Diplomatic Magazine | ڕۆمانی خـەون لەسەرزەمینی شێرە پەڕۆکان\nدەنگێك لەهەناوی ئێمەدا\nڕۆمان وەك گرنگترین ژانری ئەدەبیی، بەقەولی ڕەخنەگرانی ئەدەب، باڵاترین ژانری ئەدەبیی، ئاتاجی بە لێوەشاوەییەکی پێویستە تا پاڵ بەنووسەرەوە بنێت کە خۆی لەو پانتاییە بدات، بۆ ئەوەی ڕۆمان بنووسیت بێگومان ئەخوازێت سەرەتا خوێنەرێکی باش و دانەبڕاوی دنیای نووسین و ئەدەبیاتی جیهانیی بیت، مرۆڤێکی هەستۆك و خاوەنی درک و لەخۆتدا دەرونناس و کۆمەڵناسێکی شارەزابیت.\nکە ڕۆمانێك لە کوردستاندا چاپ یان بڵاوئەکرێتەوە، هەستێکی خۆش سەراپام ئەگرێت، بۆ چما کەسانێك لەم وێرانەیەدا توانای خۆکۆکردنەوەیان هەیە بۆ هەڵزنان بەو هەورازە گرنگەی ئەدەبدا؟!\nبەڵام وەك زۆرینەی هاوڕێ خوێنەرەکانم بە خێرایی ئیشتیهای خوێندنەوەییم نیە، ڕاستتر بڵێم; زنجیرەی خوێندنەوەی خۆم ناپچڕێنم، کەی نۆرەی گەیشت ئەیخوێنمەوە، عەیامێکە تەمادارم ڕۆمانی"حەسەن سەباح" بخوێنمەوە وا تازە خواستوومە و ئامادەی خویندنەوەیە.\nسەبا ئەحمەد، نوسەر ڕۆمانی "خەون لەسەرزەمینی شێرە پەڕۆکان"\nپاش ئەو هەڵڵایەی کە ڕۆمانی"خەون لەسەرزەمینی شێرە پەڕۆکان"ی شاعیر و چیرۆکنووس و وا ئێستاش ڕۆماننووس "سەبا ئەحمەد" بەدوای خۆیدا هێنای، لە دروستکردنی هەلێکی گونجاودا بەووردی خوێندمەوە و بەقوڵیی تا ئاستی چوونە ناو کارەکتەری "سیا" لەو بەرهەمە ڕامام، بۆ ئەم گرنگیی پێدانەم دوو بەهانەی ڕوونم هەیە:\nسەبا لە ڕۆمانەکەیدا بە تەنیشت ئیرۆس و ئیستاتیکای سێکسی نێوان دوو خۆشەویست یان دوو هاوسەرەوە، هاوکات و زۆرتر وێنەیەکی پڕ لەفریودانی ژنمان بۆ باس ئەکات کە لەژێر پەردەی کوردایەتیی و تێکۆشەری دێرین و ئاینداریی ساختەچیدا بەرجەستە ئەبێت!\nیەك/ وەك هاوڕێیەك کە سادەترین بەرپرسیارێتییم خوێندنەوە و گرنگیی پێدانی بەرهەمی هاوڕێیانمە.\nدوو/ کە گرنگترە لە پاڵنەری یەکەم و داماڵراوە لە ڕەهەندی خودیی، ئەو ڕۆحە سەرکێش و پڕ لەگیانی شۆڕشگێرییەی "سەبا"یە کە جیا لە بەراوردی بەرهەم، هاوشێوەی ڕۆماننووسی ئەمریکای باشوور"خولیۆ کۆرتاسار" بەتەنیشت خەمی نووسینەوە، هەڵگری خەمێکی گشتیی و لەهەر جێگایەکی دنیادا تروسکایی شۆڕش دژ بە نادادگەریی و چەوساندنەوە هەبووبێت، ئەو لەوێ بووە، سەبا چەندە هەڵگری فەنتازیا و خەیاڵی جوان و دەوڵەمەندە بە وێنەی شیعری جوان، واوەتر شۆڕشگێڕێکی چاوکراوە و یاخییە لە سیستمی سەپێنراو و توڕەیە لەو هەڵسوکەوتە ڕیابازییە پڕ لە ڕیتۆریکەی کە کۆمەڵێك لە قەومچیی و ئایندارە ڕووکەشەکان خۆیان لە هەناویدا حەشارداوە!\nڕۆمانەکە لە ۳٦٠ لاپەڕە و ۲٦ بەش پێکدێت، لەمیانیدا و لەڕێگای خەیاڵی فراوانییەوە باس لە کۆمەڵێك ڕووداو و پێدراوی نکولی نەکراوی سەر گۆڕەپانی کوردستان ئەکات، بەشێوەی فرەدەنگیی( روایە متعددە اڵاصوات) کە لەتەنیشت پاڵەوانی سەرەکییەوە، کۆمەڵێك پاڵەوان ئەبینرێت، حیکایەتخوان لە بەشە جیاوازەکاندا گۆڕانکارییان بەسەردا دێت.\nشۆڕش و پێشمەرگە و دڵسۆزیی خەڵك بۆ ئەو دوو هێمایە، کوردستان و داگیرکەرانیی و ڕادەی نائەخلاقیی سەرکردە و حیزبەکانمان لە پەیوەست بەبەرخوردیان لەگەڵ هەر یەکێکیان، سیاسەت و حیزبایەتیی و ئایدیۆلۆژیا و ئاستی هەژموونیان لەداگیرکردنی تاك و کۆمەڵگای کوردیدا، ڕاپەڕین و کۆڕەو و پێکهێنانی حکومەت و پرۆسەی ئازادیی و گەندەڵیی و درۆ گەورەکانی ناو یاداوەرییمان لە ئازادی و شۆڕش و ڕێزگرتن لە شەهید و مافی مرۆڤ...هتد\nئەگەر ڕۆمانەکە سیخناخ بێت بە دڵشکان، بە هەلاهەلابوونی کۆمەڵگای کوردیی و بە ناپاکی نیشتیمانیی و هێنانی ئەم وڵات و ئەو دەوڵەتی هەرێمایەتیی بۆ سەر خاکی کوردستان، تەژی بێت لە ناپاکیی خێزانیی و چەندین نەخۆشی کۆمەڵایەتیی، کەچی هێشتا "عەشق" تروسکەیەکی تێدایە بۆ ڕووناك کردنەوەی ئەم وێرانەیە!\nنووسەر زۆر ئازایانە تخوبی حەرام لەباسی ژن و سێکسدا ئەبەزێنێت، ڕۆمان و چیرۆك و شیعر بەگشتی زۆرجاران ڕەگەزی سێکسی تێئاخنراوە، هەر لە کلاسیکەوە شیعری کوردی خاڵی نەبووە لەباسی (ماچ و ڕاموسین و سنگ و مەم و لێو و پرچ و لەئامێزگرتن و...هتد) تەنانەت بە لوغز لەو کۆمەڵە بەیتەی کە نالی بۆ مەستورەی ئەردەڵانی ئەینووسێت، هیچ پەردە و پەنهانێك ناهێڵێت!\nلە ئەدەبی هاوچەرخیشدا شیعرەکانی "قوبادی جەلیزادە" و ڕۆمانەکانی "محەمەد موکری" و ڕۆمانی بیربای "شەهرامی قەوامی" و زۆرێك لە ڕۆمانە وەرگێڕراوە بیانییەکان، ڕچەشکێنی ئەم بوارە بوون، هەرچەندە هیچ یەکێك لەمانە بەبێ باج تێنەپەڕیون، بەڵام سەبا لە ڕۆمانەکەیدا بە تەنیشت ئیرۆس و ئیستاتیکای سێکسی نێوان دوو خۆشەویست یان دوو هاوسەرەوە، هاوکات و زۆرتر وێنەیەکی پڕ لەفریودانی ژنمان بۆ باس ئەکات کە لەژێر پەردەی کوردایەتیی و تێکۆشەری دێرین و ئاینداریی ساختەچیدا بەرجەستە ئەبێت!\nسەنتەری ڕۆمانەکە بنەماڵەیەکن کە لە دوو خێزان پێكدێن، مەحکومن بەیەکتر کوشتن، کوشتنێك کە هیچ کات نەخشەی بۆ ناکێشن، نووسەر بە تەکنیکێکی جوان کە"فلاشباگ" ڕۆڵی گەورەی هەیە لەگێڕانەوەکاندا و گرێ"حبكە" زۆرەکان حەز و خولیای خوێندنەوەت لەلا زیاد ئەکات و پێکەوە پارچە شکاوەکانی ئەو بنەماڵەیە (کە ڕووداوەکانی کوردستان و جیاوازیی حیزبایەتی وردوخاشی کردوون) لە تەنیشت یەك دائەنێیتەوە، ئەوا وێنەیەك ئەبینیت، هەر بە دەستی خۆیان یەکتر قڕ ئەکەن، برا پارتییەکە برا گەورەکەی کە یەکێتییە ئەکوژێت، ئینجا "سیا" کە کوڕی براگەورەکەیە و درێژەی بە خەباتی باوکی داوە"لالۆ"ی ئامۆزای کە پارتییە و میراتگری باوکییەتی ئەکوژێت، "لاوک" کوڕی لالۆیە و گەریلایە، "مەلیك"ی برای خۆی کە داعشە، لە شەنگار لە چالاکییەکی نادیاردا ئەکوژێت، لەو شەڕەدا کە لەکۆتاییدا گەریلاکان سێڵفی لەگەڵ تەرمی کوژراوەکانی داعشدا ئەگرن، لاوك مات و حەیرانە، چونکە یەکێك لەو تەرمانە برا تاقانەکەی خۆیەتی!\nعەشق ئەو هەموو پانتاییە لە کوشتن و نائومێدیی و مەرگ بە میکانیزمێکی گونجاو ئەزانێت بۆ "وەصڵی یار" لە زاری "ڕێگا"ی هاوزا و مەعشوقی "سیا"وە ئەڵێ((ئێستا بیر دەکەمەوە، ڕەنگە باشترین قەدەر ئەوەبێت لەنێوان من و تۆدا ئەو هەموو کەس و بەربەستانە و بەربەستانە هەبوون، بمرن، بمرن تا من و تۆ پاش ئەو هەموو ساڵە جارێکیتر بەبێ ترس و لۆمە قسەبکەین و باسی عەشق و خۆشەویستیمان بگێرینەوە)) ل۳۵٤\nعەشق ئەو هەموو پانتاییە لە کوشتن و نائومێدیی و مەرگ بە میکانیزمێکی گونجاو ئەزانێت بۆ "وەصڵی یار" لە زاری "ڕێگا"ی هاوزا و مەعشوقی "سیا"وە ئەڵێ((ئێستا بیر دەکەمەوە، ڕەنگە باشترین قەدەر ئەوەبێت لەنێوان من و تۆدا ئەو هەموو کەس و بەربەستانە و بەربەستانە هەبوون، بمرن،\nئەگەر ئەم پەرەگرافە لەڕووخساردا جۆرێك لە خۆویستیی"أنانیە"ی تێدابێت،کاتێك ژنێك کوژرانی باوك و مامم و دایک و مامۆژن و برا و ئامۆزا و برازا و تەنانەت کوڕە تاقانە جوانەکەشی بە میکانیزم بزانێت، ئەوا لەڕاستیدا هێشتنەوەی ئومێدە لەلای نووسەر کە ئەیەوێت پێمان بڵێت، مادام عەشقی نێوان سیا و ڕێگا هێشتا بەو گەرموگوڕییە ئامادەیە و ئەو هەمووە ساڵە و گەرمیی تینی ئاگری شەڕی براکان و ستەمی کۆمەڵگا و نادادگەریی و دڕندەیی دەسەڵات کاڵی نەکردەوە، کەواتە پارچەیەك زەوی ماوە بۆ ژیانکردن، عەشق شوێنی بەدزێوی و ناشیرینی لێژکردووە.\nئەم بەرهەمە خاڵی نیە لە کەموکوڕیی، بەتایبەتی لەڕووی ڕێزمان و خاڵبەندییەوە، بەڵام وێڕای پیرۆزباییم لە سەبا ئەحمەد، ئەخوازم نەهێڵێت ئەم بەرهەمە بە تاقانەیی بمێنێتەوە و سەرەتای قۆناغێکی نوێی نووسینی ڕۆمان بێت و کتێبخانەی کوردیی دەیان ڕۆمانی ئەو لەئامێز بگرێت.


چین و ئەمریکا یەکەم کۆبوونەوەی باڵا ئەنجام دەدەن – لڤین پرێس\nچین و ئەمریکا یەکەم کۆبوونەوەی باڵا ئەنجام دەدەن\nلڤین: وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا ئاشکرایکرد، رۆژی 18ی ئەم مانگە لەگەڵ وڵاتی چین لەسەر ئاستی وەزیرانی دەرەوە و راوێژکاری ئاسایشی نیشتیمانی تایبەت بە چەند پرسێکی هاوبەش کۆدەبنەوە، ئەوەش بەیەکەم کۆبوونەوەی باڵای ئەو دوو وڵاتە دادەنرێت.\nلە ڕاگەیەنراوێکدا وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، ئاشکرایکرد، کۆبوونەوەکە لە رۆژی 18ی ئەم مانگە لەویلایەتی ئالاسکای ئەمریکا، بەڕێوەدەچێت و تێیدا ئەنتۆنی بلینکن، وەزیری دەرەوە و جەیک سولیڤان راوێژکاری ئاسایشی نیشتیمانی ئەمریکا لەگەڵ شاندێکی باڵای حکومەتی چین بەسەرۆکایەتی بەڕێوەبەری نوسینگەی ناوەندی بۆ کاروباری دەرەوەی چین و وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە کۆدەبنەوە.\nڕاگەیەندراوەکە ئاشکراشیکردووە کە لە کۆبونەوەکەدا تاوتوێی چەندین پرسی نێوان هەردوو حکومەتی واشنتن و پەکین دەکرێت.\nئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدایە لە ماوەی ئیدارەکەی تامپدا پەیوەندییەکانی چین و ئەمریکا گرژیی زۆری تێکەوت بە تایبەت لەبواری ئابووری دوای سەرهەڵدانی ڤایرۆسی کۆرۆناو هەر وڵاتێک ئەوی دی بە بڵاوکردنەوەی ڤایرۆسەکە تۆمەتبار دەکرد، دوای دەستبەکاربونی جۆ بایدن، سەرۆکی ئەمریکا لە 20 کانونی دوەمی ئەمساڵدا، کۆبونەوەکەی 18ی ئەم مانگە یەکەم دیداری بەرپرسانی باڵای حکومەتی چین و ئەمریکا دەبێت.\nدوای دوو ڕۆژ لە دابەزینی نرخی نەوت بەشێوەی بەرچاو بەرزبوەوە


لوقمان مسته‌فا ساڵح - 22-04-2017 - 4645 جار خوێندراوەتەوە\nهەر بۆیە کاتێک خەڵکی متمانەی بە حیزبە سیاسیەکان و کەسایەتیە سیاسیەکان و دەسەڵاتی سیاسی و حکومەت نامێنێت هەر لە خۆڕا نیە.! لەبەر ئەوەی پێیان وایە پارتە سیاسیەکان وکەسایاتی سیاسی و دەسەڵاتی سیاسی، ئەوەندەی بۆ بەرژەوەندی خۆیان هەوڵدەدەن و کاردەکەن ئەوەندە بۆبەرژەوەندی وخۆشگوزەرانی خەڵکی بەشمەینەتی کوردستان هەوڵ نادەن،ئەوەندەی حیزبە سیاسیەکان خەریکی ناشیرنکردنی سیاسەت و خراپ بە کارھێنانی سیاسەتن، تا کار گەیشتووه‌تە ئەوەی بەشێوەیەک ژینگەی سیاسیان شێواندووەبە جۆرێک زانستی سیاسیان شەرمەزارکردووە.!!\nهەرچی خەڵکە گشتیەکەشە پێیان وایە سیسەتکردن بەوشێوەیەی کە ئێستا دەگوزەرێت تەنها ئاولەژێرپێ کردنە و درۆیەکی شاخدارە،ئامانجەکەی قازانجێکی بازرگانیەوهیچی تر، ئاخر کە دەبینن هێزە سیاسیەکان لە کاتی بانگەشەی هەڵبژاردندا چۆن گاڵتە بە هەستیان دەکرێت،کاتێک بەڵێن بە خەڵکی دەدەن وپاشان لێی پەشیمان دەبنەوەو ھیچ ئەنجامێکی نابینن ئیدی چۆن متمانەیان بە دەسەڵاتی سیاسی دەمێنێت.!!\nئی خۆ لە سیاسەتیشدا ئەگەر رەوشت وەک پێویست نەبوو ئیتر دەسەڵاتداران بە ئارەزوی خۆیان بەڵێن دەدەن و جێبەجێی ناکەن، دەشبێت بزانین کە بۆچی ڕەوشتی سیاسی پێویستیەکی حەتمیە و دەبێت ئەخلاق وەک ھۆکارێک سەیربکەین،چونکە ئەگەر رەوشت لەهەرکایەیەکی سیاسی، ئابوری، کۆمەڵایەتی ...هتد ھەبووئەوا دەسەڵاتداران بەڵێنێک نادەن کە جێبەجێی نەکەن،ئەوکات خەڵکیش لەگەڵ یەکتردا زیاتر راستگۆدەبن و ئەو کاتەش متمانە بە یەکترو بەو دەسەڵاتەش زیاتر دەبێت.لە هەلومەرجێکی واهەستیاری ئەمڕۆی کوردستاندا پێویستمان بە نوێکردنەوەی میکانیزمەکانی پەیوەندی نێوان دەسەڵات و خەڵک هەیە بەسەرجەم دەسەڵاتەکانی پەرلەمان وحکومەت وبە دەزگای دادوەریشەوە، بۆ دوبارە دروستکردنەوەی متمانە ئەرکی پاراستنی ئاسایشی کۆمەڵگاو وپێشکەوتنی کۆمەڵایەتی وسەروەری یاسا و دابینکردنی پێداویستییەکانی گوزەرانی خەڵک دەکەوێتە ئەستۆی ئەوحکومەتەی کە دەسەڵاتی سیای درووستی کردووە، لە هەمان کاتیشدا پاراستنی ئاسایشی گشتی ئەرکێکی کۆمەڵگاییەو بەرپرسیارێتی گشتی خەڵکە. فراوان بوونی ئازادی سیاسی و دیموراسی لە کۆمەڵدا و فراوان کردنی سەرجەم وبوارەکانی ئازادی ڕادەڕبڕین بە شێوازی جۆراوجۆری دیموکراسیانە، ئەو زەمینەیە وئەو پێداویستییانە دەخوڵقێنن بۆ ئەوی دەسەڵات ئەرکی خۆی بەئەنجام بگەیەنێ وبیسەلمێنێ کە جێی بڕواو متمانەیانە.\nپێویسته هه‌وڵی ئه‌وه بدرێت دیالۆگی راستەقینە دروست بێت له نێوان حکومه‌ت و جه‌ماوه‌ر له رێگه‌ی ده‌سه‌ڵاتی په‌رله‌مانه‌وه که زوبان حاڵی چین وتوێژه‌کانی ئه‌و خه‌ڵکه‌ن ، هه‌ڵبه‌ته ئه‌مه رێگه‌ی ده‌ربڕینێکی شارستانی و دروسته له بری توند و تیژیی،کە بێشک توندوتیژی به‌ر له هه‌موو شتێک ماڵ وێرانیی به‌دواوه‌یه.\nبۆ نەهێشتنی وبنەبڕکردنی قەیرانی متمانەی نێوان خەڵک ودەسەڵاتی سیاسی نۆژەن کردنەوەی پردی پەیوەندی نێوانیان،بەرلەهەرشتێک داوای لێبوردن لە کۆمەڵانی خەڵک بکرێت،داننان بەهەڵەوکەموکوڕی وکارە دزێوو نەشیاوەکانیان،کەچۆن بونەتە هۆکاری داخستنی دەرگای پەڕلەمانی کوردستان و بڕینی قوتی خەڵک ،هەروەها بوونی شەفافیەت لە سێکتەرە ئابوری وداراییەکاندا، بەتایبەت کۆمپانیانەوتیەکان وژێرخانە ئابوریەکانی تری ووڵات،ڕێزگرتن لەیاساو سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی نەک بە پێچەوانەوە دەستێوەردان وتێکدان....هتد.


"ئالوده‌بوون به یارییه ڤیدیۆییه‌كان" وه‌ك نه‌خۆشی پۆلێن كرا\n20/5/2019 - 17:20\nكاریگه‌ریی ده‌بێت له‌سه‌ر ژیانی رۆژانه‌ی تاكه كه‌س\nرێكخراوی ته‌ندروستی جیهانیی ئالوده‌بوون به یارییه ڤیدیۆییه‌كانی وه‌ك نه‌خۆشییه‌كی نوێ پۆلێن كرد، ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه كه به‌م نزیكانه ده‌بێته "نه‌خۆشییه‌كی فه‌رمی" كه له‌سه‌رتاسه‌ری جیهاندا دانی پێدا داده‌نرێت.\nبه‌گوێره‌ی پێگه‌ی "سكای نیوز"، ژماره‌یه‌ك له پزیشكان ئه‌م شڵه‌ژانه‌یان به ئالوده‌بوونی ره‌فتاری تایبه‌ت پۆلێن كرد، كه خۆی له به‌كارهێنانی چڕ و پابه‌ندبوون به یارییه‌كانی كۆمپیوته‌ر یان یارییه ڤیدیۆییه‌كان ده‌بینێته‌وه و كاریگه‌ریی ده‌بێت له‌سه‌ر ژیانی رۆژانه‌ی تاكه كه‌س.\nله مانگی حوزه‌یرانی ساڵی رابردوو، رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانیی "شڵه‌ژانی یارییه ڤیدیۆیه‌كانی" خسته نێو كارنامه‌ی پێداچوونه‌ی یازده‌یه‌مین بۆ پۆلێنكردنه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی نه‌خۆشییه‌كان و، له هه‌فته‌ی داهاتوو ده‌نگی له‌سه‌ر ده‌دات كه ئایا ده‌بێته نه‌خۆشییه‌كی به‌فه‌رمی دانپێدانراو یان نا.\nپه‌ره‌پێده‌رانی یارییه‌كان گوتیان، ئه‌وان گوێ به مه‌ترسییه زیادبووه‌كان ده‌ده‌ن سه‌باره‌ت به‌م شڵه‌ژانه و هه‌نگاو له‌م باره‌یه‌وه ده‌نێن، كۆمپانیای مایكرۆسۆفت گوتی، زۆرێك له ئامرازه‌كانی كۆنتڕۆڵكردن ده‌به‌خشن به دایكان و باوكان بۆئه‌وه‌ی بتوانن كۆنتڕۆڵی منداڵه‌كانیان بكه‌ن له كاتی یاریكردندا.


٩ نیشانە کە دەری دەخات هاوسەرێکی زۆر باشت هەیە و دەستی پێوە بگرە! – تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک نیشانەیە کە دەری دەخات هاوسەرێکی زۆر باشت هەیە و دەستی پێوە بگرە:\n-ڕاستگۆیە لەگەڵتدا لەسەر هەموو شتێک و شتەکانت لێ ناشارێتەوە\n-لەگەڵ تۆدا بەتەواوەتی خۆیەتی و کەسێکی کراوەیە\n-ڕێز لە بۆچون و هیواکانت دەگرێت و پشتگیری لێدەکات\n-هەستەکانی بەرامبەر بە تۆ جێگیرە، واتە گەر بۆنموونە ناخۆشیەک ڕوویدا ئیدی هەموو شتێک لەبیر ناکات!\n-لەکاتی کێشەو و ناکۆکیدا لێت درووناکەوێتەوە و هەوڵی چارەسەری دەدات.\n-دڵی پیس نییە لێت و لەخۆڕا شەڕت پێ نافرۆشێت\n-هەموو پلان و کارەکانی تۆشی تێدایە\n-قوربانی دەدات و هەوڵدەدات بۆ ئەوەی پەیوەندیەکەتان بە جێگری و بەخۆشی بمێنێتەوە\n-هەمیشە تۆی لە خەیاڵدایە\nگەر هاوسەرەکەت بەمجۆرە بوو لەبیرت نەچێت کە توند دەستی بگریت و لەدەستی نەدەیت!


