دیمەنەکانی موسڵ دوای دابڕانێکی ئازاربەخش | نیقاش\nئه‌و چاوانه‌ی دوای دابڕانی دوو ساڵ‌و 10 مانگ بۆ یه‌كه‌مجار موسڵ ده‌بیننه‌وه زۆر دیمه‌ن تۆمار ده‌كه‌ن، به‌تایبه‌تی كه مه‌سه‌له‌كه په‌یوه‌ندی به شارێكه‌وه هه‌یه له‌وه‌ته‌ی داعش كۆنترۆڵیكردووه له ناو زریاندا ده‌ژی.\n25.05.2017 | موسڵ\n"شاره‌كه له ئارامی پێش زریاندا ده‌ژی" ئه‌مه‌م له راپۆرتێكدا بۆ "نیقاش" نووسی سه‌باره‌ت به بارودۆخی موسڵ له هه‌فته‌ی یه‌كه‌می كۆنترۆڵكردنی له‌لایه‌ن داعشه‌وه، كاتێكیش له یه‌كی ته‌مموزی 2014دا به‌جێمهێشت به‌خه‌یاڵمدا نه‌ده‌هات تا كۆتایی ئایاری 2017 نه‌گه‌ڕێمه‌وه بۆی‌و زۆر چیرۆكی خه‌مناك‌و تۆقێنه‌ر به‌دی بكه‌م كه لێره‌دا له‌سه‌ر هه‌ندێكیان ده‌وه‌ستم.\nرێگاكه سه‌رله‌نوێ كراوه‌ته‌وه\nبۆ زیاتر له دوو ساڵ‌و نیو موسڵ له ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی دابڕابوو، هه‌ر كه‌سێكیش هه‌وڵی بدایه لێی هه‌ڵبێت ژیانی ده‌خسته به‌ر مه‌حه‌ك، ئه‌ویش دوای ئه‌وه‌ی به‌ناو ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌ت سنووره‌كه‌ی به خوێنی قوربانیه‌كانی كێشابوو، به‌ڵام له‌دوای ئازادكردنی نزیكه‌ی 90%ی شاره‌كه له‌لایه‌ن هێزه عێراقیه‌كانه‌وه، زۆر شت گۆڕا، دیارترینیان گه‌ڕانه‌وه‌ی ژیانه بۆ رێگای نێوان موسڵ‌و به‌غدای پایته‌خت.\nله په‌نجه‌ره‌ی ئه‌و تاكسیه‌وه كه له به‌غداوه هه‌ڵیگرتبووین تێبینی بازگه‌یه‌كی زۆرم ده‌كرد كه به‌چڕی له‌و رێگایه‌دا بڵاوببوونه‌وه كه نزیكه‌ی 400 كم درێژ ده‌بێته‌وه، ئه‌و بازگانه ته‌نیا تاسه‌یه‌ك نین شۆفێره‌كه خێرایی ئۆتۆمبیله‌كه‌یان بۆ كه‌م بكاته‌وه تا سڵاوێك له سه‌ربازه‌كه بكات‌و به‌رده‌وام بێت له گه‌شته‌كه‌ی، به‌ڵكو تێیاندا پرسیار‌و لێكدانه‌وه له‌و سه‌رنشینانه ده‌كرێت كه خه‌ڵكی موسڵن، ریزی دوورودرێژی ئه‌و كه‌سانه‌مان بینی كه چاوه‌ڕێ بوون وردبینی له ناوه‌كانیاندا بكرێت به‌ر له‌وه‌ی رێگه‌ی تێپه‌ڕبوونیان پێبدرێت.\nله وێستگه‌ی ئاسایی پشوودانی گه‌شتیاران له ناوچه‌ی بێجی (210 كم له باكووری به‌غدا) تووشی یه‌كه‌م شۆك بووم، چونكه ناوچه‌كه دووچاری وێرانكارییه‌كی زۆر گه‌وره هاتبوو كه رواڵه‌ته‌كانی ژیانی له‌ناوبردبوو، مرۆڤی لێ نه‌مابوو هه‌موویان له‌ترسی شه‌ڕی نێوان هێزه عێراقیه‌كان‌و چه‌كدارانی رێكخراوی داعش هه‌ڵاتبوون، هاوكات گه‌وره‌ترین پاڵاوگه‌ی نه‌وتی عێراق كه كرۆكی ئه‌و شاره بوو، كاولكاریه‌كی به‌رفراوانی به‌ركه‌وتبوو.\nكاتێك له موسڵ نزیك بووینه‌وه ترسی داعشم لێ نیشت‌و ئه‌و هێرشانه‌م به‌بیرهاته‌وه كه به‌ر له‌وه‌ی موسڵ كۆنترۆڵ بكات له‌دژی كاروانه سه‌ربازییه‌كان‌و ئۆتۆمبێله مه‌ده‌نییه‌كان له‌و ناوچه بیاباناوییه‌دا ئه‌نجامی ده‌دان كه له‌ده‌ره‌وه‌ی كۆنترۆڵی هێزه عێراقییه‌كاندا بوو، ئه‌و هێرشانه زه‌مینه‌یان خۆشكرد تا رێكخراوه‌كه موسڵ كۆنترۆڵ بكات، له‌و شوێنه‌دا شۆفێره‌كه‌مان زیاتر به وریایی ئۆتۆمبێله‌كه‌ی لێده‌خوڕی تا خۆی له‌و چاڵ‌وچۆڵیانه بپارێزێت كه ته‌قینه‌وه‌و ئۆتۆمبێله سووتاوه‌كان دروستیان كردبوون.\nدوای بڕینی ماوه‌ی نزیكه‌ی 350 كم گه‌یشتینه ده‌وروبه‌ری موسڵ، تاكسیه‌كه پێچی پێكردینه‌وه تا خۆی لابدات له نزیكبوونه‌وه له‌و شه‌ڕانه‌ی ئێستا له‌چه‌ند گه‌ڕكێكی شاره‌كه‌دا به‌ڕێوه‌ده‌چن‌و گه‌یشته ریزێكی دوورودرێژ كه له‌به‌رده‌م پردی (مونیره)ی سه‌رئاوكه‌وتوو وه‌ستابوو كه تاكه ئه‌ڵقه‌ی به‌ستنه‌وه‌ی وشكانیه له‌نێوان هه‌ردوو به‌ری دیجله له هه‌موو پارێزگاكه‌دا، چونكه ئه‌و پێنج پرده‌ی هه‌ردوو به‌ری شاره‌كه پێكه‌وه ده‌به‌ستنه‌وه هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی‌و رێكخراوه توندڕه‌وه‌كه به‌شداربوون له تێكشكاندنیان‌و هه‌ر یه‌كێكیشیان پاساوی خۆی هه‌یه.\nله‌گه‌ڵ جه‌نگدا نێوانمان ته‌نیا رووبارێكه\nكاتێك له‌و پرده سه‌رئاوكه‌وتووه په‌ڕینه‌وه كه كاركردنی به‌نده به ئاستی ئاوی ئه‌و رووباره‌ی ده‌كه‌وێته باشووری موسڵ، هه‌ستم به شڵه‌ژان كرد، چونكه به‌درێژایی ماوه‌ی دووركه‌وتنه‌وه‌ی زۆره‌ملێیانه‌م له شاره‌كه دانم به‌خۆدا ده‌گرت به‌و ئومێده‌ی خه‌ڵاته گه‌وره‌كه به‌ده‌ست بهێنم‌و وا ئێستاش له به‌ده‌ستهێنانی نزیك ده‌بمه‌وه.\nدواجار له‌و ئۆتۆمبێله دابه‌زیم كه حه‌وت سه‌عات تێیدابووم، له‌ده‌رگای ماڵێكم دا ده‌كه‌وته به‌ری چه‌پی رووباره‌كه، له‌وێدا به‌ڕوونی ده‌نگی شه‌ڕ‌و پێكدادانه تونده‌كانم ده‌بیست، بۆیه دركم به‌وه كرد كه له ته‌نیشت جه‌نگێكه‌وه وه‌ستاوم به‌كرده‌وه ته‌نیا رووباره‌كه له نێوانماندایه، ئه‌وه‌ی پاڵیشی پێوه‌نام بگه‌مه ئه‌و خاڵه ته‌نیا فزوڵ نییه، به‌ڵكو به‌ده‌ستهێنانی خه‌ڵاته‌كه‌شمه، واتا بینینی باوك‌و دایك‌و براكانم كه به شێوه‌یه‌كی سه‌رسوڕهێنه‌ر له به‌ری راست له مه‌رگ رزگاریان بووه.\nكاتێك بینینمن گریام، چونكه ده‌ترسام بۆ هه‌تاهه‌تایه له‌ده‌ستیان بده‌م وه‌ك ئه‌وه‌ی به‌سه‌ر هه‌زاران مه‌ده‌نیدا روویداوه‌و بوونه‌ته سووته‌مه‌نی ئه‌م جه‌نگه، ئه‌وه‌ش كاری تێكردم، چونكه ماوه‌ی حكومی داعش شوێنه‌واری ئاشكرای به‌سه‌ر روخسار‌و جه‌سته‌یانه‌وه به‌جێهێشتبوو، هه‌موو ئه‌و چیرۆكانه‌ش كه له‌باره‌ی ئه‌و كاره‌ساته مرۆییه‌وه ده‌یبیستن ته‌نیا سه‌یركردنێكی روخساری هه‌ر رزگاربوویه‌كی تازه‌ی شه‌ڕه‌كان كورتی ده‌كاته‌وه، كاتێك سه‌یری یه‌كێك له خزمه‌كانم كرد سه‌ره‌تا نه‌مناسیه‌وه، چونكه له روخساری ته‌نیا لوت‌و هه‌ردوو گوێی مابوونه‌وه دوای ئه‌وه‌ی 20 كگم له كێشی له‌ده‌ستدابوو، لێی ده‌ترسام چونكه روخساری وه‌ك رووخساری مردوویه‌ك وابوو، زه‌ردهه‌ڵگه‌ڕاو‌و لاواز‌و خه‌مبار.\nلێم پرسی چیته وا پێده‌كه‌نیت، شێت بوویت؟ به‌ڕوومدا هه‌ڵشاخا‌و وتی: باوه‌ڕناكه‌م رزگارمان بووه، راسته داعشی لێ نییه...سه‌یری منداڵه‌كانم بكه ئه‌و شوكولاته‌یه ده‌خۆن كه چه‌ند مانگێك لێی بێبه‌ش بوون!.\nكاتێك له‌ده‌وری خوانی شێو دانیشتین یه‌كێك له منداڵه‌كانم به سه‌رسوڕمانه‌وه هاواری كرد"مریشك مریشك"، یه‌كێكی تریشیان ئاماژه‌ی بۆ قاپێك زه‌ڵاته كرد‌و پرسی ئه‌وه چیه؟ ئه‌م شته به‌ڵگه‌نه‌ویستانه‌ی مرۆڤ، له ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌تدا ده‌سته‌به‌ربوونیان موعجیزه بوو.\nئاشكرایه دێوه‌زمه‌ی داعش تازه‌رزگاربووه‌كانیش راوه‌دوو ده‌نێت، سه‌رم سوڕما كاتێك له‌گه‌ڵ هاوڕێكانم بۆ گه‌شتێك به شاره‌كه‌دا چووینه ده‌ره‌وه‌و گوێمان له موزیك ده‌گرت له‌پڕ یه‌كێكیان راستبووه‌وه‌و به‌ده‌نگێكی له‌رزۆك وتی: ئه‌و ته‌سجیله بكوژێنه‌وه وا هاتن! چونكه ئۆتۆمبێلێكی له هه‌مان ئه‌و جۆره دیبوو كه ئه‌ندامانی حسبه سواری ده‌بن. ئه‌و شته چه‌نده به‌ئازاره.\nله گۆڕه‌پانی پشته‌وه‌ی جه‌نگدا\nباوه‌ڕم وابوو نابێت سه‌ردانی شاره‌كه بكه‌م به‌بێ گه‌یشتن به‌و خانووه‌ی 30 ساڵم تێدا به‌سه‌ر بردووه، ته‌نیا دوای پێنج رۆژ له ئازادكردنی گه‌ڕه‌كه‌كه‌مان به‌ره‌و ئه‌وێ كه‌وتمه‌ڕێ، گه‌شتێكی پڕ مه‌ترسی بوو كه به سێ سه‌عات بڕیم له كاتێكدا له باری ئاساییدا 15 ده‌قیقه‌ی نه‌ده‌خایاند، به بازگه‌ی زۆردا تێپه‌ڕیم‌و به‌سه‌ر ئه‌و تاكه پرده سه‌رئاوكه‌وتووه‌شدا تێپه‌ڕیم كه ده‌تباته به‌ری راست.\nبه چه‌ند ئۆتۆمبێلێكی مه‌ده‌نی هاتووچۆم كرد‌و كاتێكیش له ده‌وروبه‌ری شاره‌كه نزیكبوومه‌وه ئۆتۆمبێلی سه‌ربازی هه‌بوون ده‌یانگواستینه‌وه، دواتر گه‌شته‌كه‌م به پێ ته‌واوكرد به‌هۆی قه‌ده‌غكردنی جموجوڵی ئۆتۆمبێله‌وه، چونكه گه‌ڕه‌كه تازه ئازادكراوه‌كان له‌به‌ر نزیكیان له شه‌ڕه‌كانه‌وه به مه‌یدانی جه‌نگ داده‌نران.\nكه‌شوهه‌وا سیخناخ بوو به دووكه‌ڵێكی ره‌ش كه له‌و گه‌ڕه‌كانه‌وه به‌رزده‌بووه‌وه كه شه‌ڕی سه‌ختیان به‌خۆوه ده‌بینی، له‌گه‌ڵ ده‌نگی بۆردومانی فڕۆكه‌و موشه‌ك‌و بۆمب‌و ته‌قه‌یه‌كی زۆردا، كه گوێم له هه‌ندێكیان ده‌بوو به‌سه‌ر سه‌رمدا تێده‌په‌ڕین ئیتر ناچار ده‌بووم به‌بێ ویستی خۆم سه‌رم دابنه‌وێنم، زۆرم له‌خۆیشم ده‌كرد تا به‌ره‌و دواوه نه‌گه‌ڕێمه‌وه.\n"ئاگاداری ته‌ڵه‌ی گه‌وجه‌كان به" به‌م جۆره پیاوێك كه له گه‌ڕه‌كه‌كه ده‌هاته ده‌ره‌وه هۆشداری دامێ، ئه‌و ته‌ڵانه‌ش بریتین له كۆمه‌ڵێك بۆمبی گرێدراو به وایه‌رێكی باریكه‌وه كه ئه‌ندامانی داعش له‌سه‌ر رێگاكان چاندوویانن بۆ به‌ئامانجگرتنی هێزه عێراقییه هێرشبه‌ره‌كان‌و ئه‌و مه‌ده‌نیانه‌ی به‌ره‌و ناوچه ئازادكراوه‌كان هه‌ڵده‌هاتن، ده‌یان كه‌سیش به‌هۆیانه‌وه بوونه‌ته‌قوربانی له كوژراو‌و بریندا.\nزۆر به وریایی ده‌ڕۆیشتم ئاگاداری ئه‌وه‌بووم رێگاكه بگرم‌و شوێنپێی رێبواران هه‌ڵبگرم، كاتێكیش چوومه گه‌ڕه‌كه‌كه‌وه تووشی شۆك بووم كه ته‌ماشای وێرانكاریه‌كانم ده‌كرد، ئه‌وه‌ی پێشتر بینیبووم ته‌نیا له‌سدا 10ی كاره‌ساته‌كان بوو، "تۆ شێتیت، چۆن ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ نێو ئه‌م وێرانه‌یه؟" ئه‌مه‌م به هاوڕێكه‌م وت كاتێك له‌و سێ خانووه وردده‌بوومه‌وه كه له‌ته‌نیشت خانووه‌كه‌ی ئه‌و به‌ته‌واوی له‌گه‌ڵ زه‌وی ته‌خت كرابوون‌و له‌دووری چه‌ند مه‌ترێكیش ته‌ڵه‌یه‌ك هه‌بوو پووچه‌ڵ نه‌كرابووه‌وه.\nگه‌ڕه‌كه‌كه وه‌ك نه‌خۆشێك وابوو تازه له نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی گه‌وره‌ی ده‌رهێنانی لوویه‌كی زیانبه‌خش هاتبێته ده‌ره‌وه‌و هێشتا له‌ژێر كاریگه‌ری بێهۆشكه‌ردا بێت، هه‌موو شتێك له‌وێ مایه‌ی گریانه، ده‌یان خانوو رووخاون‌و زۆربه‌ی ئۆتۆمبێله مه‌ده‌نیه‌كان بوونه‌ته تۆپه ئاسن ئه‌ویش دوای ئه‌وه‌ی رێكخراوی داعش خاوه‌نه‌كانیانی ناچار كرد ئۆتۆمبێله‌كانیان بخه‌نه سه‌ر شه‌قامه‌كان بۆ به‌ربه‌ست دروستكردن بۆ پێشڕه‌وه‌ی هێزه عێراقیه‌كان، ته‌قینه‌وه‌و شۆفڵه سه‌ربازیه‌كانیش تێكیان شاكاندوون.\nله‌وێ ته‌رمی چه‌كداره توندڕه‌وه‌كانم بینی كه كه‌س گوێی پێ نه‌ده‌دان، رێبواران لوتیان ده‌گرت له‌به‌ر بۆنه ناخۆشه‌كه‌یان، زۆرجاریش نه‌فره‌تیان لێ ده‌كرن، كه‌سێك به گاڵته‌پێكردنه‌وه له‌گه‌ڵ ته‌رمێكی سووتاودا قسه‌ی ده‌كرد: به حۆریه‌كان هه‌ڵیانخه‌ڵه‌تاندیت‌و ئێستاش وه‌ك كه‌لاكێك له زبڵداندا فڕێدراویت.\nكاتێك له خانووه‌كه‌مان نزیك بوومه‌وه پۆلیسێك له ناسنامه‌كه‌م وردبووه‌وه‌و پاشان یاوه‌ری كردم‌و وتی: " ده‌بێت وریا بیت له‌وانه‌یه بۆمبڕێژ كرابێت، دوێنێ مه‌ده‌نیه‌ك كوژرا، كاتێك ده‌رگای ماڵه‌كه‌ی كرده‌وه پێیدا ته‌قیه‌وه، ئه‌وان ته‌ڵه‌یان له هه‌موو شوێنێكدا دروست كردووه".\nهه‌رچه‌نده هێزه ئه‌منییه‌كان پێشتر خانووه‌كه‌یان پشكنیبوو به‌ڵام به‌ترسه‌وه چوومه ژووره‌وه، هه‌ر كه ده‌رگایه‌كم ده‌كرده‌وه پێشبینیم ده‌كرد بته‌قێته‌وه، بێ سه‌روبه‌ره‌یی بوو، چونكه داعش دوای هه‌ڵاتنی خێزانه‌كه‌م وای لێكردبوو، به‌ڵام ئه‌و دیمه‌نه‌ی به‌ڕاستی به‌ئازار بوو له‌ژێر قادرمه كۆنكرێتیه‌كه‌دا بوو، كه له‌وێدا باوك‌و دایكم‌و براكانم له‌ترسی بۆردومان خۆیان حه‌شاردابوو.\nچه‌ند قاپێك كه پاشماوه‌ی ورده نان‌و شله‌یان تێدا بوو، هه‌موو ئه‌و شتانه بوو كه خێزانه‌كه‌م له دوا شێویاندا به‌جێیان هێشتبو‌و به‌ره‌و لای هێزه عێراقییه‌كان هه‌ڵاتبوون، له‌وه‌ش ده‌ترسم جارێكی تر بیر له گه‌ڕانه‌وه بۆ ئه‌م خانووه نه‌كه‌نه‌وه.


مەسرور بارزانی، سەرۆکى حکومەتی رایگەیاند، ڕەزامەندییان داوە لەسەر ئەنجامدانی چەندین پڕۆژەی خزمەتگوزاری لە بوارەکانی پرد و ڕێگاوبان و ئاو و کارەبا و نۆژەنکردنەوەی قوتابخانە و نەخۆشخانەکان لە پارێزگای هەڵەبجە.\nمەسرور بارزانی لە پەیامێکیدا بە بۆنەی ( 33)مین ساڵیادی کیمیابارانی هەڵەبجە دەڵێت، "بە ڕێز و شکۆوە یادی شەهیدانی ئەم تاوانە گەورەیەی ڕژێمی بەعس دەکەینەوە کە بە چەکی قەدەغەکراو هەزاران مرۆڤی بێتاوانی شەهید کرد و بە هەزارانی دیکەش بریندار بوون، کە هەندێکیان تا ئێستاش، بە دەست ئازارەکانیانەوە دەناڵێنن."\nدەشڵێت، "هەڵەبجە بووەتە ناسنامە و سیمبوڵی خەبات و قوربانیدانی گەلی کوردستان لە جیهاندا، بۆیە پێویستە هەمیشە یادی شەهید و قوربانییانی ئەم تاوانە، زیندوو ڕابگرین و هەوڵەکانمان بەردەوام بێت بۆ ئەوەی حکومەتی عێراق، قەرەبووی کەسوکاری شەهیدان و بریندارانی ئەم تاوانە مەزنە بکاتەوە و کاربکەین بۆ ڕێگەگرتن لە دووبارەبوونەوەی جینۆسایدکردنی گەلی کوردستان و هەر گەل و نەتەوە و پێکهاتەیەکی دیکە لە جیهاندا."\nمەسرور بارزانی باسی لەوەشکردووە، "لە چەند ڕۆژی ڕابردووشدا لە چوارچێوەی پڕۆژەکانی پەرەپێدانی پارێزگاکان و پڕۆژەی وەزارەتەکان ، ڕەزامەندیمان لە سەر ئەنجامدانی چەندین پڕۆژەی خزمەتگوزاری لە بوارەکانی پرد و ڕێگاوبان و ئاو و کارەبا و نۆژەنکردنەوەی قوتابخانە و نەخۆشخانەکان لە پارێزگای هەڵەبجە دا. هیوادارم لە داهاتوودا، بتوانین خزمەتێکی شایستەتری هەڵەبجە و ناوچەکانی تری هەرێمی کوردستان بکەین."\nلە کۆتاییدا نوسیویەتی، "سەری ڕێز و نەوازش بۆ شەهیدانی هەڵەبجە و گشت شەهیدانی کوردستان دادەنوێنم و هەمیشە لە یادمانن."


بەرزبوونەوەی دەنگی بەناو نوێنەری کرماشان سەبارەت بە زۆربوونی چادرنشینی لەو شارەدا\n13:55 - 9 پووشپەڕ 2719\nکوردستان میدیا: بە هۆی نەبوونی خانوو و زۆربوونی ڕێژەی کرێنشینی و هەروەها گرانبوونی کرێ خانووەکان، بەناو نوێنەری پاریزگای کرماشان، دانی بەو قەیرانەدا، نا.\nبەپێی هەواڵە بڵاوکراوەکان، "ئەحمەد سەفەری"، بەناو نوێنەری پارێزگای کرماشان لە مەجلیسی ڕێژیمدا، ڕایگەیاندووە: "بە هۆی گرانبوونی کرێی خانووبەرە و دەسکورتیی کرێچییەکان، ڕێژەی چادرنشینی لە پارێزگای کرماشاندا ڕووی لە زیادبوون کردووە.\nئەو بەرپرسەی ڕێژیم هەروەها وتوویەتی: "بە هۆی گرانیی خانووبەرە لەو پارێزگایەدا، خەڵک زیاتر ڕوویان لە چادرنشینی لە پارکەکاندا کردووە".\nبە وتەی "ئەحمەد سەفەری"، زۆرێک لە هاووڵاتییان بە هۆی دەسکورتی نەیانتوانیوە، چادر بۆ خۆیان بکڕن و ڕوویان لە بنکەی "مانگی سوور"ی ئەو شارە کردووە و داوای چادریان کردووە بۆ شوێنی حەوانەوەیان لە پارکەکاندا.\nپێشتریش، ڕۆژنامەی "باختەر"ی کرماشان، ڕایگەیاند کە کۆمەڵێک لە کرێنشینەکانی ئەم پارێزگایە، بەتایبەت کرێنشینەکانی شاری قەسری شیرین، بە هۆی بەرزبوونەوەی ڕێژەی کرێی خانووەکانیان، دەستیان داوەتە ناڕەزایەتیدەربڕین لە بەرانبەر بینای فەرمانداریی ئەم پارێزگەیەدا.\nژمارەیەک لەم ناڕازییانە ژنانێک بوون کە سەرپەرستیی بنەماڵەکانیان لە ئەستۆیە و وتوویانە: "بە هۆی زۆربوونی تێچووەکان، توانای دابینکردنی کرێ خانوومان نییه".


