Diplomatic Magazine | سلێمانی لەبەردەم دووڕیانی (پاشەکشە یان بووژانەوە)دایە؟\nلە دوای هەموو ئەو رووداو و قەیرانانەی کە لە (2014 تا 2021) لە هەرێمی کوردستان روویانداوە، پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە ساڵ لە دوای ساڵ زیاتر لە رووی ئابوورییەوە پاشەکشەی کردووە، ئەگەر قەیرانەکان لەسەر شارێکی وەک هەولێر یان دهۆک کاریگەربووبن، لەسەر سلێمانی بەهۆی ململانێی سیاسییەوە دووجار کاریگەربوون.\nدواجار لە نیووەی یەکەمی ئەمساڵ بە گشتی لە هەرێمی کوردستان ئومێدێک گەڕایەوە بۆ خەڵک، کاتێک بودجەی 2021 لە پەرلەمانی عێراق پەسەندکراو پشکی کورد دیاری کرا\nبازاڕەکان بەرەو بووژانەوە هەنگاویان هەڵبڕی، پڕۆژەکانی وەبەرهێنان دەستیان پێکردەوە، حکومەت لە پڕۆژە تەواونەبووەکاندا دەستی بە جووڵە کردەوە.\nبەڵام رووداوە ناوخۆییەکانی یەکێتی کە لە 8ی تەمووز دەستی پێکرد، بارودۆخی سەقامگیری سیاسی و ئابووری سلێمانی دووبارە خستەوە دۆخی چەقبەستوویی، زۆربەی وەبەرهێنەران و بازرگانان کەوتوونەتە دڵەراوکێوە، تەنانەت بەشێکیان هەر سلێمانیان بەجێهێشتووە و چوونەتە دەرەوەی وڵات.\nئێستا پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەکانی گەرمیان و راپەڕین لەبەردەم دووڕێیانێکی نادیاردان، کە رەنگە ئەوسەری تونێلەکە تەنها کوڕانی تاڵەبانی بە روونی بیبینن.\nبافڵ تاڵەبانی و قوباد تاڵەبانی لەبەردەم دەرفەتێکی مێژوویدان، کە دەتوانن وەبەرهێنان لەم دەرفەتەدا بکەن و بیکەن بە سەرمایەیەکی گەورە بۆ یەکێتی نیشتمانی کوردستان و بۆ خۆشیان بە شەخسی\nئەویش بە دەستپێکردنی زەمەنێکی نوێ کە تێیدا ئارامی و جێگیری سیاسی و ئابووری بگەڕێتەوە بۆ سلێمانی و زۆنی سەوز، بە پێچەوانەشەوە ئەگەری بەردەوام بوونی دڵەراوکێکان پاشەکشەی زیاتر بەم زۆنە دەکات.\nخەڵکی پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە بە دەستگێڕ و جوتیار و بازرگان و وەبەرهێنەرییەوە بەدوای ئارامیدا دەگەڕێن، دەیانەوێت ماف بگەڕێتەوە بۆ خاوەن ماف و دادپەروەری هەبێت، دەیانەوێت یاسا سەروەربێت و هێزە ئەمنییەکان دەستوەردان لە بازاڕدا نەکەن، دەیانەوێت داهات و خاک و ئاو و هەوای ئەم وڵاتە بۆ هەمووان بێت.\nخەڵکی پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە نایانەوێت لە نا ئارامیدا بژین، نایانەوێت هەر رۆژەی یەکێک چاویان لێ سووربکاتەوە و سەرانەیان لێ بسێنێت، نایانەوێت قاچاخچێتی و بازرگانی نایاسایی گیرفانەکانیان بەتاڵ بکاتەوە.\nئاماژەکان ئەوەمان نیشان دەدەن کە هەنگاوەکان بە ئاڕاستەی بوژانەوەی سلێمانی و ئیستقراریەتی سیاسی و ئابووری ئاڕاستەیان گرتووە، لە راستیدا خەڵک ئەنجامی ئەرێنی و واقعی و بەرچەستەی دەوێت، هەر کەس و لایەنێکیش بتوانێت خۆشگوزەرانی دەستەبەر بکات، بە دڵنیاییەوە پێشوازی لێدەکرێت.


هەوڵێك هەبوو بۆ پەرەدان بە وەبەرهێنان لە رۆژئاوا، بەڵام رووداوەكانی ئەو دواییە رێگربوو – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » هەوڵێك هەبوو بۆ پەرەدان بە وەبەرهێنان لە رۆژئاوا، بەڵام رووداوەكانی ئەو دواییە رێگربوو\n*ئەگەر فەرمانبەران لە رۆژئاوا پەیوەندیان لەگەڵ حزبەكاندا هەبێت، رژێم فەسڵیان دەكات\nسەرتیپ جەوهەر – بەشی شەشەم\nشەو درەنگێك خەوتین، دانیشتنی شەوانە لەگەڵ هاوڕێ و دۆستانی لەمێژینە درێژە دەكێشێ، میوان دۆستیی خەڵكی رۆژئاوا دانیشتن و گفتوگۆ و شەونخونیی زۆر بەتام دەكات. ماندوو نابن لە خزمەتكردنی میوان، هەندێكجار هەست بە جۆرێك لە شەرمەزاریی دەكەیت لە ئاست لوتفی میواندارییان.\nبەیانی درەنگانێك بەخەبەر هاتین، نانێكی بەیانی شاهانە، ماست و هێلكە و نڤیشك یان كەرە و پەنیری سوێری كوردی زەعتەر و زەیتی زەیتون و هەندێك خواردنی دیكە كە لای ئێمە نییە.\nمن بۆخۆم زۆرم حەز لە زەیتی زەیتون و زەعتەر و ماستە. ئەوان حەزیان لە خواردنی گرانە، نۆكی هاڕاو و حمس بە تەحین و فەتێ و.. هتد، منی سروشت لادێیی زۆر حەزم لە ماستە، ئەگەر ماست ببینم هەر بەڕەنگدا دەزانم ماستی مەڕە یان مانگا (چێڵ)، خۆ ئەگەر فیڵی لەگەڵ كرابێت، هەروەك ئێستا لە هەولێر باوە، ئەوا زۆر خێرا پێی دەزانم.\nبەهەرحاڵ، بەشێك لەو خواردنانەی بەیانیانی ئەوێ، لای ئێمە یان نییە یان نایخۆین. بۆ نموونە (فەتێ) خواردنێكە لە سوریا دەكرێت، نۆك و حمس بەتەحین لەگەڵ زەیتی زەیتون و نان تێكەڵ دەكرێت، هەندێكجار سیریشی لەگەڵ تێكەڵ دەكرێت. لەوێ بەخواردنی هەژاران ناوبانگی دەركردووە، خواردنێكی بەلەزەتە، بەڵام زۆر گرانە لەسەر گەدە، بۆیە كورد وتەنی “پیاوی خۆی دەوێ بیخوات” یان لە كرمانجی دەڵێن “ئالیكا مێرانە”.\nهەروەها پاقلە بە تەحین ئەویش هەر خواردنێكی گرانی بەیانیانە، ئەوان دەیانخوارد و حەزیان لێ دەكرد، بەڵام ئێمە هەم نیمانە ئەو جۆرە خواردنەو هەمیش زۆر گرانە لەسەر گەدە.\nبۆ نیوەڕۆ دەبوو بچمە میوانخانەكەی رێڤەبەری خۆسەر لە عامودا، كە گەیشتمو دوای چا خواردنەوەیەكو هەڤاڵ دڵبەر كە راوێژكاری رێڤەبەری خۆسەر بوو سەردانی كردم، ئەمە وەك گرنگیدانێك بە سەردانەكەم و هەواڵ پرسین، ئەگینا من مەوعیدم لەگەڵیدا نەبوو.\nدڵبەر كچێكی رێكوپێكی هێمن بوو، ئاگاداری رەوشی رێڤەبەری خۆسەر بوو. من یەكەمجارم بوو ئەو ببینم، بەشێوەیەك پێشوازیی لێكردم وەك ئەوەی دەمێك بێت یەكتر بناسین.\nلە گفتوگۆو تێگەیشتن لەبارەی دۆخی رۆژئاوای كوردستان لەگەلێك بواردا هاوڕابووین. ئەوەی بیرم بێت من چەند تێبینیەكم دا لەبارەی داهاتووی رۆژئاوا كە گرنگە رێڤەبەر و لێپرسراوان بایەخی پێبدەن، بەتایبەتی دۆخی سیاسی و ئابووریی و سروشتی دیمۆگرافیی، یان پێكهاتەی دانیشتووانی رۆژئاوا جیاوازە.\nمن پێموابوو پێویستە رێڤەبەری خۆسەر رێگا خۆش بكات بۆ وەبەرهێنەران تا سەرمایەكانیان لە رۆژئاوا بخەنە گەڕو لەڕێی كەرتی تایبەتەوە ئاوەدانیی دەستپێبكەن، بەڵام ئەوان دەستبارییان بكەن و ئاسانكارییان بۆ بكەن بەشێوەیەك قازانج و رێخۆشكەرییەكان ببێتە هاندەر بۆ وەبەرهێنەران تا پارەكانیان بخەنەگەڕ.\nوتم سێ هەنگاوی سەرەكی هەیە پێویستە ئێوە وەك رێڤەبەری بیهاوێژن: یەكەم؛ ئاسایش و گرەنتی ژیان بۆ وەبەرهێنەران دابین بكەن، ئەگەر پێتانوایە وەبەرهێنەرانی بیانیی روو لە رۆژئاوای كوردستان ناكەن، ئەوا دەكرێت یەكەمجار هانی وەبەرهێنەرانی ناوخۆی سوریا بەتایبەتی ئەوانەی لە دیمەشق و ناوچەكانی دیكەن كە پارەیان هەیە و دەشێت بێن، ئینجا بیر لەوەبەرهێنەرانی باشووری كوردستان بكەنەوە كە پارەیەكی زۆر هەیە و دەكرێت ئەوانیش بێن.\nدووەم؛ ئاسانكاریی مانەوە و پێدانی زەوی و راكێشانی خزمەتگوزاریی و پێویستییەكانی دیكەی وەبەرهێنان بەپێی توانا دابین بكەن، ئەگەر وەبەرهێن بزانێت بەپارەیەكی كەم قازانجێكی زۆر دەكات، بەدڵنیاییەوە ریسك بە پارەكەی دەكات، چونكە لەم دۆخە ئاڵۆزو گرژەی سوریادا ئاسان نییە پارەداران پارەی خۆیان بخەنە پڕۆژەوە تەنها ئەگەر قازانجی زۆر بكەن.\nسێیەمیش؛ پێویستە گرەنتی قانونی بۆ وەبەرهێن دابین بكەن تا دڵنیابێت لەوەی كێشەی قانونی بۆ سەرمایەكەی دروست نابێت و ئەو پارەیەی دەیخاتە پڕۆژەكەوە وەك موڵكی ئەو دەمێنێتەوە و لەگەڵ گۆڕانی بارودۆخدا هیچی بەسەرنایەت.\nئەویش هەمان بۆچوونی منی هەبوو، بەڵام كورد وتەنی ئەو وتی: ئێمە باشتر شارەزای دۆخی خۆمانین، هێشتا پێویستمان بەكات هەیە تا بتوانین كەمێك دۆخەكە بسازێنین و راشیگەیاند كە ئاوەدانی هەیە، بەڵام ئاستەنگەكان كەم نین، نەخاسمە رۆژئاوای كوردستان دەورە دراوە و دراوسێكانی هاوكارنین بۆ گەشەكردنی.\nدەتوانین بڵێین بەرلە هێرشەكانی ئەو دواییەی توركیا بۆسەر سەرێكانی و گرێ سپی، جۆرێك لە سەقامگیریی هەبوو، هەوڵێك لەلایەن رێڤەبەری خۆسەر درا بۆ پەرەپێدانی وەبەرهێنان لە كەرتی نیشتەجێبوون. رێگا بەژمارەیەك پارەدار درا لە رۆژئاوای قامیشلۆ پڕۆژەی نیشتەجێبوون جێبەجێ بكەن، بەڵام بەقسەی ئەوانەی لەنزیكەوە ئاگاداربوون، پرۆژەكان سەركەوتوو نەبوون و ژمارەیەك خانوبەرەو ڤێلا كە بڕیاربوو ئەو پارەدارانە دروستی بكەن، تەواو نەكراوە. بەناتەواوی ماوەتەوە و كاتێكی زۆر بەسەر وادەی تەواوكردنی تێپەڕیووە، بۆیە رێڤەبەری خۆسەر دەستبەرداری مۆڵەت پێدانی زیاتر بوو.\nدوای گفتوگۆیەكی گەرمو هەڤاڵ دلبەر خاتری خواست و رۆیشت. وەخت لەنیوەڕۆ لایدا و هەڤاڵ فۆزا یوسف یان فۆزا زاخۆ پەیدابوو. دوای چاك و خۆشی و هەواڵپرسین، بەخێرهاتنی گەرمی كردم و دەستمان كرد بە گفتوگۆو باسوخواسی باشوور و رۆژئاوای كوردستان.\nفۆزا یەكێكە لە كادرو كاربەدەستە دەستڕۆیشتووەكانی رۆژئاوای كوردستان، من پێموایە یەكێكە لە كاربەدەستە كەمێك رادیكاڵەكان و عەرەب وتەنی لە (صقور)ەكانە. كاریگەریی لەسەر بڕیارەكانی رۆژئاوا هەیە. پێنج ساڵێكە یەكتر دەناسین و یەكەمجار لە رۆژئاوای كوردستان لە 2016 بینیم. ئەو جارجار هاتۆتە باشووری كوردستان، بەڵام من نەمتوانیووە لە باشوور بیبینم، چونكە دێتە سلێمانی و منیش لە هەولێر نیشتەجێم، بۆیە ئەو چەند جارەش كە هاتوووە، وا رێكەوتووە من نەمتوانیووە بچمە سلێمانی، بۆیە هەربە تەلەفۆن هەواڵم پرسیووە.\nبێگومان زۆرباش شارەزای باشووری كوردستانە، كچێكی وریایە و خزمی لە سلێمانی هەیە، ئەوە رەنگە هاندەربێت بۆئەوەی باشتر شارەزای سلێمانی بێت.\nلەگەڵ فۆزا خان گفتوگۆی گەرممان كرد، حەزی دەكرد لەبارەی باشووری كوردستانەوە قسەی بۆ بكەم، من حەزم دەكرد تێبینی و سەرنج و رەخنەی خۆم لەبارەی رێڤەبەریی خۆسەر بخەمەڕوو. ئینجا چاوپێكەوتنێكی رۆژنامەوانیم لەگەڵیدا كرد لەبارەی دوایین پێشهات و ئەگەرو گۆڕانەكانی ناوچەكە.\nلەوێ كارەكانم تەواوكرد، دوای خواحافیزیی لەگەڵ شۆفێرەكەم پیاسەیەكی ناو عامودام كرد. بارانێكی زۆر باریبوو، هەموو دونیا ئاو بوو. لەبەرئەوەی خزمەتگوزایی رێگاوبان باش نییە و ئەو وڵاتە لەماوەی 70 ساڵی رابردوو هیچ پڕۆژەیەكی خزمەتگوزاریی ئەوتۆی لێ جێبەجێ نەكراوە، شارەكان بە ژمارەو فراوانی شارن، بەڵام لەڕووی خزمەتگوزارییەوە زۆر هەژارن، بۆیە ناوبازاڕ و شەقامەكان قوڕو ئاوی باران كۆ ببۆوە.\nپێشتر دووجار لە دووكاتی جیاواز عامودام بینیووە، لە سەرەتای 2016 و كۆتاییەكەی، هەستم بە گۆڕانێكی ئەوتۆی خزمەتگوزاریی و پێشكەوتنی شارەوانیی نەكرد. هۆكارەكەی ئەو دۆخە نەخوازراوەی سوریایە بەشێوەیەكی گشتیی كە رێگا بەرەو ئاوەدانیی نییە، نەخاسمە رۆژئاوای كوردستان كە لەلایەك شەڕی داعش و لەلایەكی دیكە شەڕی توركیا و تیرۆرستانی بەناو موعارەزە و گیرانی سنوورەكان دەرفەتی ئاوەدانیی زەحمەتكردووە، بەڵام دیسان ئەوە مانای ئەوەنییە ناتوانرێت هەوڵی ئاوەدانی بدرێت بەتایبەت رۆژئاوای كوردستان بڕێك نەوت لەڕێی باشووری كوردستانەوە دەفرۆشێت كە دواتر دەرفەت دەبێت بێینەسەری و زانیاریی نوێ لەوبارەیەوە بخەینەڕوو.\nبۆ درەنگانێك بەرەو قامیشلۆ ملی رێگەمان گرت. بارانێكی زۆر باریبوو، كەشوهەوا زۆر خاوێن بوو، لەڕێگە چەند خولەكێك لاماندا، ئەو دەشت و دەرەی نێوان عامودا و قامیشلۆ بۆنێكی زۆر خۆشی لێدەهات. نێوانی ئەو دوو شارە هەر 20 دەقەیەك دەبێت. پرسیاری زۆرم لەرێڤانی شۆفێر دەكرد. گەنجێكی تازە پێگەیشتووی لەسەرخۆ بوو، باوكی رێڤان فەرمانبەری دەوڵەت بوو لە كۆمپانیای نەوت لە رمێلان لەلایەن رژێمی بەعسەوە فەسڵكرابوو بەتۆمەتی ئەوەی پەیوەندیی بە رێكخستنەكانی پارتی یەكێتیی دیموكرات (پەیەدە)ەوە هەیە.\nئەم پرسەش حیكایەتێكی سەیرە ! لە رۆژئاوای كوردستان دوو جۆر فەرمانبەری میریی هەیە، یەكەمیان ئەوانەن كە لە دام و دەزگاكانی دەوڵەت كە سەربە رژێمی بەعسن دەوام دەكەن. لەلایەن دیمەشقەوە مووچەیان بۆ دابین دەكرێت و بەو فەرمانگانە دەڵێن (دوائر الدولە) ئەوانی دیكەش ئەو فەرمانبەرانەن كە لە دام و دەزگا و فەرمانگەكانی رێڤەبەری خۆسەر دەوام دەكەن و لەلایەن ئیدارەی رۆژئاواوە مووچەیان بۆ دابین دەكرێت.\nئەوانەی لە دامودەزگا خزمەتگوزارییە گشتییەكانی دەوڵەت دەوام دەكەن، لەلایەن لایەنگرانی رژێمی بەعسەوە چاودێریی دەكرێن تا بزانن سەربە چ هێزو لایەنێكی سیاسین، جگە لە لایەنگری بۆ حزبی بەعس، ئیش بۆ هەر حزبێك بكات ئەوا لەلایەن رژێمی بەعسەوە دووردەخرێنەوە و مووچەكەی دەبڕدرێت. باوكی رێڤانیش 25 ساڵ بوو فەرمانبەر بووە لە كۆمپانیای نەوت و دوای فەسڵكردنی مووچەكەی بڕابوو و خانەنشینیشی بۆ نەبڕدرابۆوە. دەركردنی باوكی و بڕینی مووچەكەی لەلایەن حزبی بەعسەوە كاریگەریی خراپی لەسەر بژێویی خانەوادەكەی دروستكردبوو.\nلە رۆژئاوای كوردستان بەڕێوبەرانی فەرمانگەكانی دەوڵەت، واتە ئەو فەرمانگانەی رژێمی بەعس، پێویستە ئەندامی حزبی بەعس بن، وەك پێشوتریش باسمكرد لە شاری قامیشلۆ دەتوانین بڵێین زۆربەی فەرمانگەكانی دەوڵەت لەشوێنێكی دیاریكراو كۆكراونەتەوە و ئەو ناوچەیە پێی دەوترێت (مربع الامنی).\nئێوارە گەیشتینە قامیشلۆ و لەگەڵ ئەمجەد و عەبدوجەباری هاوڕێم یەكترگیر بووینەوە، بەپیاسە چەند شوێنێكی قامیشلۆمان كرد و پێموتن: حەزدەكەم سەردانێكی ماڵی مامۆستا حەمید دەروێش بكەم.\nمامۆستا حەمید دەروێش زۆر لەمێژ نەبوو كۆچی دوایی كردبوو، پەیوەندییەكی چەند ساڵەم لەگەڵ خۆی و بەشێك لە سەركردایەتییەكەی هەبوو، لەتەمەنی 83 ساڵیدا لە 24ی ئۆكتۆبەری 2019 لە قامیشلۆ كۆچی دواییكرد. من بەشداریی پرسەكەیم نەكردبوو، بۆیە حەزمكرد سەردانێكی خانەوادەكەی بكەم و لە هەواڵیان بپرسم و وەك رێزێك بۆ خەباتی درێژخایەنی ئەو پیاوە، خێزانەكەی بەسەربكەمەوە.\nحەمید دەروێش لە دایكبوی 1936 بوو، هاوڕێیەكی دێرینی سەرۆك مام جەلال بوو. ماوەیەكی درێژ لە باشووری كوردستان مابۆوەو سۆرانییەكی باشی دەزانی. هەرجارێك هاتبایەوە سلێمانی، سەرێكم لێ دەداو لەبارەی رەوشی سوریاو باشووری كوردستان گفتوگۆمان دەكرد.\nئەو پیاوێكی زۆر بەڕێز بوو، لەژێر كاریگەریی مام جەلالدا بوو، لە بیركردنەوەی حزبیی، خۆی بە هاوڕێی تەمەنی مام جەلال دەزانیی. ناو و ناوبانگێكی زۆری هەیە لە رۆژئاوای كوردستان و لەسەرەتای شەستەكانی سەدەی رابردوەوە چۆتە ناو كاری سیاسی. لە رۆژئاوای كوردستان ئەگەر بڵێی حەمید حاجی دەروێش كەس نییە نەیناسێت. ئەو لەماوەی دەیان ساڵی رابردووی كاری حزبیدا وەك سەرۆكی پارتی دیموكراتی پێشكەوتنخوازی كورد لە سوریا رۆڵی گرنگی بینیوە و جۆرێك لە پەیوەندیٍشی لەگەڵ رژێم هەبوو، زۆرجار لەگرژیی و ناخۆشییەكانی نێوان كورد و رژێمدا رۆڵی گرنگی گێڕاوە، بۆ خۆیشی لە خانەوادەیەكی ئەرستۆكرات بووە، بۆیە ناوبانگیان هەبوو.