هه‌ولێر: مامۆستا مه‌لا عوسمان قه‌ڵاتى كۆچى دواييكرد\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 22/06/2018 : 11:07:03\nئه‌مڕۆ هه‌ينى ٢٢/٦/٢٠١٨ مامۆستا مه‌لا عوسمان مه‌لا عه‌بدوڵڵا قه‌ڵاتى، دواى چه‌ند ساڵێك نه‌خۆشى کۆچی دوایی کرد.\nمامۆستاى خوالێخوشبوو؛ کەسێكى خواناس و گفت‌خۆش زاناو و نيشتمانپه‌روه‌ر و خۆشەویستی ناو دۆست و خزم و كه‌س و مامۆستايانى ئايينى بوو، له بنه‌ماڵه‌يه‌كى ئاينپه‌روه‌رو ديارى باڵه‌كايه‌تى بوو، له‌دەستدانی خه‌م و كه‌لێنێكى گه‌وره‌يه، خوای باڵادەست سەبووری بنەمالەوخزم و کەسوكارو مامۆستايانى ئايينى دۆستانى مامۆستاى خوالێخۆشبوو بداته‌وه، به‌هه‌شتى خواى گه‌وره جێگه‌و ماڵى بێت.\nژماره‌ی سه‌ردان : 5907729


ئەنجلینا جولی تابلۆیەکی ونستن چێرچیل بە 4 ملیۆن دۆلار دەفرۆشێت\nبڕیارە مانگی داهاتوو ئەنجلینا جولی، خانمە ئەستێرەی ناوداری ئەمریکی تابلۆیەکی دەستکردی ونستن چێرچیل، سەرۆکوەزیرانی پێشووی بەریتانیا، لە مەزادێکی ئاشکرادا بفرۆشێت، کە خانەی کریستی لە لەندەن بۆ فرۆشتن نمایشی دەکات.\nپێشتر ئەم تابلۆیە لەلایەن ئەنجلینا جولی و هاوژینە کۆنەکەی برادپیت لە ساڵی 2011 لە کوڕی فرانكلین رۆزڤڵت سەرۆکی پێشووی ئەمریکا کڕیویانە، تاوەکو ئێستا لەماڵەکەی خۆیدا پاراستوویانە، بەڵام ئەنجلینا جولی بڕیاریداوە ئەم تابلۆیە بفرۆشێت.\nئەم تابلۆیە لەلایەن ونستن چێرچیل، سەرۆکوەزیرانی پێشووی بەریتانیا وێنەکێشراوە، کە لەساڵی 1943 لە وڵاتی مەغریب لە کۆنگرەی دارو بەیزا کێشاویەتی و بەدیاری بەخشیویەتی بە فرانكلین رۆزڤڵت سەرۆکی پێشووی ئەمریکا.\nئەم تابلۆیە ئێستا مەزاد کراوە لە لەندەن بۆ فرۆشتن، کە نرخەکەی لە 4 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی دەست پێدەکات، کە تابلۆیەکەش وێنەی مزگەوتی کوتەیبییە لە شاری مەراکشی وڵاتی مەغریب تێدا دەردەکەوێت، کە لەسەدەی 12 دروستکراوە.\nهونه‌رمه‌ند دینا، نوێترین ڤیدیۆ كلیپی به ناوی (درود) بڵاوكرده‌وه.\nشاکیرا مافی بڵاوکردنەوەی گۆرانییەکانی به‌کۆمپانیایەکی به‌ریتانی فرۆشت\nشاناز زاهیر تێکستێکی رەنج سەنگاوی دەکاتە گۆرانی


سەرەڕای ڕەخنەکان دروستکردنی دیوار لەسەر سنوری تورکیا و ئێران بەردەوامە\nحکومەتی تورکیا لەسەر سنوری ئێران دیوارێک بە بەرزی سێ مەتر بە بیانوی ئاسایش دروست دەکات.\nدیوارەکە لەسەر ئەو سنورە دروست دەکرێت کە بە بورج و کامێرا لەلایەن لەشکرەوە چاودێری دەکرێت و تەلبەند کراوەو لە هەندێک شوێندا خەندەقیش لێدراوە.\nسنوری نێوان تورکیا و ئێران 295 کیلۆمەترە و هەتا ئێستا لە ئاگری لەسەر سنوری ئێران بە درێژایی 81 کیلۆمەتر دیوارەکە دروستکراوە.\nوەزیری کاروباری ناوخۆیی سولیەمان سۆیلو ڕایگەیاندووە وەک بەردەوامیدان بەو دیوارە لە سەر سنوری وانیش لەگەڵ ئێراندا بە درێژایی 64 کیلۆمەتر دیوار دروست دەکرێت.\nسۆیلو گوتویەتی بە دروستکردنی ئەو دیوارە "بەربەست بۆ هێرشەکانی پەکەکە، شەپۆلی پەنابەران و قاچاخچییەکان دادەنرێت و تورکیا پارێزاوتر دەبێت".\nلە دیوی تورکیاوە شارە کوردنشینەکانی ئاگری، وان و هەکاریلە سەر سنوری ئێرانن و هەروەها لە دیوی ئێرانیشەوە بە هەمان شێوە شارە کوردییەکانیخۆی ، ماکوو و ورمێ هەن و ئێستا دیوار لەسەر سنوری نێوان ئەو شارانە دروست دەکرێت.\nسنوری نێوان تورکیا و ئێران\nپەرلەمانتاری پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) نوێنەری وان لە پەرلەمانی تورکیا مورات ساریساچ دەڵێت خۆی جوگرافیای کوردان دابەش کراوە و ئێستاش تورکیا دەیەوێت بەم هەنگاوەی بیکاتە هەمیشەیی.\nئەو بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند " حکومەت دەیەوێت بە دروستکردنی دیوار پەیوەندی کۆمەڵگەی کوردی ببڕێت. هەروەها دەیەوێت لە ڕووی ئابوریشییەوە قەیران دروست بکات. دیوار و خەندەق سەر سنورەکان دروست دەکەن و ڕۆژانە کورد دەکوژرێن."\nپەرلەمانتاری هەدەپە مورات ساریساچ\nساریساچ گوتیشی بە دابەشکردنی کوردان زمان و کولتوری کوردان لەناو دەبرێت.\nحکومەتی تورکیا شەپۆلی پەنابەرانیشی وەک هۆکارێک بۆ دروستکردنی دیواری سنوری نیشان داوە. ساڵانە هەزاران پەنابەر لە سنووری ئێران بەرەو شاری وان دەپەڕنەوە.\nبەڵام، پارێزەر ژیندار ئوچار ئەندامی کۆمسیۆنی مافی پەنابەرانی بارۆ (سەندیکای پارێزەران)یوان دەڵێت بە دروستکردنی دیوار مافی پەنابەران پێشێل دەکرێت.\nئوچار بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگیاند" حکومەتی تورکیا لە بەری ئەوەی کێشەی پەنابەران چارەسەر بکات، کێشەیان بۆ دروست دەکات." ئەو گوتیشی" بە پێی مادەی 45ی پەیمانی ژنێڤ کە تورکیاش مۆری کردووە، کەسیک کە بەهۆکاری توندوتیژی، سیاسی، کێشەی کۆمەڵایەتی و هاوڕەگەزخوازی وڵاتەکەی خۆی بەجێ بهێڵێت وڵاتی دووهەم ناتوانێت ئەو کەسە بگێڕێتەوە بۆ وڵاتی خۆی. ئێستا بە دروستکردنی دیوار، ئاستەنگی گەورە لەبەدەم پەنابەران دروست دەکرێت چونکە ناتوانن ئەو مافە بەدەستبهێنن."\nپارێزەر ژیندار ئوچار\nپارێزەر ئوچار دروستکردنی دیوار دژی قاچاخچیش بە چارەسەر نابینێت و دەڵێت " هەر وەکو لە دیمەنی دروستکردنی دیوار لە نێوان سنوری تورکیا و سوریاش بینیمان، پاش دروستکردنی دیوار، یا بە شێوەیەکی تر گرتنی سنورەکان چارەسەری کێشەکەی نەکردووە. چونکە کاتێک دیوار دروست دەکرێت قاچاخچێتی دەکەوێتە دەستی تەنها چەند کەسێک و لەشکر. لە وانیش ژمارەیەک دۆسێدا پەیوەندی نێوان قاچاخچییەکان و لەشكر ئاشکرا بوو."\nپێشبینی دەکرێت تا کۆتایی مانگی 11 دیوارەکەی سەر سنوری نێوان تورکیا و ئێران کۆتایی پێبێت.\nزانیاری زیاتر لە ڕاپۆرتی پەیامنێرمان عارف ئەسلان ببیستە.


11/07/2020 1686 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nحكومەتی عێراقی بریاریدا گەشتە ئاسمانییەكانی ئاسایبكاتەوە بەمەرج، كە سەرچاوەیەك لەدەستەی فرۆكەوانی مەدەنی عێراقی رایگەیاند، لە ١٥ی ئەم مانگەوە گەشتەكان ئاسایدەبێتەوە بەسێ قۆناغ، كە قۆناغی یەكەم گەشتە ناو خۆییەكانە و پاشان گەشتی دەرەوەش بەدوو قۆناغ، كە بەپێی رێكارە تەندروستییەكان بەرێوەدەچێت .\nلەنووسراوێكی ئەەمینداری ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق، كە واژووی حەمید ئەلغەزی ئەمینداری بەسەرەوەیە تەنیا ئاماژە بە رێكارەكانی خۆپارێزی كراوە بۆ ئەو ھاووڵاتیانەی، كە گەشت دەكەن و دواتر دەگەرێنەوە یان ئەوانەی بەگەشت دەگەرێنەوە.\nهەر بەپێی نووسراوەكە، ھەریەك لەبریاری ژمارە ٣٨ و ٤١ و ٥٩ ی مانگی ٥ ی ساڵی ٢٠٢٠ ی ھەڵوەشێندرانەوە، ھەروەك لەناوەرۆكی بڕیارەكەدا ھاتووە، كە ھەر ھاووڵاتییەك دەگەرێتەوە بۆ عێراق دەبێت بەڵێنامەی پێ پربكرێتەوە ،كە بۆ ماوەی ١٤ رۆژ خۆی كەرەنتینە بكات لەماڵەوەو لە ئەگەری دەرنەكەوتنی ڤایرۆسەكە لەو پشكنینە فەوریانە، كە بڕیارە لە فرۆكە خانەو دەروازەكان دابنرێت .\nهەروەها لەئەگەر دەركەوتنی ڤایرۆسەكەش دەگوازرێتەوە بۆ نەخۆشخانە بەمەبەستی چارەسەری.\nلەسەرەتای دەركەوتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەعێراق‌و هەرێم لەمانگی دووی رابردووەوە، كەشتە ئاسمانییەكانی ناوخۆو دەرەوە راگیراوە، ئەوەش بۆ رێگری لەبڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكە.\nبەدوا داچوون: كەوگەز رەحمان


ئایا ئەگەر نەهەنگ قوتت بدات، ڕزگارت دەبێت؟\nئایا ئەگەری بە سەلامەتی دەرچوونت چەند دەبێ، ئەگەر بێتو بە رێكەوت لەلایەن نەهەنگێكەوە قوت بدرێی؟\nئەگەر لە نزیكەوە نەهەنگێكت نەبینێت، ڕەنگە نەتوانی وێنای گەورەیی ئەم بوونەوەرە بكەیت، نەهەنگی شین گەورەترین گیانداری سەر زەمینە، بە جۆرێك تەنها زمانی بە ئەندازەی فیلێك دەبێ و دەتوانێ بەیەكجار 400 بۆ 500 كەس لە دەمیدا جێبكاتەوە.\nهەڵبەتە ئێمە پێویست ناكات لە قوتدانی نەهەنگی شین بترسین، چونكە پێكهاتەیی توێكاریی جەستەیی ڕێگە لەمە دەگرێ، لە جیاتی ئەوان، ئێمە پێویستە لە ئامۆزا بچووكەكەی بترسین، "نەهەنگی عەنبەر" یان بە ئینگلیزییەكەی "sperm whale" .\nڕاپۆرتەكان ئاماژە بەوە دەكەن، ساڵی ١٨٩١، پیاوێك لە لایەن یەكێك لەو نەهەنگانەوە قوت دراوە بەڵام كەسەكە هەر زیندوو ماوە تاكو چیڕۆكەكەمان بۆ بگێڕێتەوە، بەپێی چیڕۆكەكە، كەشتییەكەی جەمز بارتلی لەلایەن نەهەنگێكی عەنبەرەوە هێرشی كراوەتە سەر و پاشان نەهەنگەكە جەیمزی قوت داوە.\nپاشان تاقمەكەی نەهەنگەكە دەدۆزنەوە و دەیكوژن، سكی نەهەنگەكە ئەدڕن جەیمز بارتلی بە بێهۆشی بەڵام بە زیندووی دەبیننەوە، تەنها دەموچاو و دەست و باسكی سپی هەڵگەڕابوون، هەروەها كوێر بووبوو، ئەمەش هەمووی بەهۆی ترشی گەدەی نەهەنگەكەوە.\nپاشان بە تێپەڕبوونی زەمەن خەڵك گومانیان لە چیرۆكەكە بۆ دروست بووە و دەپرسن ئایا بەڕاستی بارتلی قوت دراوە و پاشان زیندوو ماوەتەوە.\nخەڵك دەڵێن ئایا ترشی گەدەی نەهەنگەكە تەنها دەتوانێ كەمێك پێستت چرچ و سپی بكات؟ لەمڕۆدا بەهۆی زانستەوە ئەم بابەتە لێكدەدرێتەوە، لەمڕۆدا ئێمە دەزانین ترشی گەدەی نەهەنگ لانی كەمی ئەو شتانەیە كە دەبێ لێی بترسین.\nیەكەم شت كە پێویستە لێی بترسین، ددانە هاڕەڕەكانی نەهەنگە، كە درێژی هەر یەكەیان نزیك بە 20 سانتیمەترە، ئەمەش لە ئەندازەی چەقۆیەكدایە، لە هەر نەهەنگێكیش 40 بۆ 50 ددان هەیە.\nبا بڵێین بەختت هەیە و لە ددانەكانی نەهەنگەكە ڕزگارت دەبێ، پاش ئەوە بە گەرووی نەهەنگەكەدا دەچیتە خوارێ، گەرووی نەهەنگەكەش تەنها تاریك و لوس نییە، بەڵكو لەوێدا هەناسەدان زەحمەت دەبێ لەبەر ئەوەی بڕی ئۆكسجین كەم دەبێتەوە و گازی میسان زیاتر دەبێ.\nلەو كاتەی ماسولكەكانی قوڕگی نەهەنگەكە گرژ دەبن و پاڵت پێوە دەنێن بۆ گەدەی نەهەنگەكە، بۆ یەكەمجار هەست بە كاریگەری ترشی هایدرۆكلۆریك دەكەی لەسەر پێستت.\nهەتاوەكو ئێستا ڕەنگە چیرۆكەكەی بارتلی زۆر لەلات جێی گومان بێت، باشە تۆ هەڵە نیت، بەڵام هێشتا تەواو نەبووە.\nپاش ئەوە تۆ دەكەویتە ناو یەكەم و گەورەترین گەدەی نەهەنگ لەو 4 گەدەیەی هەیەتی، تۆ بۆ ماوەیەك لەوێدا دەبی بەڵام ئەوەی باشە لەوێدا ڕەنگە هەندێ رووناكی هەبێ بە هۆی كارلێكە كیمیایەكانی گەدەی نەهەنگەكەوە كە ڕەنگە دوا ڕوناكی ژیانت بێت بیبینی، پاش ئەوە تۆ بۆ گەدەكانی تری نەهەنگەكە دەگوازرێیەوە، لەگەڵیشیدا ترشی گەدەی نەهەنگەكە نزیك بە هەموو جەستەت شیدەكاتەوە بە جۆرێك تۆ تەنها وەك چەند پارچە ئێسكانێك دەمێنێتەوە كە لە كۆمی نەهەنگەكەوە دەردەچێت.\nبۆیە ئێستا دەتوانین بڵێین هیچ ڕێگایەك نییە نەهەنگێك تۆ قوت بدات و پاشان لە ژیاندا بمێنیەوە و چیڕۆك بۆ خەڵك بگێڕیەوە، ببورە جەیمز، ڕەنگە تۆ لەساڵی 1891 توانیبت خەڵك هەڵخەڵەتێنی بەم قسانە، بەڵام ئەمڕۆكە لەگەڵ زانستدا هیچت لەگەڵ ئێمە پێناكرێ.\nلەگەڵ ئەوەی نەهەنگەكان زۆر گەورە و ترسناكن بەڵام هیچ ئارەزوویەكیان نییە تاكو مرۆڤ بخۆن، ئەگەر توانیباشیان قسە بكەن ئەوا هاواریان دەكرد و ئەمەیان دوبارە دەكردەوە.


ھاتووچۆی ھەولێر بەشی (VIP) دەکاتەوە\n2018-12-05 [12:07 PM]\nبەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی ھەولێر بڕیاری کارکردن بە سیستمی تایبەت (VIP) بۆ راییکردنی مامەڵەی ھاونیشتمانیان لەبەرامبەر ١٠٠ ھەزار دینار دەرکرد و ئەمڕۆ چوارشەممەش دەکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە.\nموقەدەم فازڵ حاجی حوسێن، بەرپرسی راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی ھەولێر رایگەیاند: "بەشی VIPـیمان کردووەتەوە بۆ راییکردنی مامەڵەی ئەو کەسانەی بۆ تۆمارکردن، نوێکردنەوەی مۆڵەت و ساڵیانەی ئۆتۆمبێلەکانیان سەردانی بەڕێوەبەرایەتیەکەمان دەکەن".\nفازڵ حاجی دەڵێت، کەسانێک لە شار و شارۆچکەکانی دەرەوەی ھەولێر دێن و دەیانەوێت لە ماوەی نیو کاژێر کارەکانیان تەواوبکەن، بەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی ھەولێریش بەشی VIPـی کردووەتەوە و لەبەرامبەر وەرگرتنی ١٠٠ ھەزار دیناری عێراقی، لە ماوەیەکی کەم مامەڵەکانیان راییدەکرێن.\nبەرپرسی راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی ھەولێر دەشڵێت: "بەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی ھەولێر بە ھاوبەشی لەگەڵ کۆمپانیایەک بەشی VIPـی کردووەتەوە، ئەو بەشەش بۆ ھەموو ھاونیشتمانیانە لە ناوەوە و دەرەوەی شاری ھەولێر


ANF | ئاکەپە لە ئەردیشی وان بە ٢ زێندان تێر نابێت و زیندانێکى تریشی دروستکرد\nئاکەپە لە ئەردیشی وان بە ٢ زێندان تێر نابێت و زیندانێکى تریشی دروستکرد\nرژێمى ئاکەپە، کە جگە لە شەڕ و کوشتن هیچى دیکە لە کوردستان ئەنجام نادات زیندانێکى تری دروستکرد. لە ناوچەى ئەردیش کە ژمارەى دانیشتوانەکەى ٢٠٠ هەزار کەسە و ٢ زیندانی هەیە، بەڵام ئاکەپە زیندانێکى ترى دروستکرد.\nهه‌ینی, 14 Sep 2018, 10:57\nرژێمى ئاکەپە پێش هەموو هەڵبژاردنێک لە وان مەراسیمى کردنەوەى پرۆژەکانى ئەنجام دەدات و داوا لە خەڵک دەکات دەنگى پێبدەن. ئاکەپە بەردەوامە لە "سەرمایەگوزارییەکانى"!. ئاکەپە جگە لە زوڵمکردن بە هیچ شێوەیەکى تر لە گەلی کورد نزیک نابێتەوە و ئەمجارە لە ناوچەى ئەردیشی وان زیندانێکى تری دروستکرد. بەوەش زیندانەکان لە ئەردیش لە ٢ زیندانەوە بوون بە ٣ زیندان.\nهاوکات لە ناوەندی وان زیندانى جۆری ئێف، زیندانى جۆری تی و زیندانی جۆری ئێم دروستکراون، کە زیندانی جۆری ئاست بەرزی ئەمنین. بە گشتى دەوڵەتى تورکیا لە وان ٧ زیندانی هەبوو و ئێستاش بە دروستکردنى ئەو زیندانەى تر لە ئەردیش ژمارەى زیندانەکانى کرد بە ٨ زیندان.\nدەوڵەتى تورکیا لە مێژووی ٩٠ ساڵەیدا لە ئەردیش چەندین کۆمەڵکوژی ئەنجامداوە. لە ساڵی ١٩٣٠دا لە کۆمەڵکوژیى زیلاندا ٤٥ هەزار هاووڵاتیى کۆمەڵکوژکرد. دواى کۆمەڵکوژیى زیلان سەدان کەسى تر لە سێدارە دران و هەزاران کەسی تریش دەستگیر و زیندانى کران و دەیان هەزار کەسیش لە شوێن و ماڵ و حاڵی خۆیان دوورخرانەوە.\nرێژەی ٨٠%ی خەڵک بێکارن\nساڵانى ١٩٤٥ و ١٩٧٦ و ٢٠١١دا سێ بولەمەرزەى گەورە لە ئەردیش روویانداوە. بەهۆی ئەو بومەلەرزانەوە دەیان هەزار کەس گیانیان لەدەستدا و برینداربوون. دەوڵەتى تورکیا لە مێژووى ٩٠ ساڵیدا هەر وەک شارەکانى تری کوردستان لە ئەردیش زوڵمی زۆر گەورەی لە هاووڵاتییان کردووە.\nئەردیش کە ناوەندی کشتوکاڵ و ئاژەڵداری بوو بە گرتنەدەستى دەسەڵات لەلایەن ئاکەپەوە ئەوەشی لە دەستدا. دەسەڵاتى ئاکەپە لە ئەردیش کۆتایى بە کارى کشتوکاڵ و ئاژەڵداری و بەرهەمهێنان هێنا. شارەوانیى ئەردیش بە دەنگی گەل لەلایەن دەبەپەوە بەڕێوەدەبرا، بەڵام ئاکەپە ساڵی ٢٠١٦ دەستیگرت بەسەر شارەوانیى گەلی ئەردیش دا و قەیومێکى بەسەردا سەپاند. ئاکەپە هاوسەرۆک شارەوانییەکانى دەبەپە لە ئەردیش و ئەندامانى ئەنجوومەنى شارەوانی و سەدان کەسی دەستگیرکرد.\nئەردیش کە ژمارەى دانیشتوانەکەى ٢٠٠ هەزار کەسە رێژەى ٨٠%ی هاووڵاتییەکانى بێکارن. دانیشتوانى ئەو ناوچەیە ناچارن لەبەر بێکاری بڕۆن بۆ گەورە شارەکانى تورکیا و لەو شارانەدا کار بکەن. لەبەر ئەوەى خزمەتگوزاریى تەندروستیش لە ئەردیش پێشکەش بە هاووڵاتییان ناکرێت، هاووڵاتییانى ئەردیش ناچارن بۆ چارەسەرکردنى نەخۆشییەکانیان بڕۆن بۆ شاری وان.\nخزمەتەکانى ئاکەپە: بینای نوێى ئاسایش و زیندان\nنەخۆشخانەى نوێى حکومەت لە ئەردیش لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە بەردی بناغە بۆ دانراوە و ماوەى ١٠ ساڵە تەواو نەبووە، بەڵام لەلایەن ئاکەپەوە ١٤ جار بۆ بانگەشە و پڕوپاگەندە فریودەرانەکانى کرایەوە!. ئەو نەخۆشخانەیە کە تەواو نابێت بووەتە شوێنى گەندەڵی و دزینى پارەى هاووڵاتییان. حکومەتى ئاکەپە کە ماوەی ١٠ ساڵە نەخۆشخانەیەکى بۆ دروستنەکراوە لە ماوەى ساڵێکدا بینای نوێی ئاسایشی ئەردیشی تەواوکرد. ئاکەپە ئێستاش زیندانى تر دروست دەکات.\nزیندانێک کە ماوەیەک لەوە پێش بەردی بناغەکەى بۆ دانرا بە خێرایى بەرەو تەواوبوون دەڕوات. ئاکەپە ماوەیەک لەوە پێشیش لە گۆڕەپانى شارستانیەتى ئورارتودا کە ناوچەیەکى پارێزراوى مێژوییە بە خێرایى بیناى فەرمانگەى بیناسازیى حکومەتەکەیى تیایدا دروستکرد. ئێستاش هەر لە ناوچەى گۆڕەپانى ئورارتوەکاندا خەریکى دروستکردنى زیندانە. لە ئەردیش ٢ زیندان هەیە، بۆیە دروستکردنى زیندانێکى دیکە ناڕەزایەتیى هاووڵاتییانى لێکەوتووەتەوە.\nئێمە زیندانیمان ناوێت، ئازادیمان دەوێت\nهاووڵاتییانى وان لە دروستکردنى زیندانى تر ناڕازین و یەکیک لەو هاووڵاتییانە کە بەهۆی داپلۆساندنی هێزە ئەمنییەکانەوە داوایکرد ناوەکەى نەنووسین وتى، ئاکەپە و دەوڵەتى تورک لە ناوچەکەماندا تەنها زوڵم و زۆرداری ئەنجام دەدەن. یان خەڵک و هاووڵاتییان دەکوژن، یان زیندانیان دەکەن، یان لەسەر کار دەریان دەکەن، یان لە زێدی خۆیان دووریان دەخەنەوە. چەندین ساڵە ناوچەکەمان تاڵان دەکەن.\nوتیشی، ئەگەر بە ڕاستى ئاکەپە و دەوڵەتەکەى مەبەستیان دادپەروەری بوایە، ئەوا لە بریى زیندان نەخۆشخانەیەک و کارگەیەکیان دروست دەکرد.\nراشیگەیاند، ئێمە ماف و ئازادیمان دەوێت، بەڵام ئەوان زیندانى نوێ دروست دەکەن. ئێمە زیندانمان ناوێت، بەڵکو ئازادیمان دەوێت.


