حكومەت و هۆزەكانی كەركوك؛ بەگژ دیاردەی چەكداریدا دەچنەوە\nكەركوك/8ی ئایاری 2020/ چەكدارانی هۆز و عەشیرەتەكانی حەویجە لەپاڵ هێزە عیراقییەكان بەشدارییان كرد لە ئۆپەراسیۆنێك دژ بە داعش\nبەشێك لە هۆزەكانی كەركوك داوادەكەن دیاردەی چەكداریی بنبڕبكرێت و چەك لە دەستی هۆز و عەشیرەتەكان نەمێنێت، بۆ ئەو مەبەستەش دامودەزگا ئەمنییەكان دەسەڵاتی خۆیان بسەپێنن.\nئەو هەوڵە لە چوارچێوەی كۆنفرانسێكی فراواندا هات لە 8ی تشرینی دووەم لە كەركوك، كە تیایدا هۆزەكان و نوێنەرانی وەزارەتی ناوخۆی عیراق بەشدارییان تێداكرد و هەمولا كۆكبون لەسەر ئەوەی هێشتنەوەی چەك تەنیا لە دەستی دەوڵەت.\nجومعە کوێخا عەلی، سەرۆک هۆزی لەک، بە (کەرکوک ناو)ی وت "هەمومان كۆكبوین لەسەر ئەوەی دیاردەی چەکداری لێکەوتەی خراپی بۆ سەر ژیان و ئاشتەوایی نێوان پێکهاتەکان هەیە، ئامانجمانە دەست لەناو دەست بەرەیەکی مەدەنی دور لەچەک پێکبهێنین و زمانی گفتوگۆ و متمانە پەرەپێبدەین".\n"دیاردەیەکی زەقی چەکداری لە پارێزگای كەركوك هەیە، لێرەو لەوێ هەندێک هۆز دۆخی ئێستایان قۆستۆتەوە بۆ بەرژەوەندی خۆیان، پێموایە ئەمە دیاردەیەكی ناشرینە و كاریگەری لەسەر پێكەوەژیانی نەتەوەكان دەبێت، بۆیە تا زوتر بنبڕبكرێت باشترە"، جومعە كوێخا عەلی وایوت.\nشەڕی داعش لە عیراق (2014 - 2017)، بووەهۆی ئەوەی زۆرێك لە هۆزەكان چەكهەڵبگرن و شەڕی ئەو گروپە بكەن لە ناوچەكانی خۆیان، لەئیستاشدا بەشێكی زۆری گوندنشینان و عەشیرەتەكان بۆ پاراستنی ژیانی خۆیان چەكهەڵدەگرن.\nكەركوك/ 8ی تشرینی دووەمی 2020/ ژمارەیەك لە هۆزەكاتی كەركوك لە كۆنفرانسی راماڵینی چەك لە دەستی هۆز و عەشیرەتەكان فۆتۆ: گۆران بابان\nسێیەكی جوگرافیای پارێزگای كەركوك زیاتر لە سێ ساڵ لەژێر دەستی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و شام (داعش)دا بوو، لەوكاتەوە دیاردەی چەكداریی بە فراوانتر لە پارێزگاكە هەستی پێدەكرێت.\nشێخ مەیسەم حەمدانی، سەرۆک هۆزی حەمدان لە كۆنفرانسەكەدا وتی "بونی چەک لەدەستی هەندێك گروپ لە عیراق پشێوی دروستكردووە، پێمانوایە هێشتنەوەی چەک تەنیا لە دەستی دەوڵەت لەئێستادا ئەرکێکی هێندە ئاسان نییە، بەڵام دەبێت حکومەت رۆڵی بینەر نەگێڕێت و چارەسەری ئەم کەیسە هەستیارە بكات".\nهێشتنەوەی چەک تەنیا لە دەستی دەوڵەت لەئێستادا ئەرکێکی هێندە ئاسان نییە، بەڵام دەبێت حکومەت رۆڵی بینەر نەگێڕێت\nئەنجومەنی دانایان و هۆزەکانی تورکمانی عیراق، پێیانوابوو دەبێت حكومەت ئەو دیاردەیە بەجدی وەربگرێت، داوایان لە نوێنەری وەزارەتی ناوخۆ كرد تەواوی ئەو گروپانەی بە نایاسایی چەكهەڵدەگرن سزابدات و بنبڕبكات.\nلە پارێزگای كەركوك نەتەوە جیاوازەكان دەیان هۆز و عەشیرەتیان هەیە و بەشیكی زۆریان بڕیاربەدەستن لەناو جومگەی حوكمڕانی پارێزگاكە و بەتایبەت هێزە ئەمنییەكان، ئەوەش بەلای بەشێك لە سەرۆك هۆزەكانەوە ئەركی حكومەتی قورس كردووە لە بنبڕكردنی دیاردەی چەكداریی.\nكەركوك/ 23ی ئەیلولی 2020/ كۆبونەوەی سەرۆك هۆز و عەشیرەتەكان لەكاتی دروستكردنی ئەنجومەنی دانایان فۆتۆ: كاروان ساڵحی\nئەو هەوڵەی وەزارەتی ناوخۆی عیراق و بەشێك لە هۆزەكان، لەكاتێكدایە لە ئایاری ئەمساڵ، لانیكەم 20 هەزار كەس لە هۆز و عەشیرەتە جیاوازەكانی حەویجە، چەكیان هەڵگرت و هاوشانی پۆلیس و سوپا و حەشدی شەعبی بەشدارییان كرد لە ئۆپەراسیۆنێكی فراوان لە باشوری كەركوك.\nفکرەت نوری، سەرۆک هۆزی ئەقسۆ بە(کەرکوک ناو)ی وت "وەک تورکمان داوادەكەین چەک لە دەرچووان لە یاسا وەربگیرێتەوە... پرسە ئەمنی، سیاسیی و کۆمەڵایەتییەکان لەکەرکوک لە دۆخێکی باشدایە و نامانەوێت ئەو دۆخەی هەیە تێکبچێت بەهۆی چەكداریی نایاساییەوە".\nحكومەتی عیراق داندەنێت بەوەی یەكێك لە گرفتەكان كە ئەگەری هەیە بۆ داهاتوو زیان بە عیراق بگەیەنێت دیاردەی چەكهەڵگرتنی هۆز و عەشیرەتەكانە.\nناسر نوری، نوێنەری وەزارەتی ناوخۆی عیراق و لێپرسراو لەبەشی بەڕێوبەرایەتی کاروباری هۆزەکان، لە وتارێكیدا وتی "نامانەوێت هۆزەكان بۆ یەکلاییکردنەوەی کێشەکانیان چەكهەڵبگرن... پێویستە دیاردەی چەکداری نایاسایی بنبڕبکەین و ئەو گرفتە گەورەیە چارەسەر بكەین".\n"لە ژینگەی پڕ لە چەكداریدا خەڵك ناتوانێت بژیت، بەشێك لەوانەی بەتوانا و شارەزان وڵات بەجێدەهێڵن، چونكە ناتوانن لەم ژینگەیەدا بژین و ئێمەش نامانەوێت ئەوان لەدەستبدەین"، ناسر عەلی وایوت.\nئاڵای هێزی چه‌كدار و حزبه‌كانی شنگال داده‌گیرێن\nده‌وامی عه‌ره‌بی و كوردی جیاوازن\nخوێندن له كه‌ركوك؛ به دوو شێواز ده‌ستپێده‌كاته‌وه\nهاوسه‌رگیری پیاوێكی 51 ساڵ و كچێكی 14 ساڵ هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌وه\nپۆلیسی كه‌ركوك ده‌ستبه‌سه‌ر 14 ملیۆن حه‌بی هۆشبه‌ردا ده‌گرێت\nدوو هێرش له شه‌وێكدا\nهێزی زیاتر له داقوق جێگیرده‌كرێن\nهێزێكی تایبەت لە بەغداوە دەگاتە خانەقین\nبۆ رێگریی لە قاچاغچێتی لە دوو بازگە جێگیردەبن


عوسمان عومەر: هۆلۆکۆست یا لەناوبردنى بەکۆمەڵ. – WTARIKURD\nهۆلۆکۆست لە ووشەی یۆنانى (holocauston)وەرگیراوە بەواتاى سوتاندن یا برژاندن و لە ناوبردنى بەکۆمەڵ. جولەکەکانی ئەوروپا لە کاتى جەنگى دووەمى جیهان و بەپێى سەرچاوە فەرمى و هەواڵیەکان نزیکەى 6 ملیۆن جولەکە کەوتە بەر شاڵاویی لەناوبردن بە دەستی رژێمى نازى ئەڵمانیا. لێرەدا پرسیارێک بە هزرمدا هات ئایا ئەوەى بەسەر کوردانى باکورى کوردستان هەر لەسەردەمى عوسمانیەکانەوە تاسەردەمى کۆمارى ئەتاتورک و سەرۆک کۆمارى ئیستا ئێردۆغان هۆلۆکۆست نییە؟ چونکە چى زەوى و خاک و گوند و هەندێ شارۆچکەى باکورى کوردستان بە پرۆژەى گاپەوە کەخراونەتە ژێر ئاو بۆ لەناوبردنى مێژوو و کەلتور و ئاسەوارى کورد لە باکورە، ئەم کۆمەڵکوژییە بۆچى کۆمەڵگاى نێودەولەتى چاوى شۆڕکردوەو بەهۆلۆکۆست نایناسینێ؟ ئایا مەسەلە بەرژەوەندیەکانە وەک سەردەمى کۆلۆنیالیزم؟\nبۆ زانیارى خوێنەرانى بەڕێز لە 15ى ئەیلولى سالى 1935 چەند یاسایەک دەرچو بەناوى ( یاساکانى نۆرمبێرگ Nuremberg laws) تییدا هاتووە کە جولەکە لەژیانى گشتى دەرکەن لەوانە مافى هاوولاتیبون لەجولەکە سەندرایەوە لەوانە: ژنخوازى و نابێ بەهیچ شیوەک لەشێوەکان کارى سیکسیان لەگەل ئەنجام بدرێ و، دواتر ڕێگرێ لەجولەکەکان دەکرا بچنە باخ و شوێنەگشتیەکان و ڕیگرىان وەک بپشکنن و چارەسەرکردنیان لای دکتۆر.\nسالى 1904 دکتۆرێکى ئەڵمانى بەناوى ئەلفریدبلویتز بیرۆکەى چارەسەرى رەگەزى مرۆڤى خستە ڕوو بۆ گۆرانکارى کۆمەلایەتى بەئامانجى دروستکردن یا پێکهێنانى کۆمەڵگایەکى زیاتر زیرەک و بەبەرهەم بۆ بەرگرتن لە گرفتى مرۆڤایەتى، کتێبێکى بلاوکردەوە بە ناونیشانى “رێگەدان بە لەناوبردنى ئەو کەسانەى کە شایستەى ژیان نین”. ساڵى 1920 نوسەرى یاسایی کارل پابندنگ لەگەل دکتۆرێکى دەرونى بەناوى ئەلفرێدهۆگ کتێبێکیان بلاو کردەوە بەناوى (کوشتنى بەبەزەیی) ئەو کەسانەى دەگرتەوە کە توشى نەخۆشى بێچارەسەربون. هەر لەناو ئەو کتێبەدا هاتووە هەر رەگەزێک یا کۆمەلێک لەناو ببرێن بەهۆى ئینتیما بوونى ئاینێکى تایبەت, ئایا ئەم بیرۆکەیە لەگەل سورەتى ئەنفال یەک ناگرێتەوە کە لەسەردەمى ئیسلام هێرش کراوەتە سەر بەنى قورەیزە و قوینقاع و بەنى نەزیر بەهۆى ئەوەى پەیرەوى ئاینى جولەکە بوون و پەیمانیان شکاندووە و پیاوە پیرو ژنە پیرەکان و گەنجه تازە پێگەیشتوە کورەکان هەمویان بەزەبرى شمشێر قەتل و عام کران و، کچە جوانەکان کرانە کەنیزەو فرۆشران یا بۆخۆیان حەلاڵکرد تەنها یەک جیاوازیەک هەیە ئەویش هیتلەر هیچ کەسى نەهێشتەوە.\nبەبۆچونى بەندە هیچ بەلگەو دیکۆمێنتێکم لەبەردەست نییە، بەلام پێدەچێ بۆ بەرژەوەندى دەولەتە کۆلۆنیالیزمەکانى ئەوکات و سەردەمە بە تایبەت بەڕیتانیا هات و هاوارو هالەیەکى ئیعلامى بەرفراوانى گرتە بەر سەبارەت بە لەناو بردنى بە کۆمەلى جولەکە، مەبەست رەوانەکردنەوەیان بوو بۆ فەلەستین و کۆکردنەوەیان و دروستکردنى دەولەتێکى نەتەوەیی بۆیان لەسالى 1948 و جێبەجێ کردنى پەیمانى بەلفۆر؟. لەم چەند ساڵەى دوایی چەند راستیەک دەرکەوتوە کە باسى ژوورى غاز بەکارهێنان کراوە, ئەو غازە بەکارهینراوە بۆ تەعقیمکردنى جلوبەرگى دیل و بەند کراوەکان بۆ پاراستنیان لە میکرۆب و نەخۆشیە بلاوەکان لە شوێن و گەرەکەکانى نیشتەجێى جولەکەکان بەناوى (جیتۆ)، کە سەرەتا لەوێ کۆکراونەتەوە و ئازاد بوون لەهاتوچون بەمەرجى گەڕانەوە لەکاتى دیارىکراو کە زەنگێک لێدەدرا و دواتر بەفەرمانى حکومەتى نازى دەرگاکان بەیەکجارى داخران ئەو (جیتۆ)یانە لەشارە گەورەکانى ئەلمانیا وەک بیالیستۆک, کۆڤنۆ, مینسک, رێگا, فیلنا هەروەها وارسۆ کە گەورەترین گەرەک بوو 445 هەزار جولەکەى تێدا دەژیا سالى 1941, سەبارەت بە مەحرەقەکان واتە شوێنى سوتاندن ئەوەى دەرکەوتوە بەکار هێنراوە بۆ سوتاندنى لاشەى مردوەکان و ئەوانەى نەخۆشى درمیی و پەککەوتەکان بووە, راستیەکى تریش ئەوەیە کاتێ جەنگ بەرپابوو زۆربەى زۆرى کریکارە ئەلمانەکان نێردران بۆ بەرەکانى جەنگ لە شوینى ئەوان جولەکە وەک کریکار بەکار هێنراون و لەژێر کاریى قورس گیانیان لەدەست داوە، ئەوانیش سوتێنراون.\nبۆ زانیارى خوێنەرانى بەڕێز لەشەوى 9-10ى تشرینى یەکەمى سالى 1938 نازیەکان گەورەترین هیرش و پەرلاماریان کردە سەر پەرستگا و ماڵى جولەکەکان و 30 هەزارکەسیان لێگیرا و نێردران بۆ سەربازگەى گرتن، ئەوشەوە لەمێژودا بەناوى “شەوى کریستالى یا شەوى شوشەى شکاو” ناودەبرێ. ئۆشفیتز گەورەترین سەربازگەى گرتن بوو کە هیتلەر دروستى کرد بەپێى سەرچاوەکان 1.1 ملیۆن جولەکەى تێدا لەناوبراوە. لە 13ى نیسانى سالى 1943 گەورەترین راپەرێن و بەرەنگاربونەوەى جولەکەکانى جیتۆى وارسۆ ئەنجامدرا و 28 رۆژى خایاند.\nبەپێى هەندێ سەرچاوە تاوانلێکراوانى هۆلۆکۆست گەیشتۆتە 11 ملیۆن و، 6 ملیۆنیان جولەکە بوون و لەناویاندا یەک ملیۆن مندال بووە. هەندێ لەو مندالانەى لەسەربازگەى بونخفالدى منالان لە 11ى نیسانى 1945 رزگار کراون و ئەوانى تر لەقەرەج و میسلیەکان و شهودیهوە و کەم ئەندامان و پەککەوتەکان بون. نزیکەى 700,000 جولەکەى رزگار بوو سالى 1948 گەیشتنە ئیسرائیل، هەندێکى تریان بەرەو ئەمریکا و هەندێ وولاتى ئەوروپی کۆچیان کردووە. هەموو ئەوانەى سەرپەرشتى ئەو تاوانانەیان کردوە لە دادگاکانى نۆرمبێرگ سزاى قورس دران و هەندێکیش بەخۆشاردنەوە دەربازیان بووە.\nپەیماننامەى لوکسبۆرگ یا پەیمانى قەرەبوو کردنەوەى جولەکە لەلایەن ئەلمانەکانەوە:\nئەو پەیماننامەیەیە لە نێوان دەولەتى ئیسرائیل و کۆمارى ئەلمانیاى یەکگرتوو کە چەند پارێزگایەک بووە، چونکە ئەو کات ئەلمانیاى دیموکرات (رۆژهەلات) هەبوو لەئەیلولى سالى 1952 ئەلمانیا ناچار کرا کە قەرەبوى جولەکە رزگار بوەکان بکاتەوە، کە لە هۆلۆکۆست رزگاریان بووە و ئیسرائیل وارسى مافى تاوان لێکراوە جولەکەکانەو، گرنگى و سازیان دەکاتەوە بەپێى ئەو رێککەوتنە، کۆمارى ئەلمانیا 3 ملیار مارک لەماوەى 12 سالدا بدات دەولەتى ئیسرائیل. واتە لە نێوان سالەکانى 1956 تاکو سالى 1965 و لە برگەکانى رێککەوتنەکەدا هاتبو، ئەلمانیا ناچارە موچەى هەر جولەکەیەک لەهەرکوێیەک بێ گەر بەڵگەنامەى دروست و سەلماندنى هەبوو لەلایەن حوکمى نازى سالى 1933 ڕاونراوە تا کۆتایی جەنگ یەک لەسەرسێى ئەو قەرەبوە لە ئەستۆى ئەلمانیاى دیموکرات بوو، بەلام ئەوان هیچ قەرەبوبەکیان نەدایەوە تاکو یەکگرتنەوەى هەردوو ئەلمانیا سالى 1991, ئەم پەیماننامە یا رێکەوتنە دژایەتى کرا لەلایەن بزتنەوە زایونیستە راسترەوەکان بە سەرۆکایەتى مناحیم بێگن و، بە سوکایەتیان بەجولەکە دەزانى. بەلام سەرۆکى حوکمەتى ئەوکات داڤید بنگۆریۆن بەبیانوى ئەوەى کە زۆر کیشەیان هەیە بەم پەیماننامەیە دەتوانرێ بارى ئابورى وولات و بارى دارایی تاکى ئیسرائیلى پێ باشبکرێت, دواتر پەیوەندیەکى دبلۆماسى بەهێز لە نێوانیاندا دروست بوو.\nلەکۆتایی دا دەڵێم: جولەکە گەلێکە و ژمارەیان نزیک 3 ملیۆنە. گەلى کوردیش گەلێکى ژمارەى 30 ملیۆنه لەهەرچوار پارچە, لەباشورى کوردستان نزیکەى 97 ساڵە بەزۆر لکێنراوین بە عیراقى تازە دروستکراو رژێمە یەک لەدوا یەکەکانى عیراق چى لە دەسەلاتیان هەبوبێ هەر لەگۆرێنى دیمۆگرافى شارەکوردیەکان و چەوساندنەوەو ڕاوەدوونان گرتن و لەسێدارەدان و ئەنفال و کیمیاباران هەمان شێوەش لە پارچەکانى دیکەى کوردستان دەرحەق کورد کراوە وەک ئەوەى لەسەرخاکى ئەوان مێوان بێ بۆچى نەتوانراوە وەک جولەکە سیاسیەکانمان (عقدة الذنب گرێى تاوانکارى) لاى بەڕیطانیەکان و دەولەتە کۆلۆنیالیزمە داگیرکەرەکانى کوردستان دروست بکەین، هیچ نەبێ پشتگیرى پشتیوانمان بن بۆ راگەیاندنى سەربەخۆیی و دامەزراندنى دەولەتى کوردی سەربەخۆ، گەر لە پێشتر نەتوانراوە خۆ لە دواى 1991 وە پاش رزگاربونى بەشێک لەکوردستان دەتوانرا لەرێگەى کۆنگرەیی نەتەوەییەوە ئەو ئەرکە بگرنە ئەستۆ یا ئێمەى کورد دیارە تائیستا یەکگرتوو یەک دەنگ نین و، پێم وایە هەرگەلێک زۆربابەتى کرد بە گالتەجاریى، ئەوا ئەو گەلە هەتا ماوە لەگالتەجاڕى و مەهزەلەدا دەژى ڕەنگبێ هەڵەش بم لەو دەربڕینە.\nتێبینی: سوودمەند بووم لەچەند سەرچاوەیەکى ئەنتەر نێت.


