دەسەڵات و بێده‌سه‌ڵات، پرسیار له ئاییندەی پەیوەندییەكان |\nHome بیروڕا ناوخۆیی چوارشەممە دەسەڵات و بێده‌سه‌ڵات، پرسیار له ئاییندەی پەیوەندییەكان\non: كانونی دووه‌م 11, 2017 In: چوارشەممەNo Comments\nهەرچەند كابینەی هەشتەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لەسەر بنەمای تەوافووقی سیاسی لە نێوان ئۆپۆزسیۆنی پێشوو و دەسەڵاتدا درووست كرا، بە ئامانجی هێوركردنەوەی ئەو بارگرژییه‌ی كە لە نێوان حكوومەت و ئۆپۆزسیۆندا هەبوو، كە جۆرێك لە بارگرژیی نێگەتیڤی لەسەر سایكۆلۆژیای تاكی كورد لە هەرێمی كوردستاندا درووست كردبوو، بەڵام بەداخەوە پاش ساڵێك لە كاركردن، ئەو ئەزموونەش شكستی خوارد و نەیتوانی درێژە بە ڕەوتی سیاسی و چالاكی خۆی بدات، بە تایبەتییش لە دوای لەكارخستنی پەرلەمان و سستبوونی حكوومەت و سەرهەڵدانی دەیان قەیرانی دژوار، لەو كاتەوە نە ڕۆڵێك بۆ پارتە سیاسییەكان مایەوە بە تایبەتی ئۆپۆزسیۆنەكانی پێشوو (چونكە خۆیان ئێستاش بەشێكن لە دەسەڵات) نە گوێش بۆ ناڕەزایی و ڕێپێوانەكانی هاووڵاتییانیش گیرا، بەمەش پڕۆسەی بڕیاردان كەوتە دەست چەند كەسێكی كەم بەبێ گەڕانەوە بۆ وەرگرتنی ڕای پارتە سیاسییەكانی تر و هاووڵاتییان. لێرەدا هەست دەكرێت كە دۆخە سیاسییەكە بە بنبەست گەیشتووە و پێویستی بە ڕێگەچارەیەك هەیە بۆ كرانەوە.\nئەم دۆخە پێویستی بەوە هەیە جارێكی تر سیستمه‌كە بچێتەوە سەر ئاڕاستە دیموكراسییەكەی خۆی، ئەویش بەوە دەبێت كە ئەو چوارچێوەیه‌ی سیاسەتی تیادا دەكرێت چوارچێوەیەكی فراوان بێت كە سنوورەكەی بگاتە سنووری بەرژەوەندیی نیشتیمان و نەتەوە. واتە تێگەیشتنێكی نوێ بێت بۆ سیاسەت، كە ماناكانی بەڕێوەبردن و گەشەپێدان و چەسپاندنی ئاشتیی كۆمەڵایەتی بگرێتەوە، لێرەوە گرنگە جارێكی تر پێناسەی پەیوەندیی نێوان پارتە سیاسییەكان بكرێتەوە، ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵات ڕێك بخرێتەوە، ئەم قۆناغەی ئێستا هەم ئۆپۆزسیۆنی پێشووی تواندەوە، هەمیش لە دەسەڵاتییشدا بێدەسەڵاتی كردن، هەریەكەیان وێنەیەكی خراپ و ناشیرینی لای بەرامبەرەكەی درووست كردووە و ئاڵۆزبوونی ئەو پەیوەندییانەش وای كردووە زۆرجار بیر لە بەكارهێنانی توندوتیژی بكەنەوە دژ بە یەك كە ئەم خاڵەش پێچەوانەیە لەگەڵ تێگەیشتنی جەوهەری لە چەمكی سیاسەت، چونكە یەكێك لە مانا گرنگەكانی سیاسەت دژایەتیكردنی توندوتیژییە، یان كۆتاییهێنانە بە مامەڵەی توندوتیژی لە نێوان ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵاتدا، بۆ ڕەواندنەوەی ئەو بارگرژییەی كە ئێستا لە نێوان پارتە سیاسییەكاندا هەیە «بە دەسەڵاتدار و بێدەسەڵات» هەر گفتوگۆ و لێكگەیشتنە، بەڵام گفتوگۆیەك كە خەمی سەرەكیی سڕینەوەی ئەو كەلێنە بێت كە لە نێوان دەسەڵات و بێدەسەڵاتدا درووست كراوە، هەتا ئەم هاوكێشەیە لە كوردستان ڕاست نەكرێتەوە، ئه‌ستەمە قسە لە تەندرووستبوونی هاوكێشە سیاسییە گشتییەكە بكرێتەوە.\nئێستا هەست بە ترسێك دەكرێت لە لایەن زۆربەی پارتە سیاسییەكانەوە، ئەم ترسە لای ئۆپۆزسیۆنی پێشوو زیاترە، كە نە دەتوانن پاشەكشە لە حكوومەت بكەن و نە دەتوانن بگەڕێنەوە بەرەی ئۆپۆزسیۆن، ترسی ئەمان، خەمە لە پەیداكردنی بژێوی، لە بڕینی هاوكارییە ماددییەكان، لە مامەڵەی توندوتیژی، لە پەراوێزبوونیان لە گۆڕەپانی سیاسی و بێئاگابوون لەو سەودا و مامەڵەیە كە «باڵادەستەكان» لەگەڵ وڵاتانی دەوروبەری خۆیاندا دەیكەن.\nبۆ ڕەواندنەوەی ئەم ترسە پێویستە لە لایەن «دەسەڵاتدارە»كانەوە جارێكی تر ئەو پەیوەندییانە دابڕێژرێتەوە و بنەماكانی دیموكراسی بەهێز بكرێت، نییەتی هەردوولا «دەسەڵاتدار و بێدەسەڵات» گەشەپێدانی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی بێت و ئەو جەماوەرەش كە هەریەكەیان ڕابەرایەتی دەكەن بە هۆشیارییەكی سیاسیی دیموكراسییەوە پێشڕەوی بكەن و ڕێگە نەدەن كە ململانێكان لە هەرێمی كوردستاندا بە ئاڕاستەیەكی نەخوازراو هەنگاو بنێن.\nناوچه‌كه‌مان به ئاڕاسته‌ی هه‌ڵه‌دا ده‌ڕوات\nتوركیا ״بێڕێزیی״ بەرامبەر پێشمەرگە بریندارەكان كردووە\nكچان قسەی سەر كانییان بردە سناپچات


ڤاكسینی كۆرۆنا دەبێتە مەرجی دەوام كردن - تۆڕی میدیایی خەڵک\nڤاكسینی كۆرۆنا دەبێتە مەرجی دەوام كردن\nلەمەودوا بە هیچ شێوەیەك ڕێگە نادرێت فەرمانبەرانی فەرمانگە خزمەتگوزارییە قەرەباڵغەكان دەوام بكەن ئەگەر خۆیان بە ڤاكسینی كۆرۆنا نەكوتن.\nلیژنەی باڵای تەندروستی و سەلامەتی نیشتمانیی عیراق لە ڕاگەیەنراوێكدا وەرگرتنی ڤاكسینی بۆ فەرمانبەرانی هەندێك لە فەرمانگەكان كردووە بە مەرج و ڕایگەیاندووە، لەمەودوا بە هیچ شێوەیەك ڕێگە نادرێت بە فەرمانبەرانی فەرمانگە خزمەتگوزارییە قەرەباڵغەكانی وەك (فەرمانگەی خانەنشینی، هاتووچۆ، پاسپۆرت و باری شارستانی) دەوام بكەن ئەگەر تا 20ی نیسانی داهاتوو خۆیان بە ڤاكسینی كۆرۆنا نەكوتن.\nلە ڕاگەیەنراوەكەدا هاتووە، دەبێت هەموو كارمەندانی تەندروستی لەكەرتی گشتی و تایبەتدا ڤاكسینی كۆرۆنا لەخۆیان بدەن، بەپێچەوانەوە ڕێگەیان پێ نادرێت بەردەوامبن لەسەر كارەكانیان، بڕیارەكەش هەموو دەرمانخانەكان و تاقیگەكان و ناوەندە پزیشكییەكان و نەخۆشخانە ئەهلییەكان دەگرێتەوە.\nپارشێوان چی بخۆین؟\nخەڵك – وەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 6378 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 5082 كەسیش چاكبوونەتەوە، 40 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە…\n12 نیسان 2021 2.11 pm\nخەڵك- وەزیری تەندروستی عێراق ڕایدەگەیەنێت، لە مانگی ڕەمەزاندا قەدەغەی هاتوچۆ لە كاتژمێر 7ی ئێوارەوە تاكو 5ی بەیانی…\nزیاتر لە ملیۆنێك ژەمە ڤاكسینی فایزەر گەیشتە عیراق\n03 تشرینی یەکەم 2021 10.36 pm\nخەڵك كاروانێكی تری ڤاكسینی كۆرۆنا لە جۆری فایزەر كە زیاتر لە یەك ملیۆن ژەمە، گەیشتە عیراق.


کــۆچ وەک چــارەســەر | KURDPLAT\nکــۆچ وەک چــارەســەر\nکوردپلات 12/01/2021 01:08:00 ص ليست هناك تعليقات\nکۆچ گواستەوەی رەوانی مرۆڤە لەشوێنێکەوە کە خەونەکانی تیابەدی نەهێناوە بەرەو شوێنێک کە پێشتر بەڕۆح بۆی رۆشتووە بۆ بەدەستهێنانی هەمان خەون پێش گواستنەوەی فیزیکی جەستە.\nکۆچ رووخانی پایەکانی مرۆڤە لەسەر زەوی باوباپیران و دروستکردنەوەیەتی لەسەر خاکی بێگانەکان.\nکۆچ ئەو خاڵەیە کە مرۆڤ بەتاڵ ئەبێتەوە لە هیوا، ئەو ساتەیە کە بڕیاری دابڕانی تیا دەدا، ئەو رۆژەیە کە روو دەکاتە نادیار.\nکۆچ لەدەستدانی ماتمانەی مرۆڤەکانە بەئێستاو داهاتوو لەشوێنێکی دیاریکراو، گەڕانیشە بەدوای شوێنێکدا بۆ ئێستاو داهاتوو.\nکۆچ بێئومێدی مرۆڤەکانە لە ئایندە، دڵشکانیانە لە دادوەری، ناڕەزاییانە لە سەرۆکەکان، بێزاربوونیانە لە بەڕێوەبردن، ساردبوونەوەیانە لە نیشتمان، نامۆبوونیانە بە خاک، شەرمکردنیانە لە ناسنامە، دابڕانیانە لە داهاتوو، نەفرەتکردنە لە نایەکسانی.\nکۆچ تەنگپێهەڵچنینە لەجوگرافیایەک کە مێژووی رەچەڵەکی مرۆڤێکی تیا نووسراوەتەوە، بەرەو جوگرافیایەک کە لەخاڵی سەرەتا و لەسفرەوە بینووسێتەوە و بیناسێنێ و بیسەلمێنێ.\nکۆچ دیاریەیەکە لە دروستبوونی مرۆڤەوە بوونی هەبووە، جا خۆیست بووبێت یان بەزۆرەملێ، بەڵام کۆچی ناچاری دیاردەیەکی نوێیە کە سیاسی و کەسانی دەسەڵاتدار مرۆڤەکان ناڕاستەوخۆ ناچارئەکەن و هانیان دەدەن کە وڵات و زێد و ماڵ و مێژووەکەیان جێبهێڵن، ئەویش لەڕێی دروستکردنی جیاوازی چینایەتی، کە کەمینەیەکی وڵات دەبێتە دەرەبەگ و زۆرینەکەش بە مسکێن، بەجۆرێک کە درەبەگ نەک تەنها زەوی و سامانی گشتی وڵات بۆ خۆی دەبات، بەڵکو بەری رەنج و ماندووبوونیش بە زۆرینە رەوانابینێ، هەمیشە لەهەوڵی بەدەستهێنانی زیاترایە تا کارئەگاتە ئەوەی کە زۆرینە هەست بەنامۆ بوون، چەوسانەوە، زوڵم و ستەم بکات و بەشێکی بیر لەکۆچ بکاتەوە، ئەو بەشەشی کە دەمێننەوە بیر لە دوو شت دەکەنەوە «راپەڕین و کۆچ»، هەرێمی کوردستان بە نموونە.\nزۆرینەی کۆچبەر ئەگەر کزترین تروسکایی لە ئاسۆی وڵاتی خۆیدا بەدیبکات ئەوا بە هەموو رۆشنایی جیهانی ناگۆڕێتەوە.\nمرۆڤی کۆچکەر ئەو کەسەیە نە لەسەر خاکی خۆی بواری ژیانی هەیە و نەئەشتوانێ لە تاراوگە ئۆقرە بگرێ، ئەو کەسەیە کۆتایی هەموو رۆژێ ئومێدەخوازێ ئەو رۆژە دواڕۆژی بێ لە غوربەت، ترسی ئەوەی هەیە لەسەر خاکی غەریبی چاولێکبنێت.\nخەڵک لەدەست حکومەتێکی دەست پیسەوە بۆ دەستی ئۆپۆزسیۆنێکی ساختەچی رادەکەن.\nخەڵک لەدەست بازرگانی سیاسی گەندەڵ و خۆسەپێن بۆ دەست سیاسی تازە هەڵتۆقیوی قەرزارو قەزەم رادەکەن.\nخەڵک چۆن کۆچ ناکەن کە زیاتر لە سی ساڵە باجی چەند ساڵێکی بەناو خەباتی شاخی بەشێک لەسیاسیە بازرگانەکان دەداتەوە، بەشێکیشیان بەرهەمی بەناو خەباتی باوک و باپیریان دەخۆن، بوونەتە هۆکاری پێگەیاندن و دروست بوونی بەناو ئۆپۆزسیۆنێک کە گڕوگاڵ بەدزی ساختەچێتی و گاگۆڵکێ بەرەو کۆڵانە نادیارو تاریکەکانی پارەی دزراوی میلەت بکات.\nکە ئەمە ڕەوشتی نوخبەی سیاسی میلەتێکبێت بێگومان خەڵکی متمانەی نامێنی و لە شوێنێکی تر بەدوای ژیاندا دەگەڕێ، کە دڵنیابێ لە خواردنەوەی قومێ ئاو یان پارویەک نان بەدڵنیایی و بەبێ ترس.\nخەڵک چۆن کۆچ نەکەن کاتێ بەشێک لە سیاسیەکان هێندەی پێشکەشکارێکی هەواڵی ڕۆژانەی تێڤییەکان لە میدیا جیاوازەکانەوە دەردەکەون و باس لە چەمکەکانی دیموکراسی ودادپەروەری و یەکسانی دەکەن، کەچی کاتێ دوای «ژەهر» خوارد کردن لەباشترین نەخۆشخانەکانی ئەڵمانیا چارەسەر وەرەگرن بە فرۆکەی تایبەت دەگەڕێنەوە کەچی لە یەکەم قسەیدا دەڵێ» بەردەوام دەبم لەدژایەتی کردنی گەندەڵی»، خەڵکێکی زۆری قەزایەک بە چەندین پاس دەگوێزنەوە بۆ فرۆکەخانەی سلێمانی بۆ پێشوازی تا بڵێن تا ئێستاش خەڵکمان لەگەڵە، هەموو ئەمانەش بەپارەی دزراوی میللەت.\nکاتێک لە ناوچەکانی مادەی ١٤٠ و ناوەڕاست و باشوری عێراق مووچە لەکاتی خۆیدا وەرەگیرێ، مووچەی فەرمانبەرێکی ئەو ناوچانە زیاتربێ لە هاوتاکەی لەهەرێم، لیتری بەنزین لەو ناوچانە ٤٥٠ دیناربێ بەڵام لەهەرێم دووقات بێ ئیتر ئەمانە هەمووی هۆکارن بۆ بێئومێد بوون.\nئایا حکومەتی هەرێم و دەسەڵاتداران و هەردوو ماڵبات پرسیاری ئەوەیان لە خۆیان کردووە بۆچی خەڵکی کەنەدا، ئەمریکا، ئەڵمانیا، فەرەنسا، ئینگلتەرا، یابان، سەنگافورە، نیوزلەند، ئەسکەندەنافیا….هتد وڵاتەکانیان بەجێناهێڵن؟\nبێگومان وەڵامی زۆرینە ئەوە ئەبێ کە لەو وڵاتانەتا دیموکراسی و مافی رادەربڕینی ئازاد هەیە.\nلە ڕاستیا ئەمە نیوەی وەڵامەکەیە بەڵام نیوەکەی تری کە گرنگترە ئەوەیە کە خەڵکی ژیانێکی شایستەی بۆ فەراهم کراوە، سکی تێرە، مووچە لەکاتی خۆیا وەردەگرێ و خزمەتگوزارییەکان بەردەستن، جیاوازی چینایەتی لە نزمترین ئاستدایە.\nئایا حکومەتی هەرێم و دەسەڵاتداران و هەردوو ماڵبات پرسیاری ئەوەیان لە خۆیان کردووە بۆچی خەڵکی ئیمارات، قەتەر، بەحرەین، سعودیە، عومان و کوێت وڵاتی خۆیان بەجێناهێڵن، لەکاتێکدا سیستمی سیاسی ئەم وڵاتانە دیکتاتۆریەو لەلایەن ماڵبات و خێزانە خۆسەپێنەکانەوە بەڕێوەدەبرێن؟\nڕاستە لەم وڵاتانە مافی ئازادی دەربڕین و سیاسی لە قاڵبدراوە کەچی خەڵکەکەی کۆچ ناکەن، بەڵکو لەبری کۆچ ساڵانە چەند گەشتێک دەکەن بۆ هەڵمژینی هەناسەیەکی ئازادی و دەگەڕێنەوە وڵات و ماڵی خۆیان هۆکاری ئەمەش تەنها یەک خاڵی جەوهەریە ئەویش “گیرفانی پڕ”ە.\nئایا حکومەتی هەرێم و دەسەڵاتداران و هەردوو ماڵبات پرسیاری ئەوەیان لە خۆیان کردووە بۆچی خەڵکی وڵاتانی ئەوروپای ڕۆژهەڵات و ئەمریکای باشور و بەشێک لە ئاسیا وڵاتەکانیان بەجێدەهێڵن لە کاتێکدا دیموکراسی و مافی ئازادی دەربڕین و ڕۆژنامەوانی بوونی هەیە؟\nئەمجارەشیان هۆکارەکەی هەر ئابوریە، خەڵکی ئەم وڵاتانە وێڕای بوونی دیموکراسی بەڵام بەهۆکاری بەدەستهێنانی ژیانێکی شایستەتر و بژێویەکی باشتر بۆ ژیان کۆچ دەکەن.\nئاخر مرۆڤ لەگەڵ هەموو شتێکا هەڵەبکا بەڵام دەرەقەتی برسێتی نایەت، دایکان و باوکان هەست بە نەنگی دەکەن کاتێک کارێکی زۆردەکەن بەڵام ناتوانن پێداویستی مناڵەکانیان دابین بکەن.\nگەنجەکان هەست بەدابڕان لە ژیان دەکەن لەکاتێکدا نەک توانای گەشت و گەڕانیان نیە بەڵکو شانسی هەلی کاریشیان نیە.\nفێرخوازان هەست بە دۆڕان دەکەن کاتێک دەبینن هاوڕێکانیان ٩٩ لە ١٠٠ لەتاقیکردنەوەی کۆتاییدا دەهێنن و لە هیچ زانکۆیەک ناویان نایەتەوە ، کە ئەمە دەکرێ یەکێک بێ لە بەهێزترین و ترسناکترین هۆکار بۆ پاشەکشێی وڵات لە و ڕەوڕەوەی گەشەکردن و زانست.\nگرنگە دەسەڵاتدار ئەوە بزانێ کە تەنیا ئازادی و دیموکرسی سک تێر ناکات و بەس نیە، لەکاتێکدا ئەم دوو چەمکە لە هەرێمی کوردستان لەژێر پرسیاری جدیدایە، بەڵکو ئەوەی مرۆڤ بەخاک و نیشتمانەوە دەبەستێتەوە سکی تێرە، پاشان دیموکراسی و هاوتایی و یەکسانی و هەموو چەمکەکانی تر، بەڵام لە هەرێمی کوردستان هەم ئازادی سیاسی و کاری میدیایی لەژێر هەڕەشەی جدیدایە هەم برسێتیش لە هەڵکشاندایە.\nمرۆڤ کاتێ برسیبێت تەنها بیر لە خواردن دەکاتەوە، کاتێک کە تێریش بێت بیر لە دادپەروەری دەکاتەوە.\nئێستا پرسیارە جدییەکە ئەوەیە لە دەسەڵات و هەردوو ماڵباتی خۆسەپێنی هەرێم و ئۆپۆزسیۆنە ساختەچییەکەش، ئایا بە بەرنامە خەڵک برسی دەکەن تا بیر لە دادپەروەری و یەکسانی و دیموکراسی نەکەنەوە؟\nدەسەڵات و کۆچ\nدەسەڵاتی هەرێم لەڕێی وتەبێژەکەیەوە سوکایەتی بە کۆچبەران دەکات و خۆی لە بەرپرسیارییەتی دەدزێتەوە.\nوتەبێژەکەی دەسەڵات دەڵێ بەشێکی کۆچبەران خەڵکی ناوچەکانی مادەی ١٤٠ن، بەشێکیش خەڵکی ناوچەکانی ژێر کۆنترۆڵی «پ.ک.ک»ن و بەشێکیشیان خەڵکی ناوچەکانی گەرمیان و راپەڕین و هەڵەبجەن، بەواتایەکی تر مەبەستێتی بڵێ خەڵکی هەولێر و بادینان کۆچ ناکەن و ڕازیین بەوەی کە هەیە.\nخۆ ئەگەر دابەزینە ئاستی بیرکردنەوەی وتەبێژەکەی دەسەڵات، ئەوا عوزر لە قەباعەت خراپتر\n١. حکومەت نابێ جیاوازی لەنێوان ناوچەیەک و ناوچەیەکی ترا بکات.\n٢. دەبێ ماف و خزمەتگوزاری بۆ هەموو شوێنێک بە هاوتایی و یەکسانی دابین بکات.\n٣. حکومەتی رەشید دەبێ خۆی بە بەرپرس و باوکی کۆی هاووڵاتیان بزانێ نەک بەهۆکاری ئینتمای سیاسی پۆڵێنیان بکات.\n٤. حکومەت نابێ خۆی بدزێتەوە لە چارەسەرو ئەستۆپاکی بکات لەبەرپرسیاریەتی.\nحکومەت کاتێ خۆی دانی پیادەنێ کە کۆچبەران خەڵکی زۆنی زەردنین، واتە ڕاستەوخۆ دانی پیادەنێن کە ئەوان تەنها حکومەتی ئەو ناوچانەن کە دەسەڵاتیان بەسەریدا هەیە و خۆیان بەبەرپرسی شوێنەکانی تر نازانن.\nدیندار زێباری ڕێکخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەکانی دەسەڵاتی هەرێم، دەڵێ ئەو خەڵکە درۆدەکەن و چیرۆکی ناڕاست لەسەر هەرێمی کوردستان دروست دەکەن!\nگۆڤاری (زە ناشناڵ ئینترێست) دەنوسێت سەرکردەکانی کورد بە فرۆکەی تایبەت گەشت دەکەن کەچی خەڵکەکەی بەدەست بێ مووچەییەوە دەناڵێنێ، ئەمە قسەی کۆچبەرەکان نیە.\nهەر ئەو گۆڤارە دەنوسێ حکومەتی هەرێم دەستی بەسەر داهاتی خەڵکیدا گرتووە و بانکەکان پارەی خەڵکی ناگێڕنەوە، ئەمە قسەی کۆچبەرەکان نیە.\nئایا وتەبێژەکەی دەسەڵات و دیندار زێباری ئاگایارن کە نزخی یەکەی نیشتەجێ بوون و زەوی و موڵکداری لە بادینان بەتایبەتی لە زاخۆ بەڕێژوی سەرو ٪٢٠ دابەزیووە؟ ئایا پرسیاری ئەوەیان لە خۆیان کردووە بۆ خەڵکی ئەو ناوچانە موڵک و ماڵیان تاڵان فرۆش ئەکەن و ملی ڕێئەگرنە بەر و ئەو سەرمایەی جەنگەڵەکانی ڕوسیای سپیان پێخۆشترە لە دوبەیەکی دەسەڵات؟\nئایا ووتەبێژەکەی دەسەڵات و دیندار زێباری ئەزانن کە بادینان و زاخۆ، نە گەرمیان و ڕاپەڕین و هەڵەبجەی برا سەوزەکەیانە و نە شنگال و قەندیل و ناوچەکانی ژێر کۆنترۆڵی «پ.ک.ک»ن دوژمنی دوژمنەکەیان*؟\n(تورکیا دۆستی خەونی شاعیری پ.د.ک)\nنابێ ئەوش لەبیر بکرێ کە مرۆڤەکان بەردەوام کۆچ ئەکەن، خەڵکی ئەسکەندەناڤیا بەرەو هەتاو «خۆر»، خەڵکی ئەوروپای ڕۆژئاوا بەرەو ژیانێکی کۆمەڵایەتی گەرموگوڕتر، خەڵکی ئەوروپای ڕۆژهەڵات و بەشێک لە ئاسیا و ئەمریکای باشور بەرەو ئابوریەکی یاشتر، خەڵکی ئەفریقا بەرەو مافەکانی مرۆڤ، خەڵکی هندستان و وڵاتانی چواردەوری بەرەو هەلی کار.