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | عەبدوللەتیف بامۆکی\nزانای ئاینی و نوسەر و وەرگێڕ و پەرلەمانتاری پێشوی پەرلەمانی کوردستان و کەسایەتی شاری #هەڵەبجە#. رۆژی #14-03-2020# کۆچی دوایی کرد. بەهۆی رێنماییەکان و زۆرتر بڵاونەبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا، پرسەی بۆ دانەنرا.


22:39 چوار شه‌ممه 29 كانونی دووه‌م 2020\nوته‌بێژی وه‌زاره‌تی تەندروستی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وه‌ڵامی لێدوانه‌كانی به‌رپرسانی ته‌ندروستی كۆماری ئیسلامی ئێران له باره‌ی تۆماركردنی كه‌سانی توشبو به ڤایرۆسی كۆرۆنا له هه‌رێمی كوردستان ده‌داته‌وه و جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه “هیچ كه‌سێك له‌هه‌رێمی كوردستان توشی ئه‌و ڤایرۆسه نه‌بووه”.\nمحەمەد قادر خۆشناو ،وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە ناس کوردی ڕاگەیاند: “بەهەموو شێوەیەک ئەو وتانەی بەرپرسانی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕەتدەکەینەوە و لێدوان و هەواڵەکەیان بێ بنەمایە و ئێمە لە هه‌رێمی کوردستان هیچ توشبویەکمان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا نییە”.\nخۆشناو ئاماژەی بەوەدا :”وەزارەتی تەندروستی ئێران هیچ پەیوەندییەکی بە هاووڵاتیان و دۆخی تەندروستی هەرێمەوە نییە و ئێمەش پەیوەندیمان بەوانەوە نییە و لەسەر ئەوان قسە ناکەین، بۆیە ئەو هەواڵانەشیان بێ بنەمان و لەکاتی بوونی هەر حاڵەتێک تەنیا وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێم و رێکخراوی تەندروستیی جیهانی سەرچاوەی فەرمین لە پشتڕاستکردنەوەی ئەو بابەتە و باسکردن لە هەر توشبویەک”.\nداواشی له هاووڵاتیانی كوردستان كرد پشت بەسەرچاوەکانی هەواڵی ناوخۆیی ببەستن کە وەزارەتی تەندروستییە.\nوتیشی “رێکخراوی تەندروستی جیهانیش خولەک بە خولەک حاڵەتەکانی تۆمارکردنی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا بڵاودەکاتەوە، بۆیە ئەوە ئیشی وەزارەتی تەندروستیی ئێران نییە قسە لەسەر هەرێمی کوردستان بکات”.\nئەمڕۆ (چوارشەممە) کیانوش جەهانپور، بەرپرسی پەیوەندییە گشتییەکانی وەزارەتی تەندروستی ئێران لەتویتێکدا ڕایگەیاند: “داوامان لە هاووڵاتیانی وڵاتەکەمان کردوە کە بەهیچ شێوەیەک سەردانی هەرێمی کوردستان و عێراق و چەند وڵاتێکی دیکە نەکەن، به‌هۆی تۆماركردنی كه‌سانی توشبوو به ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌و وڵاتانه”.\nوه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هه‌رێم\n"دەیان گەورە سەرمایەداری ئێرانیشی تێدایە"\nئەوقاف لێپرسینەوە لەو وتاربێژانە دەکات کە ئەمرۆ لە مزگەوتەکاندا وتار دەخوێننەوە\n10:41 هه‌ینی 06 ئادار 2020


زنجیرەچیای پامیر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n١٢٠٬٠٠٠ کیلۆمەتر دووجا\nزنجیرەچیاکانی پامیر (ئۆردۆ:) زنجیرەچیایەکە دەکەوێتە ناوەڕاستی کیشوەری ئاسیاوە، کە دەورەدراوە بە زنجیرە چیایە بەرزەکانی شاخەکانی ھیندوکوش و کون لوون و جیسار ئەلی و تیانشان. کە بە دیاریکراوی دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی دووری کۆماری کازاخستان، دامێنە دەشتایییەکانی پامیر لەلایەن کۆمارییەکانی تاجیکستان و قرغیزستانەوە ھاوبەشە و بە درێژایی بەرەو باکووری ڕۆژاوای کۆماری گەلی چین و لە بەشی دووری باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەفغانستان بەرەو باکوور دەڕوا، لەبەشی باشووری زۆرکۆڵ و دۆڵی خان ھەیە، چیاکانی ئەم زنجیرەیە بەرزن بە تێکڕای بەرزی ٤٠٠٠ بۆ ٥٠٠٠ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریاوە.\n١ بەرزی و نزمی\nناوچەی پامیر دەکرێت دابەش بکرێت لە نێوان:\nبەشی ڕۆژھەڵاتی تا ڕادەیەک تەختە، لەسەرەوە زنجیرەیەک لە لووتکە ھەیە کە بەرزیان دەگاتە ٧١٢٧ م (لووتکەی لینین) و چیای ستالین بە بەرزی (٧٤٩٥م).\nبەشی ڕۆژاوا: بەھۆی لافاوەوە کە بۆ چەندین دۆڵ و قەراغی زۆر قووڵ پێک ھاتووە، کە زۆربەی کات بە بدخشان ناسراوە و لێوارییەکانی بە تیژی و لێشاوی ڕوو لەژێر زەوی دەکەن کە ئاوەڕۆی ڕووباریان گرتوە و بووە ھۆی دروستبوونی دەریاچەی گرنگ و دانانی گوندە بچووکەکان، پامیر ڕووباری سەھۆڵی گرنگی ڤیدچنکۆی ھەتە (بە درێژی ٧٧ کیلۆمەتر و پانی ٤کم.[ژێدەرێکی پشتڕاستکراو نییە]\nپێکھاتەی زەوی ئەم زنجیرەچیایە دەکرێت کورتبکرێتەوە لە نێوان:\nزنجیرەکانی باشوور: بەردی گۆڕاوی پێش کامبرین وەک گاگنیس، کوارتزیت و مەڕمەڕی ھەڵوەشاوە.\nزنجیرەکانی ناوەڕاست: بەردی لم و بەردی گەچی، لە سەردەمی جیۆلۆجی یەکەم و دووەمەوە تا درەنگانی قۆناغی جیۆلۆجی سێیەم دروستبوون.\nزنجیرەکانی باکوور: بەردی سەھۆڵی لە ماوەی دووەم و سێیەمەوە بەشێوەی ھەڵوەشاوە بەدی دەکرێت.\nکەش و ھەوای پامیر وشک و سارد و کیشوەرییە و ڕێژەی ساڵانەی بارانی لە دۆڵی ڕۆژاواکەی لە ١٠٠–٢٥٠ ملیمەتردایە، بە بەراورد بە ٢٠٠–٥٠٠ ملم بۆ دۆڵەکانی ڕۆژھەڵات بەرز دەبێتەوە بۆ نزیکەی ٨٠٠ میلیمەتر لە لووتکەی شاخەکانی، پلەی گەرمای مانگی کانوونی دووەم دەگاتە -١٧٫٨°C ڕۆژھەڵات بەرامبەر -٧٫٤°C ڕۆژاوا، لە مانگی تەممووز بۆ ٢٠°C ڕۆژھەڵات و بۆ ٢٢٫٥°C ڕۆژاوا بەرز دەبێتەوە.\nزۆربەی ھەرێمەکان پشت بە کشتوکاڵکردن دەبەستن و لەسەر کشتکردنی دانەوێڵەی وەک جۆ، گەنمەشامی سپی، گەنمەشامی، چەمی وەک باقلە، ترێ، کرۆسک، ھەرمێ، سێو، پەستوون و چینگۆ. کۆمەڵگاکەی کۆچەرین و مەڕو ماڵات بەخێو دەکەن و لە ڕووبارەوەرزەیەکانی ماسی دەگرن و لەسەر پشتی گا کۆچ دەکەن، خەڵوز و خوێی بەرد لە بەشەکانی ڕۆژھەڵاتیانەوە دەردێنن وەبەرھێنانی بۆ دەکەن و زێڕ و زیو و بەردی بەنرخ و جیوە و ئاڵتوون لە بەشەکانی ڕۆژاوایانەوە ھەیە و وەبەرھێنانی بۆ دەکرێت لەلایەن حکوومەتی میرییەوە.\nکۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە زنجیرەچیای پامیر تێدایە.\nویکیگەشت ڕێنوێنی گەشتی ھەیە بۆ Pamirs.\n^ "Памир". bse.sci-lib.com. Retrieved 2021-09-20.\n^ "Free Site Search Engine - put a search engine on your web site or add search to your blog". www.jrank.org. Retrieved 2021-09-20.\n^ Bliss, Frank (2002-06-01). Social and Economic Change in the Pamirs (Gorno-Badakhshan, Tajikistan): Translated from German by Nicola Pacult and Sonia Guss with support of Tim Sharp. Taylor & Francis. ISBN 978-0-203-40531-4.\n^ "水經注/02 - 维基文库，自由的图书馆". zh.wikisource.org (بە چینی). Retrieved 2021-09-20.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=زنجیرەچیای_پامیر&oldid=899918»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٤١ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


Sunday, 05.10.2020, 10:33\nکوردی باشورکوێرانە وبەکاریگەریی راستەوخۆی هەست و سۆزی کوردایەتی، بێئاگا لەبناوانی هەڵچون و چونە شاخ وچەکهەڵگرتنەکە و لەوەش کە ئەم یاخیبونە لەبەرژەوەندی ئێران و کۆمپانیا مۆنۆپۆڵەکانی نەوتە، بووە بەردەباز بۆروخاندنی رژێمی یەکەمین کۆماری عێراق بەسەرۆکایەتی پێشەوای نێشتیمان پەروەر شەهید ژەنەڕال عەبدولکەریم قاسم و هاتنە سەرکاری بەعسی یە راستڕەوەکان و سورکردنی عێراق بە کوردستان و عەرەبستانی یەوە بەخوێن. ئێستا دەتوانین بپرسین ئەگەر بارزانی و پارتی دەستیان بەو مافانەوە بگرتایە کە پێشەوا عەبدولکەریم قاسم بێمنەت، بێ شەڕو کوشتار و ماڵوێرانی وکیمیاباران و ئەنفال و.. پێشکەش بەکوردکران ، نەچونایەتە شاخ وماوەی15 پازدە ێاڵ شەڕەتەقەو ئەو هەمو قوربانی و ماڵوێرانی وکاولکردنی وڵات، باشور ئاسایی بژیایە و لەبری تەقوتۆق سەرگەرمی خوێندن و پێشەسازیی و ئاوەدانکردنەوە بوینایە ، حاڵمان بەم حاڵەو رۆژمان بەم رۆژە رەشە دەگەیشت؟ بێ ئاو و کارەبا و نەوت و ئاوەدانی و خزمەتگوزاری وچی و چی دەبوین، فێرە جاشێتی وبون بە بەردەبازی هەرلایەنێک دەبوین بۆ ئامانجێکی خۆی بەردەبازی گەرەک بێت ؟ سەرکردایەتی شۆڕشی ئەیلول کە بڕیاری ئاگربەستی دەدا لەگەڵ بەغدا، بڕیارەکە لەکوێ وە سەرچاوەی دەگرت؟ دوجاریان لە 1964 و1970 دا بۆ بەرژەوەندی تایبەتی سەرکردایەتی شۆڕش بو دژی باڵەکەی مەکتەبی سیاسی، جارەکانی دیکەش لەسەر پێشنیازی مۆسکۆ بووە، بۆ پاراستنی هاوپەیمانەکانی لەکەوتن و هاتنەسەرکاری دارودەستەی سەر بە رۆژاوا . نکۆلی لەوەناکرێت ئەو ئاگربەستانە چەندین خاڵی ئەرێنی و نەرێنی بەدواوەبو،پێشمەرگە پێویستی بە پشویەک حەسانەوە هەبو،گەلێش دەبو دەرفەتێکی بۆبڕەخسێت پێداویستی یەکانی ژیانی رۆژانە و باری گوزەرانی خێزان رێکبخاتەوە ، بەتایبەتیش کە لەکاتی شەڕدا ئابڵوقەی سەخت بەسەر هەمولایەکی باشوردا دەسەپێنرا، هەرکوردێک بە کیلۆیەک چا یا شەکرەوە بگیرایە، هەر لەو شوێنەدا گوللەباران دەکرا!\nزۆر سەیرە هەروەک لە دوکانەکانی (شۆڕش ) نوسرابێت : چەو و لم بۆ فرۆشتن، شۆفڵ و حەفارەش بۆ کرێ !!\nکوردی باشور وەک بەردەباز شەڕی لەپێناو ئاگربەست وئاشتەوایی نێوان عەرەب و جولەکەش دەکرد!! حکومەتی بەعسی یەکانی عێراق دژی پڕۆژەی ئەو رێککەوتنە بو کە ئەمەریکا 1974بەسەرپەرشتی وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا (هینری کیسنجەر) خستبویە بەردەم حوسنی موبارەک – سەرکۆماری میێر، حافز ئەسەد – سەرکۆماری سوریا و کەنیستی ئیسرائیل بۆ ئەوەی لەسەر بەندەکانی رێکبکەون. کاتێک ئەوان نێگەرانیی خۆیان دەربڕی لەوەی هەڵوێستی عێراق دژایەتیکردنی رێککەوتن وئاشتی نێوان عەرەب و جولەکەیە، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا هینری کیسنجەر دڵنیایکردن کە عێراق هیچی بۆناکرێت و شای ئێران چارەسەری ئەوە دەکات(لەڕێی شای ئێرانەوە بەڵێن بە سەرکردایەتی شۆڕشی باشور درابو، بیانو بە عێراق بگرن وشەڕهەڵگیرسێننەوە، دڵنیابن عێراق بە چ چەکێک پەلامارتان بدات ،ئێوەش هاوشێوەی ئەوچەکانە دەگاتە دەستتان بۆ هێرشکردن یا بەرگریکردن ) کاتێک شای ئێران کتوپڕ لەگەڵ ێەدام حسێن رێککەوت، هینری کیسنجەر گلەیی لە حەمە رەزا شای ئێران دەکات و دەڵیت(ئێمەتان لەو رێککەوتنە ئاگادار نەکرد،ئاخر ئێمە بە بڕی 25 ملیۆن دۆلار چەکمان بۆ کوردەکان کڕیبو.) راستە رێککەوتنی 11ی مارتی 1970 ی نێوان بارزانی مستەفاو ێەدام حسەین قۆناغێکی گرنگ و دەستکەوتێکی مەزن بو بۆکورد بەڵام رازینەبۆنی سەرکردایەتی شۆڕش دوای چوار ساڵ بەڕێککەوتنەکەو هەڵوەشاندنەوەی لە بەهاری 1974 داو هەڵگیرساندنەوەی شەڕ هەڵەبو، هەڵەیەکی هێندە گەورەش بو، زیانەکانی بەلاپەڕەکانی دیرۆکی کوردەوە زەق زەق دیارە.\nرێکخراوی قاعیدە و دواتر دەوڵەتی ئیسلام لەعێراق وشام(داعش) بێئەوەی خاوەنی بستێک خاک و جێگە پێیەک بێت لە عێراق یا لە سوریا، لەهەردو وڵاتەکەداو لە بەشێکی بچوکی باشوری کوردستانیش خۆی دامەزراند و بەرەنگارییەکی ئازایانەی ئەمەریکاو هاوپەیمانەکانی دەکرد و ئەگەر(ساویلکەیی و خۆشباوەڕیی)کورد نەبوایە، داعش تەپڵی تۆپانی بە ئەمەریکا وهاوپەیمانەکانی و سوپا بێسەروبەرەکەی عێراق و هێزەکانی قودس و قەرارگای رەمەزان و خودی تارانیش دەکرد و دەوڵەتی عێراق و شام یش دادەمەزرا بە سەرۆکایەتی عومەر بەغدادی کە بەپلانی ئەمەریکا لە زیندانی سەربازگەیەکی ئەمەریکا لەبەغدا هەڵات لەگەڵ دوهەزار تیرۆریستدا.. (سڕکردەکانی باشور) پێشهاتەکەیان زۆربەهەڵە خوێندەوە و لەنێوان کەوتنی عێراقە شەقوشڕەکە بەدەستی داعش وبونە هاوسەنگەری ئەمەریکاو هاوپەیمانەکانی ،نازناوی کوڕە ئازاکەو ئافەرینەکانی هەڵبزارد و زۆریش شانازی پێدەکرد! گەلی برادەرینە ئاخۆ بەبەراورد لەگەڵ بارودۆخی ئێستەی هەرێمی باشوری کوردستان جیاوازی یەکە چیدەبو؟ چاکتر دەبو یا خراپتر؟ هەرنەبێت ئەو کات چەندین ئەگەر و بژاردەمان لەبەردەستدا دەبو، جەنگ یا رێککەوتن، رێککەوتن لەبەرژەوەندی کورد بو لەهەرچوارپارچەی کوردستاندا(هەرنەبێت تورکیای خوێنخۆری کورد بێدۆست و پشتێوان دەمایەوە دژی کورد). کۆماری ئیسلامیی ئێرانیش،بونی هێزێکی سەرکەوتوی بە قەبارەی داعش لەپەنا سنورەکانیدا بە مەترسی یەکی گەورە دەبینیی و شەڕەکە دەبووە شەری ئیسلامی سوننە مەزەب بە سەرۆکایەتی داعش وپاڵپشتیی پارەوپولی وڵاتانی کەنداو بەرامبەرئیسلامی شیعە مەزەب بە سەرۆکایەتی مەلا ئاخوندەکانی ئێران(دەبێت ئەوە لەبەرچاوبگرین کوردستان نەبێتە شەڕگەی نەیارانی کورد، کوردستان بە درێژایی مێژو گۆڕەپانی تەراتێن و لەشکرکێشی یەکانی دوژمنان بووە وهەرگیز کورد خاوەن بڕیار نەبووە و ئێستاش هەر پێکدادانێکی نێوان ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی و ئێران روبدات ، حوکمەتۆڵکەکەی هەرێم خاوەن بڕیار نییە و باشور وێران دەبێت). گشت لایەنەکانی گۆڕەپانەکەی باشور و رۆژهەڵات پاشەکشەیان کرد لەبەردەم پارتیدا، بەڵام ئایا پارتی و پێکەکە لەروی ستراتیژ و تاکتێک، هەڵسوکەوتی نێو گەمەی نێونەتەوەیی یاریزانەگەورەکان دا، لەسەرکەوتنە بەرچاو ودەستکەوتە گرنگەکاندا بەراورد دەکرێن؟


بە هاودەمیى كەيهان كەلهووڕ گرووپی موزيكیى ڕێگەى ئاوريشم بوو بە خاوەنى خەڵاتى گرامى » DidiMn\nسەرەتا / موزیک/هەواڵ / بە هاودەمیى كەيهان كەلهووڕ گرووپی موزيكیى ڕێگەى ئاوريشم بوو بە خاوەنى خەڵاتى گرامى\nبەپێى ڕاپۆرتى ئاژانسى هەواڵى مێهر نيوز، يويو ما چەلۆژەنى ناودارى ئەمەريكى – چينى و ڕابەرى گرووپی موزيكیى ڕێگەى ئاوريشم، هەروەها كەيهان كەلهووڕ موزيسيان و كەمانچەژەنى ناودارى كورد كە ئەويش يەكێكە لە ئەندامانى ئەو گرووپه موزيكييە، بوون بە خاوەنى خەڵاتى گرامی بۆ باشترین ئه‌لبوومی موزیكیی جیهانی بۆ ئەلبوومى بەرەو ماڵەوە گۆرانيم بۆ بڵێ.\nمەڕاسيمى بەخشينى خەڵاتى گرامى، كە بە گرنگترين خەڵاتى موزيكى جيهانى هەژمار دەكرێت، شەوى يەكشەممە ١٢/٢/٢٠١٧ لە هۆڵى ستيپلەيس لە لۆس‌ئه‌نجلۆسى ويلايەتە يەكگرتووەكانى ئەمەريكا بەڕێوەچوو. لە هەمان كاتدا ئەو بەرهەمە موزيكييە كارامانەى كە لە ساڵى ڕابردوودا بەرهەم هاتن، خەڵات كران.\nبه‌شێك له ئه‌ندامانی گرووپی موزیكیی ڕێگه‌ی ئاوریشم له كاتی به‌ده‌ست هێنانی خه‌ڵاته‌كه\nئەو مەڕاسيمە كە پەنجاونۆيەمين خولى بەخشينى خەڵاتى گرامى بوو، تا ڕادەيەك كەشێكى سياسى شڵەژاوى بەخۆيەوە دەبينى، بەهۆى پەلكێشبوونى دۆناڵد ترەمپ سەرۆكى نوێكارى ويلايەتە يەكگرتووەكانى ئەمەريكا.\nماڵپەڕى فەرميى گرووپی موزيكیى ڕێگەى ئاوريشم، دواى بەدەستهێنانى ئەو خەڵاتە ڕاى گەياند؛ ئەلبومى بەرەو ماڵەوە گۆرانيم بۆ بڵێ بە نيازى نزيكردنەوەى گشت پێكهاتەكانى جيهان بەرهەم هاتووە.\nگرووپی موزيكیى ڕێگەى ئاوريشم لە ساڵى ٢٠٠٠دا بونياد نراوە لە لايەن يويو ما؛ گرووپێك كە ژەنيارەكانى لە نەژاد و وڵاتانى جياوازدان، بەكارهێنانى ئامێرى موزيكى نوێگەر ئەو گرووپه‌ی هەنگاوێك لە نێودەوڵەتيبوون نزيك كردووەتەوە.\nساڵى ڕابردوو، مۆرگان نێڤڵ سينەماكارى ناودارى ويلايەتە يەكگرتووەكانى ئەمەريكا، بەڵگەفيلمێكى لەبارەى ئەو تيمە موزيكييە بەرهەمهێنا بە ناونيشانى موزيكى بێگانەكان.\nكرته لێره بكه بۆ داگرتنی ئه‌لبوومی به‌ره‌و ماڵه‌وه گۆرانیم بۆ بڵێ\nGrammy Awards 2017, Kayhan Kalhor, The Silk Road, Yo-Yo Ma,


بەشار ئەسەد، سەرۆکی سوریا، ئاماژەى بەوە کرد “ئازدکردنی شاری ئیدلب،کۆتایی بەشەڕی هەشت ساڵەی سوریا، دەهێنێت”.\nئەمڕۆ (سێشەممە، 22ى تشرینی یەکەمی 2019) بەشار ئەسەد، سەرۆکی سوریا، لە میانەی سەردانێکی مەیدانی بۆ بەرەکانی جەنگ لە نزیک شاری ئیدلب، ڕایگەیاند :”ئازادکردنی شاری ئیدلب دەبێتە شەڕێکی یەکلاکەرەوە بۆ سوریا وکۆتایی بە ئاڵۆزییەکانی هەشت ساڵی ڕابردوو، دەهێنێت”.\nبەگوێرەی ماڵپەڕی فەرمی سەرۆکایەتی سوریا، ئەسەد بە سەردانێکی کتوپڕ ئەمڕۆ (سێشەممە) گەیشتووەتە دەوروبەری شاری ئیدلب لە باکوری سوریا.\nسەرۆکی سوریا ئەوەشی خستوەتە ڕوو، کە هەندێ لە سورییەکان لە سەرەتای دەسپێکی شەڕەکەوە پشتیان لە وڵاتەکەیان کرد کە دەبوایە هەمووان لەکاتی ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکان بەرامبەر بە وڵاتەکەیان یەک هەڵوێست بوونایە.\nروونیشکردەوە، بەردەوام لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا چەندین جار داوایان لە هەندێ هێزو لایەن کردووە کە پشت بە نیشتیمان و سوپای خۆیان ببەستن نەک بە هێزی دەرەکی کە ئێستا بەتەنها بەجێیان هێشتوون”.\nسەرۆکى سوریا لە میانەى سەردانەکەیدا ئاماژەى بەوە کرد، ئەوان لەئێستادا بە تایبەتی دوای لەشکرکێشییەکەی تورکیا بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان پەیوەندییان بە هێزە سیاسییە جیاجیاکانی سوریاوە کردووە، پێشیان وتوون ئێمە ئامادەین پاڵپشتی هەموو ئەو لایەنانە بکەین کە ڕووبەڕووی داگیرکەری تورکی دەبنەوە ئەوەش بڕیارێکی سیاسی نییە بەڵکو ئەرکێکی دەستووری و نیشتیمانییە.\nپۆلیس دانپێدانانەکەى بڵاوکردەوە


شه‌ڕڤانێكی یه‌په‌گه تانكێكی جیاواز ده‌ته‌قێنێته‌وه\nوێنه‌ی ته‌قاندنه‌وه‌ی تانكه فوتێكراوه‌كه\nعه‌فرین یه‌په‌گه تانكی لیۆپارد سوپای توركیا\nله شه‌ڕ و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی نێوان سوپای توركیا و میلیشیا چه‌كداره‌كانی سووریا كه ئه‌نقه‌ره پاڵپشتیان ده‌كات، له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی یه‌كینه‌كانی پاراستنی گه‌ل "یه‌په‌گه" زۆرجار رووداوی سه‌یریش رووده‌دات كه په‌یوه‌ندی به ته‌كتیكی شه‌ڕه‌وه هه‌یه.\nپێگه‌یه‌كی ئه‌لیكترۆنی شه‌ڕڤانه‌كان ڤیدیۆی تێكشكاندنی تانكێكی جۆری "لیۆپارد"ـی توركیان بڵاوكردووه‌ته‌وه كه پێش چه‌ند رۆژێك به مووشه‌كێكی درووستكراوی ئێرانی ته‌قاندوویانه‌ته‌وه كه ناوی "تۆفانه".\nبه‌ڵام هه‌رچه‌نده مووشه‌كی تۆفان 1 ئامانجه‌كه‌ی خۆی به باشی پێكاوه، به‌ڵام سوپای توركیا هیچ زیانێكی به‌رنه‌كه‌وتووه، چونكه مووشه‌كه‌كه ئامانجێكی وه‌همی پێكابوو نه‌ك راسته‌قینه.\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی سوپای توركیا بۆ پاراستی تانك و كه‌لوپه‌له سه‌ربازییه‌كانیان شێوازی جیاوازیان به‌كارهێناوه‌و بۆ ئه‌وه‌ی شوێنی ته‌قاندنی مووشه‌كه‌كان بدۆزنه‌وه، تانكێان له كه‌ره‌سته‌ی جیاواز درووستكردووه‌و هه‌وایان تێكردوون، كاتیكیش مووشه‌كیان به‌رده‌كه‌وێت زیانیان به‌رناكه‌وێت و شوینی ئاراسته‌كردنی مووشه‌كه‌كه‌یش ده‌دۆزنه‌وه.\nهه‌ر بۆیه چه‌ند رۆژێك پێش ئێستا یه‌كێك له مووشه‌كه تانكشكێنه‌كان، تانكێكی فوتێكراوی پێكاوه‌و به‌و هۆیه‌وه شه‌ڕڤانه‌كه توڕه بووه كه مووشه‌كه‌كه‌ی ئاراسته‌ی تانكه‌كه كردبوو.\nله رۆژی 20/1/2018ـه‌وه سوپای توركیا و میلیشیا هاوپه‌یمانه‌كانی هێرشیان بۆ سه‌ر ناوچه‌كانی غه‌فرین ده‌ستپێكردووه، به‌ڵام وه‌ك ئه‌وه‌ی توركیا بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌كرد، نه‌یانتوانیوه پێشڕه‌وییه‌كی ئه‌وتۆ بكه‌ن و شه‌ڕڤانانی یه‌په‌گه به‌رگرییه‌كی توند ده‌كه‌ن.


