geonames - Complete UDHR text in Latin and Arabic script Kurdish\nComplete UDHR text in Latin and Arabic script Kurdish\nHerwekî têgihiştineke hevbeş a van maf û azadiyan ji bo bi temamî bicîhanîna vê teahudê ji giringiya bilindtirîn e, Civîna Gelemperî vê Danezana Gerdûnî ya Mafên Mirovî wekî îdeala hevbeş a ku hemû gel û hemû netewe dixwazin bighênê ji bo ku hemû kes û hemû organên civakê, ev Danezan timî di bîr de, bi hînkirin û hêvotinê bixebitin ku riayeta van maf û azadiyan pêşve bibin û bi tedbîrên berebereyî yên neteweyî û navneteweyî, nasîn û bicihanîna gerdûnî û fiîlî yên wan him di nav gelên dewletên endam bi xwe him di nav yên erdên ku li jêr hukmê wan de ne ewle bikin.\nHerkes maf heye ji ber zordestiyê li welatên din daxwaza penahê bike û bibe penabêr. Ev maf nikare bê xwastin ji bo taqîbatên bi rastî ji ber sûceke adî an ji ber kirinên dijî amanc û bingehên Neteweyên Yekbûyî.\nHerkes maf heye bibe xwediyê netewahiyekê (miliyetekê). Tukes nikare bi awayekî kêfî ne ji netewahiya xwe ne jî ji mafê netewahî guhartinê bête bêpar kirin.\nدانەزانا گەردوونییا مافێن مرۆڤ\nهەروەکی ناسینا وەقارا پێگرێ هەموو ئەندامێن مالباتا مرۆڤی و مافێن وان ئێن وەکهەڤ و (ژێناگەر) بنگەهە ئازادی، داد و ئاشتیا جهانێ پێک تینە،\nهەروەکی نەناسین و پچووکدیتنا مافێن مرۆڤ رێ دان باربار کو وژدانا مرۆڤهیێ ددن ئسیانێ و ئاڤاکرنا جهانەکە کو تێ دە ئەوێ هەینێن مرۆڤی دپەیڤین و باوەرکرنێ دە سەربەست بن، ژخۆف و بەلەنگازیێ رزگار بن وەک خوەزیا بلندترینا مرۆڤ هاتە ئیلان کرن،\nهەروەک بنگەهییە کو مافێن مرۆڤ ژئالی رەژیمەکە هقووقی بێن پاراستن ژبۆ کو مرۆڤ مەجبوور نەمینە، وەک چارا داوین، لدژی زۆرکاری و زولمێ رابە،\nهەرکەکی تەشویقا پێشڤەبرنا پەیوەندیێن دۆستانیێ دناڤبەرا نەتەوەیان دە بنگەهییە،\nهەروەکی گەلێن نەتەوەیەن یەکبوویی ددەستوورێ دە ژنوو ڤە باوەریا خوەیا بمافێن بنگەهی یێن مرۆڤ، دناڤ وەقار و روومەتا کەسێ مرۆڤی دە و دوەکهەڤیا مافێن مێر و ژنان دە، دانە زانین و دیار کرن کو ئەو بریاردارن کو ئاریکاری بدن پێشڤەچوونا چڤاکی و بجهکرنا مەجالێن چێتر ئێن ژیانێ دناڤ سەربەستیەکە مەستر دە،\nهەروەکی دەولەتێن ئەندام قەول دانە، کو بهەڤکاریا تەشکیلاتا نەتەوەیێن یەکبوویی، رایەتا گەردوونی و فئیلییا مافێن مرۆڤی و ئازادیێن بنگەهی ئەولە بکن،\nهەروەکی تێگهشتنەکە هەڤبەشا ڤان ماف و ئازادیان ژبۆ بتەمامی بجیهانینا ڤێ تەئاهودێ ژگرنگیا بلندترین ئە، جڤینا گەلەمپەری ڤێ دانەزانا گەردوونییا مافێن مرۆڤی وەکی ئیدەئالا هەڤبەشا کو هەموو گەل و هەموو نەتەوە دخوازن بگهێنێ ژبۆ کو هەموو کەس و هەموو ئۆرگانێن جڤاکێ، ئەڤ دانەزان تمی دبیر دە، بهینکرن و هێڤۆتنێ بخەبتن کو رایەتا ڤان ماف و ئازادیان پێشڤە ببن و بتەدبیرێن بەرەبەرەیی یێن نەتەوەیی و ناڤنەتەوەیی، ناسین و بجهانینا گەردوونی و فئیلی یێن وان هم دناڤ گەلێن دەولەتێن ئەندام بخوە هم دناڤ یێن ئەردێن کو لژێر هوکمێ وان دە نە ئەولە بکن.\nهەموو مرۆڤ ئازاد و دوەقار و مافان دە وەکهەڤ تێن دنیایێ. ئەو خوەدی هش و شوئوورن و دڤێ لهەمبەر هەڤ بزهنیەتەکە براتیێ بلڤن.\nهەریەک، بێ تو جهێیی، نەمازەیا نژاد، رەنگ، زایەند (جسن)، زمان، ئۆل، رامانا سیاسی ئان هەر رامانا دن، ئەسلێ نەتەوەیی ئان جڤاکی، سەروەت، زایین ئان هەر رەوشەکە دن، خوەدیێ هەموو ماف و هەموو ئازادیێن کو دڤێ دانەزانێ دە هاتنە داخویانکرییە.\nبسەردە، ئەوێ تو جهێیی نەیێ کرن ژبەر ستاتویا سیاسی، هقووقی ئان ناڤنەتەوەیییا وەلات ئان ئەردێ کو کەسەک ژێ تێ، هەکە ئەڤ وەلات ئان ئەرد سەربخوە، لژێر دەست، نە خوەسەر (ئۆتۆنۆم) ئان لژێر هەر تاهدیدا دنا سەروەریێ بە ئان نا.\nهەرکەس خوەدی مافێ ژیان، ئازادی و ئەولەییا شەخسێ خوەیە.\nەوێ توکەس دکۆلەتی ئان بندەستیێ دە نەیێ گرتن؛ کۆلەتی و بازرگانیا کۆلەیان بهەموو تەشەیێن خوە ڤە قەدەخە نە.\nەوێ توکەس نەبە تابئێ شکەنجە ئان جەزا و موئامەلەیێن هۆڤ، نامرۆڤی ئان خرابکەر.\nهەرکەس خوەدیێ مافێ ناسینا لهەموو جیانا شەخسیەتا خوەیا هقوویییە.\nهەموو مرۆڤ لبەر قانوونان وەکهەڤن و بێ جهەیی خوەدیێ مافێ پاراستنەکە وەکهەڤا قانوونن. هەموو مرۆڤ لهەمبەری هەر جهێتیا کو ڤێ دانەزانێ ئهلال دکە و لهەمبەری هەر ناڤتێدانا جهێتیەکە ولۆ خوەدیێ مافێ پاراستنەکە وەکهەڤن.\nهەرکەس ماف هەیە کو لهەمبەری کرنێن کو مافێن بنگەهی یێن کو قانوونا بنگەهی ئان قانوون ژێ رە دناسن ئهلال دکن، سەری لمەهکەمەیێن نەتەوەیی یێن سەلاهیەتدار بخە.\nتوکەس نکارە بئاوایەکی کێفی بێ گرتن، هەبس ئان سرگوون کرن.\nهەرکەس، دوەکهەڤیەکە تەمامی دە، ماف هەیە کو دۆزا وی لبەر مەهکەمەیەکە سەربخوە و بێ ئالی بئاوایەکی ئادل و ئەشکەرە بێ بهیستن ژبۆ دیارکرنا ماف و واجبێن وی و یا هەر تاوانا جورمی لدژی وی.\nهەر کەسێ کو بکرنەکە جورمی تێ تاوانبار کرن بێری تێ هەسبین تا کو سووجێ وی دمەهکەمەیەک ئەشکەرە، کو هەموو گارانتیێن ژبۆ پاراستنا وی پێوست ئەولە کربە، بئاوایەکی قانوونی وەرە ئیسبات کرن.\nتوکەس نایێ جەزا کرن ژبەر کرن ئان نەکرنێن کو دگاڤا پێکهاتنا خوە دە لگۆرا قانوونا نەتەوەیی ئان ناڤنەتەوەیی نە سووج بوونە.\nنابە کو توکەس ببە ئامانجا تێکلبوونێن کێفی یێن ناڤ ژیانا وییا ئارزی، مالباتا وی، مالا وی ئان نامەیێن وی، ئان زیانگهاندنا شەرەف و شانا وی. هەرکەس خوەدیێ مافێ پاراستنا قانوون ئە لهەمبەری تێکلبوون و زیانگهانێن ولۆ.\nمافێ هەر کەسی هەیە کو دناڤ تخووبێن دەولەتەکێ دە بسەربەستی هاتووچوونێ بکە و جهێ مایینا خوە ببژێرە.\nهەرکەس ماف هەیە کو ژهەر وەلاتی، یێ وی بخوە ژی تێ دە، دەرکەڤە و ڤەگەرە وەلاتێ خوە.\nهەرکەس ماف هەیە ژبەر زۆردەستیێ لوەلاتێن دن داخوازا پەناهێ بکە و ببە پەنابێر. ەڤ ماف نکارە بێ خواستن ژبۆ تاقیباتێن براستی ژبەر سووجەکە ئادی ئان ژبەر کرنێن دژی ئامانج و بنگەهێن نەتەوەیێن یەکبوویی.\nهەرکەس ماف هەیە ببە خوەدیێ نەتەواهیەکێ (ملیەتەکێ). توکەس نکارە بئاوایەکی کێفی نە ژنەتەواهیا خوە نە ژی ژمافێ نەتەواهی گوهارتنێ بێتە بێپار کرن.\nژتەمەنێ (ئەمرێ) بالخیێ پێ ڤە، مێر و ژن، بێ تو تاهدیدێن ژبەر نژاد، نەتەواهی ئان ئۆلێ، ماف هەنە کو هەڤ مەهر بکن و مالباتەک دەینن. لهەمبەری زەواجێ، ددۆماهیێ زەواجێ و ددەما بەردانێ دە ئەو خوەدی مافێن وەکهەڤن.\nمەهر تەنێ بئەرێکرنا سەربەست و تەمامییا ژن و مێر دکارە بێتە بررین.\nمالبات هێمانا خوەزایی و بنگەهییا جڤاکێیە و خوەدی ماف ئە کو ژئالی جڤاک و دەولەتێ ڤە بێتە پاراستن.\nهەرکەس ماف هەیە کو بسەرێ خوە ئان تەڤی کەسێن دن ببە خوەدی مولک.\nتوکەس نکارە بئاوایەکی کێفی ژمولکێ خوە بێتە بێپار کرن.\nهەرکەس مافێ ئازادیا فکر، وژدان و ئۆلێ هەیە؛ ئازادیا ئۆل ئان باوەری گوهارتن و ئازادیا ئۆل و باوەریا خوە بتەنێ ئان بهەڤ رە هم ئەشکەرە هم ئارزی، بهینکرن، ئەمەل، ئیبادەت و بجهانینا ئایینان نیشاندانێ ژی دناڤ ڤی مافی دە نە.\nهەرکەس مافێ ئازادیا فکر و ئیفادە هەیە؛ مافێ ژبەر رامانێن خوە نەهاتن ئێشاندن و هەروەها مافێ بێئی ناسینا تو سینۆران و بهەر جورە ناڤگینان لئاگاهداریان و فکران گەرین، وان بدەست خستن و ئیفادە و بەلاڤکرن دکەڤن ناڤ ڤی مافی.\nهەرکەس مافێ ئازادیا ئارامانە جڤین و کۆمەلێ دانینێ هەیە.\nتوکەس نکارە بێتە مەجبوور کرن کو ببە ئەندامێ کۆمەلەیەکێ.\nمافێ هەر کەسی هەیە کو راستەراست ئان ژی بریا نەمینەندەیێن خوە یێن بسەربەستی هەلبژارتی دهوکوومەتا وەلاتێ خوە دە بەشدار ببە.\nهەرکەس ماف هەیە کو دمەرجێن وەکهەڤیێ دە ژخزمەتێن گشتی یێن وەلاتێ خوە کەلک (ئستفادە) بگرە.\nڤیانا (ئیرادەیا) گەل بنگەهێ ئۆتۆریتەیا هوکوومەتێ یە؛ دڤێ کو ئەڤ ڤیان خوە دهەلبژارتنێن دوروست ئێن کو ددەمێن دەوری دە، برایا گەردوونی، وەکهەڤ و دەنگدانا دزی ئان لگۆرا ئاوایەکە هەڤروومەتا کو ئازادیا دەنگدانێ ئەولە بکە، خوە دیار کە.\nهەرکەس، وەکی ئەندامێ جڤاکی، مافێ ئەولەییا سۆسیال هەیە؛ ئەو مافدار ئە کو بریا خەباتا نەتەوەیی و هەڤکاریا ناڤنەتەوەیی و لگۆرا تەنزیم و هاتنیێن هەر دەولەتێ، دۆزا بدەستخستنا مافێن ئابۆری، جڤاکی و چاندی یێن کو ژۆ بۆ وەقارا وی و گەشبوونا سەربەستا شەخسیەتا وی فەرزن، بکە.\nهەرکەس مافێ خەباتێ، سەربەست بژارتنا خەباتا خوە، شەرتێن ئادل و موسائید ئێن خەباتێ و پاراستنا لدژی بێکاریێ هەیە.\nهەرکەس، بێئی تو جهێیی، ماف هەیە کو ژبۆ خەباتەکە وەکهەڤ هەقەک وەکهەڤ بستینە.\nهەرکەسێ کو دخەبتە مافێ مەئاشەک ئادل و تێرکەر ئێ کو دکاربە ژوی و ژمالباتا وی رە ژیانەکە شایانێ وەقارا مرۆڤی ئەولە بکە و هەکە پێویست بە بئیمکانێن دن ئێن پاراستنا سۆسیال بێ تەمام کرن، هەیە.\nهەرکەس ماف هەیە کو ژبۆ پاراستنا مەنفائەتێن خوە سەندیکا دەینە و بکەڤە ناڤ سەندیکان.\nهەرکەس مافێ بهندان (ئستراهەت) و دەمێن سەربەست و نەمازە تاهدیدەکە ماقوولا دەما خەباتێ و تاتیلێن دەوری یێن بمەئاش هەیە.\nهەرکەس مافێ سەویەکە ژیانێ کو تێرا ئەولەکرنا ساخی و رەهەتیا وی و یا مالباتا وی بکە هەیە، نەمازە ژبۆ خوارن، لخوەکرن، مال، لێنەرینا تببی، وسا ژی ژبۆ خزمەتێن سۆسیال ئێن پێویست و مافێ ئەولەییێ درەوشا بێکاری، نەخوەشی، سەقەتی، بیتی، پیری ئان درەوشێن دن ئێن ونداکرنا ئیمکانێن خوە یێن ژیانێ ژبەر سەدەمێن دەرڤاڤی ڤیانا وی.\nدێییتی و زارۆتی مافێن ئاریکاری و لێنێرینەکە تایبەتی هەنە. هەموو زارۆ، چیێن دزەواجێ دە بووی چیێن دەرڤایی زەواجێ، خوەدیێن ئەینی پاراستنەکە جڤاکی نە.\nهەرکەس مافێ هینبوونێ هەیە. دڤێ کو هینبوون بەلاش بە، قەت نەبە هینبوونا دەستپێکی و بنگەهی. دڤێ کو هینبوونا تەکنیک و مەسلەکی بفرەهی بەلاڤ بە و خوەندنا بلند بوەکهەڤیەکە تەمامی ژهەموو کەسان رە، لگۆرا شەهرەزاییا وان، ڤەکری بە.\nدڤێ کو هینکرن گەشکرنا تەمامییا شەخسیەتا مرۆڤی و خورتکرنا سیاسەتا مافێن مرۆڤی و ئازادیێن بنگەهی ئامانج بگرە. دڤێ کو ئەو ئاریکاری بدە تێگهیشتن، موسامەها و دۆستانیا ناڤ هەموو نەتەوە و هەموو کۆمێن نژادی ئان ئۆلی، وسا ژی پێشڤەچوونا چالاکیێن نەتەوەیێن یەکبوویی ژبۆ خوەدیکرنا ئاشیتیێ.\nدێ و باڤ خوەدیێ مافێ پێشیکی ئێ بژارتنا جورەیێ هینبوونا زارۆکێن خوە نە.\nهەرکەس مافێ بسەربەستی بەشداربوونا ژیانا چاندییا جڤاکێ، ژهونەران کەلکگرتنێ و بەشداربوونا پێشڤەچوونا زانستی و ئەنجامێن وێ هەیە.\nهەرکەس مافێ پاراستنا مەنفائەتێن مانەوی و ماددی یێن کو ژبەر بەرهەما زانستی، ئەدەبی و هونەرییا کو ئەو بخوە چێکەرێ وێیە هەیە.\nمافێ هەر کەسی یێ ژبۆ نیزامەکە جڤاکی و ناڤنەتەوەیییا وسان هەیە کو ماف و ئازادیێن دڤێ دانەزانێ دە بەرپێشکری بکاربن تێ دە بتەمامی بێنە جه.\nهەرکەس ئەرک (وەزیفە) هەنە لهەمبەر جڤاکێ، یا کو تەنێ تێ دە گەشبوونا سەربەست و تەمامییا شەخسیەتا وی ممکن ئە.\nدبکارانینا ماف و ئازادیێن خوە دە هەریەک تەنێ بهوکمێن کو قانوون تەنێ ژبۆ ئەولەکرنا ناسین و قەدرێ ماف و ئازادیێن کەسێن دن و ژبۆ بجهانینا خواستنیێن راست ئێن ئەخلاق، پەرگالا گشتی و رەفەها گەلەمپەر دجڤاکەکە دەمۆکراتیک دە دانیە، تێ تاهدید کرن.\nئەڤ ماف و ئازادی، دتو رەوشێ دە، نکارن لدژی ئامانج و بنگەهێن نەتەوەیێن یەکبوویی بێن بکار ئانین.\nتو هوکمەکی ڤێ دانەزانێ نکارە بێ تەفسیر کرن وەکی کو تو ماف ددە دەولەتەکێ، کۆمەکێ و کەسەکی ژبۆ کرنا کارەکی ئان پێکانینا کرنەکی کو راکرنا ماف و ئازادیێن کو تێ دە هاتنە بەرپێش کرن ئامانج بگرە.


دارایی روونكردنه‌وه‌یه‌ك بڵاوده‌كاته‌وه .. كێشه‌ی موچه چاره‌سه‌ركراوه\nHaidar 23/02/2019 - 10:23 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق\nلیژنه‌ی دارایی له‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق له‌سه‌ر ره‌وانه‌كردنی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و پێشمه‌گه‌ر روونكردنه‌وه ده‌دات و سه‌رۆكی كاتی لیژنه‌كه‌ش رایده‌گه‌یه‌نێت: ئێستا له‌پشووداین، دوای گه‌ڕانه‌وه‌مان بۆ به‌غدا له‌مانگی سێ دا، ئه‌گه‌ر بودجه جێبه‌جێكراو شایسته‌ی دارایی هه‌رێم ره‌وانه نه‌كرا، ئه‌وكاته رۆڵی خۆمان ده‌گێڕین.\nد.ئه‌حمه‌د سه‌فار سه‌رۆكی كاتی لیژنه‌ی دارایی له‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق به تۆری سلێمانی راگه‌یاند: وه‌كو نوێنه‌ران ئه‌ركی ئێمه ئه‌وه بووه كه كێشه‌ی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران چاره‌سه‌ر بكه‌ین، ئێستا ئه‌و كێشه‌یه چاره‌سه‌ر بووه و موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و پێشمه‌رگه له‌ناو بودجه‌كه‌دا جێگیربووه، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌مساڵ كێشه‌یه‌ك له‌نێوان هه‌رێم و به‌غدا له‌سه‌ر نه‌وت دروست بێت، موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران ده‌بێت ره‌وانه بكرێت كه بڕه‌كه‌ی 522 ملیار دیناره.\nوتیشی:"ئێستا له‌پشووداین و دوای گه‌ڕانه‌وه‌مان بۆ به‌غدا له‌مانگی سێ دا، چاودێری جێبه‌جێكردنی بودجه‌كه ده‌كه‌ین، ده‌بێت هه‌موو شایسته دارییه‌كانی هه‌رێم له‌به‌غداوه ره‌وانه بكرێت".\nراشیگه‌یاند:"له‌ئێستادا یاسای بودجه‌ی 2019ی عیراق به‌ته‌واوی جێبه‌جێنه‌كراوه‌و تاوه‌كو 25 و كۆتایی ئه‌م مانگه‌ش ده‌رفه‌ت هه‌یه، كه حكومه‌تی عیراق موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران ره‌وانه بكات، به‌ڵام ئه‌گه‌رهاتوو بودجه كه‌وته بواری جێبه‌جێكردن و بۆ پارێزگاكان ره‌وانه‌كراو بۆ هه‌رێم ره‌وانه نه‌كرا، ئه‌وكاته رۆڵی خۆمان ده‌گێڕین".\nپه‌رله‌مانتارێكی عێراق :به‌غدا موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم ڕاده‌گرێت\nهه‌فته‌ی داهاتوو موچه‌ی ئه‌م شوێنانه دابه‌شده‌كرێت\nلیژنه‌ی دارایی له پەرلەمانی عیراق له‌سه‌رموچه‌ی فه‌رمانبه‌ران روونكردنه‌وه ده‌دات


ئه‌ڤرۆ نيوز دێ چه‌ند هه‌یڤان ژ شیانێن پیكێ و سێرجی رۆبێرتۆى بێ به‌هر بیت هەواڵی کوردستان\nدێ چه‌ند هه‌یڤان ژ شیانێن پیكێ و سێرجی رۆبێرتۆى بێ به‌هر بیت\n2020/11/22 | 20:00\nهەواڵی کوردستان - ئەڤرۆ نیوز: یانا بارسێلۆنا د یاریا به‌رامبه‌ر ئه‌تله‌تیكۆ مه‌درید دا شیانێن هه‌ردو یاریزانێن خوه جیرارد پیكێ و سێرجی رۆبێرتۆی ژ ده‌ست دان، هه‌ردو یاریزان تووشی هنگافتنێن گران بووینه.\nیانا بارسێلۆنا ل هژمارا خوه یا فه‌رمى ل تویته‌رى راگه‌هاندیه، كو جیرارد پیكێ ل ئه‌نیشكا راستێ تووشی هنگافتنێ بوویه، سێرجی رۆبێرتۆ ژى ل رانێ راستێ تووشی ئێشانا ماسولكان بوویه.\nرۆژناما سپۆرت یا كه‌ته‌لۆنی ئاشكرا كریه، سوبه‌هى دێ پشكنینێن زێده‌تر بۆ پیكێ هێنه كرن، به‌لێ لدووڤ زانیاریێن ده‌ستپێكێ ئه‌و به‌رگریكارێ كه‌ته‌لۆنی دێ بۆ ده‌مێ چار بۆ شه‌ش هه‌یڤان ژ یاریكرنێ هێته دابرین، لێ رۆژنامه‌یا مۆندۆ دیپۆرتیڤۆ و ئاس یا ئیسپانی دیار كرینه، پیكێ دێ دو هه‌یڤان ژ یاریكرنێ هێته دابرین.\nهه‌روه‌سا رۆژنامه‌یا ئاس راگه‌یاندیه، سێرجی رۆبێرتۆ ژى دێ ژ ئه‌گه‌رێ هنگافتنێ بۆ ده‌مێ هه‌یڤه‌كێ ژ یاریكرنێ هێته دابرین، ب ڤێ چه‌ندێ دێ یانا بارسێلۆنا د یاریا بهێت دا بێى سێرجی رۆبێرتۆ، جیرارد پیكێ، ئانسو فاتی، سێرجیۆ بۆسكێتس و ئاراخۆ یاریێ كه‌ت.\n⋙ وتووێژی تەلەفۆنیی زەریف و ھاوتا سوییدییەکەی و ڕەخنەگرتن لە دۆش دامانی ئەورووپا لە مەڕ ڕاپەڕاندنی بەڵێنەکانی\n⋙ دیدارووتووێژی سەرۆکی حەشدی شەعبی لەگەڵ باڵوێزی ڕووسیا لە بەغدا\n⋙ عەممار حەکیم: وتووێژ ڕێگاچارەی سەرەکیی پاوەجێیی لە ڕۆژئاوای ئاسیایە\n⋙ پشتڕاست کرانەوەی سەرکەوتنی «بایدێن» لە ویلایەتی «پێنسیلڤانیا»\n⋙ دان نانی سوپای ڕزێمی زایونی بە داکەوتنی کۆپتەرێکی سەربازیی ئەم ڕژێمە


