سێیەمین خێوەتگەی پەرەپێدانی مرۆیی بۆ رێكخراوەكانی كوردستان بەڕێوەچوو\nخێوەتگای پەرەپێدانی مرۆیی رێکخراوەکان لەلایەن دەزگای خێرخوازیی بارزانی و دەزگای روانگە و لە ژێرچاودێری فەرمانگەی رێکخراوە ناحکومییەکان بە بەشداری ١٦ رێکخراو و ٦٠ قوتابی لە رێکەوتی ٣٠/٤/٢٠١٩ دەستی پێکرد و دوای شەش رۆژ لە رێکەوتی ٦/٥/٢٠١٩ لە مەراسیمێکی شایستەدا کۆتایی پێهات.\nبەشداربووان لەم خێوەتگایەدا بۆ ماوەی ٦ رۆژ لە سروشتی کوردستاندا و لە ژێر خێمەدا ژیانیان بەسەر دەبرد و رۆژانە بەپێی یاساکانی خێوەتگا مامەڵەیان دەکرد. لە رۆژانی خێوەتگادا ٣ وانەی تایبەت لەلایەن چەندین راهێنەری بەتواناوە دەوترانەوە و چەند گەشتی زانستی و تەرفیهی بۆ بەشداربووانی خێوەتگاکە رێکخرا.\nئامانج لە بەڕێوەبردنی ئەم خێوەتگایە درووستکردنی تۆڕی پەیوەندی لە نێوان ئەندامانی رێکخراوەکان و بەرزکردنەوەی توانا مرۆییەکان و ئاشناکردنی بەشداربووان بە ژینگە و سرووشتی کوردستانە.\nهەریەک لە رێکخراوەکانی (رێکخراوی پەرەپێدانی مەدەنی(CDO)، تۆڕی رێكخراوەكانی هەڵەبجە، هاریکار، تۆڕی گەنجانی نیشتیمان(NYN)، رێکخراوی فریاکەوتنی میلی (PAO)، قەندیل، REACH، بۆردی کاروباری مرۆیی دهۆک، پەیمانگای ئابوری بە ژمارە، رێکخراوی بونیاد، رێکخراوی داکۆکی لە مافی ئاژەڵان، رێکخراوی رۆشنای تەندرووستی، رێکخراوی کوردس، کۆمەڵەی قوربانیانی كيميا بارانى هەڵەبجە، مانگی سوری عێراقی_ هەولێر، ناوەندی هەماهەنگی قەیرانەکان) لە بەشداربووانی سێهەمین خێوەتگای پەرەپێدانی مرۆیی رێکخراوەکان بوون کە لەلایەن دەزگای خێرخوازیی بارزانی و دەزگای روانگە لە ژێرچاودێری فەرمانگەی رێکخراوە ناحکومییەکان بەڕێوەچوو.\nلەم خێوەتگایەدا بێجگە لەوەی بەشداربووان رۆژانە سێ وانەی تایبەتیان لە لایەن راهێنەرانی بە توانا و شارەزاوە پێشەکەش دەکرێت، ژیانێکی نوێش ئەزموون دەکەن لەناو سەختی و ناخۆشیی و خۆشییەکانی سرووشتدا، مەبەست لەم جۆرە ژیانە زیاتر هەست کردنە بە ئەو ئێش و ئازارەی کە لێقەوماوان لە کاتی کارەساتە سروشتی مرۆییەکاندا دووچاری دەبنەوە.\nئەو وانانەی لە خێوەتگاکەدا پێشکەش کران بەم شێوەیە بوون ( فریاگوزاری سەرەتایی_ سەعدوڵا تاهیر، قۆناغەکانی بەڕێوەبردنی پڕۆژە_ نزار عەلی، زمانی جەستە_ د. فازڵ جاف، چاودێری و بەدواداچوون_ هۆگر چەتۆ، گرنگی توێژینەوە لە قۆناغی دوای قەیران_ ئاوات ئەحمەد، پلاندانانی ستراتیژی_ د. شێرکۆ جەودەت، کۆکردنەوەی_فەرهاد سامی، پەیوەندی و دیپلۆماسیەت_هێمن هەورامی، نمونەی ئیدارەی سەرکەوتوو بۆ رێکخراوی قازانج نەویست_د. هێژا سندی، مافەکانی مرۆڤ و مافی کۆچبەران_ د. کرمانج عوسمان، سەرکردایەتی کردن_ عەبدولسەلام مەدەنی، کارکردن بە تیم_ کارزان نووری).\nلە میانەی بەڕێوەچوونی سێهەمین خێوەتگای پەرەپێدانی مرۆیی رێکخراوەکان، بەشداربووان سەردانی چەندین ناوچە و شوێنی گرنگی مێژووی کوردستانیان کرد. ئەو ناوچانەی کە سەردان کران لە رۆژانی خێوەتگاکەدا بریتیبوون لە (مزگەوتی كۆنی بارزان- مەزاری ئەنفالكراوانی بارزان – مەزاری مستەفا بارزانی ، ئەشكەفتی شانەدەر و گوندی بێدیاڵ ی كرێستیانەكانی بارزان ).\nبۆ زیاتر روونکردنەوەی شێوازی ژیان لە نێو خێوەتگادا بەڕێز رەواج حاجی بەرێوەبەری سێهەمین خێوەتگای پەرەپێدانی مرۆیی رێکخراوەکان لەو بارەوە گوتی: “لە رۆژانی خێوەتگادا پێویستە هەموو بەشداربووان لە کاتژمێرێکی دیاریکراودا لە خەو هەستن و دوای خۆ ئامادەکردنیان کاتژمێرێک وەرزشی بەیانیان ئەنجام بدەن، کاتەکانی نانخواردن و خۆشۆردن و جل شۆردن دیاری کراوە و رۆژانە هەر گرووپێک لە بەشداربووانی خێوەتگاکە یەکێک لە ئەرکەکانی راپەڕاندنی کاروباری نێو خێوەتگاکەی پێ رادەسپێردرێت، رۆژانە لە کاتی دیاریکراودا وانەکان دەست پێدەکرێت و پاش کۆتایی هاتنی هەموو چالاکییە تەفریهی و ئیجبارییەکانی نێو خێوەتگا پێویستە هەموو بەشداربووان لە کاتی دیاریکراودا بخەون بۆ ئەوەی بۆ رۆژی داهاتوو سەرلەنوێ بە هەمان بەرنامەوە ئامادەی چالاکییەکان ببن”.