كوردۆ عومه‌ر: لە 80%ی بکوژی ژنان لەکوردستان دەستگیركراون، دەستوەردانی حیزب و عەشیرەت و ده‌سه‌ڵات له پاراستنی بکوژی ژنان زۆر ڕوو لەکەمبونە\nكوردۆ عومه‌ر به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌ره‌نگربونه‌وه‌ی توند و تیژی دژ به‌ژنان له‌هه‌رێمی كوردستانی عیراق\nلەوتووێژێکی ژیار محەمەد لەبەشی کوردی دەنگی ئەمریکا لەگەڵ کوردۆ عومەر بەڕێوەبەری گشتی ڕوبەڕووبونەوەی توند و تیژی دژی ژنان لە هەرێمی کوردستان گومانی خۆی نیشاندا لەو کەسانەی تەقەیان لە بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی دژی ژنان کرد لە سلێمانی و وتی گومانی هەیە لەوەی ئەو کەسانەی تەقەیان لە بەڕێوەبەرایەتیەکە کردووە کەسوکاری ئەو خانمانە بن کە بەڕێوەبەرایەتیەکان دەیانپارێزن و وتی" لەڕابردوودا چەندین جار ئەوە ڕویداوە زۆربەی ئەو کەسانەی دواتر دەستگیرکراون کەسوکاری ئەو ژنانە بون کە کەیسەکانیان لەبەردەم بەڕێوەبەرایەتیەکەیە و دەیپارێزن، دەشڵێت" بۆیە زیاتر گومانم بۆ کەسوکاری ئەو ژنانە دەچێت کەلائ ئێمەن جگە لەوەی کەجارانی تر ڕویداوە هەمان حاڵەت دواتر دەرچووە کەسوکاری ژنەکان بوون، هەروەها ئەو بەڕێوەبەرایەتیانە دوژمنایەتیان لەگەڵ هیچ کەس و لایەک نیە، وەک دەزانرێت لەکوردستان داڵدەدانی ژنێک کە لەماڵەوە هەڵهاتبێت و بپارێزرێت کەسوکارەکەی بە"لەکەدارکردنی شەرەفی" دەزانن. هەروەها باسی لەدەستگیرکردنی بکوژانی ژن کرد لەهەرێمی کوردستان و وتی" ئێستا بکوژانی ژنان زۆر لەجاران زیاتر دەستگیردەکرێن، ئەمە جێی دڵخۆشیە، بەڵام بکوژی ژنیش هەیە هەڵدێت یا دەچێتە تورکیا یاخود لەسلێمانیەوە ڕادەکاتە هەولێر بەڵام ئەمە ئەوەنیە بڵێی بکوژانی ژنان بە ئازادانە لەشەقامەکان بسوڕێنەوە زۆری بکوژانی ژن دەستگیر دەکرێن و دەدرێنە دادگا، دەتوانم بڵێم لە 80%ی بکوژی ژنان لەکوردستان دەستگیربکرێن، وە دەستوەردانی حیزب و عەشیرەت و دەسەڵات لە پاراستنی بکوژی ژنان زۆر زۆر ڕوو لەکەمبونە، وتیشی" به‌هۆی كاره‌كه‌مه‌وه چه‌ندین جار ڕووبه‌ڕووی هه‌ڕه‌شه بومه‌ته‌وه به‌ڵام گوێ به‌هه‌ڕه‌شه ناده‌ین و له‌كاری خۆمان به‌رده‌وامین."\nکوردۆ عومەر بەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان لەهەرێمی کوردستان لەسەرەتای وتووێژەکە دەڵێت" ئەو چالاکیانەی لە دوو هەفتەی چالاکی ڕوبەڕوبونەوەی توند و تیژی دژ بەژنان دەکرێت بەتەنها بەس نیە بەڵکو ئێمە پێویستمان بەوەیە کە بەدرێژایی ساڵ بەردەوام بین لەچالاکی و هۆشیارکردنەوەی تاکین تا توندو تیژی بەرامبەر ژنان نەکەن، ئەوەی زیادیکردووە ڕێژەی سکاڵاکردنە لەچوارچێوەی توندوتیژی خێزانی کە بەڕێژەی لە 15% بۆ 20% بەرز بۆتەوە، بەڵام ڕێژەی خۆ کوشتن یا خۆ سوتاندنی-خانمان بەڕێژەی لە (5% - 7%) کەمیکردووە هەرچەندە ئەم ڕێژەیە کەمە وە هی دەمانگی ئەمساڵە تاکۆتایی ساڵ نەتوانین ڕێژەکان بەراورد بکەین بە ساڵی ڕابردوو."\nبەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان لەهەرێمی کوردستان ڕونیشیکردەوە" سکاڵاکان بەتەنها هی ژنان نین کە لەچوارچێوەی توندوتیژی خێزانی تۆمارکراون بەڵکو بەشێک لەو سکاڵایانە پیاوانن، بۆ نمونە ساڵی ڕابردوو 10هەزار سکاڵای توند و تیژی خێزانی هەبووە کەبەشێک لەوانە پیاو بوون."\nڕاشیگەیاند" بەڵام ئێستا بکوژانی ژنان زۆر لەجاران زیاتر دەستگیردەکرێن، ئەمە جێی دڵخۆشیە، بەڵام بکوژی ژنیش هەیە هەڵدێت یا دەچێتە تورکیا یاخود لەسلێمانیەوە ڕادەکاتە هەولێر بەڵام ئەمە ئەوەنیە بڵێی بکوژانی ژنان بە ئازادانە لەشەقامەکان بسوڕێنەوە زۆری بکوژانی ژن دەستگیر دەکرێن و دەدرێنە دادگا."\nهەروەها وتی" هیچ بەربەستێک نیە لەبەردەم دەستگیرکردنی بکوژی ژنان بەڵام زۆرکات ئەوانە لەشوێنێک خۆیان حەشاردەدەن یا هەڵدێن بۆیە تا دەستگیردەکرێن کاتی دەوێت."\nوتیشی" دەتوانم بڵێم لە 80%ی بکوژی ژنان لەکوردستان دەستگیربکرێن، وە دەستوەردانی حیزب و عەشیرەت و دەسەڵات لە پاراستنی بکوژی ژنان زۆر زۆر ڕوو لەکەمبونە."\nدەروبەری کاتژمێر (12)ی شەوی چوارشەممە لەسەر پێنج شەممە بە چەکی جۆری(ئاربیجی) تەقە لە بینای بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی توند و تیژی دژی ژنان لەشاری سلێمانی کرا.\nدەربارەی تەقەکردن لە بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی توند و تیژی دژی ژنان لەشاری سلێمانی، بەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەراتی بەرەنگاربونەوەی توند و تیژی دژی ژنان وتی"لەدورەوە تەقەکراوە لەبینای بەڕێوەبەرایەتیەکە ، دەزگاکانی پۆلیس و ئاسایشی سلێمانی ئێستا لێکۆڵینەوەیان دەست پێکردووە بۆ دەستگیرکردنی ئەنجامدەرانی."\nبەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان لەهەرێمی کوردستان گومانی خۆی نیشاندا لەوەی ئەو کەسانەی تەقەیان لە بەڕێوەبەرایەتیەکە کردووە کەسوکاری ئەو خانمانە بن کە بەڕێوەبەرایەتیەکان دەیپارێزن و وتی" لەڕابردوودا چەندین جار ئەوە ڕویداوە زۆربەی ئەو کەسانەی دواتر دەستگیرکراون کەسوکاری ئەو ژنانە بون کە کەیسەکانیان لەبەردەم بەڕێوەبەرایەتیەکەیە و دەیپارێزن."\nکوردۆ عومەر ئەوەشی وت" بەداخەوە لەکوردستان زۆربەی ماڵەکان چەکیان هەیە جا ئەو چەکە یا بەمۆڵەتە هی ئەوەیە کەسێکیان ئەندامی هێزە چەکدارەکانە یاخود بێ مۆڵەتە ئەمەش لەڕووداوەکان بەکاریدەهێنن."\nکوردۆ عومەر ڕونیکردەوە" بۆیە زیاتر گومانم بۆ کەسوکاری ئەو ژنانە دەچێت کەلائ ئێمەن جگە لەوەی کەجارانی تر ڕویداوە هەمان حاڵەت دواتر دەرچووە کەسوکاری ژنەکان بوون، هەروەها ئەو بەڕێوەبەرایەتیانە دوژمنایەتیان لەگەڵ هیچ کەس و لایەک نیە، وەک دەزانرێت لەکوردستان داڵدەدانی ژنێک کە لەماڵەوە هەڵهاتبێت و بپارێزرێت کەسوکارەکەی بە"لەکەدارکردنی شەرەفی" دەزانن."\nهەروەها ئاماژەی بەوەکرد کەچەندین جار هەڕەشەیان لێکراوە و وتی" خۆی ئێمە کار لەسەر گۆڕینی عەقڵیەتی کلتوری دەکەین وە چەندان ژن ڕزگار بکەین و بیپارێزین حەتمەن ڕوبەڕووی هەڕەشە دەبینەوە هەر نەبێت لەڕاگەیاندن و مزگەوتەکان و یاخود لەزۆر شوێنی تر پێیان وایە ئەم بەڕێوەبەرایەتیانە بونەتە پارێزەری ژنان و کچانی هەرێم ڕزگاریان دەکەی لەکاتی کوشتن "حەتمەن" هەڕەشەکردن لێمان حەتمیە."\nده‌قی وتووێژه‌كه‌ی ژیار محه‌مه‌د له‌گه‌ڵ كوردۆ عومه‌ر30Nov/018


05:06 - 18/05/2021 256 جار خوێندراوەتەوە\nنوسینی: مێردیس تاكس\nلە 20ی مانگی رابردو وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا جارێكی دیكە خەڵاتێكی چەند ملیۆن دۆلاری تەرخانكرد لە بەرامبەر دەستگیركردنی سیان لە سەركردە باڵاكانی پارتی كرێكارانی كوردستان (پەكەكە) كە ئەوانیش بریتی بون لە: جەمیل بایك، دوران كاڵكان و موراد قەرەیلان. بایك و قەرەیلان ئەندامی دامەزرێنەری پەكەكەن و كاڵكانیش فەرماندەی باڵای ئەو پارتەیە.\nبزوتنەوە كوردییە ئازادیخوازەكان ئەو سێ سەركردەیە وەك بەشداری سەرەكی دەبیین لە شكستپێهێنانی داعش، بەڵام هەندێكی تر ئەو بۆچونەیان پێ راست نیە. رەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆكی توركیا زیاتر هێرشی كردوەتە سەر كورد وەك لە داعش. لەو ئۆفەری خەڵاتە نوێیەی لەبەرمابەر دەستگیركردنی ئەو سێ سەركردەیە تەرخان كراوە، وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا مۆڵەتێكی نهێنی و بێدەنگی داوەتە ئەردۆغان بۆ هێرشكردنە سەر چەند پارتێكی تر لە عێراق و سوریا و توركیا ئەمەش بەبیانوی ئەوەی كە بە بۆچونی ئەردۆغان ئەو پارتانە گرێدراوی پەكەكەن.\nنوێكردنەوە و تەرخانكردنی ئەو بەرتیل و خەڵاتانە بەشێكن لە مێژوی لەمێژینەی ئەمەریكا كە بۆ توركیای تەرخان دەكات لەڕێی ئاسانكاری بۆ هێرشەكانی ئەو وڵاتە بۆ سەر كورد. ئەو خەڵاتانە لەبنەڕەتدا بەشێكن لەو رێككەوتنە رون و ئاشكرایەی لە 2018 لەبەرامبەر ئازادكردن و گێڕانەوە و قەشە ئەندرۆ برۆنسنۆن، كە واعیزێكی مەسیحی بو لە توركیا دەستگیركرابو، دواتر ئازادكرا و بەرلە هەڵبژاردنەكانی نیوەی یەكەمی ئەنجومەنی پیرانی ئەمەریكا، لەبەردەم كۆشكی سپی و لەتەلەفزینەوە پیشاندرا. بەمانایەكی تر، ترەمپ خوازیار بو كە مامەڵە و بازرگانی بە ژیانی سەركردە كوردەكانەوە بكات لەبەرامبەر دەنگی مەسیحییەكان.\nئەردۆغان كە سەرۆكی پارتی داد و گەشەپێدانە (ئاكپارتی)، پێویستی بە پشتیوانی ئەمەریكایە. ئەو بەهەمان شێوە رابەرایەتی ئابورییەكی داتەپیوی وڵاتەكەی دەكات، هەزاران نەیار و رەخنەگری پارتەكەی خستوەتە كونجی زیندانەوە و لە هەمان كاتدا لە هەردو وڵاتی لیبیا و عێراق رۆچوەتە ناو شەڕەوە. سەرەڕای ناڕەزایی و خۆپیشاندانەكان لە بەغدا، توركیا ژمارەیەكی زۆر بنكە و بارەگای لە عێراق بنیاتناوە هێشتاكە لەو شوێنانەوە ئۆپەراسیۆنی چنگی هەڵو دژبە پەكەكە بەردەوامی هەیە و تاوەكو ئێستا زۆرێك لە هاوڵاتیانی مەدەنی كوشتوە. لەنێو توركیاشدا، كە پارتەكەی ئەردۆغان لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی 2019دا تاڕادەیەكی زۆر شكستی هێنا بەتایبەت لە ئەنقەرە و ئیستەنبوڵ، ئەردۆغان خوازیارە لە لوتكەی دەسەڵاتدا بمێنێتەوە ئەویش لەڕێی وروژاندنی رق و دوبەرەكیی ئیتنی و بەكارهێنانی دەستەواژەی هەڕەشەی تیرۆر لەسەر وڵات.\nئەوە رون و ئاشكرایە كە تموح و چاوچنۆكییەكانی ئەردۆغان سەقامگریی ناوچەكە تێكدەدات و لە بەرژەوەندیی ویلایەتە یەكگرتوەكان نیە. كەواتە، بۆچی ئیدارەی جۆ بایدنی سەرۆكی ئێستای ئەمەریكا یارمەتیی ئەردۆغان دەدات؟ ئەو نەهجەی ئێستا پەیڕەو دەكرێت دەكرێت ناوی لێبنرێت (رازیكردن). وتەكانی بایدن لەبارەی سیاسەتی دەرەوە و دەستنیشانكردنی برێت مەكگۆرك وەك رێكخەری كۆشكی سپی بۆ كاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باكوری ئەفەریقا، وا دەردەكەوێت كە زیاتر بەڵێنێك بوبێت. بەBم تەرخانكردنی پارە لە بەرامبەر دەستگیركردنی سەركردەكانی پەكەكە زۆر دورە لەو سیاسەتەی دەرەوەی ئەمەریكا كە بایدن رایگەیاند و گوایە لەسەر بنەمای مافی مرۆڤ بنیات نراوە. ئەو بەرتیلەی ئەمەریكا لە بنەڕەتدا پێشێلی مافەكانی مرۆڤە، بەوپێیەی كە مادەی 10ی جاڕنامەی جیهانیی مافەكانی مرۆڤ دەڵێت: "هەمو كەس دەبێ مافی یەكسانیی تەواوی هەبێت لەبەرامبەر داد و گوێلێگرتنی لەلایەن دادگایەكی سەربەخۆ و بێلایەنەوە."\nنوێكردنەوەی بەرتیلەكان بونەتە هۆی دابڕان و خستنەبەر مەترسیی گرنگترین و متمانەپێكراوترین هاوپەیمانی ئێمە لە شەڕی دژبە داعش لەكاتێكدا كە شەڕەكە زۆر دور لە سەركەوتن تێیدا. شەڕڤانە كوردەكان رۆڵی گەورەیان هەبو لە سەركەوتنی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە)، هەروەك مەكگۆرك لە لێدوانێكیدا لەكاتی دەستلەكاركێشانەوەی لە پۆستی نوێنەری ئەمەریكا لە هاوپەیمانێتی شەڕی دژبە داعش لە ئیدارەی ترەمپ رونیكردەوە كە "تەنها هەسەدە سەقامگیری دابین دەكات لەو ناوچانەی سەردەمانێك داعش لە باكوری رۆژهەڵاتی سوریا دروستی كردبون. هێز و توانای هەسەدە ناتوانرێت شوێنی پڕ بكرێتەوە." ئەو زیاتر لە وەسفی هەسەدەدا دەڵێت، بنەماكانی فرەیی و دیموكراتی لە سیستمی خۆسەریی رۆژاڤا مۆدێلێكی گرنگی نوێ دێنێتە كایە بۆ تەواوی ناوچەكە، بەپێچەوانەی رژێمە سەركوتكارەكانی كە واشنتۆن ئێستا پشتیوانییان لێ دەكات كە زۆرێكیان لەسەر بنەمای جیاكاری ئاینی و ئیتنی بنیات نراون.\nلەنێو بزوتنەوە رزگاریخوازە كوردییەكاندا، نوێكردنەوەی ئەو بەرتیلە لەبەرامبەر دەستگیركردنی سەركردەكانی پەكەكە، توڕەیی و نادڵنیایی زیاتری لێكەوتوەتەوە و بوەتە هۆی نەبونی متمانە بە ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا. ئەو هەنگاوە نوێیە بوە هۆی كۆكردنەوە هەموان لە نێو كۆما جڤاكێن كوردستان (كەجەكە) كە كوردی هەرچوار پارچە و هەروەها كوردانی تاراوگە لەخۆ دەگرێت. رێكخراوە ئەندامەكانی كەجەكە چەند گروپێك لەخۆ دەگرن هەر لە پارتی سیاسیی هاوشێوەی پەكەكەو پارتی یەكێتی دیموكراتی (پەیەدە)وە تاوەكو گروپەكانی كۆمەڵی مەدەنی و گروپی چەكدار و تۆڕی ژنانی سەربەخۆ. لە بەیاننامەیەكدا كە لە 21ی كانگی رابردو بڵاوكرایەوە، كەجەكە ئۆفەرە نوێیەكەی ئەمەریكای بۆ دەستگیركردنە سەركردەكانی پەكەكە گرێدایەوە بە بەشداریكردنی ئەمەریكا لە پلانی دەستگیركردن و زیندانیكردنی عەبدولا ئۆجەلانی سەرۆكی پەكەكە لە 1999. هەر لە بەیاننامەكەدا جەخت لەوە كراوەتەوە كە ئەگەر بیرو تێڕوانینەكانی ئۆجەلان لەگەڵ ئەو سێ سەركردەیەی كە بەرتیل تەرخان كراوە لە بەرامبەر دەستگیركردنیان و هەروەها لەگەڵ گیانلەدەستدانی هەزاران گەریلای پەكەكە نەبونایە، ئەوا داش هەرگیز نەدەڕوخا و ئەكەریكا رەنگ بو دانوستانی لەگەڵ ئەو گروپە بكردایە هەروەك چۆن پێشتر لەگەڵ تاڵیبان كردی.\nتیرۆریزم وەك پێناسەی هەمیشەیی خۆی بریتییە لە هێرش بۆ سەر هاوڵاتیانی مەدەنی لەپێناو ئامانجە سیاسیەكان. ئەگەر وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا بیەوێت توركیا رازی بكات لەڕێی داگیرسانی گڵۆپی سەوز بۆ هێرشكردنە سەر كورد، ئەوە بیانویەك دەدا بەدەستەوە بەوەی كە پەكەكە لەنێو لیستی تیرۆری ئەمەریكادایە. پرسیارەكە ئەوەیە بۆچی پەكەكە لەلیستی تیرۆردایە لەكاتێكدا دو ساڵ بەرلە دانانی لیستی تیرۆر، پەكەكە دەستبەرداری هێرشكردنە سەر هاوڵاتیانی مەدەنی بو.\nتاكو بەستنی كۆنگرەی پێنجەم، پەكەكە ستراتیژێكی پەیڕەو دەكرد كە بریتی بو لە شەڕی خەڵكی لەدژی توركیا لەپێناو بنیاتنانی دەوڵەتی كوردی. بەڵام لە 1995 و لەژێر سەركردایەتی عەبدوڵا ئۆجەلاندا بەشێوەیەكی یەكلاكەرەوە و بە یەكجاری رێزەكەی خۆی گۆڕی و دەستبەرداری خەباتی چەكداری بو جگە لە بەرگریكردن لەخۆ و هەروەها ئیمزای لەسەر رێككەوتننامەی جنێف كرد. هاوشێوەی گروپەكانی تری ژێر چەتری كەجەكە، ئێستا پەكەكە یتراتیژی رێكخستنی دیموكراسیی راستەوخۆ و بەڕێوەبردنی كۆمەڵگا پەیڕەو دەكات لەناوچە كوردییەكاندا و هاوكات لەنێو دەوڵەتی فیدراڵی توركیادا كار بۆ ئۆتۆنۆمی و مافەكانی مرۆڤ دەكات. پەكەكە هەرگیز لەنێو لیستی تیرۆری نەتەوە یەكگرتوەكاندا نەبوە، هەروەها دادگا ئەوروپییەكان دەستیانكردوە بەوەی كە برَیارێك دەربكەن بۆ ئەوەی كە چیتر ئەو رێكخراوە گروپێكی تیرۆریستی نیە. لە دادگایەكدا كە لە 2010 دەستی پێكرد و لە 2019دا بڕیاری كۆتایی لەبارەوە درا، دادگاكانی بەلجیكا بەردەوام رایاندەگەیاند كە پەكەكە رێكخراوی تیرۆریستی نیە.\nدور لە پەیڕەوكردنی ستراتیژی سەربازی لەپێناو دەوڵەتی سەربەخۆ لەلایەن پەكەكەوە كە توركیا باسی لێوە دەكات، پەكەكە چەندین ساڵە هەوڵدەدات بۆ دانوستانی ئاشتییانە لەگەڵ حكومەتی توركیا گرنگترین ئاگربەست لە ساڵی 2013دا هاتەكایەوە، بەڵام لە سێپتەمبەری 2014دا ئەو ئاگربەستە شكێنرا لەو كاتەی كە ئەردۆغان هەستی بە هەڕەشەی سەركەوتنەكانی كورد كرد شەڕی كۆبانی. ئەردۆغان بەیەكجاری لە مانگی حوزەیرانی 2015دا كۆتایی بە ئاگربەستەكە هێنا پاش ئەوەی پارتەكەی (ئاكپارتی) نەیتوانی زۆرینەی رەهای دەنگەكان بەدەستبهێنێت لە هەڵبژاردنی پەرلەماندا. لەو هەڵبژاردنەدا، سەركەوتنی پارتی دیموكراتی گەلان (هەدەپە) كە پارتێكی پێشكەوتوە و بەرگری لە مافی كورد و ژنان و كەمینەكان دەكات، ئەردۆغانیان ناچار كرد كە حكومەتێكی هاوپەیمانی پێكبهێنێت ئەگەر داوای هەڵبژاردنی پێشوەخت نەكات و هەروەها ئەویش شەڕێكی نوێی لەدژی كورد دەستپێكرد. لەوكاتەوە ئەردۆغان دەسەڵاتەكانی چڕكردوەتەوە و هەروەها تاوان بەرامبەر بە ئەندامانی هەدەپە ئەندام دەدات و خودی پارتەكەی وەك پارتێكی نایاسایی ناساندوە.\nئەگەر وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا بە راستی بیەوێت دژی تیرۆر بوەستێتەوە لە رۆژهەلاتی ناوەڕاست، ئەوا پێویستە پێداچونەوەیەكی باش بكات بەتوركیا كە ئەندام و شەریكی ئێمەیە لە هاوپەیمانی ناتۆ. تەواوی پشتیوانییەكانی توركیا بۆ داعش لەكاتی شەڕی دژبە داعشدا تۆمار كراون نەك بەتەنها لەلایەن كوردەوە، بەڵكو لەلایەن توێژە ئەمەریكییەكانی وەك دەیڤد فلیپس و ئان سپیخارد. كاتێك توركیا پەلاماری رۆژاڤای دا لە كانونی دوەمی 2019، چەكدارە ئیسلامییە بەكرێگیراوەكانی لەدژی كورد بەكارهێنا كە بەناوبان بون بە وەحشیگەرێتییان، ئەو گروپانەش بریتی بون لە: جیش الاسلام، كە لەڕێی سزا و ئەشكەنج و زیندانیكردنەوە شاری دەوما و غەوتەی رۆژهەڵاتیان بەڕێوە دەبرد تا ئەو كاتەی توركیا پێی چۆڵكردن، هەروەها لیواكانی سوڵتان موراد كە لەلایەن نەتەوە یەكگرتوەكانەوە تۆمەتبار كران بە تاوانی جەنگ دژبە كورد لە حەڵەب، لەگەڵ باڵی سوریای رێكخراوی ئەلقاعیدە، مەكگۆرگ لە ساڵی 2019 باسی لەوە كرد كە "زۆرێك لە گروپە چەكدارە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریا لەلایەن توركیاوە پشتیوانییان دەكرێت بەو گروە تیرۆریستیانەشەوە كە بە ئاشكرا نیازی خۆیان دەرخستوە بۆ شەڕ لەدژی كورد نەك دژبە داعش."\nلەبری ئەوەی هەوڵەكانی ئەردۆغان بۆ مانەوەی لە دەسەڵات پەردەپۆش بكرێت لەڕێی تەرخانكردن و نوێكردنەوەی بەرتیل لەبەرمبەر دەستگیركردنی سەركردەكانی پەكەكە، پێویستە ئەمەریكا پشتیوانی دانوستانی ئاشتیانە بكات لەنێوان توركیا و پەكەكە و رێگە بدات بەوەی عەبدولا ئۆجەلانی سەركردەی دەستگیركراوی پەكەكە سەركردایەتی ئەو دانوستانانە بكات هاوشێوەی نیڵسۆن ماندێلا كە دانوستانەكانی نێوان كۆنگرەی نیشتمانی ئەفەریق و حكومەتی باشوری سودانی بەڕێوەبرد، هەروەها ئەمەریكا پێویستە پەكەكە لە لیستی تیرۆردا دەربهێنێت.\nسەرچاوە: زە نەیشن


