NRT TV | کوردستان | خێزانێکی شاری هەولێر بۆ گەشتکردن چوونە تورکیا و هێرشیان کرایەسەر\n47240 جار خوێندراوەتەوە\nدوای ئەوەی خێزانێکی خەڵکی شاری هەولێر بۆ گەشتکردن سەردانی شاری مێرسینی وڵاتی تورکیا دەکەن لەو شارەدا لەلایەن چەند کەسێکەوە هێرش دەکرێتە سەریان و پارێزگاری هەولێریش دەڵێت، "داوا دەکەین لە زووترین کاتدا په‌ڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ ئەم بابەتە بکرێته‌وه."\nلە شاری مێرسینی وڵاتی تورکیا هێرش کرایە سەر خێزانێکی شاری هەولێر کە بە مەبەستی گەشتکردن سەردانی ئەو وڵاتەیان کردبوو و بەوهۆیەوە دوو ئەندامی ئەو خێزانە بریندار بوون و بۆ نەخۆشخانە گواسترانەوە.\nهاوکات، یەکێک لە شایەتحاڵەکان ئەوەی بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، "لە ناوچەی بوزازی سەر بە شاری مێرسین ئۆتۆمبێلێکمان بینی کە لەلایەن چەند کەسێکەوە هێرشی کرابووە سەر و بە بەرد لەسەری کوڕی ئەو خێزانە درابوو، کە تەمەنی ١٢ ساڵ بوو."\nلەسەر ئەو رووداوە، ئومێد خۆشناو پارێزگاری هەولێر لە راگەیەنراوێکدا دەڵێت، "داوا دەکەین لە زووترین کاتدا په‌ڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ ئەم بابەتە بکرێته‌وه و لە رێگەی یاساوە هۆکاری ئەو پەلاماردان و هێرشکردنە نامرۆڤانەیە بۆ سەر ئەو خێزانە یەکلابکرێتەوە و پەلاماردەر و تاوانباران بەسزای توندی یاسایی خۆیان بگەێنن."\nباسی لەوەشکردووە، "داوا لە کونسوڵخانەی وڵاتی تورکیا لە هەولێر دەکەین، بە فەرمی بۆ رای گشتی روونکردنەوە بدات و هۆکاری پەلاماردان و هێرشکردنە سەر هاوڵاتییانی ئێمە لە وڵاتەکەیان روونبکاتەوە."\nشاری مێرسینی وڵاتی تورکیا هێرش کرایە سەر خێزانێکی شاری هەولێر کە بە مەبەستی گەشتکردن سەردانی ئەو وڵاتەیان کردبوو و بەوهۆیەوە دوو ئەندامی ئەو خێزانە بریندار بوون و بۆ نەخۆشخانە گواسترانەوە.\nیەکێک لە شایەتحاڵەکان ئەوەی بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، "لە ناوچەی بوزازی سەر بە شاری مێرسی ئۆتۆمبێلێکمان بینی کە لەلایەن چوار کەسەوە هێرشی کراوەتەسەر و بە بەرد لەسەری کوڕی ئەو خێزانە درابوو، کە تەمەنی ١٢ ساڵ بوو."\nباسی لەوەشکردووە، "داوا لە کونسڵخانەی وڵاتی تورکیا لە هەولێر دەکەین، بە فەرمی بۆ رای گشتی روونکردنەوە بدات و هۆکاری پەلاماردان و هێرشکردنە سەر هاوڵاتییانی ئێمە لە وڵاتەکەیان روونبکاتەوە."\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان و جێنشینی ئەبوزەبی کۆبوونەوە


بۆچی بەرهەم ساڵح ناچیتە هەولێر؟\nكه‌مال چۆمانى - 20-11-2018 - 106069 جار خوێندراوەتەوە\nدەوری کوردایەتیی و بارزانیی\nئەوەی زیاتر دەمەوێت بڵێم تەماشای سیاسەتی کوردایەتیی بکەن کە مەسعود بارزانیی خۆی بە خاوەنی دەزانێت. لەبەرئەوەی بارزانیی نەیدەویست بەرهەم ساڵح ببێتە سەرۆک کۆمار، ئێستا حکومەتی هەرێم و بنەماڵەی بارزانیی مامەڵەی لەگەڵ ناکەن. چونکە بارزانیی و پارتیی دژی بەرهەم ساڵح بون، تەنانەت حکومەتی هەرێمیش جورئەتی نەکرد بەیاننامە دەربکات بۆ پیرۆزباییکردن لە بەرهەم ساڵح، هەرچەندە جێگری سەرۆکی حکومەت یەکێتییە. کۆسرەت رەسول تا دوێنێ شێرەکەی پارتیی بو لەناو یەکێتییدا، کەچی ئەمڕۆ ئەو ٥٠ دەفتەر دۆلارەیان بڕیوە کە وەک نەسریەی سەرۆکایەتیی هەرێم پێیان دەبەخشی. تەنانەت بەرهەم ساڵح دەتوانێت بچێتە هەمو شوێنێکی دونیا و لە ئاستی باڵا پێشوازیی لێ دەکرێت، لە شەقامەکانی عێڕاقدا گوڵباران دەکرێت، بەڵام هیچ رون نییە ئەگەر لە هەولێر دەربکەوێت گولەباران نەکرێت و دواتر ئاساییشی پارتیی نەڵێت دو تیرۆریست بون یاخود دو سەرخۆش بون، یان بەرهەم ساڵح کێشەیەکی کۆمەڵایەتیی هەبو. بارزانی رایگەیاندوە کە رێ بە بەرهەم ساڵح نادات بچێتە ناو هەولێر.


د.هێمن هەورامی: جەخت لەسەر ئەنجامدانی هەڵبژاردن دەكەینەوە لە وادەی خۆیدا | KURDPLAT\nد.هێمن هەورامی: جەخت لەسەر ئەنجامدانی هەڵبژاردن دەكەینەوە لە وادەی خۆیدا\nکوردپلات 4/13/2022 06:44:00 م ليست هناك تعليقات\nجێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان، رایگه‌یاند، ده‌بێت له نزیكترین دانیشتنی په‌رله‌ماندا خوێندنه‌وه‌ى یه‌كه‌م بۆ هه‌موارى یاسای هه‌ڵبژاردن و كاراكردنه‌وه‌ى كۆمسیۆن و دۆخی گشتیی دارایی بكرێت.\nد.هێمن هه‌ورامی ئه‌مڕۆ چوارشەممە له‌میانی كۆبونه‌وه‌یه‌كدا له‌گه‌ڵ كلێمنس زێمتنه‌ر، كونسوڵی گشتیی كۆمارى ئه‌ڵمانیای فیدڕاڵ له هه‌رێمی كوردستان رایگه‌یاند، "جه‌ختی له‌سه‌ر پێویستیی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنه‌كان له واده‌ی دیاریكراوى خۆیدا ده‌كه‌ینه‌وه و ده‌بێت له نزیكترین دانیشتنی په‌رله‌مان خوێندنه‌وه‌ى یه‌كه‌م بۆ هه‌موارى یاسای هه‌ڵبژاردن و كاراكردنه‌وه‌ى كۆمیسیۆن و دۆخی گشتیی دارایی هه‌رێم بكرێت، بۆ ئەوەی ڕێرەوی پەیڕەوی و یاسایی خۆی وەربگرێت".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، "پێویست بو كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان كارا بكرابوایه‌وه و جێگەی کۆمیسیاره‌كانیش پڕبکرابوایه‌وه، هاوكات ئەو بابەت و یاداشت و ڕاپۆرتانەشی كه پەیوەستن بە دۆخی دارایی و کاری پەرلەمانی بخرێنه به‌رنامه‌ی كارى دانیشتنه‌كانی په‌رله‌مان، چونكه هیچ بیانویه‌كی سیاسی بۆ دواخستنی كاراكردنه‌وه‌ى كۆمیسیۆن نه‌ماوه".\nهێمن هه‌ورامی سه‌باره‌ت ىه مافی پێكهاته‌كانیش وتی، "دەبێت ماف و نوێنەرایەتیی پێکھاتەکان پارێزراو بێت و خواستی پێکھاتەکان لە فراکسێۆنە جیاجیاکانیان لە پەرلەمان و دامەزراوە سیاسی و ئاینی و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵی مەدەنی و نوخبەی پێکھاتەکان و جەماوەرەکەیان لە سەر شێوە و جۆر و کورسییەکانیان لەلایەن خۆیانەوە بڕیاری لێبدرێت".


عه‌لی عه‌ونى : یه‌كێتى زۆر برینداره نازانێت چۆن هه‌ڵوێسته چه‌وته‌كانى له‌گه‌ڵ پارتى راست بكاته‌وه\n2018-10-21 [11:06 AM]\nعەلی عەونی ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان لەھەژماری خۆیان لەھەژماری خۆی لەتۆڕی کۆمەڵایەتی فەیس بووک لەژێر ناوی یەکێتی بریندارە ڕایدەگەێنێت ، دوای خیانەتی شانزەی ئۆکتۆبەر و دوای دەست نیشانکردنی جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمانی عێراق کە ینک سەرەڕای رێککەوتن لەگەڵ پارتی دەنگی پێنەدا و سەرۆک کۆماری عێراقی بەو شێوە ناشیرینە گەیاندە سەر کورسی.ئینجا رەفتار و لێدوانە منداڵانەیەی کوڕەکەی جەلال تالەبانی و سەعدی پیرە لە لایەکی دیکە. ئێستا پارتی دیموکراتی کوردستان بەرچاوی رۆشنە و باشتر دەزانێت کە لە کوردستان و لە عێراق بە چ شێوەیەک کار بکات.\nعەلی عەونی ڕاشیدەگەێنێت ، خەڵکی کوردستان و (شەقامی پارتی)چیتر رازی نین ئەوان دەنگ بدەن بە پارتی و ئێمەش پیاوەتیی پێبکەین و کورسییەکان بۆ رازیکردنی ئەو لایەنانەی بڕیاریان داوە لەگەڵ ئێمە نەبن, دابەش بکەین.\nناوبراو لەکۆتادا ڕایدەگەێنێت ئەوەی ھەستی پێدەکرێت ئەوەیە کە ئێستا ینک زۆر بریندارە و نازانێت چۆن ھەڵوێستە چەوتەکانی گروپەکانی لەگەڵ کوردستان و لەگەڵ پارتی راست بکاتەوە.خۆشبەختانە گەمەی باڵەکانی ئاشکرا بووە . چیتر ناتوانن ئەو شانۆگەرییە سواوە بەرێوە ببەن.\nئەم هەواڵە 8041جار خوێندراوەتەوە


ماجید نواز - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە ماجد نەوازەوە)\nماجید عوسمان نواز\n(١٩٧٧-١١-0٢) ٢ی تشرینی دووەمی ١٩٧٧ (تەمەن ٤٣)\nپەڕگە:Maajid Nawaz signature vector.svg\nماجید عوسمان نواز (ئوردوو: [ˈmaːdʒɪd̪ nəwaːz]؛ لەدایکبووی ٢ی تشرینی دووەمی ١٩٧٧) چالاکەوانێکی بەڕیتانی و پێشکەشکارێکی ڕادیۆییە. دامەزرێنەری ڕێکخراوی «کوەیڵم»ە، کە دەستەیەکی خاوەن بیرۆکەن لە دژی توندڕەویی و ئامانجیان بەرھەڵستیکردنی وتەبێژانی فەرمی ئیسلامییە توندڕەوەکانن و بەھەمان شێوە پێشکەشکاری بەرنامەیەکی ڕادیۆییە لە کەناڵی LBC ھەموو ڕۆژانی شەممە و یەکشەممەیەک پەخش دەکرێت.\nلە (ساوس ئێند، ئێسکس - Southend-on-Sea, Essex) لە خێزانێکی پاکستانی بەڕیتانی ھاتۆتە دونیاوە، نواز ئەندامی پێشووی کۆمەڵەی ئیسلامی (حزب التحریر) بووە. ئەندام بوونی لەو حیزبەدا بووە ھۆی گیرانی لە میسڕ لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠١ و لە بەندینخانەدا مایەوە ھەتا ٢٠٠٦. خوێندنەوەی کتێب لەسەر مافەکانی مرۆڤ و مامەڵەکردنی لەگەڵ (ڕێکخراوی بەخشینی نێودەوڵەتی - Amnesty International) بووە ھۆی ئەنجامی گۆڕانی دڵ و دەروونی: (حزب التحریر) بەجێھێشت لە ٢٠٠٧ دا، دەستی ھەڵگرت لە مێژووە ئیسلامیەکەی و بانگەشەی دەکرد بۆ ئیسلامێکی سیکۆلار «عەلمانی». دوای ئەم ھەڵگەڕانەوەیەی، نواز یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی رێکخراوی کوەیڵم بەھاوبەشی ئیسلامییە پێشووەکان کە ئێد حوسەین یەکێک بوو لەوانە. خۆژیاننامەیەکی نووسی بە ناوی ڕادیکاڵ (٢٠١٢) لەو کاتەوە بۆتە ڕەخنەگرێکی بەرچاو لە ئیسلامییەت لە شانشینی یەکگرتوودا.\nستوون نووسێکی حەفتانەیە لە ماڵپەڕی The Daily Beast، نووسینەکانی لە ڕۆژنامەی نێودەوڵەتی جۆراوجۆردا بڵاوکراوتەوە، زوو زوو لە تەلەڤیزیۆن دا دەردەکەوێت و وانەی گووتۆتەوە لە (پەیمانگای بەرگری شانشینی یەکگرتوو - UK Defence Academy) و (ناوەندی مارشەڵ بۆ لێکۆڵینەوەی ئاسایش - Marshall Center for Security Studies). کتێبی دووەمی (ئیسلام و داھاتووی پەسەنکردن ٢٠١٥ - 2015 Islam and the Future of Tolerance)، بە ھاوبەشی لەگەڵ زانای دەمارەخانە (سام ھاریس) کتێبەکەی لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ بڵاوکردۆتەوە و پاڵێوراوی دیموکراتە لیبڕاڵەکانی لەندەن بوو لە ھەڵبژاردنی گشتی ساڵی ٢٠١٥ دا.\n٢ چالاکی ئیسلامی\n٢.١ بەشداری لەگەڵ پارتی ئازادی (حزب التحریر)\n٢.٢ زیندانی کردنی لە میسر\n٢.٣ دەرچوونی لە (حزب التحریر)\n٣.١ چالاکیەکانی لە پاکستان\n٦ بانگەشەی (ناوەندی یاسای ھەژاری باشور – SPLC)\n٧.٢ جیھادیەت و دەوڵەتی ئیسلامی\n٧.٣ نەتەوایەتی و جوڵانەوە ڕاستە توندڕەوەکان\nنواز لە (ساوس ئێند، ئێسکس - Southend-on-Sea, Essex) لە دایک و باوکێکی بەڕەسەن پاکستانی لەدایکبووە. دایکی نواز (ئابی) ئافرەتێکی لیبڕاڵی ئەدەب دۆست بوو لە تەمەنی نۆ ساڵی دا خێزانەکەی کۆچیان کردبوو بۆ ساوس ئێند. باوکی نواز (مۆ) ئەندازیاری کارەبا بوو کە دەست بەکاربوو لە ھێزی دەریای پاکستانی و بەڵام دواتر واز دەھێنێت بەھۆکاری پزیشکی کە تووشی نەخۆشی سیل ببوو. دواتر ئیشی بۆ کۆمەڵەی دیوان دەکرد لە ئیسلام ئاباد – پاکستان، کە دۆسیەیەکی دادگای بردەوە بەرامبەر خاوەنکارەکەی لەبەر قەدەغەکردنی یەکێتییە بازرگانیەکانیەکان. دوای چوونی بۆ شانشینی یەکگرتوو، مۆ لە کۆمپانیایەکی نەوتی ئیشی دەکرد لە لیبیا، لە نێوان لیبیا و شانشینی یەکگرتوودا ھاتووچۆی دەکرد ھەتا کاتی خانەنشین بوونی. ماجید برایەکی بەتەمەنتر و خوشکێکی گەنجتر لە خۆی ھەیە. لە یاداشتنامەی (ڕادیکاڵ) دا ناسناوی عوسمان بۆ براکەی بەکاردێنێت.\nنواز لە خوێندنگەی دواناوەندی وێستکڵیفی کوڕان خوێندویەتی. دواتر لە زانکۆی لەندەن یاسا و زمانی عەرەبی خوێندووە لە کۆلێژی لێکۆڵینەوەی ڕۆژھەڵاتی و ئەفریقی پاشان بڕوانامەی ماستەر بەدەست دەھێنێت لە بیردۆزی سیاسی لە پەیمانگای لەندەن بۆ ئابووری. لە تەمەنی ٢١ ساڵی دا ھاوسەرگیری دەکات لەگەڵ ڕابیە ئەحمەد کە ھاوەڵی (حزب التحریر) و خوێندکاری زیندەزانی بوو. کورێکیان بوو بە ناوی عەمار، کە بە ناوی یاوەرەکەی موحەمەدەوە (عەمار ئیبن یاسر) ناویاننابوو. دوای بڕیارەکەی نواز بۆ دەرچوون لە (حزب التحریر)، نواز و ڕابیە جیابوونەوە.\nلە ٢٠١٤ دا، ھاوسەرگیری کرد لەگەڵ ڕەیچڵ مەگارت کە ھونەرمەند و نووسەرێکی بەڕەچەڵەک ئەمریکیە بۆ مۆزەخانەیەکی ھونەری ئیشی دەکرد لە لەندەن. لە شوباتی ٢٠١٧ دا، نواز و مەگارت یەکەم منداڵیان بوو، کوڕێک بە ناوی جیبڕایل.\nلە شوباتی ٢٠١٩ دا، نواز دەستدرێژی و بێ ڕێزی کرابووە سەر لەلایەن پیاوێکی سپی پێستی ڕەگەزپەرستەوە.\nبەشداری لەگەڵ پارتی ئازادی (حزب التحریر)[دەستکاری]\nنواز دووچاری ڕەگەزپەرستی بۆتەوە بەدرێژای ژیانی، چ لەلایەن ھاوپۆلەکانیەوە بووبێت یان لەلایەن پۆلیس و دەستە ئاژاوەگێرەکانی سەر شەقام. ھەستی دابەشبوونی لە نێوان ناسنامە پاکستانی و بەڕیتانیەکەی دا ھۆکاری گرنگ بوون لە ھەوڵەکانی بۆ دۆزینەوەی ناسنامەی خۆی.\nبرا گەورەکەی بە نازناوی عوسمان، ناونووس کرا لە (حزب التحریر) دا لەلایەن نەسیم غانی کە دواتر دەبێتە سەرکردەی پارتەکە لە شانشینی یەکگرتوودا. دواتر عوسمان نوازی قایل کرد بۆ بەژداری کردن لە کۆبوونەوەکانی پارتەکەدا کە لە ماڵەکانی ساوس ئێند دەبەسترا. لەو کۆبوونەوانەدا، ڤیدیۆ پیشانی ئامادەبووان دەدرا کە باسی کۆمەڵکوژی مۆسۆڵمانەکانی بۆسنەی دەکرد. ئەم ڤیدیۆیانە بووە ھاندەری نواز لە بە ئەندامبوونی فەرمیانە لە (حزب التحریر) دا.\nکاتێ خوێندکاری کۆلێژی نیوھام بوو، وە دواتر خوێندکاری کۆلێژی لێکۆڵینەوەی ڕۆژھەڵاتی و ئەفریقی، نواز بە خێرای پلەی بەرز بۆوە. لە تەمەنی ١٧ ساڵی دا لە زانکۆی کامبریج خوێندکاری ناونووس دەکرد و دواتر لە تەمەنی ١٩ ساڵی دا لێپرسراوی نەتەوەی (حزب التحریر) بوو لە شانشینی یەکگرتوودا. نواز بووە قسەکەرێکی نەتەوەیی و ناونووسەرێکی نێودەوڵەتی بۆ پارتەکە و گەشتی دەکرد بۆ پاکستان و دانیمارک بۆ بڵاوکردنەوەی بیرۆکەکانی پارتەکە و دامەزراندنی خانەی ڕێکخراوەیی.\nزیندانی کردنی لە میسر[دەستکاری]\nوەک بەشێک لە خوێندنی بڕوانەمەی بەکالیۆرۆسەکەی کە لە یاسا و زمانی عەرەبی دا، نواز دەبوو بە ناچاری سالێکی لە دەرەوە (لە وڵاتی میسر) بەسەر ببردایە، گەیشتنی بۆ میسر پێش یەک رۆژ لە ڕوودانی ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول. لەبەر ئەوەی ڕێکخراوە ئیسلامیە سیاسیەکانی وەک (حزب التحریر) قەدەغەکرابوون لە میسڕ، نواز دەست بەسەرکرا و لێکۆڵینەوەی لەگەڵ دا کرا لە ئەلێکساندریا لەلایەن دەزگای ئاسایشی میسڕی (ئاسایشی نەتەوەیی - أمن الدولة). وەک زۆربەی زیندانیە بیانیەکان، نواز ئەشکەنجە نەدرابوو بەڵام دووچاری ھەڕەشەی ئەشکەنجەدان ببۆوە لە کاتی لێکۆڵینەوەدا و گەواھی ئەشکەنجەدانی زیندانیەکانی تری کردووە. پاشان گواسترابۆوە بۆ بەندینخانەی تۆڕا و لەوێ دادگای کرابوو. دۆسیەکەی بەڕێوەبرابوو لەلایەن پارێزەر سادق خان و فەرمان درا بە پێنج ساڵ زیندانی کردنی.[ لە کاتی دادگای کردنەکەی ڕێکخراوی Amnesty International گرتیانە خۆیان وەک زیندانی ھۆشی، و یارمەتیان دا گەڕانەوەی بۆ لەندەن مسۆگەر بکات.\nدەرچوونی لە (حزب التحریر)[دەستکاری]\nلە کاتی زیندانی کردنی لە بەندینخانەی تۆڕا، نواز چاوی کەوتبوو بە تۆڕێکی فراوانی موسوڵمان لە چەندەھا پێشینەی بیری جیاواز: جیھادیەکان، ئیسلامیەکان، ئیسلامە سیکۆلارەکان و ئیسلامە لیبڕاڵیەکان.\nلە نێوان جیھادیەکان دا ئەندامانی ڕێکخراوی تیرۆرستی (الجماعة الإسلامیة) و بکوژانی سەرۆکی پێشووی میسڕ (ئەنوەر سادات) شی تێدابوو. چاوی کەوتبوو بە ئیسلامی (د. عیسام ئەل عریان) کە وتەبێژی دەستەی (جماعة الإخوان المسلمین) بوو. وە موحەمەد بەدیع، کە لە گەنجێتی دا دەستنووسی ڕێنماییە ئیسلامیەکانی سەید قوتبی لە زیندان دەرکردبوو بە قاچاخ و بڵاویکردبۆوە. لەگەڵ ڕوناکبیرە ئیسلامیەکان دا، نواز دڕێژەی بە خوێندنەکەی دەدا بە دانیشتن لەگەڵ خوێندکارە دەرچووەکانی زانکۆی ئەزھەری قاھیرە و کۆلێژی زانستەکان. شارەزا بوو لە زمانی عەرەبی و لەگەڵی دا زانیاریە سەرەکیەکانی ئیسلام فێردەبوو. ھەروەھا نیوەی قورئانی لەبەرکرد. لەلایەنە لیبڕاڵیەکەیەوە، ھاوڕێیەتی لەگەڵ نووسەر و دەروونناس سەعدەدین ئیبراھیم دەکر. ھەروەھا سوودی وەرگرت لە ھاوەڵێتی بەندکراوی سیاسی میسڕ (ئەیمەن نور) کە سەرۆکی (پارتی سبەی - حزب الغد) و پاڵێوراوی دەنگدانی سەرۆکایەتی ٢٠٠٥ بوو.