\nبەڕێزیان سەبارەت بە ئامانجەکانی ئەم خێوەتگایە گوتی: ” لێرەدا ئاماج کۆکردنەوەی ئەو ژمارە رێکخراوەیە پێکەوە بە مەبەستی درووستکردنی پەیوەندییەکی زیاتر و بەهێزکردنی کاری هاوبەش لەنێوان رێکخراوەکاندا و گرنگترین ئامانجیش بەرزکردنەوەی ئاستی تواناییە مرۆییەکانی رێکخراوەکانە و ئەزموونکردنی ژیانێکی نوێ بۆ گشت بەشداربووان و رۆحیەتی کاری بەگرووپ و هاوکاری کردنی زیاتر و درووستکردنی پردی پەیوەندی لە نێوان ئەندامانی رێکخراوەکان”\nلە مەراسیمى کۆتاییدا بەڕێز ئەکرەم محەمەد جەمۆ بەشدارى کرد و تێیدا وتارێکى پێشکەشکرد و گوتى: پێویستە رێکخراوەکان بەمشێوەیەى ئەمڕۆ کە دەیانبینین هاوکار و یاریدەدەرى یەکتر بن و بەیەکەوە خزمەتى کۆمەڵگە بکەن و ببنە تەواوکەرى یەکتر.\nگوتیشى: سوپاسى دەزگاى بارزانى و دەزگاى ڕوانگە دەکەین کە ئەرکى بەڕێوەبردنى ئەم خێوەتگەیەیان گرتەئەستۆ و گوتى رێکخراوەکان دەتوانن نمونەیەکى زۆرجوانى کوردستانێکى پڕ لە شارستانیەت و پێشکەوتوو بونیات بنێن و نیشانى دونیاى بدەن کە رێکخراوەکانى کوردستان پێشەنگ و نمونەیین.\nلە کۆتاییشدا سوپاسنامەى حکومەتى هەرێمى کوردستانى بەخشیە هەریەک لە دەزگاى بارزانى و دەزگاى ڕوانگە.


هۆکارەکەى باس کردووە\nسەرۆکی فراکسیۆنی گۆڕان لە ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند و ڕایگەیاند، "بەردەوامی بەڕێوەبردنی بزووتنەوەکە بەمجۆرە بەدڵنیاییەوە گۆڕانی توشی شكستی قورستر دەكەنەوە و بۆ ئەوەی زیاتر نەبم بە بەشێك لەو شكستە وەك ناڕەزاییەك دەست لەكاركێشانەوەی خۆم پێشکەش كردوە".\nعەبدولڕەحمان موهەندیس کە هاوکات ئەندامی جڤاتی نیشتیمانی بزوتنەوەی گۆڕانە لە ڕونکردنەوەیەکدا کە وێنەیەکی دەست "ناس کورد" کەوتووە (6ی ئاداری 2021) ڕایگەیاندووە، "پێشتر پاش شكستهێنانی بزووتنەوەی گۆڕان لە هەردوو هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران و پەرلەمانی كوردستان لە كۆبونەوەی جڤاتی نیشتیمانیدا داوام لە رێكخەری گشتی و ئەندامانی خانەی ڕاپەڕاندن کرد دەست لەكار بكێشنەوەو ئامادەیی خۆشم نیشاندا بەیەكەوە لەگەڵ ئەوان دەست لەكاربكێشمەوە، بەڵام ئەوان نەیانكرد، هەروەها وەك فراكسیۆن داوامان كرد نەچینە ناو حكومەت و ناوماڵی خۆمان رێكخەینەوە، لەدەنگدانی چونە ناو حكومەت و بۆ ئەوەش من و چوار هاوڕێی دیكەی جڤات دژی چونە ناو حكومەت دەنگماندا."\nدەشڵێت، "هەمووان لە جڤات ئاگادارن هەردەم ڕاشكاوانە ڕەخنەو تێبینیم لەسەر ئەدا و هەلوێست و بەڕێوەبەردنی بزووتنەوەی گۆڕان هەبووە تاكو زیاتر بزووتنەوەكە دورنەكەوێتەوە لە خەڵك بەڵام بەداخەوە ئیستیجابەیان نەبوو، هەموو هەوڵەکان بێ سوود بوون و خەڵک و ئێمەیان بێ ئومێد كرد، بەردەوامی بەڕێوەبردنی بزووتنەوەکەش بەدڵنیاییەوە ئەمجارەش لە هەلبژاردنی داهاتوودا گۆڕانی توشی شكستی قورستر دەكەنەوەو بۆیە تاكو زیاتر نەبم بە بەشێك لەو شكستە بەر لە (3) سێ مانگ لە رێكەوتی 6ی12ی2020 لە نامەیەكی دوو لاپەڕەییدا بڕیاری خۆمداو وەك ناڕەزاییەك دەست لەكاركێشانەوەی خۆم لە سەرۆكی فراكسیۆنی گۆران لە ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر (ئەندامی جڤاتی نیشتیمانی بزووتنەوەی گۆڕان) پێشكەش بە رێكخەری گشتی و ئەندامانی خانەی راپەراندن و جڤاتی نیشتیمانی كردوە."\nباسی لەوەشکردووە، "تاكو ئێستاش من لەگەڵ هاوڕێكانم لە فراكسیۆن بەیەكەوە كار دەكەین، ئەوەی لە توانامدا بێت درێخی ناكەم. ئەوەشی وتووە، "حیزبێك نەتوانێت ڕیفۆرم و چاكسازی لەناوخۆی خۆیدا بكات، حەتمەن ناتوانێت ڕیفۆرم و چاكسازی لەدەرەوەی خۆیدا بكات، ئەوانەی ( گۆڕانی ئێستا) بەڕێوە دەبەن، ئەگەر پابەندی پرەنسیپ و ئامانجەكانی جارانی گۆڕانن، پێویستە بەخۆیاندا بچنەوە و چیتر بزووتنەوە جەماوەریەكە گچكە و ناشیرین نەكەن".\nگۆڕانکارییەکانى کەشوهەوا لەشارەکانی هەرێم\n2021.03.16 - 11:02


