پوخته‌ی كتیبی مێژوی ( ماد) لە نوسینی (أ.م.دیاكونوف) – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / پوخته‌ی كتیبی مێژوی ( ماد) لە نوسینی (أ.م.دیاكونوف)\ndidar othman 2016-07-06\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە پوخته‌ی كتیبی مێژوی ( ماد) لە نوسینی (أ.م.دیاكونوف) 4,999 Views\nئامادەكردنی / شاهۆ عوسمان\nنوسەری بەناوبانگ ( ئیكور میخائیلویف دیاكونوف) هەڵگری بڕوانامەی دكتۆرایە لە بواری زانستی مێژوو،هەروەها شارەزا لە بواری زمانی “ئەكەدی، سومەری، ئوراتویی،…و مێژوی رۆژهەلاتی كۆن، بەرێوەبەری مۆزەخانەی”ئەرمیتاج”، مامۆستای زانستی مێژوو،ئەندامی شانازی ئەنجومەنی ئاسیا لە بەریتانیا. خاوەنی چەندین نوسینە سەبارەت بە مێژوی كۆنی رۆژهەلات‌و زمانەكانی ئەكەدیی‌و سومەری‌و ئوراتو… نوسەری ئەم كتێبە پێگەیەكی تایبەتی هەیە لە بەشی پەیمانگای گەلانی ئاسیا لە پەیمانگای زانستی سۆفیەتی لینینگراد، بەشێك لە لێكۆلینەوەونوسینەكانی تایبەتن بەكلتور.\nسەرەڕایی ئەم كتێبە مێژووییە چەندین كتێبی مێژوی یونانی كۆن‌و رۆژهەڵاتی كۆن‌و شوێنەوارە مێژوییەكانی نوسیوە…\nسەرەڕایی ئەوەی كتێبی (مێژووی ماد)كە نوسینی “دیاكۆنوف” لە ساڵی 1956 چاپكراوەبە زمانی روسی، نوسەری بەناوبانگ “كەریم كشاوەرز” كە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری ئەنجومەنی فەرهەنگ بووە‌و ئەندامی دەستەی ئامادەكاری گۆڤاری ئەنجومەنەكە بووە، شارەزایی لە زمانی ئینگلیزی‌وفەرەنسی‌و روسی هەبووە، چەندین بابەتی مێژوویی ئەدەبی لەو زمانانەوە وەرگێراوەتە سەر زمانی فارسی.\nلە زمانی روسیەوە كتیبی (مێژوی ماد)ی كردوە بە فارسی‌و لە دوو توێی (664) لاپەرە،كە چەندین تابلۆ،وینە، خشتەو،نەخشەی لەخۆگرتوە، چاپی یەكەمی ساڵی 1966كراوە‌و تاكو ساڵی (2001)، (6) جار بە زمانی فارسی چاپكراوەتەوە، ئەم كتێبە چاپی شەشەمی ساڵی “2001” بە تیراژی (3000) دانە لەلایەن دەزگایی بڵاوكراوەی زانستی‌و فەرهەنگی لە تاران چاپكراوە .\nنوسەری بەتوانای كورد”بورهان قانع” لە فارسیەوە وەریگێراوەتە سەر زمانی كوردی، چاپی یەكەمی لە سالی 1978 كراوە لەسەرئەركی وەزارەتی رۆشنبیری‌وهونەر، دەزگایی رۆشنبیری‌وبڵاوكردنەوەی كوردی لە (887)لاپەڕەدا لە بەغداد چاپكراوە، چەندین تابلۆ‌و وێنەی لە خۆگرتوە، بۆ جاری دووهەم‌و سێهەم بەزمانی كوردی چاپكراوەتەوە لە ساڵی 2008 بە تیراژی (1000) لە دوو توێی (769) لاپەرە وەزارەتی رۆشنبیری‌و لاوان چاپی سێهەمی كردۆتەوە.\nهەروەها بەرێز”عبدالستار كلهور”ی لە كوردیەوە وەریگێراوەتە سەر زمانی عەرەبی.لە كتێبكی (643) لاپەڕەدا بە پێوەری (23*16.5)سم لە یەك بەرگدا كە كۆمەڵێك وێنەو تابلۆی لە خۆگرتوە، لەسەر ئەركی وەزارەتی رۆشنبیری‌ولاوان لە هەولێر چاپكراوە.\nئەم كاری وەرگێرانە بۆ سەر زمانی فارسی‌وكوردی‌وعەرەبی كارێكی مەزن‌و شایستەی پیزانین‌و خزمەتێكی گەورەو دیارە لە كتێبخانەكاندا. بابەتەكانی ناساندنی بەشێكە لە مێژوی كۆنی ناوچەكە بەكەسانێك كە زمانی كوردی‌و فارسی‌و عەرەبی بەكاردەهێنن‌ودەیزانن جگە لە زمانی روسی نوسەر، ئەم خزمەتی وەرگێرانەش بۆ وەرگرتنی زانیاری لەسەر مێژو وجوگرافیای بەشیك لە رۆژهەلاتی ناوەراست‌وبەتایبەتی لێكۆلینەوەیەكە بۆ دەوڵەتی ماد، بەوهیوایەی بتوانرێت بكرێتە سەرچاوەیەك كەببێتە توێژینەوەی زیاتر لەسەر مێژوی ماد لەلایەن زانكۆكانی كوردستان.\nلە روی هونەری چاپكردنەوە ئەوەی جێگایی سەرنج‌و داخە ئەو چاپەی وەزارەتی رۆشنبیری‌ولاوان لە هەولێر سالی 2011 كراوە بە زمانی عەرەبی‌و چاپكراوە هەموو بەڵگەنامەو نەخشەو تابلۆكانی بە شێوەیەكی نارێك لە بچوككردنەوەدا كراوە، ئەمەش نیشانەی بایەخ پێنەدان‌و كەم پێزانینە كە لە كۆتایی بەرگی كتَیبەكە بەشێوەیەكی ناڕێكوپێك چاپكراوە، كەڕون‌و ئاشكرانیە، بەمەرجێك لە سەرچاوەی كتێبە فارسیەكەدا لە جێگایی خۆی‌و زۆر بەشێوەیەكی رون‌وئاشكرا دیارە، سەرەڕایی ئەوەی لە چاپە كوردیەكەی سالی 1978 دا ئاشكراترە بە بەراورد بەم چاپە تازەیە.\nئەمەش بۆ خۆی كێشەی تەكنیكی چاپكردنی كتێبە لە كوردستان كە دەبوایە چاپی 2011 زۆر باشتر بوایە لەروی تەكنیك‌و رونكردنەوەی ئەو تابلۆو نەخشەو وێنانە بە تایبەتی كتێبێكی وا دەگمەن‌و نایاب كە بایەخی مێژویی هەیە‌و لەهەمان كاتا دامودەزگایەكی فەرمی حكومەت چاپی بكات.\nناوەرۆكی ئەم كتێبە كۆمەڵە باس‌و بەسەرهاتی مێژوی بنچینەی كۆمەلایەتی‌و ئابوری‌و سیاسی‌و ئیداریەكانی دەوڵەتی مادە … ئەو سەرچاوانەی دەست نوسەری كتیبەكە (أ.م.دیاكونوف)كەوتون بۆتەهۆی كردنەوەی چەند گرێیەكی ئاڵۆزی جوگرافیای مێژوی رۆژهەلاتی كۆن، لە رۆژگاری كۆندا دەوڵەتی ماد یاخود ئیمپراتۆریتی ماد كە دەسەلاتی ئاشوری لە ناوبرد.\nئەم دەسەلاتە نزیكەی سەرانسەری ئاسیای رۆژئاوای گرتبووە ژێردەسەلاتی خۆی، لەڕوی ئاینیەوە ئامۆژگاری‌و بنەماكانی بنچینەی ئاینی زەردەشت بوەتە بیروباوەڕو فكری خەڵكی ئەو سەردەمە‌و لەناو نەخشەی ئیمپراتۆریەتی ماد پەرەی سەندوە.\nیەكەمین پادشای ماد “دیوك” شاری” ئەكپاتانی” دروستكردوە سەڵتەنەتی مادی دامەزراندوە كە (53) ساڵ حوكمی كردوە،كوڕەكەی “فرائورت” كە پارسەكان‌و هۆزەكانی تری ئاسیایی خستۆتە ژێر دەستی خۆی (22) ساڵ سەڵتەنتی كردوە‌و لە شەڕی ئاشوریەكان كوژراوە، “كیاكساری” كوڕی فرائورت لە شكری مادەكانی كۆكردۆتەوە‌و 40 ساڵ پادشایی كردوە.\nلەم كتێبەدا ناوی پادشایانی ماد‌وماوەی حوكمداریەكانی دەستنیشانكراوە،كاتێك سەرنجی ناوەرۆكی ئەم كتَیبە دەدەین دەبینین كە كیشوەری ماد لە رۆژگاری كۆندا بەر لەكەرتبون‌و نەمانی هەرگیز كیشوەرێكی یەكپارچە نەبووە، بەڵكو لەسەر یەكگرتنی هۆزەكان بووە، دام‌ودەزگایی سەربازی‌وئیداری هۆزو یەكە ئیداریەكانی بەیەكەوە بەستۆتەوە.\nلەكۆتایی سەدەی چوارەمی پێش زاینی بووە بە دوو بەشەوە، یەكێكیان ناوبراوە بە (ئەتروپاتین) و (مادی بچوك) ئەم دوو بەشە هەرگیز یەكیان نەگرتۆتەوەو نەبونەتە یەك، لەگەڵ ئەوەی خەلكی مادی ئەتروپاتین خەلكی ولاتی ئازربایجان بوون‌و مادی بچوكیش دانیشتوانی جیاوازبوون، ئەوەی جێگایی ئاماژەیە خاكی ناوبراوی دەوڵەتی ماد لەڕوی جوگرافیا‌و مێژویەوە دەكرێت بە سێ بەشەوە.\nبەشی رۆژئاوا یان مادی ئەترۆپاتین كە بەشی سەروی روباری ئاراسەو لە خوارەوە تا كێوی ئەڵوەن، سەرانسەری ئەم ناوچەیە ئەكەوێتە ناوچەكانی ئازربایجان‌و كوردستانی رۆژهەلات.\nبەشی رۆژئاوای (مادی ئەتروپاتین) كە چیاكانی ئەتروپاتینی گرتۆتەوە، بەشی دوەمی ئەتوانین بڵێن مادی بچوك كە سەرزەمینی گردوگردۆڵكەكانی گرتۆتەوە لەنێوان دوو ریزە چیاوە، لەلای باكورەوە چیایی ئەلبورزە بۆ سەردەریایی خەزەر.\nبەشی سێهەمی دەوڵەتی ماد “پارتاكنا” ئەم بەشەیان ناوچەیەكی كۆنەو لەلای باكوری رۆژئاواوە لەگەڵ ئەرمەنستانی ئێستا‌و ئالبانی هاوسنوربوون، خاكی ماد لە ئاسیایی ناوەڕاست جیاكراوەتەوە، كە ئاشوریەكان لە رۆژئاوایەكان بون.\nلە كتَیبەكەدا باسی سەردەمی كۆمەڵە سەرەتاییەكانی خاكی ماد ئەكات ،واتە دانیشتوانی كۆنی مادی رۆژئاوا لە هەزارەی سێیەمی پێش زاینی، كە هوری‌وعیلامی‌ولولولی‌وگوتی‌وكاسی‌و روخسارو نەژادی خەڵكی ماد.\nهەروەها ئاماژەكراوە بە سەردەمی پێكهێنانی نەرێتی كۆیلەداری لەسەر زەمینی ماد‌وماننا‌و یەكێتی هۆزەكانی ماد.لە روی دابەشبونی كۆمەلایەتیەوە چەندین چین‌و تویژی جیاواز هەبوە وەزیاتر بایەخدراوە بە كشتوكاڵ‌و پیشەسازی‌و كەسانی ئاینی‌وسەربازی\nPrevious ئه‌شكه‌وتی شانه‌ده‌ر له‌چیای برادۆست له‌ناوچه‌ی بارزان\nNext ژن له ڕوانگه‌ی دینی زه‌رده‌شـتییه‌وه


شەپۆلێكی نوێی كۆرۆنا ئێرانی گرتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 16596 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.\nسیما سادات لاری وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 16596 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 146 كەسیش گیانیان لە دەستداوە.\nوتیشی”لە سەرەتای دەركەوتنی ڤایرۆسەكە تاكو ئەمڕۆ 3 ملیۆن و 344 هەزار و 122 كەس لە ئێران تووشی كۆرۆنا بوون”.\nئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، هەر بەهۆی ڤایرۆسەكەوە تا ئێستا 85 هەزار و 543 كەس لە ئێران گیانیان لە دەستداوە.\nبەرپرسانی ئەو وڵاتە هاتنی شەپۆلی پێنجەمی كۆرۆنایان بۆ ئەو وڵاتە ڕاگەیاند.\nخەڵك- بە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 259 ملیۆن و 111 هەزار و 753 حاڵەت. (زیاتر…)


ماڵپەری فیردەوس | ئایا خەوتنی نیوان عەسرو مەغریب، وە خەوتنی نیوان مەغریب و عیشا هیچ کاریگەری خراپی لەسەر مرۆڤ هەیە وە ئەگەر هەیە هیچ بەڵگەیەک هەیە؟\nسەردێری پرسیار:ئایا خەوتنی نیوان عەسرو مەغریب، وە خەوتنی نیوان مەغریب و عیشا هیچ کاریگەری خراپی لەسەر مرۆڤ هەیە وە ئەگەر هەیە هیچ بەڵگەیەک هەیە؟\nبەرواری دانان :2020-03-20 کۆدی پرسیار:1855\nپرسیار: ئایا خەوتنی نیوان عەسرو مەغریب، وە خەوتنی نیوان مەغریب و عیشا هیچ کاریگەری خراپی لەسەر مرۆڤ هەیە وە ئەگەر هەیە هیچ بەڵگەیەک هەیە؟\nوەڵام : زانایان دەڵێن باش نییە پێش نوێژی عیشا بخەویت، لەبەر ئەوەیە تاکو نوێژی عیشای لێ نەڕوات ، یان ھەتا نوێژی عیشا لە سەرەتایی کات بکات بە کۆمەڵ، بەڵگە :\n(١) عَنْ أَبِي بَرْزَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ ، وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا. رواه البخاري (٥٦٨)، ومسلم ( ٦٤٧) .\n(٢) عن عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: (مَا نَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ ، وَلَا سَمَرَ بَعْدَهَا) رواه ابن ماجه (٧٠٢) ، وصححه الألباني\nابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (" وكان يكره النوم قبلها" واتە: پێش عیشا، چونکە مرۆڤ ئەگەر نووست یان نووستنەکەی قوولە و بەئاگا ناھێت بۆ نوێژی عیشا، یان لەبەر ئەوە خەوەکە ناخۆشە و مرۆڤ ھەست بە بێزاری ناخۆشی دەکات، ... ئایا ئەم کەڕاھەتە کەڕاھەتی شەرعی یە یان کەڕاھەتی نەفسی یە؟\nلەوانەیە ئەمە بێت یان ئەمە بێت، بەڵام ئەگەر سەیری عیلەت بکەین ئەوە ڕاستە لای ئێمە کە کەڕاھەتی شەرعی بێت ، لەبەر ئەوە زانایان دەڵێن نووستن باش نییە پێش نوێژی عیشا.\nبەڵام مرۆڤ ھەیە ماندووە لەو ڕۆژەدا ، ئەگەر بخەوێت یەک کاتژمێر لەنێوان مغرب و عیشا، ئەوە گورج و گۆڵ دەبێت، بۆ ئەم حالەتە بەم کەسە دەڵێین: نووستن مەکروھ نییە، چونکە ئەم نووستنە مەبەست پێی بەھێز بوونە لەسەر عیبادەت وچوونە بەرەو عیبادەت بە گورجی، ئەمە ڕوودەدات زۆر، زۆر خەڵک ھەن زۆر پێویستیان بە خەوە و ماندوون، ئەگەر نوێژ بکات سوودی لێ وەرناگرێت، ئەگەر بخەوێت بۆ ماوەی کاتژمێرێک یان نیو کاتژمێر ماندوو بوونی لادەچێت ، دەڵێین : ئەم نووستنە ئێستا داواکراوە، چونکە بەھێزی دەکات لەسەر عیبادەت، ھەتا مرۆڤ نوێژی قبول بێت و بزانێت چ دەڵێت، لەبەر ئەوە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت فەرمانی کردووە بەو کەسەی ھەڵدەستێت بۆ نوێژ و خەوی دێت بخەوێت، بۆ ئەوەی نوێژ بەڕێ نەکات بە ناخۆشی و بۆ ئەوەی بزانێت چ دەڵێت نەوەک قسەی تر بکات) فتح ذي الجلال والإكرام (٢/٤١-٤٢).\nئیمام النووي ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (زانایان دەڵێن : ھۆکاری کەڕاھەتی نووستن پێش نوێژی عیشا لەبەر ئەوەیە بۆ ئەوەی نوێژی نەڕوات یان نوێژ لە سەرەتایی کات بکات کە باشتر وایە لە سەرەتایی کات بکەیت، وە لەبەر ئەوەیە بۆ ئەوەی خەڵک ئاسانکاری نەکات لەم بابەتە بخەوێت و نوێژی بە کۆمەڵی لێ بڕوات.) شرح صحیح مسلم.\nابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (نووستن لەنێوان مغرب و عیشا مەکروھە، پێغەمبەرد درود وسەلامی خوای لێ بێت پێی باش نەبووە پێش نوێژی عیشا بخەوێت و پاشیش قسە بکات، دەبێت ئارام ھەاا نوێژی عیشا دەکەیت ئەگەر سۆراتی نەما، بەڵام ئەگەر نوێژی عیشا دواخرا و کردت پێش نیوەی شەو لەم حالەتە ھیچی تێدا نییە بخەویت، ...) نور علی الدرب.\nعبدالله بن عبدالرحمان ال بسام خوا بیپارێزێت دەفەرمووێت: (باش نییە نووستن پێش نوێژی عیشا، بۆ ئەوەی نووستن بەسەریدا زاڵ نەبێت و بائاگا نەھێت بۆ نوێژی بەیانی ، یان بەئاگا نەھێت بۆ سەرەتایی نوێژی بەیانی ) توضیح الأحکام (١/٣٧١).\nسەبارەت بە دوای عصر زانایان دەڵێن ھیچ فەرموودەی ڕاست نەھاتوون ڕێگرییان لە نووستنی دوای عصریان کردبێت ، وە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای ھیچ کاتێک دوای عصر نەنووستووە ، بەڵکو دوای عیشا یان قەیلولوی کردووە ، ھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون باش نییە دوای عصر بخەویت ، چونکە بەردەوام نووستن دوای عصر زیان بە تەندروستی مرۆڤ دەگەیەنێت و تووشی وەسواس دەبێت ، وتەی ڕاست ئەصل وایە نووستن دروستە لەو کاتە ، ئەگەر لەڕووی پزیشکی یەوە خراپ بێت دەڵێن باشتر وایە نەخەویت لەم کاتە نەک بڵێیت مەکروھە .\nسەبارەت بە فەرموودەیە زانایان دەڵێن لاوازە : "من نام بعد العصر فاختُلس عقله فلا يلومنَّ إلا نفسه . والحديث : ضعَّفه الشيخ الألباني في "السلسلة الضعيفة " (٣٩).\nابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (نەم زانیووە ھیچ شت ھەبێت ، نووستنی عصر نەمان زانیووە شتێکی تێدا بێت ، ھیچی تێدا نییە و دروستە ، ھەموو کاتەکان نەم زانیووە ھیچی تێدا بێت ، دوای مغرب نەبێت نووستن پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت پێی باش نەبووە ، نووستنی پێش نوێژی عیشای پێ باش نەبووە وە قسە کردنیش دوای عشاء .\nسەبارەت بە عصر و نیوەڕۆ و بەیانی ھیچی تێدا نییە ، بەڵام مرۆڤ ئەگەر لە کاتی گونجاو بگەڕێت باشترە ، ئەگەر بۆی کرا نیوەڕۆ بخەوێت باشترە لە عصر ، ئەگەر بۆی کرا قەیلولە بکات پێش نیوەڕۆ ئەوە باشترە).\nهیچ بەڵگەی ڕوون و ئاشکرا نەهاتوون لەسەر خراپی کاریگەری نووستن لە دوای نوێژی مغرب، بەڵکو تەنها نەهی کراوە لەو کاتە بخەویت، جیاوازی هەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە عیلەتی ئەم نەهی یە، هەندێک دەڵێن کەراهەتەکە شەرعی یە، وە زۆربەی زانایان دەڵێن کەڕاهەتەکە شەرعی یە..


ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان لەگەڵ سەرپەرشتیاری یونامی لە هەولێر کۆبویەوە – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان لەگەڵ سەرپەرشتیاری یونامی لە هەولێر کۆبویەوە\nناوەندی سەربەخۆیی کوردستان لەگەڵ سەرپەرشتیاری یونامی لە هەولێر کۆبویەوە\nلەسەر داوای ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان بۆ کۆبونەوە و گفتوگۆ لەگەڵ یونامی لە عێراق دەربارەی ڕیفراندۆم و ئاستەنگەکانی، بەڕێز\n(Ricardo Rodriguez) سەرپەرشتیاری یونامی لە کوردستان بە سوپاسەوە داواکەی پەسەند کرد و رۆژی چوارشەممە ٢٣ئاب٢٠١٧ شاندێکی ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان، کە پێکهاتبون لە (عەلی مەحمود، خەسرەو سایە، دەشتی جەمال و حەمە غەفور) لەگەڵ بەڕیزیان کۆبونەوە لە ئۆفیسی یو ئێن لە شاری هەولێر. کۆبونەوەکە کاتژمێر و نیوێک درێژەی کێشا و گفتوگۆی تێر و تەسەل کرا لە بارەی پرۆسەی ڕیفراندۆم و ئاستەنگەکانی و بەتایبەتیش سەبارەت هەڵوێستی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان، کە لە ڕاگەیاندنێکدا پێشتر ڕونی کردۆتەوە دورەپەرێزی دەگرێ لەگەڵ ڕیفراندۆم و سەرپەرشتی پرۆسەکە ناکەن تا کاتێک کە دەسەڵاتدارانی کوردستان لەگەڵ حکومەتی ناوەند لەسەر ئەنجامدانی ڕیفراندۆم ڕێکدەکەون.\nسەرەتا دەشتی جەمال وێڕای سوپاسگوزاری بۆ دیدارەکە و ناساندنی ئەندامانی شاندەکە ڕاپۆرتێکی کورت و پوختی دەربارەی دامەزراندنی ناوەند و ئامانج و کارەکانی پێشکەش کرد. هەروەها لە چوارچێوەی نامەیەکدا کە چەند داخوازی لە خۆگرتوە و بۆ ئەم دیدارە تایبەت کرابوو، داوای کرد پرسی ڕیفراندۆم دەرفەتێکە بۆ چارەسەرێکی عادیلانە و دیموکراسیانەی کێشەی کورد لە عێراق، بۆیە پێشنیاز دەکەین ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان کە لە جاڕنامەی گەردونیی خۆیدا مافی دیاریکردنی چارەنوسی نەتەوەکانی بە ڕەسمی ناسیوە، بایەخی تەواو بەم پرۆسەیە بدات و سەرپەرشتی و چاودێری ڕەسمی ڕیفراندۆمی کوردستان بکات.\nبەڕێز ڕیکاردۆ لە وەڵامدا، هەڵوێستی یونامی لە بارەی ڕیفراندۆمەوە باسکرد و چوارچێوەی سنوری دەسەڵاتەکانی سەبارەت پرسێکی گەورەی وەکو ڕیفراندۆم خستەڕوو بە گوێرەی کارنامەی ساڵانەی خۆیان لە عێراق ولەچوارچیوەی ئەو ئەرکانەی پیسپێردراوانەی یونامی ئەو وتی، ڕیکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان لە ئێستادا لەگەڵ یەکپارچەیی خاکی عێراقدایە و ڕیفراندۆم دەکەوێتە ناکۆکی لەگەڵ ئەم هەڵوێستەی ئێمەدا. بۆیە ناتوانین پشتیوانی بکەین لە پرۆسەکە. یونامی کارنامەی ساڵانەی بۆ دیاریکراوە و سنوری دەسەڵات و تواناکانی پابەندی باڵانسی سیاسی نێوان زلهێزەکانی جیهانە و ڕۆڵی ئەوان لەژێر هێژمونی ئەو باڵانسە سیاسییە و چۆنێتی ئاڵوگۆڕیدایە و ناتوانن لێی تێپەڕن. بە تایبەتی لە پەیوەند بە پرسی ڕیفراندۆمەوە. بەڕێزیان باسی ڕۆڵی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکانی کرد لە چوارچێوەی ئەو دەسەڵاتانەی کە پێنج ئەندامە سەرەکەییەکەی ڕیکخراوی نەتەوەکان بۆی دیاریکردوە. پوختەی وەڵامی بەڕێزیان بە پێشنیازەکەی ناوەندی سەربەخۆیی بۆ سەرپەرشتی کردنی پرۆسەکە ئەوە بوو، تا کاتێک حزب و هێزەکانی کوردستان یەک دەنگ نەبن و کێشەکانی نێو خۆیان چارەسەر نەکەن و پێکەوە لە گفت و گۆ و دانوستان لەگەڵ حکومەتی ناوەند سەبارەت ئەنجامدانی پرۆسەی ڕیفراندۆم نەگەنە ڕێکەوتێکی هەمەلایەنە، ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان بێلایەن دەبێ و ڕۆڵی چاودێر و سەرپەرشتیاری پرۆسەکە ناتوانن بگێڕن.\nشاندەکە لە ڕاستای جەختکردنەوەیان لەسەر بایەخی ئەنجامدانی ڕیفراندۆم، هەروەها دەربارەی گرنگیی ڕۆڵی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان لەم پرۆسێسەدا وەکو چاودێر و سەرپەرشتیار ڕونکردنەوەی پیویستیان خستەڕوو. شاندەکە باسی بەشداری یو ئێنی کرد لە ڕیفراندۆمی هاوشێوەدا لە جیهان و داوای کرد ئەم ڕێکخراوە پابەند بێ بە جاڕنامەی پەسەندکراوی خۆیەوە دەربارەی مافی چارەنوسی نەتەوەکان. هەروەها دوپاتکرایەوە کە یو ئێن هەر لە ساڵی ١٩٩١ـەوە لە عێراق و کوردستان بونی هەیە و لە نزیکەوە ئاگاداری ڕوداو و پێشهاتەکانە و دروست ئەوەیە هەڵوێستی پاڵپشتی لەم ڕیفراندۆمە بگرێتەبەر نەک بێلایەن بمێنێتەوە. سەبارەت جەختکردنەوەی بەڕێز ڕیکاردۆ دەربارەی ئەوەی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان پێداگری لەسەر یەکپارچەیی خاکی عێراق دەکات، شاندەکە باسیان لەوە کرد، لە سەد ساڵی رابردودا هیچکات دەوڵەتەکانی عێراق نەیانتوانیوە کوردستان بکەن بە بەشێکی ئەنتیگرەی عێراق و هەمیشە ئەو دەوڵەتانە هێرشی سەربازی و توندوتیژیان بەرانبەر خەڵکی کوردستان بەکارهێناوە و بە زەبری هێز کوردستان لکێنراوە بە عێراقەوە. کوردستان لە حەفتا ساڵی رابردودا هەمیشە کۆمەڵگایەکی جیاواز لە عێراق بوە و بەهۆی سەرهەڵدانی کێشەی قەومییەوە ڕکابەری و پێکدادانی بەردەوام لە کوردستان ژیانی هاوڵاتیانی تێکداوە و بەرەوڕوی جەنگ و ئەنفال و کیمیاباران بونەتەوە. ئێستاش کە فیدڕاڵییەت شکستی هێناوە و حکومەتی ناوەندی توانای نییە عیراق وەکو کۆمەڵگایەکی ئاسایی دامەزرێنێ و بەڕێوەی ببات، بەشێکی زۆر لە حزبە کوردییەکان هاتونەتە پای ئەنجامدانی ڕیفراندۆم بۆ چارەسەری کێشەی هاوژینی کوردستان لەگەڵ عێراق. ئێستا قسەکردن لە عێراقێکی یەکپارچە لە هەمو کات زیاتر دورە لە ڕاستی و واقعییەتەوە. زیاتر ڕەنگدانەوەی کێبەرکێی زلهێزەکان و دەوڵەتانی دەوروبەرە نەک ڕێگاچارەیەکی جیگا نیازی هاوڵاتیان بێت. لەسەر ئەم بنەمایانەوە شاندی ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان جەختی کردە سەر ئەنجامدانی ڕیفراندۆم و داوای کرد کە ڕیکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان ئەم ڕیفراندۆمە بە ڕەسمی بناسێ و بەکردەوە بێتە پای ئەوەی سەرپەرشتی و چاودێری بکات بۆ ئەوەی پرۆسەکە بە شێوەیەکی سەردەمیانە بچێتەپێشەوە.\nلە کۆتاییدا دەشتی جەمال نامەی ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان، کە تایبەت بوو بەم سەردانەی دایە بەڕێز سەرپەرشتیاری یومانی و داوای کرد ڕەچاوی ڕەوشی نالەباری هاوڵاتیانی کوردستان بکەن و هاوکاری ناوەندی پرۆسەکە بکەن. هەروەها بە ناوی شاندەکەوە سوپاس و پیزانینی خۆی ڕاگەیاند بۆ ڕەخساندنی ئەو دەرفەتە بۆ گفتوگۆ سەبارەت چۆنێتی ئەنجامدانی راپرسی و ڕۆڵی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان. بەمجۆرە شاندی ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان دوای گفتوگۆی چڕوپڕ لەگەڵ سەرپەرشتیاری یونامی لە کوردستان و پێداگرییان بۆ تێکۆشان لەپێناو سەرخستنی پرۆسەکە کۆتاییان بە دیدارەکە هێنا.\nناوەندی سەربەخۆی کوردستان\n٢٤ ئاب ٢٠١٧


حیزب لانکەی گەندەڵی‌یە..! – Denegkan\nbyکامه‌ران\tApril 19, 2012\tگشتی\nله سایه‌ی هه‌ر ده‌سته‌ڵات و نه‌زم و نیزامێکی دژ بە خه‌ڵك که ژیانی نا یه‌کسانی و نا عه‌داله‌تی و سه‌رکوت و دزی و گه‌نده‌ڵی و جه‌نگ و کوشتن و توندوتیژی و نا ئارامی بونی هه‌بێت ، وه هه‌ر یه‌ک له‌مرۆکان له مافی فه‌ردی و کۆمه‌ڵایه‌تی سه‌رده‌میی خۆیان بێ‌به‌شبن ئه‌وا بێزاری وناڕه‌زایه‌تی و توڕه‌یی و به‌گژاچون و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه و یاخی بونی خۆڕسک (عفوی) له به‌رامبه‌ر ده‌سته‌ڵاتدا دروست ده‌بێت . وە هەر ئەم نارەزایەتی و توڕەبونەیە دەبێتە هەوێنی خۆئاماده‌کردن و خۆڕێکخستن. خۆڕێكخستنیش بۆ هێزپێدانی ناڕەزایەتی وڕووبەڕووبونەوەکانە دژ بە دەسەڵاتدارانی نەخوازراو و حازر.\nوه له‌نێو هه‌ناوی ئه‌م کێشمه کێشه‌ی ده‌سه‌ڵات و کۆمه‌لگادا چه‌نده‌ها گروپ و ڕێکخراوی دژ به ده‌سته‌ڵات به پێ‌ی ئاستی گه‌شه و هوشیاری هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک دروست ده‌بێت ، شکڵگرتنی نارەزایاتی‌یەکان لە ئاستی  گروپ و ڕێکخراوەکاندا بۆ ڕێکخستنی توڕەیی و بەگژاچونەکان دروست دەبێت کە حیزب یەکێکە لە جۆری ڕێکخراوەکان، وە رێکخاروەکانیش هەر یەکەیان بۆ مەهام و بەرنامەیەک هەم وەهمی هەم بەدیهێنەر بۆ خەڵک و کۆمەڵگا دروست دەبن. ده‌توانین ڕێکخراوەکان لە سەر چۆنیەتی نیاز و مەهام و ئامانجەکان پۆلێنیان بکە‌ین بۆ سێ جۆر لە ڕێکخراوبون:\nگروپی یه‌که‌م : به نیازی گۆڕانکاری و کۆتایی پێهێنانی سته‌م و چه‌وسانه‌وه و نا عەدالەتی دروست دەبێت، گروپێکی ڕادیکاڵ وشۆرشگێڕە. گروپی دووه‌م: ئەم گروپەیان لە چوارچیوەی هەمان سیستەم و نەزم و نیزامدا هەموو توانای خۆی بۆ ریفۆرم تەرخان دەکات، وە ڕێکخەرانی ئەم گروپە دەیانەوێت هەمان دەسەڵات بە کە مێک ڕیفۆرم وگۆڕانکاریەوە بەردەوام بێت، وە دەیانەوێت شەریک بن و بەشیان لە دەسەڵاتدا هەبێت، وە هەرگیز نایانەوێت نەزمی مەوجود لە خۆیان بشێوێنن، تا بێبەش نەبن لە مشەخۆری و گەندەڵی..! بەڵام گروپی سێ‌یەم : نیازێکی هه‌لپه‌رستانه‌ی هه‌یه و ده‌یه‌وێت له نێو ئه‌م کێشمه کێشه‌ی ده‌سه‌ڵات و کۆمه‌ڵگادا ده‌سه‌ڵات له ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتی حازردا به گؤڕانکاریه‌کی زۆر که‌مه‌وه وه‌ربگرێته‌وه بۆ خۆی..!\nئه‌م سێ گروپە هەندێ کات دەتوانن نیازه‌کانیان هەم لەیەک نزیک بکەنەوە هەم بە تەواوی سنوربه‌ندی و سه‌ربه‌خۆیی خۆیان لەگەڵ یەکدیدا پیشان بدەن و هه‌ر یه‌که‌یان به جیا لە یەکدی لە کۆمه‌ڵگادا خۆیان بناسێنن و بە چالاکی جۆرا و جۆر نمایشی سیاسەت و بەرنامەی خۆیان بکەن، وه هه‌ندێ کاتیش یه‌کیکیان نیازی ئه‌وانی دی به‌دوای خۆیدا کێش ده‌کات و هه‌موو نیازه‌کان تێکه‌ڵ ده‌کات بەیەک، به‌ڵام هه‌ر یه‌که‌یان به به‌رژه‌وه‌ندی و مەهامی تایبه‌تی خۆیه‌وه، ئه‌مه‌ش په‌یوه‌سته بە هەلومەرجەکان و ئاستی کارایی هه‌ر گروپێکیانەوە ، که تا چه‌ند ده‌توانێت مەهامی ئه‌وی دی به مەهامی خۆی پەیوەست بکاو به جه‌سته‌ی ئەندامەکانی ئه‌وی دی هێزی ئۆرگانی تایبه‌تی خۆی به‌هێز بکات و بەکاریبهێنێت بۆ بەدیهێنانی مەهامە تایبەتی‌یەکانی دواڕۆژی ده‌سته‌ڵاتی خۆی.\nگه‌ر نیازی گروپی یه‌که‌میان هێزی کۆکردنه‌وه‌و ڕێکخراوکردنی مرۆی به تواناتر بێت و وە له سه‌ر مه‌تنی داوای ئەسڵی و سروشتی خۆیان ڕێکیان بخات ئه‌وا ده‌توانێت گۆڕانکاری ڕیشه‌یی بەدیبهێنێت و سیسته‌مێکی جیاوازو باشتر له سیسته‌می پێشو دابمەزرێنێت و کۆمه‌ڵگا به‌ره‌و ژیانێکی نوێ ببات و مەهام و ئامانجی کۆن و نه‌گۆڕاوی هه‌لپه‌رسته‌کان هه‌ڵبوە شێنێته‌وه. به‌ڵام ئەگه‌ر نیازی گروپی دووەم و سێیەم بە تایبەت گروپی سێیەم واتا نیازی هه‌لپه‌رسته‌کان به‌هێزتر بوو وە توانی وەهمێکی وەها بە کۆمەڵگا ببەخشێت و بتوانێت بەرەی ناڕازی دژ بە دەسەڵات بە درۆ ودیعایەکانی خۆی گۆش بکات، ئەوا دەشتوانێت یەک بەیەکی هاولاتیان یان زۆرینەیان لە نێو ئۆرگانەکەی خۆیدا ڕێکبخات و بە دوای بەرنامە ئابوری و سیاسی و فەرهەنگی‌یەکانی خۆیدا کێشیان بکات بە مەبەستی کورسی ودەسەڵات بۆ بەشی سەرەوەی حیزب بۆ بەڕێوەبردنی هەمان دەسەڵات و سیستەمی کۆن و پێشو بە خاوەنداری خۆیی و کەمێک گۆڕانکاری ڕووکاریەوە، وه هێز و گڕوتینی ناڕەزایەتی هاوڵاتیانیش وەک سەرچاوەی هێزێکی گەورە دەکاتە پاڵپشتی دەسەڵاتی تازەی خۆیی‌و به‌کاریان دەهێنێت بۆ گه‌یشتن به مه‌هامه تایبه‌تی‌یه‌کانی .\nلە سەر بنەمای ئەم ڕوونکردنەوەی سەرەوە دەتوانین بڵێین زۆرینەی حیزب لە کوردستان لە سەر درێژکراوەی هەمان تێڕوانینی گروپی سێ‌یەم دروست بون، بۆیە دوورن لە حیزبێکی مۆدێرن ومەدەنی و خاڵی لە گەندەڵی، وە لە سەر درێژکراوەی هەمان پەیوەندی هۆز و خێڵ و بنەماڵە درووست بوون.. وە لەسەر مەتنی کێشە ئابوری وسیاسی و نەتەوەیی‌یەکان کار دەکەن بۆ کۆکردنەوە و بەسیجکردنی زیاتری هێزی هاوڵاتیان بۆ دەسەڵاتێكی تایبەت، بۆ دەسەڵاتێکی دیکە لە جێگای ڕووخساری دەسەڵاتی کۆن.\nحیزبە هەلپەرست و دەسەڵاتخوازەکان چەند ڕوویەکی حازر و ئامەدەیان هەیە، بە پێ‌ی بۆشایی هەلومەرجە سیاسی‌یەکان هەڵوێستەکانیان نەرم و توند دەکەنەوە و هێرش و بەرگری خۆیان پیشان دەدەن، حیزبە تەقلیدیەکان نە لە پێناوی گۆڕانکاریەکی ریشەیی خەبات دەکەن، نە بڕوایان بە رزگاری و گۆڕانکاریی ڕێشەیی هەیە، چونکە هەر گۆڕانکاریەکی ریشەیی دەسەڵاتی ئاییندەی ئەوانیش دەخاتە مەترسیەوە، هەر لەم پێناوەدایە کە حیزبە تەقیلیدیەکان کە بەردەوام ڕوویان لە بزووتنەوە و گروپ و هۆزە کۆنسەرڤاتیڤەکانە ، ڕوویانە لەو کەس و گروپە کۆمەڵایەتیانیە کە دەتوانن بیانکەنە پاشکۆی ڕەوتی سیاسی خۆیان یان دەتوانن بیانکەنە زەخیرەی بەهێزکردنی هێزی تایبەتی خۆیان..!\nحیزبە تەقلیدی و هیرارکیەکان دەیانەوێت هەموو ناڕەزایەتی و ڕەخنەیەک کە بونی هەیە بە پێ‌ی بیرکردنەوە و ستراتیجی خۆیان لە قالب بدەن و نایانەوێت خواست و ویستو داوای کۆمەڵگا زیاترلە ئاستی خواستەکانی خۆیان بەرز ببێتەوە وتێپەڕ ببێت، بەڵام ئەگەر بە پێچەوانەی خواستەکانی ئەوان ڕوویدا ئەوا کارەکتەری هەیمەنەو دەسەڵاتداریەتی ئەوان لە دەست دەدات، بۆیە لە چوارچێوەی هەمان سیاسەت و نەزمی حکومەت و دەسەڵاتی حازردا حیزب دوو کارو ئەرکی ستراتیژی لەسەرە، یەکەمیان ئەوەیە کە بەردەوام ڕەخنە لە دەسەڵات بگرێت ولە ڕێگای ناڕەزایەتی کۆمەڵگاوە فشار بخاتە سەر دەسەڵات کە بیکاتە شەریکی بەشە گەورەی خۆی، دووەم ئەرکی ئەوەیە کە ڕێگا بگرێت و لەمپەڕ دروست بکات تا ئاستی توڕەیی و ناڕەزایەتی‌یەکان و ئاستی خواست و داواکاری‌و هوشیاری هاوڵاتیان بەپێ‌ی مەهامەکانی خۆی لە قاڵب بدات و نەیەڵێت بەرەو ئاستی بەرزی خۆی بچێت..!\nبەڵێ حیزبە تەقلیدی و کۆنسەرڤاتیڤەکان بەردەوام چەند ڕوویەکی حازر و ئامادەیان هەیە بۆ سەوداو مامەڵە لەگەڵ دەوڵەتانی دژ و ناڕەزایەتی مەوجودی هاوڵاتیان و کۆمەڵگا.\nڕووی یەکەمیان: ئەوەیە، کە تەنها وێنەی دەسەڵاتی خۆیان لە ململانێکاندا دەبینن، بەردەاوم لە هەوڵی ئەوەدان کە هەموو جۆرە بزووتنەوەکانی دیی کۆمەڵگا لە بەرامبەر خۆیاندا بچوک بکەنەوە و لە قاڵب بدەن.وە تەنها لە ساتە لاوەزەکانی خۆیاندا چاویان لە هێز و ئیرادەی جەماوەری ناڕازیە و لەم کاتانەشدا دەیانەوێت ئەم هێز و ئیرادە سەربەخۆیە بە قازانجی خۆیان هەڵسوڕێنن..!!\nڕووی دووەمیان: ئەوەیە؛ کە هەمیشە چاویان لە هەمان نەزم و چوارچێوەی دەسەڵات و حکومەتی کۆن و حازرە، بۆیە نایانەوێت هیچ حکومەتێک نە بە بەهێزی لە دژیاندا بمێنێتەوە نە توانای هێرشیان هەبێت، بۆ ئەوەی لەم بۆشاییەدا پێگە و دەسەڵاتی خۆیان بپارێزن.\nڕووی سێهەمیان ئەوەیە: حیزبی دابڕاو لە کێشە ئەسڵیەکانی هاولاتیان یان بۆ خۆجێکردنەوەی پێگەی سیاسی و ئیمتیازی- سیاسی زیاتر کار دەکات لە چوارچێوەی هەمان دەسەڵاتدا، یان بۆ بەدەستهێنانی دەستەڵاتە لە هەمان نەزم و مۆدێلی حکومەت و دەسەڵاتی پێشودا، بە هەندێ دەستکاری بچوکەوە..!\nڕووی چوارەمیان: کاتێک حیزبی تەقلیدی هەستی بە توانای هێز و ئیرادەی سەربەخۆی هاوڵاتیان کرد و زانی ئاستی هوشیاری و داخوازیەکانی لە ئاستی خۆی باڵاتر و لە پێشترە، ئەوا لەم کاتەدا حیزب لە خەمی ئەوەدا دەبێت کە نەبێت بە ژێر پێ‌ی هوشیاریەکانی کۆمەڵگاوە..!\nبەڵێ حیزبە هیرارکی و تەقیلدیە دەسەڵاتخوازەکان کاردەکەن بۆ گەیاندنی فێڵبازەکان بۆ سەر کورسی دەستەڵات..وە لە دەسەڵاتیشدا گەورەترین و زۆرترین ئیمتیاز بە سەرکردە فێڵباز و ڕیاکارەکان ببەخشن، وە ئێمەی هاوڵاتیانی هەژار و ستەمدیدە تەنها دەبینە سوتەمەنی دەینەمۆی دەستەڵاتی هەموو حیزبێکی تەقلیدی..!\nبۆیە دەتوانم بڵیم حیزب درێژکراوەی هەمان پەیوەندی خێڵ و هەڵگری هەمان هێزو نفوسی عەشرەت و خێڵەکانە، حیزب لە ولاتی ئێمەدا نەک ئامرازێک نی‌یە بۆ پراکتیزەکردنی هونەری سیاسی و گۆڕانکاری و ئیدارەی نوێ بە دەستهێنانی مافەکانی هاولاتیان ، بە ڵکو حیزب دەبێتە لانکەیەکی گەورە بۆ بە دەستهینانی پێگەی سیاسی و ئابوری تەنها دەسەڵاتی خۆی، لە دواجاردا بۆ گەندەڵی..! ئەوکات تاکەکانی کۆمەڵگا لەبەردەم دەسەڵاتی حیزب و پیاوە گەورەکانی حیزبدا هەر بە بچوکی و بە بێ بونی هیچ بەهایەکی مرۆیی دەمێنێتەوە..!\nئەمڕۆ چۆنیەتی دەسەلاتی گەندەڵ وناشیرینی حیزبەکان فاکتەرێکی سەرەکی‌یە لە بێئومێدکردنی هاوڵاتیان بەرامبەر بە حیزبی بون ، وە حیزبی نەبون و دیدی لاحیزبی بە ڕوونی لە دەروونی هاوڵاتیانی ئەم وڵاتەدا دەخوێنرێتەوە و تەنانەت خۆشیان لە زۆربەی جۆری ڕیکخراوبونەکان دەپارێزن، سەرەڕای ئەوەی بێمافی و کێشە ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی‌یەکان هەر بەردەوامە…!\nPrevious رۆژهه‌ڵاتی ناڤین و سیاسه‌تی نێوده‌وڵه‌تی …\nNext ڕێی هات و نه‌هاتی چاوه‌كانت