\nبە ھێواشی و وردە وردە لە ڕوانینی جیھانی (حزب التحریر) جیابۆوە. لە ساڵی ٢٠٠٧ دا ڕابردووە ئیسلامیەکەی پاشەکشێ پێ کرد و بانگەوازی ئیسلامێکی سیکۆلاری دەکرد. لە چاوپێکەوتنێک دا لەگەڵ پێشکەشکارێکی ئەمریکی لە (ڕادیۆی نەتەوەیی گشتی - National Public Radio)، نواز ڕوونی کردەوە کە جگە لە تێکەڵبوونەکان لە بەندینخانە، رۆمانەکەی (کێلگەی ئاژەڵ - Animal Farm) ی جۆرج ئۆڕێڵ کاریگەریەکی گەورەی ھەبوو لەسەر ھەڵگەڕانەوەکەی.\nدوای تەواوکردنی ماوەی ئاسایی بەندکردنی لە میسڕ. نواز گەڕایەوە بۆ شانشینی یەکگرتوو لە ٢٠٠٦. لە ٢٠٠٧ دا دەستی لە کارکێشایەوە لە (حزب التحریر) دا و گەڕایەوە بۆ تواوکردنی خوێندنەکەی لە کۆلێژی لێکۆڵینەوەی ڕۆژھەڵاتی و ئەفریقی. دواتر ھەستا بە دامەزراندنی ڕێکخراوی کوەیڵم. لێدوانی دا بە لیژنەی ئاسایشی ناوخۆ لەسەر بابەتی توندڕەوی ئیسلامی. ھەروەھا دوا لە کۆنفڕانسێکی ڕێکخراو لەلایەن (لێپرسراوی چالاکییە تایبەتیەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان) ەوە کە بانگەشەی دەکرد بۆ تێپەڕاندنی ھێزی زبر و ڕوانین لە شێوازی تازە بۆ بەرەنگاربوونەوەی توندڕەوی.\nنواز پێگەیەکی سەرەکی ھەبوو لە دەرچوونی تۆمی ڕۆبنسن لە بەرەی ڕاستڕەوی (یانەی بەرگری ئینگلیزی - English Defence League EDL) کە ڕۆبنسن دامەزرێنەری بوو. نواز چاوی کەوت بە ڕۆبنسن لە ٢٠١٣ لە کاتی تۆمارکردنی فیلمی بەڵگەنامەیی (کاتێک تۆمی چاوی کەوت بە مۆ - When Tommy met Mo) بۆ کەناڵی BBC و پاشانیش چاوی کەوت بە لێپرسراوی EDL کێڤن کارۆڵ. چیرۆکە تایبەتیەکەی نواز لە ھەڵگەڕانەوەی لە ئیسلامی توندڕەو و کارەکانی بۆ بەرەنگاری توندڕەوی لە ڕێکخراوی کوەیڵم دا بووە ھۆی ھاندانی ڕۆبینسن و کاڕۆڵ بۆ دەست لەکارکێشانەوەیان لە EDL.\nدواتر ڕۆبینسن داوای لێبوردنی کرد لە موسوڵمانەکان بۆ ئەو ترسەی چالاکیەکانی (EDL) دروستی کردبوو. ئەم ڕەفتارە بەرزنرخێندرا لەلایەن کوەیڵم و وتیان کە «ئەمە سەرکەوتنێکی گەورەیە بۆ پەیوەندیەکانی کۆمەڵگە لە شانشینی یەکگرتوودا»، وە بەردەوام بوونی تێکۆشان دژی ھەموو جۆرەکانی توندڕەوی، بە توندڕەوی ئیسلامی و توندڕەوی پاش (نازی) یش.\nچالاکیەکانی لە پاکستان[دەستکاری]\nنواز بە ھاوبەشی کۆمەڵەیەکی چالاکەوانی دامەزراند لە پاکستان بە ناوی (خودی – Khudi) کە مەبەست لێی تێکۆشانە دژی توندڕەوی. لە ٢٠٠٩ دا بە ھاوەڵی لەگەڵ دەستەیەکی ئاسایش و بەرنامەی (Newsnight)ی کەناڵی BBC، نواز لە گەشتێکی دژ بە توندڕەوی لە زیاد لە ٢٢ زانکۆ وتاری دا و خوێنکارانی ناونووس دەکرد لە سەرتاسەری پاکستان دا.\nبەیاوەری شاندی (ھاوڕێ دیمکراتە لیبڕاڵەکانی ئیسڕایل) سەردانی ھەردوو لایەنی ململانێی ئیسڕایل-فەلەستینی کرد. لە ئەیلوولی ٢٠١٣ دا، نواز و دەستەی (Camden District)ەکەی خەڵاتی (Dadabhai Naoroji)یان پێ بەخشرا لەبەر پشتگیری کردنی ئەندامانی پارتی BAME (ڕەش پێستی، ئاسیای ڕەگەزە کەمەیاتییەکان). خەڵاتەکە لەلایەن ئەندام پەرلەمان (تیم فارۆن) ەوە پێشکەشی کرا. ھەر لە ھەمان ساڵ دا، لە ڕیزبەندی The Daily Telegraph دا بە ٥٠ کاریگەرترین دیموکراتە لیبڕاڵەکان ناوی ھاتبوو.\nلە ساڵی ٢٠١٤ دا نواز تووشی ھەڕەشەی کوشتن بۆوە دوای بڵاوکردنەوەی کارتۆنی (مەسیح و مۆ) لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر کە پیشاندەر بوو بۆ پەیامبەر موحەمەد. نواز بڕیاری دابوو کە کارتۆنەکە بڵاوبکاتەوە دوای ئەوەی لە بەرنامەیەکی کەناڵی BBC دا، کارتۆن دەربارەی پەیامبەر موحەمەد لەسەر دوو کراسی ئامادەبووی بەرنامەکە سانسۆرکرابوو (سڕدڕابۆوە). سیاسەتمەداری پارتی رێز (جۆرج گالوەی) داوای لە موسوڵمانان کرد کە دەنگ بە دیموکراتە لیبڕاڵەکان نەدەن ھەتا نواز یەکێک بێت لە ئەندامەکانی. ٢٤ی کانوونی دووەم، داخوازینامەیەک بۆ سەرۆکی دیموکراتی لیبڕاڵ (نیک کلێگ) بەرزکرایەوە بە لابردنی نواز وەک پاڵێوراوی پەرلەمان بەھۆی گەیشتنی ٢٠٠٠٠ واژوو بۆ پارتەکە. لە ٢٦ی کانوونی دووەم دا، کلێگ بەرگری کرد لە مافی ئازادی ڕادەربڕینی نواز و وتی کە ھەڕەشەی کوشتنەکان «ناپەسەند» ن.\nبانگەشەی (ناوەندی یاسای ھەژاری باشور – SPLC)[دەستکاری]\nلە تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ دا، ناوەندی یاسای ھەژاری باشوری ئەمریکی نوازی بە «توندڕەو دژی ئیسلام» تۆمەتبار کرد، چەمکێکی ناکۆک لەسەر لەلایەن چەندەھا ڕاگەیاندن و نواز خۆیەوە. ڕێکخراوی لانتۆس بۆ مافەکانی مرۆڤ و دادپەروەری نامەیەکی گشتی نووسی بۆ SPLC بەمەبەستی پاشەکێش کردنی وتەکەیان. نواز نیازی پیشاندا کە دۆسیەیەکی دادگای پێشکەش بە دادگا دەکات لە دژی SPLC بەھۆی تۆمەت دروست کردن بۆی. دواتر SPLC لە نیسانی ٢٠١٨ دا وتەکانی لەسەر ئینتەرێت سڕیەوە. لە حوزەیرانی ٢٠١٨ دا، SPLC داوای لێبوردنی کرد و بڕی ٣٫٣٧٥ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی دا بە نواز و کوەیڵم وەک «ئابونە بۆ کارەکانیان لە بەرەنگاری کردنی دەمارگیری و توندڕەوی دژی موسوڵمانان».\nئەم بەشە تەنھا ئەم ڕوانینانەی تێدایەکە لە دوای پاشەکشەکردنی لە توندڕەوی ئیسلامی ھەیبوو.\nنواز دژایەتی ئەمانەی دەکرد: ھەڵسەنگاندنی ڕەگەزیی موسوڵمانەکان، بەندکردنی ماوەیەکی زیاتری گومانلێکراوانی تیرۆریستی، ئەشکەنجەدان، کوشتنی ئەنقەست و ھێرشی فرۆکەی بێ فرۆکەوان. نواز بەھەمان شێوە دژی یاسای تیرۆرستی ساڵی ٢٠٠٠ بوو کە خۆی ڕۆژێک لە ڕۆژان بەھۆیەوە دەستگیر کرابوو، وە داوای مافێکی جیھانی دەکرد بۆ ھەبوونی پارێزەر و مافی بێ دەنگی بۆ ھەموو گومانلێکراوان لە ھەموو دۆسیەیەک دا. لە مشتومرێک دا کە لە ناوەندی ئەوروپی مارشاڵ بۆ لێکۆڵینەوەی ئاسایش بەڕێوەچوو، پێشنیاری کرد بۆ چاوپێخشاندنەوەی چەمکی مێژوویی لە مامەڵەی حکومەتی بەڕیتانیادا لەگەڵ تیرۆریستی دا و داوای وەڵامێکی وردتری دەکرد بۆ چارەسەرکردنی بیرۆکەی ئیسلامیەت بەبێ بەزاندنی ئازادیە بنچینەیەکانی ھاونیشتمانیان.\nبە بۆچونی نواز، سەقامگیری ئاسایش نابێت ھەرگیز فێڵ لە مافە ئازادیەکانی ھاوڵاتیان بکات. نواز یەکێک بوو لە ١٢ ڕاوێژکارەکەی حکومەتی بەڕیتانیا کە لە ٢٠٠٩ دا نامەیەکی کراوەی بۆ سەرۆک وەزیرانی ئەو کاتەی بەڕیتانیا (گۆردن بڕاون) نووسی و داوای لێ کرد ئیسڕایل بە لێپرسراو بزانێت بۆ ھێرشەکانی سەر غەزە. بەھەمان شێوە دژی حەماسە کە بە ڕێکخراوێکی تیرۆرستی لەقەڵەمی دەدات.\nجیھادیەت و دەوڵەتی ئیسلامی[دەستکاری]\nلە وتارێک دا بۆ ڕۆژنامەی ۆڵ ستریت Wall Street Journal، نواز ئاماژەی بەوە کرد کە ھەموو جۆرە جیھادیەکان دەگەڕێن بە دوای دروستکردنی جیاوازی لەڕێی «ناکۆکی کردنی موسوڵمانەکان لە دژێ ناموسوڵمانەکان لە ڕۆژئاوادا و موسوڵمانە سونیەکان دژی موسوڵمانە شیعەکان لە ڕۆژھەڵات دا». ئەو سەرنج دەخاتە سەر ئەوەی کە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش – ISIL) دامەزراوە بۆ ھاندانی بەریەک کەوتنی شارستانیەکان و ئێمە دەتوانین خۆمان لەو بەریەک کەوتنە لابدەین لەڕێی جودا کردنەوە و دابڕانی جیھادییەکان لە موسوڵمانە ئاسایەکان. ھەروەھا قسەی کرد لەسەر ئەوەی پاپا فرانچیس ھێرشەکانی سەر پاریسی بە جەنگی جیھانی سێیەم ناو بردوە و نواز پێی وایە کە مرۆڤایەتی دووچاری جەنگێکی تری جیھانی نابێتەوە بەڵکو یاخبوونێکی جیھادی جیھانی. بە باوەڕی نواز یاخیبوون جیاوازە لە شەڕی باو بەوەی کە یاخیبووەکان تا ڕادەیەک پشتگیری ئەو کۆمەڵگانەیان ھەیە کە لێوەی ھاتوون. وە لەبەر ئەوەی کە یاخیبوونە بۆیە شێوازی دژە یاخیبوونیش دەبێت پەیام و جەنگی سایکۆلۆژی ببێتە بەشێکی گرنگ، بەمەبەستی دابڕان لە نێوان یاخیبووەکان و ئەو کۆمەڵگانەی ئامانجیانە. لەسەر ئاستی بەرجەستە بوون باوەڕی بە ھاوپەیمانییەکی نێودەوڵەتی ھەبوو دژی داعش، بە پێشڕەوی ھێزە سوننیە عەرەبەکان و پاڵپشتی ھێزە تایبەتیە نێودەوڵەتیەکان.\nنەتەوایەتی و جوڵانەوە ڕاستە توندڕەوەکان[دەستکاری]\nلە چاوپێکەوتنێکی کەناڵی CNN، سەرزەنشتی بریارەکانی دۆناڵد ترەمپی دەکرد بە قەدەغەکردنی چوونەژوورەوەی موسوڵمانەکان بۆ ناو ویلایەتە یەکگرتووەکان. ڕوونی کردەوە کە سەرکردەکان لایەنگرەکانیان جۆش دەدەن و بەڵێنی ڕاونگەی خەیاڵاویان پێ دەدەن، دواتر ناتوانن بەڵێنەکانیان ببنە سەر ئەوا لایەنگرەکانیان خۆیان ھەڵدەستن بە ئەنجامدانی بەڵێنەکان. ئەو نیگەرانی دەربڕی لەوەی کە لایەنگرە بێ ھیوابووەکانی ترەمپ دەرئەنجامەکەیان ئەوەیە کە «یان دەچنە ڕیزی فاشیستەکان یان دەچنە ڕیزی ڕاستە توندڕەوەکان» و خۆیان بەڵێنەکان بە ئەنجام دەگەیەنن سەبارەت بەو ھەشت میلیۆن موسوڵمانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دا دەژین.\nئەوە کینە نییە بەرامبەر بە ئیسلام ئەگەر بە وردی بیپشکنیت و لێی بکۆڵیتەوە ھەروەک چۆن کینە نییە بەرامبەر بە مەسیحیەت ئەگەر بە وردی بیپشکنیت و لێبکۆڵیتەوە.\n—  ماجید نواز پرسیارە گەورەکان (بەرنامەی BBC)\nنواز، ماجید (٢٠١٢). بنەڕەتی:گەشتی چوونەدەرەوەم لە ئیسلامی توندڕەو. و.ە. ئاڵن.\nنواز، ماجید؛ ھاریس، سام (٢٠١٥). ئیسلام و داھاتووی پەسەنکردن. ڕاگەیاندنی زانکۆی ھارڤەرد\n^ "The Quilliam Foundation Ltd. - Annual Return" (PDF). ئەرشیڤ کراوە (PDF) لە ئەسڵدا لە 1 January 2017. لە ڕێکەوتی ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا Nawaz، Maajid (26 February 2015). "I was radicalised. So I understand how extremists exploit grievances". The Guardian. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 14 February 2017. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "UK vote could create cross-border dynasty". Al Jazeera. 15 January 2014. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 17 January 2014. لە ڕێکەوتی ١٦ی ئازاری ٢٠١٤ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Shariatmadari، David. "Maajid Nawaz: how a former Islamist became David Cameron's anti-extremism adviser". The Guardian. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 22 October 2016. لە ڕێکەوتی ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا ب پ Nawaz (2012): pp. 20–30.\n^ Christine Sexton (25 June 2009). "Ex-extremist: My message of peace to the Islamic world". Southend Standard. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 17 November 2015. لە ڕێکەوتی ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Lib Dem Profile of Maajid Nawaz". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 13 April 2014. لە ڕێکەوتی ١٣ی نیسانی ٢٠١٤ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)(خۆتۆمارکردن پێویستە)\n^ ی ا ب پ ت ج "News". Women-Without-Borders. ٢٠٠٨-٠٤-١٢. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 1 February 2009. لە ڕێکەوتی ٢٠١٢-٠٣-١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |date= (یارمەتی)\n^ Charles Moore (journalist) (30 Jul 2012). "An insider's exposé of Islamist extremism". The Telegraph. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 31 March 2014. پارامەترەکە |deadurl= پشتگوێ خرا (یارمەتی)\n^ Cosmo Landesman (1 September 2013). "Maajid Nawaz: a tortured jihadist blossoms into Clegg's darling". The Sunday Times. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 29 October 2013. لە ڕێکەوتی ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Rachel Maggart Info". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٩ی تەممووزی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٠٧ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ For the date, see "1:40 PM". Twitter. 19 Oct 2014. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 8 March 2016. لە ڕێکەوتی ١٤ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nFor the name, see "6:26 PM". Twitter. 12 Apr 2015. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 5 March 2016. لە ڕێکەوتی ١٣ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Maajid Nawaz". www.facebook.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١ی شوباتی ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی ١٧ی ئازاری ٢٠١٩ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ ی ا ب "How Orwell's 'Animal Farm' Led A Radical Muslim To Moderation". NPR. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 13 October 2017. لە ڕێکەوتی ٠٣ی نیسانی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Driscoll، Margaret. "Maajid Nawaz: And most other jihadists are just like me too". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 14 July 2015. لە ڕێکەوتی ١٣ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "A Global Culture to Fight Radicalization". TED.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 14 July 2015. لە ڕێکەوتی ١٣ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Talk: From Islamism to Secular Liberalism: Socrateslezing". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 6 March 2016. لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئازاری ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Casciani، Dominic (٢٠٠٦-٠٣-٠٣). "UK | Freed Britons attack government". BBC News. لە ڕێکەوتی ٢٠١٢-٠٣-١٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |date= (یارمەتی)\n^ "Egypt trial Britons' case resumes". news.bbc.co.uk. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 23 September 2017. لە ڕێکەوتی ٢٠١٧-٠٦-٠٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Amnesty International - Library - Egypt: Opening of trial of three Britons and 23 Egyptians raises unfair trial and torture concerns". Mafhoum.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 9 June 2011. لە ڕێکەوتی ٢٠١٢-٠٣-١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Thomas Chatterton Williams (March 28, 2017). "Can a Former Islamist Make It Cool to Be Moderate?". New York Times. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 29 March 2017. لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئازاری ٢٠١٧ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا ب Nawaz (2012): pp. 262–63.\n^ "Democracy is our revenge". New Statesman. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 14 July 2015. لە ڕێکەوتی ١٣ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "CS Monitor: Radical". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 14 July 2015. لە ڕێکەوتی ١٣ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Maajid Nawaz: The Repentant Radical". Newsweek. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 14 July 2015. لە ڕێکەوتی ١٣ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Morris، Nigel (19 July 2013). "Former Islamist Maajid Nawaz to fight marginal parliamentary seat for Lib Dems in 2015 election". The Independent. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 9 September 2017. لە ڕێکەوتی ١٩ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Events". Washingtoninstitute.org. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 23 February 2009. لە ڕێکەوتی ٢٠١٢-٠٣-١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "[PDF]: US Special Operations command Conference" (PDF). ئەرشیڤ کراوە (PDF) لە ئەسڵدا لە 24 September 2015. لە ڕێکەوتی ٠٩ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Malik، Shiv (11 October 2013). "Ex-EDL leader Tommy Robinson says sorry for causing fear to Muslims". The Guardian. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 20 October 2013. لە ڕێکەوتی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "EDL: Tommy Robinson and deputy Kevin Carroll quit far right group". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 8 October 2013. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Siddique، Haroon (8 October 2013). "Tommy Robinson quits EDL saying it has become 'too extreme'". The Guardian. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 8 October 2013. لە ڕێکەوتی ٠٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Charlotte Higgins (12 August 2012). "Reformed Islamist extremist spreads virtues of democracy through Pakistan". The Guardian. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 6 November 2013. لە ڕێکەوتی ٠٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Former Islamist takes on Pakistan extremism". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 4 July 2015. لە ڕێکەوتی ٠٣ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Osley، Richard (25 July 2013). "Lib Dems hope Maajid Nawaz can boost their election hopes in Hampstead and Kilburn". Camden New Journal. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 1 February 2014. لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەترەکە |deadurl= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |archiveurl= و |archive-url= زیاتر لە یەک جار دووبارە بۆتەوە (یارمەتی); پارامەتری |archivedate= و |archive-date= زیاتر لە یەک جار دووبارە بۆتەوە (یارمەتی); پارامەتری |deadurl= و |dead-url= زیاتر لە یەک جار دووبارە بۆتەوە (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Top 50 most influential Liberal Democrats: 26-50". The Daily Telegraph. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 25 September 2018. لە ڕێکەوتی ٠٣ی نیسانی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا Keith Perry "Lib Dem candidate receives death threats for tweeting Prophet Mohammed cartoon" Archived 25 February 2018 لە وەیبەک مەشین. Daily Telegraph 21 January 2014\n^ "Field Guide to Anti-Muslim Extremists" (PDF). Splcenter. Southern Poverty Law Center. ئەرشیڤ کراوە (PDF) لە ئەسڵدا لە 29 October 2016. لە ڕێکەوتی ٠٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Graham، David A. (29 October 2016). "How Did Maajid Nawaz End Up on a List of 'Anti-Muslim Extremists'?". The Atlantic. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 14 August 2017. لە ڕێکەوتی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Nawaz، Maajid (29 October 2016). "I'm A Muslim Reformer. Why Am I Being Smeared as an 'Anti-Muslim Extremist'?". The Daily Beast. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 30 October 2016. لە ڕێکەوتی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Branding Moderates as 'Anti-Muslim'". Wall Street Journal. 30 October 2016. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 31 October 2016. لە ڕێکەوتی ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Cohen، Nick (31 October 2016). "The white left has issued its first fatwa". The Spectator. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 31 October 2016. لە ڕێکەوتی ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "SPLC receives backlash after placing activist Maajid Nawaz on 'anti-Muslim extremist' list". Yahoo! News. 31 October 2016. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 1 November 2016. لە ڕێکەوتی ٠١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Lantos Foundation Calls Out Southern Poverty Law Center". Lantos Foundation. 8 November 2016. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 10 November 2016. لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Crowe، Jack (٢٠١٨-٠٤-١٩). "Southern Poverty Law Center Quietly Deleted List of 'Anti-Muslim' Extremists After Legal Threat". National Review. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 28 May 2018. لە ڕێکەوتی ٢٠١٨-٠٦-٠٩ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |date= (یارمەتی)\n^ "Muslim Anti-Extremist Maajid Nawaz on Maher; Talks Lawsuit Against Southern Poverty Law Center". www.realclearpolitics.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 30 September 2017. لە ڕێکەوتی ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "US drone killing of Anwar al-Awlaki reinforces terrorists". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 3 May 2017. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Racial Profiling: Maajid Nawaz debates MP Khalid Mehmood". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 2 December 2016. لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئازاری ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Maajid Nawaz speaks out against Schedule 7 terror laws at Liberal Democrats Conference". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 13 July 2015. لە ڕێکەوتی ٠١ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Maajid Nawaz moderates discussion on Violent Extremism in Europe". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 14 July 2015. لە ڕێکەوتی ٠٤ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Guardia Letter: Advisor to Gordon Brown". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 9 July 2015. لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Why ISIS Just Loves Profiling". DailyBeast. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 8 January 2016. لە ڕێکەوتی ٠٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا ب "How to beat Islamic State". Wall Street Journal. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 27 June 2017. لە ڕێکەوتی ٠٨ی ئازاری ٢٠١٧ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Being offended by cartoons discussed on #BBCTBQ". Skeptical-science.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە 25 July 2015. لە ڕێکەوتی ١٩ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nکۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە ماجید نواز تێدایە.\nویکیوتە، وتەی پەیوەندیداری بە ماجید نواز تێدایە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ماجید_نواز&oldid=739875»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٢:٣١ی ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


پشكی كورد یەكلا دەبێتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەندامێكی پەڕلەمانی عێراق رایگەیاند لە دووو ڕۆژی داهاتوودا پشكی كورد لە بودجەی عێرق یەكلایی دەكرێتەوە.\nشیروان میرزا ئەندامی پەڕلەمانی عێراق بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند،\nپڕۆژە یاسای بودجە گەیشتووەتە كۆتاییەكانی و لە دوو ڕۆژی داهاتودا پشكی كورد یەكلایی دەكرێتەوە و پڕۆژە یاسای بودجەی ساڵی 2021 ئامادە دەبێت بۆ دەنگدان.\nوتیشی: لایەنە شیعەكان دەیانەوێت مەلەفی نەوت و هەموو كێڵگە نەوتییەكان ڕادەستی وەزارەتی نەوتی عێراق بكرێت هەرچەندە لەنێو خۆیاندا زۆر كۆك نین لەسەر ئەم بابەتە، بەڵام ئێمە بەهەموو شێوەیەك ڕەتی دەكەینەوە.\nئاماژەی بەوەشكرد، ئێمە تا ئێستا بێ ئومێد نەبوین لەوەی لەگەڵ حكومەتی عیراق بگەینە ڕێككەوتن و هەوڵەكان بەردەوامە.


یادێک لە کاک فوئاد ئەندازیاری خەباتی مەدەنی – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / وتار / یادێک لە کاک فوئاد ئەندازیاری خەباتی مەدەنی\nهه‌ینی 16 ئاب 2019\tوتار 279 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nکەسایەتی و کاریزمای شۆڕشگێڕانەی کاک فوئاد لە ناو کۆمەڵە وەکو رابەرێکی تەشکیلاتی سیاسی و وەک شۆڕشگێڕێکی نوێخوازی چەپ کە لە خەباتی مەدنی و سیاسی لە رژیمی شا و رژیمی ئیسلامی ئێران تا دواساتی ژیانی بەردوام بوو و توانی لە ماوەیەکی کەمدا جەریانی چەپ و سوسیالیستی کورد توشی گۆڕانکاری و ئاڵوگۆڕێکی سەرەکی لە بیرکردنەوەو چۆنیەتی خەباتی سیاسی لەناو خەڵکی کوردستان و بەتایبەتی لای فەلاو کرێکارانی شارو لادێ پێک بێنێ. بۆ نمونەی ئەم خەباتە سیاسی کۆمەڵایەتی رێکخراوە پیشەیی و مەدەنیەکانی ناو شاری مەریوان و جەمعیەتە سیاسییەکانی کۆمەڵگای کوردستان…\nبەڵام واقعیەتی یادی کاک فوئاد دوای ٤٠ ساڵ و رێزی ئەم کەسایەتیە چەپ و سوسیالیستە کە بیری نوێخوازی لە ناو چەپی کورددا دروست کرد ئەمە نیە. جێگای داخە کە کۆمەڵە رێوڕەسمی کاک فوئاد بەم شێوە رێز لێ ئەگرێت. کاک فوئاد دەبێ لە لای خەڵکی کوردستان بەگشتی و بە شێوەیەکی بەربەڵاو یادی بکرێتەوە. کەسایەتی و خۆشەویستی کاک فوئاد نابێ بە سازادانی سمینارو جەلەسەیەکی چەند ساعەتە ئەویش تەنیا لە ناو تەشکیلاتی کۆمەڵە رێزی لێ بگیریت.\nکۆمەڵە دەبێ ئەم رۆژە مێژووییە بۆ نمونە بە بانگەوازێکی گشتیی داوا لە خەڵکی کوردستان بکات بەرەو گۆڕستانی شارەکان بچن و یادی ئازیزانیان بکەنەوە، بە چەپکە گوڵ سەردانی مەزاری شەھیدانی رێگایی ئازادی و سەربەخۆیی کوردستان لە ھەموو شارو لادێکانی کوردستان بکەن. داوا لەخەڵکی کوردستان بکرێت کە ئاڵای کوردستان لە گەڵ ئاڵای سووری کۆمەڵە لە سەر مەزاری پیرۆزی شەھیدانی کوردستان بەبێ جیاوازیی ھەڵبکەن. یادکردنەوەی کاک فوئاد دەبێ بەقەد باڵای خۆی بێ و لەو رۆژەدا خەڵکی کوردستان یەکێتی و ھاودڵی سیاسی و کۆمەڵایەتی کورد زۆرتر بکاو نیشانبداو دەبێ سیمای خۆشەویستی کاک فوئاد لای نەسڵی سیاسی و خەباتگێڕی کورد ھەرگیز لەبیر نەچێت.\nھیوادارم کۆمەڵە بتوانێ کارێکی عەمەلی و جیدی بۆ ئەمە بکاو ئەم یادە سمبول بۆخەباتی پڕلەشانازی رەوتی چەپ و شۆڕشگێڕی کورد لە کوردستان بێت.\nیادی کاک فوئاد ھەمیشە لە دڵماندا زیندوە و قەت نامرێ.


Search Twitter - #ي\nSana Wahdat | ثنا وحدت\n#پوهیـږی مینه څه معنـا ؟؟؟ #م..... #مـرګ #ی ..... #یوازیتـوب #ن ..... #نیمګـړی #ه ..... #همیـشه #نـو ټول ژوند به پـه نیمګـړتیا یوازیتـوب او مـرګ دربانـدې تیـره وي. 💔 👉 pic.twitter.com/Xd6MLBgLMM\n﮼الجوهرة ﮼ ﮼كود ﮼ستايلي ﮼DD\nReplying to @meme_as56 @halkadi\nاستاذ حمد بالله اكتب فينا مقاله ولا خاطره ترا والله مانستهبل #جامعيين #شاب #الشعر #ي عبيد 🙏🏾😰العنوان كيف للمقال 🏃🏿🏃🏿🏃🏿🏃🏿\nمطهر محمد #كربلائي📢\nبلادي .. #يمن ذلك القادم من آخر الحروف الأبجدية .. لتضع معادلة جديدة قد تجبر العالم مستقبلاً على تعليم الإبجدية أبتداءً بحرف الياء #ي💓م💓ن 👍\nکاین عمر طی نمودیم #صرف_کردیم اندر #امیدواری #اندرامیدواری #ا #ن #د #ر #ا #م #ی #د #و #ا #ر #ی pic.twitter.com/0PurfWoT4y\nحنايا الغيث 🌸\nReplying to @mahaalsabbah @0i_tt\nالله يجمعك فيهم #ي رب\n#ي شايل الضبي بين يديه..يستاهل الضبي من شاله💜🌸🌸 pic.twitter.com/fvcTEZ3Dh4\nReplying to @afaa142\n#ي مسساء النور والرضى والسسعد '🌹🤍\n#بگو علی ابد گرفت و موندنی شد از تو بند میده خرج زن و بچشو #بگو ممی توی تیزی‌کشی تو خط مرد ی سال نشده حاجی‌بازاری زنشو برد #بگو مداح دوزاری هفت‌تیر کشه رفیق بیت رهبری و نور چشه #ی کم زور داره وقتی هیچکی سر جاش نی زندگیت خورشت و بدبختی چاشنی #نخبه‌ها فراری و خوبامون تو بندن #شاهین\n🌴MäZnkë 🌴🇪🇸سمبتيكا 🌊\n#ماذا لواستيقظوا ووجدو المحاصصات ي قحًت ✌🏽🇸🇩💔💔. #ي أيها الشهيد هل تعلم انها لم تسقط بعد 🇸🇩✌🏽 pic.twitter.com/fjE9Fsy8pq\nمنال ( ربي اغفرلي🌱)\nReplying to @adhamsharkawi\nReplying to @Sanyorah21\nوتم #ي قلبها🎁🎁❤\nReplying to @haselmorad\nجەنابت سەرەتا نووسینێکی دروست فێر بە بە هەر بنەزاراوە و زاراوەیەک کە حەز دەکەی، پاشان وەرە بنووسە. #پێوەر #جیاوازیی هەروەها لە کوردیدا #ئ ناخەینە پێش #س ی وشە ئینگلیزییەکان؛ ئەمە تایبەتمەندیی زمانی فارسییە. پاشان من نەموتووە تەنیا هی من، دەڵێم پێویستە شێوەی نووسینێکی یەکسان هەبێ.\n﮼تومــــهہَ | 💍💙\n__________________ #ي غايتي انت الوطن لا تمعنت و انت الأمل يوم الوطن يحتويني لامرني طيفك اشوف البشر انت قل لي بربك ليه طيفك يجيني كانه يبي ادمان وصلك ف انا ادمنت وكانه يبي اكثر نوا يبتليني كنك انا مدري وكني انا انت لا مرني طاريك مدري شيجيني 🍂 pic.twitter.com/TTIXPZyh1V\nReplying to @fn_3694 @strawberrry888\n#ي رب بقدرته انه على كل شيء قدير\n#ي ســـعــيــد قــلــبي بٌـاتت مــحـزونن💔 pic.twitter.com/RgXu8cTXqm\nEssamaldin ibrahium adam\nم يدور في نيرتيتي من تواطؤ من قبل المسوؤلين في حماية ارواح المواطن وممتلكاتهم عبارة بقايا نفايات النظام البائد لذا يجب اقالتهم ؟؟ ##ي عنصري ي مغرور كل البلد دارفور كل البلد نيرتيتي!! pic.twitter.com/xhi814I3ha\nلا يقاس حب الأشخاص بكثرة رؤيتهم..فهناك أشخاص يستوطنون القلوب رغم قلة اللقاء💔😔#ي pic.twitter.com/JTPQdBarTt\nبابر علی شیر\nبعض اوقات انسان چلتا پھرتا،ہنستا کھیلتا اچانک کسی کے دل میں مر جاتا ھے موت کا یہ روپ ظاہری موت سے زیادہ دردناک اور بھیانک ہوتا ہے !! #ی ❤