کوردیپێدیا - 30-01-2021\n📅 30-01-2021 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە چالاکییەکانی ئەمڕۆ: 30-01-2021\n- لە قەڵادزێقەڵادزێ، پەیکەی فەقێ ئەحمەدی دارەشمانەفەقێ ئەحمەدی دارەشمانە لەلایەن چەند نەناسراوێکەوە تێکدەشکێندرێت.\n- تێکۆشەری ناسراو، عێزەت سڵێمان بەگ دەرگەڵەیی کۆچی دوایی کرد.\n#قەڵادزێ | #فەقێ ئەحمەدی دارەشمانە |\n2. 👁 کەسوکارو هاوڕێیانمان لە بادینان و هەولێر ئازاد بکەن\n1. 👁 عێزەت سڵێمان بەگ دەرگەڵەیی\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Jan 25 2021 6:27PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 31 2021 9:43AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 51 KB Jan 25 2021 9:28AM هاوڕێ باخەوان


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| پێنج هۆکاری باش بۆ ئەوەی ڕووسیا نەچێتە شەڕێکەوە لەگەڵ ناتۆ\nمایکڵ پێک :\nئەمە ئەو خاڵەیە پێویستە لە بیرت بمێنێ: ئەم پێنج هۆکارە پێکەوە هۆکارێکی سەرەکی پێک دێنن: ڕاشکاوانە بڵێم چەکەکانی ناتۆ باشترن لە چەکەکانی ئەوان.\nکاتێ باس لە ئەگەری شەڕی نێوان ناتۆ و ڕووسیا لەسەر ئوکرانیا یان هەندێ شوێنێ تر کە جێی ناکۆکین دەکرێ، هەمووان سەرنجیان بۆ لایە تواناکانی ئەمریکا بەرامبەر بە چەکی ڕووسی ڕادەکێشرێت.\nبەڵام وچانێک بدە. ئەمریکا تەنیا یەکێکە لە ئەندامانی ناتۆ و ئەسقەزا ئەندامێکیشە کە تەنانەت لە کیشوەری ئەورووپا هەڵنەکەوتووە. ئەگەر ڕووسیا و ئەورووپا لە یەک بدەن، بە دڵنیاییەوە هێزە ئەورووپییەکان شان بە شانی یەک [و لەوانەیە] شان بەشانی سوپای ئەمریکا بچنە نێو ئەو شەڕەوە.\nئەگەر ئەوە ڕو بدات، ئەوانەی خوارەوە ئەو پێنج چەکەی ناتۆن کە ڕووسیا دەبێ لێیان بترسێ:\nتانکی چالێنجری ٢ی بەریتانیا (Britain’s Challenger 2 tank)\nئەگەر بەریتانیا زرێپۆشی قورس بۆ شەڕی ئەورووپا بەرامبەر ڕووسیا بنێرێت، بڕبڕەی هێزی بەریتانیا لە بەرەی شەڕدا تانکی چەلێنجری ٢ دەبێت.\nچالێنجری ٢ بە قورسی بە دوورچێستر (Dorchester)[ ناوێکی ترە بۆ زرێپۆشی چۆبهام Chobham] دەپارێزرێ و بە تۆپی ١٢٠ میلیمەتری پڕچەک کراوە. خێرایی ئەفرۆیدێکی هەیە و نزیکەی ٢٥ مایل لە هەر کاژێرێکدا دەبڕێ.\nلەبەر ئەوەی پێشکەوتووترین تانکەکانی جیهان لە ڕاستیدا هێشتا بەرەوڕووی یەکتر نەبوونەتەوە [چونکە شەڕی یەکەمی کەنداو ٢٥ ساڵ لەمەوبەر بوو و تەنانەت ئیسرائیل زیاتر لە ٣٠ ساڵە شەڕی تانکێکی درووستکراوی ڕووسیای نەکردووە]، پێش بینیکردنی ئەوەی کە چالێنجری ٢ چۆن بەرەوڕووی تانکەکانی ڕووسیا دەبێتەوە لە گومانێک تێ ناپەڕێ. چالێنجێری ٢ کە کێشی ٦٣ تۆنە، بە ئاشکرا قورسترە لە تانکی T-72s و لەوانە لە جۆرەکانی T-72B3 و T-90 کە ٤٠ بۆ ٥٠ تۆن دەبن و ڕووسیا دەیاننێرێتە مەیدان.\nئەوەی لەسەرەوە باسمان کرد ماناکەی لە ڕووی ئەدای شەڕەوە نادیارە. ئەوەی ئاشکرایە ئەوەیە کە ئەگەر هێزەکانی ڕووسیا و بەریتانیا لە یەک بدەن، ڕووسیا بەرەوڕووی دەبابەیەکی شەڕکەری گەورەی پڕچەک و و پێشکەوتوو دەبێتەوە.\nبەڵام وەک هەمیشە، گەورەترین دوژمنی سوپای بەریتانیا خەزێنەی پاشایەتییە. لە ساڵی ٢٠١٠دا بڕینی بودجە بەریتانیای ناچار کرد چل لە سەدی هێزی تانکەکانی کەم بکاتەوە و ئەو وڵاتە تەنیا ٢٢٧ چالێنجری ٢ی لەبەر دەستە. ئەو پلانانەی کە ئامانجیان نوێکردنەوەی چالێنجری ٢ و درێژکردنەوەی تەمەنیان بوو، بۆ نموونە پلانی گۆڕینی تۆپەکان بۆ جۆرێ تۆپی ساف و تەختتر، سڕ کراون و جێبەجێ نەکراون.\nڕەنگە لە ئەنجامدا ڕووسیا لە بەرامبەر تانکە کوشندەکانی بەریتانیا خۆڕاگری بکات، بەڵام زۆر هەڵ ناکات.\nژێردەریایی جۆری 212ی ئەڵمانیا (Germany’s Type 212 submarine)\nئەگەر ژێردەریاییە گازۆیلییەکان ترس بخەنە دڵی هێزی دەریایی ئەمریکا، دیارە هێزی دەریایی ڕووسیا ناتوانێ بە تامەزرۆییەوە چاوەڕوانی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ژێردەریایی ٢١٢ی ئێجگار بێدەنگی ئەڵمانیا بێت.