10/8/2020 - 12:26\nبه‌بریاری وه‌زاره‌تى ناوخۆ\nبه‌گوێره‌ی به‌یاننامه‌ی ژماره 32ی ساڵی 2020ی وه‌زاره‌تی ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێم، له‌باره‌ی قه‌ده‌غه‌كردنی ئامێره‌كانی ئاگاداركردنه‌وه به‌ده‌نگی و روناكی و به پشت به‌ستن به یاسای ژماره 6ی ساڵی 2009ی هاتوچۆ، به‌مه‌به‌ستی قه‌ده‌غه‌كردنی ئه‌و ئۆتۆمبێلانه‌ی رێگه‌پێدراو نین، به‌به‌كارهێنانی ئامێره‌كانی ئاگاداركردنه‌وه‌ی روناكی و ده‌نگی به‌گشت جۆره‌كانی كه ده‌بێت هۆی دروستبونی پشێوى و بێزاركردنی هاولاتیان له‌به‌ر به‌رژه‌وه‌ندی گشتی بڕیاردرا به :\nمادده‌ی یه‌كه‌م: قه‌ده‌غه‌كردنی ئامێره‌كانی ئاگاداركردنه‌وه‌ی روناكی و ده‌نگی به‌هه‌موو جۆره‌كان جگه له ده‌زگا ئه‌منی و ده‌زگا رێگه‌پێداروه‌كان له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی ناوخۆوه، هه‌روه‌ها ئۆتۆمبێله‌كانی فریاكه‌وتن و ئه‌مبوڵانس.\nدووه‌م: هه‌ر ئۆتۆمبێلێك ئه‌و ئامێره به‌كاربهێنێت كه له‌مادده‌ی یه‌كه‌مدا هاتووه، ده‌ستی به‌سه‌ردا ده‌گیرێت بۆماوه‌ی یه‌ك هه‌فته، له‌گه‌راجی تایبه‌ت به ده‌ستبه‌سه‌رداگرتن له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی هاتوچۆ.\nسێیه‌م: ئۆتۆمبێلی ده‌ستبه‌سه‌رداگیراو بڕی یه‌ك ملیۆن دینارى وه‌ك سزای سه‌رپێچیكردن لێوه‌رده‌گرێت و پێویستیشه پاكانه‌ی سه‌رجه‌م سزای سه‌رپێچیه‌كانی سه‌ر ئۆتۆمبێله‌كه‌ی بكات.


300 هەزار دار و گوڵ لە هەولێر دەچێندرێت\nلایف ستایل 02/12/2021 - 10:39 شوان به‌رزنجی\nبەڕێوەبەری پارک و ئەندازەکانی هەولێر ئاشکرای دەکات، لە ماوەی هەڵمەتی چاندنی دار تواندراوە ئەمساڵ 300 هەزار گوڵ و دار لە هەلێر بچێندرێت.\nڕێبین ئەحمەد، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتیی پارک و ئەندازەکانی هەولێر بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: " ئەمساڵ لە هەولێرو دەوروبەری و لە مەخموور و كۆیە و كەڵەك 100هەزار دار و 200 هەزار گوڵمان چاندووە".\nئاماژەی بەوەش دا، بەگشتی ئەو 300 هەزار دار و گوڵەی چێندراوە، بەرهەمی ناوخۆیی نەمامگەكان بووە، "ئەو دارو نەمامانەی دەچێندرێن، بەرهەمی نەمامگە خۆماڵییەكانە، لە نەمامگەكانی ئەندازەی پاركەكان ساڵانە نزیكە 200 هەزار دار و گوڵ بەرهەمدەهێنین و ساڵانەش ژمارەیەكی زۆر دار و نەمام گوڵ دەچێندرێن".\nجەختی كردەوە، ساڵی رابردوو وێڕای قەدەغەی هاتوچۆ، هەزاران دار و گوڵیان چاندووە، "قەدەغەی هاتوچۆ وای نەکرد ئێمە بووەستین، بەڵکوو سەرەتا 60 هەزار گوڵ و دارمان چاند و دواتر گەیشتە پلانی کۆتایی بووە 100 هەزار دار و گوڵ".\nڕێبین ئەحمەد، ڕاشیگه‌یاند، کە ئەوەی دەكرێت بە مەبەستی زیاتر بایەخدانە بە سەوزایی و شەقام و دوورگەی ناوەندی و پارکەکان " ئامانجی ئێمە لەو کارە زیادکردنی ڕێژەی سەوزایی و پاککردنی هەوا و جوانکردنی شارە".\nبە گشتی چوار جۆر دار و لەگەڵ پێنج جۆر گوڵ لە كاتی هەڵمەتەكانی چاندنی دار و نەمام بەكار هاتوون.\nئەم تویتەی بەرھەم ساڵح دەفتەرێك دۆلار كەوتووە\nپه‌خشی راسته‌وخۆی میدیاكان، دەروونمانی وێران كردووە\nشەن و كەوێك دەربارەى جيهانى منداڵ\nقوڕ بەسەر ئەو میللەتەی هیوای بەم جانەوەرانەیە!\nئیسماعیل نامیق هەڵەی فەرموو\n80 رێكخراوی جیهانی نامەیەك ئاراستەی یوتیوب دەكەن\nوەزیری تەندروستی: نزیکەی ملیۆنێک و 200 هەزار کەس ژەمی یەکەمی ڤاکسینی دژە کۆرۆنایان وەرگرتووە\nعەلی حەمەساڵح: کوا داهاتی کارەبا و مەرزەکانی سلێمانی؟\nمەسرور بارزانی هێرشەكەی سەر ئەبوزەبی سەركۆنە دەكات\nلە شارۆچکەیەکی سۆران هەفتەیەک پشووی قوتابخانەکان راگەیەندرا\nکەشناسێک: شەپۆلێکی سەرمای رووسی روو لە هەرێمی کوردستان دەکات\nحکوومەت دوو ڕۆژ پشووی فەرمی لە دوو پارێزگای هەرێمی کوردستان راگەیاند\nپەیامی پیرۆزبایی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی جەژنی سێ شەوەی یاران


هێشتا كات ماوه بۆ خۆشه‌ویست، ناوی نوێترین دیوانی ئیبراهیم هه‌ورامانییه كه لایه‌ن گروپی ڕۆشنبیری گوڵیار چاپ و بڵاوبۆته‌وه.\nدكتۆر جۆنسۆن ئه‌دیبی ناوداری به‌ریتانی پێی وایه كه شاعیر ده‌بێت دنیا له‌وه‌ی كه هه‌یه باشتر و جوانتر نیشان بدات. هه‌ورامانیش ده‌یه‌وێت له‌شارێك كه كۆمه‌ڵكوژ كراوه و ئێستاش له شه‌قام و كۆڵانه‌كانی برینداری كیمیاباران ده‌بیندرێت، هه‌ڵه‌بجه‌یه‌كی جوان و جیاواز بخاته‌ڕوو، هه‌رچه‌ند تا ئێستاش كچانی هه‌ڵه‌بجه نه‌ك هه‌ر گۆزه‌ی سه‌رشانیان ده‌شكێت، به‌ڵكوو ڕۆژێ سه‌دجار دڵیان ده‌شكێ. كۆڕانی شاره‌كه‌ش له شه‌ودا له‌دایك ده‌بن و هه‌ر له شه‌ویشدا ده‌خوێنه‌وه. منداڵی شاره‌كه‌ش هه‌رچه‌ند قامیش ده‌كه‌نه ئۆتۆمبێل و سواری ده‌بن و ده‌ڕۆن، به‌ڵام هه‌ر ناگه‌ن به به‌هه‌شت و قامیشه‌كانیش ده‌بنه خۆڵه‌مێش.\nئه‌م كۆمه‌ڵه شیعره‌ی ئیبراهیم هه‌ورامانی هه‌رچه‌ند زمانێكی ساده و بێ گرێ و گۆڵ و پاراوی هه‌یه، به‌ڵام هاوكات هه‌ستێكی ناسك و خه‌مێكی قوڵ له‌دوای یه‌ك به یه‌كی وشه‌كانیدا هه‌ست پێده‌كرێ، بۆ نموونه شاعیر ده‌ڵێ:\nبه‌ڵام له‌و كاته‌وه‌ی تۆم ناسیووه\nبوومه‌ته فه‌رهاد ل.142\nئه‌وه‌ی كه جوانی و به‌ها به شیعر ده‌به‌خشێت به‌ر له‌هه‌موو شتێك وێنه‌یه، وێنه‌یه‌ك كه بتوانێ له زه‌ین و مێشكی خوێنه‌ر و بینه‌ر و بیسه‌ر جێی خۆی بكاته‌وه، چونكه شیعر ته‌نها په‌یام و مه‌فهوم و چه‌مك نییه. به‌ڕای زۆربه‌ی ڕه‌خنه‌گران شیعر خۆی جۆرێكه له بیركردنه‌وه و دروستكردنی دونیایه‌كی تایبه‌ت.\nهه‌ر زستانان سارد نییه\nپایزانیش... ل 98\nهه‌ورامانی له‌هه‌ندێك له شیعره‌كانیدا ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێت كه ئه‌ركی سه‌ره‌كی شیعر سه‌ره‌تا ده‌بێت وێنه بێت، ئه‌ویش وێنه‌یه‌كی نوی، وێنه‌یه‌كی كه ئه‌ندێشه‌یه‌كی نوێیش به‌دوادا هاتبێت.\nپاڵتۆكه‌ت له‌لام جێبهێڵه\nئه‌گه‌ر زستانیش نه‌بێت\nهه‌ر سارده! ل118\nئه‌وه‌ی له‌م كۆمه‌ڵه شیعره‌ی هه‌ورامانیدا ده‌بیندرێ ئه‌وه‌یه كه ئازار و خه‌مێكی قورس ناخی شاعیری داگیركردووه و شاعیر هه‌رچی ده‌كات ناتوانێ هه‌موو ئازاره‌كانی هه‌ڵڕێژێت و په‌نا بۆ وێنه ده‌بات به‌ر له‌وه‌ی په‌نا بۆ په‌یام ببات.\nئیبراهیم هه‌ورامانی له‌م كۆمه‌ڵه شیعره‌یدا هه‌رچی ده‌كات ناتوانێ ئه‌وه‌ی له ناخی دایه له‌گه‌ڵ خوێنه‌ر دابه‌ش بكات و خه‌فه‌ته‌كانی هه‌ڵده‌گرێت بۆ ناو پریسكه‌ی دڵی.


هەپەگە: ٤ سەرباز سزا دران – کوردی – RojNews.News\n19/07/2020 - 5:19:01 pm\nهەپەگە ڕایگەیاند، کە لە ئەنجامی چالاکیی گەریلا لە خواکورک و جودی ٤ سەربازی تورک کوژران، هاوکات سەنگەرێکی دوژمنیش لەناوبرا.\nناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هەپەگە لە بارەی چالاکیی گەریلاکان و هێرشی داگیرکەرانەوە ڕاگەیێنراوێکی بڵاوکردەوە، کە تێیدا هاتووە:\n“لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێریی شەهید باگەر و شەهید ڕۆنیادا هێزەکانمان لە گردی شەهید ئاخین و شەهید بێریتان لە ناوچەی خواکورکی سەر بە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا، یەکەیەکی سوپای داگیرکەری تورکیان خستە ژێر چاودێریی خۆیانەوە و لە ١٧ی تەمموز کاتژمێر ١٧:٠٠ ئەو یەکەیەی دوژمنیان بە ئامانج گرت و لێیدان، لەو چالاکیەدا سەنگەرێک و کامێرایەکی چاودێریی لەناو بران و ٣ سەربازی دوژمنیش کوژران.\nلە ١٣ی تەمموز کاتژمێر ٠٨:١٥ خولەک لە گردی حەسەنای سەر بە ناوچەی جودی لە شرناخ لە نێوان هێزەکانی ئێمە و سوپای داگیرکەری تورکدا شەڕ و پێکدانان ڕوویدا، لەو شەڕ و پێکدادانەدا بە پێی زانیاریە پشتڕاستکراوەکان سەربازێک کوژرا و چەندین سەربازی تریش بریندار بوون، هاوکات هاوڕێمان عەلیشێر هەبوون، کە تا دوا گولـلەی لە بەرامبەر دوژمن شەڕی کرد، شەهید بوو.\nدوای ئەو و شەڕ و پێکدادانە، سوپای داگیرکەری تورک بە هەلیکوپتەر ناوچەکەیان بۆردوومان کرد و لە ١٤ی تەمووز بە هەلیکوپتەری سکۆرسکی سەربازەکانی لە ناوچەی ناوسەرای جودی جێگیر کرد، هێزی داگیرکەران ١٥ی تەمموز لە ناوچەکە کشانەوە.\nناسنامەی ئەو گەریلایەی شەهید بوو، بەم شێوەیەیە:\nبەروار و شوێنی شەهیدبوون: ١٣ی تەمموزی ٢٠٢٠- جودی\nهاوڕێمان عەلیشێر لە ساڵی ١٩٩٧ لە ناوچەی سلۆپی سەر بە شاری شرنەخ لەدایک بووە و لە نزیکەوە زوڵم و ستەمی دوژمنی بینی، هەڤاڵ عەلیشێر لە ساڵی ٢٠١٤ بەشداریی لە ڕیزەکانی ئازادیدا کرد، لە ماوەیەکی کورتدا بوو بە شەڕڤانێکی ژیر، هاوڕێ عەلیشێر لە سەر هێڵی شەهیدە قارەمانەکان و بە دروشمی ‘تەسلیمبوون مرۆڤ بەرە خیانەت دەبات، خۆڕاگریش بەرەو سەربەرزیی’ تا دوایین گولـلەی شەڕی کرد.\nفڕۆکە جەنگیەکان ناوچەی زاپیان بۆردوومان کرد\nلە ١٨ی تەمموز کاتژمێر ١٩:٣٠ خولەک فڕۆکە جەنگیەکانی سوپای داگیرکەری دەوڵەتی تورک، ناوچەکانی کوروژارۆ و کارکەری سەر بە هەرێمەکانی پاراستنی میدیایان بۆردوومان کرد، ئەو بۆردوومانانە هیچ زیانێکی هێزەکانمانی بەدواوە نەبوو”.


ڕوونکردنەوەی دەوڵەتی عێراق لەسەر هۆکار و چۆنیەتی دەستگیر کردنی هێزەکانی حزبوڵڵا - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ پووشپەڕ ٧ ٠٩:٣٧\nNews Code 32983\nفەرماندەیی ئۆپراسیۆنی هاوبەشی عێراق رایگەیاند:\nڕوونکردنەوەی دەوڵەتی عێراق لەسەر هۆکار و چۆنیەتی دەستگیر کردنی هێزەکانی حزبوڵڵا\nفەرماندەیی ئۆپراسیۆنی هاوبەشی عێراق لە بەیاننامەیەکدا گێڕانەوەی خۆیی لە ڕووداوەکانی پێنجشەممە شەو سەبارەت بە حەشدی شەعبی بڵاو کردەوە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، فەرماندەیی ئۆپراسیۆنی هاوبەشی عێراق لە بەیاننامەیەکدا گێڕانەوەی خۆیی لە ڕووداوەکانی پێنجشەممە شەو بەرانبەر بە ٥ ی پووشپەڕی ١٣٩٩ سەبارەت بە حەشدی شەعبی بڵاو کردەوە.\nلە ئەو بەیاننامەدا هاتووە:\nخەڵکی عێراق و جیهانیان لە ساڵانی ڕابردوو پێکانی ناڕاستەوخۆی بنکە دەوڵەتییەکان و بنکە سەربازییەکان و باڵوێزخانەی وڵاتانی دیکەیان دیوە و بە بۆنەی گرینگایەتی بابەتەکە و ڕەنگدانەوە نەرێنی لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی عێراق، لەلایەن بانترین بەرپرسانی عێراقەوە شوێنگیری کرا و بە ئامانجی ئاگاداری نەتەوەیی عێراق و ڕای گشتی لە سەر ئەو بابەتە و ڕووداوەکانی دوێنێ شەو، پرسەکانی خوارەوە دەخەینە ڕوو:\n١.زانیاریمان لەسەر ئەو کەسانە کە پێشتر فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا و ناوچەی سەوزیان چەندین بار کردبووە ئامانج.\n٢. ڕێکخراوە دەوڵەتییەکان ئامانج و پیلانی نوێیان سەبارەت بە تەقە دژی ڕێکخراوە دەوڵەتییەکان لە ناوچەی سەوز دەست خستووە.\n٣. لە ڕێگای هەوڵی هەواڵگرییەوە شوێنی ئەو گرووپەی کە بڕیار بوو ئەو تەقەگەلە ئەنجام بدەن زانرا و هەر بۆیە فەرمانی دەستگیر کردنیان لە لایەن دەسەڵاتی داد و بە پێێ یاسای بەرەنگار بوونەوەی تیرۆریزم درا.\n٤. هێزەکانی بەرەنگار بوونەوەی تیرۆریزم ناچار بە ئەنجامی ئەو فەرمانە کرا و لە ئەنجامی هەوڵی تیرۆریستی دژی ناوەندە دەوڵەتییەکان ڕێگری کرا.\n٥. هاوکات لەگەڵ کۆتایی هاتنی ئۆپراسیۆنەکە کومیتەی لێکۆڵینەوە لە وەزارەتی ناوخۆ و بە ئەندامێتی دامودەزگا ئەمنیەتییەکانی پێک هێنرا و تۆمەتبارەکانیش ڕادەستی دامودەزگا ئەمنیەتییەکان کرا.\n٦. شیاوی باسە کە پاش تەواو بوونی ئۆپراسیۆنی دەستگیرییەکە کە ئاشکرا ئەنجام درا، لایەنگەلێکی چەکدار بە ئۆتۆمبیلی دەوڵەتییەوە هێرشیان کردە سەر بنکە دەوڵەتییەکان لە ناوچەی سەوز و دەرەوەی ئەوێ، ئەویش بە بێ ڕێککەوتنی فەرمی دەوڵەت، ڕۆیشتن، شیاوی باسە ئەو لایەنە چەکدارگەلە کە نایانەوێت بەشێک لە دەوڵەت و بەڵێنەکانی بن و دەیانەوێت لەسەرەوە ئیختیارە ڕەوا و یاساییەکانی فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکان بن.\nهەر ئەو جۆرە کە لەسەری جەخت دەکەینەوە ئەو هەڵسوکەوتانە بۆ ئاسایشی وڵات و سیستەمی دیمۆکراتیکی مەترسیدارە، ئەبێ شرۆڤە بدەین کە ئەو لایەنە چەکدارگەلە لە ڕابردوو لە ئیمکاناتی دەوڵەت کەڵکیان وەردەگرت و ئێمە ئیزینی ئاوەها هەڵسکەوتگەلێک بە هەر بیانوویەکەوە نادەین و هەروەها لەسەر بەردەوام بوونی ئەو ڕەوتەی خۆمان بۆ هاتنە دی ئاسایشی خەڵکی عێراق و ڕادەست کردنی ئاوەها کەسانێک بە دەسەڵاتی داد جەخت دەکەین.


