لوقمان ئه‌حمه‌دی: له ئینتێرناسیۆناڵ سوسیالیستدا حیزبی دێموكرات پله‌ی ئه‌ندامه‌تی راوێژكاره، یه‌كیه‌تیی نیشتمانی كوردستانی عێراق پله‌ی ئه‌ندامه‌تی ته‌واوه، حیزبی ئاشتی‌و دێموكراسی كوردستانی توركیه BDP چاوه‌دێره، ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی كه له حیزبی دێموكرات جودا بوونه‌ته‌وه وه‌كوو میوان به‌شدار بوون.\nله کۆتایی هه‌فته‌ی ڕابووردودا 24 مین کۆنگره‌ی سۆسیالست ئینترناسیۆنال له شاری Cape Town له باشوری ئه‌فه‌ریکا به‌رێوه چوو. چه‌ندین له رێکخراوه کوردیه‌کان له به‌شه جیاوازه‌کانی کوردستانه‌وه تێدا به‌شداریان کرد له نێوانیان حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران.\nلوقمان ئه‌حمه‌دی نوێنه‌ری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران له کۆنگره‌که‌دا له هه‌ڤپه‌ێڤینێکدا له‌گه‌ڵ به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا ده‌ڵێت ئه‌و و کاک عه‌لی عه‌بدولزاده هه‌ێئه‌تی نوێنه‌رایه‌تی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانیان پێکهێنابوون و وه‌کو ڕاوێژکار به‌شداریان کردبوو و له به‌رنامه‌یاندا ئه‌وه بوه پله‌ی ئه‌ندامیه‌تیان( حدکا) بڕواته سه‌ره‌وه، پێکهێنانی کۆمێته‌ی کوردان له‌گه‌ڵ لایه‌نه کوردیه‌کانی تردا له ناو کۆنگره‌ی سۆسیالست ئینترناسیۆنال وه هه‌ر وه‌ها پێشنیارکردن له باره‌ی پرسی کورد له هه‌ر چوار پارچه‌کانی کوردستان. سه‌باره‌ت به قورسایی سۆسیالست ئینترناسیۆنال، کاک لوقمان ده‌ڵێت ئه‌وه‌ش یه‌کێک له خاڵه‌کان بوو که ڕه‌خنه‌یه‌کی زۆری لێگیرا له‌م کۆنگره‌یه‌دا به تاێبه‌تی لایه‌نه ئه‌وروپیه‌کان که پیان وایه سۆسیالست ئینترناسیۆنال کێشی زۆر هاتوه‌ته خواره‌وه و ڕۆڵێکی کاریگه‌رانه‌ی نه‌ماوه له سیاسه‌تی جیهاندا. کاک لوقمان له درێژاییشدا ده‌شڵێت بۆ یه‌که‌مین جار له مێژووی سۆسیالست ئینترناسیۆنالستدا له یه‌ک ڕسته‌دا هاتوه پرسی کورد له‌گه‌ڵ پرسی فه‌ڵه‌ستین و ئیسرائێل هاو کێش ده‌کات که ئه‌وه له خۆێدا گرنگی پرسی کورد نیشان ده‌دات.\nده‌توانن گوێبیستی ده‌قی وتووێژه‌كه بن له رێگای كلیك كردنی ئه‌و فایله ده‌نگیه‌ی خواره‌وه كه ماوه‌كه‌ی 5 خوله‌كه.\nloqman ahmadi - internasional sosialist\n5.5 MB 12:01 min


وەزیری بەرگریی توركیا لە پیرمام لەگەڵ مەسعود بارزانی كۆبووەوە، بڕیارە چاوی بە بەرپرسانی حكومی هەرێمیش بكەوێت.\nبەر لە كۆبوونەوەی لەگەڵ بەرپرسانی حكومیی هەرێم، ئەمڕۆ سێشەممە 19ی كانونی دووەم لە هاوینەهەواری پیرمام، خلوسی ئاكار، وەزیری بەرگریی توركیا لەگەڵ مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان كۆبووەوە.\nبەگوێرەی كارنامەی سەردانەكەی وەزیری بەرگریی توركیا بۆ هەرێم، وەك ئاژانسی ئانادۆڵوی توركی پێشتر بڵاویكردووەتەوە، بڕیارە ئەمڕۆ وەزیرە توركییەكە لە هەولێر چاوی بە هەریەك لە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێم و مەسرور بارزانی، سەرۆكی حكومەت بكەوێت.\nسەبارەت بە ناوەڕۆكی كۆبوونەوەكانی لەگەڵ بەرپرسانی هەرێم، ئاژانسە توركییەكە ئاشكرایكردووە، “بڕیارە خلوسی ئاکار لە کۆبوونەوەکانیدا لە هەولێر لەگەڵ بەرپرسانی باڵای هەرێم، تاووتوێی دۆخی سیاسی و ئەمنیی ناوچەکە و زیادکرنی هەماهەنگییەکان و پاراستنی سنوورەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و تورکیا بكات”.\nپاریس سانت هەڵوێستی لەبارەی مێسی-یەوە ئاشکرادەکات\nئاسا سێڵ و کۆڕەک تێلیکۆم هەڵویستیان چییە سەبارەت بە بڕیارەکەی دادگای باڵای عێراق؟\nسێ ڕۆژ پێش ئێستا دادگای باڵای عێراق گرێبەستی کۆمپانیاکانی پەیوەندی وەک ئاسیا سێڵ و کۆڕەک تێلیکۆم و ئەسیری…\nلێبڕینی موچە و نەگەڕانەوەی داهات بۆ حكومەت، گرژیی خستە دانیشتنەكەی پەرلەمانەوە\nدانیشتنی ئەمڕۆی پەرلەمانی كوردستان لە تەوەری دیاریكراوی دانیشتنەكە لایدا، پرسی بەردەوامیی لێبڕینی موچەی فەرمانبەران و هەروەها نەگەڕانەوەی داهاتەكانی…\nبە فەرمی ڕاگرتنی کارکردن لە ڕێگای کەلار – دەربەندیخان ڕاگەیەندرا\nماوەی ساڵێکە پارە بۆ بەڵێندەرانی پڕۆژەی تەواوکردنی ڕێگای کەلار – دەربەندیخان خەرجنەکراوە و ئیدارەی گەرمیانیش بە فەرمی ڕاگرتنی…


به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی حه‌ج و عومره‌ی هەرێمی کوردستان هاوڵاتیان ئاگادار ده‌كاته‌وه کە "تاكو ئێستا هیچ ڕێنماییه‌كی فه‌رمی بۆ ئه‌نجامدانی فه‌ریزه‌ی حه‌ج له‌لایه‌ن سعوودیه‌وه بۆ وه‌رزی ئه‌مساڵی حه‌ج ده‌رنه‌كراوه."\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی حه‌ج و عومره له وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئایینیی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له ئاگادارینامه‌یه‌كدا ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه (30ی ئایاری 2021) بڵاویكردووه‌ته‌وه، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه به پەرۆشه‌وه بۆ پڕۆسەکە لەگەڵ دەستەی باڵای حەجی عێراقی لەسەر ھێڵن بۆ زانینی دوایین بڕیارەکان و دەستکردن بەڕێکارەکان بۆ حاجیانی ھەرێم.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه داوا له كۆمپانیاكانیش ده‌كات "ڕێكلامه‌كانیان رابگرن و له‌و كاره دووربكه‌ونه‌وه، بەپێچەوانەوە رێکاری یاسایی و کارگێریان بەرامبەر دەگیرێتەبەر".


عێراق.. چارەنووسی دەزگا راگەیاندنەكانی سەر بە ئێران چی دەبێت؟\nلە دوای سزاكانی ئەمەریكا بۆ سەر ئێران، خەریكە كاریگەرییەكانی ئەو سزایانە دیار دەكەوێت، ئەو كاریگەریانەیش نەوەك تەنیا ناوخۆی ئەو وڵاتەی گرتووەتەوە، بەڵكو بووەتە هۆی پاشەكشەی دەسترۆیشتوویی بەسەر راگەیاندنەكانی لە ناو عێراقیشەوە، بەپێی چەند سەرچاوەیەكی عێراقی نزیك لە تاران نووسراوێكی ئێرانی گەیشتووەتە كەناڵە ئاسمانییەكانی نزیك لە ئێران كە پاڵپشتی داراییان دابین دەكات بۆ كەمكردنەوەی ژمارەی كارمەندانیان بۆ نیوە، ئەو بڕیارەیش زیاتر لە 10 دامەزراوەی راگەیاندن دەگرێتەوە، تەنانەت بە پاساوی نەبوونی پێویستی پێیان، داوای داخستنی هەندێكیانی كردووە.\nئێران پاڵپشتی دارایی زیاتر لە 60 دامەزراوەی جیاواز لە عێراق دەكات لە دەزگای راگەیاندن و كەناڵی تەلەڤزیۆنی و سەنتەری رۆشنبیری كە بانگەشە بۆ پێڕەوكردنی بیرۆكەكانی ویلایەتی فەقێكان دەكەن، جیا لە رادیۆ و رۆژنامە و چەند پەیمانگەیەكی فێركردنی شێوازی ئێرانی لە بەڕێوەبردنی دەوڵەت بە پێی بۆچوونی عەلی خامنەیی رابەری باڵای ئێران، هەروەها دامەزراندنی زنجیرەیەك لە كۆمەڵەی بەخشین بۆ كۆكردنەوەی بەخشینی دارایی لە عێراقییەكان لە ژێر ناوی فریاكەوتنی هەژاران، كە پارەكە بۆ دەزگاكانی راگەیاندنی سەر بە ئێران دەچوو.\nلە ماوەی ساڵانی رابردوودا ئێران لە رێگەی راوێژكارانی لە فیلەقی بەدر، یەكێتی گشتیی ئێزگە و تەلەڤزیۆنی عێراقی دامەزراند كە سەرپەرشتی پڕۆگرامی ئەو كەناڵە ئاسمانیانەی دەكرد، جیا لە گواستنەوەی گوتارەكانی حەسەن نەسروڵا ئەمینداری گشتیی حزبوڵای لبنان و عەبدولمەلیك حوسی، سەركردەی گرووپی حوسییەكانی یەمەن و پاڵپشتیكردن لە بەشار ئەسەد.\nلە ماوەی چەند مانگی رابردوو ژمارەی ئەو دامەزراوە راگەیاندنانەی سەر بە ئێران زۆر كەم بووەتەوە و بەشێكیان داخراون، ئەوەیش دوای زنیرەیەك سزای ئەمەریكا بۆ سەر ئێران كە چەند كەرتێكی ئابووری و بازرگانی ئەو وڵاتەی گرتەوە و دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ئەمەریكا پێی وایە سزای ئابووری ئێران ناچار دەكات بۆ رازیبوون بە رێككەوتننێكی نوێی ئەتۆمی بۆ رێگرتن لە چاڵاكییە خراپەكارییەكانی لە ناوچەكەدا.\nبەپێی سەرچاوەكان لە كۆتایی ئەم مانگە كەناڵی ئاسمانی "ئیبا"ی زمانحاڵی حزبوڵای عێراقی دادەخرێت و ژمارەی كارمەندەكانی هەردوو كەناڵی ئاسمانی "ئیتیجاه" و "غەدیر"ی سەر بە رێكخراوی بەدر بە رێژەی 50% كەم دەكرێتەوە، جیا لە كەناڵەكانی "وەلا" و "تەلیعە" و "نوجەبا" و "بەینە"، ئەوەیش بە داننانی ئێران بە بێتوانایی دابینكردنی پاڵپشتی دارایی بۆیان بەهۆی تەنگژەی دارایی ئەو وڵاتە بەهۆی سزاكانی ئەمەریكا تێی كەوتووە و ئاماژەی كرد كە هەفتەی رابردوو برووسكەیەك گەیشتووەتە سەرپەرشتیارانی ئەو كەناڵانە بۆ كەمكردنەوەی ژمارەی كارمەندانی بە رێژەی 50% وەك قۆناغی یەكەم و قۆناغەكانی داهاتوویش دیار نییە.\nسەرچاوەكە زیاتر گوتی، هەروەها داخستنەكە ژمارەیەك لە نووسینگەكەكانی رۆشنبیركردن بۆ ویلایەتی فەقێكان دەگرێتەوە، بۆیە بێكارییەكی رۆژنامەوانان بەرێگەویە و بەهۆی دوورخستنەوەی سەتان كارمەندی هونەری و رۆژنامەوان لە قۆناغی داهاتوو دیار دەكەوێت، بەتایبەتی زۆرینەیان بەهۆی تەنگژەی ئێرانەوە مانگی رابردوو مووچە و شایستە داراییەكانیان وەرنەگرتووە.\nعەبدولواحید مەندەلاوی، رۆژنامەوانی عێراقی لەو بارەوە دەڵێت، لە دوای سزاكانی ئەمەریكا، ئێران بەكردەنی دەستی لەپشت زۆرێك لە پڕۆژە و دامەزراوەكانی لە عێراق كێشاوەتەوە، بەڵام رەنگە لە دوای بردنەوەی بەرەی نزیك لە ئێران بە پۆستی سەرۆكی پەرلەمانی عێراق، ئێران دەست لە پاڵپشتیكردنی بەشێك لە دەزگاكانی راگەیاندنی بەهێز و سەر بەخۆی هەڵنەگرێت لەوانەی خزكەت بە سیاسەتەكانی دەكەن، بۆیە بە گشتی رۆژنامەوانی عێراق لەژێر هەڕەشەدایە كە لە هەر ساتێك لەكار لابدرێت، بەتایبەتی هیچ لایەنێكی بەرگریكار لە مافی ئەوان بوونی نییە.\nزیاتر گوتی، ئێستە راگەیاندنەكانی عێراقی سەر بە ئێران لای خەڵكەكە ناسراون و ئەو كاریگەریەیان نەماوە و ئەوان سەرقاڵی لێخستنی سیاسییانەی نەیارەكانی سیاسین و ئێستە هاووڵاتییانی عێراق وەك پێشان نین و دەزانن راگەیاندنەكان چۆن بۆ بەرژەوەندی حزبەكان كار دەكەن.\nلای خۆیەوە هادی جەلۆ مەرعی، سەرۆكی روانگەی عێراق بۆ ئازادی رۆژنامەوانی دووپاتی كردەوە كە لە ماوەی كەمی رابردوودا چەندان رۆژنامەوان لە دامەزراوەكانیان دوور خراونەتەوە و ئەو مانگێكە ئەوە روو دەدات و هۆكارەكەیشی شكستی ژمارەیەك لە حزبەكانە لە بەدەستهێنانی دەستكەوت لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق كە لە 12ی ئایاری رابردوو هاتە سازكردن، بەڵام لە ماوەی چەند هەفتەی رابردوودا پەرەسەندنێكی جیاواز رووی دا، بەتایبەتی سزاكانی ئەمەریكا بۆ سەر ئێران بەهۆی رێككەوتننی ئەتۆمییەوە كە بووە هۆی كەمبوونەوەی گەیشتنی پارەی ئێران بۆ عێراق و ئەوەیش كاری كردە سەر بەشێك لە دەزگاكانی راگەیاندنی عێراقی.


ڕیکی پوج - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nریکارد پوج مارتی\n(1999-08-13) ١٣ی ئابی ١٩٩٩ (تەمەن ٢١)\n١٫٦٩ m (٥ ft ٦ ١⁄٢ in)\nریکارد «ریکی» پوج مارتی (بە کەتەلۆنی: [riˈkaɾt ˈputʃ]؛ لەدایکبووی ١٣ی ئابی ١٩٩٩) یاریزانێکی پیشەگەری ئیسپانییە کە یاری بۆ یانەی بارسێلۆنای ئاستی پلە دوو دەکات لە ڕۆڵی یاریزانی ناوەڕاستدا.\nلەدایکبووی ماتادێپێرا، بارسێلۆنا، کەتەلۆنیا، پوج لە یانەی «یو ئێف بی ژاباک تێریسا» پەیوەندی بە یانەی لاوانی «بارسێلۆنا» وە کرد لە ساڵی ٢٠١٣.پاش گوونجان لەگەک یانەکەدا، دەرکەوتنی یەکەمی خۆی ئەنجامدا لە یانەی یەدەگی یانەکەدا، کە وەک یاریزانی یەدەگ ھاتە نێو یاریگا لە شوێنی یاریزان مارکەس مکگوان لە نیوەی دووەمی یارییەکەدا، یارییەکە بە ئەنجامی (١–١) کۆتاییھات دژی یانەی «جیمناستیک دی تاراگۆنا».\nلە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨، یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا دژی یانەی «کەلچەرەل لیۆنیسا» لە بردنەوەیەکی (٤–١)دا لە یاریگای خۆیان لە جامی شای ئیسپانیا، لە خوولەکی ٥٥ ھاتە نێو یارییەکە وە گۆڵی چوارەمی یانەکەی درووستکرد. یەکەم یاری خۆی وەک «خەونێک کە بەدی ھات» باسکرد.\nپوج یەکەم یاری پیشەگەری خۆی لە خوولی ئیسپانیدا دژی یانەی «ھوێسکا» بوو لە یاریێکی یەکساندا (٠–٠) و لە لە ٦٧ خوولەکی یارییەکە بەشداریکرد.\nباوکی پوج، کارلێس، یاریزانێکی پیشەگەر بوو. کاروانی تۆپی پێی خۆی بەسەربرد لە یانەی «تێرێسا» لە ڕۆڵی باڵی چەپەی پشتەوە.\nدەرکەوتن و گۆڵ، وەرز و خوولەکان\nبارسێلۆنای ئاستی پلە دوو ٢٠١٧–٢٠١٨ خوولی ئیسپان ئاستی پلە دوو ٣ ٠ — ٣ ٠\n٢٠١٨–٢٠١٩ خوولی ئیسپان ئاستی پلە دوو ٣٢ ٠ — ٣٢ ٠\n٢٠١٩–٢٠٢٠ ١ ٠ — ١ ٠\nبارسێلۆنا ٢٠١٨–٢٠١٩ خوولی ئیسپانی ٢ ٠ ١ ٠ ٠ ٠ ٠ ٠ ٣ ٠\nجامی لاوەکانی فیفا یەک جار: ٢٠١٧–٢٠١٨\nخوولی ئیسپانی یەک جار: ٢٠١٨–٢٠١٩\nباشترین یاریزانی جامی داھاتوو یەک جار: ٢٠١٦\n^ Segura، Alejandro (6 December 2018). "Riqui Puig is a 'small madman' who walks freely at the Camp Nou". Marca (بە زمانی ئینگلیزی). بە Gillingham، Geoff وەرگێڕدراوە. Barcelona. لە ڕێکەوتی ١٠ی ئازاری ٢٠١٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا "Riqui Puig, otro pequeño 'jugón'" [Riqui Puig, another little 'baller'] (بە زمانی ئیسپانی). Mundo Deportivo. 20 February 2014. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی ٠٢ی ئازاری ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Debut muy prometedor de Riqui Puig con el Barça B" [Very promising debut of Riqui Puig with Barça B] (بە زمانی ئیسپانی). Sport. 24 February 2018. لە ڕێکەوتی ٠٢ی ئازاری ٢٠١٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Riqui Puig makes official debut". www.fcbarcelona.com (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی 2018-12-06 ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ ی ا داڕێژە:Soccerway\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕیکی_پوج&oldid=697107»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٧:٢٩ی ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


ئەمشەو مژدە مەحمودی پەرلەمانتار لەکوێ بوو؟\nمژدە مەحمود، پەرلەمانتاری نەوەی نوێ\nمژده مه‌حمود، په‌رله‌مانتاری فراكسیۆنی نه‌وه‌ی نوێ له په‌رله‌مانی كوردستان، رایگه‌یاند، شه‌وی رابردوو سه‌ردانی ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ی كردووه كه به‌هۆی به‌فربارینی رۆژی پێنجشه‌ممه‌ی رابردووه‌وه گیریان خواردبوو.\nمژده مه‌حمود، له لاپه‌ڕه‌ی فه‌رمی خۆی له فه‌یسبوك بڵاویكردووه‌ته‌وه: "شەوی رابردوو لە سۆران و سنووری باپشتیان و باڵەکایەتی، سەردانی ئەو برا پێشمەرگانەم کرد کە رۆژی پێنجشه‌ممه بەهۆی بەفر بارینی زۆرەوە لە حاجی هۆمەران داوای بەهاناوەچونیان کردو لەدۆخێکی خراپدا بوون".\nئه‌وه‌شی وتووه: "لە فەرماندەیی هەڵگورد سەردانی ئەو برا پێشمەرگەیەی ترم کرد، کە دەستبەسەر کراوە بەهۆکاری ئەوەی بانگەوازی کردووە فریایان کەون، لە نزیکەوە بینیم و داوامانکرد بەزووترینکات ئەوانەی هۆکاری ئەو دۆخەی ئەوان بوون سزا بدرێن نەک ئەوەی بانگەوزی کردووە فریایان بکەون".\nله باره‌ی راگرتنی مووچه‌ی پێشمه‌رگه‌كانیشه‌وه نووسیویه‌تی: "بۆ ئەو پێشمەرگانەی مووچەکانیشیان بەهۆی ئەو رووداوەوە راگیراوە، ته‌ئکیدیان کردینەوە کە لە زووترین کاتدا مووچەیان دەدرێتێ".\nدواجار مژده ده‌ڵێت: "ئەگەر چی بەفرێکی زۆر و بەستەڵەک بوو، بەڵام هیچ شتێک رامانناگرێ بۆ بەدەمەوە چوونی خەڵک و خزمەتکاری خەڵک، گوڵیشم دا بە برا پێشمەرگە خۆشەویستەکانمان".\nئه‌م بابه‌ته 10572 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ڕێکخراوی یونسکۆ ڕایگەیاند، ڕۆژی پێنجشەممە تابلۆیەکی قوڕیی بزماریی کە بەشێکە لە داستانی گەلگامش و مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ 3500 ساڵ دەگەڕێنرێتەوە بۆ عێراق.\nیونسکۆ ئاشکرایکردووە، تابلۆکە لە ساڵی 1991 لە مۆزەخانەکانی عێراق دزراوە و دوای چەند ساڵێک گەیشتووەتە ئەمریکا، تابلۆکە لە قوڕ دروستکراوە و بە نوسینی بزماری بەشێک لە داستانی گەلگامشی لەسەر نوسراوە.\nبەپێی دەسەڵاتدارانی ئەمریکا تابلۆکە لە کاتی شەڕی کەنداودا لە ساڵی 1991 لە مۆزەخانەکانی عێراق دزراوە، لە ساڵی 2003 بازرگانێکی کەلوپەلە شوێنەوارییەکان کڕیوییەتی و بەوڕێگەیە گەیشتووەتە ئەمریکا.\nلە ساڵی 2007 ئەو تابلۆیە بە نرخی 50 هەزار دۆلار بە بەڵگەنامەی ساختە فرۆشراوە، دواتر لە ساڵی 2014 لەلایەن زنجیرە بازرگانیی (هۆبی لۆبی)ەوە بەنرخی 1.67 ملیۆن دۆلار کڕدراوە، بەمەبستی پیشاندانی لە مۆزەخانەی کتێبی پیرۆز لە واشنتن.\nبەڵام لە ساڵی 2017 یەکێک لە پارێزەرانی مۆزەخانەکە دەکەوێتە گومانەوە لەسەر بنەڕەتی تابلۆکە چونکە بەڵگەنامەکانی پەیوەست بە تابلۆکە کە لەکاتی مامەڵە پێوەکردنیدا بەکارهێنراون تەواونەبوون.\nلەساڵی 2019 دەسەڵاتی ئەمریکا تابلۆکەی ڕەوانەی دادوەری فیدراڵی کردووە و بڕیار لەبارەی گەڕاندنەوەی تابلۆکە بۆ عێراق دراوە.\nلە مانگی تەمموزدا ئەمریکا 17 هەزار پارچە شوێنەواری گەڕاندەوە بۆ عێراق کە مێژووی بەشێکی زۆریان بۆ چوار هەزار ساڵ پێشتر دەگەڕایەوە.\nئێران.. شەش کەس دەستگیرکران تا ئێستا 25 منداڵیان فرۆشتووە\nتایبەت بە کچان.. بۆ شوو ناکەیت؟\nبەگوێرەی زانیارییەكان، ئۆتۆمبێلێكی بۆمبڕێژكراو لە گەراجێكدا لە تەنیشت بارەگایەكی فەرماندەیی پۆلیسی ئەنبار لە شاری ڕوومادی تەقیوەتەوە و بەهۆیەوە…