سالار مەحمود8/6/2018 528 جار بینراوە\nرووداوەکانی ئەم ساڵانەی دوایی لەهەرێمی کوردستان راستیەکی تاڵ ئاشکرا دەکەن، ئەویش بوونی پەیوەندی مەترسیداری نێوان هێزەکانە لەگەڵ داگیرکەرانی کوردستان لەسەر حسابی پرسە نیشتمانی و مافەکانی گەل.\nشەرمنی گوتاری فەرمی حکومەتی کوردستانە لەبەرامبەر گوتاری بێ شەرم و شەڕانگێزی داگیرکەران.\nلەبەر ئەوەی پرسی پەیوەندیەکان لەلایەن حکومەتی کوردستانەوە بەدامەزراوەیی نەکرا ئەم هێڵی پەیوەندیە هەر بەحزبی و لەناو حزبیشدا گروپ و تاکەکەسی گرێدرا. سەرچاوەی ناڕوونی ئەم کارە لێرەوەیە کە لێکەوتەو مەترسیەکانی ئەم پەیوەندیانەی گەیاندە ئاستێکی باڵا.\nهێشتا فەرمانگەی پەیوەندیەکانی هەرێم وەک وەزارەتێک یاسای بۆ دەرنەکراوەو بەیاسا رێکنەخراوە تاوەکو پەرلەمانی کوردستانیش بتوانێ چاودێری دامەزراوەکە بەتایبەت و مەلەفی پەیوەندیەکان بەگشتی بکات.\nنوێنەرایەتیەکان حزبین. لەململانێ سیاسیەکاندا بۆ بەرژەوەندی ئەملاولا وڵاتانی ناوچەکە دەستێوەردان دەکەن. ئێران و تورکیا بەناوی جیاجیاوە بنکەو بارەگای زۆریان لەناو خاکی هەرێمی کوردستان لەباشور داناوە. کونسڵخانەی تورکیا دەستوەردان دەکا لەکاروباری پەرلەمانی کوردستان و چاودێری چالاکی پەرلەمانتاران دەکات!\nسوپای تورکیا سەرەڕای بوونی چەندین سەربازگەی لەناوخاکی هەرێم لە سنوری پارێزگای دهۆک وا لەسنوری پارێزگای هەولێریش بەقوڵایی دەیان کم خاکیان بەزاندوە.\nبێدەنگی هەرێم بەحکومەت و حزبەکانەوە لە هاتنی سوپای تورکیا مەترسیدارترە. بێدەنگی مانای رازی بوونە واتای تەسلیم بوونە. بێدەنگی ستەمکاری بەرهەم هێناو هەربێدەنگیشە ئیرادەی داگیرکردن سەردەخات.\nداگیرکاریی تەنیا لە رێگای هاتنی سوپاو لەشکرکێشیەوە ناکرێ میکانیزمەکانی پیلانی داگیرکاریی زۆرن لەرووی ئابوری و کەلتوریی و سیاسیشەوە دەبێت.\nبە هەوڵێکی سەربەخۆیانەی نیشتمانی بۆ دژایەتی داگیرکاری لە پایتەختی رۆشنبیری کوردستان ( بەرەی نیشتمانی دژی داگیرکاری) راگەنرا. ئامانجی ئەم بەرەیە شکاندنی تەوقی بێدنگیەو لایەنەکان دەخاتە بەردەم هاتنە دەنگی راستەقینەو هەموو لایەک دەخاتە بەردەم بەرپرسیارێتی نیشتمانی. بەرەی نیشتمانی بانگەواز لەهەموو ئازادیخوازان دەکات هەڕەشەکانی تورکیا بۆ پەلاماری باشورو ناردنی سوپاو بۆمبارانی فڕۆکەکانیان و پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و سنور بەزاندن مەترسی بۆ سەرهەمووان ببینن و هەموان پێکەوە تەگبیرێک لەم دۆخە ئاڵۆزە بکەین.\nبەرەی نیشتمانی بزاڤێکی کۆمەڵایەتی مەدەنیە بۆ پاراستنی کوردستان لەدەستێوەردانی دەرەکی، پاراستنی شوناسی نیشتمانی و پارێزگاریی لە قەوارەی یاسایی و کەلتوریی کوردستان لەرێگەی هۆشداریدان لە نیازی داگیرکەران و کۆکردنەوەی تواناکان لە بۆتەی راپەڕاندنی ئەرکە نیشتمانیەکانی کوردستانیاندا.\nئەم ئەرکانەش هاوبەش و گشتین بەهەموو دەنگ و رەنگە سیاسیە جیاوازەکانەوە بە رێکخراوو سەندیکا مەدەنیەکانەوە ئەوانەی ئیرادەی بڕیاریان زەوت نەکراوەو لەبەرامبەر داگیرکاریدا تێکۆشان دەکەن.\nهیچ کاتێک نابێ کێشەو ململانێ سیاسیە ناوخۆییەکان ئەرکە نیشتمانییەکان و پرسە باڵاکان لەبیر بەرنەوە، بەپێچەوانەوە هەر ململانێیەکی سیاسی لە خزمەت پرۆسەی مەدەنی نیشتمانیدا نەبێ کاریگەری نێگەتیڤی لەسەر بەرەی نیشتمانی گەلەکەمان دروست دەکات و بەردەوامی ئەو کارە لاوەکیانە دەچنە خزمەت پیلانی داگیرکەرانی کوردستانەوە.\nبەرەی نیشتمانی لە ناو بێئومێدیدا ئومێدی گەورە رادەگەیەنێ و لە ئاستی ناوەوەو دەرەوەی کوردستان هەوڵەکانی بۆ کۆکردنەوەی توانا جیاجیاکانی ناو کۆمەڵگا چڕ دەکاتەوە،\nبۆ روو بەڕووبونەوەی داگیرکاریی و کاریگەری دانان لەسەر هێزەکان بۆ راکێشانیان بۆ سەر هێڵی نیشتمانی و دور کەوتنەوە لەهێڵی حزبی تەسک.\nبەرەی نشتمانی لەم پێناوەدا هەوڵەکانی چڕ دەکاتەوەو بەپشتیوانی هاونیشتمانیان بەرەو بەجێهێنانی ئەو پەیامانەی لەپێناویدا راگەیەنراوە کاردەکات.


یەكێک لە 3 مستەشارە دەستگیركراوەکان بۆ دەنگى ئەمەریكا دەدوێت\nیەكێک لەو مستەشارانەى كە بە تۆمەتى دەست هەبوون لە تاوانى ئەنفال دەستگیركراوە بۆ دەنگى ئەمەریكا دەدوێت و ، ئاماژەبەوە دەكات كێشەى شەخسى ئەوى بەگرت داوە نەک دۆسیەى ئەنفال ، بەڵام چالاكوانێكى بوارى ئەنفال قسەكەى رەتدەكاتەوە.\nتاهیر عوسمان یەكێك لەو 3 مستەشارەى كە ماوەى دوو ساڵە لەزینداندان ، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"ماوەى دوو ساڵە لە زینداندام تا ئێستا هیچ كەسێك لە كەس و كارى ئەنفالكراوەكان سكاڵاى لەسەر تۆمار نەكردووم."\nئاماژەى بەوەش كرد ئەگەر لەسەر دۆسێى ئەنفال مستەشار دەستگیر دەكرێت بۆ مستەشارەكانى تر دەستگیرنەكراون و ، تەنها ئەوان دەستگیركراون ، وتى"ئێمە تەنها بۆ موزایەدە پێوە كردن گیراوین ، بۆ ئەوەى كە خەڵك داواى دەستگیركردنى مستەشارى كرد ، بڵێن ئەوە نییە مستەشارمان دەستگیر كردووە."\nلە بەرامبەردا ئەحمەد مەجید چالاكوانى بوارى ئەنفال و ئەندامى لیژنەى داكۆكیكردن لەكەس و كارى ئەنفال كراوەكان ، رەتیكردەوە ئەو مستەشارە لەسەر كێشەى شەخسى دەستگیركرابێت و ، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"ئەو مستەشارە یەكێكە لەوانەى كە لەلایەن دادگاى باڵاى تاوانەكانى عێراقەوە داواكراوە."\nلەكۆى زیاتر لە 258 مستەشار تەنها 3 مستەشار بەبریارى دادوەر هاوژین حامد دەستگیركراون ، ئەو دادوەرەى كە دواتر كوردستانى بەجێهێشتوو و رایگەیاند ژیانى لەمەترسیدایە.


عەزیمە ناسری خەڵکی بۆکان بە دانانی بارمتە ئازاد کرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / سیاسی / عەزیمە ناسری خەڵکی بۆکان بە دانانی بارمتە ئازاد کرا\nیه‌ك شه‌ممه 7 ئازار 2021\tسیاسی, کوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 24 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسەرلەبەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە ١٧ی رەشەممە، عەزیمە ناسری خەڵکی شاری بۆکان بە دانانی بارمتە، ئازاد کرا.\nعەزیمە ناسری ڕۆژی ۱۵ی ڕێبەندان لە گرتووخانەی ئیتلاعاتی سپای پاسداران لە ورمێ دوای تەواو بوونی قۆناغی لێپرسینەوەکەی بۆ بەندی ژنانی بەندیخانەی ورمێ گوازراوەتەوە، ناوبراو لەو ماوەیەدا چەند جار بە کورتی توانیویەتی لە ڕێگای تەلەفونەوە لەگەڵ بنەماڵەکەی پێوەندی بگرێ کە دوایین جار نەیاهێشتووە بەکوردی لەگەڵ مناڵەکانی قسە بکات و ناچاریان کردووە بە زمانی فارسی قسەیان لەگەڵ بکات.\nعەزیمە ناسری، لەگەڵ شەپۆلی دەستگیر کردنەکان لە کوردستان ڕۆژی ۲۰ی بەفرانبار لەلایەن هێزە لیباس شەخسییەکانی ئیتلاعاتی بۆکانەوە دەستگیر و دواتر بۆ ورمێ گوازرایەوە.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی شۆردنی ھەردوو دەست کاتی لەخەو ھەستان ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی شۆردنی ھەردوو دەست کاتی لەخەو ھەستان ؟\nبەرواری دانان :2019-01-05 کۆدی پرسیار:960\nپرسیار : حوکمی شۆردنی ھەردوو دەست کاتی لەخەو ھەستان ؟\nوەڵام : جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە شۆردنی دەست کاتی لەخەو ھەستان ، دوو وتە ھەیە :\nیەکەم : ھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون واجبە دەستەکانت بشۆی پێش خستنە ناو جام ، کە ئەمە وتەی بەناوبانگی ئەحمەدە ، بەڵگە :\n(١) فەرموودە فەرمانی کردووە بە شۆردنی دەست ، ئەصل لە فەرمان کردن بۆ واجبییە ئیلا بەڵگە ھاتبێت ، وە نەھی کردووە لە دەست نقووم کردن ، نەھییەکەش بۆ حەڕامی یە .\nدووەم : زۆربەی زانایان بۆ ئەوە چوون شۆردنی دەست واجب نییە ، بەڵکو سونەتە ، وە نەھییەکە بۆ کەڕاھەتە ، کە ئەمە وتەیەکە لە وتەکانێ ئەحمەد و زانایانی تر ، بەڵگە :\n(١) خوای گەورە دەفەرمووێت : (( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ )) [ المائدة : ٦ ] .\nخوای گەورە فەرمانێ کردووە بە شۆردنی ڕوخسار ، فەرمانی نەکردووە بە شۆردنی دەست ، لە کاتی لەخەو ھەستانیش داخلی ئەم ئایەتە دەبێت .\n(٢) فەرموودەکە دەفەرمووێت : (( فَإِنَّهُ لا يَدْرِي أَيْنَ باتت يَدُهُ )) ، واتە : چونکە یەکێک لەئێوە نازانێت شەو دەستی چۆن داناوە و بەر چیش کەوتووە .\nئەصل وایە دەست پاکە ، بە گومان دەست پیس نابێت و واجب نییە لەسەری دەستەکانی بشوات .\nوتەی ڕاست وتەی یەکەمە ، چونکە ئەصلی فەرمان کردن بۆ واجبی یە ، ھیچ قەرینە نەھاتوون ، ئایەتیسورەت مائدە مطلقە ، وە فەرمان کردن بە شۆردنی ھەردوو دەست لە حالەتی لەخەو ھستان تایبەتە ، بە بەڵگەیە سەربەخۆ و کردەوەی پێ دەکرێ .\nابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( مرۆڤ ئەگەر لەخەو ھەستا دروست نییە دەستی نقووم بکات ناو قاپ ھەتا سێ جار دەیشوات ، ئەصلی نەھی بۆ حەڕامی یە . )) فتح ذي الجلال والإكرام ج١ لاپەڕە ٢٧٩ .\nعبدالله بن عبدالرحمن ال بسام خوا بیپارێزێت دەفەرمووێت : (( واجبە ھەردوو دەستەکان بشۆیت دوای لەخەو ھەستان سێ جار ، دوو جار شۆردن و سێ جار شۆردن بەس نییە ، دەستیش بە مطلقی مەبەست پێی کەفە " واتە : لە مەچەکەوە بۆ پەنجەکان " ، بازوو داخل نابێت ، ئەمە مەزھەبی ئیمام ئەحمەدە ، زۆربەی زانایان دەڵێن سونەتە . )) توضیح الأحکام ج١ لاپەڕە ١٧٩ .\nزانایان دەڵێن شۆردنی دەست چوار حالەتە :\nحالەتی یەکەم : کەسێک لەخەو ھەستاوە ، ئەمەیان واجبە دەستی خۆی بشوات پیش ئەوەی بخاتە ناو قاپ لەسەر وتەی ڕاستی زانایان .\nحالەتی دووەم : کەسێک دەست نوێژ ھەڵدەگرێت حالەتی بێجگە لەخەو ھەستان ، ئەمەیان سونەت دەست بشوات .\nحالەتی سێیەم : کەسێک دڵنیایە دەستی پیسە ، ئەمەیان واجبە لەسەری دەستی بشوات ، ئەگەر پیسایی ببینێت یان ھەست بە بۆنی بکات ، جا چ لە حالەتی لەخەو ھەستان بێت یان بێجگە لە خەو ھەستان .\nحالەتی چوارەم : کەسێک بە گومانە لە دەست پیسی لە حالەتی بێجگە لەخەو ، لەم حالەتە ئەصل وایە دەستی پاکە و لەسەری واجب نییە دەستەکانی خۆی بشوات .


یه‌كه‌م كۆنفرانسی ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه به‌ڕێوه‌ده‌چێت | Stop FGM Kurdistan Blog\n« 1st ever conference on FGM in Middle East\nEvent Marking International Day of Zero Tolerance Against FGM in Sulaimani, Iraq »\nیه‌كه‌م كۆنفرانسی ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه به‌ڕێوه‌ده‌چێت\nیه‌كه‌م كۆنفرانس له‌ناوچه‌ی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست له‌باره‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه له‌به‌یروتی پایته‌ختی له‌بنان به‌ڕێوه چوو، به‌شداربوان له‌هه‌ر یه‌ك له‌ولاَتانی عێراق، هه‌رێمی كوردوستان، یه‌مه‌ن، مصر، ئه‌نده‌نوسیا ئاماده‌ی ئه‌و كۆنفرانسه بوون.\nزریان محمد، ئاوێنه: له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكی كۆنفرانسه‌كه‌دا كه وێنه‌یه‌كی بۆ سایتی ئاوێنه نێردراوه هاتووه “شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه له‌ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست وه‌ك كێشه‌یه‌كی لاوه‌كی پێناسه كراوه، هه‌ر بۆیه كۆنفرانسی به‌یروت به‌گرنگی ئه‌زانێت سه‌رنجی رای گشتی جیهان بۆ ئه‌م كێشه فه‌رامۆشكراوه ڕابكێشێت‌و نامه‌یه‌كی به‌هێز ئاراسته‌ی هه‌موو لایه‌ك بكات كه‌كاتی كاركردن‌و بزاوتی ڕاسته‌قینه‌یه بۆ ڕۆبه‌ڕوبونه‌وه‌ی ئه‌م دیارده‌یه”.\nكۆنفرانسی به‌یروت كه رۆژانی (16 – 19)ی ئه‌م مانگه به‌ڕێوه‌چوو، داوا له‌هاولاَتیان‌و ده‌سه‌لاَتدارانی ولاَتانی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست‌و كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌كات كه ڕوبه‌ڕوی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه ببنه‌وه.\nته‌واوی ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه بخوێنه‌ره‌وه :\nڕاگه‌یاندنێكی ڕۆژنامه‌وانی یه‌كه‌م كۆنفرانسی ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه له‌ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاستدا :\nبه‌یروت 16-19 ینایر2012، یه‌كه‌م كۆنفرانس له ناوچه‌ی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست له‌باره‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه له‌كاتی ئێسته‌دا له به‌یروت به‌ڕێوه ئه‌چێت ، به‌شداربوان له هه‌ر یه‌ك له ولاَتانی عێراق و هه‌رێمی كوردوستان ، یه‌مه‌ن و شاره‌زایانی مصر و ئه‌نده‌نوسیا ئاماده‌ی ئه‌م كۆنفرانسه‌ن .\nئه‌م كۆنفرانسه له‌لایه‌ن هه‌ردوو ڕێكخراوی ناحكومی WADI و Hivos ڕێكخراوه‌و ، به‌یه‌كه‌م سه‌كۆی گفتوگۆ دائه‌نرێت بۆ چالاكوانانی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست له‌باره‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه به‌ئامانجی فێربون له ئه‌زمونه‌كانی كاركردن و په‌ره‌پێدانی كاری هاوبه‌ش و داڕشتنی به‌رنامه‌یه‌كی یه‌كانگیر بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی ڕێژه‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێیینه .\nوا باوه كه شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه زیاتر كێشه‌یه‌كی ولاَته ئه‌فریقیه‌كانه و زانیاریه‌كی ئه‌وتۆ فه‌راهه‌م نیه له‌باره‌ی دیارده‌كه له ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاستدا ، هه‌رچه‌نده لێكۆڵینه‌وه‌و زانیاری و به‌ڵگه له‌سه‌ر بوونی دیارده‌كه له هه‌ریه‌ك له ولاَتانی یه‌مه‌ن ، عێراق ، سوریا ، ئێران ، عمان و سعودیه .هه‌یه به‌لاَم هێشتا گفتوگۆكردن له‌سه‌ر ئه‌م دیارده‌یه وه‌ك تابۆیه‌ك ماوه‌ته‌وه . هه‌ربۆیه ئێستا كاتی ئه‌وه‌یه ئه‌و بێده‌نگیه كۆتایی پێ بێت كه شێوازێكی زۆر مه‌ترسیداری توندوتیژیه به‌رانبه‌ر به مافی مرۆڤ و مافی ژنان .\nڕۆڵی لایه‌نه‌كان :\nسیاسی و میدیاكاران و ڕێكخراوه ناوخۆیی و نێوده‌وڵه‌تیه‌كان به‌تایبه‌تی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان زۆر ده‌مێكه ڕاشكاوانه شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه‌یان له ئه‌فریقیا وه‌ك كێشه‌یه‌ك پێناس كردوه. به‌لاَم سه‌ره‌رای تۆمار و ڕێژه به‌رزه‌كانی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه له ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست ئه‌م كێشه‌یه له‌م ناوچه‌یه‌دا وه‌ك كێشه‌یه‌كی لاوه‌كی پێناس كراوه .هه‌ربۆیه كۆنفرانسی به‌یروت به‌گرنگی ئه‌زانێت سه‌رنجی رای گشتی جیهان بۆ ئه‌م كێشه فه‌رامۆشكراوه ڕابكێشێت و نامه‌یه‌كی به‌هێز ئاراسته‌ی هه‌موو لایه‌ك بكات كه‌كاتی كاركردن و بزاوتی ڕاسته‌قینه‌یه بۆ ڕۆبه‌ڕوبونه‌وه‌ی ئه‌م دیارده‌یه .\nهه‌مان كات له كۆنفرتنسی به‌یروت پزیشكێكی پسپۆری ژنان له خواروی عێراق چه‌ند به‌ڵگه‌نامه‌و چاوپێكه‌وتنێكی پێشكه‌شكرد كه ئاماژه‌ن بۆ بوونی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه له ناوه‌ڕاست و خواروی عێراق به‌لاَم تا ئێستا ئه‌م بابه‌ته به‌گشتی وه‌ك تابۆ دائه‌نرێت و حكومه‌تی ناوه‌ندی نكولی له بوونی دیارده‌كه ئه‌كات .\nجیهانی ئیسلامی :\nزۆربه‌ی ئه‌و ناوچانه‌ی ئاسیا كه شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه‌یان تێدا بلاَوه سه‌ر به جیهانی ئیسلامین ، زۆرێك له پیاوانی ئاینی ئیسلامی ڕۆڵیان هه‌یه له دۆزینه‌وه‌ی به‌هانه بۆ به‌رده‌وامبونی دیارده‌كه هه‌رچه‌نده به‌شداربوانی كۆنفرانس پێیان وابوو كه ئه‌م دیارده‌یه وه‌ك ئه‌ركێكی ئاینی جێبه‌جێ ناكرێت هه‌ربۆیه له‌هه‌ر ولاَتێك له‌و ولاَتانه ئاینزا و میدیا و سیاسیه‌كان بۆ خۆیان ده‌بێت ڕۆڵی تایبه‌تی خۆیان هه‌بێت له كه‌مكردنه‌وه‌ی دیارده‌كه‌دا و بلاَوكردنه‌وه‌ی هۆشیاری گشتی و دروستكردنی فشار له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ته‌كان بۆ ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی دیارده‌كه .\nكۆنفرانسی به‌یروت داوا له هاولاَتیان و ده‌سه‌لاَتدارانی ولاَتانی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست و و كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌كات كه ڕوبه‌ڕوی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه ببنه‌وه و ئه‌م چه‌ند په‌یامه ئاراسته‌ی لایه‌نه‌كان ئه‌كات :\n– داواكارین ڕێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی ئاماری شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی له‌م ولاَتانه كۆبكه‌نه‌وه .\n– فشار له‌سه‌ر ده‌وله‌َه‌ته‌كانی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست دابنرێت بۆ ناساندنی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی وه‌ك توندوتیژیه‌كی مه‌ترسیدار له‌سه‌ر مافی مرۆڤ .\n– فشار له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ته‌كان دابنرێت بۆ كۆكردنه‌وه‌ی داتای باوه‌ڕپێكراو له‌باره‌ی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه .\n– دامه‌زراندی تۆڕێكی كاركردنی هاوبه‌ش بۆ ناساندی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی له ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاستدا .\n– شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه بكرێته بابه‌تێكی سه‌ره‌كی له‌گه‌ڵ ده‌زگاكانی UN وسیاسیه‌كانی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاستدا .\n– داوابكرێت كه یه‌كیه‌تی ئه‌وروپاو UN ولاَته یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مریكا گرنگی به‌م بابه‌ته بده‌ن له په‌یوه‌ندیه ده‌ره‌كیه‌كانیاندا له‌گه‌ڵ ولاَتانی ڕۆژهه‌لاَتی ناوه‌ڕاست .\nپێشینه‌یه‌ك له‌سه‌ر شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه له‌لایه‌ن (WHO) وه :\nكۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی شێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه به پێشێلكردنی مافی مرۆڤ و ژنان و منالاَن ئه‌ناسێت و به‌یه‌كێك له ده‌رئه‌نجامه‌كانی جیاكاری ڕه‌گه‌زی و نایه‌كسانی دائه‌نرێت و شێوازێكی توندوتیژی زه‌ق و مه‌ترسیداره ، و پێشێلكاریه‌كی مه‌ترسیداری مافی مندالاَنه ، هه‌مان كات به‌پێشێلكردنی مافی تاك دائه‌نرێت له پاراستنی سه‌لامه‌تی جه‌سته‌یی و ته‌ندروستی ، ئارامی و ئابوری وه‌مافی تاك له ڕوبه‌ڕونه‌بونه‌وه‌ی ئه‌شكه‌نجه‌و مامه‌ڵه‌ی توندوتیژ و نامرۆڤانه و ناپیشه‌ییانه و مافی ژیان كه له‌ده‌رئه‌نجامی ئه‌م كرداره‌دا مردنی لێده‌كه‌وێته‌وه .\nشێواندنی كۆئه‌ندامی زاوزێی مێینه بریتیه له‌بڕینی به‌شێك یاهه‌موو كۆئه‌ندامی زاوزێی ده‌ره‌كی مێینه و زیانگه‌یاندن به‌به‌شه‌كانی دیكه‌ی كۆئه‌ندامی زاوزێی به‌هۆكاری ناته‌ندروستی و زۆرجار مامانی ناشاره‌زا به‌م كاره هه‌ڵده‌ستن .\nبۆ زانیاری زیاتر :\nله هه‌رێمی كوردوستان و عێراق : فلاح مرادخان شاكرم ، ڕێكخراوی وادی 07701588173 wadisul@yahoo.com\nله‌سه‌ر ئاستی ئه‌وروپاو جیهان :\nThomas Von der Osten-Sacken (Wadi) +49-15156906002 or thomasvdo@yahoo.de\nJessie Hexspoor (Hivos) +31-641969050 or jhexspoor@hivos.nl\nThis entry was posted on 22/01/2012 at 11:49 and is filed under FGM.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.


وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا: هەنگاوی زیاتر لە دژی تێرۆرستان پـێویستە\nی مانگی حه‌وت ١٥, ٢٠١٦\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا جۆن کێری ڕۆژی هەینی لە میانەی لێدوانێکی هاوبەشیدا لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ڕوسیا سێرگێ لاڤرۆڤ، ڕایگەیاند هێرشەکەی نیس ئەوەمان نیشان دەدات کە هەنگاوی زیاتر چەندە پێویستە بنرێن لە دژی تیرۆرستان بە تایبەتی لە سوریا.\nجۆن کێری کە لە ڕووسیایە، لە هەوڵێکیدا بۆ مسۆگەرکردنی هەماهەنگی ئەمەریکا لەگەڵ ڕووسیا لە ئۆپەراسیۆنەکانی دژە تێرۆر لە سوریادا سەرەڕای ئاڵۆزی پەیوەندییەکانی نێوانیان لەسەر ئۆکرانیا و ناتۆ و مەسەلەکانی تر.\nجۆن کێری شەوی پێنجشەممە لەگەڵ سەرۆکی ڕووسیا ڤلادیمێر پوتن کۆبۆوە بە مەبەستی تاووتوێکردنی قەیرانی سوریا. کێری گوتی وتووێژەکانیان "ڕژد و ڕاشکاوانە" بوون، بەڵام گوتەبێژی کرێملن ڕایگەیاند ئەوان باسی هاوکاریی لەشکری ڕاستەوخۆیان لە سوریا نەکردووە.\nدمتری پاسکۆڤ گوتەبێژی کرێملن ڕایگەیاند " مەسەلەی هاوکاری ڕاستەوخۆی لەشکری لە شەڕی دژ بە تێرۆرزم باس نەکرا، هەندێک زانیاری ئاڵوگۆڕکرا، بەڵام بەداخەوە دەستمان نەکردووە بە هاوکارییەکی ڕاستەقینە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەرییەکانی هەوڵەکانمان لە شەڕی دژ بە تێرۆرزم بەروپێش بەرین."


