێ باخەوان


بارزانی پێگەی خۆی لە هاوكێشەكە بەدەست دێنێتەوە؟\nبەهۆی حیساباتی كۆن و نوێوە ئێران ناوی مەسعوود بارزانی خستە ناو لیستی ئەوانەی بە بەرپرسیارەتی لە دروستكردنی رووداوەكانی دوایی ئەو وڵاتە، كە هەندێك بە شۆرش و هەندێكی تر بە راپەڕین و بازنەكانی ویلایەتی فەقێكانیش بە كاری پشێوی و گوێرەشێوێنیان ناوبرد، بەو ناو و ناوەڕۆكە ساڵح ئەلقەلاب، نووسەری ئوردنی وتارێكی لە رۆژنامەی "شەرقولئەوسەت" بڵاو كردەوە.\nبەپێی وتارەكەی ئەلقەلاب، كە لە خوارەوە بەشێكی هاتووە، راستییەكەی ئەوەیە، كە هۆكارەكانی كردەنی و دروستی ئەو تۆمەتباركردنە ئەوەیە ئەو سەركردە كوردە، زوو شوێنی مەلا مستەفای بارزانی باوكی گرتەوە، پێشتر رەتی كردبووەوە وەڵامی ژمارەیەك گەورە بەرپرسی ئێرانی بداتەوە لەوانەیش قاسم سلێمانی فەرماندەی فەیلەقی قودس بۆ پێدانی رێڕەوێكی زەوینی بە ئێران، كە بە خاكی هەرێمی كوردستانەوە بەرەو خاكی سووریا لە ئێرانەوە تێپەڕ بێت.\nلەو كاتەی جەلال تاڵەبانی سەرۆكی پێشووی عێراق، كە پێشتر لە پارتی دیموكراتی كوردستان و مەلا مستەفا بارزانی جیابووەوە، وەڵامی ئەو داوایەی ئێرانی دایەوە و سلێمانی كردبووە پێگەیەكی پێشكەوتووی سوپای پاسداران و هەواڵگریی ئێرانی (ئیتڵاعات)، بەڵام مەسعوود بارزانی سووربوو و بەسووربوونەكەی مایەوە بەوەی هەرێمی كوردستان و هەولێری پایەتەختەكەی بەشێكن لە نیشتمان و دەوڵەتی عێراق، بۆیە ناتوانێت ئەو رێڕەوە زەوینییە بە ئێرانییەكان بدات.\nئەوەی پێویستە ئاماژەی بۆ بكرێت، كە ئێرانییەكان هەموو پاڵەپەستۆیەكیان بەكار هێنا بۆ ناچاركردنی ئەو بەرپرس و سەركردە كوردە بۆ وەڵامدانەوەی داواكەیان، كە بەداخەوە هەر دروستیان كرد، بەڵام لە دەرەوەی خاكی ئەو هەرێمە و لە رێگەی سنوورەكانی عێراق و سووریاوە تا دەگاتە باشووری بەیرووت، كە كۆمارەكەی حەسەن نەسروڵای لێیە و بووەتە بنكەیەكی سەربازیی ئێرانی و لەوێوە كۆنترۆڵی سیاسییانەی لبنان و هەموو خاكی لبنان دەكرێت.\nبەڵێ مەسعوود بارزانی سەرەڕای پاڵەپەستۆكانی ئێران سووربوو لەسەر هەڵوێستەكەی، كە رەنگە ئەگەر بوونی ئەمەریكا لە عێراق و هەرێم نەبووایە، ئێرانییەكان بەزۆر ئەو كارەیان بكردبایە، واتە ئەوان بەهێزی سەربازییەوە لە باشوور گەمارۆی توركیایان دەدا، ئەو پرسەی تەنانەت رەجەب تەیب ئەردۆغان رەچاوی نەكرد ئەو كاتەی پاڵپشتی لە ویلایەتی فەقێكان و حەسەن رەوحانی و سوپای پاسداران كرد بۆ پووچەڵكردنەوەی ریفراندۆمی ئەو بەرپرسە كوردە لە كوردستان ئەنجامی دا.\nرەنگە حیساباتی مەسعوود بارزانی ورد نەبووبێت، رەنگە هەڵەیش بووبێت ئەو كاتەی سووربوو لەسەر رۆیشتن بەرەو ریفراندۆم، بەڵام رەنگە ئەو هەڵە گەورەی، كە ئەو سەركردە كوردە كردی كە تا ئێستەیش هەر سەركردەیە و روونیشە تا لە ژیاندابێت هەر سەركردە دەبێت، ئەوەبوو سەرەڕای خاوەن ئەزموونی ئەوەی رەچاو نەكرد، كە ئەو مەترسییەی هەبووە و دەشبێت بۆ سەر مافی چارەیخۆنووسینی كورد لە عێراق و لەهەر شوێنێكی تر بە پلەیەك ئێرانە و بە پلە دوویش توركیایە و ئەوان كێشەیەكی كردەنیان لەگەڵ عەرەب نییە.