\nژێردەریایی ٢١٢ کە ١٥٠٠ تۆن دەبێ سیستەمێکی هێزی جوڵینەری جودا لە هەوای ( air-independent propulsion (AIP) هەیە کە لە پیلی پلیمەر ئەلەکترۆلایتی هیدرۆژن-ئوکسیژن وەک سوتەمەنی کەڵک وەر دەگرێ و ئەو توانایە بە ژێردەریایییەکە دەدات بۆ ماوەیەکی زۆر لە ژێر ئاودا بمێنێتەوە. لە حاڵێکدا لە شەڕی دووەمی جیهانیدا بەلەمی Uی ئەڵمانی توانای خشکەخشککردنی لەژێر ئاوەکاندا هەبوو، ئێستا جۆری ٢١٢ لە بە خێرایی ٢٠ گرێی دەریاییلەژێر ئاوەکاندا دەڕوا.\nژێردەریایی جۆری ٢١٢ بە مووشەکی ئەژدەری DM2A4 و هەروەها مووشەکی ئەژدەریWASS 184 و مووشەکی Blackshark پڕچەک دەکرێ. بڕیار وایە لە داهاتوودا بە مووشەکی جۆری IDAS پڕچەک بکرێ. ئەو مووشەکانە لە لوولەی ئەژدەر لە ژێر ئاوەوە دەهاوێژرن و دەتوانن ئامانجەکان لە ئاسماندا، لە وشکاییدا یان لە ژێر ئاوەکاندا بپێکن.\nدەبێ چاوەڕوان بین بزانین ژێردەریاییە ئەڵمانییەکان لە شەڕ لەگەڵ ڕووسیا چ کاریگەرییەکان دەبێ: نواندنی هێزی ڕووسیا لە کریمە و ئوکرانیا زیاتر بەرەو دەریای ڕەش بووە تا دەریای بالتیک. بەڵام ئەگەر دواتر ڕووسیا هان بدرێ بەرەو باڵتیک و پۆلۆنیا مل بنێت و لەو ڕەوتەدا لە هێزی دەریایی خۆی کەڵک وەربگرێ، ژێردەریایی جۆری ٢١٢ی ئەڵمانیا هێزێکە کە دەبێ حسێبی بۆ بکرێت.\nیورۆتایفۆن [فڕۆکەی شەڕکەری ئەورووپی تایفۆن] (Eurofighter Typhoon)\nبەراوردکردنی هێزی ئاسمانی ناتۆ و ڕووسیا بە ناچاری دەماگەیەنێتە ئەو خاڵە کە بڵەین “فڕۆکەی F-22 من لە فڕۆکەی Su-35ی تۆ باشترە”. سەرەڕای ئەوە، لەبەر ئەوەی تەنیا ئەمریکا فڕۆکەی F-22 بەکار دەهێنێ، پێدەچێ فڕۆکەوانانی ڕووسی لە جیاتی فڕۆکەی ڕاپتۆر(Raptor) بەرەوڕووی یورۆ تایفۆن ببنەوە.\nتایفۆن لە لایەن هێزە ئاسمانییەکانی وڵاتانی ئەڵمانیا و بەریتانیا کە ئەندامی ناتۆن و ئەگەری زیاترە لە ڕۆژهەڵاتی ئەورووپا بەرەوڕووی ڕووسەکان ببنەوە و هەروەها لە لایەن هێزەکانی ئاسمانی ئیتالیا و ئیسپانیا کە ئەگەری ڕووبەڕووبوونەوەیان لەگەڵ ڕووسیا کەمترە بەکار دەهێنرێ. ئەگەرچی هەندێ لە تایبەتەمەندییەکانی تایفۆن نهێنین، بەڵام بە گشتی لە فڕۆکەی F-22 توانای شەڕکردنی زیاترە.\nتایفۆن بە تۆپێکی ٢٧-میلیمەتری و جۆرەکانی تری مووشەک و لەوانە مووشەکی دژە مووشەکی ئاسمانی جۆری سایدویندەر Sidewinder، ئەمرام AMRAAM و مێترۆ Metro بۆ شەڕی ئاسمانی و مووشەکەکانی تاوروسTaurus و ستۆرم شادۆ [بە مانای سێبەری گەردەلول] Storm Shadow بۆ پێکانی ئامانجەکان لەسەر زەوی و لە وشکایی پڕچەک دەکرێن، پێویستە یۆرۆفایتر بیسەلمێنێ کە فڕۆکەیەکی بەتوانایە. دانانی یۆرۆفایتر لە بەرانبەر فڕۆکەکانی ڕووسیا و لەوانە فڕۆکەی Su-35 کە توانای مانۆڕیان ئێجگار زۆرە، شەڕێکی سەرنجڕاکێش دەبێت.\nیۆرۆکۆپتەر تایگەر [کۆپتەری شەڕکەری ئەورووپی بەور] (Eurocopter Tiger)\nیۆرۆکۆپتەری تایگەر کە لە کۆپتەری جۆری ئاپاچی ئەمریکی و بەریتانی سووکترە و نزیکەی نێوەی ئەو کۆپتەرە کێشی هەیە، بەرهەمی هاوبەشێ فەڕەنسا و ئەڵمانیایە و لە ساڵی ١٩٩١وە کەوتووەتە خزمەتی سوپا. لە لایەن هێزەکانی فەڕەنسا، ئەڵمانیا و ئیتالیا و هەروەها ئیسپانیا بە کار دەهێنرێ.\nجۆرە جیاوازەکانی تایگەر کە لە هەر کاژمێرێکدا نزیکەی ١٨١ مایل دەپێون، بە مووشەکی جۆری Hellfire, Spike, PARAS3 و هەروەها مووشەکی دژە تانکی HOT3 و مووشەکی ئاسمانی Mistral و ئەو ڕاکێتانەی کە ئامانجە وشکاییەکان دەپێکن، پڕچەک کراون.\nتایگەر لە ئوپەراسیونەکانی فەڕەنسا و ئەڵمانیا لە وڵاتانی ئەفغانستان و لیبیا هەندێ شەڕی سنوورداری کردووە. بەڵام ئەگەر بێتۆ شەڕی نێوان ناتۆ و ڕووسیا هەڵگیرسێت، تایگەر تانکەکانی ڕووسیا ڕاو دەکات.\nمووشەکی سپایکی ئیسرائیل (Israel’s Spike Missile)\nبۆچی چەکێکی ئیسرائیلی لە لیستی سەختامێرە کوشندەکانی ناتۆدا دانراوە؟ چونکە مووشەکی سپایک لە لایەن ژمارەیەکی زۆر لە ئەندامانی ناتۆ و لەوانە وڵاتانی بەلجیکا، بەریتانیا، کرۆواتیا، ئەڵمانیا، ئیتالیا، هولەندا، پۆلۆنیا، پرتوگال، سلۆڤانیا و ئیسپانیا بەکار دەهێنرێت.