ژیانی پێشمەرگەیەکی برینداری کۆمەڵە لە مەترسی دایە | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome کوردستان باشوور ژیانی پێشمەرگەیەکی برینداری کۆمەڵە لە مەترسی دایە\nژیانی پێشمەرگەیەکی برینداری کۆمەڵە لە مەترسی دایە\nڕۆژی کورد: خەڵکی دەڤەری باڵەکایەتیی هەرێمی کوردستانی باشوور ئەمڕۆ بە بێ تێگەیشتن لە هۆکاری هاتنە ئارای ئاڵۆزی لە نێوان پێشمەرگەکانی کۆمەڵە و چەند کەسی دەڤەری چۆمان، هێرشیان کردە سەر پێشمەرگە و بنکەکانی حیزبەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات.\nبە گوێرەی زانیارییەکان زیاتر لە ٤٠ هەزار کەسی ئەو دەڤەرە هەڵیانکوتاوەتە سەر حیزبەکان و بە بێ ئەوەی کە پەنا بۆ یاسا ببەن تا بکەرانی ئەو کارەساتە دەستبەسەر و رادەستی یاسای بکەن، خۆیان بە چەکی خۆیانەوە هێرشیان کردووەتە سەر حیزبەکانی کوردستانی ڕۆژهەلات و بنکەکانیان سووتاندوون.\nئەوە لە حاڵێکدایە کە حیزبەکانی ڕۆژهەڵات لە کاتی تیرۆرکرانی ٢١٦ کەس لە پێشمەرگە و ئەندامەکانیان لەلایەن کوردانی باشوور بە ئیزنی ئێران و هەروەها ڕادەستکرانەوەی چەندین پێشمەرگەیان لەلایەن حیزبە ئیسلامییەکانی هەرێم، هیچ کات هێرشیان نەکردە سەر ماڵی خەڵکی هەرێم و بە پێچەوانە هاریکارییەکی زۆری مادی و مەعنەویی پێشمەرگە و خەڵکی مەدەنیی ئەو بەشە لە کوردستانیان کردووە.\nلە هەمان کاتدا زانیارییەکان باس لەوە دەکەن کە پێشمەرگەیەکی کۆمەڵە کە بریندار بووە، تا ئێستاش لە ڕێگای خەڵکی ناوچەکە ڕێگای ڕاگواستن بۆ نەخۆشخانەی لێ گیراوە.\nخەڵکانی ئەو دەڤەرە کە زۆربەیان ئەندام و پێشمەرگەی یەکیەتیی نیشتمانین، بەپێچەوانەی ئەو دەمانەی کە لە هەمبەر زەخت و زۆریی بەعس یان هێرشی داعش بەرەو کوردستانی ڕۆژهەڵات ڕایان دەکرد، ئێستا بە چەک و چۆڵێکی زۆرەوە هێرشیان کردووەتە سەر ئەو شوێنانە.\nئەوە لە حاڵێکدایە کە سەرۆکی هەرێمی کوردستانی باشوور، داوای هێورکردنەوەی دۆخەکەی لە خەڵک کردووە و داوا کراوە کە ئەو دوو پێشمەرگەی کۆمەڵە رادەستی یاسا بکرێن.\nلە هەمان کاتێشدا کۆمەڵە و حدکا، داوایان لە ئەندامەکانیان کردووە دۆخەکە هێور بکەنەوە و چاوەڕوانی ڕێنوێنیی زیاتر بن لەمبارەوە.\nشارەزایانی سیاسیی کوردستانی ڕۆژهەڵات، ئەو هێرشە بە هەڕەشەیەکی جیدی بۆ سەر حیزبەکانی ڕۆژهەڵات دەزانن،\nلە هەمان کاتدا ئەندامانی پ،ک،ک ـەش دۆخەکەیان قواستووەتەوە و هێرشێکی بەربەرینیان بۆ سەر حیزبەکانی ڕۆژهەڵات دەست پێکردووە.\nتا ئێستاش بەپێی زانیاریییەکان، هێزێکی ئەوتۆ لە هەرێم بۆ ئەهوەن کردنەوەی خەڵک و بڵاوەپێکردنیان نەچوەتە ئەو شوێنە.\nهەندێک لە میدیاکانی هەرێمی کوردستانیش بە هەمان شێوە پشتیوانیی خەڵکەکە دەکەن و دۆخەکەیان ئاڵۆزتر کردووە.\nچالاکانی سیاسی لایان وایە بە هۆی چۆنیەتیی ڕووداوەکە و هاندانی بە کۆمەڵی خەڵکانێک کە هیچ ئاگایەکیان لە ڕووداوەکە نیە، دەستی پیلان لە پشت ئەو بابەتەوە هەیە.\nهەوڵی ئەو خەڵکانە و دەستەکانی پشتی ئەو ڕووداوە بۆ ئەوەیە کە بەپێی ویستی ڕژیمی ئێران، بنکەکان بە حیزبەکانی ڕۆژهەڵات چۆڵ بکەن،\nبەشێک لە چالاکانی سیاسی باس لەوە دەکەن کە پارتی کرێکارانی کوردستان ساڵانێکی زۆرە لەو ناوچە ناوچەی میدیای ڕاگەەیاندووە و باجیش لە خەڵک وەردەگن بەڵام تا ئێستاش خەڵکی ئەو دەڤەرە داوای دەرکرانی پارتی کرێکارانی کوردستانیان نەکردووە، هەر بۆیەش هاتنە ئارای ئەو ویستە، ویستی ڕژیمی ئێرانە.\nPrevious articleحکومەتی هەرێم لە هەمبەر سووتاندنی بارەگای حیزبەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات بەرپرسیارە\nNext articleپۆلێک لە لاوانی ڕۆژهەڵات: پێشمەرگە بەدیل گیراوەکان ئازاد نەکرێن، کاردانەوەمان دەبێ


بەیاننامەی ئەنجومەنی سێنفیی مامۆستایانی کوردستان لە پەیوەندیی لەگەڵ دەسبەسەر و گوشار خستنەسەر مامۆستایان و چالاکانی سێنفی – چاونیوز\n18ی تشرینی دووه‌می , 2018\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 428 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nئەنجومەنی سێنفیی مامۆستایانی کوردستان لە پەیوەندیی لەگەڵ دەسبەسەر و گوشار خستنەسەر مامۆستایان و چالاکانی سێنفی، بەیاننامەیەکیان بڵاو کردەوە.\nلە بەیاننامەی مامۆستایاندا هاتووە؛ ئەوان هاوکاری فەرهەنگیی ئێمەیان بە ناوی “ئومید شامحەممەدی” لە شاری دیواندەرە دەسبەسەر کردوە و بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگواستووە. بە هێرش کردنە سەر ماڵی هاوکاری فەرهەنگیمان، ئەسکەندر لوتفی لە شاری مەریوان، هێندێک کەرەستەی شەخسی وەک موبایل، لەپتاپی ناوبراویان لەگەڵ خۆیان بردووە و ڕۆژی دواتر بانگهێشتی شاری سنە کراوە و لەژێر گوشار و لێپرسینەوەی هێزە ئەمنییەتییەکان دابووە.\nلە بەشێکی دیکە بەیاننامەی مامۆستایانی سێنفیدا هاتووە؛ لەوپەڕی بێ‌باوەڕیدا دۆسیەی پێشوو کە تایبەت بوو بە مانگرتنی سەرتاسەریی ٢٢ و ٢٣ی خەزەڵوەر، ٦ کەس لە فەرهەنگییانی شاری سەقز بە ناوەکانی “تاهیر قادر زادە، سلێمان عەبدی، خالید عەبدوڵڵاهی، ئەحمەد قادری، حامید یەزدانی و سەید عەلی حوسێنی”، کە پێشتر لە لایەن دادیار حەق تەلەب لە دادگای شاری سەقزەوە بە داخراوی ڕاگەیاندرا بوو، بڕیاری کۆتایی سەبارەت بە بێتاوانی لە تۆمەتەوەپاڵدراوەکانی دەرکراوە، لەژێر کاریگەریی گوشار و بەکار هێنانی کردەوەی تاکەکەسی چەند کەسێک لە بەڕێوەبەرانی شار لەسەر دادستانی، ئەو دۆسیەیە جارێکی دیکە بە کراوەی ماوەتەوە و ئامادە کراوە بۆ حوکمێکی نوێ لە لایەن دادوەرەوە.


هەوڵەكانی ژاپۆن بۆ نێوەندگیریی.. – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » هەوڵەكانی ژاپۆن بۆ نێوەندگیریی..\nشینزۆ ئابێ سەردانی تارانی كرد\nهەوڵەكانی ژاپۆن بۆ نێوەندگیریی..\nهەوڵەكانی ژاپۆن بۆ نێوەندگیریی لە نێوان ئێران و ئەمریكادا\nحەسەن رۆحانی سەرۆكی ئێران دەڵێت، لەگەڵ شینزۆ ئابێ، سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن گفتوگۆیان لەبارەی پەیوەندییە بازرگانییەكانی نێوانیان و پابەندبوبی ئێران رێككەوتنە ئەتۆمییەكە كردووە، پابەندبوونی وڵاتەكەشی بە رێككەوتنە ئەتۆمییەكەوە دووپاتكردەوە كە بە گوتەی ئەو»گرنگە بۆ ئاسایشی ناوچەكە و جیهان».\nسەرۆك كۆماری ئێران لەمیانی كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانی هاوبەشدا دوای كۆبونەوەی لەگەڵ شینزۆ ئابێ، سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن لە 12ی حوزەیرانی 2019 رایگەیاندبوو، «ئێران پابەند دەبێت بە رێككەوتنە ئەتۆمییەكە كە گرنگی بۆ ئاسایشی ناوچەكە و جیهان هەیە».\nبە گوتەی رۆحانی»ئەوان دەستپێشخەر نابن بۆ جەنگ لەناوچەكەدا، تەنانەت لەگەڵ ئەمریكاش، بەڵام ئەگەر هێرشیان بكرێتەسەر بە توندی وەڵامدەدەنەوە».\nسەرۆكی ئێران پێیوایە”سەرچاوەی هەموو كێشەكان جەنگی ئابووری ئەمریكایە دژی ئێران و دەبێت ئەو جەنگە ڕابگیردرێت».\nلای خۆیەوە شینزۆ ئابێ سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن رایگەیاندبوو»هەوڵەكانی دەخاتەگەڕ تا وڵاتەكەی ڕۆڵێكی باش بگێڕێت لە كەمكردنەوەی تەنگژەكان و لەو بوارەشدا هەموو هەوڵەكانی دەخاتەگەڕ».\nبە گوتەی سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن”سەبارەت بە گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە گەشبینن، بەڵام ئەو گۆڕانكارییانە پێویستیان بە خۆڕاگری و دان بەخۆداگرتن هەیە».\nشینزۆ ئابێ سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن لە 12/6/2019 بەسەردانێك گەیشتە تارانی پایتەختی كۆماری ئیسلامی ئێران و لەگەڵ حەسەن روحانی سەرۆك كۆماری ئێران كۆبووە و لە رۆژی دواییشدا لەگەڵ ئایەتوڵا عەلی خامنەیی رابەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران كۆبووەوە.\nسەردانەكەی سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن بۆ ئێران، بە یەكەم سەردانی سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن دادەنرێت بۆ وڵاتەكە لە دوای ساڵی 1979 كە شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران بەرپابوو.\nئابێ لە نێوەندی گرژییەكانی نێوان تاران و واشنتۆندا گەیشتە ئێران بەهیوای ئەوەی تەنگژەكانی نێوان ئەو دوو وڵاتە كەم بكاتەوە، ئەمەش لە كاتێكدایە كە ژاپۆن پەیوەندییەكی توندوتۆڵی لەگەڵ ئێراندا هەیە، وێڕای ئەوەش شینزۆ ئابی پەیوەندییەكی باشی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكادا هەیە.\nژاپۆن سورە لەسەر ئەوەی تەواوی هەوڵەكانی بۆ رەواندنەوەی تەنگژەكان لەنێوان تاران و واشنتۆندا بخاتەگەڕ.\nلە كۆنفرانسە رۆژنامەوانییەكەیدا لەگەڵ سەرۆكی ئێران، ئابێ، داوای لە ئێران كردبوو رۆڵێكی بنیادنەر ببینێت لەپێناو بەرقەراركردنی ئاشتی و ئارامی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و رایگەیاندبوو»ژاپۆن سورە لەسەر ئەوەی هەوڵی تەواوی خۆی بۆ پێشكەشكردنی یارمەتی بۆ نێوەندگیری لەنێوان هەردوو وڵاتدا بخاتەگەڕ، تا ململانێكان نەگەنە ئاستی پێكدادان».\nشینرۆ ئابێ، سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن، دوای ئەوەی سەرلەئێوارەی 12ی حوزەیرانی 2019 گەیشتە تارانی پایتەختی ئێران، لەگەڵ حەسەن رۆحانی، سەرۆكی ئێران كۆبووەوە، ئەم سەردانەی ئابیش بە هەوڵێكی ژاپۆن دادەنرێت بۆ هێوركردنەوەی تەنگژەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران و لە چوارچێوەی هەوڵەكانی ژاپۆنە بۆ ڕەواندنەوەی ئەو تەنگژانەی، كە لەم ماوەیەی دواییدا لەنێوان ئەمریكا و ئێراندا دروست بوو، كە بە بۆچوونی زۆرێك لە شرۆڤەكاران، هەردوو وڵاتی لە لێواری جەنگ نزیك كردۆتەوە.\nلەم ماوەیەی دواییدا، بەهۆی ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەكانی نێوان كۆماری ئیسلامی ئێران و ویلایەتە یەكگرتووەكان، ئەمریكا كەشتی فڕۆكەهەڵگری ئەبراهام لینكۆڵن و فڕۆكەی زەبەلاحی (بی 52)ی ڕەوانەی ئاوەكانی كەنداو كرد، بەپێی لێدوانەكانی بەرپرسانی هەردوو وڵاتیش، كە لەلایەن شرۆڤەكارانەوە شیكارییان بۆ كراوە، تەنگژەكان لەنێوان هەردوو وڵاتدا گەیشتوونەتە ئاستێكی نەخوازراو و لە بەرپابوونی جەنگی ڕاستەوخۆ نزیك بۆتەوە.\nدیسانەوە هێرشكردنە سەر كەشتییە نەوتییەكان\nلە پێشهاتێكی نوێدا دەزگای دەریاوانی بەریتانیا لە كەنداو هۆشداری دابوو لە روداوێكی مەترسیدار كە رووبەڕووی كەشتییە نەوتهەڵگرەكان ببێتەوە لە كەنداوی عومان.\nبەپێی رۆژنامەی (نیویۆرك تایمز)ی ئەمریكایی، ناوەندی ئۆپەراسیۆنە دەریاییەكانی بریتانیا، پێشوەختە هۆشداری دابوو لە ئەگەری روودانی هێرش بۆ سەر كەشتییە نەوتهەڵگرە زەبەلاحەكان لە كەنداوی عومان، میدیاكانی ئێرانیش لە 13ی حوزەیرانی 2019، ئاماژەیان بە تەقینەوەیەك كردبوو لە كەنداوی عومان كە چەند بارهەڵگرێكی نەوتی كردبووە ئامانج، بەبێ ئەوەی رونكردنەوەی زیاتر لەو بارەیەوە بڵاوبكەنەوە.\nپێشتر لە 12ی ئایاری رابردوو لە ئاوە ئیقلیمییەكانی خۆرهەڵاتی میسرنشینی فجیرە، چەند كەشتییەكی نەوت هەڵگری سعودیە و نەرویجی هێرشیان كرایەسەر و لە پەلامارەكەدا زیانی مادییان پێگەیشت.\nلەو بارەیەوە دەوڵەتی ئیمارات ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی ئاگاداركردبۆوە سەبارەت بە لێكۆڵینەوە سەرەتاییەكانی تایبەت بە پەلاماردانی كەشتییە نەوت هەڵگرەكان لەبەرانبەر كەنارئاوەكانی وڵاتەكەی، و رایگەیاندبوو، ئەگەرێكی زۆر هەیە یەكێك لە وڵاتەكان دەستی لەو پەلامارەدا هەبێت.\nئیمارات لایەنێكی دیاریكراوی دیاریی نەكردبوو كە گومان دەكرێت دەستی لەو پەلامارانەدا هەبێت كە لە مانگی رابردوودا ڕویاندا و كەشتییە نەوت هەڵگرە سعودییەكان و كەشتییەكی نەرویجی و كەشتییەكی ئیماراتییان كردبووە ئامانج.\nبەپێی راپۆرتێكی ئیماراتی، «پەلامارەكان جێبەنجەیەكی پراكتیكی ئاڵۆز و رێكخراوییان پێوەدیارە».\nویلایەتە یەكگرتووەكانیش لای خۆیەوە، ئێرانی بە وەستان لە پشت ئەو ڕووداوەوە تۆمەتبار كردبوو، بەڵام تاران رەتیكردبۆوە دەستی لە پەلامارەكەدا هەبێت و داوای ئەنجامدانی لێكۆڵینەوە كردبوو.\nدەسەڵاتدارانی ئیمارات لەو دەمەدا رایانگەیاندبوو، كەشتییەكان رووبەڕووی كاری تێكدەرانە بونەتەوە، سعودیەش لای خۆیەوە ئاماژەی بەو زەرەر و زیانە زۆرانە كردبوو كە بەر كەستییە نەوتە هەڵگرەكانی كەوتبوون.\nئەو پەلامارانە لەكاتێكدا بوو كە تەنگژەكانی نێوان ئێران و ویلایەتە یەكگرتووەكان ئاڵۆزییەكی زۆرییان بەخۆوەبینی.\nجۆن بۆڵتۆن، راوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا، ئێرانی بە تێوەگلان لەو پەلامارانەدا تۆمەتباركردبوو.\nبە گوتەی بۆڵتۆن»پێدەچێت مینی دەریایی لەلایەن ئێرانەوە بۆ ئەنجامدانی دەستدرێژیكردن سەر كەشتییەكان بەكارهێنرابێت».\nویلایەتە یەكگرتووەكان پێیوایە، ئەو پەلامارانە بەشێكن هەڵمەتێمی فراوانتر لە دژی واشنتۆن و هاوپەیمانەكانی. بەڵام وەزارەتی دەرەوەی ئێران تۆمەتەكانی ئەمریكای لەو بارەیەوە بە مایەی گاڵتەجاڕی وەسفكردبوو.\nمەترسی بەرپابوونی جەنگ لە كەنداو\nهەر سەبارەت بە تەنگژەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران، سەرۆكی ئەمریكا لە 5ی حوزەیرانی 2019 رایگەیاندبوو، بەرپابوونی جەنگ لە دژی ئێران ئەگەرێكی كراوەیە، بەڵام گرنگی زیاتر بە ئەنجامدانی گفتوگۆ دەدەن.\nدۆناڵد تڕەمپ سەرۆكی ئەمریكا بە تەلەفزیۆنی ITV ی ڕاگەیاندبوو» ئامادەن بۆ دەستپێكردنی گفتوگۆكان لەگەڵ حەسەن رۆحانی سەرۆك كۆماری ئێران، و كاتێك ئەوان هاتنەسەر دەسەڵات، ئێران یەكەمین وڵاتی تیرۆر بوو لە جیهاندا، ئەمڕۆش لەوانەیە هاوشێوەی ڕابردوو مابێتەوە».\nلە وەڵامی ئەگەری ڕوودانی جەنگیش لەنێوان هەردوو وڵات، ترەمپ ئەگەری بەرپابوونی جەنگی بەدوورنەزانیبوو، بەڵام پرسیبووی «ئایا ئەوان دەیانەوێت ئەو رێگەیە بگرنەبەر؟».


https://1baiser.com نازم ده‌باغ: به‌غداد و تاران ڕه‌زامه‌ندن به هه‌نارده‌كردنی نه‌وتی هه‌رێم له ڕێگه‌ی ئێرانه‌وه |\nHome سەرەکی نازم ده‌باغ: به‌غداد و تاران ڕه‌زامه‌ندن به هه‌نارده‌كردنی نه‌وتی هه‌رێم له ڕێگه‌ی ئێرانه‌وه\nنازم ده‌باغ: به‌غداد و تاران ڕه‌زامه‌ندن به هه‌نارده‌كردنی نه‌وتی هه‌رێم له ڕێگه‌ی ئێرانه‌وه\non: كانونی دووه‌م 14, 2017 In: سەرەکی, هەواڵNo Comments\nنوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له تارانی پایته‌ختی كۆماری ئیسلامی ئێران ڕایده‌گه‌یه‌نێت كه هه‌ریه‌كه له به‌غداد و تاران ڕه‌زامه‌ندن به هه‌نارده‌كردنی نه‌وتی هه‌رێم له ڕێگه‌ی ئێرانه‌وه بۆ وڵاتانی جیهان.\nنازم ده‌باغ نوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له تاران ڕایگه‌یاندووه كه ئێستا هه‌رێمی كوردستان په‌یوه‌ندیه‌كی باشی له‌گه‌ڵ ئێراندا هه‌یه‌و له زۆربواری ئابوری و سیاسی و كلتوریدا هه‌ماهه‌نگیان هه‌یه.\nنازم ده‌باغ وتوشیه‌تی”هه‌رچه‌نده له ساڵی 2014 چه‌ند هه‌نگاوێك نرا بۆ ئه‌وه‌ی نه‌وتی هه‌رێم له ڕێگه‌ی ئێرانه‌وه هه‌نارده بكرێت، به‌ڵام ئێستا ئه‌و پرۆسه‌یه له لایه‌ن هه‌رێمی كوردستانه‌وه وه‌ستێندراوه، ئه‌مه‌ش له كاتێكدایه كه حكومه‌تی ئێران ڕه‌زامه‌ندی خۆی له‌سه‌ر ده‌ربڕیوه و حكومه‌تی ناوه‌ندی عێراقیش به‌وه ڕازیه، به‌ڵام هه‌رێم ئاماده نییه ئه‌و كاره بكات”\nڕێگه نادرێت مامۆستایان به‌ره‌و ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی پارتی بڕۆن\nوێنه‌گره هه‌نگاریه‌كه به 3 ساڵ زیندانی حوكم درا\nیه‌كگرتوو: دوو قۆناغمان بۆ كشانه‌وه له حكومه‌ت بڕیووه\nداربڕین سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه، وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ هۆشدارى ده‌داته حكوومه‌ت\nنه‌یاره‌كان ده‌گه‌ڕێنه‌وه كۆشكی ئاشتی