\nتەنانەت رەجەب تەیب ئەردۆغان هەركاتێك پاڵەپەستۆی پارتی كرێكارانی كوردستانی لەسەر توند بووایە، پەنای بۆ مەسعوود بارزانی دەبرد، هەروەها ئەوانەی بیرەوەرییان باشە بەبیریان دێتەوە، كە چۆن سەرۆكی توركیا ئەو سەركردە كوردەی لە فێستیڤاڵێكی هاووڵاتییانی كوردی توركیا لە دیاربەكر مێوانداری كرد و سوور بوو كە وا دەركەوێت كە خۆی لەو نزیك بكاتەوە لەبەردەم ژمارەیەكی زۆری گەلی كورد كە ئەو كاتە نزیك یان زیاتر لە ملیۆن خەمڵێنران.\nگرنگ ئەوەیە كە مەسعوود بارزانی پێشتر و ئێستەیش باجی دەستگرتنی بە سەربەخۆیی خۆی و گەلەكەی لە ئێران بە پلەی یەك و كاریگەرییەكانی ویلایەتی فەقێكان بە پلەی دوو، هەروەها كاریگەرییەكانی توركیا و ئەردۆغانی سەرۆكەكەی بۆسەر هەرێمی كوردستان دەدات، لێرەدا ئەوەی سەیرە ئەوەیە كە ئەمەریكاییەكان ئەگەرچی دەستبەرداری نەبوونە، بەڵام پاڵپشتیان لێی نەكرد لە هەموو ئەو رووبەڕووبوونەوانە لە جەنگێك بۆخۆی و ماڵباتەكەی جەنگێكی چارەنووسسازە، ئەگەرچی كۆتاییەكە نییە.\nكورد لەوەتەی رووخانی رژێمی بەعس و سەدام حوسێن لە 2003وە وەك ژمارەیەكی سەرەكی ماوەتەوە لە فەرمانڕەوایی عێراق، رەنگە گەورەترین هەڵەیش، كە ئەنجامیان دابێت لە دوای هاتنی ئەمەریكا بۆ عێراق، ئەوان هاوپەیمانیەتییان لەگەڵ ئێران و دارودەستە مەزەوی و سیاسییەكەی لە عێراق كرد و لە پێكهاتەی سوننە دووركەوتنەوە، بۆیە پێویستە هەڵە بكوژەكەیان ئاشكرا كردبێت كە درەكیان بەوە نەكردووە بەوەی هاوپەیمانیەتییان لەگەڵ لایەنێكی پاڵپشتیكراو لە وڵاتێكی ناوچەكە وا دەكات ئەوانیش بەبەردەوام سەر بەو بن و بكەونە ژێر كاریگەرییەكەی وەك لە سلێمانی دووەم پایەتەختی هەرێمی كوردیدا هەیە.\nبەڵام لەگەڵ ئەو پەرتەوازەییەی كە كورد تیایدا دەژین، بەتایبەتی لە دوای ریفراندۆم، ئێستە مەسعوود بارزانی دەتوانێت جارێكی تر جڵەوی دەستپێشخەری بگرێتەوە دەست و دۆخەكە بۆ پێشتر بگێڕێتەوە، چونكە ئێستە ئێرانییەكان پێشوازی لێ نەكراون و لە عێراق لای شیعە زیاتر لە سوننە رقیان لە بەرانبەردا هەیە، هەروەها روونە، كە گرووپەكەی تاڵەبانی و هەموو لایەنگرەكانی ئێران و قاسم سلێمانی و ئیتیلاعات و سوپای پاسداران، چیتر ناتوانن رووبەڕووی بارزانییەكان ببنەوە و هەلێكی گەورە هەیە مەسعوود بارزانی لە هاوكێشەی كوردستانی و عێراقیدا پێگەی ژمارەی سەرەكی بەدەست بێنێتەوە، كە ئەوەیش بێگومان بەشێوەیەكی نا سەرەكی دەوەستێتە سەر ئەگەری هەڵوەشانەوەی هاوپەیمانیەتی توركیا - ئێران كە هاوپەیمانیەتیییەكی پێویستی و كاتییە و روونە كە لەبەرانبەر پاڵەپەستۆی پێكهاتنی تەوەرەكان لە سووریا دەڕووخێت.