سمیناری رۆژهەڵات “پرس ،راڤە ،رێگا” (2) بەرێوە دەچێت | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە کوردستان ڕۆژهه‌ڵات سمیناری رۆژهەڵات “پرس ،راڤە ،رێگا” (2) بەرێوە دەچێت\nسمیناری رۆژهەڵات “پرس ،راڤە ،رێگا” (2) بەرێوە دەچێت\nلێژنەی بەرێوەبەری سمیناری “رۆژهەلاتی کوردستان، پرس، راڤە، رێگا ۲” لە ڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە؛ رۆژی شەممە رێکه‌وتی 16/4/2016 لە کاژێر ۱٠ تا ۱۸ له زانکۆی گوته‌ی شاری فرانکفۆرتی ئاڵمان به‌ڕێوه ده‌چێت. تەوەری سێمیناری یەک رۆژەئ ئەمجارە لە پینج پانێل پێک دێ و تایبەته به تاۆتوێکردنی “خەسارناسی و دیاردە ناسی بزووتنه‌وه‌ی نەتەوەیی لە رۆژهەڵاتی کوردستان” .\nئاگاداری به‌رێوه‌چوونی سمیناری رۆژهەڵات “پرس ،راڤە ،رێگا” (2)\nلە هەلوو مەرجێکدا کە سەرجەم رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێی ناوەتە قۆناغێکی زۆر هەستیار و چارەنووس‌سازەۆە و دەڕوات تا سیمایەکی نوێ بە خۆیه‌وه بگرێت ، گەلی کورد و ئەحزابی کوردستانیش راستەوخۆ تێکەڵاوی ئەم قۆناغەن و لە هەوڵی ئەوەدان ببنە فاکتەرێکی سەرەکی لە گۆڕانکارییه‌کاندا، یەکێک لە فاکتەرەکان کە دەستی باڵای لەم ئاڵۆزیانەدا هه‌یه و هەوڵی جیددی دەدات بۆ بەدەست‌خستنی بەرژەوەندی و زیاترکردنی پاوان، جمهوری ئیسلامی ئێرانە که پارچه‌یه‌ک له نیشتمانه‌که‌شمان له ژێر ده‌سته‌ڵاتی ئه‌م رژیمه‌دایه. گەلی کورد و ئەحزابی رۆژهەڵاتی کوردستان هەر کامە و بە پێی توانا و ئیمکان و باوەڕی خۆی لە مەیدان‌دا هەن و تێکۆشان دەکەن، بەڵام هەستیاری قۆناغەکە وادەکات، گەلەکەمان به گشتی و بژارده و چالاکانی سیاسی، مه‌ده‌نی و رووناکبیری به تایبه‌تی لە خۆرهه‌ڵاتی کوردستان جارێکی تر هەموو پرسیارەکان بێننه ئاراوه و بەرپرسیارییەتییەکان تاوتوێ بکه‌ن و زیاتر و جدیتر له رابردوو خۆیان ئەرکدار بکه‌ن. لەم رێڕەوەدا لێژنەی بەرێوەبەری سمیناری “رۆژهەلاتی کوردستان، پرس، راڤە، رێگا ۲” بانگهێشتنی سەرجەم حیزبه‌کانی خۆرهه‌ڵاتی کوردستان و رۆشنبیران و بیرمەندانی چالاک دەکات هەتا لە دەوری یەک کۆبینەوە و راشکاوانه ئاڵ و گۆڕی بیرورا بکه‌ین و پرسیاره‌کانی یه‌کتر وڵام بده‌ینه‌وه. تەوەری سێمیناری یەک رۆژەئ ئەمجارە‌مان کە لە پینج پانێل پێک دێ و تایبەته به تاۆتوێکردنی “خەسارناسی و دیاردە ناسی بزووتنه‌وه‌ی نەتەوەیی لە رۆژهەڵاتی کوردستان” .\nلێژنەی بەڕێوەبەر چاوه‌ڕوانە که بەشداری سەرجەم لایەنەکان و رووناکبیران و چالاکانی سیاسی لەم سێمینارەدا ببێته هەوێنی گۆتارێکی کارا لەم قۆناغه هەستیار و پڕ ئاڵۆزه‌دا و رەوتی دیالۆگ و رەخنە‌ی بنیاتنه‌ر لە ئاستێکی کاریگەردا پەرە پێ بدات.\nشایانی باسه که سمیناره‌که له رۆژی شەممە رێکه‌وتی 16/4/2016 لە کاتژمێر ۱٠ تا ۱۸ له زانکۆی گوته‌ی شاری فرانکفۆرتی ئاڵمان به‌ڕێوه ده‌چێت.\nلیژنەی بەرێوەبەری “سێمیناری\nرۆژهەلاتی کوردستان،پرس،راڤە،رێگا 2\nبابەتی پێشووپەكەكە بەرپرسیاریەتی ئەنجامدانی تەقینەوەكەی ئامەدی وەئەستۆگرت\nبابەتی دواتررۆژی کورد چیرۆکی منداڵێکی ئەفغانی، کە سوپای پاسداران بەشداریی شەڕی سووریای پێکردووە بڵاو دەکاتەوە


بافڵ تاڵەبانی و مەسعود بارزانی كۆبوونەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/01 - 12:31 PM\nدوای دەستپێكردنی ژمارەیەك سەردان بۆ لای لایەنە سیاسییەكانی هەرێم، شاندی باڵای یەكێتی بە جیا لەگەڵ هەریەك لە كۆمەڵ و یەكگرتوو و گۆڕان و پارتی كۆبوونەوە و تاوتوێی دۆخی ئێستای هەرێمیان كردووە.\nبەپێی زانیارییەكان، بافڵ تاڵەبانی هاوسەرۆكی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە شاری هەولێر لەگەڵ مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان كۆبووەتەوە.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، سەردانەكەی بافڵ تاڵەبانی بۆ لای مەسعود بارزانی لەچوارچێوەی سەردانەكانی شاندی یەكێتی دێت بۆ لای لایەنە سیاسییەكان و دوای كۆبوونەوەیان لەگەڵ كۆمەڵی ئیسلامی، تاڵەبانی سەردانی مەسعود بارزانی كردووە و پەیوەندییەكانی نێوان هەردوولا و دۆخی ئێستای هەرێمی كوردستان و پەیوەندییەكانیان لەگەڵ حكومەتی عیراق تاوتوێكردووە.\nئەمەش لەكاتێكدایە، ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتی، شاندی باڵای حزبەكەی دەستكراوە كردووە بۆ ئەوەی كۆبوونەوە لەگەڵ سەرجەم حزب و لایەنە سیاسییەكان بكەن بەئامانجی هێوركردنەوەی دۆخی هەرێم و دۆزینەوەی چارەسەر بۆ قەیرانی دارایی و ئاساییكردنەوەی ژیانی هاووڵاتیان و فەرمانبەران.\nپارتی ديموكراتى كوردستانحكومەتی عیراقحكومەتی هەرێمهەرێمی كوردستانیەكێتی نیشتمانیی كوردستان


ئاسایشی سلێمانی ڕێگای نەدا شاندی ڕۆشنبیران بچنە کونەماسی – کوردی – RojNews.News\nئاسایشی سلێمانی ڕێگای نەدا شاندی ڕۆشنبیران بچنە کونەماسی\n16/08/2020 - 7:24:06 pm\nئاسایشی سلێمانی ڕێگرییکرد لە شاندێکی ڕۆشنبیران و کەسایەتییەکانی هەرێمی کوردستان کە بڕیاربوو سەردانی سەیرانگای کونەماسیی بکەن و کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیی دژ بە هێرشە داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک ئەنجامبدەن.\nبڕیاربوو ئێوارەی ئەمڕۆ لە سەیرانگای کونەماسی سەر بە پارێزگای سلێمانی، شاندێکی ڕۆشنبیران و کەسایەتییەکانی هەرێمی کوردستان کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیی دژ بە هێرشە داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک ڕێکبخەن، بەڵام لە بازگەی قەیوان ماوەت ڕێگرییان لێکرا بچنە کونەماسی.\nبەهۆی ڕێگرییەکەوە شاندەکە گەڕانەوە و لە ناوەندی سوهرەوەردی لە شاری سلێمانی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسییان لەبارەی ئەو ڕێگرییە و داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک لە هەرێمی کوردستان ئەنجامدا.\nنەبەز خالد، چالاکوان ئیدانەی ڕێگرییەکەی ئاسایشی سلێمانی کرد و دواتر بەیاننامەیەکی بەناوی کۆمەڵێک کەسایەتیی و چالاکوان و ڕێکخراوی مەدەنیی و سیاسیی خوێندەوە کە تێیدا هاتبوو: لە دۆخێکی ئاوادا بەرگریی ڕەوا و بەرەنگاریی تێپەڕاندنی ئەو دەسەڵاتە ناڕەوایانەی کە توانای پاراستنی سەروماڵی خەڵک و خاکی وڵاتەکەیان نییە لە هەر ئاستێکدابن و لە هەر بەرپرسیارێتییەکدابن، مافی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانە و پێدەچێت گەلی ئێمە بەناچاریی ڕووبەڕووی ئەم بژاردەیە بکەنەوە.\nلە بەیاننامەکەدا بێدەنگیی حکومەتی هەرێم و لاوازیی هەڵوێستی حکومەتی عێراق و بێدەنگیی هێزە نێودەوڵەتییەکان بەرامبەر هێرشەکانی تورکیا بە “پلانێکی ناوخۆیی و هەرێمیی و دەرەکیی دژ بە خەڵکی کوردستان ناودەبەن و پێیان وایە: سنووربەزاندنەکانی تورکیا بەمشێوەیە و نەبوونی هیچ هەڵوێستێکی کاریگەری ڕاستەقینە لە بەردەمیدا، ڕێزنەگرتن لە هیچ وریاکردنەوە و نیگەرانییەکان، زەنگی مەترسیی شەڕێکی گەورەن لەم ناوچەیەدا، کە بێگومان سوتەمەنی ئەو شەڕە نابەرابەر و داگیرکارییە دواجار خەڵکی کوردستان دەبن.\nهەر لە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەکەدا، دکتۆر شێرکۆ حەمەئەمین، ئەندامی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان بەیاننامەیەکی بە واژۆی ١٨٩ چالاکوان و کەسایەتییەوە خوێندەوە و تێیدا هاتبوو: لەناو سنووربەزاندن و بۆردوومانی بەردەوامی فرۆکەکانی تورکیادا، بێدەنگی و نەبوونی هەڵوێستی کرداریی سەرۆک کۆمار و وەزیری دەرەوە و نوێنەرانی کورد و دامەزارەوە فەرمییەکان و حزبە سیاسییە دەسەڵاتدارەکانی حکومەتی هەرێم، تەواو لە خزمەتی دەوڵەتی تورکیا و لەدژی خەڵکی کوردستاندایە.\nهەروەها هاتبوو: ئەرکی سەرۆک کۆمارە، بەپێی دەستوور سەروەری خاکی هەرێم وەک بەشێک لە خاکی عێراق بپارێزێت، نوێنەرانی کورد لە بەغدا داوای دانیشتنی پەرلەمانی لەسەر بکەن و حکومەت ناچاربکەن ئەرکی خۆی ڕاپەڕێنێت، وەزیری دەرەوە بانگی باڵیۆزی تورکیا بکات و ئاگادری بکاتەوە.\nلە بەشێکی دیکەی بەیاننامەکەدا ئەوەش هاتبوو: ئەرکی سەرۆکایەتی هەرێم و پەرلەمان و حکومەت و هێزە سیاسییە دەسەڵاتدارەکانە، کە بچنە ژێر باری بەرپرسیارێتی و لەوە زیاتر خاک و خەڵک نەبێتە قوربانی سیاسەتە دوژمنکارانەکانی تورکیا و ئەردۆغان، هەموو ئەمانە زەمینە خۆشکردنە بۆ ۲٠۲۳ کە کۆتایی پەیماننامەی لۆزانە و تورکیا دەیەوێت خەونی فراوانخوازی خۆی بێنێتە دی.\n١- مەریوان وریا قانع\n٢- د.شێرکۆ حەمەئەمین\n٣- گەشە دارا حەفید\n٤- پەروا عەلی\n٥-عەبدوڵا مەلا نوری\n٦- پەیمان عزەدین\n٧- هاوژین مەلا ئەمین\n٨- هونر جمال\n٩- نیاز عەبدوڵا\n١٠- رازاو مەحمود\n١١- ئارام هادی\n١٢- ئارام عوسمان\n١٣- عومر عینایەت\n١٤- د.سەروەر عبدولرەحمان\n١٥- لەتیف فاتیح فەرەج\n١٦- مەلا فرمان محمد\n١٧- ئەردەڵان شێخ فاتیح بەرزنجی\n١٨- بروا رەسوڵ ئەحمەد\n١٩- عباس قادر عەوڵا\n٢٠- فەریدون مامەند نەسرەدین\n٢١- هەڵمەت ئیسماعیل عەوڵا\n٢٢- ئاسۆ عوبیێد عەلی\n٢٣- بارزان شەلال ئەحمەد\n٢٤- سالار محمود حەمەد\n٢٥- میکایل عەلی رەحمان\n٢٦-هێمن عوسمان محمد\n٢٧- حکیم عبدوالکریم عبدوالڕحیم\n٢٨- زیندانی سیاسی و چالاکی سیاسی\n٢٩- یوسف حسن احمد/ چالاکی سیاسی\n٣٠- نالیا ئیبراهیم/سوید\n٣١- ویژدان نورالدین\n٣٢- شۆڕش خدر/چالاکوانی سیاسی\n٣٣- ئیبراهیم هەورامانی/شاعیر و ڕۆژنامەنوس.\n٣٤- هاوڕێ مستەفا/ دەرهێنەر/فیلەند\n٣٥- شوان نایف محمد/ چەمچەماڵ/ هەڵسوراوی بزوتنەوەی گۆڕان\n٣٦- دلێر سەلیم/نووسەر / دانیمارک\n٣٧- د.موحسین ئەدیب،/مامۆستای زانکۆ/سلێمانی\n٣٨- عدنان فتاح کریم /ی.پزیشک /سلێمانی\n٣٩- سەلوە قادر عومەر/ چالاکوانی مافی مرۆڤ/ سوید\n٤٠- سوبحان لەشکری/ چالاکوان/ سوید\n٤١- سەلام عومەر/ پێشمەرگەی دێرین/ ئەڵمانیا\n٤٢- ئومێد محمد ساڵح / رۆژنامەنووس و چالاکوان\n٤٣- ماریا یەعقوب/شارەزا لە پێست/ هۆڵەندا\n٤٤-ڕەوەند جەواد /فۆتۆگراف /ڕۆژنامەنووس /ئەڵمانیا\n٤٥-سمیر صلاح /مامۆستا / كه ركوك\n٤٦-شۆڕش حسێن کەریم/چاودێری سیاسی/لەندەن\n٤٧-ڕەفیق غەفور/ ئەندامی کەنەکە/ نەرویج\n٤٨-مژدە ڕەشید/ ئەندازیار/ ستۆکهۆڵم/سوید\n٤٩-سەڵاح شێخ سدیق پێشمەرگەی دێرین/ سود\n٥٠-سالار محەمەد/ سوید\n٥١-ئاکام محمود/چالاکوان و ڕۆژنامەنووس/ بەریتانیا\n٥٢-سلام عبدالله ابراهیم/ خانقین/ نووسه ر\n٥٣-شۆڕش حمید/ چالاکوانی سیاسی/لەندەن\n٥٤-دێرین فەرەج قادر،/ئەمریکا\n٥٥- ئاسۆی ژیان دۆست/چالاکەوانی سیاسی/لەندەن\n٥٦- ئاسۆ ڕەحیم/پێشمەرگەی دێرین/ سوید\n٥٧- ڕێکخراوی یەسنا\n٥٨- سالاڕ عەبدوڵڵا/باشووری کوردستان، ڕۆژنامەنوس  سلێمانی\n٥٩- ئاسۆس ئەحمەد قادر ( ئاسۆس جاف ) هونەرمەندی پەیکەر ساز\n٦٠- فوئاد جەمال سەلام، چالاکوانی سیاسی، لەندەن\n٦١- گۆران دوکانی ـ ڕۆژنامەنووس ـ ئەمریکا\n٦٢- سەمیرە حەمد، یاریدەدەری مامۆستا، سوید\n٦٣- کاروان مەحمود، هونەرمەند، باشووری کوردستان\n٦٤- گۆران عومەر ،کاسبکار،بەلجیکا\n٦٥- ئاسۆ عوسمان ،رۆژنامەنوس. سلێمانی\n٦٦- عومەر ساڵح ئەحمەد، سەرۆکی ڕێکخراوی نیشتیمانی کورد، سلێمانی\n٦٧- بڕوا عەلادین، نوسەر و وەرگێر، سوید\n٦٨- بێستون بەرواری، سوێد\n٦٩- دەریا دارا جەمال، مامۆستا، سلێمانی\n٧٠- بەهزاد پیرمووسا،پەروەردەکار، سوێد\n٧١- سۆران عومەر جوتیار،پێنجوێن\n٧٢- نەجات روستی .روژنامەنوس .\n٧٣- بەهرۆز جەعفەر، چاودێری سیاسی، سلێمانی\n٧٤- سەروەرقەرەداغی-پارێزەری ژینگە\n٧٥- فەهمی کاکەیی/نووسەر/سوێد\n٧٦- سیروان عەلی ڕەشید/کارمەند لەچاکسازیدا/ سلێمانی\n٧٧- فەهمی نەبی مەحمود، مێدیاکار، هەولێر\n٧٩- ڕەحمان سۆفی، سوید\n٨٠- هونەر محەمەد ئەحمەد، کاسب، سوید\n٨١-هۆرێن غەریب- شانۆکار- سلێمانی\n٨٢ئاریان كەریم ،كرێكار،چەمچەماڵ\n٨٣-گۆران سەباح، نووسەر، هەولێر\n٨٤-نیاز قادر بیناسازیوتوبوری،سوید\n٨٥-مەریوان ئیسماعیل، ڕاگەیاندکار، سوید\n٨٦-حه‌سه‌ن جودی،ڕۆژنامەوان،باشوری کوردستان\n٨٧-هاوڕێ قادر ڕەشید،نوسەر و هونەرمەند،سلێمانی\n٨٨-هەڵۆ ئەبوبەكر – ڕۆژنامەنوس\n٩٠-گۆران هەڵەبجەیی،ڕۆژنامانووس دانمارک\n٩١-محمد حیكمت-فه‌رهاد به‌كالۆریۆس له‌ئابووری-نوسه‌ر سلێمانی\n٩٢-ساڵح میراودەلی- بەریتابیا- نوسەر و چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ\n٩٣-ئاراس وەھاب، ئەندازیار، دانمارک\n٩٦-ژاڵانە نەقشبەندی، ئەڵمانیا\n٩٧-رێکخراوێی چەپک بۆ گەشەپێدانی مرۆیی\n٩٨-نەجمەدین عەلی غەفور/ مامۆستا/ حاجیاوا\n٩٩-عیساخدر، چالاکوانی مەدەنی، هەولێر\n١٠٠-ڕێنوار جعفر ،چالاکوانی مەدەنی،سلیمانی\n١٠١-کوێستان قادر ئەحمەد، خوێندکاری زانکۆ\n١٠٢-سەمیرە فەتحوڵا،پەرستار، نەرویج\n١٠٣-فەرهەنگ ئیسماعیل، ڕۆژنامەنوس، ئەڵمانیا\n١٠٤-عوسمان ئیسماعیل، مامۆستای زانکۆ، لەندەن\n١٠٥-رەوشت محمود/ سلێمانی\n١٠٦-سامان حەمە غەریب،ڕۆژنامەنووس،سلێمانی\n١٠٧-سامان جەلال ئەحمەد، هونەرمەند، سلێمانی\n١٠٨-ویژدان نورالدین،چالاکوانی ژنان،سلێمانی\n١٠٩-چیمەن عمر عارف،چالاکوانی مەدەنی،سلێمانی\n١١٠-شیرین کەریم موراد\n١١١-محمد علی رچا جبار،چالاکوان\n١١٢-فەرەیدون حەمەڕەشید ڕۆژنامەنووش سویسرا\n١١٣-روخوش احمد عبدالرحمان /مافپه روه ر /سلیمانی\n١١٤-ڕێڤان عوسمان احمد -رێکخەری گرووپی ماددی نوێ\n١١٥-سمکۆ سابیر . رۆژنامەنووس\n١١٦-کاروان ئیبراهیم، ڕۆژنامەنووس\n١١٩-سۆران مەلا حسن ،چالاکوان\n ١٢٠-هەڵەبجەی شەهید\n١٢١-ڕەوەند جلال محمود\n١٢٢-ئازاد محمود قادر\n١٢٣-شاڵاو مەحمود ساڵح،مامۆستا\n١٢٤-شەیما عەدنان ،چالاکوانی سیاسی،گەرمیان\n١٢٥-سالار مصگفی صابر محمد\n١٢٦-لقمان حسن – چاودێری سیاسی\n١٢٧-كاڤم كریم رشید،مامۆستا\n١٢٩-دلسۆز شفیق خلف، چالاکوان\n١٣٠-حسن حمەئەمین مارف، چالاکی مەدەنی\n١٣٢-نەورۆز فازڵ،چالاکوانی مەدەنی\n١٣٣-عادل عوسمان محەمەد\n١٣٤-محەمەد بەکر کەریم،مامۆستا\n١٣٥-ئیبراهیم محەمەد فەرەج،چالاکوانی سیاسی\n١٣٦-نەبەز خالید،چالاکوانی مەدەنی\n١٣٧-تەها فەرەج ئەحمەد،چالاکوانی مەدەنی\n١٣٨-نەریمان جەلال ئیبراھیم،چالاکوانی مەدەنی\n١٣٩-بەهار عومەر قادر\n١٤١-کازم شوکری(تاکۆر) مامۆستا\n١٤٢–سەنتەری باشور،بۆ لێکۆڵینەوەی ستراتیجی\n١٤٣-رێکخراوی قەرەداخ بۆ گەشەپێدان\n١٤٤-رێکخراوی مرۆڤ دۆست بۆ ڕۆشنبیری و مافی مرۆڤ\n١٤٥-سەرکەوت بابان سەرۆکی ڕێکخراوی ( سی یو ئی ئۆ)\n١٤٦-سوران احمد عبدالکریم\n١٤٧-ڕێکخراوی میرکۆ بۆ پەرەپێدانی ژمێریاری و وردبین\n١٤٩-ئارام هەڵەدنی چالاکوان\n١٥٠-نەبەز شێخانی رۆژنامەوان\n١٥١-هەوراز باباجان چالاکوانی مەدەنی_ هۆڵندا\n١٥٢-کامیل رەشید ئەندازیار\n١٥٣-ئارام قادر سابیر مامۆستای زانکۆ\n١٥٤-هیمداد محمود حمە ساڵح\n١٥٥-پشتیوان علی محمد\n١٥٦-کۆسرت خدر بابکر\n١٥٧-هاوکار حمد خدر\n١٥٨-فریدون محمد عزیز\n١٥٩-شهرام رەسوڵ نەبی\n١٦٠-سورچی نادر عزیز\n١٦١-نەبەز شێخانی،ۆژنامەنوس .\n١٦٢-بەختیار مستەفا ،چالاکوان و رۆژنامەنوس، سلێمانی\n١٦٣-بێریڤان محەمەد،چالاوانی سیاسی\n١٦٤-په یمان عه لی نوسه ر و شانو کار\n١٦٥-هێمن بنەسڵاوە ،چالاکوان- بەلجیکا\n١٦٦-ڕێکخراوی کیکۆ ، سلێمانی\n١٦٧-عەلی عارف، مامۆستای هونەر، شانشینی بەریتانیا.\n١٦٨-پەیمان سەرھەنگ،دکتۆرا لە بیرکاری،ھۆڵەندا\n١٦٩-هێمن مامەند،رۆژنامەنوس وچاڵاكوانی مەدەنی،هەولێر\n١٧٠-ئارام كه ریم ،روژنامه نووس ، فه ره نسا\n١٧١-سەلاح خدر، ڕۆژنامەنوس\n١٧٢-هێمن مام ڕەش، رۆژنامەنووس،هەولێر\n١٧٣-نیان ئەحمەد، خاوەنی کۆمپانیا خۆی، شانشینی بەریتانیا.\n١٧٤-هیوا کاردۆیی – چالاکوانی سیاسی -سوید\n١٧٥-ژینۆ ڕەشید ،چالاکوانی ژنان\n١٧٦_سەلام محمەد _دانیمارک\n١٧٨_شیرین کافی_ ئەڵمانیا\n١٧٩_گەشاو جاف- سوید\n١٨٠_پەنا مەریوان_ مامۆستا،چوارقوڕنە\n١٨١_بەیان ئیبرایم_ نوسەر،سلێمانی\n١٨٣_جەللا فتاح_ مامۆستا،رانیە\n١٨٤_کەژاڵ عەلی_شاعیر وجالاکی مەدەنی،سویسرا\n١٨٥_ئالا عومەر_ رانیە\n١٨٧_بەکر ئاڵی_شاعیر_ رانیە\n١٨٨_ئومێد قادری_ رانیە\nلە ڕانیە خۆپیشاندانە