ئایندەگەرایی لەشیعری لەتیف هەڵمەت دا\n27/1/2022 04:53 PM\n- كورتەی لێكۆڵینەوەكە:\nبەوپێیەی ئایندەگەرایی(فیوچەریزم ) دەچێتە نێو پڕۆسە تازەگەراییەكانی هونەر ودەقە ئەدەبییەكانەوە ئەوا لەتیف هەڵمەت لەم ڕووەوە پشكێكی كاریگەری بەردەكەوێت ولەزۆر جێگای دەقەكانیدا بەرەو ئایندەگەرایی ڕۆشتووە.لێكۆڵینەوەكەش جەخت لەسەر ئەو دەقانە دەكات كەدەچنە نێو ئەو پڕۆسەیەوە كەلەبنەڕەتدا پشت بەچەمكە عەقڵی وفەلسەفییە پێشبینییەكان دەبەستێت وسەرجەم بونیادە كلتووری وكڵاسیزمەكان ڕەتدەكاتەوە.بەمەش ئەم بەشەی لەتیف هەڵمەت دووردەكەوێتەوە لەپیاهەڵدانە سەردەمییەكان كەزیاتر خۆیان خەریك دەكەن بەئیستاتیكای پیت و ووشە ووێنە بینراو وسوواوەكان كەڕۆڵی كاریگەر نابینن بۆ بابەتە ناوەڕۆكییەكانی مرۆڤی سەردەم بەگشتی وتاكی كورد بەتایبەتی.واتە گەر دەقە سروشتی وكڵاسیزمەكان خۆیان لەپێكهاتە ئیستاتیكییەكانی فۆڕمە تەلارسازییەكاندا ببینێتەوە ئەوا ئایندەگەرایی قایل نابێت بەچەمكە دووبارەبونەوەییەكان كەناوەڕۆكەكانی نەگونجاندنێك لەگەڵ ڕووداوەكانی سەردەمدا دروست ناكات.ئەمەش لەكاتێكدا زەمەنی سەردەم بریتییە لەجووڵەیەكی خێرا وپێویستی بەبیركردنەوە قووڵ وشاراوەكانە كەپێشتر كاری لەسەر نەكراوە.ئەمەوش لەپێناو بەرجەستەكردنی ئێستا بەیارمەتی وهەماهەنگی ئاینەدەگەرایی .لەتیف هەڵمەت یش ,وەك خودێكی ڕۆشنبیر وبزێو,لەنزیكەوە ئاگاداری پەیوەندییەكانی نێوان ئەدەب وهونەر وشیعر وسیاسەت وفیكرە ونایەوێت وەك وێنەیەكی كڵاسیكی خۆی نیشان بدات بەتایبەتی لەو ناوەڕۆك وڕووداوانەی كەئایندەی تاكی پێوە بەندە .لەدەقە مەبەستییەكانی لەتیف هەڵمەت دا هەست بەسەربەستییە ڕەها عەقڵییەكاندا دەكرێت كەئەمە جۆرێكە لەپاكتاوكردنی وێنە بیستراو وبینراوەكانی كلتوور.ئەمەش جۆرێكە لەڕەتكردنەوەی بۆچوونە كەڵەكەبووەكانی ڕابردوو.\nئەم لێكۆڵینەوەیە چەند ئامانجێك دەپێكێت وەك:\n- كردنەوەی بازنە زانیارییە شاراوەكان.كردارە یارمەتدەرەكان بریتیە لەزاڵبوونی بۆچوونە فەلسەفی ومەعریفییەكان كەداڕشتنە هێڵكاری و دووربینییە بۆهیمییەكان توانای ڕەتكردنەوەی بیركردنەوە كڵاسیزمییەكانی هەیە.\n- دەرخستنی توانا ئایندەییەكانی لەتیف هەڵمەت كەئەمیش پشتی بەسەرچاوە جیهانییەكان بەستووە بەتایبەتی شێوازە سوریاڵیزمی ودادایزمی وئایندەگەراییەكان.\n- ناساندنی چەمكی ئایندەگەرایی بۆ خوێنەری كورد لەڕێگەی تیۆر ونموونەكانی لەتیف هەڵمەت ەوە.\nبەوپێیەی ناوەڕۆكی لێكۆڵینەوەكە كارێكی تازەیە لەئەدەبیاتی كوردیدا,بەڵكو لەویش زیاتر لەئەدەبیاتی ڕۆژهەڵات,ئەوا بێگومان كێشەی وەرگرتن وتێگەیشتن وڕاڤەكردنمان بۆ دروست دەبێت بەتایبەتی لەلایەن تێكڕای خوێنەرەوە,نەك نموونەییەكان.لەلایەكی تریشەوە كەمی سەرچاوە فاكتەرێكی بەهێزە بۆ دروستبوونی درزی تێنەگەیشتنی.ئەم لێكۆڵینەوەیەش,بەپێی ئاگاداری خاوەنەكانیان,یەكەم لێكۆڵینەوەیە كەبێتە نێو ئەدەبیات ودەقی شیعرییەوە وبەمەش هەوڵەكە هەوڵێكی سەرەتاییە كەدەرفەتێك بۆ ڕەخنەگران دەرەخسێنێت كەلەئایندەیەكی نزیك یان دوور كار لەسەر ئەم ڕەهەندە ڕەخنەیی ومەعریفی وفەلسەفییە بكەن.\n- پێناسەی زاراوەی ئایندەگەرایی ( فیوچەریزم ):\nئایندەگەرایی بزووتنەوەیەكی هونەری بوو لەسەرەتایی سەدەی بیستەم ولەسەر دەستی نووسەری ئیتالی فیلیبۆ تۆماسۆ مارینیتی ( 1876 - 1944 )سەری هەڵدا كەجەختی لەسەر بونیادی ڕۆشنبیرییەتێكی نوێ دەكرد كەبتوانێت سەرجەم یاساو بۆچوونەكانی زەمەنی ڕابردوو ڕەتبكاتەوە ,بەڵكو زەمەنی ڕابردوو,بەلای ئەم نووسەرەو وپێشەنگەكانی ئەم بزووتنەوەیە, شكستیان هێناوە وهیچ بۆ ئایندە ناكات.بەمەش ڕقیان دەهاتەوە لەهەموو ئەو شتانەی كەكەوتوونەتە زەمەنی ڕابردووە.ئەمەش بەو مانایەی كەئایندەگەرایی بەئاشكرا كەوتە ململانێ وبەرگری دژ بەكلتوورە كەڵەكەبووەكانی زەمەنی ڕابردوو.لێرەدا هەڵگران وپێشەنگانی ئەم بزووتنەوەیە هەمیشە لەخولیای ئەوەدا بوون كەلەڕێگەی پێكهاتە زانستی وفەلسەفییەكانەوە ئایندە لەزەمەنی ئێستادا بەرجەستە بكەن وبەمەش هەوڵەكانیان پێش زەمەنەكان كەوت(بۆ زیاتر زانیاری لەسەر ئەم ڕەهەندە هونەری وفەلسەفییە بڕوانە: - Marianne W. Martin ) .ئەمەش لەكاتێكدا ئایندە بوو بەبنەمایەكی مەعریفی وفیكری وهونەری نەك تەنها دەربڕینێكی هەڵچوونی بێ مانا.بۆ نموونە,باسیان لەو شتانە دەكرد كەهێشتا لەدایك نەبوون وەك ئەوەی چاوی ئەسپێك یان كلكەكەی جوانتر بێت لەئەسپەكە خۆی.یان هەژارەكان جوانتر بن لەدەوڵەمەندەكان,بیرێكی سۆسیۆڵۆژی لەهەموو ئیستاتیكای ڕەوانبێژی...هتد.بەمانایەكی تر,لەجیاتی ئەوەی جەخت لەسەر بونیادێكی گشتگیری بكەن ئەوا شتە بچووكەكانیان گەورە دەكرد بەوپێیەی هەر جووڵەیەك یان بەشێك هەڵگری شوناس وپێناسە وبیرێكی سەربەخۆیە ونابێتە پەراوێز بۆ وێنە گشتگیرییەكە ئەمە لەكاتێكدا وپێشتر هەمووان وێنە گشتگیرییەكەیان دەكردە بەردی بناغەی مەبەستێتی وەك ئەوەی ژیان هەر دەبێت لای ئۆرۆستكراتەكان بێت وهەر ئەوانیش بڕیار لەسەر ناوەڕۆكی ژیان دەكەن.ئەمە تەواو پێچەوانەی بۆچوونەكانی بزووتنەوەی ئایندەگەراییە.\n- خەسڵەتەكانی ئایندەگەرایی:\n1- دامەزراندنی شێوە وشێوازێكی نوێ.ئەم دامەزراندنە,گەرچی پێشتر لەلایەن شاعیرانی وەك گۆران ودیلان وكامیل ژیر كاری لەسەر كراوە,بەڵام لەدەقەكانی لەتیف هەڵمەت یشدا بەدی دەكرێت ودابەش دەبێت بەسەر:\nأ – جووڵە میوزیكییەكان.ئەم جووڵەیە دەرئەنجامی ئەو تەوژمە,یان شەپۆلە نوێیەی شیخ نوری شیخ ساڵح وگۆران وڕەشید نەجیبە كەلەچارەكی یەكەمی سەدەی بیستەم بانگەوازی دەربازبوونیان لەكۆت ویاساكانی عروزی خەلیلی عەرەبیان كرد.دواتر شەپۆلەكە سەرواكانیشی گرتەوە.لەشیعری دوای گۆران بەنموونەی شێركۆ بێكەس ولەتیف هەڵمەت وپەشێو,بەئاشكرا,لەبەشێك لەدەقەكانیان, هەست بەلادانە یاساییەكانی كێش وسەروا دەكرێت.ئەمەش بەوپێیەی هەر زەمەنە وجۆرێك لەفۆڕم وناوەڕۆك.ئەم گروپە لەشاعیران هەڵگری پەیامە نوێیەكانی شیعری سەردەم بوون كەبێگومان كاریگەرییە دەرەكییەكان فاكتەرێكی سەرەكی ئەم دید وترازاندنە بوو.لێرەوە جووڵە میوزیكییەكان تەنها ڕەنگدانەوەی كردارێكی فۆڕمی نەبوو بەڵكو تەواو دەچێتە نێو بونیادە سایكۆڵۆژی وسۆسیۆڵۆژی وفیكرییەكانەوە وەك ئەوەی دەنگێك یان پیتێك نوێنەرایەتی مانایەك یان چەند مانایەك دەكات .نزیكایەتی ودراوسێیەتی لەنێوان دەنگ وپیت و ووشەكان هۆكارێكە بۆ دەرخستنی مەبەستێتی دەق.لێرەدا ئایندەگەرایی لەم جۆرە دەقانە بەمانای شێواندنی پڕۆسەی شیعری نایەت بەڵكو بریتیە لەدیدێكی شێوەكاری نوێ.بەمەش كێش وسەروا پێدەنێتە قۆناغی زەمەنە بەساڵاچووەكانەوە كەبەهاكانی وەك پێویست بەدەرناكەون.یان ,وەك پێویست,لەخزمەت ناوەڕۆكە نوێیەكاندا نابێت.ئەمە لەكاتێكدا ولەزەمەنی ڕابردوودا ڕەخنەگران بەم شێوەیە پێناسەی شیعریان كردووە "شیعر بریتیە لەئاخاوتنێكی كێشی وسەروایی".بۆ نموونە,لەتیف هەڵمەت لەدەقی "جووتە ناكۆكەكان"دا لەجیاتی ئەوەی كێش وسەروا بكات بەپێوەری دەقەكەی هاتووە پەنای بۆ ڕیتمە دەنگییەكان بردووە.ئەم ڕیتمانە لەلایەكەوە جووڵەیكی هارمۆنی بەخشیوە بەدەقەكە.لەلایەكی تریشەوە هەر دەنگێك ئاماژەیەكە بۆ چەند مانایەك.گەر سەرنجی دەقەكە بدەین ئەوا دەبینین:\n- ژمارەی بڕگەكان لەدێڕێكەوە بۆ دێڕێكی تر جیاوازیان هەیە,یان لەسەر ڕژێمێكی بڕگەیی دیاریكراو دانەمەزراوە.ئەمە لەكاتێكدا شیعرەكانی زەمەنی گۆران وتەناتەت لەبەشێكی زۆری دوای گۆران یش پشتیان بەژمارەیەكی بڕگەیی دیاریكراو بەستووە بەنموونەی 10 بڕگەیی یان 8 بڕگەیی.\n- دەنگی "خا" و دەنگی"نون"تەواو كۆنتڕۆڵی دەقەكەیان كردووە.لێرەدا دەكرێت دەستنیشانی دراوسێیەتی نێوان مەبەستێتی دەقەكە وئەو دەنگ وپیتانە بكرێت.مەبەستێتی دەقەكە خۆی لەبێزاربوونی سەرجەم تاكەكاندا دەبینێتەوە بەرامبەر بەشتەكان.زەمەنی بێزاربوونەكەش زۆر كۆنە بەكۆنی ئادەمیزاد.واتە هەر لەسەرەتاوە پەیوەندییەكان لەسەر بنەمای دژایەتی ودوالیزمە خوڵقاوە.سەرەتایترین نموونەش نموونەكەی خودا وئادەمە.لەزەمەنی هەڵمەت یشدا بێزاربوونی خودا لەنیشتمان و وێنە لەئەلبووم وڕووبار لەزەوی ومرۆڤ لەئاوێنە وبرین لەژان وتەور لەدارستان.پێتی "خا",كەیەكێكە لەدەنگە قوڕگییەكان ولە 4 جێگەدا بەكارهاتووە, ئاماژەیە بۆ دەربڕینە دەنگییەكان بەڵام لەسەر بنەمای بێ دەنگی ونەرمی وەك ئەوەی مەسەلەكە كۆنە وهیچ ئاگیومێنتێكی نوێ لەخۆ ناگرێت وژیان بەشێوە گشتییەكەی بریتیە لەدیمەنێكی پڕ لەئاڵۆز وبێ مانا ودژایەتی كەگۆڕینی كردارێكی مەحاڵە.لێرەدا تاكەكان بەلەتیف هەڵمەت یشەوە دەچنە نێو پڕۆسەی ناچاریگەراییەوە ودەبێت ئەو ڕاستییە قبوڵ بكەن كەبۆتە كلتوور بۆ سەرجەم زەمەنەكان بەئایندەشەوە.پیتی "نون",كەیەكێكە لەدەنگە نەرم وسافەكان وبەڕێژەی 9 جار بەكارهاتووە, ئاماژەیە بۆ كپكردنی دەنگەكان یان دەربڕینەكان ( بۆ زیاتر زانیاری لەسەر ئەم دەنگە بەكارهاتووانە,بڕوانە:ابراهیم انیس:58-65) وەك ئەوەی تاكەكان دەبێت ملكەچی یاسای دوالیزمەكان بن وشتەكانیش بەهۆی گرژییەكانی جووتە ناكۆكەكانەوە ناچنە نێو بازنەیەكی نموونەییەوە وهەمیشە لەخراپەوە بەرەو خراپتر دەڕۆن.هەر لەبەر ئەمەشە دۆخە سایكۆڵۆژییەكەی شاعیر نائارام وناجێگیرە,بەڵكو پرسیارەكانی بەشێوەی مەنەڵۆگە ولێرەشەوە ناخی خۆی دەخواتەوە وەك ئەوەی هیچ دەسەڵاتێكی لەگۆڕانكاریدا نەبێت.بەمەش شتەكان وەك خۆی ولەسەرخۆ دەمێننەوە:\nهەموو شتێك لەجێ ی خۆی بێزارە (10 بڕِگە)\nوێنە لەئەلبووم (5 بڕگە )\nڕووبار لەزەوی (5 بڕگە)\nخۆم لە من (3 بڕگە)\nئاوێنە لەخۆی (5 بڕگە)\nمرۆڤ لەئاوێنە (6 بڕگە)\nبرین لەژان (4 بڕگە)\nتەور لەدارستان (6 بڕگە )\nخوا لەنیشتمان (5 بڕگە).(لەتیف هەڵمەت:1353 )\nب – زمانە دەربڕینییەكان.زمان كەرەستەیەكی هەرە گرنگی شاعیرە ولەوێوە دەتوانێت بەشێكی زۆر لەنهێنییەكانی خود وبابەت وخودەكانی تر ئاشكرا بكات. ( علی قاسم الزبیدی: 27).تەنانەت,هەروەك ئەدۆنیس دەڵێت,شاعیر لەڕێگەی پێكهاتە زمانییەكانەوە دەتوانێت شتی نۆێ بدۆزێتەوە ( أدونیس:126-127).بەمەش زمانی شیعری دەبێتە زمانی ئاماژە وماناكان.واتە گرنگی زمانی شیعری لەبەكارهاتنەكەیدایە لەكاتێكدا ئەم بەكارهاتنە دەبێتە كلیلی كاریگەر بۆ گەیشتن بەڕاستییەكانی دەق (عدنان حسین:10 ).لەلایەكی تریشەوە زمانی شیعری تەنها ئاماژەیەكی گرامەری نیە بەڵكو بریتیە لەهەڵچوون وئەزموونە سایكۆڵۆژی وسۆسیۆڵۆژی وفیكرییەكان (كمال خیر بك:148).لادانە زمانییەكانیش توانای خوڵقاندنی زمانێكی ئایندەیی هەیە چونكە زمانی شیعر پێویستە خۆی ڕزگار بكات لەبەكارهاتنە سروشتییەكان كەدەكەونە زەمەنی ڕابردووەوە (أدونیس:114-115).جگە لەمە,زمانی دەقە ئایندەییەكان هەوڵدەدات دووركەوێتەوە لەزمانی باڵا كەپێشتر نالی وهاوڕێكانی بەكاریان دەهێنا.هەروەها زمانی گوندنشینەكان كەگۆران لەدەقە ڕۆمانسیزمەكانیدا بەكاری هێناوە.لەتیف هەڵمەت لەبەكارهاتنە زمانییەكاندا لەلایەكەوە دەیەوێت وێنەیەكی دووبارەكراوەی شاعیرانی پێش خۆی نەبێت ولەلایەكی تریشەوە هەوڵدەدات زمانێكی شیعری نوێ بۆ ئایندەی شیعری كوردی بونیاد بنێت.لێرەدا تێكەڵبوونی شاعیر بەتێكڕا خەڵكەكەوە بەتایبەتی لەجێگە گشتییەكاندا هۆكارێكی خوڵقێنەری ئەم جۆرە زمانەیە بەوپێیەی لەم زمانەدا چەندین دەستەواژە وئیدیۆمی تایبەت بەدی دەكرێت كەپێشتر شاعیران وەك پێویست ئاوڕیان لێ نەداوەتەوە.ئەمەش بەشێك لەلادانە(اڵانزیاح) زمانەوانییەكان لەخۆ دەگرێت.لەتیف هەڵمەت لەدەقی "ئاگاداریەك"ڕووی دەمی لەیاسادانانی فەرهەنگ دەنێت و دەڵێت:\nمن ناتوانم...بەزمانی ئێوە بدوێم\nناتان ناسم..ناتان ناسم\nووشەی پێش لەدایكبوونی یاسایە ( لەتیف هەڵمەت:55).\nلەدەقی"ئۆپەرێتی گۆرانییەكانی گورگ"دا تەواو چۆتە نێو زمانی جێگە گشتییەكانەوە لەكاتێكدا تاكەكانی ڕۆژانە قەوانی سیاسەت لێدەدەن ودەكەونە بەراووردەكانەوە لەنێوان كەسە سیاسییەكان وبازرگانەكاندا وشاعیریش زۆر ڕاشكاوانە تەواوی دەستەواژە بەكارهاتووەكانی ئەو جێگەیە بەكاردەهێنێت.ئەم بەكارهاتنە پێشتر (لەزەمەنی نالی وگۆران )بەو شێوەیە بەكارنەهاتووە.لێرەدا هەڵمەت دەیەوێت لەڕێگەی ناوەڕۆكی ئەم دەقەوە یاسایەكی نۆێ بۆ زمان ودەستەواژەكانی دابنێت:\nگورگ ئێستاكە...كەڵبە وچڕنوكی نیە\nبەرخ وكارژوّڵە ناخوات\nپەلاماری مرۆڤ نادات\nوەك من وتۆ شاری وشارستانییە...\nشاڵی بەستووە حاجییە\nبۆینباخی لەملدایە ئەفەندییە\nحەز لەسیاسەت ناكات\nسەر بەهیچ لایەنێك نیە..\nبابایەكی بازرگانە وبازرگانە وبازرگانە...\nهەموو شتێك دەفرۆشێ\nهەموو شتێك دەكڕێ\nسوخمەی مەمك..تلیاك..دەرپێ ...( لەتیف هەڵمەت:646 ).\nلەدەقی"گۆرانییەك"یشدا ,بەهەمان شێوە ,ڕاشكاوانە ڕووی دەمی لەوشاعیرانەیە كەپشتگیری لەسەرچاوەكانی خاوەن دەسەڵات وسوڵتانەكان دەكەن وهەڵمەت یش بەترسنۆك وبێناو وسواو وپواو وپێڵاو لەقەڵەمیان دەدات.لێرەدا زمانی بەكاهاتوو زۆر نزیكە لەزمان ودەستەواژە بەكاهاتووەكانی تێكڕای خەڵكی بەتایبەتی جێگە گشتییەكان وەك ئەوەی شاعیر بەشێك بێت لەو تێكڕایە وهەر لەجێگەی ئەو تێكڕایە بژی:\nكێ هۆنراوەتان دەكڕێ...\nئەی زەلامە پواوەكان\nئەی شاعیرە پێڵاوەكان (لەتیف هەڵمەت:162-163)\nد – شێوازی دیزاینی.گەر پێشتر فۆڕمەكانی شیعر خۆیان لەیەك سەروایی وبەیت وچوارینە وبڕگەیی وبونیادە بازنەیی..هتد ,ببینێتەوە ئەوا ئەو دەقانەی كەسەر بەئایندەگەرایین خۆیان نابەستنەوە بەسستمێكی دیاریكراوی فۆڕمەوە بەڵكو شاعیرەكان,بەنموونەی لەتیف هەڵمەت,بۆ هەر دەقێك جۆرێك لەدیزایین كەدواتر هاوشێوەی ئەو دیزایینە نابینرێتەوە.دیارە ئەمەش لەڕووی ناوەڕۆكەوە هۆكاری خۆی هەیە كەبەخێرایی بریتییە لەوەی هەر ڕووداو ودیمەن و وێنەیەك پێویستی بەدیزاینێكی تایبەت هەیە كەگوزارشت لەو ڕووداوانە بكات وشاعیریش وەك ئەندازیارێكی تەلارسازی چێژ لەو دیزایینە نوێیە دەبینێت.لەدەقەكانی لەتیف هەڵمەت داتێبینی ئەوە دەكرێت كەدەقەكانی پێكهاتووە لەچەند بەشێك وهەر بەشەو جۆرێك هەڵسەنگاندن وڕاڤەكردن ,بەڵكو هەر بەشەو سەربەخۆیی لەدەربڕین ودیزایین وڕووداو .تەنانەت ماناگشتییەكەش خۆی دەبێتە بەشێك لەپڕۆسەكە.ئەمەش بەو مانایەی كەبەشەكان بەجیاوازی دەنگ وشێوە ودەربڕینەوە,گوزرارشت لەخۆیان دەكەن ولەهەمان كاتدا دراوسێیەتییەك لەگەڵ مانا گشتییەكەدا دروست دەكات.بەمەش بەشەكان,بەهۆی هەماهەنگی وگونجاندنە ناوەڕۆكی میوزیكییەكانەوە, نامۆ نابن لەگەڵ یەكتری.لەدەقی"رێگایەكی دی"دا هەموو ئەمانە بەدی دەكرێت وشاعیر سەربەستی تەواوی داوە بەو دیزایینەی كەخۆی هەڵی بژاردووە.هەڵبژاردنەكەش,عەفەوی بێت یان نەخشەیی,دەچێتە نێو پڕۆسەی دیزایینە ئایندەییەكانەوە كەگوشارێكی شێوەیی لەسەر شاعیران دروست ناكات بەڵكو لەجیاتی ئەمە شاعیر,بەهۆی توانا میوزیكییەكانەوە, لەهەوڵی بونیادنانی شێوە ودیزاینێكی نوێدایە.بەمەش ,وەك پێشتر ئاماژەمان پێدا,هەر دەقە وجۆرێك لەدەربڕین وشێوە ودیزایین كەئەمە هاوشێوەی شەپۆلە دەنگییەكانی دەقە شیعرییەكانە كەبەپێی هەڵچوونە سایكۆڵۆژی وسۆسیۆڵۆژییەكان لەبەرزی ونزمیدایە وهەر دێڕە وجۆرێك لەشێوە ودیزایین.ئەمەش لەلایەكی ترەوە هاوشێوەی هێڵكاریییەكانی دڵە كەلەزەمەنێك وكەسێكەوە جیاوازییەكان بەدەردەكەون ولەهەمانكاتیشدا دەقە شیعرییەكان دوور دەكەونەوە لەسستمی كێش وسەروا (بۆ زیاتر زانیاری بڕوانە لێكۆڵینەوەمان,الشعر التموجی_دراسە مقارنە بین اڵادب اڵانجلیزی والعربی والكردی ,مجلە اڵاستاژ ,جامعە بغداد,كلیە ابن رشد,العدد 82 , 2009) .هەڵمەت لەدەقەكەیدا,كەبەهیچ جۆرێك لەڕووی شێوە ودیزاینەوە دووبارەی نییە لەدیوانەكەیدا, دەڵێت:\nلەباسی رێگادا لەبیرم چوو بڵێم (12 بڕگە)\nدوێنێ (2 بڕگە)\nرێگا زۆر جۆری هەیە (7 بڕگە)\nرێگای بازنەیی (5 بڕگە)\nرێگای چوارگۆشەیی (6 بڕگە)\nرێگای درێژۆڵكە (6 بڕگە)\nرێگا (2 بڕگە)\nرێگا هەیە دەتگەیەنێتە دەریا (12 بڕگە)\nرێگا هەیە دەتگەیەنێ بەكچێكی جوان (13)\nرێگا هەیە بەرەو لووتكە (8 بڕگە)\nرێگا هەیە بەرەو سێدارە (9 بڕگە)\nرێگا هەیە دەتگەیەنێتە درزێكی قەدەغە (15 بڕگە)\nرێگا..رێگا (4 بڕگە )\nخۆشترین رێگا(5 بڕگە)\nریگایەكە (4 بڕگە)\nلەهیچ شوێنێكەوە دەس پێناكاو (10 بڕگە)\nناگاتە هیچ كوێ.. (5 بڕگە). (لەتیف هەڵمەت:1007)\nگەر سەرنجێك لەم دەقە بدەین ئەوا دەبینین:\n- كێشەكان لەژمارەی بڕگەكاندا جیاوازییان هەیە ودەقەكە لەسەر كێشێكی دیاریكراویی بڕگەیی دانەمەزراوە هەروەك لەسەرەوە ئاماژەمان بەژمارەكان داوە.\n- سەرواكان پشتیان بەهارمۆنی دەنگەكان بەستووە وئەمیش لەدێڕێك ,بەڵكو لەدیمەنێكەوە بۆ ئەوی تر جیاوازییان هەیە.زاڵترین دەنگیش دەنگی "گ"ە كەبەپێی گریمانە دەنگییەكان ئاماژەیە بۆ ناجێگیری ودڵەڕاوكێ وگەڕان بەدوای ئەڵترنێتیڤەكاندا.ئەمەش تەواو یەكدەگرێتەوە لەگەڵ ناوەڕۆك وستراتیژییەتی دەقەكە.\n- شێوەی دێڕەكان هەندێك جار ئاسۆیی وهەندێك جاری تریش ستوونی..بۆ نموونە ووشەی "رێگا" زیاتر لەشێوەیەكی لەخۆ گرتووە .ئەمەش وایكردووە كەهەر جارە وجۆرێك لەمانا.لەبەشێكدا رێگا دەبێتە سەرچاوە بۆ سەرجەم ماناكان ولەبەشەكانی تریشدا ئەم رێگایە دەبێتە یارمەتدەرێك بۆ دەرخستنی هێزی سەرچاوەكە وەك رێگای بازنەیی وچوارگۆشەیی ودرێژكۆلەیی وڕێگا دەریایی ولووتكەیی وسێدارەیی وسۆزدارییەكان.ئەمەش وەك ئەوەی ئێمە لەچەمكی "ڕێگا"ناگەین تا نەزانین چۆن بەكاری دەهێنین وبۆچیش بەكاری دەهێنین ومەبەستێت لەبەكاهاتنەكان چین!هەندێك جار ئەم ووشەیە,هاوشێوەی دێڕەكان,بەشێوەی ستوونی دێت وهەندێك جاری تریش بەشێوەی ئاسۆیی هەروەك بەكارهاتنەكەی السیاب بۆ ووشەی "مگر" لە"انشودە المگر"كەیدا .\n2 – بەسوریالیزمكردنی وێنەكان.بەوپێیەی پەیوەندییەكی گەورە هەیە لەنێوان ئایندەگەرایی وسوریالیزم ,یان سوریالیزم سەرچاوەیەكی هەرە كاریگەری ئایندەگراییە ئەوا لەدەقە ئایندەگەراییەكاندا,شاعیر تەواو دوور دەكەوێتەوە لەچەمكە كڵاسیزمە بەكارهاتووەكان كەشاعیرانی سەر بەڕێبازی كڵاسیزم وڕۆمانسیزم وڕیاڵیزمەكانیش پێشتر بەكاریان هێناون هەر لەشێوە وشێواز ودەربڕین و وێنە ودیمەنەكان.كەواتە ئەو دەقەی كەنزیك دەبێتەوە لەبیرۆكە وفەلسەفەی سوریالیزم ئەوا لەهەمان كاتدا خۆی وەك ئایندەگرایی دەناسێنێت بەهونەرمەندان وشاعیران.لێرەشەوە شاعیران,كەنموونەی لێكۆڵینەوەكەی ئێمەیە,دەیەوێت دەقەكانی لەڕووی فەلسەفە ودەربڕین وناوەڕۆكەوە سروشتی نەبن وخوێنەر تەواو هیلاك بكەن بەمەسەلەی هەڵسەنگاندن وڕاڤەكردنەوە.لەتیف هەڵمەت لەدەقی " دزی " دا لەلایەكەوە دوو جیهانی جیاواز تێكەڵ بەیەكتر دەكات ئەوانیش جیهانی واقیع وجیهانی خەیاڵە درێژ وقوڵەكان.لەلایەكی تریشەوە دەچێتە نێو جیهانە سەیرو سەمەرەكان وەك ئەوەی گاڵتەی بەڕاستییەكانی واقیع بێت كەئەمە خۆی بۆخۆی بریتیە لەداماڵین وئاشكراكردنی گەندەڵییەكان ( هربرت رید:35-36).لێرەشەوە دەیەوێت خوێنەر ڕابهێنێت لەسەر وێنە نەبینراوەكان كەڕاستییەكان لەوێوە سەرچاوە دەگرن :\nباكان بەپێ دزكێ\nبەسەر تەلی كارەباكاندا\nگڵۆپی دار تەلەكان بدزن (لەتیف هەڵمەت:830)\nگەر ئەم وێنەیە بدرێتە خوێنەرێكی سروشتی كەئاستی ئەزموونەكانی وەك پێویست نەبێت ئەوا هەر زوو دەڵێت هەڵمەت تەواو كۆنترۆڵی لۆژیكی لەدەست داوە,ئەویش بەوەی "با"چۆن بەسەر تەلی كارەباكاندا ڕادەكات ولەهەمان كاتیشدا دەبێتە دز!بەڵام ئەم خوێنەرە ئاگای لەوە نییە كەوێنەكە لەسەرو واقیعەوە گەمەی خۆی دەكات وخوێنەرە سروشتییەكەش ئاگاداری ئەو جۆرە واقیعە نییە,بەڵكو تەنها باس لەوە دەكات كەلەواقیعدا دەبینرێت وبوونێكی فیزیكی هەیە.هەڵمەت لەدەقەكەیدا نایەوێت بەشێوە بینراوە فیزیكییەكە گوزراشت لەبابەتی ناوەڕۆكەكانی سەردەم بكات بەڵكو دەیەوێت خوێنەرەكانی نموونەیی بن تا بتوانن بچنە نێو قوڵایی فەزا نەبینراوەكان.لێرەدا ولەڕوانگەی سوریالیزمەوە هەموو شتە نالۆژییەكان دەتوانن ڕۆڵی شتە لۆژیكەكان ببینن ئەویش لەڕێگەی چەمكی گواستنەوە وبەكارهاتنە هێمایی وكۆدییەكان.كەواتە"با"كەی هەڵمەت "با"ڕاستەقینەكە نییە بەڵكو ئاماژەیە بۆ گەندەڵكاران كەهەمیشە لەبۆسەی دزی شتە بەنرخ ونەبینراوەكاندان كەئەمە بەكەسە سروشتییەكان ناكرێت.بەمەش گەندەڵكاران هەمیشە لەجووڵەیەكی نەزانراودایە هاوشێوەی "با"كە.هەر لەبەر ئەمەشە لەتیف هەڵمەت ڕقی لەهەموو شتێكی كڵاسیكیە.ئەوەتا لەدەقێكی تری سوریالیزمیدا بەنێوی"ناوی وەرزەكان" دەڵێت:\nناوی وەرزەكان دەگۆڕم\nناو گەلێكی كلاسیكن\nمن رقم لەهەموو شتێكی كلاسییكە\nبەها ناو دەنێم:وەرزی پیری\nهاوین ناودەنێم:وەرزی یاخیبوون\nپاییز ناودەنێم:وەرزی لاوی\nزستان ناودەنێم:وەرزی خەوبینین (لەتیف هەڵمەت:861)\nهەموو ئەمانەی كەهەڵمەت باسیان لێوە دەكات تەواو پێچەوانەی سروشتی واقیع ودیدی تێكڕای خەڵكییە كەچۆن دەبێت بەهار بەپیری ببینرێت وهاویین بەیاخیبوون لەقەڵەم بدرێت وپاییز بەلاوێتی خۆی نمایش بكات وزستانەكەش بچێتە نێو خەوەكانەوە!بەڵام هەڵمەت هەر لەخۆڕا جێگۆڕكێی لەڕۆڵ وكارنامەكانی وەرزەكاندا نەكردووە.ئەوەتا السیاب دەڵێت دەمێك بوو چاوەڕوانی بەهارمان كرد بەڵام بەهار گوڵێكی بۆ نەهێناین كەئاماژەیەكی شۆڕشگێڕییە لەكاتێكدا شۆڕش دروست دەبێت وكەچی جوانی بەدوای خۆیدا ناهێنێت:\nواتی الربیع فما تفتحت الزهور\nولا تنفست السنابل فیه\nلیس سوی الصخور\nسوی الرمال,سوی الفلاه (بڕوانە دەقی: المومس العمیا‌و)\nلەدەقە ڕۆمانسیزمەكانیشدا,بەنموونەی دەقەكانی گۆران,پاییز سەرچاوەی جوانی وڕەوینەوەی هەستە داخراوەكانە كەئەم ئەركە بەبەهاریش ئەنجام نادرێت.هەر لەزەمەنی تەموزی بابلییەوە تا دەگاتە شاعیر تەموزییەكان( السیاب,خلیل الحاوی,یوسف الخال,ادونیس,جبرا ابراهیم جبرا) هاوین سەرچاوەی كوشتن وگۆڕینی سستم وكودەتا بووە.زستانیش بەوپێیەی شتەكان بەرەو وەستان دەڕۆن ئەوا جگە لەكات بەسەربردن شتی گەورەی تری تێدا ئەنجام نادرێت بەتایبەتی لەكۆمەڵگای كوردەواری ولەزەمەنی پێش پیشەسازی.لەهەمان كاتیشدا زەمەنی شەوی زستان لەزەمەنی هەموو وەرزەكان درێژترە وخەو وخەیاڵاتەكان دەبنە یارمەتدەرێكی باش بۆ تێپەڕاندنی ئەم زەمەنە.خەوەكانیش بەلای هەڵمەتەوە خەوێكی سروشتی نییە بەڵكو بەشێكە لەبیركردنەوە قووڵەكان كەلەئەنجامدا دەتوانن شیعرییەت دروست بكەن.\n3- بێزاربوون لەمەسەلە سۆزدارییەكان.گەرچی مەسەلە سۆزدارییەكان لەزەمەنی ڕابردوودا بەتایبەتی لەدەقە ڕۆمانسیزمەكاندا یەكێك بوو لەبەها زاڵەكان وشاعیران بایەخێكی زۆریان پێداوە,بەڵكو زۆربەی دەقەكانیان دەرئەنجامی ئەم مەسەلەیە لەدایك بوون یان ئەم مەسەلەیە فاكتەر ومۆتیڤێكی كاریگەر بوو بۆ خوڵقاندی شیعرییەت,بەڵام لەزەمەنی جیهانگیری وبەهۆی زاڵبوون وكۆنترۆڵی پێكهاتەكانی ئەم جیهانگیرییەوە بەنموونەی ئابووری وتەكنەڵۆژی وسیاسی وئاڵۆزییەكانی سۆسیۆڵۆژیا ئەم مەسەلەیە وەك پێویست بەهای نامێنێت.بەپێچەوانەوە ئافرەت كەسەرچاوەی مەسەلە سۆزدارییەكانە نابێتە ئامانجێك بۆ دەستكەوتە ویژدانییەكان (كریستا فیشتریش:45).هەر لەبەر ئەمەش بوو چەندینی وەك ڤێرجینا ۆڵف وسیمۆن دی بۆڤوار ونەوال سەعداوی بانگەوازی ئەدەبیاتی فێمینیزمیان كرد,بەڵكو بەرگریشیان دەكرد.ئەمەش لەكاتێكدا لەنزیكەوە دەیانزانی كەئافرەت ومەسەلەكانی بەنموونەی سۆزداری لەژێر هەڕەشەی پشتگوێ خستندایە.لەتیف هەڵمەت بایەخێكی زۆری داوە بەچەمكە سۆزدارییەكان وبۆ ئەم مەستەش چەندین دەقی بەپێزی نووسیوە.بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا مەسەلەی جیهانگیری وبابەتە سەرسەختەكانی توانیویانە لەهەندێك دۆخدا گەمارۆی بدەن وئەمیش وەك هەر شاعیر وهونەرمەندێكی ئایندەگەرایی كەوتۆتە ژێر هەڕەشەی بابەتە تازەگەرایی وئایندەگەراییەكانەوە كەیەكێك لەوانە تێڕوانینە هونەری وفەلسەفی وئابووری وسیاسییەكانە.بەمانایەكی ڕوونتر لەتیف هەڵمەت وهاوشێوەكانی بابەتاكانیان زیاتر لەبابەتە جیهانگیرییەكاندا خەست كردۆتەوە.ئەوەتا خۆی لەدەقی"لاوكی ئازادی دا دەڵێت:\nهەرچیم هەیە لێم بسێنن\nبەڵام توخوا بەرلەوەی كەبممرێنن\nچنگێ خۆڵی وڵاتەكەم\nهەرچی یەسقان لەشمایە\nهەمووی بەگاز دەربهێنن\nچڵێ داری ئەم نیشتمانە بشكێنن ( لەتیف هەڵمەت:417)\nلەشوێنێكی تردا وزۆر ڕاشكاوانە دەڵێت:\nیا وشەیە...یا ئاگر\nیا كۆمەڵێ ڕەشەبایە (لەتیف هەڵمەت:1287)\nدواتر مەسەلەكان تەواو خەستر دەكاتەوە وزەمەنی ڕابردوومان بۆ تێكدەشكێنێت بەنموونەی خۆشەویستی وسۆزداری.لەدەقی"دڵم"دا دەڵێت:\nدڵێكم بوو ناسك بوو وەكو گوڵاڵە\nپێدەكەنی بۆ چپەی كچ...بۆ شنەی با\nیاری دەكرد...وەكو كەروێشك\nلەگەڵ ئەو هەموو مناڵە\nخۆرنشینێك كە ئەچوومەوە بەرەو ماڵ\nسێبەرێكی ڕەشی خوێن تاڵ\nخۆی لێ مات دابووم لەڕێدا\nسەرە سۆنگییەكی لێدا\nلەو ساتەوە ئیتر دڵم بوو بەبۆمبا ( لەتیف هەڵمەت:546) .\n4- بەخێراكردن وبەكورتكردنەوەی دەربڕین.لەزەمەنی خێرادا,واتە زەمەنی تەكنەڵۆژیای سەردەم,شتەكان بەخێرایی تێپەڕ دەبن بەوپێیەی درێژەدان یان درێژدادڕی لەدەربڕین وئاخاوتن زەمەنیان بەسەرچووە وتاكەكان ئەو بوارەیان نیە وەك زەمەنی ڕابردوو گوێبیستی چیرۆكە درێژەكان بن.لەدەقە ئایندەگەراییەكاندا شاعیران وێنەكان لەدیمەنێكی چڕی پڕمانادا كۆدەكەنەوە.ئەمە لەلای یۆنانی كۆن پێی دەوترا"ئێپیگرام" ولەلای یابانییەكانیش پێی دەوترێت "هایكۆ" ولەلای عەرەبەكانیش"الشعر التوقیعی".هەموو ئەمانە تێكڕا لەدەستەواژەی"كورتیلە دەق"دا خۆیان دەبیننەوە.لەتیف هەڵمەت گەرچی دەقی زۆر درێژی هەیە,كەئەمە لەزەمەنی ت.س.ئیلیۆت والسیاب دا شێوازێكی شیعری سەردەم بوو بەنموونەی "وێرانە خاك" و"انشودە المگر ", بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا یەكێكیشە لەپێشەنگەكانی كورتیلە دەق ولەم ڕووەشەوە خاوەن دەقێكی یەكجار زۆرە.بۆ نموونە لەدەقی " سەوزە گیا " دا دەڵێت:\nپەپوولە وگیا زویر بكات\nگۆرانی بۆ نابات (لەتیف هەڵمەت: 1327)\nئەم دەقە گەرچی زۆر كورتە بەڵام پڕ مانایە.چەندێتی خوێندنەوە بەیەك خوێندنەوەی ئەم دەقە قایل نابێت.گریمانەكانیش دەلێن كە:\n- هەر جێگەیە بەنموونەی ووڵات گەر كاری نەكرد بەڕەهەندە دیموكراسییەكان ئەوا گومان لەوەدا نیە كەگەندەڵی شوێن پێی دەگرێتەوە ولەوێشەوە پڕۆسەی ژیان بەتایبەتی تێكڕای خەڵكی دەكەوێتە ژێر هەڕەشەی برسێتی وهەژاری ودزێتی وكوشتن...هتد.\n- هەر جێگەیەك لەبری ئاشتی شەڕ بكاتە دروشمی ژیان ئەوا ئەو جێگەیە لەهەموو ڕوویەكی ژیانەوە نەگبەتی دەیگرێت وهەمان دەرئەنجامی پێششو دەخوڵقێنێت.\n- هەر جێگەیە,بەنموونەی ووڵات, بایەخ بەچینی هەژار وتێكڕای خەڵكی نەدات ئەوا ئەو جێگەیە پێدەنێتە قۆناغی ململانێ ودژایەتی وخۆپیشاندان وبەڵكو كودەتاش.\nلەهەموو ئەمانە وزیاتریش لەوە دەگەین كە لەتیف هەڵمەت لەلایەكەوە نایەوێت ڕاستەوخۆ گوزارشت لەبابەت وناوەڕۆكەكان بكات ولەلایەكی تریشەوە دەیەوێت ئایندەی دەقی شیعری لەسەر ئەم جۆرە فۆڕمە ڕابهێنێت.لەدەقێكی تریدا بەنێوی" بێشكە " دا دەڵێت:\nچەند بەختەوەرە هەمیشە\nبێشكە (لەتیف هەڵمەت:1383)\nلێرەشدا شاعیر لەم چەند ووشەیەدا گەندەڵییەكانی زەمەنی ئێستامان بۆ نیشان دەدات بەڵام لەڕێگەی هێماكانەوە كەپڕن لەمانا.واتە,چاك دەزانێت كەلەزەمەنی ئێستادا هەموو پەیوەندییەكان بەهۆی كۆنترۆڵی میتریاڵەوە بەسەر بەها زاڵەكانی ئەخلاقدا بەرەو تێكشان دەڕوات.تەنها زەمەنی منداڵییە كەبتوانێت پارێزگاری لەو بەهایانە بكات ئەویش چونكە هێشتا منداڵە وچێژی بەرژەوەندییە میتریاڵەكانی نەكردووە.شێوازی ئەم دەقە زۆر نزیكە لەشێوازی داداییەكان لەكاتێكدا زەمەنی منداڵ دەكات بەپێوەری ڕاستەقینەی جوانییەكان بەهەموو ماناكانییەوە.شێوازی دادایش ,هاوشێوەی سوریالیزم,دەچێتە نێو بازنەی ئایندەگەراییەوە.بەئاڕاستەیەكی تر,هەڵمەت, وەك كردارێكی ئیرەیی,ئاماژە بەو بێشكەیە دەدات كەهاوڕێیەتی منداڵێكی ساوا دەكات.ئەمە بەو مانایە دێت كەهەموو شتەكان لەگەورەیدا بەهاكانی خۆیان لەدەست دەدەن.گەرچی شاعیر هۆكاری هەرەسی زەمەنی ئێستای باس نەكردووە بەڵام ئەركی درێژەپێدان وڕاڤەكردنی خستۆتە سەر وەرگر.ئەمەش بەوپێیەی وەرگر بەشدارە لەپڕۆسەی شیعرییەتدا ولەهەمان كاتدا مافی ئەوەی هەیە كەزانیارییە وونبووەكان یان باسنەكراوەكان بگەڕێنێتەوە بۆ ماناكانی دەق.\n- گەیشتن بەماناكانی ئایندەگەرایی بوێری وهێزی داهێنانی دەوێت وبەمەش ئەوانەی كەدەچنە نێو پڕۆسەی ئایندەگەراییەوە هەمیشە تووشی توانج وكازەندە وڕووبەڕوی هێرشی گەورە دەبنەوە .بەمانایەكی جیاوازتر, بەجووڵەكردنی زانیارییەكان وبڕینی سنوورە داڕێژراوەكان ولادان لەیاساكان لەلایەن كەسە كڵاسیزمەكانەوە كارێكی مەحاڵە.ئەمەش بەبەڵگەی ئەوەی بۆ چەندین سەدە كڵاسیزمەكان نەیانتوانی لەسنووری یاساكانی كڵاسیزم لابدەن بەڵام بۆ كەسە بەئەزموون وزیتەڵەكان كارە مەحاڵەكان پێدەنێنە كارە دەشێییەكان ودواتر سنوورەكان لەبەردەمیاندا دەكرێتەوە.\n- ئایندەگەرایی پشت بەچەمكی پێشبینییەكان دەبەستێت.هەر ئەمەش وایكردووە كەسەرجەم ڕەهەند وبۆچوونەكانی ڕابردوو ڕەتبكەنەوە بەهەموو یاساكانیانەوە چونكە ئەو یەقینەیان لادروست بووە كەئایندە لەبەرژەوەندی خۆیاندایە وئەوانەشی لەزەمەنی ڕابردوودا دژایەتیان دەكردن بەرەبەرە دێنە سەر بۆ چوونەكانی ئەم ئایندەگەراییە.\n- بابەتە ئایندەگەراییەكان هاوشێوەی شەپۆلە دەریاییەكانە كەهەر شەپۆلێك كێش وقەبارەی خۆی هەیە ودووبارەنابنەوە.ئەمەش وای لەڕەخنەگر ج.س. فرێزەر كرد كەبڵێت كێشی شیعری وەك شەپۆلە دەریاییەكانە كەبەیەكسانی وبەهەمان هێز وقورسایی دووبارە نابنەوە (بۆ زیاتر زانیاری بڕوانە,ج.س.فریزر: 11 ) .\n- هونەرمەند ونووسەر وشاعیری ئایندەگەرایی هەمیشە بەدوای گۆڕانكارییەكاندا دەگەڕێت وەك ئەوەی ئاژەڵە چوارپێییەكان تەنها نابێت بەچوارپێی بمێننەوە بەڵكو كەمتر یان زیاتریان پێدەبەخشرێت.ئەمەش بەومانایەی كەمەرج نیە هەمیشە وێنەكان وەك خۆیان نمایش بكرێن وهەندێك جار ڕەهەندە خێراییەكان وهەندێك جاری تریش سێ لایەنەكان پێویستیان بەزیادكردنی هێزە مەعریفی وعەقڵییەكانە تابتوانێت هاوسەنگییەك دروست بكات لەنێوان وێنە وبابەتە واقیعییەكان ووێنە هونەرییەكان.\n- ئایندەگەراییەكان,بەوپێیەی ڕقیان لەڕابردوو دەبێتەوە وەك ئەوەی ڕابردوو بەربەستێك بێت بۆ وونبوونی داهێنانەكانی سەردەم,ئەوا خۆیان, بەیارمەتی چەمكە مەعریفی وسەرچاوەییەكان,یاسای نوێ دادەنێن كەپێشتر كاری لەسەر نەكراوە.\n- نووسەر وشاعیرە ئایندەگەراییەكان خۆیان نابەستنەوە بەیاسا دانراوەكان بەوپێیەی ئەو جۆرە یاسایانە ڕووبەر وقەبارەی داهێنانەكان لاواز دەكات.ئەمە پێچەوانەی سەربەستییەكانی ئایندەگەرایی كەڕێژەی داهێنانەكان لەگەورەوە بەرەو گەورەتر دەبات.\n- لەتیف هەڵمەت بەهۆی چڕە ڕۆشنبیرییە سەردەمییەكانیەوە توانیوێتی لەڕەهەندە ئایندەگەرییەكان بگات وهەوڵیشی داوە نموونەی شیعرییان لێ بهێنێتەوە.ئەمەش دەروازەیەكە بۆ بەشێك لەو شاعیرانەی كەهەتا ئێستا ئاشنایەتیان لەگەڵ ئایندەگەرایی وەك پێویست نیە یان وونە.\n- ابراهيم انيس,الأصوات اللغوية,مكتبة نهضة مصر.\n- ادونيس,زمن الشعر,دار الفكر,بيروت,1986.\n- ادونيس,مقدمة للشعر العربي,دار العودة,بيروت,1971.\n- ج.س.فريزر,الوزن والقافية والشعر الحر,ترجمة عبدالواحد لؤلؤة,دار الرشيد,بغداد,1980.\n- عدنان حسين العوادي,لغة الشعر الحديث في العراق بين مطلع القرن العشرين والحرب العالمية الثانية,وزارة الاعلام,العراق,1985.\n- كريستا فيشتريش,المرأة والعولمة,ترجمة سالمة صالح,منشورات الجمل,كولونيا,2000.\n- كمال خيربك,حركة الحداثة في الشعر العربي الحديث,دار الفكر ,بيروت,1986.\n- لةتيف هةلَمةت,ديوان (سةرجةم شيعرةكاني لةتيف هةلَمةت),ناوةندي غةزةلنووس,ضاثي يةكةم ,2014.\n- هربرت ريد,السريالية والمذهب الرومانتيكي,مقال كتاب:النقد,اسس النقد الأدبي الحديث,ج 1-3,مارك شورد واخرون,ترجمة هيفاء هاشم ,وزارة الثقافة ,دمشق,2005 .\n- Marianne W. Martin , Futurist Art and Theory -1909- 1915- ,Clarendon.1968.