ئەڤە ئاشكراكرنا عیسایێ مەسیحە، ئەوا خودێ دایە وی، دا تشتێن كو پێدڤیە د دەمێ نێزیك دا روی بدەن نیشا بەنیێن خۆ بدەت. عیسای ژی فریشتەیێ خۆ هنارت دا بۆ بەنیێ خۆ یوحەننای بدەتە زانین.\nیوحەننای ژی ل دۆر هەمی تشتێن وی دیتین شاهدەیی دا، ئانكو بۆ پەیڤا خودێ و شاهدەییا عیسایێ مەسیح[a] .\nسڵاڤ بۆ حەفت كەنیسەیان\nژ یوحەننای، بۆ حەفت كەنیسەیێن ل هەرێما ئاسیایێ: كەرەم و ئاشتی ل سەر هەوە بن، ژ وی یێ هەی و یێ هەبوو و یێ دێ هێت و ژ حەفت گیانێن ل پێشیا تەختێ وی[b]\nو ئەم كرینە پاشایەتیا كاهنێن بابێ خۆ خودێ: مەزناهی و سەروەری هەروهەر بۆ وی[d] بن. ئامین.[e]\nخۆ ئەوێن رم لێ دای ژی\nو هەمی هۆزێن جیهانێ دێ شینیا وی دانن.\nخودان خودێ دبێژیت: «ئەزم ئەلفا و ئۆمێگا[g] ، ئەوێ هەی و ئەوێ هەبوو و ئەوێ دێ هێت، هێزدارێ هەر تشتی.»\nئەز برایێ هەوە یوحەننا مە، كو د ئێكبوونا ل گەل عیسای دا هەڤپشكێ هەوە مە د تەنگاڤی و پاشایەتی و خۆڕاگرتنێ دا. ئەز ژ بەر پەیڤا خودێ و شاهدەییا عیسای، ل وێ گزیرتەیێ بووم، ئەوا دبێژنێ پاتمۆس.\nد رۆژا خودانی[h] دا، ئەز د گیانێ پیرۆز[i] دا بووم، ل پشت خۆ من دەنگەكێ بلند یێ وەكو دەنگێ بوڕیزانێ بهیست،\nوی دگۆت: «تشتێ تۆ دبینی د پەرتووكەكێ دا بنڤیسە و بۆ حەفت كەنیسەیان بهنێرە: بۆ ئەفەسۆسێ و بۆ سمیرنایێ[j] و بۆ پەرگامایێ و بۆ تیاتیرایێ و بۆ ساردیسێ و بۆ فیلادەلفیایێ و بۆ لاودیكیایێ.»\nو یێ زیندی. ئەز یێ مری بووم و ئەڤە ئەز بۆ هەتا هەتایێ یێ زیندیمە. كلیلێن مرنێ و یێن وارێ مریان[o] ل دەف منن.\nئەڤجا ئەو تشتێن تە دیتین و ئەوێن نوكە هەین و ئەوێن ل بەرە پشتی ڤان هەبن، بنڤیسە.\nنهێنیا حەفت ستێرێن تە د دەستێ من یێ راستێ دا دیتین و حەفت چرادانكێن زێڕین ئەڤەیە: حەفت ستێر، فریشتەیێن حەفت كەنیسەیانە و حەفت چرادانك، حەفت كەنیسەنە.»\na. 1:2 مەبەست پێ: ‹ئەو تشتێن كو عیسایێ مەسیح بۆ یوحەننای دیار كربوون، یوحەننا ژی شاهدەییێ بۆ وان تشتان ددەت.› لێ د شیان دایە ئێك هۆسا ژی د دەقێ یونانی بگەهیت: ‹شاهدەیی بۆ عیسایێ مەسیح.› ئانكو تشتێن یوحەننای دیتبوون و ژ پێخەمەت مەسیحی دبێژیت.\nd. 1:6 مەبەست پێ عیسایێ مەسیحە\nf. 1:7 بنێڕە: دانیێل 7:13؛ مەتتا 24:30؛ 1 سالونیكی 4:17؛ یوحەننا 19:34؛ زەكەریا 12:10-14\ng. 1:8 ئەلفا و ئۆمێگا: یێ ئێكێ و یێ دویماهیێ. ئەلفا و ئۆمێگا پیتێن ئێكێ و دویماهیێ یێن ئەلفەبێیا یونانینە.\nh. 1:10 مەبەست پێ رۆژا ئێكشەمبێیە\ni. 1:10 ئانكو: گیانێ پیرۆز هاتە سەر من\nj. 1:11 ناڤێ كەڤن یێ باژێڕێ ئیزمیرێ\nk. 1:13 q كوڕێ مرۆڤ ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\no. 1:18 ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە


مەسعوود نیکخا، ئەندامی هەیئەتی بەڕێوەبەریی ئەنجومەنی سێنفیی مامۆستایانی کوردستان- مەریوان ئازاد کرا\n17:39 - 21 بانەمەڕ 2722\nڕۆژی چوارشەممە ٢١ی بانەمەڕ، مەسعوود نیکخا، ئەندامی هەیئەتی بەڕێوەبەریی ئەنجومەنی سێنفیی مامۆستایانی کوردستان- مەریوان، بە دانانی کەفاڵەت لە زیندانی مەریوان ئازاد کرا.\nئەو چالاکە سێنفییە سەرلەبەیانیی ڕۆژی یەکشەممە ١١ی بانەمەڕ، لەگەڵ ئەسکەندەر لوتفی و شەعبان محەممەدی، لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەسبەسەر و شەعبان محەممەدی دوانیوەڕۆی هەمان ڕۆژ ئازاد کرا.\nئەو چالاکە سێنفییە پاش دەسبەسەری لەلایەن ئیتلاعاتی سپاوە بۆ لێپرسینەوە ڕەوانەی گرتنگەی ئەو ناوەندە ئەمنییەتییە لە شاری سنە کرابوو.\nمەسعوود نیکخا لە ماوەی دەسبەسەرکرانیدا، لە "دەستپێڕاگەیشتن بە پارێزەر و چاوپێکەوتن لەگەڵ بنەماڵەکەی" بێبەری کرابوو و لە هۆکاری دەسبەسەری و تۆمەتی وەپاڵدراو دژی ئەو چالاکە فەرهەنگییە زانیارییەکی ورد لەبەر دەستدا نییە.


ئه‌ڤرۆ نيوز كۆمكارا عه‌ره‌بى:مه‌ترسيا نه‌هێلانا كوردان ل سووريێ ژلايێ توركيا ڤه يا هه‌ى هەواڵی کوردستان\nكۆمكارا عه‌ره‌بى:مه‌ترسيا نه‌هێلانا كوردان ل سووريێ ژلايێ توركيا ڤه يا هه‌ى\n2019/10/12 | 20:12\nهەواڵی کوردستان - ئه‌ڤرۆ نيوز: ئه‌ميندارێ گشتيێ كۆمكارا عه‌ره‌بى ئه‌حمه‌د ئه‌بولغيت هه‌لويستێ خوه يێ توند به‌رامبه‌ر هێرشا توركيا بۆ سه‌ر رۆژئاڤايێ كوردستانێ ده‌ربرى و داخواز ژ توركيا كر، هێرشا خوه بۆ سه‌ر باكوورێ رۆژهه‌لاتا سووريێ ب راوه‌ستينيت، هوشدارى ژى دا كو توركيا دخوازيت نه‌ژادێ كوردان نه‌هێليت و ديموگرافيا ده‌ڤه‌رێ ب گوهۆريت.\nئه‌بولغيت ئه‌ڤرۆ شه‌مبيێ 12/10/2019 د گۆتاره‌كێ دا ل كۆمبوونا ب له‌ز يا كۆمكارا عه‌ره‌بى كو ل قاهيره تايبه‌ت ل دۆر هێرشا توركيا بۆ سه‌ر باكوورێ رۆژهه‌لاتا سووريێ ب رێڤه‌چوو، راگه‌هاند” مه‌ترسيا نه‌هێلانا كوردان ل سووريێ ژ لايێ توركيا ڤه يا هه‌ى”.\nداخواز ژ ئه‌نقه‌ره ژى كر هێرشا خوه ب راوه‌ستينيت.\nگۆت ژى” ئه‌و هێرشا توركيا دێ كاره‌ساتێن مه‌زن بۆ ده‌ڤه‌رێ ل دووڤ خوه ئينيت و گه‌فه‌كا مه‌زنه بۆ نه‌هێلانا كوردان و ئاكنجيكرنا په‌نابه‌ران ل جهێن وان وگوهۆرينا ديموگرافيا ده‌ڤه‌رێ، هه‌روه‌سا په‌يدابوونا رێكخراوێن تيرۆرستى يێن نوو ب تايبه‌ت ل ده‌ڤه‌رێن رۆژهه‌لاتا فوراتێ، كو ژ لايێ توركيا ڤه بووينه ئارمانج و 7 زيندانێن مه‌زن يێن لێ هه‌ين و ب هزاران چه‌كدارێن زيندانكريێن داعشێ د وان زيندانان دانه”.