پيشنياريگ فه‌يلی ئه‌را كورد و شيعه و سونی\nئمساڵيش بيجگه ئه‌وه‌گ له‌بان ئه‌و قسه‌و باسه‌يله راهاتيمنه، دى وه‌ل وه‌رده‌وامی له‌هويره‌وبردنيش ئه‌تويه‌نيم بويشيم كيشه‌ی پيكهاته‌گه‌مان جوور وه‌رز وه‌رده‌وام پايز وه‌پی هات ك تائيسه‌يش چه‌وه‌ڕی هاتن وه‌هار ئه‌كا، يه‌يش له وه‌ختيگيش ك هوير له‌وه كرديايم و ئه‌كه‌يم ك كورد وه‌رگريكه‌ر يه‌كه‌مه له‌و كيشه له ديد نه‌ته‌وايه‌تيه‌و ك يه‌يش ماف خوه‌مانه، وه‌لی وه‌ختيگ ك له كوردستان چه‌ومان كه‌فته سه‌ركردايه‌تيه‌يل حزبی و حكومی هويچ به‌ياننامه‌يگ فه‌رمی له‌ليانه‌و ده‌رنه‌چی ك چه‌ن رسته‌ی كه‌ميگش له‌تی بوود ئاماژه وه‌و فيشتر له ماوه‌ی سێ ده‌يه‌ى ئه‌نفالكردن و كوشاننه‌وه‌ی ناسنامه بكا، هه‌ر وه‌و خاتريشه ئيمه ئيسه كه‌فتيمه‌سه گومانه‌و له‌وه‌گ يا ئه‌وه‌سه ئيمه كورد نييم، يا ئيمانيگ وه‌و كيشه نيه ناوی كيشه‌ی كورد بوود جوور ئه‌وه‌گ باوه‌ڕ وه‌پی ديريم، دى شايه‌ت ئی گومانيشه له‌لامان يه‌قينه‌و بدێ وه‌ل وجوود لايه‌نه‌يل حكومی په‌يوه‌نديدار له‌ی باوه‌ته‌وه‌و ئه‌را نموونه‌يش(وزاره‌ت شه‌هيده‌يل و ئه‌نفالكرياگه‌يل) ك ئيسه بويه‌سه(وزاره‌ت له‌هويره‌وبردن و دريغی)، نه‌ك ته‌نيا هه‌ر ئه‌را ئيمه، به‌ڵكوو ئه‌را گشت قوربانيده‌ره‌يل.\nله وڵاتيگ تايفی له‌وه‌ختيگ ك شيعه‌يم وه‌بی ريڕه‌و سياسی يا لايه‌نگر حزبه‌يل تر بويم پيشبينی چه له‌ی رووڵه‌يل هه‌مان تايفه ئه‌كه‌يم ك پيشكه‌شی وه‌پيمان بكه‌ن وه‌ل ئه‌و گرژی و چويچيانه ك خوه‌يان له‌تی ژيه‌ن له‌سای ئه‌و ده‌رفه‌ت مێژووييه له‌و حوكمڕانيه ك كه‌فته ده‌سيان؟ ئه‌يانه خوه‌ندنه‌وه‌يان ئه‌را گوزه‌يشته وه‌رته‌نگه وه‌شيوه‌يگ شماره‌یی وه‌ل نه‌وين ستراتيجيه‌ت له‌وه‌ر ئيسه‌و ئاينده ئه‌را سته‌مليكرياگيگ زينگ ك له‌ناونيان وجوود ديريد.\nوه گوزاره‌ی هاووڵاتيبوينيش هه‌رچه‌نی ك عراقييش بويم وه مواسفات وڵاتيگ خاوه‌ن سه‌روه‌ری ئايا چه‌نيگ له برايه‌يل سونيمان شانازی وه مێژوو ده‌وڵه‌ت عوسمانی وه ته‌به‌عيه‌ت ئه‌كه‌ن؟ ئمجا له‌سای ئی فكره‌و له‌ی خاك و ژينگه له‌دايگ بويمنه‌و گه‌ورا بويمنه‌و ژيايم و مرديم وه‌بی ئه‌وه‌گ دگان وه‌پيمان بنريه‌يد جوور پيكهاته‌يگ هاوبه‌ش له‌ی نيشتمانه، ئی ريڕه‌ويشه ره‌سانه‌مانه ئی حاڵه‌ته ك ئيسه له‌تی ژيه‌يم له‌ناو كومه‌ڵگايگ به‌سياگ و دويرگر له په‌يمانه‌يل ئنسانی.\nخاستر ئه‌وه‌سه راسگووه‌يل وه‌پيمان بويشن ك وه‌خت موجامله ئه‌را ئيمه دی ته‌مام بوی و كورد و شيعه‌و سونی ريككه‌فتنه له‌بان ئه‌وه‌گ ئی زوڵمه هه‌ر وه‌رده‌ه‌وام بدێ ده‌رهه‌ق هه‌ر ئاده‌ميزاديگ خوه‌يان بخوازن ك هويچ خوسه‌و كينه‌تيگيان نه‌شاريده‌وه‌و دڵنياس له خوه‌ی  له‌ڕوی ئنتمابوينی ئه‌را مه‌زه‌و و نه‌ته‌وه و نيشتمان ك هه‌رچه‌نی ئه‌وانه‌يش زه‌ره‌د ده‌روينی و گيانييش وه‌پی ره‌سنن.\nكه‌سه‌يليگيش پيشنيار ئه‌وه ئه‌كه‌ن وه‌خاتر ئه‌وه‌گ رووڵه‌يل پيكهاتگه‌مان له كوردستان دڵنيايی وه‌پيمان داشتوون له ئنتمامان تاقيگای وشكانن dna له نزيك خاڵه‌يل وشكانن سه‌ر وه‌خوه‌يان له هه‌رێم دابنه‌ن ئه‌را ئه‌وانه‌گ ته‌نيا وه جه‌سه قورتار بوينه‌و ئه‌نفالكرياگه‌يل ناسنامه‌يان بكوشيه‌يده‌و تا مێژوو ئه‌و زوڵمه له هويره‌و بووه‌يم ك ناوی ده‌زگای نفووسه‌و جوور ئه‌وه‌گ ئيسه هه‌يم ته‌ماشامان بكه‌ن نه‌ك جوور ئه‌وه‌گ باس ئه‌كريه‌يد.\nله وه‌رانوه‌ر ئه‌وه‌يش داوا له رووڵه‌يل مه‌زه‌وه‌گه‌مان ئه‌كه‌يم وه‌رجه هه‌ر بريارداينيگ سه‌ردان وادی ئه‌لسه‌لام و قه‌ورسان پيرووز كه‌ربه‌لا بكه‌ن تا وه‌چه‌و خوه‌يان ئه‌و هاوبه‌شيه بوينن ك ئسپات لايه‌نگريمان ئه‌را ئه‌هلولبه‌يت ئه‌كا نه‌ك ئه‌را حزبحزبايه‌تی و تونڕه‌وی مه‌زه‌وی وه سياسه‌تكرياگ و ئه‌وه‌نه‌ی قه‌واره‌ی بی سه‌روشوون و كووچ وه‌پيكرياگه‌يلمان ئنسافمان بكه‌ن.\nبرايه‌يل سونيمانيش ك هانه ژير چادر وڵاتيگ ناوی عراقه وه‌رجه ئه‌وه‌گ شانازى وه ده‌سكه‌فت و شوونه‌واره‌يليگ بكه‌ن ك به‌شداری له‌لی كرديم ئه‌را ئاوه‌دانی و بنيات و په‌ره‌داين ئی وڵاته و وه‌رجه رويكردن له هه‌ر مه‌هانه‌يگ بايه‌سه له‌بانيان دگان وه‌و زوڵمه بنه‌ن ك هاته تويشمان له‌ژير هه‌ر ناونيشانيگ و له هه‌ر لايه‌نيگه‌و، ئمجا دووس ديريم ك بويشيم هويچ رووژيگ له رووژان نه‌ويمنه‌سه گرفت له هه‌ر پيشكه‌فتنيگ له‌وه‌رده‌م كومه‌لگای عراقی، به‌ڵكوو وه‌چه‌واشه‌وه وه‌رده‌وام به‌شدار بويمنه له بته‌وكردن چشتيگ ك ئمڕوو وجوود نه‌يريد، ك ئه‌ويش هاووڵاتيبوينه.\nئيسه‌يش كورد و سونی و شيعه له مه‌ترسيدارترين بار ژيه‌ن ك گشت عراقيه‌يل وه‌پيا گوزه‌ر ئه‌كه‌ن، له‌گشت ئی كاره‌يليشه ئيمه ئوميده‌واريم ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌و مه‌ويسی و كاره‌ساته نه‌مينيد ك زويتر له‌تی ژيايم و ئمڕوو هاته‌سه تويش گشت لايگ، ئمجا ته‌نيا چشتيگيش ك له‌هويره‌و ناچێد ئه‌ويش بيده‌نگی لايه‌نه‌يل فه‌رمی و حكومی و برايه‌يلمانه له نه‌ته‌وه‌و مه‌زه‌و و نيشتمان ك وه‌ليا گوزه‌ر كرديمه، به‌ڵكوو له چه‌نه‌ها بوونه‌يش بويمنه نموونه‌يگ ئه‌را مه‌ويسی ئه‌و پيكهاته‌يليشه ك ئمڕوو جوور ئه‌وسای ئيمه تويش هاتنه.


启示录 17 CCB – ئاشکراکردن 17 KSS | Biblica\n启示录 17 CCB – ئاشکراکردن 17 KSS\n1ئینجا یەکێک لەو حەوت فریشتەیەی حەوت جامەکەیان پێبوو پێی گوتم: «وەرە با سزای لەشفرۆشە گەورەکەت پیشان بدەم کە لەسەر ڕووبارێکی زۆر دانیشتووە. 2ئەوەی پاشاکانی زەوی داوێنپیسییان لەگەڵ کردووە و دانیشتووانی سەر زەوی بە شەرابی داوێنپیسییەکەی سەرخۆش بوون.»\n3پاشان فریشتەکە بە ڕۆحی پیرۆز بردمییە چۆڵەوانی. بینیم ژنێک لەسەر دڕندەیەکی قرمزی دانیشتووە کە بە ناوی کفر داپۆشرابوو. دڕندەکە حەوت سەر و دە شاخی هەبوو. 4ژنەکە جلوبەرگی ئەرخەوانی و قرمزی لەبەر کرابوو، هەروەها بە زێڕ و بەردی گرانبەها و مرواری ڕازێنرابووەوە. جامێکی زێڕینی بەدەستەوە بوو، پڕ لە قێز و گڵاوی داوێنپیسییەکەی. 5لەسەر ناوچەوانیشی ناوێکی نهێنی نووسرابوو:\n6هەروەها بینیم کە ژنەکە بە خوێنی گەلی پیرۆزی خودا و خوێنی شەهیدانی عیسا سەرخۆش ببوو.\nبە بینینی زۆر سەرسام بووم. 7فریشتەکە پێی گوتم: «بۆ سەرسام بوویت؟ نهێنی ژنەکە و ئەو دڕندەیەشت پێ دەڵێم کە هەڵیگرتووە و حەوت سەر و دە شاخی هەیە. 8ئەو دڕندەیەی بینیت هەبووە و ئێستا نییە، خەریکە لە بیری بێ بن دەردەچێت و بۆ لەناوچوون دەڕوات. دانیشتووانی سەر زەوی، ئەوانەی لە دامەزراندنی جیهانەوە ناویان لە پەڕتووکی ژیاندا نەنووسراوە، کاتێک دڕندەکە دەبینن سەرسام دەبن، چونکە دڕندەکە پێشتر هەبووە و ئێستا نییە، بەڵام لە داهاتوودا دێتەوە.\n9«ئەمە بانگەوازە بۆ مێشکی دانا: حەوت سەرەکە حەوت گردن17:9 مەبەست لە شاری ڕۆمایە کە لەسەر حەوت گرد بنیاد نراوە. کە ژنەکە لەسەریان دانیشتووە. 10حەوت پاشاکەش، پێنجیان کەوتن و یەکێکیان هەیە و ئەوی دیکە هێشتا نەهاتووە، کاتێکیش دێت پێویستە کەمێک بمێنێتەوە. 11ئەو دڕندەیەی هەبووە و ئێستا نییە هەشتەمینە، بەڵام لە حەوتەکەیە و بۆ لەناوچوون دەڕوات.\n12«ئەو دە شاخەی بینیت دە پاشان، هێشتا شانشینیان وەرنەگرتووە، بەڵام بۆ ماوەی یەک کاتژمێر لەگەڵ دڕندەکە وەکو پاشا دەسەڵات وەردەگرن. 13ئەوانە یەک مەبەستیان هەیە، هێز و دەسەڵاتی خۆیان دەدەنە دڕندەکە. 14ئەوانە لەگەڵ بەرخەکە دەجەنگن و بەرخەکە دەیانبەزێنێت، چونکە گەورەی گەورانە و پاشای پاشایانە، ئەوانەی لەگەڵیدان بانگکراو و هەڵبژێردراو و دڵسۆزن.»\n15ئینجا پێی گوتم: «ئەو ئاوانەی بینیت، کە لەشفرۆشەکە لەوێ دانیشتووە، گەل و خەڵک و نەتەوە و زمانن. 16دە شاخەکە و دڕندەکەی کە بینیت، ڕق لە لەشفرۆشەکە هەڵدەگرن، وێران و ڕووتی دەکەنەوە، گۆشتەکەی دەخۆن و بە ئاگر دەیسووتێنن، 17چونکە خودا خستوویەتییە دڵیان کە مەبەستی ئەو جێبەجێ بکەن و ڕێک بکەون، دەسەڵاتیان بدەنە دڕندەکە، هەتا وشەکانی خودا بێتە دی. 18ئەو ژنەی بینیشت ئەو شارە گەورەیە کە دەسەڵاتی بەسەر پاشاکانی زەویدا هەیە.»\nKSS : ئاشکراکردن 17


سه‌رۆک ئۆباما و مت ڕامنی خۆیان بۆ دواهـه‌مین ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردن ئاماده ده‌که‌ن\nسه‌رۆک براک ئۆبامای دیموکرات و ڕکه‌به‌ره کۆماریـیه‌که‌ی خۆیان بۆ سێـیه‌م و دواهه‌مین ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کانی سه‌رۆکایه‌تی ئاماده ده‌که‌ن که بڕیاره شه‌وی دووشه‌ممه له زانکۆی لین له شـاری بوکا ڕه‌تۆنی ولایه‌تی فلۆریدا به‌ڕێوه‌بچێت.\nهه‌ردووکیان ڕۆژی یه‌کشه‌ممه‌یان له‌گه‌ڵ ڕاوێژکاره‌کانیاندا به‌سه‌برد، ئه‌مه‌ش به مه‌به‌سـتی خۆئاماده‌کردن بۆ دواهه‌مین ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه که تیایدا سه‌نگی ده‌خرێته سه‌ر مه‌سه‌له ده‌ره‌کیـیه‌کان.\nمت ڕامنی له باره‌ی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ش ڕه‌خنه‌ی توندی له سه‌رۆک ئۆباما هه‌یه، له‌وانه چۆنێتی مامه‌ڵه‌کردنی له مه‌سه‌له‌ی هێرشه‌که‌ی 11 ی مانگی نۆی ئه‌مسـاڵ، ئه‌وه‌ی کرایه سه‌ر کونسوڵخانه‌ی ئه‌مه‌ریکا له شـاری به‌نغازی لیبیا و تیایدا باڵیۆز کرس ستیڤنز و 3 ئه‌مه‌ریکایی دیکه کوژران.\nڕامنی له‌سه‌ر به‌رنامه ناوکیـیه‌که‌ی ئێرانیش ڕه‌خنه‌ی توند له سه‌رۆک ئۆباما ده‌گرێت و ده‌ڵێت وه‌ک پـێویست له‌گه‌ڵ تاراندا توند نه‌بووه و له هه‌مان کاتیشـدا وه‌ک پـێویست پـشـتیوانی له ئیسرائیل نه‌کردووه.\nسه‌رۆک ئۆباماش لای خۆیه‌وه ده‌ڵێت ڕامنی هێرشه‌که‌ی لیبیا بۆ مه‌رامی سیاسی خۆی ده‌قۆزێته‌وه. ده‌شڵێت سزای توندیشی به‌سه‌ر ئێراندا سه‌پاندووه له‌سه‌ر به‌رنامه ناوکیـیه‌که‌ی.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وانه سه‌رۆک ئۆباما خاڵی گرنگی له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه بۆخۆی تۆمارکردووه، له‌وانه کوژرانی ئوسامه بن لادن ڕێبه‌ری ئه‌لقاعیده له پاکسـتان و ئه‌نوه‌ر ئه‌لعه‌وله‌قی ڕێبه‌ری ئه‌لقاعیده له یه‌مه‌ن و هێرشه به‌رده‌وامه‌کانی فڕۆکه بێ فڕۆکه‌وانه‌کانی ئه‌مه‌ریکا بۆ سه‌ر بنکه و ئه‌ندامه‌کانی ئه‌لقاعیده. هه‌روه‌ها به‌ڵێـنه‌که‌ی خۆی هێنایه دی به کشانه‌وه‌ی هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا له عێراق و دانانی خشـته‌یه‌کی کاتی بۆ کشانه‌وه‌ی هێزه‌کانیش له ئه‌فغانسـتاندا.


📝 بەئەرشیفکردنی قوربانیانی ئازادی ڕادەربڕین بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2018 1:25PM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,054 جار هاتیە دیتن\nهەموو دۆستان و خۆشەویستان و ئازادیخوازان و نوسەران [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6-8-2018 13:25:46\n📊 پڕۆژەی بەنداوی باوەنور ماوەی پێنج ساڵ کارکردن تیایدا راگیراوە ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2018 8:48AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,324 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، سیروان حەسەن بەنداوی باوەنور لە سنوری گەر [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6-8-2018 8:48:21\n📝 پەیڕەوی دەنگدان و لەیەکجیاکردنەوە و ژماردنی دەنگەکان بۆ هەڵبژاردنی پەڕڵەمانی کوردستان 30-09-2018 بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 11 2018 9:51PM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,205 جار هاتیە دیتن\n06-08-2018 [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 9 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 11-8-2018 21:51:07\n👫 حاجی ئەحمەد بيراڵکی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 7 2018 7:57AM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,795 جار هاتیە دیتن\nپێشمەرگەی دێرينی تيپی 21ی کەرکوکی يەکێتی نيشتمانی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ. 7-8-2018 7:57:29\n📊 زیانی ئاگرەکەی بازاڕی قەیسەری لە هەولێر بە 10 ملیۆن دۆلار دەخەمڵێنرێ ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2018 8:51AM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,316 جار هاتیە دیتن\nمام ئازاد چەندین ساڵ بوو لەسەر مێزێک کاسبیی دەکرد [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 6-8-2018 8:51:47\n📊 سلێمانی: 140 کەس بەهۆی ماددەی هۆشبەرەوە دەستگیرکراون ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2018 1:57PM\nدواڕۆژ، زریان محەمەد بەڕێوەبەرایەتی نەهێشتنی مادد [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 6-8-2018 13:57:06\n☂ فڕۆکەخانەی سلێمانی پارت و رێکخراو\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 8 2019 11:42AM\nفڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سلێمانی دەکەوێتە بەکرەجۆ بە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 36 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 8-1-2019 11:42:39\n👫 مەلا سدیق ئیلنجاغی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Apr 28 2017 10:53PM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,174 جار هاتیە دیتن\nناوی تەواوی (سدیق عوسمان مەحمود) لەبنەماڵەی دەروێش [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ. 28-4-2017 22:53:42\n👁 ئەڤ بابەتە 1,961 جار هاتیە دیتن\n📊 هەولێر، شەش کرێکار لەکاتی کارکردندا گیانیان لەدەستداوە ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2018 9:20AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,078 جار هاتیە دیتن\nلە ماوەی حەوت مانگی رابردووی ئەمساڵ لە سنوری پارێز [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6-8-2018 9:20:54\nپەرتوک PDF 12,155\nفایلێن پەیوەندیدار 51,227\n🗄 ژێدەر 16,243\n| دروستکرنا لاپەری 1,326 چرکە!


ئیسلام چۆن هانى موسڵمانان دەدات بۆ زەکات دان و فەزڵەکانى چین؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nزەکات و سەرفیترەئیسلام چۆن هانى موسڵمانان دەدات بۆ زەکات دان و فەزڵەکانى چین؟\nئیسلام چۆن هانى موسڵمانان دەدات بۆ زەکات دان و فەزڵەکانى چین؟\n1- خواى گەورە دەفەرموێ : (خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا) (سورة التوبة:10).\nواتە : وەربگرە لە ماڵی موسوڵمانان خێری دیاری کراو کە زەکاتی فەرزە وە جگە لە دیاری کراویش – کە خێری سوننەتە – بۆ ئەوەی پێی پاک ببنەوە لە چڵکی بە خیلی و چاو چنۆکی وە دڵ ڕەقی لەسەر ھەژاران و پەک کەوتووان ، وە ھەروەھا پێی پاک ببێتەوە نەفسیان ، بۆ ئەوەی ببنە خاوەنی خۆش بەختی لە دنیاو دواڕۆژدا.\n2- هەروەها دەفەرموێ : (إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ.آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُحْسِنِينَ.كَانُوا قَلِيلاً مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ. وبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ. وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ) (سورة الذريات:15 -19).\nواتە: ئەوانەی لەخوا ترسان لە دونیادا ئەمڕۆ لە بەھەشتانێک و سەرچاوەکاندان، وەریان گرتوە ئەوەی پەروەردگاریان پێ یانی داوە ئەویش بە ھۆی ئەوەی لە دونیادا چاکە کاربوون ، وە دەردەکەوێت چاکە کانیان لەشەو نوێژدا وەلەپارشێودا داوای لێ خۆش بوونیان دەکرد وە ھەروەھا دەیان بەخشی لەماڵیان حەقی داواکارو ئەوانەی بێ بەش بوون .\n3- هەروەها دەفەرموێ : (وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ) (سورة التوبة:71).\nواتە: ئەو کۆمەڵەی کە خوای گەورە جێگیریان دەکات و دیان خاتە ژێر بەزەیی و مھرەبانی خۆی ئەوانەن کە بڕوایان بە خوای خۆیان ھەیە و وەیارمەتی یەکتر دەدەن بەسەر کەوتن و خۆشەویستی وە ئەمر بە چاکە دەکەن و نەھی لە خراپە دەکەن ، وە پەیوەندی خۆیان و خوایان پتەو دەکەن بە نوێژکردن و پەیوەندی نێوان خۆشیان پتەو دەکەن بەدانی زەکات .\n4- هەروەها دەفەرموێ : (الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ) (سورة الحج:41).\nواتە : ئەوانەی جێگیرمان کردوون لەسەر زەوی نوێژ دەکەن و زەکات دەدەن و ئەمر بە چاکە و نەھی لە خراپە دەکەن و تەنھا بۆ خوایە کۆتایی ھەموو ئیشێک ، جا خوای گەورە گێڕاویەتی دانی زەکات بە یەکێک لە مەبەستەکانی جێگیربوون لەسەر زەوی .\n5- وەپێغەمبەرى خوا ﷺ فەرمویەتى : (ثلاثة أقسم عليهن وأحدثكم حديثاً فاحفظوه؛ ما نقص مال من صدقة ، ولا ظلم عبد مظلمة فصبر عليها، إلا زاده الله بها عزّا.ولا فتح عبد باب مسألة،إلا فتح الله عليه باب الفقر) ((رواه الترمذي))(2325) إسناده صحيح.\nواتە: سێ شت سوێندیان لەسەر دەخۆم وە قسەتان بۆ دەکەم جا لە بەری بکەن : ماڵ کەم نابێت بەبەخشین: وەھەرکەسێک ستەمی لێ بکرێ و ئارام بگرێ ئەوا خوای گەورە سەربەرزی زیاد دەکات بەو ئارام گرتنەی ، وەھەربەندەیک دەرگای سواڵ بکاتەوە ئەوا خوای گەورە دەرگای ھەژاری بۆ دەکاتەوە)..\n6- وە هەروەها دەفەموێ:\n(إن الله عز وجل يقبل الصدقات ويأخذها بيمينه فيربها لأحدكم كما يربي أحدكم مهره أو فُلًوّه ، أو فصيله حتى إن اللقمة لتصير مثل جبل أحد) (رواه أحمد و الترمذي)(662)وصححه المنذري.\nواتە: خوای گەورە خێرو بەخشین قەبول دەکات و وەری دەگرێ بەدەستی ڕاستی جا پەروەردەی دەکات – ھەروەک یەکێک لەئێوە بەچکە ماینەکەی پەروەردە دەکات ھەتایەک لوقمە – کە بەخشراوە- گەورەی دەکات بەوێنەی کێوی ئوحد .\nوەرگیراوە لە گۆڤارى ڕێگاى ڕاست ژمارە (2)\nتایبەت کردنی زەکات و صەدەقە کردن بە مانگی ڕەمەزان ئایا دروستە بۆ باوک زەکات بدات بە کوڕێکی کەژنی هێناوە و ماڵى جیایە لەکاتێکدا کوڕەکەی ژیانی لەسەر موچەیەکی کەمە ؟ وەڵامی دە پرسیارى گرنگ سەبارەت بە زەکات دروستە باوک زەکات بدات بە کچەکەى کە شوی کردوە و مێردەکەى دەستى کورتە؟ ئایە ماڵی بازرگانی بەو پارەیە ئەژمار دەکرێت کە کاڵاکەی پێ کڕدراوە یاخود بەو پارەیە کە کاڵەکەی پێ دەفرۆشرێت؟\nسەردان: ١,٦٨٤ بەش: زەکات و سەرفیترە\nپرسیاری دواترزەکاتی پارەیەک کە لە قەرزدا بێت چۆن دەدرێ؟ پرسیاری پێشترشوێن و جێگەى زەکات چۆنە لە ئیسلامدا؟