هەولێر، بۆ قەدەغەی هاتووچۆ ژمارەیەک ڕێنمایی نوێ دەرکرا – کوردی – RojNews.News\n17/04/2020 - 9:29:24 pm\nپێنجشەممە, 16 أبر 2020 – 21:46 ڕۆژنیوزـ هەولێر\nئەمشەو هێمن قادر، وتەبێژی ژووری ئۆپەراسیۆنی هەولێر لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیدا ڕێکارە نوێکانی قەدەغەی هاتووچۆی لە پارێزگای هەولێر خەستەڕوو.\nلە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسیەکەدا هێمن قادر وتی: ئەمڕۆ دوای بەیانی وەزارەتی ناوخۆ جارێکی دیکە کۆبووینەوە بۆ ئاسانکاری بۆ چینی کاسبکاران تایبەت بڕیار درا کە کۆمەڵێک ئاسانکاری بکرێت بۆ هاوڵاتیان.\nلەبارەی ئاسانکارییەکانەوە وتی: لە کاتژمێر ٦:٠٠ی بەیانی تاوەکو ٦:٠٠ی ئێوارە ڕێگا بەکردنەوەی مارکێت و فرۆشگاکانی سەوزە و خواردنگە و چێشتخانەکان بە شێوەی دلیڤەری و ئۆتۆمبیلی غازفرۆش دەدرێت کاربکەن، دوکانەکانی چاککردنەوەی ئۆتۆمبیل لە ڕۆژانی سی شەمە و پێنج شەمە دەتوانن کار بکەن.\nهەروەها وتی: فرۆشگاکانی کەلوپەلی بیناسازیی لە دەرەوەی شەقامی سەد مەترسی ڕێگە دەدرێت بکرێنەوە و سەرتاشخانەی پیاوان کە دوو کورسی تیا بێ دوو سەرتاش زیاتر نەبێت ئەوانیش دەتوانن کاربکەن، هەڵگرانی مۆڵەتی کشتوکاڵی و ئۆتۆمبیلی گواستنەوەی دەرمان و پاککردنەوەکان و\nنۆرینگەکانی ڤێتەرنەری و گۆشتفرۆشەکان و نەمامگەکان و فەرش فرۆشەکان و مۆبیلیات ڕێگە دراون کاربکەن.\nبەپێی خشتەی دووەمی ڕێگە پێدانەکە، لە ١٢:٠٠ی شەو تا ٨:٠٠ی بەیانی ئۆتۆمبیلی گاز و گۆرەپانی گازفرۆشەکان و کارمەندانی پرۆژەکانی ڤیتەرنەریی و خاوەن مۆلیدەکان و کارپێکەرەکان و بریکارەکانی خۆراک ڕێگەپێدراون هاتووچۆ بکەن.\nفڕۆكەی نەناسراو بە ئاسمانی سلێمانیدا دەسووڕێتەوە


رێگاي ئێوه رامياري » به‌ڵگه‌ي رێکخراوي نێوده‌وڵه‌تي له‌باره ي پێشلکاريه‌کان له‌لايه‌ن کورداني سورياوه\n24 ئیلول 2018\nبه‌ڵگه‌ي رێکخراوي نێوده‌وڵه‌تي له‌باره ي پێشلکاريه‌کان له‌لايه‌ن کورداني سورياوه\nلێژنه ي سه ربه خۆي نێوده وڵه تي له باره ي سوريا له ساڵي 2011 له لايه ن ئه نجوومه ني مافي مرۆڤي رێکخراوي نێوده وڵه تي دامه زرا تا به دواچوون بۆ پێشلکاريه کاني مافي مرۆڤ له سوريا بکات. ئيشي ئه م لێژنه چاودێري کرده وه کاني ده وڵه تي ناوه ندي له ئاستێکي به ربڵاو و دواتر گرووپه تێرۆريستي و توندڕه وه کان له ده ره وه ي ده وڵه ته. ئه م لێژنه يه تاوان و ھۆڤايه تيه کاني داعش و ئه لقاعده وگروپي جياخوازي په که که که به نێوي يه کينه کاني پاراستني گه ل و ھێزه کاني سورياي دێمۆکراتيک له لايه ن ھاوپه يماني نێوده وڵه تيه وه پشتيواني لێده کرێت وه ک دێکۆمێنتاري ده رھێناوه و پێشکه شي کردووه.\nدواين راپۆرتي ئه م لێژنه يه له ئاداري 2018 زياتر له 500 ديمانه ي له خۆ ده گرێت و ره وه ندي جۆراوجۆر له ماوه ي 6 مانگي رابردوودا له سوريا له خۆ ده گرێت.\nئه م راپۆرته له سه ر بواره کاني پێشلکاري مافي مرۆڤ له لايه ن په که که / په يه ده وه قووڵ بۆته وه که جياواز له تاوانه کاني داعشه. له م راپۆرته دا ھاتووه شه ڕي ره قا له سه ره تاي ژوه ني 2017 ده ستي پێکرد و له ئۆکتۆبه ري ئه و ساڵه کۆتايي پێھات. پێشلکاري مافي مرۆڤ له لايه ن ھه موو لايه نه کان و قورباني بووني ژماره يه کي زۆري خه ڵکي سڤيلي له خۆ ده گرت. به گوێره ي نوسراوه ي ئه م لێژنه يه له لووتکه ي ئۆپراسيۆنه کاني ره قا ھاوپه يماني نێوده وڵه تي رۆژانه 150 ھێرشي ئاسماني ئه نجام داوه. راشکاوانه ئه مريکا له باره ي کوژراني خه ڵکي سڤيل ھيچي نه وتووه و ته نانه ت له موسڵيش لێکۆڵينه وه کان پيشانيان دا ئه مريکا ئاماري قوربانياني سڤيليد که متر وتووه و له ره قا له گه ڵ ھێزه ئاماتۆره کاني له شه ڕدا ھاوکاري ده کرد.\nئه مرياک به ھۆکاري سياسي ھێرشي کرده سه ر ره قا و بۆيه ناچاربوو له گه ڵ ھێزه کاني په يه ده / په که که ھاوکاري بکات که له شه ڕي نێو شاردا تواناي سنوورداري ھه يه و به ته واوه تي پێويستي به پشتيواني ھاوپه يماني نێوه ده وڵه تي ھه يه.\nبه گوێره ي راپۆرتي ئه م لێژنه يه، ئه م تاکتيکه ي ( له ناوبردن) شاره که يان له ناوبرد و 200 ھه زارد که سيان ناچار کرد له که مپه کان و له ژێر چاودێري په يه ده دا بژين که دۆخێکي زۆر خراپه. ده بێت بگوترێت چونکه رێگا درا به ئه نداماني داعش که شاره که چوڵ بکه ن و خه ڵکي ناوچه که ش رقيانه له په يه ده بۆيه سه رکه وتن له به رانبه ر داعش جێگاي گۆمانه.\nبه گوێره ي راپۆرتي لێژنه په يه ده / په که که به زۆر له نێوان منداڵاني ته مه ن خوار ده يانبه ن بۆ سه ربازي و منداڵي سه ربازي 13 ساڵ به زۆر ده نێرن بۆ شه ڕ و ئه م منداڵه پێش ئه وه ي بڕوات نێو گۆڕه پاني شه ڕه وه ھه ندێک په روه رده ي سه ره تايي ده بينێت …. ھه رچه ند ژماره ي کچه منداڵه کان که متر له کوڕانه به ڵام کچاني منداڵيش وه ک سه رباز که ڵکيان لێ وه ردگيرێت. ئه م لێژنه يه به شێوازي دێکۆمێنتاري و به ڵگه ده نووسێت: له گرێ سپي له ھه ر ماڵباتێک داواي پياوێکيان کردووه بۆ شه ڕ و ئه و ماڵباتانه ي که قبوڵيان نه کردووه رێگاي گه ڕانه وه يان پێ نه دراوه بگه ڕێنه وه ماڵه کانيان. ھه ندێک له ماڵباته کان له ناوچه کاني ژێر چاودێري په يه ده ھه ڵھاتوون تا له تووشي تۆڵه سه ندنه وه و ده ستگيري له به رئه وه ي نه ڕۆيشتوون بۆ سه ربازي زۆره ملێ.\nلێژنه که له درێژه دا ده نووسێت: رۆژنامه نووسان و چالاکان به ھۆي راپۆرت کردني خاڵي خراپ له لايه ن په که که وه ھه ڕه شه يان لێ بکرێت و ده ستگير بکرێن و به تايبه ت له باره ي راپۆرتي پێشلکاري مافي مرۆڤ و ئاماره راستيه کاني قوربانياني شه ڕ له ره قا و گرێ سپي و ته بقا ھه ستيار بوون. له چه ند خاڵێکدا په که که خزم و که سي که سانێک که به دواياندا ده گه ڕێت ده ستگير کردووه تا له باره ي شوێني مانه وه يان و گوشارخستنه سه ريان به مه به ستي گه ڕانه وه ي چالاکان بگه نه ئارمانجي خۆيان. ھێزه کاني باڵي سوري په که که ناسراو به په يه ده چه ندين خزمي ئه نداماني دژبه راني سوريا و داعشي ده ستگيرکردووه. چه ندين نموونه ش له باره ي ژنان و منداڵان له وانه کچێکي 16 ساڵي و کوڕێکي 10 ساڵي بوون که ده ستبه سه رکران.\nله درێژه ي راپۆرته که دا ھاتووه: په يه ده ئه سيره کاني خۆي ئه شکه نجه کرد و داواي لێکردن شوێني خزماني خۆيان پێيان بڵێن و له ھه ندێک پياوانيان داوه و به جگه ره بۆ چه ندين جار سووتاندوويانن و يا ده وايان به نه خۆشي مه ترسيداره کان وه ک شه کره نه داوه. ئۆپراسيۆني ره قا و له درێژه دا له ده يره زوور يه کێک له گه وره ترين شه پۆله کاني ئاواره يي له نێو سوريادا له ساڵي 2011 ھاته ئاراوه که گه يشته 320 ھه زار که س. زۆرتريني ئه م خه ڵکه بۆ که مپه کاني په يه ده له حه سه کێ و ره قا ھه ڵھاتن و نێزيکه ي 80 ھه زارکه سيان به شيمانه ي ئه وه ي په يوه نديان له گه ڵ داعش ھه بێت له که مپه کاندا زينداني کرد.\nبه پێي ئه م راپۆرته: له نێو خه ڵکي سڤيل که ئێستا مافي ده رچوونيان نييه و وه ک گيراون، ژنان و منداڵاني و به ساڵاچووان وکه م ئه ندامانيش ھه ن که ھيچ خاڵێکي مه ترسيان بۆ سه ر ئاسايش تێدا به دي ناکرێت و درێژه ي ده ستبه سه رکردنيان به ھيچ چه شنێک جێگاي په سه ند نييه. له زۆرێک له نموونه کان ده ستبه سه رکردني ھه ڕه مه کي ئه م که سانه بۆته ھۆي بێ به ش بووني ھه زاران که س له ئازادي و ده ستبه سه رکردني ناياسايي.\nله درێژه ي ژماره 2ي ئه م راپۆرته دا لێژنه وه بيردێنێته وه که ژماره يه ک په نابه ر به ره و ناوچه کاني ژێر چاودێري په يه ده پيشانده ري ئيراده و ويستيان به م ھێزه نييه. په يه ده له رێگاي به ستني رێگاکانه وه خاڵي پشکنين داده نێت و ناچارکردني خه ڵکي به پيشانداني رێگاپێدران بۆ ھاتووچوو بۆته ھۆي ناکۆکي و ئه مه ش بۆته ھۆي ئه وه ي ئاواره سورياه کان له ره قاوه به ره وه ده يره زوور ھه ڵبێن ھيچ بژاره يه کي ديکه بێجگه ئه وه ي بڕۆنه نێو که مپه کاني په يه ده وه نه بوو که به کرده وه له کاتي گه يشتنيان ده ستبه سه ر ده کران. ئه م درێژه ي راپۆرته ده ڵێت: ئه م که مپانه ته نانه ت ساده ترين سه رچاوه ي پێويست تێدا نه بوو تا بۆ ئه وانه ي نوێ دێن دابين بکات و خه ڵک له سه ر زه وي ده نوون چونکه ره شماڵيان بۆ دابين نه کراوه. ناره زايه تي به م دۆخه کاردانه وه ي توندي ھێزه کاني په يه ده به دواي خۆيدا دێنێت. خه ڵک باج ده ده ن تا بتوانن له که مپه که برۆن ته نانه ت دواي ره وتي پشکنين پێويسته پاره به په يه ده / په که که بده ن تا به ڵکه و ناسنامه کانيان وه ربگرنه وه و رێگايان پێ بدرێت بڕۆنه ده رێ.\nنووسه ر: کايل ئۆرتۆن\nسه رچاوه: (www.kyleorton1991.wordpress.com)\nبرچسب ها : په‌كه‌كه , په‌يه‌ده , پێشلکاري , چاودێري_مافي_مرۆڤ , کايل_ئۆرتۆن , يه‌په‌گه


بە رێوەچوونی یادی ١٧ ی خەرمانان لە وڵاتی سوئیس 11 / 9 / 2019\nرۆژی یەکشەممە ٨ ی سێپتامبری ٢٠١٩ رێورەسمێکی یادکردنەوە بۆ شەھیدانی ١٧ ی خەرمانان و رێبەری شەھیدمان دکتور سادق شەرەفکەندی تازەترین شەھیدانی حیزب بەرێوەچوو.\nسەرەتای رێورەسمەکە بە سروودی نەتەوایەتی ئەی رەقیب لەلایەن کۆڕی سرودی یەکێتی لاوان دەستی پێکرد، پاشان لە لایەن بەرێوەبەری بەرنامە کاک رەحمان ئیبراھیم زادە “شۆکە” بەرنامەکە دەستی پێکرد.\nلە بڕگەی یەکەمی ڕێوڕەسمەکە دا ھاوڕێ زاھیر قادر حاجی بەرپرسی کۆمیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە وڵاتی سویس بەخێرھاتنی میوانەکانی کرد و پەیامی کۆمیتەی بەو بۆنەوە پێشکەش کرد. پاشان لە لایەن ھوونەرمەند ئارەش یاری مەقامێک بۆ شەھید پێشکەش کرا.\nبە دوای ئەو دا باسێکی سیاسی لە لایەن بەریز خالید حەسەنپوور ئەندامی رێبەری حیزب پێشکەش کرا کە سێ تەوەری لەخۆگرتبوو . تەوەری یەکەم لەسەر رووداوی ١٧ خەرمانان بوو کە، ئەندامی رێبەری حیزب بەدرێژە لەسەر ھۆکارەکانی ئەو ھێرشە مووشەکیە راوەستا و، مووشەبارانی قەڵای دێموکراتی بۆ دەورو نەقشی حدک لە نیوو جووڵانەوی کورد لە رۆژھەڵات گێراوە . خالید حەسەنپور لە درێژەی قسەکانیدا باسی مانگرتنی ٢١ی خەرمانانی کرد کە، بەرھەمی بانگەشەی ناوەندی ھێزە کوردستانیەکان، حیزبی دیموکراتی کوردستان و چاڵاکانی مەدەنی بوو . حەسەنپور تەوەری دوھەمی قسەکانی لەسەر تیرۆری دوکتور سادقی شەرەفکەندی و ھاوریانی بوو . کە لەوبەشەدا بە درێژە باسی دەورو نەقشی شەرەفکەندی لە نێوو حیزبدا کرد و گوتی شەرەفکەندی و دوکتور قاسملوو دوانەێکی لە رووی فیکری و تەشکیلاتیەوە تەبا بوون و، ئەو تەباییە سیاسیە تەشکیلاتیەش ببوە ھۆی وەحدەتی سیاسی و عەمەلی لە نێوو حیزبدا . لە درێژەی قسەکانیدا حەسەنپور ئاماژەی بە قۆناغی دوای شەھید بوونی ئەو دوو رێبەرە کرد کە، چوون ناتەبایی لە ئاستی سەرێدا بوو بە ھۆی لەتبوونی حیزبی دێموکرات . بەشی سێھەمی قسەکانی خالید حەسەنپور تەرخانکرابوو بۆ بارودۆخی کۆماری ئیسلامی . کە لەو بەشەدا ئەندامی رێبەری حیزب پیەی وابوو لە دوو رێگا زیاتر لە بەر کۆماری ئیسلامی نیە . یان دەبێ رێژیم دەگەڵ ئەمریکا بسازێ و لە سیاسەتی ھەناردە کردنی شۆرشی ئیسلامی و غەنیکردنی ئۆرانیووم وازبێنێ، یان ئەو وەزعەی ئێستا درێژەبدا . کە درێژەدانی ئەو بارودۆخە بەسەرنجدان بەوەی ھەناردەی نەوت وەک تەنیا بەرھەمی ھەناردە زۆری لەکەمێداوە، ئیمکانی ئیدارەی وڵاتێکی پانوبەرینی وەک ئێرانی لە توانادا نیە.\nمەقام و لاوانەوەیەکی تر لە لایەن ھوونەرمەند ئارەش یاری،یەوە بەشیکی دیکەی ڕێوڕەسمەکە بوو.\nپاشان لە لایەن بەرێوەبەری بەرنامە کاک رەحمان شۆکە داوا لە ھاوڕێی ھەست ناسک و دەست بەقەڵەم کاک عەلی سوورەچۆمی کرا کە پارچە پەخشانێک پێشکەش بکات ، ھەروەھا داوا لە خاتوو “زۆیا”ی ھوونەرمەندی نیگارکێش کرا کە پەردە لە سەر وێنەی شەھیدی سەرکردە دکتور سادق شەرەفکەندی لا بدات کە بە دەست کێشابوویەوە. دوا بە دوای ئەویش لە لایەن ھاوڕێ عوسمان ئیبراھیمی” ترشی” تێکۆشەری دێرین وەک پێشنیارێک داوا کرا کە قەڵای حیزب لە کۆیە بە “قەڵای شەھیدانی ١٧ ی خەرمانان ” ناودێر بکرێ.\nلە برگەی کۆتاییش دا کۆمەڵێک ھونەرمەندی رۆژئاوای کوردستان کە بەشداری ڕێوڕەسمەکە بوون، بە پێشکەش کردنی چەند سروودی شۆڕشگێرانە کۆتاییان بە ڕێوڕەسمەکە هێنا. کورتەیەك لەووتەکانی بەرێز کاک خالید حەسنپوور ئەندامی رێبەری حیزبی دێموکراتی کوردستان لە سمینارەکەدا:


هـــه‌نـــار ... بـاشـتـریـن ڤـیـاگـرای سـروشـتـی\nمن طرف danyar asuda في الجمعة سبتمبر 02, 2011 9:12 pm\nهه‌نار یه‌كێكه له‌میوه پاییزیه به‌تام و به‌له‌زه‌ته‌كان, كه‌باشترین چاره‌سه‌ره بۆ زۆرێك له‌نه‌خۆشیه‌كان هه‌روه‌ك زانایان و پزیشكانی پسپۆڕ له‌میانه‌ی توێژینه‌وه نوێیه‌كانیانه‌وه بۆیان ده‌ركه‌وتووه كه‌شه‌ربه‌تی هه‌نار باشترین چاره‌سه‌ره بۆ نه‌خۆشیی دڵ و شێرپه‌نجه و به‌هێزترین هۆكاریشه بۆ به‌هێزتر كردنی توانا سێكسیه‌كانی مرۆڤ, كه‌له‌و ڕووه‌وه رۆِڵی ڤیاگرای سروشتی ده‌بینێت .\nڕۆژنامه‌ی " ده‌یلی مه‌یل " ی به‌ریتانی ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كردووه كه‌توێژه‌ره‌وان و زانایانی زانكۆی – ئه‌دنبره – بۆیان ده‌ركه‌وتووه كه‌شه‌ربه‌تی هه‌نار توانایه‌كی باشی هه‌یه له‌تواندنه‌وه‌ی چه‌وریه‌كانی ده‌وروبه‌ری گه‌ده, كه‌چه‌ند كه‌سێكیان خستووه‌ته ژێر تاقیكردنه‌وه‌كانیانه‌وه و ڕۆژانه په‌رداخێك شه‌ربه‌تی هه‌ناریان داونه‌تێ بۆ ماوه‌ی مانگێك و دواتر بۆیان ئاشكرا بووه كه‌ته‌واوی چه‌وریه زیاده‌كانی ده‌وروبه‌ری گه‌ده‌یان تواوه‌ته‌وه و چالاكیی گه‌ده‌شیان به‌شێوه‌یه‌كی زۆر باش زیادیكردووه, جگه له‌وه‌ی كه‌هه‌نار سوودێكی ئێجگار باشیشی هه‌یه بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌نه‌خۆشیی فشاری خوێن و دڵ و جگه‌ریان هه‌یه .\nئه‌مه‌و توێژینه‌وه‌یه‌كی تری زانكۆی – بوستن – ی ئه‌مریكی ئه‌وه‌ی ئاشكرا كردووه كه‌هه‌نار یاریده‌رێكی زۆر باشه بۆ چاره‌سه‌ركردنی لاوازیی سێكسی لای پیاوان, به‌ده‌ر له‌وه‌ی كه‌باشترین چاره‌سه‌ریشه بۆ نه‌خۆشیه‌كانی دڵ و به‌رگریكارێكی كارایه له‌به‌رده‌م شێرپه‌نجه‌دا, چونكه چه‌ند مه‌وادێكی زۆری دژه ژه‌هراوی بوونی تێدایه .\nله‌میانه‌ی توێژینه‌وه‌كه‌یانه‌وه ئه‌و پسپۆڕانه شه‌ربه‌تی هه‌ناریان داوه‌ته چه‌ندین ( كه‌روێشك ) و دوای ماوه‌یه‌ك بۆیان ده‌ركه‌وتووه كه‌توانا و خێرایی هه‌ڵدانی خوێن له‌ئه‌ندامی نێرینه‌ییانه‌وه زۆر زیادیكردووه و به‌شێوه‌یه‌كی به‌هێزتر و ڕێكخراوتر چالاكیی سێكسیان ئه‌نجامداوه و ئه‌وه‌شیان ڕوونكردووه‌ته‌وه كه‌هه‌نار چه‌ند مه‌وادێكی زۆری دژه ژه‌هراوی بوون و كارۆناتی تێدایه وه‌ك " فینولیه و تانین ", كه‌به‌ربه‌ستێكی باشن بۆ ژه‌هراوی نه‌بوونی پڕۆتینه گۆشتیه‌كان و به‌ر له‌زیادبوونی كۆلیسترۆڵ و چه‌وریی ناو خوێن ده‌گرێت, كه‌ده‌بنه هۆی ڕه‌ق بوون و گیرانی خوێنبه‌ره‌كان, جگه له‌وه‌ی كه‌چه‌ند مه‌وادێكی تری به‌سوودی بۆ لاشه‌ی مرۆڤ تێدایه, وه‌ك شه‌كری سروشتیی به‌سوود و پڕۆتین و ترشی لیمۆ و چه‌ند ڤیتامین و كانزایه‌كی تریش .\nتوێژینه‌وه‌یه‌كی تری زانكۆی – كالیفۆرنیا – ی ئه‌مریكاش ئه‌وه‌ی پشتڕاستكردووه‌ته‌وه كه‌شه‌ربه‌تی هه‌نار ڕۆڵی ڤیاگرای سروشتی ده‌گێڕێت له‌به‌هێزتر كردنی چالاكیه سێكسه‌كان و چاره‌سه‌ری لاوازیه سێكسیه‌كاندا, چونكه زۆر ده‌وڵه‌مه‌نده به‌و ماددانه‌ی كه‌دژه ژه‌هراوی بوونن, وه هاتوچۆی خوێن له‌ئه‌ندامی نێرینه‌یی پیاواندا خێراتر و چالاكتر ده‌كات, وه‌به‌كارهێنان و خواردنی, یان خواردنه‌وه‌ی به‌شێوه‌ی شه‌ربه‌ت بۆ ماوه‌ی مانگێك هه‌مان كاریگه‌ریی ڤیاگرا و بگره زیاتریشی لێده‌كه‌وێته‌وه .\nهه‌ر به‌پێی توێژینه‌وه‌كه‌ی زانكۆی كالیفۆرنیای ئه‌مریكا, ڕۆژانه خواردنه‌وه‌ی چاره‌كه لیترێك له‌شه‌ربه‌تی هه‌نار باشترین چاره‌سه‌ره بۆ شێرپه‌نجه‌ی پڕۆستات, كه‌له‌گه‌ڵ هه‌ڵكشانی ته‌مه‌ندا مه‌ترسیه‌كانی زیاتر و زیاتر ده‌بێت .\nجگه له‌و سوود و چاره‌سه‌ره زۆرانه‌ی, ڕۆژانه خواردنه‌وه‌ی دوو كوپ شه‌ربه‌تی هه‌نار باشترین ده‌رمانه بۆ نه‌خۆشیه‌كانی سك چوون و هه‌وكردنی ڕیخۆڵه و گه‌ده و سه‌رئێشه‌ش, وه‌به‌رگریكارێكی باشیشه بۆ دواخستنی نیشانه‌كانی پیری له‌مرۆڤه‌كاندا .\nله‌و توێژینه‌وانه‌دا ئه‌وه‌ش ئاشكرا كراوه كه‌خواردنه‌وه‌ی شه‌ربه‌تی هه‌نار و هه‌نگوین به‌تێكه‌ڵی ڕیخۆڵه‌كان نه‌رم ده‌كات و ڕێڕه‌وی میزه‌ڕۆش به‌باشی پاك ده‌كاته‌وه له‌هه‌وكردن و به‌ردی گورچیله و ئازاری سنگیش كه‌مده‌كاته‌وه و هه‌ناسه‌دانیش ئاسانتر و خۆشتر ده‌كات .\nالوقت/التاريخ الآن هو الأربعاء يناير 23, 2019 5:38 pm


سەرباری سەرهەڵدانی پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت بەڕێژەیەكی بەرچاو و وەستانی زۆربەی سێكتەرەكانی ئابووری و وەبەرهێنان و پیشەسازی و گەشت و گوزار و وەستانی جوڵەی هاوڵاتیان بە شێوەیەكی گشتی و هەموو هۆكارەكانی گواستنەوە لە جیهان و ناوخۆی وڵاتان.\nوەستانی هەموو چالاكیەكان و پوكانەوەی ئابووری جیهان بە گشتی و ووڵاتی مالیزیا بە تایبەتی بەهۆی مانەوەم و بەردەوامی خوێندنم لەم ووڵاتە تا ڕادەیەك زیانیاریەكانیانم لا مەبەستە بۆ سوود بینین بۆ ووڵاتی خۆمان.\nووڵاتی مالیزیا سەرەڕای ئەم ئاستەنگانەی هاتنە بەردەم حكومەتەكەی و جوڵەی ئابووری وڵاتەكەی و خۆئامادەكردنی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم پەتایە لە ڕووی ئابووریەوە زیانێكی زۆری بەركەوت هاوشێوەی ووڵاتانی دونیا، چونكە ئاشكرایە ووڵاتی ناوبراو زیاتر پشت بە داهاتی گەشتیاری و كشتوكاڵی و پیشەسازی دەبەستێت، كە هەرسێكیان بەهۆی ئەم قەیرانەوە زیانی گەورەیان بەركەوتووە.\nبەڵام لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ئەم پەتایە حكومەتی مالیزی بڕیاری دابینكردنی گوژمەیەكی داراییدا بۆ بەرەنگاربوونەوەی كۆڤید 19، كە لەئێستادا ژیانی تا رادەیەك وەستاندوە و 95% ی جوڵەی ئابووری لە جیهان پەك خستوە.\nحكومەتی ناوبراو هەستا بە تەرخانكردنی بڕی 250 ملیار رینگت كە دەكاتە 58 ملیار دۆلاری ئەمریكی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم پەتایە، كە ئابووریناسان بە گەورەترین گوژمەی بەرەنگاربوونەوە هەژماری دەكەن لە ناوچەكە.\nبەپێی لێدوانێكی سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانی مالیزیا (محی الدین یاسین) نیوەی ئەم بڕە پارەیە بۆ خوشگوزەرانی خەڵك تەرخان كراوە، بەبێ جیاوازی بەهۆی مانەوەیان لە ماڵەكانیان بۆ خۆپارێزی لە پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا.\nكە هاوكاریەكەش بریتیە لە 500 رینگت بۆ هەر كەسێك كە دەكاتە 120 دۆلاری ئەمەریكی، وە بۆ هەرخێزانێكی خاوەن زۆرترین ئەندام تاكو 1600 رینگت تەرخان دەكرێت كە دەكاتە 380 دۆلاری ئەمریكی. ئەم بڕیارەی حكومەتی مالیزیا پێشوازیەكی گەرمی لێكراوە و زیاتر هاوڵاتیان پابەندی ڕێنماییەكانی تەندروستی دەكات و لە ماڵكانیان دەمێننەوە.\nبۆ ئەم مەبەستە و زیاتر پاراستنی گیانی هاوڵاتیان، پێویستە حكومەتی عێراق و كوردستانیش هەنگاوی لەمشێوەیە بخەنە پلانی جێبەجێكردن و پلانی هاوشێوە بۆ هاوكاری هاووڵاتیەكانیان دابڕێژن ئەگەر بڕێكی كەمیش بێت.\nكە دەتوانێت ئەم هاوكاریە تەنها چینی هەژار و كەم دەرامەت بگرێتەوە، كە هیچ داهاتێكی مانگانەیان نیە.\nكە لە ڕێگای ئەم هاوكاریە دەتوانرێت بەشێك لە باری گرانی ئابووری و سەختی ژیان و گوزەرانیان باشتر بكات و زیاتر پابەندی ڕێنماییەكانی تەندروستی ببن و لە ماڵەكانیان بمێننەوە وەك پەناگەیەكی سەلامەتی.\nئەوکات هاوڵاتی خەمی بژێوی خۆیان و خانەوادەكەیان ناچاریان ناكات هەوڵی چوونە دەرەوەیان هەبێت بۆ پەیداكردنی خەرجی رۆژانەیان، كە لە ئێستادا چوونە دەرەوە هۆكاری بڵاوبوونەوەی ئەم پەتایە زیاد دەكات و كارەساتی مرۆیی لێدەكەوێتەوە و دەبێتە تەشەنەكردنی زیاتر و بڵاوبونەوەی پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا، كە پەتایەكی تا ڕادەیەك كوشندەیە.\nهەمومان درك بەوە دەكەین لەگەڵ سەرهەڵدانی هەر قەیرانێكی هاوشێوە ئەركی حكومەتە هاوكاری هاونیشتمانیەكانی بكات، تاكو قەیرانەكە تێدەپەرێنێت. تكام وایە خەڵكی دەوڵەمەند و سەرمایەدارەكانی ووڵات هەست بەخراپی گوزەرانی هاونیشتمانیەكانیان بكەن و دەستی هاوكاریان بگات بەو خانەوادانەی كە هیچ داهاتێكیان نیە لە ئێستادا بەهۆی سەرهەڵدانی ئەم پەتایە.\nبۆ سود بینین لە میكانیزم و ڕێگاكانی بەرەنگاربونەوەی ئەم پەتایە، پێویستە نموونەی ووڵاتی چین دووبارە بكەینەوە تەنها بە مانەوە لە ماڵەكانیان و پابەندبوون بە ڕێنماییەكانی تەندروستی؛ هاوڵاتیەكانیان سەركەوتن و زاڵبوونی خۆیان بەسەر پەتاكە راگەیاند. وە ئەركی سەرشانی هاوڵاتیان ئەركی حكومەت ئاسانتر دەكات، ئەویش بە مانەوەیە لە ماڵەكانیان.


