چیرۆكی جینۆسایدی ئێزدییەكان: پاش نۆ جار فرۆشتن بە خێزانەكەیان فرۆشتەوە؟!! | جینۆساید كورد\nچیرۆكی جینۆسایدی ئێزدییەكان: پاش نۆ جار فرۆشتن بە خێزانەكەیان فرۆشتەوە؟!!\nپاش نۆ جار فرۆشتن بە خێزانەكەیان فرۆشتەوە؟!!\nعیشان یەكێكە لە قوربانیانی دەستی داعش و دوای رزگاربوونی ئاوا باسی مەینەتیەكانی لە بن دەستی داعش دەكات”: دوای ئەوەی خێزانەكەمانیان ئیبادە كرد، لە مەزرعەكەی باوكمەوە لە گرعوزێر بردمانیان بۆ سیپا شێخ خدرو دواتریش بۆ بەعاج و موسڵ. دوای یەك مانگ دابەشمانیان كردو بۆ ماوەی یەك ساڵ و نێو لای كەسێك مامەوە”.\nباسی ئەوەش دەكات كەئەوان بیست و سێ ئافرەت بوون لەناو كۆمەڵێكی زۆردا هەڵیانیان بژارد لەناو هۆڵی “كلاسی-موسڵ” بۆ ناو سەربازگەی شارەكەو لەوێش كۆمەڵێك داعش هاتوون و داویانن بەوان یان راستتر ئەوەیە بڵێین بۆ ئەوانیان كرد بەدیاری وەك سەبی.\nدەبێت لەدۆخێكی ئاوادا هەستی ئەم ئافرەتانە چۆن بوبێ؟ كە چاوەڕێی دڵڕەقترین ساتەكانی سەوداكردن بوون پێیانەوە؟ بێگومان هەتا بڵێی ئەم ساتەوەختە قورس و پڕئازارو ئێشە. ئەوەتا عایشان ئاوا وێنای دەكات. كاتێك كە ئەمیرێكی دەوڵەتی ئیسلامی بەناوی “رەسوڵ عەبدوڵا عەلی” كە بە “موهەندس” ناسراو بوە لە گوندی “سیتا”ی رۆژئاوای موسڵ بۆ خۆی دیاریكردوە، بە شێوەیەكی زۆر وەحشیانە مامەڵەی لەگەڵ كردوە تەنانەت خێزانەكەیشی. ئەوەش روون دەكاتەوە كە ئەو زانیویەتی ئەمانە بوون باوكی و مامەكانیان كوشتوەو خوشكەكانیان هەتیوكردوەو دەست درێژییان كردوەتە سەر شەرەفی، بۆیە بەردەوام بە چاوی رق تەماشایانی كردوە.\nعایشان ئەوەش روون دەكاتەوە كە دواتر بردویانە بۆ ماڵێك بارەگای ژمێریاری بوەو دوو پاسەوانی لێبوەو بۆ ماوەی سێ رۆژ لەوێ بوە. لە شەوی دەست درێژی كردنە سەریدا، ویستویەتی بە هەر شێوەیەك بێت بەرگری لە خۆی بكات، بەڵام داعشەكە زۆری لێداوە تا هۆشی لە دەستداوەو ئیتر ئاگای لە هیچ شتێك نەماوە یان هیچی نەزانیوە، تا ئەو كاتەی بە ئاگا هاتوەتەوە دەبینێ خوێن بە گیانیەوەیەتی و ئەوكات دەزانێ دەستدرێژییان كردوەتە سەری.\nخۆ كاتێك مرۆڤ دەگاتە لوتكەی چەشتنی ئازار بیر لە رێگای سەخت دەكاتەوە. رێگای سەخت چۆنە؟ كاتێك تۆ سور بزانی چوار دەورت بە جەلادو دڕندە گیراوەو هەوڵی هەڵهاتن بدەیت؟ عایشان باسی ئەوە دەكات ئەو كاتەی لە بارەگاكەی داعش بوە هەوڵی هەڵهاتنی داوەو بەڵام دەرگاكەی لە دوای خۆی كڵۆم نەداوەو هاوكات ترسی لەوەش هەبوە پاسەوانەكان لەكاتی بیستنی دەنگدا پێی بزان. ئەو بەناو كۆڵانەكاندا رێدەكات، بەبێ ئەوەی بزانێ لەكام ناوچە یان گەڕەكی شاری موسڵدایە، چونكە پێشووتر سەردانی موسڵی نەكردوەو شارەزا نەبوە تابزانێ لە كوێی شارەكەدایە؟ بۆیە شانسی رزگاربوونی نابێت و دوای یەك كاتژمێر پاسەوانەكان دەستگیری دەكەنەوە.\nدڵڕەقی داعش و داعشەكان هەر بە خۆیانەوەیەو زۆربەی جاریش تەنیا لە خۆیان دێت. ئەوەتا عیشان باسی ئەوە دەكات كە وێڕای ئەوەی بوە بە ئیسلام، بەڵام هەمیشە وەك كافرو سەبایا مامەڵەیان لەگەڵ كردوە. بۆیە عایشان ناوەستێ و جارێكی تر هەوڵی هەڵهاتن دەداتەوە. دوای سێ كاتژمێر لە رێكردن دەرگای زۆر ماڵ دەكوتێ، بەڵام دوای ئەوەی كەدەزانن ئیزدییەو هەڵهاتوە، رەدی دەكەنەوە داڵدەی بدەن. وەك عیشان باسی دەكات دواجار ئافرەتێك دەرگای لێدەكاتەوەو دەیكاتە ژورێكەوەو بۆ بەیانیەكەی مەفرەزەیەكی داعش دەستگیری دەكەنەوەو ئیتر لێرەوە غەزەب بەسەریدا دەڕشێنن و دواتریش رادەستی “موهەندیس”و ژنەكەی دەكەنەوەو ئەوانیش بێدرێخ لێی دەدەن و ئازاری دەدەن.\nعایشان هەست بەوە دەكات كە موهەندیس دزی لە داعش دەكات بەو پێیەی ژمێریاری دارایی بوە، كاتێك ئەمە ئاشكرا دەبێت بڕیاری دەستگیركردنی دەدەن و زیندانی دەكەن و دەست بەسەر هەموو سەروەت و سامانەكەی دەگرن. عایشانیش دەبێتە بەشێك لە سەروەت و سامانەكەی چونكە سەبیە. بۆیە لەگەڵ موهەندیس بۆ ماوەی دوومانگ زیندانی دەكرێ، بەڵام ئەو لە ژووری تایبەت بە ئافرەتان دەبێت لە هەمان شوێن یانی بینایەی زیندانیەكە.\nسەیربكە داعشەكان چەند بەد فەساڵ و بەد رەوشت و بەد ئاكارن، لەكاتی دادگاییكردن، عایشان وەك دیاری پێشكەشی بۆ داعشێكی دەوڵەتی ئیسلامی لە سوریا. ئەمە دوای ئەوەی بڕیاری كوشتنی موهەندیس بە تێوەگلانی لە دزی كردن لە داعش.\nئیتر عایشان دەبێتە پشكی “ئەبو عبێدە ئەنساری لە مەیادین و ئەویش دوای سێ رۆژ دەیفرۆشێ بە “ئەبو خەتاب عێراقی” كە بەرپرسی فرۆشتنی نەوت بوە. دیارە ئەویش لە مەیادین دانیشتوەو دوو ژنی تری هەبوە، یەكەمیان لە مەیادین و دووەمیان لە رەقەو هاوكات چوار سەبایایەی تری هەبوە كە ئەوانیش ئێزدی بوون و ئەمانە بوونە “عاسمە لە تەل قەسەب، ئیناس، حەنان لە تەل بەنات و جەمیلە لە سۆلاغ” و لەگەڵ هەمووان وەحشی بوو. سەبایەی دەكڕیوەو دەفرۆشتوە، لەو ماوەی عایشان لەوێ بوە نزیكەی 100 ئافرەتی ئێزدی كرێوەو دەست درێژی كردوەتە سەریان و دواتر بە پیسترین خەڵكی فرۆشتوە. ئەوەتانێ دوای مانگ و نیوێك لە فرۆشتنی بە ئەبو عوبێدە، ئەویش دەیفرۆشێتەوە بە ئەبو خەتاب.\nسەیربكە چەند دڵرەق و دڵ رەش و پیس و هیچ و پوچ بوون داعشەكان، دوای دوومانگ ئەبوخەتاب عایشان بە كەسێكی تر بەناوی ئەبو مشعل ئەل جەزراوی دەفرۆشێ و دوای یەك هەفتە ئەویش بە ئەبو رباح ناوێكی دەفرۆشێ و دوای دە رۆژ ئەبو رباح بە ئەبو جهادی دەفرۆشێ و دوای دوومانگ ئەبو جهاد بە ئەبو خالد ناوێكی دەفرۆشێ و دوای سێ رۆژ ئەبو خالد بە ئەبو مازن ناوێكی دەفرۆشێ و دوای چوار رۆژ ئەبومازن بە ئەبو ئەحمەد ناوێكی دەفرۆشێ و دوای ئەم هەموو دەردیسەری و دەستدرێژیكردن و ئازارو ئەشكەنجەدانە، ئەبو ئەحمەد بە خێزانەكەی دەفرۆشێتەوە؟ ئەویش نەك لە رووی مرۆڤ بوون و رێزگرتن لە بەها مرۆییەكان، بەڵكو لەبەرامبەر مەبلەغێك پارە كە خۆی واتە ئەبو ئحمەد دیاری دەكات و دەیەوێ، بۆ ئەوەی عایشانیان پێ بفرۆشێتەوە؟\n• ئەم چیرۆكە بە زمانی عەرەبی هاوڕێ و برای خۆشەویستم داود موراد خەتاری بۆ ناردم، منیش كاری ئامادەكردن و داڕشتنەوەم بۆ كردوە


زینای ئەلکترۆنی ..! | ته‌كنه‌لۆژیای زانیاری\nلەوانەیە زۆربەتان ئیستا لەگەل بیستنی ئەم وشەیە شۆک دەبن و نازانن مانای چییە؟؟\nمەبەستمان لە زینای ئەلیکترۆنی جۆرێکە لە جۆرەکانی بەدڕەوشتی کەلەم ماوەیەدا سەری هەڵداوە کە ئەمانە لەخۆ دەگرێت(گفتووگۆی نیوان دوو کەس بە نیازی بەدڕەوشتی یان پیشاندانی ئەندامەکانی جەستە چ بە وێنە یان ڤیدیو لەسەر شاشەی انترنت زۆر لایەنی تریش لەخۆ دەگریت).\nئیمەی پزیشکانی دادوەری لەگەل کێشە گەورەکانی کۆمەڵگا مامەڵە دەکەین و لایەنی زانستی و ڕاپۆرتی خۆمان دەنوسین.\nلایەنە کۆمەڵایەتییەکان دەبینین. کە شتێک دەبینین کە ڕێژەکەی زۆر بووە وەک ئەرکی سەرشانمان پێویستە هوشیاری بدەینە کۆمەڵگایەک کە نەوەی ئیمەی تیدا گەورە دەبێت…دڵنیابن لەوەی هیچ شتیک باس ناکریت کە تەنها حالەتیک دوو حالەت یان تۆزێکیش زیاتر بیت…لە ئیستادا حالەتی جیابوونەوەی هاوسەران زۆر زیادی کردووە لەگەل دارمانی خێزان دەزانم هۆکاری کۆمەڵایەتی زۆرە بەلام لەهەر هەمووی کارەساتتر ئەو هۆکارەیە کە سوشیال میدیا دروستی دەکات بەتایبەتی( زینای ئەلیکترۆنی) : لە راستیدا تێکەڵ بوون لە انترنت هیچ جیاوازی نییە لەوەی لە واقیعی ژیان ڕوودەدات.\nفەیس بووک و انستاگرام و سناپ و تیک تۆک جۆرەها مرۆڤی داوێن خراپ و نائاسایی تیدایە لە پشتی شاشەکانەوە گفتوگۆت لەگەل دەکەن یەکەم جار بە سڵاوێک دەست پێ دەکات ئینجا یەکتر ناسین و دواتر کارەساتی تر کەخۆشیان نازانن ژیان چۆن سەراو بن تیک دەدات مندال و خێزان پەرتەوازە دەکات…\nو کە دەگاتە دادگاو پزیشکی دادوەری کێشەکە چارەسەری زۆر زەحمەتە.\nکاتێک پرسیار دەکەین لە کەسەکان کە هۆکاری چییە وات کردووە؟لە وەڵامدا زۆر بە ئاسایی وەڵاممان دەدەنەوە (ئەوشتەی کردوومانە تەنها لەسەر انترنت بوو راستی نەبوو) .لێرەوە دەمەوی بڵێم، بەهیچ شێوەیەک انترنت و راستەقینە جیاوازی نییە زینا هەر زینایە.دەمەوی ڕووی قسەم ئاراستەی هەردوو ڕەگەز بکەم کە ئەوانەی ئەم کارە دەکەن ئایا رازی دەبن کەسێک وا لە کەسە نزیکەکانی ئێوە بکات؟؟؟؟\nلێرەوە دەوری مامۆستا ئایینیەکان دەست پێ دەکات کە هۆشیاری زیاتر بدەن بۆ خەڵک کە زینا هەر زینایە لە انترنت و راستەقینە جیاوازی نییە.\nتکایە انترنت بەکار بینن بۆ وەرگرتنی زانست و ڕۆشەنبیری نەک بۆ شتی تر..\nئەلکترۆتی, تەکنەلۆژیای زانیاری, چات, زینا, فەیسبووک