ئەمریکا داوای باج لە عێراق دەکات/ وەڵامی نەرێنی بەغدا بە ترامپ - Mehr News Agency\n12 gulanê 2019 - 09:13\nNews Code 26454\nئەمریکا داوای باج لە عێراق دەکات/ وەڵامی نەرێنی بەغدا بە ترامپ\nهاوکاتی هەوڵی دزێوانەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ باج گرتن لە دەوڵەتی عێراق لە بری پێدانی مۆڵەتی بەری کران لە گەمارۆگەلی دژە ئێرانی، هەواڵەکان باس لە وەڵامی نەرێنی بەغدا بە واشنتۆن دەکەن.\nئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی – ڕامین حسێن ئابادیان: هاوکاتی پێداگریی سیاسەتوانانی عێراقی لە پێڕەونەکردنی بەغدا لە گەمارۆگەلی دژە ئێرانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، پێدەچێ کە گوشارەکانی واشنتۆن لە سەر بەغدا بۆ هاوڕێ کردنی لە گەمارۆدانی ئێران درێژەی هەیە. ئەوە لە کاتێکدایە کە "عادڵ عەبدولمەهدی" سەرۆک وەزیرانی عێراق بەردەوام جەختی لەوە کردووە کە بەغدا نەبۆتە بەشێک لە گەردوونەی گەمارۆکان لە دژی ئێران و پێڕەوی لەو گەمارۆیانە ناکەن.\nهەر لەوە پەیوەندییە، دوا ڕاپۆرتەکان باس لەوە دەکەن کە ئەمریکییەکان پەنایان بردۆتە بەر باج گرتن لە سیاسەتوانانی عێراقی، بەڵکوو لەو رێگەوە بتوانن پێشگری لە پێڕەونەکردنی بەغدا لە گەمارۆگەلی دژە ئێرانیی واشنتۆن بکەن. رۆژنامەکانی عەرەب زمان و لەوان "العربی الجدید" ڕایانگەیاندووە کە ئەمریکییەکان پێدانی مۆڵەتی بەری کران لە گەمارۆکانیان بە بەغدا پەیوەست کردووە بە مەرجی واژۆکردنی گرێبەست و ڕێککەوتننامەی قورس لە گەڵ کۆمپانیاگەلی ئەمریکی.\nئەوە لە کاتێکدایە کە دەوڵەتی بەغدا وێرای دژایەتی لە باج گرتنی ویلایەتە یەکگرتووەکان، لەوبارەیەوە وەڵامی نەرێنیی بە "دۆناڵد ترامپ"ی سەرۆک کۆماری ئەمریکا داوە. عەبدولمەهدی لەم دواییەدا لە میانەی دیداری لە گەڵ باڵوێزانی هەندێک وڵاتی ئەورووپیی وەک فەڕەنسا و بەریتانیا وتبووی: "عێراق نابێتە بەشێک لە گەمارۆگەلی دژە ئێرانی".\nناوبراو هەروەها لە کاردانەوە بە مەرج دانانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ پێدانی مۆڵەتی بەری کران لە گەمارۆکان بە بەغدا لە بەرامبەر پێدانی ئاسانکاری بە کۆمپانیاگەلی ئەمریکی لە لایەن عێراقەوە، ڕاشکاوانە ڕایگەیاند کە شتی وا ڕوو نادات. ئەوە بەو مانایە کە هەوڵی بەردەوامی ئەمریکا بۆ باج گرتن لە عێراق بە بیانووی هاوڕێی نەکردن لە گەڵ گەمارۆگەلی دژە ئێرانی، بەرەوڕووی شکست بۆتەوە.\nلە ڕاستیدا، ئەمریکییەکان بە باج وەرگرتن لە بەغدا، بە دوای ئەوەوەن کە عێراق لە ململانێ لە گەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران تێوەگلێنن و ئەو وڵاتە بکەنە بەستێنێک بۆ بەرەنگاربوونەوەی تاران. ئەوە لە کاتێکدا ڕوو دەدا کە سیاسەتوانانی عێراقی بەردەوام و لە بۆنە جۆراوجۆرەکان جەختیان کردووە کە نایانەوێ وڵاتەکەیان ببێتە گۆڕەپانی ململانێی نێودەوڵەتی؛ پرسێک کە هیچکات واشنتۆن بەهای پێنەداوە.\nهاوکات بەغدا جەختی لە زەروورەتی دووربوون لە ڕیزبەندیی ناوچەیی و نێودەوڵەتی دژی ئێران کردووە. تەواو حزب و ڕەوتە سیاسییەکانی عێراقیش جەختیان لەو پرسە کردووە کە ئەو وڵاتە نابێ ببێتە بەستێنێک بۆ ململانێی نێودەوڵەتی.\nلە لایەکی دیکەوە ئەمریکییەکان هەوڵ دەدەن تا لە عێراق وەک بنکەیەک بۆ زیان گەیاندن بە کۆماری ئیسلامی ئێران بەهرە دەبات. ئەو پرسە کاتێک زیاتر ئاشکرا دەبێت کە پێشتر "دۆناڵد ترامپ"ی سەرۆک کۆماری ئەمریکا لە لێدوانێکدا ڕایگەیاند بوو کە ڕاسپاردەی هێزەکانی ئەمریکی لە عێراق چاوەدێری کردنی چالاکییەکانی ئێرانە.\nهەر لەو ڕووەوە دیارە کە ئامانجگەلی دژە ئێرانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە عێراق تەنیا بە گەمارۆکان و پێدانی مۆڵەتی بەری کرانی گەمارۆیی بە بەغدا کۆتایی پێ نایەت و لایەنی دیکەی لێ دەکەوێتەوە. ئایەتوڵڵا سیستانی مەرجەعی باڵای شیعەکانی عێراقیش پێشتر لەوبارەیەوە ناڕەزایەتی خۆی دەربڕیوە.\nناوبراو پێشتر لە میانەی دیداری لە گەڵ هینیس پلاسخارت نوێنەری تایبەتی ئەمینداری گشتیی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و سەرۆکی نووسینگەی ئەو ڕێکخراوە لە عێراق ڕاشکاوانە وتبووی: "عێراق چاوی لە بوونی پەیوەندیی نیازپاکانە و ڕاستگۆیانە و هاوسەنگ لە گەڵ تەواو وڵاتان و دەوڵەتانی لایەنگری ئاشتی بە پێی بەرژەوەندیی هاوبەش بە بێ دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆیی و خەوشەدار کردنی سەربەخۆیی و سەروەرییەتی. هەروەها دژی کرانی عێراق بە وێستگەیەک بۆ زیان گەیاندن و چەوساندنەوەی هەر وڵاتێکی دیکەین".\nجگە لەوە، واشنتۆن بۆ بە ئەنجام گەیاندنی هەوڵی دزێوانەی لە عێراق بەردەوام هەوڵ دەدات لە نێوان دەوڵەت و حزب و ڕەوتە سیاسییەکانی ئاژاوە بنێتەوە. ئەمریکییەکان بە بانگەشەی میدیایی هەوڵ دەدات تا حزب و ڕەوتە سیاسییەکان کە لە ڕاستیدا ڕەخنەگری دەوڵەتی بەغدان، دژی خۆی نیشان بدا و بەوجۆرە، بەستێنی دەرکەوتن و سەرهەڵدانی ململانێ لەو وڵاتەدا بڕەخسێنێت.\nئەوە لە کاتێکدایە کە لانی زۆری حزب و ڕەوتە سیاسییەکانی عێراق لایان وایە کە ڕەخنە چەکێکە بۆ ڕیفۆرم و نەک تێکشکاندن. بەوەشەوە، واشنتۆن هەوڵ دەدا تا لە رێگەی ئاژاوەنانەوە لە نێوان چینە جۆراوجۆرەکانی عێراق و لەوان دەوڵەت و حزبە سیاسییەکان، بەستێن بۆ دزە کردنی زیاتری خۆی لەو وڵاتەدا خۆش بکات.\nبە گشتی، دیارە کە گوشارگەلی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە سەر عێراق لە چوارچێوەی ستراتژیی گوماناویی بۆ زیان گەیاند بە پێکهاتەی ئابووریی کۆماری ئیسلامی ئێران و لە ئاکامدا بە سیفر گەیاندنی هەناردەی نەوتیی، پێناسە دەکرێت؛ ستراتژیی گوماناوییەک کە بەردەوام عێراقییەکان لەبارەیەوە هوشداریان بە واشنتۆن داوە.\nهەر لەو پەیوەندییە، سەید عەمار حوکیم رێبەری ڕەوتی حیکەی نیشتمانی عێراق ڕایگەیاند: "سیاسەتی بە سیفر گەیاندنی هەناردەی نەوتی ئێران لە لایەن ئەمریکاوە بە مانای تێپەڕین لە سیاسەتی گوشار بۆ سیاسەتی تەنگەژە لە سەر دەوڵەت و گەلی ئێرانە. ئەو هەنگاوەی ئەمریکا پاشهاتی ترسێنەر و کارەساتباری لە سەر ناوچە و بە تایبەت عێراق دەبێت.\nحزب و ڕەوتە سیاسییەکانی دیکە و لەوان هاوپەیمانی فەتح بە رێبەریی "هادی عامری"یش هەمبەر بە سیاسەتگەلی گەمارۆیی واشنتۆن لە سەر کۆماری ئیسلامی ئێران هوشداریان داوە و خوازیاری ڕاگرتنی خێرای هەنگاوە دژە ئێرانییەکان بوون. ئەو حزب و ڕەوتە سیاسییەکانی عێراق بە باشی لەو پرسە تێگەیشتوون کە سیاسەتی گەمارۆیی واشنتۆن هەمبەر بە تاران، کاریگەری لە سەر عێراقیش دادەنێت.\nکەواتە دەوڵەتی عێراق و ڕەوتە سیاسییەکانی ئەو وڵاتە تێکرا لە بەرامبەر زێدە خوازییەکانی ئەمریکا و باج گرتنی لە بەغدا هوشیار بوونەتەوە و پێناچێ لە سای ئەو هوشیارییە، واشنتۆن بتوانێ ئامانجەکانی خۆی کە پشت‌ئەستوورن بە ستراتژیی دژە ئێرانی، مسۆگەر بکات.


کات 01/11/1393 388 بازدید\nماوەیەکی کورتە شەپۆلۆچکەکان خەریکن بەستێنی مەندی ئەدەبیاتی داستانی لای خۆمان ئەبزوێنن، چیتر رووپەڕە مەند و وێستاوەکەی وەڕەزم ناکا و پرشنگی شەوقێ ــ هەرچەند کاتی ــ دەروونم دائەگرێ و ئۆخژنێ بە دەمارەکانمدا ئەگێڕێت. هەر لە گێڕانی کۆڕە داستانییەکەی مەریوانەوە بگرە تا زنجیرە کۆڕەکانی ‘رەخنە و لێکۆڵینەوە’ی ئەم دواییانەی سەقز و هەنووکەش دەرکەوتنی تەئویلێکی شەخسی بۆ رۆمانی “باڵندەی بریندار، ماسی سەرسام”ی فەڕوخ نێعمەت پوور لە لایەن بەڕێز عەزیز مەحموودپوورەوە. هەموو ئەمانەش بە شەماڵن رادەخووشێن و بە گوێماندا ئەچرپێنن کە هەواڵی خۆشی داستانی بەڕێوەن و چیتر شێعر تەنهاداگیرکەری ساحەی ئەدەبیاتی کوردی نابێ و لەمەدوا دەبێ کەمێک خۆی هەڵڵوشێتەوە. هەڵبەت ئەمە بەو مانایە نایات کە ئەبێ لە قەدر و بایەخی شێعر هەڵگیرێ و بخرێتە سەر چیرۆک و رۆمان، بەڵکوو مەبەست وایە ئەم دوو ژانرە بەرچاوەی ئەدەبیات وەک جووتێکی هاوکەفوو، ببنە رێبواری ئەو بەستێنە بکر و نەناسراوە یان کەم ناسراوە. لەو سێ ئێلێمانەشی کە لە پێشدا ئاماژەم پێداون نووسراوەکەی کاک عەزیز مەحموودپوور ــ کە لە سایتی قەڵەمیشدا هاتووە ــ زیاتر لەوانی‌تر خەنی کردم و بووە مایەی خۆشحاڵیم. هەڵبەت ئەم خۆشحاڵییەم لە بەر ئەوە نییە کە نێوەرکی دەقەکەی ئەو بەڕێزە پڕاوپڕ سەرنجمی پێکابێ و لە گەڵ بۆچوونەکانی مندا وێک بێنەوە، بەڵکو جۆری رچەشکێنی و بوێرییەکەیەتی کە لە گۆڕەپانی پیرۆزکراو و نانبەقەرزدەری ئەمڕۆی ئەدەبیاتی ئێمەدا ئەمهەژێنێ و دەبێتە هۆی وەگەڕخستنی زنجیرەیەک لەرە بۆ راچڵەکاندنی جەستە و زەینە مەییوەکانمان. هەرچەند ئەشکرا ئەو راچڵەکانە پتر بە ئامێری رەخنە بکرێ تا جۆرێک رەتکردنەوە و بە کاربردنی زمانێکی زبر و رووشێنەر. ئەوەش ئەزانم کە ئێمە هاتووین تابۆکان بشکێنین نەک بەرهەمهێنەریان بین و شکاندنی تابۆش، بە دەربڕینێکی سۆزاوی و نەرمە بێژی ناکرێ و گەریش تابۆی دەقێک بشکێندرێ، لە ئان و ساتی یەکەمدا خۆدی نووسەرەکەی سوودی لێ ئەبینێ پاشان رەوەندەکە. نامەوێ لەوە زیاتر زێدەڕۆیی بکەم و دەچمە سەر مەبەستی سەرەکیم لەم نووسینە و، وەک خوێنەرێکی ئەو رۆمانە ــ کە چەند جاریش خوێندوومەتەوە ــ نەک لێکۆڵەر و رەخنەگرێک، بۆچوونەکانی خۆم گەڵاڵە ئەکەم و ئەوەی لێی هەڵدێنجم وەک بێ‌لایەنێک دەیخەمە بەر تیشکی سەرنجی ئێوەی ئازیز.\n١ــ ئێمەی رۆژهەڵاتی بە گشتی و کورد بە تایبەتی، تا ئاسۆکانمان بەربڵاو نەکەین و نیگامان نەبەینە دەرەوە و لەو دوورانەوە خۆمان نەبینین ئەستەمە لەم دۆخەی ئێستامان دەرباز و لە بەرخۆری رزگارمان ببێت؛ واتە دەبێ ژاپۆنیانە لە دەرەوەی هەسارەکەمانەوە بڕوانینە گۆی زەوی و پاشان کیشوەر(قارە)ەکەمان و دواتر ناوچەکە و، ئینجا ژینگەی دەروبەرمان، تا ئەوەی وا هەست نەکەین تەنها ئەم جوغرافیا بچووکەی ئێمە لە جیهاندا هەیە و ئەوەی لێرەیە و دەورووبەری ئێمەی تەنیوە هەمان شتگەلن کە لە تەواوی دونیادا بوونیان هەیە. واتە بینینی دونیا بە چاوی ئێرە و لە روانگەی دەقە ساکار و لاوازەکانی خۆمانەوە، غافڵ لەوەی کە لە هەشتاکانی زایینی بەم لاوە شەپۆلێکی ئەدەبی/ فەلسەفی نووسین لە رۆژئاوادا دەستی پێکردووە و تا ئێستاش بەردەوامە و رۆمانی ” دونیای سۆفیا”ی یۆستین گۆڕدێر یەکەیەکی بچووکە لەو خەرمانە.\n٢ ــ لەم رۆژانەی ئەخیردا بەرنامەی “ئاپاڕات”ی بی‌بی‌سی، فیلمێکی زۆر جیاوازی نووسەر و دەرهێنەری بە ناوبانگی ئێرانی” موحسێن مەخمەڵباف “ی لە ژێر ناوی ” هاواری مێرووەکان ” بڵاو کردەوە کە جیاواز لە شکاندنی تابۆی سێکسی، بە وتەی خودی موحسین مەخمەڵباف و چەند لێکۆڵەری دی، فیلمەکە شێوازێکی (غیر معمول) هەرە جیاوازی رەوایەتی گرتۆتە بەر و لە گەڵ هیچ پرێنسیبێکی داستانی‌دا ناخوێنێت. ئایا ناکرێ ئەمە لە دەقێکی داستانی لای ئێمەشدا وەدی بێت؟\n٣ ــ وەک بەڕێز عەزیز مەحموودپوور لە دەقەکەیدا ئاماژەی پێداوە و ئاراستەی رەخنەکەشی بەرە و هەرێمی تەداعی رەخنەی سوننەتی و کلاسیکی سەدەی هەژدە و نۆزدەیەم دەیبا و وەک شێواز و فۆرمی رەخنەی نوێ ” منطبق ” نییە بە سەر بەستێنی تیۆری‌دا، منیش هەر بەو دابە لە وتەی یەکێک لە ساحەب نەزەرانی سەدەی نۆزدەیەم کەڵک وەردەگرم و لەو بڕوایەشدام ئەو بەڕێزەش وەک نووسەرێکی کلاسیک نووس رێزی بۆی دەبێت: مێتیو ئارنۆڵد، یەکێک لە بەناوبانگترین نووسەرانی سەدەی نۆزدەی ئینگلستان کە لە ئاکسفوردیش مامۆستا بووە و بۆچوون و تیۆرەکانی یارمەتی زۆریان بە پێشکەوتنی ئەدەبیات گەیاندووە لە شوێنێکدا دەڵێ: ” ئەدەبیات جودا لە لایەنە جوانی‌ناسانەکەی و چێژبەخشییەکەی، دەکرێ هەڵگری گەلێک ‘آموزە’ی تریش بێت”. کە ئەم وتەیە پرشنگێکە بۆ رووناک کردنەوەی ئەو هەرێمە تاریکەی پێمان وایە ئەدەبیات تەنها لە چێژ و ئیستاتیکادا چڕ بۆتەوە و نابێ بپەرمێتە سەر لایەنەکانی دیکەی بوون. هەرچەند نکۆڵی لەوە ناکرێ گەر دەقێکی ئەدەبی ئەم دوو فاکتەرەی تێدا نەبێ، بێ گومان ناوازەتریش نابێت.\n۴ ــ ئایا دەکرێ دەقێک بنووسرێ و نۆرمی دەقە باوەکانی رابوردوومان بشکێنێ کەچی ئێمەش زۆر بە سانایی لە گەڵیدا پەیوەندی بگرین و چێژ و لەزی خۆمانی لێبەرین؟ تۆ ناڵێی ئەگەر خوێندنەوەمان رەوتێکی عادی بپێوێ و لە گەڵ جاران هیچ جیاوازییەکی نەبێ لە گەڵ دەقێکی ئاسایی تردا بەرەوڕوو نین؟\n۵ ــ ئەوەی بزووتنەوە ئەدەبییەکانی خوێندبێتەوە و لە سەر توخمی کات/شوێنی ئەدەبیاتی پۆست مۆدێڕندا هەڵوێستەی کردبێ، بە روونی لای ئاشکرایە کە کات/شوێن هەمان کات/شوێنی کۆنکرێتی دەقە کلاسیکەکان نییە و دەکرێ ــ وەک چۆن خیاڵ و رۆئیا سنوور ناناسن ــ رووداوەکان لە شوێن/کاتێکدا رووبدەن بە هیچ شێوەیەک بۆنی واقعیان لێ نەیێت.\n۶ــ وەک خۆم ئەوەی بە زەقی لەو رۆمانەی فەڕوخ نێعمەت پووردا دیبینم و بە بۆچوونم بووەتە هۆی نزمبوونەوەی ئاستی ئەدەبی دەقەکە، لاوازبوونی رەوایەتی داستانییەکەیەتی و نەبوونی گرێچن و رووداوگەلێک کە دەبنە هۆی دەرگیرکردنی خوێنەر و، بەرەو کرانەوەی گرێچنەکان دەیجووڵێنن. جیاواز لەم بۆچوونانە، بە کارێکی جیاوازی ئەزانم و هیوادارم کەسانێکی زیاتری وەک بەڕێز عەزیز مەحموودپوور ببنە هۆی نەکوژانەوەی گڕی ئەو هەڵگیرسانە.\nلە کۆتاییدا دووپاتی ئەکەمەوە من رەخنەگر نیم و تەنها بەشێک لە بۆچوونەکانم دەربڕیوە و ئەشزانم ئەو دەقە و تەنانەت دەقە زۆر لاوازەکانیش شیاوی زۆر لەوە زیاترن کە ئاوڕی جیدییان لێ بدەینەوە.\nسپاس بۆ عەزیز مەحمودپوور\nسپاس بۆ فەڕوخ نێعمەت پوور