لە شانۆگەری ( گۆرانی دایکەکانی تر) ی هاوڕێ زەنگەنەدا تەنها ڕوح دەدوێ…. – Denegkan\nلە شانۆگەری ( گۆرانی دایکەکانی تر) ی هاوڕێ زەنگەنەدا تەنها ڕوح دەدوێ….\nbyمەدیحە\tJanuary 18, 2013\tشانۆ\nچمکێکی زۆر زۆر بچوکی یەکێك لە تراژیدیاکانی ئەم نەتەوەیەی ئێمە بەسە بۆ بوون بە کەرەستەی خاوی شاکارێکی هونەری یا ئەدەبی بەڵام دونیایەك لە خەزێنەی پڕ لە ئاشنابوون بە تەکنیك و توانا و سەلیقەیی و تەجروبەو ئازایەتی و جورئەت هێشتا بەس نییە بۆ گۆڕینی ئەو چمکی تراژیدیایە بۆ ڕۆمانێك یا بۆ دەقێکی زیندووی سەر شانۆ بە تایبەت لەسەر شانۆی دەوڵەمەندی ڕۆژئاوا.\nPrevious ڕوانینێک لە بزووتنەوەی شانۆی هیندییە سوورەکان لەکەنەدا\nNext ترس …دیار کوردە


هاوپەیمانێتی ناتۆ حەوت دیبلۆماتکاری ڕوسی دەردەکات\nسکرتێری گشتی هاوپەیمانێتی ناتۆ یەنس ستٶلتنبێرگ وتی هاوپەیمانێتییەکە حەوت دیبلۆماتکاری لە نوێنەرایەتی ڕوسیا لە هاوپەیمانێتییەکەدا دەرکردووە و ڕێگەی نەداوە سێ کەسی دیکە لەوێ کار بکەن ئەوەش بەهۆی ژەهراویکردنی سیخوڕەکەی پێشووی ڕوسیا لە بەڕیتانیا و هەروەها بولگاریاش ڕایگەیاند بانگی باڵیۆزی ڕوسیای کردووە.\nستۆڵتنبێرگ ئاماژەشی بەوەدا کە ژمارەی دیبلۆماتکارانی ڕوسییان لە هاوپەیمانێتییەکە کەمکردۆتەوە لە 30 کەسەوە کردووە بۆ 20 کەس، ئەمەش لە نوێترین ڕێوشوێنی هاوپەیمانێتییەکەدا بۆ کەمکردنەوەی ئەو شاندەی کە پێشتر یەکێک بووە لە گەورەترین شاندەکان لە هاوپەیمانێتی ناتۆدا.\nوتیشی " ئەمە پەیامێکی ڕوون و ئاشکرا دەگەیەنێت بە ڕوسیا کە ئەوەی ئەنجامی داوە نرخی هەیە." ئەوەش وەکو ئاماژەیەک بۆ ژەهراویکردنی سیخوڕەکەی پێشووی ڕوسیا لە بەڕیتانیا و ڕۆژئاوا دەڵێن ڕوسیا بەرپرسیارە لە ئەنجامدانی ئەو کارە. حکومەتی ڕوسیاش ڕەتی دەکاتەوە پەیوەندیی بەو ژەهراویکردنەوە هەبێت.\nبولگاریش ڕایگەیاند بانگی باڵیۆزی ڕوسیای کردووە لە وڵاتەکە بۆ باسکردن لە ڕووداوی ژەهراویکردنی سیخوڕەکە لە بەڕیتانیا.\nوەزارەتی دەرەوەی مۆڵدۆڤا لە ماڵپەڕی خۆیدا ڕایگەیاند داوای لە سێ دیبلۆماتکاری ڕوسیی کردووە وڵاتەکە جێ بهێڵن لە ماوەی حەوت ڕۆژدا بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕیتانیادا.\nهەروەها حکومەتی بەلجیکاش بڕیاریدا دبلۆماتکارێکی ڕوسی لە وڵاتەکەی دەربکات. بەرپرسێکی حکومەت جەختی لە بڕیارەکەی بەلجیکا کردەوە دوای کۆبوونەوەی وەزیرەکان.\nجێی ئاماژەیە ڕۆژی دووشەممە حکومەتەکانی ئەوروپا و ئەمەریکا و وڵاتانی دیکە پلانی دەرکردنی زیاتر لە 100 دیبلۆماتکاری ڕوسییان ڕاگەیاند وەکو وەڵامدانەوەیەک بۆ ژەهراویکردنی سیخوڕەکەی پێشووی ڕوسیا لە بەڕیتانیا.\nستۆڵتنبێرگ وتیشی هاوپەیمانێتییەکە ڕەتی کردۆتەوە ئەو سێ دیبلۆماتکارە ڕوسییە وەربگرێت کە هەوڵیانداوە بگەنە بڕۆکسل.


پۆلیسی سلێمانی ڕایگەیاند، تۆمەتبارێکیان دەستگیرکردووە کە ھەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنەی لەکچێک کردبوو.\nبەریوەبەرایەتی گشتی پۆلیسی سلێمانی (10ى شوباتى 2021) لە ڕاگەیەندراوێکدا کە وێنەیەکی دەست "ناس کورد" کەوتووە ڕایگەیاند، مەفرەزەکانی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی-بنکەی پۆلیسی سەیوان تۆمەتبارێکیان دەستگیرکرد کە ھەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنەی لەکچێک کردبوو ئەگەر بڕێک پارەی پێنەدا.\nبەگوێرەى راگەیەندراوەکە، پاش ئەوەی کچێک سکاڵای یاسایی لەسەر تۆمەتبارێک تۆمارکردووە بەناوی (م.ز.ح) لەدایکبووی 1975 کە ھەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنەکانی لێکردبوو ئەگەر بڕێک پارەی پێنەدا، پێشتریش بەھەمان ھۆکار بڕی پێنج ملیۆن دیناری لێسەندبوو.\nئاماژە بەوەش کراوە، ھێزەکانی پۆلیس لێکۆڵینەوەکانیان دەستپێکرد و زانیاری پێویستیان لەسەر تۆمەتبارەکە کۆکردەوە، دوای وەرگرتنی بڕیاری دادوەر، توانرا لەماوەیەکی کەمدا تۆمەتباری ناوبراو بدۆزرێتەوە و لەلایەن مەفرەزەکانی بنکەی پۆلیسی سەیوانەوە دەستگیر بکرێت.\nلە راگەیەندراوەکەدا پۆلیسی سلێمانی رونیکردۆتەوە "لەکاتی لێکۆڵینەوەدا تۆمەتبارەکە دانی بەتاوانەکەیدا ناوە و لەئێستادا بەبڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوە و بەپێی ماددەی (٢) لەیاسای خراپ بەکارھێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیکردن ڕاگیراوە و لێکۆڵینەوەکان لەگەڵیدا بەردەوامە".


دوای شەهیدبوونی پۆلێک پێشمەرگەی کۆمەڵە لە قڕوچیای سنە ڕەشبگیرە – چاونیوز\n۵ی پوشپەڕی , ۱۳۹۶\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 712 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nشەهیدبوونی سێ پێشمەرگەی کۆمەڵە و بەدیل‌گیرانی پێشمەرگەیەکی دیکەی ئەو تیمە بە برینداری لە سنە بووە دەسپێکی شەپۆلێکی نوێ لە گرتنی لاوان و کەسانی نیزیک بە بنەماڵەی ئەو پێشمەرگەیە.\nبەپێی ڕاپۆرتی ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان تا ئێستا ئەفشین حوسێن‌پەناهی، ئەنوەر حوسێن‌پەناهی، زوبەیر حوسێن‌پەناهی و ئەحمەد حوسێن‌پەناهی لە بنەماڵەی حوسێن‌پەناهی‌یەکانی قوڕوچیای سەر بە دێولان لە سنە لەلایەن ئیتلاعاتی ئەو شارەوە دەسبەسەر کراون.\nجێی بیرهێنانەوەیە له ئاکامی لێکدانی تیمێکی کۆمەڵەی شۆڕشگیڕانی زەحمەتکێشانی کوردستان لەگەڵ هێزەکانی سپای پاسداران لە نیو شاری سنە کە رۆژی هه‌ینی، ۲ی پووشپەڕ ڕووی دا، سێ پێشمەرگەی کۆمەڵە بە ناوەکانی سەباح حوسێن‌پەناهی، حامید سەیف‌پەناهی و بێهزاد نووری شەهید بوون و پێشمەرگەیەکیش بە ناوی ڕامین حوسێن‌پەناهی بە برینداری دەسبەسەر کرا.\nبنه‌ماڵه‌ی ڕامین لە ماوەی چوار ڕۆژی ڕابردوودا له زیندووبوونی کوڕەکەیان دڵنیا نین و له بڵاوکراوه‌یه‌ک‌دا ناوه‌نده‌کانی مافی مرۆڤیان لەو بابەتە ئاگادار کردوته‌وه.\nقڕوچیا، کۆمەڵە، ڕامین حوسێن‌پەناهی\t۱۳۹۶-۰۴-۰۵\nتاگەکانی بابەتقڕوچیا، کۆمەڵە، ڕامین حوسێن‌پەناهی


هەڵوێستی هەرێم لەبارەی دەستبەسەرداگرتنی دەروازە سنوریەكانی هەرێم – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 17, 2020 1949 جار بینراوە 0 سەرنج\nبەرپرسێكی گومرگی لە هەرێمی كوردستان وەڵامی لێدوانی پەرلەمانتارانی عێراق دەداتەوە لەسەر هەبونی دەروازەی سنوری نایاسایی لە هەرێمی كوردستان، رەشیدەگەیەنێت هەر رێكەوتنێك لەبارەی بەرێوەبەردنی دەروازە سنوریەكان پەیوەندیدارە بەرێكەوتنی هەولێر و بەغداوە.\nسامان عەبدولرەحمان، بەرێوەبەری گومرگی هەرێمی كوردستان لەلێدوانێدا رایگەیاند سەرجەم دەروازە سنوریەكانی هەرێم كە ژمارەیان هەشت دانەیە لەلایەن حكومەتی فیدرالی مۆلەتی كردنەوەیان هەیە و هەموویان لە ژێر دەسەڵاتی وەزارەتی دارایی حكومەتی هەرێمن.\nراشیگەیاند ئەو دەنگۆیان باسی هەبونی مافیا و قاچاخچیەتی لە دەروازە سنوریەكان دەكەن لێدوانی سیاسین و راست نیە،\nسامان عەبدولرەحمان وتیشی سەرجەم ئەو كەلوپەلی خواردن و ئەوانی تریش لەژێر چاودێری بەغدا مۆلەتی هاتنە ناوەوەیان پێدەدرێت.\nجێی باسە پێشتر سەلام شەمەری پەرلەمانتاری عێراق رایگەیاند لە هەرێمی كوردستان 12 دەروازەی سنوری هەن كە قاچاخچیەتی و كاری نایاسایی تێدائەنجامدەدرێت و كەلوپەلی خراپ و ماوە بەسەرچو تیایاندا دێتە ناو عێراق.\nبڵاوکراوەی پێشووسەرچاوەیەكی گۆڕان، نوێترین زانیاری لەبارەی گفتوگۆكانی هەرێم و بەغدا ئاشكرادەكات\nبڵاوکراوەی نوێترناوەرۆكی دوو كۆبونەوەی داهاتووی پەرلەمانی كوردستان ئاشكرادەبێت


14/1/2021 03:06 PM\nهەندێکمان هەوڵ دەدەین خوێ کەمتر بەکار بێنین و هەندێکیشمان بەگشتی وازمان لە خواردنی خوێ هێناوە چون لامان وایە خوێ تەندروستی دەخاتە مەترسییەوە. بەڵام ئەم بڕوایە تەواو راست نییە. چونکە خوێ ئەلەکترۆلیتێکی گرنگە کە یارمەتی جەستە دەدات کارکردێکی سروشتیی باشتری هەبێت. ئەگەڕ بڕیارتان داوە واز لە خواردنی خوێ بێنن، دڵنیا بن لەوەی کە بەم کارە خوێتان بە تەواوەتی لە سیستمی خۆراکەکان نەسڕیوەتەوە و هەوڵ بدەن تێبگەن جەستەتان چ دژکردەوەیەکی بەنیسبەت ئەم گۆڕانکارییەوە هەیە. لەدرێژەدا دەمانهەوێ بزانین ئەگەر خوێن نەخۆین چی لە جەستەدا روو دەدات.\nلەوانەیە کێشی جەسەت بەرز بێتەوە\nئەو خوێیەی "یۆد"ـی تێدایە گرنگییەکی زۆری بۆ هۆرمۆنەکانتان هەیە و ئەگەر بەگشتی واز لە خواردنی خوێ بێنن جەستە لە یۆد بێ‌بەش دەبێت. کەوابوو لەوانەیە کێشتان بەرز بێتەوە، دەمووچاوتان بماسێت، پێستتان وشک بێت و تووشی ئێشی ماسولکە و ماندوویەتی بن.\nلەوانەیە لەسەر دڵ شوێندانەر بێت\nتوێژینەوەکان دەریانخستووە ئەو سیستمە خۆراکیانەی خوێیان کەمە سوودی زۆری بەتایبەت بۆ ئەو کەسانە هەیە کە تووشی نەخۆشییەکانی دڵ هاتوون. بەڵام ئەم بابەتە هەمیشە راست نییە، بەتایبەت ئەگەر نەخۆشیی دڵتان نەبێت، چونکە توێژینوەکان دەریانخستووە کە زێدەڕۆیی و کەمتەرخەمی لە بەکارهێنانی خوێدا، نەخۆشییە ئاساییەکانی دڵ بەرەو خراپی دەبات.\nلەوانەیە جەستە دەژکردەوەی بەنیسبەت ئانسۆلین لەدەست بدات\nبەپێی توێژینەوەکان کاتێک سۆدیۆمی پێویست لە سیستمی خۆراکدا نەبێت ئەم بابەتە دەتوانێ لەسەر دژکردەوەکانی جەستە بەنیسبەت ئانسۆلین کاریگەریی نەرێنی هەبێت و ئەمەش دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی شەکری خوێن.\nلەوانەیە تووشی نیشانەکانی کەم ئاویی جەستە بن\nکاتێک ئاستی سۆدیۆم لە خوێندا بەشێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە، لەوانەیە کۆمەڵێک نیشانەی هاوشێوەی کەم ئاویی جەستە ئەزموون بکەن. کەوابوو تووشی وشکبوونی دەم، سەرگێژبوون و تینوویەتی لەڕادەبەدەر دەبن.\nلەوانەیە هەست بە رشانەوە بکەن\nنەخواردنی خوێ کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ئاستی کۆلستڕۆڵ هەیە. ئەگەرچی ئەم بابەتە بەگشتی نیشانەیەکی سەرەتایی نییە، بەڵام دەتوانێ هێرش بکاتە سەر ئەندامەکانی جەستە بۆ نموونە دڵ. یەکێک لە نیشانەکان لەوانەیە هەست بە ڕشانەوە کردن بێت.


توێكڵی سێو چه‌وری خوێن که‌م ده‌کاته‌وه\n329 جار بینراوە 13/3/2016 11:33 AM\nزانایان لە زانكۆی ئەیوای ئەمەریکا ئەنجامەكانی توێژینەوەیەكیان بڵاوكردەوە كە دووپاتی دەكاتەوە توێكڵی سێو بە هەموو جۆرەكانییەوە پێكهاتەی سرووشتی تێدایە كە یەدەگێكی زیندووە و رۆڵی ههیه لە تواندنەوەی چەوریدایە و ئەوەش دەبێتە هۆی كەمبوونەوەی كێش.\nئەمە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی كە توێكڵی سێو هەندێك مادەی تێدایە كە بۆ زیادبوونی رێژەی پارچە ماسوولكەكانی لەش و خانە رەشەكانی چەوری یارمەتیدەرە و بەسەر سووتاندنی چەوری كەڵەكەبووی نێو لەش كاردەكات.\nتوێژەران، دووپاتی دەكەنەوە كە توێكڵی سێو مادەی یۆرۆسۆلیكی تێدایە كە لە كاتی تاقیكردنەوەدا بۆ سووتاندنی كالۆری زیاتر یارمەتی مشكی داوە و بەوەش بۆ زیاتر دابەزاندنی كێش كاری كردووە كە مانای ئەوەیە خواردنی توێكڵی سێو هۆكارێكە لە هۆكارەكانی دواخستنی ئەگەری تووشبوون بە شەكرە و چەوری گورچیلە.\nزاناكان، ئاماژە بەوه ده‌که‌ن كە ترشی یۆرۆسۆلیك لە تواندنەوەی بەز توانایەكی بەرچاوی هەیە و لەوەش زیاتر دەبێتە هۆی رێگرتن لە زیادبوونی كێش لە رێگەی خانە رەشە چەورەكانەوە كە پێشتر توێژینەوەكان روونیان كردووەتەوە لە سەقامگیركردنی ئاستی شەكر و كۆلیسترۆڵ لە خوێندا توانای هەیە.\nئه‌م توێژه‌رانه، هەروەها دووپاتی دەكەنەوە كە پارچەی ماسوولكەیی یەكێكە لە گرنگترین هۆكارەكان بۆ سووتاندنی كالۆری.


ئاوى هێل سەرئێشە لەناو دەبات\nئامادەکردنى : گوڵزار فەرەج\nتوێژینەوەیەکى زانستى ڕایگەیاند دارهێل لەگەڵ ئەوەى چەند سودێکى زۆڕ گرنگى هەیە بۆ تەندروستى مرۆڤ و بەشێک لە ئەندامەکانى جەستە ، بەڵام لەهەمان کاتیشدا چەند زیانێکى هەیە بۆ ئەوانەى نەخۆشى درێژ خایەنیان هەیە بۆیە پێویستە لە کاتى بەکارهێنانى هێل ڕەچاوى لایەنى تەندروستى بکەیت .\nهێل زۆرجار وەک چارەسەرێکى سروشتى بۆ زۆر نەخۆشى بەکار دەهێنريَت وەک جێگرەوەیەکیش بۆ زۆڕێک لە نە خۆشیەکان سودى لێ وەردەگیرێت ، خواردنى هێل یان بەکار هێنانى و خواردنەوەى وەک چا ترس و دڵە ڕاوکێکانى دەرونى مڕۆڤ ئارام دەکاتەوە .\nخواردنى هێل بۆ نەخۆشیەکانى گەدە بەسودە و سەرئێشە لەناو دەبات و مرۆڤ پڕ شادوو ووزە دەکات ، بەڵام ئەو کەسانەى نەخۆشى دڵیان هەیە دوربکەونەوە لە خواردنى هێل ئەگەر هەر حەزیان کرد بیخۆن با لەگەڵ شەکر بیخۆن ، هێل بەرگرى دژى شێڕپەنجە زیاد دەکات و سیستەمى بەرگرى بە گشتى بەهێز دەکات .\nئه‌م بابه‌ته 900 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nکرژ بوونی ماسولکە و هۆكار\nفسیۆلۆژیای وەرزشی و بارگین کاربۆهیدراتی\nحەوت هێندە ئۆکسجینى زیاتر بۆ مێشک\nخۆراکی گونجاو بۆ ناو دەم\nڕِووناکی چارەسەری چەند کێشەیەکی تەندروستی دەکات\nکاریگەری جۆری خوێن و خۆراک\nبۆ ئەوانەی عەدەسەی چاو بەکاردێنن


لیبێرمەن دەستی لە کار کێشایەوە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٧ Aban ٢٣ ١٩:١٨\nNews Code 23046\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ڕاشاتودەی لە هەواڵێکی بەپەلەدا لە لە کار کشانەوەی ئویگدور لیبرمەن هەواڵی دا.\nڕۆیتێرزیش چەند خولەک پێش ئێتسا بە پێی سەرچاوە ئاگادارەکان لە ئەگەری دەست لە کار کێشانی ئایگدور لیبێرمەن وەزیری شەڕی ڕژێمی زایۆنی هەواڵی دا و هپکارەکەشی جیاوازی ڕای لە گەڵ تێلاڤیڤ سەبارەت بە کەرتی غەزە ڕاگەیاند.\nئەو گومانە پاش ئەوە قووڵ بووەوە کە هەواڵێک لە سەر بڕیاری لیبرمەن بۆ دەرکردنی بەیانییەیەکی فەرمی لە ماوەی ڕۆژی چوارشەممە، بڵاو بووەوە.\nبە وتەی یەکێک لە ئەو سەرچاوانە، لیبرمەن دوابەدوای دژایەتی لە گەڵ بڕیاری ڕۆژی ڕابردووی کابینەی ئەمنیەتی ئیسرائیل لە سەر پێویست بوونی ڕاگرتنی هێرشەکان بۆ سەر غەزە، بڕیاری داوە لە سەر کشانەوە لە وەزارەتی شەڕ.\nبه گفته یکی از این منابع، لیبرمن به دنبال مخالفت با تصمیم روز گذشته کابینه امنیتی رژیم صهیونیستی مبنی بر لزوم توقف حملات به نوارغزه، تصمیم به استعفا گرفته است.\nلە کار کشانەوەی لیبرمەن دەتوانێت بە واتای چوونە دەرەوەی "ئیسرائیل ماڵی ئێمە" پارتێک کە ناوبراو ئەندامیەتی لە دەوڵەتی هاوپەیمانی بێت. بە لە دەست دانی ٥ کورسی سەر بە ئەو پارتە، بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل تەنیا بە جیاوازی یەک کورسی دەتوانێت زۆرینە بپارێزێت.\nلە ئەو دۆخەدا ئەگەری هەیە نتانیاهۆ ناچار بێت هەڵبژاردنی پێش وەخت ئەنجام بدات.\nوەزیری شەڕی ئیسرائیل


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | هەڤاڵ نەژاد\n$ژیاننامە$ - هەڤاڵ نەژاد عەباس #14-02-1989# لە باوکێکی باشووری و دایکێکی رۆژهەڵاتی لەدایک بووم. $خوێندن$ - دەرچووی کۆلیژی یاسام (قانون). $چالاکی$ - لەتەمەنی 13 ساڵی دەستم بەنووسین کردووە، لە چەندین رۆژنامە و گۆڤار و ماڵپەر وەک سەرنووسەر و دەستەی نووسەران و رۆژنامەوان کارم کردووه. - چەند ساڵێکە لە بواری رێکخراوەکانی کۆمەڵی مەدەنی کار دەکەم. دەستەی دامەزرێنەر ودەستەی بەڕێوەبەری (#ناوەندی ئایندە بۆ پرسەکانی گەنج#) بووم، رێکخەری راگەیاندن و پەیوەندیەکانی ئەو رێکخراوە بووم و، سەرنووسەری ماڵپەڕی ئایندە بووم. لەو ماوەیەی کە لە رێکخراوی ئایندە کارم کردووە، پشکم لە چەند دەستکەوتێکی باش هەبووە بۆ لاوانی کوردستان، کە لەگەڵ هاوڕێکانمدا کارمان لەسەر کردوون، گرنگترینیان: 1- هەڵمەتی 25 ساڵ، کە توانیمان یاسایەکی پەرلەمان بگۆڕین لە بەرژەوەندی گەنجان و، لە پێناو بەشداری زیاتری گەنجان لە سیاسەتدا. پێشتر لە تەمەنی 30 ساڵی رێگە دەدرا گەنجان خۆیان بپاڵێون بۆ ئەندامێتی پەرلەمان، بەهۆی پرۆژەکەی ئێمەوە کەم کرایەوە بۆ 25 ساڵ و ئێستا ژمارەیەک گەنج، بەهۆی ئەو یاسایەوە پەرلەمانتارن. 2- پرۆژەی سندوقی کۆمەکی گەنجان، کە قەرز بدرێتە گەنجانی بێکار و خاوەن بیرۆکەی کارکردن، ئەویش لە لایەن پەرلەمانی کوردستانەوە پەسەند کراو، ئیستا بڕی 25 ملیۆن دیناری عێراقی دەدرێتە گەنجان بەقەرز، بۆ جێ بەجێکردنی پرۆژەکانیان. - لە ماوەی کارکردنم لە بواری رێکخراوە مەدەنییەکان، بەشداری چەندین خول و سەتان وۆرکشۆپ بووم و چەند بڕوانامەیەکم لەو بوارەدا وەرگرتووه. ئەندامی چەندین لیژنە بووم، کە لەسەر ئاستی رێکخراوەکانی کوردستان پێکهێنراون، بۆ پرسە جۆراوجۆرەکان. - لە ئێستادا پارێزەری یاساییم و ئەندامی رێکخراوی چاودێری #کوردۆساید#م. بەگوێرەی تواناش کاری خۆبەخشی ئەنجام دەدەم.