هه له بجه دوای بیست ساڵان: کوردستان وه ک مه لبه ندی جینوساید – Denegkan\nهه له بجه دوای بیست ساڵان: کوردستان وه ک مه لبه ندی جینوساید\nbyadmin\tMarch 15, 2008\tجینۆساید\nئه میر حه سه نپوور…\nزانستگای تۆرانتۆ، کانادا…\nبیست ساڵی پێ نه چوو… هه وه ڵ ساڵڕۆژی کوشتاری هه ڵه بجه، بێ بڕیاردان، بێ ده نگدانی پارلمان، و بێ یه کده نگی، وه ک رۆژی نه ته وه یی شینگێڕان داڕژا. به ڵام هه له بجه زۆر زوو بوو به گۆڕه پانی خه بات و ململانی له نێو نه ته وه دا و له نێوان نه ته وه وه و هێزی دی.\n1- کوردستان وه ک "مه ڵبه ندی جێنۆساید":\nمارک لێڤین، مێژوونووسی جێنۆساید، ده ڵێ عه نه دۆڵی رۆژهه ڵات، که هه رمه نستان و کوردستان و مێزۆپۆتامی ده گرێته‌وه، له ساڵی 1878 به و لاوه کرا به "مه ڵبه ندی جێنۆساید". له و ساڵه دا، ده وڵه تی عوسمانی ده ستی کرد به قه ڵاچۆی گه لانی هه رمه نی و ئاشۆری و له ساڵانی 1915 هه تا 1923 ئه و دوو گه له یان به قڕان کرد. له ساڵی 1917 دا، ده وڵه تی عوسمانی، له جه‌نگه‌ی هاندانی کورد له دژی گه لانی ئاشۆری و هه رمه نی، ده ستی کرد به راگوێزتنی کوردان بۆ ده ره وه ی کوردستان. که ده وڵه تی عوسمانی هه ڵوه شاوه (1918) و ده وڵه تی عێراق له ژێر چاوه دێری ئینگلستاندا دامه زرا (1932-1918)، له کۆماری تورکییه جێنوسایدی کوردان درێژه ی پێدرا و له کوردستانی عێراق، له ژێر ده سه ڵاتی به عسدا، له پێشدا له 1963 و دوایه له ساڵانی 1968 هه تا 2003 دا، مه ڵبه ندی جێنۆساید چالاک بۆوه و گه لی کورد و ئاشۆری به کوشتار، وێرانکردنی گونده کان، راگوێزتن، زمانکوژی، و کولتورکوژی وه به ر لێشاوی جێنۆساید که وتن. له ئێران (به تایبه تی له حکوومه تی ره زا شا دا) و سوورییه ش (به تایبه تی له ساڵانی 1960 به و لاوه) پڕۆژه ی جێنۆساید له ئارا دا بووه.\nمارک لێڤین ده ڵێ جینۆساید له و ناوچه دا قاعیده یه نه ک ئیستیسنا. راست بوونی ئه و بۆچوونه له ته جره به ی گه لانی ناوچه (کورد ، هه رمه نی و ئاشۆری) ده رده که وێ. له و چوار وڵاتانه دا، "جینایه تی شه ڕی"، "جینایه تی دژی به شه رییه ت" و جێنۆساید به شێک له ئامڕازی ده کار هێنانی ده سه ڵاتی ده وڵه تیین. ده وڵه ت زۆر به ئاسایی سوپای بۆ کوشتار و وێرانکردن ده کارهێناوه و پابه ندی هیچ قانوونێک، چ ناوخۆیی چ نێونه ته وه یی، نه بووه. کانگای جێنۆساید له ناوچه دا ناسیۆنالیسمه. له تورکییه، ناسیۆنالیسمی تورک (تورکایه تی "کومیته ی ئیتحاد و ته ره قی" پێش 1919 و تورکایه تی مسته فا که ماڵ دوای 1923)، له عێراق و سوورییه، ناسیۆنالیسمی عه ره ب (به تایبه تی به عسێتی)، و له ئێران، ناسیۆنالیسمی فارس (به تایبه تی چه شنی په هله وی) سه رچاوه ی جێنۆساید و جینایه تی شه ڕی و جینایه تی دژی به شه رییه ت بوون. له سیاسه ت و ئیده ئۆلۆژی ناسیۆنالیسمی ده وڵه تی ئه و وڵاتانه دا، داوای به رابه ری کردن وه ک به رنامه ی جیابوونه وه و به ش به شکردنی نه ته وه و وڵاته که ی چاوی لێده کرێ و سزای ئه و "تاوانانه" ش کۆکوژییه.\n2- گۆڕانی باروودۆخی جێنۆساید؟\nله تورکییه و سوورییه و ئێران، بارودۆخی وه ڕێخستنی جێنۆساید و جینایه تی شه ڕی به رده وامه. ته نیا له عێراق، سێ ساڵ دوای هه له بجه و ئه نفال، گۆڕانێکی به رچاو له ده سه ڵاتی ده وڵه تی پێکهات: له پێشدا، دوای شه ڕی 1991 ی ئه مریکا له دژی سه دام، به شێک له کوردستانی عێراق له ده ستی ده وڵه تی به غدا هاته ده ر و حکوومه تی هه رێمی کوردستان پێکهات. شه ڕی دووه می ئه مریکا له 2003، ریژیمی به عسی لابرد و ریژیمێکی دی له جێگه‌ی دانا. نوێنه رانی قوربانییه کانی ئه نفال (رابه رایه تی کورد و شیعه) جێگه ی قوربانیکه ریان (ریژیمی به عس) گرته وه. له رواڵه تدا، وێده چێ ئه و بارودۆخه ی که جێنۆساید پێکدێنێ چی دی له ئاردا نه ماوه.\nئه و ریژیمه ی ئێسته له به غدا ده سه ڵاتی هه یه، به پێچه وانه ی ریژیمی به عس یه کده ست نییه؛ ده سه لاتی ده وله تی به گوێره ی قه ومییه ت (عه ره ب و کورد)، دین (ئیسلام، مه سیحی)، و مه زهه ب (شیعه و سونه) دابه شکراوه. ئه وه دابه شکردنی ده سه ڵات به شێوه یێکی به رابه ر یان دێمۆکراتی نییه. راستییه‌که‌ی ئه وه یه که ناسیۆنالیسمی عه ره ب هێشتا به سه ر ده وڵه تی به غدا دا زاڵه. رابه رایه تی شیعه به کرده‌وه و به قسه ئه و‌ه ی سه لماندووه که له ئاست کێشه ی کورد جیاوازییه کی زۆری له گه ڵ به عس نییه. یه کده نگی یان وێکچوونی ئه و دوو به ره ی ناسیۆنالیسمی عه ر‌ه ب له سیاسه تی رابه رایه تی شیعه سه باره ت به کێشه ی که رکووک، فێدرالیسم، نه وت، سنووره کانی کوردستان، یان محاکه مه ی سه دام و ده سته وده یاره که ی باش روون بۆته وه. با ئه نجومه نی وه زیران له به غدا به بۆنه ی بیسته مین ساڵڕۆژی کۆکوژی، شه ش ملیۆن دۆلار ته رخانی ئاوه دانکردنه وه ی هه ڵه بجه بکا، با له سه رانسه ری عێراق به یادی کۆکوژی بۆ ماوه ی یه‌ک خوله ک ماته مگێڕی بکرێ – ئه وانه و زۆر کاری وا ریژیمی ئێسته له ریژیمی پێشوو ته واو هه ڵنابڕن.\nتاقیکردنه وه ی راسته قینه کاتێک دێ که حکوومه ت ده سه ڵاتی ته واو (سیاسی، عه سکه ری، ئیداری، و ئابووری) به سه ر به غدا و به شی عه ره بی عێراقدا په یدا بکا، وه ک حکوومه تێک سه قام بگرێ، و له سه ر پێی خۆی راوه ستێ. ئه گه ر شتێکی وا پێک بێ، ده ستوور و قانوون و په یمان و به ڵێنی هیچکام ناتوانێ به ر به به رژه وه ندی به شی زۆرینه ی ریژیم بگرێ؛ ته نانه ت بوونی فراکسیۆنێکی کورد له حکوومه ت دا ناتوانێ پێشی زه برووزه نگی زۆرینه (ناسیۆنالیستی جۆراوجۆری عه ره ب، هه م ئیسلامی و هه م سکوولار) بگرێ. بیانووی پاراستنی "نیشتمانی عه ره بی" له گه‌ڵ بیانووی پاراستنی یه کێتی "ئومه تی ئیسلام" تێکده هاڵێ و مه کینه ی جێنۆساید وه کارد‌ه که وێ.\n3- بارودۆخی ناوچه یی و ناونه ته وه یی\nله بیست ساڵی رابردوو دا، هه م زانیاری و وشیاری سه باره ت به جێنۆساید و هه م تێکۆشان بۆ به ربه ره کانیکردن و دادگایی کردنی په ره ی ئه ستاندووه به ڵام له هه مان کاتدا جینۆساید، جینایه تی شه ڕی و جینایه تی دژی به شه ریه ت به ربڵاوتر بووه — له ئورووپا (له ناوچه ی بالکان)، ئه فریقا (له چه ند ولات)، ئاسیا (فلستین، تورکییه، عێراق، ئه فغانستان…)، و ئه مریکای ناوه ندی و باشوور (له چه ند وڵات). له رۆژهه ڵاتی ناوه راست هیچ ریژیمێک نییه که له ئه و جینایه تانه بپرینگێته وه.\nله راده ی ناونه‌ته‌وه یی دا، له گه ڵ ئه وهشدا چه ند هه نگاو به ره و پێشه وه هه ڵگیراوه له هه مان کاتدا پاشه کشه ده کرێ. بۆ وێنه، کاتێک له ساڵی 1963 کۆماری سۆسیالیستی مه غوولستان و یه‌کێتی سۆڤێت به رێکخراوی نه ته وه یه‌کگرتووه کانیان راگه یاند که ده وڵه تی عێراق خه‌ریکی جێنۆسایدی گه‌لی کورده و داوایان کرد کرد که به پێی کۆنوانسیۆنی جێنۆساید باسی بکرێ و کۆتایی به و جینایه ته بدرێ، ئه و داخوازییه به بیانووی جۆراوجۆر به رپه رچ دراوه. یه کێک له و بیانوانه ئه وه بوو که نه ته وه یه کگرتووه کان مێکانیسمێکی بۆ به ڕێوه بردنی (تنفیذ) کۆنوانسیۆنی جێنۆساید نییه. چل ساڵ دوایه، که ئه مریکا ریژیمی به عسی رووخاند مێکانیسمی محاکه مه کردنی تاوانبارانی جێنۆساید پێکهاتبوو. "دادگای جینایی نێونه ته وه یی" له ساڵی 2002 دا بؤ محاکه مه کردنی ئه و جینایه تانه ده ستی به کار کرد. به ڵام که ریژیمی به عس رووخا، رێگه نه درا به محاکه مه یه کی رێک و پێک و رۆشنگه رانه. سه رباقی به ده سته وه بوونی دنیایێک به ڵگه و له به ر ده ست بوونی تاوانباره کان، رێگه‌یان گرت به روونبوونه وه ی گشت لایه نی ئه و جینایه تانه.\nئه مریکا به رهه ڵستی سه ره کی بوو. محاکه مه یه کی راسته قینه و رێک و پێک پێوه ندی واشنگتن و به عس ده رده خا، ئه ویش پێوه ندییه کی به رین له هاتنه سه رکاری به عس له 1963را بگره هه تا ساڵانی 1974 به و لاوه. محاکه مه ی سه دام له جیاتی ئه وه ی له خزمه تی خه باتی گه لانی ناوچه له دژی جێنۆساید و جینایه تی شه ڕی دابێ، کرا به گه مه یێکی سیاسی بۆ ئه وه ی یارمه تی بدا به چاره سه رکردنی گێره وکێشه کانی بووش و ده سته وده یاره که ی — له هه ڵبژاردنه وه ی را بگره هه تا ناڕه زایی ناوخۆیی و ناونه ته وه یی سه باره ت به ئاکامی شه ڕی عێراق. هه روه ها ده وڵه تانی ناوچه ش، ته نانه ت ئه وانه ی دژی سه دام بوون، وه ک ئه مریکا، نایانه وێ محاکه مه یه کی راسته قینه بکرێ له به رئه وه ی (ئه لف) کارنامه ی خۆیان له سه دام باشتر نییه و ده ترسێن تووشی چاره نووسیکی وا ببن؛ (ب) محاکه مه یه کی وا زانیاریی هاووڵاتییان سه باره ت به ئه و جینایه تانه به رین ترده کا و وشیارتریان ده کا وهانیان ده دا بۆ به ربه ره کانی کردنی ده وڵه تی جینۆسایدکه ر ته نانه ت ده وڵه تی نه ته وه یی خۆیان؛ (ج) مافی هاووڵاتییان بۆ دادگایی کردنی ده سه ڵاتداران ده سه لمێنێ؛ (د) پێشینه داده مه زرینێ و رێگه پێشانده دا به هاووڵاتییان بۆ ئه وه ی ئه و مافه دابین بکه ن؛ (ه) ده سه ڵاتی ده وڵه ت کز ده کا له به ر ئه وه ی جینۆساید جینایه تێکی نێونه ته وه ییه و محاکه مه کردنی تاوانبارانیش ده کرێ له هه ر وڵاتێک به ڕێوه بچێ.\n4- کوردایه تی و ئه نفال\nئه گه ر جێنۆسایدی گه‌لی کورد و هه رمه نی و ئاشۆری به رهه می ناسیۆنالیسمه (ناسیۆنالیسمی تورک و عه ره ب و فارس)، بۆچوونی باو سه باره ت به جێنۆساید و به رنامه ی به ربه ره کانی کردنیشی له کوردستاندا (و له نێو هه رمه نی و ئاشۆری دا) بۆچوونی ناسیۆنالیستییه. جیهانبینی ناسیۆنالیستی مه ودای خه بات له دژی جێنۆساید به رته نگ ده کا و رێگه نادا ئه و جینایه تانه بنه بڕبن.\nکوردایه تی وای داده نێ که هه رچی عه ره ب و تورک و فارسه دوژمنی کورده. ناسیونالیستی هه رمه نی و ئاشۆریش پێیان وایه هه رچی تورک و کورده دوژمنی ئه به دی ئه وانن. ناسیونالیستی یه هوودی (به تایبه ت سه هیوونیسته کان) پێیان وایه جووله که "گه لێکی هه لبژێردراو"ه و گشت گه لی دی زوڵمیان لێده که ن. ته نانه ت تێزی "تاقانه یی هۆلۆکاست"یان ساز کردووه بۆ ئه وه ی جێنۆسایدی جووله کان له گشت جێنۆسایدی تر جوێ بکه نه وه؛ ده ڵێن هیچ گه لێک به ڵای وای به سه ر نه هاتوه؛ نێوی مه زهه بی "هۆلۆکاست"یان له و جێنۆسایده ناوه، و باسی وه ی ناکه ن که ریژیمی نازی خه ڵکی رؤما و ته نانه ت ئه لمانیشی کوشتار ده کرد. ئه و سیاسه ته ناسیۆنالیستییه ئینکاری جێنۆسایدی هه رمه نیان ده کا له به ر ئه وه ی که پێی وایه دان نان به ئه و جێنۆسایده قورسایی هۆلۆکاست که م ده کاته وه. ئه و بۆچونه سه باره ت به جێنۆساید، هه م له سه هیونیسم دا و هه م له کوردایه تی دا، مه به ستێکی سیاسی هه یه. باسکردنی جێنۆساید، بیرکردنه وه ی، و مێژوونووسینه که ی گشتی له خزمه ت سیاسه تی نه ته وه ڕۆنان دایه نه ک له خزمه ت بنه بڕکردنی جێنۆساید. له سه هیونیسم دا، یادی هۆلۆکاست بۆ پاکانه کردنی سیاسه تی داگیرکردنی فلستین و جێنۆسایدی فلستینییه کان که ڵکی لێوه رده گیرێ. ده وڵه تی ئیسرائیل دانی نه ناوه به جێنۆسایدی گه لی هه رمه نی. وا هه یه ناسیۆنالیستی هه رمه نی دان نانێ به جێنۆسایدی ئاشۆرییه کان بۆ ئه وه ی له بایه خی جێنۆسایدی خۆیان که م نه بێته‌وه.\nبۆچوونێکی باوی تر ئه وه یه که جێنۆساید و ئه و چه شنه جینایه تانه به رهه می "ده وڵه تی دیکتاتۆری" ن. ئه و بۆچوونه له باری تیۆرییه وه زۆر کزه له به ر ئه وه ی دیکتاتۆری و دیمۆکراسی لێک جوێ ده کاته وه و به دژی یه کتریان له قه ڵه م ده دا، و ئه وه نابینێ که تا کاتێکی ده سه ڵات (ئابووری، کۆمه ڵایه تی، سیاسی) له کۆمه ڵگه دا به شێوه یێکی نابه رابه ر دابه ش کراوه، هیچ ده سه ڵاتێکی ده وڵه تی ناتوانێ بۆ گشت لایه نێک دیمۆکراتی بێ. له کرده وه ش دا، ئه وه ی به ده وڵه تی دیمۆکراتی داده نێن کارنامه یێکی خاوێنی نییه.\nبۆ وێنه، ده وڵه تی ئه مریکا، که خۆی به ریژیمی هه ره دێمۆکراتی دنیا داده نێ، له ده ست تێوه دانی جێنۆساید و جینایه تی شه ڕی و جینایه تی دژی به شه رییه ت له زۆربه ی ده وڵه ته دیکتاتۆرییه کان له پێشتره. ئه گه ر ریژیمی به عس هه ر له چوارچێوه ی عێراق ئه و جینایه تانه ی ده کرد، ده وڵه تی ئه مریکا له سه رانسه ری دنیایه ده یکا. جێنۆسایدی ئه مریکا له پێشدا به کوشتاری گه له بوومییه کان ده ستی پێکرد و له سه ده ی بیست دا جینایه تی شه ڕی به به رینایی دنیا درێژه ی پێدرا (بۆ وێنه بۆردمانی هێرۆشیما و ناگازاکی به چه کی ئه تۆمی؛ بۆردمانی ویه تنام به چه کی کیمیاوی؛ ئه شکنجه ی زیندانیان له ئه بووغره یب و گوانتانامۆبه ی؛ رفاندن و راگویزتن و زیندانی کردنی ئه وانه ی به شه ڕکه ری دژی خۆی داده نێ). جا سه یر نییه که ئه مریکا سی و شه ش ساڵی پێچوو هه تا کۆنوانسیۆنی جینۆسایدی نه ته وه یه کگرتووه کان په سند بکا و کاتێکیش په سندی کرد ئه وه نده ی شه رت ومه رج بۆ دانا که گه لانی بوومی ئه مریکا و گه لانی تری دنیا نه توانن ئه و ده وڵه ته به تاوانی جێنۆساید محاکه مه بکه ن. کاتێکی نه ته وه یه‌کگرتووه کان دوای چه ند ساڵ حه ول دان بۆ دامه زراندنی "دادگای جینایی نێونه ته وه یی"، له ساڵی 1998 دا قانوونی دامه زراندنی ئه و دادگایه ی بۆ ده نگ دان ئاماده کرد، 120 ده وڵه ت په سندیان کرد، 21 ده وڵه ت ده نگیان نه دا، و ته نیا 7 ده وڵه ت دژایه تییان کرد – ئه مریکا، عێراق، ئیسرائیل، لیبی، چین، و قه ته ر.\nیه کێک له تایبه تێتییه کانی ئه و سێ جینایه ته (جێنۆساید، جینایه تی شه ڕی، جینایه تی دژی به شه رییه ت) ئه وه یه که ئه گه ر ئامانجیان فه وتاندنی یه ک گه ل یان کۆمه ڵێکی تایبه تی بێ، وه ک جئنایه ت له دژی ته واوی به شه ر له قه ڵه م دهدرێن و به ربه ره کانی کردنیان ئه رکی سه ر شانی هه ر ئینسانێکه. هه روه ها، بێده نگی کردن و ئینکاری جێنۆساید وه ک درێژه پێدان و به شداریکردنه له و جینایه ته. کاتێکی ئه مریکا بێده نگی ده کا له وێرانکردنی چه ند هه زار گوند له کوردستانی عێراق و تورکییه و کاتێکی پاکتاوی قه ومی گه لی فلستین و جینایه تی شه ڕی ئیسرائیل په سند ده کا، ئه رکی گشت ئینسانێکه ئه مریکا وه ک به شداری ئه و جینایه ته چاو لێ بکا.\n5- داهاتووی مه ڵبه ندی جێنۆساید\nئاخۆ ده کرێ "مه ڵبه ندی جێنۆساید" بکه ین به "مه ڵبه ندی رزگار له جێنۆساید"؟ به بڕوای من جێنۆساید و مه ڵبه ندی جێنۆساید تا زه مانێک که ناسیۆنالیسم له ئارادابێ و ده سه ڵاتی سیاسی و ئابووری به گوێره ی نه ته وه و ره گه ز و قه ومییه ت و دین دابه شکرابێ به رده وام ده مێنێ. خه باتی سه ره کی ده بێ بۆ تێکدانی ئه و بارودۆخه بێ که جێنۆساید پێکدێنێ به ڵام خه بات بۆ تێکدانی ئه و بارودۆخه ئه وه ناگه‌یێنێ که له چوارچێوه ی باری باودا ناتوانین هیچ هه نگاوێک هه ڵبگرین.\nخه بات له دژی جێنۆساید پێویستی به زانیاری و وشیاری سه باره ت به و جینایه ته هه یه. ئێسته زانیارێکی زۆر سه باره ت به ئه و سێ جینایه تانه له به ر ده ست دایه که پێویسته فێری بین و له په ره پێدانیدا به شداری بکه ین. ئه وه نده ی کوردستان ئامانجی تیری جێنۆساید بووه، ده با تا ئێستا زانیارێکی قووڵ و به رین سه باره ت به ئه و دیارده یه پێکهاتبا. به ڵام زانیاری و ئاگایی سه باره ت به ئه و جینایه تانه له ته جره به که ی وه دوا که وتووه.\nچه مکی جێنۆساید دوای دامه زرانی نه ته وه یه کگرتووه کان و حه ولدان بۆ په سندکردنی کۆنوانسیۆنی جێنۆساید (1948-1945) که وته سه ر زاران. پێش ئه وه ی نه ته وه یه کگرتووه کان ئه و به ڵگه یه په سند بکا، ئه و ده می پێشنووسه که ی راوێژی لێده کرا، به درخانییه کان له یادداشتێک بۆ نه ته وه یه کگرتووه کان به شێک له پێشنووسێکی ئه و به ڵگه یان گێڕاوه و باسی جێنۆسایدی گه لی کوردیان کرد. به ڵام ئه و د‌ه ستپێکه وشیاری و چالاکی به دوا دا نه هات. له ساڵی 1963 که کۆماری سۆسیالیستی مه غوولستان و یه کێتی سۆڤیت باسی جێنۆسایدی گه لی کوردیان له نه ته وه یه کگرتووه کان هێنا گۆڕێ، دیسان وشه ی جێنۆساید که وته سه ر زاران به ڵام باسی جێنۆساید نه بوو به به شێک له کوولتووری سیاسی کورد و وڵاتانی ناوچه. له گه ڵ ئه و‌شدا، نووری درسیمی له 1952 دا، مێژووی کوشتاری درسیمی نووسیبۆوه و به تورکی له شامێ بڵاوی کرده وه، باسی جێنۆسایدی کورد له تورکییه به شێوه یێکی مێژوویی و لێکۆڵینه وه یی هه وه ڵ جار له خه باتی ئیسماییل بێشکچی دا ده ست پێده کا (کتێبی تونجه لی قانونو (1935) و ده رسیم ژێنۆسیدی، ئیستانبوول، 1990). له کوردستانی عێراق، له گه ڵ ئه و شدا له 1991 به و لاوه ئازادی لیکۆڵینه وه هه بووه هێشتا به رهه می به پێز و پێویست بۆ کاری چالاکی و زانیاری له به ر ده ست دانییه و هێشتا لێکۆلینه وه و لێکدانه وه سنووره کانی هه وه ڵ لیکۆلینه وه ی ئه نفالی نه به زاندووه (کتێبی جینۆساید له عێراقدا و په لاماری ئه نفال بۆ سه ر کورد لێکۆڵینه وه ی "رێکخراوی مافی مرۆڤ"، به ئینگلیسی 1993؛ کوردییه که ی چاپی 1999). گۆڤاری ئه نفال، که وادیاره ته نیا یه ک ژماره ی ده رچووه، له بێ سه ره و به رییدا که م وێنه یه.\nئه و کورته مێژوویه بۆیه ساغ ده که مه وه و ده یگێڕمه وه که بڵێم کوردایه تی توانای خه بات بۆ بنه بڕکردنی جێنۆسایدی نییه. له گه ڵ ئه وه شدا نوێنه رایه تی کورد له پڕۆسه ی دانانی ده ستووری عێراق دا حه ولیدا ده وڵه تی ناوه ندی ده سه لاتی جێنۆساید و جینایه تی شه ری نه بێ، له وه شدا زۆر سه رنه که وت و به به رژه وه ندی ئه مریکا له گه ڵ ناسیۆنالیسته شیعه کان سازشتی کرد.\nدیاره قانوون، هه ر چه ندیش به راشکاوی و به تێروته سه لی رێ له ئه و جینایه تانه بگرێ، ناتوانێ بنه بڕیان بکا. ده وڵه ت، ئه گه ر ویستی جێنۆساید بکا، له ده ستوور و قانوونی ناوخۆیی و نێونه ته وه یی ناپرینگێته وه و پێشێلیانده کا. سه رباقی وه ی، قانوون مه یدانێکی خه بات له دژی ئه و جینایه تانه یه.\nئه گه ر جێنۆساید جینایه تێکی نێونه ته وه ییه، به ربه ره کانی کردنیشی ده بێ نێونه ته وه یی بێ. له مه ڵبه ندی جینۆساید دا سێ گه‌ل ته رتوتونا کراون — هه رمه نی و ئاشۆری و کورد. جێنۆسایدی هه رمه نی، جێنۆسایدی کورده و جێنۆسایدی کورد، جێنۆسایدی ئاشۆرییه. کوردێکی بیه وێ به راستی له دژی ئه و جینایه تانه خه بات بکا پێویسته دان بنێ به به شداریکردنی به شێک له رابه رایه تی کورد له جێنۆسایدی هه رمه نی و ئاشۆری دا و ئه و رابه رایه تییه وه ک ده سته و ده یاره ی جینۆساید چاو لێبکا و مه حکوومی بکا. به ڵام سیاسه ت و کرده وه ی نێو نه ته وه یی ته نیا به هاوکاری و هاوپشتی ئه و سێ قوربانییه پێک نایا. کوردێک یان هه رمه نییێک که دژایه تی جێنۆسایدی گه لی فلستین و گه لانی تر نه کا، ناتوانێ له خه باتی خۆی دا سه ربکه وێ. ته نیا به شۆڕشی گه لانی دنیا له دژی ئه و جینایه تانه ده کرێ ده سه ڵاتداران چاوترسێن بکرێن و سیستێمی جیهانی جێنۆساید پاشه کشه ی پێبکرێ.\nله و قسانه دا وا ده رده که وێ که خه بات بۆ بنه بڕکردنی جێنۆساید خه باتێکی ئالۆزه و زۆر لایه نی هه یه – سیاسی، ئیده ئۆلۆژی، کوولتووری، قانوونی… من باسی وه م کرد که سیاسه ت و ئیده ئۆلۆژی ناسیۆنالیستی رێگه نادا به خه باتێکی وا که جێنۆساید بنه بڕ بکا، ئه وه ش له به ر ئه وه ی که پێگه ی جێنۆساید نه ته وه و ناسیۆنالیسمه. به ڵام تاقه که س به هیچ سیاسه ت و ئیده ئۆلۆژییێک له حیم نه کراوه. دیاره که سێکی رێبازی ناسیۆنالیستی هه بێ ده توانێ خه باتی بێوچان له دژی جێنۆساید بکا. با مێژووی جێنۆسایدی هه رمه نی بگێڕمه وه. سه د ساڵ له وه ی پێش، برایانی به درخان، که به شی هه ره به هێزی چینی ده ره به گ بوون و له هه مان کاتدا ناسیۆنالیسمی تازه سه رهه ڵێناویان به ڕێوه ده برد، به توندی ره خنه یان گرت له به شداریکردنی سه رۆک عه شیره ت و ده ره به گی کورد له کوشتاری هه رمه نی. هه شتا ساڵ دوایه، یلماز گونه ی، هونه رمه ندی چه پ، چه ند رۆشنبیری تورکی هاندا بۆ ئه وه ی تورکییه کۆکوژی هه رمه نیان وه ك جێنۆساید به ره سمییه ت بناسێ.\nله تورکییه، که ناسیۆنالیسمی که مالیستی ته واو بڕه وی هه یه و ده وڵه ت هانده ری دوژمنایه تی تورک و کورده، یه سیم ئوستائوغلو له فیلمی سه فه ر به ره و خۆره تاو (2000) دا، وێرانکردنی گونده‌کانی کوردستان و زه بروزه نگی "میت"ی له قاو داوه، وده لێ کورد و تورک ده توانن پێکه وه بژین. ورده ورده رۆشنبیران، جارێ زۆرتر له به ره ی چه پ، جێنۆسایدی هه رمه نی و سه رکوتکردنی کوردان مه حکووم ده که ن.\nپێویسته له نیزامی په روه رده دا، به رنامه ی دراساتی جینۆساید و دوو جینایه ته که ی تر دامه زرێ و لایه نه جۆراۆجۆره کانیان لێکبدرێته وه؛ ئه وانه ی بۆ حکوومه ت کار ده که ن ده بێ سه باره ت به و جینایه تانه ده رس بدرێن… من تا ئێستا باسی وه م نه کردووه که ژیانی پاشماوه ی هه ڵه بجه و ئه نفال دوای شازده سال حکوومه تی کورد چۆنه؟ هه روه ها ده کرێ بپرسین، باری ژیان و مافه کانی ئاشۆرییه کان له ژێر ئاڵای کورد دا چۆنه؟\nNext سه‌مایه‌ک بۆ هه‌ڵه‌بجه شیوه‌نێک بۆ 16-3


گواستنەوەی نایمار لە پاریسەوە بۆ بارسا بۆمبی کریستیانۆ بە میریکاتۆدا دەتەقێنێتەوە ! – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/07/11 - 10:00 PM\nئەگەرەکانی گەڕانەوەی نایمار دا سیلڤای بەرازیلی لە یانەی پاریس سانت جێرمانەوە بۆ یانەی بەرشلۆنە ڕۆژ بەڕۆژ بەهێزتر دەبن، سەرچاوەکانیش پێیان وایە ئەم گواستنەوەیە گواستنەوەی گەورەی تر بەدوای خۆیدا دەهێنێت.\nپۆرتاڵی “ئۆکەی دیاریۆ”ی ئیسپانی لەئاژانسی “ئی ئێف ئی”یەوە بڵاویکردۆتەوە، نایمار لەم چەند هەفتەیەدا دەبێتە سەرئێشەی تەواو بۆ ئیدارەی یانەی پاریس سانت جێرمان و یاریزانەکە دەستبەرداری خەونەکانی نابێت تا ئەوکاتەی هەوڵەکانی دەگەن بە ئەنجام، لەبەرامبەردا ناسڕ خلێفی خاوەنی پاریس و هاوەڵانی بە دەستبەتاڵبوون قایل نابن و هەوڵی تەقاندنەوەی بۆمبێکی گەورە دەدەن کە لە هزری هیچ شارەزایەکدا نەبووبێت.\nبەپێی سەرچاوەکان، ئەگەر پاریس نایمار لەدەستبدات بڕی ٢٥٠ ملیۆن یورۆ بەدەست دەهێنێتەوە، ئەو پارەیەش زۆری زیادە بۆ گواستنەوەیەکی گەورەی هاوشێوەی نایمار، تاکە یاریزانیش کە بەرپرسە قەتەریەکانی یانەی پاریس سانت جێرمانی سەرسام کردووە و لەو ئاستە بەرزەدا پەیوەندیان لەگەڵیدا هەیە “کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ”ی پورتوگالیە.\nئیدارەی پاریس هەوڵددەەن گەڕانەوەی نایمار دوابخەن بۆ وەرزی داهاتوو، بەڵام ئەگەر بێتو لەم وەرزەشدا جوڵەی پێبکرێت، ئەوا شێخ ناسڕ بە زەبری پارە دەتوانێت وەرزی داهاتوو و پاش دەرکەوتنی ئەنجامەکانی یانەی یوڤانتۆس بەئاڕاستەی کریستیانۆ هەنگاو بنێت، پێشتریش دۆنی پورتوگال پەیوەندی توندوتۆڵی لەگەڵ یانە فەرەنسیەکە پێکهێناوە و مامەڵەی گواستنەوەی بابەتێکی مەحاڵ نابێت.\nبه‌رشلۆنه‌پاریس سانت جێرمانخولی ئیتاڵیاخولی ئیسپانیاخولی فه‌ره‌نساکریستیانۆگواستنه‌وه‌کاننایماریوڤانتۆس\n(به‌وێنه) ٣٠ یاریزانی بێبه‌رامبه‌ر، بۆنده‌کانیان کۆتایی هاتووه و تا ئێستا یانه‌یه‌ک نه‌بووه بیانکڕێت !


سالانه ديدارا قوبه‌هان يا گه‌شتيارى دێ ل په‌يمانگه‌ها ئامێديێ هێته سازكرن :: Duhok Polytechnic University\nسالانه ديدارا قوبه‌هان يا گه‌شتيارى دێ ل په‌يمانگه‌ها ئامێديێ هێته سازكرن\nرێڤه‌به‌رێ گشتى يێ گه‌شت و گوزارێ ل دهوكێ و ده‌ڤه‌ردارێ ئامێديێ و جڤاتا په‌يمانگه‌ها ئامێديێ كومبوون و بريار دان سالانه ديدارا قوبه‌هان يا گه‌شتيارى بهێته سازكرن\nژبو پێشخستنا كه‌رتێ گه‌شت و گوزارێ ل ده‌ڤه‌را ئامێديێ، په‌يمانگه‌ها ته‌كنيكى يا ئامێديێ ب هه‌ڤكارى و هه‌ماهه‌نگى دگه‌ل رێڤه‌به‌ريا گشتى يا گه‌شت و گوزارێ ل پارێزگه‌ها دهوكێ دێ سالانه ديداره‌كێ ب ناڤێ ديدارا قوبه‌هان يا گه‌شتيارى ل ئامێديێ سازكه‌ن.\nئه‌ڤرو روژا پێنج شه‌مبى رێكه‌فتى 24/2/2022 به‌رێز پ.د.خه‌يرى عه‌لى ئوسو رێڤه‌به‌رێ گشتى يێ گه‌شت و گوزارێ ل پارێزگه‌ها دهوكێ دگه‌ل به‌رێز وارشين سلمان ده‌ڤه‌ردارێ ئامێديێ، و به‌رپرسێ گه‌شت و گوزارا ئامێديێ و به‌رپرسێ لژنا ناوچا ئامێديێ سه‌ره‌دانا په‌يمانگه‌ها ته‌كنيكى يا ئامێديێ كرن و ژ لايێ پ.هـ.د.هكار زكى راگرێ په‌يمانگه‌ها ته‌كنيكى يا ئامێديێ ڤه هاتنه پێشوازيكرن.\nد كومبونه‌كێ دا كو ل هولا جڤاتا په‌يمانگه‌هێ برێڤه‌چوو، ل ده‌ستپێكێ پ.هـ.دهكار زكى راگرێ په‌يمانگه‌هێ بخێرهاتنا مێڤانان كر، پاشان به‌حسێ كه‌رتێ گه‌شت و گوزارێ ل ده‌ڤه‌رێ كر و چه‌ند پروژه و پێشنيار بو ئه‌نجامدانا هند كار و پروژه‌يێن هه‌ڤپشك دگه‌ل رێڤه‌به‌ريا گشتى يا گه‌شت و گوزارێ ل پارێزگه‌ها دهوكێ ل سه‌ر پێشخستنا كه‌رتێ گه‌شت و گوزارێ ل ده‌ڤه‌رێ كر، وه‌ك ئه‌نجامدانا ديبه‌يت و په‌نه‌لان يان خولێن راهێنانێ بو وان كه‌س و كادرێن ل جهێن گه‌شتيارى كاردكه‌ن، هه‌روه‌سا پێشنيارا كرنا ڤيسته‌ڤاله‌كێ يان پێشانگه‌هه‌كا گه‌شتيارى يان ئه‌نجامدانا هه‌ر پروژه‌يه‌كێ گه‌شتيارى كو ببيته ئه‌گه‌رێ پێشخستنا كه‌رتێ گه‌شت و گوزارێ ل ده‌ڤه‌را ئامێديێ كر، هه‌روه‌سا ده‌ڤه‌ردارێ ئامێديێ و رێڤه‌به‌رێ گشتى يێ گه‌شت و گوزارێ ل دهوكێ به‌رهه‌ڤيا خو بو ئه‌نجامدانا هه‌ر كار و پروژه‌يه‌كێ بو پێشخستنا كه‌رتێ گه‌شت و گوزارێ ل ده‌ڤه‌ێ دياركرن، پاشان ب به‌رفره‌هى ژ لايێ ئاماده‌بوويان ڤه به‌حسێ چاوانيا پێشخستنا كه‌رتێ گه‌شت و گوزارێ ل ده‌ڤه‌را ئامێديێ هاته كرن و به‌حسا وان كێم و كاسيان هاته كرن كو د رێڤه‌برنا جهێن گه‌شت و گوزارى و كادرێ وان دا هه‌يه، هه‌روه‌سا به‌حسا گرنگى يا پێكڤه كاركرن و هه‌ماهه‌نگى يا دناڤبه‌را رێڤه‌به‌ريا گشتى يا گه‌شت و گوزارێ ل پارێزگه‌ها دهوكێ و پشكا كارگێرى گه‌شتيارى ل په‌يمانگه‌ها ته‌كنيكى يا ئامێديێ وه‌ك جهه‌ك ئه‌كادمى هاته كرن.\nل دوماهيا كومبوونێ بريار ل سه‌ر وێ يه‌كێ هاته دان كو ديداره‌ك ب ناڤێ ديدارا قوبه‌هان يا گه‌شتيارى سالانه ل هه‌يڤا 5 ل په‌يمانگه‌ها ئامێديێ بهێته سازكرن و تێدا چه‌ندين په‌نه‌ل و ديبه‌يت دێ هێنه پێشكێشكرن، هه‌روه‌سا د به‌شه‌كێ دى يێ ديدارێ دا دێ ڤه‌ستيڤاله‌كا گه‌شتيارى هێته ڤه‌كرن، ئه‌ڤ ديداره سالانه ب هه‌ڤكارى و هه‌ماهه‌نگييا په‌يمانگه‌ها ته‌كنيكى يا ئامێديێ و رێڤه‌به‌ريا گشتى يا گه‌شت و گوزارێ ل پارێزگه‌ها دهوكێ و گه‌شت و گوزارا ئامێديێ دێ هێته رێكخستن و سازكرن.