June 4, 2018 – Dengekan\nWritten on June 4, 2018, by Zanko Yari\nلێکدانەویەک بۆ ڕەوتی پێشڤەچوونی پرۆسەی بەجیهانیبوون؛ شرۆڤەی چەمک و ڕەهەندەکانی (به ئاماژەیەکی کورت بۆ کۆمەڵگای کوردی) زانکۆ یاری (نووسهر، توێژەر و وەرگێڕ) ——————————————————- جیهانیبوون یەكێك لەو چەمكە نوێیانەی كە زۆركەس Continue Reading »\nWritten on June 4, 2018, by Denegkan\n(چه‌ند دیمانه‌یه‌كی ئه‌ده‌بی) بۆ خوێندنەوەی ئەم کتێبە کلیکی ئێرەبکەن …..\nWritten on June 4, 2018, by Sabah Ranjdar\nكاكه ئه‌حمه‌د ڕۆژێكی خۆشی هاوینه، سایه‌ی گه‌وره‌ی یه‌كه‌م ڕۆژی ڕه‌مه‌زانه: 18\_6\_2015. ڕۆژێكی پڕ ژیان و گه‌شه‌یه. كاریگه‌ری له‌سه‌ر زه‌ینییه‌ت و بینینی هه‌مه‌چه‌شنم بۆ ژیان و دنیا داناوه، سه‌كۆیه‌كی به‌رهه‌مهێنه بۆ Continue Reading »\nیه‌کێک له که‌سایه‌تیه گرنگه‌که‌ی پاراستن پاش مه‌سعود بارزانی ، کۆچکردوو شه‌کیب عه‌قراوی بوو له‌سه‌ره‌تای دروست بوونی ئه‌و ده‌سگایه هه‌تا ساڵی 1975 و ئاشبه‌تاڵی شوڕشی ئه‌یلوول ده‌وری گرنگی بینی له‌و ده‌سگایه Continue Reading »\nWritten on June 4, 2018, by Mozafar Abdullah\n٣-٦-٢١٠٨ موزەفەر عەبدوڵا …………………….. لە چەند ڕۆژی ڕابردودا دوو ڕوداو ، کە بە جۆرێک لە جۆرەکان پەیوەست بوون پێکەوە، ئەوانەش لەشکرکێشی چەند بارەی سوپای تورکیاو گرتنەوەی ئاوی دیجلە بوو، بونە Continue Reading »\nهه‌ردوكیان له ئاست له‌شكركێشی توركیا نوتقیان به‌ستراوه … عیمادعه‌لی\nئه‌وه پارتی و هاوپه‌یمانێتیه ستراتیجیه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ توركیا و و پاش ریفراندۆم به ته‌واوی لاواز بوونی پێگه‌ی سیاسی وای لیكردووه ته‌نانه‌تئه‌گه‌ر داوای لێبكرێت بڵێت سه‌ربازی توركیا له كوردستانی باكوریش بوونی هه‌یه. Continue Reading »\n( 1 ) لەگەڕیدەیەك دەچم کەماڵی نەبێ، هۆشی وێران وێران بێ. ( 2 ) لەگەریدەیەك دەچم کەسەراپای جەستەی ئەنجن ئەنجن کرابێ. ( 3 ) گەریدەیەك هەموو ڕۆژێك بەتاوانی ماڵوێرانی لەخاچ Continue Reading »\nله‌شه‌وبۆی ئه‌و كه‌نارانه ده‌چی به‌هاران به‌سه‌ر زستان و هاوینا به‌شت ده‌كه‌ن له‌نێوانی خۆرو خاكا سه‌مات ژاكان و وه‌رینه نه‌زریان ده‌هێڵێ ده‌نكه بارانێك له‌دیده‌تا بشاریته‌وه نه ره‌شه‌باش ئاڵی دڵت به‌گه‌واڵه ده‌سڕێته‌وه Continue Reading »