فرەژنی و جیاوازی ژیانی کۆمەڵایەتی .. ئاراز مستەفا مەحمود – Dengekan\nbyDenegkan\tNovember 9, 2021\tGeneral, Opinion\nدیاره به‌درێژایی مێژووی مرۆڤایه‌تی ژن له‌ژێر چه‌مۆکی پیاودا چه‌وساوه‌ته‌وه و ته‌نها بۆخزمه‌ت کردن و سه‌رچاوه‌ی سێکسی که‌ڵکی لێوه‌رگیراوه، بێگومان ئەوەش به‌هۆی ئه‌وه‌ی که‌پیاو خاوه‌ن هێز و عه‌زه‌ڵاتی جه‌سته‌ییه، لێ ژن به‌پێچه‌وانه‌وه، به‌ڵکو هه‌رنه‌یتوانیوه په‌رچه‌کردارێکیشی هه‌بێت به‌رانبه‌ر ئه‌و سته‌مه‌ی که به‌رده‌وام له‌لایه‌ن پیاوه‌وه لێی ده‌کرێت! هه‌رئه‌وه‌ش وایکردووه پیاو زاڵم و ژن مەزڵوم بێت. هۆکارێکی تر که‌هێنده‌ی تر ژنی بچوک کردۆته‌وه دیینه، به شەرعیەت پێدانێک به‌و نایه‌کسانیه ڕه‌گه‌زییه، وه‌ک: دوو ژن به‌شاهیدێک، به دوو ژن به‌قه‌د پیاوێک میرات وه‌رده‌گرن، له‌هه‌مووی ترسناکتر پیاوێک له‌کاتێکدا مافی بوونی چوار ژنی هه‌یه!\nبێگومان دیارده‌ی فره ژنی له‌دێرینه‌وه له‌ناو هه‌موو کۆمه‌ڵگا و ناوچه‌کاندا بەشێوه‌ی جیا جیا بوونی هه‌بووه، به‌وکۆمه‌ڵگایانه‌ش که‌ئێستا له‌لوتکه‌ی هۆشیاری و دادپه‌روه‌ری کۆمەڵایه‌تیدان. هه‌رچه‌نده شێوازی ژیانیش له‌گه‌ڵ تێپه‌ڕبونی زه‌مه‌ندا ده‌گۆڕێت، له‌ئێستاشدا ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تی پێشکه‌وتنی به‌خۆیه‌وه بینیوه، لێ داخه‌که‌م هێشتا له‌ناو کۆمه‌ڵگای کوردییدا به‌بیرێکی ته‌سک و چاوێکی بچوکه‌وه سه‌یری توێژی ژن ده‌کرێت، هه‌ڵبه‌ت ئه‌وه‌ش له‌ناوچەو هۆزێک بۆیه‌کی تر جیاوازه.\nلێ بەگشتی هه‌ندێک ده‌سته‌واژه‌ی هه‌ڵه هه‌ن که‌ڕه‌نگدانه‌وه‌ی سلبیان هه‌یه له‌سه‌ر ڕه‌فتاری گشت تاکێکی کۆمه‌ڵگا، وه‌ک کولتورێکیش له‌دێرینه‌وه ڕه‌گی داکوتاوه.\nله‌ناو کۆمه‌ڵگای کوردیدا له زۆرێک پیاوان ده‌بیستین که‌ده‌ڵێن “سه‌گ به‌ژن ناوه‌ڕی” ئەم ده‌سته‌واژه دزێوه هه‌ڵگری ناوه‌ڕۆکێکی کوشنده‌یه و واتای که‌م بایه‌خ و بێ ده‌سه‌ڵاتیه بۆ ژن. وه زۆر جار ده‌بینین که گه‌نجێککاتێک به‌رگری له‌مافه‌کانی ژن بکات یان ڕه‌فتار و سیفه‌تێک بنوێنێ که له‌که‌سێتی ژنه‌وه نزیک بێت له‌لایه‌ن هەندێک پیاوانه‌وه سه‌رزه‌نشتی دەکرێت و پێی ده‌ڵێن “که‌سێکی ژنانه‌یه” ئه‌وه‌ش بەواتای ئه‌وه دێت ژن به که‌متر له پیاو سەیر ده‌کرێت. به‌ڵام که به‌ژنێک بڵێن تۆ “که‌سێکی پیاوانه‌ی” شانازی پێوه ده‌کات.. هە‌ندێک پیاوانی تر هه‌ن که‌خاوه‌ن ناوەڕۆکێکی خاڵین له‌مه‌عریفه ده‌ڵێن “له‌ژنی خۆم که‌متر بم” که ئه‌م کاره ئه‌نجام نەده‌م، ئه‌م وته پڕوپوچه‌ش له‌گه‌وهه‌رو گه‌وره‌یی و ڕێزی ژن که‌م ده‌کاته‌وه.\nدیاره به‌یاساکانی ئیسلام و چه‌ند وشه‌یه‌کی عه‌ڕه‌بی ژن ماره‌یی له‌پیاو دێتو ده‌بێت به موڵک و شه‌ڕه‌فی پیاو، به‌ڵام هه‌رگیز پیاو نابێته موڵک و شه‌ڕه‌فی ژن، جارێ من تێناگه‌م شه‌ڕه‌ف بۆ لای پیاو نییه، ته‌نها لای ژنه، ئه‌و شه‌ڕه‌فه له کوێی ژندا خۆی حه‌شارداوه؟ وه پیاو هه‌رکات ویستی ژن ته‌ڵاق ئه‌دات به‌ڵام دیسانه‌وه ژن ناتوانێ پیاو ته‌ڵاق بدات، که‌سه‌بارەت به‌وه خۆم پرسیارم له مامۆستایه‌کی شاره‌زا کردووه، ئه‌و وتی به‌هه‌مان شێوه ژنیش مافی ته‌ڵاق دانی پیاوی هه‌یه، به‌ڵام کۆمه‌ڵێک مه‌رجی هێنده قورسی وت که‌مه‌حاڵه ژن به‌و مافه‌ی بگات. هه‌تا ئێستاش هیچ ده‌م سپی و مه‌لایه‌کی ئایینی نوقه‌یه‌کیان لێنه‌هاتووه، سه‌باره‌ت به‌و مافه‌ی ژن، که‌واته ژنی به‌ش مه‌ینه‌ت کاتێک مێرده‌که‌شی به‌دڵ نه‌بوو ژنه ناچاره له‌ژینگه‌یه‌کی ناخۆشدا ته‌سلیمی داخوازیه‌کانی مێردێکی نه‌خوازراو بێت.\nبێگومان جیاوازیه ڕه‌گه‌زیه‌کان گه‌لێکن، لێ ئامانجی بابه‌تی من دیارده‌ی فره ژنییه.دیاره به‌گوێره‌ی هه‌موو پێوه‌ر و توێژینه‌وه‌کان دیارده‌ی فره ژنی له‌گه‌ڵ ئه‌م سه‌رده‌مه‌ی ئێستا ناتوانێ خۆی بگونجێنێ. ئێ ناشڕه‌خسێت له‌ئێستادا بژین بەڵام نوقمی سه‌رده‌مێکی تربین. بۆیه بەبۆچونی من بۆ ئێستا فره ژنی واتای کوشتنی دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تییه، ئەزمونی هه‌موو ئه‌و پیاوانه‌ش سه‌لماندویه‌تی که توشی چ ناهاوسه‌نگیه‌کی خێزانی هاتون، بۆیه فره هاوسه‌ری وه‌ک هه‌ر دیارده‌یه‌کی تر پێویستی به توێژینه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی هه‌یه.\nله ئێستادا بۆ وه‌کخۆ مانه‌وه‌ی ئه‌و دیارده‌یه به‌هێزترین پاساو پاساوی دینه. ئه‌گه‌رچی دین به‌سه‌دان ساڵ پێش ئێستا یاسای فره ژنی به‌په‌سه‌ند داناوه، به‌ڵام بۆئێستا پێویسته ئه‌و دیارده‌یه له‌ڕه‌گه‌وه هه‌ڵکه‌ندرێ، چونکه جیاوازیه‌کی فراوان هه‌یه له نێوان مرۆڤ و ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌وکات و ئێستا. ئەگەرچی شەریعەتی ئیسلام نەگۆڕەو کەس ناتوانێت بنەما سەوابتەکانی دینی ئیسلام بگۆڕێت، بەڵام ئەم دەستور و یاساو سەریعەتە زیاتر لە ١٤ سەدە پێش ئێستا نوسراون و هیچ پێویستییەک نییە بۆ مانەوەیان وەکو خۆی، بۆیە من لێرەوە بانگەوازێک لەکۆمەڵگای کوردی و تاکە هۆشیارەکان دەکەم شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی و مەدەنی و فیکری هەڵگیرسێنین و ڕێنێسانسی ئایینیی بکەین. وە من دژی ئەو ئیمام و ڕێبەرانی ئیسلامم کە دەڵێن نابێت بنەماکانی شەریعەتی ئیسلام بگۆڕدرێن. بەڕای من ئەگەر گۆڕانکاری نەکرێت لەشەریعەتی ئیسلامدا ئەوا لەشوێنی خۆمان چەقبەستوو دەبین و هیچ پێشکەوتنێک ڕونادات و ژنانیش قوربانی یەکەم دەبن.\nبەتایبەتی لەڕووی فرەژنییەوە کە ئەم نەریتە بۆ سەردەمەکانی کۆنیش گونجابێت بۆ ئێستا ناگونجێت. بێ شک له‌ڕووی ئیمانه‌وه خه‌ڵکی ئه‌وکات باوه‌ڕێکی یه‌کجار فراوانتریان هه‌بووه و به‌باشی په‌یڕه‌ویان له‌یاساکانی خواوه‌ند کردووه. هه‌رئه‌وه‌ش بۆته هۆی ڕاگرتنی هاوسه‌نگی عه‌داڵه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی و که‌س نه‌یتوانیوه، مافه سروشتیه‌کانی یه‌کێکی تر پێشێل بکات. ئه‌و لەخودا نزیکیه‌ش به‌هێزترین پاڵنه‌ر بووه بۆ ئه‌وه‌ی پیاوان یه‌کسانیه‌کی ڕه‌ها له نێوان ژنه‌کانیاندا بکه‌ن، چ له ڕووی سێکس یان جل و به‌رگ و خۆراک یان هه‌ست و سۆز و ڕێزه‌وه، به‌رپاکردنی یه‌کسانیش باشترین چه‌کێکه که قه‌ڵای ململانێکان ده‌ڕوخێنێ.\nله‌ڕاستیدا له‌م سه‌رده‌مه نادادپه‌روه‌ریه‌ی ئێستادا به‌جۆرێکیتره، ئێستا ته‌نها مه‌سئول و دەوڵه‌مه‌نده‌کان به کۆمه‌ڵ ژنیان هه‌یه، ئه‌وانیش نه‌ک به ئیمانداران به‌راورد ناکرێن، به‌ڵکو داماڵراون له هه‌رچی مۆڕاڵی مرۆڤ و په‌یوه‌ندی ڕۆحانیەت، بۆیه به‌هه‌ر نرخێک بێت ده‌یانەوێ ڕۆژانه ئاره‌زووه سه‌رکێشه‌کانیان تاقی بکه‌نه‌وه.\nجیاوازیه‌کی تر که ئێمه به‌پێشوو نابه‌ستێته‌وه ڕێژه‌ی زۆری ژنه، له‌سه‌رده‌می کۆندا ڕێژه‌ی ئافره‌ت زیاتر بووه له‌پیاو، ئه‌مه‌ش به‌هۆی ئه‌وه‌ی هه‌نگێ به‌رده‌وام جه‌نگی خوێناوی هه‌بووه، له‌زۆربه‌ی شه‌ڕه‌کانیشدا زیاتر له نیوه‌ی شه‌ڕکه‌ران کوژراون، ئه‌مه‌ش بۆته هۆی زۆر بونی ژن و که‌می پیاو، بۆیه بۆ حاڵه‌تێکی له‌وشێوه‌یه تاکه چاره‌سه‌ر ئه‌وه‌یان به‌باش زانیوه، بۆ هه‌ر پیاوێک چوار ژن به‌ڕه‌وا بزانن، ژنه‌کانیش ناچار بونه قبوڵی بکه‌ن چونکه نه‌یانتوانیوه خۆیان و مناڵه‌کانیان به‌خێو بکه‌ن. که‌به‌راوردێک بکه‌ین ده‌بینین له‌ئێستادا هیچ کام له‌و هۆکار و پاساوانه بونیان نییه، ڕێژه‌ی جیاوازی نێوان نێر و مێ به‌و ڕاده‌یه ناهاوسەنگ نییه، هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر ژنێک له‌ئێستادا مێرده‌که‌ی بمرێ ئه‌وا خۆی ده‌توانێ ژیانی مناڵەکانی مسۆگه‌ر بکات، به‌ئیشکردن یان موچه …هتد. که نمونه‌ی ژنی له‌وشێوەیه که‌م نین. به‌ڵام له‌ڕاستیدا پیاوی سه‌رده‌می خۆمان که به‌کۆمه‌ڵ ژن له‌زیندانێکی به ڕواڵه‌ت ماڵدا کۆدەکه‌نه‌وه ته‌نها بۆ دامرکانه‌وه‌ی ئاره‌زووه‌کانیانه، ئەگینا له‌به‌ر بونی کێشه‌ی قه‌یره‌یی و ژنی بێ مێرد نیه.\nجیاوازیه‌کی تر توانای سێکسیه، دیاره به‌گوێره‌ی ئاماژه مێژووییه‌کان پیاوی سه‌رده‌می کۆن خاوه‌ن جه‌سته‌یه‌کی گه‌وره‌تر و توانایه‌کی فراوانتر بوون، که ئەمەش بۆته هۆی بونی سه‌رچاوه‌ی یەکی سێکسی فراوانتر بەبەراورد بەپیاوی ئەم سەردەمە.\nهه‌روه‌ها به‌گوێره‌ی تازه‌ترین توێژینه‌وه‌ی پزیشکی ده‌رکه‌وتووه که بەشێوەیەکی گشتیپیاوی جگه‌ره کێش له‌مانگێکدا ٦ بۆ ٩ جار ده‌توانێ سێکس بکات، وه پیاوی جگه‌ره نەکێش توانای ٩ بۆ ١٢ جاری هه‌یه. وه ئه‌و ڕێژه‌یه له‌پیاوێکه‌وه بۆ یه‌کێکی تر جیاوازه. هه‌روه‌ها تو‌ره‌که‌ی جوته گونی نێرینه (پیاو) که هه‌ڵگر و به‌رهه‌م هێنەری تۆوه سپێرمه‌کانه، تواناکه‌ی سنورداره و بەهیچ شێوه‌یه‌ک ناتوانێ به‌شی تێرکردنی چوار ژن سپێرم به‌رهه‌م بێنێت.\nبه‌ڕای من بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌و دیارده کوشنده‌یه پێویسته کۆمه‌ڵگا به‌گشتی و له‌ناویدا توێژی ئافره‌ت به‌تایبه‌تی بگاته هۆشیاریه‌کی به‌رز و فراوان، ده‌بێت ژنان ئه‌و واقیعه بزانن، شوو نه‌کردنیان زۆر باشتره، له‌وه‌ی شوو به‌پیاوێکی ژندار بکەن. به‌ته‌نگه‌وه هاتن و هۆشیار کردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگاش ئه‌رکی سه‌رشانی ناوه‌نده‌کانی ڕاگه‌یاندن و ڕوناکبیران و ڕێكخراوەکانی کۆمه‌ڵی مه‌ده‌نییه، که گشتیان لەوبواره‌دا غاییباتیان هه‌یه. ڕێگه چاره‌ی دووه‌م بۆ بنبڕکردنی کولتوری فره ژنی، بونی یاسایه‌کی توند و یه‌کسانه، لێ نه‌ک هاوشێوه‌ی ئەوەی ئێستا هه‌یه به‌ناوی یاسای قه‌ده‌غه کردنی فره ژنی، به‌گشتی ئه‌و یاسایە نەتوانیویه‌تی فره ژنی که‌م بکاته‌وه نه ڕێگری کردووه له به‌رپرسان. ئه‌گه‌رچی له خولی دووه‌می پەڕلەماندا یاسای فره ژنی دانرا، به‌ڵام هێشتا پیاوان ڕێگای تر ئه‌دۆزنه‌وه و فێڵ له‌و یاسایه ده‌که‌ن، به‌وه‌ی له‌که‌رکوک و ناوچه‌دابڕاوه‌کان، ژن ماره‌ده‌بڕن و یاساکه‌ی هەرێمی کوردستانیش ناتوانێ کۆنتڕۆڵی ئه‌و دیارده‌یه بکات، ئه‌وه‌ش ده‌لیلی لاوازی یاساکه‌یه، به‌وه‌ی تێبینی نه‌کردووه پیاوانی دانیشتووی کوردستان نەتوانن لەدەرەوەی هەرێمی کوردستانیش ماره‌بڕی ژنی دووه‌م بکه‌ن. هه‌روه‌ها به‌گوێره‌ی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامه‌وانی ئاشکرا بووه، کە لەڕابردوودا، ژنه په‌ڕله‌مانتارێکی سەر بەپارتی دیموکڕاتی کوردستان له‌په‌ڕله‌مانی ئێڕاق، یه‌کێکه له‌و که‌سانه‌ی شووی به‌پیاوێکی خاوه‌ن ژن و مناڵ کردووەو بۆئەوه‌ی ڕێگه‌شیان پێبدرێت، له‌دادگای که‌رکوک ماره‌یان بڕیوه. ..\nPrevious باربارا.. جاك بریڤێر.. و: نه‌ژاد عزیز سورمێ\nNext پاسەوانی نیشتیمان و نیشتیمان فرۆش.. هەرێز خەسرەو تۆفیق


چەند خاڵێک گەر لە هاوسەرگیریەکەتاندا هەبوو، مانای وایە لە پشتی یەکترن! – تۆڕی میدیایی خەڵک\nچەند خاڵێک گەر لە هاوسەرگیریەکەتاندا هەبوو، مانای وایە لە پشتی یەکترن!\n2019/08/04 - 6:41 PM\nئەمەی خوارەوە چەند خاڵێکە گەر لە هاوسەرگیریەکەتاندا هەبوو، مانای وایە لە پشتی یەکترن و هاوکاری سەرکەوتنی یەکترن:\n-لە پاش هاوسەرگیری لەبوارەکانی ژیاندا بەرەو پێش دەچن نەک ئەوەی بۆدواوە بگەڕێنەوە\nکێشەو ناکۆکیەکانتان بە ئاسایی و گفتوگۆح چارەسەر دەکەن، نەک ئەوەی هەموو جارێک بیکەن بە شەڕ\nکاتێک لەگەڵ یەکدان خۆتان و بەبێ ترس هەستەکانی خۆتان دەردەبڕن\nگومانتان لە خۆشەویستی نییە بۆ یەکتر\nهەستەکەن کە بەیەکەوەن پارێزراون، نەک ئەوەی بە جیا پارێزگاری لەخۆتان بکەن\nبەیەکەوە بەسەر کێشەکاندا سەردەکەون\nمتمانەی تەواوتان بەیەک هەیە\nچەند نوکتەیەک کە کاتی خۆی CIA لە دژی یەکێتی سۆڤیەت درووستی کردبوو، کاری خۆی کردووە!\nئۆتۆمبێل و تەکنەلۆژیا48 خولەک پێش ئێستا


👁 ئەم بابەتە 13,983 جار بینراوە\n📊 پێشمەرگە دوو بۆمبی کیمیاوی داعش دەدۆزێتەوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 1 2017 8:15PM\nدواڕۆژ، هانا چۆمانی لە هەردوو میحوەری مەخمور و رۆ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 1-6-2017 20:15:59\n📊 دوای بایۆمەتری نزیکەی 200 هەزار مووچەخۆر کەمدەبێتەوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 1 2017 4:21PM\n👁 ئەم بابەتە 5,801 جار بینراوە\nدواڕۆژ، عیسا عەبدولقەهار سەرچاوەیەک لە سیستەمی تۆ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 1-6-2017 16:21:28\n📊 لە سۆران 330 کێڵگەی مین و تەقەمەنی هەیە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 1 2017 8:35PM\nدواڕۆژ، ئاکۆ حەمەد رابی بەرپرسی ڕاگەیاندنی دەزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 86% ✍ هـ.ب. 1-6-2017 20:35:27


7/4/2020 - 12:27\nله بازاڕه‌كانی جیهاندا به‌رزبوونه‌وه‌ی تۆماركرد\nبه‌هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ری هه‌یه به‌م نزیكانه ئۆپێك + به‌رهه‌مهێنه‌رانی سه‌ربه‌خۆ سه‌باره‌ت به‌كه‌مكردنه‌وه‌ی ئاستی به‌رهه‌مهێنان بگه‌ن به رێككه‌وتن، نرخی خاوی برێنت له بازاڕه‌كانی جیهاندا، به‌رزبوونه‌وه‌ی تۆماركرد و هه‌ر به‌رمیلێكی به ٣٤ دۆلار و هه‌شت سه‌نت مامه‌ڵه‌ی پێوه‌ده‌كرێت.\nبڕیاربوو كۆبوونه‌وه‌كه‌ی ئۆپێك + به‌رهه‌مهێنه‌رانی سه‌ربه‌خۆ له شه‌شی ئه‌م مانگه سازبكرێت، به‌ڵام دوێنێ دووشه‌ممه گوته‌بێژی كرملین، دمیتری پێسكۆڤ رایگه‌یاندبوو كه كۆبوونه‌وه‌كه بۆ نۆی ئه‌م مانگه دواخراوه.\nپێشتر سه‌رۆكی سندوقی وه‌به‌رھێنانه راسته‌وخۆكان له رووسیا، كیریڵ دمیتریێڤ ئاشكرایكردبوو كه وڵاته‌كه‌ی و سعوودیه زۆر نزیكن له گه‌یشتن به رێككه‌وتنی نه‌وت بۆ ئه‌وه‌ی سه‌قامگیری له بازاڕه‌كاندا به‌رقه‌راربێت.\nله كاتژمێر ٠٧:٠٨ نرخی یه‌ك به‌رمیل خاوی برێنت له بازاڕه‌كانی جیهاندا، به‌ڕێژه‌ی ٣،١٥ له‌سه‌دا به‌رزبوونه‌وه‌ی تۆماركرد و هه‌ر به‌رمیلێكی به ٣٤ دۆلار و هه‌شت سه‌نت مامه‌ڵه‌ی پێوه‌كرا.\nهاوكات نرخی یه‌ك به‌رمیل خاوی رۆژئاوای تێكساس، به‌ڕێژه‌ی ٣،٨١ له‌سه‌دا رووی له به‌رزبوونه‌وه كرد و گه‌یشته ٢٧ دۆلار و هه‌شت سه‌نت.