میدیاكانی كۆریای باشور: رۆژی هه‌ینی سه‌رۆكی هه‌ردوو كۆریاكه كۆ ده‌بنه‌وه\nمیدیاكانی كۆریای باشور ورده‌كاری كۆبو‌ونه‌وه مێژووییه‌كه‌ی نێوان سه‌رۆكی كۆریای باكور و باشور ئاشكرا ده‌كه‌ن.\nئاژانسی هه‌واڵی یۆنهابی كۆریای باشور بڵاویكردوه، كاتژمێر 9:30 خوله‌كی سه‌ر له‌به‌یانی رۆژی هه‌ینی كیم جۆن ئۆنی سه‌رۆكی كۆریای باكور‌و مونجای ئین سه‌رۆكی كۆریای باشور له‌سه‌ر هێڵَی جیاكه‌ره‌وه‌ی سه‌ربازی نێوان هه‌ردوو وڵات له گوندی بانمونگۆم یه‌كتر ده‌بینن.\nبه‌پێ ئاژانسه‌كه، سه‌ره‌تا كیم جۆن ئۆن هێڵه سه‌ربازییه‌كه ده‌بڕێت و له لایه‌ن مون جای ئینه‌وه پێشوازی لێده‌كرێت. دواتر سه‌رۆكی هه‌ردوو كۆریاكه ده‌چنه گۆڕه‌پانی گوندی بانمونگۆم و له‌وێ به‌شێوه‌یه‌كی ره‌سمی مه‌راسیمی به‌خێرهاتن به‌رێوه‌ده‌چێت. دواتر كاتژمێرێك‌و له 10:30خوله‌ك گفتوگۆی ره‌سمی هه‌ردو‌و سه‌رۆك ده‌ستپێده‌كات.\nكۆبو‌ونه‌وه‌ی سه‌رۆكی هه‌ردوو كۆریاكه یه‌كه‌مین كۆبو‌ونه‌وه‌یه كه له‌و ئاسته باڵایه‌دا له نێوان كۆریای باكورو باشوردا به‌ڕێوه‌بچێت.


نوێنەران لیژنەی بۆ دۆسیە هەستیارەكە دیاری كرد | ROJnews\nنوێنەران لیژنەی بۆ دۆسیە هەستیارەكە دیاری كرد\nشەممە, 20 يول 2019 - 21:12\nدۆسیە هەستیارەكەی نێوان عێراق و توركیا لەسەر گرێبەستە 50 ساڵییەكەی حكومەتی هەرێم و توركیا، لە لایەن ئەنجومەنی نوێنەرانەوە لیژنەی بۆ تەرخان كرا پەرلەمانتارێك دەڵێت: بەرەو پێش چوونی باش بەڕێوەچووە لەو دۆسیەیە لەبەرژەوەندی عێراق و ئەمەش توركیای تووشی شپرزی كردووە.\nئەحمەدی حاجی ڕەشید ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران لە فراكسیۆنی كۆمەڵ لە پەیجی تایبەتی خۆی لەتۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك نووسیویەتی:" یەكێك لەو دۆسێیانەی كە هەستیارن كێشەی نێوان عێراق و توركیایە كە لەساڵی ۲٠۱٤ عێراق لەسەردەمی نوری مالیكی دا سكاڵایان لەسەر توركیا تۆمار كردوە لە ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی كورتكراوەی (ICC)پێ دەوترێت عێراق داوای (۲٦) ملیار دۆلار قەرەبوو دەكاتەوە لە ئیستادا بۆ بەردەوامی ئەو دۆسێیە حسین شەهرستانی لە26-4-2019 بانگ كراوە بۆ فەرنسا بۆ شایەتی دان، لیژنە پەرلەمانییەكە لە ئەندامانی چوار لیژنەی گرنگ پێك دێن كە لیژنەكانی دارایی و دەرەوە و یاسایی و وزەیە".\nئەحمەد حاجی ڕەشید نوسیویشیەتی:بەندە لە لیژنەی دارایی دیاریان كراوم بۆ نوێنەرایەتی لەو لیژنەیەدا، زۆریك لە بەڵگە نامەكانم لایە كە (۷۲) لاپەڕەن و هەوڵ دەدەم هاوڵاتیانی لێ ئاگادار بكەمەوە.\nئەحمەد حاجی ڕەشید لەكۆتاییدا نوسیویەتی: بەڵگەنامەكان شتی زۆر هەستیاری تێدایە و توركەكان هەستیان بەوە كردوە كە ئەو سكاڵایە دەدۆڕێنن بۆیە زۆر شپرز بوون بەو لیژنەیە.\nلە ساڵی ٢٠١٤ەوە كە حكومەتی هەرێم بڕیاری سەربەخۆ فرۆشتنی نەوتی دەركرد، تا دوای ڕووداوەكانی ١٦ی ئۆكتۆبەری ٢٠١٧ و دەست بە سەردا گرتنەوەی بیرە نەوتەكانی كەركوك لەلایەن عێراقەوە، ڕۆژانە زیاتر لە ٥٠٠ هەزار بەرمیل نەوتی لە ڕێگای توركیاوە هەناردەی بەندەری جەیهان دەكرد، داهاتی فرۆشتنی ئەو نەوتەش لە هاڵك بانكی توركیادا هەڵدەگیرا، لە سەروبەندی ڕیفراندۆمیشدا چەندین جار ئەردۆغانی سەرۆك كۆماری تورك هەڕەشەی دەست بە سەرداگرتنی پارەی داهاتی نەوتی هەرێمی دەكرد.\nلەچوارچێوەی واژۆكردنی گرێبەستی 50 ساڵەی حكومەتی هەرێم و توركیا بەبێ گەڕانەوەی هەرێم بۆ ناوەند، حكومەتی عێراق سكاڵای لەسەر حكومەتی توركیا بەرزكردەوە لە ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی، لە ئێستا ئەم دۆسیەیە بەرەو پێشچوونی لەبەرژەوەندی عێراق بەخۆیەوە بینیوە و ئەگەر حكومەتی عێراق دۆسیەكە بباتەوە دەبێت حكومەتی توركیا (26) ملیار دۆلار قەرەبووی عێراق بكاتەوە.


هەواڵ و چاڵاکییەکان – زانکۆی سەلاحەددین-هەولیر\nبەرپرسی دڵنیایی جۆری\nبەرپرسی بەشی تۆمار\nڕیزبەندی دە یەکەمەکانی بەشی زمانی عەرەبی\nڕیزبەندی دە یەکەمەکانی بەشی زمانی کوردی\nهه‌ڵمه‌تی پاكردنه‌وه‌ی كۆلێژ\nدیوانی ڕه‌ئوف لە چاپێکی خنجیلانە دا بڵاوکرایەوە.\nدوا بە دوای کۆبوونەوەی لێژنەی پێداچوونەوە بە پەڕاوی تاقیکردنەوەکانی كۆلێژى په‌روه‌رده -مه‌خمور، بە دووبارە سەیرکردنەوەی پەڕاوی ئەو قوتابيانه‌ی کە گازاندەیان پێشکەش کردبوو. گۆرانکاریه‌كان بەسەر ئەنجامەکان داهات بەم شێوەیەی خوارەوە: قوتابى (عجيب حامد كريم) له قۆناغى يه‌كه‌م له به‌شى عه‌ره‌بى له بابه‌تى ئينگليزى گۆرانكارى به‌سه‌ر داهات له كه‌وتوو بۆ ده‌رچوو. سەرجەم حاڵەتەکانی تر وەک خۆی بوون. […]\nبه‌سه‌ر كردنه‌وه‌ی هۆلی تاقیكردنه‌وه\nكۆلێژى په‌روه‌رده- مه‌خمور بە بۆنەی هاتنەوەی جەژنی رەمەزان پەیامى پیرۆزبایی بڵاودەکاتەوە.\nبه بۆنه‌ى هاتنه‌وه‌ى جه‌ژنى ره‌مه‌زانى پيرۆز گه‌رمترين پيرۆزبايى به ناوى خۆم و راگرايه‌تى كۆلێژ پێشكه‌ش به موسڵمانانی کوردستان ده‌که‌م وبه‌تايبه‌ت مامۆستايان وفه‌رمانبه‌ران وقوتابيانى كۆليژه‌كه‌مان كه به دڵسۆزانه‌و خۆنه‌ويستيه‌وه توانيان پرۆسه‌ى زانست خوازى ده‌سته وه‌ستانى به خۆوه‌نه‌بيني به هۆى ئه‌م ڤايرۆسه نه‌گريسه‌وه. له خوای گه‌وره داواکارین رۆژو و خواپه‌رستی نزاو خێری هه‌موو لایه‌ك قبوڵ بکات و […]\nArchive اختر شهر أكتوبر 2021 أغسطس 2021 يونيو 2021 مايو 2021 أبريل 2021 مارس 2021 فبراير 2021 يناير 2021 نوفمبر 2020 أكتوبر 2020 سبتمبر 2020 أغسطس 2020 يوليو 2020 يونيو 2020 مايو 2020 أبريل 2020 مارس 2020 فبراير 2020 يناير 2020 ديسمبر 2019 نوفمبر 2019 أكتوبر 2019 سبتمبر 2019 أغسطس 2019 يوليو 2019 يونيو 2019 مايو 2019 أبريل 2019 مارس 2019 فبراير 2019 يناير 2019 ديسمبر 2018 نوفمبر 2018


رێگاي ئێوه ئابوري » يه‌ني شه‌فه‌ق: په‌که‌که ده‌کێڵێت و ئه‌مريکا پارێزواني ده‌کات\n03 کانونی یەکەم 2018\nکد خبر 642\nيه‌ني شه‌فه‌ق: په‌که‌که ده‌کێڵێت و ئه‌مريکا پارێزواني ده‌کات\nرۆژنامه ي يه ني شه فه قي تورکيا له راپۆرتێکدا نووسي: ھێزه کاني ھه ڵاتووي په که که و يه په گه له عفرين بازرگاني به ماده ھۆشبه ره کانه وه به پشتيواني ئه مريکايه کان ده ربازي مه نبج کردووه و کارگه ي به رھه م ھێناني ئه م مادانه و ھه روه ھا که سايه تيه ناوداره کاني ئه م گرووپه له بواري قاچاخي ماده ھۆشبه ره کانه وه له م ناوچه يه جێگێر بوون.\nکوردھه واڵ له زاري يه ني شه فه قه وه: ئه مريکايه کان به چاوگرتن له بازرگاني پيشي ئه م گرووپه له ئه ورووپا و وڵاتاني ديکه ي جيھان له راستيدا ھاوبه شي تاوانه که يه و ھه ڵبه ت زانياري ديکه پيشان ده دات که ته نانه ت ئه مريکايه کان له ھه ندێک وڵات يارمه تي په که که بۆ قاچاخي ئه م ماده يه ده ده ن.\nمانگي رابردوو ئه م ميديايه به بڵاوکردنه وه ي راپۆرتێک له ژێر ناوي په که که ده کێڵێت و ئه مريکا پارێزواني ده کات باسي له وه کرد که زۆرێک له زه وي و زاره کان له باکووري سوريا و له رۆژھه ڵاتي فورات له لايه ن په که که وه داگيرکراون و بۆ کشت و کاڵي ماده ھۆشبه ره کان که ڵکيان لێوه رده گيردرێت.\nبه گوێره ي نووسيني ئه م راگه ياندنه مه زراو و زه ويه جوتياريه کاني نێزيک بنکه ي ئه مريکيه کان له شاري ره قا و حه سه ک و ده يره زوور و گرێ سپي تايبه ته به کێڵاني گيا ھۆشبه ره کان وه ک حه‌شيش و که سێک مافي نێزيک بوونه وه له م زه ويانه ي نييه چوونکه تووشي کاردانه وه ي توندي ئه مريکيه کان ده بێته وه که پارێزواني به رھه مه کاني په که که ن.\nئه م ميديايه که سه ر به پارتي ده سه ڵاتداري تورکيايه له راپۆرته که يدا له گه ڵ خاوه ن پێشووه کاني ئه م زه وي و زارانه قسه ي کردووه که ئێستا په که که داگيرکردوون له ره قا و دێره زوور و حه سه کێ و ده نووسێت: 120 ھه زار دۆنۆم له زه ويه کشت و کاڵيه کاني ره قا به زۆر و ھه ڕه شه له خاوه ن سه ره کيه کاني سه ندراوه و له چوارچێوه ي راھێنان و به رھه م و بڵاوکردنه وه و ھاندان بۆ به کارھێناني ماده ھۆشبه ره کان که ڵکي لێوه رده گيردرێت وه ک ئه وه ي بڵێيت ماده ھۆشبه ره کاني به رھه مي ناوچه که له دووکانه کان و که لوپه لي نووسين و ده واخانه کاني ره قا و حه سه کێ و دێره زوور و گرێ سپي به مه به ستي به ده ست خستني داھات له لايه ن په که که وه ده فرۆشرێت و ھه روه ھا ھاني به کارھێناني ده دات. گه نجاني ئه م ناوچه يه تووش ده کات و له درێژه دا ده يانکات به ئه ندامي خۆي.\nرۆژنامه ي يه ني شه فه ق له درێژه دا ده نووسێت: ھێزه کاني په که که به درێژايي ساڵاني 2012 تا 2017 شاري عفرينان کردبوو به گه وره ترين ناوچه ي کشت و کاڵ و به رھه مھێناني ماده ھۆشبه ره کان که دواي ھێرشي سوپاي تورکيا بۆ ئه م ناوچه يه زۆرێک له مامه ڵه که راني گرێدراوي په که که بۆ حه سه کێ و گرێ سپي و به تايبه ت شاري ره قا ھه ڵاتن و له م ناوچانه زۆرێک له کارگه و کارخانه کان ئيش و کاريان گۆڕي بۆ ماده ھۆشبه ره کان جه جۆرێک که ئه وڕۆکه شاري ره قا بۆته ناوه ندي کێڵان و به رھه مھێنان و ھه نارده کردني ماده ھۆشبه ره کان بۆ وڵاتاني تورکيا و ئێراق و لۆبنان و وڵاتاني که ناري که نداو و ھه ندێک له وڵاتاني ئه ورووپي.\nرۆژنامه ي يه ني ئاکيت يه کێکي ديکه له راگه ياندنه کاني سه ر به ده وڵه تي تورکيا به ئاماژه به راپۆرته که له زاري محه‌مه د سه عيد يه کێک له خاوه نه پێشووه کاني ئه م زه ويانه ده نووسێت: نۆح و زوئايتر له ده وڵه مه نده کاني لۆبنانين که چالاکن له ماده ھۆشبه ره کاندا به شێوازي جۆراوجۆر پشتيواني له به رھه مھێنان و ھه نارده کردني ماده ھۆشبه ره کان له شاري ره قا ده کات و به شێک له ماده ھۆشبه ره به رھه م ھاتووه که له م ناوچه يه له رێگاي حه‌سه کێ – حمس بۆ لۆبنان ده گوزرێته وه له وێيه وه بۆ وڵاتاني عه‌ره بي و ئه ورووپي له وانه ئيتاليا ھه نارده ده کرێت.\nبه گوێره ي ئه م رۆژنامه يه ئيشي کێڵان و پێڕگه يشتن و کۆکردنه وه و به رھه م و ھه نارده کردني ئه م ماده ھۆشبه رانه له لايه ن په که که وه ده کرێت له باکووري سوريا که به ته واوه تي ئه مريکاي له پشته و به چاودێري ئه و ده کرێت و سووده زۆره ي ئه م کاڵا ره شه ده کرێت خه رجي سه ربازاني ئه مريکايي و کرده وه تێرۆريستيه کاني په که که .\nبرچسب ها : pkk , pyd , ypg , پ‌ك‌ك , پ‌ي‌د , ماده‌ھۆشبه‌ر‌ه‌كان , ي‌پ‌گ , يه‌ني_شه‌فه‌ق


نێچیرڤان بارزانی پێشوازى له كونسووڵی نوێی ئه‌ڵمانیا كرد\nWED, 8 AUG 2018 16:39 | KDP.info\nهەولێر-KDP.info- نێچیرڤان بارزانی پێشوازى له كونسووڵی نوێی ئه‌ڵمانیا كرد و لە دیدارەکەدا خاتوو باربارا جه‌ختی له به‌ره‌وپێشه‌وه‌بردنی زیاتری په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و ئه‌ڵمانیا كرده‌وه و به‌رده‌وامیی هاوكارییه مرۆیی و سه‌ربازییه‌كانی وڵاته‌كه‌ی بۆ هه‌رێمی كوردستان و هاندانی كۆمپانیا ئه‌ڵمانییه‌كانى بۆ سه‌رمایه‌گوزاریكردن له هه‌رێمی كوردستان، دووپات كرده‌وه.\nپێشنیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه 8/8/2018 نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكوه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان، پێشوازی له خاتوو باربارا وۆلڤ، كونسووڵی گشتیی نوێی ئه‌ڵمانیا له هه‌رێمی كوردستان و شاندێكی یاوه‌ری كرد.\nله دیدارێكدا كه دلشاد بارزانی نوێنه‌ری حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له ئه‌ڵمانیا ئاماده‌ی بوو، خاتوو باربارا سوپاسی داموده‌زگاكانی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانی كرد بۆ هاوكاری و ئاسانكارییه‌كان له كار و چالاكییه‌كانی و جه‌ختی له به‌ره‌وپێشه‌وه‌بردنی زیاتری په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و ئه‌ڵمانیا كرده‌وه و به‌رده‌وامیی هاوكارییه مرۆیی و سه‌ربازییه‌كانی وڵاته‌كه‌ی بۆ هه‌رێمی كوردستان و هاندانی كۆمپانیا ئه‌ڵمانییه‌كانى بۆ سه‌رمایه‌گوزاریكردن له هه‌رێمی كوردستان، دووپات كرده‌وه.\nلای خۆیه‌وه نێچیرڤان بارزانی پیرۆزبایی ده‌ستبه‌كاربوونی له خاتوو باربارا كرد و هیوای سه‌ركه‌وتنی له ئه‌ركی نوێیدا بۆ خواست، هه‌روه‌ها سوپاسی ئه‌ڵمانیای كرد بۆ هاوكارییه مرۆیی و سه‌ربازییه‌كانی بۆ هه‌رێمی كوردستان به‌تایبه‌تی له پرۆسه‌ی ڕیفۆرمی وه‌زاره‌تی كاروباری پێشمه‌رگه و هیوای به‌رده‌وامیی هاوكارییه‌كانی خواست، هه‌روه‌ها پشتگیریی خۆی و داموده‌زگاكانی حكوومه‌تی هه‌رێمی بۆ كار و چالاكییه‌كانی نیشان دا، جه‌ختیشى له پته‌وكردنی زیاتری په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و ئه‌ڵمانیا له هه‌موو بواره‌كاندا، كرده‌وه.\nتاوتوێكردنی دۆخی ناوچه‌كه به‌گشتی و پرۆسه‌ی سیاسیی عێراق و دوا پێشهاته‌كانی پێكهێنانی كابینه‌ی نوێی حكوومه‌تی عێراق، لایه‌نێكی دیكه‌ی دیداره‌كه بوو.


هەرێم بەدزییەوە (21) هەزار کەسی دامەزراندوە!\nرێبوار كەریم مەحمود\n_ پێش بایۆمەتری، حکومەتی هەرێم رایگەیاند: "ژمارەی موچەخۆران بە نزیکی (1400000) ملیۆنێک و چوارسەد هەزار موچەخۆرە".\n_ کە قۆناغی یەکەمی بایۆمەتری تەواو بو لەساڵی 2017 حکومەت رایگەیاند: "ژمارەی موچەخۆران بە نزیکی (1249000) ملیۆنێک و دوسەدو چل و نۆ هەزار موچەخۆرە". واتە بەهۆی بایۆمەترییەوە (151000) سەدو پەنجاویەک هەزار موچەخۆر کەمیکردوە.\n_ رۆژی (20-1-2020) لیژنەی باڵای تۆماری بایۆمەتری حکومەتی هەرێم رایگەیاند: "ژمارەی موچەخۆران (1255000) ملیۆنێک و دوسەدو پەنجاوپێنج هەزار موچەخۆرە". واتە لەماوەی نزیکەی دوساڵدا (6500) شەش هەزارو پێنج سەد موچەخۆر زیادیکردوە.\n_ رۆژی (6-5-2020) وەفدی هەرێم لەبەغدا بو، لەگەڵیان کۆبوینەوە، لەوێ ئامارێکیان دا بە ئێمەو وتیان: "ژمارەی موچەخۆران (1256850) ملیۆنێک و دوسەدو پەنجاو شەش هەزارو هەشت سەدو پەنجا موچەخۆرە". واتە لە چوار مانگی یەکەمی (2020) (1350) هەزارو سێسەدو پەنجا موچەخۆریتر زیادی کردوە.\n_ رۆژی (28-7-2020) لە کۆبونەوەی پەرلەمانی کوردستاندا وەزیری دارایی هەرێم وتی: "ژمارەی موچەخۆران (1270000) ملیۆنێک و دوسەدو حەفتا هەزار موچەخۆرە".\n_ هەفتەی پێشو لەبەغدا لەگەڵ هەندێ کاربەدەستی حکومەتی عیراق کۆبومەوە، سەرجەمیان وتیان ژمارەی موچەخۆرانی هەرێم بەردەوام زیاد دەکات.\nئەگەر دیقەت بدەن بەپێی ئەم ئامارانەی حکومەت بێ، بە بەردەوامی ژمارەی موچەخۆر زیادی کردوە. لە کۆتایی (2017)وە تا کۆتایی مانگی (7-2020) حکومەتی هەرێم نزیکەی (21000) بیستو یەک هەزار کەسی دامەزراندوە،\nئەمەش یەکێکە لەم سێ ئەگەرە:\n_ یان حکومەت بە بەردەوامی و بەدەر لە رێنمایی و بە واستە خەریکی دامەزراندنی خەڵکە. ئەو گەنجانەشی کە چەندین ساڵە چاوەرێی هەلی کارن دەبێ زەقەی چاویان بێت.\n_ یان ئەم فەوزایە ئەو قسەیەمان پشتراست دەکاتەوە کە بەردەوام وتومانە حکومەت لیستی بایۆمەتری نیەو فەوزایەو هیچ کەس بە وەزیری داراییشەوە نازانێت ژمارەی موچەخۆران چەندە!\n_ یان هەردوکیانە، دامەزراندنی ژێربەژێر بەردەوامەو لەولاشەوە فەوزای نەبونی لیستی بایۆمەتری موچەخۆرانە.\nله‌باره‌ی موچه‌ی مانگی داهاتوه‌وه رونكردنه‌وه ده‌درێت\nوه‌زاره‌تی دارایی بڕیارێكی نوێ له باره‌ی موچه‌ی به‌شێك له موچه‌خۆران راگه‌یاند\nسواڵكەرێكی میلیاردێر دەستگیركرا\nلایه‌نگرانى حه‌شدى شه‌عبى هێرشده‌كه‌نه‌سه‌ر هه‌رێم و پێشمه‌رگه و پارتى و كازمى\nوەزارەتی دارایی چەند بڕیارێک تایبەت بە مووچە بۆ گەنجینەکان ده‌نێرێت\nئه‌رمینیا و ئازه‌ربایجان جه‌خت له رێگه‌چاره‌ی سه‌ربازی ده‌كه‌نه‌وه\nحه‌نان فه‌تلاوی له‌سه‌ر پێدانی پاره به‌وانه‌ی ژنی دووه‌م ده‌هێنن هاته ده‌نگ\nهۆكاری به‌رزبوونه‌وه‌ی به‌های تمه‌ن خرایه‌ڕوو\nعیراق.. 52 كه‌سی تر به كۆرۆنا گیانیان له‌ده‌ستدا\nیوسف محه‌مه‌د: به‌ڵگه‌نامه‌ی گرنگ له‌سه‌ر دزه‌پێكردنى ده‌یان ملیار دۆلار له‌به‌رده‌ستدایه، به هه‌رێمی كوردستانیشه‌وه\nخۆگونجاندن لەگەڵ قەیرانەكان\nبۆچی شەقامی عیراقی لە كورد توڕەن؟\nدواكەوتویی كۆمەڵگەی كوردی\nهەڵگورد عەبدولوەهاب جندیانی\nتەواوكردنی حیكمەتی حوكمڕانی رەشید: ئەوەی سەرۆكی حكومەت لەپەرلەماندا نەیگوت چ بوو؟!


