وه‌زاره‌تی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاندووە: پێویستە په‌که‌که و تورکیا ململانێی خۆیان ببەنه ده‌ره‌وه‌ی خاکی هه‌رێم - SAHAR KURDISH (Sorani)\nئاب 12, 2020 14:34 Asia/Tehran\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی حکومه‌تی هه‌ریمی کوردستان راگه‌یه‌ندراوێکی له‌سه‌ر بۆردومانی فڕۆکه بێفڕۆکه‌وانه‌که‌ی ناوچه‌ی برادۆست له سنوری پارێزگای هه‌ولێر ده‌رکرد و داوایکرد په‌که‌که و تورکیا ململانێی خۆیان به‌رنه ده‌ره‌وه‌ی خاکی هه‌رێم.\nبە پێی ڕاپۆرتی کەناڵی ئاسمانیی سەحەر بە گێڕانەوە لە ماڵپەڕی وێستگەنیوزەوە، له راگه‌یه‌ندراوه‌کەی حکومەتی ھەرێمی کوردستاندا که شه‌وی چوارشەممە ده‌ریکرد، وه‌زاره‌تی ناوخۆی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان جەختی لەوە کردووەتەوە کە، وا ھەڵدەگرێت پارتی کرێکارانی کوردستان(پەکەکە) و تورکیا شەڕ و ململانێکانی خۆیان ببەنەوە دەرەوەی خاکی هەرێمی کوردستان وبە گشتی عیراق وچیتر خەڵکی ئێمە نەکەنە قوربانیی ئەو ململانێیە.\nحکومەتی ھەرێمی کوردستان لە ڕاگەیەندراوەکەی دا وێڕای سەرەخۆشی و ھاوخەمی دەربڕین بۆ بنەماڵەی قوربانیانی ھێزشەکانی تورکیاو ھیوای چاک بوونەوە خواستن بۆ بریندارانی ئەو. ڕووداوە، جەماوەری ھەرێمی کوردستانی دڵنیا کردووەتەوە کە حکومەتی هەرێمی کوردستان وەک هەمیشە هەموو توانا و هەوڵەکانی خۆی دەخاتە گەڕ بۆ دوورخستنەوەی ئەم ململانێیە لە خاکی خۆی.\nدوای نیوەڕۆى رۆژى سێ شەممە فڕۆکە بێ فرۆکەوانەکانى تورکیا ھێرشیان کردە سەر لەناوچەى باڵەکایەتى لەسنورى قەزاى سۆران کە بە ھۆیەوە کۆمەڵێک لە ھاوڵاتیانی عێراقی بە سڤل و لەشکرییەوە کوژران و بریندار بوون. ئەو کردارەی تورکیا لە لایەن بەرپرسانی باڵای حکومەتی بەغداوە ئیدانە کراوە.


ئایا حوكمی سەیركردنی ئەم فلیمە توركیە دۆبلاژكراوانە چییە؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nهەمەجۆرئایا حوكمی سەیركردنی ئەم فلیمە توركیە دۆبلاژكراوانە چییە؟\nئایا حوكمی سەیركردنی ئەم فلیمە توركیە دۆبلاژكراوانە چییە؟\nبێ گومان دروست نییە تەماشای فلیمە توركی و ئێرانی و بیانییە دۆبلاژكراو و جگە لە دۆبلاژكراو بكرێت چونكە پڕە لە ئافرەت و گۆرانی و مۆسیقا، موسڵمانان لەو فلیمانەوە فێری زۆر شتی خراپ بوونە لەوانە هاوبەش بۆ خوا دانان و خۆشەویستی و دزی و مەی خواردن و تلیاك كێشان و ناپاكی كردن و چەندەها خراپەی تر ، وە تەنها كات بەفیڕۆ دانە و هیچ سوودێكیشی نییە.\nوە ئەبێت ئەمەش بزانین کە کات ژیانى موسڵمان دەگرێتەوە،گرنگىیەكى تایبەتى هەیە لە لاى خواى پەروەردگار، بۆیە دەبینین مرۆڤى بەرپرسیار كردووە لەوەى كە ئەو گەوهەرە بەنرخە چۆن، و لە چیدا سەرفى بكات بیباتە سەر ؟\nوە پێغەمبەرى خواش لەو بارەیەوە فەرموویەتى: "لا تزول قدما ابن آدم يوم القيامة من عند ربه حتى يسأل عن خمس....عن عمره فيما أفناه، وعن شبابه فيما أبلاه،.." صححه العلامة الألباني في السلسلة الصحيحة، برقم(946)\nواتە: هیچ بەندەیەك لە بەندەكانى خواى پەروەردگار هەنگاو هەڵناگرێت تاكو پرسیارى لێ نەكرێت سەبارەت بە پێنج شت (لە هەندێك ڕیوایەتدا هاتووە: بە چوار شت)\nسەبارەت بە تەمەنى لە چیدا سەرفى كردووە، و سەبارەت بە لاوێتى لە چیدا بە سەرى بردووە ؟\nجا ئایا شیاوە موسڵمان كاتى زێڕینى خۆى بە سەیر کردنى ئەو فلیمە خراپانەوە بە سەر بەرێت ؟!یان پێویستە لە باشترین كار و كرداردا بە سەرى بەرێت، كە ببێتە هۆى بە دەست هێنانى ڕەزامەندى پەروەردگار، و گەیشتن بە بەهەشتى بەرین، و ڕزگار بوون لە ئاگرى دۆزەخى هەتا هەتایى، و بێتە سودمەندى موسڵمانان، و پێشخستنیان لە بوارە جۆر بەجۆرەكانى ژیانى دونیا ؟!\nحوكمی خوێند و خوێندنەوەی زانستی لۆژیك (علم الـمنطق) چییە؟ ئایا نەشتەرگەرى جوانكارى دروستە؟ حوکمی سەیرکردنی فلیم کارتۆن حوكمى دانانى ددانى ئاڵتونى براكه‌م داواى پاره‌م لێ ده‌كات ژنى پێ بهێنێت به‌ڵام ئیمانى زۆر لاوازه ئایا من تاچه‌ند گوناهبار ده‌بم یارمه‌تى ئه‌و بده‌م؟\nسەردان: ٢,١٦٩ بەش: هەمەجۆر\nپرسیاری دواترئەگەر كەسێك لە كاتی سەرەمەرگدا بوو ، ئەوا چی پێویستە لە سەر ئامادەبووان؟پرسیاری پێشترئەو شتانە چین کە پێوستە لەسەر کەسى نەخۆش و کەسێک کە لە کاتى سەرەمەرگدایە؟


چه‌ند کۆمپانیایه‌کی هێڵی ئاسـمانی له ئه‌وروپا ده‌ڵێن خۆڵه‌مێشه‌که‌ی گڕکانی ئایسلاندا مه‌ترسی نه‌ماوه\nژماره‌یه‌ک له کۆمپانیاکانی هێڵی ئاسـمانی له ئه‌وروپا داوا ده‌که‌ن ڕێـگه‌یان پـێبدرێت ده‌ست به گه‌شـته ئاسـمانیـیه‌کانیان بکه‌نه‌وه، پاش ئه‌وه‌ی چه‌ند فڕینێـکی ئه‌زموونیـیان کردووه و بۆیان ده‌رکه‌وتووه ئاستی چڕی خۆڵه‌مێشی گڕکانه‌که‌ی ئایسلاندا مه‌ترسی نه‌ماوه.\nکۆمپانیای KLM ی هۆڵه‌ندی ده‌ڵێت ڕۆژی یه‌کشه‌ممه 4 فڕۆکه‌ی به شـێوه‌یه‌کی ئاسایی له به‌رزی 3 کیلۆمه‌تر له شـاری ئه‌مسـترادمی پایته‌ختی هۆڵه‌نداوه به‌ره‌و شـاری دوسـسێلدۆرفی ئه‌ڵمانیا فڕیون به‌بێ ئه‌وه‌ی ڕووبه‌ڕووی خۆڵه‌مێشی گڕکانه‌که‌ی ئایسلاندا بـبن، ئه‌وه‌ی له ڕۆژی چوارشه‌ممه‌ی ڕابردووه‌وه ئاسـمانی ئه‌وروپای گرتۆته‌وه.\nکۆمپانیای لوفتهانزای ئه‌ڵمانیا ده‌ڵێت ئه‌ویش ڕۆژی شه‌ممه 10 فڕۆکه‌ی به به‌تاڵی له شـاری فرانکفۆرته‌وه به‌ره‌و شـاری میونخ ڕه‌وانه‌کردووه و پاشـان شـاره‌زایان سه‌یری فڕۆکه‌کانیان کردووه و بۆیان ده‌رکه‌وتووه هیچ زیانێـکیان پـێـنه‌گه‌یشـتووه.\nهاوکات Joachim Hunold سه‌رۆکی کۆمپانیای ئێر به‌رلین Air Berlin که دووه‌م گه‌وره‌ترین کۆمپانیای هێڵی ئاسـمانی ئه‌ڵمانیایه له پاش لوفتهانزا ڕه‌خنه‌ی له بڕیاری ڕاگرتنی گه‌شـته ئاسـمانیـیه‌کان گرت و گوتی ئه‌و بڕیاره له‌سه‌ر بنچینه‌ی زانیاریـیه کۆمپـیوته‌ریـیه‌کان دراوه که نیشـانی نادات ئاستی چڕی خۆڵه‌مێشه‌که له ئاسـماندا چه‌نده. ده‌شڵێت تا ئێسـتا که‌س باڵۆنی تایبه‌ت به کۆکردنه‌وه‌ی زانیاری له‌سه‌ر سه‌قا بۆ ئاسـمانی ناوچه‌که نه‌ناردووه تا بزانن به وردی ئه‌و خۆڵه‌مێشی گڕکانه چه‌ند کاریگه‌ری هه‌یه.


ژیرانە بە خۆشەویستەکەی گەیشت\n2018-01-14 [07:26 AM]\nھیچ لەو ژیانە ئاسوودە نەبوو کە تێیدا دەژیا، چونکە ھەڵبژاردنی ھاوژینەکەی بە ویستی خۆی نەبوو، دڵی بۆ پیاوێکی دیکە لێیدەدا، ئەو چیدی نەیدەویست بە رێگایەکی نادروست درێژە بە پەیوەندییەکەی بدات، بڕیارێکی ژیرانەی دا کاتێک پەنای بۆ یاسا برد و لە رێگەی دادگاوە مرازی حاسڵ بوو.\nئەوەی لە گۆشەی ئەم ھەفتەیەم باسی دەکەم بەسەرھاتی ئافرەتێکە کە ساڵێک لەمەوبەر شووی کردبوو، بەڵام شووکردنەکەی بە ویستی خۆی نەبوو. ئەو ئافرەتە پەنای بۆ ئێمە ھێنا بۆ ئەوەی رێگەچارەیەکی یاسایی بۆ بدۆزینەوە و رزگاری بێ لە دەستی مێردەکەی.\nئافرەتەکە بۆی گێڕاینەوە "پەیوەندیی خۆشەویستیم لەگەڵ کوڕێک ھەبوو، یەکدیمان زۆر خۆشدەویست، بەڵێنمان بە یەکدی دابوو کە ببینە ھاوژینی یەکدی، کوڕەکە ھاتە خوازبێنیم، بەڵام ماڵەوەمان رازی نەبوون شوو بەو کوڕە بکەم، پاشان کوڕێکی خزممان ھاتە خوازبێنیم، منیش لە ترسی کەسوکارەکەم نەمتوانی داخوازییەکە رەتبکەمەوە و بە ناچاری شووم بە خزمەکەم کرد، بەڵام دڵم ھەر لەلای ئەو کوڕە بوو کە خۆشمدەویست، پەیوەندییەکەشمان ھەر مابوو. ھیچ رووی خۆم نەدەدایە ھاوژینەکەم، بەردەوام بیانووم دەگرت بۆ ئەوەی دەستبەردارم ببێ، بەڵام ئەو زۆر منی خۆشدەویست. دوو جار داوام لێکرد کە جیاببینەوە، بەڵام ئەو رەتیکردەوە، چونکە منی زۆر خۆشدەویست و دەیگوت ناتوانم دەستبەردارت بم.\nژیانێکی پڕ لە دوودڵی و راڕاییم ھەیە، وا ھەست دەکەم تاوانێکی گەورە دەکەم، مێردەکەم منی بەو جۆرە خۆشبوێ و منیش ھیچ دڵم لەلای ئەو نەبێ، زۆر نائاسوودەم چونکە ئەوەی من دەیکەم خیانەتە لە مێردەکەم. بە ماڵی باوکیشم گوتووە کە من ناتوانم لەگەڵ ئەو پیاوە ھەڵبکەم، بەڵام ئەوان دەڵێن ئارام بگرە، ئەگەر منداڵێک دروست بکەن ژیانت دەگۆڕێ و دڵت بۆ پیاوەکە دەچێ، بەڵام من دڵنیام منداڵ ھیچ لە مەسەلەکە ناگۆڕێ. ئەو کوڕەی پەیوەندیم لەگەڵی ھەیە، چەند جارێک پێشنیازی بۆ کردووم سەری خۆمان ھەڵبگرین و بڕۆین، بەڵام من حەز ناکەم ماڵی باوکم و ھاوژینەکەم شەرمەزار بکەم و خەڵک بڵێن کچی بە مێردیان رەدووکەوتووە. ئێستاش ھاتووم رێگەچارەیەکی یاساییم بۆ بدۆزنەوە بۆ ئەوەی لەو ژیانە رزگارم بێ و لە مێردەکەم جیاببمەوە".\nئامۆژگاری ئافرەتەکەمان کرد کە ھەوڵ بدات قەناعەت بە خۆی بھێنێ، ئەو کوڕەی خۆشیدەوێ لە خەیاڵی خۆی دەربکات و پەیوەندی لەگەڵ بپچڕێنێ، چونکە ئەگەر ئاشکرا ببێ، ئەوە ھاوژینەکەی دەتوانێ تۆمەتی "خیانەتی ھاوسەرگیری" بخاتە پاڵ و سکاڵای لەسەر تۆمار بکات. بەڵام ئافرەتەکە دەیگوت ھەڵوێست و رەفتارەکانی و خۆشەویستیی مێردەکەم بەسە بۆ ئەوەی بتوانم لەگەڵی بژیم، بەڵام بە دەست خۆم نییە، من ھیچ دڵم بەو پیاوەوە نییە و خۆشمناوێ، ناشتوانم خیانەتی لێبکەم.\nپێدەچوو ئەو ئافرەتە کۆتایی بە ھەموو شتێک ھێنابێ، ئامۆژگاری بۆ ئەو سوودی نەبوو، بۆیە پێشنیازی بۆ کرا کە لە دادگای باری کەسی سکاڵای جیابوونەوە تۆمار بکات و داوای پاراستن بکات، ئەویش وایکرد. ئافرەتەکە بۆ ماوەیەک داڵدە درا، کاتێک ھاوژینەکەی دڵنیابوو لەوەی کە ئەوی ناوێ، لێی جیابووەوە. بەڵێننامەش بە کەسوکارەکەی پڕکرایەوە کە کاردانەوەی خراپیان بەرامبەر کچەکەیان نەبێ، ئینجا کچەکەیان رادەستکرایەوە. دوای ماوەیەک ئافرەتەکە شووی بەو کوڕە کرد کە پێشتر پەیوەندی لەگەڵی ھەبوو.\nئەم هەواڵە 50944جار خوێندراوەتەوە


زانایانی پارێزگای نەینەوا لەسەر دابەشکردنی موڵکەکانی وەقف پەیامێک ئاراستەی سەرۆک وەزیرانی عیراق دەکەن\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 16/12/2020 : 18:08:29\nدوێنێ 15ی12ی2020 رابیتەی زانایانی ئیسلامی- سوننە- لقی موسڵ سەبارەت بە بڕیاری دابەشکردنی موڵکی وەقف بەسەر هەردوو دیوانی (وەقفی سووننەو شیعە) کۆبوونەوەیەکی تایبەتیان بە بەشداری ژمارەیەکی زۆری زانایانی پارێزگای موسڵ ساز کرد.\nکۆبوونەوەکە تایبەت بوو بە گفتوگۆ سەبارەت بەو بڕیارەو رەتکردنەوەی ناوەرۆکی رێککەوتنەکە سەبارەت بەو دابەشکاریەی هیچ بنەمایەکی شەرعی و یاسایی هەڵناگرێت، سەرەنجام کۆبوونەوە بە دەرکردنی بەیاننامەیەکی تایبەت بەو پرسە کۆتایی پێ هات و لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی ناوەرۆکی بەیاننامەکە بۆ رای گشتی خوێندرایەوە.\nلە بەشێکی بەیانەکە هاتووە: زانايانی نەینەوا بە کۆدەنگی بریاری دابەشکردنی موڵکی وەقف لە عیراق رەت دەکەنەوە، چونکە هیچ چوارچێوەیەکی یاسایی نیەو لەرووی شەریعەتیشەوە حەرامەو هیچ بیانووێک هەڵناگرێت.\nهەروەها هاتووە: ئەنجومەنی باڵای ئەوقاف بەرزترین دەستەڵاتی ناو دیوانەو بەرپرسە لە سیاسەتی ستراتیژی بریارە چارەنووسسازەکان، بۆیە داوا دەکەین راسپاردەکانی لێژنەی هاوبەش لەسەر ئەم دۆسیەیە جێبەجێ بکەن و ئەو رێککەوتنە هەڵبوەشندرێتەوە.\nلەبەشێکی تری هاتووە: داوا لە سەرۆک وەزیرانی عیراق بەرێز مستەفا کازمی دەکەین بەهیچ شێوەیەک ئەم بڕیارە پەسند نەکات، چونکە زیان بە لایەنی سەقامگیری وڵات دەگەیەنێ و پێچەوانەیە هەموو بەهایەکی شەرعی و یاسایی.\nشایەنی باسە ئەمرۆ لە گرتەیەکی ڤیدیۆیی بەرێز شێخ ئیبراهیم نیعمە زانای دیاری شاری موسڵ پەیامێکی ئاراستەی سەرۆک وەزیرانی عیراق کرد، کە بە هیچ شێوەیەک ئەو رێککەوتنە ئیمزا نەکات و سێ جار تەئکید لەوە دەکاتەوە کە سەرۆک وەزیران لە خوا بترسەو خۆت لە غەزەبی خوا بپارێزەو ئەم بریارە پەسند مەکە.\nژماره‌ی سه‌ردان : 8886747


تەندروستی سلێمانی؛ ئامارێكی نوێی كۆرۆنای بڵاوكردەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، 123 توشبووی كۆرۆنا لەنەخۆشخانەن و 4 نەخۆشیش گیانیان لەدەستداوە.\nبەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، كە لەماوەی 24 سەعاتی ڕابردوودا 123 نەخۆش لەنەخۆشخانەكان توشبووی كۆرۆنان و خەوێنراون، لەوانە 21 توشبویان لەچاودێری چڕن 14 توشبویتریان لەسەر ئامێری cpap ، هەروەها 109 توشبوویان لەسەر ئۆكسجینن.\nئاماژەبۆ ئەوەشكراوە، كە هەر ئەمڕۆ 19 نەخۆش دوای وەرگرتنی چارەسەر چاكبوونەتەوە و ڕەوانەی ماڵەوە كراونەتەوە .


وتار – پەڕە 660 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار (پەڕە 660)\nچۆن وەك عەبادی نەبین بۆ پێشمەرگە\n12/12/2017\tخەڵەف غەفور\nبەهۆی ناونەهێنانی پێشمەرگە لە وتاری سەركەوتن بەسەر رێكخراوی تیرۆریستی داعشدا لەلایەن شیعەمەدار حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عیراقەوە، ئاماژەیەكی دیكەی تاكڕەویخوازی ئەو برا عەرەبەشمان دەركەوت، ناونەهێنان لێرە مانایەكی دیكەی هەیە و بیانووی لەبیرمچوو یان بێ مەبەست بووە، قەرەبووی دەركەوتنی حەزی پاوانخوازیی و مەزهەبگەرایی لای شیعەمەدار حەیدەر عەبادی ناكاتەوە. لە سەرەتاكانی دامەزراندنی دەوڵەتی عیراقەوە مەلیك فەیسەڵ، یەكەم پاشای عیراق بەئاشكرا ئەوەی دركاندووە ...\nترەمپ‌و قودس‌و كردنەوەی دەرگاكانی دۆزەخ\n12/12/2017\tفه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد\nیەكەم جار نییە ئەمریكا هەڵە لە لێكدانەوە سیاسییەكانی بكات، بەڵام هەڵەی ئەمجارە وەكو هەڵەكانی پێشوو نابێ‌و باجەكەی گەورەتر دەبێ. گواستنەوە‌و نەگواستنەوەی باڵیۆزخانە بۆ قودس‌و داننان‌و دان نە نان بە قودس وەك پایتەختی ئیسرائیل، هیچ قازانجێكی بۆ ئەمریكا نییە. بە خۆڕایی وروژاندنی جیهانی عەرەب‌و جیهانی موسڵمان‌و هەنگاونان بەرەو ئاڵۆزكردنی ناوچەكە، بە هەموو پێوەرەكان بە هەڵەیەكی ستراتیجی دادەندرێ. دەبەنگیی ئەم هەنگاوە لەوە ...\n12/12/2017\tدکتۆر شێركۆ عەبدوڵڵا\n× ئاگات لێیە قوربان؟ ئەوان لەوێ شاری (كۆبانی) یان دروست كردەوە ئێمە لێرە هێشتا پردەكەی كۆبانیمان تەواو نەكردووە. هەر تەپەمان دێ. ـ حكومەت عەجەلەی نییە كوڕی خۆم.. كەروێشك بە عەرەبانە ئەگرێ. × ئەی عەرەبانە بەچی ئەگرێ؟ ـ تەبعەن بە پۆلیس. × بەو پۆلیسەی جەنابتا من مولاحەزەیەكی سەیرم بیركەوتەوە بەگم.. تەماشا ئەكەی كارەبامان نییە كەچی یەك دنیا پۆلیسی كارەبامان هەیە.. دارستانمان ...\nقه‌یرانه‌کانی حزبی کوردی ئیفلیجی سیسته‌می سیاسی\n12/12/2017\tموعته‌سه‌م نه‌جمه‌دین\nقەیرانی سیاسی كوردی لە ئیفلیجی سیستەمی سیاسی لە كاری سیاسی و بێ تواناییان لە شیكاركردنی گرفت و كێشەكان و دۆزینەوە و ڕێگاچارە بۆ قوتاربوون لێیانەوە دێت. بەوەی یەكەم هەنگاوی چارەسەری قەیران و گرفت لە هەر بوارێكدابێت، داننانە بە بوون و قەبارەی حەقیقی ئەو قەیران و گرفتانە، لە بواری سیاسیشدا داننان بەبونی قەیران و دیاریكردنی قەبارە و مەترسیەكانی، جگە لەوەی دەربڕینی ...\nلە نێوان مەترسی کۆن و نوێی نەریتی حزبایەتیدا\n12/12/2017\tته‌حسین ته‌ها چۆمانی\nبابەتەکەی کاک ستران کە لەمەڕ “مەترسییەکانی سەر حزب و حزبایەتییە لە کوردستان”بوو بێگومان بۆ ئەمڕۆ و لە قۆناغی حزبایەتی ئەمڕۆدا جێگەی بایەخ و گرنگییە. لێرەوە من جەخت لە سەر دوو خاڵ دەکەمەوە: یەکەم: ئەگەرچی لەو بابەتەدا لە سەرەتاوە باس لە دوو شێوە مۆدێلی حزبایەتی کراوە، کە شێوە رۆژئاواییەکە و خۆرهەڵاتیەکەیەتی، هەر لەوێشەوە وەک مەدخەلێک باس لە پرسی حزبایەتی کراوە لە ...\nلاپەرە 660 لە 691« سەرەتا...630640650«658659660661662\t»\t670680690...کۆتا »


وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: شاهین کەریمی\nسروشت و بنەمای جیهانی ئیسلامی هاوچەرخ، لە بابەت جوڵانەوەی سیاسی کە بانگەشەی ئیسلامێکی ڕاستەقینە دەکات چیە؟ ئەم جوڵانەوانە زیاتر لە ڕۆژئاوادا بە "ئیسلامی توندڕەو" ناسراون، بەڵام من ئەو دەستەواژەم پێ باشترە کە لە جیهانی عەرەبدا بە کارت دێت: "ئیسلامی سیاسی". ئێمە جوڵانەوەیەکی سیاسی نابینین، بە گشتی هەموو ئەو گرووپانە زۆر لەیەکەوە نزیکن، بەڵام هەندێ شتیان سەرەتایی و ڕوونە، بۆ وێنە: ڕێکخراوەیەکی سیاسی کە ئامانجی دەسەڵاتی وڵاتە، نە کەمتر و نە زیاتر. داپۆشینی ئەو ڕێکخراوەانە بە ئاڵای ئیسلام، ئاسان و ئۆپۆرتۆنیسمێکی(انتهازی)یەکی سادەیە. ئیسلامی سیاسی دوژمنی ڕزگاری ئایینیە. ئەو خوازیاری ملکەچی و بێدەسەڵاتیە نەک ڕزگاری و ئازادی.\nئیسلامی سیای مۆدێڕن لەلایەن ڕۆژهەڵاتناسە بەریتانیەکان کە لە خزمەت کۆلۆنیالیزم لە هێنددا بوون داهێنرا و لەلایەن مەودودی لە پاکستان وەرگیرا و برەو پێدرا. چەمکی ئەو ئیسلامە زیاتر بەو مانایە بوو کە موسوڵمانی باوەڕدار تەنها لە ژێر حکومی ئیسلامدا بژیت – بەشداری بۆ دابەشکردنی هێند – چونکە ئیسلام ڕێگە بە جیایی ئایین و دەوڵەت نادات. ئەو ڕۆژهەڵات ناسانە زۆر ئاسان لە بیریان کرد کە لە ئینگلتەرەش لە سەدەی سێزدەهەمدا ڕێک وەها بیرۆکەیەک لەسەر مەسیحیەت هەبوو.\nجادوی دوژمنایەتی لەگەڵ ڕزگاری\nئیسلامی سیاسی حەزی لەو ئایینە نیە کە بانگەشەی بۆ دەکات و هیچ پێشنیارێکی ئایینی و کۆمەڵایەتی ڕەخنەگرانەی نیە. ئەوەی دەیبینین "ڕزگارییەکی ئایینی" نیە بەو شێوەی کە لە ئەمریکای لاتین ڕوویدا. ئیسلامی سیاسی دوژمنکاری ڕزگاری ئایینی دەکات. بەرگری لە ملکەچی و تەسلیم دەکات نەک ڕزگاری و هەستان. مەحمود تەهای سودانی تەنها ڕۆشنبیریکی ئیسلامی بوو کە لە تێکۆشانەکانیدا هەوڵی دا داکۆکی لە خاڵی ڕزگاربوون لە تەعبیری خۆی لە ئیسلام بکات. حوکمی لە سێدارەدان و جێبەجێ کردنی سزاکەی لەلایەن دەسەڵاتی خارتوومەوە، لەلایەن هیچ کام لە گرووپە توندڕەو و میانڕوە ئیسلامیەکانەوە پرۆتێستۆ نەکرا. لەلایەن هیچ کام لەو ڕۆشنبیرانەی کە خۆیان بە "ڕێنێسانسی ئیسلامی" پێناسە دەکەن و یان ئەو کەسانەی خوازیاری دیالۆگ لەگەڵ ئەو جوڵانەوانەن، بەرگری لێ نەکرا. تەنانەت لە سێدارەدانەکەشی لە میدیا ڕۆژئاواییەکانەوە باس نەکرا.\nپەیامی "ڕێنێسانسی ئیسلامی" خوازیاری ئایینگەرایی نیە و قەت ناگەڕێتەوە بۆ دەقە ئایینیەکان. بۆ بیرمەندانی ئیسلامی سیاسی، شوناسی کۆمەڵگایەکی ئیسلامی وەک ڕەگەز لە ڕێگەی بۆماوەییەوە دیاری دەکرێ نەک لە ڕووی قەناعەتێکی بەهێز و تاکیی هەر کەسێکەوە. پرسەکە ئەوەیە: داکۆکی لەسەر "شوناسی بە کۆمەڵ" و ئیتر هیچ. بۆیە دەستەواژەی ئیسلامی سیاسی زۆر گونجاوە بۆ داڕشتنی وەها جوڵانەوەیەک. سەعودیا وڵاتێکە بەبێ دەستور، وڵاتێکە کە بانگەشەی ئەوە دەکات کە شەریعە تەواوە بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. لە ڕاستیدا خانەدانی سەعودی دەسەڵاتی ڕەهای پاشایەتی یان عەشیرەییەکی تەواویان هەیە.\nئیسلامی سیاسی تەنها حەزەکانی ژیانی هاوچەرخی موسوڵمان لەخۆ دەگرێ، واتە تەنها ئەو ڕواڵەت و ڕێوڕەسمانەی کە ڕێزێکی ڕەها دەخوازێ. لە هەمان کاتدا خوازیاری گەڕانەوەیەکی تەواو بۆ ئەو ڕێسا تایبەتی و گشتیانەی کە دوو سەدە لەوە بەر کە لەلایەن دەسەڵاتدارێتی ئەو سەردەمە لە ئمپراتۆرییەتی عوسمانی و ئێران لە ناوەندی ئاسیا پەیڕەو دەکرا. ئیسلامی سیاسی بڕوای وایە، یان نیشان دەدات کە بڕوای وایە، کە ئەو حوکمڕانیە، حوکمرانی "ئیسلامی ڕاستەقینە" بوو، واتە ئیسلامی سەردەمی پێغەمبەر. بەڵام ئەمە گرینگ نیە، ئیسلام بە تەواوەتی ڕێگە بەم تەعبیرە لە شەرعیەت بۆ بەڕێوەبردنی دەسەڵات دەدات. واتە هەر شێوەی کە بۆ ئیسلامی سەرەتایی بە کار هاتووە، بۆ سەردەمی مۆدێڕن بەکاری دێنن.\nلەم ڕووەوە ئیسلام ڕەسەن و سەرەتایی نیە. مەسیحیەتیش بەر لە مۆدێرنە هەر ئەو کارەی کردووە بۆ مانەوە لە چوارچێوەی سیاسەت و خانەی دەسەڵاتدا. هەر کەسێ تۆزێک ئاگاداری و دیدی ڕەخنەگرانەی هەبێ مێژووی ڕاستەقینەی ئەو گوتارە بۆ شەرعیەت پێدانی خۆی لە سیستەمی ڕاستەقینەی کۆمەڵگا دەناسێتەوە. مەسڵەحەتی ئیسلامی سیاسی لەوەدا نیە. ئەو هیچ گریمانەیەکی شیکاری یان ڕەخنەگرانەی لەو سیستەمانە نیە. ئیسلامی سەردەم تەنها ئادیۆلۆژیایەکە پشتبەستووە بە ڕابوردوو، واتە ئادیۆلۆژیایەک کە پێشنیاری گەڕانەوەیەکی پاک و سادە دەکات بۆ ڕابوردوو و ڕێک بۆ سەردەمی بەر لە دۆڕان و تەسلیمی موسوڵمانەکان بۆ گەشەی سەرمایەداری و کۆلۆنیالیزمی ڕۆژئاوایی. ئەو ئایینە – ئیسلام، مەسیحیەت یان هەر ئایینێکی تر- تەعبیرێکی کاردانەوەیی، واتە ڕێچکەیەکی ناڕوون و نالۆژیکە، کە تەعبیرەکانی تر وەکو چاکسازی یان تەنانەت شۆڕش وەلا نانێ. جگە لەوەی کە گەڕانەوە بۆ دواوە دڵخواز نیە (ئەو خەڵکەوەی کە ئیسلامی سیاسی خۆی بە گوتەبێژیان دادەنێ خوازیاری ئەو گەڕانەوە نین)، زۆر روونە کە ئەوە نامومکینە. بۆیە ئەوەی جوڵانەوەی ئیسلامی سیاسی پێکیدێنێ، ڕەتی دەکاتەوە کە پرۆگرامێکی ڕێک و پێکی هەبێ، ئەمە ڕێک بە پێچەوانەی ئەوە کە لە ژیانی سیاسیدا باوە و دەبێ ببێ. سەبارەت بە پرسیاری ڕێک(کۆنکرێت) لە سەر ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسی، ئیسلامی سیاسی دروشمێکی بەتاڵ دووپات دەکاتەوە: ئیسلام ڕێگە چارەیە. کاتێ دەکەونە تەنگانەوە، نوێنەرانی ئیسلامی سیاسی قەت توشی هەڵە نابن لە هەڵبژاردنی وەڵامێک کە گونجاو بێت لەگەڵ لیبراڵ کاپیتالیزمدا، بەو شێوەی کە پەرلەمانی میسر ئازادییەکی ڕەهای بەخشی بە خاوەن موڵکەکان و هیچ مافیک بە ڕەعیەتەکان(ئەو کەسانەی لەسەر زەویەکان کار دەکەن) نەدرا. لە هەوڵە سەرنەکەوتووەکانیان بۆ بەرهەمهێنانی "ئابوورییەکی سیاسی ئیسلامی"دا داهێنەری گوتارەکە (سەرچاوە مادییەکەی لەلایەن سەعوییەوە دابین کرابوو) تەنها توانی قەبایەکی ئایینی بکاتە بەر بنەما سەرەتاییەکانی لیبرالیزمی ئەمریکایی.\nدیکتاتۆریەتی مێزەربەسەر لە ئێران\nکۆماری ئیسلامی ئێران یاسا گشتیەکان بەڕێوە دەبات. سەرەڕای ئەو تێکەولێکەی بۆتە هۆی سەرکەوتنی، واتە: سودی بینی لە گەشەسەندنی خێرای جوڵانەوەی ئیسلامی و هاوکات خەباتی عەلمانی و سۆسیالیستی دژ بە دیکتاتۆریەتی شا کە هاوپەیمانی ئەمریکا بوو. لە ڕووخاندنی شادا، هەڵسوکەوتە سەیروسەمەرەکانی مەلاکان بەهۆی بەشدار(شەریک)ەکانی دژ بە ئەمپریالیستەوە، داپۆشرا و ئەوە بووە هۆی ئەوەی شەرعیەتێکی زۆر بەدەست بێنن کە لەدەرەوەی سنورەکانی ئێران زۆر دەنگی دایەوە. وردە وردە ڕژێم نیشانی دا لێهاتوو نیە بۆ فەراهەم کردنی ڕابەرییەک کە پێوسیتە بۆ گەشەسەندنێکی کۆمەڵایەتی و ئابووری بەهێز و داهێنەرانە. دیکتاتۆرییەتی پیاوە میزەربەسەرە ئایینیەکان، کە دەسەڵاتی لە کاپسەوە (کودەتا و تێکنۆکراتەکان) بەدەستەوە گرتبوو، وڵاتی بۆ ئاستێکی وێران و داڕماوی ئابووری دابەزاند. ئێران کە خۆبەزلزانیەکەی وای لێکردبوو کە وەک کۆریای باشوری لێبێت، ئێستە لەڕیزی "وڵاتانی جیهانی چوارەمدا" جێی خۆش کردووە.\nکەمتەرخەمی باڵی ڕاستی توندڕەوی ڕژێم بۆ کێشە کۆمەڵایەتیەکان بووە هۆی ئەوەی کە چینی مامناوەند و خوارەوەی کۆمەڵگا داوای "ڕیفۆرم" بکەن و ئامانجەکەشی هێورکردنەوەی توندییەکانی دیکتاتۆرییەتی ئایینی بوو، بەبێ ئەوەی کە دەستکاری پڕینسیبە بنەڕەتیەکان بکات، واتە مۆنۆلپۆل کرانی دەسەڵاتی سیاسی. پەرەسەندی کارەساتی ئابووری کۆماری ئیسلامی بووەی، هۆی ئەوەی کە "ڕیفۆرمیستەکان" پێداچوونەوەی کرداری لەسەر هەڵوێستی "دژە ئیمپریالیستی" خۆیان بکەن. ئەوان خەریکن ئێران بهێننەوە پەراوێزی گەمەی ئیمپرلیزمی کۆمپرادۆر. سیستەمی ئیسلامی سیاسی لە ئێران گەیشتۆتە بازنەیەکی داخراو. هەموو ئەو هەوڵە سیاسی و کۆمەڵایەتیانەی خەڵکی ئێران پێوەی خەریکن، لەوانەیە بە یەکجار لەلایەن ویلایەتی فەقیهەوە، کە لە سەروو هەموو دامەزراوە سیاسی و کۆمەڵگای مەدەنیەوەیە، ڕەت بکرێتەوە.\nلە کۆماری ئیسلامی ئێراندا دەرکەوتووە کە هیچ سیستەمێکی سیاسی تر جگە لە سیستەمی تاکە حیزبی دیکتاتۆری مۆنۆپۆل کراو لەلایەن مەلاکانەوە دەرفەتی بوونی نیە. بەردەوام هەڵسەنگاندنی هەڵە لە نێوان حیزبە ئیسلامیەکان و حیزبە دیموکراسیە مەسیحیەکانی ئەوروپادا کراوە ( دیموکرات مەسیحیەکان بۆ پەنجا ساڵ دەسەڵاتداری ئیتاڵیایان کردووە، بۆ حیزبێکی ئیسلامی حوکمڕانی جەزایر و میسر نەکات؟). بەڵام لە کاتی دەسەڵاتداریەتیدا، دەسەڵاتێکی ئیسلامی، دەستبەجێ و لێبڕاوانە هەموو ئۆپۆزیسیۆنێکی سیاسی مۆڵەت پێدراو (یاسایی) دەسڕێتەوە.\nحوکمڕانی ئایینی نئۆلیبڕاڵ\nئەگەر ئیسلامی سیاسی تەننها میتۆدی نئۆلیبڕالیزم بێت، نیشاندانی ئەمەکدارییان بۆ بازاڕ، بێ سنورە و شێوەیەکی ڕەها دیموکراسی ڕەت دەکەنەوە. لە ئیسلامی سیاسیدا یاسایی ئایینی، واتە شەریعە، وەڵامی هەموو شتەکانی لە پێشدا ئامادە کردووە، لەم ڕووەوە مرۆڤ لە داڕشتنی یاساکان ڕزگاری بووەوە و – پێناسەیەکی کرچ و کاڵ بۆ دیموکراسی – و ڕێگە بە ئێمە دەدات بۆ تێگەیشتنێکی ئیلاهی لە یاساکان. ئەو جۆرە گوتاری ئایدۆلۆژیایانە ڕاستیەکان نابینێ و مێژووی ڕاستەقینەی کۆمەڵگای ئیسلامی لەبەرچاو ناگرێ کە ناچار بوون یاسا دابڕێژن. واتە بەو مانایە تەنها چینی دەسەڵاتدار ئەو مافەیان هەیە و شیاوی وەرگێڕان و تەفسیر کردنی شەریعەیان هەیە. نمونەیەکی ڕەها لەو دەسەڵاتداریەتیە ئوتوکراسیە(حکومەتی ڕەهای سەرکوتگەر) سەعودیایە، ولاتێکە کە دەستوری نیە و دەسەڵاتەکەی بانگەشەی ئەوە دەکات قورعان ئەڵترناتیڤە(بەدیل) بۆ هەموو شتێک. لە ڕاستیدا خانەدانی سەعودی دەسەڵاتێکی ڕەهای پاشایەتی و عەشیرەییان هەیە.\nئیسلامی سیاسی هاوچەرخ وەک ئەوەی بەداخەوە زۆر جار بانگەشەی بۆ دەکەن دەرەنجامی خراپ بەکار هێنانی عەلمانیەت نیە. جگە لە سۆڤیەتی پێشوو، هیچکام لە کۆمەڵگا موسوڵمانەکانی سەردەمی مۆدێڕنە عەلمانیەکی ڕاستەقینە نەبوون، چ بگات بە تاوانکارییەکی بوێرانەی ئیلحادی و هێرشبەرانە بەرانبەر بەوان.\nپشتگیری ئیسلامی سیاسی لەلایەن ڕۆژئاواوە لە ڕێگەی چەکدارکردنی سەرسوڕهێنەر، یارمەتی ئابوری و مەشقی سەربازی نوێنەرەکانیان بووە. لە ئەفغانستاندا بیانوو ئەوە بوو کە دژ بە کۆمۆنیزم شەڕ دەکەن، بەڵام بەڵام هەڵسوکەوتی قێزەونی ئیسلامیەکان(داخستنی قوتابخانەی کچان کە لەلایەن کۆمۆنیستی ترسناکەوە کرابووەوە) نەبووە هۆکاری شەرمەزاری، نە لەلایەن حکومەتەکان و نە لەلایەن ڕێکخراوە فێمێنیستیە ڕۆژئاواییەکانەوە.\nئیسلامی سیاسی جگە لە جێخستنی کاپیتالیزمی کۆمپرادۆر شتێکی تر نیە. ئەونەی پێیان دڵێن "میانڕەو" بنەمایەکی ترسناک دادەڕێژن کە هەڕەشە لەخەڵک دەکات توندوتیژی "ڕادیکالەکان - توندڕەوەکان – تەنها خزمەت بە ناسەقامگیری دەکات و بەر دەگرێ لە چەسپاندنی دەسەڵاتی کۆمپرادۆر کە گونجاوە بۆ داڕشتنی "میانڕەوی" خۆشەویستی ڕۆژئاوا (نمونەی ئێران زۆر بەرچاوە). پشتگیرییە نەگۆڕانەکانی وڵاتانی سێ قۆڵی لایەنگری ئەمریکا (ئەمریکا، ئەوروپا و ژاپۆنەوە) بۆ دۆزینەوەی ئەم ڕێگە چارە زۆر تەبایە لەگەڵ خواستی ئەوان بۆ داسەپاندنی نئۆلیبڕاڵی بە جیهانی بوو، بۆ ئاسانکاری هەژمونی سەرمایەی چەند نەتەوەیی.\nپێکهاتەیەک لە نئۆلیبڕالیزمی ئابووری و حکومەتی تاک ڕەهەندی سیاسی زۆر گونجاوە لەگەڵ چینی کۆمپرادۆری زاڵ کە لە ڕێگەی بەڕێوەبردنی سەرمایەداری هاوچەرخێ پەراوێزییەوە هێز وەردەگرێ. حیزبە ئیسلامیەکان ئامرازی ئەو چینەن. ئەمە تەنها لە مەڕ ئیخوان ئەلموسلەمین ڕاست نیە، بەڵکو هەروەها بۆ ڕێکخراوە میانڕەوەکان و ئەوانەشی نزیکن لە سەرمایەداری ڕاستە. هەروەها ڕاستە بۆ ئەو ڕێکخراوانەی بە نەهێنی خەریکی کاری تێرۆریستین. هەردووکیان سودبەخشن بۆ ئیسلامی سیاسی و هێزەکانیشیان تا ئاستێکی زۆر بە ناو ئەو هێزانەی توندوتیژی بەکار دێنن و ئەوانەی دەخزێنە ناو دامەزراوەکانەوە ( بەتایبەت خوێندن، دادگا، میدیاکان، ئەگەر دەرفەتیان هەبێ پۆلیس و هێزی چەکدار) دابەش بووە. بۆ هەموو ئەو گرووپ و چالاکوانانە یەک ئامانج هەیە: بەدەست هێنانی دەسەڵاتی وڵات. بەڵام ڕۆژی پاش سەرکەوتن "میانڕوەکان" باس لە گوتار (دەستەواژە) ی "ڕادیکال - توندڕەوانە" ناکەن. ڕێک پاش شۆڕشی ئێران مەلاکان، دەستیان کرد بە کوشتاری باڵی چەپی چەکدار (فەداییان و موجاهدین) کە هەوڵیان دابوو بۆ گرێدانی خۆشەویستیەکەیان و ئامانجە سۆسیالیتیەکانیان لەگەڵ پەرەپێدانێکی پتەوی ئیسلامی سیاسی. بەبێ فەداییان و موجاهدین شۆڕشی "ئیسلامی" توانایی سەرکەوتنی نەبوو. لەو کاتەوە مەلاکان دەستیان کردووە بە دامەزراندن و مەشق پێکردنی ملوێنان تیرۆریستی سیاسی لە ناو لۆمپەنەکاندا بۆ چەسپاندنی کردنی دەسەڵاتی خۆیان.\nئەو چوارچێوەی هەیە بۆ دەسەڵاتی کۆمپرادۆر دژ بە جوڵانەوەی ئیسلامی سیاسی، سەرمایەداری نەتەوەیی هەرێمایەتی، گوێ لە مستی بەجیهانی بوونی نئۆلیبڕالیزمە. چینی کۆمپرادۆر، ئەگەرچی هەدیەی هەڵبژاردنی پەرلەمانیان پێیە و بانگەشە بۆ فرە حیزبی دەکەن، بەڵام دیموکرات نین و بەردەوام بیانوی ئیسلامی تیرۆریزم دەکەن بۆ چەسپاندنی سەرپێچی بەئانقەستیان لە دیموکراسی (وەک لە جەزایر ڕوویدا).\nشەڕی نێوان کۆمپرادۆرەکان و ئیسلامیەکان، تەنها بەریەککەوتنی باڵەکانی چینی دەسەڵاتدارە، واتە ململانێ بۆ دەسەڵاتەو ئیتر هیچ، بە گوتەیەکی تر نێوان سەرکۆکەکان و موشتەرییەکانیان. بە پێی هەلومەرجەکە شێوازی بەریەککەوتنەکە لە توندوتیژی خەستەوە(بۆ وێنە جەزایر) دەگۆڕێ بۆ دیالۆگ، وەک لە میسر، کە حکومەت دانوسانی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئیخوان ئەلموسلەمین دەکات. هەر دوولایەنەکە لە بەریەککەوتنەکەدا کەڵک لە هەڵخراندنی هەستی خەڵک لەڕووی ئیسلامیەوە وەردەگرن بۆ بەدەست هێنانی بەرژەوەندی خۆیان و هەروەها سەلماندنی ئەمەکداری سیاسی خۆیان، کەڵکی لێ وەردەگرن. سەرلێشێواوی سیاسەتی پۆپۆلیستی هاوچەرخ وێکچووییەکی زۆری لەگەڵ نموونەکانی پێشوو هەیە کە لەسەر ناسیۆنالیزمی پۆپۆلیست داڕێژرابوو ( ناسر، بوومێدینی، لێباس). دەرەنجامەکانی ئەم جارە لەو تێگەشتنەوە سەرچارە دەگرێ کە بە هۆی وێرانکاری نئۆلیبڕالیزم لە چینی کۆمپرادۆر کردویەتی ڕوویداوە.\nئەوەی لە دونیای ئیسلامدا دەبێتە هۆی سەرلێشواوییەکی خۆشەویست، بە هۆی شەرمنیە لەڕادەبەدەرەکەیەتی هیچ ڕەخنەیەکی بچوکی تێدا نیە، واتە ئەو شتەی کە چەپ پێشتر لە بەڕێوەبردنی ناسیۆنالیزمی پۆپۆلیستیدا ئاماژەی پێکردووە. سەرمایەداری دەسەڵاتدار بەمانای عەلمانیەت نیە. لەڕێگەی جێبەجێ کردنی زۆرێک لە یاسا ئیسلامیەکانەوە، بەتایبەت لە بواری خێزاندا، کە فێڵێکە لە ڕاستی، وا نیشان دەدەن کە "ئیسلامیە". ئەو دەرەنجامانەی بەهۆی ڕێککەوتنی ناچارییەوە بەدەست دێن، هەژمونی نئۆلیبڕاڵی و دژە دیموکراتیان بەسەرەوە. ئەو هێزە زلهێزە نێودەوڵەتیە سیاسیانەی کە ئەمریکا پێشڕەوەییان دەکات، هیچ ناسازگارییەکیان لەگەڵ ئەو دەسەڵاتانەی ئیسلامی سیاسی مومارەسەیان دەکات، نیە. ئەمە مامەڵەیەکی مەزن لە سەر دووفاقی (دووڕوویی) بەرگری ڕۆژئاوا لە دیموکراسی و ئەوەی بانگەشەی بۆ دەکات، دەخاتە ڕوو، واتە بە پێچەوانەی هاوکێشەی ئادیۆلۆژیایانەی ڕۆژئاوایە واتە :"بازاڕ " و "دیموکراسی". لەڕاستیدا ئەم دووانە لە بنەماکاندا لە بەریەککەوتندان.\nدوو گوتاری نئۆلیبرالیزمی بەجیهانیبووی کاپیتالیزم و ئیسلامی سیاسی بەر یەککەوتنیان نیە و تەواوکەری یەکترن. ئایدۆلۆژی "کۆگەرایی" ئەمریکی ڕێگەی شێوازی هەنووکەیی کە تارمایی دەخاتە سەر ویژدان(دادپەروەری) و خەباتی کۆمەڵایەتی، و گۆڕینی هەموو ئەو شتانە بۆ چەمکێک بەناوی "شوناسی" کۆ، کە لە خۆیدا ئەوان دەسڕێتەوە، بووە گشتی و خۆشەویست بوو. ئەم ئایدۆلۆژیایە زۆر بەباشی لە ستراتیژی هەیمەنەی سەرمایەدا گۆڕدرا، چونکە خەبات لە پانتایی دژایەتی ڕاستەقینەی کۆمەڵگاوە دەگوێزێتەوە بۆ دونیایەکی خەیاڵی وەکو کەلتوری، نامێژوویی و ڕەها، واتە ئەو شوێنەی کە ئیسلامی سیاسی ڕێک خۆی "کۆگەراییە". دیپلۆماسی گرووپی جی٧ بەتایبەتی لەلایەن ئەمریکاوە بۆ پشتگیری ئیسلامی سیاسی دیاری دەکرێن. بۆ وێنە جی٧ لە جەزایرەوە قەرز دەدات بە میسر. لە ئەفغانستاندا ئەمریکا لەبەرانبەر دیکتاتۆری ترسناکی کۆمۆنیستدا بە ئیسلامیەکانی ئەفغانستانی دەوت "خەباتگێڕانی ئازادی"، لە حاڵێکدا حکومەتی کۆمۆنیستی ئەفغانستان لە ڕاستیدا ڕۆشنبیرانە، مۆدێڕن، نەتەوەیی و دیکتاتۆرییەکی پۆپۆلیستی بوو کە بوێرانە قوتابخانەی بۆ کچان کردبووەوە. ڕابەرانی ڕۆژئاوا دەزانن کە ئیسلامی سیاسی ئەمەکداری – بۆ ئەوان – هەیە، بۆیە خەڵک بێ پەنا دەکەن و لە ئەنجامدا ڕێگە بۆ بەکۆمپرادۆرکردنی ئەو کۆمەڵگایە بە ئاسانی، خۆش بکەن.\nلە ڕووی فەلسەفەی ڕەشبینانەنەوە دەتوانین بلێین ئەمریکا چۆن دەتوانێ کەڵکێکی تر لە ئیسلامی سیاسی وەربگرێت. ئەو ڕژێمە ذرندانەی ئیسلامی سیاسی ئیلهام بەخشیەتی – بۆ وێنە تاڵەبان – تەنها شێواز نیە، بەڵام دەکەوێتە خانەی لۆژیکی پرۆگرامەکەی ئەوانەوە و ئەگەر پیویست بێ هەموو کاتێ ئیپریالیزم دەتوانێ کەڵکی لێ وەربگرێ. تایبەتمەندی "بێڕەحمی" بەرانبەر بە خەڵک کە یەکەمین قوربانی ئیسلامی سیاسین، برەو پێدانی ترسی ئیسلامی (ترس لە ئیسلام) یە، واتە ڕێگە خۆش کردنە بۆ وەرگرتنی "ئاپاڕتایدی جیهانی"، بە گوتەیەکی تر دەرەنجامی ناچاری و لۆژیکی پەرەسەندنی جەمسەریانەی هەمیشەیی سەرمایەداری.\nئەوانەی ڕۆژئاوا پێی دەوتن "ئەفغانیەکانی خەباتکارانی ئازادی" (لەڕاستیدا شەقاوە مەشق پێکراوەکانی سیا) و "خۆبەخشەکان" (جەزایری، میسری و موسوڵمانەکانی تر) ئێستە ڕۆڵێکی دیاریکەریان لە کردەوە تیرۆریستیە سەربازیەکان لە هەموو جیهاندا، لەوانە شارە گەورەکانی ئەمریکا، هەیە.\nئەوانەی ڕۆژئاوا پێی دەوتن "ئەفغانیەکانی خەباتکارانی ئازادی" (لەڕاستیدا شەقاوە مەشق پێکراوەکانی سیا) و "خۆبەخشەکان" (جەزایری، میسری و موسوڵمانەکانی تر) ئێستە ڕۆڵێکی دیاریکەریان لە کردەوە تیرۆریستیە سەربازیەکان لە هەموو جیهاندا، بۆ وێنە شارە گەورەکانی ئەمریکا، هەیە. پشتگیری بۆ ئیسلامی سیاسی کێشەی پەنابەری سیاسیشی شێواندووە، کە لەلایەن ئەمریکا، بەریتانیا و ئەڵمانیاوە پێیان بەخشراوە و دەرفەت بۆ میلیشیاکانی ئیسلامی سیاسی ڕەخساندووە لە دەرەوەی وڵات ڕێکخستنی خۆیان بکەن و فەرمان بدەن و ئەمەش زۆرترین سودبەخشی و کەمترین مەترسی بۆ ئەوان(میلیشیاکان) هەیە.\nهاوڕێیەتی ئایدۆلۆژیایانە لە نێوان هێزەکانی ڕۆژئاوا و ئیسلامی سیاسیدا کەمپەینێکی بێ کۆتاییە شەرعیەت پێدانە لە میدیاکانی ڕۆژئاوا، بەتایبەت لە شوێنێک کە دەچێتە سەر جیاوازی بەلاڕێدابەرانەی میانڕەوەکان و توندڕەوەکان، یان پاڕانەوەی داوێن پاکی بۆ فرەکەلتوری، بۆیە هەر وەک هەموان دەزانن ئەو شتە زۆر بۆ ئەمریکا بەڕێزە.\nهاوڕێیەتی ئایدۆلۆژیایانە لە نێوان هێزەکانی ڕۆژئاوا و ئیسلامی سیاسیدا کەمپەینێکی بێ کۆتاییە شەرعیەت پێدانە لە میدیاکانی ڕۆژئاوا، بەتایبەت لە شوێنێک کە دەچێتە سەر جیاوازی بەلاڕێدابەری میانڕەوەکان و توندڕەوەکان، یان پاڕانەوەی داوێن پاکی بۆ فرەکەلتوری، بۆیە ئەوە هەر وەک هەموان دەزانن زۆر بۆ ئەمریکا بەڕێزە. وەها "ڕێزێک"بۆ "کۆمەلگایەکی" جیاواز زۆر بەسودە بۆ مەبەستەکانی نئۆلیبڕالیسم و بەجیهانی بوون، چونکە گوزارشت لەسەر هیچ بەریەککەوتنێک لە جیهانی ڕاستەقینەدا ناکەن. ئەو "کۆمەڵانە" گەمەکە بۆ نئۆلبیڕالیزم دەبەن بەڕێوە، باسەکان دەگۆڕن و کاتێ دینە ناو باسەکانەوە، باسەکە لە گرفتە کرداری و ڕاستەقینەوە دەگۆڕن بۆ پانیاییەکی خودایی و بێ ئازاری خەیاڵی کەلتووری.\nئیسلامی سیاسی لەو هێزانەیە کە هیچ دوژمنایەتیەکی لەگەڵ ئیمپریالیزمدا نیە و تەواو بە پێچەوانەوە خزمەتگوزارێکی تەواوە. ئەم فاکتەرە ڕێگر نابێ لەبەردەم بیرمەندە ڕۆژئاواییەکان و بەڕێوەبەرانی فکردا بۆ بەکار هێنانی ئەوان، هەر کاتێ پێویست بێ، دەگەڕێنەوە بۆ ڕۆمانە دوورو درێژەکانیان لەسەر ئیسلام وەک دوژمنێکی بێڕەحمی واشنگتۆنی مۆدێڕن و "بەریەککەوتنە کەلتوورییەکان" کە زۆر بەڕێزە بۆ ساموئێل هانتیگتۆن و خاوەن کارەکانی لە سیا. وەها شەڕێک تەنها لە پلانێکی خەیاڵیدا دەردەکەوێ. بەڵام لە دونیای ڕاستەقینەدا قوربانیانی ئەو "کۆمەڵگایانەی" کە بەناو ئیسلامی سیاسی نوێنەرایەتیان دەکات کەوتونەتە ژێر ژیانێکی مەترسیدارەوە. شەڕی ئایدۆلۆژیایانە لەوە بەدوا پۆششێکی ترە بۆ دەست تێوەردانە سیاسی و سەربازییەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانە ملکەچەکانی، کە هەرکاتێ پێویست بێ ئەو شەرە دروست دەبێ.\nئێمە نابێ سەرسام بین بەوەی کە ئەمریکا خۆشحاڵە بە خزمەتگوزاری ئیسلامی سیاسی بۆ بەئەنجام گەیاندنی پرۆژەی هەژمونی ئەمریکا بەسەر جیهاندا. جگە لە حەماس لە فەلەستین و حیزبوڵا لە لوبنان(بەر لە ١١ سێپتەمبەر) و تاڵەبان (پاش ١١ سێپتەمبەر) هیچ کام لە جوڵانەوەکانی ئیسلامی سیاسی وەک دوژمنی واشنگتۆن خۆیان نیشان نەداوە. بە تیررۆریست دانانی چالاکیەکانی حیزبۆڵا و حەماس بەر لە ١١ سێپتەمبەری لەلایەن دەزگای دەوڵەتی ئەمریکاوە شتێکی ڕێکەوت بوو لە جوغرافیای سیاسیدا، چونکە هەر دووکیان دژ بە ئیسڕائیلن کە هەر وەک دیارە لە سیاستەکانی ئەمریکادا لە سەرو هەموو شتێکەوەیە. حەماس و حیزبوڵا تەنها نمونەی ئیسلامی سیاسین کە دژ بە دارگیرکاری سەربازی دەرەکی شەڕ دەکەن، بەڵام ئەوانی تر توندوتیژییەکەیان تەنها هاوڵاتیانی خۆیان دەگرێتەوە. جگە دوو مۆرال(ڕەوشت)ی و دووڕووی ئەتوانین چاوەڕێی چیتر لە ئیمپریالیزم بین؟\nپاش ١١ی سێپتەمبەر\nئایا هێرشی ١١ی سێپتەمبەر، واشینگتۆن ناچار دەکات بۆ پێداچوونەوەی هاوپەیمانیەتیەکی لەگەڵ ئیسلامی سیاسی.\nهاوکاری دیپلۆماسی و دەزگای زانیاری لەگەڵ ئێران و سودان شتی تر دەڵێن. بەڵام ئێمە ناتوانین ئەوە لەبیر بکەین کە ڕووداوی ١١ی سێپتەمبەر لە کاتێکی زۆر گونجاودا بوودا کە ڕێگەی بە ئەمریکادا بۆ داکوتانی سنگی خۆی لە ناوچەیەکی دەوڵەمەند لە ڕووی نەوتەوە لە ناوەڕاستی ئاسیا ، واتە ئەو ناوچەی کە زۆر لەبارە بۆ خولێکی تری لەشکر کێشیەی ژیرانە کە ڕۆژئاوا خۆی هەڵدەقورتێنێتە ڕوسیا، چین و هێندستان. ئەمە ئامانجێکی ستراتیژی ڕاگەیەندراوی ئەمریکا لە دە ساڵی ڕابوردوودا بوو. سەدام حسێن خزمەتێکی زۆر باشی ئەمریکای کرد بۆ دامەزراندنی هەمیشەیی سەربازی ئەمریکا لە خەلیجدا. ئۆسامەش دەتوانێ هەمان دەور بۆ ئەمریکا ببینێ بۆ سیاسەتی ئەمریکا لە ناوەڕاستی ئاسیادا. کەس ناتوانێ حاشا لەو دووفاقیەتە بکات کە پیلانی سیا و موسادی هاوپەیمانی بڕوا پێکراوی، لە هەمان ئاراستەدا بوون. بۆ بەردەوام بوون و پەرەپێدانی هەژمونیەکەی، ویلایەتە یەکگرتووەکان دەبێ گرینگیەکی زۆر بداتە دەست تێوەردانە سەربازییەکانی. ئێمە لە ترسی خۆمان ئەوە لە بیر دەکەین.\nسەمیر ئەمین لە ساڵی ١٩٣١ لە میسر لە دایک بووە و دۆکتۆرای لە ساڵی ١٩٥٧ لە پاریس وەرگرتووە. بەڕێوەری فۆرۆمی تیەر مۆندە، دامەزراوەی توێژینەوەی داکار لەسێنەگاڵ بوەە. ساڵی ٢٠١٨ لەپاریس کۆچی دوایی کردوە. نوسەری چەندین کتێبە لەوانە کەڵەکەبوون لە ئاستی جیهانیدا، ڕەخنەیەک لە تیۆری پەرەنەسەندن (١٩٧٤)، خراپ پەرەسەندن، ئاناتۆمی هەڵەی جیهانی (١٩٩٠)، ئمپراتۆریەتی تێکەولێکە (١١٩٢)، دووبارە خوێندەوەی پاش شەڕی جیهانی، سەفەرێکی ڕۆشنبیریی (١٩٩٤)، سەیرکەرانی سەرمایەداری، ڕەخنەیەک لە مۆدێلی ڕۆشنبیرانەی ئێستا (١٩٩٨).