مۆسیقا مێشكی منداڵان پێدەگەیەنێت‌و گەشە تواناكانیان دەدات\n03/06/2019 226 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلێكۆڵەران بەم تازەیانە تێگەیشتن، كە مۆسیقا دەتوانێت گەشە بەمێشكی منداڵانی كامڵنەبوو بدات.\nبەپێی هەواڵێكی ئاژانسی نیو ئەتڵەس، پڕۆسەی گەشەی دەماری كۆرپەلە لە قۆناغی سێ مانگی كۆتایی سكپڕبووندا ڕوودەدات، كاتێك ئەو پڕۆسە بەهۆی لەدایكبوونی پێش كاتی 9 مانگی ڕوودەدات، تۆڕی دەماری منداڵ زیانی پێدەگات، لەئەنجامدا كێشەی دەماری لەساواكەدا بەدی دێنێت.\nهەر بەپێی راپۆرتەكە، لێكۆڵینەوەیەكی نوێ دەریخستووە، كە مۆسیقای تایبەت دەتوانێت گەشەی مێشكی منداڵانی كامڵنەبوو لەو تەمەنە بەدی بهێنێت.\nلێكۆڵەڕان بۆ ئەو مەبەسە هەندێك مۆسیقای ئارام و هێمنیان بۆ منداڵان هەڵبژارد و لێكۆڵەڕێكی لێكۆڵینەوەكەش لەو بارەوە دەڵێت: جۆری مۆسیقا دەبێت لەگەڵ دۆخی منداڵدا هاوڕێكییەكی هەبێت، لەم ڕووەوە مۆسیقایەكی جیاوازمان بۆ كاتی نووستن و هەستانەوەی منداڵانی كامڵنەبوو هەڵبژارد، كە لەئەنجامدا بەوە گەشتین، كە ئەو منداڵانەی هەندێك نیشانەی پەرێشانییان هەیە و یەكسەر پاش گوێگرتن لە مۆسیقا ئارام بوونەوە.\nزاناكان لەو لێكۆڵینەوەدا پێنج دانیشتنی مۆسیقا دەرمانییان بۆ گروپێك لە منداڵانی كامڵنەبوو تایبەتكرد، لەهەر دانیشتنێكدا 8 خوولەك مۆسیقایان بۆ منداڵەكان لێدا، پاش 40 هەفتە زانایان سكانی مێشكی ئەو منداڵانەیان لەگەڵ منداڵی تری كامڵدا بەراورد كرد و تێگەیشتن تۆڕی دەماری ساوایان بەشێوازێكی بەرچاو باشتر بوو بوو.


ئەژدیھای کۆمۆدۆ (بە ئینگلیزی: Komodo dragon) (ناوی زانستی: Varanus komodoensis) جۆرە مارمێلکەیەکی گەورەیە لە چەند دوورگەیەکی ئیندۆنیزیا دەژیێت. لەوانە: کۆمۆدۆ، ڕینکا، فلۆرس، گیلی مۆتانگ و پادار. درێژی ئەم جۆرە خشۆکە لە حاڵەتی دەگمەن دەکرێت بگاتە ٣ مەتر و کێشی دەگاتە نزیکەی ٧٠ کیلۆگرام. ئەم ئەژدیھایە «ئۆڕا» یشی پێ دەوترێت لەلایەن دانیشتووانی ڕەسەنی ئەو دوورگانە.\nبەھۆی قەبارەیەناوە، ئەو مارمێلکانە بەسەر ناوچەی ژیانیاندا زاڵبوونە. ئەژدیھای کۆمۆدۆ بێبڕبڕەکان، باڵندەکان و شیردەرەکانیش ڕاودەکەن. وە دەوترێتیش کە گەستنیان ژەھراوییە؛ دوو ڕژێنیان ھەیە لە شەویلگەی خوارەوە کە چەند پڕۆتینێکی ژەھراوی و دەرمانی دژە مەیینی خوێن دەردەکەن. خواردنی سەرەکیی ئەژدیھای کۆمۆدۆ بەزۆری ئاسکە، بەڵام بڕێکی بەرچاوی گۆشتی بۆگەن و مردارەوەبووش دەخۆن. و تەنانەت مرۆڤیش لە مەترسییان بەدەر نییە.\nزانا ڕۆژاوایییەکان بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩١٠ ئەژدیھای کۆمۆدۆیان لە لیستی ئاژەڵان تۆمارکرد. قەبارە گەورەکەیان و ناوبانگە ترسێنەرەکەیان وای لێکردوون ببنە جێی سەرنج لە باخچەی ئاژەڵان. بەڵام لە سروشتدا، ڕووبەری نیشتەجێبوونیان کەمبۆتەوە بە ھۆی چالاکییەکانی مرۆڤ. ئێستا ئەژدیھای کۆمۆدۆ لە لیستی گیاندارە مەترسی لەسەرەکانە. لەبەر ئەوەش یاسای ئیندۆنیزیا پارێزگارییان لێدەکات و پارکێکی نەتەوەیییش کراوەتەوە بۆ پارێزگارییان بەناوی پارکی نەتەوەییی کۆمۆدۆ.\nلە سروشتدا، ئەژدیھایەکی پێگەیشتووی کۆمۆدۆ کێشی نزیکەی ٧٠ کیلۆگرامە، بەڵام ئەو ئەژدیھایانەی کە لە پارکە نیشتیمانییەکان دەژین کێشیان زۆرترە. بەپێی کتێبی گینس بۆ ڕیکۆردی جیھانی، نێرینەیەکی ئاسایی کێشەکەی دەگاتە ٧٩ بۆ ٩١ کگ و درێژییەکەشی دەگاتە ٢٫٥٩ م، و مێیەنەکی ئاسایییش کێشەکەی دەگاتە ٦٨ بۆ ٧٣ کگ و درێژییەکەشی دەگاتە ٢٫٢٩ م. گەورەترین ئەژدیھاش درێژییەکەی ٣٫١٣ م، و کێشەکەشی ١٦٦ کگ بووە. ئەژدیھای کۆمۆدۆ کلکێکی ھەیە بەقەد خۆی درێژە، لەگەڵ ٦٠ ددانی تیژ کە زوو زوو دەیانگۆڕێت. ددانەکانی درێژییان دەگاتە ٢٫٥ سم. و زمانێکی زەردی دووسەرەی ھەیە. پێستی ئەژدیھای کۆمۆدۆ بە پوولەکەی زرێپۆش داپۆشراوە، کە ئێستی بچووکی تێدایە ئەمەش وەکو زرێیەکی سروشتی لێکردووە.\nئەژدیھای کۆمۆدۆ تەنھا یەک ئێسکی گوێی ھەیە بۆ گواستنەوەی لەرینەوە لە پەردەی گوێ-وە بۆ لوولپێچ. ئەمەش وادەکات کە تەنیا گوێیان لەو دەنگانە بێت کە لەرەلەرەکەیان لەنێوان ٤٠٠ بۆ ٢٠٠٠ ھێرتز دایە، لەکاتێکدا کە مرۆڤ دەتوانێت گوێی لەو شەپۆلە دەنگییانە بێت کە لەرەلەریان لە نێوان ٢٠ بۆ ٢٠٬٠٠٠ ھێرتز دایە. پێشتر وادەزاندرا کە کەڕە، ئەمەش دوای ئەوەی کە لێکۆڵینەوەیەک ڕایگەیاند کە ھیچ وەڵامێکی بۆ چرپە، دەنگی ئاسایی و ھاوارکردن نییە. ڕاستی ئەو ڕایە کەوتە ژێر پرسیارەوە دوای ئەوەی کە کارمەندێکی باخچەی زوولۆجی لەندەن ئەژدیھایەکی ڕاھێنا بۆ ئەوەی بێت بۆ نانخواردن تەنیا بە بانگکردن، تەنانەت ئەگەر ئەژدیھاکە ڕاھێنەرەکەشی نەدیبایە.\nو ئەژدیھای کۆمۆدۆ دەتوانێت شت لە دووری ٣٠٠ م ببینێت، بەڵام لەبەر ئەوەی تەنھا خانەی قووچەکی ھەیە لە چاویان، وا پێدەچێت لە شەواندا باش نەبینن. ئەژدیھای کۆمۆدۆ دەتوانێت شت بەڕەنگاوڕەنگی ببینێت، بەڵام باش نییە لە جیاکردنەوەی شتە جێگیر و نەجووڵاوەکان لە چواردەوریان.\nئەژدیھای کۆمۆدۆ زمانی بەکاردەھێنێت بۆ چەشتن، و وەکو زۆربەی خشۆکەکان بۆ بۆنکردن ئەندامی یاکۆبسۆن (jacobson's organ) بەکاردەھێنێت لە جیاتی کونی لووتەکانی. ئەندامی یاکۆبسۆن لە زۆربەی گیانەوەران ھەیە و دەکەوێتە نزیک ئێسکی لووت. بەیارمەتیی با، ئەژدیھای کۆمۆدۆ دەتوانێت بۆنی گۆشتی بۆگەن بکات لە دووری ٤ بۆ ٩٫٥ کم. و پێستە ڕەقەکەشی ھەستی بەرکەوتنی بۆ دابین دەکات. پێستی لە دەورووبەری گوێ، لێو، چەناگە و ژێرەوەی پێیەکانی لە ھەموو شوێنەکانی تری ھەستیارترن.\nڕەفتار و ژینگە[دەستکاری]\nئەژدیھای کۆمۆدۆ شوێنی گەرم و وشکی پێ خۆشە، و بە گشتیش لە شوێنی وشک و نزم دەژیێت. لەبەر ئەوەی خوێن ساردە، واتە ناتوانێت پلەی گەرمیی لەشی بە جێگیری بھێڵێتەوە، زۆرتر بە ڕۆژ چالاکە. ئەژدیھاکان بەتەنیا دەژین و تەنیا بۆ زاوزێ و نانخواردن کۆدەبنەوە. دەتوانن بۆ ماوەی کورت بەخێرایی ڕابکەن و خێراییان دەگاتە ٢٠ کم/ک و دەتواننیش تا قووڵاییی ٤٫٥ م مەلە بکەن. کاتێک لاون زۆر لێھاتوون لە بەسەر دارکەوتن بە یارمەتیی چنگە بەھێزەکانیان. و بۆ گرتنی ئەو نێچیرانەی کە کە نایانگەنێ، دەتوانن لەسەر قاچەکانی دواوەیان بوەستن و کلکیان وەکو پاڵپشتی بەکاربھێنن. بەڵام کە ھەراش دەبن، چڕنووکەکانیان زۆرتر وەکو چەک بەکاردەھێنن و بەھۆی گەورەبوونی قەبارەشیان ناتوانن بە باشی بەسەرداردا ھەڵگەڕێن.\nبۆ پەناگەش، ئەژدیھای کۆمۆدۆ چاڵ ھەڵدەکۆڵێت بەھۆی چنگ و پەلە بەھێزەکانی کە دەکرێ ١ بۆ ٣ مەتر بەرینبێت. وە بەھۆی ئەوەی قەبارەی گەورەیە و لەناوچاڵ دەخەوێت، ئەژدیھای کۆمۆدۆ دەتوانێت گەرمیی لەشی بپارێزێت بە درێژایی شەو و بەمشێوەیەش پێویستیی خۆدانەبەر خۆر لە ڕۆژدا کەم دەکاتەوە. ئەژدیھای کۆمۆدۆ لە پاش نیوەڕۆیان ڕاودەکات، بەڵام لە کاتە زۆر گەرمەکانی ڕۆژ لەژێر سێبەردا دەمێنێتەوە.\nئەژدیھای کۆمۆدۆ گۆشتخۆرە. ھەرچەندە زۆرتر گۆشتی بۆگەن و ئاژەڵی مرادرەوەبوو دەخۆن، بەڵام بۆسەش بۆ ئاژەڵی زیندوو دادەنێنەوە. کە نێچیرێکی شیاو نزیک دەبێتەوە لە بۆسەی ئەژدیھای کۆمۆدۆ، ئەژدیھاکە کتوپڕ ھێرش دەبات و گەرووی نێچیرەکە بەئامانج دەگرێت. و دەشتوانێت شوێنی نێچیرەکەی بدۆزێتەوە بە بەکارھێنانی ھەستی بۆنکردنی، کە دەتوانێت ھەست بە لاشەی ئاژەڵی مردوو بکات لە دووری ٩٫٥ کم. و ئەو جۆرە خشۆکە بینراوە کە بەرازی گەورە و ئاسک لەپێ بخات بە بەکارھێنانی کلکە بەھێزەکەی.\nئەژدیھای کۆمۆدۆ لەکاتی خواردنی نێچیرە گەورەکان پێی لەسەر لاشەی نێچیرەکەی دادەنێت و پارچەی گۆشتی گەورە لە نێچیرەکەی لێدەکاتەوە و بەیەکجار قووتی دەدات. بۆ نێچیری بچووکیش، بۆ نموونە بە قەد قەبارەی بزنێک، شەویلگەکانی تا ئاستێک لێک دەبنەوە کە دەتوانێت نێچیرەکە بە تەواوی قووت بدات. لیکی ناو دەمی خواردنەکە نەرم دەکاتەوە، بەڵام ھێشتاش قووتدانی نێچیرەکەی کاتێکی زۆری دەوێت (نزیکەی ١٥–٢٠ خولەکی پێویستە بۆ قووتدانی بزنێک). ئەژدیھای کۆمۆدۆ لەوانەیە ھەوڵی خێرا قووتدانی نێچیرەکەی بدات، ئەویش بەھۆی پاڵنانی لاشەی نێچیرەکە بە درەختێک لەکاتی قووتدانی بۆ ئەوەی بە قوڕگی خۆی دا بیباتە خوارەوە. ھەندێک جار ئەوەندە بەھێز پاڵ بە دارەکەوە دەنێت، دارەکە بەردەبێتەوە. و بۆ ئەوەی نەخنکێت لەکاتی خواردندا، بەھۆی لوولەیەکی بچووکی ژێر زمانی ھەناسە دەدات کەوا بە سییەکانییەوە بەستراوەتەوە. و دەشتوانێت لە یەک ژەمدا، بەقەد ٪٨٠ کێشی خۆی خواردن بخوات. دوای نانخواردنیش دەچێتە بەر ھەتاو بۆ خێرا ھەرسکردنی ژەمەکەی، لەبەر ئەوەی خواردنەکە لەوانەیە بۆگەن ببێت و ئەژدیھاکە ژەھراوی بکات ئەگەر درەنگ ھەرسی بکات. بەھۆی مێتابۆلیزمە ھێواشەکەی، ئەژدیھایەکی گەورە دەتوانێت تەنھا بە ١٢ ژەم بژیێت لە ساڵێکدا. دوای ھەرسکردن، ئەژدیھای کۆمۆدۆ موو، قۆچ و ددانەکانی نێچیرەکەی لە ڕێگەی دەمییەوە فڕی دەداتە دەرەوە.\nئەژدیھای کۆمۆدۆ چەندین زیندەوەر دەخوات لەوانە: بێبڕبڕەکان، خشۆکەکانی دیکە (تەنانەت ئەژدیھای بچووکتر لەخۆیانیش دەخۆن)، باڵدارەکان، ھێلکەی باڵندەکان، شیردەرە بچووکەکان، مەیموون، ئاسک، ئەسپ و گامێشی ئاوی. ئەژدیھا بچووکەکان مێروو، ھێلکە، مارمێلکە و شیردەری بچووک دەخۆن. ھەندێک جار ئەو ئەژدیھایانە ھێرش دەکەنە سەر مرۆڤ و گازی لێدەگرن. و ھەندێک جاریش ئەگەر گۆڕێک بدۆزنەوە زۆر قووڵ نەبێت، گۆڕەکە ھەڵدەکۆڵن و لاشەکەی ناوی دەخۆن. ئەمەش وای لە دانیشتوانی دوورگەی کۆمۆدۆ کردووە کە کۆمەڵە بەرد لەسەر گۆڕەکانیان دابنێن بۆ ئەوەی بیانپارێزن لە ئەژدیھاکان.\nو لە کاتی ئاو خواردنەوەشدا، ئەژدیھای کۆمۆدۆ دەمی پڕ ئاو دەکات دواتر سەری بەرز دەکاتەوە بۆ ئەوەی ئاوەکە بڕژێتە ناو قوڕگی.\nئەژدیھاکان لە نێوان مانگی گوڵان و ئاب زاوزێ دەکەن، و لە ئەیلوولیش ھێلکە دادەنێن. ھەرجارەی نزیکەی ٢٠ ھێلکە دادەنێن. یان ئەوەتا چاڵێکیان بۆ ھەڵدەکۆڵن یانیش لە ھێلانەی بەجێھێڵدراوی باڵندەکان دایاندەنێن. ھێلکەکان بۆ ماوەی حەوت بۆ ھەشت مانگ سڕ دەبن و لە مانگی نیساندا دەتروکێن، کە لەو مانگەدا مێروو زۆرن. ئەژدیھا بچووکەکان لەژێر مەترسی دڕندەکان و ئەژدیھا پێگەیشتووەکانن، بۆیە لە ناو دارەکان دەژین. ماوەی ٨ بۆ ٩ ساڵیان پێدەچێت بۆ ئەوەی ھەراش ببن، و نزیکەی ٣٠ ساڵیش دەژین.\nمێینەی ئەژدیھای کۆمۆدۆ توانای ئەوەی ھەیە بەبێ نێرینە وەچە بخاتەوە، بە ڕێگای پڕۆسەی Parthenogenesis. ھەموو ئەو بەچکانەی بەو شێوەیە لە دایک دەبن لە ڕەگەزی نێرینەن. زانایان وا بیردەکەنەوە ئەوەش وا بکات ئەژدیھایکی مێیەنە بەتەنیا بتوانێت کۆمەڵگایەکی نوێ دروست بکات. بەڵام ئەو ڕێگایەش زیانی خۆی ھەیە، چونکە لەوانەیە زیان بە ھەمەچەشنی جینی بگەیەنێت. کە ئەوەش دەبێتە ھۆی زۆربوونی نەخۆشی و لاوازیی پاش چەند نەوەیەک.\nو ئەژدیھای کۆمۆدۆ سیستەمی دیاریکردنی ڕەگەزیی ZW ی ھەیە، لەکاتێکدا شیردەرەکان سیستەمی XY یان ھەیە.\nئەژدیھای کۆمۆدۆ مەترسی لەناوچوونی لەسەرە و لە لیستی سووری یەکێتیی نێونەتەوەییی بۆ پارێزگاریی سروشت (IUCN) (The International Union for Conservation of Nature) دایە. لە ئێستادا نزیکەی ٤٠٠٠ بۆ ٥٠٠٠ ئەژدیھای زیندوو ھەیە لە سروشتدا. لەسەر دوورگەکانی گیلی مۆتانگ (١٠٠)، گیلی داسامی (١٠٠)، ڕینکا (١٣٠٠)، کۆمۆدۆ (١٧٠٠) و فلۆرس (لەوانەیە ٢٠٠٠). بەڵام کێشەکە ئەوەیە کە تەنھا نزیکەی ٣٥٠ مێینە ھەن کە توانای وەچە خستنەوەیان ھەبێت. بۆ ئەوەی ئەو کێشەیە چارەسەر بکرێت، لە ساڵی ١٩٨٠ پارکی نەتەوەییی کۆمۆدۆ دامەزرێندرا بۆ ئەوەی پارێزگاری لە ژمارەی ئەژدیھای کۆمۆدۆ بکات لە دوورگەکانی کۆمۆدۆ، ڕینکا و پادار. دواتریش شوێنی پاراستنی ئەژدیھای کۆمۆدۆ لەسەر دوورگەی فلۆرسیش کرایەوە.\nئەژدیھای کۆمۆدۆ خۆی بەدوور دەگرێت لە ڕووبەڕوو بوونەوە لەگەڵ مرۆڤدا. بچووکەکان زۆر شەرمن و زوو ڕادەکەن و خۆیان دەشارنەوە ئەگەر مرۆڤێک لە ١٠٠ مەتر نزیکتر بێتەوە. ئەژدیھا ھەراشەکانیش دەکشێنەوە ئەگەر مرۆڤ لێیان نزیک بێتەوە. ئەگەر نیگەران بن ئەوا کاردانەوەی تووندیان دەبێت بە کردنەوە و داخستنی دەمیان، دەرکردنی دەنگ و شەقاندنی کلکیان. ئەژدیھای کۆمۆدۆ زۆر بەکەمی ھێرش دەکاتە سەر مرۆڤ بۆ ڕاوکردنی، ئەگەر ھێرشیش بکات و گازیش بگرێت زۆرتر بۆ پاراستنی خۆیەتی. بە مەبەستی پاراستنیان لە ئێستادا بازرگانی کردن بە ئەژدیھاکان و پێستەکانیان قەدەغەیە.\nڕاوکردنی نایاساییی ئەژدیھاکان\n^ ئ ا ب پ ت ج چ Ciofi, Cudio (2004). Varanus komodoensis. Varanoid Lizards of the World (Bloomington & Indianapolis: Indiana University Press). pp. 197–204.la\n^ ئ ا "ئۆڕا (مۆنیتۆری دورگەی کۆمۆدۆ یان ئەژدیھای کۆمۆدۆ)". مۆزەخانەی ئەمریکی بۆ مێژووی سروشتی.\n^ ئ ا Tim Halliday (Editor), Kraig Adler (Editor) (2002). Firefly Encyclopedia of Reptiles and Amphibians. Hove: Firefly Books Ltd. pp. 112, 113, 144, 147, 168, 169.\n^ Varanus komodoensis ١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.. سایتی Mampam.com.\n^ ئ ا ب سەنتەری چاودێری پارێزگاریی جیھانی (١٩٩٦)."Varanus komodoensis ٢٥ی ئایاری ٢٠٠٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.". لیستی سوری ئاژەڵە ژێر مەترسییەکانی IUCN وەشانی 2011.1. یەکێتی نێونەتەوەیی بۆ پاراستنی سرووشت.\n^ ئ ا Burnie, David; Don E. Wilson (2001). Animal. New York: DK Publishing. pp. 417, 420.\n^ ئەژدیھای کۆمۆدۆ، Varanus komodoensis 1998 ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.. باخچەی ئاژەڵانی جیھانیی سان دیێگۆ ١٩٩٨.\n^ ئ ا ب David Badger; photography by John Netherton (2002).Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures, Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More. Stillwater, MN: Voyageur Press. pp. 32, 52, 78, 81, 84, 140–145, 151.\n^ ئ ا "Komodo Dragon Fact Sheet". USA Zoological Park.\n^ ئ ا ب پ ت ج چ Tara Darling (Illustrator). Komodo Dragon: On Location (Darling, Kathy. on Location.). Lothrop, Lee and Shepard Books.\n^ ئ ا consultant editors, Harold G. Cogger & Richard G. Zweifel; illustrations by David Kirshner (1998).Encyclopedia of Reptiles & Amphibians. Boston: Academic Press. pp. 132, 157–8.\n^ "پاڕکی نیشتیمانی کۆمۆدۆ پرسیارە ھەمیشە دووبارە بووەکان" ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.. دامەزراوەی کۆمۆدۆ.\n^ ئ ا Chris Mattison, (1992) . Lizards of the World. New York: Facts on File. pp. 16, 57, 99, 175.\n^ ئ ا ب Alison Ballance; Morris, Rod (2003). South Sea Islands: A Natural History.\n^ Vidal, John (12 June 2008). "The terrifying truth about Komodo dragons" ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.. London: guardian.co.uk.\n^ ئ ا Auffenberg, Walter (1981). The Behavioral Ecology of the Komodo Monitor. Gainesville, Florida: University Presses of Florida.\n^ "ھەندێک ھێلکەی ئەژدیھای کۆمۆدۆ دەتروکێن بەبێ بوونی نێرینە" ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.. MSNBC.\n^ وێبسایتی سەرەکی ناشناڵ پاڕکی کۆمۆدۆ ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە..\n^ ئ ا "Trapping Komodo Dragons for Conservation ٩ی ئازاری ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.". ناشناڵ جیۆگرافیک.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئەژدیھای_کۆمۆدۆ&oldid=927332»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:١٨ی ٤ی ئازاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