بەراییەک بۆ مەرگ لە ئەندێشەی رۆژئاوادا/د.محەمەد سەنعەتی/و:عادڵ قادری/(به‌شی 2) - ئاماژه\nخانه / بابه تی کوردی / بەراییەک بۆ مەرگ لە ئەندێشەی رۆژئاوادا/د.محەمەد سەنعەتی/و:عادڵ قادری/(به‌شی ۲)\nئاماژه2 سپتامبر 5, 2016\tبابه تی کوردی ارسال دیدگاه 869 بازدید\nفەلسەفە و مەرگ\nسەرەڕای ئەدەبیات، لەفەلسەفەی سەدەی نۆزدەهەمیش دا دوای شەڕەکانی ناپلیۆن، لانیکەم لە نووسراوەکانی هیگل و شوپێنهاور دا، مەرگ زۆرتر لە نووسراوەکانی دیکە دەرکەوتنەوەی هەیە. ئەگەرچی رۆمانتیکەکان لەمەڕ بەشکۆ ڕاگرتنی مەرگ ناسراون. هیگل لە دیاردەناسی رۆح دا، لەو بەشەی کە تایبەت دراوە بە دیالیکتیکی پێوەندی نێوان خودا و بەندە، دەپەرژێتە سەر ترسی مەرگ و دڵەڕاوکێی مەرگ و گیانبازی لە پێناوی ئەویدی دا.\nبەندە، رکەبەری دۆڕاو و تێکشکاو کە لە گیانبازی دا، تاکۆتایی رێگا نەڕۆییشتووە و ئایینی خودا واتە یان سەرکەوتن یان نەمان(مەرگ) ی قەبووڵ نەکردووە-. . . ئەو عەبدایەتی(بەندایەتی) لەباتی مەرگ هەڵبژاردووە و بەم هۆیەشەوە بە ژین و ژیانی، عەبدایەتی کردووە بە پیشە.(٢-ئەلف)\nوشیاری بەندە نە لەسەر ئەم شت یان ئەو شت و نە لە فڵان کات و فیسار ساتدا، بەڵکوو لەو رووەوەیە کە لە تەواوی وجوودی خۆی دا ترساو و تۆقاو بووە. ئەو هەراس و سامی‌مەرگی کە خودای هەموو خوداکانە قبووڵ کردووە.(۲-ب)۱۹.\nبۆیە بەم شێوەیە و لەم مشت و مڕەی وشیاری/ دەسەڵات لە نێوان خودا و بەندە دایە کە هەر کامەیان دەتوانن بەم ریسک کردن و مەترسی قبووڵکردنە، خۆی پارێزراو و گەرەنتی بکات، و لە ئاکامدا ئەمەش هەراس و سامی‌مەرگە کە دوابڕیاردەر و دوابکەری کایەکەیە.\nترسان و تەنانەت زانینی ئەوەی کە مرۆڤ لە مەرگ دەترسێت بەس نییە. دەبێت ژیان پێڕەو و بەستراوەی مەرگ بێت. بەڵام ئەم شێوە ژیانکردنە، خزمەتکردنە لەپێشدەمی‌کەسێکدا کە مرۆڤ لێی دەترسێت و دڵەڕاوکێ لەهەناوی مرۆڤ دا دەچێنێت . . . بێ ئەم خزمەتکردنە دڵەڕاوکێ ناتوانێت وجوود بگۆڕێت . . . ئەمە بە خزمەتکردنی ئەویدی . . . و‌هاوپێوەندی لەگەڵ دیترانە، کە مرۆڤ لە چڕنووکی هەراس و سامی‌بەندەخولقێن کەوا ئەندێشەی مەرگ بە سەر گیانی دا زاڵ دەکات و دەیسەپێنێت، قوتار و رزگار دەکات۲۰.\nو لە ئاکامدا دەڵێت:\nئینسانێک کە تامی‌هەراس و دڵەخورپێ و سامناکیی مەرگی نەکردبێت، نازانێت کە جیهانی سرووشتی ، دوژمنیەتی و عەوداڵی کوشتن و لەمەی کە بەشیوەی زاتی خۆشنوود و کامەرانی کات دەستکورت و نەتوانایە . . . ئەم، ئەوپەڕەکەی بیەوێت چاکسازی و ریفۆرم بکات واتە وردەکارییەکانی بگۆڕێت . . . بێئەوەی تایبەتمەندییە جەوهەری و ناخییەکانی جیهان بگۆڕێت. ئەم مرۆڤە لە پێگەی ریفۆرم خواز، بزان و بزۆزە و تەنانەت رەنگی تاقم و توێژیش دەگرێتە خۆی بەڵام قەت قەت نابێتە هۆی شوڕشێکی راستەقینە۲۱.\nئەلێکساندێر کۆژۆ، راڤەکاری بەرهەمەکانی هیگل لە پێشەکییەکدا کە لە سەر فەلسەفەکەی نووسیویەتی، جێگە و پێگەی مەرگ لە قەوارە و چوارچێوەی ئەندێشەی هیگلدا دەباتە تەشق و ترۆپکێک کە تێیدا دەڵێت: (فەلسەفەی دیالیکتیک یان ئینسانناسی هیگل لە دوالێکدانەوەدا، بە فەلسەفەی مەرگ ناوزەد دەکرێت)۲۲.\nهیگل، مەرگ نە تەنیا لەبنەماو ناخی دیالیکتیکی دەسەڵات، واتە پێوەندی نێوان خودا و عەبد(بەندە)، دیاری دەکات، بەڵکوو لە دیالیکتیکی عەشقیش دا دەڵێ: ( مەرگ خودی عەشقە، لەمەرگدایە کە عەشقی رەها و پوختە ئاشکرا دەبێت)۲۳. ئەم تێگەیشتنە لە مەرگ، نێزییکە بەو مانایەی مەرگ کە رۆمانتیکەکانی سەردەمی‌هیگل باوەڕیان پێی بوو. بۆ هەندێک لەوان مەرگ رژانە ناو دەریای بەرین; واتە بەرەو رووی کل یان گشت چوونە، و بۆ هەندێکی دی سەرەتای دەستپێکردنی ژیانی ناکۆتا و جاویدی مەسیحییەت بوو، بەو شێوەیەی کە سۆفی و شەهیدە مەسیحییەکان باوەڕیان پێی بوو.\nلە نێو رۆمانتیکەکان دا، نۆڤالیس(۱۸۰۱-۱۷۲۲) کە بیرمەندترین و قووڵترینیان بوو، دەیگووت: ( ژیان دەسپێکی مەرگە؛ ژیان بە بۆنەی مەرگە؛ مەرگ، لەیەک کاتدا هەم دەستپێکە و هەم کۆتاییش۲۴). بۆ زۆرێک لە رۆمانتیکەکان، مەرگ زۆر سەرەنج راکێش و خۆشەویست بوو، بۆ نموونە شێلی دەیگووت: (چەندە سەرسووڕهێنەر ، شکۆدار و خۆشەویستە مەرگ)، و بۆ کلایست و هۆڵدرلین مەرگ چ روخسارێکی جوانی هەبوو کە کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێنا. کلایست لە سەر گڵکۆی خوشەویستەکەی خۆی کوشت. رەنگە بۆ ئەوەی بیسەلمێنێت کە مەرگ خودی عەشقە. عەشق و خۆشەویستی بۆ مەرگ، هێمای بەرچاوی ئەو رۆمانتیکانەی وەکوو شێلینگ بوو کە شکۆمەندکردن و بەرزراگرتنی مەرگیان کردبووە پیشە. لە واقیع دا لەگەڵ بەرهەمی‌رۆمانتیکەکان بوو کە مەرگ و نواندنەوەکانی بەسەر ئەدەبیات دا زاڵ بوو، و ژیان لەگەڵ دەرد و رەنج و ناکامییەکانی بەرەو تەشق دەچوو و بەرز رادەگیرا، دەتگووت جۆرێک لە جوانی ناسی دەرد و مەرگ بوو.\nئەم هەموو ستایش و شکۆڕاگرتنەی مەرگ بەهۆ و لەگەڵ فەلسەفەی هیگل، رومانتیسیسم و ئەدەبیاتی گۆتیک دا سەرەولێژبووە ناو چاخی نۆزدەهەم. مەرگ و تەرمی‌مردوو و خوێن، لە هونەر و ئەدەبیات دا جێگەی بەرز و بەسامی‌خۆی هەبوو، و دیتنی تاوانی سەرسووڕهێنەر، توندوتیژی تۆقێنەر، و هەراس و سام لەمەرگ، کوشتن و کوژران بۆ نووسەر و خوێنەری رۆمانگەلی جینایی، چیرۆکی خوێنڕێژە زنجیرییەکان و خوێنمژەکان، بەچێژ و تام بوو. تا ئەو شوێنەی کە دەتوانیین بڵێین ئەدەبیات و نووسراوەی چاخی نۆزدەهەم، وەگێڕ و دیلمانجی مەرگی جوان و توندوتیژی بەشکۆ بوو. جوانی ناسی شەڕ، نەتەنیا بۆ رۆمانتیکەکان، بەڵکوو بۆ ناتۆرالیستەکانیش زۆرتر لە رابردوو بە هونەری جیددی و کاریگەری ئەو سەردەمەوە مانا و بوونی بەخشی. ئەم دیاردەیە کە بە مەودایێکی کەم تا زۆر، دوای دەستپێکی رۆشنگەری لە کولتووری رۆژئاوا دا دەرکەوت، (ئەوەش دوای چاخێک کە ستایشی ژیان و دەستکەوتنی چاکە و رووهەڵگەڕان لەئاستی مەرگ، تەوەر و خولێنکەی باو و زاڵی بوو)، دەبێت زۆر پرسیارئەنگێز بێت، کەبۆچی ئاوەها تێڕوانینەکانی گۆڕا و بیچم گرتن و سەرهەڵدانی گوتارێکی نوێ دەستی پێکرد؟ ئەگەر جەنگە بەربڵاوەکانی ناپلیۆن، لە پاریس بۆ مۆسکۆ، کە ساڵەها درێژەی هەبوو، نەبووایە و ئەو هەموو توندوتیژی، و کوشت و کوشتار و وێرانییە ئەزموون نەکرابایە، کام هۆ و هۆکار دەیتوانی ئەم گۆڕانی تێڕوانینەی مۆدێڕنیتە لە ژیان و هیواوە بۆ مەرگ و توندوتیژی روون کاتەوە و پاساوی بۆ بهێنێتەوە؟ هەڵبەت لە چاخی حەڤدەهەمیش دا بیرمەندێکی وەکوو توماس‌هابز، هەراس و تۆقان لەمەرگ و فەنابوونی لەدووتوێی کتێبی لویاتاندا هێنابووە ناو ئەندێشەی سیاسی ئەو سەردەمەوە. بەڵام بەدرێژایی سێ سەدە، رۆژئاوا چاوی بڕیبووە ژیان و داهاتوو، و بە هیچ کڵۆجێک مەرگ لە فەلسەفە و ئەدەبیات ئاوەها جێگە و پێگەیێکی بۆخۆی نەدۆزیبووەوە کە دوای شەڕەکانی ناپلیۆن، دەبینرا. هەڵبەت بێجگە لە شەڕ، قەیرانگەلی وێرانکەر و مەترسیداریتر؛وەکوو برسێتی و قات و قڕی، بوومەلەرزە، هەرەس و نەخۆشیگەلێکی پەرەسێنەر وەکوو تاعوون(یان دواتر ئایدز) دەتوانن سەرەنجی کۆمەڵگا کارەسات بارەکان بۆ لای مەرگ رابکێشن، و تەنانەت بواری ئەوە بڕەخسێنن کە تێڕوانینگەلێکی سۆفیانە دژی ژیانی دونیایی یان تاقم و گرووپی ئایینی مەرگ ئەندێش، برە و پەرە بستێنن. بەڵام لەسەرەتای سەدەی نۆزدەهەمەوە هیچ کام لەم دیاردانە بە شێوەیێکی بەرچاو و جیددی بوونی نەبوو. بۆیە لانیکەم لەپێگەی یەکێک لە هۆکارەکانی دەرفەت ساز و بوارخولقێنەر، ئەم جەنگەش وەکوو هەر جەنگێکی دی، مرۆڤی رۆژئاوای لەگەڵ مەرگ دا بەرەوڕوو کردبووە. بەڵام بۆچی بەپێچەوانەی ئەو تێڕوانین و گۆشەنیگا نێگەتیڤە بۆ مەرگ و جەنگ، کە لەدوای شەڕی یەکەمی‌جیهانی بوونی هەبوو، لەنیوەی یەکەمی‌چاخی نۆزدە و دوای شەڕەکانی ناپلیۆن ئەوەی بەدی دەکرا، زۆرتر سەلمێنەر و نیشاندەری جۆش و خرۆش لە ئاست مەرگ، چێژ و چڵێسی بۆ مەرگ و توندوتیژی، و دواتر عەشق و خۆشەویستی بۆ مەرگ بوو؟! جۆرێکە لە مردووبازی یان مردوودۆستی(Necrophilia) کەگریس جانتسێن(Jantzen.G)25 دەیداتە پاڵ تەواوی کولتووری رۆژئاواوە. بەڵام رەنگە زۆرتر لەسەردەمی‌دەسەڵاتی کلێسادا و یان چاخی کولتووری هۆمەری دا بووبێت، کە لەچەشنی توندوتیژی پیرۆز و پاڵەوانێتی، لەگەڵ ئیشتیا و حەزی ژیان و واڵایی دەردەکەوت. بەڵام لەسەدەی نۆزدەهەم جوش و خرۆش لەگەڵ مەرگدا گرێدراو بوو! ئەمە رەنگە بە تەنیا شووپێنهاوەر بووبێت کە وەکوو یەکەمین فەیلەسووفی مۆدێڕن، پرسی مەرگی بە شێوەیێکی سیستەماتیک و رێک و پێک لێکدایەوە.\nشووپێنهاور رەنگە یەکەمین فەیلەسووفی مۆدێڕنیش بێت کە بە شێوەیێکی جیددی و سەرنج راکێش پردێکی لە نێوان بیریاری رۆژئاوایی و حیکمەتی رۆژهەڵاتیدا هەڵبەست. ئەگەرچی هەندێک دەڵێن هیندوییزم و بودیزمی‌خراپ فام کردووە و هەندێکی دی بە پێچەوانەی ئەم رایەوە دەدوێن. لەمە بترازێت ئەوەی وا گرینگ و پڕبایەخە ئەوەیە کە شووپێنهاور بە کاریگەرییەک کە لە سەر واگنێر، نیچە، فرۆید، یۆنگ و باقی بیرمەندانی رۆژئاوایی سەدەی نۆزدە و بیست دا هەیبوو، مۆدێڕنیتەی دوای خۆی وەها خستەژێر گۆڕان و ئاڵووگۆڕەوە کە بەڕای بێرتراند راسێل،(تێزی شووپێنهاوەر) بوو بە تایبەتمەندی و رۆحی‌هاوبەشی فەلسەفەی سەدەی نۆزدە و بیست . . . و ئەوەی کە خواست(Will) سەرتر و لەبەرترە، لە لایەن زۆرێک لە فەیلەسووفانی مۆدێڕن و زۆرتر لە هەموویان، نیچە، بێرگسۆن، جیمز و دیوئی قبووڵکرا۲۶و هیوایێکی نوێی دایە جیهانی مۆدێڕنی رۆژئاوا. ماکس هۆرکهایمەریش نووسی: ( جیهان لە دژایەتی و رووبەرووبوونەوە لە گەڵ بێ هیوایی رەها و خەبات لەدژیدا، بە هەبوونی بیر و ڕاکانی شووپێنهاور، پێویستی بە ئەندێشەکانی تر نییە). شووپێنهاور ئەم هیوایەی لە حاڵێکدا دەپەستاوتە نێو کولتووری رۆژئاوایی کە ئەورووپای دوای شەڕەکانی ناپلیۆن بە مەرگ ئەندێشی رۆمانتیکەکان و هەراس لەمەرگ لە ئەدەبیاتی گۆتیک دا دەیبردە سەر و دەژیا. ئەگەرچی ناپلیۆن شکستی خواردبوو، بەڵام تارمایی ناپلیۆنی، ئەو پاڵەوانە بەئیرادە و نەبەزاوە، کە وەکوو ژولیۆسی سێزار و ئەسکەندەری گەورە لە وێنەی پاڵەوانێتی(Heroism) ئاخیلس وەرگیرابوو، لە ئاسمانی ئەورووپادا جەوەڵانی بوو و لە‌هات و چۆدابوو.\nناپلیۆن دوورخرابووەوە و مردبوو، بەڵام (خواستی ژیان) تێیدا لەوێنە و رووخساری(خواستی دەسەڵات)- ئەگەرچی رووخێنەر و مەرگبار، بەڵام بەگوڕ و ئەبەدیانە لە هەموو شوێنێک دا دەینواند. بۆیە کاتێک شووپێنهاور چەمکی (خواستی ژیانی) پێشکەش کرد، دەتگووت دیاردەیێکی (پێشبینرا (de ja vu) بوو). شووپێنهاور فەیلەسووفێکی ناوچاوگرژ و بە بێ هیوا ناسراو خۆی لە کۆتایی دا(نکۆڵی خواستی ژیانی) لە خەڵکی رۆژهەڵاتدا ستایش دەکرد. هەر بە هۆی ئەم فەلسەفە بێ هیوا و مۆنە بوو کە بەردەوام هیگل لەو سەرکەوتووتر بوو و رەنگە نێزیکەی بیست ساڵ لە بڵاوبوونەوەی کتێبی جیهان وەکوو خواست و باوەڕتێپەڕی تا توانی لە ئەورووپا دا سەرنج بۆ لای خۆی راکێشێت. بەڵام رەنگیشە ئەمە سەرەنج و تێڕامانی ئینسانی ئەورووپایی لە سەر چەمکی(خواست) لەو سەردەمە تایبەتەدا بووبێت کە بیروڕای شووپێنهاوری- هەرچەند دێرتر بەڵام لە ئەنجامدا قبووڵ و پەسەند کرد.\nئەو تێگەییشتبوو کە(خواست) لە هەموو ئۆبژەیێک لەم دونیایەدا و لەهەر بوونێکی گیانلەبەر دا هەیە، و هەم ئەم جیهانە و هەم خودی ئینسان و لەشیشی دیارکەر و نوێنەری ئەم(خواست)ەن۲۷. شووپێنهاور فەلسەفەی خۆی بەم رستەیە دەستپێدەکات کە (جیهان ئایدیای منە) و ئەمە راستییەک بوو کە تەنها مرۆڤ دەیتوانی بیکێشێتە وشیاری دەرهەستی بیرلێکراوی خۆی۲۸ . بۆیە جیهان بوو بە ئایدیای ئینسان. شووپێنهاور نووسی:( تەواوی ئەم جیهانە تەنیا ئۆبژەیە لە پێوەندی لەگەڵ سووژەدا، فامی‌فامکەرە و لەیەک وتەدا نواندنەوە (representation) و ئایدیایە۲۹.\nبۆیە ئەو ئایدیالیستێکی بەرزەفڕ و بانەڕۆ بوو کە کانتی موتوربەکردبووە سەر ئەفلاتوون تا ئیرادە و خواستی مرۆڤی مۆدێڕن پێناسە بکات. و بگاتە ئاوەها بیچم بەندییەک کە هەم بۆ ئالبێرت ئەنیشتاین بەکار بێت و لە کاتی تەنگانەکانی ژیان، ئەم وتەیەی شووپێنهاور کە( مرۆڤ هەرچی بیەوێت دەیگەیێنێتە ئەنجام)۳۰ بەردەوام سرووش و مزگێنی دەری بوون، و هەمیش لەوپەڕی کوشندەیی خۆی دا دەیتوانی ئیرادەی ناپلیۆنی بکاتە پاڵپشت و پاڵنەری(ئیرادەی نەبەز)ی هیتلەر؛ کە دەیگووت: هەموو دەم کتێبی شووپێنهاوری لەبەرەکانی جەنگا پێ بووە و بارەها خوێندوویەتییەوە، و لە چەمکی خواست بۆ بەرەوپێشڤەبردنی جەنگ و هەژموونی و دەسەڵاتی خۆی کەڵکی زۆری وەرگرتووە۳۱. و لەبەر هۆی هەر ئەم خواستە بوو کە نیچە، شووپێنهاوری وەکوو دوا ئاڵمانی بەبایەخ دەدا لە قەڵەم۳۲ و چەمکی خواستی دەسەڵاتی بە سەرەنجدان بە(خواستی ژیان) بۆ خولقان و بارهێنانی مرۆڤی تەواو، هێنایە کایەوە. هەر بە هەمان شێوە کە ویلیام جێیمز(خواستی باوەڕ۳۳) و میشیل فۆکۆ(خواستی زانست۳۴) یان لە ژێر کاریگەری شووپێنهاور هێنایە گۆڕێ. سوزان کاپلێر لەم کتێبە دواییەی خۆی واتە خواستی توند و تیژی رەنگە لە ژێر کاریگەری ئەودابێت کە دەنووسێت:\nجەنگ، کتووپڕ و لەناکاو لە کۆمەڵگایێکی هێمن و ئاشتی خوازدا سەرهەڵنادات . . . شاڵاوە رەگەزپەرەستییەکان لە ئاسمانی غەیرە رەگەزپەرەست دا ناگەشێتەوە . . . توندوتیژی پاکترین شعوور لە بیروباوەڕی رۆژانەی ئێمەدا، بەتایبەتی خواستی توندوتیژی تاکەکەسی کەسایەتی ئێمەیە کە ئامادەگی چەمکیانە، پڕچەک بوونی ئایدۆلۆژی و شاڵاوی بیرکردنەوەیی لە ئێمە دا دەسازێنێت تادەگاتە دەرکەوتنی جەنگ، توندوتیژی فیزیکی و هێرشە رەگەزپەرەستانەکان، کە ئەگەری کوشتن و وێرانکاری دەخاتەوە۳۵.\nئێستا پرسیار ئەوەیە کە ئەمە جەنگە کە ئەندێشەی توندوتیژی و مەرگ لە ئێمەدا هەڵدەخڕێنێت و یان ئەندێشەی مەرگە کە دەگاتە سەرزەمینی جەنگ و کوشتار و وێرانکاری؟ رەنگە جەغزێکی نالەبار و سەقەت بێت کە تەنانەت پاکترین شعووری شارستانییەتی ئێمە لەچڕنووکیدا رزگاری بەخۆیەوە نەبینێت. ئەو پرسەی کە رەنگە شووپێنهاور و دواتر فرۆیدی گەیاندبێتە ئەم باوەڕ و تێزە سوقراتی-ئەفلاتوونییەی کە(مەرگ دوائامانجی ژیانە). و ئەو شتەی پێوەندی بە ئینسانییەتی مرۆڤی بیرمەندەوە هەیە ئەمەیە کە( بە بێ بوونی مەرگ بەدەگمەن بتوانرێت بیردۆزی و فەلسەفە ئەندێشی بکرێت)، و ئەمەش کە(یەقینی سامناکی مەرگ،هاوڕێیەکی پێویستی بیرە). بۆیە شووپێنهاور بە داکۆکی کردن و پێداگرتن لەوەی کە(مەرگ سرووشی ئیلهامبەخشی(Muse) فەلسەفەیە) سووڕی کاتژمێری فەلسەفەیان، گەڕاندەوە بۆ سەردەمی‌سوقرات و ئەفلاتوون؛سووڕی ئەو کاتژمێرەی کە میشیل دۆمونتین، ئێسپیۆنوزا و دیکارت هێنابوویانە پێشەوە، و مرۆڤی مۆدێڕنیان لە مەرگ ئەندێشی بۆ ئەندێشەی ژیان پاڵ پێوە نابوو. هەڵبەت بەم جیاوازییە گشتییەوە کە شووپێنهاور رۆڵەی مۆدێڕنیتە بوو و پەروەردەکراوی چاخ و سەردەمی‌خۆی، واتە هزر و ئەزموون تەوەری(Empericism)، بۆیە نەیدەتوانی واقیع و راستییەکانی پێوەندی دار بەمەرگ و ژیان سەراپا حاشالێبکات، و باسی مەرگ بە شێوەیێکی رەها بخاتە پانتا و زەمینی دەرهەست و میتافیزیکەوە. بەتایبەتی وەکوو دۆمونتین، توماس‌هابز و دیکارت کە لە ژیانی تایبەتی خۆیاندا زۆر لەمەرگ دەترسان و تۆقابوون. بۆیە سام و هەراس لە مەرگ تان و پۆی فەلسەفەکەی تەنیوە، هەر بەو شێوەیە کە بنەمای فەلسەفەی هیگل بوو. دیسانەوە هەر بەم هۆیەش سام و هەراس لە مەرگ تایبەتمەندی سەردەمی‌رێنێسانس و مۆدێڕنە لە ئەندێشەی فەلسەفی رۆژئاوا دا بوونی رەها خۆی دەپارێزێت.\nژیانی زۆرینەیەکی زۆر خەباتێکی بەردەوامە بۆ ئەم وجوودە، بەم یەقینەی کە لەکۆتایی دا لەکیسیان دەچێت. بەڵام ئەوەی گوڕ و وزەیان دەداتێ بۆ ئۆقرە گرتنی ئەم خەباتە داڕزێنەر و پووکێنەرە، خەستی و تەوژمی‌عەشق بۆ ژیان نییە، بەڵکوو سام و هەراس لە مەرگێکی حاشاهەڵنەگرە کە لە پێشەوە وەستاوە و هەر سات دەیەوێت لێیانەوە بێتە پێشەوە و نێزیکییان لەگەڵدا بکات.۳۶\nبەم پێیە، بەپێچەوانەی ئیسپیۆنۆزاوە، کە عەقڵ بە قووڵبوونەوە لەژیان دەزانێت، و ئەوەی هەڵخێزرا و بەرهەمهاتوو لە سام و هەراسی مەرگ بووبایێت، بە بێبایەخی لەقەڵەم دەدا، شووپێنهاور ئاوەژووی کردەوە و خەباتی زۆرینەی خەڵکی بۆ ئەم ژیانە نەک هەڵخێزراو لەعەشق بۆ ژیان، بەڵکوو لە ژێر کاریگەری سامی‌مەرگ دەزانی، مەرگێک کەبەمانای کۆتاییە.\nئەوەی وا لە مەرگ دا لێی دەترسین و سامناکە بۆمان، بە هیچ شێوەیەک دەرد نییە، چوونکوو دەرد ئاشکرا لەم بەرەوەی مەرگدایە و لەوەش زیاتر ئێمە زۆربەی کات لەدەردەوە پەنا دەبەینە بەر مەرگ و بەپێچەوانەشەوە هەندێ کات دەردێکی کوشندە بۆ هەڵهاتن لەچنگی مەرگ دەخەینە بەر خۆمان . . . و بەو هۆیەوە کە تاکی ئۆبژەکراو(Objectification) تەرخان و تایبەتکراوی خودی خواستی ژیانە، کەواتە تەواوی سرووشتی لەگەڵ مەرگدا دەجەنگێت۳۷.\nهەڵبەت بۆ شووپێنهاور ژیان بەردەوام(رەنجی لەبن نەهاتوو) بوو و کەسێک کە توانایی دیتنی ئەم راستییەی هەبایە و بەم حاڵەش هەر (ژیان بە بەدیهێنەر و بەدیاری هێنەر بزانێت) و خەون و ئارەزووی درێژەدانی ژیانی هەبایە مرۆڤێکە کە:\nلێبڕاو و پایەبەرز لەسەر زەمینێکی تۆکمە، توند و قایم وەستاوە و شتێکی بۆ ترس نییە. پڕچەک و بەئامێر لە زانست . . . رووخساری مەرگ کە بە پڕتاو لێی دێتە پێشێ بە هێمنی چاولێدەکات و بە فریودانێکی درۆ و بۆش لێی دەڕوانێت۳۸ .\nشووپێنهاور حاڵەت و دۆخی ئاوەها مرۆڤێک بە(داکۆکی رەهای خواستی ژیان) دەزانێت و (نکۆڵی خواستی ژیان۳۹) لە رووبەرووەکەی دادەنێت. لە بۆچوونی ئەوەوە لەدایک بوون و مەرگ هەر دوو بەندن بە دیاردەی(خواستەوە)، و مرۆڤ لە یەکەمین دەسکەوتی پەیوەست بە زانیاری و وشیاری بۆی دەردەکەوێت کە (دەخوازێ)، و وەکوو رێسایەک ئەم خواستنە لەگەڵ زانستی وی دا، گرێدراو و لێک هەڵپێکراو، بەردەوام دەبن۴۰. (بابەت و پرسی تەواوی کردەکانی خواست، بەردەوام بەدی ئانینی پێویستییەکانی تایبەت بە لەش، گیان پارێزی و لەدایک بوون و درێژەدانی رەگەز و توخمی‌ئەنواعە((چەشنە))۴۱). بۆیە سرووشتی مرۆڤ لە خۆگری خواستێکی هەڵوەدا و بزۆز و دینامیکە، و بەختەوەریشی بەسانایی لە رێبازی تێپەڕین لەئارەزووەوە بۆ کامڕەوایی(چێژ تێر کردن) و لە کامڕەواییەوە بۆ ئارەزوویێکی نوێ دەستەبەر دەبێت. چوونکوو غیابی کامڕەوایی رەنجەو؛ ئیشتیا و خواستێکی بەتاڵ و بۆش بۆ ئارەزوویێکی نوێیە. “بۆیە بنەمای تەواوی خواستەکان پێویستی، کەمایەسی و دواتر رەنجە. . .” دەرد و رەنجێکی بەردەوام کە بنەمای ژیانە و ناتوانین لێی قوتار بین. . .\n(تەواوی کامڕەواییەکان یان ئەوەی زۆرتر بەختەوەری لەقەڵەم دەدرێت، بەردەوام و لە بنەماوە نێگەتیڤە و هەرگیزاوهەرگیز پۆزەتیڤ و ئەرێنی نییە:.)\nبەم هۆیەوە بەختەوەری ناتوانێت دڵخۆشکەر و کامڕەوایی ناشێت سەقامگیر بێت، تەنیا ئێمە لە دەردێک یان خواستێک رزگار دەکات کە دەبێت بە دوایدا تازە دەردێک یان باری سستییەک، ئارەزوویێکی بۆش و خەمێک، دابێت۴۲.\nبۆیە شووپێنهاور وابیر دەکاتەوە کە هیچ کەسێک لە کۆتایی ژیانی خۆیدا ئەگەر وشیارانە حوکم بکات و لەگەڵ خۆیدا راستگۆ بێت، ئارەزوویێکی بۆ ژیانەوەی ژیانی خۆی نییە. ئەو بە سانایی (نەبوون) هەڵدەبژێرێت! لەم رووەوە تاقانە وتەی‌هاملێت وا دەخوێنێتەوە، کە ژیان هێندە دەردهێنەرە کە نەبوون سەرتر و باشترە. بۆیە دەنووسێت(کورتی تەمەن کە ئەم هەمووە فرمێسکەی بۆ دەرێژرێت، دەشێت باشترین تایبەتمەندی ژیان بێت). ئەمە هەمان وشیاری و پێَزانینە کە هزری رۆژهەڵاتی لە ئایینی بودا و هیندو و تائۆ پێیگەییشتبوو و شووپێنهاور بەتەواوی شێواو و سەوداسەری بوو. بە نکۆڵی خواستە کە دەتوانین دەرگا لە رووی ئیشتیا و ئارەزوو داخەین و کۆتایی بە رەنج و دەرد بهێنین!\n۱۹-هگل. خدایگان و بنده. ترجمۀ حمید غایت، خوارزمی،چاپ سوم-۱/الف،ێ ۲-۵۱،ب/۱،ێ ۶۱\n۲۰-هگل. خدایگان و بنده. ترجمۀ حمید غایت، خوارزمی،چاپ سوم-۱/الف،ێ ۲-۵۱،ب/۱،ێ ۷۳\n۲۱-هگل. خدایگان و بنده. ترجمۀ حمید غایت، خوارزمی،چاپ سوم-۱/الف،ێ ۲-۵۱،ب/۱،ێ ۷۵\n۲۲-Kojeve.Alexander; in introduction to the reading of hegel quoted in choron\n،s death and western thought،pp.153.\n۲۳-Kojeve.Alexander; in introduction to the reading of hegel quoted in choron\n۲۴-Kojeve.Alexander; in introduction to the reading of hegel quoted in choron\n۲۵- jantzen Grace\n،Bertrand(1945) in the history of western philosophy.\n۲۷-Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.32\n۲۸- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.3-4\n۲۹- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n۳۰-Einstein. Albert(1940) the world I see it-quated in ‘the world on will a idea pp.279.\n۳۱-stem.j.p(1975) Hitler. Quoted in Schopenhauer & his critics\n، in the world as will & idea. Everyman.pp.281.\n۳۲-nietzsche.f(1888)Twilight of the idoles.\n،will to Believe،dover pub.n.y:1956.\n۳۴-foucalt.michel(1976) the will to knowlegtge-History of sexuality. Penguin 1979.\n،suanne(1995) the will to violence، Cambridge:polity pp.9.\n۳۶- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.198.\n۳۷- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.185.\n۳۸- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.186\n۳۹- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.177\n۴۰- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.207\n۴۱- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\n، Ewryman londan 1953،pp.206\n۴۲- Schopenhauer.A(1835) the world as will and idea. Trans Berman\nکۆتایی به‌شی دووهه‌می\nئه‌ده‌بیات ئه‌ندێشه جه‌نگ رومانتیسیسم رۆژئاوا شووپێنهاور عادل قادری غرب فرۆید محمد صنعتی مرۆڤ مه‌رگ موحه‌مه‌د سه‌نعه‌تی هێگل\t2016-09-05\nبرچسبئه‌ده‌بیات ئه‌ندێشه جه‌نگ رومانتیسیسم رۆژئاوا شووپێنهاور عادل قادری غرب فرۆید محمد صنعتی مرۆڤ مه‌رگ موحه‌مه‌د سه‌نعه‌تی هێگل