پیاوێک بەبەرچاوی خێزانەکەی دەکوژرێت\n2018-12-19 [03:12 AM]\nسیروان لەگەڵ ھاوژینەکەی و برازایەکی چووبووە سەر گۆڕی باوکی، لە گەڕانەوەیدا لەلایەن دوو کەسەوە تەقەی لێکرا و بە بەرچاوی ژنەکەی و برازاکەیەوە کوژرا. مامی تۆمەتبارەکان دەڵێت: "برازاکانم تۆڵەی کوشتنی باوکیان کردەوە".\nئەو رووداوە رۆژی ٦/١٢/٢٠١٨ لە گوندی کەڵەکینی سەر بە ناحیەی خەلیفانی قەزای سۆران روویدا. پیاوێکی تەمەن ٣٥ ساڵ بەناوی سیروان ئەحمەد کە باوکی شەش منداڵ بوو، لەلایەن دوو کەسەوە کوژرا.\nرائید سەعدوون ھاودیانی، گوتەبێژی پۆلیسی سۆران گوتی : "دوای ئەوەی پەڕاوی لێکۆڵینەوەمان بۆ رووداوەکە کردەوە، بۆمان دەرکەوت ئەو کەسە بەھۆی کێشەیەکی کۆنی کۆمەڵایەتی کوژراوە. ئەو دوو بنەماڵەیە خزمی یەکدین، ١٥ ساڵ لەمەوبەر باوکی ئەو دوو تۆمەتبارە لە نێو ماڵی ئەو کەسەدا کوژراوە". بە گوتەی پۆلیس تۆمەتبارەکان دوای رووداوەکە ھەڵاتوون و تا ئێستا دەستگیرنەکراون.\nئەسعەد ئەحمەد کە برای سیروانە، باسی پێشینەی ئەو کێشەیە دەکات کە لە نێوان ماڵی ئەوان و تەقەکەرەکاندا ھەبووە. ئەسعەد گوتی: "١٥ ساڵ لەمەوبەر باوکی ئەو دوو کەسە بە میوانی ھاتبووە ماڵی ئێمە، لە ناکاو تەقە لە ماڵمان کرا و ئەو پیاوە کوژرا، ئێستاش نەمانزانی کێ بوو تەقەی لە ماڵی ئێمە کرد".\nئەسعەد دەڵێت دوای رووداوەکە ھەوڵی زۆریان لەگەڵ لایەنی بەرامبەر داوە بۆ ئەوەی کێشەکە لەڕێی "سوڵحی عەشایەری" چارەسەر بکەن، بەڵام بنەماڵەی کوژراوەکە رازی نەبوون :"ئەوان سووربوون لەسەر ئەوەی تۆڵەی خۆیان بکەنەوە، دواجار براکەی منیان کوشت".\nبە گوتەی ئەسعەد، ئەو ماڵە دەمێکە بەدوای ئەوەوەن تۆڵەی خۆیان بکەنەوە. لە ھاوینی ئەمساڵ تەقەیان لە خۆی و کوڕەکەی کردووە "لەگەڵ کوڕەکەم دەگەڕاینەوە ماڵەوە، بۆسەیان بۆ دانابووینەوە، تەقەیان لێکردین و ھەردووکمان بریندار بووین، ئەوان وایانزانی گیانمان دەرچووە، ھەڵاتن، بەڵام دواتر کوڕەکەم تەلەفۆنی کرد و خزم و کەسوکار بە ھانامانەوە ھاتن".\nدوای ئەوەی چاک دەبێتەوە، ئەسعەد سکاڵا لەسەر دوو کەس تۆمار دەکات کە تەقەیان لێکردووە، بۆیە پۆلیس دەستگیریان دەکات، بەڵام دواتر ئەسعەد سکاڵاکەی دەکشێنێتەوە. ئەسعەد دەڵێت: "بۆیە سکاڵاکەم کشاندەوە بۆ ئەوەی ئەوان لە زیندان بێنە دەرەوە و سوڵح بکەین، بەڵام دیسان پەشیمان بوونەوە و سوڵح نەکرا".\nئەسعەد باسی ئەو رۆژە دەکات کە سیروانی برای تێدا کوژرا و دەڵێت: "باوکم چەند مانگێک دەبێت مردووە، سیروان تەلەفۆنی بۆ کردم و گوتی دەچینە سەر گۆڕی باوکم، تۆ نایەیت؟ گوتم ناتوانم، بەڵام کچە بچووکەکەم حەزی لێیە، ئەو لەگەڵ خۆتان ببەن.\nلەکاتی گەڕانەوەیان بۆ ماڵەوە ئۆتۆمبێلێک پێشیان پێدەگرێ و بە دەمانچەوە ھێرش دەکەنە سەر سیروان و لە ئۆتۆمبێلەکەی دەریدەھێنن، لە پێش چاوی ژنەکەی و کچە بچووکەکەی من دەیکوژن. ئەسعەد گوتی: "کچەکەم و براژنەکەم لەو رۆژەوە تووشی شۆک بوون، بە تایبەتی کچەکەم یەک قسە ناکات و لە نێو جێگەدا کەوتووە".\nئەسعەد رەتیکردەوە ئەوان باوکی ئەو دوو کەسەیان کوشتبێ و گوتی: "ئێمە خزمی یەکدین. ئەگەر مەبەستمان کوشتنی ئەو بووایە لەماڵی خۆمان نەماندەکوشت".\nپانزە ساڵ لەمەوبەر پیاوێکی تەمەن ٤٠ ساڵان بە ناوی دیمۆ ساڵح، دانیشتووی گوندی بەردین لە ناحیەی ھەریر سەردانی ماڵی باوکی سیروان لە گوندی کەڵەکینی ناحیەی خەلیفان دەکات و لەوێ دەکوژرێ. کەسوکارەکەی ماڵی ئەحمەدیان تۆمەتبار کرد بە کوشتنەکەی.\nعەبدوڵڵا ساڵح کە برای دیمۆیە گوتی : "براکەم لەو ماڵە میوان بوو، ئەوان دەڵێن ئێمە نەمانکوشتووە، بەڵام راست ناکەن، ئەوان کوشتیان. ١٥ ساڵ بەسەر ئەو تاوانە تێپەریوە و پۆلیس و دادگا نەیانتوانی تاوانبارەکان دەستگیر بکەن".\nسەبارەت بە رەتکردنەوەی سوڵحی عەشایریش کە ماڵی ئەحمەد داوایان کردبوو، عەبدوڵڵا دەڵێت: "ئێمە چاوەڕێمان کرد دادگا مافمان وەربگرێتەوە و بکوژەکانی برام دەستگیر بکات، بەڵام نەیانکرد، ئێمەش نەمانویست سوڵحی عەشایری بکەین، چونکە دڵنیاین ئەوان براکەمیان کوشتووە".\nکوڕەکانی دیمۆ دوای ئەوەی گەورە دەبن، چەندینجار ھەوڵدەدەن ئەسعەدی براگەورەی سیروان بکوژن، بەڵام سەرکەوتوو نابن. عەبدوڵڵا گوتی: "چەند مانگێک بەر لە ئێستا برازاکانم ویستیان ئەسعەد بکوژن، بەڵام سەرکەوتوو نەبوون و کەوتنە زیندان. ماوەیەک لە زیندان بوون، کە ئەسعەد لەوان خۆش بوو ئێمە ھەر رازی نەبووین سوڵح بکەین، چونکە ئەگەر سوڵحمان کردبایە براکەم لە گۆڕەکەیدا ئاسوودە نەدەبوو."\nعەبدوڵڵا نکۆڵی لەوە نەکرد کە کوڕەکانی دیمۆ سیروانیان کوشتووە و گوتی "تۆڵەی خوێنی باوکیان کردەوە".


به‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی به‌رنامیه‌كی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی هه‌فتانه‌ی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه، هه‌موو شه‌وانێكی هه‌ینی راسته‌وخۆ كاتژمێر 11ی شه‌و پێشه‌كه‌ش ده‌كرێت. ئاماده‌و پێشكه‌ش كردنی هیوا مه‌لا قادر\nسپێده‌ی مۆندیال به‌رنامه‌یه‌كی تایبه‌تی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه تایبه‌ت به مۆندیالی 2014ی به‌رازیل، ئاماده‌كردنی ستافی وره‌زشی كه‌ناڵی سپێده پێشكه‌شكردنی سه‌ردار بالیسانی و هیوا مه‌لا قادر .. كاری گراافیك به‌رهه‌م عومه‌ر.\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی به‌رنامه‌یكه‌ی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه.. شه‌وانه كاتژمێر 11:15 خوله‌ك راسته‌وخۆ پێشكه‌شده‌كرێت. ئاماده‌و پێشكه‌شكردنی هیوا مه‌لا قادر\nبه‌رۆحێکی وه‌رزشی به‌رنامه‌یه‌کی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی ییه شه‌وانه له‌که‌ناڵی ئاسیمانی سپێده پێشکه‌شکده‌کرێت.شه‌وانه راسته‌وخۆ ١١:١٥ پێشکه‌شده‌کرێت.١٩-٣-٢٠١٥\nhakim mahad zinden zidan kurdi\nماتیرازی خۆی به‌ده‌می خۆی نهێنی كه‌له‌كه‌ی زیدان ئاشكرا ده‌كات\nمۆندیالی ئاخر زه‌مان\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی كه‌رار له‌ئێران هه‌ڵه‌ی كرد چیان لێكرد ئێرانیه‌ك لێره هه‌ڵه‌ی كرد چیان لێكرد 1\nنەورۆز لەوپەرى ئامادەباشیدایە گوێ لە کامەران و بەهادین بگرن چى دەڵێ\n#به‌رۆحێكی_وه‌رزشی خولی كوردستان بؤ دواوه ده‌ڕٍوات باشترينى له‌حانوتة كاردةكات 2015 11 30\nئه‌وپه‌ڕی بێهیوای یاریزانی كورد ببینه ئارام فه‌تاح ـ ئا هیوا مه‌لاقادر سپێده\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی 28-7-2016\nبه‌رۆحی وه‌رزشی هه‌ڵه‌ی كوشنده‌ی داوه‌ر هه‌له‌ی كوشنده‌ی یاریزان ژوری خۆگۆڕینو ده‌فته‌ری یاده‌وه\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی كۆچی دوایی یاریزانێكی تازه‌پێگه‌یشتوان و شه‌ڕی یاری شۆریجه‌و پیره‌مه‌گرون 2 6 20\nبه قۆناغه تفه‌نگ له یاریزانه‌كه‌ی كۆیداو ئێستا بریاری ده‌ستگیر كردنیان بۆده‌كردووه\n19-3-2015 به‌رۆحێکی وه‌رزشی سلیمانی سێی له‌هه‌ندرین کرد\nرۆناڵدۆ چی كردووه له‌م وره‌زه!!! ئه‌حمه‌د سه‌نكاوی ئه‌كه‌ر ریال نه‌یباته‌وه بیده‌نك ده‌بم\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی یانه‌كان چۆن سته‌م له‌یاریزانان ده‌كه‌ن ده‌زانن به‌رشه‌ش بووه پاڵه‌وان 17 5 2\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی توێژنه‌وه وه‌رزشیه‌ك چی فراهه‌م هێنا سه‌رۆكی تۆپی پێی ئوسترالیا قڵپ بویه‌وه 18\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی لای یانه‌ی هه‌ولێر بانێكه‌و دوو هه‌وا چییان وت به‌بارازانی 2016 2 11\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی یاریه‌كانی جه‌وله‌ی بینجه‌م 4,12,2016\nبه‌رۆحیكی وه‌رزشی دوو حاله‌تی داوه‌ری و ئه‌كادیمیاكان نیوه‌رۆی رۆژی 26,12,2016\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی سه‌یره زۆر سه‌یره یه‌كێتی تۆپی پێ و داوه‌رێكی 1 4 2015\nبه‌رۆحی وه‌رزشی--هاوار به هه‌زار-- ئاشتی لێی قه‌وما--حه‌مه بچكۆل چی وت ده‌رباره‌ی سلێمانی\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی به‌رنامیه‌كی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی هه‌فتانه‌ی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه، هه‌موو شه‌وانێكی هه‌ینی راسته‌وخۆ كاتژمێر 11ی شه‌و پێشه‌كه‌ش د...\nسپێده‌ی مۆندیال به‌رنامه‌یه‌كی تایبه‌تی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه تایبه‌ت به مۆندیالی 2014ی به‌رازیل، ئاماده‌كردنی ستافی وره‌زشی كه‌ناڵی سپێده پێشكه‌شكردنی سه...\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی به‌رنامه‌یكه‌ی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه.. شه‌وانه كاتژمێر 11:15 خوله‌ك راسته‌وخۆ پێشكه‌شده‌كرێت. ئاماده‌و پێشكه...\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی به‌رنامیه‌كی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی هه‌فتانه‌ی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێ...\nسپێده‌ی مۆندیال به‌رنامه‌یه‌كی تایبه‌تی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه تایبه‌ت به مۆندیالی 201...\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی به‌رنامه‌یكه‌ی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی كه‌ناڵی ئاسمانی سپێده‌یه.. ...\nبه‌رۆحێکی وه‌رزشی به‌رنامه‌یه‌کی ره‌خنه‌یی وه‌رزشی ییه شه‌وانه له‌که‌ناڵی ئاسیمانی سپێده...\nhakim mahad zinden zidan kurdi...\nماتیرازی خۆی به‌ده‌می خۆی نهێنی كه‌له‌كه‌ی زیدان ...\nمۆندیالی ئاخر زه‌مان...\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی كه‌رار له‌ئێران هه‌ڵه‌ی كرد چی...\nنەورۆز لەوپەرى ئامادەباشیدایە گوێ لە کامەران و بەه...\n#به‌رۆحێكی_وه‌رزشی خولی كوردستان بؤ دواوه ده‌ڕٍوا...\nئه‌وپه‌ڕی بێهیوای یاریزانی كورد ببینه ئارام فه‌ت...\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی 28-7-2016...\nبه‌رۆحی وه‌رزشی هه‌ڵه‌ی كوشنده‌ی داوه‌ر هه‌له‌ی ...\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی كۆچی دوایی یاریزانێكی تازه‌پێگ...\nبه قۆناغه تفه‌نگ له یاریزانه‌كه‌ی كۆیداو ئێستا ...\n19-3-2015 به‌رۆحێکی وه‌رزشی سلیمانی سێی له‌هه‌ندری...\nرۆناڵدۆ چی كردووه له‌م وره‌زه!!! ئه‌حمه‌د سه‌نكا...\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی یانه‌كان چۆن سته‌م له‌یاریزانان ...\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی توێژنه‌وه وه‌رزشیه‌ك چی فراهه‌م...\nبه‌رنامه‌ی به‌رۆحێكی وه‌رزشی لای یانه‌ی هه‌ولێر با...\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی یاریه‌كانی جه‌وله‌ی بینجه‌م 4,...\nبه‌رۆحیكی وه‌رزشی دوو حاله‌تی داوه‌ری و ئه‌كادیمیا...\nبه‌رۆحێكی وه‌رزشی سه‌یره زۆر سه‌یره یه‌كێتی تۆپی...\nبه‌رۆحی وه‌رزشی--هاوار به هه‌زار-- ئاشتی لێی قه‌و...


6 | oktober | 2012 | Pukdk یه‌کێتیی نیشتمانیی کوردستان\nسه‌رۆك تاڵه‌بانی و ئوسامه نوجێفی كۆده‌بنه‌وه\nئێواره‌ی ئه‌مڕۆ 6-10 سه‌رۆك تاڵه‌بانی سه‌رۆك كۆماری عیراق و ئوسامه نوجێفی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق كۆبوونه‌وه‌و دوا گۆڕانكارییه‌كان و بارودۆخی سیاسی وڵاتیان تاوتووێكرد. Læs resten →\nماڵپه‌ڕی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی ى.ن.ك كرایه‌وه\nئه‌مڕۆ 6/10/2012 له‌ڕێوڕه‌سمێكدا به‌ئاماده‌بوونی مه‌لابه‌ختیار لێپرسراوی ده‌سته‌ی كارگێڕی مه‌كته‌بی سیاسی و عومه‌ر فه‌تاح ئه‌ندامی ده‌سته‌ی كارگێڕی و هه‌ڤاڵ بڵێسه جه‌بار فه‌رمان و هه‌ڤاڵ په‌روین كاكه حه‌مه‌و ژماره‌یه‌كی دیكه له‌لێپرسراوانی حزبی، ماڵپه‌ڕی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی (ی.ن.ك) كرایه‌وه. Læs resten →\nباڵیۆزانی عه‌ره‌ب: رۆڵی سه‌رۆك مام جه‌لال رێگره له دروستبوونی درزو كه‌لێن\npukmedia:سه‌رۆك مام جه‌لال هه‌وڵ و كۆششی به‌رده‌وامی عیراق دوپاتده‌كاته‌وه بۆ په‌ره‌پێدانی په‌یوه‌ندییه توندوتۆڵه‌كانی له‌گه‌ڵ وڵاتانی ده‌وروبه‌ر و عه‌ره‌بیی و ئیسلامیدا، به تایبه‌تی كه سه‌ركه‌وتنی ئه‌و هه‌وڵه خزمه‌تی ویست و ئاره‌زووی عیراق ده‌كات له چالاككردنی ئه‌و رۆڵه‌ی كه هه‌میشه لێی راده‌بینرێت له جیهانی عه‌ره‌بیداو به‌شداریی ده‌كات له كاراكردنی رایه‌ڵه‌ی هاریكاریی له‌نێوان وڵاتانی براو دۆست دا. Læs resten →\nمردنی عه‌بدولحه‌مید ده‌روێش به‌درۆده‌خرێته‌وه\npukmedia : له به‌یاننامه‌یه‌كدا نوسینگه‌ی سلێمانی- ی پارتی دیموكراتی پێشكه‌وتخوازی سوریا هه‌واڵی مردنی عه‌بدولحه‌مید ده‌روێش سكرتێری پارته‌كه به‌دۆرده‌خاته‌وه‌و رایده‌گه‌یه‌نێت كه ناوبراو ئێستا له شاری سلێمانییه‌و ته‌ندروستی زۆر باشه، ئه‌و هه‌واڵه‌ش ته‌نها له‌لایه‌ن ناحه‌زانی گه‌لی كورده‌وه دروستكراوه‌و بڵاوكراوه‌ته‌وه. Læs resten →


" مەحەممەد سدیق کەبوودوەند'' باوکی مافی مرۆڤی کوردستان " ممنوع الخروج" کراوە 10 / 7 / 2019\nمەحەممەد سدیق کەبوودوەند بەرپرسی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان، مافی چوونەدەرەوەی لە ئێران نابێ.\nمحەممەد سدیق کەبوودوەند" ڕۆژنامەنووس و بەرپرسی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان بە بڵاوکردنەوەی تویتێک لە لاپەڕەی خۆیدا ڕایگەیاند کە حوکمی "ممنوع‌الخروج'' واتە، قەدەغە بوونی ڕۆیشتنە دەرەوەی لە ئێرانی بۆ دەرکراوە.\nئەو چالاکە مافی مرۆییە نووسیوویەتی: "زۆڵم، نادادپەروەری و هەوڵدان دژی ئەمنییەتی ئینسانیی من و بنەماڵەکەم، کۆتایی بۆ نییە. پاش ١٠ ساڵ لە زیندانیکردن و بەکاربردنی کردەوەی دژوار و لەگەڵ بارودۆخی خراپی ئابووریی بنەماڵە، بێبەری لە گشتییەتیی مافی کۆمەڵایەتی و هاووڵاتیبوون و کار،'' سزادانی تەبعی'' بەڕێوەچووە و دەستی پێکردووە و هەنووکەش لەگەڵ قەدەغە بوونی ڕۆیشتنە دەرەوەی من ، بوونی من لە ئێران ئەو گەمارۆیە زیاتر دەکات.\n٢٢ی بانەمەڕی ساڵی ١٣٩٦ی هەتاوی "محەممەد سدیق کەبوودوەند"، دامەرزێنەری ڕێکخراوی داکۆکی لە مافی مرۆڤی کوردستان، پاش ١٠ ساڵ لە زیندان ئازاد کرا.\n"محەممەد سدیق کەبوودوەند" لە ڕێکەوتی ١٠ی پووشپەڕی ساڵی ٨٦ی هەتاوی دەسبەسەر و زیندانی کرا. "کەبوودوەند" چالاکییە مەدەنی و مرۆییەکانی خۆی لە ڕێگای ئاشتیخوازانەوە دەست پێکردووە و لەلایەن دەزگاگانی ئەمنییەتی و ئیتلاعاتی و سپای پاسداران لەژێر کۆنترۆڵ و چاوەدێریدا بووە و پەروەندەیان بۆ ناوبراو لە دەزگای قەزایی پارێزگاکانی سنە و ورمێ و تاران بۆ کردەوە، لانیکەم لەو چوار پەروەندەیە کە بۆ ناوبراو درووست کرا، دوو لەو پەروەندانە تەرخان کراوە بۆ تۆمەتلێدانی ناوبراو بەتایبەتی پڕوپاگەندە دژی نیزام، بڵاوکردنەوەی کتێبی نایاسایی، تێکدانی بیروڕای گشتی و دامەزراندنی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان، لە یەکێک لەو پەروەندانەدا بە یەک ساڵ زیندانی، بێبەشکردن لە چالاکیی ڕۆژنامەوانی، لێسەندنەوەی ئێمتیاز و پێشگرتن لە بڵاوکردنەوەی گۆڤاری یاسایی، هەروەها ١٠ساڵیش زیندانی سەبارەت بە بەڕێوەبەردنی ڕێکخراوی داکۆکی لە مافی مرۆڤی کوردستانی بۆ بڕایەوە کە سەرجەم ١١ ساڵ حوکمی زیندانیی بە سەردا سەپابوو.\nکەبوودوەند لە ماوەی دەستبەسەری لە زیندانی "ئێڤین"ـی تاران، دوو جار تووشی جەڵتەی دڵ و جارێکیش تووشی جەڵتەی مێشک ببوو.