مەستورە پرۆژەی ئەنجامدانی چەندین كۆنسێرتی هەیە\nگرووپی میوزیكی مەستورە مۆمی چوارەمین ساڵیادی دامەزراندنی دادەگیرسینێت، بەڕێوەبەری گرووپەكەش رایدەگەیەنێت:پرۆژەمان هەیە كۆنسێرت لەسەرجەم شارەكان سازبدەین”.\nهاوڕێ سەنتورە بەڕێوەبەرەی گرووپی میوزیكی مەستورە، بۆ (هەواڵ)، رایگەیاند:”گرووپی میوزیكی مەستورە، لە ساڵی 2015 دامەزراوە گرووپێكی سونەتی و و كەلتوریەو لە 7 ئەندام پێكهاتوە لە شاری چەمچەماڵ”، ئەوەشیخستەروو:”كارەكانی گرووپەكەمان لەماوەی 4 ساڵی رابردوودا زیاتر بریتیی بووە لە چالاكییە فەرهەنگی و كەلتوری و ناوچەیەكان”.\nهەروەها ئاماژەی بەوەشدا:”بەناوی ناوچەی چەمچەماڵ و گەرمیانەوە بەشداری ژمارەیەك فێستیڤاڵی كلتوریمان كردوە”، وتیشی:”پرۆژەیەكی هونەریمان هەیە بۆ ئایندە كە كاری كلیپ ئەنجامبدەین و بۆ ئەو مەبەستەش چاوەڕوانی هاوكاریی دارایین بۆ ئەوەی زیاتر بتوانین كارەكان ئەنجامبدەین”.\nهاوڕێ سەنتور، راشیگەیاند:”ئێمە سەنتەری چالاكی گەنجانی شۆڕش بەپێی توانای خۆیان هاوكاری داراییمان دەكەن و بینایان بۆمان دابینكردوە”، روونشیكردەوە:”پرۆژەمان هەیە لە ئایندەدا ئەگەر هاوكاری دارایی بكرێن ئەوە زنجیرە كۆنسێرتێك لە سەرجەم شارەكان ئەنجامبدەین بەمەبەستی گەیاندنی میوزیكی كلتوری و فەرهەنگی”.\nجێی باسە گرووپی میوزیكی مەستورە، سەربە سەنتەری چالاكی گەنجانی شۆڕشە و لە بینای سەنتەرەكە پرۆڤە و كارە سەرەتاییەكانی خۆیان ئەنجامدەدەن و سەنتەرەكە هاوكاری داراییان بۆ دابیندەكات.\n 435 جار بینراوه\n3/16/2019 3:24:40 PM


ئەمرۆ لەمێژوودا – پەڕە 2 – History Of Kurd\nHome / ئەمرۆ لەمێژوودا (page 2)\n2017-07-14\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 14/7/1624: شاعه‌باسی فارس توانی شاری به‌غداد داگیربكات. 14/7/1931: هێرشی شۆڕشگێڕانی كورد له باكووری كوردستان بۆ ناوچه‌ی (قه‌ره‌ئین) له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، له ئه‌نجامدا 50 سه‌ربازی فارس كوژران كه …\n2017-07-13\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 13/7/1444: له شه‌ڕی نێوان سوپای عوسمانی و سوپای سرب و مه‌جه‌ر به داگیركردنی چه‌ندین ناوچه له لایه‌ن سوپای عوسمانی ده‌ره‌نجام سه‌ركرده‌ی مه‌جه‌ر سه‌ركه‌وت به سه‌ر هێزه‌كانی …\n2017-07-12\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 12/7/1109: خاچپه‌رسته‌كان سه‌ركه‌وتوو بوون له گرتنی به‌نده‌ری ته‌رابلوس له كه‌ناری شام. 12/7/1191: مه‌لیكی ئینگلته‌ره (ریچارلد دڵی شێر) توانی بڕواته ناو (عه‌ككا) كه له ژێر ده‌سه‌ڵاتی موسڵمانه‌كاندا …\n2017-07-11\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 1- 11/7/1952 ز، کۆچی دوایی مێژوونوسی ناودارى کورد(محمد على عەونى) لە شاری قاهیرە لە میسر. 2- 11/7/1921ز، ئەنجوومەنى وەزیرانى ئێراق بریاریدا بە پشتگیری فەیسەل وەک پادشای ئێراق …\n2017-07-10\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 10/7/1948ز، کۆچی دوایی(محمد ئەمین زەکى بەگ) مێژوونوس و ناودارى کورد. 10/7/2003ز، دەستگیرکردنى علی باپیر ئەمیرى کۆمەلى ئیسلامى و هاورێکانى لەلایەن هێزەکانى ئەمریکاوە. 10/7/1915ز، هێزەکانى سوپاى عوسمانى بەرەو پارێزگاى …\n2017-07-09\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 9/7/1898ز، چوونى شەریف پاشای خەندان وەک بالێۆزى دەولەتى عوسمانى بۆ شاری ستۆکهۆلمى پایتەختى سووید. 9/7/1983ز، هونەرمەندى کورد (حەسەن جەزراوی) کۆچى دوایی کرد لە باشورى کوردستان لە پارێزگاى دەهۆک. …\n2017-07-07\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 7/7/1923ز، بە دەست پێشخەرى لینین کۆمارى کوردستانى سوور دامەزرا لە یەکێتى سۆڤیەتى پێشوو. 7/7/1923ز،دەولەتە کوردییەکەى شێخ محمودى حەفید هەڵوەشێنرایەوە لەلایەن دەسەڵاتى شایەتى بە ئامۆژگارى بەریتانیا بەهۆی راپەرینەکانى …\n2017-07-06\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nهەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 6/7/1908ز، شەریف پاشا وازى لە کاری بالوێزایەتى عوسمانى هێنا لە سویدەوە گەڕایەوە کوردستان. 6/7/1996ز، بەستنى کۆنفرانسێکى نێودەولەتى لە ژێر ناوى(ئاشتى بۆ کوردستان) لە شاری بۆنى ئەلمانیا کە رێکخراوەکانى میدیکۆ و ئینترناسیۆنال،ئەنستیتوتى …\n2017-07-05\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nهەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 5/7/1892ز، فەریق عمر وەهبی پاشا گەیشتە شاری موسل بۆ گەمارۆدانى کوردە ئێزیدیەکان و لەناوبردنیان کە دەسەلاتى تەواوى پێدرابوو لەلایەن سولتانى عوسمانى کە بە پیاوێکى درەندە ناوزەند دەکرا. 5/7/1992ز، بۆ یەکەمجار لە …\n2017-07-04\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 4/7/1776ز، ولاتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا سەربەخریی خۆی وەرگرت لە بەريتانیا. 4/7/1966ز، رژێمى عێراق نارەزایی خۆیی دەربری بەرامبەر رژێمى ئێران بەهۆی یارمەتى دانى شۆرشی ئەیلول. 4/7/1992ز، خاتوو دانیال میتران سەردانى …\nژیانی پرتەوی هەکاری و زانیاری نوێ


چارەنووسی ڕێژیم لە دەست خەڵک و ئۆپۆزیسیۆن‌دا – کوردستان و کورد\nکۆماری ئیسلامیی ئێران لە سۆنگەی کەڵەکەبوونی ئەو قەیرانگەلەی کە ڕەنگبێ هەرکام لەوان بەتەنیا و بەجیا بۆ ڕووخانی هەر ڕێژیمێکی دێموکرات بەس بن، لەمێژساڵە باسی نەمان و داڕمانی دەکرێ. ئەوەش کە لە دانوستانەکانی ئەم دواییانەی ڤییەن بۆ بووژانەوەی بەرجامدا و بەهۆی پشت‌بەردانی مۆسکۆ و پێکەن و لەژێر گوشاری هاوتەریبی ئەم دوو وڵاتەدا ئامادە بووە نەوی بنوێنێ و پاشەکەشە -“نەرمشی پاڵەوانانە”- گەورەکە بکا، دیسان ئەم گریمانەیەی بەهێز کردۆتەوە کە ئاخۆ لە کاتی هەرەسهێنانی ڕێژیم نیزیک بووینەتەوە؟\nپرسیارەکان ڕوونن: تۆ بڵێی بە نەوی‌کێشانی کۆماری ئیسلامی و دەست‌بەردانی ڕێژیم لە بەرزەفڕییە ئەتومییەکەی کێشەی لێک‌ترازانی کۆمەڵایەتی، گەندەڵیی ئەخلاقی و حکوومەتی، قەیرانی ئابووریی تێک‌تەپیوی وڵات، هەژاری و بێکاری و تەمابراوی و دەیان قەیرانی سیاسی و کۆمەڵایەتیی خەڵک چارەسەر بن و پارێزبەندییک بۆ ڕێژیم دەستەبەر بێ؟ تۆ بڵێی لە بنەڕەت‌ڕا ڕێژیم بەمجۆرە دەست بەر دەداتەوە؟ ئاخۆ خامنەیی بوێریی خومەینیی بۆ هەڵدانی جامە ژارەکە هەیە و ڕێبەری ئێستای ڕێژیم لەو ئێعتبار و حەیسییەتە مێژووییە و باوەڕمەندییەی لە شەڕفرۆشی و دژایەتی‌کردنی ئەمریکا بۆ خۆی دەستەبەری کردووە، دەست هەڵدەگرێ؟ ئەدی چی لەگەڵ بیروڕای گشتیی وڵات دەکا کە بەردەوام بەرجام و سازان لەگەڵ دنیای دەرەوە لەسەر “بایەخە شۆڕشگێڕی”ـیەکانی نیزامیان بە خەیانەتێکی گەورە دانابوو؟ پاشان ڕێژیمێک کە لە سیاسەتی دەرەکیی خۆیدا واز لە بۆمبی ئەتوم و مووشەکی بالستیک بێنێ، ڕێژیمێک کە قووت و بژیوی میلیشیا و گرووپە تێرۆریستییە گوێ‌لەمستەکانی خۆی لە ناوچەدا ببڕێ، ڕێژیمێک کە خەونی هیلالی شیعەکەی وەلا بنێ و بیەوێ بەشێک لە ئەمنییەت و سەقامگیریی دنیا بێ، دەتوانێ ئەم کۆماری ئیسلامییەی ئێستا بێت؟ دواجار ئاخۆ ئەم ڕێژیمە پاشەکشە و نەرمی‌نواندنەکانی بەنیسبەت جووڵانەوە ئیعترازییەکانی نێوخۆی وڵات چەندە و چۆن دەبێ؟\nئەوە ڕاستە کە گوشاری دۆخەکە و قورسایی سزاکانی سەر ئێران خامنەیی و ڕێبەرانی دیکەی ڕێژیمی ناچار بۆ ملدان و گەڕانەوە بۆ بەرجام کردووە، بەڵام ڕوونە کە پێچەوانەی پێش‌مەرجەکانی کۆماری ئیسلامی نە گەرەنتیی لابردنی هەموو سزاکانی سەر ڕێژیمیان دەدرێتێ و نە بایدەن دەتوانێ گەرەنتیی مانەوەی ئەمریکا لە ڕێککەوتنەکەیان لە داهاتوودا بکا. تەنانەت ئەگەر بەشێک لەو سزاگەلەش لەسەر ئێران سووک ببێ، لە ئەگەری سەرکەوتنی کۆماریخوازەکان لە هەڵبژاردنەکانی نۆڤەمبری ٢٠٢٢ و دەسخستنی زۆرایەتیی کۆنگرە بیانەوێ هەمان سزاکان بە پەسندکردنی یاسا بخەنەوە سەر ئێران.\nدیارە سروشتییە کە قەیرانە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان لە هەر وڵاتێکی نادێموکراتکدا ئەگەرچی ڕەواییەتی ڕێژیمی سیاسیی ئەو وڵاتە دەبەنە ژێر پرسیار و هەم خەڵک و هەم دەسەڵات بەرەوڕووی یەکتر دەکەنەوە، بەڵام مەرج نییە ببنە هۆکاری ڕووخانی حکوومەت، چونکی دەسەڵاتی سیاسی ئامراز و میکانیزمی زۆری بۆ پاراستنی هێزی خۆی بەسەر کۆمەڵگەدا شک دەبا کە توندوتیژی و سەرکوتی خوێناوی لە پێش هەموویانەوە دێ. لە ئەمریکای لاتین، ئەفریقا، ئاسیا و ئورووپای ڕۆژهەڵاتیش زۆر وڵات هەبوون بە هێڵی لێک‌ترازانی کۆمەڵایەتی و هەڵوەشانی ئابووریدا تێ‌پەڕیون، بەڵام حکوومەتەکانیان بەهۆی لەدەستدابوونی توانای پڕوپاگەندە و هێزی سەرکوت خۆیان لەبەردەم ئەو لافاوانەدا ڕاگرتووە. بەڵام لێرەشدا پرسیارێکی جەوهەری هەیە کە ئەویش فاکتەری “کات”ە، بەو مانایە هەتا کەی؟\nکۆماری ئیسلامی نە لە ڕووی سیاسی و شەرعییەتی دەسەڵاتەوە سەرچاوەی هێزە لە نێوخۆ و نە لە دەرەوەی وڵات. لە ئیستا سەرچاوەکانی هێزی ڕێژیم لە عێڕاق، لوبنان، سووریە و ئەفغانستانیش لە کەمییان داوە. لە ڕووی ئابوورییشەوە حکوومەت توانای بەڕێوەبردنی وڵاتی نییە و بۆیە دەیەوێ بە لابردنی دۆلاری ٤٢٠٠ تمەنی لە بودجەی ساڵی داهاتوودا کەمێک لەو بارگرانییە لەسەر شانی خۆی سووک بکا، بەڵام جێبەجێ‌کردنی ئەو بڕیارەش هیندە ئاسان نییە و لەوانەیە سەرهەڵدانی جەماوەری و ناڕەزایەتیی گشتییەوە –کە ئەگەرچی بەتوندی سەرکوت دەکرێ- تێچووی زۆر و قورسی دیکەی بۆ ڕێژیم هەبێ. کۆماری ئیسلامی بۆ گەرەنتیی دەسەڵاتەکەی پێویستیی بە ئاشتەوایی نیشتمانی و پڕکردنەوەی کەلێنی خەڵک و حکوومەتە، ئەوەش بە سەرنجدان بە نێوەرۆکی دیکتاتۆریی کۆماری ئیسلامی و جیابوونی بەرژوەندییەکانی خەڵک و حکوومەت مەحاڵە.\nجا ئێستا لە کاتێکدا کە ڕێبەری ڕێژیم بازنەی دەسەڵاتی پتر لە هەموو کاتێک تەنگتر و تەنگەبەرتر کردۆتەوە و بۆ ئەو مەبەستەش ئامادە بووە پێچەوانەی چوار دەیەی ڕابردوو -کە قەت ناوکی سەرەکیی دەسەڵات بەرپرسایەتیی سەرەکیی وڵاتی وەئەستۆ نەگرتووە و هەموو کاتێک دەوڵەت و سەرۆک‌کۆمارەکانی کردووەتە قەڵغان- مهەندیسیی هێنانەسەرکاری دەوڵەتێکی تەواو یەک‌دەست لەگەڵ خۆی بکا؛ لە کاتێکدا کە ناتوانی بە سەر گەندەڵیی سیستماتیکی حکوومەت و کاربەدەستانی لە هەموو جومگەکانی بانکی، دەوڵەتی، سەربازی و بەڕێوەبەرایەتیدا زاڵ ببێ؛ و لەکاتێکدا گۆڕانکارییە ناوچەییەکان نەک لە بەرژەوەندیی ڕێژیم بەڵکوو لەدژی ئەوان شکاونەتەوە و لە سنوورە جوغرافیاییەکانیدا پتر لە هەموو کاتێکدا هەست بە نائەمنی دەکا؛ و لەکاتێدا کە مانگرتن و بزووتنەوە ئێعترازییەکان دوای سەرکوتی خوێناویی ٩٨یش دانەمرکاون و هەر ڕۆژە لە شوێنێکی وڵات سەر وەدەر دەنێن؛ سروشتییە لەو بارودۆخەدا بیر و زەینەکان پتر بۆ لای ڕووخان و هەرەسهێنانی ڕێژیم بچێ. ئەوەی تا ئێستا ئەو دۆخەی وەپاش داوە، نەبوونی ئامادەیی بەکردەوەی ئۆپۆزیسیۆن بۆ گرتنەئەستۆی بەرپرسایەتیی ئەو تێپەڕینە لە کۆماری ئیسلامی بووە. بۆیە ئەوەی بۆ ڕێژیم دەمێنێتەوە کەمکردنەوەی گرژییەکانە لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەو تەمایەی ئاهێکیان بێتەوە بەر و تەمای هەستانەوەیەکی دییان لێی هەبێ، بەڵام ئەمەش دادیان نادا.\nئێران لە دۆخێکی بۆنبەست و داخراوی سیاسی، کۆمەڵایەتی و ئابووری‌دایە. نە هیچ هێزێکی سیاسی لە نێوخۆ دەتوانێ ئەو دۆخە بگۆڕێ و نە درێژەدانی ئەو بارودۆخەش ڕێی تی‌دەچێ، ئەوەی ڕێژیم بۆ مانەوەی پشتی پێ بەستووە تەنیا لە یەک‌دەست‌کردنی پتری بازنەی دەسەڵات و لە بەهێزیی سەرکوتدا خۆی دەبینێتەوە. ڕێژیم باش دەزانێ کە قین و گڕکانی پەنگ‌خواردووی خەڵک وەک عەمباری باڕووت چاوەڕێی یەک تریشقەیە و دەزانێ هەرچەشنە نەوی‌کێشان و پاشەکشە لە بەرامبەر خەڵکدا دەتوانێ تەقینەوەیەکی گەورەی کۆمەڵایەتیی لێ بکەوێتەوە کە تەخت و بەختیان ئاوەژوو بکاتەوە. بۆیەشە پێی‌وایە بە سەرکوتی توندوتیژ و بێ‌بەزییانەی ناڕەزایەتییە بچووک و پەرش‌وبڵاوەکان دەتوانێ ڕێ لە هەڵبوونی خەڵک بگرێ. بەڵام بەدڵنیاییەوە لەهەمبەر سەرهەڵدانی میلیۆنی و سەرانسەریدا دەستەوەستان دەبێ، هەڵبەت ئەوەش بەندە بەوەی کە چەندە ئۆپۆزیسیۆنی ڕێژیم دەتوانێ بە زاڵبوون بە سەر نەخۆشی و کەمایسییەکانیدا خۆی لە بەرگی جێگرەوەیەکدا دەر بخا و ڕێبەریی ناڕەزایەتییە گشتییەکانی وڵات و تێپەڕین لە قۆناغی کۆماری ئیسلامی بگرێتە دەست.\nتاگی بابەت: چارەنووسی ڕێژیم لە دەست خەڵک و ئۆپۆزیسیۆن‌دا


ئایا نوێژ کردن لەسەر ئەو بەرماڵانەى کەوێنەى کەعبەی پیرۆزى تیایە دروستە؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nنوێژحوکم و گرنگى نوێژئایا نوێژ کردن لەسەر ئەو بەرماڵانەى کەوێنەى کەعبەی پیرۆزى تیایە دروستە؟\nئایا نوێژ کردن لەسەر ئەو بەرماڵانەى کەوێنەى کەعبەی پیرۆزى تیایە دروستە؟\nنابێ نوێژی لەسەر بکات چونکە وەستان لەسەر کەعبە وپێ نان پێیدا جۆرێکە لە بێڕێزی کردن پێی ، بۆیە دروست نی یە وێنەی کەعبە لەسەر بەرماڵ وفەرش بکێشرێت ، ونابێ هیچ کەسێک ئەو جۆرە فەرش و بەرماڵانە بکڕێت ؛ چونکە گەر ئەو وێنەیە لەپێشیەوە بێت ئەوا سەرنجی ڕادەکێشێت و سەرقاڵی دەکات خۆ ئەگەر لەژێر پێیدا بێت ئەوا هەر نابێت چونکە جۆرێکە لەبێڕێزی کردن بەرامبەر کەعبە ، بۆیە باشتر وایە موسوڵمان ئەو جۆرە بەرماڵانە بەکار نەهێنێت .\nوەپرسیار کراوە لە الشيخ ابن عثيمين رحمه الله دەربارەی ئەو بەرماڵانەی کەوێنەی مزگەوتی لەسەرە ئایا نوێژی لەسەر دەکرێت ؟\nلەوڵامدا گوتویەتی :\nبەبڕوای ئێمە باش نی یە بەرماڵێک بۆ ئیمام دابنرێت کەوێنەی مزگەوتی لەسەرە ؛ چونکە ڕەنگە سەرقاڵی بکات وسەرنجی ڕابکێشێت حەتمەن ئەوەش خەلەل دروست دەکات لەنوێژدا ، هەر بۆیە کاتێ پێغەمبەر صلى رسول الله ﷺ نوێژی لەجلێکدا کرد کەوێنەی پێوە بوو ، و تەماشەیەکی وێنەکەی کرد و فەرمووی : ( اذهبوا بخميصتي هذه إلى أبي جهم ، وائتوني بأنبجانية أبي جهم فإنها ألهتني آنفا عن صلاتي ). متفق عليه من حديث عائشة رضي الله عنها .\nواتە : ئەو قەمیسە بەرنەوە بۆ ئەبو جەهم ئەو جلەی ترم بۆ بێنن کەوێنەی تێدا نی یە ئەم جلە بێئاگای کردم لەنوێژەکەم .\n"مجموع فتاوى الشيخ ابن عثيمين" (12/362).\nوەلە "فتاوى اللجنة الدائمة" (6/181) دا هاوتووە:\nحوکمی نوێژکردن لەسەر ئەو فەرشانە چی یە کە وێنەی تێدایە ، هەروەک ئەمڕۆ زۆربەی فەرشەکان ئەو وێنانەی تێدایە ؟\nوە ئایا حوکمی نوێژ کردن چی یە لەسەری گەر نیشانەی سەلیبی پێوە بوو ؟\nوە ئایا حوکم دەدرێت بەوەی ئەو وێنە وێنەی سەلیبە بەوەی کە لای خوارەکەی درێژ بێت ولای سەرەوەی کورت بێت لەگەڵ ئەوەی ئەم لاو ئەولاکەی یەکسانن ، یاخود بەهۆی تەنها خەتێکی درێژ بێت لەو کاتەدا حوکمی دەدرێت بەسەریدا بەوەی وێنەی سەلیبی لەسەرە ؟ ؟\nیەکەم : مزگەوتەکان ماڵی خودان ، بۆ نوێژ کردن دروست کراون ، وەهەروەها بۆ زیکر ویادی خودا دروست کراون لەگەڵ ئەوەی پێویستە مرۆڤ لەکاتی عیبادەتدا دڵی ئامادە بێت وملکەچ بێت بۆ خودا .\nجا مەعلومە کەوێنە و زەخڕەفە چ لەسەر فەرش بێت یاخود دیوارەکان دەبێتە هۆکاری سەرقاڵ کردن وبێ ئاگا بوون لەنوێژ هەر بۆیە زۆربەی سەلەف پێیان باش نەبووە مزگەوت بڕازێنرێتەوە.\nبۆیە پێویستە موسوڵمانان ئەو جۆرە شتانە دوور بخەنەوە لەمزگەوتەکانیان ، بۆ پارێزگاری کردن لەنوێژی نوێژ خوێنان ، بەڵام بەنیسبەت نوێژەکەوە دروستە وبەتاڵ نابێتەوە .\nدووەم : سەلیب شیعاری مەسیحیەکانە لەجێگای پەرستنەکانیاندا دایدەنێن وەک ڕەمزێک بۆ بابەتێکی هەڵ بەستراوە کەگوایە عيسى کوڕی مريم عليه الصلاة والسلام لەخاچ دراوە ، خوای پەروەردگار جولەکەی بەدرۆ خستۆتەوە لەوەى گوایە عیسایان لەخاچ داوە وفەروویەتی ( وما قتلوه وما صلبوه ولكن شبه لهم )\nواتە : عیسایان نەکوشتووە ولەخاچیان نەداوە به‌ڵكو لێیان تێكچوو شێوه‌ی عیسا- ﷺ - خرایه سه‌ر یه‌كێك له حه‌واریه‌كانى و ئه‌ویان كوشت وه خۆشیان هه‌ر گومانیان هه‌بوو ئایا ئه‌مه عیسایه- ﷺ - یان حه‌وارییه‌كه‌یه.\nجا دروست نییە بۆ موسوڵمانان ئەو سەلیبە لە نەلە مزگەوت لەسەر فەرش ونەلەغەیری مزگەوتیشدا وەک جل وبەرگ هەبێت وپێویستە گەر لەسەر جل یاخود فەرش بوو لایبەرن پاشان هیچ جیاوازیک نی یە لەنێوان ئەو سەلیبەدا کە لای خواری درێژ بێت یاخود بەپێچەوانەوە بێت یاخود هەر شێوازێکی تر " انتهى .\nپارێزگارى کردن لە ئەنجامدانى نوێژەکان لە کاتى خۆیدا حوکمی نوێژ و گرنگیەکەی چیە ؟ وەگەر کەسێ باوەڕى بە نوێژ نەبێ حوکمى چیە؟ حوکمى نوێژکردن لە تاریکى دا چۆن پلەوپایەی نوێژ بەرز ڕابگرین؟وە نوێژی وەرگیراو کامەیە؟ وە هۆكارەكانی دروست بوونی خشوع لە نوێـژدا چین؟ موسافیر چۆن نوێژ بکات کاتێ نەیزانی قیبلە کەوتۆتە کوێوە ؟\nسەردان: ٣,٠٩٠ بەش: حوکم و گرنگى نوێژ\nپرسیاری دواترئایا دروستە لە کاتى جیماعدا پیاو پەنجە بکات بە کۆمى خێزانى دا؟ وە سزاى ئەو پیاوە چیە کە لە دواوە بچێتە لاى خێزانى؟پرسیاری پێشترئایا ئەو ئافرەتەی کە بەگوێی مێردەکەی ناکات و حیجاب ناپۆشێت شیاوی ئەوەیە تەڵاق بدرێت؟