بۆ یەکەمجار تەواوی بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز، بڵاودەکرێنەوە! – Denegkan\nبۆ یەکەمجار تەواوی بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز، بڵاودەکرێنەوە!\nbydengekan\tSeptember 19, 2012\tگشتی\nلە١٠ ی ئەیلوولی ٢٠١٢، بی بی سی، لەڕێگەی تۆری ئەلەکترۆنی تایبەت بەدامەزراوەکەیەوە بڵاوی کردەوە کەبەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز بۆ یەکەمین جار بڵاودەکرێنەوە، ئەم کاره‌ش به‌دوای دەیان ساڵ له‌حوکمڕانی بەناو سۆسیالیستی سۆڤیەت وئەوروپای ڕۆژهەلات وپاش زیاتر لەسەد ساڵ لەمەرگی ئەو دوو گەورە فەیلەسوف وئابووری ناس وسیاسەت ناسە، دێت.\nیەکەمین رستەی کتێبی (مانیفێستی کۆمۆنیست) بریتی بوو لەمە: “تارماییەک ئەوروپای داگرتووە، تارمایی کۆمۆنیزم” ئەم کتێبە نووسراوی کارڵ مارکس وفردریک ئەنگلزە کەلە مانگی شوباتی ١٨٤٨ دا لە لەندەن بڵاوبوەوە و وەرگێڕدراوەته سه‌ر زۆربەی زمانەکانی جیهان. جێگەی سەرسوڕمانە کەتائێستا تەواوی بەرهەم ونووسینەکانی ئەم دوو کەڵە بیرمەندە کە ڕووخساری دونیایان گۆڕی بڵاونەکراونەتەوە. ئەوەی جێگەی سەرنجیشە نزیکەی سەد وسی ساڵ بەسەر مەرگی مارکس (١٨١٨-١٨٨٣) و ١١٧ساڵیش بەسەرمەرگی ئەنگلز(١٨٢٠-١٨٩٥) دا تێدەپەڕێ.\nلەسەرەتای سەدەی بیستدا هەندێک هەوڵدرا بۆ بلاوکردنەوەی بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز، بەم شێوەیەش دەستکرا بە بڵاوکردنەوەی ٤٢ بەرگی بەرهەمەکانیان لەمۆسکۆ، لەلایەن دامەزراوەی مارکس-ئەنگلزەوە و١٤ بەرگیان لێ بڵاوکرایەوە. بەڵام ئەم پڕۆژەیە لەساڵی ١٩٣٥دا ڕاگیرا بەفەرمانی ستالین وبەرێوبەری بەرپرسی ئەم کارە ئیعدام کرا و هاوکارەکانیشی نێردران بۆ ئۆردوگای کاری ئیجباری و بێ سەروشوێن کران. لەساڵی ١٩٥٣دا دوو دامەزراوەی حزبی بەناوی “دامەزراوەی مارکسیزم-لینینیزم” لەبەرلینی ڕۆژهەلات ومۆسکۆ دامەزرا ودەستیان کردەوە بەبڵاوکردنەوەی بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز. بەلام لەبەرئەوەی حزبی شیوعی سۆڤێتی ئارەزووی بەبڵاوکردنەوەی نووسراوی مێژوویی و ڕەخنەگرانەی نەدەکرد ئەم پڕۆژەیە بەردەوام نەبوو. لەساڵی ١٩٦٤دا خرۆشۆف ڕێگەیدا بەبڵاوکردنەوەی کۆمەڵە بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز ویەکەمین بەرگی بەشێوەیەکی تاقیکاری لەساڵی١٩٧٢ لێ بڵاوکرایەوە. وە تاساڵی ١٩٩٠، ساڵی یەکگرتنەوەی هەردوو پارچەکەی ئەڵمانیا، کۆی ٣٦ بەرگی لێ بڵاوکرایەوە.ئەگەرچی بڕیار وابوو کەبەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز بەتەواوی بڵاوبکرێتەوە بەبێ سانسۆر، لەگەڵ ڕوونکردنەوەو کۆمێنتی پێویستدا، بەلام پێشووتاری ئەم بەرگانە لەژێر کاریگەری ئایدیۆلۆژی حزبی شیوعی سۆڤێتیدا بوون و تێکستەکانیش تەواو نەبوون. پاش ڕووخانی دیواری بەرلین وا پێدەچوو کە چارەنووسی بڵاوکردنەوەی کۆمەڵە بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز بەکۆتایی گەیشتبێت بەڵام لەساڵی١٩٩٠ وبەدەست پێشخەری”ئینستیتووی نێودەوڵەتی مێژووی کۆمەلایەتی” لەئەمستردام مارکس شناسە ئەوروپایی وئەمریکایی و یابانیەکان دامەزراوەیەکیان پێکهێنا بەناوی”دامەزراوەی نێودەولەتی مارکس- ئەنگلز” تابۆ یەکەمین جار ئەرکی بڵاوکردنەوەی تەواوی بەرهەم وکارەکانی مارکس وئەنگلز بەبێ کەم وکووڕی بگرێتە ئەستۆ. کاری ئەم دامەزراوەیە بریتی بوولە:\n1/ وەفاداری تەواوی بەتێکستە ئەسلیەکان.\n2/ بڵاوکردنەوەی تەواوی هەموو ڤێرژنەکانی هەر بەرهەمێک.\n3/ بڵاوکردنەوەی هەر تێکستێکت بەزمانی ئەسڵی. واتە ئەو زمانەی کەپێ ی نووسراوە.\n4/ ڕوونکردنەوەو کۆمێنتی دوورودرێژ بۆ هەر بەرهەمێک بەدامەزراندنی(مێگا)کە یەکێک لەگەورەترین پڕۆژەکانی لێکۆلینەوەو بڵاوکردنەوەیه، لەتەواوی دونیادا. مێگا تەنها کاری دووبارە بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز نەبوو، بەڵکو کاری بڵاوکردنەوەی کارو بەرهەمی بڵاونەکراوەی تر وچاک کردنەوەی هەڵەی بەرهەمی تریش بوو.(مێگا) بەچوار بەش دابەش بووە:\n1/ بەرهەمەکان، ووتارەکان، پێش نووسەکان.\n2/ سەرمایە و پێشەکیەکانی.\n4/ یاداشت و تێ بینیەکان، دەست نووسەکان، پەراوێزنووسیەکان.\nسەرەتا بڕیار وابوو کەبەرهەمەکان لە ١٦٤ دەورەی دوو بەرگیدا بڵاوبکرێنەوە کەکەم کرایەوەو کرا بە١١٤ دەورە وە تا ئێستا ٥٩ دەورەیان لێبڵاوکراوه‌تەوە. هەردەورەیەک ٧٠٠ تا ١٦٠٠ لاپەڕەیە ولە دوو کتێب پێک هاتووە. بەشی یەکەمی ئەم کتێبە بڵاوکراوانە، بریتی بوون لەتەواوی بەرهەمە فەلسەفی، ئابووری وسیاسی و ووتارە تەواوکراو و تەواونەکراوەکان. هەروەها ووتارەکانی مارکس وئەنگلز لەدووتوێی ئەم بڵاوکراوانەدا بوون کەبە فەوتاو لەقەڵەم دەدران کەلە مێژ بوو پەیوەست بوونیان بەمارکس و ئەنگلزەوە جێگەی باس ولێکۆلینەوە بوون. بەشی دووەمی ئەم کتێبانە “سەرمایە” ی لە خۆگرتبوو لەگەڵ دەستنووس وخەتی خودی مارکس لەگەڵ تەواوی نوسخە جیاجیا چاپکراوەکاندا. لەم بەشە تائێستا ١٥ دەورەی لێ بڵاوکراوەتەوە. بەشی سێهەمی کتێبەکان پێکهاتووە لەنامەکانی خودی مارکس وئەنگلز بۆ کەسانی تریان نووسیوە یا کەسانی تر بۆ ئەو دووەیان نووسیوە، لە٣٥ دەورەی ئەم کۆمەڵە بەرهەمە١٢ بەرگ بەچاپ گەیەنراوە. لە بەشێ چوارەمدا دەفتەری یادداشتەکانی کۆکراوەتەوە کەزۆربەیان بۆیەکەمین جارە بڵاودەکرێنەوە. بەڕێوەبەرانی میگا پێشبینی دەکەن کەکارەکانیان٣٠ تا٣٥ساڵ درێژە بکێشێ گەرچی بودجەکەی تاساڵی٢٠١٥ پەسەندکراوە. ڕوونکردنەوەکان وکۆمێنتەکان دەردەکەون لەم بەشەی مێژووی کاروبەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز لەشکڵ وشێوەگرتنی فیکر وئەندێشەیان تا پێگەیشتنی وبەچاپ گەیاندنی تێکستەکان. ئەمەش شێوە کاری مارکس وئەنگلز پیشان دەدات وتێکستەکان لەسەر بنەمای مێژوویی –سیاسی دەخاتەڕوو. ئەم نموونەیەی خوارەوە گرنگی ئەو ڕوونکردنەوەو کۆمێنتانەدەردەخات:\nمارکس لەدەورانێکیدا خەریکی خوێندنەوەیەکی زۆر وبەرینی تازەترین داهێنانەکانی زانستی زەوی ناسی، کیمیا، ماتماتیک وزیندەوەرزانی بووە. ڕوونکردنەوەو کۆمێنتەکانی مارکس تەنها سەبارەت بەزەوی ناسی دەگاتە ١٠٠٠ لاپەڕە. ئەو تەنها بۆ نووسینی٥٠ لاپەڕە لەزنجیرە ووتارێکدا سەبارەت بە “ئیسپانیای شۆڕشگێر”پەڕتووکی٣٦نووسەری بەپێنج زمان خوێندۆتەوە و٧٥ لاپەڕەی لەتێبینیەکانی نووسیوەتەوە. مارکس تەنها بۆ ماوەیەکی زۆر کورت دەرامەتێکی جێگیری هەبوو. درێژترین ماوەیەک کەدەرامەتێکی جێگیری هەبووە، کاتێک بووە کەبۆ ماوەی چوار ساڵ کاری کردووە لەنیویورک تریبوندا، کەگەورەترین ڕۆژنامەی ڕۆژگاری خۆی بوو.\nمارکس قەیرانی ئابووری ساڵی١٨٥٧ بەیەکەمین قەیرانی ئابووری سەراسەری وهەمەلایەنە لەقەڵەم دەدات و بەدەورانێکی زۆر سەختی ناوزەد کردووه. پاش بڵاوبوونەوەی بەرگی یەکەمی’سەرمایە’ لەساڵی١٨٦٧دا، مارکس خەریکی نووسینی تێبینیەکانی دەبێت کەتایبەت دەبن بەبەرگی دووەم وسێیەمی’سەرمایە’. وە لەهەمانکاتدا دەکەوێتە بیری چاوخشاندنەوەیەکی تەواو بەبەرگی یەکەمیدا. ئەنگلز پاش مەرگی مارکس دەستنووسەکانی ئەو کۆدەکاتەوە ولە بەرگی دووەم وسێیەمی’ سەرمایە’دا بڵاوی دەکاتەوە، بەلام(مێگا) بەبڵاوکردنەوەی دەورەی ١٥ بەرگی ‘سەرمایە’ پیشانی دەدات کەئەم بەرهەمە سێ بەرگ نەبووە وئەوەی لەوەو پێش بڵاوکراوەتەوە کۆمەڵێکی زۆر لەدەستخەت ودەستنووسە تێکەڵەکانی مارکسە کەبەرهەمی٢٠ ساڵ کارکردن بووە. هەروەها ڕوونکردنەوەو کۆمێنتەکانی(مێگا) دەربارەی ‘سەرمایە’ ڕوونی دەکاتەوە کەئەنگلز تەنیا لەبەرگی دووەمی’سەرمایە’دا ٥٠٠٠جار دەستی وەرداوەتە تێکستەکەوە. مارکس وئەنگلز لەماوەی ٦٠ ساڵدا لەگەڵ ٢٠٠٠ کەسدا نامە نووسینیان بووە کەبە گشتی ئەوکەسانە کەسانی پەنابەربوون یاخەڵکی ووڵاتی جیاجیای دونیا بوون، وە لەکۆدا ٤٠٠٠ نامەیان نووسیوە ودە هەزار نامەیان بۆ نووسراوە.نامەکانیان کەم و زۆر بەتەواوی بڵاوکراونەتەوە ئەوانەی کەناردوویانن بۆ خەڵک، لەحاڵێکدا زۆربەی زۆری ئەونامانەی کەبۆ ئەوان نووسراوە لە مۆسکۆیە وهێشتا بڵاونەکراونەتەوە. نزیکه‌ی دوو لەسەر سێی باقی بەرهەمەکانی مارکس وئەنگلز لەئەمستردامه ویەک لەسەر سێی تری لەمۆسکۆ هەڵگیراوە.\nPrevious كتێبێك به زمانی عه‌ره‌بی له باره‌ی به‌رهه‌مه ئه‌ده‌بییه‌كانی حه‌سه‌ن سلێڤانی، چاپ كرا\nNext کوردیش دەبێت لە پێشکەوتنی جیهاندا بەشی هەبێت


گشت په‌نيگ په‌نكوور مه‌كه!!\nپيشينه‌يل وتنه"گه‌ن وه گه‌نيێ مه‌نووڕ وه دويزمه‌ی بنووڕ"، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش بايه‌سه بزانيد ك"پای په‌تی له پێڵای ته‌نگ خاستره" و نه‌يليد كيشه‌و گرفت زه‌فه‌ر له‌ليد باريدو هه‌وڵ ئه‌وه بيه‌يد گه‌رمايگه‌رم هوير له چاره‌سه‌ر بكه‌يدو"تا ته‌نوير داخه نان خوه‌د بيه‌يده پيه‌و"، چوينكه ئه‌گه‌ر هات و"كار له كار ترازيا" دی ئه‌وسا مه‌ر بويشيد"نك ناهمی و هه‌ناسه‌ی سه‌رد"و دی گشت هه‌وڵيگيش بی هووده‌س.\nئمڕوو له‌ی ژيانه هه‌ر خيزانيگ ره‌فتار و هه‌ڵسووكه‌فت روڵه‌يلی زانيدو ئاگادارن له‌ليان ك رووژانه چ كرده‌وه‌يليگ ئه‌نجام ئه‌يه‌ن، وه‌لی نوڕيد داڵگ وباوگه‌يليگ هه‌ن گه‌نڕه‌فتاری ئه‌و رووڵه‌يليانه په‌نكوور ئه‌كه‌ن، يه‌يش له‌وه‌ختيگ زه‌ره‌ديش ره‌سننه كه‌سه‌يل تر و ئه‌و باوگ و داڵگه بيده‌نگن له‌و كاولكاری و ماڵويرانيه ك رووڵه‌گه‌يان ده‌رهه‌ق هاوكوڕ و كه‌س وكار و خيزانه‌يل تر ئه‌نجامی ئه‌ياد، وه‌ختيگيش باس خراوی و به‌دڕه‌فتاری رووڵه‌يليان ئه‌كه‌يد له‌لايان يه‌كسه‌ر كه‌نه‌ی"ده‌وريش خه‌ڵوه‌تنشين"و"سه‌يد سامه‌ڕا"له‌لاد، جوور ئه‌وه‌گ نه‌ناسيده‌ی و تازه تاريفی ئه‌راد بكه‌ن.\nدی نازانيم له‌وه‌رچه مه‌ردمانيگ هه‌ن"ئه‌سپ مه‌ردم زوی پا له‌لی تيه‌رنه‌و"ه‌و ئه‌سپ خوه‌يان وڵه‌كه‌ت ناكه‌ن و هه‌ميشه گه‌نی مه‌ردم له‌لايان"خورماو روينه‌و"گه‌نی خوه‌يان و رووڵه‌يليان سڕپوو ئه‌كريه‌يدو شاريه‌يده‌و!!\nجی داخه ئمڕوو دووسه‌يليگ هه‌ن له دوشمن به‌ترن، وه‌لی دوينيد ژير وه‌ژير مه‌رام پيس دڵه‌يليان له‌بان كه‌سه‌يل تر جيوه‌جی ئه‌كه‌ن وه‌بی ئه‌وه‌گ خوه‌يان ئاشكرا بكه‌ن، بيگومان متمانه‌داين وه‌ی جووره كه‌سه‌يليشه گه‌وراترين زه‌ره‌ده له‌ژيان و ئه‌يانه دوشمن راسكانی و ماڵويرانكه‌رن و هويچ وه‌ختيگ ده‌سوه‌ردار كاره‌يل زشت خوه‌يان نيه‌ون و نيه‌ونه خه‌مخوه‌رد، چوينكه پيشينه‌يل وتنه"ئه‌گه‌ر كه‌له بووده پووس، دوشمن نيه‌وده دووس" و"ئی داره‌گ ئی وا شه‌كنێده‌ی گه‌ن ها له بنی"و ئه‌و باوه‌ڕه ك وه‌پی داشتيده له جی خوه‌ی نه‌ويه‌و ابه‌يد وه ته‌مای ئه‌وه نه‌ويد له كاره‌يل به‌دڕفتاری خاس بكه‌يده‌وه‌و ئاشكراس ك"بار چه‌فت ئه‌و ميلكان ناڕه‌سيد".\nوه‌لی له‌يرا گه‌وراترين وه‌رپرسيارێتی ئه‌كه‌فيده بان ئه‌و داڵگ و باوگه ك په‌نكوور كرده‌وه‌يل نائنسانی ئه‌و رووڵه‌يانه ئه‌كه‌ن و هيلن دويكه‌ڵی كه‌سه‌يل تر بگريده‌و، چوينكه"گشت په‌نيگ په‌نكوور ناكريه‌يد"و بايه‌سه بزانن ك سڕپووكردن و شاردنه‌وه‌ی كاره‌يل تاوانبار‌انه‌ی رووڵه‌گه‌يان ئاقبه‌ت خراويگ له‌لی ئه‌كه‌فيده‌وه‌و خاستر ئه‌وه‌سه په‌نكووری نه‌كه‌ن و بگه‌ردنه شوون چاره‌سه‌ريگ ئه‌رای و له هه‌مان وه‌خت نه‌بايه‌د"تير بخه‌ن و كه‌وان بشارنه‌و"،چوينكه ديار و ئاشكراس ك"تێشه گوم بوود پێشه گوم نیه‌ود"و بايه‌سه يه‌يش بزانن ئمڕوو ك"ئه‌وان قليان كيشن مه‌ردمان تر قوڕقوڕه‌گه‌ی ئه‌ژنه‌فن"و نه‌بايه‌د دڵ وه‌وه خوه‌ش بكه‌ن ك مه‌ردم بيئاگان له په‌ن و كرده‌وه‌ى رووڵه‌يليان.\nئمجا ئه‌و داڵگ وباوگه‌يله ك خوازيارن كه‌رامه‌ت خوه‌يان بپاريزن و كرده‌وه‌ی رووڵه گه‌نڕه‌فتاره‌گه‌يان په‌نكوور بكه‌ن، بايه‌سه ئه‌وه‌يش بزانن ك هه‌ر له بنه‌ڕه‌ته‌و په‌روه‌ركردن ئه‌و رووڵه‌يانه نادروس بويه‌و"ئاسياو بی ئاويگ نانه‌سه‌و". بيگومان يه‌يش وه سووك وئاسان رفوو نيه‌ودو خاستر ئه‌وه‌سه شه‌رمه‌زار دونياو ئاخره‌ت نه‌ون و له‌وه‌ر خاتر په‌نكووركردن كار زشت ك زه‌ره‌د گه‌ورا ره‌سنيده مه‌ردم تر خوه‌يان نه‌خه‌نه وه‌ر سزای په‌روه‌ردگار و ئه‌وه‌يش بزانن ك" ئاسن سويه‌ر وه پف سه‌رده‌و نيه‌ود" ئه‌گه‌ر نه‌خشه‌ی خاسيگ ئه‌رای نه‌سازيد.\nئيران به‌شداريكردنى له ئۆپراسيۆن وه‌ل توركيا له‌باره‌ى په‌كه‌كه خسته دروو\nعراق ئاشكراى بڕيار تازه‌يگ كرد له‌باره‌ى مه‌رزه‌يلێ وه‌ل سوريا\nنيوزله‌ندا گومان له‌وه ئه‌كا په‌لامارده‌ر دو مزگفته‌گه ده‌سميه‌تده‌ر داشتگه\nكوردستان كيشه‌يگ له مووچه‌ى پێشمه‌رگه ديرێد و ئه‌وه‌گ به‌غدا داره‌ى به‌س ناكا\nهه‌رێم كوردستان به‌شيگ تر له هه‌قده‌س كومپانيايه‌يل ئيرانى دا


كێشەی ئاوی خواردنەوەى چەمچەماڵ چارەسەركرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nفەرمانگەی ئاوی چەمچەماڵ ئاشكرای دەكات، كە كێشەی نەگەیشتنی ئاوی خواردنەوە بە چەمچەماڵ چارەسەركراوە.\nفەرمانگەی ئاوی چەمچەماڵ لە ئاگادارییەكدا بۆ دانیشتووانی چەمچەماڵ ڕایگەیاندووە، كە كێشەی دواكەوتنی ئاو دەگەڕێتەوە بۆ لەكاركەوتنی هێڵی دووەمی ئاوی دووكان- سلێمانی و هاوكات چەند ڕۆژێكیش وەرنەگرتنی ئاو لە وێستگەی ماس، كە خراوەتە سەر بۆڕی چەمچەماڵ بەهۆی لێڵ بوونی ئاوی گۆپتەپە.\nڕاشیگەیاندووە، لە ئێستادا كێشەكە چارەسەر كراوە و ئاو گەیشتووە بە خەزانی بانی مەقان و دابەشكردنی ئاو ئاسایی بۆتەوە.\nئاماژەی بەوەشكردووە، ئێستا ئاو لە گەڕەكی ئاسودە و ڕاپەڕین و سەربەرزی دابەش دەكرێت و ئەمڕۆ و سبەی ئاو بە گەڕەكی مامۆستایان و ئەو شوێنانەی تر دەدرێت، كە لەسەر خەزانی بانی مەقانن.\nخەڵك بەهۆی گڕگرتنی غازەوە لە شارۆچكەی چەمچەماڵ پێنج ئەندامی خێزانێك سووتان. (زیاتر…)\nخەڵك دوو پێشنیار بۆ چارەسەری كێشەی ئاوی چەمچەماڵ لە لایەن وەزارەتی شارەوانییەوە ئاراستەی ئەنجوومەنی وەزیران دەكرێت. (زیاتر…)\nخەڵك- حكومەتی هەرێمی كوردستان پارەی ئاو بەپێی پێوەری میكانیكی بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، هەر هاووڵاتییەك ڕۆژانە زیاتر لە 350 لیتر ئاو خەرج دەكات…\nبافڵ تاڵە‌بانی بودجە‌یە‌ك بۆ ئاوی سلێمانی تە‌رخان دەكات\nخەڵك- بە‌مە‌بە‌ستی زیاتركردنی توانای دابینكردنی ئاوی پاكی خواردنە‌وە بۆ هاووڵاتیان و چارەسە‌ركردنی هە‌ندێك گرفتی تە‌كنیكی، بە بڕیاری بافڵ…\n14 مارس 2022 9.43 pm\nخەڵک- ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی رایگه‌یاند، لە چەمچەماڵ به‌هۆی كێشه‌ی خێزانییه‌وه پیاوێك هه‌ڵده‌كوتێته…


12:43 - 1/6/2020\n🌎#هەورامان‌نیوز: ئارۆ یەکشەمە کەشو نجاری سەر بە قەزاو شارو پاوەی بە هۆکاری نادیار گڕ دریا و سەدان دۆنمێش پڕووزیارە. بەپاو هەواڵو ئەنجومەنی ژینگەپارێزیو ژیوای جە پاوە، دمای ئانەیە کە ئەنجومەنەکە جە ئایردریایو بە کەشو دەگاو نجارو پاوەی ئاگادار بی، چالاکێ ژینگەپارێزێ ژیوای، دەگاو دووریسانی و چند خەڵکێوتەر بە هامکاری دایێرە سەرچەمە سروشتییەکاو قەزاو پاوەی، وێشا یاونا یاگە ئایربەردەکا و بە هەوڵی بێ‌وچانشا، تاواشا کۆنتڕۆڵو ئایرەکەی کەرا و کوشناشەو. بەپاو هەواڵەکەی، بەهۆو فرەیی ئایرەکەی و هۆرکەردەی شەماڵی، کۆمەڵێوی فرەو کەشو نجاری بە بڕو سەد دۆنما سۆتەن و زیانێوی یەکجار فرە بە دار و درەخت و گژوگیواوو ناوچەکەی کەوتەن.\n🔹چند ڕوێو چەیوەڵتەر کەشو هێرتای ئایر دریا و بە سەدان دۆنمێ جە جەنگەڵە چڕوپڕەکاو ناوچەکەی هەڵەویارە و زیانێوی یەکجار فرە ئەو ژیوگاو کوردستانی کەوت.\n🔹گرد ساڵێو سۆتەیەکێ بە دەسپەنەکەردەی فەسڵو گەرمای و پڕای گیواوی و بەئەنقەس ڕووە مدا و چالاکێ ژینگەپارێزێچ کەمتەرخەمی دەسەڵاتی بە هۆکاری سەرەکی مزانا.