داعش و ئیسلام (له‌نێوان ده‌مامك و هه‌قیقه‌تدا) ... به‌هرۆز جه‌عفه‌ر\nئه‌گه‌ر فاشیزم، به‌وه‌دا بناسین كه، هێزێك، یان گروپێك، له‌بۆسه‌ی دۆزینه‌وه‌ی بچوكترین ناشرینی به‌رامبه‌ره‌كه‌یدایه، تا په‌لاماری بدات و گه‌وره‌ی بكاته‌وه. كه‌واته فاشیزم له‌خۆرهه‌ڵات بێت یان خۆرئاوا، بریتی یه له " په‌یوه‌ندیی" و له " ڕه‌فتاریشدا" ده‌رئه‌كه‌وێت. تا ئه‌وه‌ی بڵێین مه‌رج نییه، هه‌موو توندوتیژییه‌ك فاشیزم بێت. خوێنه‌ری به‌ڕێز نابێت چاوه‌ڕێ بكات له‌م نوسینه‌دا ئێمه خه‌ریكی بڕیاردان بۆ ته‌كفیركردنی داعش بین یان به‌پێچه‌وانه‌وه خه‌ریكی به‌راوردكردنی ئایه‌ت و فه‌رموده بین له‌گه‌ڵ كاره‌كانی داعش چواندن و به‌راوردیان بۆ بكه‌ین. .\nكاك به‌ختیار عه‌لی له‌باسی داعش و قسه‌كردن له‌جه‌وهه‌ردا، به كۆی تێزه‌كه‌ی، ئه‌یه‌وێت بڵێت، ئایدۆلۆجیا ده‌ستی له‌خوڵقاندنی توندوتیژییدا نییه، ئه‌وه لیبراڵیزم و داكۆكی كردن نه‌بووه له به‌های خۆرئاوا كه بۆته هۆی جه‌نگی ڤێتنام؟. ئه‌وه سۆشیالیزم و ماركسیزم به‌رپرس نین له ڕه‌فتاره‌كانی ستالین و لینینیزم؟. ئه‌وه ئیسلام و په‌یامبه‌ره‌كه‌ی نین به‌رپرس بن له ڕه‌فتاره‌كانی یه‌زیدو مه‌عاوییه؟. ئه‌گه‌ر له‌مه زیاتر بڕۆین ئه‌گه‌ین به‌وه‌ی كه دیكارت وه‌ك ڕابه‌ری ڕۆشنگه‌ری (من بیرده‌كه‌مه‌وه، كه‌واته هه‌م) . ترۆتسكی وه‌ك درێژكراوه‌ی بوَچونه ئیشتراكییه‌كان كه به‌ته‌ور كوشتییان. . هۆبز وه‌ك به‌رهه‌مهێنه‌ری گرێبه‌سته‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان. ئۆگه‌ست كۆنت وه‌ك دامه‌زرێنه‌ری سۆسیۆلۆژیا، عیساو موساو موحه‌ممه‌د وه‌ك پێشه‌وای دینی نێردراوی خوا. ئه‌مانه هه‌موو كوڕی سه‌رده‌مه‌كه‌ی خۆیان بون و، ئیتر فه‌لسه‌فه‌و ڕێبازه‌كه‌یان بۆ سه‌روه‌ختێكی تر به‌كه‌ڵك نایه‌ت؟. ئه‌بێت ڕێبازو ئایدۆلۆجیایه‌كی تر بێت جێگه‌ی ئه‌مانه بگرێته‌وه. یه‌ك دێت و ئه‌وی پێش خۆی ڕه‌ت ئه‌كاته‌وه. !. له‌سه‌رێكیشه‌وه "ئیبن خه‌لدون" " مقدمه" ی (1000) ساڵ پێش ئێستا نوسیوه، هه‌رئه‌ڵێی باسی ئێستامان ئه‌كات. ئه‌رستۆ كتێبی "سیاسه‌ت" ی چه‌ند سه‌د ساڵ پێش هاتنی ئیسلام نوسیوه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی فۆڕمی سیاسه‌تكردن و ئامرازه‌كان و په‌یوه‌ندییه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان گۆڕانی جه‌وهه‌ری به‌سه‌ردا هاتووه، هه‌رئه‌ڵێی بۆ چاره‌سه‌ری ده‌رده‌كانی ئێستامان نوسراوه‌ته‌وه. . كه بۆخۆم هه‌میشه پێموایه مێژوو هه‌روا هاتووه‌و داهاتووی مێژووش هه‌روا ئه‌بێت، گروپێك كڕكه‌وتون له‌سه‌ر بیروباوه‌ڕێكی كۆنه‌خواز، گروپێكی تر دێن ئه‌یانجوڵێنن و ئه‌یانله‌قێنن. هه‌روایه‌و هه‌رواش ئه‌ڕوات.\nبه‌بڕوای من، دیموكراسییه‌ت ساده‌ترین شوناسی له‌ده‌ستپێكردندا، بریتی یه له " به‌ریه‌ككه‌وتن ". . یه‌كێك تێزێك پێشكه‌ش ئه‌كا، ئه‌وانی تر ئه‌یده‌نه به‌رنه‌شته‌ری پرسیارو گومان، دژیه‌كیه‌ك دروسته‌بێت، به‌رهه‌مه‌كه‌ی یه‌كسان ئه‌بێت به‌دیموكراسیه‌ت، بۆخۆی ئه‌مه‌یه ڕێگه‌ی ئاسان بۆ به‌رهه‌مهێنانی فكر. . ئێمه له‌كاتێكدا ده‌ستكاریی ئه‌م تێزه ئه‌كه‌ین، ئه‌زانین ئیسلام وه‌ك ئایدۆلۆجیا جیاوازه له‌ئیسلام وه‌ك فه‌لسه‌فه‌و ڕاڤه‌كردنی ده‌قه‌كان. ماركس وه‌ك فه‌لسه‌فه جیایه له‌ماركس وه‌ك ئایدۆلۆجیا.\nله‌وێدا بێ ئه‌ندازه جێگه‌ی پێكه‌نینه بۆ كاك به‌ختیار، له‌سه‌رێكه‌وه بیانوو بۆ كوشتن و ئه‌تككردن و سه‌ربڕین و ده‌ست و مل بڕینی ملیاره‌ها مرۆڤ له‌مێژوودا بهێنیته‌وه. كه ئه‌مه بیروباوه‌ڕو مێنتاڵیه‌تێكی خه‌ته‌رناك دروستی نه‌كردووه؟. گوایه به‌م پێیه بێت ئه‌تاتۆرك به‌رپرس نییه و ده‌ستی نییه، له‌ڕه‌گه‌ز په‌رستی و فاشییه‌تی توركی. . ؟. به‌عس درێژ بكه‌ینه‌وه یان كورت ناگاته عه‌فله‌ق و سه‌ددام حوسه‌ین؟.\nبه پێی ئه‌و ڕوانینه‌ی به‌ختیار عه‌لی، ئێمه بۆ قسه‌كردن له داعش، له ئیخوان، پێویستمان به‌گه‌ڕانه‌وه نییه بۆ مێژووی خوێناوی خۆرهه‌ڵات و ئیسلام!. فاشیزم ئێستایه‌و ئێستاش فاشیزم!. یانی بۆ تێگه‌یشتن له سه‌دام حوسه‌ین نابێت له به‌عس تێبگه‌ین. نابێت له‌ژینگه‌و مێژووی تراژیدیای عێراق بگه‌ین؟. بۆ تێگه‌یشتن له‌دیدی ئیخوانه‌كانی ئه‌رده‌ن كه پاڵپشتی یان بۆداعش ڕاگه‌یاندووه، نابێت له قوتابخانه‌ی ئیخوانی (1928) ه‌وه پێیدا بێین. . بۆ دروستبونی ئیخوانیش نابێت له‌وهه‌لومه‌رجه بابه‌تی و زاتییه تێبگه‌ین كه‌تیایدا دروستبو له‌پاش ڕووخانی كۆتا خه‌لافه‌تی ئیسلامی كه‌عوسمانییه‌كان بون. له‌دایكبونی ئیخوان ژانی دروستبونی ده‌وڵه‌تێكی مۆدێرنی هاوچه‌رخ نییه له‌جێگه‌ی ده‌وڵه‌تێكی ئیسلامی؟.\nله‌هه‌ره ئاریشه جه‌وهه‌رییه‌كانی دونیای ئێمه، ئه‌وه‌یه ناتوانین وه‌ك توێژه‌رێكی سۆسیۆلۆگی بێلایه‌ن ده‌ربكه‌وین. وه‌ك لێكۆڵه‌ریكی سیاسیی بێلایه‌ن كنه بكه‌ین له‌ناو دیارده‌كاندا. . ئیشی مرۆڤ هه‌ركاتێك ئه‌وه نه‌بووه دیارده بدۆزێته‌وه. . دۆزینه‌وه‌ی دیارده له‌ده‌سته‌ڵاتی مرۆڤدا نییه، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی ئه‌یكات ته‌نها دۆزینه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی نێوان دیارده‌كانه. بۆنمونه: په‌یوه‌ندیی نێوان (مرۆڤ) و (سیاسه‌ت) . (مرۆڤ) و (ده‌وروبه‌ر) . (مرۆڤ) و (جینات) . . (مرۆڤ) و (مێژوو) . . (مرۆڤ) و (ته‌كنه‌لۆژیا) . . (تاك) و (سیسته‌م) . . . ئاوها. .\nبۆچی ناكرێت مرۆڤێكی خۆرهه‌ڵاتی، كه لایه‌نگری حزبێكه، به ڕۆشنبیر دابنه‌ین، یان مرۆڤێكی ئیسلامی به " توێژه‌ر" ێكی ڕاستگۆ ناوزه‌ند بكه‌ین. . ؟ چونكه ناتوانێت نوێنه‌ری كه‌ره‌سته‌كانی بیركردنه‌وه‌ی خۆی بێت، ئه‌و داتاو پێدراوانه‌ی وه‌ك ئامرازی نوسینێكی بێلایه‌ن له‌به‌رده‌ستیه‌تی بیخاته ڕوو. له‌مه خوردتر ڕۆشنبیری ئێمه نایه‌وێت توێژینه‌وه‌ی بابه‌تی و مه‌عریفی ئه‌نجام بدات، كه ئه‌لف بای بریتی یه له خۆداماڵین له‌لایه‌نگیریی بۆهه‌ر گروپ و ئایدۆلۆجیایه‌ك. . به‌ڵكو هه‌ر ئه‌یه‌وی به چه‌كوشه‌كه‌ی خۆی و به ڕبه‌ی ئایدۆلۆجیایه‌كی لیخێنراو تێزه‌كه‌ی بوه‌شێنێت. ئه‌وه‌ی ئه‌و ووتی هه‌موومان وه‌ك قاز بڵێین به‌ڵێ وایه و، ئه‌وه‌شی ئه‌و نه‌هی كرد هه‌مومان نه‌فی و نه‌هی بكه‌ین. . !!. ئه‌مه تایپێكی تره له‌و تایپه كۆنزێرڤاتییه‌ی كه وه‌ك حزبه‌كانی شاخ، تا ئێستاش له ئۆرگانه‌كانی حزب و نوسیندا به‌رگریی له مانه‌وه‌ی ئه‌كه‌ن.\nبۆگه‌یشتنمان به‌هه‌قیقه‌ت پێویستمان به‌وه‌یه ده‌مامك بناسین\nداعش، ئیسلامن و هه‌موو گروپه سه‌له‌فی و ته‌كفیرییه‌كانیش داعشن، زێده‌ڕۆیی نییه بڵێین، هه‌موو گروپه ئیسلامییه‌كان یه‌ك خێزانن، ڕه‌نگه داعش برا هاروهاجه‌كه‌یان بێت.\nلێره‌وه‌یه، كۆمه‌ڵێك سیكۆلاریستی شه‌رمن، له‌هێڵی قسه‌كردن له‌جه‌وهه‌ر ده‌رچوون، گوایه ئیسلام سه‌ره‌تاو كۆتا كێشه‌ی كۆمه‌ڵی كوردییه، ئه‌گه‌ر واز له ئیسلام بهێنین ئیتر ئه‌و ژنه‌ی مناڵی نابێت، دوو كوڕی پێكه‌وه ده‌بێت و، چوار وه‌رزه قه‌رسیل و به‌هاره و، بزن و مه‌ڕه‌كان دووباره زا ئه‌كه‌ن و، كه‌س قۆچێك له‌وی تر نادات و، بیروباوه‌ر ده‌چێته‌وه سه‌رسكه‌كه‌ی خۆی. . . تاد. ئه‌مه دیبه‌یتێكه له‌ده‌ره‌وه‌ی مێژوو.\nئه‌وه‌ی به‌هاری عه‌ره‌بی دروستكرد سته‌م بوو، داخی كه‌ڵه‌گه‌بوی كه‌پتكراوی ناخی بوعزێرییه‌كان بو، ئه‌وه بابه‌تێكی تره كه ته‌واوی گروپه ئیسلامییه‌كان په‌یوه‌ندیی هه‌واڵگریی هه‌ڵیان ئه‌سوڕێنێت، ده‌ستوه‌ردان و هه‌ربۆخۆی خۆرهه‌ڵات به‌ماناكه‌ی " ئیدوارد سه‌عید" كرده‌ی خۆرئاوایه. لێره بنه‌مای تاوان تاوانه. له‌پشت هه‌رچیرۆكێكه‌وه چیرۆكێكی تر هه‌یه، له‌پاڵ هه‌موو ڕوداوێكه‌وه، ڕووداوێكی تر له‌پێش خۆی هه‌بووه‌و دوای ئه‌وه‌ش ڕووداوێك خۆی مه‌ڵاسداوه. . ئه‌گه‌ر سته‌می قه‌زافی نه‌بوبایه، قه‌زافی سه‌ركرده به‌و جۆره نه ئه‌كوژرا، شێوازی كوشتنی سه‌ركرده قه‌زافی، هه‌موو تاوانه‌كانی چل ساڵه‌ی قه‌زافی سه‌ركرده‌ی شارده‌وه، هه‌ردوو هه‌ر دڕه‌نده‌یی بون، كامه ده‌مامكه‌و كوامه‌ش هه‌قیقه‌ت؟.\nله‌هاتنی ئیسلام و پێش ئیسلامه‌وه (2000) ساڵه له‌دۆڵی ڕاقیده‌یندا، به‌ده‌م پێكه‌نینه‌وه مرۆڤ ئه‌كوژرێت، وه‌ك ئاوخواردنه‌وه مل ئه‌په‌ڕێنرێت، له (ئیبن ته‌یمییه‌وه) بۆ (فارابی) له‌سه‌رجه‌م به‌رگه‌كانی (ته‌به‌ری) و (البدایه و النهایه) ه‌وه بۆ (الكامل فی التاریخ) له (سه‌ید قوتبه‌وه) بۆ (عه‌بدولا عیزام) له (زه‌رقاوییه‌وه) بۆ (مه‌لا كرێكار) . . هه‌موویان باس له‌یه‌ك (به‌ها) ئه‌كه‌ن، یه‌ك جۆر پاساویان هه‌یه بۆ به‌رگریی كردن لێی. . هه‌موو ئه‌و تاوانانه‌ش به‌ناوی یه‌ك به‌های ئاینییه‌وه ئه‌نجامدراون كه ئیسلامه. ئه‌وه‌ی جیای ده‌كاته‌وه، ته‌نها كات و سه‌رده‌مه.\nبۆنمونه: سووننه‌كان، حوكمی ئاگرو ئاسنی هه‌زارساڵه‌ی خۆیان كردووه تا (2003) . له‌م مێژووه‌وه، هه‌رچه‌ند ویستی یان خۆیان بكڕنه‌وه، حوكم و ده‌سته‌ڵاتی جاران وه‌ربگرنه‌وه، نه‌یانتوانی، ته‌نانه‌ت له‌سه‌ره‌تاوه هه‌رێمێكیان بۆ دروست ئه‌كردن به‌پرۆژه‌و هاوكاری ئه‌مریكا، نه‌یانده‌ویست، تموحی هه‌موو عێراقییان هه‌بوو. ده‌یان گروپی توندوتیژو تیرۆریستی و خێڵه‌كییان له‌عێراقدا دروستكرد، چه‌ندین چپه‌چپی نێوچه‌ییان كرد، شیعه‌كان له‌م (10) ساڵه‌ی ڕابردوودا، به‌ئاشكراو نهێنی هه‌وڵی ئیباده‌كردن و سڕینه‌وه‌ی سوننه‌كانیان داوه. . گه‌ڕه‌كی " به‌ییاع" له‌به‌غدا (80%) ی سوننه بوو، ئێستا (15%) . . شیعه ده‌یان زیندانی و قه‌سابخانه‌ی نهێنی و ئاشكرای بوَ سوونه‌كان كردبوه‌وه. ته‌نها له‌زێندانێكی نوری مالكیدا (5000) ژنی سوننه هه‌بوه، (3000) سێ هه‌زاریان ده‌ستدرێژی سێكسیان كراوه‌ته سه‌ر، (1800) یان سكی پڕبوه. !.\nله‌دوای گه‌یشتنی به‌هاری عه‌ره‌بی بۆ سوریا، سووننه‌ی عێراق چاویان خسته سه‌ر ڕووخانی ئه‌سه‌د. تاله‌وی شكسته‌كه‌ی عێراق قه‌ره‌بو بكه‌نه‌وه. له‌سوریا شیعه‌كان نه‌ك كه‌مینه به‌ڵكو كه‌می ناو كه‌مینه‌كانیشن، ده‌یه‌ها ساڵه باوك و كوڕ حوكمی ئاگرو شه‌بیحه دژی سووننه‌ی زۆرینه په‌یڕه‌و ئه‌كه‌ن. دوای ئه‌وه‌ی زیاتر له (100000) سه‌د هه‌زاركه‌سی سیڤیل به‌توندترین شێوازه‌كان كوژرا، زیاتر له نیوه‌ی سوریا به‌پێی ڕاپۆرتی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان ئاواره‌و وڵات به‌ده‌ربون. دوای ئه‌وه‌ی شۆڕشی سورییه‌كان و هه‌وڵه‌كانیان دزرا. له‌مه‌ش بێئومێد بوون. هه‌ستان بۆخۆیان (داعش) یان دروستكرد. كه‌واته دانیشتنی هه‌ندی كه‌س به‌دیارئه‌وه‌ی داعش ببه‌ستنه‌وه به‌ئیسلام و عومه‌ری كوڕی خه‌تتاب و خالیدی كوڕی وه‌لید و، قاعیده‌وه جگه له‌قسه‌ی به‌لاش و خۆخه‌ریككردن هیچ نییه. داعش به‌رهه‌می ئه‌وسته‌مه بووه كه‌په‌یڕه‌وكراوه. داعش بۆ گه‌یشتنه به‌ده‌سته‌ڵات نه‌ك به‌های ئاینی و مه‌زهه‌بی. . دوور نییه سبه‌ینی له‌هه‌رێمێكی وه‌ك كوردوستان كه‌سێك كه یه‌كێتی و پارتی هه‌ر حیسابیان بۆ نه‌كردووه، له به‌رئه‌نجامی ئه‌وهه‌موو داخ و سته‌مه‌ی پێی دراوه، شۆڕشێك تاوبداو ئاگر له‌خه‌رمانه‌ی مێژوو ئێستاو داهاتوی ده‌سته‌ڵاتی سته‌مكار به‌ربدات. .\nلێره‌وه، له‌خۆت بپرسه، دروستبونی داعش زاده‌ی چییه؟. ئه‌وان گه‌مه‌ی ئابوریی و ئیقلیمی و موخابه‌راتی ئه‌كه‌ن، ئه‌مانیش ئه‌وه‌نده‌ی پێیان بكرێت به‌زیاده‌وه بۆ به‌ده‌ستهێنانه‌وه‌ی عێراق و شامه‌كه‌ی خۆیان ئه‌یكه‌ن. . ئه‌وان ئیمامه‌ت و شیعیزمیان كردووه به‌به‌رگی تاوانه‌كانی خۆیان، ئه‌مان سوننه‌و جه‌ماعه‌ت و داكۆكی كردن له‌خاك و به‌های دینی خۆیان، كه‌سته‌میان لێكراوه. ئه‌وان توند، ئه‌مان توندتر. تۆبڵێی گوڵیان بده‌نی؟. تائێره ئه‌وه‌یه كه‌بڵێین داعش به‌رهه‌می ئێستایه. به‌ڵام ناكرێت بوترێت ئیلهامی له ڕابردوو وه‌رنه‌گرتووه.\nده‌بوو، كاك به‌ختیار عه‌لی، بۆگه‌یشتن به جه‌وهه‌ری تێزه‌كه‌ی، شیكارێكی سایكۆلۆجیانه‌ی بۆ خودی مرۆڤ بكردایه له‌مه‌ڕ تاوان، نه‌ك شه‌فاعه‌ت بۆ ئایدۆلۆجیا بكات. ئه‌وه‌ی به‌ناكازاكی و هیرۆشیما كرا، ئه‌و جه‌نگه‌ی هیندییه‌كان و ڤێتنامییه‌كان كردیان، ئه‌وه‌ی نازیه‌كانی ئه‌ڵمانیا به‌رانبه‌ر جوله‌كه‌كان، فاشییه‌كانی ئیتاڵیاو عه‌فله‌قییه‌كانی عێراق و خومه‌ینیه‌كانی ئێران و، فه‌له‌ستینیه‌كانی غه‌ززه و ئه‌رمه‌نیی و كورده‌كان له‌توركیا كراوه. هه‌مووی یه‌ك دیوی تاوانه. به‌ڵام ڕه‌گه‌زی كات جیاوازییه‌كه‌ی دیاریكردووه. ئه‌و جه‌نگانه‌شی بڕیاره له‌ئاینده‌دا ڕووبده‌ن، هه‌مان شت ده‌بن. بۆ؟ چونكه هه‌ریه‌كه‌و ئیلهامی له‌وه‌ی پێش خۆی وه‌رئه‌گرێت. خاڵی هه‌ره هاوبه‌شی توندوتیژیی له‌هه‌رجوگرافیایه‌ك ئه‌وه‌یه، كه بكه‌ره‌كه‌ی " مرۆڤه". . له‌وه‌ته‌ی مرۆڤ هه‌یه، جه‌نگیش هه‌یه. هه‌تا مرۆڤیش بمێنێت هه‌ر جه‌نگ ئه‌مێنێت. نه‌ئاین نه یاسا تاییه‌ت و نێوده‌وڵه‌تییه‌كان نه‌یتوانیوه ڕێگه له‌تاوان بگرێت. . یانی مرۆڤ بۆخۆی دیوه شه‌یتانییه‌كه‌ی، ئه‌ودیوه‌ی هه‌میشه حه‌ز به‌به‌رفراوانی و زاڵبون ئه‌كات و چێژیشی لێوه‌رده‌گرێت، زاڵتره.\nفۆڕمی ئه‌مجاره‌ی توندوتێژیی، له‌هه‌ره فۆرمه تونده‌كانی مێژووی مرۆڤایه‌تییه، چونكه ئلهامی له‌فۆمێكی زۆر تونده‌وه وه‌رگرتووه. ئه‌بێت كاردانه‌وه‌كه‌ی توندتر بێت. بۆیه ئه‌م ده‌یان هه‌زار ڕێكخستنه (1) كه‌سیشیان له وڵاتێكدا زۆره. ئاوخواردنه‌وه‌و كۆمه‌ڵكوژیی و ژنكوشتن و مناڵكوژیی وه‌ك یه‌ك شته. . به‌ده‌م پێكه‌نینه‌وه مرۆڤیك و ده‌یان ئه‌كوژن. له‌شێوازی كوشتندا داهێنان ئه‌كه‌ن، سه‌دان جۆر و شێوازی خوێنرشتن و مراندنیان هه‌یه. له‌م توندوتیژییه چێژ وه‌رئه‌گرن.\nیه‌ك كه‌سیان دزه بكاته هه‌ر وڵاتێكه‌وه، تراژیدیایه‌كی هاوشێوه‌ی (11) ی سێپته‌مبه‌ر دروسته‌كات. " محه‌مه‌د عه‌تا" شۆفێری یه‌كه‌م فڕۆكه‌ی كێشان به بورجی باكوری بازرگانی جیهانیدا، كه‌سێكی میسری عه‌ره‌ب. . بۆ خوێندنی باڵا له ئه‌ندازیاری شارستانی و هاتوچۆ چووه زانكۆی هامبۆرغ له ئه‌ڵمانیا. . توانی یه‌ك ڕێكخستنی وه‌ها له‌گه‌ڵ ڕێكخراوی قاعیده دروست بكات. پلانی لێدان له هه‌موو خۆرئاوا له تاوه‌ره‌كانی بازرگانی جیهانی دابڕێژێت.\nچۆن "فرانسوا هۆلاند" نایه‌ته كوردوستان، كه داعش له‌موسڵێكدایه، فڕۆكه‌خانه‌ی هه‌یه‌و به‌فڕۆكه (5) كاتژمێر له پاریسه‌وه دووره، به‌پێی ڕاگه‌یاندراوێكی ترسناكی ده‌زگای هه‌واڵگری فه‌ڕه‌نسی (700) فه‌ڕه‌نسی له‌ناو ڕیزه‌كانی داعشدان. كه‌واته داعش یان تیرۆریزم ئه‌مڕۆ سه‌ره‌كیترین تۆپیكی ناو ده‌زگاو ناوه‌نده‌كانی توێژینه‌وه‌و په‌یوه‌ندییه ده‌ره‌كییه‌كانه. كه ڕه‌نگه دواجار ئاین وه‌ك ئایدۆلۆژیایه‌ك بكاته شتێكی ترسناك لای مرۆڤه‌كان و، لێی ڕابكه‌ن.\nپرسیارم بۆخوێنه‌ر: ئایا له‌م بابه‌ته‌دا ئێمه داكۆكیمان له ئایدۆلۆژیایه‌ك، یان گروپێك كردووه، یاخود به‌ئاره‌زووی نوسه‌ر خۆی بابه‌ته‌كه بهێنێت و ببات؟.