قه‌ته‌ڕ پێشبینی ده‌كات به‌هۆی مۆندیال 17 ملیار دۆلار قازانج بكات\nErbil 42°C پێنجشەممە 07 تەمووز 16:45\n2022/06/22 19:15 د\nسه‌رۆكی جێبه‌جێكاری پاڵه‌وانیه‌تیی جامی جیهانی 2022 ئه‌مڕۆ چوارشه‌م پێشبینی كرد وڵاته‌كه‌ی به‌هۆی مێوانداریكردنی یارییه‌كانی پاڵه‌وانیه‌تییه‌كه 17 ملیار دۆلار قازانج بكات.\nناسڕ خاتڕ سه‌رۆكی جێبه‌جێكاری جامی جیهانی 2022 بۆ ئاژانسی (بلۆمبێرگ) ڕایگه‌یاند: پێشبینی ده‌كه‌ین له یارییه‌كانی مۆندیال پێشوازی له 1.2 ملیۆن مێوان بكه‌ین. ئه‌مه له‌كاتێكدایه كه ناوبراو پێشتر پێشبینی كردبوو مێوانانی مۆندیال بگاته 1.5 ملیۆن.\nسه‌رۆكه‌كه هه‌روه‌ها پێشتر پێشبینی كردبوو كه داهاتی قه‌ته‌ڕ به‌هۆی مۆندیال 20 ملیار دۆلار بێت، به‌ڵام له نوێترین چاوپێكه‌وتندا كه ئه‌مرۆ چوارشه‌م ئاژانسی (بلۆمبێرگ) بڵاوی كردۆته‌وه، پێشبینییه‌كه‌ی بۆ 17 ملیار دۆلار كه‌م كردۆته‌وه.\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش دا كه وڵاته‌كه‌ی سه‌رجه‌م ئاماده‌كارییه‌كانی بۆ مێوانداریكردنی مێوانان و ئه‌نجامدانی یارییه‌كانی جامی جیهانی 2022 ته‌واو كردووه و جه‌ختیشی كرده‌وه كه دڵنیان باشترین و جوانترین نموونه‌ی مۆندیال پێشكه‌ش به جیهان ده‌كه‌ن.\nجێی باسه یارییه‌كانی جامی جیهانی قه‌ته‌ڕ له 21ی تشرینی دووه‌م (مانگی 11) ده‌ست پێ ده‌كات و له 18ی كانوونی یه‌كه‌م (مانگی 12) كۆتایی دێت و تێیدا 32 هه‌ڵبژارده‌ی جیهان له‌سه‌ر به‌ده‌ستهێنانی جامه‌كه ڕكابه‌ری ده‌كه‌ن.\nئه‌مه یه‌كه‌مجاره پاڵه‌وانیه‌تیی جامی جیهان له وڵاتێكی عه‌ره‌بی به‌ڕێوه بچێت و هه‌روه‌ها دووه‌مجاریشه له كیشوه‌ری ئاسیا ئه‌نجام بدرێت دوای پاڵه‌وانیه‌تیی هاوبه‌شی كۆریای باشوور و ژاپۆن له ساڵی 2002.


چاو خشاندنێکی کورت به‌سه‌ر رووداوه‌کانی تا ئێستای ناو کۆمه‌ڵه…2 – Denegkan\nچاو خشاندنێکی کورت به‌سه‌ر رووداوه‌کانی تا ئێستای ناو کۆمه‌ڵه…2\nbydengekan\tOctober 13, 2012\tگشتی\nله‌په‌راوێزی وته‌کانی کاك ئه‌بدولڵا له‌مه‌ر جوداییه‌کانی ناو کۆمه‌ڵه …\nکۆمه‌ڵه‌ش کەهه‌ر لەسه‌ره‌تای درووست بوونییه‌وه له‌سه‌ر بنه‌مای مارکسیستیی پێداگری ده‌كرد و خه‌باتی بۆ رزگاری و یه‌کێتی کرێکاران ده‌کرد تاراده‌یه‌كی به‌رچاویش له‌ناو گۆڕه‌پانی سیاسی لەکوردستان و ئێران جێپه‌نجه‌ی دیار بوو، ده‌بوو بۆ وه‌ڵام دانه‌وه به‌م خاڵه لاوازانه وه‌ك هێزێکی چه‌پ بێته مه‌یدان‌و ئامانجه کرێکاریه‌کانی گه‌ڵاڵه بکات، ئه‌مه له‌لایه‌ك و له‌لایه‌کی تریشه‌وه کۆمه‌ڵه ئه‌وکات له‌ژێر بیروبۆچوون و خه‌تی مائۆئیستیدا ده‌یناڵاند و هێشتاکه‌ش بیرێکی ناسیۆنالیستی سه‌رده‌م به‌سه‌ریدا زاڵبوو، هه‌ربۆیه ده‌بوو خۆی له‌مقه‌یرانه ده‌ربازبکات و شۆڕشێکی ئیدئۆلۆژی له‌نێو پێکهاته‌ی خۆیدا سازمان بدات. شك له‌وه‌دا نییه کەدروست بوونی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران لە‌هاوینی ساڵی ( (62)ی هه‌تاوی) بوومه‌له‌رزه‌یه‌کی سیاسی به‌هێز بوو له‌ناو کۆمه‌ڵه‌دا، لە‌چه‌ند لایه‌کە‌وه ده‌کرێ دروست بوونی ئه‌محیزبه بده‌ینه به‌رباس و لێکدانه‌وه.گرنگترین مه‌سه‌له‌کان کەجێگای ئاماژه پێکردنه، سه‌رلێشێواوی به‌ره‌ی چه‌پ لەئێران به‌تایبه‌تی لەدوای بێئاسۆیی و خیانه‌تی حیزبی تووده و پرش و بڵاوی هێزه چه‌پ و پێشکه‌وتنخوازه‌کان له‌ئێراندا و هێرشی دڕندانه‌ی رژیمی تازه به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشتووی کۆماری ئیسلامی بۆ سه‌ر ئه‌مهێزانه و گرتن و کوشتن و راپێچی زیندان کردنیان بوو…\nخه‌بات و ناره‌زایه‌تییه کرێکاریه‌کانیش ڕۆژ به‌ڕۆژ له‌لایه‌ن کۆماری ئیسلامیه‌وه هێرشی ده‌کرایه سه‌ر و له‌ناوه‌رۆکی شۆرشگێرانه‌ی پووچه‌ڵ ده‌کرایه‌وه، بۆیه ئه‌مانه هه‌مووی قورساییان خستبووه سه‌ر به‌ره‌ی چه‌پ و ئه‌گه‌ری لاوازبوونی زۆر به‌رچاو بوو.\nکۆمه‌ڵه زۆر ژیرانه بۆ وه‌ڵام دانه‌وه به‌م بارودۆخه هاته مه‌یدان و زۆر دڵسۆزانه بیرۆکه‌ی دروستکردنی حیزبێکی سه‌رتاسه‌ری کەبتوانێ ئه‌م خه‌باته‌ی کرێکاران بەئاقارێکیتردا به‌رێت و سه‌ر و سامانێك به‌به‌ره‌ی چه‌پ له‌ئێراندا بدات، داڕشت، کەبێگومان ئه‌محه‌ره‌که‌ته‌ی کۆمه‌ڵه خزمه‌تێکی زۆری هه‌م به‌م به‌ره‌یه‌کرد و توانی له ماوه‌یه‌کی که‌مدا زۆربه‌ی هه‌ره‌زۆری شۆرشگێرانی چه‌پ و مارکسیست لەڕیزه‌کانی خۆیدا سازمان بدات و خۆی بخزێنێته ناو ناوه‌نده كرێكارییه‌كان له‌سه‌رتاسه‌ری ئێران و له‌لایه‌کیتریشه‌وه خۆی له‌ژێرخه‌تی مائۆئیستی ده‌ربازبکات….\nبه‌داخه‌وه ئه‌محیزبه ئه‌گه‌ریش پاڵپشتێکی به‌هێزی له‌چه‌شنی کۆمه‌ڵه‌ی لەکوردستاندا له‌پشت بوو، به‌ڵام به‌داخه‌وه بۆ هیچ کات ئه‌م حیزبه کۆمه‌ڵایه‌تی نه‌بووه و نه‌یتوانی لایه‌نگرانێکی زۆر له‌ناوه‌وه‌ی ئێران به‌ره‌ولای خۆی ڕابکێشێت، گرنگترین هۆکاره‌که‌شی ئه‌وه‌بوو، کە‌ئه‌م حیزبه لە‌هه‌لومه‌رجێکدا پێکهات، کە‌کۆماری ئیسلامی به‌ته‌واوی هێزی سه‌رکوتگه‌ری خۆی خه‌ریکی ئه‌ستاندنه‌وه‌ی ده‌سکه‌وته‌کانی شۆرشی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی ئێران به‌دژی رژیمی شا بوو. کوردستانیش کەوه‌ك زۆربه‌ی ناوچه‌کانی تری ئێران بۆ شۆرشگێران کوره‌ی خه‌بات بوو، میلیتاریزه‌کرابوو وە‌لە‌ژێر خه‌فه‌قانێکی ره‌شی پۆلیسیدا ده‌یناڵاند و رۆژ به‌رۆژ زیاتر هێزی پێشمه‌رگه پاشه‌کشێی پێده‌کرا و کوردستان به‌ته‌واوه‌تی ده‌که‌وته ژێر ده‌ستی کۆماری ئیسلامی. که‌شوهه‌وای ئێران به‌گشتی‌و کوردستان به‌تایبه‌تی، تۆقێنه‌ر بوو، رۆژ نه‌بوو هێرش نه‌کرێته سه‌رکۆمه‌ڵانی خه‌ڵك و داخوازییه‌کانیان سه‌رکوت نه‌کرێ، ئه‌مه له‌لایه‌ك و له لایه‌کیتریشه‌وه له‌به‌یك بۆخۆمێنی‌و نهادینه‌کردنی ناوه‌نده‌کانی ده‌سه‌ڵات له‌لایه‌ن ڕژیمی ئێرانه‌وه و زاڵکردنی دیکتاتۆریه‌تێکی به‌ته‌واومانا نیزامی له‌ئێران، که‌شوهه‌وای سیاسی له‌ئێران به‌ربه‌ست و قه‌تیس کرد بوو، کەهه‌رده‌نگێکی ناڕازی لەگه‌رودا کپ ده‌کرا. خه‌باتی کرێکاران پاشه‌کشه‌ی پێده‌کرا و رێبه‌رانی کرێکاری راپێچی زیندانه‌کان ده‌کران. کرێکاران له‌سه‌ر کار ده‌رده‌کران و به‌ر بەهه‌رکۆبونه‌وه‌یه‌کی کرێکاری ده‌گیرا. بزووتنه‌وه‌ی کرێکاری هێشتاکه‌ش له‌ژێر په‌س له‌رزه‌کانی شۆرشی ئیسلاحاتی ئه‌رزی له‌ئێران، کەئاکامه‌که‌ی بەزیانی کرێکاران شکایه‌وه ده‌ربازی نه‌بوو بوو. له‌کوردستانیش کرێکاران له‌به‌ر نه‌بوونی ده‌رفه‌تی کارو ناوه‌ندی به‌رهه‌مهێنان مه‌جبوور بوون بۆ بژێوی و ژیانی بنه‌ماڵه‌یان روو بکه‌نه شاره‌کانی ده‌ره‌وه‌ی کوردستان، که‌به‌داخه‌وه ئه‌مه‌ش خزمه‌تێکی زۆری بەپرش و بڵاوی کرێکاران به‌تایبه‌تی له‌کوردستاندا ده‌کرد. ژیان و به‌ڕێچوونی کرێکاران لە‌ئاستێکی زۆر دژواردا ده‌چووه پێشه‌وه و ترس و دڵه‌ڕاوکێ و تۆقاندنیش زیاتر و زیاتر ئه‌مهێزه‌ی لەخه‌باتی ره‌وا و به‌رحه‌قی خۆی دوور ده‌خسته‌وه. کۆمه‌ڵه‌ش که‌ئێستا باری قورسی حیزبی کۆمۆنیستی به‌سه‌رشانه‌وه بوو، له‌کوردستاندا ده‌رگیری شه‌ڕێکی نه‌خوازراوی ناوخۆییش بوو که‌به‌داخه‌وه هه‌مو ئه‌م کێشانه نه‌یان هێشت ده‌رفه‌ته‌کان زیاتر خزمه‌ت به‌گه‌شه‌ی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بکات. لەلایه‌کی تریشه‌وه له‌ناو ریزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌دا، مه‌سه‌له‌ی كۆمۆنیست نه‌بوونی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران و كۆمه‌ڵه، رۆژ به‌ڕۆژ له‌لایه‌ن فراكسیۆنی كۆمۆنیزمی كارگه‌رییه‌وه، په‌ره‌ی ده‌ستاند و چاوچنۆکی و بیری قێزه‌ونی فراکسیۆنی کۆمۆنیزمی کرێکاری، هه‌رده‌هات و کۆمه‌ڵه‌ی لاواز ده‌کرد و کۆمه‌ڵه و حيزبی کۆمۆنیستی به‌ره‌و قۆناغی دروستکردنی حیزبێکی تر ده‌برد.\nبه‌داخه‌وه ئه‌و که‌شوهه‌وایه‌ی که‌کۆمه‌ڵه تێیدا پێکهات‌و گه‌شه‌یکرد، قه‌ت بۆ حیزبی کۆمۆنیستی ئێران پێش نه‌هات و ئه‌محیزبه کۆمه‌ڵه‌شی له‌گه‌ڵ خۆی به‌ره و هه‌ڵدێر برد، ئه‌گه‌ریش دروستبوونی ئه‌محیزبه کۆمه‌ڵه‌ی له‌باری بیرو بۆچوون و ئامانجه کۆمۆنیستیه‌کانی شه‌فافتر کرده‌وه و گه‌لێک سوننه‌تی باشی له‌ناو کۆمه‌ڵه‌دا جێخست، به‌ڵام گه‌وره‌ترین زه‌ربه‌شی له‌کۆمه‌ڵه‌دا. کۆمه‌ڵه‌ی لاواز کرد، کۆمه‌ڵه‌ی ته‌ریك کرده‌وه و له شۆرشی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان دایبڕی، کە‌به‌داخه‌وه ئێستاش کۆمه‌ڵه لێی ده‌ربازنه‌بووه.\nکه‌شوهه‌وای لاوازی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، تارماییه‌ک بوو که‌به‌رده‌وام به‌سه‌ر چالاکیه‌کانی کۆمه‌ڵه‌دا ده‌خولایه‌وه، رێبه‌ری ئه‌محیزبه نەله‌باری ئیدئۆلۆژییه‌وه و نه‌له‌باری سیاسی و ته‌شکیلاتییه‌وه، توانای ئیداره‌کردنی نه‌بوو، له‌نێوخۆیدا کێشه‌ی سیاسی و ئیدئۆلۆژی هه‌بوو، به‌تایبه‌تی لە‌دوای جوداییه‌کانی فراکسیۆنی کومۆنیزمی کارگه‌ری ئه‌ممه‌سه‌له‌یه زۆر زه‌ق و به‌رچاوتر بوو. چه‌ندین بیروبۆچوونی له‌چه‌شنی ناسيۆنالیزم، سۆسیال دیمۆکراسی، چه‌پی توندڕه‌و و میانه‌ره و تێیدا کایه‌ی ده‌کرد.\nمه‌سه‌له‌ی پێکهێنانی شوورای کڕێکاری یان خۆ ئیتحادیه‌ی کرێکاری له‌ناو کرێکاراندا، ئێشتاش ناکۆکی له‌سه‌ره و ئه‌مباسه له‌ناو ئه‌محیزبه‌دا هه‌ر نه‌بڕایه‌وه. باسی مه‌سه‌له‌ی نه‌ته‌وایه‌تی نه‌ك هه‌ر مه‌تره‌ح نییه، به‌ڵکو باس لێکردنیشی تاوانێکه، کە‌ده‌بێ وه‌ڵام ده‌ره‌وه بێت.\nکاك عه‌بدوڵڵای موهته‌دی که‌خۆی یه‌کێك له‌چالاکترین پێکهێنه‌رانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و ساڵانێکیش ده‌بیرئه‌وه‌ڵی ئه‌م حیزبه‌بوو، ده‌یان کادری چالاکی ئه‌م ته‌شکیلاته‌ی به‌تاوانی ناسيۆنالیزم له‌ریزه‌کانی کۆمه‌ڵه ده‌رکرد، تاسه‌رده‌مانێك حیزبی کۆمۆنیستی ئێرانی پێگوڵی سه‌ر تۆپی بزوتنه‌وه‌ی چه‌پ له ئێران و کوردستان بوو، که‌چی له‌وه‌رچه‌رخانێکی بیری سه‌یروسه‌مه‌ره‌ی سه‌رده‌مدا، تیشه‌ی لە‌ریشه‌ی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران دا و کۆمه‌ڵه‌شی له‌گه‌ڵ خۆی به‌ره و هه‌ڵدێر برد.\nهێشتا مانگێك به‌سه‌ر کاندیدکردنی خۆی بۆ ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی کۆنگره‌ی (7 )ی حیزبی کۆمۆنیستدا تێنه‌په‌ڕیبوو، و هێشتاکه‌ش له‌سه‌ر بیری مارکسیستی سوور بوو، له‌ناکاو له‌ده‌یان کۆبوونه‌وه‌ی شاراوه‌دا به‌رۆکی بۆ فێدراڵیزم داده‌دڕی‌و به‌ده‌نگی به‌رز ڕایده‌گه‌یاند که ئێمه‌ده‌بێ بۆ نه‌ته‌وه‌ی کورد خه‌بات بکه‌ین.\nلە‌سه‌رجه‌می ئه‌و کۆبوونه‌وانه‌دا بۆ یه‌ك جاریش باسی سیاسی مه‌تره‌ح نه‌کرا و بگره کۆبوونه‌وه‌کان ته‌نیا ببوونه ژێر پێ خالیکردنی رێبه‌ران و کادره‌کانی کۆمه‌ڵه و حیزبی کۆمۆنیست. خاڵی به‌هێزی ناو کۆبونه‌وه‌کان داڕشتنی پیلانێك بۆ رێکخستنی کودێتایه‌کی بێده‌نگانه بوو به‌دژی رێبه‌ری کۆمه‌ڵه. کوده‌تایه‌ك کەناوه‌ندی کۆمه‌ڵه به‌رێبه‌ری ئیبراهیمی عه‌لیزاده چه‌ك بکات و ئۆردوگاکانی کۆمه‌ڵه به‌ده‌سته‌وه بگرێ. ئه‌مکۆبوونه‌وانه که‌شوهه‌وایه‌کیان له‌ناو ریزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌دا پێکهێنابوو، که‌بۆ هه‌رساتێك ئه‌گه‌ری شه‌ڕی ناوخۆیی لێده‌کرا. به‌داخه‌وه ئه‌م هه‌وڵه‌ش له لایه‌ن یه‌کێك له‌هێزه‌کانی کوردستانی عێراق پشتگیری لێده‌کراو هه‌موو ئیمکاناتێکی ماددی و مه‌عنه‌وی بۆ ته‌رخان کرابوو. کوده‌تا حه‌تمی بوو، ده‌بوو نه‌یاران پاشه‌کشه‌یان پێ بکرێ، مه‌یدان مه‌یدانی شه‌ڕه و ده‌بێ ده‌سه‌ڵات یه‌ك لایی بکرێته‌وه.\nخۆشبه‌ختانه بیری تیژی رێبه‌ری کۆمه‌ڵه به‌ری به‌مهه‌نگاوه گرت و نه‌یهێشت کەئه‌م پیلانه سه‌ربگرێ کەئه‌لحه‌ق کۆمه‌ڵه ژیرانه به‌رخوردی کرد‌و ئاقاری توندوتیژیه‌کانی بۆ قۆناغێکی هێمنانه گۆاسته‌وه.\nریزبه‌ندیه‌کان شکڵیان گرتبوو و له دوو به‌ره‌ییه‌ك دا خۆیان ناساندبوو.\nلەوه‌ها بارودۆخێکدا کۆنگره‌ی ( 9 )ی کۆمه‌ڵه‌ش لەچه‌ند هه‌نگاویدا بوو، باڵی کاك عه‌بدوڵڵا هه‌ر کە‌زانی لەکه‌مینه‌دایه ئه‌مکۆنگه‌ره‌یان ته‌حریم کرد و خۆیان ته‌شکیلی کۆنفرانسی ساخکردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌یاندا.\nهه‌موو هه‌وڵی دڵسۆزان و حیزب و لایه‌نه‌سیاسیه‌کان بۆ به‌رگرتن به‌جیابوونه‌وه‌یه‌کی له ناکاو و بێئاکام مایه‌وه و به‌داخه‌وه به‌ڕێبه‌ری کاك عه‌بدوڵڵا ئه‌م جیاییه له( 25)ی مانگی ( موردادی 79ی هه‌تاوی)دا روویدا.\nدیاره بۆ ساخکردنه‌وه‌ی ته‌شکیلات ئیمکانات پێویست بوو، کە‌ده‌بوو فکرێکی بۆ کرابایه‌وه.\nله‌په‌یوه‌ند له‌گه‌ڵ ئیمکاناتی مادی، ئه‌م ماڵه بێ کێشه‌بوو چۆن به‌داخه‌وه له لایه‌ن دۆستانی خۆیان و نه‌یارانی چه‌پ لە‌کوردستان ته‌ئمین کرابوون، کێشه‌یه‌ك ئه‌گه‌ر بوایه کێشه‌ی ئیمکاناتی ته‌شکیلاتی بۆ خۆناساندن بوو، کە‌ده‌بوو له ئۆرگانه‌کانی کۆمه‌ڵه ته‌ئمین کرابان. بۆ ئه‌ممه‌به‌سته‌ش ده‌ستکرا بەتاڵان کردنی دوو ئۆرگانی موهیمی لەچه‌شنی رادیۆی کۆمه‌ڵه و به‌شی ئه‌سناد، تا ئه‌و جێگای کەبەراديۆ په‌یوه‌ندی بوو هه‌رچی یادنامه‌ی شه‌هیدان و عه‌کس و ئارشیوی راديۆ بوو بەتاڵان برا، لەبەشی ئەسنادیشدا گه‌لێک شت بران که به‌داخه‌وه دواتر به ده‌ستووری شه‌خسی کاك عه‌بدووڵڵا ئیستیفاده‌ى خراپی لێکراو …\n* مۆنا دلبه‌ری ـ یه‌كێك لەهاوڕێیانی كۆمه‌ڵه لەرۆژهه‌ڵاتی كوردستان\nPrevious پڕۆژە یاسای پیرۆزیەکان پرۆژە یاسای زەوتکردنی ئازادیە!\nNext جزبه‌چوون د شعرێن (محسن قوچان)ی دا