\nمووشەکی ٣١ پاوندی سپایک مووشەکێکی دژە تانکە کە بە تیشکی فایبێر ئۆپتیک شوێنی تانکەکان دەگرێ و دوو کڵاوکەی ئامادەکراوی هەیە کە بە ڕیز دانراون و سەرەتا زرێی بەرپرچدانەوەی تانکەکە لەکار دەخات و پاشان نفوز دەکاتە نێو زرێی خۆدی تانکەکە. مووشەکی جۆراوجۆری سپایک کە جۆرەکانی کۆرت مەودا، نێوان مەودا و دوورمەودای لەبەردەستن، دەتوانن لە مەودای ٨٠٠ مەتەر تا ٨ کیلۆمەتر ئامانجەکانی خۆیان بپێکن.\nڕووسەکان ئەزموونێکی زۆریان هەیە لەوەی تانکەکانی خۆیان بخەنە بەر چەکەکانی ئیسرائیل، زۆر جاریش ئەنجامی نەخوازراوی بووە. پێکدادانی ناتۆ و ڕووسیا تاقی دەکاتەوە ئایا ئەوە هێشتا هەر وایە یان نا.\nمایکل پیک نووسەری هاوکاری ماڵپەڕی فۆریەن پالیستی (Foreign policy) و نووسەری کتێبی “شەڕ ماندووکەرە”.\nسەرچاوە: national interest


قرقيزستان وڵاتيگ فره نه‌ته‌وه\nچوارگووشه‌س . هاوسايه‌يلی له‌باكووره‌وه كازاخستان و له‌رووژهه‌ڵات و باشوور رووژهه‌ڵاته‌وه وڵات چين و له‌باشووره‌وه تاجيكستان و له‌رووژئاوايشه‌وه ئۆزبه‌كستانه .\nقرقيزستان وه‌ك زوورم وڵاته‌يل ئاسيای ناوڕاس وه وشكايی ده‌ور درياگه‌و له‌ڕوی پيكهاته‌يشه‌وه ٦٤% مه‌ردمه‌گه‌ی قرقيزن ١٢،٥% رووسن و ١٣،٨%ئۆزبه‌كن ، وه‌ل ئه‌وه‌يشا چه‌نه‌ها كه‌مه نه‌ته‌وه‌ی تريش گرته‌سه خوه‌ی وه‌ك ئۆكرانی وه‌نسبه‌ی ٢،٨% و تاتار وه‌نسبه‌ی ٢% . له قرقيزستان زياتر له ٨٠ نه‌ته‌وه‌و كه‌مه نه‌ته‌وه‌و گرووپ ئه‌تنيكی و دينی جياجيا ژيه‌ن . قرقيزه‌يل تيكڵان له‌ڕه‌گه‌ز تورك و مه‌غۆل و جوير ئه‌وه‌ك باس كريه‌يگ شوون سه‌ره‌تاييان باشوور سيبريا بويه . نزيكايه‌تی فره‌يگ وه‌ل كازه‌خستانيه‌يلا ديرن و ئه‌وسا وه كازاخه‌يل وتيان قرقيز و هه‌مان وه‌خت وه قرقيزه‌ليش وتيان قه‌راقيز .\nپيكهاته‌ی دينی قرقيزستان وه‌ی جووره‌سه : ٦٠،٨% سونی مه‌زه‌وه‌و ٢١،٦% بی باوه‌ڕ و ئيمان وه‌هويچ نه‌يرن و ١٠،٤% مه‌سيحيه‌و ٧،٢%يشی پيكهاتگه له دينه‌يل جياجيا .\nزوان ره‌سمی وڵات قرقيزيه‌و سه‌ر وه گرووپ زوان توركيه‌و پيكهاتگه له سێ شيوه زوان باكوور و رووژهه‌ڵات و باشوور رووژئاوا . شيوه‌زوان باشووريه‌گه‌يشی كاريگه‌ری زوانه‌يل ئيرانی وه‌پيه‌وه دياره‌و زوان ئه‌ده‌بی قرقيزی ك له‌سه‌رده‌م سۆڤێت گه‌شه‌ی خاسيگ كردگه تايبه‌تمه‌ندی هه‌رسێ شيوه‌زوانه‌گه‌ی تر وه‌پيه‌وه دياره ، وه‌لی وه‌گشتی وشه‌يل قرقيزی مه‌غۆلين ك هه‌رچه‌نی وشه يا كه‌ليمه‌ی فارسی و عه‌ره‌بی و رووسييش تيكڵايلن بويه .\nسيبريا بنه‌ڕه‌ت تاريخی قرقيزه‌يله‌و له‌يوا دياره له‌سه‌ده‌ی ١٠ی زايينی مه‌ردمه‌گه‌ی كووچ كردوين ئه‌را ئه‌و شوون ئيسه ك وه‌پی ئويشن قيرقيزستان . وه‌ل ئه‌وه‌يشا سه‌لجووق و مه‌غۆله‌يل كاريگه‌ری فره‌يگ هيشتنه‌سه جی له‌بان كلتوور تاريخ قرقيزه‌يل . له‌سه‌ره‌تايه‌يل سه‌ده‌ی ١٩ ، قرقيزستان له‌لايه‌ن (خان) يا (خۆقه‌ند) يا خاقانه‌يله‌وه چياگه رييه‌وه . له‌ساڵ ١٨٧٦ له‌لايه‌ن رووسيای قه‌يسه‌ره‌وه ده‌س گيريا بانياو بويه به‌شيگ له ئمپراتۆريه‌ت رووسيا . له‌دويای شووڕش ئۆكتۆبه‌ر ١٩١٧ وه‌ك به‌شيگ له توركستان سۆڤێت ناسريا ، وه‌لی له‌ساڵ ١٩٢٦ كوومار قرقيزستان وه‌ك يه‌كيگ له كووماره‌يل سۆڤێت ئاشكرا كرياو له‌ساڵ ١٩٩١ دويای رميان يه‌كێتی سۆڤێت ئی وڵاتيشه سه‌روه‌خوه‌يی خوه‌ی ئاشكرا كردو (عه‌سكه‌ر ئاغايۆف) سه‌رۆك پارت كۆمونيست قرقيزستان بويه يه‌كم سه‌رۆك كوومار وڵات و دويای سه‌روه‌خوه‌يی ئاغايۆف ئه‌را ماوه‌ی ١٤ ساڵ تا ساڵ ٢٠٠٥ له‌و پۆسته مه‌نده‌وه‌و له‌گشت ئه‌و ساڵه‌يله ده‌سڵاتدار بی ركابه‌ر وڵات بوی . ئاغايۆف و كه‌سه‌يل نزيك خوه‌ی گشت پۆسته‌يل گرينگ ياموهم حكوومه‌ت له‌ده‌سيان بوی . ئمجا ئاغايۆف له‌ساڵ ٢٠٠٥ وه‌ك زوورم سه‌رۆكه‌يل له‌وڵاته‌يل تر ئاسيای ناوڕاس و ، وڵاته‌يل دوياكه‌فتگ وه ته‌مای ئه‌وه بوی ری قانوونی به‌يگه خوه‌ی ئه‌را ئه‌وه‌ك تا مردن له‌و پۆسته بمينيگه‌وه ، وه‌لی ئه‌و بڕياره ناڕه‌زايی تون مه‌ردم قرقيزستان له‌لی كه‌فته‌وه‌و هاووڵاتيه‌يل رشيانه بان جاده‌يل و دويای چه‌ن رووژيگ وچان ، ماڵ سه‌ركوومار داگير كردن و ئاغايۆفيش وه‌ره‌و رووسيا هه‌يوای و (قورمان به‌يگ باقييۆف) نيشته شوونی .