هودا پار: دەبێت بۆ کەعبە بەڕێوبەرایەتیێکی ئۆتۆنۆمی دروست بکرێت\nهودا پار: دەبێت بۆ کەعبە بەڕێوبەرایەتیێکی ئۆتۆنۆمی دروست بکرێت\nبه رواری داگرتن : 2019-06-19 13:47\nناوەندی ھەواڵەكان - هودا پار بەهۆی کرژیەکانی سیاسی سعودیە لەگەڵ قەتەر و وڵاتانی تر و ڕێگریەکان بۆ ئەنجام درانی فەریزەی حەج بانگێشتی "دروست بوونی بەڕێوبەرایەتیێکی ئۆتۆنۆمی بۆ کەعبە" کرد.\nهودا پار ناڕەزایەتی دەربری لە بەرامبەر هەوڵەکانی سعودیە بۆ ڕێگری کردن لە ئەنجام درانی فەریزەی حەج بۆ ئۆپۆزسیۆنەکان و ڕکابەرانی سیاسی خۆی و بانگێشتی وڵاتانی ئیسلام کرد، وتی: داوا دەکەین بۆ حەرەمەینی شەریفەین بەڕێوبەرایەتیێکی ئۆتۆنۆمی دروست بکرێت و لە لایەن ئەنجومەنێک بەڕێوە بچێت کە نوێنەرایەتی تەواوی مسوڵمانەکانی جیهان بێت.\nناوەندی گشتی هودا پار لە ڕاگەیەندراوی هەفتانەی خۆی باسی لە بابەتی بە کار هێنانی مادەی هۆشبەر لە تورکیا و کەم بوونی هەوڵەکان لە بەرامبەری و سیاسەتی پەنابەری ئیتالیا و هەڵبژاردنەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق و هەوڵەکانی سعودیە بۆ ڕێگری کردن لە ئەنجام درانی فەریزەی حەج بۆ ئۆپۆزسیۆنەکان و ڕکابەرانی سیاسی خۆی کرد.\nلە ڕاگەیەندراوەکە سەبارەت بە زیاد بوونی بە کار هێنانی مادەی هۆشبەر لە تورکیا باس لەوە کرا: بە پێی ڕاپۆرتی بە کار هێنانی مادەی هۆشبەری ئەوڕووپا لە ساڵی ٢٠١٩ مادەی هۆشبەر لە تورکیا بووە هەڕەشەیەکی گەورەی کۆمەڵایەتی. بوونی گەنجەکان کە تەمەنیان لە نێوان ١٥-٣٤ ساڵە لە ناو بە کار هێنەرانی مادەی هۆشبەر مەترسی کە تورکیا ڕووبەڕووی بووە نیشان دەدات. هەروەها بە پێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١١ی وەزارەتی دادپەروەری ١٠٥ کەس بەهۆی مادەی هۆشبەر گیانیان لە دەست دا بەڵام لە ساڵی ٢٠١٧ ئەو کەسانەی تەمەنیان دەورەبەری ٣٤ ساڵە ٩٤١ کەس گیانیان لە دەست داوە. لە ئەنجامی لێکۆلینەوەکان دەرکەوت کە دەبێت تێکۆشان لە بەرامبەر مادەی هۆشبەر زیاتر بکرێت و چارەسەریەکانی بەردەوامی پێشکەش بکرێت. ئەو ئۆڕاسیۆنانەی لە قۆناغی کۆتایدا ئەنجام دەدرێت زۆر گرنگە بەڵام دەبێت بزانرێت بەسیش نییە.\nسیاسەتی پەنابەرانی ئیتالیا\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە سەبارەت بە سیاسەتی پەنابەرانی ئیتالیا باس لەوە کرا: حکومتی ئیتالیا ڕزگار کردنی ئەو پەنابەرانەی قەدەغە کردبوو کە بەڵەمیان ژێرئاو کەوتوە. ئێستاش حکومەت خۆی ئامادە دەکات سزای پارە بەو ڕێکخراوانە مەدەنی و تیمەکانی ئاسایشی کەناری دەریا بدات کە سەرپێچی لە قەدەغە دەکات. لە دوای هەڵبژاردنی مانگی ئازاری ٢٠١٨ دەسهەڵاتداری زۆر ڕاستی وڵات بووە هۆکاری توند بوونی سیاسەتیان لە بەرامبەر پەنابەران و بە بەهانەی ڕێگری کردن لە قاچاغچیتی چەندین چالاکی نایاسایی و نامرۆڤی ئەنجام دراوە. لە ساڵی ٢٠١٤ تا ئێستا لە دەریای ناوەڕاست نزیکەی ١٧ هەزار پەنابەر گیانیان لە دەست داوە و هەڕەشەی سزادان بەو ڕێکخراوانەی مەدەنی دەبێت هۆکاری زیاتر بوونی گیان لە دەست دان.\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە باس لەوە کرا، بۆ کۆتای هاتنی هێرش بۆ سەر پەنابەر دەبێت کۆمەڵگای نێونەتەوەیی ئیتر بەرپرسی بە ئەستۆ بگرێت، وتی:\n"ئەو هێزانەی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقا دەستهەڵاداری سیاسی و ئابووریان دروست کردوە، بە زیاتر کردنی شەڕەکانی ناوخۆی شوێنی ئالۆزیان دروست کردوە و بوونەتە هۆکاری کردنەوە ڕێگای کۆچ لە ناوچەکە. بۆ کۆتای هاتنی هێرش بۆ سەر پەنابەر دەبێت کۆمەڵگای نێونەتەوەیی ئیتر بەرپرسی بە ئەستۆ بگرێت. لەو وڵاتانەی پەنابەران تێدا دەژین بۆ ڕێگری کردن لە چالاکی و وتەکانی نەژادپەرستانە دەبێت دەوڵەت بە خۆی دەست بە کار بێت. تاکە ڕێگای کۆتای هاتنی کۆچەکانی کە سەرئەنجامەکەی مەرگە، دروست بوونی ئارامی لەو ناوچانەی کە ئالۆزی تێدایە و باش بوونی مەرجەکانی ئابووریە."\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە بانگێشتی وڵاتانی ناوچەکە کرا: نەتەوە یەکگرتوەکان و ڕێکخراوەکانی تری نێودەوڵەتی لە پاراستنی بابەتی مافی پەنابەران و باش کردنی ڕەوشی ژیانی پەنابەران زۆر دوورن. بانگێشتی نەتەوە یەکگرتوەکان و ڕێکخراوەکانی تری نێونەتوەیی دەکەین کە بۆ پاراستنی پەنابەران و ڕێگری کردن لە مامەڵەکانی نامرۆڤی وڵاتانی وەکو ئیتالیا دەبێت سەپاندنەکای جدی ئەنجام بدرێت.\nهەڵبژاردنەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە سەبارەت بە هەڵبژاردنی نێچیرڤان بارزانی وەکو سەرۆکی هەرێم باس لەوە کرا: نێچیرڤان بارزانی کە وەکو سەرۆکی هەرێم هەڵبژێردرابوو سوێندی یاسایی خوارد و دەستی بە کار بوو. چەندین مێوان لە وڵاتانی جیهان و مەولود چاوش ئۆغلو وەزیری دەرەوەی تورکیا بەژداری ڕێوڕەسمی سوێند خواردن بوو. ئەو هەنگاوە وەکو هەنگاوی گرنگ دوای دروست بوونی کرژیەکان دوای گشت پرسی سەربەخۆی هەڵدەسەنگێنێت. هیوادارین ئامانجی بە هێز کردنی دووبارەی پەیوەندیەکان لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق کاریگەری ئەرێنی بۆ سەر سیاسەت بە سەر کوردەکانی کە لە ناو وڵات دەژین هەبێت.\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە باس لەوە کرا: ماکرۆن سەرۆک کۆماری فەڕەنسا سەبارەت بە حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق وتبووی "دەتوانن پشت بە ئێمە ببەستن" ئەو ڕاگەیەندراوەی فەڕەنسا نیشان دەدات کە دەیەوێت لەو قۆناغی نوێ ڕۆلی چالاکتری لە ناوچەکە هەبێت. بەهێزتر کردنی پەیوەندیەکان جگە لە وڵاتانی دراوسی لەگەڵ وڵاتانی ڕۆژئاوای سوودی بۆ ناوچەی کوردەکان و وڵاتانی دراوسێ نییە. وەکو ڕاستیێک لە پێش چاوەکانمانە کە کێشەی جوگرافیای کورد کە بە چوار پارچە دابەش کراوە بە ئەنقەسد لە لایەن هێزەکانی جیهانی چارەسەر ناکرێت.\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوە کرا، بینینی حکومەتی هەرێمی کوردستان وەکو دوژمن سوودی بۆ هیچ وڵاتێک نییە، وتی: ڕاستیێک هەیە؛ ئەو گەلەی لەو جوگرافیەیە دەژین دەبێت پێکەوە لە ناو ئاشتی بژین. دراوسێ بوون و لەگەڵ یەکتر بوون هیچ کات بەهانەی شەڕ و نەفرەت و دوژمنایەتی نییە. بە پێچەوانە؛ برایەتی و دۆستی و هاوکاری پێویست دەکات. مومکین نییە وڵاتانی وەکو فەڕەنسا و ئەمریکا و ڕووسیا کە لە دوور هاتنە داوای برایەتی و یەکێتی ئێمە بکەن. چونکە یەکێتی ئێمە دژ بە سوودەکانی سیاسی و ئابووری ئەو وڵاتانەیە. سوودی ئەوان لە سەر دووبەرەکی و دوژمنایەتی ئێمە لە بەرامبەر یەکتر دامەزراوە.\nهەروەها لە کۆتای ئەم بابەتە باس لەوە کرا: پیرۆزبایی سەرۆکایەتی نێچیرڤان بارزانی دەکەین و هیوادارین ئەو ئەرکە بۆ گەلی کورد و تەواوی وڵاتانی ناوچەکە ببێتە هۆکاری خێر.\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە سەبارەت بە کرژیەکانی سیاسی سعودیە لەگەڵ قەتەر و وڵاتانی تر و ڕێگریەکان بۆ ئەنجام درانی فەریزەی حەج باس لەوە کرا: ساڵی پێشتر سعودیە قەدەغەی کرد کە حەج و عومرە لە لایەن ١ ملیۆن فەلەستینی ئەنجام بدرێت کە گوایە هاوڵاتی ڕژێمی تیرۆری سەهیۆنیە و بەهۆی کرژیەکانی سیاسی ٣ ساڵە ڕێگری لە ئەنجام درانی حەج لە لایەن هاوڵاتیانی قەتەر و ئەو کەسانە دەکات کە لە قەتەر دەژین. عەرەبستانی سعودیەی کە بەڕێوبەرایەتی حەرەمەین لە دەستیدایە ڕێگری لە ئەنجام دانی حەج لە لایەن ئەو کەسانە دەکات کە بۆ خۆی ئۆپۆزسیۆن و ڕکابەری سیاسی دەبینێت. ئەو ڕەفتارەی کە هیچ جیاوازی لەگەڵ ئەنجام درانی هێرش بۆ سەر مزگەوتی ئەقسا لە لایەن سەهیۆنیەکان نییە، دەبێت لە لایەن تەواوی ڕێکخراوەکانی مەدەنی و حکومەتی وڵاتانی ئیسلام شەرمەزار بکرێت.\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە ئاماژە بەوە کرا، حکومەتی سعودیە بەهۆی دروست کردنی هاوکاری لەگەڵ ئەمریکا و سەهیۆنیەکان یاسایی بوونی بەڕێوە بردنی شارەکانی پیرۆزی لە دەست داوە، وتی: شاری مەککە و کەعبە پیرۆزی و گرنگی هاوبەشی تەواوی مسوڵمانەکانە. بوونی بەڕێوبەرایەتی لە دەستی سعودیە ئەو ڕاستیە هیچ کات ناگۆرێت. سیاسەتی ڕێگری کردن لە ئەنجام درانی مافی ئازادی عیبادەت، دروست بوونی ئەنجومەنێکی هاوبەش بە بەژداری تەواوی دەوڵەتانی مسوڵمان بۆ بەڕێوە بردنی خاکەکانی پیرۆز پێویست دەکات.\n" دەبێت بۆ کەعبە بەڕێوبەرایەتیێکی ئۆتۆنۆمی دروست بکرێت"\nهودا پار لە کۆتای بانگێشتی وڵاتانی ئیسلام و ڕێکخراوەکانی نێودەوڵەتی کرد، وتی: بانگێشتی ڕێکخراوی هاوکاری ئیسلامی و تەواوی ڕێکخراوەکانی نێودەوڵەتی کە لایەن وڵاتانی ئیسلام دامەزراوە و زانایانی ئیسلام و ڕێکخراوەکانی کە لایەنیان دامەزراوە و ڕێکخراوەکانی مەدەنی دەکەین تاکو سەبارەت بە لە ناو بردنی ڕێگرنی کردن لە ئەنجام درانی فەریزەی حەج دەست بە کار بن. ئێمە وەکو هودا پار پێشنیار دەکەین؛ بۆ حەرەمەینی شەریفەین بەڕێوبەرایەتیێکی ئۆتۆنۆمی دروست بکرێت و لە لایەن ئەنجومەنێک بەڕێوە بچێت کە نوێنەرایەتی تەواوی مسوڵمانەکانی جیهان بێت. (İLKHA)\nبليته كان هودا پار کەعبە


ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر؛\nبەڕێوەچوونی دادگای حەمید نووری لە سوید نیشانەی زیاد بوونەوەی پاڵپشتییەکانی ئەورووپا و ئەمریکا لە مونافقین دوای نابردنی ناوی موجاهدینی خەلق لە لیستی ڕێکخراوە تیرۆریستییەکانە؛ ئەبێ چاوەڕوان ببین کە ئایا ئێرانیش دادگایی کردنی بەرپرسانی مونافقین بەڕێوە دەبات\nسەفەری بەشار ئەسەد بۆ تاران نیشانی دا کە سەرەڕای گوشاری بەربڵاوی وڵاتانی بیانی وەکوو ئەمریکا، ڕۆژاوا و ئیسرئایل، پێوەندی سترتایژیکی نێوان تاران و دیمەشق زیاتر لە ڕابردوو تۆکمەیە.\nشارۆچکەنشینەکان و سەربازانی ڕژیمی زایۆنی رۆژی پێنشەمە خولی نوێی دەسدرێژی بۆ سەر مزگەوتی ئەقسایان دەست پێ کرد بۆ ئەوەی نیشان بدەن هێشتا وازیان لە گەڵاڵە و پرۆژە نەیارانەکانیان نەهێناوە.\nراپۆرتی تایبەتی مێهر؛\nمیدیا سەعوودی و زایۆنیستییەکان لە پرۆژەیەکی هاوبەشدا رایانگەیاندووە بەرنامەی سوپای قودس بۆ بەڕێوەبردنی ئۆپەراسیۆنێکی تیرۆریستیان پووچەڵ کردۆتەوە.\nڕەوتی سیاسی عێراق هەر لە بنبەستە/چارەنووسی حکومەتی نوێ ناڕوونە\nلە حاڵێکدا کە نزیک بە 7 مانگ لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق تێدەپەڕێت، بەڵام سیاسەتوانانی ئەو وڵاتە هێشتا نەیانتوانیوە حکومەتی نوێ پێک بهێنن و هەر ئەوەش ڕەوتی سیاسی ئەو وڵاتەی خستووەتە بنبەستەوە.\nڕێوڕەسمەکانی جێژنی رەمەزان لە کوردستان/نوێژی جەماعەت و سەردانی خزمان\nخەڵکی کوردستان پاش کۆتایی هاتنی مانگی ڕەمەزان، لە رۆژی جێژندا سەردای یەکتر دەکەن و گەردن ئازایی لە یەکتر دەخوازن و لە مزگەوتەکان، نوێژی جێژن بەڕێوە دەبەن.\nشەش ئێپیزۆد لە جەنایەتەکانی ئیسرائیل لە دژی خەڵکی فەلەستین\nڕژێمی زایۆنی، ڕژیمێکە هەڵکەوتە، لە شێوەی پێکهێنانی تا بەردەوام بوونی جەنایەتەکان لە درێژەی مانەوەیدا. ئەو ڕژێمە لە 74 ساڵی ڕابردوودا زیاتر لە 2700 تیرۆری ئەنجام داوە.\nمێهر ڕاپۆرتی دا؛\nڕۆژاوا دانی بە شکستێکی قورسدا نا/ ئێران لە سیاسەتی ئەوپەڕی گوشار سەرکەوت\nدانپێدانانی بەرپرسان و مێدیا ئەمریکییەکان و هاوپەیمانەکانیان لە وڵاتانی ڕۆژاوایی نیشانی دەدات کە سەپاندنی سیاسەتی ئەوپەڕی گوشار لە دژی ئێران شکستی هێناوە.\nسیناریۆکانی ئاکەپە لە هەڵبژاردنەکان/ ئایا ئەردۆغان دەمنێتەوە؟\nگەرچی رێژەی ناوبانگی ئاکەپە دابەزیوە و پێش بینی دەکرێت ئەردۆغان لە هەڵبژاردنی داهاتوودا سەرنەکەوێت، بەڵام ئەردۆغان هێشتا ڕیکابەری بەهێزی نییە.\nئەلمانیتۆر شرۆڤەی کرد:\nهاوپەیمانی سەدر- بارزانی- حەلبووسی بە بێ بەشداری چوارچێوەی هاوئاهەنگی ناتوانێ دەوڵەت پێکبێنێت\nگۆڤاری ئەمریکیی ئەلمانیتۆر وێڕای ئاماژە بە ناتوانی هاوپەیمانی سێ لایەنەی سەدر- بارزانی- حەلبووسی لە پێک هێنانی دەوڵەت، وتی: ئامادەیی چوارچێوەی هاوئاهەنگی دەبێتە هۆی پێک هێنانی دەوڵەتی گشتگیر.\nڕوانینێک بۆ سەدەی پێشوو؛\nسەدەی ٢١ سەدەی سەرهەڵدانی نەخۆشی نوێ بوو. ڤایرۆسهایەک کە کاریگەرییان لە سەر شێوازی ژیان و سروشت داناوە و کۆتاییان بە ژیانی خەڵکێکی زۆر هێناوە.\nرێوڕەسمە تایبەتەکانی مانگی رەمەزان لە ناوچە کوردنشینەکان\nخەڵکی ئێران وەکوو هەموو وڵاتە موسوڵمانەکان ڕێوڕەسمی تایبەتیان بۆ مانگی ڕەمەزان هەیە و هەروەها پارێزگای کوردستانیش بە شێوەیەکی جیاواز دەچێتە پێشوازی ئەم مانگەوە و هەندێ نەریتی تایبەت بەڕێوە دەبەن.\nڕاپۆرتی فەرهەنگیی مێهر؛\nسێزدە بەدەر، جێژن و ئاهەنگی کۆتایی هاتنی نەورۆزە\nجێژنی کۆتایی نەورۆز، یەکێکە لە گرینگترین ئاهەنگ و داب و نەریتە هاوبەشەکانی نێوان هۆز و ئەتنیکە ئێرانییەکان کە لە ماوەی ئەم ساڵانەی دواییدا جێژنی ئاشت بوونەوە لەگەڵ سرووشتیشی پێ دەڵێن.\n12 ی خاکەلێوە و دەنگی خەڵک بە کۆماری ئیسلامی\nدوای سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی لە 22 ی ڕێبەندانی ساڵی 1357، لەسەر داوای ئیمام خومەینی لە ڕۆژی 12 ی خاکەلێوەی ساڵی 1358 گشت پرسییەک بۆ دەنگ دان بە یان دەنگ نەدان بە کۆماری ئیسلامی بەڕێوە چوو.\nدرێژەی گێرەوکێشە سیاسییەکانی پارلەمانی عێراق؛ ئایا پارلەمان هەڵدەوەشێتەوە؟\nگرووپە سیاسییەکان لە عێراق هێشتا سەبارەت بە بەربژێرەکانی سەرۆک وەزیران و سەرۆک کۆماری عێراق ڕێک نەکەوتوون، بابەتێک کە سیناریۆی جۆراوجۆر لە سەر داهاتووی سیاسی ئەم وڵاتە دێنێتە ئاراوە.\nڕاپۆرتی گەشتیاریی مێهر؛\nلووتکەی ئێران، ناوچەیەکی جوان و خاوەن تایبەتمەندی مێژوویی و سروشتی\nبیجاڕ لەو شارە جوانانەیە کە بە لووتکەی ئێران دەناسرێت و بە بۆنەی سروشتی بێ وێنە و تایبەتمەندی مێژوویی و سروشتییەوە هەموو ساڵێک دەبێتە میوانداری گەشتیاران.\nهەورامان، نەقیمی گەشتیاریی کوردستان و کرماشان\nهەورامان شارێکی دەوروبەری سەوڵاوایە کە مێژووی سەدان ساڵەی هەیە و فەرهەنگ و نەریتی لە سەردەمی کۆنەوە بەجێ ماوە.\nڕێوڕەسمی نەورۆز لە ئێران و ناوچەکانی کوردەواری\nنەورۆز یەکێک لە کۆنترین جێژنەکانی ئێرانە کە لە سەردەمانی پێشوو بە یادگار ماوەتەوە و بە بڕوای خەڵکی ئێران جێژنی نوێ بوونەوە و بووژانەوەیە.\nمێهر راپۆرت ئەدات؛\nپیلانی ڕژیمی زایۆنی بۆ قۆستنەوەی ڕێککەوتنی ئەتۆمی ئێران\nئێستا کە ئەنجامی دانوستانەکانی ڤیەنا لە پێناو بڕیارە سیاسییەکانی واشینتۆن دایە، ئەمریکا بە پێک هێنانی هێڵی میدیایی نوێ بەدوای باس کردن لە بابەتهایەک بۆ بەرژەوەندی زایۆنیستەکانە.\nسەفەر بۆ ژیاری ڕۆژاوای ئێران/ سروشت و مێژوو پێکەوە ببینن\nپارێزگای ئیلام خاوەن ژیارێکی ٩ هەزار ساڵەیە و شوێنی سەرنجڕاکێشی بێ وێنەی سروشتی هەیە کە لە وەرزی بەهاردا چاوەڕوانی گەشتیاران دەکەن.\nراپۆرتی فەرهەنگی ؛\nچوارشەمە سوورێ و دابونەریتی ئێرانییەکان لەو ڕۆژەدا\nچوارشەمەسوورێ یان کوڵەچوارشەمە جێژنێکی مێژوویی لەناو ئێران و کوردانە کە لە ئێران لە ئاخرین ئێوارەی سێشەممەی ساڵدا بەڕێوەدەچێت.\nکردیل ڕاپۆرتی دا؛\nوردەکاری نوێ لە هێرشی مووشەکی بۆ سەر بنکەی مووساد لە هەولێر/14 کوژراو و بریندار\nهێرشی مووشەکی بۆ سەر ناوەندی زایۆنیستەکان لە هەولێر، لانیکەم سێ کوژراو و حەوت برینداری لێکەوتووەتەوە کە دەستبەجێ بە ئامبولانسی ئاسمانی ئەڵمانی گواستراونەتەوە و لە قەتەر نیشتووەتەوە.\nمووشەکەکانی سوپا بنکەی مووسادیان کردە ئامانج/ هۆشدار بە تێل ئاڤیڤ\nبەیانی رۆژی پێشوو ١٢ مووشەکی بالستیکی خاڵپێک شوێنێکیان لە هەولێر کردە ئامانج کە لە لایەن سیستەمی سیخوڕی ڕژیمی زایۆنی مووسادەوە کەڵکی لێ وەردەگیرا.\nئەیوان، بووکی زاگرۆس؛ شوێنێک بۆ گەشتی نەورۆزی\nئەگەر بیستبێتتان کە پارێزگای ئیلام بووکی زاگرۆس و ئەڵماسی زاگرۆسە، بێ گومان شاری ئەیوان یەکێک لە جوانترین شوێنەکانی ئەو پارێزگایەیە کە تێکەڵێک لە مێژوو و سروشتی شوێنێکی زۆر چاکە بۆ سەفەری نەورۆزی.\nگواستنەوەی تەکفیرییەکان لە سووریا و عێراقەوە بۆ ئۆکرانیا/200 کەس لە هەرێمی کوردستانەوە دەچێت\nبڵاو بوونەوەی ڕاپۆرتی جۆراوجۆر سەبارەت بە گواستنەوەی تیرۆریستەکان لە ناوچەکەوە بۆ ئۆکرانیا لەلایەن ئەمریکا، ڕۆژاوا و تورکیاوە نیشانی دەدات کە ئوان، ئەو وڵاتەیان بەستێنێکی باش بۆ بووژانەوەی تیرۆریزم دۆزیوەتەوە.\nهەورامان گەنجینەی ونبووی سروشتی کوردستان/ گەشتیارانی بیانی و ناوخۆیی چاوەڕوانی بەهار دەکەن\nهەورامان کە وەکوو نەقیمی درەوشاوەی رۆژاوای وڵات ناوی لێ دەبرێت، ئامادەی میوانداری لە گەشتیارە بیانی و ناوخۆییەکانە.\nتاران تایمز راپۆرتی دا؛\nهەڵوێستی ئێران لە بەرانبەر شەڕی ئۆکرانیا\nشەڕ لە ئۆکرانیا پێوەندی نێوان وڵاتانی جیهانی تاقی کردەوە و هەڵوێستی ئێران لە بەرانبەر ئەم شەڕەدا بە پێچەوانەی وڵاتانی دیکەی ناوچە، جێی سەرنجە.


رووسیا ساڵی داهاتوو سیستمی S-400 راده‌ستی توركیا ده‌كات\n2018-08-27 [02:05 AM]\nبه‌رپرسی هه‌ماهه‌نگیی نێوده‌وڵه‌تی و سیاسه‌تی ناوچه‌یی كۆمپانیای بواری به‌رگریی رووسیا رۆستێچ، ڤیكتۆر كڵادۆڤ رایگه‌یاند، گرێبه‌ستی سیستمی به‌رگریی مووشه‌كیی S-400 له نێوان رووسیا و توركیا هه‌نگاوێكی گرنگه، وتیشی، له‌به‌رنامه‌دایه ساڵی 2019 یه‌كه‌م سیسته‌م راده‌ستی توركیا بكه‌ین.\nڤیكتۆر كڵادۆڤ رایگه‌یاند، ده‌توانم به‌ڕوونی بڵێم كه گرێبه‌ستی سیستمی به‌رگریی مووشه‌كیی S-400 له نێوان وڵاته‌كه‌ماندا، هه‌نگاوێكی گرنگه بۆ به‌ره‌وپێشبردنی هه‌ماهه‌نگیی ته‌كنیكی و سه‌ربازیی نێوانمان. هیچ به‌ربه‌ستێكیش نابینم له‌به‌رده‌مماندا له به‌ره‌وپێشبردنی هه‌ماهه‌نگیی نێوانمان له پیشه‌سازیی جیاوازدا.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا كه ده‌یانه‌وێت واده‌ی راده‌ستكردنی سیستمی به‌رگریی مووشه‌كیی S-400 به توركیا پێشبخه‌ین و له‌به‌رنامه‌دایه ساڵی 2019 یه‌كه‌م سیسته‌م راده‌ستی توركیا بكه‌ین. سیستمی به‌رگریی مووشه‌كیی S-400 سیستمێكی بێوێنه‌یه له جیهاندا كه رێگری له ته‌واوی مه‌ترسییه‌كان له ئاسمانه‌وه ده‌كات.