هەولێر (په‌ڕه 1) - مــێـژوو جـوگــرافیا - ¨°o.O (مــه‌كــۆی زێــریــن) O.o°¨\n¨°o.O (مــه‌كــۆی زێــریــن) O.o°¨ » مــێـژوو جـوگــرافیا » هەولێر\n1 بابه‌ته‌كانی Barham Eng 2018-12-23 21:06:37 Share\nھەولێر یان Hewlêr (بە عەرەبی: اربيل). شارێکی دێرینی کوردستانە، ئێستا ناوەندی پارێزگای ھەولێر و پایتەختی ھەرێمی کوردستانە. شاری ھەولێر بە یەکێک لە کۆنترین شارەکانی جیھان دەژمێردرێت کە مێژووی بنیاتنانی دەگەڕێتەوە بۆ ٩٠٠٠ پێش زایین. لە نووسراوەکانی پاشای سۆمەری، سۆلکی ناونراوە بە ئوربیلم، لە نووسراوەکانی بابلی و ئاشووری بە ئەربائیلۆ ناودەبرا، کە بە واتای چوار خواوەند دەھات، لە سەردەمی بابلی شوێنی پەرستنی عەشتار بووە.\nبەھۆی گرنگی ئەم شارە، پادشای ئاشوری، سەنحاریب ھەستا بە پەنگاوکردن (خزن) ی ئاو لە تونێل (نۆین) ی دروستکراو بە بەردی مەڕمەڕ، کە لە گوندی مورتکیانی بەستۆڕە دەست پێدەکات تا دەگاتە ھەولێر، کە درێژی ئەم نۆینە (تونێلە) ٢٢ کیلۆمەترە لەژێر زەوی لێدراوە، لەبەر دەرکی ئەم نۆینە سەنحارێب بەردێکی ھەڵکەندراوی بەجێ ھێشتووە و لەسەری نووسراوە (من سەنحاریبم، پادشای ئاشوری، ھەستاوم بە دروستکردنی سێ جۆگەی ئاوی لە چیای خانی بۆ شاری خاتوونە جوانەکە...).\n٦ کەلتووری ھەولێر\n٧ چایەخانە و قاوەخانە کۆنەکانی ھەولێر\n١٢ سەرچاوە دەرەکییەکان\nشاری ھەولێر دەکەوێتە ناوەڕاستی کوردستانی باشوور. شوێنێکی گرنگ بووە لە کۆنەوە تا ئێستا. زۆربەی ناوچەکانی زەوی بە پیتە بۆ کشتوکاڵ و ئاودێری دەست دەدات. کەشوھەوایەکی چواروەرزەی ھەیە. ھاوینی گەرم و زستانی سارد.\nزۆربەی دانیشتوانی ھەولێر کوردن، کەمینەیەکی ڕەسەنی جیاواز ھەن کە بە ھەولێری (یاخود (ئەربیلی یان ھەولێری)) دەناسرێن و لە ڕۆژگاری دەسەڵاتی عوسمانیەکاندا لە ناو قەڵای ھەولێر دا ژیاون و زۆربەیان مەئمووری دەوڵەت بوون، ئەمانە لە بەر زۆر ھۆکار زیاتر بەیەکێ لە شێوەزارێکی تورکی ئازه‌ربایجانی قسە دەکەن. بەپێی ئامارەکانی ٢٠١٤ بێت ١٫٧٥ میلیۆن کەس لە ھەولێر دەژین..\nلە ساڵەکانی (٢٣٧١ تاوەکوو ٢٣١٦ پێش زایین) بەمەبەستی دەست بەسەرداگرتنی داھات و فرە سامانێتی دەڤەرەکە، پەلاماری ھێرشەکانی سەرگۆنی ئەکەدی گەیشتوونەتە ھەولێر و دەستی بەسەرداگیراوە. دواتر لە ساڵانی (٢١٥٠ تاوەکوو ٢٠٥٠پێش زایین) بووە بە بنکەیەکی سەرەکی لە دەوڵەتی گوتییەکان کە لە نەتەوە دێرینەکانی زاگرۆسن. و لە ساڵانی (٢٠٥٠ تاوەکوو ١٩٥٠ پ. ز) کەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی خانەوادەی سێھەمی ئیمپراتۆریەتی ئووری سوومەرییەوە. لە ساڵی (١٦٠٠ پ. ز) و دواتر کەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی کاشییەکانەوە، کە مەزەندە وایە لە ھۆزە دێرینەکانی کورد بووبن. ھاوکات دەوڵەتی ئاشووریش لە باکوور دامەزرا و چەند ھۆزێکی تری وەکو میتانی و خۆرییەکان دەسەڵاتیان لەو ناوەدا پەیدا کرد لە ناوچەکانی ئاشوور و ھەولێر و کەرکووک لە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی میتانییەکاندا بوون.\nلە ڕۆژگاری فەرمانڕەوایی ئاشوورییەکانەوە لە (٢٥٠٠ تاوەکوو ٦١٢ پ. ز) ھەولێر لە ئەوپەڕی گەشەسەندن و پێشکەوتنی دابوو، ئەوکاتە پایتەختی ئایینی ئاشوورییەکان و تەختی خوداوەندی عەشتار (عەشتار ئەربیلا) پەرستگای ئاشوورییەکان بووە، ناوی ھەولێر لە نووسراوە مێخیەکانەوە بە شێوەی (ئی کشان کلاما) ھاتووە کە دەکاتە (ماڵی خانمەکەی ھەرێم) کە سەرچاوە و ھێمای سەرکەوتن بووە و (عەشتاری نەینەوا) ش خوداوەندی ئەڤین و ڕابواردن بووە.\nساڵانی ١٩٥٨-١٩٥٩ گرتنی هەولێر لەلایەن ئیلخانییەکانی ئیمپڕاتۆری مەغۆل.\nدوای زایین و ھاتنی ئیسلام\nلە ساڵی ٤٤ زایین ھەولێر بووە پێتەختی ئەدیابین و شاژن ھیلین کە ئایینی جوولەکەیان پەرەو دەکرد. لە دوای چەن پەلامار و ھێرشێکی رۆمانەکان و بەناوبانگترینیان ھێرشی پادشا (کەراکولا) بوو ساڵی (٢١٦٧ز) ھەولێر داگیرکراو، فارسەکانی وەدەرناو لە ناوی بردوون، ئەو پادشایە ستەمکارە ئەوەندە دڵڕەق بوو گۆڕی میر وپادشاکانی فارسەکانیشی ھەڵتەکاندوون، ساڵی (٢٢٦ز) لە ڕۆژگاری (شا ئەردە شێر) ی ساسانی، لە مەدائینەوە پەلاماری ھەولێر درا و، ھەولێر کەوتە ژێر دەسەڵاتی ساسانییەکان و پەرستگای ئایینی زەردەشتیی لێ درووستکرا.\nساڵی (٦١٢ ز) لەگەڵ ھاتنی سوپای ئیسلام، ساسانییەکان مەدائین و ھەولێر و زۆربەی ناوچەکەیان جێھێشت. ساڵی (١٦ی کۆچی) و لە ڕۆژگاری (خەلیفە) جێنشین (عومەری کوڕی خەتاب) بە فەرماندەی (عوقبەی کوڕی فەرقەد) لەشکری ئیسلام گەیشتە ئەو ھەرێمە و ھەولێر و نەینەوا و زۆربەی ھەرە زۆری ناوچەکانی دەورووبەر کەوتنە ژێر ئاڵای دەوڵەتی ئیسلام. ساڵی (١٣٢ی کۆچی) و لە نزیک ھەولێر و لە شەڕی (زاب) ی یەکلاکەرەوە، عەباسییەکان سەرکەوتن بەسەر ئەمەویەکاندا و ھەولێر کەوتە ژێر فەرمانڕەوایی عەباسییەکانەوە. لە ڕۆژگاری دەسەڵاتدارێتی بوەیھییەکان لە بەغدا (٣٣٣*٤٤٧ی کۆچی) کوردە ھەزبانییەکان توانیان میرنشینێکی بەدەسەڵات لە ھەولێر دابمەزرێنن، ھەولێر لەم سەردەمەدا پێگە و بایەخی شایستەی خۆی وەرگرتەوە و پەیوەندی دۆستایەتی و ئاڵووێری بازرگانیی پتەوی لەگەڵ میرنشینەکانی حەمەدانیەکان و عوقێڵیەکاندا لە موسڵ و شام ھەبوون. ئەم میرنشینە درێژەی کێشا تا ھەڵکەوتنی (عیمادەدینی زەنگی) لە موسڵ لە ساڵی (٥٢١ی کۆچی) کە توانی کۆتایی بەم میرنشینە بھێنێت و تەواوی ناوچەکەی خستە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە. ساڵی (٥٣٩ی کۆچی/١١٤٤ی زایینی) زێنەدینی عەلی کوچک کوڕی بەکتەکین کە فەرمانداری قەڵای موسڵ بوو لە سایەی عیمادەدینی زەنگی، توانی میرنشینێکی سەربەخۆ لە ھەولێرو دەورووبەریدا دابمەزرێنێت و بە میرنشینی بە کتیکی ناسرا. لە ساڵی (٥٦٣ی کۆچی/١١٦٨ی زایینی) زێنەدین عەلی کوچک کۆچی دوایی کردو کوڕە بچووکەکەی (زێنەدین یوسف) دەسەڵاتی وەرگرت، پاشتر لە ساڵی (٥٦٨ی کۆچی/١١٩٠ی زایینی) موزەفەرەدینی گورگە بۆری کوکبری برای بوو بە فەرمانڕەوای میرنشینی ھەولێر، لە سایەی حوکمڕانی میر مزەفەری ئەتابەگ میرنشینی ھەولێر بوو بە بەھێزترین و ناودارترینی میرنشینەکانی ئیسلامی و ئەو پەڕی پێشکەوتن و گەشەی زانستی و ئاوەدانی و دەسەڵاتی ھەبوو، ماوەی حوکمڕانیەتی لە نێوان (٥٨٦ک*٦٣٠ک/١١٩٠ز *١٢٣٣ز) درێژەی کێشا، مزەفەرەدین بەیعەتی دا بە پێشەوای کوردیی سەلاحەدینی ئەیوبی و پتر لێی نزیک بۆوە بە خواستنی (رەبیعە خاتوون) ی خوشکی سەلاحەدین، لە ڕۆژگاری شا موزەفەردەین فەرماندارێتی میرنشینی ھەولێر گەیشتە ئەوپەڕی ھێز و دەسەڵات و تەواوی ناوچەی شارەزوور کەوتنە نێو دەسەڵاتی ئەو میرنشینە کە ھەر لە زێی گەورەوە تا سلێمانی و داقوق دەگرێتەوە. سوڵتان موزەفەر پیاوێکی خێرخواز و زانست پەروەر و دادپەروەرێکی لە خواترس وخزمەتکاربووە، لە رۆژگاری ئەودا یادە ئاھەنگەکانی مەولوودی پێغەمبەر کراوە و شەوانە تا بەرەبەیان چراخان ھەڵکراون و ئاھەنگ و خێروشادی بەردەوام بووە، ھەولێر بووە بە رووگەی زانا و دانا و ھزرەوان و پیاوانی زانست و فەلسەفە و مێژووناسان و دەیان فێرگە و قوتابخانە و فەرمانگەی خزمەتگوزاری و چاودێری کۆمەڵایەتیلەو شارەدا کراوەتەوە، خزمەتێکی زۆری ھەولێر کراوە و ئەو پەڕی ئاوەدانی و پێشکەوتنی بەخۆوەبینیوە، ھەولێر لەو ڕۆژگارەدا لە چەرخی زێڕینیدا بووە. دیاریترین شوێنەوارەکانی ئەو سەردەم منارەی چۆلی و قوتابخانەی موزەفەرییە و بازاڕگاکانی قەیساریەی ھەولێرن.\nدوای وەفاتی موزەفەرەدین کۆکبری لە ساڵی (٦٣٠ی کۆچی/١٢٣٣ی زایینی) میرنشینی ھەولێر چووەوە ژێر سایەی خەلیفە موستەنسیر بیلای عەباسی و لە ساڵی (١٢٣٥ی زایینی) لەشکرێکی بە فەرماندەیی (ئەبوفەزیل ئیقبالیشەڕابی) ناردە سەر ھەولێر و داگیری کرد. ھەولێر لە ڕۆژگاری موزەفەردەین و لە دوای وەفاتیشی دوچاری پەلاماری مەغۆلەکان بووە. دواتر لە دوای ڕووخانی دەوڵەتی عەباسی بەدەست مەغۆلەکانەوە، لە ساڵی (٦٥٦ی کۆچی/ ١٢٥٨ی زایینی) ئیتر ھەولێر کەوتە ژێر فەرمانڕەوای مەغۆلەکانەوە. لە ساڵی (١٣٣٧ی زایینی) کەوتە ژێر دەسەڵاتی مەغۆلە ئیلخانییەکانەوە دواتریش جەلائیریەکان. پاشان کەوتە ژێر ڕکێفی فەرمانڕەوایانی قەراقویونلو (کە ئالاکەیان وێنەی بەرخی ڕەشی لەسەر بوو) و ئینجا لە ساڵی (١٤١٠ی زایینی) کەوتە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی ئاق قویونلو (خودان ئالای بەرخە سپی) ئەمانەش لەو ھۆزە تورکمانانە بوون کە لایەنگر و جێگرەوەی مەغۆلەکان بوون.\nلە دوای ھەڵگیرسانی شەڕی جیھانیی یەکەم و لەپاش پەیمانی سایکس*پیکۆ و لە بەھاری ساڵی (١٩١٦ی زایینی) بە فەرماندەیی لیوا (پاراشۆف) ھێزەکانی ڕوسیای ھاوپەیمانی لە ڕێگەی خانەقین و ورمێ بە مەبەستی داگیرکردنی بەغدا ڕەواندزیان داگیر کرد. پاشان بەھۆی ھەڵگیرسانی شۆڕشی ئۆکتۆبەر لە ڕوسیا لەو ھەرێمە کشانەوە. ساڵی (١٩١٨ی زایین) و لەدوای داگیرکردنی بەغدا لەلایەن ئینگلیزەوە ھەولێر کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئینگلیز و کاپتن ھای بوو بە حوکمڕانی ھەولێر. بەلام ڕەواندز دووبارە کەوتەوە دەست ھێزی عوسمانیەکانەوە بۆ دوو ساڵ بووە پێگەی سەربازی ئەفسەرێکی تورک بە ناوی ئۆزدەمیر. ساڵی (١٩٢١ی زایین) لە دوای دروستبوونی حکومەتی عێراق و لکاندنی کوردستانی باشوور بە دەوڵەتی عێراق، ھەولێر کرایە موتەسەرفییەت و (ئەحمەدە فەندی عوسمان) یەکەم موتەسەریف (پارێزگار) ی ھەولێر بووە. ساڵی (١٨٥٨ی زایینی) شارەوانی ھەولێر دامەزراوە و یەکەم سەرۆکی شارەوانی (حاجی ئەحمەد ئاغای عەبدولوەھاب) بووە.\nلە ساڵی ١٩١٨ز سوپای بەریتانیی ھاتە ناو شاری ھەولێر. دواتر لە ساڵی ١٩٢٥ ھەولێر کەوتە ژێر دەسەڵاتی قەزائی بەغدا. لە ساڵی ١٩٧٤ ھەولێر بوو بە پایتەختی حوکمی زاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٩١ پاش شکانی سوپای ڕژێمی بەعس و کشانەوەیان لە ناوچەکانی کوردستان،ھەولێر بوو بە پایتەختی کوردستانی عێراق. ساڵی ٢٠١٤ز لە ئێستادا ھەولێر بووە بە پایتەختی گەشتیاریی وڵاتانی عەرەبیی و لە سەرجەم وڵاتانەوە ڕوو لە ھەولێر دەکرێ بەمەبەستی گەشت و بازرگانیی.


پاشی تێپەڕبوونی ٢٥ ساڵان، ئاڵبۆمیکی گۆرانی لە ماملێ، بە ناوی “ڕێژنە” بڵاو دەکرێتەوە. – ماڵپەڕی فەرمی مەڵبەندی هونەریی ماملێ، Mamle, Mamlê\nپاشی تێپەڕبوونی ٢٥ ساڵان، ئاڵبۆمیکی گۆرانی لە ماملێ، بە ناوی “ڕێژنە” بڵاو دەکرێتەوە.\nJanuary 31, 2013 مەڵبەندئ هونەری ماملێgraphikurd\nبۆ وا درەنگ؟\nساڵی ١٩٩١ی زایینی دوای کارەساتی دڵتەزێنی کۆچ و ڕەوی گەلەکەمان لە باشووری کوردستان، کۆمەڵێک هونەرمەندی لێهاتووی ئەم دەڤەرە پەڕیوەی شاری مەهاباد بوون و لەوێندەر گیرسانەوە.\nئەم هونەرمەندانە پاش ماوەیەکی کوورت وەها کەوتنە بەردڵان و وەها تێکەڵاوی ڕەوشتی گەرم‌وگووڕی خەڵکی ئەم شارە بوون کە جیاکردنەوەیان لە خەڵک و پێکهاتەی ئەم شارە چەتوون دەهاتە بەرچاو، بەجۆرێک، کە دەتگووت هەر لەم شارە لەدایک بوون.\nڕێزدار کەریم تەلایی، خاوەنی “ئێستێریۆ تەلایی” کە جێپەنجەیان لە پاراستن و ئارشیوکردنی بەرهەمە هونەرییەکانی کورد و کوردستان دا دیار و بەرچاوە، پێشنیاری کارێکی نوێ و جیاواز لە کارەکانی پێشووتر بە هاوکاری ئەم پۆلە هونەرمەندەی باشوور و هەندێک لە هونەرمەندانی شاری مەهاباد بە ماملێ کرد. ماملێش زۆر بە دڵخۆشی و ڕێزەوە ئەم داوایەی لە کاک کەریم قەبووڵ کرد و قۆڵیان هەڵماڵی بۆ کارێکی نوێ.\nپاشان بۆ ماوەی چند ڕۆژێک ڕاهێنان و کارکردن لەسەر گۆرانییەکان لە ماڵی کاک کەریم و لە ئێستێدیۆ تایبەتییەکەیاندا، توانرا کە دوو ئاڵبۆم لە گۆرانییەکانی ماملێ بە دەنگی ئەم هونەرمەندە تۆمار بکرێن کە ئاڵبۆمی یەکەمیان بە ناوی “زەمانە” لە نەورۆزی ساڵی ١٩٩٢ دا بڵاو کرایەوە.\nکاک کەریم تەلایی وای بڕیار دابوو کە ئاڵبۆمی دووهەم، واتە ئەم ئاڵبۆمەی کە ئێستا لە خزمەت ئێوەی بەڕێز دایە، بۆ نەورۆزی ساڵی ١٩٩٤ بڵاو بکاتەوە بەڵام، کۆمەڵێک هۆکاری کاریگەر و ناخۆش کە بۆ ژیانی تایبەتی کاک کەریم هاتنە پێش، بڵاو کردنەوەی ئەم ئاڵبۆمەی وەدواوە کەوت.\nبەداخەوە کە ئێستا نەخۆشی بەرۆکی بەم نیشتمانپەروەر و دڵسۆزەی گەل گرتووە و باری نالەباری ژیان وای کردووە کە کاک کەریم لە توانای دا نییە ئەم ئاڵبۆمە وەک گشت کارە بەنرخەکانی پێشووتریان پێشکەشی گەلی خۆی بکات، بۆیە “مەڵبەندی هونەریی ماملێ”ی ڕاسپاردووە تا لە ڕێگای ئەم مەڵبەندەوە کە ئەرکی پاراستن، کۆکردنەوە و بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکانی ماملێ‌ی گرتۆتە ئەستۆ، ئەم ئاڵبۆمە پێشکەش بە خاوەنی سەرەکیی خۆی، واتە پێشکەشی بە گەلی کوردی بکاتەوە.\nئێمە وەک “مەڵبەندی هونەریی ماملێ” ئەم هەڵوێستەی کاک کەریم بە هەوڵوێستێکی کوردانە و نیشتمانپەوەرانە پێناسە دەکەین و ئەو پەڕی سپاس و ئەمەکناسیی خۆمان ئاراستەیان دەکەین. بۆیە بڕیارمان داوە کە ئەرکی بڵاوکردنەوەی ئەم ئاڵبۆمە بگرینە ئەستۆی خۆمان و لەم ڕێگەیەش دا گەر داهاتێکی ماددیش دەستەبەر بکرێت، دەیخەنە خزمەتی دڵسۆزان و تێکۆشەرانی بواری موزیک و هونەرەوە.\nلێرەدا ڕوو دەکەینە کڕیارانی خاوەن هەڵوێست و دڵسۆز، چوون دەزانین ئەم کەسانەن لە کۆپی کردن خۆدەپارێزن و ئامادەن ئەم بەرهەمە بکڕن تا خزمەتێک بە ئەدەب و وێژەی کوردەواری بگەیێنن.\nجێی خۆیەتی کە سپاسێکی هەراو بکەین لە ڕێزداران کاک کەماڵ و کاک فاروق فەرهاد، هەروەها کاک داود زەهابی کە کوردانە و دڵسۆزانە بۆ ئامادەکردنی ئەم ئاڵبۆمە تێکۆشان و ماندوو بوون.\nوێنەی کەسانی وەک کاک کەریم بۆ کورد هەر لە گەشە دا بێت و لەشساخی و تەمەندرێژییان بۆ بە ئاوات دەخوازین.\nبەوپەڕی ڕێز و سپاسەوە\nدە ئافراندنی هەر بەرهەمێکی هونەری دا مافی ئافرێنەرە تا ناوی بەرهەمی خۆی بنێت. مافی ئەوە تا داکۆکی لە بەرهەمەکانی خۆی بکات بەڵام، بە هۆی دۆخی تایبەتی ئەم ئاڵبۆمە کە خاوەنی سەرەکییەکەی (محمەممەد ماملێ) لە ژیاندا نەماوە، ئەم پرسە گەلێک لەسەر شانمان قورسایی دەکرد کە گەلۆ ناوی ئەم ئاڵبۆمە بنێین چی؟\nپاشی ڕاوێژێکی زۆر گەیێشتینە ئەم ئەنجامە کە ناوی بنێین “ڕێژنە” کە ناوی یەک لە گۆرانییە بەناوبانگەکانی ماملێ‌یە و ناواخنی ئەم ئاڵبۆمەشەکە هەڵبەستەکەی یەک لە شاکارەکانی مامۆستای گەورە و ناسکهەست “هێمن موکریانی”یە. بەم شێوەیە لە ڕێگەی ئەم ئاڵبۆمەوە یادێک دەکەینەوە لە پاشای شێعری کوردی مامۆستا هێمن و ئەم پەیامە دووپات دەکەینەوە کە نەمردوون و هان لە دڵماندا.\nیادیان بەخێر و ڕەوانیان شاد.\nدەتوانن بە کرتە کردن لەسەر ئەم دێڕانە گوێبیسی کۆپلەیەک لە گۆرانییەکان بن.\n[ca_audio url_mp3=”” url_ogg=”http://mamle.net/Deng/demo.mp3″ autoplay=”false” download=”true” align=”center”]\nئەم ئاڵبۆمە لە گشت تۆمارگە مووتەبەرەکان دا بەردەست دەبێت.\nبۆ کڕینی پێشوەخت، پێوەندی بەم شوێنانەوە بکەن:\nڕاستەوخۆ پێوەندی بەئیمایلی سایتەکەمانەوە بکەن: info@mamle.net\n١- ڕۆژهەڵاتی کوردستان، مەهاباد……..ستێریۆ ئەسرین، تەلەفۆن: 04442245652\n٢- باشووری کوردستان قەڵادزێ……….ماڵی ماملێ، تەلەفۆن: 07501080375\nباشوری کوردستان سلێمانی…………..تەلەفۆن: 07701557697\n٣- ئەوڕوپا، سۆئێد، ………………………تەلەفۆن: 0046735764292\n٤- ئەوروپا، نۆڕوێژ، ……………………….تەلەفۆن: 004740626326\nبڕیار وایە ئەم ئاڵبۆمە لە ٢١/٥/٢٠١٧ی زایینی واتە ٣١/٢/١٣٩٦ی هەتاوی بڵاو بکرێتەوە.\n[pro-player width=’605′ height=’460′ type=’video’ image=’http://www.mamle.net/images/soran.png’]http://www.mamle.net/film/Rêjne.mp4[/pro-player]