رێزگرتنی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستانی عێراق لە هاوپەیمانان بە سەرۆکایەتی ئەمریکا - SAHAR KURDISH (Sorani)\nرێزگرتنی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستانی عێراق لە هاوپەیمانان بە سەرۆکایەتی ئەمریکا\nتشرینی یه‌که‌م 22, 2019 08:50 Asia/Tehran\nسه‌رۆکایه‌تیی هه‌رێمی کوردستان رایگه‌یاند که نابێت رۆڵی هاوپه‌یمانان به سه‌رکردایه‌تیی ئه‌مریکا تێکه‌ڵ به بڕیاری سیاسی بکرێت و هه‌رێم رێز و پێزانین بۆ ئه‌و هاوپه‌یمانییه دووباره ده‌کاته‌وه.\nله راگه‌یه‌ندراوێکدا، شەوی رابردوو سه‌رۆکایه‌تیی هه‌رێمی کوردستان ئاماژه‌ی به‌وه‌دا که هێزی هاوپه‌یمانان رۆڵی سه‌ره‌کییان هه‌بووه له سه‌پاندنی ناوچه‌ی دژه فڕین له ساڵی 1991 تا روخاندنی رژێمی به‌عس له ساڵی 2003\nده‌شڵێت که نابێت رۆڵی هاوپه‌یمانان به‌تایبه‌ت سوپای ئه‌مریکا تێکه‌ڵ به بڕیاری نه‌خوازراوی سیاسی بکرێت و هه‌رێمی کوردستان رێز و پێزانینی خۆی بۆ سوپای ئه‌مریکا دووباره ده‌کاته‌وه. راگێندراوەکەی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان لە کاتێکدایە کە ئەم رۆژانە رق و بێزاری لە هێزە ئەمریکیەکان بە هۆی بەردانی پشتی هێزە کوردیەکانی سوریا و رێگەدان بە هێرش و دەسدرێژی ترکیا بۆسەر باکووری رۆژهەڵاتی سوریا پەرەی سەندووە .\nراگه‌یه‌ندراوه‌که‌ی سه‌رۆکایه‌تیی هه‌رێمی کوردستان له‌کاتێکدایه که دوێنێ دووشه‌ممه 21ی تشرینی یه‌که‌می 2019، نزیکه‌ی هه‌زار سه‌بازی ئه‌مریکا له ناوچە کوردنشینەکانی کوردستان پاشه‌کشه‌یان کرد و هاتنه هه‌رێمی کوردستان.\nدواتریش مایک ئه‌سپه‌ر، وه‌زیری به‌رگریی ئه‌مریکا رایگه‌یاند که هێزه‌کانی ئه‌مریکا له عیراق جێگیر ده‌کرێن و له‌گه‌ڵ هێزه‌کانی عیراق هاوکار ده‌بن بۆ شه‌ڕی پاشماوه‌کانی داعش.


سویسرا.. ژن و پیاوێکی موسڵمان لەسەر ڕەتکردنەوەی تەوقەکردن لەگەڵ ڕەگەزی بەرامبەر مافی هاوڵاتیبوونیان پێنەدرا – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/سویسرا.. ژن و پیاوێکی موسڵمان لەسەر ڕەتکردنەوەی تەوقەکردن لەگەڵ ڕەگەزی بەرامبەر مافی هاوڵاتیبوونیان پێنەدرا\nنوێترین پێشێلکاری ئازادییەکان لە وڵاتانی ئەوروپا “ئەگەر موسڵمانان تەوقە لەگەڵ ڕەگەزی بەرامبەر نەکەن، مافی هاووڵاتیبوون و کاریان پێنادرێت”، ئەمەش لە ئێستادا لە وڵاتانی ئەوروپا خەریکە دەبێت بە دیاردە.\nمیدیاکانی جیهان لە زاری بەرپرسانی سویسراوە بڵاویانکردووەتەوە، ژن و پیاوێکی موسڵمان دوای چاوپێکەوتن و دوای ئەوەی ڕەتیانکردووەتەوە کە تەوقە لەگەڵ ڕەگەزی بەرامبەردا بکەن مافی هاووڵاتیبوونی سویسرییان پێنەدراوە و ڕەتکراونەتەوە.\nئەو ژن و پیاوە چەند مانگێک بەر لە ئێستا چاوپێکەوتنیان ئەنجامداوە و وەڵامی پرسیاری ئەندامانیان (لە ڕەگەزی بەرامبەر) داوەتەوە.\nدەسەڵاتدارانی سویسراش باس لەوە دەکەن کە هاووڵاتی سویسری دەبێت لەگەڵ کۆمەڵگای سویسریدا بگونجێت و پابەندبوونی خۆیان بۆ سویسرا و دامودەزگاکانی بخەنەڕوو و ڕێز لە فەرمانە یاساییەکانی سویسرا بگرن. ئەمەش لەکاتێکدایە کە ئەو ژن و پیاوە تەنیا پراکتیزەی دین و بیروباوەڕی خۆیانیان کردووە و وڵاتانی ئەوروپاش هەمیشە باس لەوە دەکەن کە ئازادی دینی و بیروباوەڕ پارێزراوە، بەڵام وا پێناچێت ئەم قسە لە بواری کرداریدا لە وڵاتانی ئەوروپا جێبەجێبکرێت.\nبەگوێرەی میدیاکانی سویسرا ئەو ژن و پیاوە خەڵکی باکوری ئەفریقیا بوون، و میعیارەکانی/پێوەرەکانی پێدانی مافی هاووڵاتیبوونیان نەبووە کاتێک داوایان لە شاری لاوسانی بۆ وەرگرتنی مافی هاووڵاتیبوون پێشکەشکردووە. میدیاکانی سویسرا باسیان لەوەش کردووە کە ئەو ژن و پیاوە پرسیاریان لەبارەی دینەوە لێنەکراوە، بەڵام بەوپێیەی لێدوانی ئەو ژن و پیاوە وەرنەگیراوە، میدیاکان ناکرێت بە سەرچاوە وەربگیرێن.\nگریگۆیر جونۆد سەرۆک شارەوانی لاوسانی لەوبارەیەوە بە ئاژانسی فرانس پرێسی وتووە، ئازادی دینی لە یاسای ناوچەکەدا جێگرە، و “پراکتیزەکردنی دینی ناکەوێتە دەرەوەی یاساکە”.\nچەند ڕۆژێک بەر لە ئێستا و لە وڵاتی سوید کچێک دوای ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بۆ دەستخستنی کار لە کۆمپانیایەک ڕەتیکردەوە کە تەوقە لەگەڵ ئەو پیاوە بکات کە چاوپێکەوتنی لەگەڵدا کردووە، و بەوهۆیەشەوە کاری پێنەدرا، دواتریش سکاڵای تۆمارکرد و کەیسەکەی بردەوە، بەڵام دوای بردنەوەی کەیسەکە ئەو کچە سەدان هەڕەشەی لێکراوە.\nلە فەڕەنساش ژنێکی جەزائیری لەسەر هەمان پرس و لەسەر ئەوەی ڕەتیکردەوە کە تەوقە لەگەڵ بەرپرسان لە ڕەگەزی بەرامبەر بکات، پێدانی مافی هاووڵاتیبوون پێی ڕەتکرایەوە.\nبەدیعوزەمان بە دوو ڕۆژ خانوویەک بۆ خێزانەکەی دروستدەکات


٧ کەس لە کوردستان سزای 18 ساڵ زیندانیان بەسەردا سەپا – چاونیوز\n٧ کەس لە کوردستان سزای 18 ساڵ زیندانیان بەسەردا سەپا\nكانونی دووه‌م 9, 2019\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 208 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nدادگای ئینقلابی شاری سەردەشت ٧ کەسی خەڵکی ڕەبەتی سەرجەم بە ١٧ ساڵ و ٦ مانگ زیندانی مەحکووم کردووە.\nجەعفەر ڕەسووڵپوور، بەهمەن دەندانساز، محەممەد لەیلانە، محەممەد سویرو و ڕەسووڵ محەممەدئەمینی بە بڕیاری دادگای شۆڕش هەر کامیان سزای یەک ساڵ و ٦ مانگ زیندانیان بەسەردا سەپاوە و دوو لاوی دیکەی خەڵکی گوندێکی سەر بەو شارەش بە ناوەکانی وەفا و محەممەد بە ١٠ ساڵ زیندانی مەحکووم کراون.\nشایانی باسە ئەو حەوت کەسە هاوینی ئەمساڵ لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر و پاش یەک مانگ لە گرتنگە بە دانانی بارمتە بە شێوەی کاتی ئازاد کرابوون و ئێستا لە لایەن دادگای شۆڕشی شاری سەردەشت بە تۆمەتی “هاوکاریکردنی حیزبێکی کوردیی دژبەری کۆماری ئیسلامی مەحکووم کراون.\nجێی بیرهێنانەوەیە کە لە ماوەی سێ مانگی پاییزیشدا 201 کەس لە خەڵکی ئاسایی و چالاکانی مەدەنی و سیاسی لەلایەن دەزگا ئەمنیەتییەکانەوە بە تۆمەتی چالاکیی ئەمنیەتی و سیاسی لە دژی کۆماری ئیسلامی و بەرژەوەندییەکانی ئەو ڕێژیمە گیرابوون. ژمارەیەک لەوان دوای لێکۆڵینەوە و لێپێچینەوەکانی ناوەندە ئەمنیەتییەکان تا کاتی دادگاییکرانیان بە دانانی بارمتە ئازاد کراون و 66 کەس لەوان حوکمی 2 مانگ تا 15 ساڵ (سەرجەم 1786 مانگ) زیندانییان بەسەردا سەپابوو.


يارمه‌تى-خوێندكاره‌كانت-بده-له‌گه‌ڵ-جيهانێكى-توند-و-تيژ-هه‌ڵبكه‌ن - Feropedia\nماڵەوە /يارمه‌تى خوێندكاره‌كانت بده له‌گه‌ڵ جيهانێكى توند و تيژ هه‌ڵبكه‌ن/يارمه‌تى-خوێندكاره‌كانت-بده-له‌گه‌ڵ-جيهانێكى-توند-و-تيژ-هه‌ڵبكه‌ن\nبه‌م دواييانه به‌شداربووم له هه‌ندێك گفتووگۆدا له باره‌ى ئه‌وه‌ى كه ئايا منداڵان به ڕاستى ڕووبه‌ڕووى به‌ركه‌وتن ده‌بن له‌گه‌ڵ توند و تيژيدا ، يان ته‌نها ميدياى ده‌م به هاواره له جيهاندا كه هه‌ميشه توند و تيژ بوون . ژيان هه‌ميشه به ترسه‌وه ده‌كرێت ببێته هۆى خه‌مۆكى و بێهيوايى و لاوازى بۆ منداڵان.چونكە ئەوان ناتوانن فێربن گه‌ر هه‌ست به ئاسوده‌يى نه‌كه‌ن . مامۆستايان ده‌توانن به درێژايى ڕێگاكه له‌گه‌ڵ خوێندكاره‌كاندا بن بۆئه‌وه‌ى يارمه‌تييان بده‌ن زاڵبن به‌سه‌ر ترسه‌كانياندا و ئه‌و ته‌وژم و شه‌پۆله توند و تيژيه بخه‌نه به‌رچاويان و بۆيان ڕونبكه‌نه‌وه . لێره‌دا 10 ڕێگه‌ى خێرا بۆ ئارامكردنه‌وه‌ى خوێندكاره‌كانت له ترس و نيگه‌رانى ده‌خه‌ينه ڕوو.