نامەیەکی داخراو بۆ سەرۆک\nدید و تێروانین\nگه‌ریلاكانى په‌كه‌كه سوپاى توركیا شپرزه ده‌كه‌ن بەریتانیا: کوردێک بە تاوانی ئەندام بوونی لە داعش دادگایی كرا نۆتینگهام : یه‌که‌مین کۆنگره‌ی جڤاکی دیموکراتیکی کوردان به‌رێوه چوو. دەزگای ڕاگەیاندنی پێنوسەکان: پرسەنامەیەک ئاراستەی بزووتنەوەی گۆڕان و بنەماڵەی نەوشیروان مستەفا دەکات جەمیل بایک: لە کاتی کۆمەڵکوژییەکەی هەولێردا لەگەڵ پارتی ئاگربەستمان هەبوو سۆران سەقزی لەسەر قەرزداری خۆی كوشتووە نوێنەری ناوەندی گشتیی زەردەشتیانی کوردستان بۆچی لەبەغدادە؟ زیاتر لە 350 میوانی بیانی لە 66 وڵات لە فیستیڤاڵی جیهانی فەجر بەشداریی دەکەن فەڕەنسا: شەرە چەقۆی کۆچبەرانی کورد و ئەفغانی دەبێتە سەردێڕی هەواڵە جیهانیەکان بەریتانیا: سیامەند موعینی لە سیمینارێکی جەماوەریدا بەهرۆز جەعفەر: وا بڕوات هاتنی پەکەکە بۆ باشور ئەبێتە زەرورەت پارتی لە ھەولێر ڕێگری لە کۆڕێک دەکات لەسەر شەنگال هەواڵەکانی بابەتی بێکاری و گرانی و هێرش بۆ سەر لاوان لەبەریتانیا شەڕکەرانی ئەفغانی لە سووریا مافی هاووڵاتیبوونی ئێرانیان پێدەدرێت لە ڕێککەوتنی باڵەکانی یەکێتیدا بەرهەم ساڵح بۆ پۆستی بەغداد دانراوە بەریتانیا: لەمانگی ٤ی ئەمساڵەوە کۆمەڵێک یاسای گرنگ دەچنە بواری جێبەجێکردنەوە\n06/17/2017 16:00:13 مەحمود عەبدوڵڵا\nتا ئێستا هەر نامەی کراوەت لۆدەنوسن،منیش وتم نامەیەکی داخراوت لۆ بنوسم،جا ئەگەر سەعات شەشی بەیانیش گەیشتە دەستت ئەوە شەوباشت لێ ئەکەم.ئەزانم لەم شەڕی کورسییە ئەدۆڕێیت،تۆ هاتویت بەشارێکەوە گرتوتە،لێ ئەڵێی دەوڵەت دروست ئەکەم دەی تۆ نیوسەدەیە سەرۆکی شارێکت دروست نەکردووە،تاوەک برایم پاشای بابان ناوت بچێتە مێژووە وە.ئەزانی دوای خوێندنەوەی ئەمنامەیە بۆتان دەردەکوێت کە ئەوە ئێوەن ئیرهابی فیکریتان لەسەرە.نامەوێت توڕەببیت بۆ ئەوەی تاکۆتایی نامەکە بخوێنیتەوە بەڵام بە پێی تێزێکی تەواو نەکراوی خۆم بۆم دەرکەوتووە کە:هەرکاتێک قسەیەکتان بەنەیارەکانتان وت ،تۆمەتێکتان دانە پاڵ ئەوە دیارە لەخۆتان دا مەوجودە،خۆ تان نەک تۆمەتبار،بەڵکو هەر لەدادگای عەدلی مەردوما تۆمەتبارن.\nتۆ وائەزانی ئەو خەڵکە ڕقی لەتۆیە لەکاتێکدا گەر لەسەر ئەوکورسییە نەبیت،شایانی ڕق لێبونەوەش نیت . تۆ موقەدەساتت جگە لەدانیشتن لەسەر کورسی چیتر ئەزانی! خەڵک ڕقی لەتۆ نییە، خەلک ڕقی لەو پۆستەیە کەشایانی تۆ نییە و،تۆ قەدری نازانی لەجیاتی ببێتە هۆی مەزن بونت خۆتی پێ بچوکدەکەیتەوە. دەزانی خەڵک حەزی دەکرد لانیکەم ئەم پۆستەی تۆ سودێکی بۆ ناوبانگی ڕاستەقینەی تۆ هەبوایە ،بەڵام مخابن نییەتی. ئێستا تۆ وەک کەم ئەندامێکت لێهاتووە کە نانوانێت لەسەر کورسییەکەی هەستێت .\nباشە زیز مەبە ،هەستە بیسەلمێنە کە تۆ بەبێ کورسیش هەیت. مرۆڤ ئەگەر ماوەیەک لەگەڵ شتێک ژیا تایبەتمەندی ئەوشتە وەردەگرێت،سەیرکە تۆ وەک ئەو کورسییە بێ گیانیت تەنانەت عەقڵ و لۆژیک کارت تێناکات! من سەرسام نیم بە کەسێک کە بە هۆی چەند فیشەکێک بەجەستەیەوە نامرێت،لێ بەراستی جورئەتی دەوێت یەکێک هەرچی بەڵگەی لۆژیکی هەیە ئاراستەی دەکرێت لە سەر ناڕەوایی کورسییەکەی، بەڵام ئەو موشی ناجوڵێت ،بەڕاستی هەر شتی بێگیانم دیوە کە عەقڵ و لۆژیک کاری تێنەکات. ئەوە چ عەشقێکە وای لێکردویت هیچ شتێک نەبینیت هەی مەجنون. ..ئەوە تۆ خەریکی چ داستانێک تۆ ماردەکەیت .\nسەرۆک تۆ زۆر بەد بەختی لە بەر ئەوەی ناتوانی واز لە کورسییەکەشت بێنیت ،کەوتویتە داوێکەوە خۆشت ناتوانیت لێی دەربازبیت. تو موقەدەساتت کێ ئەم داوەی بۆنایتەوە!\nئەزانی سەرۆک ئەگەر ئەوپارەیەی دەیدەیتە کەسانێک بۆ ئەوەی پیاتا هەڵبدەن بیدەیتە کەسێک بەگوللەیەک بتکوژێت زیاتر بەناوبانگ ئەبویت،لانیکەم ڕەنگە بەهۆی تۆوە کەسێک سزا بدرایە،بەڵام بەم پیاهەڵدانە ویژدانی خۆت و ئەوانەش سزا ئەدەی کە پیاتا هەڵدەدەن. سەیرکە تۆ بەملیار دۆلار لە ناو بانگی خۆت سەرف ئەکەیت،بەڵام کە سانێک هەن بە یەک شەق ناوبانگ بەیدادەکەن و پارەش وەردەگرن. تێناگەی ؟ئەها سەیرکە گریمان تۆ میسی بویتایە بە لێدانی سزایەک چەند کەست دڵخۆش دەکرد.بەڵام ئێستا هەزاران کەس ئەدەیتە بەرشەق وەلێ هەر ناو بانگی خۆت خراپ دەکەی .دەزانم پەشیمانیت تەمەنەکەت ڕۆیشتووە ئەگینا خۆزگە دەخوازی میسی بویتایە.\nعەزیزم خۆ زگە ڕێگایەکم شک دەبرد تا نیشانتی بدەم بۆ ئەوەی دەربازبیت،بەڵام بەداخەوە ،خۆشت ئەمە دەزانیت کە بەڕێگایەکی خواردا ڕۆیشتویت،بڕوابکە هەر چەند سەیری مێژوت ئەکەم نازانم بڵێم دەبوو لەکوێ وازت هێنابوایە تا وەک شۆڕشگێڕێک بمایتایەوە!\nڕەنگە ڕۆژی ئاوا هەبن،بەڵام مانگ و ساڵی ئاوا شک نابەم،قەت هێندەش لێت نزیک نەبووم تا ئەگەر ڕۆژێکی واهەبێت بم زانیایە تۆ شۆڕشگێڕیت ڕێک دەمگوت ئیتر بەسە با ئاوا بمێنیتەوە .\nباشە تۆ چۆن ئەوانە دارکاری ناکەی کە ئەڵێن بەدیلی نییە"سەیرکە سەرۆک تۆ لە وان باشتر خۆت ئەناسی و ئەوانیش لەخۆیان باشتر ئەناسیت ئەزانی چاوەشن"باشە لۆژیک قبوڵی دەکات سوڕ دەزانی کە درۆدەکەن ،ئەش زانی کە خەڵکیش بڕوایان پێناکەن باشە چۆن لێیان قبوڵ دەکەیت خۆ دیارە خەڵک هێندە ساویکە نیێە،ئەی کەواتا تۆیان پێ ساویلکەیە. تو مو قەدەساتت هەر بە پیلان و بەفێڵ یەکێک لەوانە بخە شوێنی خۆت بزانە ئەبن بەبەدیلت یان نا، دە بۆ تاقییان ناکەیتەوە،دواتر پەشیمان بەوە خۆتۆ کێشەی هەموو شتێکت هەبێت کێشەی پەشیمان بونەوەت نییە.\nئەزانی من قەت بەسەرۆکم نەزانیویت،ڕقیشم لێنیت،بەڵام لەگەڵ ویژدانی خۆم ڕاستگۆم،ئەوەی ڕاستیبێ لێشت ئەترسم،بەڵام هەرگیز ترسیش وام لێناکات درۆت لەگەڵبکەم ،بۆیە بە سەراحەت پێت بڵێم ئەگەر تۆ سەدساڵی تریش سەرۆک بیت،هێندە دڵخۆش نابم هێندەش بەختەوەر نابم،بەقەت ئەوەی ڕۆژێک سەرۆک نەبیت. سەیرکە لە چ دۆخێکدایت نە دەتوانی بۆ پێشەوە بچیت نەبۆدواوە بگەڕێیتەوە.بزانە ئەم ماستاوچیانە چیان لێکردووی چ قوڕێکیان بۆ گرتویتەوە،تەنانەت سەرۆکە دیکتاتۆرەکان بۆ ئەوەی دەوڵەمەند بن دەست بەکورسییەکەیانەوەدەگرن،وەلێ تۆ بەهۆی ئەم کورسییەوە قەرزداری تاک تاکی ئەم میللەتەی،پارەشت هەیە "بەڵام شەهامەتی ئەوەت نییە لە موڵک و ماڵی خۆت قەرزەکەت بدەیتەوە"وەکو شەرعییەتت نییە،دەبوو قەرزاریش نەبایت.\nجا وەک ئەو قەرزارەت لێهاتووە کە پارەشی هەیە و نایداتەوە بەخاوەن قەرزەکەی لەجیاتی ئەوە دەچێت سەیارە و خان و شتی پێدەکڕێت و بەخاوەن قەرزەکانیشی ئەڵێت نیمە ئەگینا ئەمدایتەوە.لەگەڵم کۆکی کە ئەو جۆرە قەرزارانە درۆدەکەن.\nئۆکەی ئێ بەڕاستی شەرمە تۆ ئەم هەموو پارەت هەیە وەک کابرای گۆرین کەناڵ ئەکەیتەوە،فەوج ئەکەیتەوە،نەوت ئەکڕی، ئەفرۆشی کەناڵێکت هەیە بێژەرێکی ئێواران بۆ ماکیاج موچەی مانگێکی مامۆستایەکی ئەوێت.موچەی چوار مامۆستای هەیە ،ئێ یەک دوو هەزار کەس ئیمزای بۆکردی بەکاکە احمدی شێخ یەک دوو هەزار موچەیان قەپات کردووە،ئەگەر بە گرێبەستیش بن،ئێ کاکی خۆم خەڵک هەموو ئەوشتانە دە ینێ ئەوشتە بچوکانە کەچی تۆ قەرزەکانت نادەیتەوە،ئەرێ ئامە عەیب نییە؟\nتۆ لەوە گەڕێ ئە زانم شتی گەورەتر هەیە،پارەی زیاتر هەیە،من هەرشتە بچوکەکانم باسکرد،باسی هەندێ شتی گەورەتر ناکەم"چونکە لەوانەیە سبەی ڕوومان ڕەش بێت بڵێن چۆن لەوڵاتی ئێوە تاوانی ئەوا گەورە"مەبەستم لەدزی گەورەیە"ئەنجامدراوە و کەسیش سزانەدراوە"لە کاتێکدا خەڵکیش قەرزارە.با ئەمەیان بڕوات .خۆ ئەگەر دادگاو شتی وا هەبێت ئەمانەی باسم کردن بەشی ئەوە خەڵک سزا ئەدرێت کە دڵمان ئاو بخواتەوە.\nئینجا ئەم پارەخۆرانەی دەورت،یەک درۆیان ئاشکرا نەبووە،ئەڵێن سەرۆک ئازایە و قارەمانە لێبوردەیە ،خۆت ئەزانی ئازاکان ئازاکانیان خۆش دەوێت،جا تۆش ئەمجارە بەدرۆیان مەخەرەوە،لەناو ئەم هەموو کۆیلە یە من ڕاست و ڕەوان ئەم نامەیەت بۆئەنوسم ئەمە ئازایەتی نییە!ئێ مادام وەرە ببینە هەڤاڵ.\nسەرۆک من ڕاستی دەبێژم،مومکین نییە نەزانیت.تۆ واز لەو کورسییە بێنە وە رە ماڵەکەی من بەڵێن دەدەم مەگەر بەسەر لاشەی من دابێن ئەگینا کەس قودرەتی نییە بێت لەماڵی مندا زیانت پێ بگەیەنێت.بەڵام تۆ هەموو ڕۆژێک بەڵێنی پاراستنی ئاسایش و سەلامەتی گیانی هاوڵاتیان و بەتایبەت ڕۆژنامە نوسان ئەدەیت،بەڵام دەبینم بە تایبەتی ڕۆژنامەنوسان دەکوژرێن لەماڵەکەی تۆدا،بەڵام تۆ هەڵدەستی لێژنە دروست ئەکەی ،باشە دەکرێت تۆ لەماڵەکەی مندا تیرۆر بکرێیت و من لیژنە یەک دروستبکەم و پاشان بڵێم ئەو تاوانبارە ،یان بڵێم سەرۆک نییە بۆیە تیرور کراوە یان چی ...\nسەرۆک بەبرایەتی کوردو عرەب"دەزانم خەریکی ڕیفراندۆمی ئەو برایەتی کوردو عەرەبەت پێ خۆش نییە" ئەمن قسەی ڕاستت پێدەڵێم و خۆم بەدۆستی نزیکی تۆ دەزاۆم بەبرایەتی کوردوو عەرەبی جارانت،ئەتەوێ پەرلەمان کاکراکەیتەوە تا ئەنجامی ڕیفراندۆمەکەش وەک سی و یەکی ئاب تاوانەکەی لەگەل هەموان بەش بکەن ئەتانەوێت دەستی چەوری ڕیفرانودۆم بەسەری پەڕلەمان بسڕن\nدەزانم تۆزێک لەو قسانە نارەحەت .بویت،لەمەودوا هەندێ شتی کۆمیدی باس ئەکەم ،بەڵکو کەمێک پشوبدەیت.\nسەیرکە کاتیخۆی ئێوە ئەتانگوت برایەتی کوردو عەرەب کاتیشی نەبوو،ئێستا ئێمە دەڵێین برایەتی کوردوو عەرەب کاتیشیەتی بەڵام ئەوانەی دەورو بەرت ئەڵێن خیانەتە.ئەم هەزەلیاتە چییە ئەم جەماعەته ی دەورو بەرت ئەیکەن.باشە شتێکیتر تۆ ئەڵێی لەسەر ڕێبازی باوکم ئەڕۆم خۆ باوکت داوای ئۆتۆنۆمی دەکرد ئێستا تۆ بۆ لەوڕێبازە لائەدەی بە قەناعەتی خۆت کاتیەتی!یان شتێکی تر هەیە و پێمان ناڵێی غەزەب.\nئینجا شتێکی خۆشتر کاتیخۆی لە سی و یەکی ئاب،خۆت لەمن باشتر دەزانی تۆ چوی صدامت هێنا بۆکوردستان ئەو کۆیلانە نەیان وت خیانەتە،یا عیراق چییەتییە لەکاتێکدا صدام هەر سوپای دەنارد ،بەڵام ئێستا ئێمە مالیکیشمان نه هێناوە جارێک خۆی هات ئەو کەچەڵە ،بەڵام ئەڵێن ئەوی لەدوای مالیکی باسی عیراق بکات خائینە لەکاتێکدا مالیکی بەس موچەی ناردووە.سەرۆک ئەگەر بەوقسەیە پێنەکەنی دیارە هەرچی زەوقە نیتە.چی بکەم من هەر نوکتەی سیاسی ئەزانم،ئەزانم پێشت خۆش نییە شتەکان بەسیاسی کەم.\nئینجا جەماعەتەکەتان ئەڵێی گۆشتی کەر ئەکوڵێنن ،ئەوە چەندساڵە هەر ئەڵێن ناوچەکە دەکوڵێت،ئەرێ ئەم فعل مضارعە کەی دەبێتەماضی. ئە رێ کەی چێشتی ئەم دەوڵەتە دەکوڵێت.دەی سەرۆک پێبکەنە دنیا ئەوەناهێنێ،من نیوموچەم هەیە پێدەکەنم تۆنیوەی دنیات هەیە کەچی هەر گرژومۆن و توڕەی.\n"سەرۆک تۆ لەدوای راپەڕین وتت هەرچی زوتر دەوڵەتی قانون دروست دەکەین"،ئێستاش بیرت چۆتەوە ئەڵێی هەرچی درەنگتر دەوڵەتی قانون دروست دەکەین!مەسەلەچییە تو برایەتی کوردو عەرەب بەو کاتی ڕیفراندۆمە\nمن جاران کە گوێم لەو قسەیە دەبوو،پێ ئەکەنیم،ئەمگوت ئەبێ سەرۆکی هەرێمی پێشو،خوایەتۆبە سەرۆکی پێشوی هەرێم "انشا اللە ئەگەر دەوڵەت دروستبوو ئەڵێین سەرۆکی هەرێمی پێشوو"چۆن ئەوکات فکری لە دەوڵەتی قانون کردبێتەوە،دەمگوت حەتمەن کەسێک پێی وتووەو ئەویش لەبەری کردووە،چونکە مرۆڤ باوەڕ لەبیرناکات ئەگەر شتێک لەقوڵایی دەرون و هزرەوە بێت بیر ناچێتەوە ،بەس عادەتەن ئەگەر شت لەبەر بکەی مومکینە هەرچی زوتر لەبیر بچێتەوە.انجا ئەڵێن فستەق و بادەم و زەیتون و کولەکەو لیبرالیزم و فاشیزم و ئەو جۆرەخواردنانە و ڤیتامینانەی بۆزاکیرە باشن، من نیوموچەم هەیە جار جارە زەیتون و ئەم شتانە ئەخۆم لە بەر خاتری زاکیرەم،ئێ تۆ نیوەی دنیات هەیە بۆ ئەم شتانە ناخۆن تاکو نەجاتمان بێت و ئەوشتە دەوڵەتی کانونمان بۆدروست بکەی.ئەزانم پێ ئەکەنی ئەڵێی خۆی لێکردوم بە دکتۆر و پسپۆڕیش نییە لەبوارەکە،ئێ خۆ منیش زۆر پێ ئەکەنم بە تۆ چونکە تۆش وەک من پسپۆڕنیت لەبوارەکە پزیشکی ناڵێم،سیاسەت ،بەڵام بیستم ئەڵێن خەریکی دەوڵەتی ماد دروست ئەکەیت،باشە ئەی ئەگەر مادەکان کورد نەبوون ،کەواتا دەوڵەتەکەشت کوردی نابێت باوکم تۆزێک مەنتیقی بیرکەەوە.سەرۆک لەم ڕۆژانەدا کتێبێکم خوێندەوە هی مامۆستایەکی زانکۆ ئەیگوت ئێستا بچۆ گۆری مادێک هەڵدەوە بڵێ تۆ کێیت،کوردی یان ماد ئەویش ئەڵێت قوربان بە برایەتی سۆمەڕیەکان و ئەشوریەکان مادم توخودا حەق نییە ئەو مادە لەسێدارە بدەی.\nباشە ئەوە بۆ وەک قڕژاڵ هەر بۆدواوە ئەگەڕێنەوە،برای بابم تۆزێک مەنتیقی بیربکەنەوە.\nئەوە نییە ئەرنست ڕینان ئەڵێ نەتەوە ڕاپرسی ڕۆژانەی خەڵکە .\nشتێکی تر زۆر کۆمیدی نازانم بۆهێندەی پیاتا هەڵدەدەن کەناوت دێنن "بەڕێز جەنابی بارزانی"ئێ خۆ سەردەمی خولەفای ڕاشیدین بایە دەیانوت تۆ سێ ناوت لێن و سەرانەی سێ کەسیان لێ دەستاندی .یانی بەحیسابی ئەوانەی ئێمە دەبوو سەرانەی پانزە ملیۆن بدەین.\nسەرۆک من لەجێگای تۆبام هەرچی مامۆستای زانکۆی سەربەخۆتانە بڕوانامەکەم لێدەستاندنەوە ئەزانی بۆ؟لەبەر ئەوەی تۆ خۆت باش ئەزانی ئیمانت بەمدیوی دێگەڵە نییە کەچی ئەڵێن سەرۆک بسمارکە تو موقەدەساتت ئەوە کوفرێکی عەقڵی نییە نا ڕەنگە ئەسڵەن کوفرێکی جوغرافیایێ بێت،توموقەدەساتت ئەوە تاوانی دژ بەمرۆڤایەتی نییە بە گوێرەی وتاری ڕۆشنگەریەکەی کانت.\nسەرۆک بڕواکە تەکلیفی وات لێدەکەن پێچەوانەی عەقڵ و ئاینە،خودا تەکلیفێک لەبەندەکەی ناکات کە لەتوانای دانەبێت،ئاخر تۆ و یەک خستنی ئەڵمانیا کو جا مەرحەبا،بەئیمانم دێگەڵە مەرحەبا\nدید و تێڕوانین\nبەیاننامە و ڕاگەیاندن\nحەرام و حەڵاڵ، سەلەفی و مەلەفی\nگەشتی ریفراندۆم، بە شەرابی نەوت و قوماری نەتەوە...!\nڕیفراندۆمێک لەسەر دەستی پارتی بکرێت ئاقیبەتی ئاشبەتاڵێکی ترە.\nریفرادنۆم له نێوان پشتگیری و دژایه‌تیدا\nکۆچی دوایی باوکی کۆنە ئیخوانەکانی کوردسـتان\nڕیفراندۆم و بەهەشت!\nجیۆپۆلەتیک و پێگەی جیۆستراتیژی کوردستان و پۆست داعش\nمەراسیمی پرسە لە شاری دەنهاخ\nچیتر ئه‌م به‌ربه‌ریه‌ته، ته‌حه‌مول ناکرێ!\nراگه‌یاندنی کۆمه‌ڵه‌ی هاوبیرانی کوردایه‌تی له‌په‌نجاوهه‌وته‌مین ساڵیادی کاژیکدا:\nمەلا حەسیب دەبێت دادگایی بکرێ و سزا بدرێ لەسەر تەکفیر و لایەنگری لە داعش\nبەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان، ئەرکی بزوتنەوەی یەکسانیخوازی ژنان و پیاوانە!\nچاودێری کوردۆساید-چاک پیرۆزبایی لە نادیە موردا دەکات\nڕانانى کتێب: پەیوەندییەکانى تورکیاو ئیسرائیل لەسەردەمى ئاکپارتى دا\nئوستڕالیا :خۆپیشاندان دژی تیرۆرکردنی ویداد حوسین\nکەواتە جەلالی سام ئاغا بکەن بەڕێکخەریی گشتی بزوتنەوەی گۆڕان\nگه‌ریلاكانى په‌كه‌كه سوپاى توركیا شپرزه ده‌كه‌ن\nدواین بابەتەکانی نوسەر\nخوێندنەوەیەک بۆ خۆ بەکۆیلەکردن\nپارتی تێکدەری کوردستان\nسوپاسی کاک نەوشیروان بکەن!\nمەزهەب و کوردایەتی\nهه‌موو مافه‌کان پارێزراوه بۆ پێنوسه‌کان / Design & Develop: Mezo-Studio


سلێمانی، ئاڵای عێراق و هەرێم تا نیوە هێندرانە خوارەوە – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 4:51:22 pm\nچوؤرشەممە, 4 أكت 2017 – 10:00\nوەک نیشانەی ڕاگەیاندنی ماتەمینیی، لە پارێزگای سلێمانی ئاڵای عێراق و هەرێمی کوردستان تا نیوە هێندارنە خوارەوە.\nئەمڕۆ کاتژمێ ٩:٤٥ خولەک، لە مەراسیمێکدا لە بینای پارێزگای سلێمانی ئاڵای هەرێمی کوردستان و عێراق تا نیوە ھێنرانە خوارەوە وەکو ماتەمینیەک بۆ کۆچی دوایی جەلال تاڵەبانی (مام جەلال)، سکرتیری گشتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق.\nلە مەراسیمەکەدا، عومەر قەڵادزێی، لەبری پارێزگاری سلێمانی، لێدوانی بۆ ڕۆژنامەنووسان دا و وتی: مام جەلال بۆ ھەموو گەلانی دنیا کاریزما بوو، لە ھەر شوێنێک گەلانی ستەم دیدە ھەبوبێت مام جەلال چوەتە پاڵی تا یارمەتیان بدات، لە ھەموو لایەک ڕاوێژی پێدەکرا، بەتایبەت لە لایەنی ئاشتییەوە.\nعومەر قەڵادزێی، وتیشی: کۆچی دوایی مام جەلال کەلێنێکی گەورەی دروست کرد، کە بە ھیچ پڕ نابێتەوە، لە خەبات و تێکۆشان بۆ ئێمەی جێھێشتووە، ئێمە لێرەوە ڕایدەگەیەنین کە ئەم سەرکردەیە تەنھا سەرکردەی کورد نەبووە و سەرکردەی ھەموو گەلان بووە خەمخۆری ھەموو گەلان بووە، لە ھەموو دونیا پرس و ڕای پێکراوە.\nباسی لەوەشکرد: تەنھا وەفا بۆ کەسایەتی مام جەلال ئەوەیە، کە لە ڕێبازەکەی بەردەوام بین تا دەگەینە ئەنجام لە دروستبوونی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردیی.\nهەروەها، ئازاد محەمەد ئەمین، سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی لە کۆنگرەکەدا وتی: لێرەوە ڕایدەگەیەنین کە ئاڵا دادەگرین لە پارێزگای سلێمانی و ھەڵەبجە و ئیدارەی گەرمیان و حەوت ڕۆژ ماتەمینی ڕادەگەیەنین.