لەكاتی خوێندنەوە نوسەری خۆت بە\nبەنگین پیرۆت نورى/لەكاتی خوێندنەوە نوسەری خۆت بە\nسپێدە، ئەفسونەكەی فەلەكە زۆربەی نوسەرە مەزنەكان هێزی فیزیكی لەوساتە وەختە وەردەگرن،حەز دەكەن بنوسن و بخوێننەوە. لە زۆربەی كاتەكانی ڕۆژ، منیش حەزدەكەم بەیانیان زوو لاپەڕەكانی كتێب قژە زەردەكانی باوەش بە ڕۆحمدا بكات هەر جارە یەكێكمان ناخبۆ یەكتر بكەینەوە، من ئەو بخوێنمەوە ئەویش من بنوسێتەوە.\nبەیانیان هەستەكان ئارامترن، جەستە و مێشك حەساوەیە،دوێنێ لەبیر دەكەین و ئەمڕۆمان ڕوونتر دێتە بەر زەین،لاپەڕەی كتێبەكەی ناو باوەشم و قەڵەمی ناو پەنجەكانم،وا لە وشەكان دەكەن خۆش و جوان و بە چێژتر سەمای تێگەیشتن لەگەڵ زمان و هزرمان دا بكەن. من هەست دەكەم كتێبەكە لەگەڵم دەدوێ و پێم دەڵێ من هاوڕێتم تۆش خۆت بە،بۆ خۆت بژی منیش لەگەڵ خۆت بهێنە ناو ژیانەوە با ژیان بكەم. هەست دەكەم هەروەك بەیانیان، بێدەنگی درەنگی شەوان جادویەكی بەهێزە بۆ قوتدان و ڕامانی مرۆڤ، هەردووك ساتەوەخت بۆ من دەبن بە تنوكی شەو و ئاوەنگی سپێدە.\nنوسەری ڕاستەقینە، حەز دەكات هەمیشە لە دوای خوێندنەوەی دەقێك، تێڕامانێكی قوڵ لەگەڵ بیر و خەیاڵی خۆیدا بكات و جیاواز لەو دەقەی خوێندویەتیەوە دەقێك بنوسێت. كە حەز بكەی بخوێنیتەوە ڕەنگە حەزیش بكەی بنوسیت، مەرجیش نیە حەز بكەیت ببیت بە نوسەر. بە بڕوای من خۆت لەو وشانەدا دەبینیتەوە كە دەیان نوسیت و نوسینەكەشت وەك نوسینی نوسەرێك لای خۆت گرنگە. چەند حەز بكەیت ئەوانی دی بخوینیتەوە هێندەش حەز دەكەیت خۆت ناخی خۆت بۆ ئەوانی تر بنوسیتەوە. مەرج نیە لەو نوسینانەدا خۆت ببینیتەوە كە دەیان خوێنیتەوە،هەروەك مەرجیش نیە نوسینەكەت جێگەی ئەو نوسینانە بگرێتەوە كەسانی دی نوسیویانە و كەسانی دی دەیان خوێننەوە. زۆر نوسین هەیە لەلایان كەسانێك نوسراوە لە تۆ زیاتر زانیاری پێیە و لە تۆش باشتر دەركی بە شتەكان كردوە، هەر ئەمەشە وا دەكات نوسینی ئەوانی دی لە نوسینەكەی خۆت بە چێژ تربێت و هەوێنێكیش بێت بۆ نوسین و خوێندنەوەی باشتر و زیاتر.\nزۆر جار، بێزاری و وەڕەزی ناخمان دەهاڕێت، خوێندنەوەی كتێبیش دادمان نادات و ناتوانێت لە كابوسی بێ تاقەتی ڕزگارمان بكات، بەڵام نوسین بەشە وورد بووەكەی ناخمان كۆدەكاتەوە. تۆ كە خۆت وون كردبێ چۆن دەتوانی لە ڕێگەی خوێندنەوەی نوسینی ئەوانی دی خۆت بدۆزیتەوە!بۆیە كە بە بیری خۆمان خەیاڵ و بیری هاڕدراوی خۆمان كۆكردەوە ئەوسا دەتوانین و بەلامانەوە ئەستەم نیە ناخ وێران و شكاوی ئەوانی تر لە ڕێگەی خوێندنەوە بە یەكەوە بنوسێنینەوە، چونكە پێش ئەوانی تر دەبێ، خۆمان بنوسینەوە پاشان هەر خۆشمان خۆمان بخوێنینەوە، تا خۆمان پێش ئەوانی تر لە خۆما تێبگەین و خۆمان بۆ خۆمان بە نوسین و خوێندنەوەی خۆمان، خۆمان دروست بكەینەوە.\nهەروەك چۆن خاڵی هاوبەش لەم ژیانە هاوبەشەدا كۆی كردونیەتەوە، خاڵی هاوبەشیش لەنێوان نوسەرو خوێنەرد اهەیە، نوسەر بۆ خۆی دەنوسێت، خوێنەریش بۆ خۆی دەخوێنێتەوە، لە دواجاردا نوسینەكەی نوسەر، خوێنەر دەبێتە خاوەنی، بۆ نمونە چیرۆكی ڕوداوێك لەناو ڕۆمانێكدا، نوسەر كارەكتەرێكیبۆ دروست دەكات كارەكتەرەكە ئەگەر خودی نوسەریش خۆی بكاتە كارەكتەر، هەر خودی خوێنەر خاوەنی ئەو دەقەیە، چونكە نوسەر بۆ خوێنەری نوسیوە، ڕەخنە و تێبینی خوێنەریش گریمانە ناكرێ، بوونی ڕەخنەیە وا دەكات بڵێم خوێنەر خاوەنی دەقی نوسینی نوسەرە.\nتۆ بەیانیان بنوسە منیش ئێواران دەتخوێنمەوە، یان بەیانیان زوو هەستە لە خەو ئێوارانی من بخوێنەوە.


پەرەسەندنی پێشێل کرانی مافی ڕۆژنامەوانان لە هەرێمی کوردستان - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Dey ٢٩ ٠٩:٤٣\nNews Code 35618\nپەرەسەندنی پێشێل کرانی مافی ڕۆژنامەوانان لە هەرێمی کوردستان\nڕێکخراوی پاڵپشتی لە مافی ڕۆژنامەوانانی هەرێمی کوردستان "مترۆ" لە ڕاپۆرتی ساڵانەیدا ڕایگەیاند کە لە ساڵی 2020 لانیکەم 385 حاڵەتی پێشێل کرانی مافی ڕۆژنامەوانان و هەواڵنێران تۆمار کراوە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ڕێکخراوی بەرگری لە مافی ڕۆژنامەوانانی هەرێمی کوردستان "مێترۆ" لە ڕاپۆرتی لە ڕاپۆرتی ساڵانەیدا ڕایگەیاند کە لە ساڵی 2020 لانیکەم 385 حاڵەتی پێشێل کرانی مافی ڕۆژنامەوانان و هەواڵنێران تۆمار کراوە.\nبە پێی ئەو ئامارە چوار حاڵەتی داخستنی نووسینگەی کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و 163 حاڵەتی رێگری لە ڕووماڵ کردنی هەواڵ ڕووی داوە.\n74 حاڵەتی دەستگیری ڕۆژنامەوان و هەواڵنێری بە بێ بەڵگەی دادگا و 48 حاڵەتی هەڕەشە و سووکایەتی بە ڕۆژنامەوانان تۆمار کراوە.\n30 حاڵەتی دەستگیری پێچەوانەی یاساکانی ڕۆژنامەوانی و 8 حاڵەتی ئازاری ژنانی هەواڵنێر، 8 حاڵەتی وەرگرتنی بەڵێن نامە لە هەواڵنێران، 6 حاڵەتی خەسار لێدان و لەناو بردنی ئامێر و جیهازاتی ڕۆژنامەوانان و 42 حالەتی دەست بەسەرداگرتنی ئامێر و 2 حاڵەتی خستنی پارازیت بۆ ڕێگری لە بڵاو بوونەوەی پڕۆگرامە میدیایی و ئەلکترۆنییەکان تۆمار کراوە.\nلە ئەو ڕاپۆرتە هاتووە کە لە ناوچە جێ ناکۆکەکان لە نێوان هەولێر و بەغداش 71 عاڵەتی ڕێگری لە کار کردنی هەواڵنێران، 30 حاڵەتی دەستگیر کردنی بێ بەڵگەی دادگا، 9 حاڵەتی دەست بەسەردا گرتنی جیهازات، 7 حالەتی هەڕەشە و سووکایەتی بە هەواڵنێران و دوو حاڵەتی ڕفاندنی هەواڵنێران تۆمار کراوە.\nپێشێل کرانی مافی ڕۆژنامەوانان


وادەیەك بۆ كردنەوەی دەرگای قوتابخانەكان دادەنرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی ناوخۆی ئەڵمانیا: ئەم رێكخراوە هاوكاری دارایی ناردووە بۆ بەرەی نوسرە و شەباب و حەماس خەڵك- حكومەتی ئەڵمانیا رێكخراوێكی ئیسلامی بە تۆمەتی پشتیوانی دارایی كردە و گرووپی تیرۆرستی دادە خات. بەپێی ئاژانسەكانی هەواڵ، وەزیری ناوخۆی ئەڵمانیا هۆرست زیهوفەر رێكخراوی ئەنسار ئەنتەرناشناڵی ئیسلامی و ژمارەیەك گرووپی دیكەی سەر بە ئەم رێكخراوەی داخستووە بەهۆی ئەوەی هاوكاری دارایی تیرۆرستانیان كردووە. وتەبێژی وەزیری ناوخۆی ئەڵمانیا رایگەیاند، ئەم تۆڕە پشتیوانی كاری تیرۆرستی كردووە لە رێگای كۆكردنەوەی هاوكاری و بەخشینەوە و ناردوویانە بۆ گرووپی تیرۆرستی. راشیگەیاند، بۆ شەڕی تیرۆر دەبێت سەرچاوەی دارایی تیرۆرستان وشك بكرێـت. بەپێی راپۆرتی وەزارەتی ناوخۆی ئەڵمانیا، ئەم رێكخراوە پارەی كۆكردووەتەوە و ناردوویەتی بۆ رێكخراوە تیرۆرستییەكانی بەرەی نوسرە لە سووریا و بزووتنەوەی شەباب لە سۆماڵ و بزووتنەوەی حەماس لە غەزە. وەزارەتی ناوخۆی ئەڵمانیا ئاشكراشیكردووە ئەم رێكخراوە بەناوی فریاگوزاری پارەی كۆكردووەتەوە بۆ سۆماڵ و سووریا و میانمار و بزووتنەوەی حەماسی لە غەزە ناردووە.\nڕاوێژكاری تەندروستی پەڕلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لەبەرئەوەی بەردەوام ژمارەی تووشبووان ڕوولەزیادبوونە و پابەندبوون نییە، باشترە پڕۆسەی خوێندن ڕابوەستێت، هەتا ئەوكاتەی دێتە ژێر كۆنتڕۆڵ و حاڵەتەكان كەمتردەبنەوە.\nخاڵس قادر ڕاوێژكاری تەندروستی پەرلەمانی كوردستان بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەداخەوە تائێستاش نەمامۆستایان و نەبەشێكی زۆر لەخوێندكاران پابەندی ڕێنماییەكانی خۆپارێزی نابن لەبەركارهێنانی ماسك تەنانەت ئێستا پۆلی دوازدەكان ڕێگەیان پێدراوە تەنها تاقیكردنەوە دەكەن لەگەڵ ئەوەشدا هێشتا وەكو پێویست پابەندی ڕێنماییەكان نین، ئەوەش وامان لێدەكات بەپێویست بزانرێت پڕۆسەی خوێندن لەئێستادا ڕابگیرێت.\nوتیشی “پەنابردنەبەر ڕاگرتنی پڕۆسەی خوێندن بەڕاستی ناچارییە، ئەگەر هاتوو پابەندبوون هەبێت پێویست بەوەناكات ناوەندەكانی خوێندن ڕابگیرێت، بەڵام هەتا ئەوكاتەی خەڵك پابەنددەبن و ئەو وشیارییە زیاتر دەبێت ئەوكاتە پێویست بەوە دەكات پرۆسەی خوێندن ڕابگیرێت”.\nڕوونیشیكردەوە، لەزۆرترین حاڵەتدا هەتا مانگێكی تر پێویست بەوە دەبێت كە پڕۆسەی خوێندن بەوشێوەیەی ئێستا بێت یاخود پەنا ببرێتەبەر ئۆنلاین یان هەرشێوازێك لەشێوازەكانی دیكە كە وەزارەتی پەروەردە پێی باشە و دەتوانێت درێژە بەخوێندن بدات.\nسەبارەت بە وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنا ناوبراو ڕایگەیاند، پێمانباش بوو وەرگرتنی ڤاكسین لەلایەن كەسە ناودارەكانی دیكە دەستپێبكات چ سیاسی یان ناسیاسی بێت، كۆمەڵایەتی، ڕۆشنبیری بێت، چونكە ئەو كەسانە كاریگەریان هەیە لەسەر خەڵك، ئەوانە ئێستا بێنە پێشەوە و ئەو ڤاكسینە وەربگرن بۆئەوەی خەڵكانی تریش چاویان لێبكەن، تاكە هیوایەك بۆ كۆنتڕۆڵی ڤایرۆسی كۆرۆنا ئەو ڤاكسینەیە كە لەبەردەستدایە لەپاڵ بەكارهێنانی ماسك و ڕێكارەكانی تری خۆپارێزی.\nحەپسەخانی نەقیب بنیاتنەری یەكەم خوێندنگەی كچان


ماهیر عەبدولرەشید ” كەی و چۆن هاتە كوردستان . – WTARIKURD\nپاش ئەوەی شەوی 29-30/6/2014 ماهر عبدالرشید- ی خەزووری قوسەی كوڕی سەدام حسێن و یەكێك لە فەرماندە سەربازیەكانی جەنگەكانی عیراق لە یەكێك لە نەخۆشخانەكانی سلێمانی گیانی سپارد ، لەبەدواداچوونێكی وردو كارێكی رۆژنامەوانیدا دەركەوت ناوبراو ماوەی تەنها 18 هەژدە رۆژ بوە هاتوەتە هەرێمی كوردستان و لەبارودۆخێكی تەندروستی وەهادا هاتوەتە هەوڵێر كە ماوەی 5 رۆژ لە هەولێر ماوەتەوە و وەك نیوەمردوو وابوە ، پاشان ماوەی 13 سیانزە رۆژیش لە سلێمانی ماوەتەوە تا شەوی 29-30/6/2014 گیانی سپاردوەو وێنەکەش نیشانەی ئەوەیە كە بۆ چارەسەرو تەندروستی هاتوەتە هەرێمی كوردستان.\nلەدۆخێكی تەندروستی وەهادا بوە كە تەنها 18 هەژدە رۆژ بواری ژیانی هەبوە لە كوردستان ، مەبەستی هێنانی ناوبراویش بۆ كوردستان بەمەبەستی چارەسەری پزیشكی هاتوەتە هەولێرو سلێمانی لەدۆخێكی وەهاشدا بوو كە وەك نیوە تەرمێك لە روانگەی بەزەیی پزیشكیەوە وەك نەخۆشێكی بێ هیوا بە چارەسەر هەڵسوكەوتی لەگەڵ كراوە تابەیەكجارەكی سەری نایەوە.\nسەرچاوە / واڵاپرێس .


بەختەوەری خێزان | دەزگاى زارى کرمانجى\nصافیە محمد إلیاس,\nصافیە محمد إلیاس\nدەمەوێت لە درێژەی ئەم وتارەدا تیشك بخەمە سەر چەند لایەنێكی گرنگ، كە خێزانەكان بە پابەندبوونیان پێوەی دەتوانن بگەن بەوەی كە دەیانەوێت ئەوانیش قبوڵكردنی بەرپرسیارێتی، ڕاستگۆیی، ڕێزگرتنە.\nخێزان، بەیەك گەیشتنی دوو دڵ، دوو ڕۆح، دوو جەستە و لەسەر بنەمای یەكتر قبوڵكردن و خۆشەویستی و متمانە دادەمەزرێت، بۆ ژیانێكی هەتا هەتایی بۆ پێكەوە بونێك كە هیچ شتێك توانای جیاكردنەوەیانی نەبێت. خێزان ئەو هەوارە نوێیەی كە هاوسەران لە پێناویدا زێد و یەكەم مەنزڵی ژیانیان جێدەهێڵن، وەكو دوو باڵندە بەرەو ئاسمانێكی نوێ و هێلانەیەكی نوێ لە شەقەی باڵ دەدەن، پەیمانی ئەوە بە یەكتری دەدەن كە ببنە ڕێبوارێكی هەمیشەیی ژیانیان و تا ئەبەد بەیەكەوە بمێننەوە و لە پێناوی یەكتردا بژین.\nخێزانی بەختەوەر، ئەو خێزانەیە لەسەر بنەمای ڕەحمەت و سۆز و بەزەیی و میهرەبانی دادەمەزرێت، خێزانی بەختەوەر ئەو خێزانەیە لەسەر بنەمای ڕێز و خۆشەویستی و ڕاستگۆیی و هاوكاری و لێك تێگەیشتن و تەواوكاری و قوربانیدان دادەمەزرێت.\nخێزان بنەمایەكی گرنگی كۆمەڵگایە، بەختەوەری كۆمەڵگا لەسەر بەختەوەری خێزان وەستاوە. گرنگترین بنەمای دابینكردنی پێداویستییە مەعنەوییەكانی مرۆڤ دۆزینەوەی دڵێكی هاوشان و هاو ڕازە، هاوسەرگیری بونیادێكی زۆر پتەو و لانەیەكی زۆر مەزنە، چونكە جگە لە یادگاری ڕۆژانی ڕابردوو، ئاسودەیی داهاتووشی لە ئامێز گرتووە. (سەركەوتن لە هاوسەرگیریدا تەنها پەیوەست نییە بەوەی ئێمە كەسێكی گونجاو بۆ خۆمان بدۆزینەوە، بەڵكو پەیوەستە بەوەی ئێمە خۆمان كەسێكی گونجاو و باش بین).\nلۆلاند فۆرسترڤۆرد، قبوڵ كردنی بەرپرسیارێتی پێویستە (ژن و پیاو) هەردووكیان بەیەكەوە ئەو بەرپرسیاریەتیانەی لە ژیانی هاوسەریدا دەكەوێتە سەر شانیان بە جوانی و پوختی هەڵی بگرن، دڵسۆزی و بەوەفاییان لە ئاستێكی شیاودا بێت، پێویستە دڵسۆزی و هەستی بەرپرسیارێتی هەر لە كاتی دەستگیرانی دا لەلایەن هەردوولاوە دەست پێ بكات، گەر لە ئایین یان دابونەریت یا هەر یاسایەك بڕوانین، دەبینین ئەرك و بەرپرسیاریەتی ژن و مێرد یان زۆر بە ڕوونی و بێ هیچ گومانێك خستۆتە ڕوو، گرنگترین بنەمای خۆشبەختی خێزان هەستی بەرپرسیارێتی و متمانە و ڕاستگۆییە، هەندێك كەس هەن فیداكاری بەرامبەر كەسانی دی دەنوێنن بەرپرسیاریەتی كەسانی تر لە ئەستۆ دەگرن، كەچی لە هەمبەر هاوسەرەكانیان بەو شێوەیە نین. پێویستە ژن و مێرد بزانن ئەگەر ئەو ڕێز و دڵسۆزییەی لەبەرامبەر كەسانی دیكەدا دەینوێنن بۆ یەكتریشی بنوێنن، ئەوا ژیانی خێزانییان لە شەڕ و ناخۆشی دوورەپەرێز دەبن و ڕزگاریان دەبێت لە بێزاربوون لە یەكتر.\nنهێنی سەركەوتنی خیزانی بەختەوەر، وشەی ڕێزە، تۆ نابێت لەگەڵ هاوسەرەكەتدا تەنیا مومارەسەی خۆشەویستی بكەیت، بەڵكو پێویستە هەستی ڕێزگرتنیش هەبێت و شانازی پێوە بكەیت. دڵنیا بن جوانی و كەشخەیی و شۆخ و شەنگی بۆ ژیانی خێزانداری بەس نین، بەڵكو دەوڵەمەندی دڵ و جوانی ڕەوشت ڕێزگرتن لە یەكتری بنچینەی خێزان پێكدەهێنێت. لە كۆتای ئەم وتارەدا داوا لە هاوسەرەكان دەكەم بەڕێز و خۆشەویستی و متمانە بونەوە لەگەڵ یەك بن بۆ دروستكردنی ژیانێك كە شایستەیانە و هەوڵی بۆ دەدەن.\nبێگومان هیچ یەك لە قۆناغەكانی ژیان بەتایبەتی ژیانی (هاوسەری) بەبێ كێشەو كەم و كورتی نابێت، بەڵام گرنگ زاڵ بوونە بەسەر كێشە و ناخۆشیەكانەوە، هەوڵدان بۆ مانەوە لە ژیانێكی خۆشبەخت و ئاسودەدا هیوای خۆشبەختی بۆ هەموو خێزانێك دەخوازم، تەنها ئەوە ماوە بڵێم كە خراپترین خێزان لە بێ خێزانی باشترە چونكە پارێزەرێكی بێوێنەی كۆمەڵگای. دەمەوێت لە درێژەی ئەم وتارەدا تیشك بخەمە سەر چەند لایەنێكی گرنگ، كە خێزانەكان بە پابەندبوونیان پێوەی دەتوانن بگەن بەوەی كە دەیانەوێت ئەوانیش قبوڵكردنی بەرپرسیارێتی، ڕاستگۆیی، ڕێزگرتنە.\nبێگومان هیچ یەك لە قۆناغەكانی ژیان بەتایبەتی ژیانی (هاوسەری) بەبێ كێشەو كەم و كورتی نابێت، بەڵام گرنگ زاڵ بوونە بەسەر كێشە و ناخۆشیەكانەوە، هەوڵدان بۆ مانەوە لە ژیانێكی خۆشبەخت و ئاسودەدا هیوای خۆشبەختی بۆ هەموو خێزانێك دەخوازم، تەنها ئەوە ماوە بڵێم كە خراپترین خێزان لە بێ خێزانی باشترە چونكە پارێزەرێكی بێوێنەی كۆمەڵگای.