تاریق حه‌رب: مالیكی له ده‌ره‌وه‌ی یاریی سیاسییه و ناگه‌ڕێته‌وه\nتاریق حه‌رب شاره‌زای یاسایی عێراق، باسی ئه‌گه‌ره‌كانی گه‌ڕانه‌وه‌ی نووری مالیكی سه‌رۆكی هاوپه‌یمانی ده‌وڵه‌تی یاسا بۆ سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی عێراق ده‌كات و رای ده‌گه‌یه‌نێت، له رووی یاسایییه‌وه ده‌توانێت و پێشتر ده‌نگی باشی هێنا، به‌ڵام وه‌ك كرده‌نی ئێسته كه‌سێكی تر له‌ناو شیعه په‌یدا بووه كه حه‌یده‌ر عه‌بادییه و هه‌لی بردنه‌وه‌ی زۆر زیاتره، حه‌رب له دیمانه‌یه‌كی "وشه"دا هه‌روه‌ها تیشكی خسته سه‌ر ده‌ستووری عێراق و ئه‌گه‌ری هه‌مواركردنه‌وه‌ی.\n*له عێراق ده‌ستوورێكی هه‌میشه‌یی هه‌یه و به ده‌نگی هه‌مووان دانراوه، به‌ڵام بۆچی داوای هه‌مواركردنه‌وه‌ی ده‌كرێت و هه‌مواریش ناكرێته‌وه، كێشه‌ی هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه چییه؟\nچونكه ده‌ستووری عێراق له ده‌ستووره به‌ستووه‌كانه كه به سه‌ختی هه‌موار ده‌كرێته‌وه، رێوشوێنه‌كانی رێگه به هه‌مواركردنه‌وه‌ی ده‌ده‌ن ئاسان نین، به‌ر له چه‌ند رۆژێك ده‌ستووری توركیا هه‌موار كرایه‌وه، واته له په‌رله‌مان و به زۆرینه‌یه‌كی كه‌م و ئینجا له‌لایه‌ن گه‌له‌وه راپرسی له‌باره‌وه ده‌كرێت، له عێراق ته‌نیا ره‌زامه‌ندیی په‌رله‌مان و گه‌ل به‌س نییه، به‌ڵكو پێویستی به مه‌رج هه‌یه، واته ئه‌گه‌ر هه‌مواركردنه‌كه به پێی ماده‌ی 143ی ده‌ستوور بێت، ئه‌وه نابێت سێ پارێزگا به‌یه‌كه‌وه ره‌تی بكه‌نه‌وه، واته ڤیتۆ هه‌یه بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌ی ده‌ستووری عێراق ئه‌گه‌ر په‌رله‌مان و گه‌لیش له راپرسی رازی بێت، به‌ڵام سێ پارێزگا ده‌توانن رێگری لێ بكه‌ن، وه‌ك دهۆك و سلێمانی و هه‌ولێر، بۆیه ده‌بینین كه سیاسه‌توانان و په‌رله‌مانتاران كۆك نین له‌سه‌ر هه‌مواركردنه‌كه و ناشتوانن هه‌مواركردنی چه‌ند ماده‌یه‌كی دیاریكراو بگرنه به‌ر، ئه‌وه‌ی له ده‌ستوور خۆی هاتووه له‌باره‌ی هه‌مواركردنه‌وه‌ی دوای چوار مانگ له جێبه‌جێكردنی ده‌بێت، له‌لایه‌ن یه‌كه‌م خولی په‌رله‌مانه‌وه له 2006 كه ده‌بووایه هه‌مواركردنه‌كه ئه‌وكات بكرایه، بۆیه ئێسته دوای 11 ساڵ هیچ نه‌كراوه بۆ هه‌مواركردنه‌كه.\n*ئاخۆ هه‌ڵه‌كانی ناو ده‌ستووری عێراق چییه؟، كاتێ یه‌كێك له سیاسییه‌كان رای گه‌یاند كه هه‌ڵه‌یه‌كی ستراتیجی كه له ده‌ستوور كراوه رێگه‌دانه به دروستبوونی هه‌رێمه‌كان له‌لایه‌ن هه‌رسێ پارێزگاوه؟\nئه‌وانه‌ی باس ده‌كرێن هه‌ڵه‌ی زمانه‌وانین نه‌ك یاسایی، چونكه ده‌ستوور خۆی بنه‌مای یاساكانه، ئه‌وه‌ی له ده‌ستوور باسی لێوه كراوه به ره‌زامه‌ندی هه‌موو پێكهاته‌كان و گه‌لی عێراق دانراوه، هاوپه‌یمانی كوردستانی كه به‌شدار بووه له نووسینه‌وه‌ی ده‌ستوور، ترسی له هه‌مواركردنه‌وه و كه‌مكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی هه‌رێمی كوردستان هه‌یه كه ده‌سه‌ڵاتی زۆر فره‌وانه و ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تێكه نه‌ك ته‌نیا هه‌رێمێك، بۆیه نوێنه‌رانی هه‌رێم له به‌غدا له‌وه ترسان و ئه‌و مه‌رجه خرایه ناو ده‌ستوور كه پێویسته سێ پارێزگا به‌یه‌كه‌وه ره‌تی نه‌كه‌نه‌وه، ئه‌وكات هه‌موار ده‌كرێته‌وه، ئه‌وه‌ش به هه‌ڵه دانانرێت، به‌ڵكو هۆكاری دانانی ئه‌وه بووه كه له كاتێكدا دانراوه كه جیاواز بووه له‌وه‌ی ئێسته، به‌ڵام پابه‌ندی به‌و ده‌ستووره هه‌ر هه‌یه، ده‌مه‌وێ بڵێم كه هه‌مواركردنه‌كه ته‌نیا مه‌ترسی بۆ كورد نییه، به‌ڵكو له زۆرینه‌ی پارێزگاكان كه سیستمی نامه‌ركه‌زی كارگێڕییان هه‌یه ده‌سه‌ڵاتی فره‌وانیان هه‌یه، بۆ نموونه ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌كانی پارێزگاری عیماڕه به‌راورد بكه‌ین له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاته‌كانی فه‌رمانڕه‌وای ویلایه‌تی كالیفۆڕنیای ئه‌مه‌ریكا، هی عیماڕه فره‌وانتره، واته ده‌سه‌ڵات به‌سه‌ر نه‌وت و و سوپا و پۆلیسی فیدراڵ له هه‌موو دنیا له ده‌سه‌ڵاتی حكوومه‌تی ناوه‌ندییه ته‌نیا له عێراق نه‌بێت، بۆیه هه‌موو لایه‌نه‌كان ترسیان له هه‌مواركردنه‌وه‌ی ده‌ستوور هه‌یه، لێره‌دا ده‌توانرێت رێككه‌وتنێك بكرێت نه‌ك به زۆرینه ره‌ها، به‌ڵكو زۆرینه‌ی كه‌م بۆ هه‌مواركردنی سیستمی په‌رله‌مانی بۆ سیستمی سه‌رۆكایه‌تی.\n*له‌باره‌ی ناكۆكییه‌كان له‌باره‌ی ماده و بڕگه‌كانی ده‌ستوور، هه‌ر كاتێك ناكۆكی دروست بووایه بۆ دادگای باڵای فیدراڵ ده‌گه‌ڕانه‌وه، به‌ڵام ئه‌و دادگایه تا چه‌ند توانی كاره‌كانی به بێ لایه‌نگریی سیاسی بكات؟\nته‌نانه‌ت دادگای باڵای فیدراڵی ئه‌مه‌ریكاش دادگایه‌كی سیاسییه نه‌ك یاسایی، چونكه ئه‌وه ده‌ستوور جێبه‌جێ ده‌كات و شی ده‌كاته‌وه، بۆ نموونه له‌و دادگایه‌ی ئه‌مه‌ریكا هاوڕه‌گه‌زبازه‌كان ڤیتۆیان هه‌بوو، به‌ڵام ئێسته نا، چونكه پرسه‌كان له گۆڕاندان، بۆیه ئه‌وه‌ی دادگای باڵای فیدراڵی عێراق ئه‌نجامی داوه كه‌م نییه، توانیویه‌تی یه‌كپارچه‌یی عێراق بپارێزێت سه‌ره‌ڕای ته‌نگژه‌ی زۆر، ئه‌و شیكردنه‌وه‌ی بۆ ده‌ستوور كردووه ته‌نیا هه‌ندێك له بڕیاره‌كان نه‌بێت، وه‌ك ئه‌و بڕیاری له‌باره‌ی په‌رله‌مان ده‌ری كرد كه ناتوانێ یاسایه‌ك ده‌ربكات پێوه‌ندی به خه‌رجی دارایییه‌وه هه‌بێت ئه‌گه‌ر له حكوومه‌ته‌وه نه‌هاتبێت.\n*ئاخۆ دادگای فیدراڵ له یه‌كێك له قۆناغه‌كان نه‌كه‌وتووه‌ته ژێر پاڵه‌په‌ستۆی پارته سیاسییه‌كان و به‌دڵی ئه‌وان شیكردنه‌وه‌ی بۆ ده‌ستووری كردبێت؟.\nپێكهێنانی دادگای فیدراڵ و دامه‌زراندنی ئه‌ندامانی به‌ر له سه‌رده‌می به‌شبه‌شێنه‌ی تایفی بووه، ئه‌وان له سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتداری ئه‌یاد عه‌لاوی هاتنه دامه‌زراندن، واته له كۆتای 2004 و سه‌ره‌تای 2005، بۆیه له‌و كاته‌دا یه‌كتر قبووڵكردن هه‌بوو، ئه‌و له هه‌موو پێكهاته‌كان دامه‌زرا و خۆی له كاریگه‌ریی سیاسی به‌دوور گرت، بۆ نموونه چه‌ندان بڕیاری له دژی شیعه داوه له كاتێك ئه‌وان زۆرینه‌ن، هه‌روه‌ها له دژی كورد كه ئه‌ندامیان له دادگاكه‌دا هه‌یه.\n*ئاخۆ ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی ئێسته هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌تی و پێڕه‌ویان ده‌كات، به‌گوێره‌ی ده‌ستووری عێراقه یان تێپه‌ڕی كردووه؟\nئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌تی له‌لایه‌ن ده‌ستووری عێراقه‌وه دراوه، واته ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه ته‌نیا بۆ هه‌رێمی كوردستان دراون نه‌ك هه‌ر هه‌رێمێك له عێراق بێته دامه‌زراندن، بۆ نموونه ئه‌گه‌ر هه‌ر پارێزگایه‌كی عێراق ببێته هه‌رێم وه‌ك مووسڵ یان به‌سڕه، ئه‌وه هه‌مان ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێمی كوردستانیان نابێت، چونكه ئه‌و ده‌سه‌ڵاته فره‌وانه‌ی هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌تی ده‌ستوور تایبه‌ت به وانی داوه، واته هی كوردستان تایبه‌ته و هه‌رێمه‌كانی تریش ده‌سه‌ڵاتی گشتییان ده‌بێت.\n*له‌باره‌ی سنوورداركردنی ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كان له عێراق و ئه‌گه‌ره‌كانی هاتنه‌وه‌ی نووری مالیكی بۆ ده‌سه‌ڵات یاسا و ده‌ستووری عێراق، چی ده‌ڵێن؟\nئه‌و شتانه‌ی له راگه‌یاندنه‌كان ده‌یبیستین زیاتر سیاسییه نه‌ك كرده‌نی، بۆ نموونه به‌ستنه‌وه‌ی پرسی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان به گه‌ڕانه‌وه‌ی نووری مالیكی زیاتر سیاسییه، پرسی سه‌ربه‌خۆیی پرسێكی ئاسان نییه و ئاڵۆزه، سه‌ربه‌خۆیی پێوه‌سته به چه‌ندان بابه‌تی ناوه‌خۆیی و ناوچه‌كه و نێوده‌وڵه‌تی، بۆیه ئه‌و بابه‌ته ئاسان نییه، به‌ڵام ئێسته زۆرێك له عه‌ره‌ب به‌خۆشمه‌وه ده‌ڵێم با هه‌رێمی كوردستان ببێته ده‌وڵه‌ت، به‌ڵام به قسه‌كردن ده‌بێته ده‌وڵه‌ت؟، بۆیه ئه‌و پرسه پێوه‌سته به چه‌ندان پرسی ناوه‌خۆیی و ده‌ره‌كییه‌وه، پێشتر له 2005 له‌كاتی راپرسییه‌كی نافه‌رمی ئه‌و بابه‌ته ره‌تكراوه بوو، به‌ڵام ئێسته له‌لایه‌ن عه‌ره‌به‌وه زۆر قبووڵكراوه، پرسیاره‌كه ئه‌وه‌یه ئه‌و كاره ده‌كرێت، بێگومان كاریگه‌ری و كاردانه‌وه‌ی گه‌وره‌ی لێ ده‌كه‌وێته‌وه.\n*له رووی یاسایی و ده‌ستوورییه‌وه نووری مالیكی ده‌توانێت دووباره بگه‌ڕێته‌وه بۆ ده‌سه‌ڵات له عێراقدا؟\nبه‌پێی یاسا و ده‌ستوور بۆی هه‌یه، به‌ڵام له رووی كرده‌نییه‌وه نه‌خێر، واته ئه‌گه‌ر له هه‌ڵبژاردنی پێشوو توانی نزیكه‌ی 700 هه‌زار ده‌نگ به‌ده‌ست بێنێت، ئه‌وه له هه‌ڵبژاردنی داهاتوو له 2018 ناتوانی ده‌نگه‌كانی بگه‌یه‌نێته 100 هه‌زار و ژماره‌یه‌كی زۆره بۆ ئه‌و، چونكه وه‌ك ده‌بینن له ناو هاوپه‌یمانی شیعه كه‌سایه‌تییه‌كی نوێ ده‌ركه‌وتووه كه ناوی حه‌یده‌ر عه‌بادییه كه زۆرینه‌ی هاوپه‌یمانییه‌كانی شیعه و سوننه و كورد پاڵپشتی لێ ده‌كه‌ن، وه‌ك كه‌سایه‌تییه‌كی میانڕه‌و كه توانی ده‌ستكه‌وتی هه‌بێت له ئه‌نبار و فه‌لووجه و له مووسڵ، بۆیه نووری مالیكی ئێسته له ده‌ره‌وه‌ی یاریی سیاسییه و ئه‌و ناتوانێت 100 هه‌زار ده‌نگ بێنێت و ئه‌وه‌ش نایگه‌یه‌نێته ئه‌و ئاسته، واته ئه‌ندامانی حزبه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌و ناچنه ناو لیستێك كه پێویستیان به ده‌نگ هه‌یه بۆ گه‌یشتن به په‌رله‌مان، ئه‌وان له‌گه‌ڵ عه‌بادی ده‌چن كه ئه‌گه‌ری به‌ده‌ستهێنانی ده‌نگێكی زۆری له ناو شیعه لێ ده‌كرێت له‌و ده‌نگانه‌ی كه پێشتر به مالیكی دراون و ره‌نگه زیاتریشی پێ بدرێت، بۆیه عه‌بادی ده‌بێته یه‌كه‌م كه‌سایه‌تیی شیعه.\n*واته چاوه‌ڕوانی ململانێیه‌كی به‌هێزی مالیكی و عه‌بادی له هه‌ڵبژاردنی داهاتوودا ده‌كرێت؟\nمن پێشتر رام گه‌یاند كه حه‌یده‌ر عه‌بادی دوو بژاره‌ی له پێشه، یان حزبێكی تر له ده‌ره‌وه‌ی حزبی ده‌عوه بۆ خۆی داده‌مه‌زرێنێت، یان خۆی ده‌بێته سه‌رۆكی حزبی ده‌عوه، به تایبه‌تی كاتێك ئه‌و حزبه پێشتر چه‌ندان جار ترازانی هاوشێوه‌ی تیادا رووی داوه وه‌ك جیابوونه‌وه‌ی خزه‌یر خوزاعی و پێكهێنانی حزبی ده‌عوه رێكخستنی عێراق و جیابوونه‌وه‌ی ئیبراهیم جه‌عفه‌ری و پێكهێنانی پارتی ئیسڵاح، بۆیه حزبی ده‌عوه خۆی نوێ ده‌كاته‌وه و به بڕوای خۆی حه‌یده‌ر عه‌بادی یان ده‌بێ سه‌رۆكی پارته‌كه بێت یان سه‌رۆكی لیستی پارته‌كه یان جیابوونه‌وه و پێكهێنانی حزبێكی نوێ، بۆیه حزبی ده‌عوه كاتێك ناوی دامه‌زرێنه‌رانی بۆ كۆمیسیۆنی هه‌ڵبژاردن ره‌وانه كرد، ناوی سه‌رۆكی پارته‌كه‌یان دیاری نه‌كردووه و لیسته‌كه‌ش ناوی مالیكی و عه‌بادی تیادایه، بۆیه ئه‌گه‌ر هه‌یه كه ناوی عه‌بادی وه‌ك سه‌رۆك ببێته ئه‌گه‌رێكی قبووڵكراو.\nئه‌م بابه‌ته 579 جار خوێنراوه‌ته‌وه


:: PM:09:30:19/05/2019 \nكۆمپانیای هواوی له نوێترین به‌رهه‌مدا مۆبایلێكی تازه‌ی خسته بازاڕه‌وه كه تێیدا دیزاینێكی جوان و سیسته‌مێكی به‌هێزی به‌كارهێناوه.\nبه‌گوێره‌ی هه‌واڵێك كه له ماڵپه‌ڕی "gadgets" دا بڵاو كراوه‌ته‌وه و باس له به‌رهه‌مه نوێیه‌كه‌ی كۆمپانیای هواوی ده‌كات و ئاماژه‌ی پێ داوه، كۆمپانیای هواوی بۆ ناوه‌ڕاسته‌كانی مانگی ئایار، یه‌كێك له نوێترین به‌رهه‌مه‌كانی خۆی به‌ناوی "Y9 Prime"ه‌وه خسته بازاڕه‌كانه‌وه كه دیزاینێكی جوانی بۆ داناوه له‌گه‌ڵ سیسته‌مێكی خێرا و به‌هێز كه خاوبوونه‌وه و جامبوونی نییه.\nكۆمپانیاكه له‌باره‌ی تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌م مۆبایله‌وه ده‌ڵێ، مۆبایله نوێكه‌ی هواوی پاترییه‌كی 4000 میلی ئه‌مپێری له‌سه‌ره و پرۆسێسه‌رێكی به‌هێزی هه‌یه كه ده‌گاته 735 هێرتز، جگه له‌وه‌یش كامێرایه‌كی به‌هێزی بۆ دانراوه كه كامێرای پێشه‌وه‌ی 13 مێگا پێكسڵه و كامێرای دواوه‌ی 16 مێگا پێكسڵه، هه‌روه‌ها شاشه‌یه‌كی روونی هه‌یه كه 6.59 ئینجه و روونییه‌كه‌ی ده‌گات 1080 به 2160 پیكسڵه.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا ئه‌م كۆمپانیایه ئاماژه‌ی به‌وه‌یش كردووه كه ڕامی ئه‌م مۆبایله نوێیه چوار گێگابایته و میمۆری ناوه‌كی له 32 گێگابایته‌وه ده‌ست پێ ده‌كات تا 128 گێگابایت و ده‌توانی میمۆری ده‌ره‌كیشی بۆ دانێیت.