و: شاڵاو ئەحمەد\nناودێركراوی ئۆسكار: باشترین وێنەگرتن، باشترین مونتاژ و باشترین میوزیكی تێكست.\nحەفتاكان دەیەیەكی تازە بوو لە سینەمای هۆڵیووددا. ئیتر خەبەرێك لە پیاوە باڵابەرزە فیلەتەنەكان نەبوو. گاری كۆپەر، جان ڤین و گریگۆری پیك، جێی خۆیان بۆ ئال پاچینۆ و ڕۆبێرت دینیرۆ و دەستن هاڤمەن و جەك نیكۆڵسۆن چۆڵ كرد. لەم قۆناغەدا "ناگوتن"ـەكەی مەك مۆرفی (جەك نیكۆڵسۆن) لە فیلمی "فڕین لەسەر هێلانەی کوکوختی" ڕووداوێكی تازە و تایبەت بوو.\nلە ساڵی ١٩٦٢ـدا ڕۆمانی "فڕین لەسەر هێلانەی كوكوختی" نووسراوی "كەن كیسی" بڵاو بووەوە. ئەم ڕۆمانە هەرای نایەوە و سەرنجی "كێرك داگڵاس"- ئەكتەر و بەرهەمهێنەری بە لای خۆیدا ڕاكێشا و لە ١٩٦٥ـدا مۆڵەتی دروستكردنی فیلمێكی لەم ڕۆمانە كڕییەوە. هەڵبەت تا دە ساڵ دواتر نەیتوانی ئەم كارە ئەنجام بدات. لە ١٩٧٥ـدا كێرك داگڵاس هێندە گەنج نەبوو خۆی ڕۆڵی مەك مۆرفی ببینێت. پاش پرسوڕا سەرئەنجام میلووش فۆرمەنی خەڵكی چیك وەك دەرهێنەر و جەك نیكۆڵسۆن وەك دەورگێڕی ڕۆڵی مەك مۆرفی دەستنیشان كران.\nلەم فیلمەدا، هونەر و ئەزموونگەراییی سینەمای ئەورووپا، بە تەكنیك و چیرۆكبێژیی ئەمەریكی، گۆڕاوە بۆ شاكارێكی سینەمایی. یەكێك لە كاریگەرییەكانی میلووش فۆرمەن ئەوە بوو كە سیناریۆكە بگۆڕێت، هەوڵی دەدا پێكهاتە ڕیوایییەكەی بگۆڕێت بۆ پێکهاتەیەکی ڕیواییی ئیپیزۆدی، كە لە تایبەتمەندیی سینەمای هونەری ئەورووپی لە بەرامبەر سینەمای كلاسیكی ئەمەریكا دێتە ئەژمار. كەواتە دەتوانین فیلمەكە بۆ چەند ئیپیزۆدێك دابەش بكەین، وەك: مۆرفی داخڵی ئاسایشگە دەبێت. دانیشتنی دەروونشیكارییان (کە تێیدا نەخۆشەکان بە ڕەزامەندیی خۆیان و لەبەر چاوی ئەوانی تر عەیبوعارەکانیان باس دەکەن و ئەمەیش مۆرفی شێت دەکات.) ڕاكردن و ماسیگری...\nلەم فیلمەدا ڕووبەڕووی ئاسایشگەیەكی توندوتیژ دەبینەوە، كە زۆر وردەكار و ڕێكوپێك چاودێری دەكرێت و بەڕێوە دەبرێت: دانیشتنە دەروونشیكارییەكان، پشوو، حەبی ڕۆژانە، کاتی خەو...\nلە "فڕین بەسەر هێلانەی کوکوختی"ـدا ئەوەی گرینگە، كەسایەتیی بەرز و ئەرێنیی سەرۆكە، کە سوورپێستە. پێش ئەم فیلمە و لە ژانری ویستێرندا، بەردەوام هیندییە سوورەكان وەک هۆزی وەحشی نیشان دەدران.\nمەك مۆرفی لە فیلمەكەدا كەسێكی تەندروستە و لە كێشمەكێشێكەوە گلاوە و ڕەوانەی ئاسایشگەی دەروونییان كردووە، تا بزانن سەلامەتە یان شێتە. بەڵام لەوێ بە زۆر دەیانەوێت جۆرە حەبێكی هێوركەرەوەی بدەنێ. لێرەوە سەرسەختییەكانی مەك مۆرفی دەست پێ دەكەن. ئەو بە سەركێشییەكانی خۆی هاوڕێیەكانی لەگەڵ شار و سروشت و ژن و ژیاندا ئاشنا دەكات.\nسكانسی كۆتاییی فیلمكە لە هەمووی بەئازارترە. لێرەدا ئیدە فۆكۆیییەكە، واتا شكست لە بەرامبەر سیستمدا "چاودێری، تەمبێكردن: لەدایكبوونی بەندیخانە" دەسەلمێندرێت. زۆر بە جوانییش نیشان دەدرێت. چونكە مەك مۆرفی نەك وەك "قارەمان،" بەڵكوو وەك "پیاوە دەگمەنەكەی سەدە" لە تەقەللا لە بەرامبەر سیستمدا چارەنووسێكی جگە لە مەرگ نییە. بەڵام نەك مەرگێكی پووچ و بەتاڵ، بەڵكوو مەرگێکی جوان بە دەستی هاوڕێیەکەی خۆی، كە بە سەرۆك ناسراوە.\nبەڵێ. سەرئەنجام شێتەكە لە قەفەز ڕای كرد. ئەرێ... هیچوپووچینە.


زیندانییە سیاسیییەکانى ئەوین ڕاپۆرتەکەى دەنگ و ڕەنگى کۆمارى ئیسلامى بەدرۆ دەخەنەوە | AvaToday\nکۆمەڵێک لە زیندانیانى سیاسیی زیندانى ئەوین لەبارەى ڕاپۆرتەکەى دەنگ و ڕەنگى کۆمارى ئیسلامى لەسەر ئەم زیندانە کاردانەوەیان نیشان دا کە لە بەشى خەبەرى ٢٠:٣٠ بڵاو بووەوە و دەستیان دایە لەقاودانى دۆخى زیندانەکەیان.\nلە بەشێکى بەیاننامەکەدا هاتووە:\nدواى بڵاوکردنەوەى ڕاپۆرتێکى سەراسەر درۆى دیکەى دەنگ و ڕەنگى کۆمارى ئیسلامى کە ڕوون و ئاشکرایە، هیچ پەیامێکى دیکەى جگە لە درۆى نییە، ناچارین هەندێک شت ئاشکرا بکەین لەسەر دۆخى زیندانەکان کە ئەوان ڕێگە نادەن وەک خۆى بڵاو ببێتەوە و لێرەدا ئاماژەیان پێ بدەین:\nیەکەم: تونێلى گەنبڕ کە لە وێنەکەدا دەیبینن، جێگەى گاڵتەجاڕییە، چونکە هیچکاممان ئاگامان لێى نییە چ بگات بەوەى کە لە کاتى هاتنمان بۆ زیندان سوودمان لێى وەرگرتبێت.\nدووەم: قەرەنتینەى بەندى یەک، نەوەک چواردەڕۆژ بەڵکو چەند کاتژمێر و زۆر زۆر بخایەنێت ڕۆژێک زیندانییە تازە هاتووەکان لەخۆ دەگرێت و لە بەندەکانى ٤ و ٨ و ٧ بە شێوەیەکى فۆرمالیتەو لەگەڵ زیندانییەکانى دیکە (وەک خۆیان دەڵێن) قەرەنتینە دەکرێن.\nئەو ڕاپۆرتەى کە لە بەندى ٤ یڵاو بوەوە، تایبەت بەو ژوورانەیە کە کەسانێکى وەک تاڵانچییەکانى سەندووقى زەخیرەى فەرهەنگیان و بانکى سەرمایە ودامەزراوەى سامن و چەند دز و جەردەیەکى دیکە و سوڵتانەکانى ئۆتۆمبێل و چى و چى دیکە لەگەڵ هەندێک لە سەرداراتى ئیکسپایەرى سوپا لەوێ دەهێڵدرێنەوە... ژوورگەلێک کە کەسانى وەک حوسەین فەریدون (براکەى سەرکۆمار) و محەمەد عەلى نەجەفى (شارەدارى پێشووى تاران و بکوژى کچێک) و مەهدى هاشمى لەوێ دەهێڵدرێنەوە.\nبەم شێوەیە لە بەیاننامەکەدا دەیان لەقاودانى دیکەى تێدایە کە کۆمارى ئیسلامى لە ڕێگەى ئیمپراتۆریەتى درۆەوە دەیهەوێت لە خەڵک و دونیاى بشارێتەوە.\nواژووکەرانى بەیاننامەکە بریتین لە بێهنام موساوەند، بێهنام مەحجوبی، ڕوحوڵا خزرى، محەمەد هادى میهرانى، حوسەین مەحمودى، ئاتبین جەعفەریان، یاسین جەمالى، عەلیڕەزا فەرشید، حەمید مەنافى، بێهنام شێخى، سوبحان ئیمانى، موسیب ڕەئیس یەگانە، ئەسغەر شیرى، ئەحمەد فارسى و موحسین فەرید لە واژووکەرانى بەیاننامەکەن.