״عیراق ڤیزە لەسەر گەشتیارانی ئێران هەڵدەگرێت״ – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » ״عیراق ڤیزە لەسەر گەشتیارانی ئێران هەڵدەگرێت״\nمستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، لە ئایندەیەكی نزیكدا دەست بە پێدانی ڤیزا بە هاووڵاتیانی ئێران دەكەن، لە هەمان كاتیشدا كار بۆ ئەوە دەكەن پێدانی ڤیزا لەسەر گەشتیارانی ئێران هەڵبگرن.\nلە چاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ راگەیاندنەكانی ئێران، سەرۆك وەزیرانی عیراق وتی: «كار لەسەر گەشەپێدانی پەیوەندییەكان و ئاسانكاری هاتووچۆ بۆ هاووڵاتیانی ئێرانی دەكەین، لەو بڕوایەدام پێدانی ڤیزا بۆ سەردانی گەشتیارانی ئێران بۆ عیراق پێویست نییە و بە دڵنیاییەوە كاری لەسەر دەكەین».\nوتیشی: «ئێستا قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانیمان لەگەڵ ئێراندا بۆ 21 ملیار دۆلاری ساڵانە بەرزبۆتەوە، پێكەوە بەستنی هێڵی شەمەندۆفێری نێوان هەردوو وڵاتیش هۆكارێكی تر دەبێت بۆ گەشەپێدانی پەیوەندییە ئابورییەكان، لەكاتێكدا ئەو هێڵی ئاسنینە درێژكراوەی هێڵی نێوان چین و وڵاتانی ئەوروپایە، كە بە رێگەی ئاوریشم ناودەبرێت و بایەخێكی ئابووری و ستراتیژی زۆری هەیە».


ئه‌نفالستان – مەرگی ئەبابەکر\nئیلول 24, 2020 Omer ئه‌نفال, دەربازبووان 0\nئەبابەكرعەلی سەعید لە دایكبووی ساڵی ١٩٥٤\nگوندی كورێمێ – ناحێی مانگێش -قەزای ئامێدی پارێزگای دهۆك.\nیەکێکە لەو ٦ کەسەی لە کۆمەڵکوژییەکەی گوندی کورێمێ بەبرینداری و بەرێکەوتێکی ئەفسوناوی رزگاربوو.\nلە ساڵی ١٩٨٨ دانیشتووی گوندی كورێمێ بووە. كە پەلاماری قۆناغی هەشتەمی بادینان دەستی پێكرد ئەبابكر پێشمەرگەی پارتی دیموكراتی كوردستان بوو، تا رۆژی ٢٨ی ئابی ساڵی ١٩٨٨ دوای ئەوەی لەهەوڵەکانیان سەرکەوتوو نەبوون بۆ پەرینەوە لەسنور گەرانەوە بۆ گوندەکەی خۆیان، لەوێ بەناچاری لەگەڵ خەڵكێکی زۆر خۆیان رادەستی سوپای عێراق كرد، پاشئەوەی چەكەكانیان تەسلیم كرد، ژن‌و پیاویان لە یەكتری جیاكردووەتەوە هەر لەجێدا ٢٠٠ مەترخوارگوندی كورێمێ كۆی پیاوەكان كە ژمارەیان ٣٣ كەس بوو لەلایەن دوو ئەفسەری سوپاوە كەناوەكانیان عەباس‌و محمەد بوو دوای ئەوەی یەکێک لەئەفسەرەکان بەهۆکی تۆکی پەیوەندی بەسەرۆی خۆیەوە کرد هۆکی تۆکیەکەی داخستەوەوە فەرمانی بەو ١٠ سەربازە کرد، کە گوندنشینەكانیان ریزكردبوو لەبەرانبەریان وەستابوون تەقەبکەن .. هەر لەجێدا گوللەباران كران.\nئەبابكر لەگەڵ دەنگی ئەفسەرەکە کە گوتبووی (ارمي)، پركێشی كردبوو توانیبوی لەریزەكە، بێتە دەروەورابكات، بەڵام ١٠٠ مەترێك دورنەکەوتبووەوە كە جەلادەكان دایانگرتووەتەوەو چەند گوللەیەک قاچەكانیان پێكاوەو كەوتووە.\nلە دیدارێکی نێوانماندا کە رۆژی ٨ی ئایاری ساڵی ٢٠١٣ لە هەولێر لەگەڵیدا ئەنجاممداوە بەدرێژی بۆی باسکردم کە چۆن دەربازی بووەو چەند ئازاری چەشتووە.\nئەبابەكر باشئەوەی بیرمابوو، كە لەدورەوە سێجار بە رەشاش تەقەیان لێكردووە، بەڵام سەربازەكان بە حسابی مردوو بەحێیانهێشتبوو، ئەوشەوە بەجەستەی خوێناوی و ئازاری بریندارییەوە هەتابەیانی لە نزیك تەرمی ئەو کۆمەڵە پیاوەمابووەوە کە سەربازەکان گولەبارانیان کردبوون، بەڵام كە رۆژبووەتەوە كەوتووەتە دەست كۆمەڵیك جاش‌و بردبویان بۆ ناحێی مانگێش كەچی لەوێ هەمان ئەو ئەفسەرەی بینیبوو كە فەرمانی گوللەبارانكردنەكەی دابوو، ئەفسەرەكەش كە ناسیبوویەوە بە پۆستاڵ قاچەبریندارەكانی شێلابوو بەجۆرێك ئازاری ئەبابەكری دابوو.\nلەودیدارەدا شەرواڵەکەی هەڵکرد، شوینی لێدانەكانی پێوەدیاربوو، كەچی سەیرلەوەدابوو، بریاری كوشتنی نەدابوو، ئەفسەرەکە بەخوێنساردییەوە گوتبوی چۆن نەمردوی ؟ ئینجا رادەستی قەلای نزاركێی كردبوو، دوای ئەوەی گەیەندرابووە قەلای نزارکێ چەندرۆژێک مابووەوە ئینجا بریاری لێبوردنی گشتی دەرچوو ئەگەرچی برینەکەی تەداوی نەکرابوو هەوی کردبوو بەڵام بەهۆیەوە رزگاری بوو.\nئەو سەروەختە باوكی سێ منداڵ بوو، ئەوان ئەنفالكران‌و بران بۆكەمپی سەلامییە، برایەكی بەناوی سەعید لەو كۆمەڵكوژیەدا كوژراو برایەكی تریشی بەناوی كامەران پێشتر شەهید بوو.\nئەبابەکر هەتا دوارۆژەکانی ژیانی لە ناحێ مانگێشک نزیک گوندی کورێمی لەگەڵ خانەوادەکەی دەژیا. هەرجارێک چاوی پێم بکەوتایە لەچاوانیدا ئەو دڵشکانەیم دەخوێندەوە وەک بڵێت : چمان کردو چمان دورییەوە ؟! ئەم پیاوە بەدبەختە تەنها بەختی ئەوەی هەبوو کە بەشداری دادگای بالای تاوانەکان بکات و شایەتی لەسەر تاوانەکە بدات ساڵی ٢٠١٢ بەشداری فیلمی ١٠٠١ یەک سێوی کرد.\nبەداخەوە ڕۆژی ٢٠/٩/٢٠٢٠ بەهۆی نەخۆشییەوە گیانی لەدەستدا .\nبەشداری ئەبابەکر لە فیلمی ١٠٠١ سێودا\nجێگەی ئاماژەیە ماوەی سالێک زیاترە هەردوک دەربازبوو ئەبابەکرو عەبدولقەهار باری تەندروستییان خراپەو هەردوکیان بەهۆی دۆخی خراپی جەستەییانەوە لە ماڵەوە لەسەر جێگە کەوتوون . سدقی عەبدولقادریش هەر لەسەرەتای نەوەدەکانەوە کوردستانی بەجێهێشتووەو ئێستا پەناهەندەیەکی وڵاتی سویدە.\nجێگەی ئاماژەیە لەکۆی کۆمەڵکوژییە خوێناوییەکەی ئەنفال تەنها ١٤ کەس دەربازیان بوو، لەوانە ٧ کەسیان خەڵکی گەرمیان و ٦ کەسیان خەڵکی بادینان و یەک کەسیشیان خەڵکی سلێمانیە.. بەداخەوە هەتا ئێستا ئەو دەربازبوانە دلشکاوترین کەسانی نێوکۆمەڵگەی ئێمەن ! بێگومان ئەم شایەتحاڵە زیندوانە کوری هەر میللەتێکی تربونایە عەرشی زەمانەیان پێدەلەرزاندن بەڵام ئەفسوس هەرگیز لەلای بەرپرسانی حزب وحکومەت بەقەد جاشێک قەدریان نەبوو.\nئەوەی دەبوو خەڵکی کورێمێ بیکەن\nنەک هەرخەڵک تەنانەت بەرپرسانی حکومەت خۆشیان ناتوانن نکۆڵی لەو راستی یە بکەن، کە زۆرکار هەیە حکومەت تیایدا کەمتەرخەمە، بەتابەتی لەدۆسێی ئەنفالدا حکومەت لە زۆر سێکتەری ئەو دۆسێیەدا کورتی هێناوەو دەستی بۆنەبردووە، بۆیە بەلای کەمەوە خەڵکی گوندی کورێمێ دەبوو بێ گوێدانە ئەوەی حزب وحکومەت بە تەنگیانەوە دێن یان نا، شوێنێ کۆمەڵکوژییەکەو ئەو سێ چاڵەی کەوا قوربانیەکانی بە کۆمەڵ تێدا کۆکرابووەوەو هەروا هاکەزایی داپۆشرابوون، دوای هەڵدانەوەی روفاتەکانیان و بەخاکسپاردنەوەیان دەبوو شوێنەکە دیاری بکەن و بەلای کەمەوە دیوارێک یان تابلۆیەکیان لە سەر جێگیربکردایەو نەدەبوو بهێڵن شوێنەکەیان ون ببێت.\nبۆئەوەی وەک یادەوەرییەک لە مێژووی کوردو کورێمێدا بمێنێتەوە.\nوەها کارێک ئێستاشی لەگەڵدا بێت کارێکی ئەستەم و گران نیە، چونکە کاتێک گۆرە بە کۆمەڵەکەی کورێمێ هەڵدرانەوە، خەڵکی گوند بە دیاریانەوە بوون و دەزانن شوێنەکەی کامە بووە، بەڵام کاتێک ئێمە چووین بەزەحمەت حاجی عوسمان توانی هەرسێک شوێن گۆرەکە بدۆزێتەوە، ئەگەر ئەو شوێنانە بە دیوارێکیش ئەستەم بێت و لە رووی نرخەوە بۆیان هەڵنەسوڕێ ئەوا لە توانادا بوو بەکۆمەکێکی دەستەجەمعی هەر هیچ نەبێت لەموچەی ئەنفالکراوەکان و شەهیدەکانیان وەک مافێکی خۆیان لەسەر تابلۆیەک رۆژی تاوانەکەو ناوی هەموو شەهیدەکان و تەنانەت ناوی تیپی ٢٩ی سوپاو هەردوو ئەفسەرەکە کە ناویان عەباس و محەمەد بووەو پلەی سەربازییەکەیان ملازم بووە بنوسن و بۆ مێژوو بیهێڵنەوە . بەهیوام هەتا ئێستا ئەگەر نەیان کردووە، لەمەودوا بەو کارە هەڵبستن .\nدەربارەی ئەنفالی بادینان و کۆی دەربازبوانی گۆری بەکۆمەڵ کتێبێکم ئامادەیە بەهیوام ژیان دەرفەتم بدات بلاوی بکەمەوە)