Home›هەواڵ›کوردستان›لە رووداوێکی هاتووچۆدا 8 کەس بوونە قوربانی\nلە دوو ڕووداوی هاتووچۆدا و بەهۆی وەرگەڕانی ئۆتۆمبێل لەسەر ڕێگای عەربەت – سلێمانی، دوو كەس گیانیانلەدەستدا و چواری دیكەش بریندار بوون، هاوكات بەهۆی بەربوونەوەی ئۆتۆمبێلێكی دیكە بەسەر خێزانێكدا لەسەیرانگای ئاوێسەر منداڵێك گیانی لەدەستدا و یەكێكی دیكەش بریندار بوو.\nئەفسەرێكی بنكەی هاتووچۆی ناحیەی عەربەت بە SNN ی وت: “درەنگانێكی شەوی ڕابردوو لە ئەنجامی وەرگەڕانی ئۆتۆمبێلێك جۆری قەمەرە لەسەر ڕێگای سەرەكی عەربەت – سلێمانی گیانلەدەستدانی دوو كەس و بریندار بوونی چواری دیكەی بەدواوە بوو كە سەرجەمییان سەرنشینی ئەو ئۆتۆمبێلە بوون”.\nئاماژەی بەوەشكرد، ڕووداوەكە بەهۆی تیژڕەویی شۆفێری ئۆتۆمبێلەكەوە بووە و لە ئەنجامدا كۆنترۆڵی لەدەستداوە و ئەو ڕووداوەی لێكەوتووەتەوە كە سەرنشینەكانی خەڵكی سنووری پارێزگای هەڵەبجەن.\nلەلایەكی دیكەوە و هەر شەوی ڕابردوو لە ئەنجامی بەربوونەوەی ئۆتۆمبێلێك لە سەیرانگای ئاوێسەر لە ناوچەی هەورامان بەسەر خێزانێكدا دوو منداڵی ئەو خێزانە دەشێلێت، بەوهۆیشەوە منداڵێكیان گیانلەدەستدەدات و منداڵێكی دیكەیان بەسەختی بریندار دەبێت.\nتوێژینەوەیەک: لە داهاتوودا سێ ملیار کەس لە کەشوهەوایەکی تەواو گەرمدا دەژین\nلە ڕاپەڕین کارکردن بە سیستمی عەریزەی ئەلیکترۆنی راگیرا\nوڵاتانی ئۆپیک پڵەس رێککەوتن لەسەر زیادکردنی بەرهەمهێنانی نەوت


پارتى دیموکراتى کوردستان سکاڵاى خۆى لەبارەى کەمکردنى کورسییەکانى گەیاندە نێردەى رێکخراوى نەتەوە یەکگرتووەکان لەعێراق "یۆنامى".\nمەحمود محەمەد وتەبێژى مەکتەبی سیاسی پارتى لە راگەیەنراوێکدا رایگەیاند، رۆژى چوارشەممە لەگەڵ شاندێکی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان (یۆنامی) لە عێراق کۆبوونەتەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر ھەڵبژاردنەکانی عێراق و دەرئەنجامەکانی پرۆسەکە.\nدەشڵێت "نیگەرانیەکانی پارتیمان خستەڕوو لەبارەی تەدەخولی نایاسایی سەرۆک کۆمار و سەرۆکی ئەنجوومەنی دادوەری عێڕاق لە پرۆسەکەدا و دەستکاریکردنی ئەنجامەکان کرد. ھەروەھا قۆناغی دوای ئەنجامەکانی ھەڵبژاردن و ھەنگاوەکانی پێکھێنانی کابینەی نوێی حکومەتی فیدراڵ و ئایندەی پرۆسەی سیاسی و حوکمڕانی لە عێراق، خرانە بەرباس".\nكۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان لەعێراق (پێنجشەممە 2ی کانونی یەکەمی 2021) ڕەتیکردەوە سەرۆك كۆماری عیراق و سەرۆكی ئەنجومەنی دادوەری هیچ دەستێوەردانێكیان کردبێت لەكاری كۆمسیۆندا، ئەوەش لە وەڵامێکدا بۆ پارتى کە لەدەستدانى دوو کورسییەکەى خستووەتە ئەستۆیان.\nئەندامێکی سەرکردایەتی پارتی لەبارەی ’’تۆمەتێک’’ ڕوونکردنەوە دەدات\n2021.12.21 - 09:34


به‌رپرسێكی باڵای بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی باس له دۆخی ئێستای ناوخۆی حیزبه‌كه‌ی و كۆنگره ده‌كات | Rwmal | ڕووماڵ\nده‌ستپێك دیدار و چاوپێكه‌وتن به‌رپرسێكی باڵای بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی باس له دۆخی ئێستای ناوخۆی حیزبه‌كه‌ی و كۆنگره ده‌كات\nبه‌رپرسێكی باڵای بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی باس له دۆخی ئێستای ناوخۆی حیزبه‌كه‌ی و كۆنگره ده‌كات\nبزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی به‌هۆی ناكۆكی چه‌ند به‌رپرسێكی سه‌ركردایه‌تی و مه‌كته‌ب سیاسی، له سیاسه‌تی ڕابه‌ری گشتییان ناڕازیبوون،جیابوونه‌وه‌یان له حیزبه‌كه‌یان ڕاگه‌یاند،به‌ڵام وه‌ك به‌رپرسێكی باڵای ئه‌و حیزبه ده‌ڵێ،به هه‌وڵی ڕابه‌ری گشتی به‌رپرسه‌كانی ئێستا ده‌ستیان به‌كاره‌كانیان كردووه‌ته‌وه،دۆخی ناوخۆی جێگیره.\nسه‌لام كه‌ریم ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامی تابه‌ت به ماڵپه‌ڕی ڕووماڵی ڕاگه‌یاند:” دۆخی ئێستایی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی زۆر جێگیره و تواندراوه ئه‌و كێشه و گرفتانه‌ی هه‌بوون چاره‌سه‌ربكرێن.\nسه‌لام كه‌ریم وتیشی:”هیچ كێشه و گرفتێكی ناوخۆی له ناو بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی نه‌ماوه،ئه‌و برایانه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی و شورا له هه‌ندێك له كاره‌كان و بڕیاره‌كانی بزوتنه‌وه، قسه‌و هه‌ڵوێستی خۆیان هه‌بوو،به دڵسۆزی و هه‌وڵی جه‌نابی ڕابه‌ری گشتی عیرفان عه‌بدولعه‌زیز و چه‌ند برایه‌كی تر،تواندرا به‌گفتوگۆ كۆتایی به گرفته‌كان بهێندرێت.\nچه‌ندیین به‌رپرسی باڵای بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی كه وازهێنانیان له حیزبه‌كه‌یان ڕاگه‌یاند،له‌ماوه‌كانی ڕابردوو ،ه‌ك خۆیان له‌وكاته بڵاویانكرده‌وه،به‌هۆی تێبینیانبووه، له‌باره‌ی بڕیار و هه‌ڵوێسته‌كانی بزوتنه‌وه،داوای كۆنگره‌ی حیزبه‌كه‌یان ده‌كرد.\nكه‌ریم ده‌ڵێ،بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامی كاتی به‌ستنی كۆنگره‌ی ماوه،به‌پێ پێڕه‌وی ناوخۆی حیزب كاتی كۆنگره مانگی 7ـی 2020 هێشتا زووه باسی به‌ستنی كۆنگره،بكه‌ین.\nبزوتنه‌وه‌ی ئیسلامی له دوواین هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مانی عێراق و كوردستان كه له‌گه‌ڵ یه‌كگرتوی ئیسلامی به‌یه‌ك لیست دابه‌زی نه‌ی توانی له هه‌ردوو هه‌ڵبژاردنه‌كه ببێته خاوه‌نی كورسی په‌رله‌مان.\nبه‌رپرسه‌كه‌ی بزووتنه‌وه هێمابۆئه‌وه‌ده‌كات، ئه‌ندام و به‌رپرسانی بزووتنه‌وه حیزبه‌كه‌مان له پێش هه‌موو شتێكه‌وه‌یه بۆمان كه‌سیشمان ئاماده‌نین به‌ردێك له بناغه‌ی بزووتنه‌وه ده‌ربهێنین.


بوونی یەك كەسی بڕیاردەر لە هەر حزبێكدا پێویستییەكی هەنووكەییە،ناكرێت لە حزبێكدا چەند بڕیاردەرهەبن\nHome›هەواڵ›کوردستان›بوونی یەك كەسی بڕیاردەر لە هەر حزبێكدا پێویستییەكی هەنووكەییە،ناكرێت لە حزبێكدا چەند بڕیاردەرهەبن\nSNN-عەلی حمە سەعید\nبە بۆچوونی نوسران و چاودێرانی سیاسی بۆ ئەوەی هەر حزبێك بتوانێت بە باشی كارەكانی بەڕێوە ببات و سەركەوتوو بێت لە بڕیارەكانی و هاوكات خەرجی و داهاتەكانی بە هەدەر نەڕوات، وابشترە یەك كەس ئەم ئەركە بگرێتە ئەستۆ، چونك ناكرێت لە هەر حزبێکدا چەند بڕیاردەرهەبن كە هەمووشیان پێچەوانەی یەكتربن.\nمەشخەڵ كەوڵۆسی، نوسەر و چاودێری سیاسی بە SNNی ڕاگەیاند: سروشتی كاری حزبایەتی و بەڕێوەبردنی ئۆرگانە جیاوازەكانی هەر حزبێك پێویستی بەوە هەیە یەكسەرچاوەی بڕیاردانی هەبێت، ناكرێت لە حزبێكدا چەند كەس خاوەنی بڕیار بن ئەگەر بەم جۆرەبێت ئەوە پێی ناوترێت حزب بەڵكوو وەك بەرەیەكی سیاسی لێدێت كە چەند بۆچوونێكی سیاسی جیاواز لەناوخۆیدا كۆبكاتەوە، بۆیە ئەوەی ئێستا لە هەرێمی كوردستان دەگوزەرێت هەنگاوێكی تەندروست و پێویست بوو كە دەبوو هەر زوو ئەو ئەنگاوانە بگیرانایەتەبەر.\nئاماژەی بەوەشكرد، بوونی یەك سەرۆك لە چەند ڕووە سودی تایبەتی خۆی دەبێت، بە نموونە ئەگەر ئەو حزبە بیەوێت بڕیارێكی چارەنوس ساز بدات پێویست بەوەناكات دەستبكرێت بە كۆبوونەوە و ڕازیكردنی دڵی ئەمو ئەو بەڵكوو دەكرێت بە ڕاوێژ لەلایەن یەك كەسەوە بڕیارە بدرێت كە لەبەرژەوەندی هەموو لایەكدا، بە نموونە ئەو بڕیارەی كە لە ئێستادا لە سلێمانی دەركراوە بۆ دەستبەسەرداگرتنی چەكی بێمۆڵە تو ئۆتۆمبێلی جامڕەش ئەمە بڕیارە دروستەكەیە و دەبێت لەسەر ئەم جۆرە بڕیاردانانە بەردەام بێت.\nئەو چاودێرە سیاسییە جەختی لەوەشكردەوە، ناكرێت پێگەی گرنگ و گەورەی ماڵی “مام جەلال” لەبەرچاو نەگیرێت لە دەركردنی بڕیارە گرنگەكاندا چونكە هەمیشە ماڵی مام جەلال هەر بڕیارێكیان دابێت لەبەرژەوەندی گشتیدا بووە، بۆیە خەریك بوو پێگەی ماڵی مام جەلال بەتەواوی بسڕێتەوە و هیچ حسابێك بۆ بڕیارەكانیان نەكرێت، بەڵام بە عاقڵی و ژیری (بافڵ تاڵەبانی) توانی جارێكی دیكە ئەو متمانەیە بۆ هاووڵاتیان بگەڕێتەوە كە لەسەردەستی ماڵی مام جەلال دروست بوو بوو بۆیە زۆر گرنگە لەمەودواش بەوشێوەیە بەردەوام بێت لەدەركردنی بڕیاری بوێرانە بۆ كۆتایی هێنان بە قۆرخكاری و فرە دەستەڵاتی لەناو حزبدا.\nجەبار یاوەر: گۆڕینی ئەرکی هێزەکانی ئەمەریکا لە عێراق پشتیوانی دەبێت بۆ پێشمه‌رگه\nحزبێکی ديکەی عێراق بايکۆتی هەڵبژاردنەکانی کرد\nئێرانیش لەسەر ئەو پولی پۆستەیە هاتە دەنگ کە بۆ هاتنی پاپا ئامادە کرابوو\nکازمی پێشوازی لە وەزیری بەرگريی فەرەنسا کرد\nڤیدیۆ:چێڵسی و مانچستەرسیتی گەیشتنە قۆناغی داهاتوو


تورکیا بەردەوامە لەداگیرکاری و پابەندی ئاگربەست نابێت – Standard Kurd\nتورکیا بەردەوامە لەداگیرکاری و پابەندی ئاگربەست نابێت\nلەلایەن ستاندار Posted on تشرینی یه‌كه‌م 19, 2019 473 جار بینراوە 0 سەرنج\nبەپێی راپۆرتێکی ئاژانسی هەواڵی هاوار نیوس تاوەکو ئێستا تورکیا بەردەوامە لەداگیرکاری بۆسەر رۆژئاڤای کوردستان و پابەندی ئاگربەست نەبووە، هاوار نیوس رایگەیاندووە: تورکیا بەردەوامە لەناردنی چەکی قورس و گروپەچەکدارەکانی بۆسەرێ کانی، ئاژانسەکە ئاماژەی بەوەشداوە فرۆکەکانی تورکیا بەخەستی بوردومانی ناحیەی زرکان و گوندەکانی دەوروبەری سەرێ کانی دەکەن، ئەمەش دەلالەتە لەپابەندنەبوونی ئەوڵاتە بەئاگربەستەوە.\nشایەنی باسە ئێوارەی رۆژی پێنجشەم ١٧ی١٠ تورکیا و ئەمریکا دەربارەی ناوچەی ئارام، رێکەوتنێکی نۆ خاڵیان واژۆکرد، بەپێی رێکەوتنەکە بۆ ماوەی ١٢٠ کاتژمێر شەڕ و پێکدادان لەنێوان سوپای تورکیا و هێزەکانی سوریای دیموکرات دەبێت رابوەستێت.\nبڵاوکراوەی پێشووسەرۆکی چیک: ئەمریکا و یەکێتی ئەوروپا خیانەتیان لەکورد کرد\nبڵاوکراوەی نوێترئەمركاش هەرێم لە نیازپیسی توركیا ئاگادار دەكاتەوە


__ گواستنه‌وه‌ی ٤ به‌ندكراوی مه‌حكوم به سێداره بۆ ژووره تاكه‌كه‌سیه‌كانی به‌ندیخانه‌ی وه‌رمێ\n__ ٣٠ به‌ندكراو له به‌ندیخانه‌ی ره‌جایی شار مانیان له‌خواردن گرت\n__ ماهواره سیخۆرییه‌كه‌ی ئیسرائیل چالاكیه‌كانی ئێران به گرینگییه‌كی زیاتره‌وه چاودێری ده‌كات\n__ یه‌كێتى ئورووپا له‌هه‌وڵى زیادكردنى ئابلۆقه‌كان دژى تاران و دیمه‌شقه\n__ ٢٠ له‌سه‌دی مندالان تووشی نه‌خۆشی ده‌روونی بوون\n__ خه‌لاتى ئه‌ده‌بیاتى نۆبیڵى ٢٠١١ درا به شاعیرێكى سوئێدى\nگواستنه‌وه‌ی ٤ به‌ندكراوی مه‌حكوم به سێداره بۆ ژووره تاكه‌كه‌سیه‌كانی به‌ندیخانه‌ی وه‌رمێ\nخه‌باتمێ دیا: ئێواره‌ی رۆژی چوارشه‌ممه ٤ به‌ندكراوی حوكم دراوه به سێداره به برِیاری به‌رپرسی به‌ندیخانه‌ی ورمێ بۆ ژووره‌كانی تاكه‌كه‌سی گواسترانه‌وه. به‌پێی راپۆرِتی هه‌واڵده‌ری موكریان، ناوی ئه‌و ٤ به‌ندكراوه، مه‌هدی سادقیان، شاهین ساڵحی، ئه‌لاهوێردی پوورئازه‌ر و حاجی په‌ژوهه‌ش راگه‌یه‌ندراوه. هه‌تا ئێستا هۆی گواستنه‌وه‌ی ئه‌و ٤ به‌ندكراوه كه به‌تاوانی قاچاخكردنی مادده هۆشبه‌ره‌كانه‌وه حوكمی سێداره‌یان به‌سه‌ردا سه‌پاوه رانه‌گه‌یه‌ندراوه.\n٣٠ به‌ندكراو له به‌ندیخانه‌ی ره‌جایی شار مانیان له‌خواردن گرت\nبه پێى راپۆرتى رێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان، لانیكه‌م ٣٠ به‌ندكراو له به‌ندیخانه‌ی ره‌جایی شاری كه‌ره‌ج له دوو رۆژی رابردوو مانیان له‌خواردن گرت. ئه‌و به‌ندكراوانه رایانگه‌یاندووه كه، له ناره‌زایه‌تی ده‌ربرِین به پێشێل كردنی مافی كه‌مینه‌كانی مه‌زهه‌بی و دینی ده‌ستیان داوه‌ته مانگرتن له‌خواردن. ناوی ژماره‌یه‌ك له‌و كه‌سانه‌ی مانیان له‌خواردن گرتووه بریتیه له، محه‌ممه‌د به‌رانی، فه‌رهاد سه‌لیمی، خه‌لیل حه‌میدی، حسێن ئه‌مینی، برایم قه‌دیرف، عه‌بدولا خوسره‌زاده، خه‌سره‌و به‌شاره‌ت، ئه‌حمه‌د عه‌بدولاهی، هێمن مه‌حمود ته‌ختی، حسێن جه‌وادی، خالید حاجی زاده، ئارمان به‌همه‌نی، حامید ئه‌حمه‌دی، به‌هرام ئه‌حمه‌دی، كه‌ماڵ مه‌لایی، محه‌ممه‌د زاهیر به‌همه‌نی، كه‌یوان زه‌ند كه‌ریمی، جه‌مشید ده‌هقانی، جه‌هانگیر ده‌هقانی، هوشیار محه‌ممه‌دی، خه‌بات مینبه‌ری، سه‌لاح مه‌حمودی، هادی ئه‌مینی، ره‌مه‌زان سه‌عیدی، جه‌عفه‌ر غه‌فووری، حیسام محه‌ممه‌دی، ئه‌نوه‌ر خزری، كامران شێخه و خه‌سره‌و زرستان. جێگه‌ى باسه به‌شێكى زۆرى ئه‌و زیندانیانه كوردن.\nماهواره سیخۆرییه‌كه‌ی ئیسرائیل چالاكیه‌كانی ئێران به گرینگییه‌كی زیاتره‌وه چاودێری ده‌كات\nئیس رائیل له‌هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه كه به به‌رێكردنى ماهواره‌ی سیخۆری بۆ ئاسمان، كرده‌وه‌كانی ئێران زیاتر چاودێری بكات. كاناڵی ١٠ ى ئیسرائیڵ، رۆژی چوارشه‌ممه رایگه‌یاند كه ماهواره‌ی سیخۆری سازكراوی ئه‌و وولاته، كه به‌م نزیكانه له مه‌داری زه‌وی جێگیر ده‌بێت، توانای ئه‌وه‌ی هه‌یه كه له به‌رزایی ٦٠٠ كیلۆمه‌تری وێنه‌كان به رووناكی دوو هێنده‌ی جاران بۆ زه‌وی بنێرێته‌وه. به‌پێی ئه‌و راپۆرِته، مه‌ئمورییه‌تی سه‌ره‌كی ئه‌و ماهواره‌یه، چاودێری كردنى ئه‌و ناوچانه‌یه كه په‌یوه‌ندی به‌چالاكییه‌كانی ناوكه‌یی ئێرانه‌وه هه‌یه و هه‌روه‌ها چاودێركردنى باره‌كانی چه‌ك و چۆڵى ئێران كه به‌ره و حیزبولای لوبنانه‌وه به‌رێده‌كرێن.\nیه‌كێتى ئورووپا له‌هه‌وڵى زیادكردنى ئابلۆقه‌كان دژى تاران و دیمه‌شقه\nیه‌كێتى ئورووپا خۆى بۆ په‌سه‌ند كردنى ئابلۆقه نوێیه‌كان دژى رژیمى ئێران و سوریه له حه‌وتووى داهاتوو ئاماده ده‌كات. ده‌گووترێ ئه‌ندامانى یه‌كێتى له‌سه‌ر ئه‌و برِیاره رێكه‌وتوون كه بانكى ناوه‌ندى سوریه بخه‌نه ژێر ئابلۆقه‌كان و ٢٩ به‌رپرسی تری ئێرانیش بخه‌نه ناو لیستى ته‌حریمه‌كانى پێشوویانه‌وه. ئه‌و گه‌لاڵه‌یه چوارشه‌ممه‌ى داهاتوو له شوراى وه‌زیره‌كانى ده‌ره‌وه‌ى وه‌لاتانى ئه‌ندامى یه‌كێتى ئورووپا ده‌خرێته به‌ر لێكۆڵینه‌وه. به‌و ٢٩ كه‌سه له به‌رپرسانى رژیم ژماره‌ى لێپرسراوانى ئابلۆقه له‌سه‌رى رژیمى ئێران ده‌گاته ٦١ كه‌س كه یه‌كێتى ئورووپا سه‌رجه‌مى ئه‌و كه‌سانه به پێشێلكه‌رى مافه‌كانى مرۆڤ تاوانبار ده‌كا.\n٢٠ له‌سه‌دی مندالان تووشی نه‌خۆشی ده‌روونی بوون\nبه‌پێی سه‌رژمێرییه‌كان، نه‌خۆشییه‌كانی ده‌روونی له‌ناو ژنانی دووگیان ٢٦ له‌سه‌د و له‌ناو پیاوان ١٦ له‌سه‌ده. به‌رِێوه‌به‌ری گشتی ته‌ندروستی كۆمه‌لایه‌تی ده‌رونی و ئێعتیادی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ووتی: له‌مه‌رِ نه‌خۆشییه‌كانی ده‌رونی له‌ناو مندالان هه‌تا ئێستا به‌دواداچوونێكى نه‌ته‌وه‌یی ده‌ستپێنه‌كراوه به‌لام سه‌رژمێرییه‌كان نیشانیانداوه كه لانیكه‌م ٢٠ له‌سه‌دی مندالانی وولات تووشی نه‌خۆشی ده‌روونی بوون كه به‌شێوه‌یه‌ك پێویستییان به ده‌رمان هه‌یه. به‌وپێیه كێشه‌كانی پێوه‌ندیدار به مندالان له دوو لایه‌نه‌وه گرینگی هه‌یه، له ده‌ستپێكدا چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی مندالان و دواییش كرده‌وه‌ی به‌رگریكارانه بۆ گه‌وره‌كان.\nخه‌لاتى ئه‌ده‌بیاتى نۆبیڵى ٢٠١١ درا به شاعیرێكى سوئێدى\nبه پێى ر اپۆرتى هه‌واڵده‌رى فه‌رانسه له ئیستوكهۆڵم له درێژه‌ى به‌خشینى خه‌لاته‌كانى نۆبێل له بواره جۆراوجۆره‌كاندا، خه‌لاتى ئه‌ده‌بیاتى نۆبێلى ٢٠١١ ئه‌مرۆ پێنج شه‌ممه ١٤ى ره‌زبه‌ر درا به شاعیرى سوئێدى توماس ترانسترۆمێر. تۆماس ته‌مه‌نى ٨٠ ساڵه و تا ئێستا ١٠ كتێبی شیعرى به زمانى سوئێدى بلاوكردۆته‌وه.\nڕێکه‌وت: 2011-10-06 17:22:35\nبه‌شی ( هه‌واڵه‌كانى كوردستان و ئێران و جیهان (١٤ى ره‌زبه‌ر) )