گروپە چەکدارییەکانی نزیک لە تورکیا رۆژئاوای کوردستان بۆردومان دەکەن\nپیاوە سوریەکە و یەکێک لە کچەکانی\nغه‌دیر سه‌لام، نوسه‌ر و مامۆستایه‌كی سورییه و وه‌ك له لاپه‌ڕه‌ی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تیی فه‌یسبوك نوسیویه‌تی به‌هۆی هه‌ڕه‌شه‌ی كه‌سێكه‌وه، سێ كچه‌كه‌ی كوشتوه‌و هاوسه‌ره‌كه‌شی بریندار كردوه و دواتر خۆشی كوشتوه.\nروداوه‌كه له رۆژی هه‌ینیی رابردوو شاری ته‌رتوس-ی سوریا رویداوه و دواتر قسه‌وباسێكی زۆری له‌سه‌ر كرا، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه باوكی سێ كچه‌كه ده‌یگێڕێته‌وه شتێكی دیكه‌وه و باوكه‌كه له پۆسته‌كه‌یدا باسی له هۆكاری خۆكوشتنه‌كه‌ی كردوه و ده‌ڵێت: "كاتێك ئه‌م پۆسته ده‌خوێننه‌وه، به‌هۆی هه‌ڕه‌شه‌كانی كه‌سێك به‌ناوی (ئه‌حمه‌د عه‌دیره -ئه‌بو یاسر) كه له ته‌رتوس نیشته‌جێیه، سێ كچه‌كه‌م و خۆم كوشتووه".\nرونیشیكردوه‌ته‌وه كه له‌به‌ر ئه‌وه هه‌ڕه‌شه‌ی لێكراوه، چونكه نه‌یتوانیوه داوایه‌كی ناوبراو جێبه‌جێ بكات كه ئه‌مڕۆ 27ی ئه‌یلولی 2020 دوا واده‌بووه بۆ جێبه‌جێ كردنی، به‌ڵام ئه‌و نه‌یتوانیوه له‌و واده‌یه‌دا داواكارییه‌كه جێبه‌جێ بكات و بۆیه پێشتر به‌باشی زانیووه خۆی و كچه‌كانی بكوژێت تا نه‌كه‌ونه به‌ر هه‌ڕه‌شه‌ی عه‌دیره.\nغه‌یر سه‌لام ده‌شڵێت "زۆر به وردی بۆم باس كرد كه بۆچی ناتوانم داواكارییه‌كه‌ی جێبه‌جێ بكه‌م، به‌ڵام ئه‌و هه‌ر لێم تێنه‌ده‌گه‌یشت و پێی وتوه كه ته‌نها هه‌ر خۆی نییه و گروپه‌كه‌ی چیتر چاوه‌ڕوانی قبوڵ ناكه‌ن".\nباوكی سێ كچه‌كه كه مامۆستای بیركاریشه، رونی نه‌كردوه‌ته‌وه كه داواكارییه‌كه‌ی عه‌دیره چیی بووه، به‌ڵام ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه كه له تۆمارێكی ده‌نگیدا كه له‌سه‌ر لاپتۆپه‌كه‌یه‌تی، به‌روونی عه‌دیره هه‌ڕه‌شه‌ی كوشتنی خۆی و خێزانه‌كه‌ی و سوتاندنیانی كردوه.\nبه‌پێی مشتومڕی ناو تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ده‌رده‌كه‌وێت هه‌ڕه‌شه‌كه‌ره‌كه واته ئه‌حمه‌د عه‌دیره، له میلیشیاكانی فه‌یله‌قی پێنجی سوپای سوریا كه له‌لایه‌ن روسیاوه پشتیوانی ده‌كرێت، كاری كردوه.\nله كۆمه‌ڵكوژییه‌كه‌ی باوكه‌كه‌دا، سێ كچه‌كه‌ی كوژراون و هاوسه‌ره‌كه‌شی به برینداری گه‌یه‌ندراوه‌ته نه‌خۆشخانه و دواتریش وێنه‌ی باوك و كچه‌كانی له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بڵاوكرایه‌وه، به‌ڵام ناو و ته‌مه‌نیان ئاشكرا نه‌كراوه.\nئه‌م بابه‌ته 10288 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nقه‌سابه مێبازه‌كه له قافا گیرا