كوردستان – badinan press\nدەستپێك / كوردستان\nمه‌سرور بارزانى سه‌رۆكێ كابینا نه‌هێ یا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و ئه‌و كه‌سێ ته‌ڤایا ژیانا خو یا سیاسى وه‌ك سه‌رپه‌رشتى ده‌زگه‌هێ هه‌والگرى یێ پاراستنا پارتى ده‌رباز كرى , هه‌ولێن وێ یه‌كێ دده‌ت كابینا حكومه‌تێ بـ هه‌مان سیاسه‌تا پاراستنێ برێڤه ببه‌ت و رێنمایێن توند بسه‌ر فه‌رمانبه‌ران دا به‌ڵاڤ دكه‌ت. مه‌سرور بارزانى به‌رده‌وام …\nدڤێ حه‌فتیێ دا بابه‌تێ قه‌یرانا غازێ سه‌رهلدایه بـ تایبه‌ت لـ هه‌ولێرێ قه‌یرانێ ده‌سپێكریه لـ هنده‌ك ده‌ڤه‌رێن هه‌ولێرێ بتلێ غازێ به‌رامبه‌ر (15)هزار دیناران دهێته كرین. پشتى دوویڤچونه‌كا بادینان پرێیس , ئاشكه‌را بوو كوژمه‌كێ مه‌زنێ غازا هه‌رێمێ دهێته دزین و بقاچاخ دهێته فروتن. ژێده‌ره‌كێ تایبه‌ت د وه‌زاره‌تا سامانێن سروشتى دا بـ بادینان …\nعەبدلستار مەجید سەرۆکێ فراکسیۆنا کۆمەلێ د پەرلەمانێ کوردستانێ دا راگەهاند، ل شێلادزێ ٢٧ کەس ب تۆمەتا ئەندامبوون و کارکرن بۆ پەکەکێ ژ ئالیێ دەزگەهێ ئه‌منى ڤە هاتنە دەستەسەرکرن. عەبدولستار مەجید د پۆستەکێ فەیسبووک دا راگەهاندیە، “لگور لدیڤچوونا مە لسەر وی بابەتی، ل دەڤەرا شێلادزێ هەیا نها ٢٧ کەس ژ ئالیێ …\nپارتى دیموكراتى كوردستان به‌ره‌ف وێ یه‌كێ دچیت كو كونگره‌یه‌كێ ته‌وافوقى ئه‌نجام بده‌ت ژبۆ ئه‌نجام دانا كونگره‌یه‌كێ هێمن و دروست نه‌بونا چه‌ند ئاریشا كو ببنه ئه‌گه‌رێ لێكترازانا نافماڵا بارزانیا. ئه‌ندامه‌كێ سه‌ركردایه‌تیا پارتى بـ رۆژناما “ئاژانس” ژماره (168) كو ئه‌ڤرۆ به‌ڵاڤ بوویه راگه‌هاندیه: پرسا كونگرێ 14ێ یێ پارتى دیموكراتى كوردستان بوویه پرسه‌كا …\nبه‌لجیكا هه‌رده‌مێ ته‌مه‌نێ فه‌رمانبه‌رێ حكومى لـ وه‌ڵاتێ به‌لجیكا گه‌هشته 65 ساڵیێ , رێڤه‌به‌ریا خانه‌نشینیێ دێ نامه‌كێ بۆ هنێرین و بێژیتێ: “به‌رێز ئه‌ڤرۆ تو هاتیه خانه‌نشین كرن , پێتڤیه هژمارا خو یا بانكى لسه‌ر ڤان ناڤونیشانا بهنێرى تاكو مووچێ ته بێخینه سه‌ر هژمارا ته , ئه‌گه‌ر بوته گرفته‌كژى په‌یدا بوو تودشێى …\nسارترین سێ ده‌ڤه‌رێن هه‌رێما كوردستانێ هاتنه دیاركرن\nکەشناسیا هەرێما کوردستانێ , سێ سارترین ده‌ڤه‌رێن هه‌رێما كوردستانێ ئاشكه‌را كرن پشتى داتایێن سه‌رمایا شه‌ڤا بوورى ئاشكه‌راكرین. لـ دوویڤ راگه‌هاندنه‌كا رێڤه‌به‌ریا كه‌شناسی و بیڤه‌له‌رزێن هه‌رێمێ: (حاجى ئومه‌ران) لـ پلا ئێكێ دهێت وه‌ك سارترین ده‌ڤه‌را هه‌رێما كوردستانێ بـ توماركرنا 8 پلێن ژێر سفرێ و (پێنجوین) لـ پلا دووێ دهێت بـ توماركرنا …\nپشتى زێده‌ترى سێ مه‌ها ژ پێكئینانا كابینا نه‌هێ یا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ بـ سه‌رۆكایه‌تیا مه‌سرور بارزانى , هه‌یا نها پوستێ راوێژكارێ ئه‌نجومه‌نێ ئاسایشێ نه‌هاتیه ئێكلایی كرن و بـ پوست بـ ڤاڵایی مایه. مه‌سرور بارزانى هه‌ر ژ ده‌ست بكاربونا خو وه‌ك سه‌رۆكێ حكومه‌تێ كار لسه‌ر وێ یه‌كێ كر مه‌له‌فا نه‌فتێ ژده‌ست …\nنوینه‌رێ په‌یه‌دێ لـ هه‌رێما كوردستانێ به‌رسڤا نێچیرڤان بارزانى دده‌ت و دبێژیت “خو قازى محه‌مه‌د و مسته‌فا بارزانى په‌كه‌كه نه‌بون , به‌لێ توركیا دژى وان بوو”. سلێمان عه‌ره‌ب , نوینه‌رێ په‌یه‌دێ لـ هه‌رێما كوردستانێ راگه‌هاند , په‌یه‌ده لـ رۆژئاڤا خودان ئیراده‌یه و هه‌رڤێ وه‌كریه كیانه‌كێ سه‌ربه‌خو لـ رۆژئاڤا هه‌بیت و ژنه‌كا …\nئه‌ڤرۆ رێكه‌فتى ٥ى ١١ى ٢٠١٩ێ, بهایێ دراڤان د بازارێن هه‌رێما كوردستانێ دا ب ڤى ره‌نگێ ل خوارێ یه: ١٠٠ دۆلار ب ١٢٢ ھزار دیناران. ١٠٠ یۆرۆ ب ١٣٥ھزار و ٥٠٠ دیناران. ١٠٠ پاوەن ب ١٥٦ ھزار دیناران. ١٠٠ ھزار تمەن ب ١٠ ھزار و ٧٠٠ دیناران. ١٠٠ لیرەیێ تورکی ب …\nپشتى مه‌سرور بارزانى كابینا نویی یا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ وه‌رگرتى , ئێكه‌م پێنگاڤ ده‌ست بـ دوویرخستنا به‌رپرسێن نزیك نێچیرڤان بارزانى كر و دهه‌مان ده‌م دا ئێخستنه ژێر چاڤدێریێ تاكو چه‌ند كه‌یسێن گه‌نده‌ڵیێ لسه‌ر ساخكه‌ت. ژێده‌ره‌كێ تایبه‌ت بـ “بادینان پرێس” راگه‌هاند, به‌رییا دوو مه‌ها هه‌رئێك ژ نه‌وروز مه‌ولود وه‌زیرا شاره‌وانیا حكومه‌تا …\nلاپەڕەی 1 لە 5012345\t»\t102030...کۆتا


مادەی هۆشبەر شارەكانی باشووری عێراقی تەنیوە و داوای هێزێكی تایبەت بۆ نەهێشتنی دەكرێـت\nعێراق 12/05/2022 - 11:10 براده‌ر كه‌لهوڕ\nسەرباری ئەوەی زیاتر لە شەش مانگ بەسەر هەڵبژاردنی پێشوەختەی پەرلەمانی عێراقدا تێ پەڕیوە و هێز و لایەنە سیاسییەكانی عێراق نەیانتوانیوە حكوومەتێكی تازە پێك بهێنن، خەریكە مادەی هۆشبەر زۆر بە خێرایی بەنێو كۆمەڵگەی عێراقدا بڵاو دەبێـتەوە، بەتایبەتی لە شارەكانی ناوەڕاست و باشوور.\nلەم بارەیەوە، حاكم ئەلزاملی، جێگری سەرۆكی یەكەمی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، داوای لە ئەنجوومەنی نوێنەران كرد، هێزێكی تایبەت بۆ نەهێشتنی مادەی هۆشبەر پێك بهێنرێت، چونكە ئەو مادەیە خەریكە زۆر بە بەربڵاوی شارەكانی ناوەڕاست و باشووری عێراق دەگرێتەوە.\nئەلزاملی لە كاتی سەردانیكردنی بارەگای دەزگای نەهێشتنی تیرۆردا هۆشداری دا لەوەی کە مەترسییەكانی مادەی هۆشبەر هیچی كەمتر نییە لە مەترسییەكانی ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق و شام ( داعش) و گوتیشی: ''ئێستا خەریكە كۆمەڵگەی عێراقی هەستی پێ دەكات و پێوەی هەراسان بووە''.\nجێگری سەرۆكی یەكەمی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق داوایشی كرد، هێزێكی تایبەت بۆ نەهێشتنی مادەی هۆشبەر پێك بهێنرێت، ئەو هێزەش لەژێر سەرپەرشتیی دەزگەی نەهێشتنی تێرۆردا بێت و بە هەماهەنگی لەگەڵ دەزگە ئەمنی و هەواڵگرییەكان ئەركی نەهێشتنی ئەو مادەیە و دەستگیركردنی بازرگانەكانی و بەكارهێنەرانی بگرێتە ئەستۆ.


1058 جار خوێندراوەتەوە\nدوو کچی ئێرانی یاسای لەچککردنی ناچاریان شکاندووە\nلە کاتێکدا کە دەیان ژن لە ئێران لەسەر دژایەتی لەچککردنی ناچاری دادگای دەکرێن و چەندین ساڵ دەخرێنە زیندانەوە، بە وتەی یەکێک لە بەرپرسانی ئەو وڵاتە لە ٪70ی ئێرانییەکان لەگەڵ لەچککردنی ناچاریدا نین.\nمەهدی نەسیری، سەرپەرشتیاری گشتی ڕۆژنامەی کەیهانی ئێرانی دوێنێ پێنجشەممە 17ی ئەیلول لە چاوپێکەوتنێکی تەلەڤزیۆنیدا ڕایگەیاند، "بەپێی ئەو ئامارەی کە وەزارەتی فەرهەنگ و هونەر دەستی کەوتووە زۆرینەی ئێرانییەکان لەم ڕێکارەی حکومەت ناڕازاین کە بە زۆر لەچک بە ژنان دەکات و دەستێوەردان لە شێوازی پۆشینی جلوبەرگیان دەکات".\nنەسیری ڕایگەیاند، "ڕێکارەکانی حکومەت بۆ بەزۆر لەچککردنی ژنان وایکردووە بەشێک لە کۆمەڵگە دژایەتی قورس بکەن و بەجۆرێک لە جۆرەکان خۆیان بەیان بکەن کە ئەتوانن بە ئارەزوی خۆیان جل بپۆشن".\nئەو بەرپرسە ئێرانییە نیگەرانی خۆی نیشاندا بەوەی لە کۆمەڵگەکانی دونیا خەڵکی سەرقاڵی چییە و لە ئێرانیش دوای 40ساڵ لە سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی تا ئێستا دەستەواژەی "لەچکی شل و بێ لەچکی و جلی وروژێنەر" بەردەوام بە گوێی خەڵیدا دەدرێت.\nسەرپەرشتیاری پێشوی ڕۆژنامەی کەیهان ڕەخنەی گرتووە بەوەی ئەگەر کۆمەڵگەیەک زۆرینە لەگەڵ یاسایەکدا نەبێت بۆچی دەبێت جێبەجێ بکرێت؟\nئاشکراشیکردووە، یاسای بەزۆر لەچککردن بە خەڵکی وایکردووە کۆمەڵگەی کردووە بە دوو بەشەوە و ئەوانە وردە وردە بونەتە دوژمنی یەکتر.\nلە دوای شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە ساڵی 1979 وە بە یاسا لەچککردنی ژنان و لەبەرکردنی لەبەرکردنی جلی هاوشێوەی مانتۆ جێبەجێ دەکرێت و لە شوێنە گشتییەکانی ئەو وڵاتەدا "پۆلیسی ڕەوشت" لێکۆڵینەوە لە ژنان و کچان دەکات کاتێک بەشێک لە قژیان دەردەکەوێت.\nئێران دەیەوێت لە ساڵی ئایندەدا یەک ملیار دۆلار لە سوریادا خەرجبکات\nوەزیری بەرگریی ئێران: تاران ئامادەیە تانك و موشەك بفرۆشێت\nداعش داوا لە لایەنگرانی دەكات هێرشبكەنە سەر سعودیە


پێشبڕکێیەکی زانستی لەبواری ئەندازیاری شارستانی ئەنجامدرا - Salahaddin University-Erbil\nپێشبڕکێیەکی زانستی لەبواری ئەندازیاری شارستانی ئەنجامدرا\nڕۆژى سێشه‌ممه ڕێكه‌وتى(8/5/2018)كاتژمێر(9:30)ى به‌يانى به‌چاودێرى به‌ڕێز (پ.ى.د.نه‌ژاد احمد حسين)ڕاگرى كۆلێژه‌كه‌مان و به‌ڕێز(د.رزگار حمادى)سه‌رۆكى به‌شى ئه‌ندازيارى شارستانى پێشبڕكێيه‌كى زانستى له‌بوارى ئه‌ندازيارى شارستانى كرايه‌وه له‌لايه‌ن ليژنه‌يه‌كى پسپۆر هه‌ڵسه‌نگاندنى بۆده‌كرا  به‌به‌شداريكردنى:\n1- به‌شى شارستانى زانكۆى سه‌لاحه‌دين\n2- به‌شى شارستانى زانكۆى ئيشق\n3- به‌شى شارستانى زانكۆى ئێربيل\n4- به‌شى شارستانى زانكۆى جيهان\n5- به‌شى شارستانى زانكۆى پۆلى ته‌كنيك\nوه‌به‌دووقۆناغ پێشبڕكێيه‌كه ئه‌نجامدرا به‌شێوازى پرسيارو وه‌ڵام كه له قۆناغى يه‌كه‌م به‌شى شارستانى زانكۆى سه‌لاحه‌دين و به‌شى شارستانى زانكۆى ئيشق سه‌ركه‌وتن بۆ قۆناغى فيناڵ وه‌له‌ئه‌نجامدا به‌شى شارستانى زانكۆى سه‌لاحه‌دين توانى پله‌ى يه‌كه‌م به‌ده‌ست بێنێت ئه‌مه‌ش بووه مايه‌ى خۆشحاڵى مامۆستايان و قوتابيانى به‌ش\nکۆليژی ئەندازياری ٤٧ كورسى خوێندنى باڵا- دبلۆمى ی يەك ساڵە دەکاتەوەزانکۆی ساڵاحەددین هەڵدەستێ بە پڕکردنەوەی فۆرمی زانکۆلاین بۆ قوتابیانی پۆلی12 بێبەرامبەروۆرکشۆپی بەشی بەنداو و سەرچاوەکانی ئاو بەمەبەستی پاراستنی ئاولە زانکۆی سەڵاحەددین ئاهەنگی دەرچووانی خولی 37مین بەڕێوەچوولەلایەن وەزیری خوێندنی باڵا خەڵاتی ڕێزلێنان بەخشرایە پڕۆفیسۆرەکانپێشبڕکێیەکی زانستی لەبواری ئەندازیاری شارستانی ئەنجامدرا\nگروپی کوردولوجی هه ستا به سازدانی ڤیستیڤالیکی سالانه به بونه ی روژی جیهانی زمانی دایک، وه کو ریزوخوشه ویستیه ک بو سه رجه م ئه و زمانانه کا�مەراسيمی رێزلێنانی بەرێزپ. ي. د. نوری صادق علیمەڕاسيمی دەست پێكردنی بەكارهێنانی سيستەمی موودل لە بەشی ئەندازياری شارستانیڕێوڕەسمی بەرێوەچووکی چالاکی ڕۆژی ئاڵاى كوردستان لە کۆلێژی ئەندازیاریVisit of the French institute directorCreation of PVI lab at Mechanical and Microtronic Engineering Department


گەنەڵ ئینێرجی پاشەکشەی گەورە لە نەوتی تەق تەق ئاشکرادەکات\nکێڵگەی نەوتی تەق تەق فۆتۆ: رۆیتەرز\nکۆمپانیای گەنەڵ ئینێرجی رایدەگەیەنێت نەوتی کێڵگەی تەق تەق پاشەکشەی گەورەی کردووەو یەدەگی نەوتەکەی لەسەدا 66 دابەزیووە، ئەویش بەهۆی دزەکردنی ئاو بۆ بۆرییە نەوتییەکانی ئەو کێڵگەیە.\nکۆمپانیای گەنەڵ ئینێرجی کە وەربەرهێنان دەکات لە نەوت و گازی کوردستاندا، رۆژی سێشەممە رایگەیاند یەدەگی نەوت لە کێڵگەی تەق تەق بە ڕێژەی لەسەدا 66 دابەزیووەو ئەوەش دەبێتە هۆی هەڵپەساردنی ئامانجی بەرهەمی ساڵێکی کێڵگەکە کە لەنێوان 35 هەزار بۆ 46 هەزار بەرمیل بووە لەرۆژێکدا.\nبەگوێرەی راگەیەندراوەکە، لە ئێستادا کێڵگەی نەوتی تەق تەق رۆژانە تەنها 19 هەزار بەرمیل بەرهەم دەهێنیت، لەکاتێکدا لە کۆتایی 2016 بەرهەمی رۆژانەی ئەو کێڵگەیە 36 هەزار بەرمیل بوو.\n"بەم دواییە، بیرە سەرەکییەکانی بەرهەمهێنان، بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزیوون ئەوەش لە ئەنجامی دزەکردنی ئاو تێیاندا، ئەوەش بووەتە هۆی خراپکردنی دۆخی تەواوی کێڵگەکە" ڕاگەیەندراوی کۆمپانیاکە وادەڵێت.\nچاوەڕێ دەکرێت کۆمپانیای گەنەڵ ئینێرجی ڕێکەوتنێکی هاوبەشی لەگەڵ کۆمپانیای هەناردەکردنی گازی تورکیدا بکات بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو پاشەکشانەی لە دۆزینەوەی نەوتی هەرێمی کوردستاندا رووبەڕووی بوویەوە. ئەوەش بەپێی ئاژانسی رۆیتەرز.\nگەنەڵ ئینێرجی هەرچەندە لە ساڵی 2016 ئامانجی ئەوە بوو 200 تا 230 ملیۆن دۆلار قازانج بکات، بەڵام قازانجەکەی بۆ 190.7 ملیۆن دۆلار لەو ساڵەدا دابەزیووە.\nئێستا کۆمپانیاکە پشتدەبەستێت بە بەرهەمە گازییەکان لە کێڵگەکانی میران‌و بینا باوی لە هەرێمی کوردستان، هەروەها مورات ئۆزگول بەڕێوەبەری جێبەجێکاری گەنەڵ ئینێرجی بە رۆیتەرزی راگەیاندوە ئەوان پێدەچێت رێکەوتنێکی هاوبەش لەگەڵ کۆمپانیای وزەی تورکیا (TEC) کە لەلایەن دەوڵەتی ئەو وڵاتەوە پاڵپشتی دەکرێت، لە ئەمساڵدا واژۆ بکەن.\nڕێوشوێنی نوێ دەگیرێتەبەر\nفۆڕمەكەی دەستەی دەستپاكی سامانی ڕاستەقینەی بەرپرسان ئاشكرا ناكات\nئەو فۆڕمەی بۆ بەرپرسان دەنێردرێت تا بە دەستی خۆیان ئەو موڵك‌و ماڵ‌و سامانە بنوسن كە هەیانە، هەقیقەتی سامانەكەیان ئاشكرا ناكات


سه‌رۆکی یه‌مه‌ن کوڕ و برازای سه‌رۆکی پـێشوو له پـۆسته له‌شـکریـیه‌کانیان لاده‌دات\nعه‌بد ڕه‌به مه‌نسور ئه‌لهادی سه‌رۆکی یه‌مه‌ن کوڕ و برازاکانی عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵحی سه‌رۆکی پـێشووی وڵاته‌که‌ی و چه‌ند ئه‌فسه‌رێـکی دیکه له پـۆسته‌کانیان لاداوه، ئه‌مه‌ش وه‌ک هه‌وڵێـک بۆ کۆتایی‌هێنان به‌و دوو به‌ره‌کیـیه‌ی له نێو له‌شـکردا هه‌یه له پاش وازهێنانی عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵح له ده‌سه‌ڵات.\nده‌زگاکانی ڕاگه‌یاندنی یه‌مه‌ن شه‌وی چوارشه‌ممه بڕیاره‌کانی سه‌رۆک عه‌بد ڕه‌به مه‌نسور ئه‌لهادیـیان بڵاوکرده‌وه که تیایاندا هاتووه، عه‌مید ڕوکن ئه‌حمه‌د عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵح، کوڕی سه‌رۆکی پـێشوو له پـۆستی باڵیۆزی یه‌مه‌ن له ئیمارات دانراوه و هه‌موو پـۆسته له‌شـکریـیه‌کانی لێ‌سه‌ندراوه‌ته‌وه.\nهه‌روه‌ها برازاکانی عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵح، عه‌مید ڕوکن تاریق محه‌مه‌د عه‌بدوڵڵا سـاڵح بۆ پـۆستی مولحه‌قی عه‌سـکه‌ری (به‌رپـرسی کاروباری له‌شـکری) له باڵیۆزخانه‌ی یه‌مه‌ن له ئه‌ڵمانیا و عه‌قید ڕوکن عه‌ممار محه‌مه‌د عه‌بدوڵڵا سـاڵح بۆ پـۆستی به‌رپـرسی کاروباری له‌شـکری له باڵیۆزخانه‌ی یه‌مه‌ن له ئه‌ثیوپـیا ده‌سـتنیشـان کراون.\nهاوکات لیوا عه‌لی موحسن ئه‌لئه‌حمه‌ر فه‌رمانده‌ی فیرقه‌ی یه‌کی زرێپـۆش، ئه‌وه‌ی لایه‌نگری خه‌ڵـکی ڕاپه‌ڕیوی وڵاته‌که‌ی کرد له دژی سه‌رۆکی پـێشوو، له پـۆستی ڕاوێژکاری سه‌رۆک بۆ کاروباری له‌شـکری دانراوه.\nسه‌رۆکی یه‌مه‌ن هه‌روه‌ها بڕیاری دا باره‌گای فیرقه‌ی یه‌کی زرێپـۆش بکرێته باخێـکی گشـتی به ناوی (باخی 21 ی مارس)، واته ئه‌و ڕۆژه‌ی لیوا عه‌لی موحسن جیابوونه‌وه‌ی خۆی له ڕژێمی سه‌رۆکی پـێشوو ڕاگه‌یاند.