هێله‌ری کلنتن و دۆناڵد تره‌مپ له یه‌که‌م مشتومڕی ڕاسته‌وخۆدا\nهێلەری کلنتن و دۆناڵد ترەمپ لە یەکەم مشتومڕی ڕاستەوخۆی نێوانیان زۆر بە توندی ڕووبەڕووی یەکبوونەوە و ڕەخنەیان لە سیاسەتی یەکتر گرت لە بوارەکانی ئابوری و باج ، چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگه‌ڵ ئەمەریکایـیە ئەفریکایـیەکان و لاتینەکان، شەڕی داعش، پەیوەندی لەگەڵ ناتۆ.\nمشتومڕەکە شەوی دووشەممە لە هۆڵی زانکۆی هۆفسترای شاری هێمپستێدی ویلایەتی نیویۆرک بەڕێوەچوو و ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی کەناڵەکانی تەلەفیزیۆنەوە بۆ سەرانسەری ئەمەریکا پەخشکرا. مەزەندە دەکرێت زیاتر له 100 ملیۆن کەس مشتومڕەکەیان بینیبێت.\nمشتومڕەکە نزیکەی 95 خولەک درێژەی کێشا و سەرەتا بۆ ماوەی 40 خولەک باسی ئابوری و هەلی کار و بژێوی ژیانی ئەمەریکایـیەکان کرا.\nهێلەری گوتی دۆناڵد ترەمپ ژیانی وەکو کاردارێـک بە سانایی دەسـتپـێـکرد، چونکە هەر لە سەرەتای دەسـتبەکاربوونی 40 ملیۆن دۆلاری لە باوکی وەرگرتبوو، به‌ڵام باوکی خۆی له کارگه‌یه‌کی بچوک کاری کردبوو.\nدۆناڵد ترەمپ‌یش وەڵامی دایەوە و گوتی ساڵی 1975 باوکی پارەیەکی کەمی داوەتێ و بەوە توانیویەتی کۆمپانیایەک دابمەزرێنێت کە لە چەندان شوێنی جیهان سەروەت و سامانی هەیە. پاشان ڕەخنەی لەو گرێبەستە بازرگانیـیانە گرت کە ئەمەریکا لەگەڵ وڵاتانی جیهان واژوی کردوون و گوتی ئاکامی خراپی بەسەر ئابوری ئەمەریکا هەیە.\nهێلەری کلنتنیش لای خۆیەوە وەڵامی دایەوە و گوتی قەیرانە ئابوریـیەی وڵاتەکە لە ساڵی 2008 تێی کەوت لە ئاکامی کەمکردنەوەی باجی سەر دەوڵەمەندەکان بووە و ترەمپ یەکێـک بووە لەوانەی سوودیان لێ وەرگرتبوو. گوتیشی لە ماوەی ئەو وەزیری دەرەوە بوو، هەناردەی ئەمەریکا بۆ چین 50% زیادی کرد.\nترەمپ جارێـکی دیکە هاتەوە سەر باسی باج و گوتی باج کەم دەکاتەوە تاوەکو کۆمپانیاکان هەلی کاری زیاتر لە ناو ئەمەریکا بۆ خەڵکی دابین بکەن.\nخانم کلنتن لە وەڵامدا گوتی پـێشنیار دەکات باجی سەر دەوڵەمەندەکان زیاتربکرێت، چونکە لە هەموو کەس زیاتر قازانجیان لە ئابوری کردووە.\nله به‌شێکی مشتومڕه‌که باس لە مەسەلەی هاککردنی تۆڕەکانی کۆمپـیوتەری نێو ئەمەریکا کرا، بە تایبەتی ئەوانەی لە لایەن ڕووسیاوە ئەنجام دەدرێن.\nسەبارەت بە داعش و نائارامیـیه‌کان له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، دۆناڵد ترەمپ ڕەخنەی توندی لە خانم هێلەری گرت و ڕووی ده‌می لێکرد و گوتی " سه‌یری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بکه دووچاری چ بێ سه‌روبه‌ریـیه‌ک بوو له‌و کاته‌ی وه‌زیری ده‌ره‌وه بوویت.... باسی داعش ده‌که‌یت، ئه‌و کاته‌ی له سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانی بوو تۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه بوویت، ئه‌وه‌تا ئه‌مڕۆ له زیاتر له 30 وڵات هه‌یه، تۆ له‌ناوی ده‌به‌یت؟ بڕوا ناکه‌م."\nهێله‌ری کلنتن وه‌ڵامی دایه‌وه و گوتی ئه‌مه‌ریکا سه‌رکه‌وتن به‌سه‌ر داعش تۆمار ده‌کات و له‌شکری ئه‌مه‌ریکا یارمه‌تی عێراق ده‌دات بۆ له‌ناوبردنی داعش و پـێشبینی کرد له ماوه‌ی ساڵێـک داعش له‌ناوببرێت و جه‌ختی له‌وه کرد ئه‌وه یه‌کێـک له کاره سه‌ره‌کیـیه‌کانی ده‌بێت ئه‌گه‌ربێت و ببێته سه‌رۆکی داهاتووی ئه‌مه‌ریکا.\nگوتیشی پـلانی بۆ له‌ناوبردنی داعش هه‌یه، ئه‌ویش له‌سه‌ر ئنته‌رنێت ڕووبه‌ڕوویان ببنه‌وه تاوه‌کو نه‌توانن هانی توندوتیژی بده‌ن و له‌گه‌ڵ ئه‌وه هێرشی ئاسمانی ئه‌مه‌ریکا بۆ سه‌ر داعش زیاتربکرێت و پاڵپشـتی هاوبه‌شه‌کانیان بکه‌ن له عه‌ره‌ب و کورد تاوه‌کو داعش له ڕه‌ققه نه‌هێڵن و کۆتایی به‌وه بهێنن که ناویان لێناوه خه‌لافه‌ت.\nگوتیشی له له‌ناوبردنی ئوسامه بن لادن ڕێبه‌ری قاعیده به‌شداری کردبوو و کار بۆ به ئامانجکردنی به‌غدادی ڕێبه‌ری داعش ده‌کات.


شاندێكی باڵای هەرێم سەردانی بەغدا ده‌كات\n10/8/2019 - 20:22\nبه‌پێی هه‌واڵێكی رۆژنامەی ئەلعەرەبی ئەلجەدید\nبڕیارە دوای جەژن شاندێكی باڵای هەرێم سەردانی بەغدا بکات و ڕێککەوتنی نێوان هەرێم و حکومەتی فیدراڵ لەبارەی نەوت و بودجە تاوتوێ بکەن.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی رۆژنامەی ئەلعەرەبی ئەلجەدید، لە سەر زاری سەرچاوەیەکەوە بڵاوی کردەوە دوای پشووی جەژنی قوربانی پیرۆز شاندێكی باڵای هەرێم بۆ گفتوگۆکردن لەبارەی بەشە بودجەی هەرێم لە بودجەی 2020 و دۆسیەی نەوت و رەوشی ئەمنی ناوچە جێناكۆكییەكان سەردانی بەغدا دەکات.\nلە بەشێکی تری هەواڵەکەدا هاتووە شانده‌كه‌ی هەرێم چه‌ند دۆسیەیه‌ك لەگەڵ حكومەتی ناوەندا تاوتوێدەكات كە، موچەی فەرمانبەرانی هەرێم، پشكی هەرێم لە بودجەی گشتی، داهاتی نەوتی هەرێم، گەڕانەوەی هێزی پێشمەرگە بۆ ناوچە جێ ناكۆكەكان.\nسەرچاوەکە ئەوەیشی بە ڕۆژنامەکە ڕاگەیاندووە هەرێمی كوردستان خوازیارە هەموو كێشەكان بە شێوەی دۆستانە لەگەڵ بەغدا چارەسەر بكات، لە هەمان كاتیشدا دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان پابەندی هەموو ئەو مافانەن كە دەستوری هەمیشەیی عێراق بە هەرێمی بەخشیوە، لەگەڵ بەندەكانی ئەو رێككەوتنانەی لەگەڵ هێزە عێراقییەكاندا ئیمزاكراون.\nشایه‌نی باسه رۆژی سێشه‌ممه 16ی ته‌مموزی 2019، شاندێكی باڵای هه‌رێمی كوردستان به سه‌رۆكایه‌تی مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان و قوباد تاڵه‌بانی، جێگری سه‌رۆك وه‌زیران و ژماره‌یه‌ك له وه‌زیره‌كان و به‌رپرسانی حكومی، سه‌ردانی به‌غدایان كرد و له‌گه‌ڵ سه‌رۆك كۆماری عیراق و سه‌رۆك وه‌زیران و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران كۆبوونه‌وه.\nپه‌یامی نوێی ئه‌مه‌ریكا له‌رێگای (مایك پێنسه)وه درایه كوردستان\nره‌نگ بێت ئه‌مه‌ریكا نه‌یه‌وێت دووباره ئه‌و متمانه‌ی له كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی و ناوچه‌كه هه‌یه‌تی له‌ده‌ستی بدات\nد.بەشیر حەداد رۆڵی هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە سەرکەوتن بەسەر تیرۆرستانی داعش بەرز دەنرخێنێت\nوه‌زیری كاره‌با: هه‌موو ئه‌و قسانه ڕه‌تده‌كه‌ینه‌وه كه‌باس له‌نادادپه‌روه‌ری له دابه‌شكردنی كاره‌با ده‌كرێت\nخالید شوانی: پشکی هەرێمی کوردستان لە پڕۆژە یاسای بودجەی عێراق نافەوتێت\nسبەی ئەنجوومەنی وەزیران پرۆژەیاسای چاکسازی گفتوگۆ دەکات


26/09/2020 2019 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nدوای هەرەسهێنانی ڕژێمەكەی سەدام حوسێن لە ساڵی 2003، زۆر كۆمپانیای زەبەلاح هاتنە ناو عێراق و هەرێمی كوردستانەوە، بەغدا و هەرێمی كوردستان دەرگایان بۆ كۆمپانیاكانی ووزە واڵا كرد.\nپێگەى (1001 IRAQI THGHOUTS) بڵاویکردەوە، لە هەرێمی كوردستان هەردوو بنەماڵەی بارزانی و تاڵەبانی لە ساڵی 1991 وە لە ڕووی سیاسی و ئابوورییەوە بەسەر هەرێمەكەدا زاڵ بوون، بەڵام بۆ بردنەوەی هەلی وەبەرهێنان لە بواری ووزەدا، ئەوەندە بەسە لەگەڵ بنەماڵەی بارزانی ڕێككەویت، بەمەش دەتوانی بیروركراسیەت و مامەڵە و سەوداكان و بەربەستە یاساییەكانی تێپەڕێنیت.\nبارزانییەكان خۆیان یاسان و لە سەرووی یاساوەن، حكومەتی هەرێمی كوردستانیش زۆر لەوە زیاتر پارە خەرج دەكات كە دەستی دەكەوێت، بەشێكی بە هۆی خراپ بەڕێوەبردنەوەیە، بەشێكی دیكە لەو هەڵە تێگەیشتنەوەیە كە ئەوان پێیان وایە نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان بە بەرزی دەمێنێتەوە، بۆیە كاتێك لە 2008 نرخی نەوت دابەزی، هەرێمی كوردستان تووشی گرفتی دارایی گەورە بوو، ئەمەش وایكرد موچەی مانگانەی فەرمانبەرەكانیان پێ نەدرێت.\nچونكە بارزانییەكان زاڵ بوون بەسەر دامودەزگا دادوەرییەكان، بۆیە زۆر بە ئاسانی پابەندبوون بە گریبەستەكان هەڵدەوەشێننەوە. ئەمەش وایكرد كۆمپانیا و وەبەرهێنەرەكان سكاڵا لەسەر هەرێمی كوردستان تۆمار بكەن و لەمەش چەند فرمانێكی دادوەرییان بەسەر هەرێمی كوردستاندا سەپاندووە.\nلە لەندەن فرمانێكی دادوەرییان بەسەر هەریمی كوردستاندا سەپاند، كۆمپانیای دانا غازیش لە ئەمریكا داوای یاساییان لەسەر هەرێمی كوردستان تۆمار كرد، بەو ئامانجەی دادبیینەكە بەرنەوە و دەست بەسەر پارەو پولی حكومەتی هەرێم و بارزانیدا بگرن لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا، كۆمپانیای نەوتی هیلالی ئیماڕاتیش كە خاوەن پشكە لە كۆمپانیای دانا غازدا، لە دادگایەكی شاری لەندەن داوای لەسەر حكومەتی هەرێمی كوردستان تۆمار كردوو و داوای 11 ملیار دۆلاریشی لێدەكرد. كۆمپانیای DNO ی نەرویجیش ناچار بوو بڕی 92 ملیۆن دۆلار بداتە پتەر گالبرێس- ی نێوانگیر كە ئاگای لە كەین و بەینی ئەو سەودا و مامەڵەیەوە بوو كە لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستاندا كرا بوو.\nلە ساڵی 2014 كۆمپانیای Oryx Petroleum ی كەنەدی كارەكانی خۆی لە هەرێمی كوردستان دەستپێكرد، ئەو كۆمپانیایە لە ڕێگەی دامەزراوەی نەخۆشخانەی هەرێمی كوردستانەوە كە ڕەنج نوری شاویس بەرێییەوە دەبرد كە برای ڕۆژ نوری شاوەیسی جێگری سەرۆك وەزیرانی پێشووی عێراق و نزیكە لە نێچیرڤان بارزانییەوە، بڕی 40 ملیۆن دۆلاری بەخشی بە مەبەستی بنیاتنانی نەخۆشخانەیەكی منداڵان لە هەولێر، كەچی ئەو پارە بۆ بنیاتنانی ئەو نەخۆشخانەیە تەرخان نەكرا، بەڵكو بۆ نەخۆشخانەیەكی قازانجبەخش تەرخان كرا بە ناوی باسم Santelifeكە ئامانجی قازانجی تایبەتە و پەیوەستە بە نێچیرڤان بارزانییەوە، لە ئێستاشدا ئەو نەخۆشخانەیە بەركەوتووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا چارەسەر دەكات و لە بەرامبەریشدا 2000 دۆلار وەردەگرێت.\nتۆڕی پاراستنی تەندروستی گشتی لە هەولێر ئەو كەیسەیان جوڵاندووە و داوای یاساییان لەسەر ئەو دامەزراوەیە تۆمار كردووە و تۆمەتی ئەوەیان داونەپاڵ كە پارەو پول ماڵی گشتی بەكاردێنن بۆ سوود و قازانجی تایبەت.\nبنەماڵە دەسەڵاتدارەكانی هەرێمی كوردستان داوای بەرتیل لەو كۆمپانیا بیانییانە دەكەن كە لە بواری كاری خێرخوازیدا هەرێمی كوردستان وەبەرهێنان دەكەن، ئەو بنەماڵانە سەرەتا زەوی دەبەخشنە ئەو كۆمپانیایانە بۆ دروستكردنی باڵەخانە بۆ دامەزراوەی خێرخوازی، دواتریش دەیكەنە موڵكی خۆیان و قازانجی تایبەتی لێ دەكەن.\nپرسیارە گرنگەكەش ئەوەیە ئاخۆ كۆمپانیای Oryx Petroleum چ ڕێوشوێنێك لە بەرامبەر ئەو فرت و فێڵانەی بنەماڵە دەسەڵاتدارەكانی هەرێمی كوردستان دەگرێتەبەر، ئاخۆ چی وایكردووە كۆمپانیا كەنەدییەكان ببنە قوربانی فرتوفێڵی دوو بنەماڵ دەسەڵاتدارە دەستڕۆیشتووەكەی هەرێمی كوردستان؟\nسه‌رچاوه: پێگەی ئەلەكترۆنی 1001 IRAQI THGHOUTS\nنووسین: گۆران زەنگەنە، مایکڵ رۆبن، جۆرج ویڵکس


نوێنه‌رایه‌تی حکومه‌تی هه‌رێم له‌ئه‌مریکاو ژووری بازرگانی دیاربه‌کر سوپاسی ژووری بازرگانی‌و پیشەسازی سلێمانی ده‌که‌ن\nنوێنه‌رایه‌تی حکومه‌تی هه‌رێم له‌ئه‌مریکاو ژووری بازرگانی دیاربه‌کر سوپاسی ژووری بازرگانی‌و پیشه‌سازی سلێمانی ده‌که‌ن بەرامبەر هه‌وڵه‌کانی ژوور بۆ دامه‌زراندن‌و چه‌سپاندنی په‌یوه‌ندی بازرگانی به‌هێز له‌گه‌ڵ ئەمەریکاو تورکیا.\nبه‌نوسراوی فه‌رمی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندیه‌کانی ده‌ره‌وه له‌نوێنه‌رایه‌تی حکومەتی هەرێم لەویلایه‌ته یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا که واژۆی "به‌یان سامی عەبدولره‌حمان' نوێنەری حکومەتی هەڕێمی له‌سه‌ره، زۆر سوپاسی ئه‌ندامانی ژووری بازرگانی‌و پیشه‌سازی سلێمانی ده‌کات به تایبه‌تی 'سیروان محه‌مه‌د" سه‌رۆکی ژووری بازرگانی‌و پیشەسازی، لەگەڵ "دابان نه‌جمه‌دین" کارمه‌ندی به‌شی پەیوه‌ندییه‌کان له‌پای هه‌وڵ‌و ماندوبونیان بۆ دروستکردنی په‌یوه‌ندی به‌هێز له‌گه‌ڵ ئه‌مریکادا.\nرۆژی 2018/12/10 ژووری بازرگانی‌و پیشەسازی سلێمانی بەهاوكاری كونسوڵخانەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا، دیدارێكی بازرگانی بۆ شاندێكی uskbc نوێنەری كۆمپانیاكانی ئەمەریكا ئەوانەی لەهه‌رێم كار دەكەن، لەشاری سلێمانی ساز كرد.\nهاوکات ژووری بازرگانی دیاربه‌کر، سوپاسنامه‌یه‌ک ئاڕاسته‌ی ئه‌ندامانی ژووری بازرگانی‌و پیشه‌سازی سلێمانی ده‌کات، به تایبه‌تی "یاسین ره‌حیم فه‌ره‌ج" جێگری سه‌رۆکی ژووری بازرگانی‌و پیشەسازی.\nژووری بازرگانی‌و پیشه‌سازی دیاربه‌کر داواکاره شاندێکی بازرگانان‌و خاوه‌نکارانی سلێمانی سه‌ردانی دیاربەکر بکه‌ن، به‌مه‌به‌ستی هه‌ماهه‌نگی زیاترو به‌ره‌وپێشبردنی په‌یوه‌ندییه بازرگانییه‌کان له‌نێوان هه‌ردولادا.\nرۆژی 2018/11/24 ژووری بازرگانی‌و پیشەسازی سلێمانی بەمەبەستی بەھێزکردنی پەیوەندییە بازرگانیەكانی پرۆتۆکۆڵی لێکتێگەشتنی لەگەڵ هەردوو ژووری بازرگانی ئامەد‌و باتمان واژۆکرد.