دەستووری ھەرێمی كوردستان\nلە هەمو جیهانی پێشکەوتوودا دەستوور کۆڵەگەیەکی بنەرەتیی رێکخستنەوەی پایەکانی دەستەڵاتداری و خستنەڕووی ئەرک و مافەکانە، لە هەندێ وڵاتی شڵەژاویشدا (بە رووکەشیش بێت) دەستوورێک دەنووسرێت.\nلەگەڵ ئەوەی هەرێمی کوردستان بە هەموو پێوەرەکان پێشکەوتووترە لە ئاستی بەشەکانی دیکەی عیراقدا، تا ئێستا نەتوانراوە خاوەنی دەستووری تایبەت بەخۆی بێت، ئەگەر تا دوێنێ باس لەوە دەکرا هەندێ رێگریی دەرەکی هەبووبێت، ئێستا بەداخەوە هەندێ فراکسیۆنی نێو پارلەمانی کوردستان (بەمەبەست) لە جیاتی ئەوەی خەمی گەورەیان داڕشتنی رەشنووسی دەستوور بێت، بێباکانە سەرگەرمی دروستکردنی تەنگژەی بێ واتان لە پێناوی دواخستنی جێبەجێکردنی ئەو ئەرکە نیشتمانییە، ئەگەر نا دەتوانن داوا لە سەرۆکایەتیی پارلەمان بکەن ئەو گرفتە (ئەگەر هەبێت) بدرێتە دەست لیژنەیەکی لێکوڵینەوە بۆ یەکلاکردنەوەی، دڵنیام لەوەی دواهەڵوێستی پوپولیستییانەیان دەبێتە هۆکارێکی دیکەی زیاتر داکشانی\nجەماوەرییان لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوودا.\nوشە وای گوت\nھاوڕێ ئەوجا ڕێ !..\nجارێ پێش لەبەشـــی یەکەمدا باسمان لەو راســـتییانە کرد، کە کورد لەگەڵ سیاحەتدا بەینی باش نییە و هۆکارەکەیشـــمان بۆ ئازادی و تێگەیشتن لە ئازادی گەڕاندەوە، باسی ئەویشمان کرد، کە سیاحەتی نێوخۆیی لە ئاستێکی خراپدایە و، ئەوجا هاتینە سەر ئەو باســـەی، کە سیاحەت ناونیشانێکە لە ناونیشـــانەکانی ژیان و سەرکەوتن، ئێستا و لەم\nدەرفەتەدا باس لە هاوڕێ دەکەین، کە ئارمانجی ئەم وتارەمانە.\nهاورێ ئەوجا ڕێ !.. بەرلەوەی ســـەفەر یا ســـیاحەت بکەیت، دەبێ بزانی لەگەڵ کـــێ دەڕۆیت، ئەو کەس و گروپـــە کێـــن، کە لەگەڵیانا دەکەویە ڕێ، ئایا هاوکارن یان هاوڕێ، برادەرن یا دۆســـت، خزمن یا ناسیاو، دوورن یا نزیک، تەمەنیان، هزر و تێڕوانینیان، سروشت و جۆری ژیان و بیرکردنەوەیـــان، هەریەک لەمانە گرنگن و دەبێ حیســـابیان بۆ بکەیت، هەندێ خەڵک حیســـاب بۆ ئـــەم بابەتانە ناکات، یان هەر لە بنەڕەتدا نازانـــێ جیاوازی چییە لە نێوان هاوکار و هاوڕێ، جیاوازی چییە لە نێوان تێڕوانینە هزرییەکان، مل بەســـەفەرەوە دەنێ و لەوســـەر بە دڵتوندییەوە دەگەڕێتەوە، پارەیەکـــی باش خەرج دەکات، کەچی چێژێک نابینـــێ و بیرەوەرییەکی جوان ناخاتە نێو ژیانەوە، زۆر بەکورتی دەمەوێت بڵێم، کلیلی سەرکەوتنی سەفەر و ســـیاحەت بریتیە لە هاورێی باش، هەر بۆیە پێشینان گوتوویانە: ( هاوڕێ ئەوجا ڕێ !..). لەبیرمان نەچێ، بابەتی پارە و خەرجییەکانی سەفەر و سیاحەتیش گرنگە، دەبێ بزانی بە چەند و بۆ کوێ دەچی و ئارمانج چییە؟.. کەواتە ســـەفەر و سیاحەت پلانی گەرەکە و بێ پلان چێ نابە، دەبێ پلانت هەبێ و بوێریش بی، لەوانەیە یەکێک بڵێت، جا سەفەر و سیاحەت پێوەندی بە بوێرییەوە چییە، من وای دەبینم، ئەوەی بوێریی نەبێ سەفەر و سیاحەتی پێ ناکرێ و گەر بشیکات، سەفەرێکی ناکامڵیی نیوەچڵ دەکات، سیاحەت بۆ حۆی گەڕانە بەدوای نوێدا، دۆزینەوەی نەبینراوەکانە و دەستدانە لە دەستلێنەدراوەکان، کەواتە بوێر بە و ســـەفەر بکە، بوێر بە و بگەڕێ و ســـیاحەت بکە، بوێر بە و بە پلانەوە هەموو دونیا تەی بکە و نەبینراوەکان ببینە و دەست لە ژیان بدە، ژیان بە هەموو جیلوە و جوانی و جیاوازییەکانییەوە!..\nلە سیاحەتا !.. کە لە سیاحەتا بووی، سێ شت بکە : ۱- پارە ســـەرف بکە، بەڵام ئیســـراف مەکە، واتە حەزت لە چی بوو، پارەی بۆ سەرف بکە و دڵی خۆت مەمرێنە. ۲- بیر لەو شوێنە مەکەوە کە لێی هاتی، واتە چێژ لە شوێنی نوێی سەفەرەکەت وەرگرە، نوێ بژی و نوێ ببینە و نوێیش بیربکەوە!. ٣- بوێر بە و بزانە تۆ لە کوێی و دونیا لە کوێ، مەبەســـتمە بڵێم، ســـەفەر و سیاحەت\nکولتوور و گەڕانە بەدوای پرسیارە گەورەکان!.\nچیرۆكەكانی كورد لە دیدی سەرۆكی ھەرێمدا\nهەر ئانوساتێک گرژییەک لە نێوان هێز و لایەنە سیاسییەکاندا، لە هەرێمی کوردستان و عێراقدا ڕوو دەدات، شەقامی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی تووشی دڕدۆنگی و بێهیوایی دێن و چاوەڕوانی دەرچەیەک دەکەن، لەو ساتی ناسەقامگیرییە ڕۆحی و دەروونییەدا، نێچیرڤان بارزانی دەردەکەوێت و دۆخەکە لەو ناهەمواری و خلیسکانە قوتار دەکات.\nئەوەی شوێنی هەڵوێستەیە. هاونیشتمانیان بەو بەرئەنجامە گەیشتوون، بەر لەوەی نێچیرڤان ئاخاوتن بدا و بدوێ لەتەک دەرکەتنی لە میدیادا، ئەو دیدەیان بۆ دروستدەبێ، کە دۆخەکە قووتاری دەبێ لە گرژی و بەریەککەوتن، بەهۆی حیکمەت و بەرپرسیارانە مامەڵەکردنی بە ڕێزیانەوە لە چرکەساتی ئاریشە و نەنگییەکاندا.\nئەوەش متمانەیەکی ئاڵتوونییە، کە هاونیشتمانیان هەیانە بەرامبەر بە گوفتار و جووڵەکانی سەرۆک. ئەمەش گرنگی و بەهای خۆی هەیە، لە سۆنگەی غەمخۆری و بەتەنگەوەهاتنی جڤاتی کوردی و تەبایی نێوان پارت و لایەنە سیاسییەکانی نێو جڤاتەکەیە.\nخوازیارم پردی پەیوەندیی نێوان سەرۆکی هەرێم و هاونیشتمانیان لەنگ نەبێت ئەو متمانە لە دەستنەدات وزیاترپتەو بێت.\nغەمی هەمووان چاوبڕینە لە مۆدێلێک و دۆزینەوەی شێوازێکی نوێیە بۆ دواندنی هێزەکان و ڕێکخستنی جیاوازییەکان، بۆ بەڕێکردنی ژیانێکی شایستە بۆ هاونیشتمانیان. بەشێک لە گفتوگۆی نێوان سەرۆکی هەرێم و ڕۆژنامەنووسێک لە دیداری مێری و\nسەرنجێکی خاکەڕاییانەی ئێمە. ژمارەیەکی بەرچاو لە نووخبەی سیاسی و ئەکادیمیی کوردستانی و عێراقی ئامادەی دیدارەکە بوون.\nووپ.رسیاری ڕۆژنامەوانەکە دەربارەی کایە سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی مەعریفییەکە کە دەکرێ بۆ وەڵامەکانی ڕێزدار نێچیرڤان بارزانی چەندین وتاریان دەربارە بنووسرێ، چوونکە وەڵامەکان پڕ بوون لە نەخشە ڕێگای چارەڕێیانە بۆ ئاریشە و گرفتەکانی هەرێم و بەغداد و وڵاتانی دراوسێ، بۆ بوونی سەقامگیری لە نێویاندا بەو وڵاتانەشەوە، کە کێشەیان لەگەڵ کوردانی نێو خۆیانداهەیە.\nلێرەدا چەند سەرنجێک دەربارەی وەڵامەکانی سەرۆکی هەرێم دەخەمە ڕوو و بەکورتی چەند نموونەیەکی لێ وەردەگرم خوێندنەوەی\n۱. کێشەی کورد لە عێراق مەسەلەی پۆست و مووچەنییە. سەرۆک مەبەستی بوو بە هەموولایەک بڵێ چیرۆکی کورد لە عێراقدا پۆست و مووچە نییە.\nبەڵکو چیرۆکی ئێمە گەلێک لەوانە گەورەترە. چیرۆکی ئێمە کێشەی بیرکردنەوە و ئەو ئەقڵیەتەیە کە شێوازی حوکمڕانیی تا لێواری کەوتن و داڕزین بردووە. کێشەی ئێمە کێشەی ئۆنتۆلۆجییە. کێشەی بوون و ئازادییەکانی گەلەکەمانە. شوێنی ئەسەفە کە بەغداد قووت و مووچەی کوردستان وەک کارتی فشار بە کاردێنێ بەرامبەر بەگەلێک کە قووربانیی گەورەی دەستی سیستمە تۆتالیتار و ستەمکارەکان بووە بەدرێژایی دیرۆکی خۆی. تا هەنووکە ئەو پاکتاوکردنە بەردەوامە، کە وای دەبینم ڕیشەی قووڵی کلتووریی هەیە. دەسەڵاتە یەک لەدوای یەکەکانی ئێراق چەندین ڕێیان تاقی کردەوە بۆ سڕینەوەی کورد، بەڵام دواجار هەموو ئەو مۆدێلانە مەحفبوونەوە و گەلی کوردیش شکۆمەندانە درێژە بە خەباتی خۆی دەدات و چاو لە ژیانێکی مەدەنی و شایستەیە زۆر لەولایەنانە هەموو ئەو کارتانەی کە دەیانویست پێگەی خۆیانی لە نێو شەقامدا پێ بەهێز بکەن، لەم هەڵبژاردنەدا هەموویان لە دەستدا.\nشەقامی عێراقی پێی گوتن ئێوە بەرپرسن لەم دۆخە و شێوازی حوکمڕانی و ئیدارەکردنە نەک کورد.\n۲. سەبارەت بەو دەنگانەی بایکۆتی پرۆسەکەیان کرد، جەنابیان ئاماژەیان بەوەدا کە داوای هاونیشتمانیان ڕەوایە و پێویستە بەهەند وەریبگرین و کاری جیددیی لەسەر بکەین. دواجار وەک زەنگێکی هۆشیار کردنەوە لێی ڕوانی. ئەم ڕاشکاوییە ئاماژەی قبووڵکردنی ئەوی دیە بەهەموو جیاوازییەکانیەوە و بە هەمووانی گوت، ئەو دەنگە ببیستن هەتا ناساز نەبووە. چونکە دەنگی میڵەتی خۆمانە.\n۳. لە جێگایەکی دیکەی وەڵامەکانی دا سەرۆک نێچیرەڤان باسی لە گەنجانی وڵات کرد و گوتی: گەنجانی ئەمڕۆ چیرۆکەکانی دوێنێ نازانن، چونکە ئەم نەوەیە چیرۆک و خەیاڵی خۆیانیان هەیە. مەبەستی بوو بڵێ هەموو نەوە یەک ئەرکی قۆناغی خۆی جێبەجێ دەکات، ئەم نەوەیە خەون و خەیاڵی خۆیان هەیە دەبێ لێیان تێ بگەین ئەوە بزانین چۆن هەموو گەمەیەکی نوێ دەبێ یاسای نوێی بۆ داڕێژرێت، ئاواش هەموو نەوەیەک پرسیاری خۆی هەیە بۆیە دەبێ وە ڵامی دروست و نوێ ئامادە بکەین بۆ\n٤. بۆ وەڵامی ئەو ئاڵانکارییانە و سەرکەوتن بەسەرکۆسپەکاندا سەرۆکی هەرێم گوتی: تەنها مەرج سازکردنی نێوماڵی خۆمانە دواجار بە هەمولایەکی گوت: چیرۆکی ئێمە پۆست و پلە نییە لە بەغدا ئێمە دەیان چیرۆکی دیکەمان هەیە لە پۆست گەورەترە.\nماناكانی ھەڵبژاردن لە عێراقدا\nهەڵبژاردن وەکومیکانیزمێکی دیموکراسی بۆ دەستاودەستکردنی دەسەڵاتی سیاسی و گۆڕینی نەخشەی سیاسی لە عێراقدا بوونی نیە.\nبەمانایەکی دیکە، مۆدێلێک نیە بۆ ڕێکخستنی کایەکانی حکومڕانی لە سێکتەرەکانی ئابووری وڕێکخستنی دەسەڵات، یان پاشەکشەی لایەنی دۆڕاو لەپڕوسەکەدا، وەرگرتنی دەسەڵاتی حکومڕانی لە لایەنی براوەی هەڵبژاردن وەکو هەموو مودێلەکانی دونیای دیموکراسی.\nلە عێڕاقدا، هەڵبژاردن ئەوەندەی دروشمە ئەوەندە پڕۆژەیەکی\nسیاسی و کۆمەڵایەتی نیە بۆدروستکردنی دەوڵەتسازی یان خودسازی بۆ تاکی عێراقی.\nدەتوانم بڵێم هێمایەکی گشتی لێڵ و ناکۆنکرێتیە بۆدروستکردنی ئەڵتەرناتیڤی خراپتر لە دەسەڵاتی پێشوتری حکومڕانیدا. واتا ئەوەندە هیوا بەخش نیە بۆ داهاتووی تاک لەناو ئەم کۆمەڵگایەدا.\nکێشەی جەوهەری لەناو پرۆسەی هەڵبژاردنەکانی عێراقدا،پێمان ناڵێت ئەو دەزگا سەرەکییانەی کە حکومەتی عێراقی لەسەری بیناکراوە کامانەن.\nئەرک و ماف لەکوێی ئەم گوڕانکاریەدایە. تەنانەت ستراتیژی حکومەتی عێراقی بۆ داهاتووی ژێرخانی ئابووری و دروستکردنی پرۆژە گرنگەکانی تایبەت بە پروسەی کۆمەڵایەتی و سیاسی و تەنانەت دروستکردنی تاکی عێراقی لەکام پێگەی داهاتووی حکومەتە نوێیکەی دوای هەڵبژاردندایە.\nلەسەر هیچ یەکێک لەم شتانە و بابەتی گرنگتر، هیچ بە هاووڵاتیان و نوخبەی سیاسی ناڵێت، تەنانەت لایەنی کەمی هەندێک لەو ئەرکانەی کە پێویستە دەوڵەت جێ بەجێ بکات، بەشێوەیەکی نیمچە کۆنکرێتی وەک ئیلتیزامێکی یاسایی و نیشتمانی بوونی نیە.\nبەشداری نەکردن و بایکۆتی هاونیشتمانی لە پرۆسەی\nدەنگداندا، ئەگەرێکی نزیکی هەیە ببێتە هۆکاری دروستبوونی فکری ڕادیکاڵی توندتیژی لە داهاتوویەکی نزیکدا، بە تایبەت لە بەرامبەر دەسەڵاتی حوکمڕانی عێراق و کۆی گشت لایەنە سیاسیەکانی پێکهاتەی سیستەمی سیای تەنانەت لە بەرامبەر حەوزە دینێکانی شیعە و سوننەدا.\nسینارێوکانی دوای دروستبوونی حکومەتی نوێ عێراق،\nبریتی دەبێ لە زیاتر هەڵوەشاندنەوەی کۆمەڵگەی عێراق، بە واتایەکی تر نووقمبوونی ئەلتەرناتیڤی سیاسی میانڕەو لە بەڕێوەبردنی حکومەتی داهاتوودا .\nئەمەش جارێکی تر کوشتنی هیوای هاووڵاتیانی عێراقی یە بۆ چاککردنی دۆخی ئەمنی و سیاسی و خزمەتگوزاری و کەمکردنەوەی بە هەدەردانی سامانی نیشتمانی وڵاتی عێراق.\nپارتی دیموكراتی كوردستان،بۆ ھەر پێشڕەوە؟\nکاتێ پارتی دیموکراتی کوردستان، ئاڕاستەی ئامانجی ئەمە بێت: پارتی،پارتێكی دیموكراتیی نیشتمانییه، بڕوای ب همافهكانی مرۆڤ و دادپهروهریی كۆمهڵایهتی و ئازادییهكانی تاك و مافی نهتهوهییی كورد و نهتهوهكانی تر ههیه له بڕیاردانی چارهنووسیاندا .(پرۆگرامی پەسندکراوی کۆنگرەی١٣).\nپارتی دیموکراتی کوردستان، ئەگەر هەموو دەستکەوت و سەروەرییەکانی کورد و کوردستان بۆ سەدەیەکه ی پارتی نەبێت، بەدڵنیایەوە بەشە هەرەزۆرینەکەی هی پارتییە،چونکە هەر خودی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ ئەوئامانجە دامەزراوە.\nلێرەدا دەکرێت وەک ئاماژەیەکیش بێت چەند دەستکەوتێکی گەورەی بەدەست هاتوو بخەینە روو، چونکە دەستکەوتەکان هێندە زۆرە لە وتارێکدا جێگای نابێتەوە، لەبەر ئەوەی مێژووی سەدەیەکە لە تێکۆشانی نەبڕاوەی نەتەوەی کورد بۆ بەدی هێنانی ئازادی و دیموکراتی و مافەزەوتکراوەکانیەتی، کە هەر لەو پێناوەیشدا، گەلی کوردستان چەندین جار دووچاری مەرگەساتی گەورە بۆتەوە لەلایان رژێمە یەک لە دوای یەکەکانی عێراقەوە. رژێمەکانی عێراقیش هەرچیان لە دەست هاتووە لە بەکارهێنانی چەک و چۆڵی یاساخکراوی نێودەوڵەتی و چەکی کۆمەڵکوژ و هەروەها راگواستن و ئەنفال و جینۆساید و بۆردومانکردن ..\nهد ئەنجامیان داوە دەرهەق گەلی کوردستان، بۆیە بە دڵنیایەوە مێژووەکە زۆر گەورە و مەزنە، لەتەک ئەوەشدا دەستکەوتەکانیش زۆرن، بۆیە تەنیا ئاماژە بە هەندێک لەو دەستکەوتان دەکەین کە وەک نموونەی گەورەن:\nکاتێ پارتی دیموکراتی کوردستان، یەکەم پارتی سیاسی دامەزراندن، نەک هەر نۆێ بوو، بەڵکو یەکەم جاریش بوو کورد خەبات و تێکۆشانەکەی لە چوارچێوەی یەکگوتاریدا بەرجەستە بکات، لەتەک ئەوەشدا بووە پارتێکی سەرتاسەری بۆ کوردستانی باشوور.\nواتە پارتی دامەزرێنەر و رەنگڕێژی کاری سیاسی بوو بۆ کورد، لە هەمان کاتیشدا بووە نەوا و مەرجەع بۆ کوردی پارچەکانی دیکەی کوردستان.\nواتە کوردستانی ئاشنا کرد بە کاری پارتی سیاسی. کە ئامانجی پارتی سیاسی کۆکەرەوەی وزە و تواناکانە بۆ دەستکەوتە گەورەکان. دامەزراندنی پارت، بۆ ئەوەیە تا توانا و وزەکان بەشێوەیەکی زانستی لە بۆتەی پارتێکی سیاسدا بەرجەستە بێت و هاووڵاتیان ئاڕاستە بکات بۆ ئامانجە سەرەکییەکە، کە رزگاری و ئازادیی کورد و کوردستانە.\nپارتی دیموکراتی کوردستان، پڕ ئەزموونترین کاری دیپلۆماسییە. هەر ئەوەش بۆتە بناغەی ناساندنی دۆزی رەوای گەلی کوردستانە بە حکوومەت و دامەزراوە سیاسی و مرۆیەکانی دونیا. ئەوەش لە خۆڕا نەهاتووە، بەڵکو تێکۆشان و قوربانیدان و ماندووبوونی زۆری ویستووە تا ئەو بناغەیە دابڕێژرێت.\nبۆیە گەلی کوردستان دەنگیان بە پارتی دابوو، تا گەلی کوردستان بگات بە مافەکانی.\nهەر پارتی بوو بە حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکانی عێراقی\nگوت، کورد نەتەوەیە و حەقی خۆیەتی وەک هەموو گەلان سەربەخۆ بێت وخۆی خۆ بەڕێوە ببات. باشترین گەواهیش ئەوەیە کە ئەمڕۆ ئەوەی بەدەست هاتووە بەرهەمی ئەو گوتار و هەوڵانە بووە، کە پارتی رەنگڕێژی کردبوون.\nلەلای هەموو روونە کە دامەزرێنەری پارتی بوو، بەشداریی\nکرد لە دامەزراندنی کۆماری کوردستان و هەر لەوێشەوە، بڕیاری بەردەوامی و بەرگریی دا و داستان بە دوای داستان تۆماری کرد بۆ سەربەخۆی کورد، چ لە رۆژهەڵاتی کوردستان، چ لە رووبەڕوو بوونەوەی سێ دەوڵەت(ئێران-عێراق- تورکیا)، کە ئەوەش بووە هۆی بەدیهێنانی گەورەترین داستان، وەک دەستانی مێژووی رێڕەوی پەڕینەوە لە ئاوی ئاراس بۆ کۆمارەکانی یەکیەتیی سۆڤێتی جاران. ئەوەش گەورەترین ئاڵنگاری بوو لە مێژووی دونیادا.￼￼￼\nهەر پارتی دیموکراتی کوردستان بوو، بەشداری شۆڕشی\n١٤ی گەلاوێژی ١٩٥٨ی گەلانی عێراقیکرد و توانی ئەوە لە دەستووردا بچەسپێنێت، کە عێراق لە دوو نەتەوەی سەرەکی پێکهاتووە ( عەرەب و کورد) و هەر ئەوەشبووە بنەما بۆ تەواوی دانوستانەکانی نێوان کورد و حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکانی عێراق، بەڵکو ئەوەش بووە بنەما لە دەستووری\nهەمیشەی عراق کە ئێستا وڵاتی پێ بەڕیوە دەچێت.\n+هەروەها پارتی دیموكراتی کوردستان بوو، پێشڕەوایەتیی بەرپابوونی گەورەترین شۆڕشی گەلی کوردستانی کرد، کە شۆڕشی ئەیلوولە، لە ١١ی ئەیلوولی١٩٦١، ئەوەش شۆڕشێک بوو هەموو کوردستانیان بە تەواوی پێکهاتەکانەوە لە دەورکۆ بووەوە، کە ئەوەش بووە هۆی بەدەستهێنانی گەورەترین سەروەری، لەوانە رێکەوتننامەی ١١ی ئاداری١٩٧٠ کە بەڕەسمی دانرا بەرەوایەتیی شۆڕش و مافەکانی کورد، بەداخەوە شۆڕشی ئەیلوول بەپیلانی دەرەکی وەستێنرا. + هەر پارتی دیموکراتی کوردستان بوو، بەرگەی گەورەترین پیلانی نێودەوڵەتی گرتی کە لە دژی کورد و کوردستان کرا، بەڵام پارتی بە کەمتر لە ساڵێک هەڵساوە و توانیی گەورەترین ئاڵنگاری بەرپا بکات و شۆڕشی٢٦ی گوڵانی١٩٧٦ی هەڵگیرسێنێتەوە، کە ئەمجارە شۆڕشەکە بە شێوەی بەرەی بوو، وەک بەرەی جوود لە سەرەتای ١٩٨٠ کان، کە پێک هاتبوو لە پارتی و حسک و پاسۆک و شیوعی و ئاشووری و زەحمەتێکێشن و پارتی گەل. هەر ئەوەش بووە بەردی بناغەی بەرەی کوردستان، بەرەی کوردستانیش بووە پێشڕەوایەتیی راپەڕینی بەهاری ١٩٩١.\nبەکەمتر لە مانگێک لە راپەڕینی بەهاری ١٩٩١، سەرۆکی پارتی دیموكراتی کوردستان بوو پێشنیازی هەڵبژاردنی گشتیی کرد و بە کردەوەش كردی، کە ئێستا لە سایە و سێبەری ئەو بیرۆکەیە، عێراقی نوێش هەڵبژاردنی گشتیی كرد.\nیەکێکی دیکە لە سەروەرییە گەورەکانی پارتی، ئەوە بوو سەرۆک بارزانی و تیمەکەی لە بەغدا بۆ مافەکانی کورد و کوردستان لە چوارچێوەی نوسینەوەی دەستووری عێراقی نوێ دا، رۆڵی هەرە گرنگ و بەرچاویان بینی، بەڵکو ئەوەی کە بەدەست هاتووە لە مافە دەستوورییەکان بەشە هەرێ زۆرەکەی بۆ سەرۆک بارزانی و تیمەکەی دەگەڕێتەوە. ئەمانەو چەندانی تر وای کرد کە کوردستانیان لە٢٠٢١/١٠/١٠دەنگەکانیان بۆ پارتێکی بەهێز بێت، تا بە هێزەوە بەرگریی لە کورد و کوردستان بکات، چونکە گەورەترین\nئەزموونی تاقیکراوەیان هەیە لەسەری و لێشی دڵنیان بەهەموو.\nژمارە ٣٥٥٦-٣١ی تشرینی یەكەمی ٢٠٢١\nسه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان ئیدانه‌ی هێرشه‌كه‌ی داعش ده‌كات\nنێچیرڤان بارزانی له تویتێكدا هاوخه‌می خۆی بۆ كه‌سوكاری قوربانییانی هێرشه‌كه‌ی دوێنێ شه‌وی میقدادیه ده‌ربڕی و نووسیویه‌تی: به توندی هێرشه خوێناوییه‌كه‌ی داعش شه‌رمه‌زار ده‌كه‌ین، كه به ناحه‌ق كرایه‌سه‌ر كه‌سه‌كانمان له دیاله.\nسه‌رۆكی هه‌رێم ئاماژه‌ی به‌وه كرد، ئه‌م هێرشه جارێكی دیكه ئه‌مه دووپات ده‌كاته‌وه، كه گرنگه هه‌مووان به‌یه‌كه‌وه پشتیوانی هێزه ئه‌منییه‌كانمان بكه‌ین له دژی ئه‌و مه‌ترسییه‌ی كه تا ئێستا له‌سه‌رمان هه‌یه و به ئامانجی گرتووین.\nنێچیرڤان بارزانی راشیگه‌یاند، داواكارم شه‌هیدان به‌ر ره‌حمه‌ت بكه‌ون و برینداره‌كانیشمان چاكببنه‌وه، دڵمان له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی میقدادیه‌یه، به‌شداری خه‌مه قوڵه‌كه‌یانین.\nدوێنێ شه‌و، چه‌كدارانی داعش هێرشیان كرده سه‌ر گوندی ره‌شادی سه‌ر به قه‌زای میقدادییه له باكووری رۆژهه‌ڵاتی پارێزگای دیاله، به پێی زانیارییه‌كان، له ئه‌نجامی ئه‌و هێرشه‌دا 12 كه‌س كوژراون و 11 كه‌سی دیكه‌ش بریندار بوون. كه له ریزی كوژراو و برینداره‌كان ئافره‌تان هه‌ن.\nمه‌سرور بارزانی: به‌توندی سەرکۆنەی هێرشەکەی داعش بۆ سەر قوربانیانی دیاله ده‌كه‌ین\nسه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر په‌یامه‌كه‌ی بڵاوكردووه‌ته‌وه و تێیدا ئاماژه به مه‌ترسییه‌كانی چه‌كدارانی داعش ده‌كات و رایده‌گه‌یه‌نێت، تا ئێستاش داعش هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی جددیه له‌سه‌ر ئاشتی و پێكه‌وه‌ژیانی هه‌رێمایه‌تی، ئه‌وه‌ش پێویستی به به‌رپه‌رچدانه‌وه‌یه‌كی هه‌مه‌لایه‌نه و هه‌رێمیی هه‌یه.\nپێشتر سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له زۆربه‌ی دیدار و چاوپێكه‌وتن و په‌یامه‌كانیدا، ئاماژه‌ی به هه‌ڕه‌شه و مه‌ترسییه‌كانی چه‌كدارانی رێكخراوی داعش كردووه و رایگه‌یاندووه، كه چه‌كدارانی رێكخراوه‌كه ئه‌گه‌رچی له‌سه‌ر رووبه‌رێكی دیاریكراوی زه‌وی نه‌مابن، به‌ڵام هێشتا هه‌ڕه‌شه‌ن، به‌تایبه‌تیش له‌و ناوچانه‌ی كه بۆشایی ئه‌منی هه‌یه.\nشه‌وی رابردوو، چه‌كدارانی داعش په‌لاماری گوندی ره‌شادیان دا له قه‌زای میقدادیه‌ی باكووری رۆژهه‌ڵاتی پارێزگای دیاله، له ئاكامی په‌لاماره‌كه‌شدا 11 كه‌س كوژران و 13 كه‌سی دیكه‌ش برینداربوون.\nزانا توفیق بەگ￼\nسیاسی و کۆمەڵایەتی نیە بۆدروستکردنی دەوڵەتسازی یان خودسازی بۆ تاکی عێراقی. دەتوانم بڵێم هێمایەکی گشتی لێڵ و ناکۆنکرێتیە بۆدروستکردنی ئەڵتەرناتیڤی خراپتر لە دەسەڵاتی پێشوتری حکومڕانیدا.\nواتا ئەوەندە هیوا بەخش نیە بۆ داهاتووی تاک لەناو ئەم کۆمەڵگایەدا.\nبەشداری نەکردن و بایکۆتی هاونیشتمانی لە پرۆسەی دەنگداندا، ئەگەرێکی نزیکی هەیە ببێتە هۆکاری دروستبوونی فکری ڕادیکاڵی توندتیژی لە داهاتوویەکی نزیکدا، بە تایبەت لە بەرامبەر دەسەڵاتی حوکمڕانی عێراق و کۆی گشت لایەنە سیاسیەکانی پێکهاتەی سیستەمی سیاسی تەنانەت لە بەرامبەر حەوزە دینێکانی شیعە و سوننەدا.\nسینارێوکانی دوای دروستبوونی حکومەتی نوێ عێراق، بریتی\nدەبێ لە زیاتر هەڵوەشاندنەوەی کۆمەڵگەی عێراق، بە واتایەکی تر نووقمبوونی ئەلتەرناتیڤی سیاسی میانڕەو لە بەڕێوەبردنی حکومەتی داهاتوودا .\nئەمەش جارێکی تر کوشتنی هیوای هاووڵاتیانی عێراقی یە بۆ چاککردنی دۆخی ئەمنی و سیاسی و خزمەتگوزاری و کەمکردنەوەی بە هەدەردانی سامانی نیشتمانی وڵاتی عێراق\nتیرۆری شۆرت و گەدە\nچەند حیزبێكی كوردی، هەندێ دەزگای هەواڵگری بەبەرنامەیەكی چڕ دەستیان داوەتە شەڕێكی ناجوامێرانە بەرانبەر سەركردەسیاسییەكان و چالاكوان و بژاردەی ڕۆشنبیری و تەنانەت كۆمەڵایەتییەكان. ئەوان لەتازەترین داهێنانیاندا، پەنایان بردۆتە بەر بەكارهێنانی "ژەهر و سێكس" بۆ بێدەنگكردنی كەسایەتییە دیارەكان و ڕكابەرەكانیان.\nئەم دیاردەیە تادێت زیاتر گەشە دەكات و ژمارەی قوربانییەكان زیاتر دەبێت و، نەدەزگایەك هەیە بۆ تۆماركردنی ئاماری قوربانییەكان و نەپەنایەك بۆ قوربانییەكان و نەدەستەڵاتێك بۆ سزادانی تاوانباران. ئێمە لەبەردەم كێشەیەكی گەورەداین كە ئەگەر ئاواو بەم ڕیتمەی ئیستا بڕوات، كێشەی گەورە و زەبەلاحی كۆمەڵایەتی لێدەكەوێتەوەو، هەمووان لەبەردەم ئاڵوگۆڕێكی زۆر مەترسیدارداین كە بریتییە لە كۆتایی هاتنی قۆناغی متمانە و، هەڵوەشانەوەی سەرلەبەری ئیرسی كۆمەڵایەتی و كەلتوریی ئێمە.\nلەدنیادا هەردوو جۆرە چەكەكە لەدژی نەیارەكان بەكارهێنراون و لەگەمە هەواڵگرییەكاندا تەوزیفكراون.\nبەڵام ئەوە بەرانبەر بە دوژمن كراوە، نەك بەرانبەر بە دۆست و تاكی هەمان كۆمەڵگە. بەگوێرەی نەریتی باو، كەلەنێو سەرچاوە بڕواپێكراوكاندا نوسراونەتەوە، كاتێ دەزگایەكی هەواڵگری وڵاتێك یان حیزبێك پەنا دەباتە بەر ژەهرخواردكردنی كەسێك یان دەیەوێت لەڕێی سێكسەوە زانیارییەك لەسەر كەسەكە وەربگرێت، بێگومان سێ مەرجی سەرەكی لەو كارەدا ڕەچاو دەكرێت:\n۱-كەسی بەئامانجكراو هاوڵاتیی وڵاتێكی دوژمن بێت، نەك دۆست، نەك هاوڵاتیی خۆت!\n۲-لەپۆستێكی هەستیاری وادابێت كە ژەهرخواردكردنی زیان بدات لە سیستەمی بەرژەوەندییەكانی وڵاتی دوژمن. ۳-زانیارییەكەی بایەخی ئەوەی هەبێت كەلە پێناویدا باز بدرێت بەسەر پڕنسیپە ئینسانی و ئەخلاقییەكاندا و، بەهای زانیارییەكانی گەورەتربن لەوەی رەچاوی ئەخلاق بكرێت" وەك ئەوەی تسیبی لیڤنی لەگەل سەركردەی وڵاتانی عەرەب باسی دەكات، جاری واهەبووە بۆ ئیمپروڤكردنی زانیارییەك، سێكسی لەگەڵ سەركردەیەكی عەرەب كردووە!.\nبەڵام ئەو حیزبە كوردییەی كە پەنا دەباتە بەر ئەو یارییە قیزەونە، هیچ مەرجێك و زەمینەیەك لەو زەمینانەی كەباسكران ڕەچاو ناكات و ئەو لەدژی هاوڵاتیی وڵاتەكەی خۆی كاری كردووە، سیخوڕەكانی بەرداوەتە گیانی هاوڵاتیی خۆی، بێ ئەوەی بەوكارە هیچ بەرژەوەندییەكی كوردستان مسۆگەر بكرێت!.\nئێمە چەندین نمونەو سامپڵمان لەبەردەستە كە كەیسەكان ئامادەن، دوایەمین كەیسی ئاشكرا بریتییە لە كەیسی " تەیموری ئەنفال" كە وەك لەفەیسبوكی خۆی بڵاوی كردەوە، دواتریش لەپەیوەندی تایبەتدا هەندێك نهێنی دیكەی گەیاند بەئێمە.\nئەوەی جێگەی سەرنجە، نە داواكاری گشتی لەسەر ئەو كەیسە دێتە دەنگ، نە دەبێتە ڕۆژەڤی میدیاكان، نە دامودەزگا ئەمنی و تایبەتمەندەكان هیچ بەدواداچوونێك لەسەر ئەو كەیسانە دەكەن، هەموو قوربانییەكانیش بۆ قەدەری خۆیان بەجێ هێڵراون. تیرۆری شۆرت و گەدە، تایتڵی پان وبەرینی ئەم جەنگە تازەیە كە تاكو ئیستا قوربانییەكانی بەسەدان كەسن و، ژمارەكەش هەڵدەكشیت و، پێویستە بەزوویی مامەڵەی لەگەڵدا بكرێت. بەداخەوە لەبری ئەوەی كەسایەتییەكانی خۆمان بپارێزین و، ئارامییان بۆ دروست بكەین، بەپێچەوانەوە شەڕێكی ناچیزانە لەدژی هەموو فیگەرەكان دروستكراوەو، دوایەمین كەیس تەیموری ئەنفالەو دوادۆسیەش نابێت و، ئەگەر بەر نەگیرێت بەتیرۆری شۆرت و گەدە، كارەسات بەڕێوەیە!. ئەوەی جێگەی سەرنجە، فیگەرەكانی ئەم دەڤەرە، چ سیاسی بن یان ڕۆشنبیری و كۆمەڵایەتی، یەك لەدوای یەك دووچاری ئەم شەڕەی سیخوڕە بچوكەكانی حیزب بوون و، هەموو لایەكیش كڕوكپن. دەگەڕێمەوە بۆ گوتەیەكی بەڕێز " پاڤڵ تاڵەبانی" كە گوتی: بۆ لەمەودودا سیخوڕیكردن بەسەر ژیانی تایبەتی كەسایەتییە دیارەكان هێڵی سورە" . دەپرسم: ئەی بۆ كەیسەكانی سیخوڕی و ژەهر و تیرۆری شۆرتەكانمان، ڕۆژ بەڕۆژ زیاتر دەبێت؟ ئەی چی بكەین بۆ قەرەبووكردنەوەی ئەوانەی پێش ئەو قسەیە دووچاری ئەو جەنگە بوون؟ چی بكەین بۆ بەپێگرتنی؟ چی بكەین بۆ ئەوەی تیرۆری شۆرتەكانمان و گەدەمان، نەبێتە مایەی ئاشوبێكی كۆمەڵایەتی وا كە ئەمە سەرەتاكەیەتی و بێگومان كۆتایی نابێت، ئەگەر بەجیدی كۆتایی\nپەڕەى 2 لەکۆى 471 پەڕەدا