خۆپیشاندانی دەرچووانی دانەمەزراو لەبەردەم ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم، 2-2-2020.\nمحەمەد بە هەزار چەرمەسەری خوێندنی زانكۆی تەواو كرد، لەوەش زیاتری چەشت بەدوای ئیشدا و لە بوارەكەی خۆیدا هیچی دەستنەكەوت، بۆیە ناچار بە مانگانەیەكی كەم و هیلاكییەكی زۆر بوو بە كارگوزار.\n"تا سێ ساڵ و دوو مانگ، لە كاتژمێر 6:30 خولەكی بەیانییەوە تا 11ی شەو بە بڕوانامەی بەكالۆریۆسەوە توالێتم پاكدەكردەوە، جلی نەخۆشەكانم دەشت و پاشماوەم كۆدەكردەوە، بۆ ئەوەش لە مانگێكدا تەنیا سێ ڕۆژ پشومان دەدا" محەمەد بۆ پەرەگراف وای وت.\nمحەمەد عەلی، دوای تەواوكردنی بەشی زانستە كۆمەڵایەتیەكانی زانكۆ لە 2017دا، چەند مانگێك بەدوای كاردا گەڕاوە تا دەرفەتێكی لە كەرتی تایبەت و بە دیاریكراوی وەك كارگوزار لە نەخۆشخانەیەک لە سلێمانی دۆزیوەتەوە.\n"لە نەخۆشخانە دژایەتی زۆر كرام چونكە تاكە كەس بوم بڕوانامەم هەبوو، كاتێك نادادیم دەبینی بێدەنگ نەدەبوم، بۆیە سێجار گواسترامەوە لەلایەن كۆمپانیای خاوەنی گرێبەستی پاككردنەوەی نەخۆشخانەكان تا بوم بە چاودێر و دواتر بەهۆی دژایەتی زۆرەوە وازمهێنا".\nئەوەی زۆر محەمەدی نیگەران كردووە، ساڵانێكی زۆر لە تەمەن و توانای لاوێتی بۆ خوێندن ڕۆیشت، بەبێ ئەوەی بەرهەمەكەی بچنێتەوە.\nمحەمەد تەمەنی گەیشتۆتە 31 ساڵ و چاوەڕێیە دابمەزرێت لە كەرتی گشتی تا بتوانێت لانیكەم ژیانی هاوسەرگیری پێكبهێنێت.\nئەو هیوایەی محەمەد و هەزاران دەرچوی تری زانكۆ و پەیمانگاكانی هەرێمی كوردستان ساڵانێكە بەبێ هیچ گەشبینییەك ماوەتەوە.\nدەرچوانی دانەمەزراو لە هەرێمی كوردستان، لە سەرەتای ئەمساڵدا، زنجیرەیەك خۆپیشاندانیان لە شار و شارۆچكە جیاوازەكان ڕێكخست، بۆ دامەزراندن و دۆزینەوەی هەلیكار.\nئەیوب محەمەد، ئەندامی ئەنجومەنی دەرچوانی دانەمەزراو بۆ پەرەگراف وتی "تائێستا دوو خۆپیشاندانمان ئەنجامداوە و چەند داواكارییەكمان هەیە كە جەوهەریترینیان دامەزراندنە".\nبەشێك لە دەرچوانی دانەمەزراو، ئەنجومەنێكیان پێكهێناوە بۆ سەرپەرشتیكردنی خۆپیشاندانەكان و دەربڕینی پەیامەكانیان.\n"ئێمە جگە لە دامەزراندن، داوای ڕەخساندنی هەلیكارمان كردووە لە كەرتی تایبەتدا، هەروەها كەمكردنەوەی خانەنشینی پلە باڵاكان و ئەو پارەیەی وەردەگیرێتەوە دەرچوانی پێ دابمەزرێت".\nئەیوب پێیوایە لە 34 ملیار دیناری خانەنشینی پلە باڵاكان ئەگەر كەمبكرێتەوە بۆ نیوە، دەتوانرێت نزیكەی چوار هەزار دەرچووی زانكۆ و پەیمانگا دابمەزرێنرێت.\nدەرچوانی دانەمەزراو یاداشتیان داوەتە سەرۆكایەتییەكانی پەرلەمان و حكومەت، چاوەڕوانی وەڵامن.\nئەندامەكەی ئەنجومەنی دەرچوانی دانەمەزراو وتی"هەنگاوی سەرەتا و داهاتوومان بەردەوامبوونمانە لە فشارەكان و خۆپیشاندانی هێمنانە تا ئەوكاتەی وەڵامی داواكارییەكانمان دەدەنەوە".\nدوایین پڕۆسەی دامەزراندن لە ساڵی 2013دا بوو، لەوكاتەوە بە فەرمی دامەزراندن نەماوە، جگە لەوانەی بە بڕیاری تایبەتی سەرۆكایەتی حكومەت یان بە ڕێگەی نافەرمی و واسیتە دادەمەزرێن.\nبەپێی یاسای بودجە لە 2013دا بڕیاردرا بە دامەزراندنی 15 هەزار كەس، لە 2012 ئەو ژمارەیە 17 هەزار و لە 2011یشدا زیاتر لە 25 هەزار دامەزرێنراوە.\nهێڤیدار ئەحمەد، جێگری سەرۆكی لیژنەی دارایی و ئابووری لە پەرلەمانی كوردستان بۆ پەرەگراف وتی "دامەزراندن لەكاتێكدا دەبێت كە حكومەت پلانی ئابوری خۆی هەبێت، پلانی ئابووری حكومەت بە دانانی بودجە دەردەكەوێت، لە ساڵی 2014وە بەهۆی ئەو قەیرانە داراییەوە و نەهاتنی بەشە بودجەی هەرێم لەلایەن بەغداوە یاسای بودجە بۆ هەرێمی كوردستان دانەنراوە".\nهەرێمی كوردستان، لە 2014وە بە قەیرانی سەختی داراییدا تێپەڕی و هێشتاش بە تەواوی كاریگەرییەكانی كۆتایی نەهاتووە.\nبەوتەی هێڤیدار زیاد لە جارێك گفتوگۆ لەسەر دەستپێكردنەوەی دامەزراندن كراوە، بەڵام پەیوەستە بە بودجە و ئەوەش پەیوەستە بە جێبەجێكردنی ڕێككەوتنی هەرێم و ناوەند لەسەر یاسای بودجەی فیدراڵی.\nئەندامەكەی پەرلەمانی كوردستان دەڵێت، بابەتی گرێبەستەكان لە دەرچوانی دانەمەزراو جیاوازە و ئەوان بڕیارەكەیان لای حكومەتە نەك پەرلەمان.\nلە هەرێمی كوردستان، زیاتر لە 25 هەزار فەرمانبەری حكومی، بە شێوەی گرێبەستی كاتی دەوام دەكەن و تێیاندایە چەندین ساڵە لە دڵەڕاوكێی دامەزراندنیدا ماوەتەوە بە هەمیشەیی، بۆیە زیاد لە جارێك بۆ ئەو داواكارییە گردبونەوەی ناڕەزاییان ئەنجامداوە.\nبەپێی ئامارەكانی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، ساڵانە لە نێوان 30 تا 35 هەزار خوێندكار زانكۆ و پەیمانگاكانی هەرێمی كوردستان تەواو دەكەن، بە جۆرێك تەنیا لە 2013 تا 2019، كە پڕۆسەی دامەزراندنی تێدا ڕاگیراوە، زیاتر لە 170 هەزار دەرچوو هەبون.\nعەباس ئەكرەم، وتەبێژی وەزارەت ئامارێكی وردتری بە پەرگراف دا، كە تێیدا هاتووە لە ساڵی 2006 بۆ 2017 ژمارەی دەرچوانی زانكۆ و پەیمانگاكان زیاتر لە 266 هەزار كەس بووە، جگە لەو كەسانەی خوێندنی ماستەر و دكتۆرایان تەوا كردووە.\nئەوەش لە كاتێكدایە دوای چەندین ساڵ، لە مانگەكانی كۆتایی 2019دا، ئەنجومەنی وەزیران تەنیا بڕیاریدا بە دامەزراندنی تەواوی مامۆستایانی گرێبەست لەسەر میلاكی پەروەردە.\nپەرەگراف چەند جارێك لە ڕێگای تەلەفۆن و نامە و واتسئاپەوە پەیوەندی بە جوتیار عادل، وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە كرد بۆ وەرگرتنی زانیاری لەسەر پڕۆسەی دامەزراندن و پلانی حكومەت، بەڵام وەڵامی نەدایەوە.


کوردیپێدیا - زەڵێ (هەڵشۆ)\n🏰 زەڵێ (هەڵشۆ) | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: Jan 31 2018 10:45PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 24 2018 9:19PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 63 KB Aug 24 2018 9:18PM هاوڕێ باخەوان


"لە مێردەكەم پرسی بۆچی هەموو شەوێك درەنگ بۆ ماڵ دەگەڕێیتەوە، تۆ ماڵ و منداڵت هەیە، پێویستە ئاگات لە ئێمەش بێت"، ئەم پرسیارەی روناك ئەحمەد (24ساڵ)، "دەمەقاڵێیەكی توند"ی لەنێو ئەو دوو هاوژینەدا دروستكرد. روناك وتی "سەریكێشا بۆ سوكایەتی و دواتریش توندوتیژی".\nئەم روداوە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵێك لەمەوبەر، بەپێی وتەی روناك ئەوە یەكەمجار نەبووە، كە هاوژینەكەی درەنگ بۆ ماڵ بگەڕێتەوە، "هەموو شەوێك بە سەرخۆشی و درەنگ دەهاتەوە. تەنانەت بە سوكایەتی و توندوتیژی وەڵامی دەدامەوە كاتێك پرسیارم دەكرد لەكوێ بویت؟ دەنگی بەرزدەكردەوە و بە بەرچاوی منداڵەكانمدا دەیقیژان بەسەرمدا و دەیویست بێدەنگم بكات". زیاتر وتی "وایلێهاتبوو لە پاڵ درەنگ گەڕانەوەی بۆ ماڵ، ئەشكەنجەشی دەدام، ئیتر نەمدەتوانی بەردەوامی بەو ژیانە بدەم".\nوایلێهاتبوو لە پاڵ درەنگ گەڕانەوەی بۆ ماڵ، ئەشكەنجەشی دەدام، ئیتر نەمدەتوانی بەردەوامی بەو ژیانە بدەم\nروناك ئەحمەد ناوی خوازراوی ژنێكی شاری كەركوكە، چوار ساڵ لەمەوبەر ژیانی هاوسەرگیری پێكهێنا، ئەوكات ژنی ماڵەوە بووە. ساڵی رابردوو روناك سكاڵای جیابونەوەی لە دادگا تۆمار كرد و جیابۆوە، ئێستا بە تەنیا لەگەڵ دوو كچەكەیدا دەژیت.\nدوای جیابونەوەی لە هاوژینەكەی. پرسی پەیداكردنی بژێوی ژیانی خۆی و دوو كچەكەی، یەكێك بوو لە كێشە گەورەكانی بەردەم روناك. بۆ ئەوەش خۆی فێری درومانكرد و رێكخراوێكی خێرخوازی ئامێرێكی درومانی بۆ كڕی.\nلە 8ی مارسی ئەمساڵ (رۆژی جیهانی ژنان)، روناك لە چالاكییەكی كۆمەڵەی هیوای عیراقی بۆ مافەكانی مرۆڤ – كۆمەڵەیەكی ناحكومییە- دەركەوت و بەشداریكرد، كە بریتی بوو لە پێشبڕكێیەكی وەرزشی. چالاكییەكە بە گشتی نیشاندانی رۆڵی ئەو ژنانە بوو كە توندوتیژیی و "شكست"یان بۆ چیرۆكی سەركەوتن گۆڕیوە.\n"جیابونەوەی من لە هاوژینەكەم بۆ خۆ رزگاركردن بوو لەو ئازارە جەستەییەی بەرامبەرم دەكرا، بەتایبەت دوای ئەوەی كەسوكاری منیش و ئەویش گوێیان پێنەدەدام و پێیانوابوو من دەبێت بێدەنگبم و قسە لە قسەی پیاوەكەم نەكەم". روناك زیاتر وتی "ماڵی باوكم هەژاربون، كاتێك هاوژینەكەم بەجێدەهێشت و دەچومەوە ماڵی باوكم، منیان بۆ لای مێردەكەم دەگەڕاندەوە، بۆیە ئەم بڕیارەم باشتر بوو".\nروناك ئەحمەد، یەكێك بوو لەو دەیان ژنانەی كە لە چالاكییەكەی كۆمەڵەی هیوای عیراقی بەشداریكرد و هەمویان چیرۆكێكی تاڵی توندوتیژییان هەبوو.\nهەر چۆنێك بێت، چیرۆكی ئێستای روناك ئەوەیە، بە هاوكاری رێكخراوەكان بۆتە بەرگدروو، وەك سەرچاوەی سەرەكی بژێوی ژیانی خۆی و دوو منداڵەكەی، ئازادترە و لە توندوتیژیی و سوكایەتی رزگاری بووە.\nبەڵام بەگشتی پێیوایە هاوژینەكان هەمیشە پێویستە هەوڵ بۆ مانەوە و رێزگرتنی یەكتر بدەن، بەڵام كە "سەریكێشا بۆ توندوتیژی ئەوە رێگەی تر بدۆزنەوە و دەربازبن". بۆ ئەوەش نمونەی ئەو دەیان ژنەی هێنایەوە كە لە چالاكییەكەی 8ی مارسدا بەشداربون.\nسرود ئەحمەد، لێپرسراوی لقی كەركوكی كۆمەڵەی هیوای عیراقی بۆ مافەكانی مرۆڤ، بە (كەركوك ناو)ی وت "ئێمە هەوڵەکانمان بەو ئاراستەیەیە کە ژنان بتوانن گوزارشت لە ئازارەکانیان بکەن، کەیسەکانیان بجوڵێنن و بێدەنگ نەبن و خۆیان رادەستی واقعێکی تاڵ نەکەن".\nسرود ئەحمەد، لێپرسراوی لقی كەركوكی كۆمەڵەی هیوای عیراقی بۆ مافەكانی مرۆڤ. فۆتۆ: كەركوك ناو\n"ئێمە لەو ئاراستەیەوە توانیویانە چەندین کەیسی ئازاربەخش و ویژدان هەژێنی تایبەت بە توندوتیژی دژی ژنان بگۆڕین بۆ چیرۆکی سەرکەوتن، چەوساندنەوەی ژن مانای ئەوە نییە ژیان کۆتایی هاتووە، دەبێت ژن سەرکردە بێت و کۆڵنەدات".\nبەپێی ئامارێكی پۆلیسی كەركوك كە دراوە بە (كەركوك ناو) لە دوو مانگی یەكەمی ئەمساڵدا 149 حاڵەتی توندوتیژی خێزانی لە كەركوك تۆماركراون، كە 122 حاڵەتیان دژ بە ژنان بووە.\nهاوكات لە تەواوی ساڵی 2021یدا 500 حاڵەت هەبون، لە جۆری شەڕی نێوان هاوسەر، خیانەتی هاوسەرگیری، بردنی منداڵ لەلایەن تەرەفێك و چەندین كێشەی دیكە.\nسرود وتی "بە تەحەداوە دەڵێم ژن نییە لەم کۆمەڵگەیەدا کەیسێکی توندوتیژی تایبەت بەخۆی نەبێت، ئەگەر لەماڵەوە توندوتیژی بەرامبەری نەكرێت، ئەوە كۆمەڵگە توندوتیژی بەرامبەر دەكات، یان لە دامەزراوە حكومییەكان، بەڵام پێویستە ئەمە چارەسەربكرێت، ئەوەش بە باشتركردنی یاساكان و دەركردنی یاسای تایبەت و دواتر ناچاركردنی حكومەت بە جێبەجێكردنی".\nلە 4ی ئابی 2020ەوە، ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عیراق، پڕۆژه‌یاسای به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژی خێزانی په‌سه‌ندكردوە و ره‌وانه‌ی په‌رله‌مانی كردووە. بەڵام ناكۆكی نێوان فراكسیۆنەكانی پەرلەمان، لە نێویاندا ئەو بڕگانەی پەیوەستە بە سزادانی كەسانی توندوتیژی هێشتا پەسەند نەكراوە.\nپڕۆژە یاساكە لە 21 بەند و حوکمی سزادان پێكدێت، بەگشتی ئامانج لە دەركردنی، پاراستنی خێزانە لە توندوتیژی.\nبەپێی پڕۆژەكە فه‌رمانگه‌یه‌ك به‌ناوی "به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پاراستنی خێزان" له وه‌زاره‌تی ناوخۆ دادەمەزرێت، له‌گه‌ڵ پێكهێنانی دادگایه‌كی تایبه‌تمه‌ند بۆ لێكۆڵینه‌وه له دۆسیه‌كانی توندوتیژی خێزانی.\nكەركوك/11ی ئەیلولی 2019/ لە كەمپینێكدا ژنان داوا دەكات مافی خۆیان پێبدەن و پێگەیان هەبێت لە دەزگا ئەمنییەكاندا فۆتۆ: سۆران محەمەد\nسزاكانی نێو پڕۆژە یاساكە بۆ ئەو كەسانەی توندوتیژی دەكەن، خۆی لە سزای ماددیدا دەبینێتەوە، كە لە سێ ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە پێنج ملیۆن زیاتر نەبێت، یان بە زیندانیكردن سزادەدرێت كە لە مانگێك كەمتر نەبێت و لە ساڵێك زیاتر نەبێت.\nئەو هەوڵەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، دوای ئەوە هات كە راپرسییەكی فەرمانگەی بەهێزكردنی تواناكانی ژنان لە عیراق - سەر بە ئەمیندارێتی ئەنجومەنی وەزیران -، دەریخست، هەریەک لە پارێزگاكانی كەركوك، دهۆك و نەینەوا زۆرترین رێژەی توندوتیژی خێزانییان تیادا تۆمارکراوە.\nپێشتر، یوسرا رەجەب، ئەندامی خولی پێشوی پەرلەمانی عیراق، لەبارەی پڕۆژە یاساكەوە، وتی "ھێشتا پڕۆژەكە نەهاتبووە ناو هۆڵی پەرلەمان، هەندێك دژایەتیان دەستپێكرد، زۆر کەس بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە ئەو پڕۆژەیە کەرامەتی پیاو دەشکێنێت و لە باوکایەتی کەم دەکات و دەڵێن دژی بنەماکانی ئاینی ئیسلامیش دەوەستێتەوە".\nپڕۆژەكە هێشتا پەسەندنەكراوە و رون نییە ئەم خولەی پەرلەمانی عیراق چ هەوڵێك دەدات بۆ ئەو مەبەستە، كە لەكاتێكدایە هێشتا سەرقاڵی پرسی هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمارن.\nیوسرا رەجەب وتی "دژایەتی پڕۆژەكە، تەنیا پەیوەست نییە بە ئایین، مەزھەب و رەگەزەوە، بەڵكو ئەوەی دەیبینین پیاوسالاری بە تەواوەتی زاڵە بەسەر عەلمانییەکانیشدا. ئەوانیش بە ھەمان بیرو بۆچون تەماشای بابەتەکە دەکەن و پڕۆژەكە رەتدەكەنەوە، تەنانەت بەشێك لە ژنانیش دژین".\nسرود ئەحمەد لە كۆمەڵەی هیوای عیراقی، وتی "کەیسەکانی توندوتیژی روو لەزیادبونن و یاساكان نەبونەتە رێگر لەبەردەم كەمكردنەوەی ئەو رێژەیە، بۆیە پێویستە فسار بكرێت".