دەروازەکانی شوێن... - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در شنبه, 30 شهریور 1398 18:23\nلە کۆتاییدا ئەوەی ماوەتەوە بیڵێم، لە بەرهەمهێنانی دەقی شیعرییدا، ڕاساندنی چەمکی شوێن، ڕەنگدانەوەی ڕەهەندەکانی شوێنکات، جێکەوتێ دیارو ئاشکران، گۆشەنیگای شاعیر ئاشکرا دەکەن، شوێن هاندەرە بۆ کردار، خەیاڵ بزوێنە، هەر جوڵەو رفتارێک یەقدانەوەی زیندە خەونێکە، باکراوندی شوێنێکە.\nدەروازەکانی شوێن لە هۆنراوەی (درزەکانی ئاو درزەکانی ئاوێنە)ی ئەحمەدی مەلا\nکۆ شیعرییەکانی (ئەحمەدی مەلا) زۆربەی گرێدراوە بە هزرو بیرۆکەیەک، ڕەنگ و جێکەوتی شوێن و بابەتێک هەڵدەگرێ، لە دەروونەوە سەردەکەن، ئاوازو ریتمێک بە وەرگر دەبەخشن، ئەزموونێکی شیعری زیندوو پەخشدەکن، خەنییە لە بیرەوەری، لە خەم و لە خورپەو، لە دیدەو بۆچوونی جیاواز، ئەمەش بەدەر نییە لە چەمکی زەقکردنەوەی هاودژەکان، ئاوێتە بوونی شاعیر لەتەک شوێندا لە ئێستاو لە ڕابردوودا، دەرچەیەکی فراوانتر بۆ سۆزو ئاوەز دەرەخسێنێ، ، بۆشاییەکانی ئایندە بە تەنگژەی هاوچەرخ و یادەوەری نیشتیمان پڕدەکاتەوە، هەوێنی جێگیربوون، گەران بە دوای مۆڵگە و حەسانەوە لە شوێنێکدا، درێژبوونەوەی فاکتەری ئەو لەمپەڕانەیە کە نە دەروو (مدخل)ن و نە دەرچەشن، تەنیا ڕووی درزێکن، نە ئەوەیە بەیەکەوە بلکێن، نە جووداش دەبنەوە، نە ڕابردوو نە ئایندەی لێوە دیارە، هۆنراوەی (درزەکانی ئاوـ درزەکانی ئاوێنە)ی (ئەحمەدی مەلا)1 پێکهاتووە لە نەودونۆ کۆپلە، خۆی لە سیی لاپەردا دەبینێتەوە، لە ڕووی بابەتەوە تەواوکاری تەواوی بۆ کراوە، لق وپۆپێکی زۆری لێدەبێتەوە، گوێ قۆڵاغی زۆربەی ئەو دەنگانەیە، کە بەرکەوتن لە تەک جۆرەها بیرۆکە دەکات، خوازراوە بە زەمینەیەکی پێشاندراو، شاعیر وەک ڕێبازێکی فیکری هەستی پێدەکات، لە ڕێگای چەند گرتەیەکەوە ڕۆدەچێتە نێو پێدراوەکانی واقیع، لە ئاست شوێن و شتەکاندا، ئەزموونی شیعری سنووری مامڵەکردن بە کراوەیی دەهێڵێتەوە، لەم چوارچێوەیەدا، ڕوونکردنەوەی هەوڵەکانی شاعیر بۆ گەڕان و ڕەنگکردنی شێوازەکانی دراما، ئەمەش لە هەستکردن بە بەرپرسیارێتی و تازەگەرایی و هەڵبژاردنی شوێنەکاندا بە ئاشکرا ڕەنگی داوەتەوە، شاعیر باڵادەستە لە دروستکردنی پەیوەندی لە نیوان خۆی و کۆمەڵگادا، ئەمەش لەوەوە سەرچاوەی گرتووە کە شوێن، نە لە شوێنکات، نە لە جووڵە ، نە لە زیندگی جیاناکرێتەوە، زیندگیش لە چەمکی خەیاڵ دانابڕێت، بیرجسون واتەنی کە دەڵێت (خەیاڵ هێزێکی سەرەکی سروشتی مرۆییە ، هەڵبەت هیچی ناخەینە سەر گەر بڵێین خەیاڵ داهێنەری وێنەیە، بەڵام ئەمەش بە بەراووردی وێنە و یادوەری کۆتایی دێت)2 ، ناسنامەی شوێن، بەو وێنانە تەژیدەبن، کە تێدا زیندگی دەکەین، هەوێنی ژیانێکی ناوەکیمان پێدەبەخشێت، دەبنە فاکتەرێک بۆ کردارو بزواندنی خەیاڵ، هیچ شتێکش بەقەد وێنەی شیعری ناتوانێ خەیاڵ بزوێن بێت، هەر گرتەیەک یان وێنەیەکی شیعری، جێکەوتی زیندە خەونێکە، خەیاڵێکە بارگاوییە بە شوێنێکەوە، یان بە شتێکەوە، ئەنجامدانی ئەم کردەیەش یان بە کرانەوە یان بەشاردنەوە دەخرێتە ڕوو، لەم ڕوانگەیەوەش هەوڵدەدەین، ، بەدواچوونێک لەسەر ڕەهەندەکانی ئاستی شوێن بۆ هۆنراوەی (درزەکانی ئاوـ درزەکانی ئاوێنە)ی ئەحمەدی مەلا بکەین\nگەمەیەک بوو لە درزی ئاوێنەوە\nشەوى دەکردە دەسەسرێک\nگوڵێک بوو تا تەمەنی خۆی دەنووسییەوە\nچڵەژانێک بوو لە نیو دەستی من\nلە نیو جوێباری جەستەی من\nئەم مەرجانە لەشی ناوە\nئەمە مەرجی تەواوی ژانە\nکۆپلەی 1 ل324\nگەمەیەک بوو لە درزی ئاوەوە\nخەونی دەکردە بەربەیان\nشکۆفە بوو توانای نەبوو عومری خۆی بخوێنێتەوە\nفڕینی خۆی پێشکەشی هەوا دەکرد\nهەواش لە نیو مەمکۆڵەکانم خەوی لێ کەوتبوو\nوا دیارە ڕاساندنی شاعیر درەوشاندنەوەی لێکەوتەکانی، کەمەندکێشن تا بە ئاگاییەوە بچینە نێو زەمینەیەکی دژوازەوە، دەبینین لە نێو ئەزموونی خودسەرانەو ڕۆشنبیری خۆیەوە، لەنێوان ژیان و وێنەی شیعریدا، چۆن بە ئاگاییەوە وێنەکان دەنەخشێنێ، پێگەیەک بۆ جومگەکانی شوێن دەسازێنێ، جا ئەم وێنانە شوێن بن یان شوێنکات بن، ئاماژەیەکی هۆشمەندە، ڕەوانەڕۆیە بەرو گەردگیربوونێک کە هەستگەرایی تێیدا پێشەنگە، بۆ ئەمەش، دەتوانین وەک نموونە داگەڕان بۆ چەند سامپڵێک بکەین، کە بوونەتە زەمینەیەک، تەمەڵی هۆنراوەکەی لەسەر بونیادنراوە، لەم دوو بڕگەیەدا دەبینین، وێنەی شیعری قورسی خستووەتە سەر ناوەرۆکی ئەم شوێنانە(گەمەـ درزـ ئاوێنەـ شەوـ دەسەسرـ گوڵ ـ شڵەژان ـ چڵەژان ـ دەست ـ جوێبارـ جەستەـ لەش ـ ژان ـ ئاوـ خەون ـ بەربەیان ـ شکۆفەـ فرین ـ هەوا ـ مەمکۆڵە)، (گەمە) هەڵگری هەرچ ناوێک بێت دالەیە بۆ (درز)ێک، مەدلوولی دوو ئاست لە خۆ دەگرێت، ئاستێک دیاردەیەکی دیارو ئاشکرا لە خۆ دەگرێت ئاستێکی تر، ناوەرۆکێکی نهێنی وشاراوە هەڵدەگرێت، لە نێوان دوانەی دیارو شاراوەدا فەترەیەکی شوێنکات هەیە، کردەی بەراووردێک دروستدەکات، بە دیوێکدا خود وەک (ئاوێنە)یەک، یەک پارچە وجێگیر، تاک ڕووی دەردەکەوێت، لەم دۆخەدا، لە کاتی ئاساییدا داواکارییەکانی ناوەوەی خود بە دیاردەکانی دەرەوەی خۆیدا هاوسەنگدەکات، بە دیوەکی تردا پارادۆکسێ ئەنجامدەدات بەوەی ڕِابردوو گەمەیەک بوو لە ئێستاشدا درزێکە جوگرافیای ڕوویەکی نهێنی و سنوورە شاراوەکان ئاشکرادەکات، جڵەوی پێلێنان شل دەکات، بەکارهێنانی (ئاوێنە) وەک خوازەیەک پەردە هەلمَاڵینێکە لە خستنە ڕووی شوێنە داخراوەکان، ڕۆچوونە بۆ دنیای خود، لە مانای شیعریدا ڕاییکردنێکی مانا بەخشە بە پەڕینەوە لە دەرچەو بۆ دەروو، بە پێچەوانەشەوە دروستە، هەڵبەت هەمیشە بۆشاییەک درزێک دەمێنێ لە نێوان خودی شاعیر و ئەزموونی دەقی شیعریدا، لە نێوان ئەحمەدی مەلای مرۆڤ و ئەحمەدی مەلای شاعیردا، لێرەوەش دەقی شیعری بە درێژایی ئەزموونەکە بەیداخی ڕەنگەکانی تەنگژە و گومان، شڵەژان، لە چەند وێنەیەکی هاو دژدا دەخاتە ڕوو\n1 ـ گەمە بەارنبەر بە ڕاستینە : لە سەرەتادا بەکارهێنانیی زاراوەی (گەمە)، پەردەپۆشێکە بۆ دەرخستنی ڕاستیینەیەکی شاراوە، دوانەی گەمە و ڕاستینە ئەو دیاردەیەیە کە ئەحمەدی مەلا لە دوو قۆناغی ژیانی شیعریدا پۆلیندەکات، هەڵبەت لە هەر قۆناغێکدا کردارەکانی شوێن، جێکەوت و ڕەنگدانەوەی خۆی دەبێت، لە هەردوو قۆناغیشدا (درز) خاڵی هاوبەشە لە وێنەکێشانی تراژیدیایەک کە بونیادی شیعری لە سەر هەڵچنراوە\n2 ـ ئاوێنە/ ئاو : گەر ئاوێنە ڕەنگدانەوەی وێنەیەک بێت، کتومت خۆیی تێدا ببینێ، جێگیر بێت بە نەرسیسی خود، ڕووییەک بێت بۆ هەناوگەری کایە و هەستی خوازراو، لە ئاست خود دا گرتەیەکە بۆ کامڵبوون، باڵابوون و بەرزبوونەوە، لە بەرامبەردا (ئاو) نا جێگیرە، سروشتە وەستانی بۆ نییە، ڕووییەکە لە دەرەوەی خود، گرتەی بابەتێکە کامڵبوون نازانێ، هەمیشە ژیان ئاسا، دۆخ و پێگەکانی دەگۆڕێت\n3 ـ شەو / ڕۆژ: (شەو) واتا شاردنەوە، لوغزێکە بۆ ژیانی نهێنی، یان کاتی حەوانەوە و خەو، گەر جەستە (ڕۆژ) بێت، ئەوا خود شەوە، گەر ئاوێنە جێکەوتی ڕۆژ بێت وێنەکانی دەرەو پەخشکاتە سەر ڕووی خود، ئەوا شەو لە دوای ڕەتووشکردنی وێنەکان، مۆنتاژ کردنی گرتەکان، دەتوانێ وێنە دەسکەوتووەکان بگێرێتەوە، یان خەون بەو وێنانەوەش ببینێ کە دەستینەکەوتووە، خولی شەو قۆناغی بونیادی پێکهاتنی ئاوەز لە خۆدەگرێت، بە پێچەوانەی بەربەیانە کە دەرچەیەکە بۆ ڕۆژ بۆ بەربڵاوی ڕەنگەکانی هەست، هەڵبەت کۆتایی هەست سەرەتای ئاوەزە، دەرخستنی ئاوەز شاردنەوەی هەستە.\n4 ـ گوڵ/ شکۆفە: (گوڵ) وێنەیەکی شوێنیە، دالەێکە مەدلوولی قۆناغی تەواوکاری و پێگەیشتنە، چەسپاندنی ڕەنگ و درککردنە بە هەستەکانی بەرزبوونەوە و خۆبینین، پێچەوانەی (شکۆفەیە) کە هێشتا شوێن و پێگەی خۆی نەگرتووە، هەست بە نەویبوون دەکات، ماویەتی بتوانێ بە شێوەیەکی دروست گوزارشت لە خودی خۆی بکات، لە سروشتی پێکهاتندا، هەرزەکارە، لە قۆناغدا نە خونچەیە نە گوڵە، لەو نێوەندەدا پێدەکوتێ .\nلە دەستپێکەوە، کردەی شیعر نووسین درک کردن بە شوێن، ڕەهەندێکی خودیە گوزارشت لە رستێک دەکات، بارگاوییە بەمانا، ڕابردوو ئاوێتە دەکات بە ئێستاوە، خود بە بابەتەوە تایبەت بە گشتەوە، وێنەی شوێنکات دەبەستی بە شوێنەوە، یاسین نووسیر گووتەنی (شیعر کۆسۆزیکی بگۆرو تازەکارنییە هەڵپساردەی کۆ هەستیکی خاو نییە، بەڵکو رێگایە گرێدانی ڕەهەندەکانی مادە ئاشکرادەکات) 3، دەکرێ لە زمانی شیعرییەوە، هەندێ لەو ڕەهەندانە ئاشکرابکەین کە کەسایەتی ئەحمەدی مەلا دەبەستی بە پێلێنانێ بە درزتێکەوتنی خودێکەوە، رەچەتەی وێنە شیعرییەکانی شوێن و شوێنکاتی بۆ دەبڕێت، لە دەستپێکی گرتەی یەکمەوە، دەبینین ئەزموونی شیعریی، وەک گوڵێک پێگەییوە کامڵی بە خۆوە دەبینێ، خود باڵادەستە دەتوانێ لە ڕێگای وێنەی شیعرییەوە، پۆلین و جیاوازی دروستبکات، لە کەلەبەرو درزەکانەوە کە خوازەیە بۆ شوێنێک، دالی لەمپەڕو مەدلولیی بەرگری هەڵدەگڕێت، ئەمە بێجگە لەوەی ڕەهەندێکی جیاکاریشی لێدەکەوێتەوە، تواناکانی شاعیری لێوە دەردەکەوێت، لە دوو ئاستدا دەتوانێ (شەو) وەک کردارەکانی شوێنکات بکاتە ئاماژە، یەکەم بۆ هەڵسانەوەی ئاوەزو بەهرەی شیعری تێدا بەرز ڕاگرێ، بە جۆرێک بتوانێ بە ڕاشکاوی پێگەیشتنی ئەزموونی شیعری خۆی بنووسێتەوە، ئەزموونی تەمەنی بۆ بکاتە پێوەرێک بۆ کامڵبوون و پەخشکردنی بۆن و بەرامی شیعری، ئەم پێگەیشتن و کامڵبوونە بە گوڵێک دەچوێنی، ناسنامەی شاعیرێتی ڕاستەقینە بە شڵەژان و چڵەژان بەدەستدەهێنی، (شڵەژان) خودە، (جڵەژان) هەژماری بابەتە، لێکترازانی ئەم دوانە، مەرجی تەواوی ژانە، (جویبار) ڕێرەوی ئاوە، سروشتە، (لەشی) ناو ئاوێنەی خودە، ئەمانە مەرجی سەرەکی جەستەی شیعرین، مەرجی تەواوی ژانی لەدایک بوونی (ئەحمەدی مەلای شاعیر)ن، لە ئاستی دووەمدا دەتوانێ (شەو) وەک کردارەکانی شوێنکات بکاتە (دەسەسرێک) بە خەمی دووری خەم و خۆشی خەونی هەرزەکاری دەسڕێتەوە، بە تاریکی غوربەت، رووناکی تێدەپەرێنێت، بە شەو بەرەبەیان دەسڕێتەوە و خۆی دەدۆزێتەوە، ئەمەش پێچەوانەی وێنە باوەکانی شوێنکاتە، خەڵکی ئاسایی لە ڕۆژی ڕووناکدا خۆی دەدۆزێتەوە، بەم پێیەش بێت، رەتکردنەوەی ڕێساکانی گەمەکە، درزەکە بەتاڵ دەکات، هیچ گەمەیەک نامێنی، ئێمە لە تاریکیدا، لە درزەکانی ئاوێنەی خودوە کردەی دۆزینەوەمان هەیە، ئاودیو دەبێ بۆ کردەی نووسینەوەی شەوی غوربەت و ئەزموونی نامۆبوونی شاعیر، وەک شوێنکات لە قوناغی (بەربەیان)دا یەکسانە بە شوێن وەک (شکۆفە)، ئەمەش ئاماژەیە بە قۆناغی هەرزەکاری و پێنەگەیشتن، وەک ڕەنگدانەوەی شوێن ڕوون نەبوونەوی دنیای شیعری (ئەحمەدی مەلا)یە ، جێکەوتی (شکۆفە) پتر پەیوەندی بە هەست و دڵەوە هەیە، نەک بە بیرۆکەی قۆناغی هەرزەکاری و نووسینی کۆژان و ڕەنگدانەوەی سۆزێکی بگۆر کە جێگیر نین وەک گۆڕانی (شکۆفە)یە بۆ (گوڵ)، بۆیە لەم قۆناغە هەستیارەدا، ناتوانێ عومری خۆی بخوێنێتەوە، ئەو هێشتا شکۆفەیە نەبووەتە گوڵ، تا بتوانێ ئەزموونی خۆی بنووسێتەوە، دەرهاویشتەی ئەم پەی نەبردنە، ئەم تێنەگەیشتنە، لە داوەکارییەکانی خود (دڵژان) بەرهەمدەهێنێت، کە زیاتر لە سروشتەوە نزیکە نەک لە ئاوەزەوە، بەم پێیەش ناجێگیریەک بارگاوییە بە وەهمێک، بۆشاییەکی رەخساندوە بۆ بەرز بوونەوەیەکی درۆینە، بۆ فڕینێک کە خۆی پێشکەش بە ناجێگری هەوایەک، بۆشاییەک دەکات، تەنیا لای خۆی دەبینرێت، بووەتە خەونێک، نەبووتە کردار لە سنووری سینەی خۆی تێپەرناکات.