خه‌مۆكی، سه‌گه ڕه‌شه‌كه‌ی ئه‌وروپاو مۆته‌كه‌كه‌ی خۆرهه‌ڵات\nخه‌مۆكی، سه‌گه ڕه‌شه‌كه‌ی ئه‌وروپاو مۆته‌كه‌كه‌ی خۆرهه‌ڵات   12/8/2017\n(چه‌رچڵ) سه‌رۆك وه‌زیرانی بریتانیا خه‌مۆكی ناونابوو سه‌گه ڕه‌شه‌كه، هه‌موو جیهان گیری خواردبوو به‌ده‌ست بریتانیه‌كانه‌وه، كه‌چی له‌نێو به‌ریتانیادا خه‌مۆكی بینه‌قاقای ئه‌و گه‌وره ناوداره‌ی گرتبوو به‌ری نه‌ئه‌دا، نه‌یده‌هێشت سه‌رۆك نان بخوات و چێژ له‌سه‌ركه‌وتن‌و خۆشیه‌كانی ژیان وه‌رگرێت. خه‌مۆكی وڵاتێك نه‌بوو، ده‌ریاچه‌یه‌ك نه‌بوو، تا چه‌ك‌و ته‌قه‌مه‌نی بۆ بنێرێت و داگیری بكات، نه‌یده‌توانی ڕێكه‌وتن له‌گه‌ڵ ئه‌و نه‌خۆشیه مۆر بكات‌و كه‌مێك بحه‌سێته‌وه سه‌رئه‌نجام تا مرد وازی لێنه‌هێنا، ڕه‌نگه هه‌ر ئه‌و خه‌مۆكیه‌یش بووبێت كاریگه‌ری له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی چه‌رچڵ هه‌بوو بێت.\nڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی ڕایگه‌یاندووه چه‌ند ساڵێكی تر خه‌مۆكی ده‌چێته ڕیزی نه‌خۆشیه یه‌كه‌مینه‌كانه‌وه‌و پێش هه‌موو نه‌خۆشیه جه‌سته‌یی ده‌روونیه‌كانی تر ده‌داته‌وه. له‌ئێستادا به پێی ئه‌و خشته‌یه‌ی ڕێكخراوه‌كه بڵاویانكردۆته‌وه. خه‌مۆكی كێبڕكێ له‌گه‌ڵ دڵه‌ڕاوكێ ده‌كات‌و چه‌ند پۆینتێك له‌دوای قه‌له‌قیه‌وه‌و له‌هه‌ندێك دۆخدا هاوته‌ریبی یه‌كترین، ڕێكخراوه‌كه ده‌ڵێت: «ساڵی 2024 خه‌مۆكی له نه‌خۆشیه ده‌روونییه‌كانی‌و جه‌سته‌ییه‌كاندا ده‌بێته ڕیزبه‌ندی یه‌كه‌م».\nبۆیه به‌مۆته‌كه‌یان ناوبردووه، چونكه هه‌ر كاتێك تاك خه‌و و خواردن‌و پێكه‌نینی نه‌ما، ناتوانێت ئه‌ركه‌كانی ژیانی ڕۆژانه‌ی ڕاپه‌ڕێنێت خه‌مۆكی وه‌ك مۆته‌كه خه‌وی مرۆڤ ده‌زڕێنێ و دڵته‌نگی ده‌كات‌و بیركردنه‌وه‌ی خراپی تووش ده‌كات.\nكاڵبوونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و به‌های كۆمه‌ڵایه‌تی‌و گۆڕینی شێوازی ژیان تاك كێرفی ئه‌م نه‌خۆشیه‌ی بردۆته سه‌ره‌وه، بێئه‌وه‌ی مرۆڤ هه‌ست به‌خۆی بكات، یان ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی هه‌ستی پێبكات ده‌كه‌وێته داوی خه‌مۆكیه‌وه. خه‌مۆكی مۆته‌كه‌ی مرۆڤی هاوچه‌رخه، ئه‌و مرۆڤانه‌ی كه له‌پشتی كۆمپیوته‌رو به‌رده‌م شاشه‌ی ئایپاد‌و ئامڕازه ته‌كنه‌لۆجیه‌كانه‌وه كاتێكی زۆری ژیان به‌سه‌ر ده‌به‌ن، پسپۆڕه ده‌روونیه‌كان ده‌ڵێن: جاران خه‌مۆكی ته‌نیا كه‌سانی سه‌روو (40) ساڵی ده‌گرته‌وه، به‌ڵام ئێستا منداڵ‌و مێرد منداڵیش ئه‌گه‌ری تووشبوونیان هه‌یه. بینه‌قاقای هه‌موو ئه‌و ژنانه ده‌گرێته‌وه كه به‌رگه‌ی فشاره‌كان ناگرن‌و ده‌خزێنه ژووره‌وه و وازیان له گۆڕینه‌وه‌ی ڕاز و ئیش‌و كاری ده‌ستی‌و هه‌ره‌وه‌زی هێناوه. ئه‌و منداڵانه‌ی كه نازانن یاری جۆ جۆ و پێنج به‌ردی قاڕێن‌و هه‌ڵماتێن‌و توول توولێن‌و چاوشاركێ بكه‌ن‌و تێكه‌ڵاوی منداڵی تر نابن مه‌ترسی توشبوون به بڕێك له‌خه‌مۆكیان هه‌یه.\nخه‌مۆكی نه‌خۆشیه‌كی مه‌زاجیه، هۆكاره‌كه‌ی له‌وانه‌یه به‌شێك له‌توشبوون به‌نه‌خۆشی تر بێت. یان له‌وانه‌یه سه‌ربه‌خۆ بێت، هه‌ندێكجار تاك به‌هۆی ئه‌وه‌ی تووشی نه‌خۆشی درێژخایه‌ن بووه، یان توووشی كاره‌ساتێكی له‌ناكاو ده‌بێت ڕه‌نگه ماكی ئه‌م نه‌خۆشیه وه‌ربگرێت، ئه‌گه‌ر ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی هاوكاری بكه‌ن‌و ئه‌و خه‌م‌و په‌ژاره‌یه‌ی لا بڕه‌وێننه‌وه. به زوویی ماكه‌كه ون ده‌بێت‌و نه‌خۆشیه‌كه نامێنن.\nده‌بێت ئاگامان له‌و ڕاستیه بێت جۆرێك له‌خه‌مۆكی هه‌یه په‌یوه‌ندی به‌كه‌سێتی تاكه‌وه هه‌یه، واته تاك هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه كه‌سێتیه‌كه‌ی هه‌ندێك نیشانه‌ی هه‌یه كه نزیكن له نیشانانه‌كانی خه‌مۆكی ئه‌مجۆره له خه‌مۆكی كاریگه‌ری نیه، ڕه‌نگه چركه‌سات هه‌بێت به‌هۆی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه هه‌موو تاكێك بۆ ماوه‌یه‌ك توووشی ئه‌و حاڵه‌ته بیت.\nجۆری دووه‌میش له خه‌مۆكی مه‌ترسی نیه، به‌مه‌رجێك ده‌وروبه‌ر هاوكاری بكات، به‌ڵام جۆری سێیه‌م مه‌ترسی هه‌یه، ئه‌ویش كاتێك تاك كاتێك توووشی خه‌مۆكی بوو، به‌هۆی نه‌خۆشیه‌كه‌وه له‌ژیانی كاروباری ڕۆژانه‌ی وه‌ستا، یان نه‌یتوانی ئیشه‌كانی بكات‌و بۆ چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك، یان چه‌ند مانگێك درێژه‌ی كێشا، له‌م ماوه‌یه‌دا كه‌سه‌كه گۆڕانكاری تیایدا ڕوو یدا.\nله ئێستادا خه‌مۆكی یه‌كێكه له نه‌خۆشییه بڵاوه‌كان له جیهاند، له‌نێو نه‌خۆشییه ده‌روونییه‌كان باڵاترین پله‌ی هه‌یه، ڕێژه‌یه‌كی زۆر له‌كوردستان دووچاری خه‌مۆكی بوون.\nبه پێی ئاماری به‌شی ده‌روونی نه‌خۆشخانه‌ی گشتی سلێمانی له‌ساڵی (2007،2008 ) له كۆی 1378 كه‌س كه له‌و به‌شه خه‌وێنراون، به‌شی زۆریان خه‌مۆكییان هه‌بووه، خه‌مۆكی له‌به‌رئه‌وه‌ی نه‌خۆشییه‌كی جه‌سته‌یی نییه، به‌ڵكو په‌یوه‌ندی به رووكاری ناوه‌وه هه‌یه، دره‌نگ هه‌ستی پێده‌كه‌ین.\nخه‌مۆكی وه‌ك چه‌مك\nله‌ناساندنێكدا بۆ خه‌مۆكی هاتووه: خه‌مۆكی نه‌خۆشییه‌كی ده‌روونییه، كه‌سی توشبوو چالاكی كه‌مده‌كات‌و چێژ له‌خۆشیه‌كانی ژیان وه‌رناگرێت. یان هه‌ستێكی گه‌وره‌ی دڵته‌نگی‌و خه‌مباری‌و كه‌می باوه‌ڕ به‌خۆبوونه.\nخه‌مۆكی په‌ژاره‌و خه‌مێكی به‌رده‌وامه كاریگه‌ری له‌سه‌ر ڕوخساری كه‌سی توشبوو هه‌یه‌و ناتوانێت ئه‌ركه‌كانی جێبه‌جێ بكات.\nخه‌مۆكی كاریگه‌ری گه‌وره‌ی هه‌یه له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی په‌یوه‌ندی سه‌رجێی نێوان ژن‌و مێرد به‌شێوه‌یه‌ك ڕێژه‌ی ئه‌نجامدانی په‌یوه‌ندی سه‌رجێی كه‌مده‌كاته‌وه تا سه‌رهه‌ڵدانی كێشه‌ی خێزانی..\nپێشتر خه‌مۆكی ته‌نیا له‌گه‌وره ساڵاندا هه‌بوو، شاره‌زایان پێیانوابوو تووشی منداڵ نابێت، چونكه منداڵ نه‌گه‌یشتۆته ئاستی سۆزداری، به‌ڵام به‌ڵام ئێستا ده‌ڵێن تووشی منداڵ ـ یش ده‌بێت، به‌تایبه‌ت به هۆی كێشه‌ی جیابوونه‌وه‌ی دایك‌و باوك، لاقه‌كردن‌و شه‌ڕ. منداڵیش تووشی خه‌مۆكی درێژ خایه‌ن ده‌بێت، شاره‌زایان هه‌ندێك نیشانه‌یان بۆ ده‌ركه‌وتووه. له‌وانه:\nمنداڵان زۆربه‌ی كاته‌كان خه‌مبار و بێتاقه‌ت ده‌رده‌كه‌ون. سه‌رئێشه‌و سكئێشه‌و ماندویه‌تی‌و سكاڵاكردنێكی زۆر له‌جه‌سته كه هۆكارێكی ڕوونیان نیه، به‌سه‌ربردنی كاتێكی زۆر له‌ناو جێگه‌ی نوستن‌و نوستن به‌شێوه‌یه‌كی خراپ، زۆرجار له‌قوتابخانه‌دا منداڵ له وانه‌كاندا سه‌ركه‌وتوو نابێت، گۆڕانی گه‌وره له‌كێشی له‌شدا، زوو تووڕه‌بوون‌و گۆشه‌گیری‌و له‌ده‌ستدانی ئاره‌زوو له‌حه‌زوو خولیا باشه‌كانیدا، باوه‌ڕ به‌خۆبوونێكی لاواز و هه‌ستكردن به‌بێبه‌هایی.\nبه ئاسانی ناتوانین ئه‌م نیشانه‌نانه له منداڵدا بناسینه‌وه، چونكه منداڵ بێتوانایه له‌ده‌ربڕینی هه‌سته‌كانیان‌و به‌زۆری میزاجی خۆیان له‌ڕێگه‌ی كاردانه‌وه‌ی جه‌سته‌وه ده‌بینرێت، كه‌واته له‌كاتێكدا هه‌ندێك منداڵ خه‌مۆكن، له‌وانه‌یه هه‌ندێ منداڵی تر ببن به‌شه‌ڕه‌نگێز‌و كێشه له‌به‌رده‌م ئه‌و منداڵانه‌ی خه‌مۆكن دروستبكه‌ن..\nئه‌گه‌ر ده‌رباره‌ی منداڵه‌كه‌ت نیگه‌رانیت به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ت بۆ زیاد له‌سێ، یان چوار هه‌فته به‌رده‌وامبوو له‌خه‌مۆكی ئه‌وه پێویسته سه‌ردانی دكتۆرو شاره‌زایانی ده‌روونی بكه‌یت‌و قسه‌یان له‌گه‌ڵ بكه‌یت سه‌باره‌ت به مناڵه‌كه‌ت. هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ هاوڕێكانی منداڵه‌كه‌ت قسه بكه سه‌باره‌ت به‌خه‌مۆكی منداڵه‌كه‌ت تێڕوانینی جیاواز وه‌ربگره سه‌باره‌ت به‌منداڵه‌كه‌ت. ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ت باسی خۆكوشتنی كرد، ئه‌وه پێویسته زۆر به‌جدی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بكه‌یت‌و كه‌سێكی شاره‌زای ده‌روونی ببینیت. زۆر گرنگه منداڵانی خێزانێكی تر تێكه‌ڵ به‌منداڵه‌كه‌ت بكه‌یت‌و هانی بده‌یت تێكه‌ڵیان بێت.\nخه‌مۆكی لای هه‌رزه‌كار\nهه‌رزه‌كاران بێزاری ئه‌وه ده‌رده‌بڕن، كه خه‌ویان نیه خواردنیان كه‌مبووه‌ته‌وه. له‌گه‌ڵئه‌وه‌یش كێشیان زیادبووه، هه‌رزه‌كاران هه‌ندێكیان كێشه‌ی تێكه‌ڵاوبوونی كۆمه‌ڵایه‌تییان هه‌یه‌و گۆشه‌گیرن، له‌كاتێكا سیمای هه‌رزه‌كار ته‌ژیه له‌پێكه‌نین‌و قریوه. كه‌چی هه‌رزه‌كار به‌ده‌م‌و چاوییه‌وه بێزاری‌و دڵته‌نگی ده‌بینرێت، ڕه‌نگه ئه‌م دڵته‌نگیه كاتی بێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر هه‌رزه‌كار خزایه ژوورێكه‌وه‌و نه‌هاته ده‌ره‌وه‌و گۆشه‌گیربوو، ئه‌وه جێگه‌ی سه‌رنجه‌و ده‌بێت ڕابهێنرێته‌وه بۆ نێو خێزان‌وكۆمه‌ڵ.\nهه‌ندێك له هه‌رزه‌كاران، به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی كه تازه موو ده‌رده‌ن له لایه‌ن هه‌ندێك له هاوڕێكانیانه‌وه له‌خشته ده‌برێن، یان تووشی ئالووده‌بوون‌و شه‌ڕه‌نگێزی و هه‌ندێكجار دووچاری قوماریش ده‌بن. كه سه‌ره‌تاكه‌ی له‌ڕێگه‌ی كێشانی نێرگه‌له‌وه بووه‌و دواتر به هۆی فشاری خێزانه‌وه دووچاری جۆرێك له خه‌مۆكی بوون.\nخه‌مۆكی لای گه‌وره‌ساڵان\nپسپۆڕه ده‌روونیه‌كان تێكڕای ته‌مه‌نی خه‌موكیان بۆ گه‌وره ساڵان به سه‌روو ته‌مه‌نی 27 ساڵی داناوه، مرۆڤ له‌م ته‌مه‌نه‌دا به‌هۆی كێشه‌ی به‌ریه‌ككه‌وتنی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و بژێوی ژیان‌و جه‌نگ‌و زه‌بری ده‌روونی‌و بێكارییه‌وه تووشی كه‌سه‌كه ده‌بێت‌و بیرۆكه‌ی خراپ له مێشكیان دروست ده‌بێ.\nئه‌و كه‌سانه له‌و ته‌مه‌نه‌دا به‌رپرسیارێتی ده‌كه‌وێته سه‌رشانیان پێویسته بۆنه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان به هه‌ند وه‌رگرن، به‌ڵام به پێچه‌وانه‌وه كه‌سانی تووشبوو به خه‌مۆكی له‌و ته‌مه‌نه ڕقیان له جه‌ژن‌و سه‌ردان‌و قه‌ره‌باڵغی به‌رده‌وامه.\nخه‌مۆكی و گۆڕانكارییه هۆرمۆنیه‌كان\nهه‌ردوو ڕه‌گه‌ز ژن‌و پیاو ئه‌گه‌ری تووشبوون به خه‌مۆكیان هه‌یه، به‌ڵام له‌هه‌ندێك كۆمه‌ڵگه‌دا ژن زیاتر تووشی ده‌بێت، به‌تایبه‌ت ئه‌و ژنانه‌ی ده‌چنه قۆناغی ساڵی بێهیواییه‌وه. یان به‌رده‌وام كێشه‌یان هه‌یه، ئه‌گه‌ر له‌م باره‌دا ژن هۆشیاری نه‌بێت‌و ئاگادری ئه‌و گۆڕانكارییه هۆرمۆنیه نه‌بێت، ئه‌گه‌ری توشبوونی به خه‌مۆكی زیاد ده‌كات به‌هۆی نه‌مانی هۆرمۆنی منداڵبوون...\nته‌نیا یه‌ك هۆكار نیه\nهه‌موو نه‌خۆشییه‌كی ده‌روونی ته‌نها یه‌ك هۆكاری نییه بۆ توشبوون، به‌ڵكو چه‌ند هۆكارێك هه‌یه كه له‌زانستدا پێیده‌وترێت كۆفاكته‌ر، له‌وانه‌ش هۆكاری بۆماوه‌یی هه‌یه، كه له‌رێگای جینه‌كانه‌وه ده‌گوێزرێته‌ووه بۆ ئه‌ندامانی خێزانه‌كه زۆر نه‌خۆش كه سه‌ردانی به‌شی ده‌روونیان كردووه ده‌ركه‌وتووه له‌نێو خێزانه‌كه‌یاندا خه‌مۆكی تیایدا پۆزه‌تیڤ بووه.\nله‌لایه‌كی تریشه‌وه هۆكاری ژینگه‌یی هه‌یه، به‌تایبه‌ت له‌ژینگه‌یه‌كی ناسازی وه‌كو كوردستاندا كه شه‌ڕ له‌دوای شه‌ڕ هه‌بووه‌و هه‌موو ئه‌و شه‌ڕانه بوونه‌ته هۆی نه‌هامه‌تی‌و ماڵوێرانی. .\nتوێژینه‌وه‌كان جه‌خت له‌وه ده‌كه‌نه‌وه كه هه‌ندێك له‌و كه‌سانه‌ی له‌گه‌وره‌یدا تووشی خه‌مۆكی بوون له منداڵیدا له‌سۆزو خۆشه‌ویستی بێبه‌شبوون، یان هه‌ندێكجار باوك‌و دایكیشی هه‌بووه، به‌ڵام ته‌ندروست په‌روه‌رده نه‌كراوه، هه‌روه‌ها باری ئابوری‌و گرفتی خێزانی فاكته‌رێكی تری دووچاربوون به‌خه‌مۆكییه، هۆكاری بایه‌لۆجی‌و پێشكه‌وتنی ته‌كنه‌لۆجیاش.\nچه‌ند ژماره‌ی ئه‌ندامانی خێزان زۆر بێت، قه‌ره‌باڵغ بێت، كه‌متر تاك سه‌ری ده‌په‌رژێته سه‌ر بیركردنه‌وه‌ی ناته‌ندروست، چه‌ند خێزان خۆشه‌ویستی تیا بێت، نه‌نك‌و باپیره، یان كه‌سێكی به‌ته‌مه‌نی تیابێت. ئه‌وه‌نده زیاتر ئه‌و خێزانه دوورن له توشبوون به‌خه‌مۆكیه‌وه. چه‌ند پێكه‌نین و گێڕانه‌وه‌ی حیكایه‌تی به‌ساڵاچوانی تیابێت، ئه‌وه‌نده زیاتر ئه‌م مۆته‌كه‌یه دوور ده‌خاته‌وه. هه‌میشه ڕێژه‌ی خه‌مۆكی له نێو ئه‌و خێزانانه‌ن كه تێكڕای ژماره‌ی كه‌سه‌كانی له نێوان (4ـ5) كه‌سدایه، یان دره‌نگ ده‌چنه نێو پڕۆسه‌ی هاوسه‌رگیرییه‌وه.\nبه ده‌گمه‌ن ئه‌ندامانی خێزانه میلله‌یه‌كان توووشی خه‌مۆكی بن.\nزۆرێك له نووسه‌رو پزیشك و ئه‌ندازیار كه به‌ریه‌ككه‌وتنی كه‌میان له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵ‌و خێزان‌و تاك هه‌یه، یه‌كێك له نیشانه‌كانی خه‌مۆكییان تیایه. به‌شێكی زۆریان توانای خۆگونجاندنیان له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵ نیه‌و تووڕه‌ن له‌كاتی ئیشه‌كانیان، به‌شداری هیچ بۆنه‌یه‌ك ناكه‌ن، له قۆناغێكی ته‌مه‌نیان ڕه‌نگه تووشی خه‌مۆكی بن.\nچاره‌سه‌ر بۆ تووشبوانی خه‌مركی دۆزینه‌وه‌ی هۆكاره، هه‌ر كاتێك هۆكار بنه‌بڕكرا، خه‌مۆكیه‌كه بنه‌بڕ ده‌كرێ. خه‌مۆكی له‌ئاستی سه‌ره‌تایدا\nبه كێشه ناو ده‌برێ نه‌ك نه‌خۆشی، ئه‌م حاڵه‌ته ته‌نیا پێوێستی به ڕێنماییه. به‌تایبه‌ته بۆ منداڵ و هه‌رزه‌كار، به ڕێنمایی چاره‌سه‌ر ده‌كرێت، به‌ڵام بۆ خه‌مۆكی توند له‌وانه‌یه هه‌ندێكجار په‌نابرێته به‌ر به‌كارهێنانی ده‌رمان، له‌وانه‌یه پێویست كات بۆ چاره‌سه‌ر ته‌زووی كاره‌با به‌كاربێت، به تایبه‌ت بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه ئازار گه‌یاندن به‌خودیان هه‌یه، یان تووشی خه‌مۆكی مه‌ترسیدار بوون. خه‌مۆكی مه‌ترسیدار: ئه‌وه‌یه كه ماوه‌یه‌كی درێژ كه‌سه‌كه تووشی دڵته‌نگی و بێزاری بێت چێژ له‌ژیان وه‌رنه‌گرێت، ده‌بێت ئه‌و كه‌سه كه تووشی ئه‌و حاڵه‌ته ده‌بێت، هاوكات نه‌خۆشیه‌كی ده‌روونی تر، یان جه‌سته‌یی درێژ خایه‌نی نه‌بێت. یان به‌هۆی كاره‌ساتێكه‌وه (مردن، بێكاری، زه‌ره‌ر... هتد) تووشی نه‌بوو بێت. به‌ڵكو له‌ناكاو تووشی بێت‌و بیرۆكه‌ی خراپی لا گه‌ڵاڵه بێت، یان زیان به‌كه‌سانی تر بگه‌یه‌نێت. ئه‌مه به‌خه‌مۆكی توند ناو ده‌برێ، كه‌سه‌كه به‌رده‌وام هه‌ست به‌تاوان ده‌كات.\n1ـ بۆ خێزانه تازه هاوسه‌رداره‌كان ده‌بێت ئه‌وه بزانن كه منداڵ له گه‌ڕه‌ك دانه‌بڕن به پاساوی شه‌ڕه‌نگێزی و فێربوونی وته‌ی نه‌شیاو و خۆ جیاكردنه‌وه له‌خێزانه‌كان، هه‌ر له سه‌ره‌تاوه منداڵ تێكه‌ڵ به ژینگه‌ی گه‌ڕه‌كه‌كه‌ت بكه بۆ ئه‌وه‌ی له داهاتوودا توانای خۆگونجاندنی هه‌بێت له‌گه‌ڵ ده‌روروبه‌ر، چونكه زۆربه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه تووشی خه‌مۆكی بوون كێشه‌ی خۆگونجانیان هه‌بووه.\nدروستكردنی ڕۆحی خۆبه‌خشی لای تاك، چونكه هه‌ستی خۆبه‌خشی ده‌بێته هۆی وه‌رگرتنی چێژ له‌ژیان، مه‌رج نیه هه‌ر كارێك مرۆڤ بیكات به‌ته‌مای قازانج بێت. ده‌توانی بێته ئه‌ندام له‌ڕێكخراوێكی مرۆیی ژینگه‌یی، یان هه‌ر بابه‌تێك خۆت حه‌زی لێ ئه‌كه‌ی، به‌شداریكردن له‌گروپی شاخه‌وانی.\nگه‌ڕانه‌وه بۆ یاریه كورده‌وارییه‌كان به‌تایبه‌ت له‌قوتابخانه‌و نێو خێزانه‌كاندا، ئه‌گه‌ر هه‌موویشی نه‌بێت، ته‌نیا یه‌ك یاری به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی خێزان كۆ بكاته‌وه..\nده‌بێت سه‌رۆكی خێزان كاتێك هه‌ستیكرد هه‌ر گۆڕانكاریه‌ك له ده‌م‌وچاوی ئه‌ندامێكی خێزانه‌كه‌ی ڕوویدا هه‌وڵبدات هۆكاره‌كه‌ی بدۆزێته‌وه‌و یارمه‌تیان بدات له‌كێشه سۆزداریه‌كانی تازه‌پێگه‌یشتووه‌كانیدا.\nكۆبوونه‌وه‌ی خێزانی فاكته‌ری یارمه‌تیده‌ره بۆ نه‌هێشتنی ماكه‌كانی.\nگرنگیدان به‌به‌های كۆمه‌ڵایه‌تی له‌نێو كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی به‌تایبه‌ت ئه‌و بابه‌ته مه‌عنه‌ویانه‌ی كه باپیرانمان پارستوویانه چێژ به ژیان ده‌به‌خشێت.\nسوود وه‌رگرتن له‌بۆنه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی وه‌ك جه‌ژن بۆ دروستكردنی دۆخێكی خۆشه‌ویستی بۆ ئه‌ندامانی خێزان.\nبۆ ئاماده‌كردنی ئه‌م باسه سوود له‌م سه‌رچاوانه وه‌رگیراوه.\nنه‌خۆشیه ده‌روونیه‌كان، گۆڤاری سایك، به‌رنامه‌ی هه‌توان، په‌یجی ته‌ندروستی گشتی، ماڵپه‌ڕی ده‌روونناسی


عومه‌ر ئۆسێ پیرۆزبایی له مه‌سرور بارزانی ده‌كات\nسه‌رۆك وه‌زیرانی نوێ\nله په‌یامێكدا به بۆنه‌ی ناوزه‌دكردنی مه‌سرور بارزانی بۆ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان، عومه‌ر ئۆسێ، سه‌رۆكی ده‌ستپێشخه‌ریی نیشتمانیی كوورد له سووریا و هاوكات په‌رله‌مانتاری كورد له په‌رله‌مانی سووریا، پیرۆزبایی له مه‌سرور بارزانی ده‌كات و ده‌ڵێت: "ئه‌و هه‌ڵبژاردنه رۆڵێكی ئه‌رێنی له رێكخستنه‌وه‌ی ناوماڵی ناوخۆی كوردستان ده‌گێڕێت و ده‌بێته هۆكاری به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی فیدراڵ له به‌غدا و وڵاتانی دراوسێ". له په‌یامه‌كه‌دا هاتووه:\nبه‌یاننامه‌یه‌ك بۆ میدیا و رای گشتی:\nپیرۆزباییه‌كی گه‌رم له گه‌له‌كه‌مان له كوردستانی عێراق و ته‌واوی پێكهاته‌كانی عێراق و هه‌موو گه‌لی كورد ده‌كه‌م، به بۆنه‌ی هه‌ڵبژاردنی برامان، مه‌سرور مه‌سعود مه‌لا مسته‌فا بارزانی وه‌ك سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان.\nئه‌و هه‌ڵبژاردنه رۆڵێكی ئه‌رێنی له رێكخستنه‌وه‌ی ناوماڵی ناوخۆی كوردستان ده‌گێڕێت، ده‌بێته هۆی به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی فیدراڵ له به‌غدا و وڵاتانی دراوسێ. هه‌روه‌ها ده‌بێته بنه‌مای ئاوه‌دانكردنه‌وه و به‌ره‌وپێشبردنی كوردستانی عێراق. له‌گه‌ڵ رێزم و هیوای سه‌ركه‌وتن و به‌ده‌ستهێنانی ده‌ستكه‌وتی زیاتری بۆ ده‌خوازم، ئومێده‌وارم ئه‌م هه‌نگاوه ببێته ده‌ستپێكێك بۆ هه‌وڵدان له پێناو درووستكردنی باشترین په‌یوه‌ندی له نێوان هه‌ولێر و دیمه‌شق.\nعومه‌ر ئۆسێ، سه‌رۆكی ده‌ستپێشخه‌ریی نیشتیمانیی كورد له سووریا - ئه‌ندامی كورد له په‌رله‌مانی سووریا.