حزبه ئیسلامیه‌كان به‌به‌رگی مه‌ده‌نییه‌وه شكسته‌كانیان ده‌پۆشن | نیقاش\nحزبه ئیسلامییه‌كان له‌هه‌وڵی ئه‌وه‌دان به‌رگی خۆیان بگۆڕن بۆئه‌وه‌ی بچنه چوارچێوه‌ی پێكهاته‌ی گرووپه مه‌ده‌نیه‌كانه‌وه ئه‌ویش دوای ئه‌وه‌ی شكستیان هێنا له‌باوه‌ڕپێهێنانی خه‌ڵك به‌شایسته‌ییان.\n22.03.2017 | به‌غدا\nدەستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان ( :وێنه موقع البرلمان العراقي)\nرۆژی 26ی شوباتی رابردوو سه‌لیم جبوری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق له‌شاشه‌ی یه‌كێك له‌كه‌ناڵه ته‌له‌فزیۆنیه ئاسمانیه‌كانه‌وه ده‌ركه‌وت‌و پێكهێنانی قه‌واره‌یه‌كی سیاسی راگه‌یاند كه په‌یوه‌ندی به‌حزبی ئیسلامی عێراقه‌وه نیه له‌كاتێكدا خۆی سه‌ر به‌و حزبه‌یه‌و له‌ڕێیه‌وه گه‌یشتۆته به‌رزترین پۆستی ده‌سه‌ڵاتی یاسادانان له‌وڵاتدا.\nقسه‌كانی جبوری سه‌باره‌ت به‌وه‌ی قه‌واره سیاسیه نوێیه‌كه‌ی راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به‌حزبه كۆنه‌كه‌یه‌وه نابێت شتێكی نامۆ نه‌بوو، به‌وپێیه‌ی دامه‌زراندنی بزووتنه‌وه سیاسییه نوێیه‌كان‌و جیابوونه‌وه له‌و حزبانه‌ی ئه‌م سیاسی یاخود ئه‌و سیاسی له‌ڕێیانه‌وه ده‌ركه‌وتوون، بووه‌ته نه‌ریتێكی په‌یڕه‌وكراو له‌لایه‌ن زۆرێك له‌كه‌سایه‌تییه‌كان به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی پۆستی باڵایان هه‌یه له‌دوای سه‌ركه‌وتنیان له‌هه‌ڵبژاردنه‌كاندا، ئه‌ویش به‌ئومێدی به‌كارهێنانی ئه‌و ده‌رفه‌ته زێڕینه‌یان له‌و پۆسته‌دا بۆ به‌ده‌ستهێنانی ده‌ستكه‌وتی به‌رزتر له‌ئاینده‌دا.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی نوێ بوو، هه‌ڵبژاردنی ناوێكی مه‌ده‌نی بوو نه‌ك ئیسلامی، بۆ ئه‌و قه‌واره‌یه‌ی چاوه‌ڕوانه له‌لایه‌ن كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌وه مۆڵه‌تی دامه‌زراندنی پێ بدرێت، چونكه جبوری ناوی "گردبوونه‌وه‌ی مه‌ده‌نی بۆ چاكسازی" هه‌ڵبژاردووه‌و ئه‌و گۆڕانه‌شی له‌ئاڕاسته سیاسییه‌كه‌یدا به‌وه لێكدایه‌وه كه هه‌لومه‌رجی ئێستای وڵات به‌ره‌و ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی ده‌ڕوات به‌گوێره‌ی ئه‌و بنه‌مای یاساییانه‌ی جیاوازن له‌گه‌ڵ چه‌مكی فیكری ئه‌خوان موسلمیندا (ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ی حزبی ئیسلامی عێراق له‌ڕووی فیكریه‌وه شوێنی كه‌وتووه).\nباوه‌ڕی هه‌ڵسوڕێنه‌رانی قه‌واره نوێیه‌كه له‌وه‌دا پوخت ده‌بێته‌وه كه شه‌قامی عێراقی له‌ئه‌زموونی ئه‌و حزبه ئیسلامیانه بێزاربووه كه وڵاتیان به‌و باره‌ی ئه‌مڕۆی له‌بێسه‌روبه‌ری ئه‌منی‌و سیاسی‌و ئابووری گه‌یاندووه ئه‌مه‌ش پێویستی به‌وه‌یه حزبه‌كان ملكه‌چی خواستی گه‌لی عێراق بن بۆ گۆڕانكاری ریشه‌یی.\nعه‌بدولمه‌لیك حوسه‌ینی راوێژكاری راگه‌یاندنی گردبوونه‌وه‌ی مه‌ده‌نی بۆ چاكسازی ده‌ڵێت "ئه‌زموونی حزبه ئیسلامیه‌كان ئه‌زموونێكه زۆربه‌ی پێكهاته سیاسیه‌كان پێیدا تێپه‌ڕیون‌و ئه‌زموون هه‌یه سه‌ركه‌وتوو بووه‌و هی دیكه‌ش هه‌یه شكستی هێناوه".\nحوسه‌ینی هه‌روه‌ها ده‌ڵێت "گردبوونه‌وه‌كه نه‌خراوه‌ته‌وه چوارچێوه‌یه‌كی ئیسلامی یان ئایدیۆلۆجی دیاریكراوه‌وه، ئه‌وه‌نده‌ی چه‌ند ئامانجێكی گشتی هه‌یه كه وه‌ڵامی پێداویستی گه‌لی عێراق ده‌ده‌نه‌وه".\nپێداویستی گه‌لی عێراقیش ناڕه‌زاییه‌كانی چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر گوزارشتیان لێكرد كه داوای چاكسازی سیاسیان ده‌كرد‌و گه‌نده‌ڵیان ره‌تده‌كرده‌وه، بۆیه بانگه‌شه‌كارانی ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی یه‌كه‌م گوزارشتكه‌ری ئه‌و پێداویستیه بوون كه ئاماژه بوو بۆ گرفتێكی ئاشكرا له‌ئه‌زموونی حزبه ئیسلامیه‌كاندا.\nله‌لایه‌ن خۆیانه‌وه ئه‌و حزبانه به‌ئاسانی دانیان به‌شكسته‌كه‌یاندا نه‌نا سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی باوه‌ڕیشیان به‌وه هه‌بوو شكست بووه‌ته واقعێك كه گۆڕانكاری ده‌خوازێت، بۆیه ده‌نگی پشتیوانانی ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی بۆ چه‌ند ساڵێك به‌نزمی مایه‌وه‌و به‌دوای هێزێكدا ده‌گه‌ڕان به‌رپه‌رچی باڵاده‌ستی حزبه ئیسلامیه فه‌رمانڕه‌واكان بداته‌وه.\nئه‌و خۆپیشاندانانه‌ی داوای نه‌خشاندنی رووكاری ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نیان له‌عێراق ده‌كرد ساڵی 2011 ده‌ستیان پێكرد‌و رووبه‌ڕووی سه‌ركوتكردنی ده‌زگا ئه‌منیه‌كان بوونه‌وه‌و هێنده‌ی نه‌مابوو شه‌پۆلی ناڕه‌زاییه‌كان ورده ورده دوای چه‌ند ساڵێك بپوكێته‌وه به‌ر له‌وه‌ی ئامانجه‌كه‌یان له‌سایه‌ی ره‌وتێكی ئیسلامی رادیكاڵدا ببیننه‌وه كه خوازیار بوو حزبه ئیسلامیه‌كان دان به‌شكستیان له‌به‌ڕێوه‌بردنی ده‌وڵه‌تی عێراقدا بنێن‌و زه‌مینه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی دامه‌زراوه مه‌ده‌نیه‌كان خۆش بكه‌ن.\nهاتنه سه‌رهێڵی ره‌وتی سه‌در له‌گه‌ڵ ئه‌و ناڕه‌زاییانه‌ی به‌ئاشكرا داوای ده‌وڵه‌تی مه‌دنیان ده‌كرد، خاڵێكی جیاكه‌ره‌وه بوو له‌رێڕه‌وی بزووتنه‌وه‌ی ناڕه‌زاییه‌كان به‌و ئاڕاسته‌یه‌دا‌و له‌و به‌ره‌وپێشچوونه‌ش هاوپه‌یمانییه‌ك هاته به‌رهه‌م كه یه‌كه‌م هاوپه‌یمانی له‌و جۆره بوو له‌نێو شوێنكه‌وتووانی ره‌وته مه‌ده‌نیه‌كان‌و شوێنكه‌وتووانی ره‌وتێكی ئیسلامی كه چه‌ند ساڵێك هاوبه‌شێكی سه‌ره‌كی بوو له‌و ده‌سه‌ڵاته‌دا كه حزبه ئیسلامییه‌كان رێبه‌رایه‌تیان ده‌كرد، ئه‌مه‌ش چانسی ره‌وته مه‌ده‌نیه‌كان له‌داواكارییه‌كانیاندا زیاتر ده‌كات له‌ئاینده‌دا.\nگردبوونه‌وه‌ی مه‌ده‌نی بۆ چاكسازی كه سه‌لیم جبوری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران دامه‌زراندنی راگه‌یاندووه، ته‌نیا قه‌واره‌ی سیاسی نییه كه بڕیاری گۆڕینی به‌رگه ئیسلامیه‌كه‌ی بۆ مه‌ده‌نی دابێت، چونكه سه‌رچاوه‌كان له‌فه‌رمانگه‌ی كاروباری حزب‌و رێكخراوه سیاسیه‌كان له‌كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن دووپاتی ده‌كه‌نه‌وه كه سه‌رقاڵی تاووتوێكردنی چه‌ندین داواكارین بۆ پێدانی مۆڵه‌تی دامه‌زراندن به‌چه‌ندین حزب له‌ژێر ناوی مه‌ده‌نیدا.\nبه‌پێی ئه‌و سه‌رچاوانه كه پێیان باشبوو ناسنامه‌یان ئاشكرا نه‌كرێت، زۆرێك له‌و كه‌سایه‌تیه سیاسیانه‌ی به‌بۆچوون‌و ئینتیمایان بۆ حزبی ئیسلامی ناسراون، داوایان بۆ دامه‌زراندنی حزبی خاوه‌ن بۆچوونی مه‌ده‌نی پێشكه‌ش كردووه‌و پێده‌چێت هۆكاره‌كه‌ش ئه‌وه بێت كه ناخوازان ئه‌زموونی حزبه ئیسلامیه‌كان دووباره بكه‌نه‌وه كه جه‌ماوه‌ر لێیان دوور ده‌كه‌وێته‌وه.\nبه‌ڵام هه‌ندێك حزبی ئیسلامی گه‌وره هه‌ن هێشتا گره‌و له‌سه‌ر چانسی به‌ده‌ستهێنانی پشتیوانیه‌كی به‌رفراوانی جه‌ماوه‌ر ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ش وایان لێده‌كات ئه‌و قه‌واره سیاسیانه بهێڵنه‌وه كه پێی ناسراون‌و قه‌واره‌ی دیكه‌ی پاشكۆ دروست بكه‌ن كه ناوی مه‌ده‌نیان هه‌ڵگرتووه وه‌ك هه‌وڵێك بۆ به‌كارهێنانیان‌و قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی زیانی چاوه‌ڕوانكراوی حزبه ئیسلامیه‌كان له‌هه‌ڵبژاردنی داهاتوودا.\nهاوكات حزبی دیكه زاراوه‌ی نیشتمانیان وه‌ك چاره‌سه‌رێكی مامناوه‌ند هه‌ڵبژاردووه تا خۆیان له‌هه‌ر ئاكامێكی نامه‌دروسی هه‌ردوو ناوی ئیسلامی‌و مه‌ده‌نی به‌دوور بگرن.\nچاودێرانی كاروباری سیاسی له‌عێراق پێیان وایه ره‌نگه ئه‌م هه‌وڵانه ئه‌نجامی ئه‌رێنیان لێ نه‌كه‌وێته‌وه، به‌تایبه‌تی كه هاووڵاتی عێراقی هێشتا باوه‌ڕی به‌ئه‌دای ئه‌و حزبانه نیه ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بۆچوونیشیان بگۆڕن.\nموعته‌ز محێدین عه‌بدولحه‌مید به‌ڕێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری كۆماری بۆ توێژنه‌وه‌ی ئه‌منی‌و ستراتیژی ده‌ڵێت "ئه‌م گۆڕانكاریه دووباره نزیكبوونه‌وه‌یه له‌هاووڵاتی عێراقی، به‌ڵام له‌به‌رامبه‌ردا ئه‌ویش زۆر زیره‌كه‌و ده‌زانێت كه ئه‌و حزبانه هه‌ر ناوێكیان هه‌بێت خزمه‌تی ناكه‌ن".\nعه‌بدولحه‌مید وه‌ك زۆرێك له‌كه‌سانی دیكه پێی وایه نوخبه‌ی رۆشنبیر رۆڵی له‌هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوودا ده‌بێت هه‌ر ئه‌و نوخبه‌یه‌ش ئه‌و كه‌سانه ده‌ستنیشان ده‌كات كه له‌ئه‌نجومه‌نه خۆجێییه‌كان‌و ئه‌نحومه‌نی نوێنه‌راندا نوێنه‌رایه‌تی ده‌كه‌ن.\nبه‌ڵام به‌ڕای ره‌حیم شممه‌ری شرۆڤه‌كاری سیاسی به‌بۆچوونی زۆر كه‌س لایه‌نی ئه‌رێنی ئه‌وه‌یه حزبه سیاسیه‌كان له‌عێراق خه‌ریكه به‌رواڵه‌تیش بێت وه‌ڵامی داواكاریه‌كانی گه‌ل ده‌ده‌نه‌وه.\nشممه‌ری ده‌ڵێت "پێكهێنانی هه‌ر ره‌وتێكی مه‌ده‌نی ره‌نگدانه‌وه‌ی گۆڕانكاریه‌كی ریشه‌ییه له‌بۆچوونی حزبه ئیسلامیه‌كاندا یان ره‌نگه ته‌نیا روویه‌كی تری ئه‌و حزبانه بێت كه ده‌یانه‌وێت ره‌زامه‌ندی گه‌ل‌و مه‌رجه‌عیه‌تی ئایینی به‌ده‌ست بهێنن، چونكه داواكارییه‌كانی ماوه‌ی رابردوو روون‌و ئاشكرا بوون، ئه‌ویش دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تێكی مه‌ده‌نیه له‌عێراق".