منم، دیدەوانیی گوڵ دەکەم-ـی پێشەوا کاکەیی، چاپی دووەمی بڵاوکرایەوە\n"منم، دیدەوانیی گوڵ دەکەم"ـی پێشەوا کاکەیی، چاپی دووەمی بڵاوکرایەوە\nئەم بەرهەمە: لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١٠، نووسراون، ساڵی ٢٠١١، بۆ جاری یەکەم لە چاپخانەی دیلان لە سلێمانی چاپ کراوە. ئەم پەڕتووکە: پێک هاتووە لە ١٦ شیعر و چامە، لەگەڵ تەوەرەیەک لە بەشی دووەمی توێژینەوەیەکی زانستگە، لە لایەن: «هیوا ئەکرەم عومەر و ڕابەر محەمەد محەمەدەمین»ـەوە، بەنێوی: «چەمکی گوڵ، لە دیوانی: (منم، دیدەوانی گوڵ دەکەم)ـی پێشەوا کاکەییدا.» بۆ ساڵی ٢٠١٨- ٢٠١٩، لە زانستگەی ڕاپەڕین. هەروەها، دیار لەتیف: ڕانانێکی بۆ کردووە، بەنێوی: «چەمکی ڕوانین، لە (منم، دیدەوانیی گوڵ دەکەم)ـی پێشەوا کاکەییدا.» ئەم پەرتووکە: ١٣٤ لاپەڕەیە؛ کە کاری ڕێنووس و هەڵەچن: وشیار عەلی، بەرگ: ئیبراهیم ساڵح، ئەنجامیان داوە. هەروەها، بۆ جاری دووەم، لە چاپخانەی کارۆ لە سلێمانی، ساڵی ٢٠١٩، لەسەر ئەرکی خۆی چاپ کراوەتەوە.\nپێشەوا کاکەیی لە دیوانی «منم، دیدەوانيی گوڵ دەکەم»ـدا لە گۆشەنیگای تایبەتيی خۆیەوە و بە هەستێکی مرۆڤدۆستانەوە لە گوڵ دەڕوانێت.\n«دیار لەتیف» لە چەمکی ڕوانین لە منم، دیدەوانیی گوڵ دەکەمی پێشەوا کاکەییدا دەڵێت:\nلەم خاڵەوە، پشکنینە وێژەییەکە دەست پێ دەکات، واژەی گوڵ وەک گوزارەیەک، ڕەهەندی جوایەز دێنێتە گۆڕێ، لەوێوە کێبڕکێ و تێپەڕاندن و دەستکارییەکان و دونیابینین دێتە ئارا و بۆچوونێکی نوێ سەربار دەخرێت. واتە ئەمە ڕوانگەیەکی ترە بۆ چەمکی گوڵ؛ (گوڵ) جارێک تەسەووفانە و جارێکیش ژینگەدۆستانە و ئەوجاریش مرۆدۆستانە مژار دەکرێت.


Tuesday, 05.11.2010, 12:00\nکوردستان لەسەر پێیە\nلەرۆژهەڵاتی کوردستان حکومەتی نیزامی راگەیەنراوە\n24 کاتژمێر: دوابەدوای ئیعدامی پێنج چالاکی سیاسی کە چواریان کوردن، شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان هەستانە سەر پێ و ئێرانیش حکومەتی نیزامی رادەگەیەنێ.\nرۆژنامەی بەریتانی (گاردیەن) لەژمارەی ئەمڕۆ دوشەممە (10 ــ 5 ــ 2010) پاڵپشت بەسەرچاوەی هێزەکانی نەیاری ئێران بڵاوی کردەوە کە چالاکی پرۆتستۆیی لە زانکۆی تاران و شارەکانی پیرانشارو کامیاران لەباکوری رۆژئاوای ئێران رویان داوە.\nرۆژنامەکە دەنوسێ لە شارە کوردنشینەکانی وەک مەهاباد، سنە و زۆر شوێنی دیکە حکومەتی نیزامی راگەیەنراوە.\nئەم رۆژنامەیە لەراپۆرتی خۆیدا دەنوسێ: لەناو ئەو پێنج کەسە ئیعدامکراوەدا، شیرین عەلەم هولی ژنێکە کە لە ژێر ئەشکەنجەدا دانی بەتاوانەکەی داناوە و ئیعدامکراوەکانی دیکەش واتە فەرزاد کەمانگەر، عەلی حەیدەریان، فەرهاد وەکیلی تۆمەتی ئەندامێتی پەژاکیان دراوەتە پاڵ.\nسەرجەم حزبە کوردیەکان ئەوە رەت دەکەنەوە کەسانی ئیعدامکراو دەستیان لە کردەوەی تیرۆریستیدا هەبێ. کاوە ئاسنگەری وتەبێژی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لەمبارەوە گوتی "رژێمێک کە هاتنی بومەلەرزە بە جلی ژنانەوە دەبەستێتەوە، سەیر نیە کە چالاکی مەدەنیش وەک بۆمب چاندن بەناو بکا.


چەند تێبینی سەبارەت بە کۆڕبەندی هێمن و ڕەخنەکان\nتاريخ: ۱۳۹۵ دوشنبه ۱۲ مهر ساعت ۱۳:۳۰ بازدید: 898 نظرات: 1 کد مطلب: 2001\nسەبارەت بە کۆڕبەندی هێمن لە مەهاباد تا ئێستا هەندێک قسە و باس لەملاوئەولا بڵاو بووەتەوە کە هەندێکیان جێی سەرنجن، بۆ وێنە کابرایەک کە تەواو ناسیاویی لە گەڵ هێمن وێنەیەکە و پێی وایە گەورەترین ئیرادی ئەو کۆڕبەندە ئەوە بوو کە کەس پرسی بەو نەکردووە چونکا "ئەو تاقە کەسە کە لە هێمن گەیشتووە و کەسی دیکە بۆی نییە لەوبارەوە قسە بکات". بەڵام جیا لەوە چەند کەسی دیکەش ڕەخنەیان گرتووە کە بۆ لەو کۆڕبەندە باس لە لایەنەکانی دیکەی ژیانی هێمن نەکراوە؟ کە بە بڕوای ئەوان زاڵترە بە سەر لایەنی شێعریی هێمن. لێرەدا دەمهەوێ بە کورتی هەندێک وەڵامی ئەو بۆچوونانە بدەمەوە:\n١) لە سەرلەبەری ئەدەبی جیهانیدا نووسەران و شاعێران لە پەنای کاری ئەدەبی هەوڵی کاری فیکری و ئەندێشەیی و ڕەنگە رۆژنامەگەرییان دابێت، بەڵام وەک پێکهاتەخوازەکان دەڵێن ئەوەی لەمناوە لە هەموان گرینگتر و جێی ئاوەردانەوەیە گوتاری زاڵ بە سەر ڕەوتی کاریی ئەو کەسەیە بۆ نموونە مارک تواین لە پەنای کاری نووسین، رۆژنامەنووس و هاوکات وەرگێڕێکی لێهاتووش بووە و ڕاپۆرتی لە مەرگی لینکۆڵن بە وتەی جان گری یەکێکە لە نموونە شازەکانی ڕاپۆرت‌نووسی سەبارەت بە کەسایەتی، بەڵام بەوەشەوە لە ئەدەبی جیهانی بە پێی کەلان پێکهاتەی زاڵی ناو نووسینەکانی مارک تواین زیاتر وەک نووسەر ئاوری لێ‌دراوەتەوە و ئەمەش هیچ لە توانستەکانی ئەو کەسە کەم ناکاتەوە. بەو پێیەش هێمن گەر وەک شاعێر بناسرێت نە تەنیا خەسار نییە، بەڵکوو گەڕانەوە بۆ واقیعی هێمنە و دوورەپەرێزی لە فکریەتی باوی بەقارەمان کردنیەتی.\n2) دیسان بە پێچەوانەی بۆچوونی باو هێمن رۆژنامەنووس نەبووە و هەوڵەکانی لەو بوارەدا جگە لە یادداشتی "ڕاوە تاژی" [کە تا ڕادەیەک لە ڕاپۆرت نزیک دەبێتەوە]، هیچ فاکتەرێکی رۆژنامەگەریی نەپێکاوە. ئەم فاکتەرانە [کە بەرچاوترینیان جگە لە هەواڵنووسی، ڕاپۆرت و ئاگایی‌بەخشین بە شێوەی وتار و یادداشتن] تەنانەت لە خودی سروەش لە سەردەمی هێمن و دوای هێمنیش زۆر کەم ئاوری لێ‌دراوەتەوە و بەو پێیە ئەویش ناچیتە خانەی رۆژنامەنووسیەوە. لەمناوە هێمن زۆرتر وەک کەسێک دەناسرێت کە بە دڵ‌فراوانییەوە فەزایەکی بۆ کاری رۆژنامەگەریی کوردی ڕەخساندووە و تەنیا شتێک کە هێمن گرێ‌دەداتەوە بە رۆژنامەگەری وەک دوکتۆر کەماڵ مەزهەر ئەحمەد لە "گەشتی ڕاستی" دەڵێت: "هەمان دڵفراوانیی ناپرۆفێشناڵانەیە کە لە فەزایەکی داخراوەدا توانیویەتی کەشێکی خوێندنەوە و دیالۆگ بەرهەم بێت" و بە زمانی خۆمان "دەرفەتێک بڕەخسێنێت بۆ هاتنەگۆی زمانی کوردی".\n3) ساڵانە بە سەدان کۆڕبەندی زانستی و توێژینەوەیی لە فەزای کراوە و ئاکادیمیی و نائاکادیمیی فارسەکان بەڕێوەدەچێت، بەڵام کەس نابیستێت یان نابینێت کە بە ڕادەی ئێستای کوردەکان گلەیی و سکاڵا لە دژیان بنووسرێت و بەو ڕادەیە ڕەخنەیان لێ‌بگیرێت. ئەم قسە و باسانە وەک ئەحمەد غوڵامی لە وەڵامنامەکەیدا ئاماژەی پێداوە بەرهەمی کۆمەڵگای داخراوە و پاشکەوتەی ئێمەیە کە پێی وایە ڕەخنە دەبێت حەقیقەتە شاراوەکان وەدەرخات و گەر وتارێک نەتوانێ ئەو حەقیقەتە پیرۆزە بپێکێت ئەوا ئەو کەسە هیچ لە نووسین و لێکۆڵینەوە نەگەیشتووە و ئینجا حەقیقەتەکەش هەمانە کە ئەو لە زەینیدا بووە. لە کاتێکدا یەکەمین تایبەتمەندیی ڕەخنەی مۆدێرن دوورپەرێزی و ڕەفزی حەقیقەتە زەبەڵاح و درۆیینەکان و تێپەڕبوون بە سەر "T"ی گەورەکان و گەیشتن بە بەستێنی دەقە. یان بە واتایەکی دیکە ڕەخنەی مۆدێرن لە سەر پشتی ڕەفزی سووژە و حەقیقەتی سووژە لای وایە کە دەق بەرهەمی فەزایەکی سیاسی/ مێژووییە و لەو ڕووەوە دەقیش بە هەمان زەندی زمانی باو تەژییە لە لایەنەکانی ئایدیالۆژیا و پێویستە لە رێگای شرۆڤەی دەق بگەی بەو خاڵە سیفرانەی کە بەرهەمهێنەری شێواز و ئەندێشەی زاڵ بە سەر دەقن، نەک زیندووکردنەوە و هێنانەوە دەرێی مردووان لە گۆڕەکانیان و بەقارەمان کردنیان.\n٥) بە داخەوە رۆژنامەگەریی کوردی [کە زۆرتر لە ناوێکی بۆش دەچێت تا واقیعێکی کراوە] یان باشترە بڵێم ئەو چەند سایت و ماڵپەڕەی بە هەزار یەکێکی ناوچە لە جیات داپۆشی و ڕۆماڵی کۆڕبەندەکە و نووسینی ڕاپۆرتی پتەو و ناسێنەر، بە بێ ئەوەی هیچکام بەشداری ئەو کۆڕبەندە بووبێتن و گوێیان دابێتە وتارەکان، هەرکام لە جێی خۆیانەوە خەریکی ئاژاوەنانەوە و بایکۆتی کار و فەزای فەرهەنگین، ئەمە لە کاتێکدایە کە یەکەمین ریسالەتی رۆژنامەگەریی ناوچەیی وەک دوکتۆر فۆرقانی دەڵێت ناساندن و بوون بە سەرچاوەیەکی بڕواپێکراوی هەواڵی ناوچەییە کە لە لایەن فەزای رۆژنامەگەریی ناوەندەوە پشتگوێ خراون و نابیندرێن و لەو رێگاوە ئامانجی بەرسازەیی فەرهەنگی واتە بۆڵدکردنەوەی فەرهەنگی ناوچە و توانستەکانی بپێکن. ئەمە ڕێک ئەو خەسارە گەورەیە کە تەواو فێستیڤاڵ و کۆڕبەندە کوردییەکان پێوەی دەناڵێنن و کەس نییە ئەم خەسارە گەورە لە قاو دات و بگرە نووسینەکانی ئێمەش زیاتر و زیاتر تەشەنە بەو دۆخە دەات و ئەمەش یانی ئێمە هیچ فامستێکی دروستمان لە دۆخێک کە تێیدا دەژین نییە.\n4) زۆربەی ئەو کەسانەی کە گلەیی لە ناوەڕۆکی کۆڕبەندەکە دەگرن و وەک دوکتۆری ئیحزاری ئەرواح پێیان وایە بابەتەکان نەیاتوانیوە حلوولێکی دووبارە بە ڕۆحی هێمن بدەن، بە جۆرێک بەوە تۆمەتبارن کە سەرەڕای ئەو هەمووە زانستە و لێ‌زانینە، بۆ بە وتار بەشداری ئەم کۆڕە نەدەبوون و مەولەوی وتنەنی "ئێوە باشترتان لێ‌دەزانی، فەرموون!".\nبرچسب ها: ئه‌مجەد غوڵامی, بنکه‌ی موکریانی مەهاباد, بۆکان, مهاباد, مەهاباد, هه‌مایشی هێمن\nیه سلاو و ریزه وه بو کاک ئه مجه د. من زورتر له ره خنه کان وا تی گه یشتووم که ئه و براده رانه ی که ره خنه یان گرتووه وه کوو ئاسو یان موسته فا ئیلخانی زاده یان سه لاحی خه دیو، دوو کیشه یان هه یه. یه که م ئه وه ی که ئیمه زانایانی کومه لگه ی کوردین و ده بی هه میشه له ریزی پیشه وه بین و دوو هه م ئه و جایزانه که وادیاره به بیستنی لیکیان شور بووه ته وه و ئاخیان هه لکیشاوه که بو چی وه به ر ئیمه نه که وتووه. چوونکا له م سالانه ی دوایی دا زور شت له سه ر باری مالی بیستراوه که خوی خه ساریکی گه وره یه بو نووسه ران و تویژه ران.


دوای ئەوەی سەرۆکی فراکسیۆنی کۆمەڵ لە پەرلەمانی کوردستان رایگەیاند، سەرۆکی پەرلەمان داوای بەڵگەی لێکردوون بۆ سەلماندنی بڕینی 21%ی موچەی فەرمانبەران، سەرۆکی پەرلەمان قسەکانی ناوبراوی بە چەواشەکاری ناوبرد و ڕایگەیاند، یاداشتی پرساندنی ئەو پەرلەمانتارانە پڕبووە لە کەموکوڕی یاسایی.\nدوای ئەوەی عەبدولستار مەجید، سەرۆکی فراکسیۆنی کۆمەڵ لە پەرلەمانی کوردستان رایگەیاند، لە بەرامبەر یاداشتێکیاندا بۆ پرساندنی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیری دارایی، رێواز فایەق، سەرۆکی پەرلەمان داوای بەڵگەی لێکردوون بۆ سەلماندنی بڕینی 21%ی موچەی فەرمانبەران، سەرۆکی پەرلەمان لەڕونکردنەوەیەکدا وەڵامی ناوبراوی دایەوە.\nلەڕوونکردنەوەیەکدا، نوسینگەی ڕێواز فایەق، سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان ڕایگەیاندووە: "سەبارەت بە چەواشەکارییەکانی پەرلەمانتار، عەبدولستار مەجید، لە هەندێک دەزگای ڕاگەیاندن و سۆشیاڵ میدیا، گوایە سەرۆکی پەرلەمان داوای لێکردووە سەبارەت بە لێبڕینی %21ی موچە ی فەرمانبەران بەڵگە بهێنێتەوە، ئەم ڕونکردنەوەیە دەدەین."\nئاماژەی بەوەشكردووە، بە نووسراوێک وەڵامی یاداشتەکەی سەرۆکی فراکسیۆنی کۆمەڵ و پەرلەمانتارەکانی دیکەی سەبارەت بە پرساندنی سەرۆک و جێگری سەرۆکی حکومەت و وەزیری دارایی داوەتەوە، جگە لەوە، بە هیچ جۆرێک تەنانەت بە تەلەفۆنیش قسەی لەگەڵ عەبدولستار مەجید نەکردووە.\nڕونیشیکردووەتەوە، نووسراوەکە پاڵپشت بووە بە بڕگەکانی پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمان و سەرۆکی پەرلەمان هیچ شتێکی بە ئیجتیهادی کەسیی و رای خۆی ئاڕاستە نەکردووە.\nنوسینگەی ڕێواز فایەق ئەوەشی خستووەتەڕوو، سەرۆکی پەرلەمان ڕێگە بەخۆی نادات لەپێناو ڕازیکردنی هیچ کەسێک، یاداشتێکی پڕ لە کەموکوڕی یاسایی پەیڕەوی ئاڕاستەی ئەنجومەنی وەزیران بکات و دواتر بە نوسراو ئەو هەموو هەڵە و کەموکورتییە بۆ پەرلەمان بگەڕێندرێتەوە و والێکبدرێتەوە کە سەرۆکی پەرلەمان ئاگاداری دەقەکانی پەیڕەوی ناوخۆ نین، بۆیە هەرچی پێویست بێت لە پەرلەمان چاکدەکرێتەوە.\nلەکۆتایی ڕونکردنەوەکەدا ئەوە هاتووە، لە جیاتی ئەو "ئیستفزاز و تاوانبارکردن و چەواشەکاری" باشترە جارێکی دیکە لە سیاقی پەیڕەوی ناوخۆدا یاداشتەکەی ئامادە بکاتەوە.\nلەماوەی ڕابردوودا، ژمارەیەک پەرلەمانتاری شەش فراکسیۆنی پەرلەمانی، یاداشتیکیان ئاڕاستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان کرد کە بەمەبەستی پرساندن لەبارەی پرسی لیبڕینی موچەی فەرمانبەران، هەریەک لە سەرۆک و جیگری سەرۆکی حکومەت و وەزیری دارایی بانگهێشتی پەرلەمان بکرێن\nڕونکردنەوەیەک لە کۆشکی سپییەوە لەبارەى تەندروستی ترەمپ\n2020.09.01 - 22:02\nڕونکردنەوەیەک لەبارەی دەستلەكاركێشانەوەى وەزيرى دارايى عێڕاق بەهۆى ناردنى پارە بۆ هەرێم\n2020.08.26 - 22:04