سەرۆکوەزیرانی کوردستان و پاپای ڤاتیکان کۆ دەبنەوە\nFRI, 12 JAN 2018 10:31 | KDP.info\nفاتیکان-KDP.info- بڕیاروایە ئەمڕۆ سەرۆکوەزیرانی کوردستان و پاپای ڤاتیکان کۆببنەوە.\nشاندێکی هەرێمی کوردستان بە سەرۆکایەتیی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکوەزیرانی کوردستان لە ڤاتیکانن و ئەمڕۆ لەگەڵ پاپای ڤاتیکان کۆ دەبنەوە.\nشاندەکەی یاوەری سەرۆکوەزیران پێکهاتوون لە فوئاد حوسێن سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان و رێزان قادر نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئیتاڵیا .


سەرۆکی شارەوانی شارەسەرەکییەکانی ئەمەریکا دژی بڵاوبوونەوەی هێزی فیدراڵین لە شارەکانیان\nپانزە سەرۆکی شارەوانی شارە سەرەکییەکانی ئەمەریکا داوا لە حکومەتی فیدراڵ دەکەن دەستبەجێ هێزە فیدراڵییەکان لە شارەکاندا بکشێنێتەوەو چیتر یەکلایەنە هێز لە شارەکانی ئەمەریکادا بڵاو نەکاتەوە.\nڕۆژی سێشەممە ئەو گروپە نامەیەکیان بۆ وەزیری داد ویلیەم بار و وەزیری ئاسایشی نیشمانی بە وەکالەت، چاد وۆڵف نوسیوە و تیایدا دەڵێن حکومەتی فیدراڵی خۆی بە تەنها بڕیار دەکات بۆ ناردنی هێز بۆ شارەکانی ئەمەریکا " ئەمە شتێکە کە پێشتر ڕووینەداوە ئەمەش پێشێلکردنی دەستوورە."\nسەرۆک شارەوانییەکانی شارەکانی واشنتن دی سی ، لۆس ئەنجلس، ئەتلانتا، شیکاگۆ و پۆرتلاندیش بریتین لەو گروپە.\nهێزەکانی فیدراڵی لە دەمی بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران لە بەردەم دادگای ئەمەریکا لە پۆرتلاند\nپۆتلاندی ویلایەتی ئۆریگن، لە پێشەنگی ناڕەزایەتییەکەدایە لەو کاتەوەی هێزکانی فیدراڵی لە سەرەتای مانگی حەوت بە شارەکەدا بڵاوبوونەوە. لەوەتای ئەو هێزانە چوون بۆ شارەکە ئەو خۆپیشاندانە بچووکانەی کە دژ بە توندوتیژییەکانی پۆلیس و ناڕەوایەتی ئەنجام دەدران زیادیان کردووەو توندتریش بوون لە کاتێکدا پێکدادان لە نێوان خۆپیشاندەران و هێزەکانی فیدراڵیدا ڕوودەدات و ئیدعای ئەوەش دەکرێت کە گوایە هێزە فیدراڵییەکان خەڵکی بە ئۆتۆمبێلی نەناسراو دەبەن بەبێ هیچ هۆکارێک.\nکاربەدەستانی فیدراڵیش بەرگری لە بڵاوبوونەوەی هێزەکان دەکەن و بە هەنگاوێکی پێویست ناودێری دەکەن و دەڵێن ڕێبەرە خۆجێهییەکان و هێزەکانی چەسپاندنی یاسا سەرکەوتوو نەبوون لە ڕاگرتنی زیانەکان و توندوتیژییەکان بەرامبەر بە هێزەفیدرالییەکان لە دادگای ئەمەریکا لە پۆرتلاند.\nوەزیری ئاسایشی نیشمانی بە وەکالەت، چاک وۆڵف لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانی ڕۆژی سێشەممە ڕایگەیاند " دەبێت چارەسەرێکی ئاشتیانە بدۆزینەوە، ئێمە دەبێت بتوانین دامودەزگا حکومییەکان و هێزەکانی چەسپاندنی یاسا بپارێزین."\nسەرۆکی ئەمەریکا بەڵێنی داوە هەوڵەکانی فراوانتربکات بۆ ناردنی هێزی زیاتری فیدراڵی بۆ شارە سەرەکییەکانی ئەمەریکا.\nشارەوانی نیویۆرک بیل دی بلاسیۆ ڕۆژی سێشەممە گوتی ناردنی هێزی فیدراڵی لەلایەن ترامپەوە تەنها کێشە زۆرتر دەکات و شارەکە دەستبەجێ هەنگاوی یاسایی دەنێت بۆ ڕاگرتنی.\nدی بلاسیۆ گوتی " ئەوەی کە لە پۆرتلاند ڕوویدا شەرمەزارییە، ڕێک هێزەکانی حکومەت لە کاتێکدا هاتنە ناوەوە کە کاربەدەستانی خۆجێهی خەریک بوون کێشەکانیان چارەسەردەکرد، بەڵام ئەوان ڕەوشەکەیان ئاڵۆزترکرد."\nلە میانەی خۆپیشاندانەکانی " ژیانی ڕەشپێستەکان گرنگە" لە شاری پۆرتلاندی ئۆریگن شۆفێرێک تەقە بە ئاسماندا دەکات\nلەوەتای جۆرج فلیۆدی ڕەش پێست لە کاتێکدا لەلایەن پۆلیسەوە قۆڵبەست کرابوو گیانی لەدەستدا خۆپیشاندان لە ژێر دروشمی " ژیانی ڕەشپێستەکان گرنگە" سەرتاسەری ئەمەریکای گرتەوە چەندین جار توندوتژی لە نێوان خۆپیشاندەران و هێزەکانی چەسپاندنی یاسا دروست بوو، لە هەندێک شاردا خۆپیشاندەران گڕیان بەردەدا لە باڵەخانەکان.


چارەنوسی حكومەتەی عادل عەبدومەهدی\nلڤین: سەنگەر سەید قادر\nلە ئێستادا هێزە سیاسەكانی عێراق جوڵەیان تێكەوتوە و تای هەڵبژاردنیش وردەوردە بەرز دەبێتەوە و موزایەدەیەی سیاسی لە بازاڕ گەرمی دایە بۆیە حكومەتی عەبدولمەهدی بەم شێوەی ئێستای نامێنێتەوە سێ سیناریۆ هەیە بۆ گۆڕانكاریەكان:\nلە چوار چێوەی بانگێشت كردنی وەزیرەكاندا بۆ پەرلەمان ژمارەیەك لە وەزیرەكان متمانەیان لێ بسەنرێتەوە یان عادل عەبدولمەهدی ناچار بكرێت گۆڕانكاری لە حكومەتدا بكات.\nلێسەندنەوەی متمانە لە كۆی حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی و پێكهێنانی حكومەتێكی نوێ.\nبەهۆی فشاری لایەنەكان و نەبونی دەسەڵات و دەستێوەردان لەكاروباری حكومەت لەلایەن حیزبەكانەوە عادل عەبدولمەهدی ناچار بكات دەست لەكاركێشانەوەی خۆی پێشكەش بكات.\n- بەپێی زانیاریەكان هەریەكە لە كوتلەی سائیرون بەسەرۆكایەتی سەدر و كوتلەی نەسر بەسەرۆكایەتی عەبادی بەشێك لەلایەنە سونەكان لەگەڵ سیناریۆی دووەمدان بە هەڵوەشاندنەوەی حكومەت و پێكهێنانی حكومەتێكی نوێ.\n- هەرچی كوتلەی فەتح و ڕەوتی حیكمەیە لەگەڵ سیناریۆی یەكەمدان بە مانەوەی حكومەت و بەسەرۆكایەتی عادل عەبدولمەهدی و گۆڕانكاری لەچەند وەزارەتێكی حكومەتدان.\nچونكە هەڵوەشاندنەوەی حكومەت حەشدی شەعبی بەپێ پارێز بەندی دەهێڵێتەوە لەبەرامبەر هێرشەكانی ئیسرائیلدا و مانەوەی حكومەتی عەبدولمەهدی بەم لاوازیەی ئێستای لەبەرژەوەندی كوردە.\n- بەرەی سێیەم كورد و دەوڵەتی یاسایە لەگەڵ مانەوەی حكومەتدان. وەك و خۆی بەبێ هیچ گۆڕانكاریەك چونكە دۆخی ئێستا و مانەوەی حكومەتی عەبدولمەهدی وەك ئێستا لە بەرژەوەندی كوردە.\nبۆ دەوڵەتی یاساش(حیزبی دەعوە) گرنگی لەوەدایە بە پشتیوانی ئێران دەیانەوێت جارێكی تر بێنەوە سەر دەسەڵات لە ڕێگەی كۆنترۆڵكردنی دەسەڵاتی خۆجێی پارێزگاكانەوە و واینیشان بدەن كە دوركەوتنەوەی ساڵێكی حیزبی دەعوە لەدەسەڵات دۆخی عێراقی خراپتر كردوە.\nبەڵام ئەوەی كاریگەری یەكلای كەرەوەی دەبێت لەسەر ئاراستەی گۆڕانكاریەكان ئێرانە و هەلوێستی ئێران و ئاراستەكردنیشی پەیوەستە بە ململانێكانی ئەمەریكا و ئیسرائیل و ئێرانەوە\nعێراق لە ریزبەنی وڵاتەگەندەڵەكان ماوەتەوە و نیوز لەندا یەكەم وڵاتی شەفافە\nهاوپەیمانی فەتح رەتیدەكاتەوە عادل عەبدولمەهدی كاندید بكەنەوە\nفرۆكەخانەی بەغداد داخرا\nسەرۆك وەزیرانی عێراق بەرگری لە بڕیارێكی فراكسیۆنە كوردیەكان دەكات\nچۆنیەتی کوشتنی قاسم سولەیمانی و هاوکارەکانی\nفەرمانڕەوای ئێران لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاس بەرەبەیانی ئەمڕۆ تەنها مستیلەکەی لەدوا بە جێما و سەرجەم نهێنیەکانی بردە ژێر گڵ لەگەڵ خۆیدا ئەو بە تەنها نەڕۆش بەڵو متمانە پێکراوترین کەسی خۆشی لە عێراق لەگەڵ خۆی برد.


هێمن هەورامی ڕەتیکردەوە سەرۆکی حکومەت بانگهێشتی پەرلەمان بکەن – کوردی – RojNews.News\n31/08/2020 - 12:16:50 pm\nجێگری سەرۆكی پەرلەمانی هەرێم لە بارەی بانگهێشتی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیری دارایی بۆ پەرلەمان ڕایگەیاند، كۆمەڵێك خاڵی ناپەیڕەویی لەیاداشتەكەدا هەبووە بۆیە لەلایەن سەرۆكایەتی پەرلەمانەوە ڕەتكراوەتەوە بانگهێشت ناکرێن، پەرلەمانتارێکیش پشت پەردەی ئەو ڕەتکردنەوەیە ئاشکرا دەکات.\nئەمڕۆ هێمن هەورامی جێگری سەرۆكی پەرلەمانی هەرێمی كوردستان لە كۆنگرەیەكەی ڕۆژنامەنووسیدا رایگەیاند: دوای ئەوەی لەلایەن پەرلەمانتارانەوە داوای بانگهێشتكردنی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیری دارایی كرابوو بۆ پەرلەمان، بۆ ئەو مەبەستە یاداشتێكیان ئاڕاستەی سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان كرد، بەڵام كۆمەڵێك خاڵی ناپەیڕەویی لەیاداشتەكەدا هەبوو بۆیە لەلایەن سەرۆكایەتی پەرلەمانەوە ڕەتكرایەوە.\nبە وتەی هەورامی:“بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمانی هەرێمی كوردستان چاودێریكردنی حكومەت بەنوسینی پرسیار دەستپێدەكات دواتر خستنەڕووی بابەتی گشتی بۆ گفتوگۆ، دواتر دەچێتە سەر بانگهێشتکردن، دواتر دانیشتنی متمانە لێسەندنەوە دەستپێدەكات، بەڵام ئەوان باسی خاڵی یەك و دووەمی چاودێرییەكەیان نەكردووە، هەروەها بانگهێشتەکە دەبێت بۆ یەک کەس بێت، بەڵام ئەم پەرلەمانتارانە تێكەڵیان كردووە، ئەم یاداشتەی ئەوان تێكەڵییەكی تێدابوو، بەڵگەی پێویستی تێدانەبوو، بۆیە پەرلەمانتاران بەپێی پەیڕەوی ناوخۆ دەتوانن دووبارە ئەو یاداشتە پێشكەشبكەنەوە“.\nئاماژەی بەوەشكرد، ئەمڕۆ بانگی پەرلەمانتاران دەکرێت و کارنامە ڕادەگەیەنرێت، چوارشەمە کۆبوونەوەکان دەستپێدەکەنەوە.\nئەمە لە کاتێکدایە، ٢٣ی ئەم مانگە، بە مەبەستی بانگهێشتكردنی سەرۆك وەزیران و جێگرەكەی و وەزیری دارایی، ٢٤ پەرلەمانتاری فراكسیۆنەكانی یەكێتی، كۆمەڵ، گۆڕان، یەكگرتوو، ئازادی و سەربەخۆكان واژۆیان لەسەر یاداشتەكە كرد و ڕەوانەی سەرۆکایەتی پەرلەمانیان کردبوو.\nلەبەرامبەر قسەکانی هەورامی’دا، پەرلەمانتارێک کە نەیویست ناوی بهێنرێت، بە ڕۆژنیوزی وت، “ئەو بڕیارەی سەرۆکایەتی پەرلەمان بۆ ئەوەیە، کە جارێکیتر واژۆ کۆبکرێتەوە و پەرلەمانتارانی یەنەکە و گۆڕان واژۆکانیان بکشێننەوە”.\nلە هەمان کاتدا چەند پەرلەمانتارێک بەتایبەت لە فراکسیۆنی گۆڕان ڕایانگەیاندووە، کە واژۆکانیان ناکشێننەوە.


ماچ كردنی مناڵی بچووك\nد. كۆچەر عمر\nماچ كردنی مناڵی بچووك وەك دەربرینێكی خۆشەویستی لەلایەن گەورەكانەوە سەیر دەكرێت، بەڵام لەڕووی زانستیەوە بەشێوەیەكی جیاواز سەیر دەكرێت بەهۆی ئەوەی هۆكارە بۆ گواستنەوەی زۆر نەخۆشی پێست و كۆئەندامی هەناسە.\nباشترە مناڵ تاكو شەش هەفتەی یەكەمی ماچ نەكرێت لەلایەن گەورەكانەوە و مناڵەكەش بپارێزرێت لە بردنی بۆ ناو كۆبوونەوە كۆمەڵایەتییەكان، چونكە هۆكارێكی سەرەكیە بۆ گواستنەوەی چەندین نەخۆشی ڤایرۆسی كە بەهۆی كەمی بەرگری جەستەیانەوە مەترسی جددی دروست ئەكات لەسەر ژیانیان و بەتوندی نەخۆش دەكەون.\nوە باشترە هەر ماڵێك مناڵی تریان هەبوو وە ویستیان مناڵی تازەلەدایك بوو بگرنە باوەش پێویستە دەستەكانیان پاك بشۆن پێش دەستدان لە مناڵی تازەلەدایك بوو بەو هۆكارەی كە دەست لێدان لەمناڵی تازەلەدایك بوو دەبێتە هۆی گواستنەوەی نەخۆشی لەنێو مناڵانی ساوادا، هەروەها بەركەوتنی پێستی گەورەكان بە ڕوومەتی مناڵ ی ساوا هەندێك جار دەبێتە هۆی گواستنەوەی نەخۆشی جۆراوجۆر و هەستیاربوونی پێستی مناڵی ساوا بەهۆی ئەوەی كە پێستیان ناسكە و بەرگەی ئەو لیك و پێكهاتە جیاوازانەی نێو لیكی گەورەكان ناگرێت و هەستیار دەبێت پێی و توشی هەستیاری و تەنانەت هەوكردنیش دەبێت...\nپسپۆری نەخۆشییەكانی منداڵان و تازە لەدایكبووان