ترەمپ بۆ تاڵیبان: هێرشێكتان دەكەینە سەر لە هەموو ئەو هێرشانە بەهێزتر بێت كە كردوومانە\nدۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمەریكا.. لە كاتی گوتاردان بە بۆنەی 18 ساڵەی هێرشەكەی 11ـی سێپتێمبەر\n:: PM:08:25:11/09/2019 \nلە ساڵیادی 11ـی سێپتێمبەر و دوای چەند رۆژێك بەسەر هەڵوەشاندنەوەی رێككەوتن و كۆتایی هێنان بە دانووستاندن لەگەڵ تاڵیبان، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمەریكا بەڵێنی هێرشێكی زۆر گەورە بۆ سەر بزووتنەوەی تاڵیبان دەدات كە پێشتر وەها هێرشێكیان نەكردبێتە سەر ئەو بزووتنەوەیە.\nئەمڕۆ چوارشەم 11ی ئەیلوول، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمەریكا لە گوتارێكدا بە بۆنەی 18ـەمین ساڵیادی هێرشە تیرۆریستییەكەی 11تی سێپتێمبەر، هۆشداری دایە بزووتنەوەی تاڵیبان كە هێرشێكی سەربازی زۆر گەورە دەكاتە سەر بزووتنەوەكە، هێمای بۆ ئەوە كرد كە ئەوەی دەگوترێ كە هێرشێكی سەربازی ئەمەریكی كە پێشتر وێنای نەبووە كراوەتە سەر بزووتنەوەی تاڵیبان، ئەوە بەردەوام دەبێت.\nئەو هەڕەشەی هێرشی سەربازییە بۆ سەر تاڵیبان لە كاتێكدایە تەنیا پێنج رۆژ بەسەر هەڵوەشاندنەوەی دانوستاندن لەگەڵ بزووتنەوەی تاڵیبان تێدەپەڕێ، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمەریكاش بە تەواوەتی گفتوگۆكانی لەگەڵ تاڵیبان هەڵوەشاندنەوە و رای گەیاند پێشوازی لە سەرۆكی ئەفغانستان و شاندی تاڵیبان لە كامپ دێڤد ناكات، دوای ئەوەی بزووتنەوەی تاڵیبان بەرپرسیاریەتی خۆی لە كوشتنی سەربازێكی ئەمەریكی راگەیاند.\nدۆناڵد ترەمپ گوتی "لە چوار رۆژی رابردوودا هێزەكانمان لە ئەفغانستان زۆر بە توندتر لە پێشتر هێرشیان كردۆتە سەر دوژمنمان، ئەمەش بەردەوام دەبێت".


میهرداد ـ ر ـ ئیزەدى : یەزدانى . – WTARIKURD\nیەزدانى بەواتاى ” مەزهەبى فریشتەکان” دێت و لە ئێستاشدا تەواو گۆڕانى بەسەردا هاتووەو ناوى راستەقینەى خۆى وەک ئایینێک ونکردووەو یەزدانى-یش بەشێوەیەکى مەجازى بەو کەسانە دەگوترێت کەپەیڕەوى ئەو رێبازە دەکەن .\nیان رەنگە یەزدانى ناوێکى دیکەى ئێزیدى بێت و هەروەک چۆن ” شەرەفخانى بتلیسى ” لە ” شەرەفنامە ” دا ئاماژەى بۆ دەکات و بە ئێزیدى ناویان دەبات . گەرچى جەخت دەکاتە سەر ئەوەى کەلەو دەمەدا “1597” ساڵى نووسینى ” شەرەفنامە ” زۆربەى کورد پەیڕەوى مەزهەبى ” سونى- شافیعى ” یان کردووە ، بەڵام هەر بۆ خۆشى ئاماژە بەوە دەکات کە تا ڕابردوویەکى نزیک هەموو بنەماڵە و بنەچەکانى کورد ئێزیدى بوون .\nرەنگە ناوێکى دیکەى یەزدانى – یەتیش حەق بێت کەبەواتاى رۆحى رەها دێت و هەر ئەمەشە بۆتە هۆى دابەشبوونى بەسەر سێ بەشى سەرەکیدا :\nئێزیدى و عەلەوى و یاریسانى ” ، عەلەوى ـ یەکان لەئێستادا لەسووریا و تورکیاو بەڕێژەیەکى کەمیش لەو ناوچانەى کەعەرەبى تێدا نیشتەجێن هەن.\nیەزدانى ـ یەکان چ لەئێستادا و چ لەڕابردووشدا باوەڕیان بەتیشکى پیرۆز و حەوت فریشتەکە هەبووە .. ژمارە حەوتیشیان بەپیرۆز زانیوەو پێشیان وابووە کەلە حەوت هێزى خراپەکار دەیانپارێزێت ، جگە لەوەى قەناعەتێکى رەهایان بەلەدایکبوونەوەى چەند جارەى ئافەریدەکار هەیە .\nیەزدانى ـ یەکان رۆح و ماتریاڵ بەشێوەیەک لەیەکدى جیادەکەنەوە کەئیدى رۆحى رەها هیچ پێوەندییەکى بەدنیاى ماتریاڵەوە نامێنێت و پێوەى خەریک نابێت .\nحەق” یان رۆحى رەها لاى یەزدانى ـ یەکان وەک ئافەریدەکار مامەڵەى لەگەڵ دەکرێت و سەبارەت بە ” حەوت – ژمارەى پیرۆز ” یش پێیان وایە کە لەبەرپرسى گەورەى فریشتەکان و پێنج فریشتەى دیکە و رۆحى رەها پێکدێت .\nبەرزترین پلەى ئایینیش لاى یەزدانى ـ یەکان ” باب ” ە .. کە لەزمانى ئارامى کۆندا بەواتاى دەروازە دێت .\n” میرزا عەلى محەمەد ” لەچەرخى نۆزدەیەمدا ژیاوەو یەکێکە لەو زاتانەى کەگەیشتۆتە پلەى باڵاى ” باب ـ دەروازە ” و دواتریش رێبازى ئایینى ” بابى یان بەهائى ” دامەزراندووە کەدیارە هەڵهێنجراوى بیرۆکەى ئایینى میترا ـ ییەکانە .. بەماوەیەکى کەم لەناوچەکەدا بڵاوبۆتەوە، پاش کەمتر لەسەد ساڵێک ئینگلیزەکان لەبەسرەدا پێى ئاشنابوون .. بەهۆى ئەوانیشەوە ئەم بیرۆکە ئایینییە گەیشتۆتە ئینگیلتەرا .\nیەزدانى ـ یەکان چەشن و شێوەى خواپەرستنیان ، دوور لەخەڵکانى بێباوەڕ و غەیرەدین ، بەشێوەیەکى پەنهان و نهێنى بەڕێوە بردووە ، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بەحوکمى باوەڕیان بە ” رۆحى رەها “، رێبازە ئایینییەکانى تریان جوداو نامۆ نەبینیوە .. پێیان وابووە کەپێغەمبەرەکان لەلایەن رۆحى رەها ـ وە بۆ رزگارکردنى مرۆڤایەتى نێردراون . هەر بۆیە بەگیانێکى دۆستانە روانیویانەتە پەیامى ” موسا و عیسا و محەمەد ” و هەموو جۆرە رێبازە ئایینییەکانى تریش .\nئەم تێڕوانینە نەرمونیانەى یەزدانى ـ یەکان بووە هۆى تێکەڵبوون و ئاوێتەبوونى رێبازى دیکەى ئایینى بە رێبازەکەیان ، یان بەپێچەوانەوە دەتوانین بڵێین نەرمونیانییان فاکتەرى سەرەکى پەرتەوازەبوون و پەرش وبڵاوبوونەوەى خودى رێبازە ئایینییەکەیان بوو.\nشایانى باسە کە یەزدانى ـ یەکان سەبارەت بە دروستبوونى دنیاى ماتریاڵ و قیامەت تەواو هاوفیکرى رێبازە ئایینییەکانى ترن و ئەوەى بەلاشیانەوە گرنگە رۆژى قیامەتە .\nهیچ کاتێک یەزدانى ـ یەکان دەستەیەکى تایبەتیان بۆ بەڕێوەبردنى کاروبارە ئایینییەکانیان پێکەوە نەناوە .. دەستەوسان و لەسەرەخۆ و بەئەدەب روانیویانەتە رێبازە ئایینییەکانى دیکە.\nگەرچى دینامیکییەت لەخودى ئایینییەکەیاندا بەدى دەکرێت .. بەڵام خۆ بەدەستەوەدانیان هۆکارى سەرەکى پارچە پارچە بوون و هەڵوەشاندنەوەیان بوو .\nهیچ کاتێک خەیاڵى دروستکردنى زاتێکى رەهاى هاوچەشنى ” مەسیح ” و شاڵاو بردنە سەر ئایینەکانى تریان نەبووە .. هەر بۆیە لەچەرخى پانزەدا عەلەوى ـ یەکان وەک باڵێکى جیا وەدەرکەوتن .\nدەکرێت میترا ـ ییەکان ، زۆروای ـ یەکان ، مەزدەکی ـ یەکان ، حوڕەمی ـ یەکان ، قەرامیتەکان … بەباڵى جیاجیاى یەزدانییەکان لەقەڵەم بدەین ، سەربارى کاریگەریان بۆ سەر مانی ـ یەکان و ئیسماعیلی ـ یەکان و دورزى ـ یەکان و بابى” بەهائى ” یەکان و زەردەشتى ـ یەکان .\nمێژووى دەستپێکى رێبازى میتراییەکان دەگەڕێتەوە بۆ 400 ساڵى ” پ. ز ” واتە سەردەمى ” هێلینیستک ” کەدیارە لەو دەمەدا دژایەتى ئایینەکانى گریک و رۆمانەکانیان کردووە .. دواتریش بەرادەیەک کاریگەرى خۆیان سەپاندووە کەرۆمانەکان لەماوەى”274-377″ ى زاینیدا لەدایکبوونى میترا ـ ى خوداوەندیان لە 25-12ى هەموو ساڵێکدا یادکردۆتەوە .. دیارە هەر ئەم مێژووەشە کە لاى مەسیحییەکان یاد دەکرێتەوەو بەرۆژى لەدایکبوونى مەسیح ناسراوە .\nئێزیدییەکان ـ عەلەوییەکان ـ یاریسانییەکان ” هەرسێ بەشە جیابۆوەکەى یەزدانى ـ یەکان تا ئێستاش لەفێستیڤاڵ و کۆبوونەوەى ساڵانەى ئایینییاندا ، لەکاریگەرى ” میترا ـ س ” رزگاریان نەبووە .\nسەربارى بڵاوبوونەوەى ئیسلام و کاریگەرێتى لەسەر ئایینەکانى دیکەى ناوچەکە ، هێشتاکە کاریگەرى یەزدانى ـ یەکان لەسەر کورد بەشێوەیەکى بەرچاو لە کولتوور و فەرهەنگ و هەڵسوکەوتى رۆژانەیاندا رەنگ دەداتەوە .. ڕاشکاوانەش لەهەڵسووڕانى ئایینى و چەشنى خواپەرستنیاندا رێزیان بەرامبەر بەشتە پیرۆزەکان هەیەو باوەڕ و قەناعەتیشیان بەمەوجودیەتى ” خدرى زیندە ” هەیە .\nکوردەکان ” یەزدانییەکان ” پێیان وایە کە ” خدرى زیندە ” نزیک کانى و سەرچاوەکان دەردەکەوێت.. نهێنى و لوغزى ” خدرى زیندە ” ش لاى یەزدانى ـ یەکان دەگەڕێتەوە بۆ زیندووبوون و نەمردنى . پێشیان وایە ئەو سەرچاوەو رووبارانەى ” خدرى زیندە ” بەلایاندا گوزەرى کردووە، کیسەڵەکانى تەمەن درێژن و بەسیمبۆلێکى پیرۆزى دەزانن . لەسەرەتاکانى بەهاردا کوردە ئێزیدى و عەلەوى و موسڵمانەکان بۆ خاترى رۆحى ” خدرى زیندە ” بەرۆژوو دەبن ، پاشان بەکۆمەڵ و بەو بۆنەیەوە دەیکەنە جەژن .. لەکۆمەڵێکیشەوە بۆ کۆمەڵێکى تر سات و وەختەکەى دەگۆڕدرێت .\nرەنگە یەکێک لەو رێبازە ئایینییانەى کەدژایەتى یەزدانى ـ یەکانى کردبێت ، زەردەشتى ـ یەکان بووبێتن . پێشم وایە پاش رووخانى ئیمپراتۆریەتى ” مەد ” و کوژرانى دوا دەسەڵاتدارى میدییەکان ” رکختى ڤێگا ئازهى زوحاک ” زەردەشتییەکان جێگەى یەزدانییەکانیان گرتبێتەوەو هەر لەو دەمەشەوە دوا پاشاو دەسەڵاتدارى میدییەکان ” زوحاک ” .. چ لاى زەردەشتییەکان و چ لاى ئێرانییەکان بەخودى شەیتان لەقەڵەم درا ، وەک لەداستانە میتۆلۆژییەکەى ” شانامە ” دا بەبەرجەستەکراوى خودى ئەو راستییە دەبینرێتەوە لەچوواندنى خودى ” شەیتان ” بە ” زوحاک “!؟\nجێى سەرنجیشە گەر بڵێین ناوى دوا دەسەڵاتدارى میدییەکان ” ئازهى زوحاک ” لەلایەن ” هیرۆدۆتێس ” ـەوە دەرئەنجامى هەڵەى زمانەوانى شێواوەو بۆتە ” ئاستیاگێس “.\nشایانى باسیشە زەردەشتییەکان لەزۆر رووەوە لە یەزدانى ـ یەکان دەچن ، هەر بۆ نموونە ” رەبەن – راهیب ” و کارمەندى تایبەتى ئایینییان نییەو پرەنسیپ و باوەڕە ئایینییەکەیان لەباوکەوە بۆ کوڕ دەمێنێتەوەو بەو شێوەیەش ئیدامەى دەبێت.\nخاڵێکى هاوبەشى تریشیان ئیمان و باوەڕى هەردووکیانە بەبوون و مەوجودییەتى ئەو حەوت فریشتەیەى کەدنیا بەڕێوە دەبەن ، سەربارى باوەڕى هەردوولایان بەحەوت فریشتە خراپەکە کەبەردەوام لەململانێ و دژایەتى فریشتە باشەکاندان .\nرەنگە ناوهێنانى زەردەشت وەک پێغەمبەرێک ، تەنها جۆرێک لەخوڵقاندن و خستنەپاڵى پرەنسیپ و باوەڕە ئایینییەکانى زەردەشتییەکان بێت بۆ زاتێک بەناوى زەردەشت ـەوە کەدیارە ئەمەش هاوکات و پەیوەست بوو بەبووژاندنەوەى بیرۆکەى ” ئاریزم ـ ئارییەت ” ـەوە.\nپاش 1400ساڵ لەهاوژیانى نێوان و یەزدانى ـ یەکان و ئیسلامەکان ، لەحاڵى حازردا دەکرێت زۆر خاڵى هاوبەش لەنێوان یەزدانى ـ یەکان و ئیسلامەکاندا ببینرێتەوە .. بەدرێژاى مێژووش لەدوو توێى پرۆسەى نەفیکردن و دژایەتیدا ، هەموو هەوڵ و تەقەللاى رێبازە ئایینییە جیاجیاکان ، بۆ ریشەکێشکردنى یەزدانى ـ یەت بەڕێوەچووەو هەردەمیش بەردەوام بووە .\nبەپێى هەلومەرجى ئابوورى ئەو کاتە مەزدەکى ” یەکان کەکورتکراوەى ئاهورامەزداى زەردەشت ـ ییەکانە ، توانییان شوێن و جێگەو دەسەڵاتى ئایینى زەردەشت ـ ییەکان لەق بکەن و دواتریش رابەرێکى ئایینى مەزدەکى ـ یەکان توانى ” قوباد” ى پاشاى ساسانییەکان بەلاى خۆیدا رابکێشێت و لەسەر دەستى ئەو ببێتە مەزدەکى .\nشایانى باسیشە کە مەزدەکى ـ یەتیش ، تاڕادەیەک قاڵب و فۆرمێکى ترى درێژە پێدانى یەزدانى ـ یەتە ، هەژار و نەدار و دەست کورت و زۆرلێکراوان بەتەواوى بوونە مەزدەکى، دیارە هۆکارى ئەمەش تێڕوانینى مەزدەکى ـ یەکان بوو بۆ دنیا کەپێیان وابوو ماڵ و موڵک دەبێت هاوبەش بێت و بەیەکسانى و تەبایى دابەش بکرێت .\nئەو خاوەندارێتییە هاوبەشەى کەمەزدەکییەکان باسیان لێوە کردووە ، بۆتە مایەى راکێشانى سەرنجى زۆر لەپسپۆڕان و نووسەران و هەر لەم سۆنگەیەشەوە بە یەکەمین بزووتنەوەیەکى هاوبەشگەرێتى یان سۆسیالیستى ـ یان لەقەڵەم داوە.\nپاش پاشگەزبوونەوەى ” قوباد ” لەمەزدەکییەت و گەڕانەوەى بۆ سەر ئایینى زەردەشتییەکان ، لەسەردەمى ” نەوشیروان” ى کوڕیدا ، مەزدەکى ـ یەکان دوچارى جینۆسایدێکى بێوێنە بوونەوە ، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ، بەماوەیەکى کەم پاش رووخانى ساسانییەکان بۆ جارێکى دیکە سەریان هەڵدایەوە ، لەئێستاشدا هێشتاکە لەنێو خۆشناوەکانى نێوەڕاستى کوردستانداو لەیەکێک لەباڵەکانى ئەو عەشیرەتەدا هێشتاکە ئیمان و باوەڕى ئایینى مەزدەکییەکان بەردەوامە.\nحوڕەمی یەکانیش وەک رێبازێکى ئایینى باوەڕیان بە ” دۆناودۆن ” هەیەو لەڕووى هاوبەشێتى و خاوەندارێتى گشتى موڵکیەتیشەوە لەگەڵ مەزدەکى یەکاندا هاوبەشن هاوفیکرن .\nناسح کورد ” یان وەک ” مەسعودى” مێژوونووسى گەورەى عەرەب بە ” ناسر کورد ” ناوى دەبات ، بارەگاکەى لەئازەربایجان ـدا بووەو یەکێک بووە لەسەرکردەى حوڕەمى یەکان .\nبەمەبەستى دامرکاندنەوەو لەناوبردنى راپەڕینى حوڕەمى یەکان ، لەشکرى ئیسلام بەسەرکردایەتى ” موعتەسیم ” ى خەلیفەى عەباسییەکان هێرش دەکەنە سەریان و بەپێى نووسراوێکى ” تەبەرى ” مێژوونووسى عەرەب ، هێزە عەسکەرییەکانى سەر بەخەلیف ە، شەست هەزار لەسەرباز و هاودینەکانى ” ناسح یان ناسر ” کورد دەکوژن و خودى ” ناسح یان ناسر ” یش ناچار دەکەن کەلەساڵى 833 ى زاینیدا پەنا بۆ ئیمپراتۆریەتى بیزانسییەکان ببات .\nسیمبۆلى مەزدەکى و حورەمى یەکان رەنگى سوورە کەچ لەجل و بەرگیاندا و چ لە ئاڵاکانیاندا دەبینرێتەوەو بە ” مرۆڤە ئاڵا سوورەکان ” یان بە ” مرۆڤە جل سوورەکان ” ناسراون .\nئەم سیمبۆلە لەچەرخى چواردەو پانزەدا لەکڵاوە سوورەکانى عەلەوییەکاندا رەنگیدایەوەو بە ” قزڵباش ” یان ” سەرسوور ، کڵاوسوور ” ناوبران .\nلەچەرخى پانزەدا ” محەمەد نوورباک ” لەنیمچە دوورگەى عەرەبدا رێبازێکى سۆفیستى هاوشێوەى یەزدانى ـ یەتى هینایە کایەوە .. ” شێخ ئەحمەد ” لەچەرخى هەژدەدا وەک کەسایەتییەکى ناسراوى دوازنجیرەى ئەو رێبازە ، نیمچە دوورگەى عەرەبى جێهێشتووەو چۆتە ئێران .\nشایانى باسیشە کەلێکچوونێکى بەرچاو لەنێوان بزووتنەوەى ” مەزدەکى ” یەکان و رێبازە سۆفیستەکەى ” شێخ ئەحمەد ” دا هەیە ، بەتایبەتیش لەڕووى سۆسیۆ ئیکۆنۆمیکەوە ، ئەمە جگە لەباوەڕى هەردوولایان بەگەڕانەوەو هاتنەوەى ” مەهدى یان مەسیح .\nبەدرێژایى مێژوو ئەم رێبازە ئایینییانە دوچارى زۆر تانەو تەشەر و رەخنەى خەڵکانێک بوونەتەوە کە ” یەزدانى” یەکان و عەلەوى ـ یەکان و مەزدەکى ـ یەکان و رێبازە ئایینییەکانى دیکەشیان بەمومارەسەکردنى سێکسى بەکۆمەڵ تاوانبارکردووە .\nهەروەک لەمڕۆشدا خەڵکانێکى زۆرى ناوچەکە باوەڕیان وایە کەلە ” ئانادۆڵى کوردستانى تورکیا ” و ” ئێران ” دا لەشەوێکى تایبەتدا چرا دەکوژێنرێتەوەو بەکۆمەڵ مومارەسەى ئەو چەشنە سێکسە دەکرێت ، دیارە هەمان چەشنە تاوانبارکردن و تۆمەتیش عەلەوییەکانى تورکیاو سووریاو ئیسماعیلییەکانى ئەفغانستان و دورزییەکانیش دەگرێتەوەو پێشم وایە کەئەم چەشنە تۆمەت هەڵبەستن و پڕوپاگەندانە هەر لەمێژەوەو تا ئێستاش بۆ کەمکردنەوەى ئاستى ئەو رێبازە ئایینییانە بەڕێوەچووە .\nئەوەى بەلاشمەوە سەیر و سەمەرەو جێى سەرسووڕمانە ، ئاماژەکردنى ” هێنرى راوڵنسۆن ” و ” ماکدۆناڵد کینەر ” و ” گ . ر . درایڤەرە ، کەپێیان وابووە تا ساڵى “1912-1923″ کەشێکى سێکسى لەو چەشنە بەڕێوەچووەو بەدرێژکراوەى رێبازى ” میتاو ئاناهیتا ” یان لەقەڵەم داوە .. ئەو دوو رێبازە ئەندامى سێکسییان پەرستووەو دەچنەوە سەر کولتوورى ” سێسۆستریس”.\nماکدۆناڵد کینەر” یش وەک دەڵێت و ئاماژەى بۆ کردووە گوایە خودى خۆى بەشدارى کەشێکى لەو چەشنەى کردووە .\nرەنگە هەموو ئەم پڕوپاگەندانە لەنهێنى و پەنهانى کەشە ئایینییەکانەوە سەرچاوەى گرتبێت ، ئەگینا هەموومان دەزانین کەدیسپلینێکى تەواو لەبەڕێوەچوونى کەشە ئایینییەکانیاندا هەیەو نابێت ئەوەشمان لەیاد بچێت کەلەزۆر بەشى ئەم جۆرە رێبازە ئایینییانەدا بەشداریکردنى ئافرەت تێیدا قەدەغەیەو رێى پێ نادرێت .\nسەربارى ئەوەى خودى ئافرەت لەکۆمەڵگەى کوردەواریدا جێگەو شوێنێکى تایبەت و رێزدارى هەیەو رێگەپێدانى کەشێکى لەو چەشنەش ئاستەم و مەحاڵە .\nعەلەوییەکان لەشوێنێکى تایبەتدا کەبە ” ماڵى جەم ” ناسراوە هەفتەى یەکجار کۆدەبنەوە ، ساڵى یەک جاریش کەشێکى گەورەى ئایینى سازدەکرێت و بەپێى بۆچوون و پەیڕەوى هەر جۆر و چەشنە لقێکى یەزدانى کات و شوێنى سازدانى دەگۆڕدرێت .\nیەزدانى یەکان کاریگەرییەکى تەواویان هەبووە لەدروستبوونى رێبازى ئایینى ئیسماعیلییەکاندا کەباوەڕیان بەحەوت ئیمامە . ئاشکراشە ئەم جۆرە تێز و فیکرانە لەساڵى 1501دا دەوڵەتێکى وەک دەوڵەتى سەفەوى و دەسەڵاتدارێکى وەک ” ئیسماعیل شا ” ى لێکەوتۆتەوە .. بەلاى عەلەوى ـ یەکانیشەوە ” ئیسماعیل شا ” کەسێکى پیرۆز و نێرداروى خودایە .\nدیارە هەموو سەرچاوەو بەڵگە مێژووییەکان پێیان لەسەر ئەو راستییە داگرتووە کەچەشن و شێوەى شیعەبوونى سەفەوى ـ یەکان ، ئەو مەزهەب و رێبازە تایبەتە ئایینییە نییە کەلەئیسلامدا بەشیعە ناسراوە .. مەبەستم ئەوەیە کەسەفەوى ـ یەکان شیعە نین و بەتەواویى لێوەى دوورن .. شیعەبوونى سەفەوى ـ یەکان بەتەواویى یەزدانى ـ یەتەو لەئێستاشدا وەک لقێک لەعەلەوى ـ یەکاندا دەبینرێتەوە .\nجەعفەرى ـ یەتیش هەوڵ وتەقەللایەکى دیکەى یەزدانى ـ یەکان بوو ، بۆ خۆجیاکردنەوەیان لەو عەرەب و تورکمانانەى کەبووبوونە شیعە .. هەر بۆیە بەئیلهام وەرگرتن لەناوى ” ئیمام جەعفەر ئەلسادق ” بە جەعفەرى ” خۆیان ناساند و وەک هەر سێ لقەکەى دیکەى یەزدانى ـ یەکان ، ” ئیمام حەزرەتى عەلى ” یان پێ زاتێکى موبارەکەو نیو بەنیو رۆحى خوداى تێدا دەبیننەوەو بەگیانێکى رەهاى دەزانن.\nشایانى باسیشە کەوێکچوونى نێوان بودیزم-ى هیندستان و یەزدانىیەکان لەخاڵى باوەڕو قەناعەتیان بە ” دۆناودۆن ” دا بەرجەستە دەبێت و بەشێوەیەکى بەرچاو لێکچوو و هاوشێوەیە .\nژێدەر : KurtlerMehrdad.R.IzadiDoz Yaynlaristanbul2004