رێبوار تاڵەبانی: حاڵەتی دەستووری و یاسایی هەبێت دەگەڕێینەوە کەرک\nرێبوار تاڵەبانی: حاڵەتی دەستووری و یاسایی هەبێت دەگەڕێینەوە کەرکووک\nلەلایەن گۆڤەند مستەفا 11/11/2017\nرێبوار تاڵەبانی، سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک بەوەکالەت\nسەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک چەند مەرجێک بۆ گەڕانەوەیان بۆ کەرکووک ئاشکرادەکات و دەڵێ، حاڵەتی دەستووری و یاسایی هەبێت دەگەڕێنەوە کەرکووک. ئاشکرایشی دەکات کە نامەیەکی حەوت خاڵییان بۆ حیزبە کوردستانییەکان ناردووە، جەختیشدەکاتەوە کە خەڵکێکی نامۆ هاتوونەتە نێو کەرکووک هیچ زمانێکی دیالۆگیان نییە و پێویستە بەزووترین کات لە کەرکووک بچنەدەرەوە.\nرێبوار تاڵەبانی، سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک بەوەکالەت، لەکاتی بەشداریکردنی لە بەرنامەی رووداوی ئەمڕۆی رادیۆ و تەلەڤزیۆنی رووداو، لەبارەی دۆخی کەرکووک و هۆکاری نەگەڕانەوەیان بۆ کەرکووک و چارەنووسی شارەکە رایگەیاند: "رۆژی 16 ی ئۆکتۆبەر کاژێر 01:00ی دوای نیوەڕۆ لە کەرکووک دەرچووم، یەکێک بووم لەو کەسانەی بە ئامانجکراوبووم، دوای نیو کاژێر لە دەرچوونم ئەو تانک و هەمەرانەی کە حەشدی شەعبی بوون یان هەر هێزێکی دیکە، راستەوخۆ چوونە ماڵەکەی من و کردیان بە بارەگای عەسائیبی ئەهلی حەق".\nرێبوار تاڵەبانی سەبارەت بە پرسی گەڕانەوەشیان دەڵێ: "لە یەکەم رۆژ و دووەم رۆژی دوای 16 ی ئۆکتۆبەر لەلایەن نووسینگەی سەرۆکوزیرانی عێراقەوە تەلەفۆنم بۆ کرا، بۆ ئەوەی بگەڕێمەوە کەرکووک، منیش گوتم بارودۆخەکە بەرقەرار نییە، گوتم رەنگە سوپایەکی عێراقی تێدابێت کێشەیەک نەبێت، یان حەشدی شەعبییەکی تێدابێت پابەندبوونی هەبێت بە فەرمانێکی سەرووی خۆی، بەڵام خەڵکێکیشیان تێوەگلاوە کە مەرامێکی دیکەی هەیە و ئامانجی دیکەی هەیە، بۆیە ناتوانی لێکی جیا بکەیتەوە کامەیان تێکدەرەو کامەش پابەندە، ئەوەبوو بڕوای بە قسەکانم هێناو و گوتی قسەکانت تەواوە ئێمە هەوڵدەدەین دۆخەکە بپارێزین و جەنابیشت بەباشی بگەڕێیتەوە و کارەکانی خۆت جێبەجێ بکەیت".\nبەبڕوای سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک، ئێستاش ئەو دڵنیاییە نییە بۆئەوەی بگەڕێتەوە کەرکووک و دەڵێت: "ئێستاش دۆخەکە بە دۆخێکی ناتەندروست دادەنێم بۆیە ناگەڕێمەوە، تەندروستبوونەوەی دۆخەکەش پەیوەست دەبێت بەو گفتوگۆیەی کە بە چاودێری نێودەوڵەتی لەنێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی بە‌غدا بەڕێوەدەچێت، ئایا تاچەند لەیەک نزیکدەبنەوە بەتایبەت لەسەر کەرکووک و ناوچە کوردستانییەکانی دیکەی دەرەوەی هەرێمی کوردستان، ئەگەر بگەنە ئەنجامێک رەنگە بارودۆخەکە بۆ خەڵک ئارامتربێت و بگەڕێنەوە".\nرێبوار تاڵەبانی ئاماژە بۆ ئەوە دەکات کە تەنیا بەرپرسانی کەرکووک نین شارەکەیان جێهشتووە، بەڵکو "سەرووی 50%ی کەرکووکییەکان کەرکووکیان جێهێشتووە، ئێستاشی لەگەڵدا بێت خەڵک هەر لە دڵەڕاوکێیە، دۆخەکە بەو جۆرە نییە شامی شەریف بێت، بەتایبەتی بۆ کورد، رەنگە بۆ نەتەوەکانی تورکمان و عەرەب و کلد و سریان جیاوازبێت".\nرێبوار تاڵەبانی دەشڵێ: "لیستی برایەتی کە زۆرینەی ئەندامانی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک پێکدەهێنێت، ئێستا سەرووی 50% ی ئەندامانی ئەو لیستە لە دەرەوەی کەرکووکن، هەر بەو بۆنەیەوە هەر 26یان لە دەرەوەی کەرکووکن، هەندێکیان هاتووچۆی کەرکووک دەکەن، لە سەرووی 20 کەسیان ماڵیان لە کەرکووک نییە، ئەوەش بۆخۆی خوێندنەوەیەک هەڵدەگرێت".\nرێبوار تاڵەبانی ئاماژە بۆ ئەوەش دەکات "خەڵکێکی نامۆ هاتووەتە نێو شارەکە هیچ زمانێکی دیالۆگی نییە، رەنگە بە قسەی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانیش نەکەن، حەشدی شەعبی بە سەرۆکوەزیران کۆنترۆڵ ناکرێن، رەنگە سوپای عێراقی پێ کۆنترۆڵ بکرێت، بەڵام حەشدی شەعبی بە فەرمانەکانی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانیش پابەندنابن، حەشدی شەعبی بەبێ بڕیاری عەبادی چووەتە کەرکووک".\nسەبارەت بە دۆخی ئێستای کەرکووکیش سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک دەڵێ: "رۆژانە زانیاریمان لەبارەی دۆخی کەرکووکەوە پێدەگات، سەبارەت بە مامەڵەی خراپ و تووندیش لەگەڵ خەڵک، وەکو خۆیان باسی لێوەدەکەن عەسائیبی ئەهلی حەق و بەدر، یەکێکی دیکەشیان هەیە بەناوی نوجەبا کە ئەمریکا لە لیستی تیرۆر تۆماری کردووە، ئەوانە زیاتر ئازاردەرن، خەڵکێکی دیکەش هەیە بەناوی حەشدی تورکمانی شیعی، ئەوانیش کینەیەکی کۆنیان بەرامبەر بە کورد هەیە، هەم لەڕووی نەتەوەیی و هەمیش لەڕووی مەزهەبییەوە، دەتوانم بڵێم ئەوانە ژمارە یەکن لە خراپی لە شاری کەرکووک، ئەوان زیاتر ئازاری خەڵکی کورد و نەتەوەکانی دیکەش دەدەن، ئێستا عەرەبی سوننەی کەرکووکیش زۆر بێزار و بێتاقەتن".\nسەبارەت بە مەرجی گەڕانەوەشیان بۆ کەرکووک، رێبوار تاڵەبانی گوتی: "نامەیەکمان بۆ ئەو حیزبە کوردستانیانە ناردووە کە لیستی برایەتیان دروستکردووە، داومان لێکردوون با بێین بارودۆخی کەرکووک چاکبکەین، چونکە ئێمەش قبووڵ ناکەین لێرەوە قسە لەگەڵ خەڵکی شاری کەرکووک بکەین، بەڵکو حەزدەکەین لەنێو شاری کەرکووک بین و کارەکانی خۆمان جێبەجێ بکەین و ئەو بارودۆخە یەکلایی بکەنەوە، بەڵام تاوەکو ئێستا وەڵامیان نەبووە".\nلەبارەی نێوەڕۆکی نامەکەش گوتی: "لە نامەکەدا 7 خاڵمان نووسیون، لەوانە: ئەو حاڵەتە نادەستووری و نایاساییەی لە کەرکووک کراون هەموویان چاکبکرێنەوە. دەبێت سوپا و حەشدی شەعبی هەموویان دەربچن، چونکە هەر هەموویان نادەستووری و نایاسایین. دەبێت زیانە گیانی و ماددییەکانی خەڵکی کەرکووک قەرەبووبکرێنەوە. چەند کەس رفێندراون دەبێت هەر هەموویان ئازادبکرێن، چونکە رۆژانە زانیاری ئەوەمان پێدەگات کە خەڵک دەگرن، دەشبێت هەموو حیزبە کوردستانییەکان بگەڕێینەوە، کە بارەگاکانیان ئێستا بووەتە بارەگای عەسائیبی ئەهلی حەق و حەشدی شەعبی، هاوکات چەند خاڵێکی دیکە لە نامەکەدا هەن هەموویان لەبەرژەوەندی خەڵکی شاری کەرکووکن".\nرێبوار تاڵەبانی پێیوایە ئەگەر ئەو خاڵانە جێبەجێ بکرێن و حاڵەتە دیموکراتی و دەستوورییەکە بگەڕێتەوە بۆ کەرکووک "ئەوا ئێمە پێمانناخۆشە لە شاری خۆمان نەبین و کەس حەزناکات ئاوارەبێت. بۆنموونە من دەگەڕێمەوە بۆ کەرکووک و بڕیاردەدەم فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکان لە کەرکووک نەمێنێت، بەپێی دەستوور نابێت لە کەرکووک بێت، ئایا بە قسەم دەکەن؟ بە قسەی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک دەکەن؟ بە قسەی لیستی برایەتی دەکەن؟ حاڵەتی دەستووری و یاسایی هەبێت ئێستا دەگەڕێینەوە کەرکووک".\nسەبارەت هەڵکردنەوەی ئاڵای کوردستانیش جارێکی دیکە لە کەرکووک، رێبوار تاڵەبانی گوتی: "بڕیاری هەڵکردنی ئاڵای کوردستان بە کۆی دەنگی ئەنجوومەنی پارێزگا بووە، یەک حیزبی کوردستانیش نیگەرانی ئەو بڕیارە نەبووە، دڵیشمان پێ خۆشبووە و شانازیش بەو رۆژە دەکەین کە ئاڵامان بەرزکردووەتەوە، بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە بە چ شێوەیەک ئەو ئاڵایە داگیرا؟ بێگومان بە هێزی سەربازی هێنرایە خوارەوە، لەکاتێکدا ئاڵای کوردستان وەکو ئاڵای عێراق وایە و دەستووری و یاساییە، دەبێت بڕیارێک هەبێت بۆ داگرتنی ئەو ئاڵایە، ئەنجوومەنی پارێزگا دەتوانێت ئەو بڕیارە بدات ئەو ئاڵایە دابگرێت یان نا، بۆیە کاتێک ئێمە دەگەڕێینەوە دەبێت ئاڵای کوردستان بەرزکرابێتەوە، ئینجا لە کۆبوونەوەی ئەنجوومەن باسدەکرێت کە ئایا ئەم ئاڵا بەرزکردنەوە دەستوورییە یان نادەستوورییە؟ بەپێی ئەو ناکۆییەی لەنێوانی ئێمە و حکومەتی ئیتحادیدا هەیە".\nنیشانەکردن : رێبوار تاڵەبانی , کەرکووک\n4662 ژمارەی بینین


کێشه و گرفته‌کانی کابینه‌ی نوێی لوبنان / پیلانگێڕییه‌کانی ئه‌مریکا و هاوپه‌یمانه‌کانی به‌رده‌وام ده‌بێت - جام کوردی\nبه بۆچوونی مامۆستایه‌کی زانکۆی به‌یروت، ڕاستییه‌که ئه‌وه‌یه که نه‌یارانی لوبنانی و بزوتنه‌وه‌ی خۆپێشانده‌رانی ئه‌م وڵاته له ڕووخاندنی حکومه‌ته‌که‌ی حه‌سان ده‌یاب شکستیان هێنا و ئه‌م حکومه‌ته متمانه‌ی له په‌رله‌مان وه‌رگرت و ئه‌مه‌ش به ده‌سکه‌وتێکی نوێ هه‌ژمار ده‌کرێت.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، محه‌ممه‌د شه‌مس شاره‌زای کاروباری ناوچه‌که و مامۆستای زانکۆی به‌یروت سه‌باره‌ت به وه‌رگرتنی متمانه‌ی حکومه‌تی نوێی لوبنان له وتووێژێکدا له گه‌ڵ میدیایه‌کی ئێرانی ڕایگه‌یاندووه که هه‌وڵی نه‌یاران و بزوتنه‌وه‌ی خۆپێشانده‌رانی لوبنانی له ڕووخاندنی ئه‌م حکومه‌ته شکستی هێنا و کابینه‌که‌ی ده‌یاب به 63 ده‌نگ له کۆی 84 ده‌نگی په‌رله‌مان متمانه‌ی له ئه‌ندامانی په‌رله‌مان وه‌رگرت و ئه‌مه‌ش ده‌سکه‌وتێکی زۆر گرنگ هه‌ژمار ده‌کرێت.\nناوبراو وتی: گرنگترین کێشه‌ی به‌رده‌م کابینه‌ی نوێی لوبنان، چاره‌سه‌رکردنی قه‌یرانی داراییه. کۆی گشتی قه‌رزه ناوخۆیی و ده‌ره‌کییه‌کانی لوبنان گه‌یشتووه‌ته 90 ملیار دۆلار.\nشه‌مس قۆناغی داهاتووی به زۆر دژوار ناو برد و وتی: ئه‌ڵبه‌ت ده‌یاب پاڵپشتی چه‌ندین لایه‌نی وه‌ک ڕه‌وتی ئازادی نیشتمانی به سه‌رۆکایه‌تی جوبران باسیل، بزوتنه‌وه‌ی حیزبووڵا، بزوتنه‌وه‌ی ئه‌مه‌ل و ئه‌ندامانی سه‌ربه‌خۆی په‌رله‌مانی له گه‌ڵه و ده‌رفه‌تی ئه‌وه‌ش به‌م حکومه‌ته ده‌دات به پشت به‌ستن به‌م پاڵپشتییه ئه‌م قۆناغه تێپه‌ڕ بکات.\nپه‌رله‌مانی لوبنان متمانه‌ی به حکومه‌ته‌که‌ی حه‌سان ده‌یاب داوه، ئه‌م حکومه‌ته چۆن ده‌توانێت به کام پلانی ئابوری و ئه‌منی، ئاسایش و سه‌قامگیری بۆ کۆمه‌ڵگای لوبنان بگه‌ڕێنێته‌وه؟\nله ڕاستیدا نه‌یارانی لوبنان و بزوتنه‌وه‌ی خۆپێشانده‌رانی لوبنانی له ڕووخاندنی حکومه‌ته‌که‌ی حه‌سان ده‌یاب شکستیان هێنا و ئه‌م حکومه‌ته متمانه‌ی له په‌رله‌مان وه‌رگرت، به‌ده‌ستهێنانی 63 ده‌نگ له کۆی 84 ده‌نگی په‌رله‌مان وه‌ک ده‌سکه‌وتێک هه‌ژمار ده‌کرێت، به تایبه‌ت ئه‌وه‌ی که دۆخی لوبنان به تایبه‌ت دۆخی ئابوری چیدی ڕێگا به‌م بۆشاییه نادات. ئێمه دوو بژارده‌مان له به‌رده‌سته، یان حکومه‌ت یان بۆشایی ده‌سه‌ڵات. ڕاسته که حکومه‌ته‌که‌ی لوبنان هه‌ر 84 ده‌نگه‌که‌ی په‌رله‌مانی به ده‌ست نه‌هێناوه به‌ڵام ئه‌مه پێویست بوو که بکرێت و لوبنان ئه‌مه‌ی ده‌وێت، به پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش تووشی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ئابوری و کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌بێت.\nکێشه سه‌ره‌کییه‌که‌ی حکومه‌ته‌که‌ی ده‌یاب، چاره‌سه‌رکردنی قه‌یرانی داراییه، لوبنان ئه‌مڕۆ تووشی قه‌رزێکی 90 ملیار دۆلاری ناوخۆیی و ده‌ره‌کی بووه‌ته‌وه و ده‌بێت له مانگی مارس یه‌ک ملیار و 200 ملیۆن دۆلار وه‌ک یه‌که‌م قۆناغی ئه‌و قه‌رزانه بداته‌وه. لوبنان کێشه‌ی دارایی هه‌یه، به‌م هۆیه‌وه حه‌سان ده‌یاب له یه‌که‌م به‌یاننامه‌دا وتی که یه‌که‌م کێشه‌ی به‌رده‌م له ئێستادا قه‌یرانی داراییه، به‌ڵام بۆ سه‌رکه‌وتن له به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌م کێشه‌یه پێویسته سه‌رجه‌م لایه‌نه‌کان پێکه‌وه هاوکاری بکه‌ن، ته‌نانه‌ت نه‌یاران و ئه‌و حیزبانه‌ی که له حکومه‌ت کشاونه‌ته‌وه، وه‌ک ڕه‌وتی موسته‌قبه‌ل و هێزه‌کانی لوبنانی به سه‌رۆکایه‌تی سه‌میر جه‌عجه‌ع، حیزبی سۆسیالیستی پێشکه‌وتنخواز.\nقۆناغی داهاتوو زۆر دژواره، به‌ڵام ده‌یاب له لایه‌ن چه‌ندین لایه‌نی به‌هێزی سیاسی وه‌ک ڕه‌وتی نیشتمانی ئازاد به سه‌رۆکایه‌تی جوبران باسیل، بزوتنه‌وه‌ی حیزبووڵا و بزتنه‌وه‌ی ئه‌مه‌ل و ئه‌ندامانی سه‌ربه‌خۆی په‌رله‌مان پاڵپشتی ده‌کرێت و ئه‌و ده‌رفه‌ته به حکومه‌تی نوێ ده‌دات که به پشت به‌ستن به‌م پاڵپشتییه ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانه‌کان ببێته‌وه، به تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ڕوو له گۆڕانکاری سیاسه‌ته ئابوری و داراییه‌کانی کابینه‌ی پێشووی حه‌ریری بکات، له به‌ر ئه‌وه‌ی که سیاسه‌ته‌کانی حه‌ریری هۆکاری هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ئابوری لوبنان بووه.\nلوبنانییه‌کان چاوه‌ڕوانی چی له کابینه‌که‌ی حه‌سان ده‌یاب ده‌که‌ن؟ ئایا ده‌توانێت له چاره‌سه‌رکردنی به‌ڵێنه‌کانی سه‌رکه‌وتوو بێت؟\nله قۆناغی یه‌که‌م، چاوه‌ڕوان ده‌کرێت حکومه‌ت ڕووبه‌ڕووی گه‌نده‌ڵی ببێته‌وه، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر هیچ ده‌سکه‌وتێکی دیکه‌ی مسۆگه‌ر نه‌بێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌و گه‌نده‌ڵکارانه که لوبنانیان به‌م دۆخه گه‌یاندووه ڕاده‌ستی دادگا بکات، وه‌ک ده‌سکه‌وتێکی گرنگ بۆ ئه‌م حکومه‌ته هه‌ژمار ده‌کرێت. حکومه‌ت هه‌روه‌ها ده‌بێت قه‌یرانی کاره‌با چاره‌سه‌ر بکات، له به‌ر ئه‌وه‌ی که یه‌کێک له کێشه گرنگه‌کانی به‌رده‌م حکومه‌تی نوێی لوبنانه، لوبنان ساڵانه 2 ملیار دۆلار بۆ ئه‌م کێشه‌یه ده‌دات و هێشتا به پێی پێویست کاره‌بای نییه. کێشه‌ی دیکه‌ی لوبنان تایبه‌ت به بانکه‌کانه، ئه‌مڕۆ سیسته‌می بانکی لوبنان له داڕمانی کۆتایی نزیک بووه‌ته‌وه که هۆکاره‌که‌شی سیاسه‌ته‌کانی ڕیاز سه‌لامه‌ی سه‌رۆکی بانکی ناوه‌ندی و کۆمه‌ڵه‌ی بانکه‌کانی لوبنانه که له گه‌ڵ ڕیاز سه‌لامه هاوئاهه‌نگی زۆریان هه‌یه. پرسیار ئه‌وه‌یه که ئایا حه‌سان ده‌یاب ڕێگاچاره‌ی بۆ ئه‌م قه‌یرانانه هه‌یه، ناوبراو پێویستی به بڕیاری بوێرانه هه‌یه، بۆ نموونه، ئه‌و قه‌رزه نه‌داته‌وه که واده‌که‌ی مانگی مارسه، پرسی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی زۆر گرنگه، حکومه‌ت هه‌روه‌ها ده‌بێت که پاڵپشتی له ده‌زگای داد بکات. کێشه‌که‌ی لوبنان له‌وه‌دایه که به‌شێک له دادوه‌ره‌کانی ده‌ستپاکن و به‌شێکی دیکه‌ی که‌وتوونه‌ته ژێر کاریگه‌ری سیاسی و له به‌رامبه‌ر گوشاری که‌سایه‌تییه سیاسییه‌کان به ئاسانی خۆیان به ده‌سته‌وه ده‌ده‌ن.\nئه‌مریکا و فه‌ره‌نسا گوشاره‌کانیان له سه‌ر ئه‌م حکومه‌ته‌ی لوبنان چڕ کردووه‌ته‌وه، له ڕابردوودا ئه‌وه‌مان بینیوه که گوشاره‌کان به هۆکاری سیاسی و به هۆی به‌شداری حیزبووڵاوه بووه، به‌ڵام ئه‌مڕۆ به‌رپرسانی ئه‌مریکی له ڕێگای لێدوانه‌کانیان و وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه و ته‌نانه‌ت مایک پۆمپیۆ گوشاریان خستووه‌ته سه‌ر حه‌سان ده‌یاب تا تووشی کێشه‌ی زیاتر ببێت، هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌وه‌شیان کردووه که هاوکارییه‌کانیان بۆ لوبنان ته‌واو ده‌بێت، ته‌نانه‌ت ئه‌و هاوکارییانه‌ش که بۆ سوپای لوبنان بووه. بۆ ئه‌مریکا په‌نای بۆ ئه‌م گوشارانه هێناوه، ئایا واشنتن به‌رپرسی شکستی حکومه‌تی لوبنان نابێت؟\nئه‌مریکا و سه‌عوودیا بڕیاری ئه‌وه‌یان داوه که لوبنان به‌ره‌و هه‌ڵوه‌شانه‌وه و داڕمان بڕوات تا له‌م ڕێگایه‌وه گوشاره سیاسییه‌کانیان له سه‌ر لوبنان زیاتر بکه‌ن، ئه‌وان ده‌یانه‌وێت لوبنان گۆڕانکاری له هه‌ڵوێسته‌کانی به تایبه‌ت به‌رامبه‌ر به ئیسرائیل بکات، هه‌روه‌ها حیزبووڵاش واز له‌م هه‌ڵوێستانه‌ی بێنێت. بڕیاره له داهاتوویه‌کی نزیکدا جێگری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا سه‌ردانی به‌یروت بکات، ئامانجه‌که‌شی نه‌وت و گازه، ئیسرائیل چاوی بڕیوه‌ته سه‌رچاوه‌کانی نه‌وت و گازی لوبنان، گوشاره‌کانی ئه‌مریکا به‌رده‌وامه تا ئیسرائیل ده‌ستی به به‌شێک له‌و سه‌رچاوانه بگات. به‌ڵام سه‌باره‌ت به هه‌ڵوێستی فه‌ره‌نسا ده‌بێت بوترێت که پاریس هه‌وڵ ده‌دات جیاواز بێت و پاڵپشتی له حکومه‌تی لوبنان بکات، پێم وا نییه پاریس بتوانێت ڕووبه‌ڕووی گوشاره‌کانی ئه‌مریکا بکاته‌وه، له به‌ر ئه‌وه‌ی که وڵاتانی ئه‌ورووپی له لایه‌ن ئه‌مریکاوه په‌راوێز خراون و ئه‌مریکا له جێی ئه‌وانیش له پرسه گرنگه‌کاندا بڕیار ده‌دات. ده‌بێت حکومه‌تی لوبنان گرنگی به‌م گوشارانه نه‌دات له به‌ر ئه‌وه‌ی که بژارده‌کانی وه‌ک ڕووسیا، ئێران، عێراق و وڵاتانی دیکه‌ش هه‌یه. ئێمه ناڵێین که لوبنان شه‌ڕی ئه‌مریکا بکات به‌ڵام ده‌توانێت ڕێگایه‌کی مامناوه‌ند بدۆزێته‌وه و دوو سیاسه‌تی هه‌بێت، یه‌کێک به پاڵپشتی ڕۆژهه‌ڵات و ڕووسیا و وڵاتانی ناوچه‌که و ئه‌وی دیکه په‌یوه‌ندییه‌کانی له گه‌ڵ ئه‌مریکا و وڵاتانی ناوچه‌ی که‌نداوی فارس به‌رده‌وام بێت.\nده‌وترێت که حیزبووڵا ڕه‌زامه‌ندیی له سه‌ر ژماره‌یه‌ک له ئه‌ندامانی کابینه نه‌بووه، له به‌ر ئه‌وه‌ی که سیاسه‌ته‌کانی له گه‌ڵ سیاسه‌تی حیزبووڵا نه‌بووه، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌مه‌ش حیزبووڵا ڕه‌زامه‌ندیی له سه‌ر کابینه ده‌ربڕیوه و پاڵپشتیی لێکردووه تا سه‌قامگیری بۆ لوبنان بگه‌ڕێته‌وه و حکومه‌تێک بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانی خه‌ڵک له سه‌ر ده‌سه‌ڵات بێت. له هه‌مان کاتدا ئه‌م حکومه‌ته له لایه‌ن هه‌ندێکه‌وه به‌وه تۆمه‌تبار ده‌کرێت که حکومه‌تی حیزبووڵایه و جێبه‌جێکاری بڕیاره‌کانی ئه‌و ده‌بێت. هۆکاری ئه‌مه له چیدا ده‌بینن؟\nهه‌ڵوێستی حیزبووڵا به ته‌واوی ڕوون و ئاشکرایه، یان بۆشایی و شه‌ڵه‌ژانی دۆخی ئه‌منی یان حکومه‌ت و ده‌سه‌ڵات، حیزبووڵا متمانه‌ی به حکومه‌ته‌که‌ی حه‌سان ده‌یاب داوه به‌ڵام مه‌رجی جێبه‌جێکردنی به‌ڵێنه‌کانی بۆ دیاریکردووه. به‌ده‌ر له‌مه‌ش له به‌یاننامه‌که‌ی ده‌یاب چه‌ندین خاڵ هه‌یه که جێی ڕه‌زامه‌ندی حیزبووڵا نییه به‌ڵام حیزبووڵا دیسانه‌وه بژارده‌ی حکومه‌تی به لاوه گرنگ بووه. نه‌یارانی حیزبووڵان که لوبنانیان به‌م دۆخه له ڕووی سیاسی و ئابورییه‌وه گه‌یاندووه، ئه‌وان ئێستا له ژێر به‌رپرسیاریه‌تی کێشه و قه‌یرانه‌کان خۆیان ده‌دزنه‌وه و ده‌ڵێن بوونه‌ته ئۆپۆزسیۆن. ئه‌مه‌ش له کاتێکدایه که حه‌ریری و سیاسه‌ته‌کانی هۆکاری سه‌ره‌کی گه‌یشتنی لوبنان به‌م قه‌یرانانه‌ی ئێستا بووه.