ئادابەكانی كەسی وەڵامدەرەوە | ماڵپەڕی بەهەشت\nhome navigate_before هەمەجۆر navigate_before ئادابەكانی كەسی وەڵامدەرەوە\nبەروار: 2012/04/24سەردارن: 6297نوسەر: مامۆستا محمد عبدالرحمن\n1 ـ نەرم و نیان و هێمن و سنگ فراوان و بە بەزەیی بێت لە بەرامبەر كەسانی پرسیاركاردا .\nقال النووي في شرح حديث جبريل : (وَفِيهِ أَنَّهُ يَنْبَغِي لِلْعَالِمِ أَنْ يَرْفُقَ بِالسَّائِلِ ، وَيُدْنِيَهُ مِنْهُ ، لِيَتَمَكَّن مِنْ سُؤَاله غَيْرَ هَائِبٍ وَلَا مُنْقَبِضٍ ، وَأَنَّهُ يَنْبَغِي لِلسَّائِلِ أَنْ يَرْفُق فِي سُؤَاله ، وَاَللَّه أَعْلَمُ)(1) واتە : وە ئەم فەرموودەیە سوودی ئەوەی تێدایە كەوا : پێویستە زانـــا نەرم و نیان و بە بەزەیی بێت بەرامبەر بە پرسیاركار و نزیكی بكاتەوە لە خۆی بۆ ئەوەی بتوانێت پرسیارەكەی ئاراستە بكات بە بێ ترس و داخراوی ، وە پێویستە پرسیاركاریش نەرم و نیان و هێمن بێت لە پرسیاركار كردنەكەیدا .\n2 ـ سەرەڕای وەڵامدانەوەی پرسیارەكە بە تێروتەسەلی وا باشترە ڕێنمایی كەسی پرسیاركار بكات بۆ چاك تر .\nئەمەش زۆر بە روونی بە دی دەكرێت لە وەڵامدانەوەی ئەو زانایەی كە لە چیرۆكی ئەو پیاوەی وا (100) سەد كەسی كوشتبوو هاتووە :\nعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ (رضي الله عنه) عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ : ((إِنَّ عَبْداً قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْساً ، ثُمَّ عَرَضَتْ لَهُ التَّوْبَةُ ، فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الأَرْضِ ؟ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ (وفـي رواية : رَاهِبٍ) فَأَتَاهُ ، فَقَالَ : إِنِّي قَتَلْتُ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْساً فَهَلْ لِي مِنْ تَوْبَةٍ ؟ قَالَ : بَعْدَ قَتْلِ تِسْعَةٍ وَتِسْعِينَ نَفْساً ؟! قَالَ فَانْتَضَى سَيْفَهُ فَقَتَلَهُ بِهِ فَأَكْمَلَ بِهِ مِائَةً .\nثُمَّ عَرَضَتْ لَهُ التَّوْبَةُ ، فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الأَرْضِ ؟ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ [عَالِمٍ] ، فَأَتَاهُ فَقَالَ : إِنِّي قَتَلْتُ مِائَةَ نَفْسٍ فَهَلْ لِي مِنْ تَوْبَةٍ ؟\nفَقَالَ : وَمَنْ يَحُولُ بَيْنَكَ وَبَيْنَ التَّوْبَةِ ؟! اخْرُجْ مِنَ الْقَرْيَةِ الْخَبِيثَةِ الَّتِي أَنْتَ فِيهَا إِلَى الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ قَرْيَةِ كَذَا وَكَذَا [فَإِنَّ بِهَا أُنَاسَاً يَعْبُدُونَ اللَّهَ] فَاعْبُدْ رَبَّكَ [مَعَهُمْ] فِيهَا ، [وَلاَ تَرْجِعْ إِلَى أَرْضِكَ فَإِنَّهَا أَرْضُ سَوْءٍ] ...)) (2)\nواتە : بەندەیەك لە بەندەكانی خوای پەروەردگار نەوەد و نۆ كەسی كوشتبوو ، پاشان كە ویستی تۆبە بكات پرسیاری كرد سەبارەت بە زاناترین كەسی سەر زەوی ، دەستنیشانی پیاوێكی بۆ كرا (لە ڕیوایەتێكی تردا هاتووە : دەستنیشانی پیاوێكی خواپەرستی بۆ كرا) ئەویش ڕۆشتە لای و پێی وت : من نەود و نۆ كەسم كوشتووە ئایا بۆم هەیە تۆبە بكەم ؟ وتی : دوای كوشتنی نەود و نۆ كەس ؟! وتی : شیرەكەی هەڵكێشاو ئەویشی كوشت و سەدەكەی پێ‌تەواو كرد .\nپاشان جارێكی تر ویستی تۆبە بكات پرسیاری كرد سەبارەت بە زاناترین كەسی سەر زەوی ، دەستنیشانی پیاوێكی بۆ كرا (زانا) بوو ئەویش ڕۆشتە لای و پێی وت : من سەد (100) كەسم كوشتووە ئایا بۆم هەیە تۆبە بكەم ؟\nوتی : كێ ڕێگە لە تۆبەی تۆ دەگرێت ؟! بەڵام ئەبێ لەو دێ‌یە خراپە دەرچیت كە تیایدایت ، بۆ ئەو دێ چاكە (چونكە خەڵكانێكی تێدایە خوای پەروەردگار دەپەرەستن ) تۆش پەروەردگاری خۆت بپەرستە (لە گەڵیاندا) لەوێدا (نەشگەڕێتەوە بۆ خاكەكەی خۆت چونكە شوێنێكی خراپە) .\n3 ـ هەروەها زانیاری زیاتری پێ‌بدات كە پێویستە بۆی .\nقال ابن القيم : (يَجُوزُ لِلْمُفْتِي أَنْ يُجِيبَ السَّائِلَ بِأَكْثَرَ مِمَّا سَأَلَهُ عَنْهُ ، وَهُوَ مِنْ كَمَالِ نُصْحِهِ وَعِلْمِهِ وَإِرْشَادِهِ ... ، وَقَدْ تَرْجَمَ الْبُخَارِيُّ لِذَلِكَ فِي صَحِيحِهِ فَقَالَ : (بَابُ مَنْ أَجَابَ السَّائِلَ بِأَكْثَرِ مِمَّا سَأَلَ عَنْهُ) ، ثُمَّ ذَكَرَ حَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ [عَنِ النَّبِيِّ (صلى الله عليه وسلم) أَنَّ رَجُلاً سَأَلَهُ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ ؟ فَقَالَ : ((لاَ يَلْبَسِ الْقَمِيصَ وَلاَ الْعِمَامَةَ وَلاَ السَّرَاوِيلَ وَلاَ الْبُرْنُسَ وَلاَ ثَوْبَاً مَسَّهُ الْوَرْسُ أَوِ الزَّعْفَرَانُ ، فَإِنْ لَمْ يَجِدِ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا حَتَّى يَكُونَا تَحْتَ الْكَعْبَيْنِ))](3)\nفَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم) عَـمَّا يَلْبَسُ الْمُحْـرِمُ ، فَأَجَابَ عَمَّا لَا يَلْبَسُ ، وَتَضَمَّنَ ذَلِكَ الْجَوَابَ عَمَّا يَلْبَسُ ؛ فَإِنَّ مَا لَا يَلْبَسُ مَحْصُورٌ ، وَمَا يَلْبَسُهُ غَيْرُ مَحْصُورٍ ، فَذَكَرَ لَهُمْ النَّوْعَيْنِ ، وَبَيَّنَ لَهُمْ حُكْمَ لُبْسِ الْخُفِّ عِنْدَ عَدَمِ النَّعْلِ(4) ، وَقَدْ سَأَلُوهُ عَنْ الْوُضُوءِ بِمَاءِ الْبَحْرِ ، فَقَالَ لَهُمْ : "هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُ")(5).\nواتە : دروستە بۆ ئەو كەسەی كە فەتوا دەدات (موفتی) وەڵامی پرسیاركار\nبداتەوە بە زیاتر لەوەی كە پرسیاری لە بارەیەوە كردووە ، وە ئەمەش لە كەماڵ و تەواوی ئامۆژگاری و زانست و ڕێنمایی كردنێتی ...\nوە بوخاری ناونیشانی بۆ ئەوە داناوە لە (صەحیح)ـەكەیدا و فەرموویەتی : (بابەتی : ئەو كەسەی كە وەڵامی پرسیاركار دەداتەوە بە زیاتر لەوەی كە پرسیاری لە بارەیەوە كردووە) ، ئەنجا باسی فەرموودەكەی (ابْنِ عُمَر)ی كردووە لە پێغەمبەرەوە صلى الله عليه وسلم كەوا پیاوێك پرسیاری لـێ‌ی كردووە : ئایا ئەو كەسەی كە لە ئیحرامدایە چی لەبەر بكات ؟\nپێغەمبەریش صلى الله عليه وسلم فەرمووی : نابێت كراس و عیمامە و شەرواڵ و (الْبُرْنُس / قەمصەڵە)* و پۆشاكێك كە بۆنی وەرس و زەعفەرانی پێوە بێت لەبەر بكات ، وە ئەگەر پێڵاوی دەست نەكەوت ئەوا با خوف لە پێ بكات و با بیانیشبڕێتەوە تاوەكو دەكەونە خوار قولەپێكانەوە .\nلێرەدا پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم پرسیاری لـێ‌كرا سەبارەت بە ئەو كەسەی كە لە ئیحرامدایە چی لەبەر بكات ؟\nئەویش وەڵامیدایەوە سەبارەت بە ئەوەی كە نابێت لەبەری بكات ، وە ئەو وەڵامە ئەوەش دەگرێتەوە كە لەبەر دەكرێت ، چونكە ئەوەی كە نابێت لەبەری بكات كورتهەڵهێنراوە ، وە ئەوەی كە لەبەری دەكات كورتهەڵهێنراو و سنوور بۆ دیاری كراو نییە ، بەمە هەردوو جۆرەكەی بۆ باسكردن ، وە حوكمی لە پێ‌كردنی خوفیشی بۆ روونكردنەوە لە كاتێكدا كە پێڵاو نەبێت ، هەروەها پرسیاریشیان لـێ‌كردووە سەبارەت بە دەستنوێژگرتن بە ئاوی دەریا ، ئەویش پێیانی فەرموو : "دەریا ئاوەكەی پاك و پاكەرەوەیە و مردارۆبووشی حەڵاڵە" .\nوقال النووي : (قَالَ الْعُلَمَاء : هَذَا مِنْ بَدِيع الْكَلَام وَجَزِله ؛ فَإِنَّهُ (صلى الله عليه وسلم) سُئِلَ عَمَّا يَلْبَسهُ الْمُحْرِم فَقَالَ : لَا يَلْبَس كَذَا وَكَذَا ، فَحَصَلَ فِي الْجَوَاب أَنَّهُ لَا يَلْبَس الْمَذْكُورَات ، وَيَلْبَس مَا سِوَى ذَلِكَ ، وَكَانَ التَّصْرِيح بِمَا لَا يَلْبَس أَوْلَى ؛ لِأَنَّهُ مُنْحَصِر ، وَأَمَّا الْمَلْبُوس الْجَائِز لِلْمُحْرِمِ فَغَيْر مُنْحَصِر فَضُبِطَ الْجَمِيع بِقَوْلِهِ (صلى الله عليه وسلم) : "لَا يَلْبَسُ كَذَا وَكَذَا" يَعْنِي : وَيَلْبَس مَا سِوَاهُ)(6)\nواتە : زانایان فەرموویانە : ئەمە لە جوانترین و كورتترین وتەیە ، چونكە پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم پرسیاری لـێ‌كرا سەبارەت بە ئەو پۆشاكەی كە كەسێك لە ئیحرامدا بێت لەبەری بكات ؟\nئەویش فەرمووی : ئەوە و ئەوە لەبەر نەكات ، لە وەڵامەكەدا ئەوە دەستكەوت كە نابێت ئەوانە لەبەر بكات ، وە جگە لە ئەوانە لەبەر بكات ، وە بە ڕاشكاوی باسكردنی ئەوانەی كە لەبەر نەكرێن لە پێشتر بوو چونكە كورتهەڵهێنراون و دیاری كراون ، بەڵام ئەو پۆشاكانەی كە دروستن بۆ كەسێك لە ئیحرامدا بێت لەبەریان بكات كورتهەڵهێنراو نین و دیاری كراو نین بۆیە پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم هەموویانی ڕێكخست بە فەرمایشتی : "با ئەوە و ئەوە لەبەر نەكات" كەواتە : با جگە لەوانە لەبەر بكات .\nوقال النووي في مناسبة أخـرى : (قَوْلُهُ : "سُئِلَ رَسُول اللَّه صلى الله عليه وسلم عَنْ الْبِتْع ؟ فَقَالَ : كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ فَهُوَ حَرَامٌ"(7) هَذَا مِنْ جَوَامِع كَلِمه صلى الله عليه وسلم .\nوَفِيهِ أَنَّهُ يُسْتَحَبّ لِلْمُفْتِي إِذَا رَأَى بِالسَّائِلِ حَاجَة إِلَى غَيْر مَا سَأَلَ أَنْ يَضُمّهُ فِي الْجَوَاب إِلَى الْمَسْئُول عَنْهُ ، وَنَظِير هَذَا الْحَدِيث حَدِيث : "هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُ")(8)\nواتە : وتەی : "پرسیاركرا لە پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم سەبارەت بە (الْبِتْع / گیراوەی هەنگوێن) ئەویش فەرمووی : هەموو خواردنەوەیەك مرۆڤــ سەرخۆش بكات ئەوا حەرامە" ئەمە لە وتە گشتگیر و واتافراوانەكانیەتی صلى الله عليه وسلم .\nوە ئەم فەرموودەیە سوودی ئەوەی تێدایە كە : سوننەتە بۆ موفتی ئەگەر بینی پرسیاركار پێویستی [بە زانیاری زیاتر] بوو جگە لە پرسیارەكەی خۆی ئەوا یەكیدەخات لەگەڵ وەڵامی ئەوەی كە پرساری لە بارەیەوە لـێ‌كراوە ، وە هاووێنەی ئەم فەرموودەیە بریتییە لە فەرموودەی "دەریا ئاوەكەی پاك و پاكەرەوەیە و مردارۆبووشی حەڵاڵە" .\nوقال الشيخ عطية محمد سالـم : (ذكر العلماء أن القاعدة الأساسية في الجواب أن يطابق السؤال ، ولكن المسئول إذا كان حكيماً راعى حالة السائل ، فقد يزيده عما سأل ، وقد يغاير ويجيبه عن غير ما سأل ؛ ليبين له أن الأهمية فيما تضمنه الجواب ، أو يختصر في الجواب ليسهل على السائل فهم الـجواب .\nواتە : زانایان باسی ئەوەیان كردووە كە : بنەوای سەرەكی لە وەڵامدا ئەوەیە كە هاوتا بێت لەگەڵ پرسیارەكەدا ، بەڵام كەسی پرسیارلـێ‌كراو ئەگەر دانــا بێت ئەوا حاڵەتی پرسیاركار لەبەرچاودەگرێت ، بۆیە جاری وا هەیە زیاتر لەوە [زانیاری] دەداتێ كە پرسیاری لە بارەیەوە كردووە ، وە جاری واش هەیە وەڵامەكە دەگۆڕێت و وەڵامی جگە لەوەی كە پرسیاری لە بارەیەوە كردووە دەداتەوە بۆ ئەوەی بۆی روونبكاتەوە كەوا گرنگی لەوەدایە كە وەڵامەكە گرتویەتە خۆی ، وە یان وەڵامەكە كورت و پوخت دەكاتەوە بۆ ئەوەی تێگەیشتنی وەڵامەكە ئاسان بكات لەسەر پرسیاركار .\nومن مغايرة الجواب للسؤال : ما جاء في كتاب الله عند قوله تعالى:[ يَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلْ مَا أَنفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ] [البقرة] ، فهم يسألون عن ماذا ينفقون ؟ وفي آية أخرى :[ قُلْ الْعَفْوَ][البقرة] ، أي : الزائد عن حاجتكم ، وهذا مطابق للسؤال ، ولكن هنا قال :[ قُلْ مَا أَنفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ]، فقد سألوا عن نوعية ما ينفقون فأجابـهم بأن\nدلهم على جهة ما ينفقون عليه ؛ لأن معرفة ذلك أهم من معرفة ماذا ينفقون .\nواتە : لە نموونەی گۆڕینی وەڵامی پرسیارەكە : ئەوەی كە لە قورئاندا هاتووە كە خوای گەورە فەرموویەتی : [پرسیارەت لـێ‌دەكەن چــی ببەخشنەوە ؟ تۆیش بڵـێ : هەرچی شتێك ببەخشنەوە لە چاكە ئەوا با بۆ باوك و دایك و خزمان و یەتیمان و هەژاران و رێبواران بێت] ، ئەوان پرسیار دەكەن سەبارەت بەوەی ئایا چ شتێك ببەخشنەوە ؟ وە لە ئایەتێكی تردا : [بڵـێ : لـێ‌بووردەیی ببەخشنەوە] واتە : ئەوەی كە زیاترە لە پێویستیتان ، ئەمەیان هاوتایە لەگەڵ پرسیارەكەدا ، بەڵام لێرەدا فەرموویەتی : [بڵـێ : هەرچی شتێك ببەخشنەوە لە چاكە ئەوا با بۆ باوك و دایك ...] ، ئەوان پرسیاریان كرد سەبارەت بە جۆری ئەو شتەی كە بیبەخشنەوە بەڵام خوای گەروە وەڵامیدانەوە بەوەی كە رێنمایی كردن بۆ ئەو لایەنەی كە شتی بەسەردا ببەخشنەوە ، چونكە زانینی ئەوە گرنگترە لە زانینی ئەو شتەی كە بیبەخشنەوە .\nوكذلك من الزيادة في الجواب على السؤال : حديث : (قالوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنَ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا ، أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ ؟ فالسؤال محدود عن صحة الوضوء من ماء البحر، فكان جوابه صلى الله عليه وسلم : "هُوَ ـ أي : البحر ـ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُ" ، مع أنهم لم يسألوا عن ميتته أحلال هي أم حرام ؟ ولكن نظر (صلى الله عليه وسلم) إلى السائل عن صحة الطهور من ماء البحر ورأى أن تحريم وتحليل ميتة البحر أشد إشكالاً عليهم ، فإذا كانوا قد استشكلوا الوضوء من ماء البحر لكونه مالـحاً فلأن يستشكلوا حِل ميتته من باب أولى ، فزادهم فيما يرتبط بركوب البحر)(9)\nواتە : هەروەها لە نموونەی زیاتر لە وەڵامی پرسیارەكە : فەرموودەی : "وتیان : ئەی پێغەمبەری خوا ئێمە سەردەكەوێنە سەر دەریا و كەمێك ئاو لەگەڵ خۆماندا هەڵدەگرین جا ئەگەر دەستنوێژی پێ‌بگرین ئەوا تینومان دەبێت ، ئایا دەستنوێژ بگرین بە ئاوی دەریا ؟\nپرسیارەكە سنوردارە سەبارەت بە دروستێتی دەستنوێژە بە ئاوی دەریا ، وەڵامەكەی پێغەمبەری خوایش صلى الله عليه وسلم بریتی بوو لە : "دەریا ئاوەكەی پاك و پاكەرەوەیە و مردارۆبووشی حەڵاڵە" ، ئەوان پرسیاریان نــەكرد سەبارەت بە مردارۆبووی دەریا كە ئایا حەڵاڵە یان حەرامە ؟ بەڵام پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم سەیردەكات پرسیاركار سەبارەت بە دروستێتی دەستنوێژ بە ئاوی دەریا و بینی كەوا حەرامێتی و حەڵاڵێتی مردارۆبووی دەریا زیاتر ئاڵۆزترە بە لایانەوە ، جا ئەگەر ئەوان دەستنوێژگرتن بە ئاوی دەریا بە لایانەوە ئاڵۆز بێت لەبەر ئەوەی كە سوێرە (شۆرە) ئەوا حەڵاڵێتی مردارۆبووی دەریا بە لایانەوە ئاڵۆز بێت لە پێشترە ، بۆیە زنیاری زیاتری پێ‌دان لەوەی كە پەیوەستە بە سەركەوتنە سەر دەریاوە .\nهەروەها زانایان لە شەرحی فەرموودەی : ((... هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ ، الْحِلُّ مَيْتَتُهُ / دەریا ئاوەكەی پاك و پاكەرەوەیە و مردارۆبووشی حەڵاڵە)) فەرموویانە : (وَالْحَدِيث فِيهِ مَسَائِل : ... الثَّالِثَة : أَنَّ الْمُفْتِي إِذَا سُئِلَ عَنْ شَيْء وَعَلِمَ أَنَّ لِلسَّائِلِ حَاجَة إِلَى ذِكْر مَا يَتَّصِل بِمَسْأَلَتِهِ اُسْتُحِبَّ تَعْلِيمه إِيَّاهُ لِأَنَّ الزِّيَادَة فِي الْجَوَاب بِقَوْلِهِ : "الْحِلُّ مَيْتَته" لِتَتْمِيمِ الْفَائِدَة وَهِيَ زِيَادَة تَنْفَع لِأَهْلِ الصَّيْد وَكَأَنَّ السَّائِل مِنْهُمْ ، وَهَذَا مِنْ مَحَاسِن الْفَتْوَى)(10).\n1- شرح صحيح مسلم : (1 / 114) .\n2- سلسلة الأحاديث الصحيحة رقم : (2640) .\n3- صحيح البخاري رقم : (134) وصحيح مسلم رقم : (2783) و (2784) .\n[تنبيه]: الـحديث الذي ذكره ابن القيم ها هنا كان بلفظ آخر غير ما ذكره البخاري تحت هذا الباب ! لذا رأيت إيراد الـحديث بلفظه كما هو عند البخاري تحت الباب الـمذكور .\n4-فائدة : قال الـحافظ ابن حجر : (قَالَ عِيَاض : أَجْمَع الْمُسْلِمُونَ عَلَى أَنَّ مَا ذُكِرَ فِي هَذَا الْحَدِيث لَا يَلْبَسهُ الْمُحْرِم ، وَأَنَّهُ نَبَّهَ بِالْقَمِيصِ وَالسَّرَاوِيل عَلَى كُلّ مَخِيط ، وَبِالْعَمَائِمِ وَالْبَرَانِس عَلَى كُلّ مَا يُغَطَّى الرَّأْس بِهِ مَخِيطَاً أَوْ غَيْره ، وَبِالْخِفَافِ عَلَى كُلّ مَا يَسْتُر الرِّجْل اِنْتَهَى) فتح الباري : (3 / 507) .\nوقال النووي : (وَنَبَّهَ صلى الله عليه وسلم بِالْوَرْسِ وَالزَّعْفَرَان عَلَى مَا فِي مَعْنَاهُمَا ، وَهُوَ الطِّيب ، فَيَحْرُم عَلَى الرَّجُل وَالْمَرْأَة جَمِيعًا فِي الْإِحْرَام جَمِيع أَنْوَاع الطِّيب ...\nقَالَ الْعُلَمَاء : وَالْحِكْمَة فِي تَحْرِيم اللِّبَاس الْمَذْكُور عَلَى الْمُحْرِم ـ وَلِبَاسه الْإِزَار وَالرِّدَاء ـ : أَنْ يَبْعُد عَنْ التَّرَفُّه وَيَتَّصِف بِصِفَةِ الْخَاشِع الذَّلِيل ؛ وَلْيَتَذَكَّرْ أَنَّهُ مُحْرِم فِي كُلّ وَقْت ، فَيَكُون أَقْرَب إِلَى كَثْرَة أَذْكَاره ، وَأَبْلَغ فِي مُرَاقَبَته وَصِيَانَته لِعِبَادَتِهِ ، وَامْتِنَاعه مِنْ اِرْتِكَاب الْمَحْظُورَات ؛ وَلِيَتَذَكَّرَ بِهِ الْمَوْت وَلِبَاس الْأَكْفَان ، وَيَتَذَكَّر الْبَعْث يَوْم الْقِيَامَة ، وَالنَّاس حُفَاة عُرَاة مُهْطِعِينَ إِلَى الدَّاعِي ، وَالْحِكْمَة فِي تَحْرِيم الطِّيب وَالنِّسَاء : أَنْ يَبْعُد عَنْ التَّرَفُّه وَزِينَة الدُّنْيَا وَمَلَاذّهَا ، وَيَجْتَمِع هَمّه لِمَقَاصِد الْآخِرَة) شرح صحيح مسلم : (4 / 314) .\n5- إعلام الـموقعين : (6 / 45) .\n* قال النووي : ("الْبُرْنُس" : هُوَ كُلُّ ثَوْب رَأْسه مُلْتَصِق بِهِ) شرح صحيح مسلم : (1 / 286) .\nوقال السندي : ("الْبُرْنُس" : كل ثوب رأسه منه) حاشية السندي على سنن النسائي : (5 / 129) .\nواتە : (الْبُرْنُس) : ئەو پۆشاكەیە كە سەرەكەی لە خۆیەتی و لكاوە پێ‌یەوە .\nدەڵێم : ئەمەش زیاتر لە قەمصەڵە یان پاڵتاوی ئەم سەردەمە دەچێت كە سەرەكەیی پێ‌یەوە بێت .\n(الْوَرْس : نَبْت أَصْفَر طَيِّب الرَّائِحَة يُصْبَغ بِهِ) عون الـمعبود : (5 / 188) .\nواتە : (الْوَرْس) : روەكێكی ڕەنگ زەردە و بۆنی خۆشە و بۆیەی پێ‌دەكرێت .\n(الزَّعْفَران : صِبْغٌ أحمرُ اللونِ وهو نوعٌ من الطِّيبِ) انظر : العين : (2 / 333) .\nواتە : (الزَّعْفَران) : بۆیەیەكی ڕەنگ سورە و جۆرێكە لە بۆنەكان .\n6- شرح صحيح مسلم : (4 / 314) .\n7- صحيح البخاري رقم : (5585) وصحيح مسلم رقم : (5179) و (5180) .\n8- شرح صحيح مسلم : (6 / 170) .\n9- شرح بلوغ الـمرام : (3 / 46 ـ 47) ، ولـمزيد الفائدة انظر : (1 / 16) منه أيضاً ، عند شرحه لـحديث : " هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُ " .\n10- عون الـمعبود شرح سنن أبـي داود : (1/ 107) ، وانظر : فيض القدير : (3 / 282) .