"هەزاران بەساڵاچوو بوونەتە قوربانى سیاسەتى بەریتانیا لە روبەروبونەوەى کۆرۆنادا"\nرێکخراوى لێبوردنى جیهانى لە راپۆرتێکدا راگەیاندووە، سیاسەتەکانى حکومەتى بەریتانیا لە رووبەروبونەوەى کۆرۆنادا مافى مرۆڤى پێشێلکردووە و بەتایبەت کەسانى بەساڵاچوو کە بە هەزارانیان بوونەتە قوربانى ئەو جۆرە سیاسەتە.\nرێکخراوەکە لەبارەى رێوشوێنەکانى رووبەروبونەوەى ڤایرۆسى کۆرۆنا لە بەریتانیا راپۆرتێکى ئامادەکردووە و دەڵێت، سەرۆکوەزیران و تەواوى کابینەکەى بۆریس جۆنسۆن باش زانیویانە کە کۆڤید ١٩ دەبێتە مەترسییەکى جددى بۆسەر بەساڵاچووانى ئەو وڵاتە و بەڵام هیچ رێوشوێنێکى تایبەت بەو کەسانەیان نەگرتووەتەبەر و سیاسەتى ئەو حکومەتە ژیانى هەزاران بەساڵاچووى کۆتایى پێ هێناوە، کە ئەوەش پێشێلکردنى ئاشکراى مافى مرۆڤە و بەتایبەتیش کەسانى بەساڵاچوو.\nبە پێى راپۆرتەکەى ئەو رێکخراوە، لە ماوەى تەنها سێ مانگدا لەخانەى بەساڵاچووانى بەریتانیادا ٢٨١٨٦ کەس بەهۆى کۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە، ئاماژە بەوەشکراوە، جگە لەو رێژە مردنە بە کۆرۆنا ١٠هەزارى دیکەش هەر لەو بەساڵاچووانە گیانیان لەدەستداوە بێ ئەوەى پشکنینیى کۆرۆنایان بۆ بکرێت کە پێدەچێت زۆرێک لەوانەش هەر بە هۆى هەمان ڤایرۆسەوە گیانیان لەدەست دابێت.\nئەو رێژە زۆرەى مردن لەناو کەسانى بەساڵاچووى بەریتانیا لە کاتێکدایە، لەسەرەتاى بڵاوبوونەوەى کۆرۆنا بەو وڵاتەدا بۆریس جۆنسۆن ى سەرۆکوەزیران رایگەیاند، سیاسەتى کابینەکەى بۆ روبەروبونەوەى ڤایرۆسەکە ئەوەیە لێبگەڕێن زۆرینەى دانیشتووانى وڵاتەکە تووش ببن و جۆرێک لە بەرگرى بەرامبەر ڤایرۆسەکە دروست ببێت، بەوەش ژیانى هەزاران کەسى بەساڵاچوو کەوتە مەترسییەوە.\nفەڕەنسا پەیامى ئاشتى ئاڕاستەى جیهانى ئیسلامى کرد\nوێنە.. بومەلەرزەیەک ئیزمیرى تورکیاى هەژاند\nلە روسیا کێشانى نێرگەلە قەدەغەکرا


گۆڕانێكی تر بەڕێوەیە\nگۆڕان و گۆڕانكاری یه‌كێكه له‌ئه‌ركه بنچینه‌ییه‌كانی هه‌مو هێزێكی سیاسی بۆئه‌وه‌ی به‌رگێكی نوێ به به‌ری بكاته‌وه. ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ینه پێنج ساڵی رابردوی گۆڕه‌پانی سیاسی كوردستان، ده‌بینن چۆن هاوكێشه سیاسیه‌كان گۆڕاوه له‌پێش هه‌ڵبژاردنه‌كانی كوردستان له ساڵی 2009 كوردستان دابه‌شی دو زۆنی جوت حیزبی ده‌سه‌ڵات ببو، ته‌نانه‌ت ئاویشیان دابه‌شكردبو، تروسكاییه‌ك نه‌مابو، خه‌ڵك به‌ناچاری هه‌ر ئه‌و دو هێزه‌ی هه‌ڵده‌بژارد یان باوه‌ڕی به گۆڕانكاریش نه‌مابو له‌سایه‌ی ئه‌و دو هێزە. بەڵام له‌گه‌ڵ ده‌ركه‌وتنی تیشكی مۆمی گۆڕان خه‌ڵك به شه‌وقه‌وه رویان له‌و هێزه نوێیه کرد، بێ ئه‌وه‌ی گوێبده‌نه سزادان و نانبڕین و ده‌ركردن و هه‌مو جۆره‌كانی هه‌ڕەشە.\nدواتر په‌رله‌مانی كوردستان بوه مینبه‌ری خه‌ڵك و وایلێهات هه‌مو هاوڵاتیه‌ك باسی داهاتی نه‌وت و بودجه و ناشه‌فافی و ناعه‌داله‌تی ده‌كرد. له 21-9-2013 گۆڕان بوه هێزی دوه‌می كوردستان و دروشمی به‌ره‌و ده‌سه‌ڵاتی داهێنا. ئه‌گه‌ر گوزه‌رێك بكه‌ین به شه‌ش مانگی رابردودا ده‌بینین خه‌ڵك له‌كوێ بوه گۆڕان له‌وێیه هه‌میشه. پارتی كه هێزی یه‌كه‌مه ده‌بێت ئه‌و حكومه‌ت پێكبهێنێت، بەڵام له‌گه‌ڵ یه‌كێتی هه‌میشه ئه‌وان هۆكاری سه‌ره‌كی پێكنه‌هێنانی حكومه‌تن. هه‌میشه‌ش ئه‌وان له‌هه‌ڵبژاردن ترساون. ئێستا كه نزیكده‌بینه‌وه له‌هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاو په‌رله‌مانی عێراق كه زێڕین ترین كاته بۆ گۆڕان و به مانگی هه‌نگوینی گۆڕان ده‌ژمێردرێت، چونكه كه‌ره‌سته‌كانی بانگه‌شه و بێدادی و بێ باكی یه‌كێتی و پارتی له‌خزمه‌تی گۆڕان و ده‌نگده‌ره‌كانیەتی.\nگرنكی ئه‌م هه‌ڵبژاردنانه بۆ گۆڕان چیه؟ به‌گوڕ و تینێكی نوێیه‌وه دێته‌وه مه‌یدان و باشترین كه‌ره‌سته‌ش بۆی هۆكارو په‌كخه‌ری پێكنه‌هێنانی حكومه‌ت پارتی و یه‌كێتیه، چونكە یه‌كێتی به 18 كورسی حكومی به‌شێكی گرنگی زۆری كوردستان ده‌كات كه كه‌مینه‌ی ئه‌و به‌شه‌یه به هه‌مان شێوه‌ش پارتی، حكومه‌ت كاربه‌ڕێكه‌ره، پارتی گرێبه‌ستی نه‌وت ده‌كات، هه‌مو ئه‌مانه كه‌ره‌سته‌ی میدیایی باشن بۆ گۆڕان و به ئاگاهێنانه‌وه‌ی ده‌نگده‌ران بۆ ئه‌وه‌ی چیدی ئه‌م دو هێزه تاقی نه‌كه‌نه‌وه، خه‌ڵك بۆیه ده‌نگ دەدات بۆ ئه‌وه‌ی بژی و به‌ئارامی به‌شداری داڕشتنی سیاسی بكات، بەڵام له‌سایه‌ی ئه‌مان، نه موچه هه‌یه نه بودجه هه‌یه، په‌یوه‌ندیه‌كانیان له‌گه‌ڵ به‌غدا هه‌ندێكجار ئه‌گاته هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕ. نه نه‌وت دیاره نه شیرینیه‌كه‌ی رۆژێك دژی توركیاو رۆژیك دۆستی دێرین.\nهه‌مو ئه‌مانه خه‌ڵك ده‌یزانێت، ده‌روی تر نیه جگه له‌به‌شداری سیاسی و هه‌ڵبژاردن، بۆیه ئه‌مجاره ئومێده‌كان له‌سه‌ر گۆڕان زیاتر چنراون و خه‌ڵك هه‌مو چاوه‌ڕێن له‌ڕێگای گۆڕانه‌وه حكومه‌تێكی نیشتیمانی و ده‌سه‌ڵاتێكی خزمه‌تگوزرای دادپه‌روه‌ر بێته كایه‌وه، ئه‌مه‌ش له‌م دۆخه‌ی ئێستای كوردستان ته‌نها گۆڕان پێی دەکرێت.\n01/04/2014 بینین: 2629


گەڕاندنەوەی شکۆ – چیرۆکی مەریەم | UNDP in Iraq\nڕێکخراوی کوردستان بۆ بایەخ پێدانی کەم ئەندا مان (KORD) ماتۆڕێکی بچووکیان بۆ مەریەم و هاوسەرەکەی دابین کرد بۆ گواستنەوەی خەڵک و کەلوپەل و فرۆشتنی سەوزە و میوە. وێنەکە لە لایەن بەرنامەی پەرەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە گیراوە لە عێراق، ساڵی ٢٠١٢.\nدابین کردنی خزمەتگوزاری چارەسەری سروشتی بۆ ٢١،٠٩٧ کەسی کەم ئەندام.\nدابەشکردنی ٢،٧١٩ دەست و قاچی دەستکرد و ٨،٧٨٠ ئامێری ڕاگیرکردن و ٩،١٢٠ ئامێری یاریدەدەری جوڵە.\nچاککردنەوەی ٨،٨١٩ دەست و قاچی دەستکرد.\nدوای ئەو ڕووداوی بەسەریدا هات، مەریەم لە کۆمەڵگە جیاکرایەوە بۆ مەبەستی وەرگرتنی چارەسەر تا ئەو کاتەی ئۆفەرێکی پێشەکەش کرا لە لایەن ڕێکخراوێکی ناحکومی عێراقی بە ناوی ڕێکخراوی کوردستان بۆ بایەخ پێدانی کەم ئەندامان (KORD) ، کە هەر لە لایەن بەرنامەی پەرەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە پاڵپشتی دەکرا.\nڕێکخراوی کوردستان بۆ بایەخ پێدانی کەم ئدامان (KORD) ماتۆڕێکی بچووکیان بۆ مێردەکەی مەریەم دابین کرد بۆ گواستنەوەی خەڵک و کەلوپەل و فرۆشتنی سەوزە و میوە.\nمەریەم دەڵێت،" هەست دەکەین کە خەڵکی ناو کۆمەڵگەکەمان پەسەندمان دەکەن و ڕێزمان دەگرن."\nژن بوون لە گوندێكدا کە پیاو دەسەڵاتی باڵای تیایدا هەیە قورسە. بۆ مەریەم وەکو ژنێکی کەمئەندام ئەم ڕاستیە دوو هێندە قورسترە. ئەو شانازی دەکات کە بووە هۆکاری بەدەست هێنانی داهاتێکی بچووک بۆ خێزانەکەی.\nبەو پارەیەی کە لەلایەن حکومەتی یابانەوە دابین کرابوو، بەرنامەی پەرەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان پاڵپشتی سێ ڕێکخراوی ناحکومی نەتەوەییان (NGO) کرد کە ئەوانیش لە بەرامبەراد خزمەتگوزاری کۆمەکیکردنی قوربانیانیان دابین کرد بۆ سێ پارێزگای هەرێمی کوردستان. ئەم کۆمەکیکردنەش خزمەتگوزاری چارەسەری سروشتی بۆ ٢١،٠٩٧ کەسی کەم ئەندام دابین کرد، لەگەڵ دابینکردنی ٢،٧١٩ دەست و قاچی دەستکرد و ٨،٧٨٠ ئامێری ڕاگیرکردن و چاککردنەوەی ٨،٨١٩ دەست و قاچی دەستکرد. چوار سەد و بیست و یەک کەسی کەم ئەندام سوودمەند بوون لە پرۆژەکانی هێنانە کایەی داهات و ٩٠ کەسی دیکەش ڕاهێنانی پیشەییان وەرگرت لە بوارەکانی: دارتاشی و ئاسنگەری و بەکارهێنانی کۆمپیوتەر و بەرگدووری. لەگەڵ ئەمەشدا، ٢٥ ماڵی قوربانیەکان کاری چاککردنیان بۆ ئەنجامدرا بۆ مەبەستی ئاسانکردنی جوڵەی ئەو کەسانە تیایاندا.\nبۆ دڵنیا بوون لە بەردەوامی کارەکانی ڕێکخراوە نا حکومیەکان(NGO)، بەرنامەی پەرەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان بە هاوبەشی لەگەڵ ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) چالاکیەکانی بنیاتنانی توانا ڕێک دەخەن بۆ مەبەستی باشتر بەڕێوەبردن و باشتر بەکارهێنان و زیادکردنی ئەو سەرچاوانەی لەبەردەستدان.


ئاسایشی هەولێر ڕێگە نادات پەرلەمانتاران سەردانی سزادراوانی بادینان بكەن – کوردی – RojNews.News\nئاسایشی هەولێر ڕێگە نادات پەرلەمانتاران سەردانی سزادراوانی بادینان بكەن\n23/02/2021 - 4:59:41 pm\nئاسایشی هەولێر، ڕێگە نادات پەرلەمانتارانی گۆڕان، سەردانی سزادراوانی بادینان بكەن.\nشایان عەسكەری، پەرلەمانتاری فراكسیۆنی گۆڕان بە ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند: چەند ڕۆژێكە وەكو فراكسیۆنی گۆڕان، لە هەوڵدان بۆ ئەوەی سەردانی چالاكوان و ڕۆژنامەنووسانی بادینان بكەن لە زیندان، بەڵام بەرپرسانی ئاسایش ڕێگەیان پێ نادەن.\nبە وتەی ئەو پەرلەمانتارەی گۆڕان: “قسەیان لەگەڵ بەڕێوەبەری ئاسایشی گشتیی هەولێر و نوێنەری ئەنجومەنی ئاسایش كردوە، بەڵام ئەوان دەڵێن: دەبێت قسە لەگەڵ سەرووی خۆمان بكەین ئینجا وەڵامتان دەدەینەوە”، وتیشی تائێستا وەڵامی داواكارییەكەیان نەدراوەتەوە.\nشایان عەسكەری، ئاماژەی بەوەش كرد: سزادراوانی بادینان، مانیان لە خواردن گرتوە و ڕەوشی دەروونی و تەندروستییان باش نییە، وتیشی: “ئێمە خاوەنداریی لەو دۆسیەیە و سەرجەم دۆسیەی ئازادیخوازان دەكەین” و دەشڵێت: ئەوان دەست لە بڕیاری دادگا وەر نادەن، بەڵام داوا دەكەن و دەیانەوێت، دادگا سەربەخۆ بێت و دوور بێت لەهەموو دەستوەردانێك.\nڕۆژی ١٦ی ئەم مانگە، دادگای هەولێر، سزای شەش ساڵ زیندانیكردنی بەسەر پێنج ڕۆژنامەنووس و چالاکوانی بادیناندا سەپاند و ئەوەش ناڕەزایی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا.\nناوەندی خلیج بۆ مافەكانی مرۆڤ بڕیارەكەی دادگای هەولێر ئیدانە دەكات\nلە دەربەندیخان گردبوونەوە لە دژی بڕیارەكەی دادگای هەولێر بەڕێوەچوو


ڕائول گۆنزالێس - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە ڕاول گۆنزالیسەوە)\n١٩٩٤ - ئێستا\nماریا (کچە)، جۆرگ و ھۆگۆ و ھیکتۆر و ماتیۆ (کوڕن)\nڕاول گۆنزالیس بلانکۆ وەرزشکاری ئیسپانی لەدایک بووی ٢٧ی جونی ساڵی ١٩٧٧ ناوبراو یاریکەرێکی ئەزموونداری ھەڵبژاردەی تۆپی پێ ئیسپانیا بووە لەھێلی ھێرشبەریدا لەپێشوودا و لە ئێستادا یاری بۆ یانەی ئەل سەدی قەتەری دەکات، ڕاول لەگەڵ ھەموو ئەو تیپانەی یاری بۆ کردوون درێسی ژمارە حەوتی پۆشیوە.\n١.١ ئاتلەمتیکۆ مەدرید\n١.٢ ڕیال مەدریدی ئیسپانی\n١.٣ شاڵکەی ئاڵمانی\n١.٤ سەدی قەتەری\n٣.١ ڕیال مەدریدی ئیسپانی\n٣.٢ شاڵکەی ئاڵمانی\n٣.٣ ئەل سەعد\n٣.٤ نیو یۆرک کۆسمۆس\n٣.٥ ھەڵبژاردەی ئیسپانیا\n٥ گۆلی نێودەوڵەتی\nدەستپێکی یاریکردنی بۆ ساڵی ١٩٩٢ تا ١٩٩٤ یاری بۆ یانەی ئەتلەتیکۆ مەدریدی ئیسپانی کردووە دواجار پەیوەندی بە ڕیال مەدرید کردووە.\nڕیال مەدریدی ئیسپانی[دەستکاری]\nڕائول خاوەن مێژوویەکی سەروەریە لەگەڵ یانەی شاھانەی ئیسپانیا کە یانەی ڕیال مەدریدە، بەوەی کە ناوبراو لە مناڵیەوە یاری بۆ ئەو تیپە کردووە تاوەکوو ساڵی ٢٠١٠ کە ئەمەش ماوەی زۆرتر لە ١٦ ساڵ بووە، کاتێک لە لاوی لەساڵی ١٩٩٤ لە تیپی C یانەی ڕیال مەدرید بووە، دواتر لەھەمان ساڵ واتە ساڵی ١٩٩٤ ھاتۆتە تیپی B یانەکە، لەھەمان ساڵیشدا دوای کەمێک یاری ھاتە تیپی A کە ئەمەش لە مێژوودا نەبووە یاریکەرێک بتوانێت لە تیپی C بچێت بۆ تیپ B و دواتر بچێت بۆ تیپی A ی ھەمان یانەکە!، ڕاول لەگەڵ یانەی ڕیال مەدرید ٥٥٠ یاری تەواوی ئەنجام داوە لەکۆی ئەم یاریانەش خاوەنی ٢٢٨ گۆڵە.\nلە ٢٨ ی تەممووزی ساڵی ٢٠٠٨ بەشێوەیەکی فەرمی بۆندی لەگەل یانەی شاڵکەی ئاڵمانی وواژوو کرد، ڕاول لەگەڵ ئەم یانەیەش بەردەوام بوو لە گۆڵ ھەژاندن توانیویەتی لەکۆی ٦٦ یاری ٢٨ گۆڵ تۆمار بکات.\nلە ١٢ی مەی ساڵی ٢٠١٢ ڕاول بەشێوەیەکی فەرمی بۆندی لەگەڵ یانەی سەدی قەتەری واژوو کرد، واش بڕیارە ڕاول لەگەڵ یانەی سەد یاری بکات لە وەرزی ٢٠١٢ - ٢٠١٣ دەدا.\nلە تەمەنی لاویدا، لەساڵی ١٩٩٩ لەگەڵ مامێن سانزی ھاوڕێی ھاوسەرگیریان ئەنجام دا، و خاوەنی چوار کوڕ و کچێکن، ناوی کوڕەکانی جۆرگ و ھۆگۆ و ھیکتۆر و ماتیۆ و ناوی کچە تاقانەکەشی ماریایە، ڕاول دڵخۆش دەبێت کاتێک گوێ لە گۆرانی و میوزیکی ئیسپانی دەگرێت و ئەو سەرسامە بە نووسەری ئیسپانی ئارتیرۆ پیرێز.\nخولی لالیگای ئیسپانی شەش جار: ١٩٩٤-١٩٩٥، ١٩٩٦-١٩٩٧، ٢٠٠٠-٢٠٠١، ٢٠٠٢-٢٠٠٣، ٢٠٠٦-٢٠٠٧، ٢٠٠٧-٢٠٠٨\nجامی سووپەری ئیسپانی چوار جار: ١٩٩٧، ٢٠٠١، ٢٠٠٣، ٢٠٠٨\nخولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا سێجار: ١٩٩٧-١٩٩٨، ١٩٩٩-٢٠٠٠، ٢٠٠١-٢٠٠٢\nسووپەری ئەورووپا یەک جار: ٢٠٠٤\nجامی جیھانی یانەکان دوو جار: ١٩٩٨، ٢٠٠٢\nیەک جار جامی (دی-ئێف-ئێل پۆکاڵ): ٢٠١٠-٢٠١١\nیەک جار جامی سووپەری (دی-ئێف-ئێڵ): ٢٠١١\nجامی ئەستێرەکانی قەتەڕ یەک جار: ٢٠١٢-٢٠١٣\nجامی ئەمیری قەتەڕ یەک جار: ٢٠١٤\nنیو یۆرک کۆسمۆس[دەستکاری]\nجامی ئەمریکای باکوور یەک جار: ٢٠١٥\nجامی قەڵغانی ھەواداران یەک جار: ٢٠١٥\nجامی سووپەری ئەمریکای باکوور (ئێن-ئەی-ئێس-ئێڵ) یەک جار: ٢٠١٥\nجامی جیھانی فیفا بۆ خوار تەمەن ٢٠ ساڵی\nمەدالیای سلڤەر لە ئۆڵەمپیادی ١٩٩٦\nڕیال مەدرید ئاستی پلە سێ ١٩٩٤–٩٥ خوولی ئیسانی پلە سێ ٧ ١٦ — — — ٧ ١٦\nڕیال مەدرید ئاستی پلە دوو ١٩٩٤–٩٥ خوولی ئیسپانی پلە دوو ١ ٠ — — — ١ ٠\nڕیال مەدرید ١٩٩٤–٩٥ خوولی ئیسپانی ٢٨ ٩ ٢ ١ ٠ ٠ — ٣٠ ١٠\n١٩٩٥–٩٦ ٤٠ ١٩ ٢ ١ ٨ ٦ ٢ ٠ ٥٢ ٢٦\n١٩٩٦–٩٧ ٤٢ ٢١ ٥ ١ — — ٤٧ ٢٢\n١٩٩٧–٩٨ ٣٥ ١٠ ١ ٠ ٢ ٢ ٣ ٠ ٤٩ ١٣\n١٩٩٨–٩٩ ٣٧ ٢٥ ٢ ٠ ٨ ٣ ٢ ١ ٤٩ ٢٩\n١٩٩٩–٢٠٠٠ ٣٤ ١٧ ٤ ٠ ١٥ ١٠ ٤ ٢ ٥٧ ٢٩\n٢٠٠٠–٠١ ٣٦ ٢٤ ٠ ٠ ١٢ ٧ ٢ ١ ٥٠ ٣٢\n٢٠٠١–٠٢ ٣٥ ١٤ ٦ ٦ ١٢ ٦ ٢ ٣ ٥٥ ٢٩\n٢٠٠٢–٠٣ ٣١ ١٦ ٢ ٠ ١٢ ٩ ٢ ٠ ٤٧ ٢٥\n٢٠٠٣–٠٤ ٣٥ ١١ ٧ ٦ ٩ ٢ ٢ ١ ٥٣ ٢٠\n٢٠٠٤–٠٥ ٣٢ ٩ ١ ٠ ١٠ ٤ — ٤٣ ١٣\n٢٠٠٥–٠٦ ٢٦ ٥ ٠ ٠ ٦ ٢ — ٣٢ ٧\n٢٠٠٦–٠٧ ٣٥ ٧ ١ ٠ ٧ ٥ — ٤٣ ١٢\n٢٠٠٧–٠٨ ٣٧ ١٨ ١ ٠ ٨ ٥ ٢ ٠ ٤٨ ٢٣\n٢٠٠٨–٠٩ ٣٧ ١٨ ١ ٣ ٧ ٣ ٢ ٠ ٤٧ ٢٤\n٢٠٠٩–١٠ ٣٠ ٥ ٢ ٠ ٧ ٢ — ٣٩ ٧\nشاڵکا ٢٠١٠–١١ خوولی ئەڵمانی ٣٤ ١٣ ٤ ١ ١٢ ٥ ١ ٠ ٥١ ١٩\n٢٠١١–١٢ ٣٢ ١٥ ٣ ٢ ١١ ٤ ١ ٠ ٤٧ ٢١\nئەل سەعد ٢٠١٢–١٣ خوولی قەتەڕی ٢٢ ٩ ١٢ ٣ ٠ ٠ — ٣٤ ١٢\n٢٠١٣–١٤ ١٧ ٢ ٥ ٢ ٥ ٠ — ٢٧ ٤\nنیو یۆرک کۆسمۆس ٢٠١٥ خوولی ئەمریکی ٢٨ ٨ ٢ ٠ — ٢ ١ ٣٢ ٩\nڕائوڵ بەشداریکردووە لە ١٠٢ یاری بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانیا لەساڵانی ١٩٩٦ بۆ ٢٠٠٦ و ٤٤ گۆڵی کردووە. ڕائوڵ بەدووەم گۆڵکاری ئیسپانیا دادیت دوای داڤید ڤییا.\nزانیاری نامەی ڕاول|ماڵپەڕی ڕیال مەدرید\nزانیاری نامەی ڕاول|ماڵپەری یانەی شاڵکە\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕائول_گۆنزالێس&oldid=632075»\nیاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئاڵمانیا\nیاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە قەتەر\nیاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦\nیاریزانانی تۆپی پێێ ئیسپانی\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٥٨ی ٨ی ئابی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