بیرۆکەی کونەڕەشەکان لە یاساکانی ڕێژەی گشتیەوە سەری هەڵداوە و لە ڕێگەی ئەم یاسایانەوە دەزانین کە کونەڕەشەکان بونیان هەیە ، جگە لەوەی لەم ماوەیەی دوایدا توانیمان وێنەیەکی تا ڕادەیەکی زۆۆر باشی کونەڕەشەکان بگرین .\nبەشێوەیەکی گشتی هەموو مان ئەزانین کونەڕەشەکان سەیرترین و نامۆترین تەنی ناو ئەم گەردوونەن . کونەڕەشەکان لە ئەنجامی خۆخواردنەوەی ئەستێرەکان درووست ئەبێت ، ئەو ئەستێرانەی کە بارەستایان دەیان جار زیاترە لە خۆرەکەی ئێمە ، هەوڵنادەم ئەم نوسینەش وەک هەموو نوسینەکانی تر بێت کە خوێدوومانەوە و هەوڵدەدەم ڕونکردنەوەی زایتری دەربارەی بابەتەکە بخەمەڕوو هەروەها سادەکردنەوەیە بابەتەکە لە ڕووی زمانەوانیەوە کاریگەری باشی ئەبێت بۆ تێگەشتن .\nکێشکردن هێزی نێوان دوو تەنە ، دەتوانین ئەمەش ڕوون بکەینەوە بەهۆیی یاساکانی نیوتنەوە ، بەس لەم بابەتەی ئێرەدا باسی یاساکانی نیوتن ناکەم و توشی سەرئێشەتان ناکەم ، بەس دڵنیام زۆۆرێک لە ئێوە خۆشەویستیتان کردوە بەو بۆنەیەوە مەرج نیە خۆشەویستی تەنیا بۆ ڕەگەزی بەرام بەر بێت ، لەوانیە بۆ کەسێک بێت کە خۆشمان ئەوێت ، بەس تەنیا بۆ ڕونکردنەوە و چێژ بەخشینێکی گەنجانە باسی یاساکانی خۆشەویستی نێوان دوو گەنج ئەکەم ، ئەزانم سودێکی باشی ئەبێت بۆتان ، ئەزانم .\nکاتێک دەڵێین دوو تەن ئەوە مەبەستمان لە دوو مرۆڤە یان دوو هەسارە یان دوو ئەستێرە ، بۆیە لێرەدا دوو خۆشەویست بەکار دهێنم .\nئەویش ( ئەی ) لەگەڵ ( بی) ئەم دوانە دوو خۆشەویستی لێکدانەبڕاون ، دەزانم کە سەرتان لێ شێواوە لەوەی نازانن کامیان کوڕە و کامیان کچە ، هەرچۆنێک بێت ، ئەی کوڕە و بی کچە ، ئەم دوانە خۆشەویستی یەکترن و هێزێک لە نێوانیان دا هەیە کە بریتیە لە هێزی کێشکردن ، ئێمە لێرە بەم هێزە ئەڵێین، هێزی خۆشەویستی ، ئەم هێزە ئەم دوو خۆشەویستەی بەیەکەوە بەستۆتەوە و ڕایان ئە کێشێت بۆ لای یەک ، بەڵام چەند یاسایەک هەیە بۆ هێزی ئەم خۆشەویستیە ، کە بریتین لە ...\nهێزی کار و کاردانەوەی خۆشەویستی .\nئەم یاسایە ، بەم شێوەیەی خوارەوە کار ئەکات ...\nئەگەر کوڕەکە بە بڕی ٢٠ نیوتن ( لێرەدا نیوتن یەکەیەکە بۆ پێوانی بڕی هێزەکەن ، واتا ئەگەر تۆ باڵات ١٦٠ بێت ئەوە ئەڵێیت باڵام ١٦٠ یان ئەڵێیت باڵام ١ مەترو ٦٠ سامتیمە ، ئەو یەکەیە وا ئەکات ڕوون کردنەوەیەکی باشت پێبگات ) ئێستا ئەگەر کوڕەکە بە بڕی هێزی ٢٠ نیوتن کچەکە خۆش بوێت ، ئەوە کچەکەش بە بڕیی هێزی ٢٠ نیوتن کوڕەکەی خۆش ئەوێت ، ئەگەر هیزی خۆشەویستی کچەکە زیاد بکات یان هێزی خۆشەویستی کوڕەکا زیاد بکات ئەوە ڕاستەو خۆ هیزی بەرامبەر زیاد ئەکات ، هەواڵێکی ناخۆش لێرەدا هەیە بۆ ئەو کەسانە زۆۆر تووڕەن ، ئەگەر تۆ زۆۆر بە بە‌هێزی لە دیوارێک بدەیت ئەوکات دیوارەکەش بەهان هێز ئازارت ئەیاتەوە ، واتا دڵت بەوە خۆش نەکەیت کە ئازاری دیوارەکەت داوە .\nیاسایەکی تری خۆشەویستی .\nهێزی خۆشەویستی یەکسانە بە بارەستایی خۆشەویستی لێکدانی گۆڕان لە ڕەفتارەکانت بە پێی کات .\nسەرەتا بۆ ئەوەی بەباشی لەوە تێبگەین مەبەستمان چیە لە گۆڕان لە ڕەفتارەکانت بە پێی کات ، ئەوە بریتیە لە تاودان ، تاودان ، گۆڕانی خێرایی تەنێک بەپێی کات یەکسانە بە تاودان .\nئەوەی لێرەدا گرینگترە بریتیە لە بارەستای خۆشەویستی، چەندە بارەستایی خۆشەویستی تۆ بۆ خۆشەویستەکەت زۆۆر بێت ، ئەوەنە زیاتر هیزی خۆشەویستەیەکە زۆۆر ئەبێت ،ئەمەش بەم شێوەیە کوتر ئەکرێتەوە .\nئەگەر (F) بریتیی بێت لە هێز ئەوە یەکسانە بە هێزی خۆشەویستی .\nئەگەر (m) یەکسان بێت بە بارەستای ئەوە بریتیە لە بارەستایی خۆشەویستی .\nئەگەر(a) بەکسان بێت بە تاودان ئەوە بریتیە لە گۆڕانی ڕەفتارەکانت بە پێی کات بۆ خۆشەویستی.\nخۆشەویستی و دووری .\nبەشێوەیەکی تایبەت دووری کاریگەری زۆۆری هەیە لە سەر هێزی خۆشەویستی ، ئەوەی لێرەدا سەیرە خۆر و زەویش لە خۆشەیستیدان و هێزی خۆشەویستیان لە نێوانە ، بەڵام ئەوەی شتێکی نوێیە بەلای ئێوەوە بریتیە لە دووری دووری نێوان دوو خۆشەویستی کاریگەری ئەبێت لە هێزی خۆشەویستیەکەیان .\nزەوی و خۆر نیزیکەی ١٤٩.٦ ملیۆن کیلۆمەتر لێک دوورن ، ئەمە وای کردوە کە هێزی کێشکردن نیوانیان بەم ڕادەیەی ئێستا بێت و گونجاو بێت بۆ ژیان کردن ، ڕوون تر بڵێم هێزی خۆشەویستی نێوان زەوی و خۆر ، ئەوەی لێرەدا گرینگە بیزانی ، هێزی خۆشەویستی کەم ئەکات کاتێک دووریی زۆۆر ئەبێت .\nئەوەی لە سەرەوە باسمان کرد ، زیاتر دەربارەی یاساکانی کێشکردن بوو ، هێزی کێشکردنی نێوان دوو تەن کەم و زیاد ئەکات بە هۆیی دووریەوە ، ئەوەی لێرەدا سەیرە و نیوتن باسی لێوەکرد بو ئەوەیە، کە ئەگەر بێت و خۆر لە ناکاو وون ببێت ئەوە زەوی ڕاستە و خۆ لە ڕێڕەوەکەی خۆی لادەدات ، ئەوەش گونجاو نیە لەگەڵ ئەوە تێگەشتنیە ئێمە هەمانە ، ئێوە ئەزانن کە ڕوناکی خێرایەکی نەگۆڕی هەیە ، ڕووناکی کەسێکی کۆڵەدەرە بەوەی خێرایەکەی نەگۆڕە ، مەبەستمان لە نەگۆڕیەکەی بریتیە لەوەی ، ڕووناکی کاتێک بەناو ناوەندێکی وەک ( شوشە یان ئاو هتد ...) تێپەڕ ئەبێت ، خێرایەکەی کەم ئەبێتەوە بەڵام دوای دەر باز بوونی لەو ناوەندە خێرایەکەیی یەکسان ئەبێتەوە ئەوەش واتا ڕووناکی خێرایەکی نەگۆڕی هەیە ، کەواتا ئەگەر سەیری خۆر بکەین ئەوە دەبینین کە نیزیکیە ٨ خولەکی ئەوێت تا ڕووناکیەکەی ئەنێرێت بۆ سەر زەوی ، بەڵام ئەگەر نیوتن ڕاست بێت کەواتا کێشکردن خێرایەکەی هەشت جار زیاترە لە خێرایی ڕووناکی و ئەوەش گونجاو نیە ، بۆیە دوای بیر کردنەوەیەکی زۆۆر و تەمەنێکی زۆۆر لە کار کردن ئەنیشتاین بۆی دەر کەوت کە خێرای کێشکردن هەمان ، خێرای ڕووناکیە ( میش با گاڵتەیەک بکەم و پێم وایە هۆکاتی ئەم خێرەیەی کێشکردن و ڕووناکیش ئەگەڕێتەوە بۆ چڕی وزەی تاریک ) و ئەوەی لێرەدا سەیرترە بە هۆیی ئەنیشتاین و یاساکانی ڕێژەی گشتیەوە سەرچاوەی کێشکردنیش و هێزیی خۆشەوستیش ئەزانین کە بریتیە لە بۆشایی و لە کاتێکدا بە هۆی نیوتنەوە نەمان ئەزانی کێشکردن بە تەواوی واتا کە چیە .\nخۆشەویستی بۆشایی و کات .\nبۆ خەیاڵ کردنی ، بۆشایی چیە ؟ ، پێویستە فێر ببیت خەیاڵ بکەیت .\nهەموو ئەوشتانی لە دەورمانە و ئایان بینین ، هەروەها هەموو ئەو شتانەی نایان بینین ، گەلە ئەستێرەکان ، ئەستێرەکان ، هەسارەکان ، خەیاڵ بکە هیچیان بونیان نەمێنێت ، کاتێک چاوەکانت دا ئەخەیت ، چی ئەبینیت ؟ ، تاریکی ؟ ، بەتاڵی، لێرەوە بیر دەکەیتیەوە و ئەڵێت : ئەگەر هیچ شتێک نەمێنیت و هەمووی لا ببەین ؟ ، چی ئەمێنێتەوە ، ئایە ئەوەی ئەمێنێتەوە هیچە ؟ یان ئەوەی ئەمێنێتەوە بۆشایە ؟ ، بۆشایی چیە ؟ ، ئایە بۆشایی هیچە؟ . کاتێک خەیاڵی ئەوەمان کرد کە هیچ شتێک نەمێنیت لە دەورمان ، ئەوە بێگوومان بۆشایی ئەمێنێتە و بۆشایی یەکسان نیە بە هیچ . بۆشایی تایبەتمەندی جیاوازی هەیە، یەکێک لە تایبەت مەندیەکانی بۆشایی ، بۆشایی زۆر نەرمە ، قوڵ ئەبێت (ئەچەمێتەوە) ئەلەرێتەوە. بۆ خەیاڵکردنی ئەوە چەند وێنەیەکی سادەم بۆ کێشاون و سەیریان بکەن و وای دابنێن ئەوە بۆشایە .\nبەشێوەیەکی دیاریکراو هەموو شتەکان لە سەر خەیاڵکردن ماونەتەوە ، ئەگەر وایدابنێین ئەم وێنەیەی بەرامبەر بریتیە لە پارچەیەکی بۆشایی ئەوە ئەتوانین خەیاڵی ئەوە بکەین، کە بۆشایی بریتیە لە چی و چۆن کار ئەکات.\nیەکەم : بۆشایی نەرمە .\nلەڕاستیدا بۆشایی نەرمە ، وە ئەمەش وا ئەکات قوڵ ببێت یان باشترە بڵێین ئەچەمێتەوە ، بۆ ئەوەی زیاتر لەوە تێبگەین ، کە مەبەستمان چیە لە قوڵ بون یان چەمانەقەوە ، بیر لە گوندێک بکەنەوە کە کەسانی جیاوازیان تێدای و لە مناڵ و گەنج و پیر . ، نیزیکیە چەند کیلۆمەترێک لە دوور لە گەندەکە شوێنێک هەیە کە لیتاوە (( قوڕاو )) کە ئەم شوێنە ، شوێنێکی مەترسیدارە و ئەگەر کەسێک بکەوێت ناو ئەو شێنەوە بە شێوەیەکی هێواش نوقوم ئەبێتە ناو ئەو قوڕاوەوە ، دەتوانن بۆشایی بە هەمان شێوە بهێنە پێش چاوتان ، پانتایەکی\nبێکۆتا لە قوڕا و کە هەر هەسارەیەک لەسەی بێت نوقم ئەبێت تێدیا .\nبەڵام بەهۆیی ، خولانەوە و خێرایانەوە ، هەسارەکان ، نوقم و وەستاو نابن لە ناو ئەو قوڕاوەدا بەڵکوو ئەم چەمانەوەیە ئەبێتە هۆیی هاتنە کایەی هێزکەوە کە ئێمە پێی ئەلێین هێزی کێشکردن ، ئێستا ئەوەی لێرەدا گرینگیەکی تایبەتی هەیە بۆ ئێمە بریتیە لە بۆشایی ، بەوەی بۆشایی ئە چەمێتەوە و قوڵ ئەبێت بە هۆیی بونی تەنێکەوە ، کەواتا بۆشایی شتیکە ، کە ئەچەمێتەوە و ئەلەرێتەوە بەهۆیی بونی هەسارەک یان ئەستێرەیەک ، بەڵام چی دەربارەی کات ؟ . ئایە کات چیە؟ یان لانیکەم چۆن لە کات ئەڕوانین ؟ ئەتوانین خەیاڵێکی کات بکەین ؟ بۆچی ئەڵێین بۆشایی (شوێن) و کات ؟\nوەک ئەوەی بیرم بێت ، نیزیکیە پێنج ساڵ لەمەوبەر چەند شتێکم نوسی لەسەر کات و خەیاڵکردنێکم نوسی دەربارەی کات و پێموابوو کە کات بریتیە لە مارێکی گەورە کە لەسەر ڕێگایەک ئەڕوات ، کە مشکێک پێێ دا ڕۆیشتوە و بەدوای خواردنی ئەم مشکەوەیە و هەمیشەش گەورەتر ئەبێت و لەگەڵ گەورەبوونی مارە کە ، مارە کە جوڵەی زیاتر ئەبێت و زیاتر کلکی ئەجوڵێنێت ئەوەی لێرەدا سەیرە ئەوە ئێمەین کە لە سەر پشتی ئەم مارە ئەژین وەک بەکتریایەک و هیچ دەسەڵاتێکمان نیە بەسەر کاتدا ، ئەگەر وردتر سەیری باروودۆخی مارەکە بکەین ئەبینن مارەکە پێویستی بە ڕێگایەک هەیە بۆ ئەوەی پێیدا تێپەر ببێت کە ئەو ڕێگایەش شوێنێکی بەبێ شوێن و ڕێگا چۆن مارەکە بەدوای مشکەکە بکەوێت ، کەواتا شوێن و کات لە یەکتری جیاناکرێنەوە ، پێش ئەوەی بە تەواوی باسی ئەوە بکەین ، تێبینی شتێکی تر بکەن دەر بارەی ئەم بابەتە کە بریتیە لە گەشت کردن بە سەر پشتی مارەکەدا ، ئەگەر مارەکە بریتی بێت لە کات ، ئەوە کات لە ڕاستیدا بریتیە لە ( ڕابردوو و ئێستا و داهاتوو) ، کەواتا ڕابردوو و ئێستا و داهاتوو لێکدانەبڕاون و لێک جیا ناکرێنەوە ، ئەگەر جیانەکرێنەوە ، کەواتا ئێستا بونی نیە ، هەر کاتێک ئەڵێیت ئێستا ئەوە ڕاستەو خۆ تۆ لە داهاتوو دایت و قسەکانیشت ئەبن بە ڕابردوو ، هەر لەبەر ئەمەشە ئێستا بوونی نیە ، مەگەر کات بوەستێنین و بەرەو داهاتوو نەڕوات ، ئەکات ئێستا درووست ئەبێت ، ئەوەی ئەمێنێتەوە تەنیا بریتیە لە ڕابردوو و داهاتوو هیچی تر بونی نیە و ڕابردوو و داهاتووش لەیەکتر جیا نابنەوە هەروەک مارەکە ، کە مارەکە دووکەرت نیە و تەنیا یەک بەشە . ئایە ئەوە ڕێگایەکە بۆ ئەوەی گەشت بکەین لە سەر پشتی مارە کە و بڵێن دەتوانین گەشت بکەین بەکات دا ؟ ، ئەوەی لێرەدا سەیرە تەنانەت ئەکرێت ئێمە لە بازنەیک دا بین و مارەکە شوێن کلکی خۆی کەوتبێت ، ئەوە وامان لێدەکات بڵێن ئێمە لە باروو دۆخێکی دووبارە بوەوە دا ئەژین ، بەڵام چۆن ؟ گریمانەی ئەوە بکە کە هەموو گەردوون هەزار ساڵ جارێک دووبارە ئەبیتەوە و دەگاتەوە ئەو خاڵیەی لێوەی دەستی پێکردوە ( لیرەدا مەبەست لە گەردوون کات بە وەسفی ئەوەی سەرەتای کات ، لە ڕووداوکانیدا ) ئەوە لەم حاڵەتەدا چەند خولێک و مێژویەکی جیاواز درووست ئەبێت لە من .\nواتا من لە داهاتووم و هەنگاو ئەنێم بەرو داهاتوو ، لە هەمان کاتدا ئەکرێت لە ڕابردوو بم و هەنگاوو بنێم بەرەو داهاتوو ، بۆ ئەوەی باشتر لەوە تێبگەین، سەیری ئەم وێنەیەی سەرەوە بکەن .\nئەگەر هەموو دەساڵ جارێک باروو دۆخەکان نوێ ببنەوە ئەوە ئەتوانین بەم شێوەیەی سەرەوە باروودۆخەکە ڕوون بکەینەوە ، لە ساڵی ٢٠٠٠ محمد لە دایک ئەبێت ، کاتێک ئەبیت بە ٢٠١٠ ئەوە محمد دێکی تر لەدایک ئەبێت ، محمدی یەکەم کە لە ساڵی ٢٠٠٠ دا لەدایک بوە بەرەو ساڵی ٢٠١١ و ٢٠١٢ و هتد ... ، ئەڕوات ، وە محمدی دووەمیش تا ساڵی ٢٠١٠ ئەڕوات و محمدی سێیەم لەدایک ئەبێت و ئەویش دەڕوات بەرەو ٢٠١١ و هتد... ، بەم شێوەیە ئەم خولە بەردەوام ئەبێت، کەواتا ڕابردوو داهاتوو لێک جیا نەکراوەن و تەنانتە ئەکرێت خولەکە ئاڵۆزتر بکرێت بەوەی یەکێک لە محمدەکان گەشت بکات بە کات و هەموو شتێک بە ڕێڕەوێکی جیاوزدا بەرێت و ئاڵۆزیکی نوێ و خولێکی نوێ و محمدێکی نوێ بێنێتە ئاراوە ، بەو بۆیەیەوە ئەوانە کۆمەڵێک بابەتن و مەترسن . کەواتا مارەکە لێک دانەبڕاوە وە بێگوومان پێویستی بە ڕێڕوێ هەیە ، یان باشتر بڵێم شوێنێک یان بۆ شایەک .\nبۆشای و کات و ماددە .\nتەنیا فکرێکی سادە کە پێویستە بیزانین دەربارەی پەیوەندی ، ( کات ، بۆشایی، ماددە) بریتیە لە جیانەبونەوە ، بە فۆڕمێکی گەورەتر ئەم سێیانە بە بێ یەکتر بونیان نابێت و ناکرێت بونیان هەبێت ، ئەتوانین ئەمە لە چوار چێوەی چەند ڕستەیەک دا کورت بکەینەوە .\nئەگەر ماددەمان هەبێت، بەڵام کات و شوێنامان نەبێت ، کەواتا ماددەکە لە کوێ دابنێین و کەی دای بنێین .\nماددە و شوێن .\nئەگەر ماددەمان هەبێت لەگەڵ شوێن ، کەواتا شوێنێک هەیە بۆ دانانی ماددەکە ، بەڵام کات نیە ، کەواتا کەی دای بنێین ؟!\nماددە و شوێن و کات .\nئەگەر ماددەمان هەبێت لەگەڵ شوێن ، کات ، ئەوە دەتوانین لە شوێنێک و کاتێکدا دایی بنێین .\nکەواتا بە زمانێکی سادە ، ئەم سێیە لێک دانەبڕاون و ناکڕێت جیایان بکەینەوە. ئەوەش ئێمەی گەیاندوە بە فۆڕمێکی دیاریکراو دەربارەی بۆشایی و کات بەوەی کات لەگەڵ بۆشایی پێکەوەن و لێک دا نەبڕاون .\nکات و شوێن ، ماددە و وزەی گەردوون ، ڕێڕەوێک بۆ کونەڕەشەکان\nلە دوای ئەوەی یاساکانی نیوتن شکستی هێنا لە شیکردنەوەی زۆۆر شت هەم لە کات و هەمیش لە بۆشایدا ، ئەنیشتاین هاتە ناو یاریەکەوە و دەستی کرد بە هێنانە ئارایی فکرێکی نوێ بۆ شلۆفەکردنی گەردوون کە تەواوی فکری گەردووت گۆڕیی بۆ ئێمە ، کە ئەمڕۆ ئمپڕاتۆری تەنە گەورەکان بریتیە لە یاساکانی ڕێژەیی گشتی ، کە ڕێڕەوێکە بۆ ڕوونکردنەوەی جوڵەی هەسارەکان و ڕوونکردنەوەی کات و بۆشایی بە باشترین شێوە ، وە کوانتەمیش فەرمان ڕەوایی ئاستی بچووک ئەکات لە ئەتۆمەکان دا.\nلەسەرەوە باسمان کرد کە تەنەکان ( هەسارەکان و ئەستێرەکان و هتد..) بۆشایی قوڵ ئەکەن ( ئەچەمێنەوە ) وە تەنانەت ڕووناکیش لە ئاڕاستەکەی لادەدات بە هۆی چەمانەوەی بۆشایەوە ، وە گرینگتر لەوە بریتیە لە چەمانەوەی بۆشایی بە هۆیی ماددە و وزەوە لە گەردووندا .\nوێنە: بەشە سەوزەکە بریتیە لە کات و شوێن کە چەماوەتەوە بەهۆی بارەستای خۆرەوە ، وە دوو ئەستێرە ئەبینین کە یەكێکیان زەردە و تیشەکەکەی ( ڕووناکیەکەی ) لایداوە و گەشتۆتە سەر زەوی ، وە لەسەر زەویەوە ئێمە ئەستێرەکە لە شوێنێکی تر ئە بینین بەهۆی چەمانەوەی کات و شوێن لە نیزیک خۆر و لادانی ڕووناکی بەهۆیی چەمانەوەکەوە .\nئەم وێنەی و لادانی ڕووناکیە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ سەلمێدرا و بڕی لادانەکەش بەهۆیی یاساکانی ڕێژەی گشتیەوە سەلمێندران .\nئەوەی لێرەدا دەبێت باسی بکەین ، کات و شوێن ئەچەمێتەوە بەهۆیی ماددە و وزەی گەردوونەوە و ئەمەش ئەتوانین لە هاوکێشەیەکی بچووکی سادەدا باس بکەین و ڕوونی بکەینەوە .\nبەشی لای ڕاستی هاوکێشەکە بریتیە لە ماددە و وزەی گەردوون ، ماددە و وزەی گەردوون دەبێتە هۆیی چەمانەوەی کات و شوێن کە لە لای ڕاستی هاوکێشەکە ئاماژەی پێدراوە ، هەروەها چەمانەوەی کات و شوێن پێمان ئەڵێت کە ماددە و وزەی گەردوون چۆن ڕەفتار ئەکات .\nدرێژەی ئەم هاوکێشانە بوو کە ئێمەی گەیاندە زۆۆر شت لە گەردوون دا و تەنانەت ئێمەی برد بۆ سەرەتای گەردوون ، بە هۆیی ئەم هاوکێشانە کونەڕەشەکان سەریان هەڵدا .\nکونتی ڕەش: بریتییە لە بۆشایییەک کە لە فەزا بە شێوەی‌کونێکی ڕەش دەردەکەوێت. کونەڕەش توانای‌ڕاکێشانی‌ھەر شتێکیان ھەیە بۆ ناوەوەیان، کە لە نزیکیانەوە تێپەڕبێ، گەر ئەو تەنە بە سەدان جار لە خۆشیان گەورەتر بێت.\nکونەڕەش چەقەکەی (ناوەندەکەی) جیا دەکرێتەوە بە ھێزێکی ڕاکێشەری زۆر گەورە کە لە ناکۆتا نزیک دەبێتەوە بە شێوەیەک کە توانای ھەڵلوشینی ھەموو ئەو شتانەی ھەیە کە لێی نزیک دەبنەوە لەوانە مرۆڤ ، کەشتی ئاسمانی ، گەرمی ، ھەتا ئەستێرەیەک یان ھەسارەیەکیش و تەنانەت ڕووناکی سەرەڕای ئەو خێراییە زۆرەی ناتوانێت ڕزگاری بێت لەو ھێزە ڕاکێشەرەی کە دەبێتە ھۆی کەوتنە ناوەوەی بۆ ناو ئەو کونە و ھەڵلوشینی. ھەرگیز ڕووناکی ناتوانێت لەو کونە بێتە دەرەوە لەبەر ئەوە تاریکە و ناتوانرێت ببینرێت. کونە ڕەشەکان پارچە پارچە نابن و بچووکیش نابنەوە ، بەڵکو بەھۆی ھەڵلوشینی شتەکانی دەوروپشتییانەوە بەردەوام لە گەورەبووندان بۆیە ھێزی کێشکردنیان زۆر دەبێت تاوای لێدێت دوور نیە ئەو گەلە ئەستێرەیەش قووت بدات کە خۆی بەشێکە لێی ، و وردە وردە بکەوێتە پەل ھاویشتن بۆ گەلە ئەستێرەکانی دیکەش.\nزانست چەند لێکدانەوەیەکی‌سەبارەت بەم نھێنیە ئەنجامداوە و چەندەھا ڕا و بۆچوون ھەیە لەبارەی‌دروست بوونی‌ئەو چاڵانەوە، یەکێک لەو رایانە دەڵێت ھەموو شتێک لە گەردووندا ژیانی‌بە سێ‌قۆناغدا تێپەڕدەبێت، ئەم یاسا گەردوونییە ئەستێرەکانیش دەگرێتەوە کە بریتیە لە قۆناغی‌لە دایک بون و گەورەبون و گەشەکردن و لە دوایشدا قۆناغی‌لاوازی‌و پیربوون و لە ناوچوونە واتە مردن، زاناکان پێیان وایە ئەم چاڵە ڕەشانە لە دوایین قۆناغی‌دوا ھەمینی‌ژیانی‌خۆیاندان و دەڵێن ھەرکاتێک قەبارەی‌تەنێک زیاد دەبێت بەو پێیەش ھێزی‌راکێشانی‌ئەو تەنە زیاد دەکات، بە پێی‌ئەم تیۆڕەش چاڵە ڕەشەکان لە قۆناغی‌گەورەبونێکی‌ئێجگار زۆردان بۆیە ھێزی‌راکێشانیان بە شێوەکی‌سەر سورھێن زیادی‌کردووە و ھەموو شتێک بەرەو لای‌خۆیان کێش دەکەن تەنانەت تیشکیش ناتوانێت لە کایەی‌راکێشانی‌ئەو چاڵانە رزگاری‌ببێت.\nھەندێک زانا پێیان وایە چاڵە ڕەشەکان پاشماوەی‌ئەو ئەستێرە گەورانەن کە تەقیونەتەوەو لە ئاکامی‌ئەو تەقیینەوەیەش گەرماییەکی‌زۆر بەجێ ماوە لە بۆشایی‌گەردوندا و لە پاش ئەم تەقینەوەیەش جارێکی‌تر کۆبۆتەوە و ئەستێرەیەکی نیوترۆنیان دروستکردوە کە تیرەکەی١٠ کیلۆمەتر دەبێت. چاڵە ڕەشەکان لە گەردیلەی‌نیۆترۆنی‌دروست بوون و چڕییەکی‌ئێجگار زۆریان ھەیە، چڕیەکەیان ھێندە زۆرە ئەگەر بە ئەندازەی‌کەوچکی‌چایەک لەو مادەیە و بە تەرازویەک بیکێشین دەبینین کێشەکەی‌نزیکەی‌یەک ملیار تەن قورسە. چاڵە ڕەشەکان لە گەردوندا بە خێراییەکی‌زۆر لە ھاتووچۆیەکی‌بەردەوام دان و لە کاتی‌ئەو ھاتۆ چۆکردنەشدا ھەر شتیک لێییان نزیکبێتەوە بە خێرایی‌ھەڵی‌دەلووشن تەنانەت تیشکیش ، لە بەر ئەم ھۆیە ناتوانرێن بەئاسانی‌ببینرێن مەگەر لە کاتیکدا نەبێت کە روبەڕی‌ئەستێرەک دەوەستێن.\nھەندێک زانای‌دیکە وایان پێناسە دەکەن کە وەک پاکەرەوەیەکی‌گەردونی‌وەھان بۆ گواستنەوەی‌ئەو ئەستێرانەی‌کە ژیانیان تێدانەماوە بۆ جیھانیکی‌دیکە، یەکێک لەو سیفەتە سەیرانەی‌کە ئەم چاڵانە ھەیانە ئەوەیە لە پاش لووشدانی‌ھەر تەنێک ئەو تەنە بە شێوەیەک لە گەردووندا ون دەبێت کە دەڵێی‌ھەرگیز بوونی‌لەم جیھانەدا نەبووە.\nئەلبەرت ئاینشتاین لە ساڵی ١٩١٥ تیۆری ڕێژەی گشتی خۆی خستەڕوو. دوای ئەوە گەردوونزانی ئەڵمانی بەناوی کاڕڵ شوارتس شیلیت لە ھاوکێشەکانی ڕێژەی گشتی سوودی بینی و پیشانیدا کە فەزا لەدەورووبەری ئەو تەنانەی بارستاییان جیاوەزە تا چ رادەیەک دەچەمێتەوە. ئەو دۆزیەوە کە ھەر بڕێک لە ماددە ئەگەر بە ڕادەیەکی زۆر بەرز چڕبێتەوە و بپەستێورێت ئەوا ھێزی کێشکردنی ئەو رادەیە دەبێت کە فەزا دەچەمێتەوە و ھەموو رووناکیەک ھەڵدەگەرێتەوە سەرخۆی و کونی ڕەش دەردەکەوێت شوارتس شیلیت تەنھا بە لێکدانەوەی ھاوێکشەی ماتماتیکی کونی ڕەشی دۆزیەوە و ساڵی ١٩٦٧ جۆن ویلێر ئەو تەنانەی ناونا کونەڕەش.\nئه‌م وێنه‌یه‌ی خواره‌وه‌یه‌كه‌م وێنه‌ی ڕاسته‌قینه‌ی كونێكی ڕه‌شه كه ئه‌ستێره‌ناسان له‌ڕێگه‌ی به‌كارهێنانی هه‌شت ته‌له‌سكۆپی ڕادیۆیه‌وه‌پڕۆسه‌ی وێنه‌گرتنه‌كه‌یان ئه‌نجامداوه، وێنه‌كه‌ش هی ئه‌و كونه‌ڕه‌شه‌زه‌به‌لاحه‌یه‌كه‌له‌چه‌قی گه‌له‌ئه‌ستێره‌ی M87 دا هه‌یه\nئایە کونەڕەشەکان ، دەمرن ؟\nسەرەڕای ئەوەی خودی کونەڕەشەکان بە تەواوی شتانێکی جیاوازن لە ناو ئەم گەردوونە ، هەروەک وزەی تاریک و ماددەی تاریک ، ئەوەی لێرەدا جێگایی ئاماژەیە تەنانەت کونەڕەشەکانیش ئەمرن و کۆتایی بە تەمەنیان دێت و بە تەقینەوەیەکی گەورە کۆتایان دێت ، بەڵام ئەوەی لێرەدا سەیرە ئەم تەقینەوە یان باشترە بڵێین بە هەڵم بونی ئەم کونەڕەشانە زۆۆر زۆۆر خاوە ، بەڕادەیەک بۆ لەناو چوونی یەک کونی ڕەش ، ملیۆنان ساڵی ئەوێت ، بەڵام کونەڕەشەکان چۆن ئەبن بەهەڵم ؟ ، سودی تێبینی کردنی کونەڕەشەکان چیە ؟.\nتێبینی کردنی کونەڕەشەکان بیرۆکەی تەواوی ئێمە ئەگۆڕن ، دەربارەی کات و بۆشایی و گەردوون و بون و نەبون و هەموو شتێکی تر کە هەیە .\nئێمە کاتێک گەشت بکەین بۆ ناو کونەڕەشەکان ، لەوانەیە تەواوی ڕابردوو ببینەوە ، وە لەوانەیە بزانین گەردوون بە تەوای چۆنن درووست بوە ، جگە لەمانە و تایبەترین بەشی هەوڵدان بۆ تێگەشتن لەوەی بۆچی بە دوای کونەڕەشەکانەوەین، دەگەڕێتەوە بۆ تێگەشتن لە کێشکردن ، ئێمە نازانین بۆ چی هێزی کێشکردن هێنە لاوازە ، لەبەرامبەر هێزەکانی تردا ، هێزی کێشکردن لە هەموو هێزەکانی تر لاوازترە ، بە شێوەیەکی کورت ، کونەڕەشەکان جیهان بینی ئێمە ئەگۆڕن لەبەرامبەر جیهاندا و دەمانگەیەنن بە تێگەشتنێکی گەورە لە سەر سەرەتای گەردوون .\nکونەڕەشەکان چۆن ئەبن بەهەڵم ؟ ، سودی تێبینی کردنی کونەڕەشەکان چیە ؟.\nبە هەڵم بوونی کونەڕەشەکان لە ڕێگەی تیشکدانەوەی کونەڕەشەکانەوە ڕوودەدات، بەهۆی تیشکدانەوەوە کونەڕەشەکان دەبن بە هەڵم لەناو ئەچن ، بەڵام ئەم تیشکدانەوەیە چیە ؟ ئەم تیشکدانەوەیە،کەمکردنەوەی بارەستای کوونەڕەشەکانە لە رێگەی گەردە خەیاڵیەکانەوە ، واتا کونەڕەشەکان بارەستایەکەیان ئەگۆڕێت بۆ وزە بەهۆیی گەردە خەیاڵیەکانەوە، بۆ ئەوەی باشتر لەوە تیبگەین، پێویستامن بە خەیاڵکردنە دووبارە. بیر بکەوە هیچ شتێک لەم گەردوونە دا بوونی نەماوە !، ئایە چیی ماوەتەوە ، بێگوومان زۆۆرێک لە ئێمە ئەڵێین هێچ نامێنێتەوە ئەگەر هەمووشتێک لاببەین ، بەڵام لە ڕاستیدا بۆ شایی ماوەتەوە و بۆشایی شتێکە کە لەسەورەوە باسمان کرد ، بەهۆیی بۆشایەوە گەردی خەیاڵی درووست ئەبن بەڵام ئەم گەردانە دوای درووست بونیان بە ماوەیەکی کەم یەکتری لەناو ئەبەن ، ئەم گەردانە بە تەوایی لە هیچەوە درووست ئەبن، بەڵام کاتێک ئەم گەردانە لە هیچەوە دروست ئەبن بۆ پاراستننی یاسایی یەکەمی سێرمۆداینامیک (( یاسای یەکەمی سێرمۆداینامیک : وزە ناکرێت لە هیچەوە درووست ببێت و ناکرێت بچێتەوە هیچ )) بەڵام گەردە خەیاڵیەکان لە هیچەوە درووست ئەبن ، بەڵام یاساکە تەواو پارێزراوە، لەبەر ئەوەی دوای درووست بونی ئەم گەردانە بە کەمترین کات یەکتری لەناو ئەبەن و یەکتر ئەسڕنەوە بۆیە یاساکە پارێزراوە (( بۆ ئەوەی زیاتر لەم بابەتە تێبگەن سەردانی ئەم لینکە بکەن )) ، بەڵام چۆن ئەم گەردە خەیاڵیانە ئەبنە هۆیی تیشکدانەوە لە کونەڕەشەکاندا ؟\nکاتێک ئەم گەدانە لە بۆشایی دا دێنە دەرەوە و درووست ئەبن ، ناکرێت ببن بە گەردی ڕاستەقینە ، بەڵام ستیڤن هۆوکینگ دەستی کرد بە بیردنەوە دەربارەی ئەم گەردە خەیاڵیانە لە نیزیک سنوری کونەڕەشەکان ، واتا چی ئەبێت گەر ئەم گەردە خەیاڵیانە یەکێکیان بکەوێت ناو کونەڕەشەکەوە؟ ، یەکێک لەم گەردە خەیاڵیانە ئەکەوێتە ناو کونەڕەشەکەوە و ئەوەی تر دەربازی ئەبێت ، ئەو گەردە کە ئەکەوێتە ناو کونەڕەشەکانەوە ، دۆخی وزەی بنەڕەتی ئەگۆڕێت بۆ نێگەتیڤ ، هەروەها ئەو گەردەی کە دەر ئەچێت لە کونەڕەشەکە دۆخی وزەی بنەڕەتی ئەبێت بە پۆزەتیڤ ، لەبەر ئەوەی دۆخی بنەڕەتی ماددەی دەوروو بەرمان بریتیە لە پۆزەتیڤ و گۆڕانی گەردەکەی تر بۆ نیگەتیڤ دەگەرێتەوە سەر کیشکردن ، ئەو گەردەی دەربازی ئەبێت دەگۆڕێت بۆ فۆتۆن بەڵام چۆن ؟ . گەردەی دەچوو لە کونەڕەشەکە ئەگۆڕیت بۆ فۆتۆن لە سەر حیسابی بارەستای کونەڕەشەکان و ئەوەش وا ئەکات بڕێک لە بارەستای کونەڕەشەکە ببێت بە وزە و تیشکدانەوە .\nسودی ئەم تێبینی کردنە چیە ؟\nبە شێوەیەکی گشتی ئێمە نازانین خاڵی تەرای کونەڕەشەکان چۆنە و چیە (( بۆ تێگەشتن لە کورتەیەکی خاڵی تەرای سەیری ئێرە بکە )) بۆیە هەوڵدەدەین لە رێگەی ئەو تیشکدانەوەیە لە کونەڕەشەکان تێبگەین . تێگەشتن لە کونەڕەشەکان ئەبێتە هۆ تێگەشتنامن لە چەند شتێکی تر کە یەکێک لەوانە هێزی کێشکردنە ، ئەزمونی رۆژانە و یاساکانی فیزیاش پێمان ئەڵێت کە هیزی کێشکردن زۆۆر لاوازە لە بەرمبەر هێزەکانی تردا ، بەڵام لە کونەڕەشەکاندا ئەوە تەواو جیاوازە، سەرەڕای ئەوە جیاوزە کێشکردنی کونەڕەشەکان هێندە زۆۆرە کە هەموو یاسا فیزیایەکانی تر لەناو ئەبات ، هەرچۆنێک بێت تێگەشتن لەم بارودۆخە ئەمان بات بۆ خالێکی تر ، ئەویش چۆن گەردە خەیاڵیەکان لە سەرەتی درووست بونی گەردوون دا گۆڕان بۆ گەردی ڕاستەقینە ، ئیمە تا ئێستا بە شێوەیەکی دیاریکراو نانزاننین و پێمان وایە کە هێزێک هاوشیوەی هێزی کێشکردن لە کوانتەم دا بونی هەیە ، کە بە هێزی کێشکردنی کوانتەمی ناو ئەبردرێت ، هەر چۆنێک بێت هیچ بیرۆکەیەکمان نیە تا ئێستا .\nله‌لایه‌نEpic Spaceپۆستكراوه له 00:00\nتوتن چییە؟ وە زیانەکانی چین؟ نیکۆتین (Nicotine) دەرمانێکی سەرەکییە…\nئاین ئایین ئایینی ئیسلام ئیلحاد  بابه‌تی گشتی به‌شی ئینگلیزی به‌شی ڤیدیۆ به‌شی كوردی بیرکردنەوە پزیشکی پزیشکی  پەرەسەندن پەرەسەندن  دەرووناسی دەروونناسی دی ئێن ئەی بێ ئەرک! دیكۆمێنتاری زانست زانست  سیاسەت فەلسەفە فەلسەفە  فیزیا كتێبخانه كۆمه‌ڵه‌ی-خۆره‌كه‌مان گه‌ردوونناسی ماتماتیك مەسیحیەت مەسیحیەت  مێژوو