هەڵوەشاندنەوەی سیستمی ئۆرووپا \nهەڵوەشاندنەوەی سیستمی ئۆرووپا\nبەشی سێهەم و كۆتایی\nئەوانەی بەرپرسیاری هەرەسهێنانی پرۆژەی ئۆرووپایین قوربانییەكانی نین _ وڵاتە لەرزۆكەكانی ئۆرووپای پەڕاوێز_ بەڵام بەپێچەوانە وڵاتانی ئۆرووپا مەڵبەند (كە دەبێ بڵێین چینی دەسەڵاتداری ئەو وڵاتانە) لەسەرووی هەموویانەوە ئەڵمانیا سوودمەند بوون لەو سیستمە. ئەمە دەنگی سوكایەتی بە خەڵكی یۆنان بەررزتر دەكاتەوە. خەڵكی تەوەزەل و خۆدزەرەوە لە باج؟ لاگارد لەبیری چووەتەوە كە گزەكەرە بەرپرسیارەكان بریتین لە خاوەن پاپۆڕەكان كە لەلایەن ئازادییەكانی بەجیهانیكردنەوە (كە سندوقی دراویی نێونەتەوەیی پاڵپشتێتی) دەپارێزرێن.\nلێكدانەوەكەی من لەسەر بنەمای بەربەرەكانێی نێوان نەتەوەكان دانەنراوە گەرچی وا دەردەكەوێت شتەكان لەو ئاراستەدا ڕووبدەن. بەڵكوو لەسەر بنەمای دانپێدانان بە بەربەرەكانێی نێوان پاوانكارە گشتێنراوەكان (كە خۆیان تەنیا لە وڵاتانی ئۆرووپای مەڵبەند دامەزراون) و كرێكارانی ئۆرووپای مەڵبەند و كرێكارانی وڵاتانی پەڕاوێز دامەزراوە _گەرچی خەسارەكانی ئەم دەستپێوەگرتنە كە بەسەر هەردوولادا سەپاوە كاریگەرییە تێكدەرەكانی زیاتر لە وڵاتانی مەڵبەند، ناوچە پەڕاوێزەكانی گرتۆتەوە. "سەرمەشقی ئەڵمانی" [كە لەلایەن هەموو هێزە سیاسییە ڕاست و چەپەكانی ئۆرووپاوە وەك یەك شانازیی پێوەدەكرێت] سەركەوتووانە كارا بووە ئەویش بە هۆی گوێڕایەڵیی ڕێژەیی كرێكارانییەوە كەوا قەناعەتیان كردوە بە حەقدەستی ٣٠% كەمتر لە حەقدەستی كرێكارانی فەرانسە. ئەم گوێڕایەڵییە بە زۆری لە پشتەوەی سەركەوتنی هەناردەكردن و گەشەی بەهێزی كرێمڵكی ئەڵمانیاوەیە كە پاوانكارە گشتێنراوەكانی ئەڵمانیا قازانجی لێدەكەن. هەموو كەس دەبێ زانیبێتی چلۆن ئەم سەرمەشقە داكۆكیكارانی بێمەرجی ئەفسوون كردوە!\nبەمجۆرە هێشتا شتە هەرە خراپەكە وا بەڕێوەیە دێت:[واتە] لەم یان لەو ڕێگەوە، كتووپڕ یان بەشێنەیی، پرۆژەی ئۆرووپایی خەریكە لەت دەبێ، لە هەرێمی ئۆرووپاوە دەستی پێكردوە. پاشان دەگەڕێتەوە بۆ هێڵی دەسپێك:[واتە] ١٩٣٠یەكان. ئێمە هەرێمی ماركمان هەیە كە بەرتەسك دەبێتەوە تەنیا بە ئەڵمانیا و ئەو وڵاتانەی لەژێر ڕكێفی ئەودان لە ڕۆژهەڵات و باشووری سنوورەكانییەوە، هۆڵەند و سكاندیناڤیا سەربەخۆن بەڵام خوازیاری خۆگونجاندنن؛ بریتانیای مەزن بەهۆی ئاتلانتیسیزمەوە زیاتر دووركەوتۆتەوە تەنانەت لە سیاسەتە كیشوەرییەكانیش؛ فەرانسەش تەریكە (وەك لەگەڵ دۆگۆل؟ یان ڤیچی؟) و سپانیا و ئیتالیاش راڕا و لەرزۆكن. ئێمە جیهانێكی خراپترمان لە هەر دوو دۆخەكەدا دەبێ: لەلایەكەوە، كۆمەڵگەی ئۆرووپایی نەتەوەیی كە ملكەچی فرمانەكانی پاوانكارە گشتێنراوەكان و پاشكۆەكەی واتە "لیبراڵیزمی" بەجیهانیبوو، لەلایەكیترەوە هێزە سیاسییە دەسەڵاتدارەكان تەنانەت لە بەر بێهێزییان زیاتر پاڵ بە فریوكاریی "نەتەوەپەرستی"یەوە دەدەن. ئەم جۆرە یاسای سیاسییە هەلی زیاتر بۆ ڕاستیی پەڕگیر دەڕەخسێنێت. ئێمە بەگی پیسودیسكی و هۆرسی و بالتیك و خوازیارانی بووژاندنەوەی مووسۆلینی و فرانكۆ و مائۆراسیۆنخوازەكانمان دەبێت (ئاخۆ هەنووكە هەمانە؟). گوتارە بەڕواڵەت "ناسیۆنالیستەكانی" ڕاستە پەڕگیرەكان درۆن چوونكوو ئەم هێزە سیاسییانە (یان لانیكەم سەركردەكانیان) نەك هەر سەرمایەداری پەسەند دەكەن بەگشتی بەڵكوو هەروەها تاقە شێوازێك كە دەتوانێ بیگرێتەخۆی شێوازی سەرمایەداری پاوانكاری گشتێنراوە. "نەتەوەگەرایەكی" ڕەسەن ئەمڕۆكە تەنیا دەتوانێ خەڵك-گەرا بێت بە مانای ڕاستەقینەی وشە: خزمەت بكات بە خەڵك نەك فریویان بدات. لەم سەردەمەدا وشەی "نەتەوەگەرا" خۆی دەبێ بە وریاییەوە بەكار ببرێت و ڕەنگە باشتر بێت جێگەكەی بگۆڕدرێت بە "نێونەتەوگەرایی خەڵك و كرێكاران". بەپێچەوانەوە، زمانلووسیی ئەو ڕاستگەرایانە چوارچێوەی نەتەوەگەرییەكەیان دادەبەزێنێت بۆ زێدەڕۆیی شۆڤینیستیی تووند بەمەبەستی بەكارهێنانی بەدژی پەنابەران و كۆچبەران كەوا وەكوو سەرچاوەی كارەساتەكان سەركۆنە دەكرێن. ئەم ڕاستگەراییە لەبیری ناكات كە "هەژارانیش" (كە لە ئاست هەژارییەكەیان خۆیان بەرپرسیارن و تۆمەتبار دەكرێن بە كەڵكاوەژۆ گرتن لە یارمەتییەكانی "دەوڵەتی ئاسوودەیی") بەر ڕق و كینەی خۆی بخات.\nپێداگریی كەلە ڕەقانە بۆ داكۆكیی لە پرۆژەی ئۆرووپایی تەنانەت لە بەردەم باهۆزدا ڕێگە خۆش دەكات بۆ: هەڵوەشاندنەوەی.\nئایا بەدیلێكی كەمتر نیگەرانیهێنەر هەیە؟ ئایا ئێمە خەریكە شەپۆلێكی نوێی گۆڕانكاریی كۆمەڵایەتی پێشكەوتوو دەسپێدەكەین؟\nلەڕاستیدا بەڵێ، چونكوو لەبنەڕەتدا زیاتر لە بەدیلێك هێشتا لە ئارادایە. بەڵام بۆ ئەوەی مەرجەكانی ئەم یان ئەو بەدیلی گریمانەكراو بێتەدی پێویستە شیتەڵ بكرێتەوە. ناشێت بگەڕێینەوە بۆ قۆناغی پێشووی گەشەی سەرمایەداری، بۆ سەردەمی بەر لە چڕبوونەوەی كۆنتڕۆڵی سەرمایەداری. تەنیا دەتوانین بەرەو پێشەوە بڕۆین [كە دەبێ بڵێین لە قۆناغی هەنووكە چڕبۆوەی كۆنتڕۆڵی سەرمایەداری] ئەویش بە تێگەیشتن لەوەی كە كاتی "لێسەندنەوەی خاوەندارێتی لە زەوتكەرانی خاوەندارێتی" هاتووە. هیچ دیمەنێكتری ژیاو و بەردەوام بەدی ناكرێت. وترواوە كە ئەم پێشنیارە بەدەر نیەە لەو تێكهەڵچوونە سەرەكییانەی كەوا قۆناغ بە قۆناغ بەم ئاراستەدا دەچن. بەپێچەوانەوە ئەمە خوازیاری دیاریكردنی ئامانجێكی ستراتیژێكە لەهەر قۆناغێكدا و خوازیاری جێبەجێكردنی كارای تاكتیكەكانە. بەبێ ئەم وتوویرەكردنە٧ سەبارەت بە ستراتیژ و تاكتیكە نۆژەنكراوەكانی كارەكە، ئیشكردن لەم بوارەدا تەنیا بریتییە لە خۆ كۆتكردن لەناو دووپاتكرنەوەی درووشمە بێسوود و لاسارەكانی وەك "بڕووخێ سەرمایەداری!"\nلەم نەفەسەوە و لە پێوەند لەگەڵ ئۆرووپادا هەنگاوێكی كارای بنەڕەتی_ كە ڕەنگە هەر ئێستا لە دۆخی پێگرتندا بێت_ لە تووشی ئاستەنگ كردنی بەناو سیاسەتی دەسپێوەگرتنەوە دەست پێدەكات كە زیاتر گرێدراوەتەوە بە پەرەسەندنی ئەو سیاسەتە ملهوڕانە و دژەدێمۆكراسییانەی كە لە خۆیانەوە سەرچاوە دەگرێت. ئامانجی دەسپێكردنەوەی گەشەی ئابووری [سەرباری ناڕوونیی ئەم دەستەواژەش، واتە_ دەسپێكردنەوە لەگەڵ كامە چالاكی؟ و بە چ مانایەك؟] بەشێوەیەكی سرووشتی بەسراوەتەوە بەمەوە.\nبەڵام دەبێ دان بەوەدا بنرێت كە ئەم یەكەم هەنگاوە دەكێشێت بە سیستمی هەنووكە دامەزراوی دراوی یۆرۆدا كە لەلایەن بانكی ناوەندی ئەورووپاوە(ECB) كارگێڕی دەكرێت. بەم بۆنەوە پێم وانیە بشێت خۆببوێرین لە "وازهێنان لە یۆرۆ" لەڕێگەی ژیاندنەوەی سەروەریی پارە بۆ حكوومەتە ئۆرووپاییەكان. تەنیا دوای ئەوە مەجاڵی تەراتێن دەكرێتەوە، كە خوازیاری دانوستانی سیاسییە لە نێوان هاوەڵە ئۆرووپاییەكان و [لەم ڕاستییە ئاشكرایەوە] پێداچوونەوەی ئەو دەقە یاساییانەی دامەزراوە ئۆرووپاییەكانی پێكهێناوە. تەنیا دوای ئەوە دەتوانرێت بەراوردی ڕەنگڕێژی جەماوەریكردنەوەی پاوانكارەكان بكرێت. من پێشبینی بۆ نموونە جیابوونەوەی چالاكییە بانكییەكان و تەنانەت نیشتمانی كردنەوەی بێڕارایی بانكە گرفتدارەكان دەكەم؛ پێشبینیی دەستگرتنی پاوانكارەكان بە سەر كاسبكار و وەرزێرە بچووك و مامناوەندەكاندا دەكەم و گرتنەبەری بەهێزی یاسای باجی هەڵكشاو و لێسەندنەوەی خاوەندارێتیی هاسانكارییەكان لە كۆمپانییە یاخییەكان بە قازانجی كرێكارانیان و دەوڵەتە خۆجێییەكانیان و فرەچەشنكردنی ژمارەی هاوەڵە بازرگانەكانی دارایی و پیشەسازی و ئاڵووێر و سەودا، لە ڕیگەی كرانەوەی گفتوگۆكانەوە بەتایبەت لەگەڵ وڵاتانی پشكووتووی باشوور و هتد. هەموو ئەم بەراوردانە خوازیاری دەربڕینی سەروەریی ئابووریی نەتەویی و بەمجۆرە خوازیاری ملبادانە لە ئاست ئەو یاسایانەی كەوا ئۆرووپا قەدەغەی كردوون. چونكوو لێ ڕوونە كە هەلومەرجە سیاسییەكان كە ڕێگەی وەها هەنگاوگەلێك هەموار دەكەن قەت بەشێوەیەكی هاوكات لەناو یەكێتیی ئۆرووپادا نایەنە كایەوە. وەها مۆعجیزەیەك ڕوو نادات. كەوابوو، ئێمە دەبێ لە هەر جێگەیەكەوە بۆمان بكرێت لە یەك یان چەند وڵاتێكدا دەست پێبكەین. من پێداگری دەكەم لەسەر ئەوەیكە هەر ڕەوتەكە بكەوێتە گەڕ بە خێرایی تاو دەستێنێ.\nئەو هێزە سیاسییانەی كە لە خزمەتی پاوانكارە گشتێنراوەكاندان، بەرانبەر بەم پلانە (كە هاوكێشەكانی_ یان لانیكەم هەندێكیان_ لەلایەن سەركۆمار فرانسوا ئۆڵاندەوە خراوەتە گەڕ) پێشنیارگەلێكیان داوە كە بێبەرییان دەكات لە هەر جۆرە گرینگییەك، [واتە]: "گەشە دەست پێبكە بەوەی هەموو شتێك و لە هەموو جۆرێك لە پڕۆسەی ململانێدا زیاتر تێوە بگلێنە لەكاتێكدا ڕێز لە كرانەوە و ڕوونبوونی بازاڕ دەگریت." ئەم گوتارە تەنیا گوتاری مێركێڵ نییە: بەهەمان شێوە گوتاری سۆسیاڵ دێمۆكراتە نەیارەكان و سكرتێری ECB دراگی-شە. بەڵام دەبێ ئەوە زانرابێ_و وتراوە _ كەوا "بازاڕی كراوە و ڕوون" بوونی نییە. بازاڕەكان [بە سرووشت لێڵ] لەژێر ڕێكێفی پاوانكارەكاندان كە لە سەوداكردندا بەربەرەكانێی یەكتردەكەن. لێرەدا ئێمە لەگەڵ زمانبازییەكی دووڕووانەدا بەروڕووین كە دەبێ بەمشێوە شەرمەزار بكرێت. هەوڵدان بۆ باشتركردنی دەسەڵاتی بازاڕەكان پاش پەسەندكردنیان لە بنەڕەتدا_ ئەویش لەڕێگەی گەڵاڵەكردنی یاساوە بۆ "ڕێكوپێك كردنیان"_ ڕێگەی هیچ شتێكی كارا ناكاتەوە. دەكرێ بپرسین لە پاوانكارە گشتێنراوەكان _سودمەندانی ئەو سیستمەی خۆیان بەڕێوەبەرین_ كە ئایا لە دژی بەرژەوەندییەكانی خۆیان كار دەكەن. ئەوان دەزانن چلۆن یاسای ڕێكخستنەكان كە گوایە سەپاوە بەسەریاندا پووچەڵ بكەنەوە.\nسەدەی بیستەم تەنیا بە شەڕی ڕقاوی كە قەت نەبینراوە و بووەتە هۆی بەشێكی گەورەی ململانێكان لە نێوان ئیمپریالیستەكاندا (كە چەندین و چەند دانەمان بوو) ناودێر نەكراوە. بەڵكوو هەروەها بە بزووتنەوەگەلی شۆڕشگێڕانەی زۆرگەورە ناودێر كراوە كە لەناو خەڵك و گەلانی پەڕاوێزی سەرمایەداریدا لەئارادا بوون. ئەم شۆڕشانە ڕووسیا و ئاسیا و ئافریقا و ئەمریكای لاتینی بە پڕتاو گۆڕی و بەمجۆرە فاكتەرێكی گەشندەی گەورەی لە گۆڕانكاریی جیهاندا درووست كرد. بەڵام ئەم بزاوتانە لە مەڵبەندی سیستمی سەرمایەداریدا لەوپەڕی خۆیدا تەنیا زایەڵەیەكی لاوازیان هێنایە دەی. هێزە كۆنەپەرستەكانی لایەنگری ئیمپریالیزم چنگیان لە كۆنتڕۆڵی سیاسی بەسەر كۆمەڵگا_ كە هەڵگەڕابووە سەر پۆلەئیمپریالیزمی سێقۆڵیی سەردەم_ گیركرد كە ڕێگەی پێدان شوێنی سیاسەتەكانی خۆیان بكەون بۆ "ڕێگەگرتن" و پاشان "گێڕانەوە دواوەی" شەپۆلی یەكەمی كێشمەكێشە جۆراجۆرە ڕزگاریخوازانەكانی بەشی هەرەزۆری مرۆڤایەتی. ئەوە كەموكۆڕییەكی نێونەتەوەگەرایی بوو لەناو كرێكاران و ئەو خەڵكەی وا سەرچاوەی جووتە سەربووردەی سەدەی بیستەمن: لەلایەكەوە سووانی بزاڤە پێشكەوتنخوازەكان كە لە پەڕاوێزەكانەوە دەستی پێكرد (یەكەم ئەزموونی هەڵگری ڕوانگەی سۆسیالیزم، ڕەوەیەك لە ئازادیخوازیی دژەئیپمریالیستییەوە بۆ ئازادیخۆازیی كۆمەڵایەتی ) و لەلایەكیترەوە بزووتنەوە سۆسیالیستییە ئۆرووپاییەكان كە لە لاڕێی سۆسیال دێمۆكراسییەوە بۆ ئازادیی كۆمەڵایەتی دەچوونە سەرووتر لە سەرمایەداری/ ئیمپریالیزم.\nبەڵام سەركەوتنی سەرمایەداری_ كە بووبە پاوانكارە گشتێنراوەكان_ دەیسەلمێنێ ماوەیەكی درێژەی نەخایاندوە (١٩٨٠- ٢٠٠٨ ). كێشمەكێشە دێمۆكراتیك و كۆمەڵایەتییەكان كە لە ئاستی جیهانیدا هاتوونەتە كایەوە_ وەكوو هەندێ سیاسەت لەناو حكوومەتە تازەپێگەیووەكاندا_ سیستمی ڕكێفكردنی پاوانكارە گشتێنراوەكان و ڕەنگڕێژیی شەپۆلی دووەمی گۆڕانكارییە جیهانییەكان دەبەنە ژێر پرسیار. ئەم كێشمەكێش و ململانێیانە هەموو كۆمەڵگەیەكی لە گۆی زەویدا لە باكوورەوە تا باشوور تێوەگلاندوە.\nسەرمایەداریی هاوچەرخ بۆ هێشتنەوەی دەسەڵاتی خۆی هاوكات ناچارە هێرش بكاتە سەر دەوڵەتان و نەتەوەكان و كرێكاران لە باشووردا (بۆ دووقات چەوساندنەوەی هێزی كار و كرێكار هەروەها بۆ تاڵان¬كردنی سەرچاوە سرووشتییەكانیان) و كرێكاران لە باكووردا واتە ئەوانەی ناچاركراون بە بەربەرەكانێ لەگەڵ هاوتاكانی خۆیان لە باشووردا٨. كەوابوو، مەرجە ڕاستەقینەكان [دیارەكان]ی پێكگەییشتنێكی جیهانیی ئەو كێشمەكێشانە لە ئارادایە. بەڵام لە بوونی مەرجە دیارەكان تا چالاكبوونەوەیان بە هۆی ئاوەزی بكەرە [هەڵسووڕاوانی] كۆمەڵایەتییەكانی گۆڕانخوازەوە هێشتا وەكوو مەودایەك دەمێنێتەوە كە دەبێ تێپەڕ بكرێت. نامانەوێ بەچەند دەستەواژەیەكی قەبە و سەرسەری و بۆشەوە دەسبەرداری ببین. خوێندنەوەیەكی قووڵی ململانێی نێوان دەوڵەتە تازەپێگەیووەكان و ئیمپریالیزمی سێقۆڵی و جومگەی گرێدراویان بە داواكارییە دێمۆكراتیك و كۆمەڵایەتییەكانی كرێكاران لەو وڵاتانەی تێوەگلاون و [هەروەها] خوێندنەوەیەكی قووڵی شۆڕشە هەنووكەییەكان لە وڵاتانی باشوور و كەموكۆڕی و جۆراجۆریی باڵاكردنیان، و[هەروەها] خوێندنەوەیەكی قووڵی ئەو كێشمەكێشانەی كەوا لەلایەن خەڵكانی ئۆرووپا و ئەمریكای لاتینەوە بەڕێوەدەچن_ ئەمانە كۆمەڵێ پێشمەرجی لادان¬هەڵنەگر پێكدێنن بۆ خستنەگەڕی باسێكی بەكەڵك سەبارەت بە "ئەو" داهاتووی مومكینە.\nئەوە لەجێی خۆیەتی كە هیچ بزاڤێك كە بەڵێنی بووژاندنەوەی نێونەتەوەگەرایی بدات بە ڕوونی لە ئاسۆدا بەدی ناكرێت. تۆ بڵێی شەپۆلی دووهەمی كێشمەكێشەكان بۆ ئاڵوگۆڕی جیهان "ئاماژه" بێت بۆ ئەو دەسپێكە؟ تا ئەو جێگەی دەگەڕێتەوە سەر ئەورووپا_ كە تەوەری ئەم نووسینەی ئێمە_ لایەنی دژەئیمپریالیستیی لە ووشیاریی هەر دوو ئەكتەرەكەدا كە لە كێشمەكێشەكەوە گلاون وونە، وەك چۆن لەو دوورە دیمەنەی كە خەمڵاندوویانە بەهەمان شێوە نائامادە و وونە_ ئەویش ئەگەر دوورە دیمەنی٩ وایان هەبێت_. من پێداگری دەكەم كە نووسینەكەم كۆتایی پێ بێنم سەبارەت بەوەی "ئۆرووپا لەدەرەوە ببینرێ" ئەویش بەو تێڕوانینە گرینگەوە [كە باسكرا].\nتێبینیی وەرگێڕ: وەرگێڕی ئەم دەقە خۆی بە شارەزای تەواوی زمانی كوردی نازانێت، هەربۆیە پێشوازیی لە هەرجۆرە ڕاستكردنەوە و هەڵەبڕی و پیشنیارێك لەسەر وەرگێڕانەكە دەكات.\n١-وڵاتانی ناوەند(مەڵبەند) بەرانبەر بە وڵاتانی پەڕاوێز دێت كە هاوكات ناوگەلیتریشی وەك ئەمانەی خوارەوەی هەیە: وڵاتان باكوور/وڵاتانی باشوور، وڵاتانی گەشەكردوو/وڵاتانی گەشەنەكردوو، پیشەسازی/بژێوی و نەریتی.\n٣- لە كاتێكدا وشەی center لە دەقە ئینگلیزییەكەدا هاتووە و بە مانای "ناوەندە" بەڵام لێرەدا مەڵبەند باشتر واتا دەبەخشێت.\n٤-وڵاتانی پەڕاوێزی سەرمایەداری\n٥-سازگاركردنی پێكهاتەیی (structural adjustment) پلانێكی نیولیبرالیزمە بۆ ئاوەژووكردنەوەی ئەو بەرنامەی كۆمەڵایەتییانەی كەوا سوسیال دیمۆكراسی و دەوڵەتی ئاسوودە لە بەژەوەندیی جەماوەری خەڵكدا و لە ئەنجامی تێكۆشانی چینی كرێكاری وڵاتانی پێشكەوتوودا دایڕشتبوو؛ واتە جۆرێك گەڕانەوە بۆ "دەستی نادیاری بازاڕ".\n٦-رۆمانیای ساڵەكانی ١٩٤٨ تا ١٩٨٩ كە ناسرابوو بە كۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا.\n٧-(preoccupation) لە ناوچە ئەردەڵانییەكانی كوردستانی رۆژهەڵات ئەم وشە بەكار دەبرێت بۆ سەرجەنجاڵیی هزری.\n٨-هاوتاكانی خۆیان واتە: كرێكارانی وڵاتانی باشوور.\n٩-پێم وایە وشەی ستراتیژی كە جێ كەوتووە لە كوردیدا وشەی بەرانبەری بۆ پەیدا دەبێت من دوورەدیمەنم پێ باشترە.\nئه‌م بابه‌ته 2973 جار خوێنراوه‌ته‌وه