:: PM:09:07:21/11/2019 \nدوای ئه‌وه‌ی "وشه" هه‌واڵی ئه‌وه‌ی بڵاو كرده‌وه كه له‌ماوه‌ی دوو شه‌ودا بۆمب و ته‌قه‌منی له سنووری ڕاپه‌ڕین هه‌ڵدراوه‌ته به‌رده‌م ماڵی چه‌ند كادرێكی پارتی دیموكراتی كوردستان، ئاسایشی ئه‌و سنووره ده‌ڵێن، ئاگاداری ئه‌و كه‌یسه‌ن و له لێكۆڵینه‌وه دایه.\nئه‌و كه‌سانه‌ی ئه‌و كارانه‌یان به‌رانبه‌ر ئه‌نجام دراوه، سكاڵایان تۆمار كردووه\nشه‌وی 16 له‌سه‌ر 17ی ئه‌م مانگه، نارنجۆكێك له به‌رده‌م ماڵی كادرێكی پارتی دیموكراتی كوردستان به‌ناوی "عه‌بدوڵا نووره‌دینی" له گه‌ڕه‌كی راپه‌ڕینی قه‌ڵادزێ دانراوه‌ته‌وه و ته‌قیوه‌ته‌وه، هاوكات شه‌وی 18 له‌سه‌ر 19 ئه‌م مانگه له هه‌مان ناوچه، نارنجۆكێكی تر له به‌رده‌م دووكانی كادرێكی پارتی به‌ناوی "سامان شاخه‌وان عه‌زیز" دانراوه و ته‌قیوه‌ته‌وه، ئه‌وه له‌كاتێكدا كه پێشتریش ته‌قه له ماڵی كادرێكی پارتی كرابوو له گوندی گرده‌سپیان له ڕۆژهه‌ڵاتی قه‌ڵادزێ.\nئه‌مڕۆ پێنجشه‌م 21ی تشرینی دووه‌م/ نۆڤێمبه‌ر، محه‌مه‌د فازڵ گوته‌بێژی ئاسایشی ڕاپه‌ڕین به "وشه"ی ڕاگه‌یاند، ئاگاداری ئه‌و ڕووداوانه‌ن كه له چه‌ند شه‌وی ڕابردوو ڕووی داوه، به‌ڵام ئه‌و ڕووداوه پێوه‌ندی به كاری حزبییه‌وه نییه و ئاسایش هه‌وڵیداوه هه‌موو كه‌سێك به‌بێ جیاوازی پارێزراو بێت.\nڕوونیشی كرده‌وه كه ئه‌و كه‌سانه‌ی ئه‌و كارانه‌یان به‌رانبه‌ر ئه‌نجام دراوه، سكاڵایان تۆمار كردووه و ئێسته لێكۆڵینه‌وه‌كان ده‌ستی پێ كردووه. به‌ڵام ئاماژه‌ی به گرتنی هیچ كه‌سێك له‌سه‌ر ئه‌و كاره نه‌دا\nبه‌گوێره‌ی قسه‌ی گوته‌بێژه‌كه‌ی ئاسایشی ڕاپه‌ڕین " ئه‌و حاڵه‌ته نۆرماڵه و زۆرجار دووباره بووه‌ته‌وه.\nئه‌وه له‌كاتێكدایه كه پێشتریش له سنووری سلێمانی ده‌یان جار سووكاتی به كادرانی پارتی كراوه و هه‌فته‌ی ڕابردوو دوو كادری پارتی له‌لایه‌ن ئۆتۆمبێلێكی جۆری بی ئێم به وێنه‌ی مام جه‌لاله‌وه سووكاتی به‌و كادرانه كردبوو.\nئه‌م بابه‌ته 25634 جار خوێنراوه‌ته‌وه


داواكاری گشتی ئه‌نكه‌ره سكاڵای له دژی 19 په‌رله‌مانتاری دیكه‌ی هه‌ده‌په تۆماركرد\n  داواكاری گشتی ئه‌نكه‌ره سكاڵای له دژی 19 په‌رله‌مانتاری دیكه‌ی پارتی دیموكراتی گه‌لان هه‌ده‌په تۆماركرد.\nمیدیاكانی توركیا بڵاویانكرده‌وه, له راگه‌یه‌نراوێكدا كه لایه‌ن داواكاری ئه‌نكه‌ره‌وه بڵاوكراوه‌ته‌وه, 19 په‌رله‌مانتاری هه‌ده‌په دۆسیه‌یان بۆ كراوه‌ته‌وه كه سه‌رجه‌میان به بانگه‌شه‌كردن بۆ كه‌جه‌كه, تۆمه‌تباركراون.\nداواكاری ئه‌نكه‌ره ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردوه, له ساڵی رابردودا ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌ی هه‌ده‌په دژی دانیشتنی په‌رله‌مانی توركیا بون و له كاتی هه‌ڵگرتنی پارێزبه‌ندی له چه‌ند په‌رله‌مانتارێكی، دروشمیان بۆ عه‌بدوڵا ئۆجه‌لان و په‌كه‌كه وتوه‌ته‌وه و ئه‌وه‌ش دژی یاساكانی كۆماری توركیایه.\nله 4 ی تشرینی دووه‌می ساڵی رابردوو هه‌ڵمه‌تی ده‌ستگیركردنی په‌رله‌مانتارانی هه‌ده‌په ده‌ستیپێكرد, جگه له ده‌ستگیركردنی چه‌ندین په‌رله‌مانتار هاوكات سه‌لاحه‌دین ده‌میرتاش هاوسه‌رۆكی پارته‌كه و فیگه‌ن یوكسه‌كداغی هاوسه‌رۆكی پێشوش ده‌ستگیركران و ئێستا له زینداندان.


دوای ڕاگرتنی پلەبەرزكردنەوەی ئەفسەران و پلەداران و هێزەكانی وەزارەتی پێشمەرگە بۆ ماوەی 3 ساڵ ، لە دوو فەرماندا پلەی زیاتر لە 8 هەزار پێشمەرگە و ئەفسەری سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە بەرزدەكرێتەوە.\nبەپێی دوو نووسراوی وەزارەتی پێشمەرگەی هەرێم، لە 20 و 21ی ئەم مانگە دەرچوون و واژۆی شۆرش ئیسماعیل وەزیری پێشمەرگەیان لەسەرە، بڕیار دراوە بە بەرزكردنەوەی پلەی پلەدار و هێزەكانی پێشمەرگە لە خشتەی (نەورۆزی 2019)، كە لە فەرمانی یەكەمدا ناوی 1439 كەس و لە فەرمانی دووەمدا ناوی 6571 كەس هاتووە.\nئەمەلە كاتێكدایە پلە بەرزكردنەوەی فەرمانبەرانی مەدەنی لەساڵی 2016ەوە بەبریاری حكومەتی هەرێم راگیراوە و چەندین جاریشە كەمپەین بۆ ئەومەبەستە ئەنجامدراوە بەڵام تائێستا حكومەت بریاری نەداوەبەپلە بەرزكردنەوەی فەرمانبەران و دەڵێت پارەی تەواومان لەبەردەستدا نیە.\nبەپێی خشتەی پلەبەرزركردنەوەی ئەفسەرانی وەزارەتی پێشمەرگە ساڵانە دوو جار لە مانگی (ئازار و ئەیلول) پلەی ئەفسەران بەرزدەكرێتەوە واتە بۆ هەر ساڵێك دوو خشتە، بەڵام تا ئێستا پلەبەرزكردنەوە بۆ ساڵەكانی (2017 -2018-2019) پلەبەرزكردنەوەی هێزی پێشمەرگە ڕاگیرابوون ، هاوكات لەمساڵیشدا خشتەی مانگی ئازار زیاد دەكات.\n2/24/2020 9:45:21 AM