سەلاحەدین محەمەد بەهائەدین\nئەمینداری گشتی یەکگرتووی ئیسلامیی كوردستان لەگەڵ بەشێک لە رێکخستنەکانی مەڵبەندی سێی دهۆک کۆبوه‌وە و رایگه‌یاند: کاری لەپێشینەی یه‌كگرتوو گەڕانەوەی شکۆیی هاوڵاتیە.\nئێوارەی رۆژی شەممە 24ی ئابی 2019، سەلاحەدین محەمەد بەهائەدین، ئەمینداری گشتی یەکگرتوی ئیسلامی کوردستان لە شاری دهۆک لەگەڵ بەشێک لە رێکخستنەکانی برایانی سنوری مەڵبەندی سێی دهۆكی حزبه‌كه‌ی کۆبوه‌وه و سه‌باره‌ت به بارودۆخی سیاسی هەرێم و عیراق و ناوچەکە بیروڕای خۆی ده‌ربڕی.\nئه‌مینداری گشتیی یه‌كگرتو رایگه‌یاندوه كه حزبه‌كه‌ی هێزێکی ئۆپۆزسیۆن کاری لەپێشینەی گەڕانەوەی شکۆیی هاوڵاتیە و کاردەکات بۆ خستنە رووی کێشە و گرفتەکانی هاوڵاتیان و دۆزینەوە چارەسەر بۆیان، ئه‌وه‌ش لەڕێگه‌ی فراکسیۆنی یەکگرتوو لە پەرلەمانی کوردستان و دەزگاکانی ڕاگەیاندنی یەکگرتوو بۆ دەستەبەرکردنی مافەکان و گەڕانەوەی شکۆی هاوڵاتیان.\nسەلاحەدین بەهائەدین وتویه‌تی: یەکگرتووەکان دەتوانن ئومێد و هیوا بگەرێننەوە بۆ گەنجان و لاوان بەخزمەتێکی جوان گرنگی دان بەخورەوەشتە بەرزەکان و هەروەک پیشەی لەمێژینەی خۆیان پەروەردەیەکی پاک و بێگەرد و نەوەیەکی دڵسۆز پەروەردە بکات بۆ خاک و نیشتمان.و خەبات دەکەین دژی هەر گەندەڵی و ناعەدالەتیەک کە زیان بە کۆمەڵگە بگەیەنێ .\nله به‌شێكی دیكه‌ی كۆبونه‌وه‌كه‌یدا ئەمینداری گشتی یەکگرتوو باسێکی لەناوخۆی حزب و ئامادەکاریەکانی کۆنگرەی هەشتەمی حزبه‌كه کردوه‌و و وتویه‌تی: "کۆنگرەی خۆمان دەبەستین و گرفت و کێشەیەک ئەگەر هەبێ چارەسەری بۆ دەدۆزینەوە".\nراشیگه‌یاندوه كه هه‌ڵمه‌تێكی به‌خۆداچونه‌وه و هەڵسانەوەیان ئەنجامداوە و به‌وته‌ی ناوبراو گڕوتێنێکی بێ وێنە لە ناو دەزگاو ئۆرگانەکانی یەکگرتوی ئیسلامی کوردستان بەدی دەکرێت و ڕەنگیشی داوەتەوە.


لیژنه‌ی باڵای ئه‌منی سلێمانی خوپیشاندان قه‌ده‌غه‌دەکات\nدوای ئه‌نجامدانی ژماره‌یەک خۆپیشاندان له ناوه‌ندی پارێزگای سلێمانی و قه‌زاكانی و كوژران و بریندار بوونی ژماره‌یەک خۆپیشانده‌ر و بریندار بوونی ژماره‌یەک كارمه‌ندی ده‌زگا ئه‌منییەکان لیژنه‌ی باڵای ئه‌منی پارێزگای سلێمانی له ڕاگه‌یه‌نراوێكدا، ده‌زگا ئه‌منییەکانی ڕاسپارد كه چيتر ڕیگه به هیچ جۆره گردبوونه‌وەیەک نه‌ده‌ن، ڕێكاری یاسایش دژ به‌و كه‌سانه ده‌گرنه به‌ر كه زیانیان به‌دام و ده‌زگاكانی حكومه‌ت گه‌یاندووه.\nله راگه‌یه‌نراوەکه‌ی لیژنه‌ی باڵای ئه‌منی سلێمانیدا هاتووه " هێزه ئه‌منییەکان چیتر ڕێگه ناده‌ن ، خۆپیشاندانه بێ مۆڵه‌تەکان به‌رده‌وامیان هه‌بێت و سه‌ربكێشن بۆ پشێوی و توندوتیژی و لێره به دواوه هه‌موو جۆره گردبوونه‌وه و خۆپیشاندانێكی بێ مۆڵه‌ت و زیانگه‌یاندن به مومته‌لەکاته گشتی و تایبه‌تەکان كه بۆ خزمه‌تی هاوولاتیانن،قه‌ده‌غه‌ن هێزەکان ده‌ستكراون بۆ راگرتن و مامه‌ڵەکردن له چوار چێوه‌ی یاسادا.\nله‌درێژه‌ی ڕاگەیەندراوەکەی لیژنه‌ی باڵای ئه‌منی سلێمانیدا هاتووه" سه‌رجه‌م ئه‌و كه‌سانه‌ش له‌لایه‌ن هێزه ئەمنییەکانەوە به‌ڕێكاری یاسایین ده‌ستگیر دەکرێن ،كه زیانیان گه‌یاندووه به مومته‌لەکاتی ده‌وڵه‌ت و هه‌موو ئه‌وانه‌ش كه له پشتی هاندانی ئه‌و كه‌سانه‌وه بوون.\nسه‌باره‌ت به لایه‌نه سیاسیەکانی هه‌رێمی كوردستانیش كه ڕۆژانه باره‌گاكانیان له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌رانه‌وه ده‌ستوتێندرێت و رووماڵی ده‌زگاكانی راگه‌یاندنیش هاتووه " داوا له‌سه‌رجه‌م لایه‌نه سیاسییەکان دەکه‌ین، كه به‌رپرسانه له‌گه‌ڵ دۆخەکه‌دا مامه‌ڵه بكه‌ن.، پێویسته كه‌ناڵەکانی راگه‌یاندن به گیانێكی به‌رپرسیارانه‌وه، مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ رووداوەکاندا بكه‌ن .\nبه‌پی ئامارەکان له خۆپیشاندانەکانی سنوری پارێزگای سلێمانی (6) خۆپیشانده‌ر و پێشمه‌رگه‌یەک تا ئێستا گیانیان له‌ده‌ستداوه و ژماره‌یەک دام و ده‌زگای حكومه‌ت و باره‌گای لایه‌نه سیاسیەکان له پارێزگای سلیمانی و هه‌ڵه‌بجه و قه‌زاكانی دیكه‌ی سه‌ر به پارێزگای سلێمانی سوتێنراون و له دوێنێشه‌وه قه‌ده‌غه‌ی هاتووچۆ له نێوان پارێزگاكان و ئیدارەکان راگه‌ینراوه .


6278 جار خوێندراوەتەوە\nدکتۆڕێك بەناوی ئەنجیلیکا شماکۆفا، پسپۆڕی بواری نەخۆشییەکانی پێست ئاماژەی بەوەکردووە، لێکردنەوەی پێستە زیادەکانی دەوری نینۆکەکان ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشیی زیاتر دەکات.\nبەگوێرەی وتەی ئەم پزیشکە کە ماڵپەڕی روسیا تودەی ئاماژەی پێکردووە، لێکردنەوەی پێستی دەوری نینۆکەکان بە ددان دەبێتە هۆی دروستبوونی برینێکی کراوە لەو ناوچەیەدا، و بەهۆی ئەوەی لەناو دەمدا ژمارەیەکی زۆر بەکتریا و زیندەوەری زیانبەخش هەیە، ئەگەر لەرێگەی لیکەوە بچێتە برینەکەوە ئەوا دەبێتە هۆی ئەوەی هەوبکات و بئاوسێت.\nهەروەها دەکرێت ئەم برینانە ببنە هۆی کردنەوەی دەرگایەك بۆ چوونە ژوورەوەی بەکتریا و میکرۆب بەتایبەت لە کەشی پیسدا، لە حاڵەتێکدا ئەگەر سیستمی بەرگری لاوازبێت و کەسەکە نەخۆشی درێژخایەنی هەبێت، ئەوا ئەگەری تووشبوونی بە نەخۆشی زیاتر دەبێت.\nئاماژەی بەوەشداوە، "کاتێك ئەو ناوچەیەی دەوری نینۆکەکان هەودەکات دەبێت بەزووترین کات چارەسەر بکرێت چونکە ئەگەری هەیە هەوکردنەکە بچێتە ژێر نینۆکەکەوە و ببێتە هۆی تووشبوون بە ئازاری زۆر و ئاوسان، و ئەگەر ئەم حاڵەتە گەشە بکات ئەگەری هەیە هەوکردنەکە بگات بە پەنجەکانی دیکە و دوای ئەمەش ئەگەری ژەهراویبوونی خوێن زیاتر دەبێت و لەم حاڵەتەشدا مەترسی لەسەر ژیان دروست دەبێت".\nئەم نیشانانە لە ژناندا دەکرێت ئاماژەبن بۆ توشبوون بە جەڵتەی مێشك\n١٠ کەسی تەمبەڵ کە بیرۆکەی بلیمەت و سەرسوڕهێنەریان دۆزیوەتەوە\nبۆ پاراستنی قژت لە کڕێش لەم خواردنانە دووربکەوەرەوە


ئەردۆغان هەڕەشە لە ئەوروپا دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەردۆغان هەڕەشە لە ئەوروپا دەكات\n2019/10/26 - 4:25 PM\nسەرۆكی توركیا بە كردنەوەی دەرگاكانی كۆچ بۆ پەنابەران بەڕووی ئەوروپا هەڕەشە لە وڵاتانی ئەوروپا دەكات و دەشڵێت: “ئەگەر هەسەدە لەكاتی دیاریكراودا نەكشێتەوە هێرشەكان دەستپێدەكەینەوە”.\nبەپێی هەواڵێكی ئاژانسی (ئەنادۆڵ)ی توركی، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆكی توركیا ڕایگەیاندووە، ئەگەر یەپەگە و هەسەدە لەماوەی 150 كاتژمێردا لەو ناوچەیەی بۆی دیاریكراوە نەكشێتەوە ئەوا هێرشەكان دەستپێدەكەینەوە.\nڕاشیگەیاندووە، كە ناوچەی ئارام لە نێوان گرێ سپی و سەرێكانی دروست دەكەین ئەگەر پێویست بكات و سەرجەم پێویستییەكانی بۆ دابین دەكەن و شوێنی نیشتەجێ بوون بۆ كۆچبەران دروست دەكەین.\nدەشڵێت: “ئەگەر وڵاتانی ئەوروپا ڕازی نەبن بە دروست كردنی ناوچەی ئارام، ئەوا دەرگاكانی كۆچ لەبەردەم پەنابەران دەكەینەوە”.\nئەوروپاپەنابەرانتوركياڕەجەب تەیب ئەردۆغانهەسەدە\nكۆسرەت ڕەسوڵ دوو پۆستی باڵای یەكێتی پڕدەكاتەوە\nكچێك دوای مردنی دەزگیرانەكەی خۆی كوشت\nبەزمەسات55 خولەک پێش ئێستا


سکۆلاریزم و ئیسلامگەرایی لە تورکیا ؛ دیالێکتیکی کۆنەپەرەستی(ئیرتجاعی) لە هەمبەر پێکهاتەی کورد - piranshahrrudaw | piranshahrrudaw\nصفحه نخست آخرین اخبار / ایران و جهان / خبرهای ویژه / کوردی / یادداشت\nانتشار : مرداد 19, 1396 - 23:08\nسکۆلاریزم و ئیسلامگەرایی لە تورکیا ؛ دیالێکتیکی کۆنەپەرەستی(ئیرتجاعی) لە هەمبەر پێکهاتەی کورد\nسکۆلاریزم و ئیسلامگەرایی لە تورکیا ؛ دیالێکتیکی کۆنەپەرەستی(ئیرتجاعی) لە هەمبەر پێکهاتەی کورد د. ئه حمه د غه مپه روه ر(شوان): دکتۆرای جوگرافیای سیاسی هەواڵی میدیایی زۆرێک لە ڕاگەیاندنەکانی دوێنی تەرخانکرابوو بە دیوار کێشان لە سەر ناوچە سنووریەکانی ئێران و تورکیا لە لایەن دەوڵەتی تورکیا بە ئامانجی پتەوکردنی سنوورەکان لە دەست پارتی کرێکارانی کوردستان و بەم […]\nد. ئه حمه د غه مپه روه ر(شوان): دکتۆرای جوگرافیای سیاسی\nهەواڵی میدیایی زۆرێک لە ڕاگەیاندنەکانی دوێنی تەرخانکرابوو بە دیوار کێشان لە سەر ناوچە سنووریەکانی ئێران و تورکیا لە لایەن دەوڵەتی تورکیا بە ئامانجی پتەوکردنی سنوورەکان لە دەست پارتی کرێکارانی کوردستان و بەم شێوەیە ئاسایشی نەتەوەیی زیاتر و گەڕانەوەی ئۆقرەیی زیاتر بۆ ئەو وڵاتەو و بە تایبەت بۆ ڕۆژهەڵات و باشووری ڕۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە کە دانیشتوانەکەی کوردن. ئەوەی کە لە دەسپێکەوە زۆر زەق و جێی تێڕامانە بریتیە لە پاراستنی سنوورەکان لە دەست کوردەکانی دژبەری دەوڵەتی ئەو وڵاتە نە دەوڵەتێکیتر. هەر بۆیە لێرەدا کۆنەپەرستی هزری ئەو وڵاتە خۆی دەداتە دەست. گێڕانەوەی وێنەیەکی مێژوویی باشتر ڕەهەندی ئەم دواکەوتوویەمان بۆ دەردەخا.\nلە سەردەمی سوڵتان سلێماندا کە بە سلێمانی قانونی ناسراوە، کاتێک لە سنوورەکانی کوردستان بەرەو ئیستانبوڵ دەگەڕایەوە، دایکی لێپرسی: کوڕم کە ئێستا گەڕاویەتەوە، لەو ماوە کورتەدا گورجی و قزلباشەکان هێرش ناکەنە نشتیمانەکەت؟ سوڵتان لە وڵامدا وتی؛” دایە دیوارێکی ئەستەمم لە نێوان ئیمپراتوری عوسمانی و دەوڵەتی سەفەوی و گورجی دروست کردووە کە ئیتر نەیار ناتوانێ هیچ زیانێکمان پێبگەیەنێ.” دایکی لە وڵامدا پرسی؛” چۆن توانیت ئەم دوورمەودایە دیوار بکێشی؟” سوڵتان لە وڵامدا وتی؛ ” دایکی ئازیزم من ئەم دیوارەم لە گۆشت و خوێن دروست کردووە، بەڕیوەبردنی ئەو ناوچانەم بە خێڵی کورد داوە… دوژمن ناتوانێ لە گەڵ ئەوان بەربەرەکانی بکا و بێتە ناو وڵاتی ئیسلامی (بە گێڕانەوە لە بێرنارد لوئیس).\nهۆکاری سەرەکی ئەو لێک تێگەیشتنەی کورد و تورک لەو کات چ بوو؟ ئەوە شتێکە کە من ناوم ناوە “” نیشتمان / کلتور””. ئەو چەمکە گوزارشت لە خۆبەڕیوە بردن دەکا. خۆبەڕێوە بردنێک کە هەڵقوڵاوی جوگرافیا و کلتورە. بە واتایەکیتر لەو سەردەم خەلافەتی عوسمانی دانی بە جیاوازی پێکهاتەی کورد و بەهێزی ئەو پێکهاتەیە لە کێبرکێی ژئۆپۆلیتیک لە گەڵ سەفەویەکان نابوو. بۆیە بە ڕاوێژکاری مەلای بدلیسیەوە سیستمی ئیماڕەتنشینی بە باشترین کەیس بۆ ئاسایشی نەتەوەیی و ئۆقرەیی ناوخۆیی زانی. شایەد بە ئاگابوونێکی تەواو کە ئێمە لە چەمکی “”نیشتمان / کلتور””مەبەستمانە لەو کات ڕووی نەدابێ بەڵام بێ سێ و دوو تاڕادەیەک ڕانگیداوەتەوە.\nپاش زیاتر لە چوارسەد ساڵ دۆخەکە پێچەوانە بۆتەوە. دوای ئینقلابی مەشروتەی تورک کە باسی یەکسانی دەکرد، تورکە لاوەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەم حوکمیان گرتە دەست و سێکوچکەی دەسەڵات – نەتەوەگەرایی – سێکۆلاریزم تەنگی بە فکری و هزری سەردەمی عوسمانیەکان چنی. ئەو بۆچوونە و چاوچنۆکی بۆ دەسەڵاتی ڕەها لە جوگرافیای باشوور و\nباشووری ڕۆژهەڵاتی کە نیشتمانی کوردەکان بوو بە قەتڵ و کوشتار، سەرکوتکردن، بێمافکردن و کاولکاری بێسنوور بە درێژایی سەدەی بیست ڕەنگی دایەوە. تابڵۆی خۆێناوی و لێکتێنەگەیشتن لە ٢٠٠٢ بە هاتنە سەر کاری ئیسلامگەراکان وا هەست دەکرا بەرەو کاڵبوون بڕوا و دەڵەت لە هەمبەر کوردەکان جیاوازتر مامەڵە بکا. بەڵام ئەزموونی زیاتر لە دەیەک حوکمرانی ئیسلامگەراکان نیشانی دا کە جیاوازی سێکوچکەکە تەنیا لەوە دایە کە ئیسلامگەرایەتی جێی سێکۆلاریزمی گرتۆتەوە و کوچکەی دەسەڵات و تامەزرۆیی بۆ دەسەڵاتی زیاتر، زۆرتریش بووە. کرداری ئەردۆگان لە گۆڕینی سیستەم بۆ ریاسەتی هێمایەکە بۆ ڕاستی ئەم بۆچوونە.\nشێکردنەوەی کردار و هەڵسووکەوتی هەردوو لایەنی سێکۆلاریزم و ئیسلامگەرایی بریتیە لە ئیرتجاعی هزری. لە شرۆڤەی قوڵتردا بۆ دیوارکێشانی دەوڵەتی تورکیا لە ناوچە سنووریەکان دەبێ بڵێین؛ تورکەکانی ئاسیای ناوەڕاست بە دەنگێکی بەرزەوە نەخێریان بۆ هزری ڕۆژئاوا لێدا. هێگێل فەیلەسوفی ئاڵمانی و زۆرێک لە فەیلەسوفەکانی پێشتر و دواتر وەکوو هابز، ڕۆسۆ، لاک، کانت و دواتریش مارکس بەشێکی بەرچاو لە کانتێکسی هزریان بە بڕوا بوون بە ئایدیای پێشکەوتن تەرخان کردبوو. هێگێل بە تایبەتی پێیوابوو کە هێزێکی مێژوویی، مێژووی دونیای بەرەو پێشەوە هانداوە کە لە کۆتاییدا عەقڵێکی ئازاد، حاکم دەبێ و دەوڵەت، کۆمەڵگا، کلتور و… دەبن بە یەک جەستە. ئەزموونی تورکیا ڕەدی ئایدیای پێشکەوتنە. گەر وا نەبووایە ئێستاکە دوو پێکهەتەی کورد و تورک لە ئەوپەڕی برایەتی دەژیان و وڵاتەکە بە ئازادی دەڕازایەوە. عەقڵەیەتی سەدەی بیست و بیست و یەکەم لە تورکیا ئەوەمان پیدەڵێ کە ئاسۆی پێکەوە ژیان لەو وڵاتە ڵێڵە. دەمارگرژی هزری کۆسپێکی گەورە لە بەردەم پێکەوە ژیان لەو وڵاتەیە. بۆ پێکەوە ژیان پێویستە نە دیوارکێشانی فیزیکی بەڵکوو دیواری هزر و فکر دابڕمێ و نۆژەن بکرێتەوە.\nسکۆلاریزم و ئیسلامگەرایی لە تورکیا


12:00 - 18/11/2020\nكازمی: دانوستاندن بەمنزیکانە دەکرێت و پێشتریش هەبووە و بەردەوامیشە\nدوای ئەنجامدانی كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق بەسەرۆكایەتی مستەفا كازمی، كازمی لە تەلەفزیۆنی عێراقیەوە پەیامی خۆی و حكومەتەكەی بڵاوكردەوەو جەختی لەسەر چارەسەركردنی دۆخی دارایی عێراق كردەوەو بەشێك لە پەیامەكەشی تەرخان كرد بۆ كێشەكانی نێوان بەغدادو هەولێر و لەو بارەیەوە جۆرێك لە نەرمی نیشانداو گوتی: داوادەکەم بازرگانی بە بژێوی گەلەوە نەکرێت، ئەمڕۆ ئێـمە شەڕیان پێدەفرۆشین سبەینێ ئەوان شەڕمان پێدەفرۆشن و زیان بە پێدانی مووچە دەگات.\nمستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، دوای کۆبوونەوەی هەفتانەی ئەنجوومەنی وەزیران كە رۆژانی سێ شەممان ئەنجام دەدرێت، کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیی سازکرد، کە درەنگانی شەوی سێشەممە کەناڵی فەرمی عێراقییە بڵاویکردەوە. بەشێکی قسەکانی کازمی تایبەت بوو بە رەوشی دارایی عێراق و رێککەوتنەکانی هەولێر و بەغداو خۆ ئامادەكردن بۆپەسەندكردنی بودجەی 2021 و هۆشداری دا لەو بارەیەوە ئەگەر ئەو یاسایە پەسەند نەكرێت مووچە دوادەكەوێت..\nسەرۆکوەزیرانی عێراق داوا لە پەرلەمانتاران دەکات "ناکۆکییە سیاسییەکان رەنگدانەوەو کاریگەرییان لەسەر بژێویی خەڵک نەبێت". لەبارەی رێککەوتنی هەولێر و بەغداش دەڵێت " دەبێت هەرێم هەنگاو بنێت بە ئاراستەی رادەستکردنەوەی زۆر لە ئاراستەکان کە لە رابردوو سەرکەوتوو نەبوون".\nمستەفا کازمی دەڵێت "بەڵێ هەڵە هەیە و هەندێک شت هەیە لە پەیوەندییەکانی بەغدا و هەرێم، بەڵام داوادەکەم بازرگانی بە بژێوی گەل نەکرێت، ئەمڕۆ ئێـمە شەڕیان پێدەفرۆشین سبەینێ ئەوان شەڕمان پێدەفرۆشن و زیان بە پێدانی مووچە دەگات. هاووڵاتیان بەهیچ شێوەیەک ناتوانن هەڵەی سیاسی لە ئەستۆبگرن، پێویستە هاووڵاتی بەتەواوی لەمە بەدووربن. نابێت مووچە ببێتە ماددەیەک بۆ کێشانەوەی پارە، ئەمە حەرامە". هەروەها گوتی "ئێمە دەڵێین دەبێت هەرێم هەنگاو بنێت بە ئاراستەی رادەستکردنەوەی زۆر لە ئاراستەکان کە لە رابردوو سەرکەوتوو نەبوون".\nلە کۆبوونەوەی هەفتەی رابردووی ئەنجوومەنی وەزیران، کازمی داوای لە وەزارەتی دارایی و وەزارەتەکانی دیکە کرد، پەلە بکەن لە پێشکێشکردنی بودجەی ساڵی 2021، بەڵام ئەم هەفتەیە هۆشداریی دا و گوتی: "هۆشداری دەدەم، ئەگەر بودجەی ساڵی 2021 پەسند نەکرێت، ئەوا لە مانگی یەک رووبەڕووی کێشەی مووچە دەبینەوە، هەر لە ئێستاوە ئەوە دەڵێین، دواتر نەڵێن حکومەت بۆچی مووچە نادات. ئێستا بابەتەکە روونە، کە ئەویش ئەوەیە ئامادەین مووچە دابینبکەین، بەڵام دەبێت بودجە هەبێت و دەنگی لەسەر بدرێت".\nشەوی پێنج شەمەی ڕابوردوو ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بە بێ كورد پرۆژەی پارەداركردن بۆپڕكردنەوەی كورتهێنانی بودجەی عێراقی بە بێ ئامادەبوونی نوێنەرانی كورد پەسەندكردو ئەوەش كاردانەوەی نوێی بەدوای خۆیدا هێناو بۆ ئەو مەبەستەش وابڕیارە شاندێكی هەرێمی كوردستان بچنەوە بەغدادو دانوستان لەوبارەیەوە بكەن، چوون چاودێران پێیان وایە لە بودجەی 2021 دا ئەگەر بەدڵی كورد نەبێت و مووچەی فەرمانبەران و بودجەی بەكاربردنی تێدا جێنەكرێتەوە كێشەی دارایی قوڵ چاوەڕێی هەرێمی كوردستان دەكات.\nمستەفا كازمی: "هۆشداری دەدەم، ئەگەر بودجەی ساڵی 2021 پەسند نەکرێت، ئەوا لە مانگی یەک رووبەڕووی کێشەی مووچە دەبینەوە، هەر لە ئێستاوە ئەوە دەڵێین، دواتر نەڵێن حکومەت بۆچی مووچە نادات.