ئەمریكا بۆ بێدەنگە؟ – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » ئەمریكا بۆ بێدەنگە؟\nپێش دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنەكانی سوپای توركیا بۆ عەفرین كە وا دوو هەفتەی بەسەردا تێپەریووە، هەمووان پشتمان بە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا قایم بوو و چاوەڕوانی كاردانەوەی هێزی ئەمریكامان دەكرد دژبە توركیا، بەڵام ئەمریكا نەك هەر وەڵامی نەدایەوە، بەڵكو دژایەتیی خۆیشی تا ئەم ساتەش بە لێدوانێكی رەسمیش رانەگەیاند. راستییەكی حاشاهەڵنەگرە بۆ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەگشتی و بۆ كورد بە تایبەتی كە رابەرانی ئەمریكا شەفافانە پشتگیریی و هاوپەیمانێتی سەربازیی خۆیان بۆ هێزە كوردییەكان لە رۆژئاوا لەدەستپێكی هاتنی داعشدا بۆ سوریا ئاشكرا كرد، بەڵام خۆ دەكرێت بپرسین بۆ ئەمریكا بێهەڵوێستی و بێدەنگیی هەڵبژارد لە ئاست جەنگی دژ بە كوردانی رۆژئاوا؟ ئەو كوردانەی كە وەكو قەڵغان بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە ئابووریی و سیاسی و نەتەوەییەكانی ئەمریكا بەكارهاتن؟.\nئەوە كورد بوو كە بەردەوامییان بە وجودی ئەمریكا لەسوریا دا، كە ئەوانیش خۆیان لە یەپەگەو یەپەژەو هەسەدەدا دەبیننەوە. بێگومان، سەرانی ئەمریكا رێگرو هۆكارو بیانووی رازییكەریان هەیە بۆ بێهەڵوێستی و بێدەگییان لە ئاست رووداوەكاندا لەعەفرین كە چەند رەهەندێكیان هەیەو لێرەدا بە كورتی ئاماژە بە هەندێكیان دەكەین:\nیەكەم: دامەزراوەی سەربازیی ناتۆ:\nتوركیا هەر لەدوای جەنگی دووەمی جیهانییەوە ئەندامێكی گرنگی ئەم رێكخراوەیەو دووەمین گەورەترین سوپای رێكخراوە كە بەراورد بە ئەندامەكانی تر كە زۆرینەی وڵاتان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكاش دەگرێتەوە، پێكدەهێنێت. لە پرەنسیپێكی ناتۆدا هاتووە كە هێرش بۆسەر وڵاتێكی ئەندام لە ناتۆ، هێرشە بۆ سەر تەواوی وڵاتانی تری ئەندامی ناتۆ و تەنانەت ئەگەر پێویست بەیارمەتیی سەربازی وڵاتانی تری ئەندام لە ناتۆ بكات، ئەوا نابێت وڵاتان درێغی بكەن لە هاریكاریكردن.\nراستەیەكی حاشا هەڵنەگرە كە ئەگەر ئەمریكا رێگریی یاسایی و سیاسی نەبووایە، ئەوا درێغی نەدەكرد لەهاوكاریكردنی هێزە كوردییەكان، چونكە ئەوە هێزە كوردییەكانن كە هاوسەنگیی هێزی –balance of power- ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا دەپارێزن، بۆیەشە لەشكركیشێ دژبە كوردی توركیا ناڕاستەوخۆ هێرشە بۆسەر ئەمریكاو بەرژەوەندییەكانی، بەڵام هەر جۆرە وەڵامدانەوەیەكی سەربازیی دژی توركیا، پێچەوانەی پرەنسیپەكانی NATO یە كە ئەمریكا ملیۆنان دۆلاری لە دوای جەنگی جیهانی دووەمەوە لە ماوەی جەنگی سارددا لەو رێكخراوەدا سەرف كردووە.\nپابەند بەیاسای نێودەوڵەتی و بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا، گونجاوترین هەڵوێست كە ئێستا ئەمریكا هەیبێت بریتییە لە دژایەتیكردنی هێرشەكانی توركیاو پێكهێنانی بەرەیەكی دژبە هێرشەكانی ئەو وڵاتە، بەڵام وەكو دیارە كە ناتۆو پێكهاتەو پرەنسیپەكانی ئەم رێكخراوە سنوور زەبەلاحە، رێگە نەك بە ئەمریكا، بەڵكو بە وڵاتانی دیكەی ئەوروپای ئەندام لە رێكخراوی ناتۆش نادات بەرپەرچی ئۆپەراسیۆنەكانی «چڵە زەیتوون»ی توركیا بدەنەوە. كاتێك هیسەر نۆیرت وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا دەڵێت: داوا لە توركیا دەكەین دان بەخۆیدا بگرێت و پێویستە توركیا هێرشەكانی سنوورداربكات، ناڕاستەوخۆ بە توركیا رادەگەیەنێت كە ناڕازین لەئاست ئەم ئۆپەراسیۆنانەدا.\nبەڵام توركیا و رێبەرانی توركیا دەزانن چۆن یاریی بكەن و شیكارییان بۆ ئەم لەشكركێشیە كردووە. لەگەڵ ئەوەشدا مێژووی سیاسەتەكانی دەرەوەی ئەمریكاو بەرژەوەندییەكان ناكرێ و نابێت رێگە بدەن توركیا ملهوڕانەو بێ هیچ سنوورێك بەردەوامبێت لەو قەتڵ و عامەی كە ئێستا لەعەفرین دەیكات. بۆیەش برێت مەكگۆرك و راوێژكارانی سەربازیی ئەمریكا سەردانی رۆژئاوای كوردستانیان كرد بۆ بەوردیی چاودێریی بارودۆخەكەو تائێستاشی لەگەڵدا بێت ئەمریكا بەردەوامە لە پێدانی چەك بە هێزە كوردییەكانی رۆژئاوا.\nدووەم: توركیا وڵاتێكە خاوەن جوگرافیایەكی ستراتیژییە، ئەم وڵاتە وەكو پردێكی ئابووریی و سەربازی وایە لە نێوان خۆرهەڵات -خۆرهەڵاتی ناوەڕاست- و وڵاتانی خۆرئاوا یان وڵاتە ئەوروپیەكان. پاراستی بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا هەمیشە وای خواستووە كە ئەمریكا چاو لەهەندێك سیاسەت بپۆشێت كە توركیا فاشیست ئاسا سەركردایەتییان دەكات. ئەمە لەماوەی جەنگی ساردی 45 ساڵەی نێوان ئەمریكاو یەكێتی سۆڤیەتدا رەنگیدایەوە كە ئەمریكا هاوكاریی دارایی دەیان وڵاتی وەكو توركیای كرد كە ئامانجیش تیایدا پاراستنی ئەم وڵاتانە بوو لە هەژموونی یەكێتیی سۆڤێتی پێشوو.\nماوەتەوە بڵێین، نازانین ئەم شەڕە تا چەند دەخایەنێت و تا چ راددەیەك بەرخۆدانی رۆژئاڤا بەردەوام دەبێت و بەرگریی دەكەن لە عەفرین و ئەو ئەزموونەی كە بە خوێن پێكیانهێناوە، بەڵام رای جیاوازیش لەسەر جەنگەكە هەیە. ئەمڕۆ چاودێرێكی سیاسی روسی رایگەیاندووە: توركیا خوێندنەوەی هەڵەی بۆ هێزی سەربازیی هەسەدە كردبوو، ئەوە كە توركیا ناتوانێت بگاتە ئامانجەكەی كە كۆنترۆڵكردنی عەفرینە، كە ئەویش بە خاپووركردنی ئەم نیشتمانەیە بپێكێ، ئەمە جگە لەوەی هەمان چاودێر پێیوایە كە سەربازانی توركیا مەشقیان پێنەكراوە. لەلایەكی تریشەوە، وا دوو هەفتە تێپەڕێووە بەسەر دەستپێكی لەشكركێشی توركیا، بەڵام سەرچاوەكان ئاماژە بە پێشرەوییەكی ئەوتۆی سوپای توركیا نادەن. توركیا دڵنیایە لەسەركەوتنی ئۆپەراسینۆكەی لە كۆنترۆڵ كردنی عەفرین و مەنبەج، بەڵام بێگومان كۆڵنەدان و یەكگرتوویی و تێكۆشانی هێزە كوردییەكان و ئیرادەو باوەڕی ئەوان هاوكێشەكە تەواو پێچەوانە دەكاتەوەو توركیا تەنها باوەش بۆ شكست دەكاتەوە.\nنابێت لە رۆڵی ئەمریكاش لەپاڵ ئازایەتیی هاونیشتیمانیان لە رۆژئاڤا كەم بكرێتەوە، چونكە شكستی هێزە كوردییەكان واتە لەناوچوونی بەرژەوەندییەكانی ئەمریكاو دروستكردنی بۆشیایی هێز-power vacuum- كە ئەمریكا هەوڵی پڕكردنەوەی داوەو تائێستاش لەسایەی هێزە كوردییەكاندا ئەم پڕكردنەوەی بۆشاییەی بۆ چۆتەسەر.\n*خوێندكاری ماستەر لە سیاسەتی نێودەوڵەتی


Ardalan bakr bezarya download\nAgile java development with spring hibernate and eclipse anil hemrajani\nAyutha eluthu ringtone\nIso burning ware\nNirvana lithium ulub\nMain / Medical / Ardalan bakr bezarya\nArdalan bakr bezarya\nName: Ardalan bakr bezarya\nSee the lyrics and sing karaoke to bezarya by ardalan bakr. Find your favorite song lyrics with Smule now! ibrahemayk follow my bezarya bezarya bezarya. 22 Likes, 3 Comments - Ardalan bakr (@ardalan_bakr_officiall) on Instagram: “# Ardalan bakr bezarya”. Ardalan BaKr (BeZaRYa) Ardalan Bakr Bo Yakam Jar Blaw Dakretawa ئەردەڵان بەکر Ardalan Bakr - Baino Baino_Clip | ئەردەلان بەکر - بەینۆ بەینۆ.\n· نوى ترين كورانى كه مال كولجين please like:) March 21, · كورانيه كى زوور خوشى هونه ر مه ند سالار. March 20, · ardalan bakr bezarya. Search. ardalan bakr 5 bezaria bezarya views • 3 years ago · ardalan bakr (13) mroveki be charam ardalan bakr (9) maqamat- xarmani omrm Search results for Ardalan bakr bezarya videos. Ardalan Bakr Kchi Gawr Dli Brdm · Ardalan Bakr Bezarya · Ardalan BaKr (BeZaRYa) · ardalan bakr kchi gawr.\n15 Apr Here's a summary of music Ardalan Bakr Bezaria ئەردەڵان بەکربێزاریە best Shirwan Abdula- Bezarya Bezarya Am Zhyana Nacharya - Lyric. Download Ardalan bakr mp3, HD MP4,FULL HD songs online on mobile. song of Ardalan baker bezarya is published by Nawshad Barzanji on 27 Sep Collections about Kurdish Music Ardalan Bakr Full Album and Series. Download Kurdish Music Ardalan Bakr MP3 dan MP4 Ardalan Baker Bezarya. ardalan baker bezarya mp3 download song music from below results Ardalan Bakr Kchi Gawr Dli Brdm. download 1 / Mp3 Download / download 3. Ardalan Bakr Xoshtrin Gorani kurdi Full Album ئەردەڵان بەکر. Ardalan Bakr ardalan baker gorany bezarya kurdish song ardalan plz like this.\nArdalan Baker Bezarya. bevydigital.com B2B ARDALAN DJ set at CRSSD Fest Spring Ardalan - Wake Up [OFFICIAL AUDIO]. Ardalan Bakr Kchi Gawr Dli Brdm. View photos tagged #ardalan on Instagram. See #ardalan likes and comments too on bevydigital.com #Ardalan bakr bezarya. Mn Motveld Shodm Ro Fkrt Rah. Ardalan Bakr Xoshtrin Gorani kurdi Full Album ئەردەڵان بەکر. Ardalan Bakr Xoshtrin Gorani kurdi Full Album ئەردەڵان بەکر. Ardalan Bakr. ardalan bakr kchi gawr dle bevydigital.com Ardalan Bakr Xoshtrin Gorani kurdi Full Album ئەردەڵان بەکر Ardalan Baker Bezarya.\nWatch Ardalan music videos (clips) online for free and listen to music online. baker gorany bezarya kurdish song ardalan plz like this: bevydigital.comok. com/bevydigital.com Ardalan Bakr Xoshtrin Gorani kurdi Full Album ئەردەڵان بەکر.\ntotal conquest hack ios\nadobe pro tools\ndr zeus nusrat\nflv player for windows 7 latest version\nromance of the three kingdoms xi power up kit\nian eastwood mixtape\nswitch 1 oxford


بافڵ تاڵەبانی ڕایده‌گه‌یه‌نێت كه ئه‌وان چەندینجار ھۆشدارییان داوە بەحکومەتی عێراق و ھێزەکانی ھاوپەیمانان لەمەترسی جموجۆڵەکانی پاشماوەکانی داعش و سود وەرگرتنیان لەو ناوچانەی بۆشایی ئەمنییان تێدایە، "بۆیە ئێمە لەمەودوا وەک ھێزی پێشمەرگە پلان و ستراتیژی خۆمان دەبێت بۆ پاراستنی زیاتری ھەرێمی کوردستان و سەلامەتی گیانی ھێزی پێشمەرگە.\nئاوێنه: ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه، بافڵ تاڵەبانی هاوسه‌رۆكی یه‌كێتی لەدەباشان لەگەڵ ژمارەیەک لە فەرماندەکانی ھێزی پێشمەرگەو دەزگا ئەمنییەکان کۆبوەوە بۆ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەمنی ناوچە کێشەلەسەرەکان و ئەو سنوورانەی بۆشایی ئەمنییان ھەیە.\nبه‌پێی ڕاگه‌یه‌ندراوی كۆبونه‌وه‌كه، لەکۆبوونەوەکەدا بەوردی ھەڵسەنگاندن بۆ دۆخی ئەمنی ئەو سنوورانە کرا کە بۆشایی ئەمنی تێدایە، دوای گفتوگۆکردن و راگۆڕینەوە لەسەر میکانیزمەکانی روبەڕوبونەوەی پاشماوەکانی داعش و پاراستنی ھەرێمی کوردستان، چەند بڕیارێک دران لەپێناو ئاسایشی زیاتری ھەرێمی کوردستان.\nله‌ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتووه، "لەو رووەوە بافڵ جەلال تاڵەبانی روونیکردەوە چەندین جار ھۆشداریمان داوە بە حکومەتی عێراق و ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە مەترسی جموجۆڵەکانی پاشماوەکانی داعش و سوود وەرگرتنیان لەو ناوچانەی بۆشایی ئەمنییان تێدایە، بۆیە ئێمە لەمەودوا وەک ھێزی پێشمەرگە پلان و ستراتیژی خۆمان دەبێت بۆ پاراستنی زیاتری ھەرێمی کوردستان و سەلامەتی گیانی ھێزی پێشمەرگە چونکە چۆن خەممان ئارامی و ئاسایشە پێویستە گیانی ھێزەکانی پێشمەرگە و کارمەندانی دەزگا ئەمنییەکان لە ئاسایش و دژەتیرۆر و ھێزەکانی ناوخۆش بپارێزین کە ئەمەش بە دابینکردنی پێداویستییەکانیان دەبێت."\nهاوكات بافڵ تاڵەبانی فەرماندەو تەواوی ھێزە ئەمنییەکانیشی راسپاردووه کار بەو بڕیارانە بکرێت و چاو کراوەتر بن لەبەرامبەر مەترسییەکانی تیرۆریستان سڵ نەکەوە، "بەتوانا سەربازی و ئەمنییەکانیان ئارامی و ژیانی خەڵک بپارێزن و وەک ھەمیشە گیانفیدابن لەپێناو ژیانی خەڵک و ئاسایشی ھەرێمی کوردستان."


بۆ یە كە مجار لەمێژووی هەرێمی كوردستان و عیراقدا، زانكۆی سلێمانی میوانداری یەكەمین كۆنفرانسی هاوبەشی هەرێمی كوردستان و عیراق ده‌كات كه تایبه‌ت ده‌بێت به به‌راوردكاری له نێوان زمانی كوردی و عه‌ره‌بی.\nبڕیارە 15 و 16ی ئه‌م مانگه، لە زانكۆی سلێمانی بۆ ماوەی دوو ڕۆژ هه‌ردوو (زانكۆى سلێمانى/ كۆلێژى زمان-به‌شى زمانى كوردى ) و (زانكۆى به‌غداد /كۆلێژى په‌روه‌رده‌ى ئیبن ڕوشد- به‌شى زمانى كوردى)، كۆنفڕانسى زانستى نێوده‌وڵه‌تى هاوبه‌شى نێوانیان به ناونیشانى ( لێكۆڵینه‌وه‌ى به‌راوردكارى له نێوان زمانى كوردى و زمانى عه‌ره‌بیدا"دراسات تقابلیه بین اللغتین الكردیه و العربیه") ساز بكه‌ن.\nپ.ی.د. كاروان عومەر قادر سەرۆكی بەشی كوردی لە كۆلێژی زمان زانكۆی سلێمانی، سه‌باره‌ت به ئامانجی وتی "ئامانج لە م كۆنفرانسە بەهێزكردنی پەیوەندی نێوان توێژەران لە لایەك و پەیوەندی نێوان بەشە زانستییەكانی پەیوەست بە لێكۆڵینەوەی زمانەوانی و ئەدەبی لە هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی لە لایەكی تر".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد ئه‌م كۆنفرانسه هه‌وڵێكه بۆ درێژكردنەوە و بەردەوامیدان بە ڕەهەندی هاوكاری و پەیوەندی زانستی و ئەكادیمی لە نێوان توێژەران. هەروەها ده‌شیه‌وێت كاربكات بۆ بەكاربردنی ڕێبازی لێكۆڵینەوەی زمانەوانی بەراوردكاری و ئەدەبی بەراوردكاری بۆ مەبەستی فێركردنی زمانی كوردی و زمانی عەرەبی بۆ ئاخێوەرانی هەردوو زمانەكە و ئەو كەسانەش، كە وەك زمانی دووەم مەبەستییانە فێری ئەم دوو زمانە ببن.\nئه‌وه‌شیخسته‌ڕوو كه یه‌كێكی دیكه له ئامانجه‌كان بریتییه نواندن و خستنەڕووی جیاوازی و لێكچوونی فۆنۆلۆژی و مۆرفۆلۆژی و ڕستەسازی و واتاسازیی و پڕاگماتیكی لە نێوان هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی".\nبه پێی وته‌كانی د. كاروان ئامانجی كۆتایی برییته له بەشداری پێكردنی هەوڵ و لێكۆڵینەوەی زمانەوانی هەرێم و عێراق لە نێوەندە زانستی و ئەكادیمییە نێودەوڵەتییەكاندا بە سوود وەرگرتن لە ڕێبازی لێكۆڵینەوەی بەراوردكاری.\n1.لێكۆڵینەوەی بەراوردكاری لە ئاستی دەنگسازی (فۆنەتیك و فۆنۆلۆژی) لە نیوان هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی.\n2.لێكۆڵینەوەی بەراوردكاری مۆرفۆلۆژی و ڕستەسازی لە نێوان هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی.\n3.لێكۆڵینەوەی بەراوردكاری واتاسازسی و پڕاگماتیكی لە نێوان هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی.\n4.لێكۆڵینەوەی بەراوردكاری لە سەر كاریگەری و كاردانەوە لە نیوان هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی.\n5.گەشەدان بە هۆكارەكانی فێربوون و فێركردن لە نێوان هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی.\n6.لێكۆڵینەوەی بەراوردكاری وشەدانی و فەرهەنگی ئاوەزیی لە نێوان هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی.\n7.ئارێشە و گرفتی فرەزاراوەیی لە هەردوو زمانی كوردی و زمانی عەرەبی.\n8.لێكۆڵینەوەی دەقی ئەدەبی، كە چ بە زمانی كوردی چ بە زمانی عەرەبی نوسراون.


ئەستۆ پاکی ئەندام پەرلەمانەکان ... شەهاب کەریم .. ئەڵمانیا\nبێ متمانەیی بەجۆرێک بۆتە جێیی گومان تەنانەت لە نێو تاکەکانی خێزانیشدا دیوارێکی سەختی نەبڕەو بەئاسانیی لەم دوونیایی بەرژەوەندییە دروستکراوەی حیزبدا نارووخێ. !\nکاتێک بێ متانەیی و گومان بەو ئاستە گەیشتبێت، بێشک چارەسەرکەی ئاشکراکردن و ڕووماڵکردنی راستیەکانە لەڕێی پیشاندانی دەست پاکی و ئەستۆ پاکیەوە بۆ خێزان و حیزب و کۆمەڵگا، بەمەبەستی بنەبڕکردنی پەتای گەندەڵی و نەهێشتنی ترس و ڕەوینەوەی گومان لەسەر پۆست و پلەکانی نێو بەڕێوەبردن بۆ وەرگرتن و جێبەجێکردنی ئەرکە ڕاستەقینەکەی کە بە لێپرسراوەکە دەدرێت وەک ئەرک . !\nواتە لە قسەکەرێکی وریا و فێڵبازی باشەوە بگۆڕدرێت بۆ سیاسییەکی بیرکەرەوەی کردەوە باش بۆ خێزان و حیزب و خەڵک. !\nئەم ئاکاری کارکردنی خۆ دۆزیینەوە لە کار و یەکدۆزیینەوە لەگروپی فێڵبازانەی دەوریی یەک و بەرژەوەندی خۆیی و خۆیان بپڕێت و بگەڕێتەوە نێو واقیعی سیاسی و رووی ڕوونی ڕاستیەکان بۆ خەلک ئاشکرا بکرێن، هەر وەک چۆن بەری خۆر بە بێژەنگ ناگیرێت ئەوهاش هیچ کام لەم بەرپرسانەی لە شاردنەوەی راستیەکاندا دەستیان هەیە ناتوانن بەردەوام ببن و گوومانی خەڵک لەسەر خۆیان بڕەوێننەوە. !\nپرسیارە راستەقینەکە ئەمەیە. !؟ ئایە هیچ کام لەو ئەندام پەرلەمانانەی بە تایبەتی لەسەر ئەنجومەنی نیشتیمانی عێراق کاندید کراوون دەتوانن بەڕاستی باس لە ئەستۆ پاکی خۆیان بکەن و بیکەنە نەرێتی داهێنان بۆ خەڵکی کوردستان و ئەوانەی لە داهاتودا دەچنە سەر پۆستە نوێکان و دەبنە کاربەدەستی حیزب و حوکومەت. !\nخراپی دۆخی بژێووی خەڵک و شکستی بەڕێوەبردنی دەسەڵاتی چەوتی حوکومڕانی تاکی کوردی خستەوە سەر ئەو پرسیارەی ئەمە چۆن و بۆچی ڕوویدا و ڕوو دەدات. !؟ ئایە ئەمە لەکویاو لە کوێدا دەوەستێت . ؟\n**We have **373 guests** and **no members** online**


ئەنجامی زنجیرەیەک چالاکیی گەریلا ڕاگەیەندرا – کوردی – RojNews.News\nئەنجامی زنجیرەیەک چالاکیی گەریلا ڕاگەیەندرا\n29/02/2020 - 10:19:22 am\nشەممە, 30 يون 2018 – 16:05 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ، ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل-هەپەگە، لەبارەی چەند چالاکییەکی گەریلاکان لە باکور و باشوری کوردستان، ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.\nهەپەگە ڕایگەیاندووە: لە هەنگاوی شۆڕشگێڕانەی شەهید ئاگری و شەهید پیرۆزدا، گەریلاکانمان ڕۆژانی ٢٨ و ٢٩ی حوزەیران لەدژی سوپای تورک چالاکییان ئەنجامدا، ڕۆژی ٢٨ی حوزەیران کاتژمێر ١٢:١٠ خولەکی شەو لەگردی لێلکانی سەر بە دەڤەری برادۆست چالاکییەک ئەنجامدرا، لەو چالاکییەدا هەلیکۆپتەرێک کە سەرقاڵی داگرتنی سەربازەکان بوو لەسەر گردەکە کرایە ئامانج و لە ئەنجامدا کشایەوە بەبێ ئەوەی بتوانێت سەربازەکان لەوێ دابنێت.\nهەپەگە ڕاشیگەیاندووە: هەر ٢٨ی حوزەیران کاتژمێر ٠٩:٠٥ خولەکی شەو لەسەر ڕێگای وان بۆ جولەمێرگ، چالاکییەک لەدژی کاروانێکی سەربازیی سوپای تورک ئەنجامدرا، لەو چالاکییەدا شەش سەرباز کوژران، ٢٩ی حوزەیرانیش کاتژمێر ٠٧:٤٠ خولەکی ئێوارە لە دەوروبەری گەڤەری سەر بە جولەمێرگ چالاکییەک ئەنجامدرا، لەو چالاکییەشدا سەربازێک کوژرا و سەربازێکی دیکە برینداربوو.\nهەپەگە باسی لە چالاکییەکی دیکەش کردووە، کە لە بازیدی سەربە ئاگری ئەنجامدراوە: ٢٥ی حوزەیران لە گوندی تورکمانی سەربە بازید، کەسێک بەناوی مەولود بەنگی لەلایەن هێزەکانمانەوە بەدیل گیرا، ئەو کەسە لە شەهیدکردنی چەند هەڤاڵێکماندا هاوکاریی سوپای تورکی کردووە، هێزەکانمان پاش ئەوەی دەستگیریان کرد لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ کرد و ناوبراویش دانی بە تاوانەکانی دا نا، ڕۆژی ٢٦ی حوزەیران ئەو کەسە سزادرا.\nهەپەگە لەکۆتاییدا ڕایگەیاند: ڕۆژی ٢٧ی حوزەیران سوپای تورک لە ئۆپەراسیۆنێکی بە فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی لە دەمیرکاپیی سەربە دەڤەری هەلاج دەستپێکرد، هێزە داگیرکەرەکان بە تانک و تۆپ ناوچەکەیان تۆپباران کرد، هەر ئەو ڕۆژە گەریلاکانمان هەلیکۆپتەرێکی سوپای تورکیان کردە ئامانج، لەلایەکی دیکەوە یەکینەیەکی نهێنیی سوپای تورکیشیان کردە ئامانج، بەڵام ژمارەی کوژرا و بریندارەکانی دوژمن لەو چالاکییەدا نەزانرا.\nچالاکوانانی قەڵغانی زیندوو: لەسەر هێڵی زیلان دژی داگیرکاریی دەوەستینەوە\nیادی دامەزارندنی حزبی شیوعی کرایەوە