کورد و پەیماننامێن ئوسمانی و سەفەوی – Sibehî سبەھی\nکورد و پەیماننامێن ئوسمانی و سەفەوی\nBergeh Kurdistan On 07/03/2021 / نڤیسار\nشەڕێ چاڵدێران سالا 1514 د ناڤ بەرا ئیمپراتوریا ئوسمانی و ئیمپراتوریا سەفەوی دا دەست پێ كر. ئارمانج ژ شەری پاوانخوازیا ڤان دو ئمپراتوریان بوو، تایبەت ئۆسمانیان. پشیت دەستھەلاتا ئیمپراتۆریا ئوسمانی كەفتیە دەستێ سولتان سەلیم، ناکوکی د ناڤبەرا سەفەوی و ئۆسمانیان دا زێدەتر دبن. سولتان سەلیم رادبە کودەتایەکێ ل سەر هەردو برایێن ژ خوە مەزنتر دکە و هەردوکان دکوژە و باڤێ خوە ژی دگرە و دخوازە کۆچبەر و دوور بکە، لێ د رێ دا بابێ وی نەخوەش دكەڤە و دمرە و ئێدی ئەوژی تاجێ سولتانیێ ل سەر سەرێ خوە دادنە.\nسولتان سەلیم گەلەك زیرەک و ب شیان بوو، لێ د ھەمان دەم دا گەلەك یێ زالم ژی بوو، سولتان سەلیم ب ڤێ ئێکی بەرنیاس بوو کو چ جارا نهێنێن خوە بۆ کەسێ ئاشکرا نەدکر هەتا ڕۆژا وێ دهات. ل گۆر دابونەریەتێن سولتانێن ئۆسمانی، پشتی کو سولتان دمرە کورێ مەزن جهێ باڤێ خوە دگرە، بەس سولتان سەلیم بەری باڤێ وی بمرە ڕابوو هەردو براێن ژ خوە مەزنتر کوشتن داكو ئەو ب خوە ببە سولتان. پشتی کوشتنا هەردو برا و مرنا باڤێ سولتان سەلیم، کور مامێ سولتان سەلیم ب ناڤێ بایەزید ئیدعایا سولتانیێ دکە، بەس سولتان سەلیم گەلەك ب دژواری ل هەمبەر وی ڕادوەستە و وەلێ دکە كو نەچار ببە ژ ستەنبولێ دوور بکەڤە و بەرێ خوە بدە حەلەب و د وێرێ را بڕەڤە بچیە ئیرانێ و داخازا پەنابەریێ ژ ئیرانێ بکە. شاھ ئسماعیلێ سەفەوی وی قەبول دکە وەک پەنابەر. بەس هەر زوو سولتان سەلیم نامەیەکێ بو شاھ ئسماعیلی ڤڕێ دکە و داخوازێ ژێ دکە کو بایەزیدێ پسمامێ وی بزڤریتەڤە دەولەتا ئۆسمانی دا وەکی شاھزادەک خزمەت ژێ را بێتەکرن باشترە ژ غەریبیێ. شاھ ئسماعیل بەرسڤا سولتان سەلیمی ددە بەس ئامادە نەبوو پسمامێ وی تەسلیم بکە. سولتان سەلیم نامەیا دوێ ڤڕێ دكە و پیچەکێ ب گەف داخوازا ڤەگەراندنا کورمامێ خوە کر دیسان بێ مفا بوو و شاھ ئسماعیل بەرسڤا رەد ددە. سولتان سالیم گەلەک ھێرس دبە و، وەکی تولە ڤەکرنێ، ڕادبە خەلکەکێ زێدە ژ مەزهەبێ شیعە ل ترکیێ دکوژە، ئەگەرێ وێ ژی ئەو بوو كو ئیرانی و شاھ ئسماعیل شیعە بوون. سولتان سەلیم گەلەك ھەول ددە کو هزرو هەستێن سونە مەزهەبێن ئیرانی بو خوە و ئمپراتوریا ئۆسمانیا راكێشە. ل ڤێرێ مەزهەبێ پرانیا کوردان سونی بوو لەوما ئۆسمانیان گەلەک هەول دان کو کورد پشتا ئۆسمانیان بگرن.\nسۆلتان سەلیم ببێ دەنگی پلانا هێرشکرنا سەر ئیرانێ دانا، هێرشا خوە ژ کوردستانێ و دەڤەرا دیاربەکر دەست پێ کر، فارس نەشیان بەرگریێ بکەن و شکەستن و ئۆسمانی چونە پێش ….\nوەکی خویا بوو شاھ ئسماعیل بەرھەڤیا وی شەڕی نەکربوو و بخافلەتیڤە ئۆسمانیان هێرش كر. وی چاخێ ئۆسمانیا هێرش كری، شاھ ئسماعیل ب گەرهانەکێ ل کوردستانێ بوو و ل باژێرێ بانە خەبەر دایێ کو ئۆسمانیان هێرشا کری. شاھ ئسماعیل بلەزوبەز خوە دگەهینیتە تەبرێزێ کو وی چاخی پایتەختێ ئیرانێ بوو.\nل گۆر ژێدەرێن ئیرانی، شاھ ئسماعیل لە شکرەکێ 27000 كەسی ئامادەدکە و پێشیا هێرشا ئۆسمانیان دگرە و ل دەشتا چاڵدێران ئەڤ دوو لەشکرە دگەهنە ئێک و شەڕەکێ مەزن د ناڤبەرا وان دا دقەومە . دیروک نڤێسێن فارس و ترک هەر ئێک ب ئاوایەكی نڤێسیە بەس ئەوا خویایە و راستیە 150000کەس ژهەردو لایا و ژ خەکێ دەڤەرێ هاتە کوشتن و د ڤی شەری دا شاھ ئسماعیل شکەست و تەبرێز پایتەختێ ئیرانێ کەتە دەستێ ئۆسمانیان و هاتە تالان کرن، بەس پشتی مەهەکێ ئۆسمانی پاشڤەچون و تەبرێز بەردا.\nپشتی شاھ ئسماعیل، کورێ وی تهام ساب دەسهەلاتێ دگریتە دەست، باڵوێزێ ئنگلیزی ئەنتون جین کینسون کو شاندیێ ئلیزابێیا ئێکێ یا مەلیکا ئنگلیز بوو دنڤیسە كو د دەورێ تهام ساب کورێ شاھ ئسماعیل دا ئۆسمانیان شەش جارا هێرش کرە سەر ئیرانێ ئەو ژی دسالێن 1533، 1534، 1535، 1548، 1553 و 1554 دو جاران هەتا تەبرێزێ هاتن و زڤرینەڤە. پشتی هەر شەڕەکی ژی پەیماننامەیەک د ناڤبەرا ھەر دو ئیمپراتوریان دا ھاتیە ئیمزا كرن و دوماهی ب شەڕی ئینایە.\nگرنگترین پەیماننامە دناڤبەرا وان دا پەیمانا ما ئەرزڕومە و پەیمانناما زهاو سالا 1639 کو د وان پەیماننامان دا ترک ئامادە بوون سنورێن کوردستان و ئازربایجانێ بو ئیرانێ بەر دە د هەمبەر دا ئیران دەست ژ دەڤەرێن شارەزور و سلێمانی و حەریرێ بەردە.\nد پەیمانناما ئەرزڕوم دا چەند تەوەرەکێن دی د خێرا ئۆسمانیان دا هاتنە زێدەکرن، بەس وێ پەیماننامێ چارەسەریا کێشێن سنوری د ناڤ بەرا ئۆسمانی و سەفەویان دا نەکر, لەوما، دبن گڤاستنێن بریتانیا و ڕوسیایێ دا پەیمانناما دوێ یا ئەرزڕومێ د 1847 ێ دا ئیمزا كر.\nهەکە ئەم ب ھووری بەرێ خوە بدەینە بابەتی، خویا دبە کو ئاریشا هەرا مەزن د ناڤ بەرا سەفوی و ئۆسمانیان دا سنورێن ئاڤی و پەژایی و هەتا وی چاخی ژی پرسگرێكا کورد ژی بویە، بەس وەک مەزهەب و دین د ناڤبەرا شیعە و سونە بەرێ خو ددایێ. تشتێ بالکێش ئەوە بویە كو چو جارا کوردا ب کرداری دان ب ڤان سنوران نەدایە و تم و تم هاتنوچون دناڤ بەرا کوردێن بن دەستێ ئۆسمانیان و سەفەویان دا هەبویە.\nدپەیمانناما دووێ یا ئەرزڕومێ دا ئیران سوزدارى (موتعهد) دبیت کو دەڤەرا ڕوژهەلاتێ زهاو و ولایەتا بابان، سلێمانیێ ب ئاوایەکێ فەرمی بدە ئۆسمانیان و د هەمبەر دا ئۆسمانی باژێرێ خورەمشهر، ئابادان و ئاخا رەخێ چەپێ شەتلعرب ب ئیرانێ بدە، هەر وەسا بەلەمێن ئیرانێ دشێن ب ئازادی ل وان خالێن ڕووبار دگەهنە دەریایێ هەتا سەری جهێ سنور دگەهنە ئێک هاتوچونێ بکەن.


شەهید دێرسیم بەردەوام لەهەوڵی رزگاری جەوانان لە ژێر چەپۆکی داگیرکەری ئێراندا بوو – پەژاک\nگەلی کورد بە درێژایی مێژوو لە ناو تێکۆشاندا بووە و لەپێناو دەستەبەر کردنی ئازادی و دادپەروەری بە هەزاران رۆڵەی دڵسۆزی گەلەکەمان قارەمانانە گیانیان لەپێناو نیشتمان بەخت کرد و بەگیانی پاک و بێگەردیان رێگای تێکۆشانیان بۆ ئێمە گەشاوەتر کرد.\nمانگی شوبات کە بە مانگی پیلانگێڕی نێونەتەوەیی لەدژی کورد و رێبەر ئاپۆ ناوزەد دەکرێ، بەردەوام لە لایەن دوژمنانی گەلەکەمان پیلانی چەپەڵ و بەدوور لەپێوەری مرۆیی بەڕێوە دەچێت. لە ١٥ی شوباتی ١٩٩٩ لەلایەن هێزە هەژموونگەرا جیهانی و هەرێمیەکان لەدژی رێبەری گەلان رێبەر ئاپۆ پیلانگێڕییەک بەڕێوە چوو و لەکەسایەتی رێبەر ئاپۆدا گەلی کورد و گەلانی ئازادی خواز کرایە ئامانج و ئەو پیلانگێڕییە تا بە ئەمڕۆش بەردەوامە.\nئامانج لەو پیلانگێڕییە تەنیا دیل گرتن و رفاندنی ریبەر ئاپۆ نەبووە، بەڵکوو لەبنەڕەتدا ئامانجی قڕکردنی دەنگی گەلانی ئازادیخواز بووە. رێبەر ئاپۆ بە فکر و فەلسەفەی خۆی شۆڕشی سەردەمیانەی بەرپا کرد و لە ئاستی جیهاندا گۆڕانکاری بنەڕەتی ئەنجام دا. ئەو شۆڕشەش بووە سەرچاوەی هیوا و ئومێد بۆ گەلانی جیهان و هەرێمەکە. هەر بۆیە لە لایەن دوژمنانی گەلەکەمان و هێزە هەژمۆنگەرا جیهانی و هەرێمیەکان پیلانگێڕی نێونەتەوەیی خرایە بواری جێبەجێ کردنەوە و رێبەر ئاپۆیان بە ئامانج گرت.\nگەلی کورد لە رۆژهەلاتی کوردستان بە پێشەنگایەتی ژنان و جەوانان لە دژی پیلانگێڕی نێونەتەوەیی راپەڕینی سەرتاسەرییان کرد و بۆ پووچەل کردنەوەی ئەو گەلەکۆمەیە رژانە سەرشەقام و رژێمی داگیرکەری ئێران خۆڕاگری و خرۆشی گەلی پێ هەرس نەکرا و پەلاماری گەلی داخ لەدڵ و ناڕازی دا کە لەئەنجامدا بەدەیان گەنجی رۆژهەڵاتی کوردستان لە لایەن چەکدارانی رژێمەوە شەهید کران.\nبەڵام گەلەکەمان تا بە ئەمڕۆش لە دژی پیلانگێڕی نێونەتەوەیی بێ دەنگ نەماون و لەمەیدانەکانی تێکۆشاندان و ئاگری تۆڵە دەگەشێننەوە و خاوەندارێتی لەرێبەر ئاپۆ دەکەن. رژێمی داگیرکەری ئێران هاوشێوەی کردەوەی دڕندانەی خۆی لە ١٥ی شوباتی ١٩٩٩ جارێکی تر بە شەپۆلی گرتن و قۆڵبەست کردنی ژنان و لاوانی نیشتمان خزمەتی ئەو کۆنسێپتە چەپەڵە دەکات و بە شێوەیەکی وەحشیانە دەنگی ئازادی کۆمەڵگا کپ دەکات. بۆیە گرتن و چاوترساندنی گەلەکەمان لەرۆژهەڵات بەردەوامی پیلانگێڕی نێونەتەوەیی لەدژی کوردە و رژێمی داگیرکەری ئێران دەیەوێت بەو پیلانە ترس و دڵەڕاوکێ لە ناو جەوانانی رۆژهەڵات دروست بکات.\nبەڵام مێژوو شایەتی ئەوە دەدات کە گەلەکەمان هەرگیز تەسلیمی سیاستی قڕکەر و تیابردن نەبووە و بە هەزاران رۆلەی قارەمان لەپێناو دەستەبەر کردنی ئازادی گیانیان بەخت کردووە و لەدژی دەوڵەتی فاشیست و داگیرکەرانی کوردستان تێکۆشاون و بە گیانی پاکی خۆیان خەتی بەرخۆدانیان لە بەرمبەر دوژمنی داگیرکەر و خیانەتکاران بەرز ڕاگرتووە.\nهەشت ساڵ پێش ئێستا یەک لە تێکۆشەر و شۆڕشگێڕی گەلەکەمان بە ناوی شەهید دێرسیم تۆڵهەڵدان بۆ بەرێکخستن کردنی گەلەکەمان بە تایبەت جەوانان لەسەر بنەمای فکر و فەلسەفەی ڕێبەر ئاپۆ بە رۆحێکی فەدایی و بێ دوو دڵی دەربازی رۆژهەڵاتی کوردستان بوو و نەبەزانە لەدژی رژێمی داگیرکەری ئێران تێکۆشا.\nشەهید دێرسیم تۆڵهەڵدان (رەوف شێخی ) لە ماڵباتێکی وڵاتپارێز لە گوندی کانی سووری سەر بە ناوچەی تیلەکۆی سەقز لە دایک دەبێت و هەر لەتەمەنی مێرمنداڵیدا هەست بە ئێش و ئازاری گەلەکەی دەکات و بەڕەنگاری رژێمی داگیرکەری ئێران دەبێ. شەهید دێرسیم وەک لاوێکی سەقزی تەڤگەری ئاپۆیی دەناسێت و شەیدای رێبەر ئاپۆ دەبیت و لەگەڵ ویژدانی خۆی ئەو بڕیارە دەدات کە “چیدی ناتوانم بە کۆیلایەتی بژیم و دەمەوێ ببم بە شەڕڤانی رێبەر ئاپۆ و گەلەکەم”.\nشەهید دێرسیم لە ساڵی ٢٠٠٩ لە گەل هەڤاڵێکی خۆی بە ناوی شەهید ناسر شاهین ( جەماڵ زارەعی) بڕیاری بەشداربوونی ناو ریزەکانی گەریلا دەدات. لە ناو تەڤگەری ئاپۆیی دا کەسایەتی لەسەر هزر و رامانی هزری ئاپۆیی پەروەردە دەکات و لە خوێندەوارخانەی رێبەر ئاپۆ سەرکەوتووانە پەروەردە دەبینێت و خۆی بۆ تیکۆشان لەدژی داگیرکەران ئامادە دەکات.\nشەهید دێرسیم کەسایەتییەکی دڵنزم، بە باوەڕ، فیدایی، دڵسۆز و خەمخۆری گەل و نیشتمان بوو. هەمیشە لەهەوڵی ئەوەدا بووە کە وەک میلیتان بژیت و خزمەتی گەل و نیشتمان بکات. لەبەر ئەوەی ئەوەندە تامەزرۆی خەباتی ناو گەلی دەکرد، چەندین جار پێشنیاری چوونە ناوخۆی رۆژهەڵاتی کوردستانی دەکرد، چۆن دەیویست گەلی کورد و بە تایبەت جەوانان لە ژێر چەپۆکی رژێمی داگیرکەری ئێران رزگار بکات.\nشەهید دێرسیم لەسەردەمی خەباتی ناو شاری، چاو نەترسانە کەوتە ناو کار و خەبات و بەو شێوەیە لە دڵی گەلەکەمان لەرۆژهەڵاتی کوردستان جێگای خۆی کردەوە. هەڤاڵ دێرسیم لە زۆربەی هەرێمەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران کار و خەباتی شۆڕشی راپەڕاندووە. وەک ملیتانێکی ئاپۆیی بە باوەڕ و پێداگرییەوە لەپێناو ناساندنی کەسایەت و فکری رێبەر ئاپۆ بە گەلەکەمان لە رۆژهەڵاتی کوردستان بێ وچان تێکۆشا و بەو هێز و ورەوە کە لە رێبەر ئاپۆ وەریگرتبوو لە دژی رژێمی داگیرکەری ئێران تێکۆشا.\nگەلەکۆمەی نێونەتەوەیی و سەپاندنی گۆشەگیری توند لە سەر رێبەر ئاپۆ وای لە شەهید دێرسیم کردبوو ئەو دۆخەی پێ هەرس نەکرێ. بۆیە لەپێناو پووچەڵ کردنەوەی ئەو دۆخە بێ ناوبەر تێدەکۆشا. دەیویست گەلەکەمان لە رۆژهەڵاتی کوردستان بە ئاگا و هۆشیار بکات و جەوانان بەشداری ناو تەڤگەری ئاپۆیی بکات. شەهید دێرسیم رژێمی داگیرکەری ئێرانی هەراسان کردبوو و لە هەوڵی ئەوەدا بوو کە لەدژی رۆژی رەشی کوردان واتا ١٥ی شووبات چالاکی ئەنجام بدات. بەڵام لەکاتی ئەنجامدانی ئەو چالاکیە دەکەوێتە ژێر چاودێری بە کرێگیراو و چەکدارەکانی رژێم و لە ١٢ی شوبات، لە یەکێک لە شەقامەکانی شاری سنە لە نێو سەیارەیەکدا دەدرێتە بەر دەستڕێژی گوللە و لە گەڵ وڵاتپارێز و گەنجێکی تێکۆشەری گەلەکەمان بە ناو میلاد پیری بە شێوەیەکی دڕندانە شەهید دەکرێن.\nوەک تەڤگەری جەوانان لە رۆژهەڵاتی کوردستان یادی رێ هەڤاڵمان شەهید دێرسیم تۆڵهەڵدان بەرز رادەگرین و بەڵینی درێژەپێدانی رێگای تێکۆشانی دووپات دەکەینەوە و تا سەرکەوتن درێژە بە تێکۆشانمان دەدەین.\nلەکۆتاییدا داوا لە گەلەکەمان بە تایبەت جەوانان لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەکەین کە خاوەندارێتی لەرەنج و تێکۆشانی شەهید دێرسیم بکەن و لە دژی پیلانگێڕی نێونەتەوەیی، بە رۆحی سێ رەشەممەی ١٣٧٧ تێکۆشان بەهێزتر بکەن و بۆ پووچەڵ کردنەوەی گەلەکۆمەی نێونەتەوەیی و خاوەندارێتی لەرێبەر ئاپۆ و شووناسی نەتەوەیی خۆیان بەشداری ناو ریزەکانی گەریلا ببن و ئاستی تێکۆشانی رەوایان بەهێزتر بکەن.\nکۆردیناسیۆنی کۆمەڵگای جەوانانی رۆژهەڵاتی کوردستان – KCR\nتاگەکان:KCRرەوف شێخیشەهید دێرسیم


دو په‌رله‌مانتاری نه‌وه‌ی نوێ خانەنشینی پەرلەمانتاریی ڕه‌تده‌كه‌نه‌وه\nد. كازم فاروق، مژده مه‌حمود\nدو په‌رله‌مانتاری نه‌وه‌ی نوێ خانەنشینی پەرلەمانتاریی ڕه‌تده‌كه‌نه‌وه‌و د. كازم فاروق، سه‌رۆكی فراكسیۆنی نه‌وه‌ی نوێ له‌په‌رله‌مانی كوردستان-یش ڕایده‌گه‌یه‌نێت كه لەگەڵ ھاوڕێکانی لەپەرلەمان فۆرمی رەتکردنەوەی خانەنشینی پردەکەنەوە.\nئاوێنه: د. كازم فاروق له‌ڕونكردنه‌وه‌یه‌كدا ده‌ڵێت، "نەخۆم بەپلەباڵا دەزانم، نەخۆم خانەنشین دەکەم، لەدوای تەواوبونی ئەرکەکەم لەپەرلەمان، دەگەرێمەوە سەر کارەکەی پێشوم لەنەخۆشخانەی ھیوا."\nراشیگه‌اندووه، "رۆژی یەکشەممە لەگەڵ ھاوڕێکانم لەپەرلەمان فۆرمی رەتکردنەوەی خانەنشینی پردەکەینەوە."\nهاوكات مژده مه‌حمود، ئه‌ندامی فراكسیۆنی نه‌وه‌ی نوێ له‌په‌رله‌مانی كوردستان ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات كه سەرەتای ئەم هەفتەیە، بەڵێننامەی یاسایی پڕ دەکەنەوە بۆ ڕەتکردنەوەی خانەنشینی پەرلەمانتاری."\nئه‌و ده‌ڵێت، "ئەمە شتێکی گەورە نیە کە ئێمە دەیکەین، تەنیا ئەرکێکی ئەخلاقیی سەرشانمانە، بەرامبەر خواو خەڵکی کوردستان."\nدوێنێ پێنجشه‌ممه، په‌رله‌مانی كوردستان به‌زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامانی په‌رله‌مان له‌فراكسیۆنه‌كانی یه‌كێتی، پارتی، گۆڕان‌و كۆتاكان، پرۆژه یاسای چاكسازیی له‌موچه‌ی خانه‌نیشان په‌سه‌ندكرد، له‌به‌رامبه‌ردا فراكسیۆنه‌كانی كۆمه‌ڵ، نه‌وه‌ی نوێ‌و یه‌كگرتو ده‌نگیان به‌یاساكه نه‌داو ڕه‌خنه‌ی ئه‌وه‌یان لێگرت كه موچه‌ی خانه‌نشینی پله‌باڵاكان وه‌ك پێویست كه‌منه‌كراوه‌ته‌وه.\nسلێمانی..بەهۆی گرانفرۆشتن و بەسەرچونی دەمامكەوە دو دەرمانخانەو نۆڕینگەیەك داخران \nکاندیدانی هاوسەرۆكی هەدەپە ئاشکراکران\nکەلار.. ٥١ هاوڵاتی بەهۆی نەخۆشی کۆرۆناوە راگیراون \nچارەسـەری ڤایرۆسی كۆرۆنا دۆزرایەوە،كەوتە نۆرینگەكان\nزانایانی چین، ئه‌مڕۆ به‌ته‌واوی بێئومێد بوون\nئانادۆڵو: یەکەم حاڵەتی کۆرۆنا لە عێراق تۆمارکرا\nژمارەی توشبووانی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە ئێران بەرزبووەوە\nموقته‌دا سه‌در به‌هۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا ئێرانی به‌جێهێشت و گه‌یشته‌وه نه‌جه‌ف\nخانمە پزیشکەکانی کوردستان به‌یاننامه‌یه‌كی له‌باره‌ی ده‌ستدرێژی كردنه‌سه‌ر كچه ٨ ساڵه‌كه بڵاوكرده‌وه\nعەلی حەمە ساڵح: ڤایرۆسی کۆرۆنا مەترسیە لەسەر ھەرێم\nبەرپرسێکی ئێران توشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووە\nئایا ڤایرۆسی كۆرۆنا، له پله‌ی گه‌رمی به‌رز-دا، كاریگه‌ری ... \nموقته‌دا سه‌در به‌هۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا ئێرانی به‌جێهێشت و گه... \nژمارەی توشبووانی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە ئێران بەرزبووەوە \nخانمە پزیشکەکانی کوردستان به‌یاننامه‌یه‌كی له‌باره‌ی ده‌س... \nمەسعود بارزانی: كه‌ركوك داگیركراوه‌و حەشدی شەعبی تێیدا حکو...