نەوەی نوێ...نەوەیەکی پەت لە ملکراو - قەڵەم\nنەوەیەکى پەت لە ملکراو!\nلەهەموو سەردەمەکاندا کەسانێک ناودەبرێن بە نەوەى نوێ، کە ئەم گوزارشتە گوزارشتێکى هەنوکەییە و بۆ سەردەمێکى تر دەگوازرێتەوە بۆ نەوەیەکى تر و کەسانێکى تر.. گەر لەبارەى چینێکەوە بپەیڤین کە لەئێستادا بونیان هەیە و دەیانەوێت پتر بوونى خۆیان نمایش بکەن، ئەوا دەبێت بەر لەهەموشتێک لە سیما گشتییەکى ئەم چینەوە ڕۆبچینە قوڵاییەکانییەوە، لەکاتێکدا گەر پێویست بە قوڵبونەوە بکات!\nلە ئێستا نەوەیەک لە گۆڕێدا سەرقاڵە بەخۆیەوە، سەرقاڵە بە پرۆسەى خۆ دۆزینەوە و ئیشکردنى بەردەوامى لە خۆیدا، تا ئەوەى بتوانێت لە قوڵایى خۆیەوە پێناسە و گوزارشتى نوێ بۆ ڕابردوو ئێستا و داهاتوو بکات، بەڵام ئەم پرۆژەى بەخشینى شوناسە بۆ ئێستا و داهاتوو و هاوکات گۆڕینى و قسەکردن لەسەر ئیشکالییەتەکانى ڕابردوو، خۆى لە خۆیدا پێویستى بە کەرەستە و دوبارە یەکخستنەوەى ڕەوتێکى بەهێزى نوێى دەبێت کە پێویستە جیاواز و جیاکاربێت لە چینەکانى پێش خۆى، چۆن ئەم نەوەیە دەوێت ناسنامە بۆ ڕابردوى نەوەیەکى پێش خۆشى نوێ بکاتەوە و برینە قووڵەکانى دەستنیشان بکات..\nبۆئەوەى لە سیما گشتییەکەى ئەم نەوەیەوە ڕۆبچینە ناوەوەى، ئەوا توشى چەندان رێگر و کوێرە ڕێ دەبین، کە بەر لەوەى قسە دەربارەى قوڵاییەکانى ئەم نەوەیە بکەین، توشى کێشە دەبین لە سیماى گشتیدا، بۆیە ئاسان نییە لە باسێکى وەهادا زۆر بەوردى شرۆڤەى سیماى گشتیى و ئەو کێشانەبکەین کە بە ڕونى هەست بە بونیان دەکەین.\nنەوەى نوێ یان باشترە بڵێن نەوەیەک کە زۆر بێ چانس و زۆر ماندو، هەم بەدەست سەردەمەکەیەوە، هەم بەدەست ئەو دابەشبونو شپرزەییەوە کە دیسانەوە بەهۆى سەردەمەکەیەوە توشى هاتووە.. ئەم دێڕانە بنەڕەتى دەردى نەوەى نوێیە، قوڵایى ئەو برینانەیە کە بۆ ساڕێژکردنیان پێویتسمان بە کوشتنیان هەیە، چونکە ئەم نەوەیە لە سەردەمێکدایە کە زێدەتر پێویستى بە خۆماندوکردن هەیە تا بتوانێت لە نەوەى پێش خۆى بگات و برینەکانى ئەوانیش لەگەڵ ئێستاى خۆیدا دەستنیشان بکات و هەوڵى ساڕێژکردنیان بدات، ئەم نەوەیە بێگومانە لەوەى کە نەوەى پێش خۆى خەلەل و ئیشکالییەتى زۆر گەورەى هەبووە، بێگومانە لەوەى کە نەوەى پێش خۆى هەر برینە و تا هەنوکەش خوێن لە برینەکانیان دێت، بەڵام پێویستى بە زمانێکە تا لەبارەیانەوە بپەیڤێ، پێویستى بە دۆزینەوەى ئەلتەرناتیڤى بەهێز و لۆژیکییە تا هەم خۆى هەم نەوەى پێش خۆى و دواتریش باوەڕپێبکات.. بۆیە نەوەى نوێ لە ماندوبونێکى گەورەدایە!\nنەوەى نوێ نەوەیەک متمانەى بە تواناى خۆشى نییە!؟\nلە ئێستادا زۆرن سەقاڵن بە کارکردن لە نێوەندى ڕۆشنبیرى دا، زۆر تواناى مەزن بونى هەیە و دەرکەوتەى ئەم توانایانەش بەندە بە کارکردنى جددى و توانا شاراوەکانى ئەم نەوەیەوە، بەڵام لەپشت ئەم تونا گەورانەوە ئەوەى بۆتە کێشە لەبەردەم نەشونمانکرنیدا، بێمتمانەیى و قەلەقى و گومانبردنە بە خودى تواناکان، چونکە ئەم نەوەیە بەرکەوتنى لەگەڵ نەوەیەکدایە کە زۆر دڵڕەقانە و بێباکانە تەماشاى دەکات، زۆر بێبایەخانە لە کار و توانا و جیهانبینییەکانى دەڕوانێت، ئەمە لە بارە گشتییەکەیدا، بەدەر لەمە کەسانێک هەن کە دەکرێت بڵێین بە ناچارى قسە لەسەر ئەم نەوەیە دەکەن! بەڵام هێشتا لە قسەکانیاندا خۆساغکردنەوە نییە و تەنیا بە شێوەیەکى شپز و پەیوەندى تایبەتى و خزم خزمێنە پەنجەمۆرى خۆیان دەبەخشن بە هەندێک لەم نەوەیە! لەکاتێکدا کارى جددى پێویستى بە دانپێنانى هیچ نەوەیکى پێشوتر نییە و بەخشینى متمانەى ئەوان وەهمێکە نەوەى نوێ بۆخۆى دروستى کردووە!\nیەکێکتر لەو هۆکارانەى وادەکات ئەم نەوەیە قەلەق بێت و گومان لە تواناى خۆى بکات، ئەوەیە کە لەڕوى دەروونییەوە هەست بە قوربانى دەکات، بۆیە بەردەوام دەگەڕێتەوە بۆ کاراکتەرە فودراوەکانى نەوەى پێش خۆى، ئەوانیش زۆر بێڕەحمانە پەتى کۆیلایەتى دەکەنە ملى و خۆیان دەکەن بە ئوستادى! گەر دەربارەى ئەو ترسى قوربانیدانە بڵێن، ئەوا پێویستە دەربارەى ئەو خاڵە قسەبکەین کە زۆر خراپترە لەوەى نەوەى پێشوتر دەیکات بەم نەوەیە، ئەویش ڕەتکردنەوەى توانا و کارەکانى یەکترە، بەهۆى ئەوەى کە ڕەنگە لەپێڕ و ئەربابى ئەو نەبێت!؟ ئەمەش دیسانەوە ڕیشەکەى دەگەڕێتەوە بۆ نەوەى پێشوتر کە ململانێى شارچێتى و حیز حیز بێنە هەبووە لە نێوانیاندا، یانى ڕەتکردنەوەى ڕەها هەبووە، لەنێوانیان بەبێ هیچ میتۆد و بنەمایەکى ئەکادیمى.. زۆرن ئەو نموونە نەشیاوانەى کە نەوەى پێشتوتر هەیانبوە لە ئەزموونى ڕەتکردنەوەى یەکتردا هەتا ئێستاش بوونى هەیە و تەنیا دەبێت چاوەڕێى نەوەیەکى زۆر هۆشیاربین کە لەسەر بنەما و پێوەرى تایبەتى ئەو یەکترسڕینەوانە یەکلابکاتەوە، چونکە لە ئێستا ئەوەى پێى دەوترێت نەوەى نوێ لەهەمان دۆخدایە و هەر چەند گەنجێک بوونەتە پێڕێک و گروپێک بە پشتیوانى واژۆى چەند نووسەرێکى نەوەى پێشوتر کاردەکەن بۆ زیاتر خۆسەپاندن! مەبەست لە گروپ و تاقم لێرەدا بۆئەوە نییە کە خاون هزر و میتۆدێکى زۆر جیاوازترن، بەڵکو تەنیا بۆ بەرانگاربوونەوەى تاقم یان گروپێکى ترە، کە هیچ کێشەیەکى فیکرى و ڕەنخەیەکى جددى لە گۆڕێدانییە، جگە لە نیازى ڕەتکردنەوەیەکى ڕەها!\nخاڵى خۆ ڕزگارکردن!\nبەرلەهەموو شتێک کە باس لە نەوەێ نوێ دەکەین، مەبەستمان ئەو چینەیە کە بەجددى خەریکى کارکردنن لە بوارى ڕۆشنبیریدا، یەکەم خاڵ کەوادەکات ئەم نەوەیە ڕزگارى بێت لەو ماتى و دۆگمایەى ئێستاى، جەختکردنەوەى بەردەوامە بۆ خۆڕۆشنبیرکردن و خۆدەوڵەمەندکردن لە بوارە جیاجیاکانى ڕۆشنبیریدا، کە ئەمە لە ئێستادا هەم زەرورەتێکە هەم ڕاوەستانێکى لەهەمبەر کێشە و ململانێکانى نەوەى پێش خۆى و پاش خۆى، وە یەکێکى تر لەو خاڵانەى گرنگە نەوەى نوێ زۆر بەجددى لە بەرامبەریدا ڕاوەستێت خاڵیکردنەوەى ئەو وزەى سەرسامبوونە کوێرانەیە بە کاراکتەرەکانى پێش خۆى، ئەو کاراکتەرانەى بوونەتە خوداى بچوک بچوک لە دنیاى ڕۆشنبیرى ئێمەدا، کەس بۆى نییە ڕەخنەیان لێبگرێت، یان گەر ڕەخنەشیان لێ بگیرێت ئەوا بەهایەکى نییە و بەر نەفرەتى ئەو خودا بچووکانە دەکەویت! کە ئەمە لەنێو هیچ میللەتێک و نەتەوەیەکى تردا وەها دۆخێک بونى نییە.. بۆیە پێویستە لەسەر نەوەى نوێ نەبێتە دەروێش و خزمەتکارى نەوەى پێش خۆى، لە پێناو ئەو وەهمەى گەر نزیک بێت لێیانەوە ئەوا دەکەوێتە سەر تەریقەتى ئەوان و دەبێتە جانەوەرێک وەک خودا بچوکەکان... یەکێکى تر لە خەتەرەکان کە بەڕوونى هەستى پێدەکرێت درێژەدانە بە ململانێ و ڕەتکردنەوەى یەکتر ئەمەش دیسانەوە لە خودا بچووکەکانى نەوەى پێشوترەوە وەرگیراوە، بۆیە گرنگە نەوەى نوێ لەسەر بنەماى تیۆرى و پێودانگى لۆژیکى مامەڵە لەگەڵ ئاست و تواناى یەکتردا بکات، نەک وەک دەزگا ڕوناکبیرى و بڵاوکراوەکانى ڕۆشنبیریى کوردى کە بە میزاجى شەخسى و هەڵدانەوەى فایلى کەسەکان کار بۆ بڵاوکردنەوە و هێنانە پێشەوەیان دەکرێت..\nئەم نەویە لە ئێستادا زۆر بێباک و بێئاگایە لە ڕەوشى خۆى، شپرزەییەکى گەورە بوونى هەیە لە تەواوى دۆخى ئەم نەویەدا، قسەکردن لەسەر تەواوى برینەکان زۆر دەخایەنێت، کە ڕەنگە گەر بەوردى قسەى لەسەربکرێت، لەوەها نوسینێکدا تەواو نەبێت، بەڵام بەگشتى ئەم نەویە تواناى زۆر گەورەى تێدایە و خەونى بچووک بێ متمانەیى تێکى دەدات، ئەم نەویە نەوەیەکە هەموى دەستى گرتووە بە کڵاوە شڕەکەیەوە، تا با نەیبات. بەڵام نازانێ خۆشى بابردوویەتى، نەوەک کڵاوەکەى!


د. یوسف گۆران له پارێزگای دهۆك چه‌ند پڕۆژه‌یه‌كی زانستى كرده‌وه | Ministry of Higher Education and Scientific Research\nد. یوسف گۆران له پارێزگای دهۆك چه‌ند پڕۆژه‌یه‌كی زانستى كرده‌وه\nبه‌چاودێرى و ئاماده‌بوونى د. یوسف گۆران" وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستى باڵه‌خانه‌ى فاكه‌ڵتى كشتوكاڵ له زانكۆى دهۆك كه به به‌برى زیاتر له (6) شه‌ش ملیۆن دۆلار دروستكراوه كرایه‌وه. هه‌روه‌ك چه‌ندین سه‌نته‌رى رۆشنبیرى و ئینته‌رنێت و توانستى به‌هێزكردنى تواناى مامۆستایان و سه‌نته‌رى خوێندكارانى خۆبه‌خش له زانكۆى دهۆك كرده‌وه.\nباڵه‌خانه‌ى نوێی فاكه‌ڵتى كشتوكاڵى له زانكۆی دهۆك كرایه‌وه\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه، رێكه‌وتى (2/3/2015) د. یوسف گۆران وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستى له زانكۆی دهۆك باڵه‌خانه‌ى نوێی فاكه‌ڵتى كشتوكاڵى كرده‌وه، كه به‌بڕى زیاتر له (6) شه‌ش ملیۆن دۆلار له‌ماوه‌ى ساڵێك و چوار مانگ جێبه‌جێ كراوه، باڵه‌خانه‌كه پێكهاتوه له (3) سێ نهۆم و، هۆڵى مامۆستایان و خوێندكاران و (4) چوار تاقیگه.\nفاكه‌ڵتى كشتوكاڵ له سێ به‌شى سه‌ره‌كى كه بریتین له (به‌روبومى ئاژه‌ڵ، ره‌زگه‌رى، خاك و ئاو). له‌میانى كردنه‌وه‌ى باڵه‌خانه‌كه‌دا وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستى دواى ده‌ستخۆشیكردن له‌ستافى فاكه‌ڵتى كشتوكاڵى زانكۆى دهۆك، داواى له مامۆستاو خوێندكارانى فاكه‌ڵتیه‌كه كرد هه‌وڵ بۆ پێشخستنى ئاستى زانست له فاكه‌ڵتیه‌كه‌یان بده‌ن و، په‌ره‌ى زیاتر به زمانى ئینگلیزى له به‌رنامه‌ى خوێندنیان بده‌ن.\nسه‌نته‌رى فایبه‌ر ئۆپتیكس له زانكۆی دهۆك كرایه‌وه\nله به‌شێكی دیكه‌ی سه‌ردانه‌كه‌یدا، وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستى له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌ك له سه‌رۆكى زانكۆكانى دهۆك و زاخۆ و سۆران، له‌ناو كه‌مپى زانكۆى دهۆك (سه‌نته‌رى فایبه‌ر ئۆپتیكس)ى كرده‌وه، ئه‌م سه‌نته‌ره بۆ یه‌كه‌م جاره له‌سه‌ر ئاستى زانكۆكانى كوردستان ده‌كرێته‌وه‌و تایبه‌ته به به‌ستنه‌وه‌ى زانكۆ به تۆڕه‌كانى ئینته‌رنێت و په‌یڕه‌وكردنى سیستمى ئه‌لیكترۆنى له زانكۆى دهۆك.\nسه‌نته‌رى ئیرسموس موندس له زانكۆی دهۆك كرایه‌وه\nهه‌ر له كه‌مپى زانكۆى دهۆك (سه‌نته‌رى ئیرسموس موندس) بۆ خوێندنى باڵا له‌لایه‌ن د. یوسف گۆران وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستى كرایه‌وه. ئه‌م سه‌نته‌ره له‌لایه‌ن یه‌كێتى ئه‌وروپا سپۆنسه‌رى ده‌كرێت و، تایبه‌ته به ناردنه ده‌ره‌وه‌ى خوێندكاران بۆ خوێندنى باڵا/ ماسته‌رو دكتۆرا، تا ئێستا ژماره‌یه‌كى به‌رچاو له خوێندكاران له‌و سه‌نته‌ره ده‌رچونه‌و، پله‌ى زانستیان وه‌رگرتوه.\nگه‌وره‌ترین پیشانگه‌ی په‌رتوك-ی له زانكۆی دهۆك به‌سه‌ركرده‌وه\nهه‌ر له چوارچێوه‌ى سه‌ردانه‌كه‌یدا بۆ كه‌مپى زانكۆى دهۆك وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستى گه‌وره‌ترین (پیشانگه‌ى په‌رتوك)ی له كه‌مپى زانكۆكه كرده‌وه، كه به‌هه‌زاران په‌رتوك به ناونیشانى جیاواز له سه‌رجه‌م بواره‌كانی له خۆگرتوه، بۆ ئه‌وه‌ش د. یوسف گۆران هیواى خواست پیشانگه‌كه ده‌رفه‌تێكى باشتر بۆ خوێندكاران بڕخسێنێت بۆ به‌هێزكردنى ئاستى زانستى و مه‌عریفیان.\nسه‌نته‌رى خوێندكارانى خۆبه‌خش له زانكۆی دهۆك به‌سه‌ركرده‌وه\nیه‌كێكى تر له‌و پرۆژانه‌ى كه ئه‌مڕۆ دو شه‌ممه له چوارچێوه‌ی سه‌ردانه‌كه‌یدا بۆ زانكۆى دهۆك كردیه‌وه (سه‌نته‌رى خوێندكارانى خۆبه‌خش) بوو، كه تیایدا ژماره‌یه‌ك له خوێندكارى خۆبه‌خش بڕیاریانداوه خۆبه‌خشانه هاوكارى و كۆمه‌ك پێشكه‌ش به ئاواره‌كان و خه‌ڵكى لێقه‌وماو بكه‌ن. بۆ ئه‌وه‌ش وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستى ده‌ستخۆشى له خوێندكارانى خۆبه‌ش كردو، هیواى خواست ئه‌و كاره‌یان ببێته هۆى خزمه‌تكردن به خه‌ڵكى لێقه‌وماو و ده‌ربه‌ده‌رى گه‌له‌كه‌مان.\nد.یوسف گۆران ئامانجی سه‌ردانه‌كه‌ی بۆ میدیاكاران ئاشكرا ده‌كات\nله‌باره‌ى ئامانجى سه‌ردانه‌كه‌ى بۆ پارێزگاى دهۆك له كۆنگره‌یه‌كى رۆژنامه‌یدا د. یوسف گۆران ڕایگه‌یاند: " ئامانج له‌م سه‌ردانه‌مان بۆ زانكۆى دهۆك بۆ له نزیكه‌وه ئاگاداربون بوه له كێشه‌و گرفته‌كانى زانكۆكه و، گوێگرتن له داواكارییه‌كانیان و هه‌وڵدان بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان". وتیشی خۆشحاڵین كه ده‌بینین زانكۆى دهۆك ژماره‌یه‌ك چالاكى زانستى به‌جێگه‌یاندوه، كه به‌شێكه له به‌رنامه‌ى وه‌زاره‌ته‌كه‌مان به‌ئامانجى پێشخستنى ئاستى زانستى زانكۆكان، ڕاشیگه‌یاند ئامانجى سه‌ره‌كیمان به‌ستنه‌وه‌ى زانكۆكانى كوردستانه به بازارى كارى كوردستان و دروستكردنى هاوسه‌نگى و هاوئاهه‌نگى له‌نێوان هه‌ردولا بۆ پڕكردنه‌وه‌ى پێداویستیه‌كانى ڕۆژانه. د. یوسف گۆران، جه‌ختیشى له‌سه‌ر به‌رزكردنه‌وه‌ى ئاستى زانستى مامۆستایانى زانكۆ و به‌هێزكردنى تواناكانیان له ناوه‌نده‌كانى خوێندندا كرده‌وه. وتیشى مه‌به‌ستمانه بوارى توێژینه‌وه‌ى زانستى له‌سه‌ر ئاستى زانكۆكانى كوردستان بایه‌خى زیاتری پێبدرێت و، زانكۆكان بۆ ئه‌م مه‌به‌سته هه‌نگاوى زیاتر بهاوێژن.


بارزانی: گەلی كوردستان نەشكاوە بەڵكو خیانەتی لێكراوە - ئاوێنه\nبارزانی: گەلی كوردستان نەشكاوە بەڵكو خیانەتی لێكراوە\nلەمیانی كۆبونەوەی لەگەڵ ئەنجومەنی سەركردایەتی‌و بەرپرسانی حزبەكەی لەسنوری كەركوك‌و ناوچەكێشەلەسەرەكان، مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان رایگەیاند گەلی كوردستان نەشكاوە بەڵكو خیانەتی لێكراوە.\nئاوێنە: ئەمرۆ “یەكشەممە”26-11-2017 مەسعود بارزانی، لەگەڵ بەرپرسانی پارتی لەسنوری كەركوك و ناوچە كێشەلەسەرەكان كۆبۆوە، بارزانی لەو كۆبونەوەیەدا رایگەیاندوە گەلی كوردستان نەشكاوە بەڵكو خیانەتی لێكراوە، ئاماژەی بەوەشكردوە ریفراندۆمی 25-9-2017 بریارێكی دروستی گەلی كوردستان بوە، پێشی وابوە دەبو زوتر ئەو كارەیان بكردایە.\nمەسعود بارزانی رایگەیاندوە، ئەوەی كۆسپی بۆ ریفراندۆم دروستكرد خیانەتی تاقمێك بۆ كە بەوتەی بارزانی ئەو تاقمە كەركوكیان فرۆشتوە، بەپێی هەواڵێكی ماڵپەری فەرمی پارتی دیموكراتی كوردستانیش، لەكۆبونەوەكەدا قسە لەسەر روداوەكانی دوای ریفراندۆم و 16ی ئۆكتۆبەر و دۆخی شاری كەركوك و ناوچەكێشە لەسەرەكان كراوە.


ئەو کچە یاریزانەی بە ڤان دایک دەچێت گۆڵێکی سەیر لە خۆیان تۆمار دەکات – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/ئەو کچە یاریزانەی بە ڤان دایک دەچێت گۆڵێکی سەیر لە خۆیان تۆمار دەکات\nئەو کچە یاریزانەی بە ڤان دایک دەچێت گۆڵێکی سەیر لە خۆیان تۆمار دەکات\nلەچوارچێوەی یارییەکانی مۆندیالی ئافرەتاندا دوێنێ شەو لە یارییەکی گرنگدا نێوان هەڵبژاردەی فەرنسا و نەرویج (ویدنی رینارد) بەرگریکاری هەڵبژاردەی ئافرەتانی فەرنسا کە شێوەی لە (ڤان دایک)ی بەرگریکاری لیڤەرپوول دەچێت و لاسایی ئەویش دەکاتەوە، گۆڵێکی سەیری لە هەڵبژاردەی بە هەڵە لە هەڵبژاردەکەی تۆمار کرد.\nوەک لە ڤیدیۆی کورتکراوەی یارییەکە دەردەکەوێت کاتێک ئەنجامی یارییەکە 1-0 دەبێت بۆ فەرنسا لە تۆپێکی ئاساندا (ویندنی رینارد) لە بری ئەوەی تۆپەکە بۆ کۆڕنەر دوور بخاتەوە زۆر بە شێوەیەکی سەیر دەیخاتە نێو گۆڵەکەی خۆیان و شۆک دەبێت !\nجێی سەرنجە ئەو کچە یاریزانەکە کە دوای یاری یەکەمیان بەرانبەر کۆریا بووە بابەتی سۆسیال میدیا و میدیا جیهانییەکان کاتێک دوو گۆڵی بە لێدانی سەر تۆمار کرد و بەشێوەکەی کە لە ڤان دایک دەچێت سەرنجی هەمووانی بەلای خۆیەوە ڕاکێشابوو، شەوێکی خراپی بردە سەر، بەڵام چانسی لەوەدا هەبوو کە تیپەکەی لە گێمی دووەم گۆڵی بردنەوەی تۆمار کرد.\nفەرنسا ڤان دایک