گاردی نیشتیمانی.. چاره‌سه‌ر یان ئاڵۆزكردنی زیاتری دۆخی ئه‌منی عێراق\nژوری توێژینەوەی سیاسی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان\nئا: ئاریان ره‌ئوف\n(تێبینی و پێشنیاره‌كان سه‌باره‌ت به "پرۆژه‌ی گاردی نیشتمانی" له عێراق)\nله‌چوار ساڵی رابردوی حكومرانی عێراق دۆخێكی پڕ كێشه و قه‌یران و نائارامی به‌سه‌ر عێراقدا باڵی كێشا به‌هۆی رێكنه‌كه‌وتنی هێزه سیاسیه‌كانی عێراق و سه‌رنه‌كه‌وتنیان له‌دانانی وه‌زیره‌كانی ناوخۆ و به‌رگری، هه‌روه‌ها به هۆی سیاسه‌تی تاك لایه‌نی مالیكی، به‌هۆی ئه‌و دابه‌شبونه تایفه‌گه‌ریه‌ی عێراقی تێكه‌وتوه، هه‌ر ئه‌مه‌ش وایكرد له‌ناوچه سونه نشینه‌كان ژینگه‌یه‌كی وه‌ها دروست ببێت كه سه‌رله‌نوێ گروپه توندڕه‌وه‌كان گه‌شه‌بكه‌نه‌وه خۆیان سازبده‌ن بۆ ئیداره‌دانێكی سه‌ربازی له‌ناوچه سونه نشینه‌كان.\nئه‌م دۆخه‌ی ناوچه سونه نشینه‌كان ژینگه‌یه‌كی باشی دروستكرد كه گروپی داعش به‌هاوكاری میلیشیا سونیه‌كانی عێراق كه بتوانێت زۆر به ئاسانی كۆنتڕۆڵی چه‌ند شارێكی سونه نشین بكه‌ن له‌عێراق، له‌وانه (شاری موسڵ، شاری تكریت، به‌شێك له‌پارێزگای ئه‌نبار و دیالە)، له‌دوای ئه‌م داگیركاریه‌ی داعش، حكومه‌تی عێراقی پێكهێنرا به به‌شداری هێزه سونیه‌كان و به كۆمه‌ڵێك مه‌رجی لایه‌نه سیاسیه‌كانی عێراق، یه‌كێك له مه‌رجه‌كان بریتی بو له پێكهێنانی (گاردی نیشتمانی) به تایبه‌ت له ناوچه سونه نشینه‌كان.\nله‌ئێستا به مه‌به‌ستی پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عێراق پڕۆژە یاسایه‌كی ئاماده‌كردوه‌و ئاراسته‌ی وه‌زاره‌تی به‌رگری و ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نیشتمانی عێراق كردوه به مه‌به‌سیتی دیراسه‌كردنی له‌پێناو ئاراسته‌كردنی بۆ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق به مه‌به‌ستی ده‌رچواندنی.\nئامانجی ئه‌م په‌یپه‌ره تیشك خستنه سه‌ر گاردی نیشتیمانی و باكگراوه‌ندی ئه‌و هێزانه‌ی ده‌خزێنرێنه نێو گاردنی نیشتمانی و ده‌رهاوێشته‌كانیه‌تی له‌سه‌ر عێراق و هه‌رێمی كوردستان. خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ خاڵه‌كانی پڕۆژه یاسایه‌كه و هه‌روه‌ها خستنه‌ڕوی چه‌ند راسپارده‌یه‌ك:\nیه‌كه‌م/ شكستی سوپاو سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی ملیشیاكان\nله‌هه‌ر تێكچونێكی بارودۆخی ئه‌منی عێراقدا ملیشیا چه‌كداره‌كان به شێوه‌یه‌كی كتوپڕ ده‌رده‌كه‌ونه‌وه، له‌كاتی ده‌ركه‌وتنه‌وه‌شیان سوپا هیچ رۆڵیكی نابێت به پێچه‌وانه‌وه سه‌ركرده عه‌سكه‌ریه‌كانی سوپا فه‌رمانه‌كانیان له‌سه‌رۆكی میلیشیاكان وه‌رده‌گرن .\nله‌دوای شكستهێنانی سوپای عێراق له‌شاره سونه نشینه‌كان و به تایبه‌ت له‌شاری موسڵ و تكریت، له‌ڕوی هونه‌ری و له‌ڕوی مه‌عنه‌ویه‌وه شتێك نه‌ما ناوی سوپا بێت، هه‌ربۆیه كتوپڕ مه‌رجه‌عه شیعیه‌كان له‌پێناو پاراستنی بەغدا و ناوچه شیعیه‌كان داوایان له هاونیشتمانیه شیعیه‌كان كرد، كه له چوارچێوه‌ی ملیشیا شیعیه‌كان خۆیان سازبده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی به‌ره‌نگاری داعش و گروپه ملیشیا سونیه‌كان ببنه‌وه هه‌ر بۆ ئه‌مه‌ش له‌سه‌رجه‌م شاره شعیه نشینه‌كان ده‌ستكرا به كۆكردنه‌وه‌ی جه‌نگاوه‌ر له‌چوارچێوه‌ی كه‌مپینی (حشد الشعبی). به‌شێك له ئه‌و هێزه ملیشیایه شیعیانه پێشتر لەگۆڕه‌پانی سیاسی عێراق هه‌بون و به‌شێكی تریان كاره‌كانیان وه‌ستاندبو، ئه‌م روداوه ئه‌وه‌ی پیشانی عێراقیه‌كاندا كه له‌عێراقدا شتێك نه‌ماوه ناوی سوپای نیشتیمانی بێت، به‌ڵكو ئه‌و هێزه ملیشیایه‌كانه یاری به دۆخی ئه‌منی عێراق ده‌كه‌ن. بۆ زیاتر تێگه‌یشتن له‌گروپی ملیشیا شیعی و سونیه‌كان و شكستی سوپا به باشی ده‌زانین به كورتی باس له هۆكاره‌كانی شكستی سوپا و گرنگترین گروپه ملیشیا شیعی و سونیه‌كانی عێراق بكه‌ین.\nأ. هۆكاره‌كانی شكستی سوپای عێراقی\n1. قۆرغكردنی سوپا له‌لایه‌ن هێزه شیعیه‌كان.\n2. جگه له‌پێكهاته‌ی شیعی كورد و سونه‌كان كه‌مترین رێژه‌ی سوپای عێراقیان پێكده‌هێنا به تایبه‌ت كورد رێژه‌یه‌كی زۆر كه‌م بو.\n3. گه‌نده‌ڵی له‌دابه‌شكردنی ئه‌ركه سه‌ربازیه‌كان، به‌شێوه‌یەك كه مامه‌ڵه‌ی بازرگانی به پۆسته سه‌ربازیه‌كانی عێراق ده‌كرا.\n4. نه‌بونی متمانه‌ی هاوڵاتیانی عێراق به سوپا له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و ده‌ستدرێژیانه‌ی ده‌كرانه سه‌ر هاوڵاتیان.\n5. خزاندنی ملیشیا تایفه‌گه‌ریه‌كان و سه‌ركرده ملیشیایه‌كان بۆ نێو سوپا.\n6. پێكهێنانی سوپا له‌سه‌ر بنه‌مای مه‌زهه‌بی و نه‌ته‌وه‌ی.\n7. لاوازی دیسپلینی سه‌ربازی به‌هۆی ناشاره‌زایی ئه‌و ئه‌فسه‌رانه‌ی كه له‌رێگه‌ی ملیشیاكانه‌وه خزانێنرابونه نێو سوپا.\nب. میلیشیا شیعی و سونیه‌كانی عێراق\n- ملیشیا شعیه‌كان\nملیشیا شیعیه‌كان مێژوی دروستبون و سه‌رهه‌ڵدانی زۆرینه‌یان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌رده‌می حكومڕانی به‌عسیه‌كان له‌عێراق، به‌شێك بون له‌به‌ره‌ی ئۆپۆزسیۆنی عێراقی، ژماره‌یه‌كی تریان له دوای پرۆسه‌ی ئازادی عێراق له ساڵی 2003 سه‌ریانهه‌ڵدا، به‌شێك له‌م ملیشیا شیعیانه دژی داگیركاری ئه‌مەریكا بون، چالاكی سه‌ربازیان دژ به هێزه‌كانی ئه‌مەریكا ئه‌نجامدا، هەروەها زۆرینه‌یان به‌شداربون له‌و جه‌نگه تایفه‌گه‌ریه‌ی توشی عێراق هات له‌ساڵانی 2006-2008. له‌خواره‌وه هه‌وڵده‌ده‌ین گرنگترین ئه‌و ملیشیانه بخه‌ینه‌ڕو، كه رۆڵی كاریگه‌ریان هه‌یه له‌دۆخی ئه‌منی عێراق، به تایبه‌ت ئه‌و ملیشیایانانه‌ی كه به‌ره‌نگاری هێرشه‌كانی داعش بونه‌وه له كاتی هێرشه‌كانی بۆ داگیركردنی شاری به‌غداو به‌عقوبه و شاره‌كانی تر.\n1. رێكخراوی به‌در (منظمه البدر)\nگروپێكی ملیشیایی شیعیه له‌ساڵی 1981 دامه‌زراوه تاكو ساڵی 2010 باڵی سه‌ربازی ئه‌نجومه‌نی باڵای شۆڕشی ئیسلامی عێراق بو. له‌سه‌ر ده‌ستی محمد باقر الحكیم دامه‌زراوه كه یه‌كێك له‌مه‌رجه‌عه دیاره‌كانی شیعه‌یه. له‌لایه‌ن هادی عامری (وه‌زیری گواستنه‌وه‌ی پێشو) سه‌رپەرشتی ده‌كرێت. تا پێش جیابونه‌وه‌ی له‌ئه‌نجومه‌نی باڵای ئیسلامی به فه‌یله‌قی به‌در (فیلق بدر) ناوده‌برا له‌ساڵی 2010 وه‌ك كوتله‌یه‌كی سیاسی خۆی ناساند، بەڵام دوای هێرشه‌كانی داعش له‌حوزه‌یرانی 2014 بۆ سه‌ر شاره‌كانی عێراق خۆی چه‌كداركرده‌وه، شایه‌نی باسه به به‌هێزترین ئه‌و ملیشیا سه‌ربازیانه داده‌نرێت كه به‌ره‌نگاری هێرشه‌كانی داعش بویه‌وه به تایبه‌ت رێگریكرد له داگیركردنی شاری به‌عقوبه له‌لایه‌ن داعشه‌وه.\nرێكخراوی به‌در رێكخراوێكی تۆكمه‌ی سه‌ربازیه خاوه‌ن توانایه‌كی سه‌ربازی گه‌وره‌ی راهێنراوه‌و زیاتر له 12 هه‌زار چه‌كداری هه‌یه، له‌كاتی تێكچونی باردۆخی ئه‌منی عێراق هه‌مو چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نیه‌كی له‌جۆری سوك و قورس له لایه‌ن سوپای عێراقه‌وه بۆ دابین ده‌كرێت. ئه‌م رێكخراوه په‌یوه‌ندی پته‌وی له‌گه‌ڵ گاردی شۆڕشی ئێرانی (حرس الثورى الایرانی) هه‌یه هه‌روه‌ها له لایه‌ن حكومه‌تی عێراقی پاڵپشتی ده‌كرێت. پێگه‌ی جوگرافیای له‌پارێزگای دیاله‌یه.\n2. سه‌رایای سه‌لام (سرایا السلام)\nگروپێكی ملیشیای سه‌ر به ره‌وتی صه‌دره كه پێشینه‌ی ده‌گه‌رێته‌وه بۆ ساڵی 2003 به ناوی (جیش المهدی) ناوده‌بران بەڵام له‌دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌عێراق به بڕیارێكی موقتەدا سه‌در هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه، له دوای هێرشه‌كانی داعش بۆ شاره‌كانی موسڵ و تكریت، له‌سه‌ر بڕیاری موقته‌دا سه‌در سه‌رله‌نوێ دروستكرایه‌وه، بەڵام له‌ژێر ناوی سه‌رایای سه‌لام. ئه‌م گروپه گروپێكی چه‌كداری به‌توانایه له‌ڕوی سه‌ربازیه‌وه‌و خاوه‌نی 60 هه‌زار جه‌نگاوه‌ره، خاوه‌نی جبه‌خانه‌یكی سه‌ربازی گه‌وره له‌چه‌كی جۆری قورس و سوك، پێگه‌ی جوگرافیای دابه‌شبوه به‌سه‌ر شاره‌كانی به‌غدا و دیاله و كه‌ركوك.\n3. عه‌صائب ئه‌هل حه‌ق (عصائب اهل الحق)\nمێژوی دروستبونی ئه‌م گروپه ملیشیایه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی 2007 دوای جیابونه‌وه‌ی سه‌ركرده‌ی دیاری ره‌وتی سه‌در (قیس خزعلی) له‌ره‌وتی سه‌در، چونكه پێشتر گروپێك بون له (جیش المهدی) به‌ناوی (المجامیع الخاصه)، چالاكیه‌كانیان جۆری بون له‌ناو (جیش المهدی)، له‌دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌عێراق له‌ساڵی 2011 بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌یان كرد كه چه‌ك داده‌نێن و به‌شداری پرۆسه‌ی سیاسی عێراق ده‌كه‌ن، به یه‌كێك له‌گروپه ملیشیایه توندڕه‌وه‌كانی شیعه هه‌ژمارده‌كرێن، یه‌كه‌م ملیشیای شیعەیه كه به ئاشكرا چه‌ندین جار هه‌ڕه‌شه‌ی له‌كورد كردوه. سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشوی عێراق هاوكاری سه‌ربازی ده‌كردن، خاوه‌نی نزیكه‌ی 5000 هه‌زار جه‌نگاوه‌رن، له‌كاتی خراپبونی بارودۆخی ئه‌منی عێراق سوپای عێراق پێداویستی سه‌ربازی له‌جۆری چه‌كی قورس و سوكی پێشكه‌ش ده‌كات. پێگه‌ی جوگرافیایان له ناوچه‌كانی بەغدا و دیاله‌یه.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌م ملیشیا گه‌ورانه‌ی شیعیه‌كان له‌عێراق چه‌ندین ملیشیای شیعی تریش هه‌ن گرنگترینیان (جیش المختار) كه له‌لایه‌ن (واثق بطاط) سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێت، هه‌روه‌ها (لوا‌و أبو الفضل العباس) كه له‌لایه‌ن (قاسم الطائي) سه‌رپه‌شتی ده‌كرێت.\n- میلیشیا سونییه‌كان\nمێژوی ده‌ركه‌وتن و سه‌رهه‌ڵدانی سه‌رجه‌م ملیشیا سونیه‌كان له‌عێراقدا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ دوای روخانی سیسته‌می حوكمڕانی به‌عسیه‌كان له‌عێراق له‌ساڵی 2003، له‌سه‌ره‌تادا ئامانجی دروستبونی ئه‌م ملیشیایانه وه‌ك له‌به‌یاننامه‌ی خۆراگه‌یاندنی زۆرینه‌یاندا هاتوه بۆ به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی داگیركردنی عێراقه له‌لایه‌ن هێزه ئه‌مەریكیه‌كانه‌وه دامه‌زراون. بەڵام دواتر شێوه كاركردنیان گۆڕاو بون به به‌شێك له‌هه‌ڵگیرسێنه‌رانی ئه‌و جه‌نگه تایفه‌گه‌ریه‌ی له‌عێراقدا به‌رپابو له‌نێوان ساڵانی 2006-2008، ئه‌وه‌ی جێگه‌ی ئاماژه بۆكردنه به‌پێی بارودۆخه مێژوییه‌كان گۆران له‌م هێزه ملیشیانه‌دا روده‌دات. ئه‌م میلیشیانه له‌لایه‌ن وڵاتانی كه‌نداو به ئاشكرا هاوكاری ده‌كرێن. ژماره‌ی سه‌رجه‌م گروپه ملیشیا سونیه‌كان نزیكه‌ی 20 هێزی ملیشیا ده‌بن. هه‌ربۆیه هه‌وڵ ده‌ده‌ین به كورتی له‌سه‌ر ئه‌و گروپه ملیشیانه هه‌ڵوه‌سته بكه‌ین كه رۆڵێکی سه‌ره‌كیان هه‌بو له‌هه‌ماهه‌نگی كردنی داعش له‌داگیركردنی موسڵ و تكریت و چه‌ندین شارۆچكه له دیاله له‌لایه‌ن داعشه‌وه.\n1. ئه‌نجومه‌نی سه‌ربازی خێڵه‌كانی عێراق (المجلس العسكری لعشائر العراق)\nبه گه‌وره‌ترین و فراوانترین پێكهاته‌ی میلیشیا سونیه‌كان هه‌ژمار ده‌كرێت، چونكه زۆرینه‌ی خێڵه عه‌ره‌بیه سونیه‌كان به‌شداریان هه‌یه له‌م ملیشیایه، له‌ڕوی سنوری جوگرافیه‌شه‌وه له‌سه‌رجه‌م پارێزگا سونیه‌كان هه‌ن و هه‌روه‌ها له‌شاره‌كانی به‌غدا و دیاله‌ش بونیان هه‌یه، یه‌كێك له‌خاڵه به‌هێزه‌كانی ئه‌م گروپه ئه‌وه‌یه شانه‌ی نوستوی له‌زۆرینه‌ی ناوچه‌كان هه‌یه هه‌ركات پێویستی پێبێت به‌كاریان ده‌خات به كورترین ماوه، چونكه له‌ئه‌ندامانی خێڵه عه‌ره‌به‌كان پێكهاتوه. له‌ڕوی دیسپلینی سه‌ربازی و راهێنانه‌وه هێزیكی تۆكمه‌ی سه‌ربازی هه‌یه، چونكه پێكهاته‌كانی له‌لایه‌ن ئه‌فسه‌رانی كۆنی سوپای عێراق سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێت.\n2. كه‌تیبه‌كانی شۆڕشی بیست (كتائب ثورة العشرین)\nیه‌كه‌م گروپی ملیشیای سونیه كه له‌عێراق راگه‌یه‌ندرابێت، نزیكه له‌ده‌سته‌ی یه‌كێتی زانایانی موسوڵمانی عێراقی، كه سه‌ره‌تا له‌لایه‌ن كه‌سایه‌تی ئاینی سونیه‌كان (حارث الضاري) به‌ڕێوه‌ده‌برا، وه‌ك له‌به‌رنامه‌ی كاریان هاتوه بزوتنه‌وه‌یه‌كی جیهادیه ئامانجی رزگاركردنی عێراقه له‌داگیركاری، پێكهاته‌ی ئه‌م گروپه ملیشیایه دو باڵی هه‌یه یه‌كێکیان باڵی مه‌كته‌بی سیاسیه ئه‌ویتریان باڵی عه‌سكه‌ریه، ئه‌م هێزه ملیشیایه یه‌كێك بو له‌و هێزه چه‌كدارانه‌ی كه رۆڵێكی كاریگه‌ریان هه‌بو له‌و جه‌نگه تایفگه‌ریه‌ی توشی عێراق هات له‌ساڵانی 2006-2008 به پاساوی پارێزگاریكردنی هاوڵاتیه سونیه‌كان له‌هێرشی ملیشیا شعیه‌كان، له كاتی هێرشه‌كانی داعش بۆ شاره‌كانی موسڵ و تكریت رۆڵێكی كاریگه‌ری هه‌بو له‌هاوكاری كردنی گروپی داعش، پێگه‌ی جوگرافیان له‌شاره‌كانی بەغدا، دیاله، ئه‌نبار، موصل و تكریت هه‌ن. ئه‌م گروپه ملیشیایه له‌لایه‌ن وڵاتی سعودیه‌وه هاوكاری ده‌كرێن.\n3. سوپای پیاوانی رێبازی نه‌قشه‌به‌ندی (جیش رجال الطریقه النقشبندیه)\nبه یه‌كێك له‌میلیشیا كاریگه‌ره‌كانی سونه هه‌ژمار ده‌كرێت له‌عێراق، له‌لایه‌ن عیزەت دوری جێگری سەدام حسین سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێت، پێكهاته‌كه بریتیه له به‌عسیه‌كانی عێراق و چه‌ند یه‌كه‌یه‌كی ئیسلامی كه سه‌ر به ئیخوانه‌كانی عێراقن، به‌هۆی به‌هێزی و رۆڵیان له داگیركردنی شاره‌كانی موسڵ و تكریت و هه‌ندێك شارۆچكه‌ی دیالە له‌ئێستادا ئیداره‌ی ئه‌و شارانه له‌لایه‌ن ئه‌م ملیشیایه‌وه ئیداره ده‌كرێن. هه‌روه‌ها به‌وه ناسراون له‌ڕوی عه‌سكه‌ریه‌وه به‌هێز و راهێنراون شاره‌زان له شه‌ڕكردن به‌هۆی ئه‌و باكگراوه‌نده سه‌ربازیه‌ی هه‌یانبوه پێشتر.\nجگه له گروپی چه‌كدارانی داعش كه له‌ئێستا به‌گه‌وره‌ترین گروپی چه‌كداری سونیه‌كان هه‌ژمار ده‌كرێت له‌عێراق چه‌ندین ملیشیای سونی ناوچه‌یی له‌عێراقدا بونیان هه‌یه.\nئه‌وه‌ی جێگه‌ی ئاماژه بۆكردنه سه‌رجه‌م ئه‌م میلیشیا سونیه عێراقیانه له‌كاتی هێرشه‌كانی گروپی داعش بۆ سه‌ر شاره‌كانی موسڵ و تكریت ژوری ئۆپه‌راسیۆنه‌كانیان (غرفه العملیات) پێكهێنابو بۆ هه‌ماهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ یه‌كتری.