\nدياركر” 12 هزار چه‌كدارێن داعشێ يێن د زيندانێن باكوورێ سووريێ دا هه‌ين”.\nبه‌رپرسياره‌تيا ئه‌نجامێن ڤێ ره‌وشى ژى خستنه ستوويێ توركيا.\n⋙ کردەی تاوانکارانەی سەربازانی ئەمریکی لە ترۆری سەردار سولەیمانی بەئامانجی ناجێگیرکردنی ناوچە\n⋙ تێکهەڵچوونی سەربازانی زایۆنی لەگەڵ فەلەستینیان لە لێواری رۆژاوای چۆمی ئۆردۆن\n⋙ ئاکامی دانیشتنی دووهەمی ھەنجومەنی کوردستانی لە گەڵ عەلاوی لە بارەی پێکهاتنی دەوڵەتی نوێی ئێراق\n⋙ ڤایرۆسی کرۆنا گەیشتە عێراق\n⋙ كۆگایه‌كی ئارد لە سلێمانی داده‌خرێت


سەرۆکی پەرلەمان سوپاسی پەیمانگە دەکات – پەیمانگەی کوردی بۆ هەڵبژاردن\nلە پای ئەو چەند راپۆرت و توێژینەوەو کتێب و یاداشت و پەیپەری سیاسەتە گشتیانەی پەیمانگە لە ماوەی رابوردودا لە بواری هەڵبژاردندا ئامادەیکردووەو پێشکەشی سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستانی کردووە، لە]اڵ ئەو رۆڵ و کاریگەرییە بەرچاوەی پەیمانگە لەپێناو بردنەپێشەوەی هەنگاوەکانی چاکسازی لە یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستاندا بەشداریکردووە، سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان د.رێواز فایەق بە نوسراوێکی فەرمی سوپاس و پێزانینی خۆی ئاڕاستەی پەیمانگەی کوردی بۆ هەڵبژاردن دەکات.\nبەرهەمەکانی پەیمانگەی کوردی بۆ هەڵبژاردن بە ئامانجی دانانی کاریگەری پۆزەتیڤە لەسەر یاسادانەرانی پەرلەمانی کوردستان ئامادەیکردوون، بۆ ئەوەیە لەو رێگەیەوە یاسای هەڵبژاردن بەجۆرێک هەمواربکرێتەوە کە ئیرادەی دەنگدەری تێدا دەربکەوێت و دادگەری هەڵبژاردن و عەدالەتی نوێنەرایەتی جوگرافی و دەرفەتی خۆکاندیدکردن و دەرچوونی کاندیدی تاکەکەسی تێدا بێت.\nلە دیارترین ئەو راپۆرت و توێژینەوەو کتێب و یاداشتانەی پەیمانگە رادەستی سەرۆکایرتی پەرلەمانی کوردستان و لیژنە هەمیشەییەکان و سەنتەری توێژینەوە و ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان کراون بریتین لەمانەی خوارەوە:\nیەکەم: کتێبی ئەوەی پێویستە لەبارەی سیستمەکانی هەڵبژاردنەوە بیزانین.\nدووەم: گونجاوترین سیستمی هەڵبژاردن بۆ پەرلەمانی کوردستان- توێژینەوە.\nسێیەم: لێکەوتەکانی یاسای نوێی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق- توێژینەوە\nچوارەم: هەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان لەبەردەم داتا جیاوازەکاندا.\nپێنجەم: ئەوەی لە یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستاندا جەختی لێدەکەینەوە.\nشەشەم: یاداشت بۆ سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان- بەرەو سیستمێکی هەڵبژاردنی گونجاو بۆ پەرلەمانی کوردستان.