هەڵبەت (چه‌نگی سۆمه‌ری) یەكێكە لەو كتێبە دەگمەن و بەهێزانەی کە بەڕاستی ماندووبوونی نووسەری بەتەواوی پێوە دیارە و ماوەیەكی ئێجگار زۆریش سەرقاڵی نووسینی ئەم بەرهە ئەدەبیە ڕۆشنبیرییە هونەرییە بووە. بۆ خستنەڕووی هەندێ وردەكاری زیاتر و لایەنی شاراوەی تایبەت بە (ژیانی نووسەر و بەرهەمەکەی)، سایتی خاك ئەم دیدارە تایبەتییەی لەگەڵ نووسەری كتێبەکە (ئاكام بایز حه‌مزه) بەم شێوەی خوارەوە ئەنجامدا.\nدیداری سایتی خاك\n٭ سه‌ره‌تا ئەمانه‌وێت نووسه‌ری كتێبی (چه‌نگی سۆمه‌ری) بناسین؟\n-ناوم (ئاكام بایز حه‌مزه)یه و ناسراوم به (ئاكام ساهیر)، لە ڕێكه‌وتی (١٩٧٩/٨/٢٦) له شارۆچكه‌ی (قه‌ڵادزێ)دا له‌دایكبووم. ده‌رچووی كۆلێژی ئه‌ده‌بیاتم به‌شی (زمانی عه‌ره‌بی)، كه هه‌ر له‌به‌ر خۆشه‌ویستی بێپایه‌نیشم بوو بۆ هونه‌رمه‌ندی به‌ناوبانگ (كازم ساهیر) چوومه ئه‌م كۆلێژه؛ تاكو زیاتر شاره‌زایی له زمانی عه‌ره‌بی په‌یدا بكه‌م و بتوانم گۆرانییه قه‌سیده‌كانی شیبكه‌مه‌وه.\n٭ له ژیانی ڕۆژانه‌تدا به چ شتێكه‌وه سه‌رقاڵیت؟\n- ماوه‌ی (١٦) ساڵه وه‌ك (كارمه‌ند) له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستاندا كارده‌كه‌م. دوای ده‌وامیش، وه‌ك خه‌ڵكی ئاسایی، به‌كاروباری تری ڕۆژانه‌مه‌وه سه‌رقاڵم.\n٭ له‌گه‌ڵ خوێندنه‌وه‌دا چۆنی؟\n- زۆر باشم و به‌رده‌وام ده‌خوێنمه‌وه. ده‌رباره‌ی بابه‌ته‌كانیش، بابه‌تی هه‌مه‌ڕه‌نگن، وه‌ك: (هونه‌ر، ژیاننامه، مێژوو، جوگرافیا... هتد). به‌ڵام له‌هه‌موویان زیاتر، به‌ڕاشكاوی (ڕۆمان)ه؛ چونكه زۆر شه‌یدای خوێندنه‌وه‌ی ڕۆمانم.\n٭ زۆرترین ڕۆمان كه خوێندووته‌وه هی كام ڕۆمانووسه؟\n- (نه‌جیب مه‌حفوز)؛ له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆر چێژ له ڕۆمانه‌كانی وه‌رده‌گرم.\n٭ ئه‌ی له دونیای هۆنراوه‌دا، حه‌ز به‌شیعره‌كانی كام شاعیر ئەكه‌ی؟\n- له كورددا، زۆر به‌هۆزانڤانانی پێشووی وه‌كو: (نالی، ئه‌حمه‌د موختار جاف، هێمن) سه‌رسامم. له هی ئه‌م سه‌رده‌مه‌شدا، حه‌ز به‌هۆنراوه‌كانی هۆزانڤانان (عه‌بدوڵڵا په‌شێو، ئه‌حمه‌د موحه‌مه‌د، فه‌ریدون عه‌بدول به‌رزنجی)ی و (موحه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان)ی ناسراو به‌ژه‌نه‌ڕاڵی پایز ده‌كه‌م، به‌تایبه‌ت هۆنراوه‌ی (پایز بوو باران نم نم ئه‌باری) كه وێنه‌ی شیعری زۆر جوان له‌م هۆنراوه‌دا هه‌یه. له هۆزانڤانانی عه‌ره‌بیشدا زۆرن، دیارترینیان: (نزار قه‌بانی، به‌در شاكر سیاب، موته‌نه‌بی، مه‌حمود ده‌روێش، کەریم عێراقی)ن.\n٭ نێوانت له‌گه‌ڵ سه‌یركردنی فیلمدا چۆنه؟ به‌كام ئه‌كته‌ریش سه‌رسامیت؟\n- یه‌كێكم له‌و كه‌سانه‌ی به‌رده‌وام سه‌یری فیلم و دراما ده‌كه‌م، زۆر حه‌ز به‌دیتنی فیلم و دراما ئێرانییه‌كان ده‌كه‌م به‌ڕاستی داهێنه‌رن، هاوكات هه‌ر له منداڵییه‌وه حه‌زێكی تایبه‌تم بۆ فیلمه میسڕییه كۆنه‌كان هه‌بووه، به‌تایبه‌ت هی هونه‌رمه‌ندانی كۆچكردوو: (عه‌بدولحه‌لیم حافز، فه‌رید ئه‌تڕه‌ش، موحه‌مه‌د عه‌بدولوه‌هاب، ئوم كه‌لسوم). هه‌روه‌ها حه‌ز به‌فیلم و دراما عێراقییه‌كانیش ده‌كه‌م. له دیارترین ئه‌و ئه‌كته‌رانه‌ش من پێیان سه‌رسامم، زۆر سه‌رسامم به‌ئه‌كته‌ری به‌توانای كورد (ماهیر حه‌سه‌ن). له ڕوانگه‌ی خۆمه‌وه، تاكه ئه‌كته‌ری كورده كه بتوانێت هه‌ردوو ڕۆڵی كۆمیدیا و تراژیدیا به‌یه‌ك ئاست به‌رجه‌سته بكات، هاوكات چێژ له كاره‌كانی (كه‌مال چالاك، ئه‌یام ئه‌كڕه‌م، شوان عه‌توف) وه‌رده‌گرم. له بیانییه‌كانیش، له ئاشقانی ئه‌كته‌رانی ناسراو (عادل ئیمام، موسته‌فا زه‌مانی، جه‌سیكا بێل)م.\n٭ له‌گه‌ڵ جیهانی وه‌رزش چۆنی، سه‌یری تۆپی پێ ئەكه‌ی؟\n- باوه‌ڕ ناكه‌م مرۆڤ بتوانێت بێ وه‌رزش بژی. بێگومان منیش به‌پێی كاته‌كانم وه‌رزش ئه‌نجام ده‌ده‌م. سه‌باره‌ت به‌تۆپی پێ، به‌دڵنیایی سه‌یری ئه‌م یارییه به‌ربڵاوه ده‌كه‌م و هانده‌رێكی سه‌رسه‌ختی هه‌ڵبژارده‌ی (ئه‌ڵمانیا) و یانه‌ی (بایه‌رن میونخ)م و به‌رده‌وام سه‌یری هه‌موو یارییه‌كانیان ده‌كه‌م.\n٭ جگه له كازم، گوێ له گۆرانیبێژانی دیكه ئەگری؟\n- به‌دڵنیایی ده‌یڵێم: (كازم هه‌رگیزا و هه‌رگیز له هونه‌ردا دووباره نابێته‌وه)، به‌ڵام جارجاره‌ش گوێبیستی ده‌نگی گۆرانیبێژانی دیكه‌ش ده‌بم. بۆ نموونه له كورددا، حه‌ز به‌گۆرانییه‌كانی (مه‌زهه‌ری خالقی، به‌هجه‌ت یه‌حیا، ئه‌یوب عه‌لی، کەمال موحەمەد، زیاد ئەسعەد، زەکەریا، میکائیل، شێركۆ تاڵیب) ده‌كه‌م، بەڵام (عه‌دنان كەریم) لەسەرووی هەموویانەوەیە و زۆر تایبەتە لام، زۆر چێژیش له گۆرانییه كوردییه كۆنه‌كانی پێشوو وه‌رده‌گرم؛ چونكه شه‌یدای هه‌موو شتێكی كۆنم. له گۆرانیبێژانی عه‌ره‌بیش، سه‌رسامی كاره‌كانی هونه‌رمه‌ندی كۆچكردوو (عه‌بدولحه‌لیم حافز)م، كه هونه‌رێكی ناوازه‌ی پێشكه‌شكرد، هاوكات سه‌رسامی زۆرێك له گۆرانیبێژانی عێراقی كۆنم. ته‌نانه‌ت گوێبیستی گۆرانییه‌كانی هونه‌رمه‌ندانی ناودار (موعین ئه‌سفه‌هانی، مه‌هه‌ستی، ئیبڕاهیم تاتڵیساس) ده‌بم، كه له‌گه‌ڵ چه‌ند گۆرانیبێژێكی دیكه‌دا، شۆڕشێكی هونه‌ری گه‌وره‌یان له گۆرانیی و موزیكی فارس و تورکدا به‌رپا كرد و چێژێكی تایبه‌تیش له موزیكی گه‌لانی تر وه‌رده‌گرم.\nئێستا با بێینه سه‌ر باسی كاره‌كه‌ت، به‌ڵام به‌ر له‌مه؛ پێمان باشه سه‌ره‌تا بۆ خوێنه‌ران ڕوونی بكەیەوه، چیرۆكی دیدارت له‌گه‌ڵ كازمدا چۆن بوو؟\n- ساڵی (٢٠١٨) بۆ لوبنان چووم و به‌خزمه‌تی كازم گه‌یشتم و ئه‌م ئاواته له‌مێژینه‌م هاته‌دی. دوای دیدارێكی كورت له‌گه‌ڵیدا، بۆم ده‌ركه‌وت كه چه‌ند ساده‌یه و چه‌ندیش هه‌واداره‌كانی خۆشده‌وێت، به‌ڕاشكاوی له‌و ساته‌دا گه‌یشتمه لوتكه‌ی شادمانی؛ چونكه په‌شیمان نه‌بووم له‌وه‌ی كه چه‌ندین ساڵه شه‌یدای بووم و خۆشه‌ویستی بێ ئه‌ندازه‌م بۆ خودی خۆیی و هونه‌ره‌كه‌ی هه‌بووه. به‌ڕاستی هونه‌رمه‌نده به‌مانای وشه. ئینجا دواتر له كۆنسێرته‌كه‌یدا ئاماده بووم و چێژێكی زۆرم لێی وه‌رگرت. هیوادارم سه‌رجه‌م شه‌یدایانی، به‌دیداری شاد بن و ده‌رفه‌تی ئاماده‌بوون له ئاهه‌نگه‌كانیدا له‌ده‌ست نه‌ده‌ن.\n٭ وه‌ك نووسه‌رێك چیرۆكی نووسینی ئەم كتێبه‌ت چۆن سه‌ریهه‌ڵدا، گرنگترین ئاستەنگەكان چی بوون؟\n- هه‌ر به‌رهه‌مێك كه بته‌وێت به‌جوانی كاری تێدا بكه‌یی و به‌دڵی هه‌مووان بێت، ئه‌وا پێویسته به‌جیددی هه‌وڵی بۆ بده‌یی و ماندووبوون و شه‌ونخوونی له‌پێناویدا بكێشی. به‌دڵنیایی ئه‌م كاره‌ی منیش وه‌ها به‌ئاسانی نه‌هاتۆته‌دی؛ چیرۆكی نووسینه‌وه‌ی ئه‌م په‌رتوو‌كه‌م له‌مه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرت، كه من پێشتر ئه‌ڕشیفێكی ئێجگار زۆرم له‌سه‌ر كازم كۆكردبۆوه، كه زیاتر له (٢٥) ساڵ ده‌بوو، ده‌مێكیش بوو بیرم له‌وه كردبۆوه كه ژیاننامه‌ی ئه‌م هونه‌رمه‌نده مه‌زنه بنووسمه‌وه و له په‌رتووكێكدا بڵاوی بكه‌مه‌وه؛ ته‌نانه‌ت خه‌ون و ئاواتم بۆ ئه‌م كاره ده‌خواست. ئه‌وه بوو له ساڵی (٢٠١١)دا ده‌ستم به‌نووسینه‌وه‌ی ژیاننامه‌كه‌ی كرد و له ساڵی (٢٠٢٠)شدا، كۆتاییم به‌سه‌رجه‌م كاره‌كانی هێنا. بێگومان به‌درێژایی ئه‌م (٩) ساڵه‌ش، كۆمه‌ڵێك گرفت و كێشه و ئاسته‌نگی زۆرم هاتنه‌پێش! به‌ڵام له‌به‌ر خۆشه‌ویستی ئێجگار زۆرم بۆ خودی كازم و په‌رۆشیم بۆ ئه‌م كاره، سوپاس بۆ خوای گه‌وره، توانیم به‌سه‌ر هه‌موو ئاسته‌نگه‌كاندا زاڵبم و له‌كۆتاییدا كاره‌كه هاته به‌رهه‌م. هیوادارم به‌دڵی هه‌موو لایه‌ك بووبێت.\n٭ بۆچی هونه‌رمه‌ند كازم ساهیرت هه‌ڵبژارد؟\n- هۆكاره‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ خۆشه‌ویستی بێ سنوورم بۆ ئه‌م هونه‌رمه‌نده گه‌وره‌یه، كه هه‌ر له قۆناغه‌كانی زووی ته‌مه‌نمه‌وه، شه‌یدای بووم و ئه‌شقی له‌ناخمدا چه‌سپاوه. هه‌ربۆیه‌ش ویستم سه‌رچاوه‌ی ئه‌م خۆشه‌ویستییه‌م، له‌میانه‌ی په‌رتووكێكدا ڕه‌نگ بداته‌وه، هاوكات نه‌وه‌ی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ش، به‌شاكاره‌كانی ئاشنا بكه‌م.\n٭ هۆكاری هه‌ڵبژاردنی ئه‌م نازنا‌وه مێژووییه چی بوو بۆ كتێبه‌كه‌ت؟\n- سه‌ره‌تا بیرم له‌زۆر نازناو كرده‌وه، به‌ڵام هیچیانم له (چه‌نگی سۆمه‌ری) پێ جوانتر و شایسته‌تر نه‌بوو. هه‌ڵبه‌ت ئه‌م نازناوه تایبه‌ته و زۆر مانای جیاواز له‌خۆده‌گرێت، هه‌م بۆ خودی كازم و هه‌میش له‌جیهانی هونه‌ردا. وه‌ك ئاشكرایه (چه‌نگ)، بۆ سه‌رده‌می (سۆمەرییه‌كان) ده‌گه‌ڕێته‌وه و یەك لە سەرسوڕهێنەرترین شارستانییەتەكانی دونیایه و كۆنترین ئامێری موزیكی ژێدارییه لە مێژووی مرۆڤایه‌تیدا. ئه‌م ئامێره له (١١) ژێ پێكهاتووه، كازمیش لە ڕۆژی (١٢)مدا لەدایكبووە و بەژێی (١٢)مین لە مێژووی عێراق و مرۆڤایه‌تی داده‌نرێت. هه‌ر بۆیه به‌م شێوه‌یه لێكمدایه‌وه و له‌كۆتاییدا ئه‌م نازناوه جیاوازه‌م هه‌ڵبژارد.\n٭ له كتێبه‌كه‌تدا دیدارت لەگەڵ بەشێكی زۆر لە توێژەرانی مۆسیقادا كردووه، چ شتێكی نوێیان وت دە ربارەی هونەری كازم؟\n- كۆمه‌ڵێك هونه‌رمه‌ندی گه‌وره‌ی كوردم هه‌ڵبژاردن و به‌خۆشحاڵییه‌وه دیمانه‌ی تایبه‌تم له‌گه‌ڵیاندا سازدا و له‌ناو په‌رتووكه‌كه‌مدا خستمنه‌ڕوو، كه زۆربه‌یان ئاشنایه‌تیان له‌گه‌ڵ كازمدا هه‌بووه و سه‌رسامی كار و به‌رهه‌مه‌كانی بوون و زۆر به‌ئه‌كادیمیانه باسیان له هونه‌ره‌كه‌ی كردووه. ئه‌مه جگه له بۆچوونی هونه‌رمه‌ندانی دیكه‌ی عه‌ره‌بیی و بیانی له‌سه‌رجه‌م بواره‌كاندا؛ كه ئه‌مه‌یان بۆ خوێنه‌ران و شه‌یدایانی كازم جێده‌هێڵم، باخۆیان له په‌رتووكه‌كه‌دا بیخوێننه‌وه.\n٭ نهێنی سەركەوتنی كازم لە چیدایە، چونكە وەك ئەزانی لە عێراق و وڵاتانی تریش دەیان هونەرمەند هەن، بۆچی ئەو سەركەوتنی زیاتری به‌ده‌ست هێناوه؟\n- به‌ڕای ساده‌ی خۆم، كۆمه‌ڵێك فاكته‌ری سه‌ره‌كی هه‌ن، كه به‌دڵنیایی وایانكردووه كازم له هونه‌رمه‌ندانی دیكه جیابكاته‌وه و هه‌میشه له لوتكه‌دا بمێنێته‌وه و خۆری ئاوا نه‌بێت، ئه‌ویش ئه‌مانه‌ن:\n١. به‌هره‌ی (ئاوازدانان)ی زۆر به‌جوانی قۆستۆته‌وه.\n٢. ده‌رچووی (په‌یمانگه‌ی موزیك)ه، به‌و مانایه‌ی، موزیكی به‌شێوه‌ی ئه‌كادیمیانه خوێندووه.\n٣. كه‌سێكی كۆڵنه‌ده‌ره، كاره‌كانی زۆربه‌جیددی ئه‌نجام ده‌دات.\n٤. توانای (نووسینی هۆنراوه)ی هه‌یه، ئه‌مه‌ش بۆته پاڵنه‌رێكی به‌هێز تاكو بتوانێت هۆنراوه‌ی به‌پێز و ناوازه هه‌ڵبژێرێت و بیانكات به‌گۆرانی.\n٥. كاركردنی له‌گه‌ڵ هۆزانڤانی گه‌وره‌ی عه‌ره‌ب، به‌تایبه‌ت سوری كۆچكردوو (نزار قه‌بانی)، كه كاركردنی له‌گه‌ڵیدا، به‌یه‌ك له خاڵه هه‌ره سه‌ركه‌وتووه‌كانی ژیانی هونه‌ری داده‌نرێت.\n٦. ئه‌نجامدانی (وه‌رزش) به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام، كه ئه‌مه‌ش واده‌كات ده‌نگی به‌هێز بمێنێته‌وه، هاوكات جه‌سته‌یه‌كی چوست و چالاكی له‌سه‌ر شانۆ پێده‌به‌خشێت و ده‌توانێت بۆ ماوه‌ی چه‌ندین كاتژمێر بێ وه‌ستان، گۆرانی بچڕێت.\n٭ وه‌ك ئەزانین كازم شیعر و ئاوازیش دائەنێت، ئه‌مه چۆن لێك ئەده‌یته‌وه؟\n- ئاشكرایه كه كازم ئاوازدانه‌ره و سه‌رجه‌م ئاوازی گۆرانییه‌كانی خۆی دایناون، جگه له‌چه‌ند ئاوازێك نه‌بێت، كه به‌په‌نجه‌ی ده‌ست ده‌ژمێردرێن. له‌پاڵ ئه‌م به‌هره‌یه‌شی، چه‌ندین به‌هره‌ی هه‌مه‌ڕه‌نگی تری هه‌ن وه‌ك (هۆنراوه نووسین)، بۆ به‌ڵگه، كۆمه‌ڵێك هۆنراوه‌ی گۆرانییه‌كانی له نووسینی خۆیه‌تیی و سه‌ركه‌وتنی چاكیشی به‌ده‌ستهێناوه.\n٭ چ لایەنێك له ژیانی تایبەتی و هونه‌ری كازم، سەرنجی ڕاكێشایت؟\n- گومانی تێدا نییه، كه كازم هونه‌رمه‌ندێكی هه‌تابڵێی به‌توانا و لێهاتووه و سه‌رجه‌م سنووره‌كانی هونه‌ری به‌زاندووه، ئه‌وه‌ی زیاتر سه‌رنجی منی ڕاكێشاوه له‌باره‌ی ژیانی تایبه‌تییه‌وه، چه‌ندین هۆكارن، دیارترینیان: (خاوه‌ن كه‌سایه‌تییه‌كی تایبه‌ته، ساده‌یه، نیشتیمانپه‌روه‌ره، به‌سۆز و به‌زه‌ییه، لێبوورده‌یه، ئارامگره، ڕاستگۆ و وه‌فاداره، ته‌نها پشت به‌خۆی ده‌به‌ستێت و هه‌ر خۆیشی خۆی پێگه‌یاندووه). له‌باره‌ی هونه‌ره‌كه‌شییه‌وه: (هونه‌ره‌كه‌ی ئێجگار زۆر خۆشده‌وێت، قه‌سیده‌ی زۆر به‌هێز و ناوازه بۆ گۆرانییه‌كانی هه‌ڵده‌بژێرێت و ئاوازیان بۆ داده‌نێت، له‌سه‌ر شانۆ به‌شێوازێكی زۆر تایبه‌ت له‌گه‌ڵ ژه‌نیارانی تیپه موزیكه‌كه‌یدا ده‌وه‌ستێت و به‌باشترین شێوه گۆرانییه‌كانی بۆ ئاماده‌بووان ده‌چڕێت).\n٭ زۆرترین یادگاریت له‌گه‌ڵ كام گۆرانیدا هه‌یه؟\n- ڕاستییه‌كه‌ی كه‌م گۆرانی كازم هه‌یه كه من یادگاریم له‌گه‌ڵیدا نه‌بێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێستا له‌یادمه، گۆرانی (حبيبتي والمطر)ه، كه چیرۆكه‌كه‌ی به‌م شێوه‌یه بوو، قوتابی قۆناغی (٥)ی ئاماده‌یی بووم، ڕۆژێكی وه‌رزی زستان دوای كۆتایی هاتنی ده‌وامی قوتابخانه، به‌ماندوویی بۆ ماڵه‌وه ده‌گه‌ڕامه‌وه، بارانێكی به‌خوڕ ده‌باری، له‌و ساته‌دا له‌به‌رده‌م په‌نجه‌ره‌ی ژووره‌كه‌مدا دانیشتم و ده‌ستم دایه دیوانه‌كه‌ی (نزار قه‌بانی)؛ حه‌زمكرد یه‌ك له قه‌سیده‌كانی بخوێنمه‌وه، ڕێكه‌وتێكی سه‌یر بوو! له‌گه‌ڵ كردنه‌وه‌ی دیوانه‌كه‌ی؛ چاوم به‌قه‌سیده‌ی (المطر) كه‌وت؛ كاتێ خوێندمه‌وه، له‌گه‌ڵ خۆم دوام و بیرم له‌وه كرده‌وه و گوتم: (خوایه گیان، ده‌بێت ڕۆژێك بێت كازم ئه‌م قه‌سیده ناوازه‌یه بكات به‌گۆرانی؟)، ئینجا دوای تێپه‌ڕبوونی ماوه‌یه‌ك، له‌میانه‌ی گۆڤارێكی عه‌ره‌بیدا خوێندمه‌وه كه كازم ئه‌م قه‌سیده‌ی كردووه به‌گۆرانیی و به‌ناونیشانی: (حبيبتي والمطر) بڵاوی ده‌كاته‌وه. له‌گه‌ڵ خوێندنه‌وه‌ی هه‌واڵه‌كه، به‌ڕاستی تووشی شۆك بووم! و ئێجگار دڵخۆشی كردم.\n٭به‌ڕای خۆت به‌هێزترین ئه‌لبومی كازم كامیانه؟\n- به‌ڕاشكاوی ئه‌سته‌مه بتوانین به‌هێزترین ئه‌لبومی كازم دیاری بكه‌ین، به‌ڵام به‌لای منه‌وه، ئه‌لبومی (حبيبتي والمطر) كه له ساڵی (١٩٩٩)دا بۆ هه‌وادارانی بڵاوكرده‌وه، به‌هێزترین ئه‌لبومیه‌تی؛ چونكه له‌چه‌ندین گۆرانی قه‌سیده‌ی هه‌مه‌جۆر و زۆر قوڕس و ناوازه پێكهاتووه، كه من وه‌ك خۆم، وایده‌بینم كازم له‌میانه‌ی ئه‌م ئه‌لبومه‌یدا، زیاتر وه‌ك (موزیسیانێك) دێته به‌رچاو وه‌ك له گۆرانیبێژێك؛ له‌به‌رئه‌وه‌ی موزیكێكی هێنده به‌هێزی له‌م ئه‌لبومه‌یدا پێشكه‌شكردووه و بۆته مایه‌ی سه‌رسامی هه‌مووان.\n٭ چ شتێك كازم به‌كورد ئەبه‌ستێته‌وه؟\n- سه‌ره‌تا پێویسته ئێمه‌ی هونه‌ردۆست، (هونه‌ر) به‌لایه‌نه جوانه‌كه‌یه‌وه سه‌یر بكه‌ین و له‌ڕووی ڕه‌گه‌زپه‌رستییه‌وه لێوه‌ی نه‌ڕوانین؛ چونكه مرۆڤ كاتێك گوێبیستی گۆرانییه‌ك یاخود موزیكێكی ناسك ده‌بێت، نابێت بیر له‌وه بكاته‌وه كه ئاخۆ هی چ كه‌سێك یاخود نه‌ته‌وه‌یه‌كه؛ گرنگ چێژوه‌رگرتنه‌كه‌یه. منیش هه‌ر له‌م لایه‌نه جوانه‌وه سه‌یری هونه‌رم كردووه. وه‌ك لای گه‌لی كوردیش ئاشكرایه، كازم پێشتر له گوندی (گربیش)ی سه‌ر به‌شارۆچكه‌ی (ئاكرێ)ی كوردستانی خۆماندا مامۆستا بووه و كۆمه‌ڵێك هونه‌رمه‌ند و موزیسیانی ناوداری كوردیش ئاشنایه‌تییان له‌گه‌ڵیدا هه‌بووه، ئه‌ویش زۆر به‌جوانی له هونه‌ری كوردی ڕوانیووه و حه‌زی به‌موزیكی كوردی كردووه.\n٭ ئایا خۆی زانیویەتی ئه‌م بەرهەمەی لەسەر نووسراوە و به‌ڕێزت لە بەرنامەتدا نییە بیكه‌یته عەرەبی؟\n- تا ئه‌م ساته، له‌هیچ كه‌س و لایه‌نێكه‌وه پێم ڕانه‌گه‌یه‌نراوه كه ئایا كازم په‌رتووكه‌كه‌می به‌ده‌ست گه‌یشتووه یاخود نا! بێگومان زۆر به‌په‌رۆشه‌وه‌ش چاوه‌ڕێی ئه‌م ساته‌م. له‌باره‌ی وه‌ڕگێڕانه‌كه‌شی، به‌دڵنیایی له به‌رنامه‌مدا هه‌یه له‌داهاتوودا بۆ سه‌ر (زمانی عه‌ره‌بی) وه‌ریبگێڕم؛ تاوه‌كو سوود به‌هه‌موو هه‌وادارانی بگه‌یه‌نێت. بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌م كاره‌ش، به‌ڕاشكاوی له ده‌رفه‌تێك ده‌گه‌ڕێم؛ بۆئه‌وه‌ی (سپۆنسه‌ر)ێكم ده‌ستبكه‌وێت.\nشایانی باسه، نووسه‌ر كۆمه‌ڵێك بابه‌تی هه‌مه‌ڕه‌نگی ده‌رباره‌ی كازم له‌میانه‌ی ڕۆژنامه‌كان و گۆڤاره‌كان و ماڵپه‌ڕه ئه‌لیكترۆنییه‌كاندا بڵاوكردۆته‌وه.