\nبونیادی کردارەکانی شوێنکات لەسەر ڕەهەندەکانی کارتێکردن، فاکتەرەکانی بەرزبوونەوەو کردارەکانی ڕابردووی بەردەوام لەخۆ دەگرێت وەک (دەنووسیەوە)، (دەکرد) لە ڕستەی پێشکەشی (هەوای) دەکرد، کردارەکانی ڕۆچوون و نزمبوون کاری ڕانەبردووی دەمی ئێستا وەک (بخوێنێتەوە) یان کاری ڕابردووی دوور وەک (خەوی لێکەوتبوو)، دەبینین کردارەکانی نزمبوونەوە بوون، لە ئێستاو ڕابردوودا کۆکراونەتەوە، بەستراون بە خەیاڵەوە، دیقەتدە، ڕیزکردنی شوێنەکان ڕیزکردنی شوێنکاتەکان بە دوای خۆیدا دەهێنی، ئەم وێنانەش پێگەی دوو قۆناغ ڕووندەکەنەوە، فەترەیەکی زەمەنی هەیە لە نێوان (شەو)و (رۆژ)دا یان بەربەیاندا، لە نێوان ئێستاو ڕابردوودا، لە نێوان (شکۆفە)و (گوڵ)دا هەمان ئەو فەترەیەیە، شاعیر پێداتێدەپەرێت لە نێوان قۆناغی هەرزەکاری شاعیر کە ڕەنگدانەوەی شوێنی یەکەمی شاعیرە، دیارە مەبەستمان هەرێمی کوردستانە، هێشتا لە چەمکی شوێندا (شکۆفە)یە، نە بووتە دەوڵت، تا وەک (گوڵ) بۆن و بەرامی کامڵ بێت، لە چەمکی شوێنکاتدا، سەرەتایە، بەربەیانە، لە سروشتدا (ئاو)ە ناجێگیرە وەک (هەوا)و (خەو)ن، قۆناغی گواستنەوەی (درزە) لە سروشتەوە بۆ خود، لە (ئاو)ەوە بۆ (ئاوێنە) لە گەشتی ئەوروپاوە دەستپێدەکات، ئەزموونی شیعری خاڵی هاوبەشە، درزێکە، دوو وێنە دوو دنیا لە ئاوێنەی خودی شاعیردا دەنەخشێنێ، درزەکە درزی خودو بابەتە، ڕۆژئاواو ڕۆژهەڵاتە، سۆزو عەقلە، ڕابردوو و ئێستایە، نوسین و خوێندنەوەیە، پەڕینەوە لە درزەوە باسکردنی ڕابردوو لە ئێستادا سڕینەوەی ئەو یەکبوونەیە کە شڵەژانی لێدەکەوێتەوە، (ئەحمەد)ی مرۆڤ لە (ئەحمەدی مەلا)ی شاعیر جیادەکاتەوە، پێش (ئەحمەدی مەلا) گۆڕانی شاعیر لە شیعری (لە درزی پەچەوە)4 زۆر بە سەلیقەیەکی شیعرییەوە توانیویەتی دووری ئەو جیاوازییە بسڕێتەوە لە درزێکەوە بەیەک گەیشتنی دوو وێنەی شیعری بەیەکبگەیەنێ\nسبەینێ بریارە بچمە ژوانی بێدەنگی\nبچمە ژوانی گاشە بەردێک\nبە بێدەنگی باسی عەشقی گیاکەم\nباسی عەشقی باکەم بێدەنگ\nکۆپلەی 23 ل 330\nهەمیشە لە تەنیشت ژنێک\nزاکیرەی ژنێ دەبووژێتەوە\nهەمیشە لە تەنیشت ئاوێک\nزاکیرەی خۆڵ دەبووژێتەوە\nکۆپلەی 24 ل 331\nئەنجامدانی کردەی هەژمارکردن، ڕۆڵێکی سەرەکی دەبینێ لە پێکهاتەی ستاتیکای شوێن و بەستنی پەیوەندی لەتەک خەیاڵی شیعریدا، باری دەروونی شاعیر، ڕۆڵی زمان، شێواز، ڕەنگدانەوەی خۆی هەیە لە جۆری داڕشتنی وێنەی شیعریدا، شاعیر بە ڕاشکاوانە دەتوانێ ڕۆڵی یادەوەری خۆی و ڕۆژەکانی ئێستای تێدا نمایشبکات، ئاستەکانی بەراوورد دروستبکات، بەشداریکردنی وەرگر لە جومگە مادییەکانی دەقی نووسەردا، سیستەمی پۆلین و هەژمارکردنی وشەکان، دووبارە بوونەوی وشەکانی، هەوڵدانێکە بۆ دەرخستنی هاوسەنگی باری دەروونی شاعیرو شاردنەوەی جووت مانایی و پینەکردنی کاردانەوەکانی، ناتوانین چاوپۆشی بکەین لە چۆنییەتی داڕشتن، دووبارە بوونەوەی ئەم وشانە بە یەکسانی (بچمە ـ ژوان ـ باس ـ عەشق) (هەمیشە ـ تەنیشت ـ ژن ـ زاکیرە ـ دەبوژێتەوە) هەر یەک لەم وشانە، دووجار لە دووباردا، بەکارهێنراون، چەمکی تێگەیشتن لەم وشانە، لە ئاوێنەی بینراوی دەقدا، بە پێی شوێن دەگۆڕێن، هەمان مەبەست بە دەستەوە نادەن، هەمان وێنەی شیعری ساغناکەنەوە، هەمیشە درزێک ماوەتەوە، باجی لێکترزانی وێنەکان دەدات، ئەمە لە کاتێکدایە، ئەو وشانەی کە ڕەگەزەکانی سروشت پێکدەهێنن، یەکجار بەکارهاتوون بریتین لە (گیا ـ با)، (ئاو ـ خۆڵ) تاقە وشەیەک کە وەک سێ کووچکەیەک، بیرۆکەو تەوری هۆنراوەکەی ڕاگرتووە، سێجار بەکارهاتووە، وشەی ( بێدەنگییە) بێدەنگی جۆرێکە لە ماتەووزە، بەرکەوتن و جووڵەیەکی دەرەکیان دەوێت تا بێنە دەنگ، درزبردن کردەی بێدەنگیی و شاردنەوەیە، شکان نییە تا دەنگی لێوە بێت، دابەشکردنی وشەکان، ڕێکخستنیان، وێنەیەکی بەرجەستەکراومان بۆ دەگێرێتەوە، کامیرا ئاسا گرتەیەکی تراژیدیمان دەخاتە بەرچاو، هەر لە تەنگژەی بوونەوە، بیگرە تا دەگاتە جۆرەکانی چەوساندنەوە، هەڵبەت ئەمەش باری ناجێگیری دەروونی لێدەکەوێتەوە، نهێنی قۆناغی نوقوم بووی خود ئاشکرا دەکات، خەون بە ئایندەوە دەبینێ، کرداری شوێنکاتی (سبەینێ) ئایندەیە، هێشتا نەهاتووە، شێوازی ئەم نووسینە، لە ئێستای نووسینی دەقدا، لەگەڵ ڕێکخستن و نووسینی هۆنراوەکەدا، لە چرکەساتێکی هەستکردندا، هاوشانە و یەکدێتەوە، کارتێکردن و باکڕاوندی کردارەکانی دوێنیی ڕابردوو هەڵدەگرێت، لە ئێستادا دوێنی و ئایندە، بەیەکەوە دەلکێنێ، پوشاکی نوێ دەخاتە بەر شوێن، ئەم لەبەرکردنە ڕاستەقینە نییە، بەڵکو لەبەرکردن و ئاڵوگۆرێکە لە نێوان ڕاستەقینەو خەیاڵدا ڕوودەدات، کەواتە شوێنکاتی (سبەینێ) کردەی گواستنەوەیە، پێدراوەکانی قۆناغی دوێنێی ڕابردوو دەگەرێنێتەوە بۆ ئایندەی چاوەڕوانکراو، بۆ بەدەستخستنەوەی ڕەهەندەکانی خۆگرتنەوە و خۆپاراستن لە چەمکی کەوتن و خۆلادان لە خەم و ئازار، وەک فاکتەرێک پەنا دەبات بۆ یەکێک لەو کردارە خۆویستانە کە دیزاین و هێز لەخۆ دەگرێت، وەک وشەی (بڕیار) وشەی بڕیار وەک شوێنکاتی بڕگەی شیعرییەکە وادەکات، کردارەکانی ڕانەبردوو وەک کرداری (بچمە) باڵادەستی هەر داخوازییەک بێت، بۆ خەون و خەیاڵ، نەچێتە قۆناغی جێبەجکردنەوە، لە شوێنێکدا، لە بری ئەوەی، شوێنی خوازراوی (ژوان) درزی بێدەنگی بشکێنی و ئاشناو تەبابن لە یەکتێگەیشتن ئەنجامبدەن، کەچی پاشینەی ماناکانی دابەزین و بێدەنگی بەرهەمدێنن، لە دێری دووەمدا، لە ئاست بەرزکردنەوەی بەرامبەردا چ وەک قەبارە، یان خەسڵەت بە شووناسی (گاشەبەرد) پاساو بۆ بێدەنگی یەکەم دەهێنێتەوە، ژوانی یەکەم بەرکەوتنە، لەتەک ناوەخندا، لە تەک نەوتراودایە، ژوانی دووەم بچووککردنەوەی نەوتراوی ناوەخنە، بێدەنگی لاوەکییە، گەورەکردنی بێدەنگی بنەرەتی بەرانبەرە (گاشە بەرد)ە، نە دەجوڵی و نە وورتەی لێوە دێ، شوێنکاتی سەرجەم بڕگەکان وێنەیەکی بانۆرامیە بە خەم، گوزارشت لە تراژیدیای پەیوەندییەکانی دوێنی دەکات، باکڕاوندی خەیاڵێک، ئایندەی تیا دەکاتە شکست ونبوون، دنیای تێکشکان، شکست دەرئەنجامی هەستێکی ڕۆمانتیکیە، پەیوەندی بە گۆڕانکاریەکانی ژیانی سادەی ڕابردووەوە ، بە کردەی گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتیەکانەوە هەیە، ڕیچکەکانی ژیانی گۆڕاوە لە نێوان دوو جیهاندا، ئەویش جیهانی تاراوگە و نیشتیمانە، بە بەراوورد لە نێوان وشەی(گیا) و (با)دا پەیوەندییەکی دیالێکتی دەدۆزێتەوە، دەکرێ هەندێک لە ڕەهەندەکانی ئەم پەیوەندییە ئاشکرابکەین، قۆناغی یەکەم، خەمەکانی گەڕانەوە، نۆستالیژیایە، هەستکردن بە خورپەی یەکەم، شوێنەکانی دەنگ و ڕەنگ لەقدەکەن، بێدەنگی پارادۆکسێ لە تەک باسکردن و دەرخستنی سیحری ئەو پەیوەندییە فەراهەمدەکات، کە ئەمی شاعیر دەبەستێ بە نیشتیمانەوە، شاعیر لە سۆنگەی ئەوەی لە سەرەتای تەمنی لاویدا، ڕووی لە هەندران کردووە، نەیتوانیوە گوزارشت لەو عەشقە بکات کە دیبەستێ بەخاکەوە، نەیتوانیوە بێدەنگی بکاتە دەنگ، نەیتوانیوە ڕەگ لە خاک جیاکاتەوە، ئەوەی دیارە دیاردەیەکی شکست و دابەزینە، داکوتینە لە دۆخێکدا، بێدەنگییە، خۆشەویستییەکی تاک لایەنەی خۆڕسکە، دەرچەکانی ئەم خۆشەویستیە بە ڕەگ و قوڵایی نیشتیمانەوە جێگیرە، بە (گیا) دەیچوێنێ، لە بەرامبەردا، ڕاهاتن و خۆشەویستی عەشقی تازەی ناجیگیری تاراوگە ڕووکارە، هەستکردن بە هەستی بەرزبوونەوە بە (با) دەشوبهێنی، سەرنج بدە لە دوا دێڕی کۆپلە شیعرییەکەی (23) دا دەڵێت (باسی عەشقی باکەم بێدەنگ) ڕستەکە تەواو دەبێت، وەستانێکی شاراوە هەیە، تیامانێک و گێژنەیەک بەدی دەکەین، دێتەوە سەر تەوەری سەرەکی ژان و ژۆکەی، ڕوودەکاتە سەر ئەو درزەی ناخی کردووە بە دوو لەتەوە، هەم وەک ناخ، هەم وەک دەق، دابەشی کردوە، بە وشەی (بێدەنگ) کۆتایی پێدێنێ و کڵۆمی دەکات، (با) تیژکردنی ئەو عەشقەیە، یادەوەری و نیشتیمانی تێدا دەگەشێتەوە، نۆستالیژیای تێدا زیندوو دەبێتەوە، نەدەتوانێ تێدا دەرچێت، نە دەتوانێ زیندگی تێدا بکات، هیچیان نایەنە دەنگ، تا ئەمی شاعیر بە دەنگیانەوە بچێ، تەنها دیاردەیەکی خنکێنەری بێدەنگین، وشە (با)و (گیا) دوو دیوی ئەو درزەن، شاعیر تێدا کۆبووەتەوە، خودی چەپێنراوی ئەحمەدی مەلای شاعیرن.\nبۆ گەیشتن بە کێشانی وێنەی شیعری، لە ڕێگای پێکهاتەکانی چەمکی ئیستاتیکاوە، (ئەحمەدی مەلا) لایەنە جۆربەجۆرەکانی دەلالە بەکاردەهێنێ، لە قوڵایی هەستەوە، لە گرتەیەکدا زاراوەکانی شوێن و چۆنییەتی وێنەگرتنیان نمایش دەکات، زاراوەی (تەنیشت) لە هەردوو جارەکەدا، ئاماژە بە شوێنێک دەکات، بارگاوییە بە ڕەهەندێک کە ئاوێتەبوون تێکەڵبوون رەتدەکاتەوە، جۆرێک لە دوورەپەرێزی پێوە دیارە، زیزی و نامۆبوونە، بە مانا فراوانیەکەی تەنیاییە، شکاندنی ڕێساکانی هەماهەنگی و لە یەک تێگەیشتنە، نزمبوونەوە و کزبوونی ئەو پەیوەندیانەیە کە مرۆڤ بە چوارچێوەوە دەبەستێ، لە سۆنگەی ئەوەی پێشوەختە درزو لێکترازنمان هەیە، بۆیە دژوار نییە، لەسەر دوو ئاست داگەڕانی بۆ بکەین، لە ئاستی یەکەمدا دالی (ژنێک) وەک چوارچێوەیەکە دیاریکراوە، مەدلولە بۆ کۆکردنەوەی شوێنەکان، پۆلینکردنی پێگەکان، لە ئیستای نووسینی دەقدا شاعیر لە سەر دوو ڕوودا زیندگی تێدا دەکات، ڕوویەکی ئامادەیە، لە ژێر فشارەکانی دەرەوەدا هەندران، نامۆ بوون لەسەر ڕووی هەستەکانی شاعیردەسەپێنێ، کاریگەری ئاسەواری جێکەوتی لە سەر ڕووکار و لەسەر قوڵاییەکانی ناوەخندا بەجێدەهێڵێت، ئاسەوەرێکە ململانی فەراهەم ناکات، چونکە شوێن و پێگەی ئەمی شاعیر، بە دانپێنانی خۆی تێکەڵ نەبووە، لە تەنیشت دەمکرانەوەی دژەوابوونەکاندایە، لە ڕوویەکی دیکەوە دەرگایەکی ئارام بۆ دەروون واڵادەکات، هاوسەنگییەک ڕادەگرێت، نایەوێت کۆتایی بە لایەکیان بێنی، نە دەتوانێ لە ڕابردوودا بژیت، نە ڕازیشە بچێتە نێو ئێستای ڕانەبردووەوە، هەڵبەت ئەم دوو ڕووە بە قوڵایی و ڕووکارەوە گرێدراون، گرێدانێکی هەستەکی کە بە شوێنکاتەوە شتەکدراون، شاعیر کۆیی دژەوابووەکان لە وێنەیەکی شیعری هاوسەنگدا ڕاگرتووە، لە ئاستی دووەمدا دالی (ژنێک) لە شوێنی خۆی، لە دەرەوەی خود دا نامێنێ، ڕووکارییەکە دەبێتە هاندەرێک بۆ بەدەرخستنی قووڵاییەکانی ناوەوەی خود، واقعی هەندەرانی بەردەست، ڕابردووەکانی دوورەدەست نزیکدەخاتەوە، شوێنە تەنگەکانی واقیعی (ناهۆگر)ی هەندەران دەبنە دەرچەیەک بۆ بەرفراوانی شوێن، کرانەوەی شوێنکات و توانەوە لە نێو ئەو پەیوەندیە نهێنییەی کە خودی (ئەحمەدی مەلا) بە شوێنی سەرەتای و بنەرەتیوە، بە شوێنی (هۆگر) بە شوێنی یادگارییەوە دەبەستێ، ئەم پیوەندییە لە سنووری شتەکاندا ناوەستێت، بەڵکو ڕووماڵی سەرجەم ڕووبەرکانی پابەند بوون بە زێدو و شوێنی یەکەم زیندوو دەکاتەوە، لە شوێنێکدا دەیبوژێنێتەوە کە هەڵگری ناسنامەو شووناسی مانەوەیەتی، لە(زاکیرە) دا زاکیرە سەلماندنی بنەمایە، پشتوپەنایە، پەلهاویشتنێکی لەزگینە لە ناوەوە بۆ دەرەوە، گشت کردارەکانی شوێنکاتی بووژاندنەوە، لە ناوەخندا بەرزکردنەوەیەکی دیارە لە ئاست نزمبوونەوەی لە دەرەوەدا، لە هەندراندا دایە کە نامۆبوونێکی دەروونی لێدەکەوێتەوە، لکاندنی هەستەکانی بەرزبوونەوە، بووژاندنەوە لە (زاکیرە)دا سەقامگیری و جێگیربوونێکی ڕەها فەراهەمدەکات، یەکەم لە ئاست نیشتیمانی (هۆگر)دا، لە زاکیرەی ڕەهادا بە وشەی (ژنێ) ئاماژەی بۆ کردووە، دالی وشەی (ژنێ) لە ڕووی کۆمەڵایەتی و مێژوویی و مەدلوولێ گەورەتر، قەوارەیەکی فراوانتر هەڵدەگرێت، ڕەهەندەکانی دیاری ناکات، بە تاقە مانایەک گەمارۆی نادات وەک لە وشەی (ژنێک)دا دەبینین بە (کافی) پاشگر گەمارۆی دەدات، ناجێگیری دیاریدەکات، تێکەڵی ئەو دنیایە نابێت کە لە هەندراندا، لە تەنیشتیدا دەوستێت وەک گووتمان وشەی (تەنیشت) لەتەک داکەوتەکانی هەندەران، لەبەرچاوە، وێنەیەکی هەستی دیارە، لە دوورەڕا تێکەڵبوون و چاودێریکردن دەگرێتەوە، چوارچێوەیەکی ناسراوە بە وشەی (ژنێک) ئاماژەی بۆ کراوە، جێگیری خۆی و ناجێگیری بەرامبەری لێدەکەوێتەوە، دووهەم ناجێگیری بەرامبەر بە ڕەگەزێک لە ڕەگەزە سروشتیەکان دەشوبهێنێ، وشەی (ئاوێک) دەکات هیمایەک بۆ ناجێگیری، بە هەمان شێوە وشەی (کافی) پاشگری (ئاو) لەڕووی ڕێزمانییەوە، خەسڵەتی ئاوێکی دیاریکراو هەڵدەگرێت، ئاوێک تینوویەتی ناشکێنێ، شۆرە نەبەستراوە بە ڕەهەندەکانی ژیان و بووژانەوە، شوێنکاتی بڕگەکە لە هەردوو بارەکەدا، لە ڕێگای وشەی شوێنکاتی (هەمیشە) بەڵگەیەکی حاشاهەڵنەگرە، سووربوون و پێداگرییەکی زەقە، بە هیچ کلوجێ سازش لەتەک ژیان و تێکەڵبوون و توانەوەدا ناکات، بۆیە شتێ سروشتییە، لۆژیکە وشەی (تەنیشت) بە دوای خۆیدا بهێنێ، بۆ خستنەسەر هیچ بوارێکی نەهێشتووەتەوە، لەوە زیاتر وەک پەرچەکردارێک، لە داکەوتەکانی شوێنی نائاشناوە بۆ شوێنی لێکدانەوە، کردەی گوێزانەوە ئەنجامدەدات، بۆ شوێنی زاکیرەیەک کە وەک دایک پێی ئاشنایە، لە ئامێزیدا دەبووژێتەوە، گەورە دەبێت، دایک نیشتیمانی یەکەم لە ڕابردووی بەسەرچووەوە، لە ئێستادا دەگۆڕێت بۆ دولبەرێکی کەمندکێش، درزو بەرکەوتنێک لە نێوان نیشتمانی ڕەسەن و دەرەوەی نیشتیمان (هەندەران)دا ئەنجامدەدات، ئایدەفۆنی ئەم گوێزانەوەیە، شێوازێکی بازنەیی لە خۆ دەگرێت، کەش و هەوای گووتاری شیعری دەکاتە تراژیدیی، شاعیر لە ڕێگای ئەزموونەوە، درێژبوونەوەیەکی مێژوویی پەیرەو دەکات، شاعیر دوور لە نیشتیمان دەژی، بە وەرگرتن و بەکارهێنانی ڕەگەزێکی سروشتی وەک (خۆڵ) بووژانەوەی خۆی دەسەلمێنێ، پێگەو ئاسەواری زێدی ڕەسەن و ڕەگ و مانەوەی زیندوودەکاتەوە، زاکیرەی گرێداوە بە تەنگژەی بوون و توانەوە، لە کۆی هاوکێشە شیعرییەکەدا، جێگیربوون تێیدا دژوار نییە بڵێین، (ژنێک) لە ناجێگیری و نزمبوونەوەدا یەکسانە بە (ئاوێک) لە دیاریکراویدا، هەروەها (ژنێ) لە جێگیری و بەرزبوونەوەدا یەکسانە بە (خۆڵ) لە بووژانەوەی زاکیرەدا، کورد دەڵێت ژن و ماڵ (ئەحمەدی مەلا) بۆ ماڵێک دەگەڕێت تیایدا بسرەوێ، بۆ ئاوێنەیەک دەگڕێت درزی تیا نەبێت تاخۆی تێدا ببینێ، چونکە لە نیوان زاکیرەی زێدو تاراوگەدا، وشەی(تەنیشت)، درزێکە لە نیوان (ئەحمەدی مەلا)ی مرۆڤ و (ئەحمەدی مەلای شاعیر)دا، لە نێوان هێزی وشەو و هێزی خەیاڵدا، هایدگەر واتەنی (ماڵی بوون دەدۆزیتەوە)5\nئاگرم لە حەرفێک بەردا\nحەرفێکم ئاشت کردەوە\nکۆپلەی 73 ل 345\nڕۆژم هیشک کردەوە\nخەونەکانم بوونەتە هۆش و\nساتەکانم