:: AM:10:07:17/04/2018 \nشێرزاد ره‌شید كاكه به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندنی كوردی له په‌روه‌رده‌ی كه‌ركووك، دووپاتی ده‌كاته‌وه كه قوتابییان و كه‌سوكاره‌كانیان له هه‌وڵه‌كانی به‌غدا بۆ كردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌ی عه‌ره‌بی له ناوچه كوردییه‌كان و گۆڕینی پرۆگرامی خوێندنی كوردی و، رێگرتن له وه‌رگرتنی قوتابی كورد له زانكۆكانی هه‌رێم، نیگه‌رانن.\nله دوای 2003ه‌وه خوێندنی كوردی له كه‌ركووك ده‌ستی پێ كرده‌وه و گه‌شه‌ی زیاتری كرد و توانی ببێت به بناغه‌یه‌كی پته‌وی هزری نه‌ته‌وه‌یی له‌و پارێزگا هه‌میشه ته‌عریبكراوه‌دا، به‌ڵام له خیانه‌تی 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه، خوێندنی كوردی تووشی پرۆسه‌یه‌كی پێچه‌وانه بووه‌ته‌وه و وه‌ك شێرزاد ره‌شید له‌م دیمانه‌یه‌ی "وشه" ده‌ڵێت، هه‌وڵ هه‌یه بۆ ده‌ستكاریكردنی پرۆگرامی كورد و ته‌عریبكردن له‌و رێیه‌وه.\nدۆخی خوێندنی كوردی له كه‌ركووك به‌كوێ گه‌یشتووه و پلانتان بۆ داهاتوو چییه؟\nخوێندنی كوردی له كه‌ركووك به‌رده‌وامه و نزیكه‌ی 420 قوتابخانه‌ی سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندی و ئاماده‌ییمان هه‌یه، جگه له 31 باخچه‌ی ساوایان، هه‌روه‌ها سه‌رووی 106 هه‌زار قوتابی له خوێندنی كوردی ده‌خوێنن، به‌ڵام له دوای 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه كه‌ركووكمان جێ هێشتووه و چه‌ندان مامۆستامان ئاواره‌ن و دۆخه‌كه دڵه‌ڕاوكێی لای ئه‌وان دروست كردووه.\nئێسته خه‌ڵكه‌كه دڵی به‌و دۆخه و خوێندنی كوردی خۆش نییه و نه‌ماوه كه پێشتر له‌ناو قوتابخانه كوردییه‌كان كۆمه‌ڵێك ئیمتیازات هه‌بوو، یه‌كێك له‌وانه ده‌رچووی خوێندنی كوردی ده‌یتوانی بۆ زانكۆكانی عێراق و هه‌رێمی كوردستانیش داواكاری پێشكه‌ش بكات، جیا له‌وه له 17ی كانوونی یه‌كه‌می هه‌موو ساڵێك ئاڵای كوردستانمان به‌رز ده‌كرده‌وه و زۆر چالاكی تریش، ئێسته هه‌موو ئه‌وانه له‌ناو قوتابخانه كوردییه‌كاندا قه‌ده‌غه كراون، بۆیه قوتابییان و كه‌سوكاریان زۆر نیگه‌رانن له‌و دۆخه‌ی كه‌ركووك.\nئێسته هه‌وڵێك هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی له ناوچه كوردییه‌كان قوتابخانه به زمانی عه‌ره‌بی بكه‌نه‌وه كه نازانین تا ساڵی داهاتوو تا چه‌ند ئه‌و كاره‌یان بۆ ده‌چێته سه‌ر، بۆیه خه‌ڵكه‌كه له دواڕۆژی خوێندنی كوردی له كه‌ركووك ده‌ترسن، به‌وه‌ی رۆژێك له رۆژان به‌غدا بڕیار بدات خوێندنی كوردی و وانه‌كانی كوردی كاری پێ نه‌كرێت.\nله دوای رووداوه‌كانی 16ی ئۆكتۆبه‌ر، حكوومه‌تی عێراق تا ئێسته ده‌ستكاری په‌یكه‌ری كاڕگێڕی و پرۆگرامی خوێندنی كوردی له كه‌ركووك كردووه؟\nتا ئێسته هیچ گۆڕانكاری نه‌كراوه، به‌ڵام ئێسته هه‌وڵ هه‌یه، ئێمه پرۆگرامی خوێندنمان له‌سه‌ر حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه و هه‌مان پرۆگرامی قوتابخانه‌كانی هه‌رێم ده‌خوێنین، به‌ڵام تاقیكردنه‌وه‌كانمان له‌سه‌ر به‌غدا بوو، ئێسته هه‌وڵێك هه‌یه پرۆگرامی خوێندنیش بخرێته‌وه سه‌ر به‌غدا، واته ئه‌و پرۆگرامه‌ی له عێراق به زمانی عه‌ره‌بی ده‌خوێنرێت، هه‌وڵ هه‌یه بكرێت به كوردی، ئه‌وه‌یش پاشه‌كشه‌یه‌كی ته‌واوه به خوێندنی كوردی ده‌كرێ. بۆیه قوتابییان و كه‌سوكاره‌كانیان له هه‌وڵه‌كان بۆ كردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌ی عه‌ره‌بی له ناوچه كوردییه‌كان و گۆڕینی پرۆگرامی خوێندنی كوردی و رێگرتن له وه‌رگرتنی قوتابییانی كورد له زانكۆكانی هه‌رێم، نیگه‌رانن. به‌ڵام ئه‌وانه هه‌وڵن و هێشتا جێبه‌جێ نه‌كراوه.\n16ی ئۆكتۆبه‌ر تا چه‌ند كاری كرده سه‌ر به‌پیروه‌هاتنی خه‌ڵكی كه‌ركووك بۆ خوێندنی كوردی؟\nكاتێك 16ی ئۆكتۆبه‌ر رووی دا، پرۆسه‌ی خوێندنی ئه‌مساڵ ده‌ستی پێ كردبوو، 11 هه‌زار قوتابی بۆ پۆلی یه‌كی سه‌ره‌تایی له قوتابخانه كوردییه‌كان ناونووس كرابوون، به‌ڵام گرنگ ساڵی داهاتووه كه ئه‌گه‌ر كێشه بۆ خوێندنی كوردی دروست بێت، ئاخۆ كه‌سوكاری قوتابییان ئاماده‌ن منداڵ بێنن بۆ ئه‌و قوتابخانه كوردییانه؟ جارێ دیار نییه وه‌ڵامه‌كه.\nله دوای رووداوه‌كانی كه‌ركووك تا چه‌ند پرۆسه‌ی ته‌عریب له‌سه‌ر په‌روه‌رده به‌تایبه‌تی هه‌ڵمه‌ته‌كان بۆ سه‌ر خوێندنی كوردی، هه‌بووه؟\nپێشتر له‌سه‌ر قوتابخانه كوردییه‌كان ئاڵای كوردستان هه‌بوو، ئێسته ئه‌و ئاڵایانه داگیراون و زۆرینه‌ی قوتابخانه‌كانمان تابلۆی ناوی قوتابخانه‌كه‌ی به ئاڵای كوردستان نه‌خشاندبوو، ئێسته ئه‌وانه هه‌مووی سڕاوه‌ته‌وه، رۆژی جلی كوردی ئه‌مساڵ زۆر به ترسه‌وه كرا و قوتابخانه‌ی وا هه‌بوو نه‌یكرد، ئه‌مانه هه‌مووی شوێنه‌واری ته‌عریبه، چونكه پێشتر كاتێك حكوومه‌تی به‌عس ده‌ستی به ته‌عریب كرد، به‌ره به‌ره ئه‌و كاره‌ی كرد و شوێنه‌واری كوردی نه‌هێشت و قوتابخانه‌كانی كرد به عه‌ره‌بی و ئه‌م ته‌عریبه‌ی به رێكخراوی كرد تا وای لێ هات له 2003 یه‌ك قوتابخانه‌ی كوردی له شاری كه‌ركووك نه‌مابوو.\nباسی داواكاری مامۆستایانی خوێندنی كوردی ده‌كرێت كه ده‌یانه‌وێت وه‌ك راژه بچنه‌وه سه‌ر حكوومه‌تی عێراق، ئه‌و هه‌وڵانه چه‌ند راستن و كاریگه‌ری چی ده‌بێت؟\nئه‌و بابه‌ته له كۆنه‌وه خه‌ڵكانێك موزایه‌ده‌ی سیاسیی پێ ده‌كه‌ن و ماوه ماوه ده‌ڵێن خه‌ڵك ده‌گه‌ڕێنینه‌وه سه‌ر به‌غدا و مووچه‌ی ته‌واویان پێ ده‌درێت، راستییه‌كه‌ی حكوومه‌تی به‌غدا خۆی بڕیار له‌وباره‌وه نادات، ئه‌گه‌رنا ئێمه خه‌ڵكی كه‌ركووكین و وه‌ك هه‌ر ناوچه‌یه‌كی تری كێشه له‌سه‌ر كه حكوومه‌ت مووچه‌یان پێ ده‌دات، با بخرێنه‌وه سه‌ر به‌غدا. حكوومه‌تی عێراق راست ناكات ئه‌وه سێیه‌مین جاره فۆڕم پڕ ده‌كرێته‌وه بۆ ئه‌و مه‌به‌سته و چه‌ند لایه‌نێك ده‌یبه‌ن، به‌ڵام كه حكوومه‌تی عێراق ئاماده نه‌بێت كورد له كه‌ركووك دابمه‌زرێنێت، پێویست ناكات خه‌ڵكانێك موزایه‌ده به‌و بابه‌ته‌وه ده‌كه‌ن.


(16) ئه‌ی محمد (صلى الله عليه وسلم) بڵێ: به‌وانه‌ی که‌سه‌رپێچیان کردووه، له‌عه‌ره‌به‌بیابان نشینه‌کان: ئێوه له‌ئاینده‌دا بانگ ده‌کرێن بۆ جه‌نگ له‌گه‌ڵ قه‌وم و هۆزێکدا که‌ئازاو جه‌نگاوه‌رن، ئه‌وسا یان دژیان ده‌جه‌نگن، یان خۆیان (له‌ئه‌نجامی بیرکردنه‌وه و تێڕوانیندا) به‌بێ جه‌نگ موسڵمان و ته‌سلیم ده‌بن، جا ئه‌گه‌ر فه‌رمانبه‌ردار بن، خوا پاداشتی چاکتان پێده‌به‌خشێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر پشت هه‌ڵکه‌ن وه‌کو ئه‌وسا و خۆتان بشارنه‌وه‌و سه‌رپێچی بکه‌ن، سزایه‌کی به‌ئێشتان بۆ پێش ده‌هێنێت.\n(17) ئه‌و که‌سه‌ی کوێره یان نه‌خۆشه، گوناهبار نابێت (ئه‌گه‌ر له‌غه‌زادا به‌شداری نه‌کات) ئه‌وه‌ی که‌فه‌رمانبه‌رداری خواو پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی بکات، ده‌یخاته باخه‌کانی به‌هه‌شته‌وه‌که‌چه‌نده‌ها ڕووبار به‌ژێر دره‌خت و کۆشکه‌کانیاندا ده‌ڕوات، ئه‌و که‌سه‌ش که‌پشت هه‌ڵکات، خوای گه‌وره‌سزای به‌ئێش و ئازاری ده‌دات.\n(18) سوێند به‌خوا به‌ڕاستی خوا ڕازیی بووه‌له‌و باوه‌ڕدارانه‌ی کاتێک په‌یمانیان له گه‌ڵدا به‌ستیت له‌ژێر دره‌خته‌که‌دا خوا خۆیشی ئاگادار بوو به‌وه‌ی له‌دڵه‌کانیاندا هه‌یه (له‌نیاز پاکی و دڵسۆزی) هه‌ر بۆیه ئارامی و هێمنی و ئاسوده‌یی دابه‌زانده‌سه‌ریان و پاداشتی به‌مژده‌ی سه‌رکه‌وتنێکی نزێک دانه‌وه.\n(19) هه‌روه‌ها به‌ڵێنی چه‌ندین ده‌ستکه‌وتی زۆری پێدان، که‌له‌ئاینده‌دا ده‌ستیان ده‌که‌وێت و وه‌ری ده‌گرن، خوا هه‌میشه‌و به‌رده‌وام باڵاده‌سته به‌سه‌ر خوانه‌ناسه‌کانداو دانایه و ده‌زانێت چ کاتێک ئیمانداران سه‌ر ده‌خات.\n(20) خوا به‌ڵێنی ده‌سکه‌وتی زۆری پێداون، له‌ئاینده‌دا ده‌ستتان ده‌که‌وێت و وه‌ری ده‌گرن، به‌ڵام جارێ ئێستا هه‌رئه‌وه‌ی پێ به‌خشیوون (مه‌به‌ست ده‌ستکه‌وته‌کانی خه‌یبه‌ره) ده‌ستی خه‌ڵکیشی لێ کۆتاکردن (مه‌به‌ست قوڕه‌یشه که‌به‌هۆی ڕێکه‌وتنه‌که‌ی حوده‌یبییه‌وه خوای گه‌وره‌له‌به‌گژاچوونی موسوڵمانان ده‌ستی به‌ستنه‌وه)، تا ئه‌م ده‌ستکه‌وت و سه‌رکه‌وتنه‌ببێته نیشانه و به‌ڵگه‌یه‌کی به‌هێز بۆ ئیمانداران (که‌خوا یاوه‌رو پشتیوانیانه) هه‌روه‌ها ڕێنموویتان بکات بۆ ڕێبازی ڕاست و دروست (له‌به‌ره‌و پێش بردنی بانگه‌وازدا).\n(21) چه‌ندین ده‌ستکه‌وتی تریشیان هه‌یه که‌ئێستا ده‌ستتان به‌سه‌ریدا نه‌ڕۆیشتووه، به‌ڕاستی خوا خۆی چاک به‌و ده‌سکه‌وتانه‌ده‌زانێت که‌به‌ڕێوه‌یه بۆتان، هه‌میشه و به‌رده‌وام خوا ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر هه‌موو شتێکدا هه‌یه.\n(22) خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕ بوون دژی ئێوه جه‌نگیان به‌رپا بکردایه، ئه‌وه‌ده‌شکان و هه‌ڵده‌هاتن، پاشان دۆست و پشتگیرێکیان نه‌ده‌بوو.\n(23) (شکست و هه‌ڵاتنی کافران له‌جه‌نگی موسوڵماناندا) هه‌رده‌م به‌رنامه‌و یاسای خوا به‌ڕاستی هه‌روا بووه‌له‌زوه‌وه، هه‌رگیز نابینیت به‌رنامه‌و یاسای خوا گۆڕانی به‌سه‌ردا بێت.


پلانى A و B.. چى ڕودەدات ئەگەر ڤاکسینى دژى کۆرۆنا نەدۆزرێتەوە؟\n2020.05.04 - 08:37\nهەرچەندە کارکردن لەسەر نزیکەى 76 ڤاکسینى چاوەڕوانکراو لە ئارادایە بۆ ئەوەى وەک چارەسەرى کۆرۆنا بەکاربهێنرێت، بەڵام زانایان تاوتوێی پلانى جێگرەوە دەکەن لە ئەگەرى شکستهێنانى دۆزینەوەى ڤاکسینى سەلامەت و کارا.\nد.ديفيد نابارو مامۆستاى تەندروستى جیهانى لە لەندەن ئاماژە بە ئەگەرى بەرهەمنەهێنانى ڤاکسینى دژە کۆرۆنا دەکات و دەڵێت "گریمانەیەکى رەها نییە لەبارەى بەرهەمهێنانى ڤاکسینەوە، تەنانەت ئەگەر بەرهەمیش بهێنرێت نازانرێت کارا و سەلامەت دەبێت یان نا؟".\nناوبراو کە هاوکات نوێنەرى تایبەتى رێکخراوى تەندروستى جیهانییە لەبوارى بەرەنگاربوونەوەى کۆرۆنادا وتى "هێشتا هەندێ ڤایرۆس هەن هیچ ڤاکیسنێکیان بۆ نەدۆزراوەتەوە"، ئەوەش بەپێی تۆڕى سی ئێن ئێنى ئەمریکى.\nوتیشى "کارێکى زۆر پێویستە کۆمەڵگەکان ئامادە بکرێن کە بتوانن بەرگرى لەخۆیان بکەن دژى ڤایرۆسەکە، ئەگەر وەکو هەڕەشەیەکى بەردەوام مایەوە، لەگەڵ زانینى چۆنیەتى گەڕانەوە بۆ ژیانى ئاسایی کۆمەڵایەتى و ئابورى لەکاتى بڵاوبوونەوەى پەتاکە لەناویاندا".\nزانکۆى ئۆکسفۆرد کە کار لەسەر بەرهەمهێنانى یەکێک لە ڤاکسینەکان دەکات دەڵێت، ڤاکسینەکە لەکۆتایی ئەمساڵدا ئەگەرى هەیە بەفراوانى بەرهەمبهێنرێت، بەڵام د.بیتر هوتیز راگرى قوتابخانەى نیشتیمانى بۆ پزیشکى لە کۆلێژى بایلورى پزیشکى دەڵێت "ناکرێت بەخێرایی ڤاکسین بەرهەمبهێرێت لەماوەى ساڵێک یان 18 مانگدا، مەبەستم ئەوە نییە کە بڵێم مەحاڵە، بەڵام ئەگەر ئەوە رووبدات ئەوە کارێکى ئازایانەیە".\nدەشڵێت پێویستیان بە پلانى A و پلانى B هەیە.\nپلانى A..ئەگەر ڤاکسینەکە کارنەکات\nهەرچەندە زانایان چەندینجار بەڵێنیانداوە بە گەشەپێدانى ڤاکسینى دژە ڤایرۆسى لاوازى بەرگرى جەستە "ئایدز"، بەڵام زانایان ماوەى چوار دەیەیە بەدوایدا دەگەڕێن کە بووەتە هۆى مردنى 32 ملیۆن کەس لەسەر زەوى.\nهەروەها نەخۆشییەکانى دیکە دواى مردنى سەدان هەزار کەس و ساڵانێکى درێژ پاشان ڤاکسینیان بۆ دۆزراوەتەوە.\nد.نابارو دەڵێت "ئێمە مامەڵە لەگەڵ سیستەمێکى بایۆلۆژى دەکەین نەک میکانیکى، بۆ ئەوەش دەبێت بەشێوەیەکى گەورە پشتببەستین بە چۆنیەتى کارلێکى مرۆڤ لەگەڵ ئەو جۆرە ڤاکسینانە".\nهەروەها د.بیتر هوتیز وتى "کێشەکە لە گەشەپێدانى ڤاکسینەکە نییە، بەڵام تاقیکردنەوەکان لەسەر مرۆڤ کاتیان پێویستە بۆ دڵنیابوون لە کارایی و سەلامەتى".\nبەوتەى توێژەرانى زانکۆى ئۆکسفۆرد، دەکرێت دەست بەبەرهەمهێنانى ڤاکسینەکە بکرێت بەبێ دڵنیابوونەوە لە کارایی تەواوەتى، ئەوەش بۆ خێراکردنى پڕۆسەکە.\nیەکەم تاقیکردنەوە لەسەر ڤاکسین، لە شارى سیاتل لە ئازارى رابردوودا بەڕێوەچوو لەلایەن کۆمپانیاى مۆدیرناوە، کۆمپانیاکە دواتر داوایکرد قۆناغى دووەمى تاقیکردنەوەکە بەڕێوەبچێت و بریارە لە چارەکى دووەمى ئەمساڵدا دەستپێبکات، بەڵام دەرنەکەوتنى ئەنجامى هەردوو قۆناغەکە تا ئێستا، کاتى بەرهەمهێنانى ڤاکسینەکەى بە نادیارى هێشتووەتەوە.\nپلانى B..گەشەپێدانى چارەسەرى نەخۆشییەکە\nزانایان لە ئێستادا تاوتوێی ئەو پلانە دەکەن، هاوکات لەگەڵ تاقیکردنەوەکان لەسەر ڤاکسینە چاوەڕوانکراوەکان.\nهەرچەندە بەشێک لە وتەکان لەهەندێک باردا دڵنیاکەرن، بەڵام ئەو تاقیکردنەوانە تا ئێستا لە قۆناغێکى زۆر سەرەتادایە، بۆیە زانایان دەگەڕێن بەدواى چارەسەرى دیکەدا بۆ کۆرۆنا.\nلەناو ئەو چارەسەرانەدا، قسە لەسەر چارەسەرى "رمديسفير" دەکرێت کە چارەسەرى ئیبۆلایە، هەروەها باس لە چارەسەرى پلازما دەکرێت کە لە خوێنى ئەو کەسانەدایە کە لە ڤایرۆسەکە چاکبوونەتەوە، سەرەڕاى چارەسەرى هيدروكسى كلوروكوينى تایبەت بە چارەسەرى مەلاریا.\nبەڵام توێژینەوەکان لەسەر ئەو چارەسەرانە بەردەوامن، بەشێکیان رەتکراونەتەوە بەهۆى کەمى تاقیکردنەوە لەسەرى، یان بەکارهێنانى بەشێوەیەکى ناڕێکخراو.\nژیان بەبێ ڤاکسین چۆن دەبێت؟\nژیان ناگەرێتەوە بۆ سروشتى خۆى وەک پێش دەرکەوتنى پەتاکە، یان لانى کەم بەخێرایی ناگەڕێتەوە ئەو کاتە.\nد.نابارو دەڵێت، "پێویستە ئامادەبین بۆ ئەوەى هەموو کەسێک بەرپرس بێت لە سەلامەتى خۆى و کەسانى دیکە، کاتێک ژیانى سروشتى خۆیان دەستپێدەکەنەوە".\nوتیشى "بەرپرسیارێتى کۆمەڵایەتى ئەوەیە هەموو کەسێکى توشبوو خۆى کەرەنتین بکات ئەگەر نیشانەکانى لێدەرکەوت، پێویستە وەکو پاڵەوان سەیرى ئەو کەسانە بکرێت نەک وەکو کەسێکى بێزراو".\nحکومەتى هەرێم پلانى دابەشکردنى خۆراکى ڕاگەیاند.. ئەى پارە؟\n2020.05.13 - 12:10\nپێش متمانەپێدانی ئەگەری لەبارچوونی كابینەكەی كازمیش لەئارادایە\n2020.04.27 - 15:58


سەقز/ دوو سەربازی ئەرتەش بە هۆی تەقینەوەی مین بریندار بوون\n15:42 - 14 خاکەلێوه 2719\nئاژانسی کوردپا: دوو سەربازی ئەرتەش لە شاری سەقز، بە هۆی تەقینەوەی مین لەو شارە، بریندار بوون.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، شەوی دووشەممە ١٢ی خاکەلێوە، کاتژمێر نزیکەی ٢١، دوو سەربازی تیپی ٢٢٨ی ئەرتەش، لە شاری سەقز بە ناوەکانی \_"عەلیڕەزا کەماڵی و عەباس ئەفرادی\_" بە هۆی تەقینەوەی مین بە سەختی بریندار بووە.\nئەو دوو سەربازە خەڵکی شارەکانی مەشهەد و ورمێین، کە بۆ چارەسەری پزیشکی ڕەوانەی ناوەندی دەرمانی شارەکانی سنە و تەورێز کراون.\nلەو پەیوەندییەدا، ڕۆژی دووشەممە ١٢ی خاکەلێوە، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی \_"کەریم ڕاستی\_" ٥٣ ساڵە کوڕی رەحمان، خەڵکی گوندی \_"سەردۆش\_" سەر بە شاری مەریوان، بە هۆی تەقینەوەی مین، لاقێکی لەدەست دا.\nئەو کۆڵبەرە کوردە بۆ چارەسەریی پزیشکی بۆ نەخۆشخانەی \_"شار\_" لە سلێمانی، لە باشووری کوردستان گواستراوەتەوە\_".\nبەپشتبەستن بە ئاماری تۆمار کراو لە وێبلاگی \_"مین و زندگی\_"، ٦٢ هاووڵاتی بە هۆی تەقینەوەی مین لە ساڵی ٩٧ کوژرا و بریندار بوون.\nبەپێی ئەو ئامارە، ٦ کەس لە قوربانییانی مین لە ساڵی ٩٧، تەمەنیان لە ژێر ١٨ ساڵ بووە و تەواوی قوربانییان، لە پارێزگاکانی ورمێ، سنە، کرماشان، ئیلام، خوزستان و سیستان و بلوچستان بوون.