ئەوەی حكومەتی هەرێم لە راگەیاندنەكەیدا ووتی ، جۆرێكە لە بەلاڕێدا بردن و چەواشە كردن ، تۆ چەند ساڵ لەمەوپێش وتت ، بای بای عیراق ، وتت بەغدا موفلیسە ، وتت هەرێم پەنجا ساڵ لە پێش بەغداوەیە، وتت تەیمان دروست دەكەین بۆ ئەوەی لە باو بۆران و دڕندە بمانپارێزێت ، كەچی ئێستا دێیت ئەڵێی بە پێی دەستور دەبێت پارەم بدەیتێ ، دەڵێی دەبێ سەرۆك كۆماریش بە رۆڵی خۆی هەستێ ، ئەوە لە كاتێكا پێشتر دەتانگوت بۆ سەرۆك كۆمار نیە بێتە هەولێرەوە.\nمن لەم یاریە سەرم دەرناچێت ،ئێمە تەنها هەقی جینۆسایدەكەمان لای بەغدایە ، ئەوەش مەگەر خوا بزانێ بە چ دەردێكمان بردووە ، ئاخر كە بەغدا داوای گرتنی موستەشارەكانی كرد ، وەزارەتی ناوخۆی هەرێم هەر وەڵامی نەدایەوە ، ئێمە كە وتمان بای بای بەغداو بڕیار بوو بە مەلەفێكی گەورەوە بڕۆین بۆ برۆكسل ، ئیتر داوای پارەی چی؟\nلە لایەكەوە باسی رێكەوتن دەكەیت ، دەڵێیت ئامادەی هەموو رێكەوتنێكین ، لە لایەكی ترەوە لە سەر تاڵانی نەوت و دزینی سامانی نیشتمان و چەوسانەوەی خەڵكەكەت بەردەوامی ، تەنانەت رێگری لە چوار ئەفەنی عیراقیش دەكەیت بچنە خاڵە گومرگیەكان ، من لە دڵەوە دەخوازم یەك چركە عیراقی نەبم ، بەڵام تۆ بەم یاریەت خەریكی هەموو دارو بەردی كوردستان لە نێوان تەسلیمكردن بە بەغداو تەسلیم كردن بە ئەنقەرەدا هەراج و پەڕاش پەڕاش دەكەیت ، ناتەوێ وەڵامی بەغدا بدەیتەوە كە موچە بۆ هاونیشتمانیەكانت دەنێرێ ، بەڵام بە تەقڵە دەچی بۆ لای ئەنكەرە كە بە ناپاڵم و تانك و فڕۆكە هاونیشتمانیەكانت دەكوژێ .\nئەمەی تۆ دەیكەیت هەوڵدانە بۆ ناچار كردنی خەڵك بە ملدان و تەسلیمبوون بۆ ئەوەی دوایەش ئەوە بە خەڵك بفرۆشیتەوە كە خۆیان ئەوەیان ویست ، ئەمەی تۆ دەیكەیت لە كورت ترین رستەدا سوك كردنی مرۆڤی كوردە ، دوێنێ لە خوت و خۆڕا چەند ئەفسەرێكی كوردت بە كوشتدا ، دوایەش بەیانێكت دەركردو وتت پەكەكەو توركیا بەرپرسن ، ئاخر خۆ فڕۆكە بێفڕۆكەوانەكان هی پەكەكە نین ، تۆ خەریكی یاریەكی مەترسیداری كە تەنها بۆنی ئاشبەتاڵی لێدێت ، یاریەك تێیدا هەموو جوانیەكان وردو خاش دەبن و تۆش بە ڕوویەكی سپیەوە لێی دەرناچی ، لە گەڵ تۆمە حكومەتی هەرێمی سێكوچكە چەوت و چێڵەكە .