:: PM:02:43:17/09/2020 \nبرێت مەكگۆرك نوێنەری پێشووی سەرۆكی ئەمەریكا بۆ جەنگی دژی داعش، لە تویتێكدا سەركۆنەی بڕیارێكی دۆناڵد ترەمپ دەكات و بیری دەهێنێتەوە بە بڕیاری كشانەوەی لە رۆژئاوای كوردستان چ كارەساتێكی مرۆیی هێناوەتە كایەوە.\nئەو ئاماژە بە قسەیەكی دۆناڵد ترەمپ دەكات كە گوتبووی دوای جێهێشتنی رۆژئاوای كوردستان بۆ پوتین و ئەردۆغان هیچ شتێك روو نادات، پاشان ئاماژە بە نوێترین راپۆرتی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان دەكات كە دەرەنجامەكانی ئەو بڕیارەی ترەمپ چ كارەساتێكی گەورەی مرۆیی بەدواوە بووە.\nدۆخەكە لەمەش خراپتر دەبێت.\nئەو دەڵێت تاوانی جەنگ، راگواستنی زۆرەملێ، رفاندن، كوشتن، دزی و تاڵان بەشێكن لەو تاوانانەی لەو ناوچانە روویان داوە كە ئەمەریكا هێزەكانی خۆی لێ كشاندەوە و دۆخەكە لەمەش خراپتر دەبێت.\nجێی باسە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان دوێنێ چوارشەم لە راپۆرتێكدا بە توندی رەخنە لە توركیا و گرووپەكانی هاوپەیمانی لە رۆژئاوای كوردستان و باكوری سووریا گرت و بە داگیركردن و بەتاڵانبردنی ماڵی كورد تۆمەتباری كردن.\nكۆمسیۆنی سەربەخۆی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكانی تایبەت بە كاروباری سووریا هەر شەش مانگ جارێك لەبارەی سووریا راپۆرتێك بڵاو دەكاتەوە، لە راپۆرتێ ئەمجارەیدا بە توندی رەخنە لە هەنگاوەكانی توركیا و هاوپەیمانەكانی لە سووریا گیراوە.\nبەپێی راپۆرتەكە سوپای ئازادی سووریا دەرهەق بە كورد تاوانی زۆر گەورە ئەنجام دەدات، ئەو تاوانانەش بە ئاگاداری هێزەكانی توركیا ئەنجام دەدرێن.\nئەشكەنجەدان، دەستدرێژی، تاڵانكردن و دەست بەسەرداگرتنی ماڵ و موڵكی خەڵك بەشێك لەو تاوانانەن دەرهەق بەكورد رەوا بینراون.\nتەنانەت دەرگا و پەنجەرەی ماڵانیش بە تاڵان دەبەن\nلە سەرێ كانی كۆمەڵێك تۆڕ و باندی مافیایی سەریان هەڵداوە كە بەشێوەیەكی رێكخراو پەرە بەو تاوانانە دەدەن و سوپای ئازاد بە هاوكاری توركیا تەنانەت دەرگا و پەنجەرەی ماڵانیش بە تاڵان دەبەن چ بگا بە سامانی تر. دەست بەسەر زۆربەی ماڵە كوردەكان لە عەفرین و سەری كانیدا گیراوە .\nزۆر جار خەڵك دەگیرێن و بە توندی ئەشكەنجە دەدرێن و هەموو ئەو تاوانانەش بە چاودێری سوپای توركیا دەكرێن. هەندێك جار پیاوان و كوڕان دەست بەسەر دەكرێن و لە پێش چاوی ئەوان دەستدرێژی دەكرێتە سەر ژن و خوشكیان.\nتاوانەكان زۆرن و تەنانەت دەستیان بە دزین و بە تاڵانكردنی شوێنەوارە مێژووییەكانیش كردووە و لە هیچ تاوانێك خۆیان نەپاراستووە. شوێنە مەزەوییەكان و تەنانەت گۆڕستانی ئێزیدییەكانیش لەم دەستدرێژییانە پارێزراو نەبوون .\nپێویستە توركیا یاسا و رێسا نێودەوڵەتییەكانی پێوەندیدار بە حوكمڕانی شوێنێكی داگیركراو پشتگوێ نەخات\nهەر لە راپۆرتەكەی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان ئاماژە بەوە كراوە، باكوری سووریا وەك شوێنێكی داگیركراو سەیر دەكرێ و پێویستە توركیا یاسا و رێسا نێودەوڵەتییەكانی پێوەندیدار بە حوكمڕانی شوێنێكی داگیركراو پشتگوێ نەخات و رێزیان لێ بگرێت.\nپێویستە بگوترێ توركیا لە ساڵی 2018ەوە عەفرینی داگیر كردووە و دواتر كۆمەڵێك ناوچەی تری خستە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە، كۆمەڵێك گرووپی عەرەبی سەر بە سوپای ئازاد و رێكخراوە تیرۆریستییەكانی وەك بەرەی نوسرە و ئەلقاعیدەی لەو شوێنانە مۆڵ داوە.\nیەكێك لەو كەمینە مەزەوییانەی لە عەفرین ستەمێكی زۆریان لێ دەكرێت و گرووپە جیاوازەكان دەیانەوێت بە هەر شێوەیەك لە ناوچەكە دووریان بخەنەوە، ئێزیدییەكانن و چەند مانگ لەمەوبەریش ئەوە ئاشكرا بوو كە دەیان كەس لە ئێزیدییەكان لە گرتووخانەی سەربە گرووپە میلیشیاكان دەستبەسەر كراون.\nهەوڵی گۆڕینی دیموگرافیای ناوچەكەی داوە\nلەو كاتەوە توركیا پێی ناوەتە خاكی سووریا و رۆژئاوای كوردستان، هەوڵی گۆڕینی دیموگرافیای ناوچەكەی داوە و ویستوویەتی ئەو ئاوارە عەرەبانەی لە شارە گەورەكانی سووریاوە روویان لە توركیا كردووە، لە ناوچە كوردنشینەكان جێگیریان بكات.\nهەنگاوی یەكەمی ئەردۆغان ئەوەبوو كورد ناچار بكات لە بەشێكی ئەو ناوچانە بكشێتەوە و لەو هێرشەش كە بەر لە نەورۆزی 2018 كردیە سەر عەفرین، بە سەدان هەزار كەس لە دانیشتووانی شارەكە ئاوارە بوون و ماڵەكانیان جێهێشت و ئەو گرووپانەش كاتێك شارەكەیان داگیر كرد، لەو ماڵانە جێگیر بوون و بنەماڵەی عەرەب جێی ئەوانی گرتووەتەوە.\nداگیركردنی سەرێ كانیش دوای ئەوە كرا كە ئەمەریكا بڕیاری دا هێزەكانی خۆی لە رۆژئاوای كوردستان بكشێنێتەوە و گڵۆپی سەوزی هێرشكردنی بۆ توركیا پێ كرد، توركیا ئەو هەلەی قۆستەوە و بەشێك لە ناوچەكانی داگیر كرد، لە چوارچێوەی رێككەوتنێك كە دواتر لەگەڵ رووسیا كردی، كوردی ناچار بە پاشەكشە كرد. ئامانجی ئەردۆغان ئەوەبوو تەواوی رۆژئاوای كوردستان داگیر بكات، بەڵام وەرسووڕانی سیاسەتی ئەمەریكا دەرهەق بە رۆژئاوا و جارێكی تر پاشگەزبوونەوەی ترەمپ لە بەشێكی بڕیارەكانی و گوشاری كۆنگرێس، وای كرد رێگری لەوە بكرێ توركیا هەنگاوی زیاتر بهاوێژێت.\nئه‌م بابه‌ته 888 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهواوی کار بۆ بەهێزترین مۆبایلی دەکات\nبۆنی ناخۆشی ساردكه‌ره‌وه له چییه‌وه دروست ده‌بێت؟\nئه‌ندامێكی ئه‌نجوومه‌ن لە یاسا رای كردووه و ناچێته به‌رده‌م دادوه‌ر\nهه‌فته‌ی داهاتوو بۆ عێراق جیاواز ده‌بێ و چاوه‌ڕێی پشێویی زیاتر ده‌كرێت\nمۆسكۆ باسی سه‌ربه‌خۆبوونی كوردستان ده‌كات\nهۆزە عەرەبییەكان سەركۆنەی سووتاندنی ئاڵای كوردستان و بارەگای پارتی دەكەن\nپه‌یامێكی به‌په‌له له نێچیرڤان بارزانییه‌وه\nڕاگه‌یه‌نراوی هاوپه‌یمانان له‌باره‌ی هێرشه مووشه‌كییه‌كه‌ی هه‌ولێره‌وه\nبه‌شار ئه‌سه‌د: تیرۆركردنم له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریكاوه چاوه‌ڕوانكراوه


زيدان دواى ياريەكە چى وت, چۆن باسى پێكانەكەى بەيڵى كرد..!! – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ ئەوروپا/زيدان دواى ياريەكە چى وت, چۆن باسى پێكانەكەى بەيڵى كرد..!!\nزيدان دواى ياريەكە چى وت, چۆن باسى پێكانەكەى بەيڵى كرد..!!\nزينەدين زەيدانى فەرەنسى و راهێنەرى يانەى رياڵ مەدريدى ئسپانى دواى ئەوەى يانەكەى لە جەولەى پێنجەمى قۆناغى كۆمەڵەكانى ئەوروپا لە دەرەوەى ياريگاى خۆى توانى بە ئەنجامى دوو گۆل بەرامبەر بە گۆلێك لە يانەى سپۆرتينگ لشبۆنەى پرتوگالى بردەوە باسى لە ئاستى ياريزانانى بۆ دەزگاكانى راگەياندن كرد.\nرۆژنامەى ئاسى ئسپانى لێدوانەكانى زيزۆى بلاو كردەوە كە دەلێت: “بەرامبەر سپۆرتينگ لشبۆنە دووچارى سەختى بووينەوە بەڵام لە كۆتاييدا توانيمان بە ئاواتەكەمان بگەين و سێ خاڵى ياريەكە مسۆگەربكەين”.\nوتيشى: “ياريەكى قورسمان ئەنجامدا بەڵام ئاستبەرزى ياريزانەكانمان هۆكار بوون بۆ بردنەوەى سێ خاڵە ياريەكە, ناكرێت تەنها دەستخۆشى لە بنزيمە و ڤاران بكەين كە توانيويانە گۆڵ تۆمار بكەن, بەلكوو پێويستە سووپاسى هەموو يانەكە بكەين چونكە هەموان هاوكاربوون بۆ تۆماركردنى گۆڵ”.\nزيزۆ درێژەى بە قسەكانيدا و وتى: “پێويستە لە ئێستادا كەمێك پشوو بدەين ئەويش دواى ئەو هەوڵە زۆرەى لە رابردوودا دامان, ئێستا دڵخۆشين بە جارێكى تر بردنەوەلە يانەى سپۆرتينگ”.\nلە كۆتاييدا زيدان باسى پێكانەكەى بەيڵى كردوو وتى: “ناكرێت لە ئێستاوە باس لە دوور كەوتنەوەى بەيڵ بكەين لە كلاسيكۆ چونكە نازانين جۆرى پێكانەكەى چيە و بۆ چەنێك لە ياريەكان دوور دەكەوێتوە, ئەوەى دەزانين ئەوەيە كە رۆژى چوار شەمە پشكنينى بۆ دەكرێت, هيوادارين سەلامەت بێت.


کوردیپێدیا - 08-12-2017\n📅 08-12-2017 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nشه‌ھیده‌کانی کامپی مه‌خمور له قه‌ندیل به‌خاکسپێردران\n- بەمەبەستی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازیی و دەستگیرکردنی ئەندامانی پەکەکەپەکەکە، قەدەخەی هاتووچۆ لە 51 گوندی ئامەدئامەد راگەیێندرا. هاوکات ژمارەیەکی زۆر زریپۆش و بارهەڵگری سەربازی و چەکی قورس رەوانەی شرناخ کراوە.\n- داواکاریی خانەوادەی عەبدوڵڵا ئۆجەلانعەبدوڵڵا ئۆجەلان، ڕێبەری پەکەکە و چەند زیندانییەکی دیکەی دوورگەی ئیمرالیئیمرالی، بۆ سەردانیکردنی کەسوکارە زیندانیکراوەکانیان جارێکی دیکە ڕەت کرایەوە.\n- لوقمان یڵدزلوقمان یڵدز، هاوسەرۆکی رێکخستنەکانی هەدەپەهەدەپە لە پارێزگای سێرتسێرت، بەمەبەستی بەشداریکردن لە دانیشتنی دادگاییکردنی سەڵاحەدین دەمیرتاشسەڵاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی هەدەپە سەردانی ئەنقەرەی کردبوو، ئێوارەی ئەمڕۆ، کاتێک دەگەڕایەوە لەبەردەم ماڵەکەیدا لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە بەتۆمەتی سووکایەتیکردن بە سەرۆککۆماری تورکیا دەستگیرکرا.\n- تەرمی ئه و پێنج شەهیدەی کەمپی مەخمور کە لە هێرشەکەی شەوی 6ی ئەم مانگەدا شەهید بوون لە قەندیلقەندیل بەخاکسپێردران.\n- کاتژمێر 10:00 ی سەرلەبەیانی ئەمڕۆ، لە هۆڵی هۆتێل پەرێژ لە شاری سلێمانیسلێمانی، بەبەشداری زیاتر لە 200 ئەندام، چوارەمین کۆنفرانسی کۆمیتەی خانەواندەی شەهیدانی پەکەکەپەکەکە لە باشوری کوردستان دەستیپێکرد.\n- کاتژمێر 4:55 خولەک لە رۆژئاوای هەڵەبجەهەڵەبجە بومەلەرزەبومەلەرزەیەک روویدا. بومەلەرزەکە بە گوڕی 4.5 پلەی رێختەر بووە و بەشێک لە دانیشتووانی ناوچەکە هەستییان بە بومەلەرزەکە کردووە.\n- وتەبێژی حکومەتی ناوەندی هۆکاری دەستپێنەکردنی گفتوگۆکانی نێوان هەولێر و بەغدای ئاشکراکردووە رایگەیاندووە دوای پەشیمان بوونەوەی وەفدی حکومەتی هەرێم لە بەڵێنەکانی بۆ وەفدی سەربازی بەغدا، گفتوگۆکانی نێوانمان وەستا.\n- بۆ دووەمجار بومەلەرزەیەک بە گوڕی 4.5 پلەی ڕێختەر سنوری ناوچەکانی دەربەندیخاندەربەندیخان و شارەزوورشارەزوور و سەیدسادقسەیدسادقی گرتنەوە و بەوهۆیەشەوە هاوڵاتیان لەماڵەکانیان هاتونەتە دەرەوە.\n- لە بازاڕی خان خورما لە شاری کەرکوککەرکوک، بە هۆی شەڕە تەقەی نێوان دوو کەسەوە چوار هاوڵاتی مەدەنی برینداربون.\n- لە شارۆچکەی دوکاندوکان، کۆبوونەوەی فراوانی حیزب و لایەنە سیاسییەکان و کەسایەتییەکانی باشووری کوردستان کەوا ئەندامن لە KNKKNK رێکخرا.\n#پەکەکە | #ئامەد | #عەبدوڵڵا ئۆجەلان | #ئیمرالی | #لوقمان یڵدز | #هەدەپە | #سێرت | #سەڵاحەدین دەمیرتاش | #قەندیل | #سلێمانی | #هەڵەبجە | #بومەلەرزە | #دەربەندیخان | #شارەزوور | #سەیدسادق | #کەرکوک | #دوکان | #KNK |\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رۆژنیوز - 08-12-2017\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 08-12-2017\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری دواڕۆژ - 08-12-2017\n1. 👁 سلێمانی: بازاڕی گۆشت بەڕێژەی 60% کەمیکردووە\n2. 👁 ماوەی 70 ڕۆژ هیچ جۆرە زێڕێک هاوردەی هەرێمی کوردستان نەکراوە\n1. 👁 سەرۆکایەتی پەرلەمان: لێدوانەکانی حەیدەر عەبادی نابەرپرسانە و هەڵەن\n2. 👁 ڕورنکردنەوەیەک لە وەزارەتی سامانە سروشتیەکانەوە سەبارەت بە فرۆشتنی نەوتی خاوی کێڵگەی شێخان بە تەنها (18) دۆلار\n1. 👁 عيسى محمد علي (ديبوا حسكة)\n2. 👁 محمد عدنان محمد (على شير حسكة)\n1. 👁 حەمید ئیبراهیمی\n2. 👁 لوقمان یڵدز\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 8 2017 12:00AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Dec 8 2017 8:47AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 9 2017 4:17PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 141 KB Nov 29 2017 10:44AM بەناز جۆڵا


لێدوانەكانى مۆرينيۆ دواى بردنەوەيان لە ليستەرسيتى, باسى (واين رۆنى)يش دەكات.. – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ ئنگليز/لێدوانەكانى مۆرينيۆ دواى بردنەوەيان لە ليستەرسيتى, باسى (واين رۆنى)يش دەكات..\nلێدوانەكانى مۆرينيۆ دواى بردنەوەيان لە ليستەرسيتى, باسى (واين رۆنى)يش دەكات..\nدوێنێ دواى نيوەرۆ لە ميانى ياريەكانى هەفتەى شەشەمى پريمەرليگ شەيتانە سوورەكان دواى دوو شكست توانيان لە نێو ياريگاى ئۆڵدترافۆرد ليستەرسيتى پاڵەوانى وەرزى رابردوو گۆڵباران بكەن و بە ئەنجامى ٤-١ ياريەكە ببەنەوە.\nلە دواى ياريەكە جۆزيە مۆرينيۆ لە كۆنگرەيەكى رۆژنامەوانيدا وتى: “له‌گێمی یه‌كه‌م زۆر به‌باشی یاریمان كرد و كۆنترۆڵی یاریگامان كرد گێمی دوه‌میش به‌هه‌مان شێوه به‌ڵام تۆزێ كه متر”.\nوتيشى: “كلاوديۆ رانێرى كارێكى زۆرباشی كرد كە له نێوان پشووى گێمه‌كاندا دوو ئاڵوو گۆرى دروستى ئەنجامدا لە پێناوى ئەوەى بەرامبەرمان به ئه‌نجامێكی گه‌وره نه‌دۆڕێت, بەدڵنياييەوە ساڵی پار مانیۆ نه‌یتوانی شكست به‌م یانه‌یه بێنێت به‌ڵام ئه‌مساڵ دوجار توانی لێی به‌رێته‌وه.\nجۆزيە درێژەى بە قسەكانيداو وتى: “ئێبرا زۆرباش یاری كرد, به‌شێكی گرنگ بو له‌هێرشه‌كانمان بۆسه‌ر گۆڵی به‌رامبه‌ر, هەروەها واين ڕۆنيش یاریزانێكی گه‌وره‌ی یانه‌كه‌و وڵاته‌كه‌یه‌تی شتێكیترم نیه بیلێم وه ئه‌و پیاوی منه”.\nراشيگەياند: “پێشتر شه‌ش خاڵمان له‌پریمرلیگ لەدەستدا, به‌ڵام ئه‌مڕۆ سەربكەوين و كۆى خاڵەكانمان بگەيەنين بە ١٢خاڵ, بەم بردنەوە توانیمان دڵی هانده‌ران خۆشكه‌ین, هەرچەند بەبیرم نایه‌ت كە كۆتاجار چ كاتێك بوو هانده‌ران يانەكەيان به‌م ئاستە باشه‌وه بينيوە, ئه‌وه‌ی من ئه‌مه‌وێت ڕۆژی پێنج شه‌م لێره له ئۆلدترافۆرد بردنه‌وه تۆمار بكه‌ین”.


جیاوازیی نێوان سوید و سعودیە....وتارێكی بوومەلەرزەیی\nبۆچوون / بیروڕا :: 22/11/2017\nنووسینی: عەبدوڵـڵا ئەلدوەیس\nئەگەرچی لە سعودیە ئامۆژگاری و رێنوێنی و خوتبە و قورئان و لێكدانەوە و تاكپەرستی و فیقهـ و سیرە و سەدان هەزار مزگەوت و دەیان هەزار ئامۆژگاریكەر هەیە.. و هیچكام لەمانە لە سوید نین! لەگەڵ ئەوەیشدا سوید لە ریزی پێشەوەی وڵاتانی جیهاندایە لە روونی و شەفافیەتدا، كەچی سعودیە لە كلكی لیستەكەدا خۆی گرمۆڵە كردووە!\nپێغەمبەر صلى الله عليه و آله و سلم هاوەڵانی خۆیی راسپارد تا كۆچ بكەن بۆ حەبەشە.. و فەرمووی: پاشایەكی لێیە كەس لای ئەو ستەمی لێناكرێت!.. لە وڵاتی حەبەشە نە قورئانی لێ بوو بخوێنرێت و نە خوتبەی تێدا دەدرا، لەگەڵ ئەوەیشدا دادپەروەری و چاكە هەموو لایەكی گرتبووەوە..\nكێشەی موسڵمانەكان لە نەبوونی خوتبە و قورئانخوێندن و خوێندنی حەدیس-دا نەبوو، هێندەی ئەوەی كە لە مامەڵەكردن بە دادپەوەری و ویژداندا بوو.\nئەو قازی-یەی كە عەلی بن ئەبی تاڵب خوای لێ رازی بێت، دایمەزراند، قەڵغانەكەی عەلی-ی دا بە جوولەكەیەك، چونكە عەلی نەیتوانی خاوەندارێتیی قەڵغانەكە بسەلمێنێت!! خوا دەوڵەتی دادپەروەر بپارێزێت تەنانەت ئەگەر كافریش بێت.. و دەوڵەتی ستەمكاریش لەناوبەرێت ئەگەر موسڵمانیش بێت...\nخوتبە و قورئان و سیرە و حەدیس، ئەگەر رەنگدانەوەی رەوشتی رەفتاریان لەگەڵ هەژار و نەداراندا تێدا نەبن و مافی خۆیانیان نەدەنێ ـ تەنانەت ئەگەر دوایشی نەكەون ـ ئەوكاتە بچۆرە سەر بەرنامە و رێڕەوی ئاشتی...\nلە سوید لەسەر بنەمای رەگەزنامەكەی، مامەڵە لەگەڵ مرۆڤدا ناكرێت، بەڵكو لەسەر بنەما مۆرییەكەی مامەڵە دەكرێت... لە سوید بەیانیان زوو لە دەرگای ماڵەكەت دەدرێت و شووشەیەك شیری تازە و خاوێن دەهێنن بۆ منداڵەكەت كە رەگەزنامەی سوید-یشی نییە! هەموو شتەكەیش ئەوەیە كە ئەویش مرۆڤە و پێویستی بە شیری تازەیە وەك چۆن هەر منداڵێكی سویدی پێویستی پێیەتی.. لە وڵاتانی ئێمەدا لە دەرگای ماڵان نادرێت تەنیا بۆ پاسپۆرتی راگواستن و پشكنینی نەبێت..\nلە سوید دوای 4 ساڵ مانەوەی بەردەوام، نیشتەجێبوونی هەمیشەیت دەدرێتێ.. لە وڵاتانی ئێمەدا نیشتەجێبوو دەبێت نیشتەجێبوونەكەی تازە بكاتەوە تەنانەت ئەگەر هەزار ساڵیش مابێتەوە!\nلە سوید كەسی نیشتەجێبوو ئەگەر مێژووی سویدی لەبەركرد و 6 ساڵی بەردەوام تێیدا ژیا ئەوا رەگەزنامەی وڵاتەكەی دەدرێتێ.. لە وڵاتانی ئێمەدا كەسی نیشتەجێبوو دەبێت 6 ساڵ چاوەڕێ بكات بۆ ئەوەی مۆڵەتی هاوسەرگیریی هاووڵاتیەكی پێ بدرێت! رەگەزنامەیشی نادرێتێ تەنانەتە ئەگەر قورئان و ئینجیل و زەبور و مێژووی دوورگەی عەرەبی لەبەربێت هەر لەوكاتەوە كە ئادەم، سڵاوی لێ بێت، دابەزیوە هەتا ئەمساڵ.\nسوید ئەگەرچی كافریشن بەڵام مامەڵە بە ئیسلامەوە دەكەن. لە وڵاتانی موسڵماناندا مامەڵە بە رێبازی كوفرەوە دەكەین ئەگەرچی موسڵمانیشین!!\nلە سوید خاوەنكارێك نادۆزیتەوە گێچەڵ و هەڕەشە لە نیشتەجێبوویەكی هندی یان سۆمالی بكات و بە ناهەقی داوای شتێكی لێ بكات.\nلە سوید قسەیەك نابیستی لە دەمی منداڵێكی بچووكەوە، كە هێشتا سمێڵی بۆرنەبووە، بێتەدەرێ و پێت بڵێت: وس، ئەگەرنا بەخوا دەرت دەكەم.\nلە سوید ژنەكارەكەرێك نییە ماوەی 24 كاتژمێر لە رۆژێكدا و 7 رۆژ لە هەفتەیەكدا كار بكات! منداڵەكانت فێری ئەوە بكە كە ئەو بەنگالی-یەی هەموو بەیانییەك شەقامەكەتان گسك دەدات و پاكی دەكاتەوە، لە ئیسلامدا براتە.. یان رەنگە لای پەروەردگار لە تۆیش باشتر بێت!\nمنداڵەكانت فێر بكە ئەوەی جلوبەگ و ناوماڵەكەت بۆ رێكدەخات و نانت بۆ ئامادە دەكات و خواردنت بۆ لێدەنێت، هەر مرۆڤە وەك خۆت و خاوەنی هەست و كەرامەتە و تەنیا بە دوای رزقی حەڵاڵدا گەیشتووەتە ئێرە.\nئەم حاڵە بەسەر هەموو دەوڵەتانی كەنداودا جێبەجێ دەبێت بەبێ هەڵاوێری.. ئیتر بەمە هەموو موسڵمانانیش بپێوە..\nعێراقییەك ساڵانێكە لە سوید دەژی، كوڕەكەی لە یەكەمە سەركەوتووەكانی خوێندن دەبێت، ئیدارەی قوتابخانەكە گەشتێك بۆ برازیل رێكدەخات، پارەی سەركەوتووەكانی خوێندن لەلایەن قوتابخانەكەوە دەدرێت! ئیدارەی قوتابخانەكە داوای پاسپۆرتی كوڕەكەی لێدەكەن بۆ ئەوەی ڤیزای بۆ وەربگرن!!\nدوای چەند رۆژێك خانمی بەڕێوەبەری قوتابخانەكە قسەی لەگەڵ دەكات و داوای لێدەكات بیبینێت! بەڕێوەبەر خەمبار دەبێت و پێی دەڵێت باڵیۆزخانە رازی نەبووە ڤیزا بە كوڕەكەی بدات لەبەر ئەوەی پاسپۆرتەكەی عێراقییە!\nبەڵام پێی دەڵێت ئەمە بە كوڕەكەی نەڵێت با تووشی شۆك نەبێت و منداڵێتیی نەشێوێت و ئاڵۆز نەبێت!! داوای لێكرد دوا دەرفەتی بداتێ بۆ چارەسەركردنی گرفتەكە و منداڵەكە لە شۆكبوون بپارێزێت!!\nكابرا بە پێكەنین و سەرسامبوونی بە كاردانەوەی خانمی بەڕێوەبەر، ژووری بەڕێوەبەرەكە جێدێڵێت و دەچێتەوە بۆ ماڵەوە، بەبێ دوودڵی و راستەوخۆ هەواڵەكە بە كوڕەكەی دەگەیەنێت!!\nدوای چەند هەفتەیەك، بەڕێوەبەرەكە پەیوەندیی پێوە دەكات و داوای بینینی دەكاتەوە. ئەویش لەكاتی خۆیدا دەچێتە دیداری، بە زەردەخەنەیەكی گەشەوە پێشوازیی لێ دەكات و دەستی بۆ رادەكێشێت و پاسپۆرتی سویدی-ی كوڕەكەیی دەداتێ!! باوكە دەپەشۆكێ و زمانی گیردەبێت و گۆناكات.\nخانمی بەڕێوەبەر دەستپێشخەریی لە قسەدا دەكات و دەڵێت: دەربارەی كوڕەكەت پەیوەندیم بە سەرەك وەزیرانەوە كرد. ئەویش رەزامەندیی دەربڕی كە پاسپۆرتی سویدیی بداتێ بۆ ئەوەی دووچاری ئەو شۆكە دەروونییە نەبێت كە تووشی منداڵ دەبێت و لەكاتی گەورەبوونیدا رەنگدانەوەی دەبێت لەسەر كەسێتیەكەی!!!!\nخوایە بوونمان لە نیشتمانی عەرەبیدا وا لێبكەیت كە لە رۆژی قیامەتدا شەفاعەتمان بۆ بكات..