چیرۆكی عوڕه‌ینه‌ییه‌كان: ئه‌وانه‌ی پێغه‌مبه‌ر په‌ل‌وپۆی بڕین و چاوی هه‌ڵكۆڵین و له‌به‌ر خۆر فڕێی دان هه‌تا مردن.\n1. بابی (میزی وشتر و ئاژه‌ڵ و مه‌ڕ و مۆڵگه‌كانیان) (باب أبوال الإبل والدواب والغنم ومرابضها).بوخاری له‌م بابه‌دا له (ئه‌نه‌س) ـه‌وه (حه‌دیثی ژماره 233) حه‌دیثه‌كه ده‌گێڕێته‌وه: چه‌ند كه‌سێك له خێڵی (عوكل) یان (عوڕه‌ینه) هاتن، ئیتر هه‌وای شاری مه‌دینه‌یان پێ نه‌كه‌وت، ئیتر پێغه‌مبه‌ر فه‌رمانی دا بچن بۆلای چه‌ند وشترێك و له میز و شیره‌كه‌یان بخۆنه‌وه، به‌ڵام ئه‌وان شوانه‌كه‌ی پێغه‌مبه‌ریان كوشت و وشتره‌كانیان پێش خۆیان دا، ئیتر پێغه‌مبه‌ر ناردی به دوایاندا، و هێنایانن، ئیتر فه‌رمانی دا ده‌ست و قاچی بڕین و چاویان هه‌ڵكۆڵرا و له زه‌ویی به‌رده‌ڵانی (حه‌ڕڕه) فڕێ دران، ئیتر هه‌ر داوای ئاویان ده‌كرد و كه‌س ئاوی نه‌ده‌دانێ (فأمر فقطع أيديهم وأرجلهم وسمرت أعينهم وألقوا في الحرّة يَستسقُون فلا يُسْقَون)(1) .\n2. بابی (به‌كارهێنانی وشتری زه‌كات و شیره‌كه‌یان بۆ ڕێبواران) (استعمال إبل الصدقة وألبانها لأبناء السبیل): بوخاری له‌م بابه‌دا له (ئه‌نه‌س) ـه‌وه (حه‌دیثی ژماره 1501) حه‌دیثه‌كه ده‌گێڕێته‌وه: چه‌ند كه‌سێك له خێڵی (عوڕه‌ینه) هه‌وای شاری مه‌دینه‌یان پێ نه‌كه‌وت، ئیتر پێغه‌مبه‌ر ڕێگه‌ی پێ دان بچن سود له وشتری زه‌كات ببینن و له شیر و میزه‌كه‌یان بخۆنه‌وه، ئیتر شوانه‌كه‌یان كوشت و وشتره‌كه‌انیان برد، پێغه‌مبه‌ر ناردی به شوێنیاندا، ئیتر هێنایانن و پێغه‌مبه‌ر ده‌ست و قاچی بڕین و چاوی هه‌ڵكۆڵین و له (حه‌ڕڕه) فڕێی دان به به‌رده‌كاندا ده‌نوسان! (فقطع أیدیهم وأرجلهم وسمر أعینهم وتركهم بالحرة یعضّون الحجارة)(2) .\n3. بابی (چیرۆكی عوكل و عوڕه‌ینه) (باب قصة عكل وعرینة): بوخاری له‌م بابه‌دا له (ئه‌نه‌س) ـه‌وه له دو ڕێگه‌وه (حه‌دیثی ژماره 4192 و 4193) حه‌دیثه‌كه ده‌گێڕێته‌وه: چه‌ند كه‌سێك له خێڵی (عوكل) و (عوڕه‌ینه) هاتن بۆ مه‌دینه بۆلای پێغه‌مبه‌ر و موسوڵمان بون، پاشان وتیان ئێمه ئاژه‌ڵدار بوین و هه‌وای شارمان پێ ناكه‌وێت، ئیتر پێغه‌مبه‌ر ئاماژه‌ی پێ دان بچن له ده‌ره‌وه‌ی مه‌دینه له كۆمه‌ڵێك وشتر سود ببینن كه له‌لای شوانێك بون، و ڕێنمایی كردن كه له شیر و میزی ئه‌و وشترانه بخۆنه‌وه(!)، به‌ڵام ئه‌وان كاتێك گه‌یشتنه ئه‌و شوێنه هه‌ڵ‌گه‌ڕانه‌وه و شوانه‌كه‌ی پێغه‌مبه‌ریان كوشت و وشتره‌كانیان پێش خۆیان دا و هه‌ڵ‌هاتن. پێغه‌مبه‌ر ناردی بۆ په‌یداكردنه‌وه‌یان، ئیتر هێنایانن، پێغه‌مبه‌ر فه‌رمانی دا چاویان هه‌ڵ‌كۆڵین و ده‌ستیان بڕین و له (حه‌ڕڕه) ـ كه شوێنێكی به‌رداویه له ده‌ره‌وه‌ی مه‌دینه ـ فڕێیان دان هه‌تا به‌و شێوه‌یه مردن (فأمر بهم فسمروا أعینهم وقطعوا أیدیهم وتركوا فی ناحیه الحرة حتی ماتوا علی حالهم)(3) .\n4. بابی (ئه‌وه‌ی ناوچه‌یه‌كی به‌جێ هێشتوه كه پێی ناكه‌وێت) (باب من خرج من أرض لا تلائمه): بوخاری له‌م بابه‌دا له (ئه‌نه‌س) ـه‌وه (حه‌دیثی ژماره 5727) حه‌دیثه‌كه ده‌گێڕێته‌وه: چه‌ند كه‌سێك له خێڵی (عوكل) و (عوڕه‌ینه) هاتن بۆلای پێغه‌مبه‌ر و موسوڵمان بون و وتیان: پێغه‌مبه‌ر خوا! ئێمه شوانكاره بوین و خه‌ڵكی گوند نه‌بوین، و هه‌وای شاری مه‌دینه‌یان پێ نه‌كه‌وت، ئیتر پێغه‌مبه‌ر فه‌رمانی دا بچن بۆلای چه‌ند وشترێك و شوانێك و له شیر و میزی وشتره‌كان بخۆنه‌وه، ئیتر چون هه‌تا گه‌یشتنه زه‌ویی (حه‌ڕڕه)، له‌وێ هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه و شوانه‌كه‌ی پێغه‌مبه‌ریان كوشت و وستره‌كانیان پێش خۆیان دا، كه گه‌یشته‌وه به پێغه‌مبه‌ر ناردی به شوێنیاندا، ئیتر پێغه‌مبه‌ر فه‌رمانی دا چاویان هه‌ڵكۆڵین و ده‌ستیان بڕین و له حه‌ڕڕه فڕێ دران هه‌تا به‌و شێوه‌یه مردن (وأمر بهم فسمروا أعینهم وقطعوا أیدیهم وتركوا فی ناحیة الحرة حتی ماتوا علی حالهم)(4) .\n5. بابی (ئه‌و بێباوه‌ڕ و هه‌ڵگه‌ڕاوانه‌ی ده‌جه‌نگێن..) (باب المحاربین من أهل الكفر والردة وقول الله تعالی: إنما جزاء الذین یحاربون الله ورسوله ویسعون فی الأرض فسادا...): دیسان بوخاری له‌م بابه‌دا حه‌دیثه‌كه (ژماره 6802) له (ئه‌نه‌س) ـه‌وه ده‌گێڕێته‌وه:. .. فه‌رمانی پێ دان بچن له وشتری زه‌كات سود ببینن و له میز و شیره‌كه‌یان بخۆنه‌وه، ئیتر ته‌ندروستییان چاك بو و قه‌ڵه‌و بونه‌وه، به‌ڵام هه‌ڵ‌گه‌ڕانه‌وه و شوانه‌كانیان كوشت و وشتره‌كانیان پێش خۆیان دا.. هێنایاننه‌وه، ئیتر ده‌ست و قاچی بڕین و چاوی هه‌ڵ‌كۆڵین و برینه‌كانیانی داخ نه‌كرد خوێنیان بگیرسێته‌وه هه‌تا مردن (فقطع أیدیهم وأرجلهم وسمل أعینهم، ثم لم یحسمهم حتی ماتوا)(5) .\n6. بابی (پێغه‌مبه‌ر برینی هه‌ڵگه‌ڕاوه جه‌نگاوه‌كانی داخ نه‌كردوه هه‌تا مردون) (باب: لم یحسم النبي صلی الله علیه وسلم المحاربین من أهل الرده حتی هلكوا): هه‌ر له ئه‌نه‌سه‌وه ده‌گێڕێته‌وه (ژماره 6803) كه: پێغه‌مبه‌ر په‌ل‌وپۆی عوڕه‌ینه‌ییه‌كانی بڕیوه و برینی داخ نه‌كردون خوێنیان بگیرسێت هه‌تا مردون (أن النبي صلی الله علیه وسلم قطع العرنیین ولم یحسمهم حتی ماتوا)(6) .\n7. بابی (هه‌ڵگه‌ڕاوه جه‌نگاوه‌كان ئاویان نه‌دراوه‌تێ هه‌تا مردون) (باب: لم یسق المرتدون المحاربون حتی ماتوا): بوخاری له‌م بابه‌دا حه‌دیثه‌كه به تێروته‌سه‌لی هه‌ر له ئه‌نه‌سه‌وه ده‌گێڕێته‌وه (ژماره 6804):. .. هێنایاننه‌وه، ئیتر فه‌رمانی دا چه‌ند بزمارێكیان گه‌رم كرد و چاوی هه‌ڵ‌كۆڵین و ده‌ست و قاچی بڕین و برینه‌كانی داخ نه‌كردن، پاشان له (حه‌ڕڕه) فڕێ دران داوای ئاویان ده‌كرد كه‌س ئاوی نه‌دانێ هه‌تا مردن (فأمر بمسامیر فأحمیت فكحلهم وقطع أیدیهم وأرجلهم وما حسمهم، ثم ألقوا فی الحرة یستسقون فما سقوا حتی ماتوا)(7) .\n8. بابی (چاو هه‌ڵ كۆڵینی جه‌نگاوه‌كان له‌لایه‌ن پێغه‌مبه‌ره‌وه) (باب سمر النبی صلی الله علیه وسلم أعین المحاربین): جارێكی تر بوخاری هه‌ر له ئه‌نه‌سه‌وه له‌م بابه‌دا حه‌دیثه‌كه ده‌گێڕێته‌وه (ژماره 6805):. .. ئیتر ده‌ست و قاچی بڕین و چاوی هه‌ڵ‌كۆڵین و له (حه‌ڕڕه) فڕێ دران، داوای ئاویان ده‌كرد و كه‌س ئاوی نه‌ده‌دانێ (فقطع أیدیهم وأرجلهم وسمر أعینهم، فألقوا بالحرة یستسقون فلا یسقون)(8) .\nجگه له بوخاری، (موسلیم) و (حاكیم) و (ئیبن حیببان) و (تیرمیذی) و (ئه‌بو داوود) و (نه‌سائی) و (ئیبن ماجه) و (ئه‌حمه‌د) و (به‌یهه‌قی) و كه‌سانی تریش گێڕاویانه‌ته‌وه.. كه لێره‌دا به‌پێویستم نه‌زانی له‌م بواره كه‌مه‌دا شێوازی گێڕانه‌وه‌ی ئه‌مانیش یه‌كاڵا بكه‌مه‌وه. هه‌روه‌ها (ئیبن مه‌رده‌وه‌یهـ) یش هه‌مو ڕێگه‌كانی كۆكردوه‌ته‌وه و بایه‌خی تایبه‌تیی پێ داوه. له هه‌ندێك گێڕانه‌وه‌یشدا ئه‌نه‌س باسی ئه‌و دیمه‌نه‌یشی كردوه كه ئه‌و په‌ل‌وپۆ بڕاوانه هه‌یانبوه له عه‌زره‌تی تینوێتیدا ده‌می له خاك‌وخۆڵ وه‌رداوه و به‌م شێوه‌یه ماوه‌ته‌وه تا مردوه. هه‌روه‌ها له هه‌ندێك گێڕانه‌وه‌یشدا ئه‌وه باس كراوه كه ئه‌وانه سه‌ره‌تا ورگیان ئاوساوه (ده‌ڵێن توشی هه‌ڵ‌ئاوسانی سپڵ بون)، و پێغه‌مبه‌ریش چاره‌ی ئه‌وه‌ی بۆ داناون كه میزی وشتره‌كان بخۆنه‌وه، ئیتر ورگیان نیشتوه‌ته‌وه و چاك بونه‌ته‌وه(!) (ئێسته‌ش له سه‌عودیه تاقیگه‌یه‌كیان دامه‌زراندوه بۆ ده‌رهێنانی مادده‌یه‌ك له میزی وشتر كه گوایه بۆ ئه‌و جۆره نه‌خۆشیه ده‌رمانه!! هه‌زار سڵاو له گیانی پاكی "فه‌ره‌ج فۆده" كه شارستانێتیی عه‌ره‌بیی ناو نابو "شارستانێتیی میزی وشتر.\nجگه له بوخاری، (موسلیم) و (حاكیم) و (ئیبن حیببان) و (تیرمیذی) و (ئه‌بو داوود) و (نه‌سائی) و (ئیبن ماجه) و (ئه‌حمه‌د) و (به‌یهه‌قی) و كه‌سانی تریش گێڕاویانه‌ته‌وه.. كه لێره‌دا به‌پێویستم نه‌زانی له‌م بواره كه‌مه‌دا شێوازی گێڕانه‌وه‌ی ئه‌مانیش یه‌كاڵا بكه‌مه‌وه. هه‌روه‌ها (ئیبن مه‌رده‌وه‌یهـ) یش هه‌مو ڕێگه‌كانی كۆكردوه‌ته‌وه و بایه‌خی تایبه‌تیی پێ داوه. له هه‌ندێك گێڕانه‌وه‌یشدا ئه‌نه‌س باسی ئه‌و دیمه‌نه‌یشی كردوه كه ئه‌و په‌ل‌وپۆ بڕاوانه هه‌یانبوه له عه‌زره‌تی تینوێتیدا ده‌می له خاك‌وخۆڵ وه‌رداوه و به‌م شێوه‌یه ماوه‌ته‌وه تا مردوه. هه‌روه‌ها له هه‌ندێك گێڕانه‌وه‌یشدا ئه‌وه باس كراوه كه ئه‌وانه سه‌ره‌تا ورگیان ئاوساوه (ده‌ڵێن توشی هه‌ڵ‌ئاوسانی سپڵ بون)، و پێغه‌مبه‌ریش چاره‌ی ئه‌وه‌ی بۆ داناون كه میزی وشتره‌كان بخۆنه‌وه، ئیتر ورگیان نیشتوه‌ته‌وه و چاك بونه‌ته‌وه(!) (ئێسته‌ش له سه‌عودیه تاقیگه‌یه‌كیان دامه‌زراندوه بۆ ده‌رهێنانی مادده‌یه‌ك له میزی وشتر كه گوایه بۆ ئه‌و جۆره نه‌خۆشیه ده‌رمانه!! هه‌زار سڵاو له گیانی پاكی "فه‌ره‌ج فۆده" كه شارستانێتیی عه‌ره‌بیی ناو نابو "شارستانێتیی میزی وشتر"!! ).\nئه‌مه له كتێبه‌كانی حه‌دیث. له كه‌له‌پوری ته‌فسیریشدا به هه‌مان شێوه ده‌نگ‌وباسه‌كه هاتوه: ئایه‌تی (إنما جزاء الذين يحاربون الله ورسوله ويسعون في الأرض فسادا أن يقتلوا أو يصلبوا أو تقطع ايديهم وأرجلهم من خلاف أو ينفوا من الأرض ذلك لهم خزي في الدنيا ولهم في الآخرة عذاب عظيم) (المائدة: 33)، كه حوكمی ئیسلام ڕون ده‌كاته‌وه ده‌رباره‌ی ئه‌وانه‌ی دژی ئیسلام جه‌نگاون یان خراپه‌كاری و چه‌ته‌یی ده‌كه‌ن، به‌پێی بیروڕای زۆرینه (الجمهور) ده‌رباره‌ی (عوڕه‌ینه‌ییه‌كان) هاتوه و ئه‌وه (هۆكاری هاتنه‌خواره‌وه) كه‌یه‌تی.. بۆ نمونه: ته‌به‌ری هه‌ر له ئه‌نه‌سه‌وه دو ڕیوایه‌ت ده‌گێڕێته‌وه (ژماره 11808 و 11809) كه له گێڕانه‌وه‌كانی بوخاریه‌وه نزیكن و هه‌مان واتا ده‌به‌خشن.\nهه‌روه‌ها ڕیوایه‌تێكیش له (سه‌عیدی كوڕی جوبه‌یر) ه‌وه ده‌گێڕێته‌وه (ژماره 11810) كه له كۆتاییه‌كه‌یدا ده‌ڵێت: هێنایاننه‌وه بۆلای پێغه‌مبه‌ر، ئیتر ئایه‌تی (إنما جزاء الذين يحاربون الله ورسوله ويسعون في الأرض فسادا) له‌سه‌ریان دابه‌زی (كه ئه‌م ده‌قه‌یش هه‌ر سزای كوشتن و هه‌ڵ‌واسین و بڕینی ده‌ست‌وقاچ ڕاست‌وچه‌پ و دورخستنه‌وه داده‌نێت بۆ ئه‌وانه‌ی دژی ئیسلام ده‌جه‌نگن یان چه‌ته‌یی و ڕێگری ده‌كه‌ن)، ئینجا ده‌ڵێت: پێغه‌مبه‌ر هه‌ندێكی كوشتن، هه‌ندێكی هه‌ڵ‌واسین، په‌ل‌وپۆی هه‌ندێكیشی بڕی و چاوی هه‌ڵ‌كۆڵین. ده‌ڵێت: نه پێش ئه‌وه و نه دوای ئه‌وه پێغه‌مبه‌ر جه‌سته‌ی نه‌شێواندوه و دواتر جه‌سته‌شێواندنی قه‌ده‌غه كردوه. ئیتر ئه‌نه‌س وای ده‌وت، به‌ڵام ئه‌وه‌یشی وتوه كه پێغه‌مبه‌ر دوای كوشتنیان سوتاندویشنی(9) . هه‌روه‌ها هه‌مو ته‌فسیره‌كانی تر له ڕاڤه‌ی ئه‌و ده‌قه‌دا (المائدة: 33) ئاماژه بۆ ده‌نگ‌وباسه‌كه ده‌كه‌ن، ته‌نها بۆ نمونه بڕوانه ته‌فسیری (ئیبن عه‌طییه) و (قوڕطوبی) و (ئیبن كه‌ثیر)(10) .\nئه‌مه له كه‌له‌پوری ته‌فسیریش. بێ گومان له هه‌مو كتێبه‌كانی (ئه‌سباب نوزول) یشدا ده‌نگ‌وباسه‌كه له باسی ده‌قی (إنما جزاء الذين يحاربون الله ورسوله..) دا باس ده‌كرێت، بۆ نمونه: بڕوانه (أسباب النزول) ی (الواحدي) له‌سه‌ر ده‌قی (المائدة: 33)، كه واحیدییش به سه‌نه‌دی خۆی ده‌یگێڕێته‌وه(11) . هه‌روه‌ها هه‌ر كتێبێكی تێروته‌سه‌لی (سیره) واته (ژیاننامه‌ی پێغه‌مبه‌ر) ته‌ماشا بكرێت ئه‌و ده‌نگ‌وباسه‌ی تێدا ده‌بینرێته‌وه، به‌تایبه‌تی كتێبه كۆنه‌كان، نه‌ك تازه‌كان كه هه‌ندێك شت ده‌شارنه‌وه یان كاڵی ده‌كه‌نه‌وه. ته‌نها بۆ نمونه بڕوانه (سیره) ی (ئیبن هیشام) و (ئیبن كه‌ثیر)(12) . هه‌روه‌ها له سه‌رچاوه‌كانی مێژوی ئیسلامییشدا، ئه‌وانه‌ی له سه‌رده‌می پێغه‌مه‌ریش ده‌دوێن، ئاماژه بۆ ئه‌و ده‌نگ‌وباسه ده‌كرێت، بۆ نمونه بڕوانه (طبقات) ی (ئیبن سه‌عد) و (بیدایه و نیهایه) ی (ئیبن كه‌ثیر)(13) . هه‌تاكو له كتێبه فیقهیه‌كانیشدا له باسی حوكمی (چه‌ته‌یی) و (جه‌سته‌شێواندن) و (پاكی و دروستیی به‌كارهێنانی میزی وشتر بۆ ده‌رمان) دا، ئه‌و ده‌نگ‌وباسه ئاماژه‌ی بۆ ده‌كرێت.\nله‌و كاری (په‌ل‌وپۆ بڕین و چاو هه‌ڵ‌كۆڵین) ـه‌ی پێغه‌مبه‌ردا، چه‌ند نه‌شیاوی و ناقۆڵاییه‌ك هه‌یه كه ده‌كرێت له‌م چه‌ند خاڵه‌دا ئاماژه‌یان بۆ بكه‌ین:1. جه‌سته‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی شێواندوه (كه په‌ل‌وپۆی بڕیون و چاوی هه‌ڵ‌كۆڵیون). كه دواتر له‌مه په‌شیمان بوه‌ته‌وه و ئه‌و كاره‌ی قه‌ده‌غه كردوه. 2. ئازارێكی جه‌سته‌یی له‌ڕاده‌به‌ده‌ری داون (كه فڕێی داون به برینداری و خوێنیان لێ ڕۆشتوه تا مردون)، كه ئه‌مه ئاشكرایه، به‌شێوه‌یه‌ك له كوشتنێكی یاسایی ده‌رده‌چێت. 3. ئاوی لێ مه‌نع كردون، كه ئه‌مه له هیچ داب‌ونه‌ریتێكدا ڕه‌وا نیه، به هه‌ندێك بڕگه‌ی داب‌ونه‌ریتی ئیسلامییشه‌وه. بێ گومان هه‌ر له كۆنه‌وه ئه‌م كاره كێشه و گرفتی بۆ بیری ئیسلامی دروست كردوه. له كه‌له‌پوری ئیسلامیدا به چه‌ند شتێك پاساو بۆ ئه‌و كاره ده‌هێنرێته‌وه: ئه‌وانه هه‌ڵگه‌ڕاوه بون دوای ئه‌وه‌ی موسوڵمان بون.\nئینجا ئه‌مانه هه‌ڵگه‌ڕاوه‌ی جه‌نگاو بون، كه دژی ئیسلام جه‌نگاون، كه ئیسلام ڕێگه‌ی به خۆی داوه به هه‌مو شێوازێكی له‌ناوبردن ڕوبه‌ڕویان ببێته‌وه. ئینجا ئه‌مانه بێوه‌فاییان كردوه. له هه‌موی قورستر شوانه‌كه‌یان كوشتوه. به‌پێی ئه‌مه كوشتنه‌وه‌یان ڕه‌وا بوه، ماده‌م هه‌مویان ده‌ستیان هه‌بوه له كوشتنی شوانه‌كه‌دا و له‌و خراپه‌كاریه‌دا. به‌ڵام هێشتا ئه‌مانه نابنه پاساوی ئه‌و ئازاردانه له‌ڕاده‌به‌ده‌ره و ئه‌و جه‌سته‌شێواندنه. بۆیه له كه‌له‌پوری ئیسلامیدا پاساوێكی تر ساز كراوه كه به‌شێوه‌ی گێڕانه‌وه‌یه‌ك لای (موسلیم) یش هاتوه، كه گوایه ئه‌وانیش پێشتر جه‌سته‌ی شوانه‌كه‌یان شێواندوه و چقڵیان كردوه به چاویدا، هه‌ندێك گێڕانه‌وه‌ی تریش ده‌ڵێن گوایه ئه‌وانیش ده‌ست و قاچی شوانه‌كه‌یان بڕیوه. هه‌ندێك گێڕانه‌وه‌یش ئاماژه بۆ چه‌ند شوانێك ده‌كه‌ن به‌كۆ.\nبه‌ڵام ئه‌م گێڕانه‌وانه زیاتر له پاساو ده‌چن، چونكه له گێڕانه‌وه بنه‌ڕه‌تیه‌كه‌ی (بوخاری) و (موسلیم) دا شوێنه‌واریان نیه و ته‌نها ئه‌وه‌نده ده‌ڵێت كه شوانه‌كه‌یان كوشتوه، شوانه‌كه‌ش ناوی (یه‌سار) بوه و پێشتر كۆیله‌ی پێغه‌مبه‌ر بوه، گێڕانه‌وه بنه‌ڕه‌تیه‌كه‌ش (لای بوخاری) باسی چقڵی چاوه‌كه‌ی تێدا نیه. له‌لایه‌كی تریشه‌وه وا ده‌رده‌كه‌وێت كه پێغه‌مبه‌ر له جه‌سته‌شێواندنه‌كه په‌شیمان بوبێت، به‌مه‌دا دیاره كه مه‌سه‌له‌كه تۆڵه‌ی تاوانێكی هاوشێوه نه‌بوه كه ئه‌وه له به‌رامبه‌ریدا كرابێت. ئه‌م پاساوه‌ی كه پشت به‌و گێڕانه‌وانه ده‌به‌ستێت كه ده‌ڵێن عوڕه‌ینه‌ییه‌كان كارێكی وه‌هایان به شوانه‌كه كردوه، ته‌نها یه‌كێكه له‌و دو چاره‌سه‌ره ئیسلامیه‌ی كه كراوه بۆ مه‌سه‌له‌كه. چاره‌سه‌ره‌كه‌ی تر ئه‌وه‌یه كه ئه‌و كاره‌ی پێغه‌مبه‌ر دواتر حوكمه‌كه‌ی نه‌سخ كراوه‌ته‌وه به ده‌قی (إنما جزاء الذین یحاربون الله ورسوله..) كه ناڕاسته‌وخۆ (له‌ڕێگه‌ی حوكمی به‌دیله‌وه) جه‌سته‌شێواندن (وه‌كو چاو هه‌ڵ‌كۆڵین) قه‌ده‌غه ده‌كات(14) (و گوایه ئه‌مه نمونه‌ی نه‌سخی سوننه‌ته به كیتاب!). ئه‌م چاره‌سه‌ره‌ی دوه‌میان داننانه به‌وه‌دا كه كاره‌كه كارێكی هه‌ڵه بوه و پێویستی كردوه به ده‌قێكی قورئان ڕاست بكرێته‌وه. ئینجا ماده‌م چاره‌سه‌ره ئیسلامیه‌كه له‌نێوان دو ئه‌گه‌ردا دابه‌ش بوه؛ كه‌واته ئه‌و گێڕانه‌وانه‌ی كه ده‌ڵێن عوڕه‌ینه‌ییه‌كانیش جه‌سته‌ی شوانه‌كه‌یان شێواندوه، ته‌نها پاساون و به‌شێكن له هه‌وڵی پینه‌وپه‌ڕۆی ئه‌و كاره هه‌ڵه‌یه، له كه‌له‌پوری ئیسلامیدا.


لیژنەی باڵای كۆرۆنای هەرێم چەند بڕیارێكی دەركرد - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلیژنەی باڵای ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا لە هەرێم بڕیاریدا لە ڕۆژانی جەژندا قەدەغەی هاتووچۆ پەیڕەو بكرێت و جەختیشی كردوە، نابێت نێرگەلە لە كافتریاكان دابنرێت.\nوەزارەتی ناوخۆی هەرێم لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، بەپێی بڕیاری لیژنەی باڵای ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا لە 12ی كۆتا شەوی مانگی ڕەمەزانەوە تا 12ی شەوی سێیەم شەوی جەژن قەدەغەی هاتووچۆ دەبێت.\nئاشكراشی كردووە، دوای جەژنی ڕەمەزان دەرگای خوێندنگە و پەیمانگاكانی پەروەردە دەكرێنەوە.


قه‌ده‌سه: ئه‌مریكا پابه‌ندی به‌ڵێنه‌كانی نەبوو\nفه‌رمانده‌یی گشتی هێزه‌كانی سوریای دیموكرات رایده‌گه‌یه‌نێت: پێویسته سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كانی وڵات رووبه‌ڕووی هێرشه‌كانی توركیا ببنه‌وه، وتوشێتی سوپای ئه‌مریكا پابه‌ند نه‌بوو به به‌رده‌وامی هاوكارییه‌كانی بۆ رۆژئاواو له ناوچه‌كه ده‌كشێته‌وه بۆیه له ئه‌گه‌ری هێرشی توركیا بۆ ناوچه‌كه به‌رگری توند ده‌كه‌ین.\nله به‌یاننامه‌یه‌كی فه‌رمانده‌یی هێزه‌كانی سوریای دیموكرات كه ئه‌مڕۆ 7-10-2019، كۆپییه‌كی ده‌ست PUKmedia كه‌وتووه تێیدا هاتووه، هه‌موو هه‌وڵێك ده‌خه‌نه گه‌ڕ بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی هه‌ر هێرشێك كه له‌لایه‌ن سوپای توركیاوه بكرێته سه‌ر ناوچه‌كه.\nراشیگه‌یاندووه، پاش بڕیاری ئه‌مریكا به كشانه‌وه‌ی سوپاكه‌ی له ناوچه‌كه‌دا، توركیا هێزێكی زۆری له سنووری رۆژئاوا كردوه‌ته‌وه‌و ئه‌گه‌ری زۆر هه‌یه كه له نزیكترین كاتدا هێرش بكاته سه‌ر ناوچه‌كه، بۆ یه‌ش وه‌ك هێزه‌كانی سوریا دیموكرات له رووڕووبوونه‌وه‌ی داعش له‌ناوچه‌كه ده‌وه‌ستین و هێزه‌كانمان بۆ به‌رگری له نیشتمان رووبه‌ڕووی هه‌ر هێرشێكی توركیا ده‌بنه‌وه ئه‌گه‌ر رووبدات.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شداوه، هێزه‌كانی سوریای دیموكرات تاكه هێزی به توانای ناوچه‌كه بوون كه توانیویانه رێكخراوی تیرۆرستی داعش له ناوچه‌كه‌دا ده‌ربكه‌ن و به‌شێكی زۆری ئه‌و ناوچانه له ده‌ستی تیرۆر بپارێزن.


ANF | هونەرمەند و گۆرانیۋاچ حەمەئەمین خواشتی دمایین کۆچش کەرد\nهونەرمەند و گۆرانیۋاچ حەمەئەمین خواشتی دمایین کۆچش کەرد\nهونەرمەند و گۆرانیۋاچ و سیاچەمانەچڕو دیار و نامی هەورامانی حەمەئەمین خواشتی دمایین کۆچش کەرد.\nیه‌كشه‌ممه, 28 Jul 2019, 00:01\nڕۆچو شەممە ۲۰۱۹/۰۷/۰۷، هونەرمەند و گۆرانیۋاچ و سیاچەمانەچڕو دیار و نامی هەورامانی مامۆستا حەمەئەمین خواشتی جە تەمەنو حەفتا و یەک ۷۱ ساڵینە دمایین کۆچش کەرد.\nمامۆستا خواشتی ساڵەو ۱۳۲۷ی کۆچی ڕۆجیاری جە دەگاو خواشتی سەر بە ناوچەو ژاۋەرۆو هەورامانی جە بنەماڵێۋی هونەمەندیەنە جەئەڎێ بیەبێ و ” مەحەمەد عەلی” تاتەش گۆرانیۋاچێۋی فرە دەنگ وەش بییەن و کاریگەری فرەش سەرو حەمەئەمین خواشتی کوڕیش بییەن. ئانێچە هۆکاربییەن تا خواشتی جە پانزە ساڵیینە بە هامکاری تاتەیش گۆرانیێ و وردە بەزمێ و دماتەر سیاچەمانێ فرە بە ئۆسایانە ۋاچۆنە. دماتەر جە ساڵە ۱۳٤۲ ک.ڕ یۋەم گوارنییەی هەورامیەش تۆمارە کەردێنە و دمای ئانەیە بە زوویی نامودەنگش هەورامان و کوردستانەرە ۋەڵابییەنەۋە.\nهونەرمەند حەمەئەمین خواشتی جە تەمەنو ٦۳ساڵەینە یانەشان فاڕانەۋە شارو سنەی و تا دمایین کۆچش چاگە نیشتەجا بییەن و جە کاری هۆنەری بەردەۋام بییەن. نامبریا جە چڕییەی ( سیاوچەمانەی، بەزمێ چەپڵیٛ، وردە بەزمێ)نە ئوسا و زاڵ بییەن و چەنی هونەرمەندێ هامسەردەمیش چوون ( عوسمان کەیمنەیی، حمەحسین کەیمنەیی، جەمیل نەوسودی ، فەتحوڵا ئەمینی، کۆچکەردە سەباح هەورامی) گورانییٛش ۋاتیٛنیٛ و دەیان کاسێتێ و سیدیێ وڤیدیۆشان پێۋەرە تۆمارێ کەردێنێ و جە بۆنە و مەراسیمێ و ئاهەنگێ تایبەتێنە گۆرانیێشان چڕیێنۍ.\nکۆچکەردە و ڕەۋانشاد هونەرمەند و گۆرانیۋاچ و سیاچەمانەچڕو دیار و نامی هەورامانی مامۆستا حەمەئەمین خواشتی خاوەن دوویٛ کوڕیٛ و یەریٛ کناچیٛنیٛ بییەن و بە کۆچی دماییش زیانێ گورە جە هونەری ڕەسەنی هەورامیدا و ئاستەمەن بەزوویی یاگێش پەڕە ببۆنێۋە.\nجە دیمانێۋەنە کە نەورۆز تیڤی جە ۲۰۱٥/۰٦/۲٥ چەنی خواشتیش ئەنجامدان نامبریا پی جۆرە باس جە سەرگوزەیش مەکەرۆنە:


بۆچی پیاوان ئارەزووی دەکەن ھاوسەرەکانیان بەتەمەن لەخۆیان بچووکتربن؟ - کەی مەگەزین\nبۆچی پیاوان ئارەزووی دەکەن ھاوسەرەکانیان بەتەمەن لەخۆیان بچووکتربن؟\nبەشێکی زۆری خەڵک پرسیار لەبارەی ئەوە دەکەن کە بۆچی پیاوان ئارەزوو دەکەن ھاوسەرگیری لەگەڵ خانمانی خوارووی تەمەنی خۆیان بکەن.\nڕاستی ئەم لایەنە بۆ کۆمەڵێک ھۆکاری جەستەیی و دەروونی دەگەڕێتەوە، ھەروەھا بەپێی بیروبۆچوونی کەسانی شارەزا ئەم دۆخە بۆ چەندین ھۆکار دەگەڕێتەوە کە گرنگترینیان:\n*یەکەمیان: زۆربەی پیاوان ئارەزوو دەکەن ڕۆڵی پاڵەوان لەژیانی خانمان بگێڕن، بەتایبەتی لەژیانی ھاوسەرێتیدا، ھەروەھا وەھا ھەژماری دەکات کەچەند لەتەمەنی خێزانەکەی گەورەتر بێت، دەبێتە ناونیشانی ڕێچکەی ژیانی ھاوسەرەکەی.\n*دووەمیان: زۆربەی کات پیاوان لەبەر ھۆکاری مانەوەی خانمان بەگەنجی بۆ ماوەیەکی درێژ لەژیانیاندا ئارەزوو دەکەن لەگەڵ خانمانی بچووکتر لەخۆیان ھاوسەرگیری بکەن، بەھۆی ئەوەی خانمانی گەنج خاوەن وزەیەکی زیاترن.\n*سێیەمیان: لەدیارترین ھۆکارەکان ئەوەیە پیاوان بڕوایان وایە خانمانی گەنج دەتوانن زووتر منداڵ دروست بکەن، بەمەیش دەتوانن لەماوەی ژیانیاندا بەتەندروستییەکی باشتر منداڵیان ببێت.\n*چوارەمین: پیاوان کاتێک خانمی تەمەن بچووکتر لەخۆیان دەخوازن، خۆشی لەژیانی کەسایەتییان دەبینن و بەتاقیکردنەوەی جۆراجۆردا تێپەڕدەبن، لەگەڵ ئەوەیشدا پیاوان ترسیان ھەیە لەوەی لەگەڵ خانمانی کەسایەتی بەھێز پێک بھێنن، بەھۆی ئەوەی ترسیان لە ڕکابەرایەتی کردنیان ھەیە.\nبۆ یەکەمجار "ھەواڵ عوسمان" ببینە دوای کۆچ کردنی باوکی\nبڕواناکەن "نانسی" و "کریستانۆ" و "ئەنجلینا جولی" بەیەکەوە چی دەکەن؟