\nدوه‌م / گاردی نیشتمانی له تاكتیكه‌وه بۆ ستراتیژ: هه‌وڵی به یاسایی كردنی گروپه ملیشیایه‌كان\nدروستكردنی گاردی نیشتیمانی عێراق به یه‌كێك له‌ستراتیژیه‌كانی ئه‌مەریكا بۆ له‌ناوبردنی داعش له‌عێراقدا داده‌نرێت، ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ تاكتیكی ئه‌مەریكا له‌ساڵی 2006 بۆ له نێوبردنی قاعیده له‌عێراق گرتیه‌به‌ر له‌ڕێگه‌ی پشتوانیكردنی عه‌شیره‌ته عه‌ره‌به سونیه‌كان ئه‌ویش به دروستكردنی (سەحوە) كه رۆڵێكی زۆر باشیان هه‌بو له لاوازكردنی قاعیده له‌عێراقدا، بەڵام له دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مەریكا له‌ساڵی 2011 و هه‌روه‌ها به‌هۆی به‌ده‌ستهێنانی زۆرترین كورسی په‌رله‌مانی له‌لایه‌ن سونه‌كانی عێراقه‌وه، ئه‌و رۆڵه‌یان نه‌ما، چونكه حكومه‌تی عێراق و هێزه شیعیه‌كان له‌هه‌وڵی لاوازكردنیان ئه‌دا. بەڵام له‌دوای داگیركردنی چه‌ند شارێكی عێراق له‌لایه‌ن داعشه‌وه به پشتیوانی ملیشیا سونیه‌كان له حوزه‌یرانی 2014 دوباره بیرۆكه‌ی چه‌كداركردن و پشتیوانیكردنی ملیشیا سونیه‌كان له‌لایه‌ن ئه‌مەریكیه‌كانه‌وه سه‌ریهه‌ڵدایه‌وه وه‌ك پرۆژه‌یه‌ك بۆ به‌ره‌نگاری بونه‌وه‌ی ده‌ركردنی داعش له‌شاره سونیه‌كان.\nله‌كاتی دانوستان بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی نوێی عێراقی به‌سه‌رۆكایه‌تیی حه‌یده‌ر عه‌بادی یه‌كێك له‌خاڵه گرنگه‌كانی متمانه به‌خشینی سونیه‌كان به كابینه‌كه‌ی حید عەبادی به‌پێی ئه‌و رێككه‌وتنه‌ی كه هێزه سونیه‌كان له‌گه‌ڵ حیدر عبادی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق كردویانه به چاودێری ئه‌مەریكیه‌كان پێكهێنانی گاردی نیشتمانیه، ئامانج له‌پێكهێنانی گاردی نیشتمانی بۆ له نێوبردنی گروپی داعشه له‌و ناوچه سونیانه‌ی كه داعش فه‌رمان ره‌وایه تیاندا، به هه‌ماهه‌نگی هێزه‌كانی پۆلیس و سوپا.\nبه‌دوای ئه‌و رێكه‌وتننامه ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عێراق پرۆژه یاسایه‌كی بۆ ئه‌و مه‌به‌سته ئاراسته‌ی په‌رله‌مانی عێراق كردوه به ناوی (تشكیل الحرس الوطنی) به مانایه‌كی تر ئه‌م هه‌نگاوه به یاساییكردنی كاری ملیشیا سه‌ربازیه‌كانه‌و جێكردنه‌وه‌یانه له‌نێو گاردی نیشتمانی، كه ئه‌مه‌ش به هه‌ڕه‌شه‌كی تر بۆ عێراق دێته ژماردن، ره‌نگه له‌قۆناغی ئێستادا ملیشیاكان رۆڵیان هه‌بێت بۆ له نێوبردن و رێگریكردن له‌پێشڕه‌وی داعش بەڵام له ئاینده‌یه‌كی نزیكدا ئه‌م ملیشیانه دوای ئه‌وه‌ی راهێنانیان پێده‌كرێت و پڕچه‌ك ده‌كرێن له‌چوارچێوه‌ی گاردی نیشتمانی ده‌بنه مایه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی زیاتر بۆ عێراق و هه‌رێمی كوردستان.\nأ. به یاسایكردنی میلیشیاكان و كاریگه‌ریه نێگه‌تیڤه‌كانی له‌سه‌ر عێراق\n1. ئه‌م یاسایه رێگه به‌وه‌ده‌دات كه جگه له‌هێزی سوپای عێراق، هه‌مو شارێك سوپایه‌كی تایبه‌تی هه‌یه به مه‌به‌ستی پارێزگاریكردن له‌خۆی ئه‌مه‌ش پێكدانان و ناجێگیری و هه‌ڕه‌شه‌ی زیاتری ئه‌منی له‌عێراق دروست ده‌كات.\n2. بارگرانیه‌كی ئابوری خراپ له‌سه‌ر ئابوری عێراق دروست ده‌كات، چونكه ژماره‌یه‌ی ئه‌و چه‌كدارانه‌ی ده‌خزێنرێنه نێو گاردی نیشتیمانی به زیاتر له 500000 هه‌زار چه‌كدار مه‌زه‌نده ده‌كرێت. (حەیدەر عەبادی له 18/10/2014 له کۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانی وتی ژماره ئه‌و چه‌كدارانه‌ی له كه‌مپه‌ینی- حشد الشعبی- به‌شداربون 500000 هه‌زار چه‌كدارن).\n3. كۆمه‌ڵگای عێراقی زیاتر به‌ره‌و سه‌ربازی ده‌بات، كه ده‌رئه‌نجامه‌كه‌ی له ئاینده‌دا ئه‌وه‌ندە خراپ ده‌بێت جێگه‌یه‌ك بۆ هێزه مه‌ده‌نی و دیموكراتخوازه‌كان له‌پرۆسه‌ی سیاسی عێراقدا ناهێڵێته‌وه.\n4. له‌رێگه‌ی ئه‌م پرۆژه یاسایه هه‌مو هێزه ملیشیاییه‌كانی هه‌ر پارێزگایه‌ك ده‌خزێنرێنه نێو گاردی نیشتیمانی، له‌كاتێكدا ئه‌م میلیشیایانه‌ش له‌سه‌ر بنه‌مای تایفه‌گه‌ری دروست بون، هه‌روه‌ها له‌رابردودا رۆڵێكی نێگه‌تیڤیان هه‌بوه. به مانایه‌كی تر ئه‌وه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی له‌سه‌ر عێراق دروستكردوه خودی ئه‌م هێزه ملیشیایانه‌ن. كه به‌رده‌وام مایه‌ی توندوتیژی و پێشێلكاری و ناسه‌قامگیری سیاسی و هه‌ڕه‌شه بون له‌سه‌ر ئاسایشی مرۆیی له‌عێراق.\n5. ئه‌م هێزانه ته‌نانه‌ت ده‌بنه هه‌ڕه‌شه بۆ سه‌ر هاوڵاتیانی خودی ئه‌و پارێزگایه، چونكه به ئاسانی به‌كارده‌هێنرێن له‌لایه‌ن خیڵه‌كان و به‌رپرسه سه‌ربازیه‌كان له‌پێناو پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانیان و مانه‌وه‌یان له ده‌سه‌ڵات هاوڵاتیانی پێ سه‌ركوت ده‌كه‌ن.\n6. به‌هۆی ئه‌و دابه‌شبونه ئیقلیمیه تایفه‌گه‌ریه‌ی كه عێراق به‌سه‌ریدا دابه‌شبوه، ئه‌م هێزه سه‌ربازیه (گاردی نیشتیمانی) زۆر به ئاسانی له‌لایه‌ن هێزه ئیقلیمیه‌كان به‌كارده‌هێنرێن بۆ جێبه‌جێكردنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی خۆیان، و پابه‌ند نابن به حكومه‌تی فیدراڵیه‌وه.\n7. ئه‌م پرۆژه یاسایه نا ناوه‌ندی (لامركزی) سوپایی له‌عێراق دێنێته كایه‌وه، چونكه به‌پێی ره‌شنوسی یاسای گاردی نیشتیمانی هه‌ر پارێزگایه‌ك خاوه‌نی هێزی سه‌ربازی كه پێكهاتوه له (گاردی نیشتمانی و پۆلیس) له‌ژێر ئه‌نجومه‌نێكی تایبه‌تی پارێزگاكه‌دا ده‌بن بۆ هیچ هێزێكی حكومه‌تی فیدراڵ نیه بێته ناو پارێزگا تاكو ره‌زامه‌ندی ئه‌م ئه‌نجومه‌نه وه‌رنه‌گرێت. كه ده‌رئه‌نجامی ئه‌مه‌ش زیاتر سوپا لاواز ده‌كات، هه‌روه‌ها رێگه خۆشده‌كات كه هه‌ر پێكهاته‌یه‌ك هه‌ڕه‌شه‌بێت له‌سه‌ر پێكهاته‌یه‌كی تر و زیاتر دۆخی عێراق به‌ره‌و ناجێگیری ئه‌منی ده‌بات.\n8. ناكۆكی نه‌نانه‌ت له‌نێوان پێكهاته‌كان و خێڵه‌كانی هه‌مان تایفه دروست ده‌كات له‌سه‌ر پشكیان له‌نێو گاردی نیشتمانی.\n9. به‌هۆی نه‌بونی متمانه له‌نێوان پێكهاته‌كانی عێراق به‌رده‌وام ئه‌م ملیشیا به یاسایی كراوه ده‌بنه مایه‌ی هه‌ڕە‌شه بۆ عێراق و هه‌رێم.\n10. له‌رێگه‌ی ئه‌م یاسایه‌وه خێڵه‌كانی عێراق ده‌بنه خاوه‌نی چه‌ك و جبه‌خانه، چونكه به‌شێك له‌میلیشیاكان له‌لایه‌ن خێڵه‌كانه‌وه پێكهێنراون.\n11. گروپه توندره‌وه‌كانی له‌نمونه داعش ده‌توانێت به ئاسانی سودیان لێوه‌ربگرێت، خۆی بخزێننه نێو پێكهاته‌كه‌ی له‌پێناو ئاراسته‌كردنی به‌سودی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی داعش.\nب. به یاسایكردنی میلیشیاكان و كاریگه‌رییه نێگه‌تیڤه‌كانی له‌سه‌ر هه‌رێم\nبه پێی یاساكه له ناوچه كوردستانیه‌كانیش ئه‌م هێزه سه‌ربازیه (گاردی نیشتیمانی دروست ده‌كرێت ئه‌مه‌ش بۆ خۆی چه‌ندین هه‌ڕه‌شه بۆ هه‌رێم دروست ده‌كات له‌وانه:\n1. به پێی یاساكه گاردی نیشتیمانی له شاری كه‌ركوك له‌سه‌ر بنه‌مای دابه‌شكاری (32% بۆ كورد 32% بۆ توركمانه‌كان 32% بۆ عه‌ره‌ب 4% بۆ مه‌سیحیه‌كان)، هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ش له‌چوارچێوه‌ی به‌ركه‌وته‌ی كوردا جێگه ده‌كرێنه‌وه. له‌رێگه‌ی ئه‌م خاڵه‌وه دوباره كه‌ركوك له‌ژێر كۆنتڕۆڵی هه‌رێمی كوردستان ده‌رده‌كرێته‌وه.\n2. ئه‌م یاسایه رێگه خۆشكه‌ره بۆ ئه‌وه‌ی هۆزه كورده‌كان و به‌رپرسانی سه‌ربازی هێزی تایبه‌ت له‌نێو گاردی نیشتیمانی عێراق بۆ خۆیان دروست بكه‌ن ئه‌مه‌ش ببێته مایه‌ی هه‌ڕه‌شه بۆ هێزه‌كانی پێشمه‌رگه و هه‌رێم، چونكه به‌هۆی ئه‌و بارودۆخه‌ی له‌دوای روداوه‌كانی موسڵ خه‌ڵك و هۆزه‌كانی ئه‌و ناوچانه نیگه‌رانیان لادروست بوه به‌رامبه‌ر هه‌ندێك له‌و به‌رپرسانه‌ی ئیداره‌ی سه‌ربازی ئه‌و ناوچانه ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ش رێگه خۆشكه‌ره كه پشێوی بۆ هه‌رێم دروست بكات.\n3. ئه‌و ملیشیا سه‌ربازیانه‌ی كه له‌ماوه‌ی رابردودا هاوكاری گروپی داعش بون بۆ هێرشكردنه سه‌ر كوردستان له‌چوارچێوه‌ی ئه‌م هێزه سه‌ربازیه (گاردی نیشتیمانی) پڕچه‌ك ده‌كرێن و راهێنانیان پێده‌كرێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆرینه‌ی چه‌كدارانی ئه‌م میلیشیانه تا ساڵی 2003 زه‌ویوزاری كوردیان داگیركردبو، تاكو ئێستاش خه‌ون به گێڕانه‌وه‌ی ده‌بینن بۆ خۆیان، هه‌ربۆیه ئه‌م میلیشیانه به‌رده‌وام ده‌بنه مایه‌ی هه‌ڕە‌شه بۆ هه‌رێمی كوردستان.\n4. به‌شێك له‌و ناوچانه‌ی هه‌رێم كه له‌ئێستادا له‌ژێر کۆنتڕۆڵی داعشدان گەڕاندنه‌وه‌یان بۆ هه‌رێم به‌ئاسانی نابێت، چونكه له‌ئێستادا دانیشتوانه عه‌ره‌به‌كانی له‌رێگه‌ی گاردی نیشتیمانی رێكده‌خرێنه‌وه، له‌كاتی پاشه‌كشه‌كردنی داعش یان هێرش بۆ كردنی له‌لایه‌ن هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان و سوپای عێراقی ئه‌ستمه ئه‌م ناوچانه بكه‌ونه‌وه ژێر ركێفی حكومه‌تی هه‌رێم.\n5. رێگری ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ماده‌ی 140 جێبه‌جێبكرێت له‌و ماوه‌ی كه حكومه‌تی عێراقی به‌سه‌رۆكایه‌تی حه‌یده‌ر عه‌بادی بڕیاری له‌سه‌ر داوه.\nسه‌ره‌رای ئه‌و پشتگیریانه‌ی كه هێزه سیاسیه‌كان له‌سه‌ره‌تادا بۆ پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی هه‌یانبو به‌سه‌رجه‌م پێكهاته مه‌زهه‌بی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی عێراق، بەڵام چه‌ندین رێگری هه‌ن له‌سه‌رخستنی پرۆسه‌ی پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی و به‌خشینی شه‌رعیه‌تی یاسایی به گاردی نیشتمانی، له‌خواره‌وه ئه‌و رێگریانه ده‌خه‌ینه‌ڕو.\nج. رێگریه‌كانی سه‌رخستنی پێكهێنانی گاردی نیشتمانی\n1. پێشنیارێكی ئه‌مەریكیه‌و زیاتر له‌به‌رژه‌وه‌ندی هێزه سونیه‌كانه و له لایه‌ن ئێرانه‌وه دژایه‌تی ده‌كرێن، به‌هۆی ئه‌وه‌ی له ئێستاشدا عێراق زیاتر له‌ژێر كاریگه‌ری هه‌ژمونی ئێراندایه، ئه‌سته‌مه حەیدر عەبادی و سه‌رجه‌م ئه‌و داواكاریانه جێبه‌جێ بكات كه هێزه سونیه‌كان ده‌یكه‌ن به‌مه‌به‌ستی پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی.\n2. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی هێزه شیعیه‌كان سه‌ره‌تا پێشوازیان له‌م پرۆژه‌یه كرد به‌هۆی هه‌ڕه‌شه‌كانی داعش له‌سه‌ر به‌غدا، بەڵام له‌دوای دروستبونی هاوپه‌یمانێتی نێوده‌وڵه‌تی دژ به داعش ئه‌و پێشوازیه گه‌رمه‌ی لێناكرێت له‌لایه‌ن هێزه شیعیه‌كان به ئاشكرا دژایه‌تی پێكهێنانی گاردی نیشتمانی ده‌كرێت.\n3. هێزه سونیه‌كانی عێراق له نێوان خۆیاندا دابه‌شبون و ناکۆكن به‌هۆی ئه‌و بارودۆخه‌ی له‌دوای روداوه‌كانی موسڵدا رویاندا، هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ی له رابردودا ئیداره‌ی مه‌له‌فی سونیان ده‌كرد له‌ئێستادا به ئاسانی ناتوانن كۆنتڕۆڵی ئه‌و دابه‌شبونه‌ی هێزه سونیه‌كان بكه‌ن به‌هۆی دابڕانیان له‌هاوڵاتیانی سونه.\n4. ئه‌م پڕۆژه‌یه هه‌ڕە‌شه‌یه‌كی سه‌ره‌كی ده‌بێت له‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان، بۆیه هێزه سیاسیه‌كانی هه‌رێم به‌وشێوه‌یه قبوڵی ناكه‌ن كه ره‌شنوسه‌كه‌دا هاتوه. (هه‌رچه‌ند تاكو ئێستا به فه‌رمی له لایه‌ن هیچ هێزێكی كوردستانی ره‌ت نه‌كراوه‌ته‌وه).\nده‌رئه‌نجام و راسپارده‌كان\n1. فراكسیۆنی هێزه كوردستانیه‌كان له‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق رێگری له‌وه بكه‌ن یاسایه‌ك ده‌ربچێت به‌ناوی گاردی نیشتمانی، چونكه ئه‌م یاسایه شه‌رعیه‌تدانه به ملیشیا سونی و شیعیه‌كانی عێراق له‌ئه‌نجامدا ده‌بنه مایه‌ی هه‌ڕه‌شه بۆ هه‌رێمی كوردستان.\n2. بۆ هه‌مان مه‌به‌ست له‌ڕێگه‌ی كاری دیپلۆماسیه‌وه هه‌وڵبدرێت له گه‌ڵ ئه‌مەریكاو هێزه شیعیه‌كان مه‌ترسیه‌كانی پێكهێنانی گاردی نیشتیمانی بخرێته‌ڕو، ئه‌وه رونبكرێته‌وه كه دروستكردنی له‌شكری سه‌ربازی له‌م شێوه‌یه له قازانجی دۆخی ئه‌منی عێراقدا نیه، ره‌نگه له‌ئێستا رۆڵی هه‌بێت له لاوازكردنی داعش له‌ناوچه سونیه‌كان، بەڵام ده‌رئه‌نجامی دواتری باش نابێت بۆ دۆخی ئه‌منی عێراق. هه‌ربۆیه پێویست ناكات یاسای بۆ ده‌ربكرێت و هه‌روه‌ها وه‌ك تاكتیكێك ته‌ماشا بكرێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی توندوتیژی له‌عێراق نه‌ك به بنه‌مایه‌كی ستراتیژی ته‌ماشا بكرێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی توندوتیژی له عێراق.\n3. عێراق پێویستی به لامه‌ركه‌زی ئیداری و دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته‌كان له نێوان پێكهاته‌كان هه‌یه نه‌ك نا ناوه‌ندێتی سه‌ربازی. چونكه ئه‌وه‌ی له‌رابردودا هێزه سونیه‌كان داوایان ده‌كرد نا ناوه‌ندی له ئیداره‌دانی وڵات و دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته‌كان بو نه‌ك نا ناوه‌ندی سه‌ربازی.\n4. ئه‌گه‌ر له هه‌نگاونان بۆ سێ راسپارده‌ی سه‌ره‌وه سه‌ركه‌وتونه‌بن (ده‌بێت پێداگیری له ده‌رنه‌چونی بكه‌ن له‌سه‌ریان) ئه‌وا هه‌موار له یاساكه‌دا بكه‌نه‌وه به‌وه‌ی:\nأ. هیچ ریزپه‌ریه‌ك (استثناء) بۆ شاری كه‌ركوك له یاساكه‌دا نه‌مێنێت به‌ڵكو وه‌ك هه‌مو شاره‌كانی تر مامه‌ڵه‌ی له گه‌ڵدا بكرێت.\nب. ئه‌و هێزانه‌ی پێشمه‌رگه كه له‌ناوچه كوردستانیه‌كاندان بمێننه‌وه و به‌ده‌ربن له پێكهاته‌ی گاردی نیشتمانی.\nج. له‌شاره كوردستانیه‌كانی هه‌رێم (جگه له‌شاره‌كانی سلیمانی، هه‌ولێر و دهۆك) به‌ركه‌وته‌ی كورد بۆ گاردی نیشتیمانی له‌رێگه‌ی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌وه ئاراسته‌ی حكومه‌تی فیدراڵی بكرێت، نه‌ك به‌سه‌ربه‌خۆیی له‌و ناوچانه پێكبهێنرێن به‌بێ گه‌ڕانه‌وه بۆ حكومه‌تی هه‌رێم، چونكه ئه‌مه رێگه خۆشده‌كات كه سه‌ركرده سه‌ربازیه‌كان و سه‌رۆك عه‌شیره‌ته كورده‌كان له‌و ناوچانه هێز بۆ خۆیان دروست بكه‌ن له‌چوارچێوه‌ی گاردی نیشتیمانی، ئه‌مه‌ش له ئاینده‌دا ره‌نگه دژ به به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی هه‌رێم له ئه‌و ناوچانه‌دا به‌كاربهێنرێت.\n5. به‌شێك له‌ماده‌كانی یاساكه زۆر ناڕونه‌و ده‌سه‌ڵاته‌كانی گاردی نیشتیمانی به ته‌واوه‌تی رون نه‌كراوه‌ته‌وه.\n6. ره‌نگه دروستكردنی گاردی نیشتیمانی رۆڵی هه‌بێت له لاوازكردنی داعش و توندوتیژیه‌كان له‌عێراق، بەڵام بۆ ماوه‌یه‌كی كاتییه‌و دێژه ناكێشێت، واته ده‌بێت وه‌ك ته‌كتیك لێی بڕوانرێت نه‌ك ستراتیژ، چونكه له‌رابردودا ملیشیا سونیه‌كان (سەحوە) توانیان قاعیده لاواز بكه‌ن، بەڵام سه‌رئه‌نجام داعش دروست بو، واته ده‌توانین بڵێین وه‌ك تاكتیك دروستكردنی ئه‌م هێزه سه‌ربازیه رۆڵی ده‌بێت، بەڵام له‌ڕوی ستراتیژیه‌وه ئه‌وه‌ی چاره‌سه‌ری ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ده‌كات دروستكردنی هه‌رێمی سونه و دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته له عێراق نه‌ك قۆرغكردنی له‌لایه‌ن تایفه‌یه‌كی دیاریكراو. چونكه ئه‌وه‌ی رێگه خۆشكه‌ر بو له‌هاتنی داعش بۆ عێراق ئه‌و تاكڕه‌ویه بو له‌به‌ڕێوه‌بردنی عێراق له‌ساڵی 2010- 2014 كه ژینگه‌یه‌كی وه‌های دروستكرد داعش به ئاسانی بتوانێت زۆرینه‌ی ناوچه سونیه‌كان داگیر بكات.\n18/11/2014 بینین: 18364