یه‌كێتی و پارتی له كه‌ركوك و نه‌ینه‌وا كورسی له‌ده‌ستده‌ده‌ن - Kirkuknow\nیه‌كێتی و پارتی له كه‌ركوك و نه‌ینه‌وا كورسی له‌ده‌ستده‌ده‌ن\nهه‌ریه‌كه له یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان، زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م ده‌بن له ئاستی عیراق له په‌سه‌ندكردنی هه‌مواری سێیه‌می یاسای هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مانی عیراق و چاوه‌ڕوانده‌كرێت به‌هۆیه‌وه چه‌ند كورسییه‌ك له‌ده‌ستبده‌ن.\nپه‌رله‌مانی عیراق 6ی حوزه‌یران هه‌مواری سێیه‌می یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی په‌سه‌ندكرد و تێیدا بڕیاریدا به هه‌ژماركردنه‌وه‌ی ده‌ستی ته‌واوی ده‌نگه‌كان، هه‌روه‌ها هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ده‌نگدانی ده‌ره‌وه، ئاواره‌كان، جوڵه‌ی دانیشتوان، له‌گه‌ل ده‌نگدانی تایبه‌ت له هه‌رێمی كوردستان.\nبۆچی هه‌مواری یاساكه؟\nهه‌مواری یاساكه دوای ناڕه‌زایی فراوانی ژماره‌یه‌ك لایه‌نی سیاسی هات له عیراق و هه‌رێمی كوردستان، دژی ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردن و بێده‌نگی كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان.\nئه‌و لایه‌نانه جه‌ختیانكردنه‌وه له یاریكردن به ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردن له‌لایه‌ن هه‌ندێك لایه‌نی سیاسییه‌وه.\nبه‌هۆیه‌وه په‌رله‌مان جگه له هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ده‌نگی ئاواره، تایبه‌ت له هه‌رێمی كوردستان، ده‌نگدانی ده‌ره‌وه و جوڵه‌ی دانیشتوان، بڕیاریدا به هه‌ڵپه‌ساردنی كاره‌كانی كۆمسیۆنیش.\nهه‌ردوو پارێزگای نه‌ینه‌وا و كه‌ركوك، هاوشانی هه‌رێمی كوردستان پشكی شێری گۆڕانكارییه‌كانیان به‌رده‌كه‌وێت به‌پێی هه‌موار یاساكه، یه‌كێتی و پارتی-ش وه‌ك زه‌ره‌رمه‌ندترین هێز.\nچۆن یه‌كێتی زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بێت؟\nله پارێزگای كه‌ركوك یه‌كێتی زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م ده‌بێت، كه له ئێستا به به‌ده‌ستهێنانی شه‌ش كورسی نیوه‌ی كورسییه‌كانی پارێزگاكه‌ی بۆ خۆی بردوه، هه‌روه‌ها له سلێمانیش به هه‌مان شێوه كه هه‌شت كورسی هه‌یه له كۆی 18 كورسی.\nبه‌پێی ئاماری ده‌زگای هه‌ڵبژاردنی یه‌كێتی، كه پێشتر به (كه‌ركوك ناو) دراوه، نزیكه‌ی 40 هه‌زار ده‌نگده‌ری كورد له ده‌ره‌وه‌ی كه‌ركوكن، واته له سلێمانی و هه‌ولێر نیشته‌جێن و ده‌نگده‌ری جوڵه‌ی دانیشتوانیان پێده‌وترێت.\nئه‌گه‌ر سه‌دا 50ی ئه‌و ده‌نگده‌رانه ده‌نگیان دابێت نزیكه‌ی 20 هه‌زار ده‌نگ ده‌كات كه نزیكده‌بێته‌وه له كورسییه‌ك، به‌ڵام به‌پێی هه‌مواری یاساكه ئه‌و ده‌نگانه ده‌فه‌وتێت.\nیه‌كێتی خۆی به خاوه‌نی زۆرینه‌ی ئه‌و ده‌نگانه ده‌زانێت و به‌پێی ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردنیش بێت ئه‌و زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م ده‌بێت.\nجگه له‌وه‌ی یه‌كێتی له پرسی ئاواره‌كانیش زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بێت به‌تایبه‌ت له دیاله و كه‌ركوك.\nئه‌و حزبه له ده‌نگدانی تایبه‌تیشدا كه به‌پێی یاساكه هه‌ژمارناكرێت، نزیكه‌ی دوو كورسی له هه‌رێمی كوردستان له‌ده‌ستده‌دات، كه به‌پێی هه‌ڵبژاردنه‌كانی پێشوو ته‌نیا له پارێزگای سلێمانی نزیكه‌ی 40 هه‌زار ده‌نگی هه‌بوه.\nخەسرۆ گۆران، لێپرسراوی مەكتەبی هەڵبژاردنی پارتی دیموكراتی كوردستان له چاوپێكه‌وتنێكیدا له‌گه‌ڵ به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا، ده‌ڵێت “بەڕەتكردنەوەی دەنگدانی ئاوارەكان بێگومان ژمارەی كورسییەكانی پارتی لەموسڵ و یەكێتی لەكەركوك كەمدەكات، چونكە سەدان هەزار كەس بێبەش دەكرێن لەمافی دەنگدان”.\nپارتی له نه‌ینه‌وا و هه‌رێمی كوردستان كورسی له‌ده‌ستده‌دات\nپارتی كه له پارێزگای نه‌ینه‌وا خاوه‌نی شه‌ش كورسییه و یه‌كێكه له به‌هێزترین لیسته‌كانی ئه‌و پارێزگایه، ئه‌گه‌ری هه‌یه زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م بێت، به‌هۆی هه‌ژمارنه‌كردنی ده‌نگی ئاواره‌كان.\nپارتی له‌و پارێزگایه پشتی به ده‌نگی ئاواره‌كان به‌ستوه، زۆرینه‌ی كه‌مپی ئاواره‌كان له سنوری جوگرافیای ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و حزبه‌دان، هه‌روه‌ها ئه‌و ناوچانه‌ی له‌دوای ساڵی 2003ه‌وه له نه‌ینه‌وا له‌ژێر قه‌ڵه‌مڕه‌وی خۆیدابون هێشتا زۆرێك له خه‌ڵكه‌كه‌ی له ئاواره‌ییدا ده‌ژین و نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه، له‌كاتێكدا به‌پێی یاساكه ده‌نگه‌كانیان ده‌فه‌وتێت.\nهه‌روه‌ها له ده‌نگدانی ده‌ره‌وه‌شدا هه‌رچه‌نده زۆر نییه، به‌ڵام پارتی زه‌ره‌رمه‌ندی یه‌كه‌م ده‌بێت، به‌هۆی ئه‌وه‌ی له نێو لایه‌نه سیاسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستاندا هێزی یه‌كه‌مه.\nخه‌سره‌و گۆران ده‌ڵێت “رەتكردنەوەی دەنگەكانی دەرەوە و دەنگدانی ئاوارەكان، بەڵێ ئەگەر ئەو دەنگانە رەتبكرێنەوە بێگومان كاریگەری لەسەر ئەنجامەكانمان دەبێت.”\nهاوشانی كه‌ركوك، كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن بنكه‌ی ده‌نگدانی بۆ ئه‌و خه‌ڵكه‌ی نه‌ینه‌واش كردبۆوه كه له هه‌ولێر و دهۆك نیشته‌جێن و ده‌نگده‌ری جوڵه‌ی دانیشتوانیان پێده‌وترێت، له‌وه‌شدا پارتی زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بێت له نه‌ینه‌وا.\nپارتی له هه‌رێمی كوردستاندا زۆرترین ده‌نگده‌ری هه‌یه له ده‌نگدانی تایبه‌تدا به‌پێی هه‌ڵبژاردنه‌كانی رابردوو، بۆیه هه‌مواری یاساكه كاریگه‌ری له‌سه‌ر كورسییه‌كانی ده‌بێت.\nخەسرۆ گۆران، ده‌ڵێت “ئێمه لە دوبارە جیاكردنەوەو هه‌ژماركردنەوەی دەنگەكان بەدەست ناترسین، بەڵام لەڕەتكردنەوەی دەیان هەزار سندوقی دەنگدانی تایبەت دەترسین بێگومان ئەوە كاریگەری لەسەر دەنگ و ژمارەی كورسییەكانمان دەبێت”.\nلەڕەتكردنەوەی دەیان هەزار سندوقی دەنگدانی تایبەت دەترسین بێگومان ئەوە كاریگەری لەسەر دەنگ و ژمارەی كورسییەكانمان دەبێت\nسه‌عید كاكه‌یی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی سڕكراوی كۆمسیارانی سه‌ر به‌كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كانی عیراق، به ماڵپه‌ڕی مه‌دا-ی راگه‌یاندوه كه به‌هۆی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ده‌نگی به‌شێك له ده‌نگده‌ران، “نزیكه‌ی 20 كاندیدی سه‌ركه‌وتوو له‌و دۆخه نوێیه‌ی هاتوه‌ته ئاراوه ده‌كه‌ون، له‌بری ئه‌وان 20 كاندیدی دیكه شوێنیان ده‌گرنه‌وه”.\nیه‌كێتی و پارتی چی ده‌كه‌ن؟\nهه‌ر له رۆژی په‌سه‌ندكردنی یاساكه‌دا، هه‌ریه‌كه له یه‌كێتیی نیشتمانی و پارتی دیموكراتی كوردستان، هه‌مواری یاسای هه‌ڵبژاردنیان ره‌تكرده‌وه و جه‌ختیان له تۆماركردنی سكاڵا لای دادگای فیدراڵی كرده‌وه.\nسه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره، وته‌بێژی یه‌كێتی له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا یاساكه‌ی ره‌تكرده‌وه، به هه‌نگاوێكی نایاسایی ناویبرد، وتی “ئەوەی جێی نەنگییە و لەهەموویان خراپترە، لەبری ئەوەی سوپاسی هێزی پێشمەرگەو ئاسایش و ناوخۆ بكرێت و رێز لەشەهیدەكانیان بگیرێت، بەڵام خەریكە بەبڕیارێك دەنگەكانیشیان دەفەوتێنرێت”.\nلەبری ئەوەی سوپاسی هێزی پێشمەرگەو ئاسایش بكرێت، خەریكە بەبڕیارێك دەنگەكانیشیان دەفەوتێنرێت\nیه‌كێتی كۆتایی هه‌فته‌ی رابردو سكاڵای له دادگای فیدراڵی تۆماركرد و چاوه‌ڕێی وه‌ڵامه.\nهاوكات خه‌سرۆ گۆران، به‌رپرسی ده‌زگای هه‌ڵبژاردنی پارتی له‌باره‌ی هه‌مواری یاساكه‌وه په‌رله‌مانه‌وه ده‌ڵێت له‌به‌رئه‌وه‌ی بڕیاره‌كانی په‌رله‌مان له‌باره‌ی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كانەوە “سیاسیین”، بۆیه له دادگای فیدراڵی سكاڵا تۆمار ده‌كه‌ن.\n“ئێمە لەجیاكردنەوەی دەنگەكان ناترسین بەڵكو لەوە دەترسین بێ هەژماركردن و جیاكردنەوە دەیان هەزار سندوقی دەنگدان پوچەڵبكرێنەوە ئەوە چۆن كاریگەری نابێت؟ بۆیە ئێمە سكاڵامان تۆماركردوە دژی ئەو بڕیارە چەوت و نادەستورییە”، خه‌سره‌و وای وت.


٢٠ ئوت ٢٠١٩ - ٢٩ گەلاوێژ ١٣٩٨ - ٢٢:٠٢ تاران\n١٣٩٨/٠٣/٢٢ - ١٢-٠٦-٢٠١٩ - ١٨:٣٤ تاران ١٣٨ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: ئەندامێکی دەسبەسەرکراوی ئەنجومەنی فەرهەنگی- کۆمەڵایەتیی "نۆژین" بە هۆکاری ناڕوون، لە گرتنگەدایە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، سەرەڕای ٢٠ ڕۆژ لە دەسبەسەرکردنی "زارا محەمەدی"، ئەندامی ئەنجومەنی فەرهەنگی- کۆمەڵایەتیی "نۆژین"، هەتا ئێستا ناوەندە ئیتلاعاتی و قەزاییەکان، هۆکارێکی ڕوونیان بۆ دەسبەسەرکردنی ئەو چالاکە مەدەنییە، ڕانەگەیاندووە.\nبنەماڵەی ناوبراو لە بەیاننامەیەکدا پێداگرییان لەسەر بێتاوانیی "زارا محەمەدی" کردووە و ڕایانگەیاندووە: "هێشتا هۆکاری گیران و هەروەها چ چارەنووسێک لە چاوەڕوانیی ناوبراودایە، ڕانەگەیەندراوە."\nماڵپەڕەکانی وەزارەتی ئیتلاعات لە هەوڵدان بە بڵاوکردنەوەی بابەتگەلێک، "زارا محەمەدی" بە "ئەندامبوون لە یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتی ئێران"، تاوانبار بکەن، بەڵام بنەماڵەی محەمەدی دەڵێن: "زارا بە هیچ شێوەیەک هیچ پەیوەندییەکی لەگەڵ هیچ حیزب و لایەنێکی سیاسیدا نییە و نەبووە".\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، هەتا ئێستا چارەنووسی "زارا محەمەدی" ناڕوونە.


وەفدێكی رێبەریی كۆمەڵە‌و پژاك كۆبوونەوە - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nوەفدێكی رێبەریی كۆمەڵە‌و پژاك كۆبوونەوە\nرۆژی 22ی بەفرانباری 1395 (11/1/2017) وەفدێكی رێبەریی پارتی ژیانی ئازادی كوردستان (پژاك) بەسەر پەرستی بەڕێز سیامەند موعینی، هاوسەرۆكی پژاك سەردانی مقەڕی پەیوەندییەكانی كۆمەڵەیان لەسلێمانی كرد.\nوەفدی میوان لەلایەن وەفدێكی رێبەریی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بەسەرۆكایەتی هاوڕێ رەزا كەعبی، بەرپرسی دەستەی كارگێڕی كۆمەڵە پێشوازییان لێكرا.\nلەكۆبوونەوەكەدا پاش بەخێرهاتن‌و پیرۆزبایی بەبۆنەی كۆنگرەی 5ی پژاك‌و هەڵبژاردنی هاوسەرۆكایەتی نوێی ئەو حیزبە، قسەوباسێكی چڕ‌و پڕ لەسەر بارودۆخی ناوچەكە‌و ئێران‌و كوردستان كرا.\nلە دانیشتنەكەدا هەر دوو لا بەتیشك خستنەسەر هەستیاربوونی بارودۆخەكە‌و ئەو دەرفەتانەی لەبەردەم بزوتنەوەی كورد هاتونەتە ئاراوە، جەختیان لەسەر یەكڕیزیی‌و تەبایی حیزبە كوردستانییەكان كردەوە‌و بڕیاردرا لەم پێناوەدا هەردوولا هەوڵەكانیان بخەنەگەڕ.\nلەبەشێكی دیكەی كۆبوونەوەكەدا قسەوباسێك لەسەر بارودۆخی ئێران‌و لەئارادابوونی ئەو بزوتنەوە كۆمەڵایەتییانە كرا كە لەناوخۆی ئێران‌و رۆژهەڵاتی كوردستان رۆژانە بەرامبەر بە سیاسەتەكانی كۆماری ئیسلامی خەبات دەكەن‌و دەكەونە بەر سەركوتی هێزەكانی رژیم. لەوەها بارودۆخێكدا هەردوو لا تەبایی‌و هاوكاریی حیزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستانیان بە پێویست زانی‌و بڕیاردرا لەم چوارچێوەیەدا هەوڵەكانیان بخەنەگەڕ، هاوكات پەیوەندییەكانی نێوان كۆمەڵە‌و پژاكیش زیاتر پەرەپێبدەن.\nكۆبوونەوەكە پاش نزیكەی 2 كاتژمێر كۆتایی پێهات‌و وەفدی میوان بە ڕێزەوە بەڕێكران.\n2017/01/12 /by عەتا\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2017/01/pjak-komalaa.jpg 403 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2017-01-12 11:51:482017-01-12 11:51:48وەفدێكی رێبەریی كۆمەڵە‌و پژاك كۆبوونەوە\nدایکێکی تێکۆشەری کۆمەڵە و کوردستان و شاری سنە ماڵئاوایی له ژیان کرد... كۆمەڵە سمینارێكی سیاسی لە ستۆكهۆڵمی سوئێد ساز دەكات...