نرخى نه‌ت له داكشاندایه\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه‌ڕۆژنامه‌ى( تایمز)ى به‌ریتانى ڕاپۆۆتێكى به ناونیشانى "ئاگادارییه‌ك بۆ ئۆپیك ده‌رباره‌ى نرخى نه‌وت"بڵاوكرده‌وه.\nڕۆژنامه‌كه ڕایگه‌یاند:یه‌كێك له كۆمپانیا به‌ناوبه‌نگه‌كانى نه‌وت پێشبینى ئه‌وه ده‌كات كه نرخى نه‌وتى خاو له‌م هه‌فته‌یه‌دا زۆر داده‌به‌زێت ئه‌گه‌ر بیت و رێكخراوى (ئۆپیك) و( ڕوسیا)و ده‌وڵه‌تانى دیكه په‌یوه‌ست نه‌بن به‌ڕێكه‌وتنه‌كه‌یان سه‌باره‌ت به كه‌مكردنه‌وه‌ى ئاستى به‌رهه‌م هێنانى نه‌وتى جیهانى.\nئیان تایلور به‌ڕێوه‌به‌رى جێبه‌جێكارى كۆمپانیاى (فیتول) بۆماوه‌ى نۆ مانگ ڕۆژانه به‌ڕێژه‌ى 1.8ملیۆن به‌رمیل به‌رهه‌م ده‌هێنێت كه ساڵى ڕابردوو له‌سه‌ر ئه‌م رێژه‌ى به‌رهه‌م هێنانه ڕێكه‌تن و مانگى ئازارى داهاتوو كۆتایى پێدێت .\nفیتول له ساڵى 1966 دامه‌زراوه كه یه‌كێكه له گه‌وره‌ترین كۆمپانیاكانى فرۆشتنى نه‌وتى خاو ، زیاتر له 40 لقى له سه‌رجه‌م ووڵاتانى جیهان هه‌یه، ساڵى ڕابردوو 152 ملیار دۆلار قازانجى به‌ده‌ست هێناوه له نه‌وتى فرۆشراو.\n345 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n11/28/2017 2:00:04 PM\nیۆرۆ دابه‌زى و دۆلار به‌رزبۆیه‌وه...\nموچه‌ی خانه‌نشینان دابه‌ش ده‌كرێت...\nخشته‌ی دابه‌شكردنی موچه‌ی ئه‌مڕۆ پێنج شه‌ممه...\nنرخى دۆلار دابه‌زى و لیره‌ى توركى به‌رزبۆیه‌وه...\nمووچه‌ى ئه‌م شوێنانه دابه‌ش ده‌كرێت ...\nهه‌فته‌ى داهاتوو موچه‌ی ئه‌م وه‌زاره‌ته دابه‌شده‌كرێت...\nلیره‌ى توركى و تمه‌ن به‌شێوه‌یه‌كى به‌رچاو به‌رزبونه‌وه...\nمووچه‌ى ئه‌م شوێنانه دابه‌شده‌كرێت ...\nتمه‌ن و لیره‌ى توركى دابه‌زین...\nنرخى تمه‌ن و پاوه‌ند و یۆرۆ له ئاڕاسته‌وه...


کۆمیتەی هاوکاریی حیزب و رێکخراوە سیاسییە کوردستانییەکان لە نۆروێژ، ناوەندەکانی حکومەتی نۆروێژ لە گیرانی لاوانی کوردستان ئاگادار دەکاتەوە. – KDPmedia\nHomeنۆروێژکۆمیتەی هاوکاریی حیزب و رێکخراوە سیاسییە کوردستانییەکان لە نۆروێژ، ناوەندەکانی حکومەتی نۆروێژ لە گیرانی لاوانی کوردستان ئاگادار دەکاتەوە.\nبە دوایی رەشبگیریی ژمارەیەکی بەرچاو لە چالاکانی مەدەنی و ژینگەپارێزی لە شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بە دەستی ناوەندە ئەمنییەتییەکانی رێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران لە دوو حەوتوویی رابردوو، کۆمیتەی هاوکاریی حیزب و رێکخراوە کوردستانییەکان لە نۆروێژ ، رۆژی دووشەممە، رێکەوتی ٢٥ی ژانویەی ٢٠٢١ی زایینی، لە نامەیەکدا هەر یەک لە وەزارەتی دەرەوە، کۆمیتەی دەرەوە و دیفاعی پەرلەمانی نۆروێژ و رێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی لقی نۆروێژی لەسەر دەسبەسەرکردنی نزیک بە ٧٠ کەس لە هاووڵاتیانی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان و هەروەها بێ ئاگاهی بنەماڵەکانیان لە هۆی گیرانیان و شوێنی زیندانیکردنیان و نەبوونی پارێزەر ئاگادار کردووەتەوە. لە بەشێکی دیکەی داواکەی کۆمیتەی هاوکاریدا، داوا لەو ئۆرگانە حکومەتی و مەدەنییەکانی نۆروێژ کراوە کە لە کاناڵی خۆیانەوە زەخت بخەنە سەر کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ ئازادکردنی هەرچی زووتری ئەو هاووڵاتییە کوردانە.\nپێویست بە ئاماژەیە کە کۆمیتەی هاوکاریی حیزب و رێکخراوە کوردستانییەکان لە نۆروێژ پێک هاتووە لە ٩ حیزب و رێکخراوی هەر چوارپارچەی کوردستان کە بریتین لە:\n– پارتی دێموکراتی کوردستانی باکوور\n– پارتی ئازادی کوردستانی باکوور\n– رێکخراوی خەباتی شۆرشگێری کوردستان\n– یەکگرتوویی ئیسلامی کوردستان


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| ئیسرائیل و ئێران خۆیان بۆ شه‌ڕ ئاماده ده‌كه‌ن\nئیسرائیل و ئێران خۆیان بۆ شه‌ڕ ئاماده ده‌كه‌ن\nDecember 2021 30 - 23:27:28\nرۆژنامه‌ی هارتسی ئیسرائیل له راپۆرتێكی دا باس له چه‌ند سیناریۆیه‌ك ده‌كات، بۆ هێرشكردنه سه‌ر كوره ئه‌تۆمییه‌كانی ئێران، به‌ڵام جه‌خت له‌وه‌ش ده‌كاته‌وه دیاریكردنی ئه‌نجامی ئه‌و گورزانه، یاخود ئه‌ندازه‌ی كاریگه‌رییان له‌سه‌ر پڕۆگرامه‌كه‌ی ئێران كارێكی ئاسان نییه.\nئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی ئیسرائیل له كاتێکدایه، دانوستاندنه‌كانی ڤیێنا به‌رده‌وامه، چاودێرانی سیاسیش پێیان وایه، "ئه‌و هه‌ڕه‌شانه ته‌نیا بۆ دروستكردنی فشاره بۆ سه‌ر تاران"، به‌ڵام چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كی سه‌ربازیی ئیسرائیلی ئه‌و ئاماده سه‌ربازییه‌ی وڵاته‌كه‌یان بۆ هێرشكردنه سه‌ر ئێران پشتڕاستكردۆته‌وه، چاوه‌ڕوان ده‌كه‌ن حكومه‌تی ئه‌و وڵاته رازه‌مه‌ندی له‌سه‌ر ئه‌و هێرشانه ده‌ربڕێت.\nرۆژنامه‌كه ئه‌وه‌ی ئاشكراكردووه سوپای ئیسرائیل ئاماده‌سازی بۆ لێكه‌وته‌كانی دوای ئه‌و هێرشانه كردووه، كه ئه‌گه‌ری هه‌یه شه‌ڕێكی نوێ له‌گه‌ڵ حزبوڵای لوبنانی یاخود حه‌ماسی فه‌ڵه‌ستینی ده‌ست پێكات، ئه‌وان له‌بری ئێران وه‌ڵامی هێرشه‌كانی ئیسرائیل بده‌نه‌وه.\nده‌رباره‌ی كاتی ئاماده‌سازییه‌كه‌ش رۆژنامه‌ی هارتس جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه، "سوپای ئیسرائیل له چه‌ند مانگی رابردوو چه‌كی پێشكه‌وتووی ئاماده كردووه، مه‌شقی ته‌واوی له‌سه‌ر ئه‌و هێرشانه كردوه و ئامانجه‌كانیشی دیاریكردووه، بۆ ئه‌و گورزه‌ش دژ به ئێران دوو ملیار و (900) ملیۆن دۆلار دیاریكراوه."\nله هه‌فته‌ی رابردوو جه‌نه‌ڕاڵ تۆمه‌ر باڕ فه‌رمانده‌ی هێزه ئاسمانییه‌كانی ئیسرائیل رایگه‌یاند، "هه‌ركات پێویستی كرد ده‌توانین زۆر به‌سه‌ركه‌وتووانه گورزی سه‌ربازی له كوره ئه‌تۆمییه‌كانی ئێران بوەشێنین."\nله‌به‌شێكی تری قسه‌كانی جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه كرده‌وه، "ئێمه له خاڵی سفره‌وه ده‌ستپێ ناكه‌ین، به‌ڵكو له‌سه‌ره‌تاى هێنانی فڕۆكه‌ی (ئێف 35) ده‌ستمان به ئاماده‌سازی كردووه، هه‌زار كڵاوه‌ی به‌رگری مووشه‌كمان بڵاوه پێكردووه، سیسته‌می به‌رگری ئاسمانی ئیسرائیلمان ئاماده كردووه."\nله (12)ی ئه‌م مانگه ماڵپه‌ڕی (تایمز ئۆف ئیسرائیل) بڵاویكرده‌وه، بینی گانتس وه‌زیری به‌رگری ئیسرائیل له كۆبوونه‌وه‌كانی له واشنتن له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی ئه‌و وڵاته رایگه‌یاندووه، "فه‌رمانی وه‌شاندنی گورزی سه‌ربازی ده‌ركردووه، خشته‌یه‌كی كاتیشی بۆ ئه‌وه داناوه."\nبه‌گوێره‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنی راپۆرته‌كانی سوپای ئیسرائیل، له‌و چه‌ند ساڵه‌ی دوایی ئێران به‌رگری ئاسمانی به‌هێزكردووه، ئه‌وه‌ش وایكردووه هێرشكردنه سه‌ر ئامانجه‌كانی ئه‌و وڵاته زۆر سه‌خت بێت، چونكه چه‌ندین كڵاوه مووشه‌كی دوور هاوێژیان هه‌یه، كه زۆر به ئاسانی ده‌توانێت شوێنه‌كانی ناو ئیسرائیل بپێكێت، له ئه‌نجامی ئه‌وه‌ش سوپای ئه‌و وڵاته له ساڵی رابردوو ناچار بوو به‌رگری ئاسمانی به‌هێز بكات.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و راپۆرتانه‌ی به حكومه‌تی ئیسرائیل دراوه، تاران بڕیاری داوه له‌ماوه‌ی دوو ساڵ بۆمبی ئه‌تۆمی دروست بكات، ئه‌وه‌ش تا ئاستێك له هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كانی پێشووی هه‌واڵگری ته‌لئه‌بیب نزیكه.\nهه‌ندێك له شاره‌زایانی بواری سه‌ربازی به‌دووری ده‌زانن له‌و نزیكانه ئیسرائیل هێرش بكاته سه‌ر ئێران، له‌گه‌ڵ واشنتن رێككه‌وتوون ئه‌و هه‌ڕه‌شانه بكه‌نه فشارێك بۆ سه‌ر تاران، بۆئه‌وه‌ی له دانیشتنه‌كانی ڤیێنا مه‌رجه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی قبوڵ بكات، به‌هیوایه‌ی تا كاتێكی تر دروستكردنی چه‌كی ئه‌تۆمی دوابخات، چونكه ته‌لئه‌بیب به‌بێ رێگه‌پێدانی ئه‌مریكا ناتوانێت هێرش بكاته سه‌ر تاران، هه‌ركات ئێران چه‌كی ئه‌تۆمی به‌ده‌ستهێنا ئه‌وكاته ئیسرائیل په‌نا بۆ هێرشكردنه ده‌بات.\nهه‌ر رووبه‌رووبوونه‌وه‌یه‌كی نێوان ته‌لئه‌بیب و تاران بۆ هه‌ردوولا تێچوونێكی زۆری ده‌وێت، له هه‌مانكاتیش هه‌ر هێرشێكیش بۆ سه‌ر چوار هه‌زار شوێن له‌ناو خاكی ئێران زۆر ئه‌سته‌مه ئامانجی خۆی بپێكێت.\nله به‌رانبه‌ر ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی ئیسرائیل به‌رپرسانی ئێرانی جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه‌وه، ئاماده‌كاری ته‌واویان بۆ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی هێرشه‌كانی ئیسرائیل كردووه، له لایه‌كی تریشه‌وه راپۆرته هه‌واڵگرییه‌كانی سه‌ر به هێزه ئاسمانی سوپای پاسداران ئاماژه به‌وه ده‌كه‌ن، "ئه‌گه‌ر ته‌لئه‌بیب هێرش بكاته سه‌ر ئێران، ئه‌وان كووره ئه‌تۆمییه‌كانی ئیسرائیل بۆردوومان ده‌كه‌ن."\nئەمەريكا هەوڵدەدات پەيوەندى سعوديە و ئيسرائيل ئاسايى بكاتەوە\nئيسرائيل و ڕووسيا لە سووريا بەرژەوەندييەكانيان دەپارێزن\nجەنگى ئۆكراينا دەرفەتى پاڵپشتى ڕووسيا بۆ حەماس دەڕەخسێنێت\nبژاردەكانى رووسيا بۆ كۆتاييهێنان بە هەناردەكردنى گاز بۆ ئەوروپا\nبۆ گێڕانه‌وه‌ى شوێنه‌واره دزراوه‌كه‌ى.. عێراق 320 سكاڵاى تۆمار كردووه\nڕووسيا سەدان چەكدارى سوورى ڕەوانەى رۆژهەڵاتى ئۆكراينا دەكات\nبۆ ڕازيكردنى توركيا، سويد شاندێك ڕەوانەى ئەنقەرە دەكات\nناتۆ چۆن فراوان بوو، بەشدارى چەند شەڕى كردووە؟


Home›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›118 تووشبووى كۆرۆنا له عێراق گیانیان له‌ده‌ستدا\nكه‌مێك له‌مه‌وبه‌ر وه‌زاره‌تى ته‌ندروستیی عێراق ئامارى 24 كاتژمێرى رابردووى بڵاوكرده‌وه و رایگه‌یاند: 2 هه‌زار و 426 كه‌سى تر له عێراق تووشى كۆرۆنا بوون، هه‌زار و 511 تووشبووش چاكبوونه‌ته‌وه، له به‌رامبه‌ردا 118 تووشبوو گیانیان له‌ده‌ستداوه.\nله راگه‌یه‌نراوێكدا كه ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه بڵاوكراوه‌ته‌وه وه‌زاره‌تى ته‌ندروستیی عێراق ئاشكرایكردووه: ” له كۆى 11 هه‌زار و 813 پشكنین كه ئه‌نجامدراون 2 هه‌زار و 426 حاڵه‌تى نوێى تووشبوون ده‌ستنیشانكراون”.\nله‌باره‌ى حاڵه‌ته‌كانى چاكبوونه‌وه‌وه وه‌زاره‌تى ته‌ندروستى ئه‌وه‌شى خستووه‌ته‌ڕوو، “له ماوه‌ى شه‌ورۆژى رابردوودا هه‌زار و 511 تووشبووى كۆرۆنا چاكبوونه‌ته‌وه و ڤایرۆسه‌كه‌یان تێپه‌ڕاندووه”.\nوه‌زاره‌تى ته‌ندروستى له به‌یاننامه‌كه‌یدا رێژه‌ى مردنیشى خستووه‌ته‌ڕوو و كه تێیدا هاتووه، “118 تووشبوو به ڤایرۆسه‌كه گیانیان له‌ده‌ستداوه”.\nبه‌پێى ئاماره‌كان له سه‌ره‌تاى بڵاوبوونه‌وه‌ى ڤایرۆسى كۆرۆنا تاوه‌كو ئێستا 64 هه‌زار و 701 كه‌س تووشى كۆرۆنا بوون، 36 هه‌زار و 252 تووشبوو چاكبوونه‌ته‌وه، 25 هه‌زار و 764 تووشبوو له‌ژێر چاودێریدان له نه‌خۆشخانه‌كاندا، 396 تووشبوو له‌ژێر چاودێرى چڕدان و 2 هه‌زار و 685 تووشبوو گیانیان له‌ده‌ستداوه.\nترەمپ پشتیوانی بەشێک لە سیاسەتمەدارانی وڵاتەکەی لەدەستداوە


ئەنجومەنی کۆلێج بەشە ناوخۆییەکانی کوڕان و کچانی بەسەرکردەوە - College of Humanities | University of Sulaimani\nئەنجومەنی کۆلێج بەشە ناوخۆییەکانی کوڕان و کچانی بەسەرکردەوە\nposted Mar 2, 2021, 12:05 PM by Barham Khalid Ahmed\nبە مەبەستی لە نزیکەوە ئاگاداربون لە کێشەو داخوازییەکانیان، ئەنجومەنی کۆلێجی زانستە مرۆڤایەتییەکان بە سەرۆکایەتی د.ئامانج حەسەن، یاریدەدەری راگر و بەشێک لە سەرۆکی بەشە زانستییەکانی کۆلێژ بەشە ناوخۆییەکانی کوڕان و کچانیان بەسەرکردووە.\nرۆژی دووشەممە ١ی ٣ی ٢٠٢١ ئەنجومەنی کۆلێجی زانستەمرۆڤایەتییەکان بە ئامادەبونی نوێنەری گشتی کۆلێج و بە هەماهەنگی لەگەڵ بەرپرسی بەشەناوخۆییەکانی کوڕان سەردانی بەشە ناخۆییەکانی كه‌می نوێی زانكۆی سلێمانی (كوڕان و كچان)یان کرد بۆ لە نزیکەوە گوێگرتن لە خواست و داواکارییەکانی خوێندکارانی نیشتەجێی بەشە ناوخۆییەکان.\nد. ئامانج حەسەن، یاریدەدەری راگر داوای لە خوێندکارانی بەشە ناوخۆییەکان کرد کە بەرپرسانە مامەڵە بکەن و رێنماییەکانی تەندروستی و سەلامەتی و ئارامی رەچاو بکەن لە پێناو رەخساندنی کەشێکی گونجاو بۆ خوێندکاران بە تایبەت لە کاتی تاقیکردنەوەکاندا و هەروەها لە نزیکەوە گوێیان لە خواستەکانی خوێندکاران گرت و بەڵێنی جێبەجێکردنی داواکارییەکانیانی پێدان بە پێی ئەو توانا مرۆیی و مادییەی لە بەردەست زانکۆدایە.\nهەروەها به‌ڵێنیشیاندا كه كار له‌سه‌ر كێشه و داواكارییه‌كانی تری خوێندكاران بكه‌ن و داواكارییه‌كانیان بگه‌یه‌نن به لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار بۆ ئه‌وه‌ی به‌زوترین كات بۆیان چاره‌سه‌ر بكرێت\nوه جه‌ختیشیان له‌سه‌ر ئه‌وه كرده‌وه كه به‌رده‌وام ده‌بن له گه‌یاندنی داواكارییه‌كانی خوێندكاران و چاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌كان و هاوكاری كردنی خوێندكاران.