هەڵمەتی چاندنی داربەڕوو لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەستیپێکردووە | مەسعوود مەناف|Masoud Manaf\nماڵه‌وه > NNSROJ\t> هەڵمەتی چاندنی داربەڕوو لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەستیپێکردووە\nهەڵمەتی چاندنی داربەڕوو لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەستیپێکردووە\nئێن‌ئێن‌ئێس‌رۆژ: کۆمەڵێک لە ژینگەپارێزانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە هەڵمەتێکی شایانی سەرنجدا، بە چاندنی تۆوی سێ داربەڕوو و بانگهێشتکردنی پێنج هاوڕێیان بۆ دووبارەکردنەوەی هەمان کار و بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی چالاکییەکە لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکاندا، لە هەوڵی ئەوەدان پێش بە ڕوەوتی تێداچوونی دارستانەکانی کوردستان بگرن و لەم ڕێگەوە ژینگە ببووژێننەوە.\nهاوکات لەگەڵ ئەو هەڵمەتە خۆڕسکە، بەرپرسانی دوازدە پارێزگا لە ئێرانیش، بە واژۆکردنی بەڵگەنامەیەک، بڕیاریان داوە پێکەوە پێش بە ڕەوتی ویشکبوون و لەناوچوونی داربەڕووەکانی زاگرۆس بگرن. پارێزگارانی سنە، ورمێ، ئیلام و کرماشانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش کە ئەو بەڵگەنامەیان واژۆ کردووە، بڕیاریان داوە بە هاوکاری پارێزگاکانی ئیسفهان، چوارمەحاڵ و بەختیاری، خوزستان، فارس، کۆهکیلویە و بۆیرئەحمەد، لورستان، هەمەدان و مەرکەزی ڕێچارەگەلێک بدۆزنەوە تا پێش بە لەناوچوونی ٣٠ میلیۆن هێکتار لە دارستانەکانی زاگرۆس بگرن کە لە بەرەبەرەی ویشکبوونی یەکجاری دایە.\n14 تشرینی دووه‌م 2014 له 19:20\nاین چالش باهمت رئیس محترم اداره محیط زیست جوانرود و اعضای انجمن سبز ماپریس به راه انداخته شد و در نظر دارند با این کار اقشار مختلف جامعه را به سوی کاشت بلوط سوق دهند.\n14 تشرینی دووه‌م 2014 له 19:21\nاجتماعی 15:16:51 1393/08/22\n938-13190-5 كد خبر\nاستانداران ۱۲ استان حوزه رویشی زاگرس برای نجات بلوط تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند.\n– اصول چهل و پنجم و پنجاهم قانون اساسی\n– سند چشم‌انداز افق ۱۴۰۴ در بخش منابع طبیعی\n– سیاست‌های کلی نظام در بخش منابع طبیعی (مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام و ابلاغ‌شده توسط مقام معظم رهبری)\n– سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری درزمینهٔ اقتصاد مقاومتی\n– راهبردهای بلندمدت منابع طبیعی و محیط‌زیست، آب، کشاورزی، جمعیت از منظر آمایش سرزمین\n– قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع و قانون ملی شدن جنگل‌ها\n– بند ط ماده 8 قانون مدیریت خدمات کشوری\n– مصوبه هیات وزیران با موضوع برنامه بهینه‌سازی پایش، حفظ و بهره‌برداری و مدیریت جنگل‌های کشور\n– قوانین برنامه‌های پنج‌ساله توسعه اجتماعی – اقتصادی\n– قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی\n۱۰- تشویق و حمایت تشکل‌های بهره‌برداران جهت توسعه و احیای رویشگاه‌ها و کاشت گیاهان دارویی و صنعتی باهدف ایجاد زنجیره ارزش‌افزوده، فرآوری مواد خام، افزودن خوشه‌های صنعتی و … همکاری و پیگیری لازم جهت بازاریابی محصولات\n۱۶- انجام تحقیقات لازم درزمینهٔ اقتصادی نمودن و افزایش بهره‌وری جنگل‌ها مطابق با شرایط خشکی و خشک‌سالی (تحقیقات درزمینهٔ سازگاری مقابل آثار منفی تغییر اقلیم بر اساس تغییر الگوی کشت و…)\n– دبیرخانه شورا در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری مستقر بوده و مکلف است با اخذ گزارش‌های و پایش اقدامات، نتایج را به شورای راهبردی گزارش نماید.\nڕێککەوتننامەی دهۆک، لەسەر ململانێی ناوخۆیی پەکی کەوتووە. ئەنەکەسە دەیهەوێ هێزی چەکدار بنێرێتەوە کۆبانێ


بڕیارەکەی ترەمپ و کاریگەریی لەسەر هەرێمی کوردستان |\nHome بیروڕا بڕیارەکەی ترەمپ و کاریگەریی لەسەر هەرێمی کوردستان\non: كانونی یه‌كه‌م 26, 2018 In: بیروڕا, چوارشەممە, ناوخۆییNo Comments\nبڕیاره له‌ناكاوه‌كه‌ى تره‌مپ له باره‌ى كشانه‌وه‌ى هێزه‌كانى ئه‌مه‌ریكا له سوریا گۆڕانێكى گه‌وره‌یه له ڕه‌فتارى سیاسى و سه‌ربازیی هێزێكى كاریگه‌ر و گه‌وره‌ى وه‌كو ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانى ئه‌مه‌ریكا، پاساوه‌كانی تره‌مپ بۆ ده‌ركردنى ئه‌م بڕیاره تا ڕاده‌یه‌كى زۆر له ناوخۆى ئه‌مه‌ریكا و له ده‌ره‌وه‌ش ناتوانن قه‌ناعه‌تى سياسى بگۆڕن و دان به‌وه‌دا بنێنن كه تره‌مپ ڕاسته و ئه‌م پاساوانه به‌سن بۆ ئه‌وه‌ى بڕیارێكى له‌م شێوه‌یه ده‌ربكرێت، له گرنگرترین پاساوه‌كان:\n1ـ ئه‌مه‌ریكا پۆلیسى نێوده‌وڵه‌تیى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست نییه، تا به بێبه‌رامبه‌ر سامان و قوربانى پێشكه‌ش بكات كه ئه‌مه وته ئاشكراكه‌ی خودی تره‌مپ بووه.\n2_ ئیداره‌ى تره‌مپ سه‌ركه‌وتو بووه له تێكشاندنى داعش و ئێستا داعش مه‌ترسى نییه له‌سه‌ر ئاسایشى ئه‌مه‌ریكا و جیهان، له ئێستادا هێزه لۆكاڵییه‌كان ده‌توانن به‌رگرى له خۆیان بكه‌ن.\nهه‌ڵبه‌ته ئه‌م بیانوانه به‌س نین چونكه ئه‌وه‌ى ئه‌مه‌ریكا له سه‌ره‌تاى ئیداره‌كه‌ى تره‌مپدا پلانى دانابوو جیاواز بوو له‌م پاساوانه‌ی ئێستا كه ستراتیژى ئه‌مه‌ریكا له سوریا به تایبه‌ت كار له‌سه‌ر ئه‌مانه ده‌كات:\nـ1_ ڕیگرتن له هه‌ر گرووپێكى ستراتیژى كه هه‌ڕه‌شه له‌سه‌ر ئاسایشى دۆسته‌كانمان و ئاسایشى جیهان درووست ده‌كات.\nـ2_ ڕێگرتن له كاریگه‌ریى ئێران و ئاواتى گه‌یشتن به ده‌ریاى سپیى ناوه‌راست.\nـ3_ له‌ناوبردنى ته‌واوكردنى خه‌ونى هیلالى شیعى.\nله ئێستادا درووستكردنى ئه‌و بۆشاییه ئه‌منییه به واتایى چۆڵكردنى پانتاییه‌كى سه‌ربازى و سیاسیی گونجاوه بۆ یاریكردنى هێزه فراوانخوازه‌كانى ئه‌م ناوچانه و باڵاده‌ستبوونی زیاترى ڕوسیا له سوریا و گێڕانى ڕۆڵى سه‌ركردایه‌تیى هه‌رێمى و هێزى گه‌وره، كه بۆ ڕوسیا ئامانجه گه‌وره‌كه‌یه، ئه‌وه جگه له‌وه‌ى كه توركیا سوودمه‌ندى یه‌كه‌م ده‌بێت له ناوچه‌كه.\nئه‌م بڕیاره چى كاریگه‌رییه‌كى نه‌رێنى ده‌بێت له‌سه‌ر هه‌رێمى كوردستان؟\nبێگومان به هۆى ئه‌وه‌ى هه‌رێمى كوردستان و عێراق سنوورێكى درێژیان له‌گه‌ڵ كوردستانى ڕۆژئاوا و سوریا هه‌یه بڕیاره‌كه له ڕووى سیاسی و سه‌ربازییه‌وه كاریگه‌ریى گه‌وره‌ى له‌سه‌ر هه‌رێمى كوردستان ده‌بێت، له‌وانه به‌لانى كه‌مه‌وه نازانرێت بژارده‌كانى هێزه‌كانى كورد له ڕۆژئاوا چى ده‌بێت له باره‌ى ئه‌م هه‌ڵوێسته‌وه، چونكه جێگره‌وه‌ى ئه‌م بڕیاره بۆ ئه‌وان بژارده‌ى تره، كه دوور نییه ناودژ بێت له‌گه‌ڵ سیاسه‌تى ئه‌منیى عێراق و هه‌رێمى كوردستان. ئه‌مه له لایه‌ك، له لایه‌كى تره‌وه ئاسایشى هه‌رێمى كوردستان وه‌كو ڕه‌هه‌نده جیۆستراتیژییه‌كه‌ى دابراو نییه له ئاستایشى سوریا، چونكه ئاسایشى سوریا به نیسبه‌ت هه‌رێمه‌وه قووڵایى ستراتیژى ئاسایشى هه‌رێمه، هه‌ر گۆرانێك له ئاسایشى ڕۆژئاوا گۆران له ئاستایشى هه‌رێم و عێراق درووست ده‌كات.بۆكوردستان مه‌ترسى گه‌وره زیندوبونه‌وه‌ى مه‌ترسى داعش و گروپه تیرۆریستیه‌كانه كه دوور نیه، سوود له بونى ململانێى جێگۆركێى هێزه‌كان وه‌ربگرن و وه‌رچه‌رخانێكى پێچه‌وانه له هێز و گواستنه‌وه‌ى هێز وه‌ربگرن.\nله‌م باره‌دا هه‌رێمى كوردستان ده‌بێت له ڕووى سه‌ربازییه‌وه خۆى بۆ دۆخێكى تازه ئاماده بكات، ڕه‌نگه له ڕووى سیاسییه‌وه مامه‌ڵه‌ى هه‌رێم له‌گه‌ڵ هێزه نوێیه تازه‌كان گۆڕانى به‌سه‌ردا بێت كه دوور نییه له هاوكارییه‌وه بگۆرێت بۆ ململانێى به‌مه‌ش له جیاتى وێستگه‌ى كرانه‌وه‌ى بازرگانى و ئابوورى و سیاسى وه‌كو دوو هێزى نه‌یار مامه‌ڵه بكه‌ن.\nله حاڵه‌تى ڕوودانى شه‌رى گه‌وره‌ش كه‌سه‌ره‌تاكانى ده‌ركه‌وتووه، هه‌رێمى كوردستان به ناچارى ده‌رگا به‌روى سه‌دان خێزانى ئاواره‌دا بكاته‌وه، كه ڕوو له شاره‌كانى هه‌رێم ده‌كه‌ن، كه بۆ كوردانى ڕۆژئاوا هیچ شوێنێك وه‌كو كوردستان له‌بار نییه، به‌لانى كه‌مه‌وه هاوزمان و یه‌ك نه‌ته‌وه‌ن. ئه‌مه‌ش بارگرانییه‌كى مرۆیى و ئابورى له‌سه‌ر كوردستان درووست ده‌كات. ئه‌وه‌ى زانراوه بۆ ئه‌مه‌ریكیه‌كان جیاوازى گه‌وره هه‌یه له تێڕوانینیان بۆ هه‌رێمى كوردستان و ڕۆژئاوا، به‌ڵام ئه‌م بڕیاره كه ئه‌مه‌ریكا مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌كته‌ره نێوده‌وڵه‌تیه‌كان جێگیر نییه و قه‌له‌قییه‌كى سیاسى گه‌وره ده‌بێت بۆ هه‌رێمى كوردستان. كه مامه‌ڵه‌ى ئه‌مه‌ریكا له‌سه‌ر بنه‌ماى دۆزینه‌وه‌ى جێگره‌وه‌ى جێگره‌وه‌ى گه‌وره‌تره كه ده‌توانێت زۆرترین نوێنه‌رایه‌تیى سیاسه‌تى ئه‌مه‌ریكا بكات. ئاخۆ توركیا ئه‌و جێگره‌وه ده‌بێت؟ ڕۆژانى داهاتوو وڵامى ئه‌و پرسیاره ده‌ده‌نه‌وه.\nئاژانس | ژمارە 118\nئاڵنگارییه ئه‌منییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له ٢٠١٩ـدا\nگه‌وره‌تر له هه‌ڵبژاردن


ویکیپیدیا:پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە/ئەرشیڤی ٣ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nویکیپیدیا:پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە/ئەرشیڤی ٣\n< ویکیپیدیا:پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە\nسڵاو! تکایە سەردانی ویکیپرۆژە:زانیاریدانەکان/نوێکردنەوە و چاکسازی بکە و ڕای خۆت بڵێ: پێت باشە داڕێژە دووبارەکان بە زمانی ئینگلیزی تێکەڵ بە کوردییەکان بکرێن یاخود نا؟--◂ ئێپین وتووێژ♬ ٢١:٣٣، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)\nسڵاو، ئەوڕۆ کە ئامرازە دڵخوازەکانت کاندید بکە! --زکریا (لێدوان) ١٧:١٨، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو ... من وتاری شینچی کودۆم بۆ بوون بە وتاری باش پاڵاوتووە، تکایە بەژداری لە دەنگدانەکەدا بکەن و ھەڵیبسەنگێنن 👈گینتۆکی وتووێژ🎭 ٢١:٢١، ٤ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC)\nسڵاو تکایە گەر دەتوانن لە پەڕەی دەستپێک بەستەرێکی تر بۆ «ویکیپیدیای کوردیی باشووری» لەکن ئەو جێیەی بەستەر بۆ ویکیپیدیاکانی کورمانجی و زازاکی داندراوە، زیاد بکەن. زۆر سپاس. AGH (وتووێژ📝) ٠٠:١٤، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:پەیامەکان_بۆ_کۆمەڵگە/ئەرشیڤی_٣&oldid=887854»\nدواجار لە ٢٣:١٣ی ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٣:١٣ی ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


کوردیپێدیا - ئازاد ئیبراهیم محەمەد عەلی ناسراو بە ئازادە ڕەش\n✌ ئازاد ئیبراهیم محەمەد عەلی ناسراو بە ئازادە ڕەش | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئازاد ئیبراهیم محەمەد عەلی ناسراو بە ئازادە ڕەش\n(هەولێر – ی. ن. ک)، لە ساڵی (1982)دا لە بەندیخانەی ئەبوغرێب لە سێدارە دراوە.\n👁 ئەم بابەتە 9,759 جار بینراوە


توێژەرێكی كورد، زانیاری لەسەر دەرگا داخراوەكەی “كەعبە” دەخاتەڕوو – تۆڕی میدیایی خەڵک\nتوێژەرێكی كورد، زانیاری لەسەر دەرگا داخراوەكەی “كەعبە” دەخاتەڕوو\n2018/08/21 - 9:19 PM\nچەند رۆژێكە دەركەوتنی دەرگایەك لە دیواری كەعبەدا، بۆتە قسەوباسی نێو كەناڵەكانی ڕاگەیاندن و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، شارەزایەكیش لە ئاین و ئاینزاكانی كوردستان دەڵێت: ئەم دەرگایە لەسەردەمی عەبدولڵای كوڕی زوبەیر بەمەبەستی گیڕانەوەی بەیت بۆ سەر ئەو شێوازەی كە پێغەمبەر ئیبراهیم “د.خ” دروستی كردبوو، بینا كراوە.\nیاسین تەها، توێژەرو رۆژنامەنووس، كە هەڵگری ماستەرە لە ئاین و ئاینزاكانی كوردستان، لە پێگەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك نوسیویەتی: ڕەشەباكەی رۆژێك پێش عەرەفە، دیواری كەعبەی دەرخست، چونكە مێخەكانی پەردەكە شل كرابوو بۆ گۆڕین، لەگەڵ ئەوەشدا دەرگایەكی داخراوی كەعبە ئاشكرابوو كە زۆر نەبینراوە و ئێستا بۆتە جێگەی باس.\nبە پێی نوسینەكەی ئەو توێژەرە، بەپێی سەرچاوە مێژوییەكان ئەم دەرگایە لەسەردەمی عەبدولڵای كوڕی زوبەیر و بینا لەسەر خواستێكی پێغەمبەرانە لەكاتی نۆژەنكردنەوە و فراوانكردنی كەعبەدا دروست كرا، بەمەبەستی گیڕانەوەی بەیت بۆ سەر ئەو شێوازەی كە پێغەمبەر ئیبراهیم “د.خ” دروستی كردبوو بەر لەوەی قوڕەیش دەستكاریی بكەن و دەرگای دووەم “رۆژئاوا” دابخەن.\nیاسین تەها، توێژەرو رۆژنامەنووس، كە هەڵگری ماستەرە لە ئاین و ئاینزاكانی كوردستان، ئەوەشی نوسیوە،” كاتێك حەجاجی سەقەفی كۆتایی بە دەسەڵاتی ئیبن زوبەیر هێنا (693 ز)، لەسەر فەرمانی ئومەوییەكان دەرگاكەی داخست و فراوانكردنكەی ڕوخاندو كەعبەی گێڕایەوە سەر باری پێشووی خۆی و ئەوەش ئاسەواری ئەو دەرگایە”.\nهەولێر: كار بۆ جێبەجێكردنی پڕۆژەی شەقامی ١٥٠ مەتری دەكرێت


سوریا.. بۆ لێكۆڵینه‌وه له‌به‌كارهێنانی چه‌كی كیمیایی، پشكنه‌ران گه‌یشتنه دوما\nپشكنه‌ره‌كانی ڕێكخراوی قه‌ده‌غه‌كردنی چه‌كی كیمیایی گه‌یشتنه شاری دومای سوریا، بۆ لێكۆڵینه‌وه له هێرشكردنه سه‌ر شاره‌كه به چه‌كی كیمیایی له لایه‌ن رژێمه‌كه‌ی ئه‌سه‌ده‌وه.\nئاژانسی هه‌واڵی سانای سه‌ر به رژێمی سووریا، بڵاویكرده‌وه، تیمی پشكنه‌ری ڕێكخراوی قه‌ده‌غه‌كردنی چه‌كی كیمیایی گه‌یشتنه شاری دوما.\nڕۆژی شه‌ممه‌ی ڕابردوو تیمه‌كه گه‌یشتنه سوریا، به‌ڵام ئه‌و كاته ڕێگه‌یان پێنه‌درا بچنه شاری دوما و پێشتریش ڕوسیا ڕایگه‌یاندبوو ڕێگه به تیمه‌كانی پشكنین ده‌درێت ڕۆژی چوارشه‌ممه بچنه ناو شاری دوما.\nپێشتر و له‌كاتی بڵاوبوونه‌وه‌ی هێرشه‌كه‌دا حكومه‌تی سوریا ڕه‌تیكرده‌وه، هێرشی كیمیایی ئه‌نجامدابێت، و حكومه‌تی ڕوسیا كه هاوپه‌یمانی سه‌ره‌كی رژێمه‌كه‌ی به‌شار ئه‌سه‌ده ڕایگه‌یاندبوو هێرشه‌كه شانۆگه‌رییه‌كی رێكخراوه.\nئه‌مریكا به هاوكاری هه‌ریه‌ك له به‌یتانیا و فه‌ره‌نسا 14ی نیسان 85 موشه‌كی ئاراسته‌ی ئه‌و بنكه و پێگه سه‌ربازییانه‌ی سوریا كرد كه گومانده‌كرا چه‌كی كیمیایی تێدا به‌رهه‌مبهێنرێت و ئه‌وه‌ش دوای ئه‌وه هات كه رژێمی ئه‌سه‌د به چه‌كی كیمیایی هێرشی كرده‌سه‌ر شارۆچكه‌ی دوما له غوته‌ی رۆژهه‌ڵاتی گه‌مارۆدراو به‌هۆیه‌وه 78 كه‌س كوژران.\n517 جار خوێندراوەتەوە


پێوەندییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر و هەرێمی کوردستان کاریگەریی لەسەر دانوستانی لایەنە کوردییەکانی سووریا هەیە\nکۆدی هەواڵ: 2664\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 11:50 - 2021/07/09\nوتەبێژی لقی سیاسیی هێزەکانی کورد-عەرەبی سووریا:\nبەشی جیهان- وتەبێژی لقی سیاسیی هێزەکانی کورد-عەرەبی سووریا جەختی کردەوە پێوەندییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەری باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا و هەرێمی کوردستانی عێراق کاریگەریی لەسەر دانوستانی لایەنە کوردییەکانی سووریا هەیە.\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، ئەمجەد عوسمان وتەبێژی ئەنجومەنی دیموکراتیکی سووریا، لقی سیاسیی هێزەکانی سووریای دیموکرات ڕایگەیاند ڕاگرتنی دانوستان لە نێوان دوو ڕەوتی سەرەکیی کورد لە سووریا بەهۆی گرژیی نێوان هەرێمی کوردستانی عێراق و ئیدارەی خۆسەری کوردی لە باکووری سووریا بووە.\nناوبراو بە گۆڤاری «عنب بلدی»ی وتووە: هەر چەشنە گۆڕانکارییێک لە پێوەندییەکانی نێوان هەرێمی کوردستانی عێراق و کوردستانی سووریا کاریگەریی ئەرێنی یان نەرێنیی لەسەر دانوستانی نێوان لایەنە کوردەکانی سووریا هەیە.\nوتەبێژی ئەنجومەنی دیموکراتیکی سووریا جەختی کردەوە سەرکەوتنی دانوستانەکان دەرفەتێکی زیاتر دەداتە کوردەکانی سووریا بۆ ئەوەی پێگەیان تۆکمە بکەنەوە.\nئەمجەد عوسمان هۆشداریی دا بە ئاوڕدانەوە لە هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر کوردەکان لە عەفرین و سەرێ کانی، کوردەکان بەردەوام لەشەر هەڕەشەی جیدیدان.\nسووریاڕۆژئاواهەرێمی کوردستانئیارەی خۆسەرحکوومەتی هەرێمئەمجەد عوسمانپەیەدەهەسەدە