سەپۆرت و سورفاس دواهەمین بزووتنەوەی هونەری لە مێژووی مۆدێرنی فەڕەنسادا - ژنەفتن\n13ی تشرینی یه‌كه‌م، 2021|شێوەکاری\nدواهەمین بزووتنەوەی هونەری ساڵی 1969 لە فەرەنسا بە ناوی Supports/Surfaces بە واتای “هەڵگر و ڕووبەر”، هەڵگر بە مانای ئەو چوارچێوەیە دێت کە قوماشەکەی لەسەر چەسپ دەکرێت، ڕووبەریش قوماشی سەر چوارچێوەکەیە. بە زمانی ئەکادیمی بەم ڕووبەرەی کە نەخشی لەسەر دەکرێت دەڵێن؛. Espace picturale واتە شوێنی نەخشکردن، ئەو ڕووبەرەیە، ئەو ئێسپاسەیە شکڵ و باس تیایدا وەک لەسەر شانۆیەک دەچنە ڕەهەندێکی ترەوە، شکڵەکان بەرگێکی تر دەپۆشن، بە هەقیقەتێکی ترەوە خۆیان نمایش دەکەن. ئەگەر نەخشەکە بە خۆڕسکانەش کرابێت ئەوا بە ئاگاییەوە هەڵبژێراوە لە لایەن هونەرمەندەوە.\nهەڵگر و تەخت\nلە سەدەی ناوەڕاستەوە هەتا ئەمڕۆ ئەم تەکنیکە بەکار هێنراوە بۆ هەڵواسینی تابلۆ لە کەنیسە و لە ماڵاندا، لەبەر ئەوەی ڕەسم وەک پەیکەر خاوەنی سێ ڕەهەند نییە، خاوەنی بارستایی نییە و ناتوانێت بە سەربەستی بوونی هەبێت وەک پەیکەرێک، بۆیە پێویستی بە هەڵگر(Supports )ێک هەیە و هەروەها بە ڕووبەر( Surfaces)ێکیش هەیە بۆ وێنەکێشان. لە کوردستان چەند دەستەواژەیەکی لاتینی بەکار دەهێنن، بەڵام من لێرەدا وشەی هەڵگر بۆ Supports و ڕووبەر بۆ Surfaces و تەخت بۆ Backgraound بەکار دەهێنم.\nتابلۆ بریتییە لە شکڵ و ڕەنگ و تەخت، هەموو ئەمانە خۆیان لەسەر ڕووبەرێک دەبیننەوە. وێنەکێشانی شکڵ و تەختێک لەسەر ڕووبەرێک بە ئۆتۆماتیکی سوژە دەگرێتە خۆی، بۆ نموونە مرۆڤێک لە ژوورێکدا، سێوێک لە دارستانێکدا، سێوەکە شکڵە و دارستانەکە دەبێتە تەخت، پەیوەندییەکی دیالەکتیکی هەیە لەنێوان سێوەکە و دارستانەکەدا پەیوەستە بە هزری هونەرمەندەوە چۆن ئەو پەیوەندییە بەرجەستە دەکات، دەگونجێنێت، چیمان بۆ ڕاوەکردن دەکات. چۆنیەتی وێنەکێشانی ئەو سێوە لەو دارستانەدا هزر و بۆچوونی هونەرمەندمان بۆ ناوزەد دەکات، هەقیقەتێکی ترمان بۆ واڵا دەکات لەژێر ئەو شکڵەی کە بە ڕووکەش خۆی دەنوێنێت. دوو شکڵیش بە تەنیشت یەکەوە لە پەیوەندییەکی دیالەکتیکدا سوژە پێک دەهێنن لەسەر تەختێک.\nلە سەدەی بیستەوە لە ئەوروپا هەموو پێکهاتەکانی هونەری شێوەکاری درایە بەرپرسیار؛ بە بزووتنەوە سەرەکییەکانی وەک کوبیست، شکڵ درایە بەرپرسیار، بە سوریالیست سوژە، بە هونەری ئەپستراکسیۆن خۆ دەربازکردن لە فیگۆر بۆ گوزارشتکردن لە باسێک… تاد، تەنها پێکهاتەیەک کە نەدرابووە بەر پرسیار، هەڵگر و ڕووبەر بوون، بۆیە ئەم بزووتنەوەیە بە دواهەمین بزووتنەوەی هونەری دەناسرێت لەبەر ئەوەی دواهەمین پێکهاتەی هونەری وەک بەربەست دایە بەر پرسیار، دوای ئەم بزووتنەوەیە هیج کەرەستەیەک و باسێکی تر نەماوە نەدرێنە بەر پرسیار لە هونەریی شێوەکاریدا، خۆ ئەگەر تاوەتاو ناوێک دەنێن لە سەردەمێکی هونەری، ئەوا تەنها دووبارەبوونەوەی ئەو چەمکانەن کە لە ڕابردوودا بەرجەستەکراون و کەرەستەیەکی نوێ یان چەمکێكی نوێ نادەنە بەر پرسیار، تەنها بۆ ناسینەوەی هونەری سەردەمێکە. ئەم هۆکارەشە کە زۆر لە خەڵکی بێئومێد دەکەن، وەک ئەوەی گەشتبینە بنبەست و لە کۆتاییی شارستانیەتەکەماندا خۆمان بەرامبەر بە دیوارێک بببینینەوە، خۆمان لە بەردەم پانتایەکدا ببینینەوە، پانتاییش هەردەم جێگای ترسە بۆ شارستانیەتێک کە بە پایداری لە داهێنان و خۆ نوێکردنەوەدایە. بەڵام دەبێت ئەم بزووتنەوەیە وەک شکاندنی دواهەمین بەربەست وەربگرین بە مەبەستی بەخشینی ئازادییەکی تەواو بە هونەرمەند، لە هەمان کاتدا تیشک خستنە سەر ئەو کەرەستەیە کە تا ئەو ساتە نەدرابووە بەر پرسیار، هونەرمەند بەبێ ئاگایی و بە خۆکاری بەرجەستەی دەکرد.\nیەکەمین پیشانگای گروپی “سەپۆرت و سورفاس” لە ساڵی 1969 لە مۆزەخانەی هونەری مۆدێرن لە پاریس بوو. گروپی “سەپۆرت و سورفاس” کەرەستەکانی وێنەکێشانی ڕابردوویان دەدایە بەر پرسیار، واتە “هەڵگر و ڕووبەر”. ئەتوانین بڵێین کە بزووتنەوەی “سەپۆرت و سورفاس” دواهەمین بزووتنەوەی هونەری ڕەچەشکێنی فەرەنسی بوو، دواهەمین بزووتنەوە بوو لە مێژووی مۆدێرنیتێی فەرەنسا و هونەردا بۆ قوفڵدانی هەموو ڕەوتە هونەرییە مێژووییەکان.\nمانیفێستی سەپۆرت و سورفاس\nئۆبژەی وێنەکێشان (تابلۆ)، وێنەکە خۆیەتی، پەیوەندی تەنها بەخۆیەوە هەیە، بانگی هیچ شتێکی تر ناکەن لە دەرەوەی خۆیان (بۆ نموونە، کارەکتەری هونەرمەند، مێژووی هونەر، بیۆگرافی هونەرمەند) نابێتە پەنجەرەیەک بۆ دەربازبوون، لەبەر ئەوەی ڕووبەر(سورفاس) بە لێکدابڕانی فۆرم و ڕەنگەکان دەکرێن، ڕێگرە لە بەردەم دەرهاویشتنی مەنتال یان بەلادابردنی خەیاڵی بینەر، وێنەکێشان ئاکتێکە لە خودا و لە گۆڕەپانەکەی خۆیدا دەبێت تەنگژی بنێیتەوە. بریتی نییە لە گەڕانەوەیەک بۆ سەرچاوە، نە پوختەییەکی بنەما، تەنها ڕووتکردنەوەی کەرەستەی وێنەکانە کە ئاکتی ڕەسمکردن پێک دەهێنێت. لێرەوەیە بێلایەنی کاری بەرجەستەکراو، بێبەشی لە گێڕانەوە و قوڵایی پڕواتا.\nوەک دەیخوێننەوە و سەرنج ئەدەن مانیفێستەکە تەواو پێچەوانەی ئەو چەند پەرەگرافە بوون کە لەسەرەوە نووسیم بۆ باسکردن لە شکڵ و تەخت. ئەبێت ئەوە بوترێت کە لەم مانیفێستەدا سێبەری فیکرەی هونەری کۆنسێپتول هەست پێ دەکرێت لە بێلایەنی وێنەکێشاندا بۆ ئەفراندنی تابلۆیەک، بەڵام ئەوەی بزووتنەوەکە پێداگری لێ دەکات گۆڕانکارییە لە هەڵگر و ڕووبەر؛ گروپی سەپۆرت و سورفاس، خۆیان بەوە پێناسە دەکەن، کە ڕەوتێکن دەوری ماتریاڵ بە گرنگ و دەخەنە ئاستی ئاکتی ئافراندن و کاری بەرجەستەکراودا؛ دەبێت هەڵگر و ڕووبەر بەشداری بکەن لە کاری بەرجەستەکراو، بە بێلایەن نەمێننەوە. بەڵام ئاکتی وێنەکێشان تەنها وەک سەرفکردنی وزەیەک دەبینن لە هونەرمەندا نەک ئاکتێکی مانادار بۆ گوزارشتکردن لە باسێک. وەک ڕامبۆ دەڵێت: “ئەکسیۆن ژیان نییە، جۆرێک لە بە فیڕۆدانی هێزێک، تووڕەبوونێک”. بە مانای ئاکتێك بە مەبەستی دەربڕینی سوژەیەکی بەواتا، گرنگ نییە، گرنگ بە فیڕۆدانی ئەو وزەیەی کە تیاماندا کۆبووەتەوە.\nئەگەر پێش بزووتنەوەی سەپۆرت و سورفاس، هەندێک هونەرمەند وەک ڕۆشنبێرگ (1925-2008 Rauschenberg) لە ئەمەریکا گرنگیان ئەدا بە دەوری هەڵگر و ڕووبەر، وەک چۆن لە تابلۆکانی “پۆل سێزان”دا چەمکی کوبیست چەکەرەی کردبوو پیش بزووتنەوەی کوبیست، ئەوا بە بزووتنەوەی سەپۆرت و سورفاس بە ڕاشکاوانە و بە تیۆری هونەرمەندان گرنگیان ئەدا بە دەوری ئەو دوو کەرەستە ترادیسۆناڵانە و گۆڕانکارییان تێدا دەکرد.\nکاری هونەرمەندی ئەمریکاییی ڕؤسنبێرگ\nیەکێک لە بە ناوبانگترین هونەرمەندانی سەپۆرت و سورفاس، (کۆلۆد ڤیالا-Claude vialat)یە، ڤیالا بەڕێوەبەری خوێندنگای هونەرە جوانەکانە لە شاری نیم( Nimes)ی خوارووی فەرەنسا. ڤیالا سەردەمێک وێنەکانی لەسەر خێمەی ئەسکەری نەخش دەکردن، ئێستاکە لەسەر قوماشی کەڵچەری جیاواز و شکڵی جیاواز. هەردەم هەمان شکڵ دووبارە دەکاتەوە و لەگەڵ سەردەمیشدا تابلۆکانی لەناو دەچن، ڤیالا دژی گەورەکارە، دژی شاهەسەرە ( masterpiece ).\nڤیالا لە پێشانگایەکدا کە دیوارەکانی هەمووی پڕکردبوویەوە بە تابلۆ هەمە جۆرەکانی لە ڕووی قەبارە و ڕەنگەوە، خۆیشی لەولاوە بە تەنیا قوت ڕاوەستابوو بە جلوبەرگێکی سادەوە، دیمەنێكی شاز و سەرنجڕاکێش بوو بۆ من کاتێک بینیم وەک هونەرمەندانی تر خۆی خەریک نەکردبوو بە کارێکەوە یان دەوری خۆی بدات بە چەند کەسیک بۆ گرنگی دان بە خۆی، بۆیە وەک شکڵێک لە تابلۆکانی دەهاتە پێشچاوم. پاش چاوخشاندن بە تابلۆکانیدا چوومە بەردەمی و ڕاشکاوانە پێم وت:\n– بێزار نەبوویت لە دووبارەکردنەوەی هەمان شکڵ؟\nلە وەڵامدا وتی: سەیری کارەکانم بکە، ئەگەر وا هەست دەکەیت زۆرم لە خۆم کردووە بۆ وێنەکێشانیان، ئەگەر لەزەتیان تێدا نابینیت، ئەتوانیت ئەو پرسیارەم لێ بکەیت. ئێوە ئەتوانن بەردەوام بن لە کاری خۆتان، بەڵام من زۆر لە خۆم ناکەم.\nڕاستە، کاتێک خۆت دەبینیتەوە لە بەردەم تابلۆیەکی ڤیالا، وەشاندنی فڵچە و تێکەڵکردنی سپی لەگەڵ هەمو ڕەنگەکان، ڕووناکی و شەوقی ڕەنگەکانی، هەست بە سەرفکردنی خۆڕسکانەی وزەیەکی بێ ئەندازە لە هەوەس و ئارەزوویەکی دەوڵەمەند دەکەین، ڕووناکی و شەوقی ڕەنگەکان بە خەبەرمان دەکەنەوە بەبێ ئەوەی سوژەیەک پێشنیار بکات لەسەر ڕووبەری تابلۆکەی. بێگومان ئەستەمە ئێمە بتوانین خۆمان لە سوژە دەرباز بکەین، لەبەر ئەوەی ئەو شکڵەی ڤیالا وەک خۆی دەڵێت بە ڕێککەوت لە شکڵی هەڵوژەیەکەوە وەریگرتووە لەبەر ئەوەی حەزی لە هەڵوژەیە، بەڵام شکڵ و تەخت گونجێنراون، کەوتوونەتە پەیوەندییەکەوە، ناتوانین تەنها وەک تەنگژیەک بیانبینین لەناو تابلۆکە خۆیدا و نەیبەستینەوە بە جیهانی دەرەوە، ئەمەش بە ئۆتۆماتیکی دەىێتە سوژە، بێ شک سوژەیەکی دیاریکراو نییە لە دەرەوەی تابلۆکەوە خزێنرابێتە ناو تابلۆکە، سوژەکە لەناو تابلۆکەدا دروست دەبێت، لەنێوان ڕەنگ و شکڵ و چۆنایەتی قوماشەکە.\nتابلۆی هونەرمەند کلۆد ڤیالا\nکاری هونەرمەند Daniel Dezeuze\nکلۆد ڤیالا لە بەردەم تابلۆکانیدا\nچەند وتەیەکی ڤیالا لە دیبەیتێکدا:\n“شکڵەکە بۆ من هیج گرنگییەکی نییە، سیستەمێکی ئیشکردنە، شکڵەکەم ناگۆڕم، خۆ ئەگەر بیگۆڕم، دەگەڕێمەوە بۆ خاسیەتی هەمان شکڵ، گرنگی بۆ من پڕکردنەوەی ڕووبەرێکە بە ڕیتمێک، دۆزینەوەی ڕیتمێکە، هەستیش دەکەم کاتێک ڕووبەرێکی فراوانم لە بەردەمدایە، ئەوەی هاوگرتوویی دەبەخشێت بە کارەکەم، ڕیتمە هەتا شتێكی تر. کاتێک ڕەنگەکان دەخەمە سەر قوماشەکەم لەبەر ئەوەی چۆنایەتی قوماشەکان جیاوازن نازانم چۆن قوماشەکە دەیگرێتە خۆی، بە چ شێوەیەک کاردانەوەی دەبێت لەسەری، چی بەسەر دێت! هەرچۆنێک بێت دەرئەنجامەکەی قبوڵ دەکەم. ئەگەر قبوڵی نەکەم لەو پرەنسیپەوەیە کە من کەسێکی کامڵ نیم بتوانم قبوڵی بکەم، لەبەر ئەوەی باسێکی ترم بۆ پێشنیار دەکات، بەڵام وردە وردە لەگەڵ کارکردندا خۆی دەگونجێنێت. لەسەر کەرەستەیەک کار دەکەم، شکڵێکە چەند دەرفەتێکم پێ دەبەخشێت، فۆرمێكی فیگوراتیڤ نییە، گوزارشت لە هیچ ناکات، فۆرمەکە بیانوویەکە، ئەتوانم بڵێم واژۆیەکە، ئەوەی گرنگە بەلامەوە وەرچەرخاندنیەتی، هەموو ڕۆژێک ئەو کارە دەبینم کە چاوەڕوانم نەدەکرد، لەو دیو دیواری ئەگەری بوونەوەیە، هەر ڕۆژە و تابلۆیەک دەکەم و پاش گوزارشتکردن و وردبوونەوە، شتێکی نوێ تێدەگەم، بەو جۆرە بەردەوام دەبم، هیچ شتێک لەوەوبەر بڕیار نەدراوە، نازانم بۆ کوێ دەڕۆم، مێتافۆری کارەکەم ڕۆژانەیە.\nمن لەناو قوڵایەکی بەربەستدا کار دەکەم، بەربەست مەبەست لە وێنەکێشانە، هەموو جارێک هەوڵ ئەدەم ئەو بەربەستە زیاتر پاڵ پێوەنێم و چارەسەری نوێ بدۆزمەوە. خەڵکی زۆر جار قوماشی جیاوازم بۆ دەهێنن لە جیهانی جیاوازەوە، هەر کە قوماشەکە دێتە بەردەمم ئیتر دەست دەکەم بە کارکردن بەگوێرەی ئەوەی دێت بە بیرمدا. ئێمە چرچێک قبوڵ ناکەین لەسەر هەڵگر و ڕووبەێکی ترادیسیۆنێل، بەڵام لەسەر قوماشێک بەبێ هەڵگر، چرچێکی ناشیرین یان کەوالێتیی قوماشیک کە ڕانەکێشرابێت لەسەر چوارچیوەیەک دەبێتە شکڵێکی ئەرێنی. بە هۆی ئەوەی کە قوماشی جایواز و کەوالێتی و ڕەنگی جیاواز دەنووسێنم بەیەکەوە، وەک ڕووبەرێک یارمەتیم ئەدات وێنەکان زیاتر بن، ماتریالی زیاتر بن، بە گشتی هەموو ئەم پارچە جیاوازانە دەبنە جیهانێکی ئەرێنی پێکەوە.\nئێمە جارێکی تر بەردەوامیمان دا بە ئەمریکاییەکان. ئەو هونەرمەندانەی بۆ من گرنگن، مۆریس لویس( 1912–1962 Morris Louis )، ڕۆشنبێرگ( 1925-2008 Rauschenberg)، بێگۆمان جاکسن پۆلۆک (1912-1956 Jackson Pollock ). ئەگەر گەنجە ئەمریکاییەکان ئەمڕۆ وەک ئێمە کار دەکەن، جارێکی تر دەست دەکەنەوە بە هەڵوەشاندنەوەی تابلۆ، بە کارێکی ئەرێنی دەزانم، بەڵام ئەوان وەک دەق، ئەوەی وتراوە جێبەجێی دەکەن، ئێمە هەرگیز وەک مەرجی پێشوەخت نەمانبینیوە، وەک دەرئەنجامێک ڕەچاومان لێکردووە، هەمیشە هەوڵیشمان داوە دەرئەنجامەکەمان بگوێزینەوە، بەڵام بە شێوەی پێشنیارکردن نەک سەپاندنی، ئێمە هەردەم دەرئەنجامەکەمان گواستۆتەوە).\nوەک سەرنج ئەدەین لە وتەکانی ڤیالاد باسی سوژەیەک ناکات لە دەرەوەی تابلۆکە. کاتێک دەڵێت؛ شکڵەکە وەک ئەوەی خۆی دەنوێنێت لەسەر قوماشەکە قبوڵی دەکەم و شەڕی لەگەڵ ناکەم. ئەمە سوژەیەکە لەناو تابلۆکەدا و لەدەرەوەی تابلۆکەوە نەهێنراوەتە ناو تابلۆکە، بەڵام دەتوانین بیبەستینەوە بە جیهانی دەرەوە.\nئەو سەردەمەی لە قوڵایی ئەشکەوتەکاندا مرۆڤی سەرەتایی بە ڕاستەوخۆ گوزارشتیان لە هەست و ئارەزووی خۆیان دەکرد (دیواری ئەشکەوتەکان وەک هەڵگرێک)، پێوستیان بە دروستکردنی هەڵگر و ڕووبەرێکی دیاریکراو نەبووە، ڕاستەوخۆ لەسەر دیواری ئەشکەوتەکان گوزارشتیان لە هەستی خۆیان کردووە، بێشک چۆنایەتی دیواری ئەشکەوتەکان کاریگەری هەبووە لەسەر نەخشەکانیان، بەڵام ئەوان مۆدێلێکیان نەبووە بە لاڕێیان ببات، هونەرمەند ڕاستەوخۆ بەبێ بەربەستی کۆمەڵایەتی وێنەی کێشاوە، واتە خودی باڵا لەژێر پاڵەپەستۆی یاسا کۆمەڵایەتییەکاندا نەبووە، یاسا کۆمەڵایەتییەکان کە ئەمڕۆ لە شارستانیەتەکەماندا خۆیان دەبیننەوە لە چەند شکڵێکی جیاوازی هونەریدا، زۆربەیان هاندراون لە لایەن بەرەیەکەوە لەهەر سەردەمێکدا بە جیاواز لەوی تر، لە ڕابردوودا بەسەر هونەرمەنداندا سەپێنرابوو بە ڕەسمکردنی سوژەکانی بایبڵو لە سەردەمی مۆدێرندا بە ڕیالیسمی سۆسیالیستی و لە پۆست مۆدێرندا بە مۆدێلی هونەری بازرگانی، لەنێو ئەم ڕەوتە هونەریانەدا، هونەمەند پێویستی بە هەوڵدانێکی بێ شومارە بۆ خۆدۆزینەوە لەناو هەموو ئەو مۆدێلانەدا، بە تایبەتی جۆری گوزارشت، بۆیە ئامانجی هەموو بزووتنەوە هونەرییەکان هەوڵدان بووە بۆ دۆزینەوەی زمانە هونەرییە ڕەسەنەکە بە تێکشکاندنی هەموو ئەو بەربەستانەی کە شارستانیەت سەپاندبوونی بەسەر هونەر و هونەرمەندا، هەڵگر و ڕووبەریش بەشێکن لەو چەمکە سەپێنراوانە. ئەم زمانەش (زمانی گوزارشت) بریتی نییە لە قانونێک لە لایەن کەسانێکەوە سەپێنرابن یان ئەفرێندرابن بۆ پەیڕەویکردنی لە کاتی وێنەکێشاندا، بەپێچەوانەوە گەڕانەوەیە بۆ زمانی ڕەسەنی گوزارشت بە ئاگاییەوە. وەک هەموو زانستێکی تری مرۆڤایەتی، بۆیە ڕاڤەکردن لەسەر هەموو پێکهاتەکانی هونەر، شکڵ و باس و هەڵگر و ڕووبەر و گوزارشت، پێویستییەکی حەتمی بوون بۆ بەردەوام بوون و بەئاگاهاتنەوەی هونەرمەند لە کاری نەخشکردندا لە شارستانیەتدا.\nمەبەست لە چەمکی گوزارشت، وەرچەرخانی هزرە بە وێنە بۆ کەسی بەرامبەر، چۆن ئەو وێنەیەی بەرجەستەی دەکەم دەتوانێت ببێتە ڕەنگدانەوەی هزرم، لەبەر ئەوەی ئێمەی مرۆڤی ساپیان ئەگەر لە کەڵچەرێکەوە بۆ کەڵچەرێکی تر، لە تاکێکەوە بۆ تاکێکی تر جیاوازین، ئەوا لە دەروونماندا، لە نەستماندا سەمبۆل و شکڵەکان هەمان مانایان هەیە، وەک چۆن لە خەودا، لەبەر ئەوەی وێنەکێشان غەریزەیەکە لای مرۆڤ، بەڵام ئەگەر هونەرمەند یان بینەران نەتوانن وێنەیەک بخوێننەوە لەبەر ئەوەیە مرۆڤی مۆدێرن لە شارستانیەتدا ئەو غریزەیەی بزر کردووە، وەک زۆر لە توانای تر، وەک بۆنکردن و هەستکردن، یاخود ئازاد نییە لە بیرکردنەوەدا؛ ڕەچاوی مۆدێلێكی بیرکردنەوە دەکات.\nپەڕەیەک و چەند قەڵەمێکی ڕەنگاوڕەنگ بخەرە بەردەم منداڵێک، بەبێ تەنگژی دەتوانێت گوزارشت لە هەستی خۆی بکات بە ئازادی، هەر بۆیەش ئەو منداڵانەی کە دژواریان بەرامبەر دەکرێت، یان لاقە دەکرێن، بۆ دۆزینەوەی ڕاستی ڕووداوەکە، قەڵەم و پەڕەیان دەخەنە بەردەست، منداڵەکە ئەوەی بە زمان ناتوانێت بیدرکێنێت بە وێنە گوزارشتی لێ دەکات. ئەگەر زارۆکێک ئەو توانایەی هەیە لەبەر ئەوەی خۆی بەرامبەر بەربەستی کۆمەڵایەتی نابینێتەوە، بەڵام هونەرمەندێکی سەردەمەکەمان ئەو توانایەی لەدەست داوە لە جەنجاڵی بازاڕی هونەریدا کە زۆربەیان خۆیان لە زمانی ڕەسەنی گوزارشتدا نابیننەوە، بۆیە ئەمڕۆ هونەرمەندێک ناتوانێت گوزارشت لە هەستی خۆی بکات ئەگەر شارەزایی لە بزووتنەوە هونەرییەکاندا نەبێت، کە جۆرێک لە ئازادی پێ دەبەخشن، لەبەر ئەوەی ئێمە مرۆڤی شارستانین، توانای سەرتایی خۆمان بزر کردووە. بۆیە کاری زۆر لە مامۆستاکانی هونەرە جوانەکان لە ئەورپا فێرکردنی خوێندکاران نییە بە جۆرێک لە وێنەکێشان، بەڵکوو بریتیە لە، لەبیربردنەوەی هەموو ئەو جۆرە گوزارشتانەی کە بوونەتە مۆدێل بۆ خوێندکار، واتە گەیاندنیانە بە خاڵی سەرەتای گوزارشت، بۆیە نابێت هونەرمەند خۆی لە پشت قەڵای ئەو بیرۆکەیەوە بشارێتەوە وەک چۆن دەڵێن؛ من بیر دەکەمەوە کەواتە هەم. بە هەمان شێوە بڵێت؛ مادام دەزانم نەخشی سێوێک یان بزنێک بکەم کەواتە من هونەرمەندم. هونەرمەند بە مانای وەدەستخستنی توانای گوارشت دێت، بیرکردنەوەش بە مانای پاساودان و ڕاڤەکردن دێت. ڕاستە پێش هەموو شتێک توانای هونەرمەند بەهرەیە وەک دەنگخۆشی و توانا و بەهرەی تر، بەڵام بەهرە بەتەنها بەس نییە.\nوشەیArts لە لاتینیەوە هاتووە بە مانای هونەر دێت، بە یۆنانی دەبێتە تەکنێ، بە مانای تەکنیک، تەکنیک و دەستڕەنگینی، کەواتە هونەر پێش هەمو شتێک تەکنیکە، هونەرمەند ئەو کەسەیە پێش هەموو شتێک خاوەنی تەکنیکێکە. بۆ هونەری شێوەکاری پێویستمان بەوەیە بزانین چۆن فڵچەیەک دەوەشینین، چۆن شکڵێک دروست دەکەین، وەک چۆن بۆ مۆسیقا دەبێت بزانین ئالەتێک بژەنین، ئەمە سەرەتایە. بەبێ تەکنیک هونەر بوونی نییە، بەبێ کارکردنیش نازانین تەکنیک چییە، بەبێ کارکردن شارەزایی تەکنیک بوونی نییە،\nهونەرمەندە بەناوبانگەکان هەردەم بەبێ وچان کاریان کردووە بۆ ماڵیکردنی تەکنیکێک کە لەگەڵ زەمەندا دەبێتە شوناسی هونەرمەند خۆی وەک تەکنیکێک. وشەی هونەر، بەمانای زانینی تەکنیک دێت، تەکنیک بۆ دەستڕەنگین و بۆ هونەرمەند پێویستە، هونەر و دەستڕەنگینی خاڵێکی هاوبەشیان هەیە ئەویش تەکنیکە، وەرگێڕانی ماتریاڵە بۆ ئەفراندنی کارێکی هونەری، وشەی؛ oeuvre بە لاتینی، مەبەست لە کاری هونەرییە، بە مانای بەرهەمی کرێکارێک دێت، واتە هونەر کارکردن و ماندووبوونە. هونەر بە مانای ئیلهامی هونەرمەند دێت، ئیلهام لەناو دەرووندایە و بە تەنیا ناتوانێت ببێتە هونەر، هونەرمەند ئەو ئیلهامە وەردەچەرخێنێت بۆ ماتریاڵ و تەکنیک، شکڵێک دەکات بە بەری هزردا، ئیتر ئەوە بە بینین بێت یان بە بیستن یان بە هەستپێکردن (دەست لێدان). نابێت ئێمە تەکنیک بەوە تێبگەین کاتێک لەژێر تابلۆیەکەوە نووسراوە؛ تەکنیکی کۆلاژ، یان بۆیەی یەکریلیک، ئەمان کەرەستەن، تەکنیک بریتییە لە هونەری بەکارهێنانی ئەم کەرەستانە پێکەوە، گونجاندنیانە بۆ بە ماتریاڵکردنی ئەوەی لە هزردایە.\nدەبێت هەردەم کاری دڵفڕێن و کاری هونەری جودا بکەینەوە، کاری هونەری دەرئەنجامی پاساودان و پرسیارکردن و لێکۆڵینەوەیە لەو شکڵەی لەو باسەی بەرجەستەی دەکەین، هەموو شکڵ و باسێک دەبێت بدرێنە بەر پرسیار لە لایەن هونەرمەندەوە؛ بۆچی ئەو شکڵە دەکێشم؟ لەسەر چ تەختێک؟ بۆچی ئەو باسە دەهروژێنم؟ چۆن گوزارشت لەو باسە دەکەم؟ کاری هونەرمەند بەرهەمی ئاگاییە، بە زمانی گوزارشتی هونەری.\nمەرج نییە شکڵێک دڵفڕین بێت کەواتە کارێکی هونەرییە یان جوانە لە ڕووی گوزارشتەوە. گرنگیش نییە هونەرمەند چ سوژەێەکمان بۆ پێشنیار دەکات، گرنگ ئەوەیە چۆن گوزارشت لە باسێک دەکات، چونکێ ئەگەر ھونەر غەریزەیە و خاوەنی زمانێکە، ئەوا گوزارشتێکی پێشوەخت بوونی نییە جگە لە ئەفراندنیەوە نەبێت لە لایەن ھونەرمەندەوە، بێشک یاسایەک هەیە بۆ گوزارشت، لۆژیکێک هەیە بۆ گوزارشت کە ناتوانرێت بە زمانی زانستی باسی لێوە بکرێت.\nکاتێک کارێک دەبینین دڵفڕێنە، واتە هەست بە ئاسودەیی دەکەیت بە تێڕوانینی، بەڵام مەرج نییە ئەوە کارێکی ئەقڵانی بێت، مەرج نییە هەقیقەتێکمان بۆ نمایش بکات، پێ دەچیت پەردەپۆشی بێت بۆ هەقیقەت، لەبەر ئەوەی هەقیقەت وەک ئەوەی کە هەیە و خۆی نمایش دەکات بە ڕووکەش ئاسودەمان ناکات، بەپێچەوانەوە هەقیقەت وەک ئەوەی شاراوەیە ئاسودەمان دەکات، بۆیە کارێکی هونەری مەرج نییە لەبەر ئەوەی دڵفڕینە کەواتە هەقیەتی شتەکانمان بۆ نمایش دەکات. ئەفلاتون لە سەردەمی خۆیدا دژی ئەو هونەرمەندانە ئەوەستایەوە کە بە ڕیالیزم شکڵەکانیان ئەکردەوە لەبەر ئەوەی ئۆبژە شکڵێکی هەڵخەڵەتێنەری هەقیقەتی هەستپێکراوە. بۆ ئەفلاتون جوانی خاسیەتی هەقیقەتە.\nئەفلاتون دەڵێت: “هونەری کۆپیکردنەوە زۆر دوورە لە هەقیقەتەوە… بۆ نموونە هونەری شێوەکاری، پینەچیەکمان پیشان ئەدات، یان دارتاشیک، یان هەر کاربەدەستێکی دەستڕەنگینی تر، بەبی ئەوەی هیچ زانیارییەکی هەبێت لەسەر کارەکانیان، بەڵام ئەمەش ڕێگری ناکات لەوەی کە هونەرمەندێکی چاک بێت و بیەوێت پیشانی نەزانان و منداڵانی بدات کاری پینەچی و دارتاشی چییە، بە جۆرێک کە لاساییکردنەوە بە هەقیقەت بزانن”.\nهەرگیز مرۆڤی ئەشکەوتەکان شکڵی ڕیالیزمیان نەکردووە، هەرچەندە لێکدانەوەی هەندێک لە کۆڵەرەوە ئەوەیە گوایە وەک منداڵ نەیانتوانیوە شکڵیکی ڕیالیزم بکەن، بەڵام شکڵێکی ڕیالیزم بە چ مەبەستێک؟ بۆ گوزارشتکردن لە چی؟ لە کاتێکدا شکڵێکی ڕیالیست واڵای هیچ هەقیقەتێکی تر ناکات لەوەی بە ڕووکەش دەبینرێت، بۆ مرۆڤێکی کۆکەرەوە و ڕاوکەری ئەو سەردەمە کە هەموو ژیانی ڕۆژانەی بیرکردنەوە و وردبوونەوە بووە لە دەوروبەری، بە تایبەتی لە سەردەمێکدا ئەوان هێزی خودایان لە گوڵێک لە درەختێک لە ئاژەڵیکدا دەبینی.\nنەخشێکی ئەشکەوتی لاسکۆ\nوێنەی ئاژەڵێک لە ئەشکەوتی لاسکۆ\nزۆر لە هونەرمەند و ئەنتەلەکتوێلەکان هەوڵیان داوە گوزارشتێکی ئۆبژەکتیڤی جوانی بکەن، بەڵام جوانی دەرئەنجامی هەستکردنە بە پەیوەندی، واتە پەیوەندیی دیالەکتیکی لە نێوان شکڵەکاندا لە هونەری شێوەکاریدا، واتە هارمۆنی گشتی ئەو کەرەستانەی کە پێکەوە گونجێنراون، بۆیە جوانی پەیوەستە بە پەیوەندییەوە. کاتێک سەیری ئەو نەخشەی ئەشکەوتی لاسکۆ دەکەین؛ ڕاوکەرێک پاڵکەوتووە و چوکی ڕەپ، ڕمێک بە تەنیشتیەوە و بەرامبەری ئاژەڵێک ورگی هەڵدڕاوە، هونەرمەند دەیەوێت باسێکی گرنگمان بۆ واڵا بکات لەژێر ئەو شکڵانەوە کە لە پەیوەندییەکی دیالەکتیکدان. (لە وتارێکی تردا باسی ئەم نەخشە دەکەین).\nپێش ئەوەی نیوتن و ئاینشتاین بە یاسای ماتماتیک و فیزیا ڕوونی بکەنەوە بۆچی و چۆن سێوێک لە دارێکەوە دەکەوێتە خوارەوە، ئەو سێوە هەر بەو یاسایە دەکەوتە خوارەوە، کاری مرۆڤ ئەفراندنی ئەو یاسایە نییە بەڵکو دۆزینەوەی بوو، ئەم دۆزینەوانەش بە گەڕان و لێکدانەوە بەرجەستە کراون. دۆزینەوەی هەموو ئەم زانیارییانەش لە بواری زانستی و دەرونی و هونەری و … تاد، لە سەردەمی ڕێنیسانسەوە دەستی پێ کرد و لە سەدەی بیستەمدا تەقییەوە. میشێل فوکۆ، پرسنی و ئارەزووی تاکی ئەوروپایی بۆ گەڕان بەدوای زانست و لێکۆڵینەوە لە هەمو بوارێکدا، دەگەرێنێتەوە بۆ کەڵچەری مەسیحی، کەڵچەری مەسیحی پاڵنەر و دینامیکی سەرەکییە بۆ گەڕان بەدوای زانیاریدا؛ کاتێك تاکەکانیان ساڵی چەند جارێک کۆنفیسیۆن ( confession) دەکەن لەبەردەم پیاوێکی دینیدا، (کۆنفێسیۆن بریتییە لە دانپیانان و وتنی ڕاستی لە بەردەم قەشەیەکی کەنیسەدا)، بریتییە لە؛ بۆچی و چۆن و بە چ مەبەستێک، بۆ گەیشتن بە هەقیقەتی ڕووداوەکان، پێویستمان بە پاساودان و تێڕامان و ڕاڤەکردنە.\nبێگومان هونەر هەمان هەقیقەتی زانستی نییە، واتە هەمان لۆژیک پەیڕەوی ناکات، بەڵام هونەر وەک ماتماتیک خاوەنی لۆژیکێکە. پاسکال جیاوازی دەکرد لەنێوان هەقیقەتی دڵ و هەقیقەتی ئەقڵانی. (هەقیقەتی ئەقڵانی ئەوەیە کە زاناکان ڕوونی دەکەنەوە بە زانست، ڕووی دەمی دەکاتە ئەنتەلێکت، هەقیقەتی دڵ گوزارشتی لەناو هونەر و دیندا دەدۆزنەوە، ئەم دوو جۆرە هەقیقەتە ناتوانرێت بەراورد بکرێن، ئەوە کاری فەیلەسوفە ئاشتیان بکاتەوە بەیەکەوە).بە یۆنانی بە هەقیقەت دەوترێت ئەلێتێیالا (Allétheala)، بە مانای لابردنی پەردە دەێت، پەردەی ڕووکەش، هەروەها بە مانای هەقیقەت دێت، بۆیە دەوری هونەر دۆزینەوەی هەقیقەتە.\nخۆ ئەگەر ئەوروپاییەکان خۆیان جودا دەکەنەوە لە هونەری ئەفریقایی و ئەبۆریژێن و …تاد، ئەوا دەبێت دان بەو ڕاستییەدا بنێین کە هونەری سەدەی بیست بە ئاگاییەکی تەواو جیاوازەوە بەرجەستەکراوە، وەک هەموو زانستێکی تر لە ئەوروپا. ئەگەر نەخشی سەر دیواری ئەشکەوتەکان، هونەری ڕەسەن بوون، ڕاستەوخۆ گوزارشتی مرۆڤ بوون بەبێ بەربەست، پێویستیان بە دانە بەرپرسیاری شکڵ و تەخت نەبووە، ئەوا مرۆڤی شارستانی بەبێ ئەو زانیارییانە ناتوانێت گوزارشت لە هەستی خۆی بکات.\nنەخشەکانی بیست هەزار ساڵ لەمەوبەری ناو ئەشکەوتەکان بە هەمان ئاگاییەوە نەکراون، واتە ئەگەر گوزارشتێکی ڕەوانی هونەری بێت، ئەوا ئاگاییان بە دەوری شکڵ و تەخت نەبووە، شکڵ و تەختیش بەرهەمی شارستانی نین لە بنەچەدا بەڵکوو لە شارستانیەتدا بە ئاگاییەوە لێکدانەوەیان بۆ کراوە، لەبەر ئەوەی مرۆڤی شارستانی لە هەقیقەیەتێکی تردا دەژی، ئەو هەقیقەتەش پێویستی بە ئاگاییە بە باری ژیانی خۆی وەک مرۆڤێکی شارستانی لەناو شارتانیەتدا. وەرچەرخانی مرۆڤی کۆکەرەوە و ڕاوکەر بۆ مرۆڤی کشتوکاڵی و شارستانی، تەواو دەوری هونەری وەرچەرخاند، هونەر وەک کارێکی سەربەست و هونەرمەند وەک هزرێکی سەربەست بوونی نەبوو، بۆیە پێویستمان بە ئەنتەلێکتە بۆ وەدەستخستنەوەی توانای گوزارشت لە شارستانیەتدا، دەوری هەموو بزووتنەوە هونەرییەکان لە کوبیستەوە هەتا بزووتنەوەی سەپۆرت و سورفاس دۆزینەوەی توانای هونەری گوزارشتە.\nتابلۆ، شێوەکاری، هونەر، هونەری هاوچەرخ\n← چۆن سەرمایەداری “کار”ی کردە جێگرەوەی “خۆشەویستی”؟\nقه‌له‌قیی یه‌كه‌م دێڕ →