دەسپێك دوور زانكويێ چالاکی سەر نوچە ل زانكۆیا دهۆك كۆمبوونەك دگەل سەنتەران هاتە كرن\nل زانكۆیا دهۆك كۆمبوونەك دگەل سەنتەران هاتە كرن\nهاریكارێ سەرۆكێ زانكۆیا دهۆك بۆ كاروبارێن زانستی و خاندنا بلند د. لقمان هادی حسن ل رۆژا 18/3/2021 دگەل رێڤەبەر و نوینەرێن سەنتەرێن زانكۆیا دهۆك ب بەرهەڤبوونا رێڤەبەرێ ویبسایتی و نوینەرێ دلنیایی جۆری بەحسێ چاوانیا ئەكتیف كرن و دكیۆمێنت كرنا چالاكیان كر.\nد. لقمان هادی حسن دیاركر كو ویبسایتی بۆ زانكۆیێ گرنگیا خۆ یا هەی بۆ گەلەك بابەتان ب تایبەت ل بیاڤێ رێزبەندیان ئەڤجا چ رێزبەندیا نشتیمانی بیت یان رێزبەندیێن نێڤدەولەتی، گۆت ژی ئەو چالاكیا ل ویبسایتی نەهێتە بەلاڤ كرن بۆ بابەتێ رێزبەندیێ ناهێتە هژمارتن، چونكو زانكۆیا دهۆك ل بەرە ل رێزبەندیەكا بریتانی یا نێڤدەولەتی یا زانكۆیان پشكداریێ بكەت لەورا هەر كارێ بهێتە كرن ب خال دهێتە هژمارتن.\nهاریكارێ سەرۆكێ زانكۆیا دهۆك بۆ كاروبارێن زانستی و خاندنا بلند ئاماژە دا وێ چەندێ ژی كو دڤێت هەماهەنگی ل ناڤبەرا سەنتەرێن زانكۆیا دهۆك دا هەبیت و ل ئەنجامدانا كاران ژی ئاگەه ژێك هەبیت، كو ل هندەك سەنتەران چالاكی دهێنە كرن و ئەو چالاكی بەرزە دبن چونكو ناهێنە دكیۆمێنت كرن لەورا دڤێت ئەڤ چەندە پتر بهێتە رێكخستن و هەر چالاكیەكا دهێتە ئەنجام دان بهێتە دكیۆمێنت كرن و راگەهاندن و وێبسایت ژی ل دۆر بهێنە ئاگەهدار كرن.\nژ لایێ خۆڤە رێڤەبەرێ ویبسایتێ زانكۆیێ ئازاد عادل بەحسێ چاوانیا دانانا داتا و ئابدەیتا وان ل لینكێن سەنتەران ل ویبسایتێ زانكۆیێ كر و گۆت دڤێت پتر پویتە بهێتە دان كو رۆمالا چالاكیێ ب هەرسێ زامانێن كوردی و ئنگلیزی و عەرەبی بهێنە داخل كرن و بەرهەڤیا خۆژی بۆ هەر هاریكاریەكا پێدڤی بۆ سەنتەران دیاركر.\nل دووماهیا كۆمبوونێ ژی دەرگەهێ دانوستاندنێ هاتە ڤەكرن و بیاڤ هاتە دان كو هەر سەنتەرەك بۆچوونا خۆ ل دۆر ڤی بابەتی دیار بكەت بۆ چاوانیا پتر پێشخستنا كاری.


2014 مايو : Hekar.net\nغەفوور مەخمووری لەپەیامێكیدا بۆ چواردەهەم كۆبوونەوەی گشتیی KNK:\nالكاتب admin on 31 مايو, 2014 · شاركنا الرأي\nغەفوور مەخمووری لەپەیامێكیدا بۆ چواردەهەم كۆبوونەوەی گشتیی KNK: داوا دەكەین كێشەو گرژی نێوان لایەنە كوردستانییەكان لەسەر بنەمای دیالۆگ چارەسەربكرێن میدیا _ برۆكسل سكرتێری گشتیی YNDK لە پەیامێكدا بۆ چوادەهەم كۆبوونەوەی گشتیی KNK داوادەكات كەوا كێشەو گرژی نێوان لایەنە كوردستانییەكان لەسەر بنەمای دیالۆگ چارەسەر بكرێن, هەروها داوا لەهەموو لایەنەكان دەكات كاربكەن بۆ بەستن و سەرخستنی كۆنگرەیەكی نەتەوەیی لەسەر ئاستی كوردستانی مەزن. سەرلەبەیانی ئەمڕۆ شەممە رێكەوتی 31 / 5 / 2014 كۆنگرەی نەتەوەیی كوردستان KNK بەئامادەبوونی نوێنەری زۆربەی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان چواردەهەم كۆبوونەوەی گشتیی خۆی لە برۆكسلی پایتەختی بەلجیكا بەست, هەڤاڵ شێرزاد عوسمان عەلی نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتیی YNDK بەنوێنەرایەتی هەڤاڵا غەفوور مەخمووری سكرتێری گشتیی یەكێتی نەتەوەیی دیموكراتی كوردستان YNDK ئامادەی كۆبوونەوەكە بوو و, لە كۆبوونەوەكەدا پەیامی…\nنــــــــه‌مزانیوه !/Piran Amir\nماوه‌یه‌كه زۆر شت لێره و له‌وێ له سه‌ر ده‌زگای رۆشنبیری و راگه‌یاندنی پارتی دیموكراتی كوردستان ده‌نووسرێت به‌تایبه‌تیش له‌سه‌ر به‌رپرسی یه‌كه‌می ده‌زگا كاك محموود محمد ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی پارتیمان ، كه كوایه لیژنه‌ی پێكهێناوه بۆ سزادانی ئه‌و كادیرانه‌ی كه ره‌خنه ده‌كرن به‌تایبه‌تیش كادیری راگه‌یاندن ، نازانم ئه‌م بابه‌ته له‌كوێ هاتووه و چ سه‌رچاوه‌یه‌ك باسی كردووه و به‌لگه‌ی ئه‌و كه‌سانه چیه كه ده‌لێن كاك محمود لیژنه‌ی پێكهێناوه بۆ ئه‌م مه‌به‌سته ؟ ئه‌گه‌ر كه‌یف پێنه‌هاتنه به خودی كاك (محمود محمد) وه‌كو شه‌خس ئه‌وا نابێت ئه‌وه له‌بیر بكرێت كه سه‌ركرده‌یه‌كه و جێگای متمانه‌ی پارتیمانه و له كۆنگره‌ی 13 پارتیمان ده‌نگی هێناوه ، ئه‌گه‌ریش له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه كه كادیرێكی راگه‌یاندن سزادرابێت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه به‌پێچه‌وانه‌ی دیسپلینی پارتایه‌تی و بنه‌مایه‌كانی راگه‌یاندنی…\nكورد له‌باره‌ی بودجه هه‌ڵوێستی نه‌گۆڕده‌بێت/Ashwaq Jaf\nپه‌رله‌مانتارێكی كورد له‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ئاشكرایكرد، ئه‌گه‌ر هه‌رێم‌و به‌غدا نه‌گه‌نه ڕێكه‌وتنێك، ئه‌وا له‌خولی داهاتوی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانیشدا، لایه‌نی كوردی هه‌ڵوێستی نه‌گۆڕده‌بێت، له‌دژی تێپه‌ڕاندنی پرۆژه‌یاساكه ده‌وه‌ستێته‌وه. (ئه‌شواق جاف) ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، سه‌ر به‌هاوپه‌یمانیی كوردستان، به NNA ڕاگه‌یاند، لایه‌نی كوردی له‌خولی داهاتوی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌راندا، سه‌باره‌ت به‌پرۆژه‌یاسای بودجه هه‌ڵوێستی نه‌گۆڕده‌بێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌ڵوێسته‌كانی كورد ده‌ستوریین، وتیشی:”ئه‌گه‌ر داواكاریی‌و خاڵه‌كانی كورد جێبه‌جێنه‌كرێن، ئه‌وا به‌دڵنیاییه‌وه به‌شداری له‌په‌سه‌ندكردنی ڕه‌شنوسی پرۆژه‌یاسای بودجه‌دا ناكه‌ین، له‌به‌رئه‌وه‌ی ڕه‌شنوسه‌كه كه‌موكورتی ته‌شیرعی‌و ده‌ستوریی تێدایه”. ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو، پێویسته پرۆژه‌یاسای بودجه دوباره ڕه‌وانه‌ی ئه‌نجومه‌نی وزيران عێراق بكرێته‌وه، بۆئه‌وه‌ی هه‌مواربكرێته‌وه‌و داواكارییه‌كانی لایه‌نی كوردی له‌پرۆژه‌یاساكه‌دا بنوسرێنه‌وه. له‌لایه‌كی دیكه‌وه، (محه‌مه‌د خالدی) بڕیارده‌ری ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، له‌به‌یاننامه‌یه‌كدا ڕایگه‌یاندبوو، خولی ئێستای ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران، ناتوانێت له‌ماوه‌ی یاسایی خۆیدا پرۆژه‌یاسای بودجه په‌سه‌ندبكات، بۆیه پرۆژه‌یاساكه بۆ خولی…\nمەراسیمی کردنەوەی (٣) رێکخراوی مەدەنی.لە هەولێری پایتەخت . ئاژانسی پارتی نیوز\n٢٩ی ئایاری ٢٠١٤ مەراسیمی کردنەوەی (٣) رێکخراوی مەدەنی.لە هەولێری پایتەخت .


سوریا, ٠٦ ی مانگی یه‌ک ٢٠١٩\nیه‌کشه‌ممه ٦ ی مانگی یه‌ک ٢٠١٩\nڤلادمر پوتن و بنجامین نه‌تانیاهوو، سه‌باره‌ت به سوریا به ته‌له‌فۆن گفتوگۆیان کرد\nهه‌ر دووک ڕێبه‌ر پشتڕاستیان کرد دوو لایه‌نه تیشک بخه‌نه سه‌ر به‌هێزکردنی له‌شکری و ڕێکخستنی دیپڵۆماتی و هه‌روه‌ها هه‌ندێک مه‌سه‌له‌ی دوو لایه‌نه‌یان هێنایه‌گۆڕ.\nزیادبوونی پێکدادانەکان لەنێوان چەکدارانی ئۆپۆزسیۆن لە باکووری سوریادا\nچەکدارانی ئۆپۆزسیۆن و دانیشتوانی ناوچەکە وتیان پێکدادانەکان لەنێوان چەکدارانی ئۆپۆزسیۆندا لە باکووری ڕۆژئاوای سوریا زیادی کردووە، ئەمەش لە نوێترین ڕووبەڕووبوونەوەکانی نێوان دوژمنانی سەرۆکی سوریا بەشار ئەسەد\nوەزارەتی بەرگری سوریا: کاروانێکی چەکدارە کوردەکان لە شارۆچکەی مەنبەج دەکشێنەوە\nوەزارەتی بەرگری سوریا ڕایگەیاند کاروانێکی چەکدارە کوردەکان لە شاری مەنبەج لە باکووری سوریا کشانەوە\nترامپ: ئەمەریکا کوردەکان لە سوریا دەپارێزێت\nسەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ ئەمڕۆ چوارشەممە ڕایگەیاند ئەگەر هێزەکانی ئەمەریکا لە سوریاش بکشێنەوە، وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا کوردەکانی سوریا دەپارێزێت.\nترامپ بەرگری لە بڕیاری کشانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لە سوریا دەکات\nسەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ ڕۆژی دووشەممە بەرگری کرد لە بڕیارەکەی بۆ کشانەوەی هەمو 2 هەزار سەربازەکەی ئەمەریکا لە سوریا و هێرشی کردە سەر ڕەخنەگرانی بڕیارەکەی.\nلەگەڵ هیوای گەڕانەوەیان ئاوارەکانی عەفرین پێشوازی لە ساڵی 2019 دەکەن\nلە دووا ساتەکانی ساڵی 2018 عەفرینییەکان بە ساڵێکی پڕ لە ئازار ناودێری دەکەن کە تیایدا هێرش کرایە سەر هەرێمەکەیان و بە ناچاری کۆچیان کرد و لە ماڵەکانی خۆیان هەڵاتن.\nلیندسی گراهم : سەرۆک ترامپ زۆر بەباشی ئاگاداری نەهامەتی کوردەکانە\nسیناتۆری بەناوبانگی کۆماری لیندسی گراهم ڕۆژی یەکشەممە ڕایگەیاند سەرۆک دانۆڵد ترامپ فەرمانی داوە پرۆسەی کشانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لەسەرخۆ بکرێتەوە.\nسیناتۆرێکی ئەمەریکی دەڵێت هەوڵدەدات سەرۆک ترامپ ڕازی بکات چاو بخشێنێتەوە بە بڕیارەکەیدا سەبارەت بە سوریا\nسیناتۆرێکی باڵای کۆمارییەکانی ئەمەریکا وتی لەمیانەی ئێوارەخوانەکەی سبەینێدا لە کۆشکی سپی هەوڵدەدات سەرۆک ترامپ ڕازی بکات چاو بە بڕیارەکەیدا بخشێنێتەوە سەبارەت بە کشاندنەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لە سوریادا و هەندێک هێز لەو وڵاتەدا بهێڵێتەوە\nتورکیا دەڵیت لە سوریا دا لە نزیکەوە هاوکاری رووسیا و ئێران دەکات\nرووسیا دەلێت لە سەر ڕێکخستنی هەنگاوەکانیان لە باکوری سوریادا ڕێککەوتن "بۆ ئەوەی سەرئەنجام هەڕەشەی تێرۆریست لە ناوبەرن."\nئەحمەد سوڵتان ئەبوعەراج: هێزی سوریا نەهاتوونەتە ناو مەنبجەوە\nجێگری فەرماندەی گشتی جەیش ئەلسوار یان هێزی شۆڕشگێران ئەحمەد سوڵتان ئەبو عەراج ڕایگەیاند، هێزی سوریا نەچوونەتە ناو شاری مەنبجەوە و لە شارۆچکەی ئەلعالیمەی کە نزیکەی 20 کیلۆمەتر دوورە لە شارەکەوە جێگیر بوون.


📅 27-09-2018 Fechas y Eventos\n📅 Agregado el Sep 27 2018 12:00AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 4,127\nباکووری کوردستان - لە ناوچەی ئەلکێ لە شرنەخ پۆلیس [ Más... 👁] ✖ ✖ 14 1 ✔ 99% ✍ H.B. 27-9-2018 0:00:00\n👫 Seyran Ateş Biografía\n📅 Agregado el Oct 2 2019 12:05PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 2,111\n... [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 2-10-2019 12:05:21\n👫 سەیران ئاتەش Biografía\n📅 Agregado el May 31 2017 9:17AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 3,122\nسەیران لەو کوردانەی باکورە کە بنەماڵەکەیان بەمەبەس [ Más... 👁] ✖ ✖ 7 12 ✔ 99% ✍ H.B. 31-5-2017 9:17:42


کەرکوک، هەولێر و دهۆک لە فکری بە هەرێم بونی سلێمانیدا : چاوی گەل\nسنوری جوگرافی هەرێمی کوردستان، بەکەرکوکی کێشە لەسەریشەوە، بەدەستوری هەمیشەیی عێراق دیاریکراوەو نیوەی داوە بەئیدارەی حکومەتی هەرێم و نیوەکەی تریشی بەمادەی سەدوچل خستۆتە سەر ئیدارەی حکومەتی مەکەزی بەغداو گرەوی راپرسییەکەوە کە پانزەساڵە و ئەو راپرسییە نەکراوە، نوێنەرانی کورد لەبەغداو لە هەرێمیش فەرامۆشیانکردوەو فشاری جێبەجێکردنیان نەکردوە، لەباسکردنیشی بونەتەوە، هەمو ئاماژەکان پێماندەڵێن دەستیان لێشتوە دوای ئەزمونی بیست و نۆ ساڵی حوکمڕانی هەرێم و هەڤدە ساڵی حوکمڕانی کورد لەبەغدا، گەمژەییە بیر لەوەبکەینەوە بەو سیاسەت و ستراتیجەی حزبە کوردستانییەکان پیادەی ئەکەن بتوانین کێشەی خاک و سنوری جوگرافی شارەکانمان، چارەسەر بکەین، لەوەش گەمژەییتر بەردەوامییە بەو سیاسەتەی وەک بەنگ هەموو خەڵکیان پێ بێهۆش کردووە، هەر ئەو بێ هۆشییە وایکردوە خوێنەوارە حزبییەکان هەڵەکانی رابردو نەبینن و ئایندەی رووداوەکان، ناوەرۆکی کێشەکە و چارەسەر نەبینن و نەخوێننەوە.\nلەحەڤدە ساڵی حوکمڕانی عێراقی نوێدا، دەیان جارو پێکەوە و بەجیا لەلایەن دەیان وڵاتی زلهێزو تەنانەت لەلایەن تورکیا بەجیا و یونامی بەجیا، پێشنیازی هەرێمی سەربەخۆی کەرکوک بۆ نوێنەرەکانی کورد کراوەو هەموو جارێکیش پاڵپشت بەهەندێ شیعاری نامەوزوعی و نادەستوری، رای گشتی کوردیان لێ هانداوەو فکرەکەیان لەباربردووە . ئێستا دەرکەوت کەنوێنەرەکانی ئەو حزبانە کە بەناوی کوردەوە شیوەنی شیعاراتی کوردەوارییان ئەکرد، لەپێناوی هەریسەی بەرژەوەندییەکانی خۆیان و خێزانە سیاسییەکانیاندا بووە، نەک بەرژەوەندی باڵای خاک وخەڵکی کوردستان .\nئاسانترین پرسیار ئەوەیە ئەگەر کەرکوک لەپێش شانزەی ئۆکتۆبەرو ساڵانی پێشوو بە رەزامەندی بەغداو پشتیوانی نێودەوڵەتی بکرایە بەهەرێمێکی سەربەخۆ، دەستورێکی بۆ بنووسرایەتەوەو ئیمتیازەکانی هەرێمی لەعێراقدا بەپێی دەستوری عێراق وەربگرتایە، راپرسی و رای خەڵکی هەر بەپێی ئەو دەستورە بکردایە بەبنەمای دیاریکردنی مافی چارەنووس بۆ سەربەخۆیی یان لکاندنی بەهەرێمی کوردستانەوە، ئایا کەرکوک و کوردو کوردستان لەهەموو روویەکەوە زەرەری دەکرد یان ئێستا زەرەری کردووە؟ وەڵامی ئەم پرسیارە بەسە بۆ ئەوەی بیر بکەینەوە، کەرکوکیان بەو دەردە برد بافریای هەولێرو دهۆک و سلێمانی بکەوین! لەو فریا کەوتنەدا کەرکوکیش بەهەمان پرۆژەی بەفیدراڵیکردنی شارەکانی هەرێم ئەخەینەوە سەر باس و هەمان خەبات و هەمان داوا پێکەوە بۆ کەرکوکیش ئەکەین.\nبڵاوبونەوەو تەبەنیکردنی ئەم فکرە سیاسی و ستراتیژییە گۆڕانکارییەکی ریشەیی گەورەیە لەگوتاری گەلی کوردستاندا، مێژوی سەد ساڵی بیری سیاسی و حزبایەتی کورد ئەگۆڕێ و ئەخاتە ژێر پرسیارەوە، بەدوایدا گۆڕانکاری گەورە لەکایەکانی ژیانی کودەواریدا، ئەکات، دەمانخاتە سەر رێگەیەکی راستی خەباتی دەستوری و یاسایی کەهیچ هێزێک لەدنیادا بەمەرکەزی عێراقیشەوە ناتوانێ دەستەواژەکانی یاخیبوون و بێ قانونی بخاتە پاڵمان، مافی چارەنووسیشمان ئەداتە دەست خەڵکی خۆمان و راپرسی گشتی و بۆ هەتایە لەدەستی بەرژەوەندی حزب و کاست و ماڵباتی سیاسی دەریدەهێنێ. ئێمە کەدەستمان داوەتە پرۆژەی بەهەرێمکردنی سلێمانی، ئەو پرۆژەیە وەک وێستگەیەکی خەباتێکی فکری و ستراتیژی بۆ ئایندەی کوردو هەموو شارەکانی کورسستان دەبینین، بەڵام لەڕووی دەستورو یاسا بەرکارەکانی عێراقەوە، دانیشتوانی پارێزگایەک ناتوانن لەبری پارێزگاکانی تر هەمان داوا و پرۆژە پێشکەش بکەن، بەئەرکیشی ئەزانین بۆ پاراستنی خاک و خەڵکەکەمان و گۆڕانکاری سیستەمی حوکمڕانی، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ئەوانیش داوایان لێبکەین پشتیوانمان بن و تەبەنی هەمان پڕۆژە بۆ دیاریکردی چارەنووسی خۆیان لەکەرکوک ، هەولێرو دهۆکدا، بکەن و ئێمەش پشت و پەنای ئەوانین .\nململانێ و رووبەڕووبوونەوەی بیری کۆن و کۆنەپەرستی ، بەگژاچونەوەی رژێمی گەندەڵ و نادادی و بەرژەوەندیەکانی خێزان و کاستە سیاسییەکان، گۆڕانکاری گەورە لەکۆمەڵگەدا، زەمینەو زەمینی نوێ، بیری سیاسی نوێ و هیمەتی نەوەی نوێی ئەوێ . رێگەش دورو دژوار بێت یان نا، لەهەنگاوێکەوە دەستپێدەکات.