٭ من نازانم پیاوانی ئاسایش و هەواڵگری هەرێم شەوی کەوتنی درۆنەکەی فرۆکەخانەی هەولێر چۆن و چەندیان ئاگادار و چەن لە خەمی هەولێر و هەرێمەکەدا بون، بەڵام رۆژانی دواتر دەرکەوت کە هەمویان کەمتەرخەم و خەمساردن، وەک هەر روداوێکی تیرۆر یان تەقینەوەی ئاسایی وەریانگرت و وێڵیانکرد، حکومەت و حیزب و پەرلەمانیش بە چەند وتار و بەیاننامەیەکی سەرکۆنەکردن تفی خۆیان کرد و رۆیشتن، هەمو ئەوانەش کە لە بەرژەوەندیان بو بە بکەرەکانیشەوە بە کەریمی تێپەڕین . ئێمە چیمان خوێندەوە !؟ دوای ئەو روداوە چیتر !؟\n- هیچ کەس و دەزگا و شوێنێک لە هەرێم ئەمین نیە و ناتوانرێ لە هێرشی درۆنی دوژمنەکانمان بپارێزرێ . - ئاسایش و دەزگا هەواڵگرییەکانی هەرێم نەیانتوانیوە و ناتوانن لە مەحکەمترین شوێنی هەولێر کە فرۆکەخانەیە، رێگری لە کاری گروپەکانی هاوکار و پشتیوانی دوژمن بگرن، بە کەماڵی ئیسراحەت لە چەندین شوێنی جیاوازەوە، لە ئان و ساتی تەقینەوەکەدا ( وێنەی ڤیدیۆیی ) یان گرتوە و بڵاوکردۆتەوە . - سەروەری و خاوەندارێتی هەرێمی کوردستان بەدەست هەر دەوڵەتێکەوەیە کە بیەوێت، کورد خۆی نەبێت . - سیستەمی خۆپارێزی لە موشەکی زەمینی و ئاسمانی لە هیچ شوێنێکی هەرێمدا نیە .\n- بیانییەکان، خاکی هەرێمی کوردستان و عێراق وەک سەرزەمینی خۆیان و مەیدانی شەڕی دوژمنەکانی خۆیان ئەبینن و پێناسە ئەکەن .! هاوزەمان هیچ بیر و پرۆژەیەکیان بۆ پاراستنی کورد و زامنکردنی مافەکانی کورد لە عێراقدا نیە . - حەشدی شەعبی و چەکدار و بێ چەکی حیزب و لایەنە عێراقیەکان، لە جەنگ و شەڕی سەرزەمینی کوردستان چ دژی کورد بیکەن یان دژی هێزە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان بەشدار و ئاسودە و خۆشحاڵ ئەبن . - کۆماری ئیسلامی ئێران، پیتاندنی یۆرانیۆمی گەیاندۆتە پلەیەکی باڵا و دەستی هەڕەشەی بۆ کۆمەڵی نێودەوڵەتی لە دەستی گفتوگۆی توندتر و بەهێزتر کردوە، نوێنەری وەزارەتی دەرەوەیان ئەمەی بە ئاشکرا رایگەیاندوە . دەزگا دەوڵەتییەکانیتریشیان هەرێمی کوردستانیان لە سەرزەمینی برادەر و دۆستەکانیانەوە گۆڕیوە بۆ سەرزەمینی دوژمنەکانیان . - تورکیە، جگە لەو روبەرەی هێزەکانی خۆیان تیایدا، بە ئازادی جموجۆڵ ئەکەن، هەمو ناوچەکانیتری هەرێمی کوردستان بە مۆڵگەی تیرۆریستان پێناسە دەکات . - هێزەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانیان، بیر لە یەکلاکردنەوەی ململانێکانیان لەسەر خاکی عێراق و کوردستان ئەکەنەوە، نەخشەی خۆپارێزی و تەسفیەی نەیارەکانیان، سەرلەبەر گۆڕانکاری بەسەردا دێت و هەرگیز وەک هەفتەی پێش درۆنە ئاگراوییەکە نابن . هەمو ئەوانە و چیتر ...؟ - ئەبێت دڕدۆنگی و ئاگاداری و هەتا هەڕەشەکانی هەرێم لەمڕۆوە روو لە حوکمدارانی بەغدا بێت، نەک پەیوەندی و نامە گۆڕینەوەی موجامەلە و هاوسۆزی و پێکەوەیی ...\n- بە ئاشکرا و راشکاوی لەگەڵ گشت هێزە بێگانەکان، هەرێمی و نێودەوڵەتیەکان، لەسەر پاراستنی ماف و ژیانی خاک و خەڵکی هەرێمی کوردستان قسە بکرێت و پەیامی رون و ئاشکرایان پێ بگەیەندرێ و دڵنیایی دەستەبەربکرێ، گەر نا .! داوایان لێبکرێت ئۆردوی سەربازی و هەواڵگریان بپێچنەوە و هەرێمی کوردستان جێبهێڵن . نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتی ئەوروپاش لەم پەیامە ئاگادار بکەنەوە .\n- پرۆژەی نەخشە و پاراستنی سەربازی ئەم نیوە هەرێمەی کە لەژێر دەسەڵاتی حیزبە کوردستانیەکاندا ماوە، بدرێتە دەست ئەفسەرەکانی ئەرکان لە وەزارەتی پێشمەرگە و بە پەلە دور لە دەستی حیزبەکان جێبەجێی بکەن . - بە یاداشتێک تەواوی ماف و داواکارییەکانی کورد لەعێراقدا، بە دیاریکردنی سەقفێکی زەمەنی بۆ جێبەجێکردنیان، لە رێگەی پەرلەمانی کوردستانەوە بدرێت بە حکومەتی عێراق .\n- تەواوی وەزیر و کاربەدەستەکانی نوێنەرایەتی هەرێم لە عێراقدا بکشێنەوە تا جێبەجێکردنی ئەو یاداشتەی پێشکەشی بەغدا ئەکرێت .\n- لە ناوخۆماندا، حوکمڕانی هەرێم لە دەستی گروپێکی گەمژە و نەزاندایە، لەسەریاندراوە و ئەژنۆیان لە گەچ ئەگرن..! بێ ئاگان تەنانەت لە روداوەکانی ناوخۆی کوردستانیش، کە بە ئاگایان ئەهێنیتەوە، لەجیاتی سوپاس، جنێو بارانت ئەکەن ..!! وەک ساڵانی پێشو، وەک دوێنێ و وەک ئەمڕۆش بە قسە و راوێژی چەند دەڵاڵێکی بازاڕی نەوت و هەواڵگری نێونەتەوەیی و بەرژەوەندیخوازی ناوخۆ ئەکەن .! كاردانەوەی ئەم کارە بەوان ناکرێ، شەڕ لەبەر دەرگایە و گەر بەو تاس و حەمامەی پێشو بەردەوامبن، دیسان وەک بەڵاکانی پێشتر و وەک شانزەی ئۆکتۆبەر لە ناوخۆدا، ئەکەونە جنێودان و پەلاماردانی یەکتری و دواجار ئەبێ بڵێین ( بەڵا لەخۆتان ) .


وەزارەتی دارایی خشتەی مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان ئاشكرا دەكات - هيوای کۆرد\nبەرپرسێکی گۆڕان باسی ئاسانكاری دەکات 1كاتژمێر ago\nپارێزگاری سلێمانی ڕێكارەكانی نوێی خۆپارێزی ئاشكرادەكات 2كاتژمێر ago\nته‌ندروستیى گه‌رمیان: ڕێكاره خۆپارێزییه‌كان به هه‌ند وه‌ربگرن 2كاتژمێر ago\nHome ئابوری وەزارەتی دارایی خشتەی مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان ئاشكرا دەكات\non: ئه‌یلول 19, 2019 In: ئابوری, کوردستانی, هەواڵ\nبە خشتەی وەزارەتی دارایی و ئابوری حكومەتی هەرێم ڕۆژی یەك شەممە و دوو شەممەی هەفتەی داھاتوو مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان دابەش دەكرێن جگە لە مووچەی خانەنشینی.\nبەپێی ئەو خشتەیەی وەزارەتی دارایی حكومەتی ھەرێمی كوردستان ئاشكرای كردووە، دوای رەوانەكردنی پارەی موچەی بەغداد بۆ هەرێم رۆژی یەك شەممە ٢٠١٩/٩/٢٢، مووچەی وەزارەتەكانی سامانە سروشتییەكان، ئەوقاف، خوێندنی باڵا، ناوخۆ، بەڕێوەبەرایەتی گشتی ڕەگەزنامە، لیوای نەوت، زێرەڤانی، بەرگری و فریاكەوتن، دەزگای ئاسایش و ئەنجومەنی ئاسایش دابەشدەكرێن.\nرۆژی دوو شەممە ٢٠١٩/٩/٢٣، مووچەی وەزارەتەكانی شارەوانی، كارەبا، گواستنەوە، پلاندانان، كشتوكاڵ، پیشەسازی وبازرگانی، ڕۆشبنیری، ئاوەدانكردنەوە، دیوانی چاودێری دارایی، مافی مرۆف، ناوچەكانی دەرەوەی هەرێم، ژینگە، دەستەی وەبەرهێنان، دەستەی دەستپاكی، كۆمسیۆنی هەڵبژاردن، دەزگای مین، سەرۆكایەتی هەرێم، سەرۆكایەتی پەرلەمان و ئەنجومەنی وەزیران دابەش دەكرێت.


"له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا گۆڕانكاری گه‌وره‌و به‌رچاو دروستده‌بێت"...دكتۆر كامیران به‌رواری بۆ هاوڵاتی\nسازدانی: سۆران عارف ــ دهۆك\nدكتۆر كامیران به‌رواری سیاسه‌تمه‌دارو پسپۆڕی سیاسی‌و مامۆستای زانكۆ، پێیوایه له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا گۆڕانكاری گه‌وره ده‌بێت، داواش ده‌كات یه‌كێتی‌و پارتی پابه‌ندی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردن‌و ویستی گه‌ل ببن.\nپێشیوایه كاتی ئه‌وه هاتووه پێشمه‌رگه‌و ئاسایش‌و پاراستن‌و زانیاری ملكه‌چی یاسا ببن‌و ببنه هێزی نیشتمانی نه‌ك وابه‌سته‌ی حیزب.\nهاوڵاتی: هه‌ڵبژاردنی ئه‌م جاره چۆن ده‌بینیت، تیڕوانینت بۆ ئاینده چۆنه؟\nكامیران به‌رواری: بێگومان هه‌ڵبژاردنی ئه‌م سالَِ جیاوازه له ساڵانی رابوردوو، چونكه له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا لیستی جیاواز هه‌یه هزر‌و بیر‌و بۆچونی جیاواز ده‌بینرێت، ئۆپۆزسیون بوونی هه‌یه‌و دروستده‌بێت‌و له‌گه‌ڵ لیسته‌كانی تردا له خه‌باتێكی سیاسیدان بۆ رۆیشتنه په‌رله‌مانه‌وه. بۆیه من له‌و باوه‌ڕه‌دام له‌م ئاسته‌دا گۆڕانكاری دروستده‌بێت، چونكه بوونی فره‌لیستی، واته بوونی فره به‌رنامه، واته بوونی خه‌ڵكی جیاواز به هزرو بیری جودا، به دیتن‌و ته‌وه‌جوهاتی جودا. له‌هه‌ر ره‌وشێكدا ئه‌م جۆره مرۆڤانه بچنه په‌رله‌مان، بێگومان یه‌كسه‌ر گۆڕانكاری له په‌رله‌مانی كوردستاندا ده‌سپێده‌كات.\nهاوڵاتی: پێتوایه هه‌رده‌سه‌ڵاتێك له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ی ئێستاوه دروستبێت له‌م باره‌ی ئێستادا ده‌توانێت حكومه‌ت به‌ڕێوه‌ببات؟\nكامیران به‌رواری: من باوه‌ڕناكه‌م یه‌كێتی‌و پارتی رێگه‌نه‌ده‌ن به‌كه‌س، له‌په‌رله‌مانی پێشویشدا لیستی جیاواز هه‌بوون، بۆیه كه‌سێك یان لایه‌نێك بیه‌وێت رۆڵی خۆی ببینێت له‌په‌رله‌ماندا، ئه‌گه‌ر به‌ته‌نیا كه‌سێكیش بێت، به‌ڵام هه‌ڵوێست ده‌توانێت رۆڵی خۆی ببینێت، یه‌كێتی‌و پارتی له‌هه‌رده‌مێكدا پێویسته رێز له ئیراده‌ی خه‌ڵكی كوردستان بگرن، هه‌ر كه‌سێك هه‌ڵبژێردرا‌و‌و میلله‌ت ئه‌و لیسته‌ی ویست پێویسته ده‌سه‌ڵاتی ئێستاش به‌گوێره‌ی ئه‌و راستییه هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن، هیچ شتێك له مه‌سه‌له‌ی ده‌سه‌ڵاتی كوردی ناگۆڕدرێت، ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵات له‌ده‌ستی هه‌ر لایه‌نێكدابێت، بێگومان هه‌رپارتێك بگات به‌ده‌سه‌ڵات یان ببێت به هاوبه‌ش له ده‌سه‌ڵاتدا ئه‌مه گره‌نتییه‌كه بۆ مانه‌وه‌ی یه‌كێتی‌و پارتی‌و بۆ مانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وانه، به‌ڵێ له‌و باوه‌ڕه‌دام سه‌داسه‌د ده‌توانێت ده‌سه‌ڵات به‌ڕێوه ببات.\nهاوڵاتی: به‌ڵام ئه‌وان پێیانوایه هه‌رده‌سه‌ڵاتێك له‌ده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی‌و پارتی دروستببێت، بۆ ئه‌م باره‌ی ئێستا باشنییه؟\nكامیران به‌رواری: من به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌و رایه‌وه‌م له‌و باوه‌ڕه‌دام یه‌كێتی‌و پارتی له هه‌رده‌مێكدا پێویسته رێز له ئیراده‌ی خه‌ڵكی كوردستان بگرن، هه‌ر كه‌سێك هه‌ڵبژێردراوو میلله‌ت ئه‌و لیسته‌ی ویست پێویسته ده‌سه‌ڵاتی ئێستاش به‌گوێره‌ی ئه‌و راستییه هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن.\nهاوڵاتی: ئه‌و هێزه‌ی له كوردستاندایه به‌ده‌ست یه‌كێتی‌و پارتییه‌وه‌یه، ئایا هه‌ر لیست‌و لایه‌نێك به‌بێ هێزی نیزامی‌و حكومی ده‌توانێ ده‌سه‌ڵات به‌ڕێوه ببات؟\nكامیران به‌رواری: له‌كوردستاندا ئێمه پێویستمان به زۆر شته یه‌كێك له‌وانه ده‌ستووری كوردستان دابنرێت، دووه‌م هه‌ندێك یاسای پێشكه‌وت‌و شارستانی‌و دیموكراسی دابنرێت بۆ به‌ڕێوه‌بردنی، سێیه‌م ئێمه بزاڤ بكه‌ین ببین، به‌ڵام له‌راستیدا له‌پراكتیكدا زۆرلایه‌نی حكومه‌تی ئێمه لاوازه، بۆ نمونه هه‌نگاوی یه‌كه‌م له په‌رله‌مانی ئاینده‌دا ئه‌گه‌ر ئۆپۆزسیونی تێدابێت یان نا ئه‌وه ده‌بێت حیزب‌و حكومه‌ت له‌یه‌كتر جیابكرێنه‌وه، بۆئه‌وه‌ی حكومه‌ت بتوانێت به‌دروستی كاری خۆی بكات. هه‌روه‌ها ئه‌و له‌شكره‌ی له كوردستان هه‌یه ببێت به له‌شكری حكومه‌تی كوردی‌و له‌شكر له بن كۆنترۆڵی هیچ هێزو لایه‌نێكدا نه‌بێت، من له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دانیم هه‌ركه‌سێك ببێت به سه‌رۆكی هه‌رێم سه‌رۆكی له‌شكری كوردستانیش بێت، پێویسته پله‌ی سه‌رۆكی هه‌رێم جیاوازبێت له سه‌رۆكی له‌شكری كوردستان، خاڵێكی تر كه له‌هه‌مووی گرنگتره ئه‌وه‌یه ده‌زگای ئاسایش ده‌زگایه‌كی نه‌ته‌وه‌ی بێت له هه‌موو پارێزگایه‌كی كوردستان، له‌ژێر كۆنترۆڵی حكومه‌تدا بێت‌و سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی ناوخۆبێت، نه‌ك له ژێركۆنترۆڵی پارت‌و لایه‌نێكدا بێت، هه‌روه‌ها ده‌زگای پاراستن‌و زانیاری ببن به‌یه‌ك‌و ببن به ده‌زگایه‌كی نه‌ته‌وه‌یی‌و نیشتمانی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی گشتی گه‌ل‌و وڵات كاربكه‌ن‌و دوركه‌ونه‌وه له حیزبیی سیاسی. به‌هیچ شێوه‌یه‌ك نابێت ده‌زگایه‌كی نه‌ته‌وه‌یی وه‌كو ئاسایش یان زانیاری یان پاراست یان له‌شكر به پارتێكی كوردستانی‌و حكومه‌تیشه‌وه گرێدراوبێت، ئه‌مه موڵكی حیزبێك نییه. بۆیه ده‌بێت له‌هه‌ڵبژاردندا هه‌موو داموده‌زگای حكومه‌ت بێلایه‌نبێت.\nهاوڵاتی: به‌ڕای تۆ ئه‌و گۆڕانه گه‌وره‌یه دروستده‌بێت كه هاوڵاتیان چاوه‌ڕێی ده‌كه‌ن؟\nكامیران به‌رواری: ئه‌گه‌ر له‌ناو هه‌ڵبژادنیشدا دروستنه‌بێت، به‌ڵام بێزاری خه‌ڵكی كوردستان په‌یامێكی راسته‌وخۆ‌و ئاشكرایه بۆ هه‌ردوو حیزبی ده‌سه‌ڵاتدار‌و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، كه كوردستان پێویستی به گۆڕانكارییه‌كی رادیكاڵی هه‌یه له‌هه‌موو بواره‌كانی ژیاندا.\nگۆڕانكاری له په‌رله‌مانه‌وه ده‌كرێت، چونكه ئه‌مڕۆ په‌رله‌مان مه‌یدانی سیاسه‌ته‌و له‌وێده‌كرێت، ئه‌گه‌ر مرۆڤی خاوه‌ن تواناو لیستی جودا بڕۆنه په‌رله‌مان، ئه‌و لیستانه خاوه‌ن په‌یام بن‌و پابه‌ندی ئه‌و هزروبیر‌و بۆچونانه‌بن كه ده‌یده‌ن به خه‌ڵكی، ئه‌وه له پێش چاو بگرن‌و بۆ كورسی‌و پاره‌و ده‌سه‌ڵات ده‌ست له پرۆژه‌كانیان هه‌ڵنه‌گرن، بێگومان ئه‌مه هه‌نگاوێكه بۆ گۆڕانكاری، لێره‌دا دوو رێگه له‌به‌رده‌م میلله‌ت‌و حكومه‌تی كوردستاندا هه‌یه، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه یان ده‌بێت به‌ره‌و گه‌نده‌ڵییه‌كی زیاتر‌و چون به‌ره‌و دیكتاتۆریه‌ت‌و گوشارخستنه‌سه‌ر كه‌س‌ولایه‌ن‌و نوسه‌ران‌و رۆشنبیرانه، یان ئیمان هێنانه به گۆڕانكاری‌و مافی مرۆڤ‌و ئاشتی‌و ئازادی‌و دیموكراسی‌و پێكه‌وه ژیان‌و دانانی بنه‌مای جڤاكێكی سڤیل، كه ئه‌مه‌ش له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌موو كه‌س‌و لایه‌نێكدایه، به‌ڵام من باوه‌ڕم به‌وه‌یه كه‌له هه‌ڵبژاردنی ئه‌م جاره‌دا گۆڕانكاری گه‌وره‌و به‌ر چاو دروستده‌بێت.\nهاوڵاتی: باوه‌ڕتوایه هه‌ڵبژاردنی ئه‌مجاره ده‌ستێوه‌ردان‌و ساخته‌كاری ئه‌نجامبدرێت؟\nكامیران به‌رواری: هه‌ڵبژاردنی ئه‌مجاره ئه‌گه‌ر چاودێری ده‌ره‌وه هه‌بێت، باوه‌ڕده‌كه‌م ده‌ستێوه‌ردان كه‌متر بێت له‌وه‌ی كه‌له هه‌ڵبژاردنه‌كانی پێشووتردا بینیمان‌و روویدا، به‌ڵام ئه‌مه‌ش ناگات به‌وه‌ی بڵێین ده‌ستێوه‌ردان نابێت‌و گه‌نده‌ڵی تێدا ناكرێت، ئه‌گه‌ر به‌وشێوه به‌رچاوه بوو كه كاریگه‌ری له‌سه‌ر ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردن هه‌بوو ئه‌وكات هێز‌و لایه‌ن‌و هاوڵاتی ده‌توانن دان به‌و ئه‌نجامانه‌دا نه‌نێن بۆ ئه‌وه‌ی دووباره ببێته‌وه. من پێشبینیده‌كه‌م ئه‌مجاره‌ش ده‌ستێوه‌ردان له‌كاری هه‌ڵبژاردندا بكرێت، به‌ڵام به‌هۆی چه‌ند لیستی جیاواز باوه‌ڕم وایه له‌جاره‌كانی تر كه‌متر ده‌بێت. باوه‌ڕم وایه له‌م جاره‌دا ململانێیه‌كی توند دروستده‌بێت، ئه‌م فره‌لیستییه‌ی ئه‌مجاره‌و ئه‌و ململانێیه‌ی بۆ په‌رله‌مان ده‌كرێت چه‌ند به‌هێزبێت، به‌هیچ ره‌نگێك خزمه‌تی دوژمن‌و داگیركه‌ر ناكات‌و سودێكی زۆری تێدایه تا له‌م رێگه‌یه‌وه خزمه‌ت زیاتر بكرێت، له‌رابوردوودا حكومه‌تی كوردستان زۆرجار سه‌ركه‌وتوو نه‌بوه له‌كاره‌كانیدا، چونكه ئۆپۆزسیون نه‌بووه له‌په‌رله‌ماندا، به‌بوونی ئۆپۆزسیون ده‌توانرێت زه‌مینه‌یه‌كی خۆش بۆ هه‌ڵبژاردنی ئاینده ئاماده‌برێت، سه‌داسه‌د ئه‌و په‌رله‌مانه‌ی له دوای ئه‌م چوارساڵه كه دێت‌و هه‌ڵده‌بژێردرێت جیاواز ده‌بێت له‌م په‌رله‌مانه‌ی ئه‌مڕۆ.\nئەرشیفی (هاوڵاتی - ماڵپه‌ر)ی نووسەر\n"خۆی كردووه به‌ته‌ره‌ف"فایه‌ق گوڵپی: فه‌ره‌ج حه‌یده‌ری ده‌وری داواكاری گشتی توركیا ده‌بینێت\nره‌حمان غه‌ریب ده‌ستیله‌كاركێشایه وه لیژنه‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كانی شیوعی ناكۆكی تێكه‌وت\nحكومه‌ت ئاوڕ له‌عومه‌ر چاوشین ناداته‌وه