هێور بوونەتەوە\nکۆپلەی 74 ل 346\nگرمەم لە رستەیەک هەڵساند\nوێرگوڵێ کەوتە گۆرانی\nخاڵێکم نغرۆ کردە ناو سپێتی\nبوو بە ئاواز تا بەیانی\nکۆپلەی 75 ل 346\nلە نووسین دەقی شیعریدا ململانی شاعیر بەدەر نییە لە ئاوێتەکردنی ڕەگەزەکانی سروشت و شوێن، چۆن جووڵەکردنی شوێن بەستراوە بە شوێنکاتەوە، لە یەک دانابڕێن بە هەمان پێوەر، نووسینی دەقی شیعری هەندێ جار گرێدراوە بە کردەی نواندن و بە مونتاژکردنی گرتەکان، چ بەریزبەندی بڕین بێ یان بە لکاندنی وێنەکانەوە بێت، لە دەرهێناندا، فۆرم و سکێچی خۆی وەردەگرێت، لێکچواندنی پێنووس بە کامیراوە، وەک پەیوەندی وشەیە بە وێنەوە، بۆ پشتڕاستکردنەوە، پێناسەی وێنەی شیعری دەڵێت (وێنەی شیعری وینەیەکە پربە بەژن و باڵای وشەکانە)6 سەرباری ئەمە، شاعیر لە بەکارخستنی چەمکەکانی شوێندا، لە یەقدانەوەی هاودژەکاندا، مامڵەکردنی لەتەک هەڵچوون و داچوون و هێوربوونەوەو وەستانی لە شوێن و کاتی پێویستدا، وەک ئەکتەرێک لە گرتەکاندا ڕۆڵدەگێرێ، بەمەش گرتەکانی وێنەی شیعری لە دەقدا، شوێنی گونجاوی خۆی دەگرێت، هەر جووڵەپێکردن و گواستنەوەیەک لە دەقدا، هەستی بزواندنی وەرگر تۆخ دەکاتەوە، ئاسەوارێک جێدەهێڵێت، دیاردەکانی پرسیار و وێنەکانی تێڕامان دەشواتەوە، ئەوی دیارە شاعیر توانی لە ڕێگای ئاوێتەکردنی کەتوارو خەیاڵکراودا، وێنەیەکی هونەری و ئیستاتیکیمان بۆ دەرخات، بەکارخستنی شوێن لە شیعردا، خۆی لەخۆیدا بەکارهێنانێکی سیمبول ئامێز وەردەگرێت، منەی مانایەک دەکەن، شاعیر لە ڕێگای پێکهاتەیەکی هەستی تۆکمەوە پەنا بۆ یەکێک لە نیشانەکانی پشتتێکردن و دەسبەردانبووندا دەنێت بۆیە وەک خوازەیەک وشەی (ئاگر) بەکاردەهێنێت، گەر (ئاگر) وشک و تەر بەیەکەوە بسووتێنێ، تاریکی و ڕۆشنایی بەیەکەوە گرێبدات، هۆیەک بێت بۆ دەرخستنی ئاستەکانی کردەی شیعری، ئاشکراکردنی شوێنە شاراوەکانی شکست کە لە (حەرفێک)دا ئاماژەی بۆ دەکات، نهێنی دنیایەکە ناتوانێ بیگێڕێتەوە، ڕایەڵی گرفتێکە سەرە داوەکانی بۆ ناکرێتەوە، کردەیەکی خۆکوژییە، تاوانێکە لە بەرانبەر دەرهاویشتەکانی خودێک، کلیلی گۆڕین و قەبوڵکردنی ونکردوە، گەر (ئاگر) وەک ڕەگەزێکی سروشتی شوێن هیمایەک بێت بۆ نەهامەتیەکان ناو دەق، بۆ تێکشکاندنی سەرجەم داخ و ژانەکانی دەروون، سووتاندنی (حەرف) ئەو هەستە داخراوەیە بە قووڵایی دەروونەوە بەستراوە، گیرو یاخییە نایتەدەست و ڕادەستی نووسین نابێت، تێکەڵکردنی (هەتاو) وەک ڕەگەزێکی سروشتی دەرچەیەکە، ئاماژە بە ڕۆشنایی دەدات بەستنەوەی (هەتاو) بە کردەی (گریا)خاڵی وەرگەڕانە، رەوینەوەی خەم و پەژارە پەنگ خواردوەکانی دەروونە، کرانەوەیە بە ڕووی سروشتدا، لە هەڵویستدا پەیامی ئاشتبوونەوەیە، گەڕانەوی شاعیرە بۆ ئامێزی سروشت و رزگارکردنی ئەو چەقینە درک پێکراوەیە کە شاعیر لە ژیانی رابردوودا ڕەنگی پێوەگرتبوو، لە دەرووندا قانگی دەدات، وشەی (شەو، ڕۆژ) وەک شوێنکات تەواوکەری هەمان بارودۆخن، کردارەکانی (شێلا، هیشک کردەوە)، لە ئێستادا کرداری رابوردون، بەستراون بە پاشینەو ژیانی ڕابردووی شاعیر، ڕاڤەی گۆشەنیگایەکە لە ناوەوە بۆ دەرەوە دەبزوێت، ناوەوە خودە هەڵگری ژیانی ڕابردووی شاعیرە، تەژییە بە ناخۆشی و چەرمەسەری وەک شوێنکات بە وشەی (شەو) ئاماژەی بۆ کراوە، (شەوم شێلا) کردەی کاڵبوونەوە و کوشتنی شوێنی ڕِەسەنە لە زاکیرەدا، یان مردنییەتی، چونکە (لەخستنەریزیدا، زاکیرە خاوەن پۆلینداری نییە، یان لە لیستەدا نوسینەوەی نییە، نە لە خستنەریزی و نە لە لیستدا بوونی نییە)7، بە دیوێکی تردا گواستنەوەی وێنەی شیعری بۆ فاکتەکانی شوێنکات، لە دەرەوەی خوددا، لە ئاست ئایندەدا، جێکەوتەکانی شاعیر جیاوازییەکی ئەوتو فەراهەمناکات، بەهەمان شێوە دەبینین، (ڕۆژ) وەک ئاماژەیەک بۆ فاکتەکانی دەرەوەی خود بەکارهێنراون، بەرانبەر بە چەمکی مانەوە کردەی (هیشک کردنەوەی ڕۆژ) ڕقێکی پیرۆز هەڵدەگرێت، ڕقێک پاشینەی ناوەوەی خود، ژیانی فاکتەکانی دەرەوەی خود دەکوژێت، ژیانی تاریکی شەو، ڕۆشنایی ژیانی تاڕاوگە دەکوژێت، بە دیوە نەرێنییەکەی وشکی دەکاتەوە، دەیکاتە شەو، لە نێوان دوالیزمەی شەو و ڕۆژدا، دەرەوە و ناوەوەدا، زاکیرە و واقیعدا، هاوسەنگییەک هەیە، وزەی ئەوینی تێدا دەکوژرێت، هاوسەنگی واتا نەبوونی لاسەنگییە، هێزی ڕاکێشانی تێدا نییە، وەک ئەوی لە کردەی ئەویندا بەدی دەکرێت، پەخشکردن و بڵاوبوونەوەی دیوە نەرێنەکەی ئەوین بە یەکسانی، لە بەخشینی هەستی مردن و گوێزانەوەی لە ناوەوە بۆ دەرەوە، لە (شەوە)وە بۆ (ڕۆژ) لە زاکیرەوە بۆ واقیع، هاوسەنگییەکی باڵادەست بە دەستدەهێنێ، گەر بەدوایەکاهاتنی (شەو)و (ڕۆژ) بەشێک بن لە دیالێکتی سروشت، ژیان دروست بکەن، مانا ببەخشن، هەڵبەت لە ئاستی دەقدا، بەدواهاتنی وشە بەدوای یەکدا، بە پێی ڕێسایەک لە دەقدا، ئاماژە بە مانایەک دەکات، بە (ڕستە) شووناس دەکرێت، بە مانایەکی تر (ڕستە) سیستەمی ڕێکخستنی وشەو ماناکانییەتی هەڵگری ناسنامەیانە، تێکچوونی شیرازەی وشەکان، نەدۆزینەوەی ڕاڤە و پێنەگەیشتنی مانا لە شوێنی دەقدا، ڕەنگدانەوەی ئەو بارو دۆخەیە کە شاعیر تێوەی گلاوە، لە درز تێکەوتنی کردەی نیشتەجێبوونە، ، لە نێوان زێدی ڕەسەن و تاڕاوگەدا، لە ئیلهام و شیعر نووسیندا، لە ڕۆنانی ئەندیشەو سڕبوونی پێنووسدا، لە پشکۆی وشەو ژیلەمۆی نووسیندا، لە تێکچوونی داڕشتنی ڕستەدا، لە سووتانی وشەو لە گریانی هەتاوی دەقدا، چی ماوەتەوە لەوە زیاتر، شاعیر وەک پەرچەکردارێک بە داپڵۆسین و تێسرواندن کە بە کردەی (گرمەم هەڵساند) تۆڵەی بێدەسەڵاتی خۆی بە لە داڕشتنی (ڕستەیەک)دا دەرێژێ، کە ناتوانێ گوزارشت بکات لە هەستی ڕاستەقینە، بەخشندە نییە لە ڕەنگڕیژکردنی وێنەی شیعری، چەکەرە کردنی ئیلهامی شیعری، لە ئێستای نووسینی دەقی شیعریدا، ڕامکردن و رێککەوتنیان گەلێ دژوارە، غەوارەبوون، پاڕاوپەرێزە، گرفتە لەنێوان ئەزموونی شاعیر و دەقی نووسیندا، لە پتەوکردنی ڕایەڵەکانی بەیەکگەیشتندا ، لە تۆراندن و جیابوونەوەی ڕۆحی داهێنان، لە جەستەی دەقدا، گیان کێشانی ڕۆح بە کردەی (ئاگربەردان لە حەرفێک، گرمە هەڵسان لە ڕستەیەک، شەو شێلان و ڕۆژ هیشک کردنەوە)، بەرجەستەکردنی سەرجەم ئەم کردارانەی ڕابردوو لە نێو دەقی شیعریدا، لە نامۆبوونی تاڕاوگەدا، هەوڵێکن بۆ گەڕانەوەی زاکیرەی نیشتیمان، لە هەمان کاتیشدا هەوڵێکی ماڵئاوایشە، نە دیاردەکانی دیفاکتۆ، نە جەستەی دەق، هەرگیز وەک خۆی نایەتەوە، نادۆزرێتەوە (هەموو هەوڵێکی گەڕانەوە بۆ نیشتیمان، هەوڵێکی ماڵئاوایشە، چونکە کە نیشتیمان ون دەبێت، جارێکی دی وەک خۆی نادۆزرێتەوە)8 ماڵئاواییکردن لەو کردارانەی ڕابردوو، لە وێنەی شیعریدا، ونبوون و شکست و بە دوای خۆیدا دەهێنا، ئینجارە بە جۆرێکی دیکە دێنەوە لە بری (ئاگردان لە حەرفێک) (حەرفێکی ئاشتکردەوە) ئاشتکردنەوەی حەرفێک لە ئێستادا گوزارشت لە خودێک دەکات بەرکارە بە بکەرێک کە هەڵگری ئەو گۆڕانکارییە کە کردەی گوێزانەوە لە ڕابردووەوە بۆ ئایندە ئەنجامدەدات، لێرەوەش شاعیر وەک بکەرێک دەتوانێ پلەبەند شوێنکات بگۆرێت بە پلەبەندی شوێن واتا لە ئێستادا ڕابردووی پڕ شکست بگۆڕێت بە شوێن لە داهاتوودا لە گرتەیەکی شیعریدا زیندووی بکاتەوە، کاتێ بە شوێنکاتی برگەکە، دەستەواژەی (ئاو زریکانی) بەکاردەهێنێ ئاماژەیەکی زەق و دیارە بۆ زیندووبوونەوە، تەژییە بە خۆشییەکی لەناکاو، موژدە و رێپێدانێک لەخۆدەگرێت کە دەتوانێ بمانگوێزێتەوە بۆ شوێنێک لە بری تۆڵەکردنەوە و شکست و مردن ژیان و ئاشتەوایی دەسەبەربکات، متمانە بگێڕێتەوە، چەمکی ئەو پەیوەندییانە رێکدەخاتەوە کە لە نێوان (گریان و ئاشتبوونەوە)دا هەیە، لە نێوان (ئاگرو زریکان)دا هەیە، بە هەمان شێوە نمایشکردنی ئەم هەڵسانەوەیە، ڕەنگدانەوەی خۆی دەبێت لە (کۆپلەی 74)دا، دەبینین چۆن لە نێوان چەمکی هاودژەکاندا، هەردوو رەگەزی سروشت، شوێنکاتی (شەو) چۆن دەشێلێ دەیکات بە (ڕۆژ) (خەون)ی بێ کردار چۆن لە مردن رزگار دەکات و دەبنە (هۆش) چۆن ویستەکان لە گێژنەی مۆڵ خواردنێکی نەزۆکەوە هەڵدەگرێت و دەبێتە کرانەوەیەکی دینامیکی کە لە شوێنکاتی هۆشدا نیشتەجێدەبن بە شووناسێکی نوێیوە ساتەکانی هێوربوونەوە لە دایک دەبێ، ساتەکانی هێوربوونەوە دەرئەنجامێکە، لە دەرووندا، دەرخەی سەرکەوتنی شاعیرە، بەسەر هەستەکانی شکستیدا، گۆڕینی دیاردە نەرێنیەکانە بۆ شتێکی ئەرێنی، ئەمەش بە تەواوی لە (کۆپلەی 75)دا بەرجەستە دەبێت، لە سەرەتادا شاعیر وەک بکەرێکی داخ لە دڵ، دەسبەرداری پاژێک بوو لە شکست، ئاگری لە حەرفیک بەردا، لە ئێستادا گرمەی لە ڕستەیەک هەڵساند سەرجەم کردارەکانی شکست و ڕادەستبوون (ئاگرم بەردا، گریا، شێلا، هیشک کردوە، گرمەم هەڵساند)ی گۆری بۆ کردارەکانی هەڵسانەوە وەک لە پێشتر ئاماژەمان بۆ کرد، ئەم گۆڕانکارییە لە دواجاردا بە بێدەنگی لە خەیاڵدا نامێنێتەوە، بە جموجۆڵێکی تازەوە فۆرمی شیعری دەگۆڕێت، بە شێوازێکی تر خۆی دورست دەکات، خۆی ئاوێتەی دەق دەکات، دوا وەشاندن کە هەڵسانەوەی شکستی بە دواوە نایەت، گۆڕانکاری یەکلاکەرەوی ئەنجامدەدات، وشەی (گرمە)یە، وشەیەکە شوێنی دەنگدارە، تەقینەوەی ناوەخنە، توورە بوونی لە ناکاوە، کۆدیتایە بەسەر بێدەنگی و شکستیدا، وەڕچەرخانە، پەڕینەوەی شاعیرە بۆ قۆناغێکی تر، گێڕانەوەی شوین و بەهای ڕستەیە، زەمینە خۆشکردنی دەقی شیعریە، بە ئاراستەیەکی تردا، گۆڕینی نەخشەی جوگرافی شیعرەکەیە، لە شقڵی نەرێنییەوە بۆ شەقڵێکی ئەرێنی، لە هەستەوە بۆ ئاوەز، لە تاراوگەوە بۆ نیشتیمان، لە چەقینی بێ ئومێدییەوە بۆ لادان و کرانەوە، لەم باریەوە ڤالیری دەنووسێت (شیعر بوونی نییە، ئەگەر بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆی ناهەستیار گوزارشت لە ئاوەز نەکات، لادانێک لە وشەکاندا دەرنەخات)9 ئەم لادانە لە کاتی نووسینی شیعریدا، چۆن دەقی شیعری دەگرێتەوە، بە هەمان شێوەش، سەبارەت بە لادان، چەمکی نیشانەکانی خاڵ بەندیش دەگرێتەوە، شاعیر باس لە تێڕوانین و بۆچوونی خۆی دەکات، چۆن لە نێوان نیشانەکانی خاڵ بەندییدا، داتاکانی خەیاڵ و پێدراوەکانی واقیع شوێن و پێگەو ئەرکی خۆیان دەگۆرن، ڕەنگدانەوەی هیما و نیشانەکانی خاڵ بەندی دەق، یەقدانەوەیەکی ئاشکرای تاسەکانی گۆشەنیگای شاعیرە، گەیاندنی دەنگییەتی، شکاندنی ئەو بێدەنگییە، کە هەر جارەو بەشێوەیەک، لە دەرگایەکی ترەوە، هەمیشە خۆی دووبارە دەکاتەوە، دەرچوون لە بێدەنگییە، لەو دووپاتبوونەوەیە، بە شکاندنی ئەو لەمپەرە کۆتایی دێت، لە ڕستەدا بە نیشانەی (وێرگوڵ) ئاماژەی بۆ کردووە، (وێرگوڵ) لە ڕستەدا شوێنێکی بینراوە، (نیشانەی کورتترین ڕاوەستانە، لە دوای ناوی بانگ کراوەوە دێت، لەنێوان جێگرو جێلیگیراودا دێت، لە ڕستەدا بە ئامرازی لێکدەر نەبەسترابن بە یەکترەوە دێت)10، گەر (وێرگوڵ) کۆتایی پاژێک بێت لە وەستانی ڕستە، هەڵبەت (ڕستە)ش وەک شوێنێکی بینراو سەرەتای جوڵەپێخستنی دەقە بۆ کرانەوە، لادانی چەقبەستنی دۆخێکە، هەستکردنە بەخۆشییەکی ڕەها، جۆش و خروشێکە، لە دەقدا ئەگەرەکانی وەستانی بینراو سووک دەکات، خودی ڕستەی پێ گەورە دەکات، ڕەهەندەکانی ڕەوانسازی خۆشدەکات، دەگوێزێتەوە بۆ سەر زار، دەیکات بە گۆرانی، (ئەحمەدی مەلا) دەیەوێت لە رێگای نووسینی دەقی شیعرییەوە، هەستی بینراو بگوێزێتەوە بۆ هەستی بیستراو، دەیەوێت شیعر لە تاریکی بێدەنگییەوە رزگاربکات، بیخاتە سەر دەنگ و زەنا، ئازارەکانی غوربەت، لە ڕێگای پەخشەوە دابەش بکاتە سەر هەموو زارێک، بیکاتە گۆرانی، گەر (وێرگوڵ) ببێتە گۆرانی، ئەوا (خاڵ) دەبێت بە (ئاواز)، شوێنی بینینی(خاڵ) لە ڕِووی خاڵ بەندییوە نیشانەی (ڕاوەستانێکی تەواو پێشان دەدات لە کۆتایی هەموو ڕستەیەک دادەنرێت، جگە لە ڕستەی پرس و سەرسوڕمان، لە دوایی یەکەم یان یەکەم و دووەم پیتی ناوێک دادەنرێت)11، لەترو تاسەکان، وەستانە پڕ ماناکانی تەنیایی، بۆشاییە ڕەشەکانی تاراوگە، کە لە نووسینی دەقدا بە (خاڵ) ئاماژەی بۆ دەکات، دالی (خاڵێکم نغرۆکرد) مەدلوولە بە رەتکردنەوەی کۆتایی، سڕینەوەی وەستانە، بەردەوامبوونی بێ وەستانە، لە نێوان دوو مانادا هەڵگرتنی لەمپەرە، ڕادەستبوونی بێ ئومێدییە، لە ئاست چەمکی نەمرییدا کرانەوەی دەقە، گەر (وێرگوڵ) وەک هیمایەک ڕەنگدانەوەی پاشخانی وەستانێکی کورت بێت لە ئەزموونە سەرەتاییەکانی شاعیردا، لە کردەی کرانەوەو وێنەکێشانی دەقدا ببێت بە گۆرانی، لە هەمان کاتدا دەرچەیەکە شاعیر شوناسی ناوەوەی دەق، مانا جۆربەجۆرەکانی ڕابردوو، کە وەک هیمایەک هەڵگری زاکیرەیە بە باری دەروونییەوە پەیوەستە بە گۆرانی گوزارشتی لێدەکات، ئاودیوی دەرەوەی دەکات، هەڵبت وێنەی بڕگەی(خاڵێکم نغرۆکردە ناو سپێتی) لە کۆتادا کرانەویەکی تەواوەتییە، وێنەیەکی ڕەنگییە لە دەقدا، ڕاستەوخۆ گرێدراوە بە شوێنەوە، لە ڕێگای تەکنیکی وێنەکێشانێکی هونەریەوە تابلۆ شیعرییەکەی ڕەنگ کردوە، یەکێک لە هەوڵەکانی شاعیر، دۆزینەوەی پەیوەندییە لە نێوان ڕەشی خاڵ و سپێتی کاغز ، ڕەش وەک هیمایەک پڕ لە چەقبەستنی ژانوژۆی یادەوەری و شەوانی تەنیایی و نامۆبوونە، ڕەنگێکی زِبرو زەقە، سپێتی کاغز ئاماژەیە بە پاک و بێگەردی، لە ئاست ململانی ئێستاو ڕابردوودا، وێنەیەکی ڕوونە، ساف و لووسە، زاڵبوونی ڕەنگی سپی، بە چەمکی شوێن واتای سەرکەوتنی هەستەکانی بەرزبوونەوە و سەرکەوتنە، پێچەوانەی هەستەکانی ژێرکەوتنە، نغرۆبوون و کەوتنی خاڵی ڕەشی وەستان، تەواو بوونی یەکجارەکی ڕستەیە، ئاماژە کردن بە سەرکەوتنی ڕەنگی سپی، لە داهێنانی وێنەی شیعرییدا بە شوێنکاتی (بەیانەوە) گرێدراوە، (بەیان) شوێنکاتی سروشتە، جێکەوتێ گەورەترە دەبخشێ بە کرانەوەی جەستەی دەق و بە باری دەروونی شاعیرەو، بەگیرخستنی ڕەنگکارییەکانی ڕەش و سپی، وەستان و جووڵە، پارادۆکسیێ لە نێوان شوێنی داخراوی نێو دەق و شوێنی دەرەوەی دەق دا ئەنجامدەدات، بەکار بردنی ڕەنگی ڕەش و نغرۆکردنی لە ڕەنگی سپی دا لە سروشتدا هاوشێوەی بەسەرچوونی شەوە لە ناو رۆژدا، یان بەیاندا، لە شوێنی بیستندا وەک ئاوێتە کردنی گۆرانیە لە نێو ئاوازدا، لە چەمکی شوێندا (ئاواز) شوێنی بیستنی ناخە، کرانەوەی دنیای (ئاواز) بۆ گۆرانی، وەک کرانەوەی ڕۆژە بۆ شەو، لە گۆرانی تاراوگەدا، ئاوازی نامۆبوونە، یەقدانەوەی ناشوێنە، کۆنسێرتی درزێکە، دەنگێکە لە نێوان بێدەنگی (ئەحمەدی مەلای) مرۆڤ و دەنگی (ئەحمەدی مەلای) شاعیر.