دەسپێك ئەکادیمی کۆلیژ كولیژا دەرمانسازی تایێن زانستى فارماكولوجى\nزانکویا دهوک- کولیژا دەرمانسازى\nزانستێ دەرمانان ئێکە ژ لقێن زانستێن دەرمانسازى کو گرنگیێ ب خواندن و ڤەکولینا دەرمانان ددەت، ژبەرکو دەرمان هەر گەردیلەکە یا هاتى چێکرن ب شێوێ سروشتى یان دەستکرد یان هاتیە بەرهەمئینان ژ لەشێ مرۆڤی و کارتێکرنەکا کیمیاوى - زیندى و فیسیولوژى ل سەر خانە و شانە و ئەندام و بونەوەرێن زیندى هەیە.\nزانستێ دەرمان و دەرمانێن ژەهراوى دهێنە هژمارتن ژ زانستێن زیندى یێن گرنگیێ ب تاقیکرنا پێکهاتێن کیمایی و رولێ ئەوان ل گەل سیستەمێن زیندى ددەت. ئەڤ زانستە رادبیت ب پێدانا بنیاتەکێ زانستى ژبو کارێ کیمایی د زانستێ تەندروستى دا، وەکە بکارئینانا دەرمانان وەکو ژێدەر ژبو چارەسەریان یان کەرەستە ژبو ڤەکۆلینان، دیسان پێشڤەبرن و چاڤدێری ل سەر بەرهەمێن دەرمانسازىێ دکەت. هەروەسا دویرئێخستن ژ پاشماک و ژینگەها جڤاکى دسروشتى دا دکەت.\nئەو تشتێ گرێداى ب لایەنێ زانستى و پراکتیکى ڤە ئەوە کو قوتابى رادبن ب چێکرنا چەندین ئەزموونێن جیاواز لسەر گیانەوەرێن لابورى ژبو زانینا کارتێکرنا جیاواز یا جورێن دەرمانان ل سەر سیستەمێ ژیانێ.\nبەشێ دەرمانان ب ئێک ژ بەشێن گرنگ ل کولیژا دەرمانسازى دهێتە هژمارتن، ل زانکویا دهوکێ، کو ئەڤ بەشە ل سالا ٢٠٠٩- ٢٠١٠ ێ هاتیە دامەزراندن، نوکە ئەڤ بەشە دکەڤیتە قاتێ دووێ ل ناڤ ئاڤاهیێ کولیژێ، ئەڤ بەشە یێ پێگیرە ل دور رولێ چالاک ب بجهئینانا مەرەم و پەیاما کولیژا دەرمانسازى و پشکداریا چالاک د زانستێن کولیژا دەرمانسازى دا.\nسەرەراى خاندنا قوتابیێن سەرەتایی، بەش رادبیت ب فێرکرنا قوتابیێن کولیژا دەرمانسازى ل گەل قوتابێن کولیژا پزیشکى، پزیشکیا ددانان و قوتابێن پەرستاریێ، دیسان بەشێ فارماکولوژى دەلیڤا خواندنێ ژبو قوتابێن خاندنا بلند ب زانستێ دەرمانان و ئەو زانستێن گرێداى ب ئەڤى بەشى ڤە ژبو قوتابیان دابین دکەت.\nڤەکۆلینێن زانستى ل بەشى دهێن کرن ژبو خزمەتکرنا پێشئێخستنا دەرمانان و چارەسەریێ ژبو نەخوشان ب شێوەیەکێ باش و ب رێکەکا نموونەیى. هەروەسا ئەندامێن بەشى د هاریکارن ل گەل هەڤالان ل هەمان بەشێن بنەرەتى و کلینیکى ژبو زانستخوازیا بەردەوام.\nهەمى ئەندامێن بەشى ب هەمى هەول و شیانێن خوە بزاڤێ دکەن ژبو پێشئێخستنا پێدڤیاتێن کولیژێ و زانکویێ و هەروەسا کومەلگەهێ ب شێوەیەکێ گشتى ب چالاکیێن جوراو جور کو ئەڤە حەزەکا گشتى یە ل دەڤ هەر تاکەکى ب هەر شێوەیەکێ هەبیت پێشکێش دکەت.\nپێشڤەبرن و خواندنا زانستێن دەرمانان ب شێوەیەکێ تەواو دگەل زانستێن پزیشکى و تەندروستى یێن بنەرەت د کولیژا دەرمانسازى و کومەلا ژزیشکى ب شێوەیەکێ گشتى ، زێدەبارى گەشەپێدان و گرنگیدان ب چالاکیێن ڤەکۆلینێن زانستى، کو ئەڤە ئارمانجا سەرەکى یا هەر تاکەکێ بەشى یە.\nبەشێ دەرمانان ل کولیژا دەرمانسازى- زانکویا دهوک بەشەکێ نموونەیى یە دبوارێ زانستێ دەرمانان و ژهراوى یێدا ل سەرانسەری کوردستانێ ب شێوەیەکێ تایبەت و ل عێراقێ ب شێوەیەکێ گشتى ، ئەوژى دبوارێ پێدانا باشترین شێوێ زانستى و پراکتیکى بۆ قوتابیێن کولیژا و دەرمانسازیێ و پزیشکى و خواندنا بلند.\nبەردەوامى دان ب دابینکرنا ژینگەهەکا فێرخواز ژ جورێ پێشکەفتى ل سەر بنەمایێ فێرکرنا کومەلێ.\nپێشئێخستن و بجهئینانا یەکەیێن فێرکرنێ ئەوژى ژلایێ بکارئینانا کەرەستێن دەرمانسازی یێن هەڤچەرخ و ستافێ دی یێ پزیشکى و ساخلەمى دبنەمایێ فێرکرنێ دا.\nدانانا خالێن ل دویڤ چونێ بو قوتابیان و ژێگرتنا رێکێن باش و گهورینا بەردەوام بەرەڤ باشتر.\n٢ - ڤەکۆلینێن زانستى\nدەولەمەندکرنا بەرهەمێن بەشى ژلایێ ئەکادیمى وڤەکۆلینانڤە، دیسان دووپاتکرنا بەرنامێن پێشکەفتى ل کولیژێ.\nکارکرن ل سەر بکارئبنانا قوتابیان دچالاکیێن ئەکادیمى و ڤەکۆلینان وپشکداریکرنا وان دپێشخستنا زانستى دا.\nئاسایکرنا هاریکاریێ ل گەل ڤەکۆلەرا ل بەشى و کولیژو زانکو و دامودەزگەهێن دیتر.\n٣- چاڤدێریا نەخوشان و خزمەتگوزاریێن گشتى\nپێدانا دەرفەتێن فێرکرنێ ژبو قوتابیان داکو د پشکداربن ژبو چاڤدێریا نەخوشان و مفا وەرگرتن ژئەڤان دەرفەتان ل داهاتوى دا.\nبەردەوامى دان ب دابینکرنا بەرنامێن فێرکرنێ ل ناوچێ ژبو پێشئێخستنا داهاتێ ساخلەمیێ.\nدیارکرنا ناوچێن کێم خزمەت گوزاریێن و پێزانیێن ساخلەمیێ و هاریکاریا ئەوان.


(رووشنهویرى و سیاسه‌ت) نیه‌وگ له‌یه‌كترى بچه‌كنیمنه‌یان\nگشت كه‌سیگ ئى چشته زانیگ ، وه‌لى له‌هه‌مان وه‌خت زوان وه‌رفراوانیگه‌و پیكهاته‌ى وشك و سه‌ختیگه، چوینكه قه‌یریگ هس پاك وجوان گریگه خوه‌ى له‌وه‌ر خاتر ئنسانیه‌ت و زه‌وى یا خاكیگ نه‌ختایى خه‌یگه وه‌رده‌س تا تویه‌م خه‌یردار و دڵسووزى و یه‌كسانى و دادپه‌روه‌رى له‌لى بكاڵیه‌یگ.\nمه‌عناى ئه‌وه‌سه رووشنهویرى هه‌میشه گه‌ردیگه شوون گویڕانكارى و تازه‌كردنه‌وه‌ى واقع و باوه‌ڕ وه گوزه‌یشت دیریگ و هه‌ر وه‌گووره‌ى ئه‌وه‌یش ده‌سنیشان ئاینده‌و ئاست سایكۆلۆژى كوومه‌ڵگا ئه‌كا له‌ڕوى خراوى و خاسیه‌وه، وه‌ل ئه‌وه‌یشا نه‌خشه‌ى ده‌مچه‌و خه‌ریته‌ى ئاینده‌و ڕاده‌ى هویرو فكر و داناین یا ئبداع دانه‌یگ له‌هه‌ر كوومه‌ڵگایگ.\nرووشنهویرى هه‌ناس دریژیگ توایگ له‌گویڕیان، چوینكه په‌یوه‌سه وه‌عومر كوومه‌ڵگایه‌یل و له‌هه‌مان وه‌خت وه‌ل رووشنهویریه‌یل ترا ئاڵشت بووگ و گویڕانكارى تیه‌یگه بانى، یه‌یش وه‌گووره‌ى ڕووژگار و تیكڵایى ملله‌ته‌یل و كوومه‌ڵگایه‌یل وه‌ل یه‌كا، ك له‌ى حاڵه‌ته رووشنهویریه‌گه‌یش په‌یوه‌ندى په‌یا ئه‌كاله‌ناونى مه‌ردم و له‌ئه‌نجامیش ڕووشنهویرى تازه‌یگ تیه‌یگه وجوود ك وه‌پى ئویشن رووشنهویرى هاوریاگ یا مسته‌ورد. وه‌لى سیاسه‌ت جویر ئه‌وه‌ك ئاشكراس(هونه‌ر خه‌ریككردن)ه‌و ئامانجه‌یل خوه‌ى جى وه‌جى ئه‌كا له‌بان هساو رووشنهویرى ئاماده‌كریاگ، ك ئه‌ویش رووشنهویرى كوومه‌ڵگاس. مه‌عناى ئه‌وه‌سه سیاسه‌ت، راسیه‌گه ئه‌ڵه‌وگه‌ردنیگ و شیه‌وكردنیگ ئه‌ڕاى ئه‌كا وه‌گووره‌ى فامستن و به‌رژه‌وه‌ندى و مه‌یل خوه‌ى.\nسیاسه‌ت له‌بان شوون ئاماده‌كریاگیگ دامه‌زریه‌یگ له‌وه‌ر خاتر هه‌قه‌یل بریاگ و خوریاگ و ده‌خاڵه‌تكردن له‌كیشمه‌كیش و ڕوى وه‌ڕوى بوینه ئه‌را وه‌رگیریكردن یا دیفاع له‌ى رووشنهویریه. یه‌یش وه‌و مه‌عنا ك سیاسه‌ت ده‌ور سه‌ربازیگ دوینیگ له‌جه‌نگ و ئاماده‌س ئه‌را هه‌ر فه‌رمانیگ له‌هه‌ر وه‌ختیگ، ئمجا به‌راورد یامقارنه له‌ناونى سیاسه‌ت و رووشنهویرى ئه‌وه‌سه ك سیاسه‌ت داواى گویڕانكارى گورج ئه‌كا هه‌رچوینیگ بووگ، وه‌لى رووشنهویرى داواكار ئه‌وه‌سه گویڕانكارى یه‌واش و ئارام بكریه‌یگ ، چوینكه په‌یوه‌سه وه‌بنه‌ڕه‌ت و ڕیشگ كوومه‌ڵگاو ڕاده‌ى توانایى كوومه‌ڵگاوه له‌وه‌رگرتن گویڕانكارى.


له‌وتووێژێكی ژیار محه‌مه‌د له‌به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان ده‌ڵێت: هه‌روه‌ك چۆن له‌به‌غداد پارتی تۆڵه له‌یه‌كێتی ده‌كاته‌وه له‌هه‌رێمی كوردستانیش له پێكهێنانی كابینه‌ی نوێی حكومه‌ت پارتی به‌به‌شداری پێنه‌كردنی (شه‌راكه‌تی ڕاسته‌قینه) ده‌یه‌وێت تۆڵه له یه‌كێتی و لایه‌نه‌كان بكاته‌وه، كێشه‌ی كه‌ركوك و وه‌زاره‌تی داد و پۆستی سه‌رۆك كۆمار ڕه‌نگدانه‌وه‌ی سه‌ره‌كی له‌سه‌ر گفتوگۆكانی پێكهێنانی حكومه‌ت هه‌بووه به‌جۆرێك پێشبینیمان نه‌ده‌كرد به‌م جۆره ئاڵۆز بێت، ئه‌سه‌سه‌رد ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت: بژارده‌ی یه‌كه‌ممان ئه‌وه‌یه كه‌به‌شداری له‌حكومه‌تدا بكه‌ین به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی كه خۆمان داوای ده‌كه‌ین كه بریتیه له به‌شداری ڕاسته‌قینه نه‌یه‌ته ئاراوه به‌دڵنیاییه‌وه ئه‌و كاته ناچار ده‌بین بچینه سه‌ر بژارده‌ی دووه‌م، ده‌شڵێت" لەکۆبونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی وە کۆبونەوە تایبەتیەکانی خۆمان کە بەرنامەمان دانا بۆ لیژنەی دانوستانکار بۆ پێکهێنانی کابینەی تازە لەوێش هەروا باسمان کردووە کە بژاردەی دووەممان بەشداری نەکردنە لەحکومەت، هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: ئەگەر دۆخەکە بگاتە ئەو ڕادەیەی یەکێتی لەدەرەوەی دەسەڵات بێت و ببێتە ئۆپۆزسیۆن و بەشداری حکومەت نەکات لەهەرێمی کوردستان دۆخێکی تایبەت دێتە ئاراوە دەتوانم بڵێم نیو حکومەت لە ئارادا دەبێت و ناتوانرێت حکومەتی سەرتاسەری بێت ده‌سه‌ڵاتی هه‌بێت به‌سه‌ر هه‌موو كوردستاندا، پێم وانیە ئه‌و كات شتێک بونی هه‌بێت ناوی حکومەتی هەرێم، هەتا ئەگەر بزوتنەوەی گۆڕانیش بەشداری بکات، ئەوکاتە دەبێتە هێزی یەکەم و سێێەم کە حکومەت پێکدەهێنن بەڵام ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی ڕەنگە گۆڕانیش بەشداری لەحکومەتدا نەکات، هەرچەندە لێکتێگەیشتنێکی لەوجۆرەمان لەگەڵ گۆڕان نیە بەڵام ئەگەر مەسەلەکە هاتە ئەو ڕادەیە من پێم وانیە ئەوانیش خۆیان تێوەبگلێنن لەکێشەیەکی زۆر گەورە، ئەگەر پارتی دەستبەرداری ئەم ڕه‌فتارەی نەبێت پێم وایە هەرێم بەرەو هەلومەرجێکی نادیار دەچێت، کە حکومەتی هەرێم زۆر درەنگ پێکدێت."\nدوێنێ سێ شه‌ممه شاندێكی پارتی دیموكراتی كوردستان كه حیزبی براوه‌ی هه‌ڵبژاردنه په‌رله‌مانیه‌كه‌ی هه‌رێمی كوردستانی عیراقه، به‌مه‌به‌ستی گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كان بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی نوێی هه‌رێم سه‌ردانی شاری سلێمانی كرد و له‌گه‌ڵ مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی كۆبوه‌وه.\nده‌رباره‌ی كۆبونه‌وه‌كه فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان له سه‌ره‌تای وتووێژه‌كه‌ی ده‌نگی ئه‌مریكا وتی" ئێمە پێشبینیمان نەدەکرد پڕۆسەی پێکهێنانی حکومەت بەم شێوەیە ئاڵۆز بیت هەروامان دەزانی وەک کۆبونەوەکانی پێشترە بە ئاسانی کابینەی نوێی لێدەکەوتەوە بەڵام ئێستا هەلومەرجێکی نوێ هاتۆتە ئاراوە کە "مەسەلە"کەی زۆر ئالۆزکردووە لەبەر ئەوە پێشبینی ناکرێت کابینەی نوێی حکومەت لەکوردستان بەم نزیکانە پێکبهێنرێت ئەگەر لایەنەکان بەتایبەت سێ لایەنە سەرەکیەکە نەتوانن زاڵ بن بەسەر ئەو تەگەرانەی هاتونەتە بەردەم پڕۆسەکە."\nئەسەسەرد لەبارەی ئاڵۆزی و تەگەرەکانەوە ڕونیکردەوە" پەیوەندی هەیە بەو نەخشە سیاسیە تازەیەی لەکوردستان هاتۆتە ئاراوە کە تێڕوانینی تازە دێنێتە ئاراوە لەگەڵ نەریتی 25 ساڵدا ناگونجێت لەسەردەمی بەرەی کوردستانیەوە واهاتووە کەهەمووان پێکەوە بەهاوبەشی حکوم بکەن بەڵام ئەنجامەکانی هەڵبژاردن کەهەندێک حیزب زۆرینەیە هەندێکیش مام ناوەند هەندێک کەمینە تێڕوانینی نوێی هێناوەتە ئاراوە کە ڕەوشەکەی ئاڵۆز کردووە، هەروەها پەیوەندییەکانیش لە پێش هەڵبژاردن وە لەدوای هەڵبژاردن گۆڕانکاری لەپەیوەندییەکان هێناوەتە ئاراوە لەسەر ئاستی هەرێم وە کەرکوک هەروەها بەغداد لە قۆناغی پێشتر ڕاستە جیاوازی لەنێوان لایەنە سیاسیەکان هەبوو بەڵام نەگەیشتبووە ئاستی ڕکابەری و دژایه‌تی ئێستا ڕکابەری لەنێوان لایەنەکان تا ڕاده‌ی دژایه‌تی هەم لەسەر کەرکوک هەم لەبەغداد هەم لەهەرێم هەیە کەپێشتر تا ڕادەیەک لەسەر کەرکوک و بەغداد لایەنەکان هاوڕا بوون، جگە لەوەی هێنانە پێشەوەی بابەتی کاراکردنەوەی سەرۆکایەتی هەرێم لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستانەوە زیاتر ڕەوشەکەی ئاڵۆزتر کردووە."\nفەرید ئەسەسەرد وتی" بێگومان بابەتی سەرۆک کۆمار و پێنەدانی وەزارەتی داد و ئەو بابەتانە بەشێکی گرنگی ئەو کێشانەیە کە ئێستا ڕەنگدانەوەی هەیە لەسەر ئەو پڕۆسەیەی کە لە ئارادایە، ناکرێت لەهەرێم گفتوگۆی بەشداری دەسەڵات و حکومڕانی بکرێت باسی دۆستایەتی بێت بەڵام لەکەرکوک و بەغداد ڕکەبەرایەتی و دژایه‌تی هەبێت، بۆیە هەوڵ دەدرێت هەموو ئەوانە بەیەک "پاکێج" چارەسەر بکرێت کە بابەتیش بووە "پاکێج" بەدڵنیایی چارەسەرکردنی قورسە هەرچەندە دەرچە هەیە بەڵام بە ئاسانی نا."\nئەسەسەرد وتیشی" پارتی مەرجی نیە بۆ لایەنەکان بەڵام تێڕوانینەکانی بۆ پێش ئەم کابینەیە دەگەڕێتەوە، بۆ پێش پێکهێنانی حکومەت لەبەغداد ئێمە تێروانینمان وایە پارتی دەیەوێت تۆڵەی خۆی لەیەکێتی نیشتمانی بکاتەوە هەم لەم هەوڵانەی ئێستای لەناوخۆی هەرێم کەنایەوێت شەریکایەتی ڕاستەقینە لەنێوان حیزبەکانی ناو دەسەڵات بێتە ئاراوە ئەمە بەدڵنیاییەوە هەلومەرجێکی ئاڵۆزی دروست کردووە ئەگەر پارتی دەستبەرداری ئەم ڕه‌فتارەی نەبێت پێم وایە هەرێم بەرەو هەلومەرجێکی نادیار دەچێت، کە حکومەتی هەرێم زۆر درەنگ پێکدێت."\nئەو ئەندامەی سەرکردایەتی یه‌كێتی نیشتمانی کوردستان ئاماژەی بەهەڵوێستی یەکێتی کرد وتی" ئەگەر ئێـمە لەم قۆناغە نەبوین بە ئەندامێکی دیاریکراو بۆ جێ بەجێ کردنی شەریکایەتیەکی ڕاستەقینە لەحکومڕانیدا لەهەرێمی کوردستان وە چارەسەرکردنی ناکۆکیەکانمان "مەبەستم ناکۆکیەکانی نێوان یەکێتی و پارتی" لەکەرکوک و بەغداد بەدڵنیایەوە دەبێت بیر لەوە بکەینەوە بەشداری لەحکومەتدا نەکەین ئەو کاتە بەدڵنیاییەوە هەلومەرجێکی تازە دێتە ئاراوە پارتی دیموکراتی کوردستان بەتەنها یا لەگەڵ هەندێک حیزبی بچوکدا دەبێت حکومەت پێکبهێنێت و ئەوە بەدڵنیاییەوە بۆ هەرێمی کوردستان کێشەیەکی زۆر گەورە دەبێت."\nفەرید ئەسەسەرد ڕونیشیکردەوە" بژاردەی یەکەم لەبەردەم یەکێتی بەشداری کردنە لەکابینەی نوێی حکومەتی هەرێم بەڵام ئەگەر ئەو داواکارییانەی خۆمان هەمانە كه بریتیه له به‌شداری ڕاسته‌قینه جێ بەجێ نەکرێت بەدڵنیاییەوە دەچینە سەر بژاردەی دووەم."\nئەسەسەرد ئاشکراشیکرد" لەکۆبونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی وە کۆبونەوە تایبەتیەکانی خۆمان کە بەرنامەمان دانا بۆ لیژنەی دانوستانکار بۆ پێکهێنانی کابینەی تازە لەوێش هەروا باسمان کردووە کە بژاردەی دووەممان بەشداری نەکردنە لەحکومەت."\nبەوتەی فەرید ئەسەسەرد" پارتی لەبەغداد تۆڵە لەیەکێتی دەکاتەوە کاتێک یەکێتی لەگەڵ عادل عەبدولمەهدی ڕێککەوت بۆ وەرگرتنی پۆستی وەزارەتی داد، بەڵام دوای سەردانەکەی بارزانی بۆ بەغداد پەشیمان بویەوە، هەتا لەبەغداد پێیان وتین پارتی ڕازی بووە کە واز لەو پۆستە بهێنێت تەنانەت بدرێتە هەر کەس و لایەنێکی تر یا كوردێك بەس نەدرێتە یەکێتی."\nوتیشی بابەتی تۆڵەکردنەوە لەکوردستان زۆر ڕون نیە بەڵام ئێمە دەمانەوێت بابەتی "شەراکەت" ڕاستەقینەیی بێت، بڕیارەکان لە ئەنجومەنی وەزیران و پەرلەمان بە "شەراکەت" بێت نەک بەزۆرینە و کەمینە پارتی دیموکراتی کوردستان دەتوانێت هەموو یاسایەک ئەگەر دژی ئێمەش بێت تێپەڕێنێت، وە لە ئەنجومەنی وەزیرانیش ئەگەر بەزۆرینە و کەمینە کاربکات."\nفەرید ئەسەسەرد ئەوەشی وت" ئەگەر یەکێتی بەشداری حکومەت نەکات و لەدەرەوەی دەسەڵات بێت ببێتە ئۆپۆزسیۆن من پێم وایە حکومەتێک دروست دەبێت لەکوردستان کەدەسەڵاتی بەسەر هەموو کوردستاندا نابێت ئەمە کێشەیەکی گەورەیە لەکاتێکدا ئێمە حکومەتێکمان دەوێت لەزاخۆ تا خانەقین دەسەڵاتی هەبێت، پێم وایە ئەگەر دۆخەکە بگاتە ئەو ڕادەیەی کە یەکێتی لەدەرەوەی دەسەڵات بێت و ببێتە ئۆپۆزسیۆن و بەشداری حکومەت نەکات لەهەرێمی کوردستان دۆخێکی تایبەت دێتە ئاراوە دەتوانم بڵێم نیو حکومەت لە ئارادا دەبێت و ناتوانرێت حکومەتی سەرتاسەری بێت."\nئەسەسەرد ڕایگه‌یاند" لەڕووی ڕەسمیەوە کوردستان هەمووی یەک پارچەیە بەڵام لەڕووی "فیعلی"یەوە ئەم ناوچەیە ئێـمە خۆمان دەیزانین لەگەڵ ئەوەی حکومەت یەکی گرتۆتەوە بەشێکی زۆر لەدامودەزگاکانیش یەکیان گرتۆتەوە بەڵام ئێستاش شوێنەواری دوو ئیدارەیی هەر لە ئارادایە، خۆ ئەگەر دوو حیزبە سەرەکیەکەی دەسەڵات یەکیان لەدەسەڵات بوون ئەوی تریان لەدەرەوەی دەسەڵات بێت پێم وانیە شتێک بونی هه‌بێت ناوی حکومەتی هەرێم، هەتا ئەگەر بزوتنەوەی گۆڕانیش بەشداری بکات، ئەوکاتە دەبێتە هێزی یەکەم و سێێەم کە حکومەت پێکدەهێنن بەڵام ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی ڕەنگە گۆڕانیش بەشداری لەحکومەتدا نەکات، هەرچەندە لێکتێگەیشتنێکی لەوجۆرەمان لەگەڵ گۆڕان نیە بەڵام ئەگەر مەسەلەکە هاتە ئەو ڕادەیە من پێم وانیە ئەوانیش خۆیان تێوەبگلێنن لەکێشەیەکی زۆر گەورە ."\nهه‌روها ئه‌سه‌سه‌رد له‌باره‌ی جیاوازییه‌كانی پارتی و یه‌كێتی وتی: کاتێک کە ئێمە پێناسەی شەراکەتی ڕاستەقینە دەکەین تێڕوانینی ئەوان تەواو جیاوازە لەهی ئێمە ئەوان باس لەوە دەکەن لەبەر ئەوەی ئەوان زۆرینەن، دەبێت زۆربەی زۆری مەسەلەکان لای ئەوان بێت ئێمە دانمان بەوەدا ناوە کە دوو پۆستە سەرەکیەکە پۆستی سەرۆکی هەرێم و سەرۆکی حکومەت لای ئەوان بێت بەڵام لەخوار ئەوانەوە دەىێت شەراکەتی ڕاستەقینە هەبێت لەپڕۆسەی دروستکردنی بڕیار لەناو ئەنجومەنی وەزیران وە پەیوەندی لەگەڵ بەغداد و وڵاتانی دەرەوە ئەمە کێشەیەکی سەرەکیە لەنێوانمان ئەگەر چارەسەری نەکەین بەدڵنیاییەوە هەرێمی کوردستان دەچێتە دۆخێکی نالەبارەوە."\nده‌قی وتووێژه‌كه‌ی ژیار محه‌مه‌د له‌گه‌ڵ فه‌رید ئه‌سه‌سه‌ردDec19/018