پەرویز ڕەحیم 07, 12, 2021\nڕۆژی (٥)ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠، پەرلەمانی عێراق بڕیاری دا بە دەرچوونی هەموو هێزە بیانییەکان لە خاکی عێراق، لەنێویاندا هێزەکانی ئەمریکا، کە ئەمەیش وەکوو کاردانەوەیه‌ک بوو بۆ کوشتنی "قاسم سولەیمانی"، فەرماندەی هێزی قودسی سەر بە سوپای پاسداران و "ئەبو مەهدی موهەندیس"، جێگری سەرۆکی ڕێکخراوی حەشدی شەعبیی عێراق لەلایەن ئەمریکاوە لە ڕۆژی 3ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠. پاش ئەوەیش لە 26ی ته‌مووزی 2021 جۆ بایدنی سەرۆککۆماری ئەمریکا ڕای گەیاند کە، تاوەکوو کۆتاییی ساڵی ٢٠٢١ ئەرکی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق کۆتاییی پێ دێت و ئەمریکا هێزە شەڕکەرەکانی لە عێراق دەکشێنێتەوە و تەنیا نزیکەی ٢٥٠٠ هێزی بۆ ڕاهێنان و ڕاوێژکاری دێڵێتەوە. ئەو پرسە هاتە ئاراوە کە ئایا پاش ئەو ڕێکەوتە، ئەمریکا چیتر عێراقی بۆ گرنگ نییە و واز لە ململانێکانی لەگەڵ ئێران و لایەنگری دێنێت؟ ئەمریکا لە ئێستادا لە بەغدا هێزی سەربازیی هەیە و؛ هەروەها لە بنکەی ئاسمانیی عەین ئەلئەسەد لە پارێزگای ئەنباری عەرەبی سوننە و لە بنکەیەک لە پایتەختی هەرێمی کوردستان لە شاری هەولێر.\nلە ڕوانگەیەکی ترەوە، ئایا ئەمریکا پاش ئەو هەموو تێچووە مرۆیی (زیاتر لە ٤٠٠٠ کوژراو) و دارایی (زیاتر لە ٧،٢ تریلیۆن دۆلار)ییە، عێراق بۆ ئێران جێ دێڵێت؟ جگە لەمانەیش ئەی نفووز و بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا چیی لێ دێت؟ ئەم پرسیارەیش لێکەوتەی تری لێ دەکەوێتەوە کە ئایا پاش جێهێشتنی عێراق، ئەوە ئێران و لایەنگرانی دەست بەسەر زۆربەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ناگرن و، لەم نێوه‌یشدا ئاسایشی لایەنگر و هاوپەیمانانی ئەمریکا و بەتایبەتی ئیسڕائیل و سعوودیا چۆن دەپارێزرێت و ئایا ئەمریکا بەمە ڕازی دەبێت؟ هەموو ئەم پرسیارانە لە چوارچێوەی وه‌ڵامدانەوەی پرسیارێکی وردتر ڕوون دەبێتەوە کە ئەویش بریتییە لەوەی کە، پاش کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق له کۆتاییی ٢٠٢١، داهاتووی سیاسی و هێزە چەکدارەکانی لایەنگری ئێران لە عێراق چیی بەسەر دێت؟ ئەم نووسینە هەوڵێکە بۆ وه‌ڵامدانەوەی ئەم پرسیارانە و ڕوونکردنەوەی داهاتووی هێزە شیعەکانی لایەنگری ئێران لە عێراق و، خستنەڕووی سیناریۆ ڕێتێچوو و بەهێزەکان لەم بارەیەوە.\nئەمریکا و پرسی مانەوە لە عێراق: پاشەکشە یان وەدەرنان؟!\nبڕیاری کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا پاش ئەوە دێت کە، بنکەی ئاسمانیی عەین ئەلئەسەد لە مانگی کانوونی دووەمی 2020 دوای کوژرانی قاسم سولەیمانی و ئەبو مەهدی موهەندیس لەلایەن ئەمریکاوە، کرایە ئامانج. لەم هێرشانەیشدا جگە لە هێرشی مووشەکیی ئێران بۆ بنکەی عەین ئەلئەسەد، کەتیبەکانی حزبوڵڵا و عەسائیبی ئەهلی هەق تۆمەتبار کراون کە پاش کوژرانی قاسم سولەیمانی و موهەندیس بۆ تۆڵەکردنەوە لە ئەمریکا و، هەروەها کورد کە دەنگیان بە درچوونی هێزەکانی بیانی لە عێراق نەدا، بەڵکوو ڕایان گەیاند کە هێشتا عێراق پێویستی بە مانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان و بەتایبەتی ئەمریکا هەیە، لە مانگی شوباتی ٢٠٢١ و لە مانگی شوباتی ٢٠٢١ و پاش ئەوەش لە چەندین هێرشی تر وەکوو هێرش بۆ سەر فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر و بنکەی ئەمریکییەکان و تەنانەت ناوچە مەدەنییەکانی شاری هەولێر بەشداریان کردووە.\nهەروەها چەکدارەکانی نزیک لە ئێران پاش هەڵبژاردنەکانی 10ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ بانگەشەی ئه‌وه دەکەن كه ساخته‌كاری له هه‌ڵبژارندا كراوه و، هه‌ر بۆیه خۆپیشاندانیان لە بەغدا ڕێک خستووە و داوای هەڵوەشانەوەی ئەنجامەکان و هەڵبژاردنی دووبارە دەکەنەوە وەکوو کاردانەوەیەک بەرامبەر شکستەکانیان. تەنانەت ئەم هێزانە تۆمەتبار کراون کە لە ڕێگەی هێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانه‌وه لە ڕێکەوتی 7ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بۆ سەر شوێنی نیشتەجێبوونی "مستەفا کازمی"، هەوڵی تیرۆر و کوشتنی سەرۆکوەزیرانیان داوه.\nدوایین ئاڵوگۆڕەکانیش پێش دەرچوونی هێزەکانی ئەمریکا لەعێراق ئەوە بوو کە، ئه‌بو ئه‌لا ئه‌لوه‌لائی، ئه‌مینداری گشتچی كه‌تیبه‌كانی سه‌ییدولشوهه‌دا لە ڕێکەوتی ١٩-١١-٢٠٢١ ڕای گەیاند کە، دەرگەی وه‌رگرتنی خۆبه‌خشان له ڕیزی گرووپه چەکداره‌كان (میلیشیاکان) دەکەنەوە، بۆ ئەوەی ئەگەر پاش ڕێکەوتی شەوی ٣١-١٢-٢٠٢١ هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق پاشەکشە نەکەن، ئەوە ئەم هێزە لە چوارچێوەی موقاومەدا ڕووبەڕوویان دەبێتەوە. بە وتەی بەرپرسانی كه‌تیبه‌كانی سه‌ییدولشوهه‌دا، کە گرووپێکی چەکداری شیعەیە و لە ساڵی 2013 لە کەتائیبی حزبوڵڵا جیا بووەتەوە و بەهۆی هێرشکردنە سەر فڕۆکەخانە و بنکەی سەربازانی ئەمریکا خراوەتە لیستی سزاکانی ئەمریکاوە، تاوەکوو ئێستا زیاتر لە ٤٩ هەزار خۆبەخشیان تۆمار کردووە. ئەمە لە کاتێکدایە کە موقتەدا سەدر ڕای گەیاندووە کە پێویستە سه‌رجه‌م گرووپە چەكدارەكان هەڵبوەشێنرێنەوە ئەمە لە کاتێکدایە کە موقتەدا سەدر ڕای گەیاندووە کە پێویستە تەواوی گرووپە میلیشیایییەکان هەڵبوەشێنرێنەوە و لە قۆناغی یەکەمدا لە ڕێگەی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانەوە چەكەكانیان ڕادەستی حەشدی شەعبی بکەن.\nهەر بۆیە ڕۆژی ١٩-١١-٢٠٢١ موقتەدا سەدر، ڕێبەری ڕەوتی سەدر، ھەڵوەشاندنەوەی لیوای "یەومولمەوعوود"ی سەربە ڕەوتی سەدر و داخستنی بارەگاکانی ڕاگەیاند و، ئەوەیش وەک نیشاندانی نیازپاکی لە ھەڵوەشاندنەوەی گرووپە چەکدارەکان لە عێراق و گوتی: "وەک نیازپاکییەک لیوای یه‌ومولمەوعوود هەڵدەوەشێنمەوە و بارەگاکانی دادەخەم کە پێشووتر چەکەکانی ڕادەستی هێزەکانی سەرایا سەلام کردووە و، هیوادارم ئەمە هەنگاوێک بێت بۆ هەڵوەشاندنەوەی گرووپە چەکدارییەکانی دیکە و ڕادەستکردنی چەکەکانیان و داخستنی بارەگاکانیان. هیواخوازم ئەوە پەیامێکی ئارامی و ئاشتی بێت بۆ هەموو گەل." لە وه‌ڵامدا عەلی عەسکەری، بەرپرسی ئەمنیی کەتائیبی حزبوڵڵا، لە تویتێکدا لە ڕێکەوتی ٢٠-١١-٢٠٢١ بڵاوی کردۆتەوە، ھێزی سەرایا بەرگریی مەدەنی کە لە ساڵی 2014دا بە ئامانجی جه‌نگی دژ بە داعش، لەلایەن کەتائیبی حزبوڵڵاوه پێک ھێنرا، هەڵوەشاندەوە و ڕای گەیاند: "فەرماندەکانی کەتائیبی حزبوڵڵا بڕیاریان داوە بە ھەڵوەشاندنەوەی ھێزی سەرایا بەرگریی مەدەنی و، ھەروەھا ڕاگرتنی سەرجەم چالاکییەکانی ھێزەکە و داخستنی بارەگاکانی."\nجێگەی ئاماژەیە کە بەرپرسانی باڵای ئێران بەردەوام ڕایان گەیاندووە کە باشترین تۆڵەی قاسم سولەیمانی ئەوەیە کە ئەمریکا لە عێراق و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناچار بە پاشه‌کشە بکرێت و؛ ئەمە وەکوو باجی کوشتنی سولەیمانی وێنا دەکرێت. لێرەوە ئامانج و ستراتیژیی ئێرانییەکانمان باشتر بۆ ڕوون دەبێتەوە کە پرسی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا جگە لەوەی وەکوو بوارێکی ئاسایشی دەبینین، لە هەمان کاتیشدا ستراتییژییەکە کە گرتوویانەتە بەر و هەموو گوشار و بارگرژییەکانیش، چ پێش کوشتنی قاسم سولەیمانی و چ پاش کوشتنی ناوبراو، بۆ ئەو مەبەستەیە. ئێرانییەکان ئەم ڕاستییەیش باش دەزانن کە چیتر پرسەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست یان لانی کەم تێوەگلانی ڕاستەوخۆی سەبازی بۆ ئەمریکا ئەو گرنگییەی جارانی نییە و، بەڵگەنامەکانی ئاسایشی نەتەوەییی ئەمریکا و، هەروەها ئاراستەی سیاسەت و پلان و گوتاری ئەمریکییەکان ئەو ڕاستییە دەردەخات.\nبۆیە ئێرانییەکان هەوڵ دەدن گوشارەکانیان چڕ بکەنەوە بۆ ئەوەی به‌ر له بەئەنجامگەیشتنی دانوستانی ئەتۆمی، ئەمریکا لە عێراق بکشێتەوە و ئەوەیش بۆ ئەوەی کە لە دانوستانەکاندا دەستی باڵایان هەبێت و ئەمریکا و ئەوروپییەکان ناچار بن بە مەرجەکانی ئێران ڕازی بن و، سزا و ئابڵووقەکانی سەری هەڵبگرن و تەنانەت، چ وەکوو سیستەمێکی سیاسیی ڕەوا بەم ناسنامە تایبەتەی و چ وەکوو هێزێکی هەرێمایەتی کە داڕێژەری سیستەمی ئاسایشیی ناوچەکەیە و تەنانەت ڕۆڵی ڕێبەرایەتی و ناوەندیی تێدا دەگێڕێت، دان بە ئێراندا بنێن و مامەڵەی لەگەڵ بکەن. تەنانەت ئەگەر لە بابەتەکەمان دوور نەکەوینەوە؛ ئامانجی ئێران لە پەرەپێدانی توانای ئەتۆمی و لەوانەیە بۆ دروستکردنی چەکی ئەتۆمی، هەر ئەم دوو ئامانجە ستراتیژییەیه. هەروەها نابێ ئەوە لەبیر بکەین کە پاش کوشتنی قاسم سولەیمانی له ڕۆژی 3ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، ڕۆبێرت ئۆبراین، ڕاوێژكاری ئاسایشی نەتەوەییی ئەمریكا، لەبارەی سەردانەكەی سولەیمانی بۆ بەغدا و پاشان هۆکاری کوشتنی ڕای گەیاند کە، قاسم سولەیمانی لە دیمەشق دەگەڕایەوە و پلانی بۆ هێرشكردنە سەر هێزەكانی مارێنز و سەربازە ئەمریكییەكان و فڕۆكەوانەكان و دەریاوانەكان و دیپلۆماتكارە ئەمریكییەكانی دادەنا.\nهاوسەنگیی هێز و سیناریۆکان: ئەگەرەکانی پاش پاشەکشەی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق لە کۆتاییی ٢٠٢١\nپێش هەموو شتێك، گرنگە ئەوە بڵێین کە ئێران بۆ پاراستنی نفووزی هەرێمایەتیی خۆی، پێویستی بە کۆنترۆڵی عێراق لە بوارە جۆراوجۆرەکان هەیە؛ بەم واتایەی کە نفووزی ئێران تەنیا مەزهەبی و کەلتووری یاخود تەنیا سەبازی و ئاسایشی نییە لە عێراق؛ چونکە ئەگەر پاڵپشتیی سیاسی و یاساییی نەبێت، ئەوە هێزە لایەنگرەکانی دەکەونە مەترسییەوە (وەکوو بارودۆخی ئێستایان لە پاش ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ٢٠٢١)؛ هەروەها تەنیا سیاسییش بەس نییە بۆ تەواوکردنی ئەم هەژموونە، چونکە زۆربەی ستراتیژیی ئێران لە ئاستی دەرەکی و ئاسایشی لەسەر بنەمای بەکارهێنانی هێزە نیمچە-سەبازی یاخود میلیشیایی دامەزراوە بۆ جێبەجێکردنی جەنگی نا-هاوسەنگ یان نا-یەکسان (حرب غير متكافئة) یاخود نا-هاوتەریب (Asymmetric warfare) بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکانی نەیارەکانی کە خاوەن چەکی پێشکەوتووترن و؛ هەروەها بۆ ئەوەی هیچ بەرپرسییارێتییەک نەکەوێتە سەرشانی ئێران، ئەوە لە ڕێگەی ئەم ستراتیژییەوە ئاشایشی نەتەوەییی خۆی دەپارێزێت و هەوڵی کۆنترۆڵی یەمەن (بۆ گەمارۆدانی سعوودیا و وڵاتانی کەنداو) و، عێراق (بۆ گوشارخستنە سەر ئەمریکا و کۆنترڵی وڵاتانی عەرەبی و تورکیا و، هەروەها بەستنەوەی هێڵی هیلالی شیعی و گەیشتن بە سووریا) و، سووریا (بۆ ئەوەی کە تورکیا و ئیسڕائیل کۆنترۆڵ بکات و هاوکێشە جیۆسیاسییەکانی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی بەڕێوە بەرێت و، هەروەها دەستی بگاتە لوبنان بۆ یارمەتیدانی حزبوڵڵای لوبنان) و، پاشان لوبنان بۆ ئەوەی بگاتە دەریای سپیی ناوەڕاست و تەنانەت لەم ڕێگەیەوە ململانێی سعوودیا و ئیسڕائیل بکات).\nبۆیە لە ستراتیژیی ئاسایشی و بەرگریی ئێراندا، عێراق ڕۆڵێکی ناوەندیی هەیە و هەر بۆیە دەبینین کە ئەو پێگە و نفووزەی کە کۆماری ئیسلامی لە ناوچەکەدا هەیەتی، لە پاش ڕووخانی ڕژێمی سەددام حسێن لە عێراق بەرز دەبێتەوە. بۆیە بە هیچ شێوەیەک ئێران ڕازی نابێت هێزەکانی لە عێراق لاواز ببن، چونکە ئەو کاتە بە بڕوای ئێرانییەکان هەڕەشە و گوشارەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل و تەنانەت وڵاتانی عەرەبی دەکەوێتە ناو سنوورەکانی خودی ئێران. تەنانەت بە بڕوای ئێرانییەکان گەمەی ئێران لە چوارچێوەی سەرکردایەتیکردنی "بەرەی خۆراگری"، جگە لەوەی ڕەهەندی مەزهەبی و ئایدیۆلۆژیی هەیە، لە هەمان کاتیشدا ڕەهەندێکی جیۆسیاسی و ڕیاڵیستیی هەیە کە وا دەکات نەیارەکانی ئێران سەرقاڵ بکرێن و مەترسییەکانیش لە سنوورەکانی ئێران دوور بخرێتەوە و، لە هەمان کاتیشدا ئامرازێکه بۆ سەپاندن و جێگیرکردنی هەژموونی ئێران و، کارتێکە لە دانوستانەکان لەگەڵ ئەمریکا و ئەوروپا و، تەنانەت میکانیزمێکیشە بۆ وەرگرتنی پاڵپشتیی چین و ڕووسیایش، چونکە ئەو وڵاتانەیش بە کارتی ئێران یاری دەکەن و دەیانەوێت ئەمریکا لە ناوچەکە پاشەکشە بکات یاخود لانی کەم ئەمریکا بەشدارییه‌كی کەمتێچوویان پێ بکات.\nهەموو ئەو ئاماژانەی سەرەوە پێمان دەڵێت کە، ئێران و گرووپەکانی سەر بە ئێران یاخود نزیک لە ئێران، ڕژدن لەسەر دەرکردن یاخود وردتر بڵێین پاشەکشەپێکردنی ئەمریکا لە عێراق. بۆیە لێرەدا دەتوانین سیناریۆکانی پاش کشانەوەی ئەمریکا بەپێی ستراتیژیی ئێران لە عێراق و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ململانێکانی لەگەڵ ئیسڕائیل و وڵاتانی عەرەبی و هاوسەنگیی هێز، بەتایبەتی پاش هەڵبژاردنەکانی پێشوەختەی پەرلەمانی عێراق لە ١٠-١٠-٢٠٢١ بەم شێوەیە بخەینە ڕوو:\nیەکەم؛ لە ئاستی درێژخایەندا بۆشاییی دەرچوونی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق لە پاڵ سەروەریی لاوازی ناوخۆیی و دەرەکیی عێراق وا دەکات کە، لە عێراق پشێوی و لاوازیی حکوومەت لە چەسپاندنی یاسا و دەستەبەرکردنی ئاسایش بەرجەستە ببێت و، ئەم دۆخەیش بۆ کۆماری ئیسلامیی ئێران دەرفەتێکە کە لەم ڕێگەیەوە زیاتر لە عێراق ڕۆڵی هەبێت یاخود پێگەی بەرز ببێتەوە.\nدووەم؛ لە ئاستی کورتمەودا و هەر لەم چوارچێوەیەدایە کە هێزەکانی سەر بە ئێران کە به بەرەی خۆڕاگری دەناسرێن و هێزە سیاسییەکانی لە هەڵبژاردنەکان تووشی شکست و پاشەکشەی قورس بوون، داوای هەڵوەشانەوەی ئەنجامەکان یان مامەڵەکردن لەگەڵیان لە دەرەوەی ژمارەی کورسییەکانیان بكه‌ن. هەر ئەمەیش وا دەکات کە دەرفەت بۆ ئەو هێزانە بڕەخسێت کە گوشاریان لەسەر براوەی هەڵبژاردنەکان (سەدر و پارتی دیموکراتی کوردستان و سوننەکان) زیاتر بێت.\nسێیەم؛ لە ڕوانگەیەکی ترەوە، ئەم پاشەکشەیەی ئەمریکا داهاتووی پێکهێنانی حکوومەت لە عێراق بەپێی کارکردن بە ئەنجامەکان دەخاتە بەردەم چارەنووسێکی نادیار و، ئەستەمە کار بە زۆرینە و کەمینە بکرێت. بۆیە لێرەدا یان ئەو هێزانەی لایەنگری ئێران بەشدارییان پێ دەکرێت و وەکوو ڕابردوو کار بە بنەمای تەوافوق و دابەشکردنی پۆستەکان بەبێ گوێدان بە قەبارەی کورسییەکان دەکرێت، یان ئەوەی کە هەموو گوشارەکان بۆ ئەوە دەڕوات کە دووبارە هەڵبژاردن بکرێتەوە. هەروەها لە ئەگەری پێداگریی سەدر لەسەر کارکردن بە ئەنجامەکانی هەڵبژاردن، ئەوە ئەگەری سەرهەڵدانی پێکدادانی سەربازی بەرز دەبێتەوە.\nچوارەم؛ لە ئاستی مامناوەندی، بە کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا بەهۆی ئەگەری بەرزبوونەوەی توانای داعش لە ئۆپەراسیۆنی سەربازی و چالاکییەکانی و لە بەرامبەریشدا لاوازیی هێزە فەرمی و سەربازییەکانی سوپای عێراق، ئەوە به ئەگەرێکی بەهێزه‌وه ئەم سیناریۆیە دێتە ئاراوە کە هێزەکانی حەشدی شەعبی جارێکی تر کەڵک لەم دەرفەتە وەربگرن و ڕێگە لە هەڵوەشاندنەوە، یان تێکەڵکردنەوەیان لەگەڵ هێزەکانی سوپای عێراق بگرن. لێرەیشدا ئێران کە بە دامەزرێنەر و پشتیوان و ڕاهێنەری ئەم هێزانە دادەنرێت، ڕۆڵی سەرەکیی دەبێت لە ئاراستەکردنی ئەم هێزانە. ئەم بەرزبوونەوەی ڕۆڵەیش لە ئەگەری بەهێزبوونی داعش وا دەکات کە، وەکوو پاش ساڵی ٢٠١٤ و بەتایبەتی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق لە ساڵی ٢٠١٨، ڕەوایەتیی سیاسیی ئەم هێزانە بەرز دەبێتەوە.\nپێنجەم؛ ئێرانییەکانی ترسیان لە هەڵگیرسانی ناکۆکی و جەنگی شیعی-شیعی هەیە، بۆیە هەوڵ دەدەن بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانەکان ناکۆکییەکان زیاتر لە چوارچێوەی ململانێی سوننە-شیعە و، هەروەها عەرەب- کورد بێت. بۆیە دەتوانین بڵێین ئەمە کرۆکی ستراتیژیی سیاسیی ئێرانە بۆ بەڕێوەبردنی ململانێکان و گەرەنتیکردنی نفووزی خۆیان لە ڕێگەی شیعەکانه‌وه. لە ئێستادا و بەهۆی ئەنجامی چاوەڕواننەکراوی هەڵبژاردنەکان، دەیانەوێت ڕێگە لە سیناریۆی ئەمریکییەکان و وڵاتانی عەرەبی بگرن کە بریتی بوو لە کۆنترۆڵی ئێران لە ڕێگەی خودی شیعەکان و بە میکانیزمی قووڵکردنەوەی ناکۆکیی شیعەکانی لایەنگری ئێران و شیعەکانی دژی ئێران. هەر بۆیە ئەگەر ئەمریکا بەم بارودۆخەی ئێستا پاشەکشە بکا، ئەوە دۆڕاوی سەرەکی، عێراق دەبێت و لە هەمان کاتیشدا بۆیە گرووپەکانی سەر بە ئێران، وەکوو كه‌تیبه‌كانی سه‌ییدولشوهه‌دا و عەسائبی ئه‌هلی هەق و...، پلانی ئێران جێبەجێ دەکەن لە هەڕەشەکردن لە ئەمریکا؛ ئەگەر تا کۆتاییی ٣١-١٢-٢٠٢١ هێزەکانی نەکشێنێتەوە، ئەوە بە ڕێگەی سەربازی ڕووبەڕووی دەبنەوە.\nحەفتەم؛ ئەگەر بە وردی سەرنج بدەین دەبینین کە پێکدادانەکانی ڕاستەوخۆی نێوان هێزەکانی لایەنگری ئێران و هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق کاتێک پەرەی سەند کە، ئەمریکا لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی چوویە دەرەوە و، بە کوشتنی قاسم سولەیمانی و ئەبو مەهدی موهەندیس گەیشتە لووتکە. بۆیە پێشبینی دەکرێت کە پاش ڕێکكەوتنی دووبارە یاخود جۆرە ڕێککەوتنێکی سنووردار کە بە ڕێککەوتنی کاتی (interim deal) پێناسە کراوە، بەم واتایە کە ئێران بەشێک لە چالاکییە ئەتۆمییەکان وەکوو پیتاندنی یۆرانیۆم بە ڕێژەی٦٠% هەڵپەسێرێت کە لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی ٢٠١٥دا قەدەغەکراو بوون و ئەمریکایش لە بەرامبەردا بەشێک لە سزاکانی وەکوو ڕێگە بۆ ئازادکردنی پارەکانی ئێران و چاوپۆشی لە سزای کڕینی نەوتی ئێران لەلایەن چین و هیندستان و کۆریای باشوور و ژاپۆن بکات، ئەوە بارگرژییەکانی نێوان ئەمریکا و لایەنگرانی ئێران لە عێراق بە ڕێککەوتنێکی ڕانەگەیه‌ندراو، بگەڕێتەوە دۆخی پاش ٢٠٠٣ و بەتایبەتی پاش ٢٠١١ کە بریتی بوو لە ململانێ و ڕکابەرایەتی و، بەم پێیەیش لایەنەکان لە پێکدادانی سەربازی دوور بکەونەوە. هەر ئەمەیش پێمان دەڵێت کە داهاتووی هێزە شیعەکانی لایەنگری ئێران پەیوەستە بەم بارگرژی و ململانێیانەی نێوان ئێران و ئەمریکا.\nڕاستییەکەی ئەوەیە کە لە عێراقدا هەم ئێران و هەمیش ئیدارەی ڕابردوو و نوێی ئەمریکا، ستراتیژیی زۆنی خۆڵەمێشی بەکار دێنن (GRAY ZONE STRATEGY). واته عێراق بۆ ئەمریکا بە مەبەستی گەمارۆدان یاخود لغاوکردنی ئێران و شکاندنی هێڵی بەرەی خۆراگری و پچڕاندنی هیلالی شیعی و ڕەواندنەوەی هەڕەشەکانی سەر ئیسڕائیل و، بۆ کۆماری ئیسلامییش بەڕێوەبردنی ململانێکانی لەگەڵ ئەمریکا و دوورخستنەوەی مەترسییەکان لە ڕێگەی بەرزکردنەوەی ئاست و توانای مانۆڕ لە ناوچەکەدا. بەم پێیە، ئەگەر ئەم دوو وڵاتە بگەنە جۆرێک لە ڕێککەوتن، ئەوە ئەمریکا بۆ هاتنەئارای هاوسەنگیی هێزی هەرێمایەتی لە ڕێگەی دروستکردنی هاوسەنگییەکی ناوخۆیی لە نێوان کورد و سوننە و شیعە، هەروەها لەناو خودی شیعەکانیش لە ڕێگەی دروستکردنی لانی کەم دوو بەرەوە، عێراق بۆ ئێران جێ دێڵێت؛ بەڵام ئیسڕائیل وەکوو ستراتیژیی ڕابردووی لە سووریا، پەیڕەوی لە دۆکترینی سەربازیی "جەنگێک لە نێوان جەنگەکان "(‘war between the wars’) دەکات بۆ کۆنترۆڵکردنی ئێران و ڕەواندنەوەی مەترسییەکانی. بەڵام ئەگەر ڕێککەوتنی ئەمریکا و ئێران بگاتە بنبەست، ئەوە بەدڵنیایییەوە ستراتیژیی زۆنی خۆڵەمێشی هەر بەردەوام دەبێت، کە بریتییە لە هاتوچۆ لە لێواری دووانەی جەنگی سارد و جەنگی گەرم. هەرچەندە بەپێی ڕاوێژی ئیدارەی ئەمریکی و زانیارییەکان، کشانەوەی ئەمریکایش لە عێراق کشانەوەیەکی سنووردار و تایبەت دەبێت، نەک پاشەکشەی تەواو و یەکجارەکی.\nبۆ ئێران زۆر گرنگە کە هەژموونی خۆی لە عێراق بپارێزێت، بەڵام لە ڕێگەی لایەنگر و پرۆکسییەکانییەوە؛ چونکە جگە لەوەی کە خودی عێراق گرنگییەکی ستراتیژیی بۆ ئێران هەیە، ستراتیژیی سەرەکیی کۆماری ئیسلامییش تووشی گرفت دەبێت لە ناوچەکەدا و، ئەمەیش بە سەرەتای ئاوابوونی خۆری باڵادەستیی ئێران لە ناوچەکە دادەنرێت و لە سووریا و لوبنانیش بەرەو پووکانەوە دەڕوات. هەر بۆیە ئێران هەوڵ دەدات کە هاوسەنگییەک دروست بکات کە ئەم نفووزەی بپارێزێت، چونکە ئەگەر ئێران عێراق لەدەست بدا، ئەو کاتە پێگەی لەناو هاوکێشە جیۆسیاسییەکانی هەرێمایەتی و بەم پێیە لە بەرامبەر ئەمریکا و ئیسڕائیل و وڵاتانی عەرەبیی ناوچەکە لەرزۆک دەبێت و خودی سیستەمەکە دەکەوێتە مەترسییەوە و ئاسایشی ناوخۆی کۆماری ئیسلامی دەکەوێتە ژێر هەڕەشەوە.\nگونجاوترین ستراتیژیی سیاسی و ئاسایشی بۆ ئێرانییەکان پاش دەرچوونی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق، بریتییە لەو هاوسەنگییەی کە پاش ساڵی ٢٠١١ و دەرچوونی یەکەمی ئەمریکا لە عێراق هێنرایە ئاراوە و هەموو هێزەکان پەیڕەوییان لێ دەکرد، بەڵام ئەم جارە کە هاوسەنگیی هێز لە ناوخۆی عێراق لانی کەم لە ڕووی یاسایی و سیاسییەوە بەرەو گۆڕان دەچێت و ئەم سیناریۆیە وەکوو ڕابردوو جێبەجێ نابێت، ئێرانییەکان هەوڵ دەدەن کە لە لایەک کێشەی ناوخۆییی کورد و سوننە قووڵ بکەنەوە بۆ ئەوەی توانای ئەوەیان نەبێت بپرژێنە سەر کاروباری بەغدا و، لە هەمان کاتیشدا شکست بێنن یاخود نەتوانن هاوبەندی و هاوپەیمانییەک لەگەڵ شیعە ناسیۆنالیستەکانی دژی ئێران گرێ بدەن و هاوسەنگیی هێزی عێراق و نێوان خودی شیعەکان تێک بدەن. بۆ ئەم مەبەستەیش بەهێزترین سیناریۆ ئەوەیە کە ئێران جگە لە قووڵکردنەوەی کێشەی ناوخۆیی و، هەروەها نێوان پێکهاتەی سوننە و کورد، لە هەمان کاتیشدا کێشە و قەیرانێکی سیاسی و ئاسایشی لە نێوان شیعە و کورد لە لایەک و لە لایەکی تریشەوە سوننە و شیعە دروست بکاتەوە. باشترین میکانیزمیش گوشار لەسەر لایەنە سیاسییەکانی بەشدار لە حکوومەت و پاشان هەڕەشەی سەربازی-ئاسایشییە لە ڕێگەی میلیشیاکانی لایەنگری ئێرانەوە.\n - Stacie L. Pettyjohn, Can Iraq Evict U.S. Forces? rand: January 6, 2020. https://www.rand.org/blog/2020/01/can-iraq-evict-us-forces.html\n - Biden Announces End to US Combat Mission in Iraq. https://www.voanews.com/a/usa_biden-announces-end-us-combat-mission-iraq/6208745.html\n - مع اقتراب ساعة الحسم والمنازلة الكبرى، تعلن المقاومة الاسلامية كتائب سيد الشهداء عن فتح باب الانتماء والتطوع لصفوفها وتدعو ابناء شعبنا العراقي المقاوم وفصائل المقاومة لرفع مستوى الجهوزية تحضيرا للمواجهة الحاسمة والتأريخية مع الاحتلال الامريكي في 31/ 12/ 2021 بعد الساعة 12 ليلاً.\n - Iran-linked militia calls up thousands of volunteers to fight US forces\nRead more: https://www.al-monitor.com/originals/2021/11/iran-linked-militia-calls-thousands-volunteers-fight-us-forces#ixzz7DGzS2QBg\n- Barbara Slavin، How the US military should leave Iraq, atlanticcouncil: April 23, 2020. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/how-the-us-military-should-leave-iraq/\n - Barak Ravid, (Scoop: U.S. floats interim Iran nuclear deal), axios: Nov 17, 2021. https://www.axios.com/us-floats-interim-iran-nuclear-deal-6f808872-010d-4ec8-8a79-f36ab120829b.html\n:Michael E. O’Hanlon and Sara Allawi, The relationship between Iraq and the US is in danger of collapse. That can’t happen. brookings: March 20, 2020.\n -Seth Frantzman, Has Israel’s ‘war between the wars’ strategy worked against Iran in Syria? FDD,s long war journal. October 30, 2020. https://www.longwarjournal.org/archives/2020/10/has-israels-war-between-the-wars-strategy-worked-against-iran-in-syria.php\nAmr Yossef , ISRAEL’S CAMPAIGN BETWEEN THE WARS: LESSONS FOR THE UNITED STATES? , Modern War Institute , 05.27.21. https://mwi.usma.edu/israels-campaign-between-the-wars-lessons-for-the-united-states/\n- Ben Connable, James Dobbins, Howard J. Shatz, Raphael S. Cohen, Becca Wasser, Weighing U.S. Troop Withdrawal from Iraq, Strategic Risks and Recommendations, RAND Corporation, https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/perspectives/PE300/PE362/RAND_PE362.pdf. MAY 2020.MAYay 2020


پارێزگاری نوێی زیقار ھێزەکانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی لە شەقامەکانی ناسرییە ده‌كشێنێته‌وه\nبه‌مه‌به‌ستی هێوركردنه‌وه‌ی ره‌وشی زیقار، پارێزگاری نوێی ئه‌و پارێزگایه بڕیاریدا به كشاندنه‌وه‌ی هێزه‌كانی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژی له شه‌قامه‌كانی ناسریه.\nسەرچاوەیەک لە حکوومەتی عێراق بە میدیاکانی خۆجێی رایگەیاندووە کە عەبدولغەنی ئەسەدی پارێزگاری نوێی زیقار بڕیاری داوە ھێزەکانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی لە شەقامەکانی شاری ناسرییە بکشێندرێنەوە و لە شوێنی ئەوان، ھێزەکانی سوپا و پۆلیس بڵاوبکرێنەوه.\nوتیشی: "ئەو بڕیارە لە چوارچێوەی فەرمانەکانی سەرۆکوەزیران و فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی عێراق، مستەفا کازمی دەرکراوە ئەوەیش بە ئامانجی بەرگرتن لە روودانی پێکھەڵپژانی نێوان ھێزەکانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی و خۆپیشاندەران".\nماوەی چەند رۆژێکە خۆپیشاندان لە شاری ناسرییە سەنتەری پارێزگای زیقار باشووری عێراق، دژبە بە نەبوونی خزمەتگوزاری گشتیی، ئەنجام دەدرێت.\nلەژێر فشاری خۆپیشاندانەکانی چەند رۆژی رابردوودا نازم حەمید وائیلی پارێزگاری زیقار، دەستی لەکارکێشایەوە و عەبدولغەنی ئەسەدی سەرۆکی دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی، وەک پارێزگاری نوێ دەستنیشانکرا.\nپێشتر کۆمیسیۆنی باڵای مافەکانی مرۆڤ لە عێراق رایگەیاندبوو کە لە میانی پێنج رۆژی خۆپیشاندانەکانی شاری ناسرییە ناوەندی پارێزگای زیقار، پێنج خۆپیشاندەر کوژراون و 271 کەسیش برینداربوون کە 147 یان کارمەندی ئەمنیین.\nبەهۆی سەپاندنی باج لەسەر موچە هۆشداری دەدرێتە وەزارەتی دارایی


پێداچوونەوە بە لیستی زانكۆ باوەڕپێكراوەكانی توركیا و ئێران دەكرێت – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nبەمەبەستی ڕەچاوكردنی كواڵێت و بنەما و پێوەری زانستی و خوێندن و دەستەبەركردنی پێوەرە جیهانییەكان، وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی هەرێم پێداچوونەوە بە لیستی زانكۆ باوەڕپێكراوەكانی وڵاتانی توركیا و ئێران دەكات.\nعەباس ئەكرەم وتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی رایگەیاند: وەزارەتەكەمان بەپێی ستاندار و پێوەر جیهانییەكان و ڕیزبەندییە جیهانییەكانی زانكۆكان، لەماوەیەكی نزیكدا دەست دەكات بە پرۆسەی پێداچوونەوە بە لیستی زانكۆكانی وڵاتانی (توركیا و ئێران) لە لیستی زانكۆ باوەڕپێكراوەكانی هەرێمی كوردستان دەكرێت بەتایبەت بۆ ئەو خوێندكارانەی دەیانەوێت لەو دوو وڵاتە درێژە بە خوێندن بدەن، وتیشی: بۆ ئەم مەبەستە وەزارەت دوای ئەنجامدانی پرۆسەی پێداچوونەوە بە لیستی نوێی زانكۆ باوەڕپێكراوەكانی ئەو دوو وڵاتە، لیستی زانكۆ پەسەندكراوەكانی توركیا و ئێران بڵاودەكاتەوە.\nوتەبێژەكەی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ڕاشیگەیاند: ئامانج لە پێداچوونەوە بە لیستی زانكۆ باوەڕپێكراوەكانی توركیا و ئێران ڕەچاوكردنی كواڵێت و بنەما و پێوەری زانستی و خوێندن و دەستەبەركردنی پێوەرە جیهانییەكانە لەو زانكۆیانەی كە لەسەر ئاستی دونیا لەپێشەوەن، ئەوەش دەبێتە هۆی بەرزركردنەوەی ئاستی زانستی خوێندكاران، كە بەمەبەستی درێژەدان بە خوێندن لە دەرەوەی وڵات سەردانی زانكۆكانی ئەم دوو وڵاتە دەكەن و گەشە بە پسپۆڕییەكانیان دەدەن.