نێچیرڤان بارزانی: گۆڕانی كەشوهەوا بۆ ئاسایش و پێشكەوتنی عێراق مەترسییە\nنێچیرڤان بارزانی و جۆزێف بۆریێل\nسەرۆكی هەرێمی كوردستان لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانی هاوبەشدا لەگەڵ بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی ئەوروپا سوپاسی هاوكارییەكانی یەكێتیی ئەوروپای كرد و باسی لەوەشكرد، “تادێت ڕوونتردەبێتەوە كە گۆڕانی كەشوهەوا بۆ ئاسایش و پێشكەوتنی عێراق مەترسییە”.\nپێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ جۆزێف بۆریێل، بەرپرسی كاروباری دەرەوە و سیاسەتی ئەمنیی یەكێتیی ئەوروپا گەیشتە هەولێر و لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستان كۆبووەوە.\nدوابەدوای كۆبوونەوەكەش هەریەك لە نێچیرڤان بارزانی و جۆزێف بۆریێل كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانی هاوبەشیان ئەنجامدا.\nنێچیرڤان بارزانی ڕایگەیاند، سەردانی جێگری سەرۆكی كۆمسیۆنی ئەوروپا و بەرپرسی سیاسەتی دەرەوە و ئاسایشی یەكێتیی ئەوروپا نیشانەی پابەندی یەكێتیی ئەوروپایە بەرامبەر عێراق و هەرێم.\nوتیشی، “ئاسایش و سەقامگیریی پەیوەندییەكانی یەكێتیی ئەوروپا و عێراق، پەیوەندی و كێشەكانی هەولێر و بەغداد، شەڕی دژی داعش و هەڕەشەكان، هەڵبژاردن و گرنگی بەشداری تیمەكانی یەكێتی ئەوروپا بۆ چاودێری، دۆخی ناوچەكە و پرسی كۆچ و چەندین پرسی گرنگ و پەیوەندیدارمان تاوتوێكرد”.\nسەرۆكی هەرێم سوپاسی وڵاتانی ئەوروپایشی كرد بۆ پشتگیریی عێراق و هەرێم لە شەڕی دژ بە داعش و گەیاندنی یارمەتییە مرۆییەكانیان لەڕێی بەرنامەكانی پەرەپێدانەوە لەسەر چەندین ئاستی جیا بەشێوەی بەرچاو.\nنێچیرڤان بارزانی سەبارەت بە گۆڕانی كەشوهەواش دوا و ئاماژەی بەوەكرد كە گۆڕانكارییەكە كاریگەری بەسەر تێكرای گۆی زەویدا هەیە و وتی، “گۆڕانی كەشوهەوا بۆ ئاسایش و پێشكەوتنی عێراق مەترسییە”.\nلای خۆیەوە جۆزێف بۆریێل خۆشحاڵی خۆی نیشاندا دەربارەی سەردانەكەی بۆ عێراق و هەرێمی كوردستان.\nپێشبینی ئەوە دەكرێت، لە ناوەڕاستی ئەم مانگەدا، شەپۆلێكی بەفر و باران هەرێمی كوردستان بگرێتەوە، لە سەنتەری شارەكانیش بەفر…\nوەزارەتی تەندروستی لەبارەی كێشەی كەمی دەرمانەوە بڕیاریدا\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێمی كوردستان بڕیاریدا بەدواداچوون بۆ كێشەی كەمیی دەرمان لە سنووری پارێزگای سلێمانی بكات و بۆ ئەو…


دەستبەسەر کردنی کچێکی لاو لە لایەن ئیدارەری ئیتلاعاتی مەهاباد – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / دەستبەسەر کردنی کچێکی لاو لە لایەن ئیدارەری ئیتلاعاتی مەهاباد\nدەستبەسەر کردنی کچێکی لاو لە لایەن ئیدارەری ئیتلاعاتی مەهاباد\nپێنج شه‌ممه 27 ئه‌یلول 2018\tکوردستان, هەواڵ 33 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهێزەکانی ئیتلاعاتی ڕژیم لە شاری مەهاباد کچێکی کوردی خەڵکی ئەو شارەیان دەستبەسەر کرد و بۆ زیندانی ئیدارەی ئیتلاعات گواستەوە.\nڕۆژی چوارشەممە ٤ی ڕەزبەر، کچێکی لاو بەناوی “ئەفسانە خورسەندی” خەڵکی گۆک تەپەی شاری مەهاباد لەلایەن هێزەکانی ئیتلاعاتی ڕژیمەوە دەستبەسەر کرا.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە زاگرۆس پۆست؛هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی ڕژیم لە شاری مەهاباد، هێرشیان کردۆتە سەر ماڵی ناوبراو و بەبێ هیچ بەڵگەیەکی یاسای دەستبەسەریان کردووە، ناوبراو بە تۆمەتی هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکانی ڕژیمی ئێران دەستبەسەر کراوە.\nهەر لەم پەیوەندییەدا ڕۆژی سێ شەممە ٣ی ڕەزبەر، هێزەکانی ئیتلاعاتی ڕژیم برایەکی “ئەفسانە خۆرسەندی” بەناوی “ئارام خورسەندی” لەگەڵ هاوڵاتیەکی دیکە بەناوی “حەسەن ئەرتەنگ” دەستبەسەر و بۆ شوێنێکی نادیاریان گواستوەتەوە.


"کاکەییەکان رۆڵێكی بە‌رچاویان لە خە‌بات و تێکۆشانی نە‌تە‌وە‌كە‌ماندا هەبووە"\nجێگری سەۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە‌بۆنە‌ی جەژنی سێ شەوەی یارانی قەوڵتاس - ی کاکەییەکان گەرمترین پیرۆزباییان ئاڕاستە دەکات.\nقوباد تاڵەبانی، جیگری سەرۆکی حکومەتی هەرێم پەیامێکی پیرۆزبایی ئاراستەی کاکەییەکان دەکات کە تێیدا هاتووە، گە‌رمترین پیرۆزباییتان ئاڕاستە دە‌كە‌م و ھیوای جە‌ژنێكی پڕ خۆشیتان بۆ دە‌خوازم، خوشك برا كاكە‌ییە‌كانمان بە‌شێكی رە‌سە‌ن ودانە‌بڕاوی كۆمە‌ڵگاكە‌مانن، ھە‌میشە رۆڵێكی بە‌رچاویشیان ھە‌بووە لە خە‌بات و تێكۆشانی نە‌تە‌وە‌كە‌مان وقوربانییە‌كی زۆریشیان لە‌پێناو مافە‌كانی گە‌لی كورد داوە كە ئە‌مە‌ش جێگە‌ی شانازی و پێزانینی ھە‌موو لایە‌كمانە و لەم ساڵانەی دواییشدا بە‌داخە‌وە كەوتنە بەر ڕقی ڕەشی رێكخراوی تیرۆریستی داعش.\nدەقی پیرۆزبایی نامەکە:\nبە‌ڕێزان خوشك وبرا كاكە‌ییە‌كانمان\nبە‌بۆنە‌ی جەژنی سێ شەوەی یارانی قەوڵتاس - ی خوشک و برایانی کاکەیی، گە‌رمترین پیرۆزباییتان ئاڕاستە دە‌كە‌م و ھیوای جە‌ژنێكی پڕ خۆشیتان بۆ دە‌خوازم.\nخوشك برا كاكە‌ییە‌كانمان بە‌شێكی رە‌سە‌ن ودانە‌بڕاوی كۆمە‌ڵگاكە‌مانن، ھە‌میشە رۆڵێكی بە‌رچاویشیان ھە‌بووە لە خە‌بات و تێكۆشانی نە‌تە‌وە‌كە‌مان وقوربانییە‌كی زۆریشیان لە‌پێناو مافە‌كانی گە‌لی كورد داوە كە ئە‌مە‌ش جێگە‌ی شانازی و پێزانینی ھە‌موو لایە‌كمانە و لەم ساڵانەی دواییشدا بە‌داخە‌وە كەوتنە بەر ڕقی ڕەشی رێكخراوی تیرۆریستی داعش.\nكاكە‌ییە‌كان لە كوردستان، مافی خۆیانە وەك هەموو پێكهاتە ڕەنگاوڕەنگەكانی كۆمەڵگاكەمان داب ونەریتی خۆیان بەوپەڕی ئازادییەوە بەجێ بهێنن و ئێمە‌ش لە حكومە‌تی ھە‌رێم ئە‌ركی سە‌رشانمانە زە‌مینە‌یان بۆ لە‌بار بكە‌ین و مافەكانیان بپارێزین.\nدووبارە پیرۆزباییتان لێ دە‌كە‌م و ھیوام وایە لە‌م جە‌ژنە‌دا ئاوات و خۆزگە‌كانتان بێتە دی.