شاسوار عەبدولواحید قادر ئیبراھیم ناسراو به شاسوار عه‌بدولواحید لەدایکبووی 1979 له سلێمانی.\nدامەزرێنەر و خاوەنی کۆمپانیای نالیا و تەلەڤیزیۆن و ڕادیۆی نالیایە، دەرچووی کۆلێژی ئەندازیاریی زانکۆی سلێمانی.\nله منداڵیدا له كه‌بابخانه‌كه‌ی باوكی كاری كردووه.\nلەتەمەنی 15 ساڵیدا، لەدووکانەکەی باوکی ھاتەدەرەوە و دووکانێکی یاری ئەلیکترۆنی دانا.\nلە ساڵی 1995 کە لە قۆناغی پێنجەمی زانستی بوو، وازی لە خوێندن هێنا‌و خەریکی کاری بازرگانی بووە لەنێوان بەغدا و سلێمانی. لە سلێمانییەوە ئامێری یاریکردنی ئەلیکترۆنی دەبرد بۆ بەغدا و لەوێشەوە.\nپاش چوار ساڵ دابڕان لەخوێندن، لە ساڵی 1998 گەڕاوەتەوە بۆ خوێندن.\nساڵی 2001دا رۆشت بۆ ئاڵمانیا‌و له‌وێ به‌ناوی هه‌یسه‌م عه‌بدولواحید قادر داوای په‌نابه‌ری ده‌كا. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ئیقامه وه‌رده‌گرێ به‌ڵام دوای ماوه‌یه‌كی كه‌م ده‌گه‌رێته‌وه كوردستان.\nلە ساڵی 2001–2002 دەستی بەخوێندن لەزانکۆی سلێمانی کرد.\nدوای ئەوەی لە ساڵی 2005دا خوێندنی بەکالۆریۆس لە بەشی ئەندازیاریی بیناکاری لە زانکۆی سلێمانی تەواو دەکات، لە کۆمپانیای بەرزی بۆ بەڵێندەرایەتی گشتی ـ سنووردار دەست بەکاردەبێت بۆ ماوەی یەک ساڵ وەکو ئەندازیار کاردەکات.\nدواتر دەچێتە ھەولێر و کاری بەڵێندەرایەتی بچووک دەکات و لە گوندی ئینگلیزی کاردەکات.\nلە سەرەتای بڕیاری کردنی ڕیفراندۆمەوە شاسوار عەبدولواحید دژایەتی خۆی بۆ ئەو بڕیارە دەرکرد و بە بڕیارێکی ھەڵەی زانی لەگەڵ نزیک بونەوەی کاتی ڕیفراندۆم بەرەی "نەخێر لە ئیستادا"ی ڕاگەیاند و داوای کرد دەنگ بدەن بە نەخێر لە ڕیفراندۆمدا. دواتر قەوارەی نەوەی نوێی دامەزراند و خۆشی بوو به سەرۆکی قەوارەی نەوەی نوێ بۆ ھەڵبژاردنی 2018ی پەرلەمانی کوردستان.\nشاسوار ناوچه‌ی گه‌شتیاریی چاڤی لاندیشی دامه‌زراند. به‌و بۆنه‌وه پاره‌یه‌كی زۆری له حكوومه‌ت وه‌رگرت‌و نه‌یدایه‌وه‌و پشكه‌كانی چاڤی لاندیشی به 10 هه‌زار كه‌س داو دواتر شكستی هێنا.\nخاوه‌ن پشكه‌كان به‌رده‌وام داوای قه‌رزاكانیان له شاسوار ده‌كه‌ن‌و حكوومه‌تیش داوای پاره‌كه‌ی ده‌كات‌و ده‌ستی به‌سه‌ر چاڤی لاندا گرت.\nكۆمه‌ڵێك كێشه‌شی له‌گه‌ڵ ئه‌ندام پارلمانه‌كان له‌سه‌ر لیستی بزووتنه‌وه‌ی نوێ بۆ پێك هات‌و تۆمه‌تباریان كرد به سیخوڕی‌و كامێرادانان له ژووره‌كانیان.\nشاسوار به‌رده‌وام خه‌ڵك هان ده‌دا بۆ ناڕه‌زاه‌تیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر شه‌قامه‌كان.


هۆكارەكانی شێرپەنجەی دەم\n:: PM:09:02:07/08/2019 \nشێرپەنجەی دەم یان قورگ شەشەم شوێنی لەشە كە تووشی شێرپەنجە دێتەوە زیاتر تووشی ئەوانە دەبێتەوە كە لە سەرووی تەمەنی 40 ساڵن و هەر چوار كەس لە 100 كەسی توشوبوو بە شێرپەنجە تووشی ئەو جۆرە دەبنەوە، سەرچاوەكەی خانە پوولەكەییەكانی ناوپۆشی دەمە و 50%ی ئەوانەی توشوی دەبن گیان لەدەست دەدەن.\nلە نیشانەكانی سارێژ نەبوونی برینەكانی دەم، واتە بۆ زیاتر لە 10 رۆژ و برینەكان بێ هۆكاری دیارن، هەڵاوسانی چەند ناوچەیەك بە بوون یان بێ بوونی برین، بوونی پەڵەیەكی سپی یان سوور یان قاوەیی وەیا رەش نامۆ بە دەوری ناوچەكە.\nهۆكارەكانی شێرپەنجەی دەم بریتیین لە جگەرەكێشان و خواردنەوەی كحوولی و چەند نەخۆشییەكی دیاریكراو وەك نەمانی بەرگری لەش لەوانەش بەهۆی ئایدزەوە، چەند جۆرێك دەرمان، چارەسەری شێرپەنجەی دەم یان قورگ بریتییە لە لابردنی لووە شێرپەنجەییەكە و چارەسەری بە تیشك بۆ سەر ناوچە زیان لێكەوتووەكە، جیا لە چارەسەری كیمیایی.\nبۆ خۆپاراستن لەو نەخۆشییە مەترسیدارە پێویستە هەموو كەسێك ماوە ماوە سەردانی پزیشك بكات و پەردەی لینجی ناوپۆشی دەم و قورگی بپشكنێت بەلایەنی كەم دووجار لە ساڵێكدا بۆ دڵنیابوون لە نەبوونی پەڵەكانی لە سەرەوە باسیان لێوە كرا و دۆزینەوەی زووی نەخۆشییەكە و چارەسەركردنی باشتری.\nئەوانەی ژانی ریخۆڵەیان هەیە لەو خۆراكانە دوور بكەونەوە\nنیشانەكانی تووشبوون بە كرمی شریتی\nبۆچی له زستان زۆر میز ده‌كه‌ین\nدوای چه‌ند ساڵ به سكێك سێ منداڵی بوو\nبە خۆراک خۆت لە نەخۆشیی دڵ ڕزگار بکە\nپزیشكێكی بیانی هۆكاره‌كانی تووشبوون به شێرپه‌نجه له كوردستان ئاشكرا ده‌كات\nسوودە نەبڕاوەکانی خەیار\nلە هەرێمی كوردستان 35 حاڵەتی تووشبووی ئایدز هەیە


پاڵپشتی لە کۆڵبەرەکان یەکمایەتی سنوورەوانییە/ڕووبەڕووی قاچاخ دەبینەوە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Mordad ١٧ ١٥:١٢\nNews Code 33601\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئەحمەد عەلی گوودەرزی لە کۆبوونەوەی دیدار لەگەڵ ئەندامانی ئەنجومەنی دابینی کوردستان، وتی: بە یارمەتی سنوورەوانانی فیداکار و هێزە چەکدارەکانی دیکە سنوورەکانی پارێزگا ئاسایشی باشیان هەیە.\nناوبراو بە ئاماژە بە پاڵپشتی لە کۆڵبەرەکان، زیادی کرد: سنوورنشینەکان سنوورەوانە ڕاستەقینەکانی ولاتن و هەر بەو بۆنەوە بەردەوام پاڵپشتی کراون ئاڵبەت هەندێک کەس بە بیانووی کۆڵبەری هەوڵی کاری خراپکارانە لە سنوورەکان دەدەن کە سنوورەوانەکان قایم لە بەرانبەریان دەوەستنەوە.\nگوودەرزی جەختی کرد: لە پرسی هەناردە و هاوردە کردن سنوورەوانە لە ئاستی ئیدارەی پارێزگا هاوکاری دەکات تا یارمەتیدەری وڵات بێت و پارێزگا تا ئەو جێگەیەی کە بتوانێت یارمەتیدەر دەبێت.\nفەرماندەی سنوورەوانی هێزی ئینتزامی ئێران لەسەر پێویست بوونی بەرەنگار بوونەوەی دیاردەی قاچاخ جەختی کرد و زیادی کرد: هەمووان ئەبێ بۆ بەدی هاتنی دروشمی ئەمساڵ هەوڵ بدەین و بۆ کردەیی کردنەوەی وەبەرهێنان هەنگاو هەڵێنین.


میر جه‌لاده‌ت به‌درخان\n20/7/2017 03:29 PM\nبه‌درخانییه‌كان بنه‌ماڵه‌یه‌كی دیاری كوردستانن‌و خزمه‌تێكی گه‌وره‌یان به‌بزوتنه‌وه‌ی كوردایه‌تی‌و كاروانی رۆژنامه‌گه‌ری‌و رۆشنبیری كوردستان كردووه.میر جه‌لاده‌ت به‌درخان كه‌سایه‌تییه‌كی ناسراوی ئه‌و بنه‌ماڵه هێژایه‌یه، كه وه‌ك سیاسه‌تمه‌دار‌و روناكبیر خزمه‌تی كردووه.\nمیر جه‌لاده‌ت به‌درخان ناوی ته‌واوه‌تی بریتییه له(میر جه‌لاده‌ت كوڕی ئه‌مین عالی كوڕی به‌درخان پاشا)یه، ساڵی 1893 له‌شاری ئیستانبوڵ له‌دایكبووه. هه‌ر له‌پایته‌ختی ئه‌وسای ئیمپراتۆریه‌تی عوسمانی خوێندنی سه‌ره‌تایی‌و ناوه‌ندی‌و فێرگه‌ی به‌رزی (یاسا)ی ته‌واوكردووه. پاش سه‌ركه‌وتنی بزووتنه‌وه‌ی كه‌مالیزم، (ئه‌مین پاشا)و سێ كوڕی ناچاربوون بچنه میسرو له‌وێ نیشته‌جێبن.\nجه‌لاده‌ت‌و كامه‌رانی برای چوونه ئه‌ڵمانیاو ئه‌و ماوه‌ی هه‌شت ساڵه‌ی ئه‌وێی به‌فێڕۆ نه‌داو خۆی فێری زمانی ئه‌ڵمانی كرد.جه‌لاده‌ت خۆی گه‌یانده شۆڕشه‌كه‌ی شێخ سه‌عیدی پیران‌و دوای شكستی شۆڕشه‌كه‌ش دیسانه‌وه توركیای جێهێشته‌وه. رۆژی ٢٥ی ئابی ساڵی ١٩٣٠ له‌سوریا باوكی كۆچی دوایی كرد. جه‌لاده‌ت هه‌ر له‌وێ سه‌رقاڵی ده‌ركردنی ڕۆژنامه‌و گۆڤاری كوردی بوو. له١٥ی ئایاردا گۆڤاری (هاوار)ی ده‌ركرد كه تـا پێنجی ته‌مموزی ساڵی ١٩٤٣ به‌رده‌وامبوو. پێشتریش گۆڤاری (ڕۆناهی)ی ده‌رده‌كرد كه هه‌فتانه بوو، جه‌لاده‌ت به‌ته‌نیا ئه‌م گۆڤاره‌ی به‌ڕێوه‌ده‌برد به‌نووسین‌و پیتچنین‌و چاپ‌و بڵاوكردنه‌وه‌ی.\nمیر جه‌لاده‌ت روناكبیرێكی به‌توانا بووه‌و زمانه‌كانی فارسی‌و توركی‌و عه‌ره‌بی‌و كوردی‌و یۆنانی‌و ئه‌ڵمانی‌و فه‌ره‌نسی‌و ئینگلیزی‌و روسی به‌باشی زانیوه.ئه‌م زانا گه‌وره‌یه خزمه‌تێكی زۆری به‌رێزمان‌و فه‌رهه‌نگ‌و كه‌لتوری کوردی كردووه.كتێبێكی له‌سه‌ر رێزمانی كوردی‌و دوو فه‌رهه‌نگی كوردی‌و كوردی-فه‌ره‌نسی داناوه.له‌پێشه‌نگی ئه‌و كه‌سانه‌دا بووه كه پیتی لاتینی بۆ زمانی كوردی به‌كارهێناوه.میر جه‌لاده‌ت كه‌سایه‌تییه‌كی سیاسی نیشتمانپه‌روه‌ر‌و ئه‌كادیمی‌و نوسه‌رو روناكبیرێكی گه‌وره بووه‌و خزمه‌تێكی گه‌وره‌ی له‌بواره جیا جیاكاندا پێشكه‌ش به‌گه‌له‌كه‌ی كردووه.\nكتێبێكی له‌سه‌ر ڕێزمانی كوردی نووسیوه كه ته‌نیا به‌شێكی چاپكراوه‌و به‌شه‌كانی دیكه‌ی هێشتا هه‌ر ده‌ستنووسن. فه‌رهه‌نگێكی به‌كوردی‌و یه‌كێكی دیكه‌ی كوردی - فه‌ره‌نسی هه‌یه. ژماره‌یه‌كی زۆری ڕووناكبیرانی كورد، له‌ده‌وری جه‌لاده‌ت به‌درخان‌و گۆڤاره‌كانی كۆببوونه‌وه. جه‌لاده‌ت ئه‌مین عالی به‌درخان رۆژی ١٥ی ته‌مموزی ساڵی ١٩٥١ له‌شام كۆچی دوایی كرد.