\nلە کۆتاییدا ئەوەی ماوەتەوە بیڵێم، لە بەرهەمهێنانی دەقی شیعرییدا، ڕاساندنی چەمکی شوێن، ڕەنگدانەوەی ڕەهەندەکانی شوێنکات، جێکەوتێ دیارو ئاشکران، گۆشەنیگای شاعیر ئاشکرا دەکەن، شوێن هاندەرە بۆ کردار، خەیاڵ بزوێنە، هەر جوڵەو رفتارێک یەقدانەوەی زیندە خەونێکە، باکراوندی شوێنێکە، یان شتێکە، وەک بەهاو پێگە لە ئەزموونی شیعرییدا، ڕۆڵی خۆی دەگێڕێ، دەتوانین بەرکەوتنی لە تەکدا بکەین، لە زۆربەی شیعرەکانی (ئەحمەدی مەلا)دا، هەستەکانی نامۆبوون و وونبوون و ناجێگیری سەنگ و ڕەنگی خۆی دەخاتە سەر ڕەگەزەکانی چەمکی شوێن و شوێنکات، ناکرێ چاوپۆشین لەو داکەوتانە بکەین کە جێی بایەخی شاعیرن، بەرەی فۆرمێکی ئەپستمۆلۆژی تایبەتن، لە داهێنانی دەقی شیعرییدا، لە چۆنییەتی تێڕوانینی گۆشەنیگای شوێندا، بە جۆرەها شێوە، تیشک دەهاوێژێتە سەر شووناسی سرووشت و دیاردەکانی تر کە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆیان بە شوێنەوە هەیە، لێرەوەش شاعیر لە ڕێگای شوێنەوە، یادەوەری خۆی و تەنگژەکانی تاراوگە، هەڵوێستەکانی خۆی لە چەند وێنەیەکی شیعرییدا ئەنجامدەدات، شوێن یەکێکە لە خەسڵەتە دیارەکانی شیعر نووسینی (ئەحمەدی مەلا)، ئەم خەسڵەتەش، وایکرد داگەڕانی ئێمە تەنیا بتوانێ لەو خولگەیەدا بسورێتەوە، نەچێتە دەرەوەی چەمکەکانی شوێن، ئەمەش پێش ئەوەی هەڵبژاردنی ئێمە بێت، هەڵبژاردنی دەقە، بژارەی شیعرە.\n1 ـ ئەحمەدی مەلاـ کۆ شیعرەکانی ئەحمەدی مەلا، 2004 ، 2006ـ چاپخانەی رەنج ـ چاپی یەکەم ـ ساڵ 2008ز ـ ل 324\n2 ـ جاستون بشلار ـ ترجمە غالب هلسا ـ جمالیات المکان ـ یێدر من مجلە الاقلام، دار الجاحڤ للنشر، وزارە الپقافە والاعلام، بغداد ـ دار الحریە للگباعە، بغداد ـ 1980 م ـ چ 36\n3 ـ یاسین النێیر ـ جمالیات المکان فی شعر السیاب ـ دار المدى للپقافە والنشرـ سوریا، دمشق ـ 1995 م ـ ێ 64\n4 ـ دیوانی گۆران ـ چاپخانەی کۆڕی زانیاری عێراق، بەغدا ـ چاپی یەکەم ـ 1980 ز ـ ل 34\n5 ـ بەختیار عەلی ـ ناشوێن ـ چاپخانەی کارۆ ـ چاپی یەکەم ـ 2019 ز ـ ل 84\n6 ـ مرتچى حسین علی حسن ـ جمالیات المکان فی شعر العراقی الحدیپ ـ قدمت هژه الرسالە استکمالاً لمتگلبات الحێول على درجە الماجستیر فی اللغە العربیە وآدابهاـ عمادە البحپ العلمی والدراسات العلیا ـ جامعە فلادلفیا ـ کانون الپانی 2016 م ـ ێ 95\n7 ـ نفس المێدر رقم 2 ـ ێ 108\n8 ـ سەرچاوەی پێشوو ژمارەی 5 ـ ل 84\n9 ـ د ێلاح فچل ـ بلاغە الخگاب وعلم النێ ـ عالم المعریفە ێدرت السلسلە فی شعبان 1998 بڕشراف ڕحمد مشاری العدوانی 1923 ـ 1990ـ ێ 262\n10 ـ لیژنەیەک لە وەزارەتی پەروەردە ـ زمان و ئەدەبی کوردی / پۆلی دەیەمی ئامادەیی ـ بەریوبەرایەتی گشتی پرۆگرام و چاپەمەنییەکان ـ چاپی هەشتەم ـ حکومەتی هەرێمی کوردستان ـ عێراق ـ ل 94\n11 ـ سەرچاوەی پێشوو ژمارەی 10 ـ ل 94


"نابێت به ھیچ شێوه‌یه‌ك به‌رامبه‌ر به خزمه‌تگوزاری پاره له خه‌ڵكی وه‌ربگیرێت"\nبه‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی وه‌به‌رھێنانی ھه‌ولێر رایده‌گه‌یه‌نێت، نابێت وه‌به‌رھێنه‌ر به‌رامبه‌ر وه‌رگرتنی پاره‌یه‌كی زۆر خزمه‌تگوزاری پێشكه‌ش به دانیشتووانی نێو یه‌كه‌كانی نیشته‌جێبوون بكات و حكومه‌ت خزمه‌تگوزاری پێشكه‌ش ده‌كات.\nسامان عاره‌ب به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی وه‌به‌رھێنانی ھه‌ولێر، له لێدوانێكیدا رایگه‌یاندووه: "ئه‌نجومه‌نی باڵای وه‌به‌رھێنان بڕیاری داوه خزمه‌تگوزاری به شێوه‌ی بێبه‌رامبه‌ر وه‌ك ھه‌ر گه‌ڕه‌كێكی دیكه پێشكه‌ش به پڕۆژه‌كانی وه‌به‌رھێنان بكات و نابێت وه‌به‌رھێنه‌ر به‌رامبه‌ر وه‌رگرتنی پاره‌یه‌كی زۆر خزمه‌تگوزاری پێشكه‌ش به دانیشتووانی نێو یه‌كه‌كانی نیشته‌جێبوون بكات".\nوتیشی: "به بڕیاری سه‌رۆكی حكوومه‌تی ھه‌رێمی كوردستان كۆتاڕۆژی وه‌رگرتنی پاره‌ی خزمه‌تگوزاری له‌لایه‌ن وه‌به‌رھێنه‌رانه‌وه ڕۆژی 1-6-2020ه‌و له‌و ڕێككه‌وته به‌دواوه نابێت به ھیچ شێوه‌یه‌ك به‌رامبه‌ر به خزمه‌تگوزاری پاره له خه‌ڵكی وه‌ربگیرێت".\nسامان عاره‌ب ڕوونیكرده‌وه: "ئێستا له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و كاره‌با و فه‌رمانگه په‌یوه‌ندیداره‌كان خه‌ریكی ئاماده‌كارین بۆ ئه‌وه‌ی پڕۆژه‌كان وه‌ربگرینه‌وه له وه‌به‌رھێنه‌ران و حكوومه‌ت خۆی ئیداره‌یان بدات".\nسه‌رۆكی چین: هیچ نیازێكمان نییه بۆ جه‌نگی سارد یاخود گه‌رم


ئه‌و به‌ربه‌سته‌ى بۆ پاراستنی پایته‌خت دانراوه ناكۆكیی تائیفی و سیاسیی لێ كه‌وته‌وه |\nHome ڕاپۆرت ئه‌و به‌ربه‌سته‌ى بۆ پاراستنی پایته‌خت دانراوه ناكۆكیی تائیفی و سیاسیی لێ كه‌وته‌وه\non: شوبات 09, 2017 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\nدیواره‌كه‌ى به‌غدا، شیعه به پشت و سوننه به نه‌یارى ده‌زانن\nڕه‌تكردنه‌وه‌ى پڕۆژه‌ى درووستكردنى دیوارى كۆنكرێتیى ده‌ورى به‌غدا له لایه‌ن حه‌یده‌ر عه‌بادییه‌وه ڕێگرى له وه‌ستانى ئه‌و پڕۆژه‌یه نه‌كرد كه سه‌ركردایه‌تیى ئۆپراسیۆنه ئه‌منییه‌كانى به‌غدا درێژه‌ى پێ دا، ئه‌وه‌ش بۆ ڕێگرى له هێرشی توندوتیژى دژ به‌و شاره، ئه‌و دیواره ناكۆكیى سیاسیی زۆرى لێ كه‌وتووەته‌وه كه سوننه‌كان پێیان وایه دیوارێكى ״تائیفییه״و شیعه‌كانیش پێیان باشه بۆ پاراستنى ئه‌و شاره، كه ئێستا زۆرینه‌ى دانیشتووانه‌كه‌ى شیعه‌یه.\nساڵێك له‌مه‌وبه‌ر له 6-2-2016دا حه‌یده‌ر عه‌بادى سه‌رۆكوه‌زیران له به‌یاننامه‌یه‌كدا ڕایگه‌یاند: ״به‌غدا پایته‌ختى هه‌موو عێراقییه‌كانه و هیچ دیوار و به‌ربه‌ستێك ڕێگرى ناكات له‌وه‌ى هاووڵاتییانى شاره‌كانى تر بچنه ناوى״.\nئه‌و به‌یاننامه‌یه‌ى نووسینگه‌ى عه‌بادى له پاش چه‌ند ڕۆژێك هات له ڕاگه‌یاندنى پڕۆژه‌ى دیوارى ئه‌منیى ده‌ورى به‌غدا له لایه‌ن ئۆپه‌راسیۆنى ئه‌منیى به‌غداوه، ئه‌وه‌ش بۆ ڕێگرى له دزه‌كردنى چه‌كدارانى داعش بۆ ناو شاره‌كه و ئه‌نجامدانى كرده‌وه‌ى توندوتیژی.\nئه‌و پرسه كێشه‌ى خسته نێوان شیعه‌كانه‌وه به‌وه‌ى ڕاى گشتیى شیعه له به‌غدا له‌گه‌ڵ درووستكردنى ئه‌و بڕیاره بوون و ڕۆژێك دواى به‌یاننامه‌كه‌ى عه‌بادى سه‌عد حه‌دیسی وته‌بێژى نووسینگه‌كه‌ى له به‌یاننامه‌یه‌كى تردا هه‌ڵوێسته‌كه‌ى گۆڕى و وتى: ״ئه‌و دیواره ته‌نیا مه‌به‌ستێكى ئه‌منیى له پشته‌وه‌یه و پاڵنه‌رى سیاسیی نییه و ئه‌و مه‌ترسییه‌ى له‌سه‌ریشى درووست بووه بێ پاساوه״.\nله به‌رانبه‌ردا سوننه‌كان ڕه‌خنه‌ى توندیان له‌و دیواره گرت و پێیان وایه ئامانج لێى ڕێگرى له سوننه‌كانه بۆ چوونه ناو به‌غداى پایته‌خت و دابڕاندنێتى له شاره‌كانى تر.\nئه‌و دیواره ئه‌منییه‌ى به‌غدا له قۆناغى یه‌كه‌مدا 100 كیلۆمه‌تر ده‌گرێته‌وه كه له لایه‌ن پینج یه‌كه‌ى ئه‌ندازیارییه‌وه سه‌رپه‌رشتى ده‌كرێت كه هاوكات له‌گه‌ڵ دانانى دیواره كۆنكرێتییه‌کەدا سێ مه‌تر زه‌ویشى له به‌رده‌مدا هه‌ڵده‌كه‌نرێت وه‌ك خه‌نده‌ق و چه‌ندین قولله‌ى چاودێریی ئه‌منییشى له‌سه‌ر داده‌نرێت بۆ چاودێریكردنى ئه‌ودیو دیواره‌كه.\nسه‌عد مه‌تله‌بی سه‌رۆكى لیژنه‌ى ئه‌منیى ئه‌نجوومه‌نى پارێزگاى به‌غدا به״ئاژانس״ى وت: ״كامێراى چاودێرى له‌سه‌ر ئه‌و دیواره كۆنكرێتییانه داده‌نرێن و یه‌كه‌ى ئه‌منییش به‌رده‌وام به ده‌ورى ئه‌و دیواره‌دا ده‌سووڕێنه‌وه״.\nبه‌شێك له‌و دیواره ئه‌منییه ده‌چێته سنوورى پارێزگاى دیاله‌وه و عه‌لی داینى سه‌رۆكى ئه‌نجوومه‌نى پارێزگاى شاره‌كه ئاشكرای كرد كه به هۆیه‌وه پڕۆژه‌كه‌یان له سنوورى ئه‌واندا ڕاگیراوه.\nیه‌كێتیى هێزه عێراقییه‌كانى سوننه مه‌ترسیی ئه‌وه‌یان هه‌یه كه به هاوشێوه‌ى به‌غدا شاره‌كانى تریش هه‌مان هه‌نگاو بگرنه به‌ر و به‌و شێوه‌یه‌ش هه‌نگاوب نرێت به‌ره‌و دابه‌شبوونى عێراق.\nڕه‌عد ده‌هله‌كى ئه‌ندامى په‌رله‌مانى عێراق له یه‌كێتیى هێزه عێراقییه‌كان به״ئاژانس״ى وت: ״مه‌ترسیی ئه‌وه‌مان هه‌یه كه پێكهاته‌كانى عێراق به هۆى ئه‌و دیوارانه‌وه لێك جیا بكرێته‌وه، ئه‌وه سه‌ره‌تاى دابه‌شبوونى وڵاته״.\nڕه‌عد ده‌هله‌كى وتیشی: ״به ڕووكه‌ش ئه‌وه‌ى درووست ده‌كرێت دیوارى ئه‌منییه به‌ڵام ئه‌وه‌ى شاردراوه‌ته‌وه ئه‌وه‌یه كه ئامانج لێى پچڕانى په‌یوه‌ندیى شاره‌كانى تره له‌گه‌ڵ پایته‌ختدا، ئه‌وه‌ش زۆرێك نیشانه‌ى پرسیارى درووست كردووه״.\nله 16ى مانگى ڕابردووا لیوا ڕوكن جه‌لیل ڕوبه‌یعى فه‌رمانده‌ى ئۆپه‌راسیۆنه‌كانى به‌غدا ڕایگه‌یاند: ״به‌ردەوامین له دانانى دیوارى ئه‌منیى به‌غدا و له ماوه‌یه‌كى كه‌مدا ته‌واوى ده‌كه‌ین، ئه‌و دیواره ڕێگا نادات تیرۆریستان بێنه به‌غداوه״.\nبه پێچه‌وانه‌ى سوننه‌كانه‌وه، هێزه شیعه‌كان پێیان وایه درووستكردنى ئه‌و دیواره ئه‌منییه‌ى به‌غدا یه‌كێكه له شێوازه‌كانى خۆپارێزیى ئه‌منى له دژى هێرشه‌كانى سه‌ریان.\nساڵح حه‌سناوى ئه‌ندامى په‌رله‌مانى عێراق له هاوپه‌یمانیى نیشتیمانیى شیعه به״ئاژانس״ى وت: ״بیرۆكه‌ى درووستكردنى ئه‌و دیواره ئه‌منییه‌ى به‌غدا نوێ نییه به‌ڵكو له ساڵى 2007ەوه هه‌یه كه ئامانج لێى ڕێگرى بووه له هێرشه تیرۆریستییه‌كان.״\nحه‌سناوى وتیشى: ״ئه‌و هێرشانه‌ى له به‌غدا ئه‌نجام ده‌درێن ئامانج لێى سه‌رجه‌م پێكهاته‌كانه نه‌ك به ته‌نیا شیعه و ئه‌و دیواره‌ش بۆ پاراستنى هه‌موو پێكهاته‌كان ده‌بێت״.\nعه‌بدولعه‌زیز عیساوى ئه‌ندامى دامه‌زراوه‌ى نه‌هره‌ین بۆ لێكۆڵینه‌وه ستراتیژییه‌كان پێى وایه ئامانجى سیاسى هه‌یه له پشت دانانى ئه‌و دیواره ئه‌منییه‌ى به‌غداوه كه ئه‌ویش دابڕاندنێتى له پارێزگاكانى ترى ئه‌نبار و دیاله و سه‌ڵاحه‌دین.\nعیساوى به״ئاژانس״ى وت: ״دانانى ئه‌و دیواره ناكۆكیى تائیفى له نێوان سوننه و شیعه‌كاندا زیاتر ده‌كات كه له ساڵى 2007ه‌وه گه‌رم بووه و چه‌ندین لایه‌نى سیاسییش هه‌ن كار له‌سه‌ر ئه‌و پرسه ده‌كه‌ن وه‌ك به‌شێك له هه‌ڵمه‌تى هه‌ڵبژاردن و كۆكردنه‌وه‌ى ده‌نگ״.


KHABAT media - دانیشتنی كومیسیۆنی پێشمەرگەی سازمانی خەبات لەگەڵ لێژنەی پێشمەرگەی پارلەمانی كوردستان\nدانیشتنی كومیسیۆنی پێشمەرگەی سازمانی خەبات لەگەڵ لێژنەی پێشمەرگەی پارلەمانی كوردستان\nتاریخ : Thursday, January 04 @ 16:33:39 UTC\nبابه‌ت : کاروتێکۆشان\nخەباتمێدیا: ڕۆژی چوارشەمە رێكەوتی (٢٠١٨/١/٣) شاندێكی سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران سەردانی پارلەمانی هەرێمی كوردستانی كرد. شاندی سازمانی خەبات پێكهاتوو لە بەرێزان كاك كامیل نورانی فەرد ئەندامی دەفتەری سیاسی و بەرپرسی كومیسیۆنی پێشمەرگە و بەرێزان خاتوو شیلان محەممەدی و خاتوو ئەوین فەرەجی\nئەندامانی كومیتەی ناوەندی سەردانی پەرلەمانی هەرێمی كوردستانیان كرد و لە لایەن بەرێز خاتوو شیلان شێخ جەعفەر سەرۆكی لیژنەی پێشمەرگە و شەهیدان و ئەنفالكراوان و زیندانیانی سیاسی لە پەرلەمانی كوردستان پێشوازییان لێكرا.\nلەو دیدارەدا چەندین تەوەری گرینگی رۆژ و باسی جێگەی بایەخی دوو لایەن ئاڵوگۆری بیرورای لەسەر كرا و پرسەكانی تایبەت بە گەلی كورد لە هەر چوار بەشی كوردستان قسەی لەسەر كرا. جێگەی باسە سەرۆكی لێژنەی پێشمەرگەی پارلەمانی كوردستان وێرای ستایش و پێزانینی خۆی بۆ بەشداری هێزی پێشمەرگەی سازمانی خەبات لە شەری داعش ، دەوری هێزەكانی پێشمەرگەی لەو نەبەردیانەی بەشداریان تیدا كردبوو بە گرینگ و شوێندانەر وەسف كرد.\nسه‌رچاوه‌ی ئه‌م بابه‌ته : KHABAT media\nلینکی ئه‌م بابه‌ته :