(نوسینی شێخ محمد ناصرالدین الالبانی به‌ڕه‌حمه‌ت بێت) وه‌رگێڕانی لێژنه‌یه‌ك . به‌سه‌رپه‌رشتی مامۆستا عدنان بارام\nنوسینی: شێخ محمد ناصرالدین الالبانی به‌ڕه‌حمه‌ت بێت\n( ما یجب على المریض )\n1 ـ پێویسته له سه‌ر نه‌خۆش ڕازى بێت به قه‌زاى خواى په‌روه‌ردگار و ئارامگریش بێت له سه‌ر قه‌ده‌رى و گومانیشى چاك بێت به‌رامبه‌ر به په‌روه‌ردگارى چونكه ئه‌وه بۆى باشتره پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموو یه‌تى : " عجبا لأمر المؤمن إن أمره كله خیر ، ولیس ذاك لأحد إلا للمؤمن ، إن أصابته سراء شكر ، فكان خیرا له ، وإن أصابته ضرّاء صبر ، فكان خیرا له " (رواهما مسلم والبیهقی وأحمد .) ، واته : سه‌رم سووڕماوه له باروكردارى بڕواداران هه‌موو بارووكردارێكى چاكه‌یه بۆى ئه‌و شته بۆ كه‌سى تر نى یه جگه له بڕواداران نه‌بێت ، ئه‌گه‌ر چاكه‌یه‌كى تووش بێت شوكرانه بژێرى ده‌كات به چاكه بۆى ده‌نووسرێت وه ئه‌گه‌ر خراپه‌یه‌كى تووش بێت ئارامى له سه‌ر ده‌گرێت به چاكه بۆى ده‌نووسرێت .\nوه پێغه‌مبه‌ر(صلی الله علیه وسلم) فه‌رمو و یه‌تى : " لا یموتن أحدكم إلا وهو یحسن الظن بالله تعالى " رواهما مسلم والبیهقی وأحمد . . واته : هیچ كه‌سێكتان نه‌مرن ئیللا گومانى چاكبێت به خواى په‌روه‌ردگارى .\n2 ـ وه پێویستیشه له سه‌رى له نێوان ترس ( الخوف ) و هیوا ( الرجاء ) دا بژێت له به‌ر تاوانه‌كانى واته : له سزایى خواى په‌روه‌ردگار بترسێت و له‌و لاشه‌وه هیواى به ڕه‌حم و میهره‌بانى خواى په‌روه‌ردگارى هه‌بێت له به‌ر فه‌رمووده‌كه‌ى ( أنس ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) كه فه‌رموویه‌تى : " أن النبی (صلی الله علیه وسلم) دخل على شاب وهو بالموت فقال : كیف تجدك ؟ قال : والله یارسول الله إنی أرجو الله وإنی أخاف ذنوبی فقال رسول الله (صلی الله علیه وسلم) : لا یجتمعان فی قلب عبد فی مثل هذا الموطن إلا أعطاه الله ما یرجو وأمنه مما یخاف " أخرجه الترمذی وسنده حسن ،وابن ماجه ،وعبدالله بن أحمد فی (زوائد الزهد : 24/25) وابن أبی الدنیا كما فی (الترغیب:4/141). واته : جارێكیان پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) ڕۆشته لاى لاوێك له سه‌ره مه‌رگدا بوو پێى فه‌رموو : چۆن خۆت ده‌بینیت ؟ ئه‌ویش ووتى : سوێند بێت به خواى په‌روه‌ردگار ـ ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) ـ هیوام به میهره‌بانى په‌روه‌ردگارم هه‌یه و له‌ولاشه‌وه ترسى تاوانه‌كانم هه‌یه پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) فه‌رمووى : هه‌رگیز ئه‌و دوو شته له كاتێكى ئاوادا كۆ نابنه‌وه له دڵى به‌نده‌یه‌ك له به‌نده‌كانى خواى په‌روه‌ردگار ئیللا ئه‌وه‌ى پێ ده‌به‌خشێت كه به هیوایه‌تى و دڵ ئارام و متمانه‌شى ده‌كات له‌و شته‌ى كه لێى ده‌ترسێت .\n3 ـ وه هه‌رچه‌نده ئازارى نه‌خۆشیه‌كه‌ى زۆر بێت بۆى نیه ئاوات و خۆزگه‌ى مردن بكات له به‌ر فه‌رمووده‌ى ( أم فضل ) ـ ڕه‌زاى خواى لێ بێت ـ كه ده‌گێڕێته‌وه : " أن رسول الله (صلی الله علیه وسلم) دخل علیهم وعباس عم رسول الله یشتكی فتمنى عباس الموت فقال له رسول الله (صلی الله علیه وسلم) : یا عم !لا تتمن الموت فانك إن كنت محسنا فأن تؤخر تزداد إحسانا إلى إحسانك خیر لك وإن كنت مسیئا فأن تؤخر فتستعتب من إساءتك خیر لك فلا تتمن الموت " أخرجه الحاكم (1/339) . واته : جارێكیان پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) ڕۆشته ژووره‌وه بۆ لایان و ( عباس ) ى مامى پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله علیه وسلم) نه‌خۆش و به ئازار بوو بۆیه ( عباس ) ئاوات و خۆزگه‌ى مردنى كرد پێغه‌مبه‌رى خواش (صلی الله علیه وسلم) پێى فه‌رموو : ئه‌ى مامى به‌ڕێزم ئاوات و خۆزگه‌ى مردن مه‌كه چونكه ئه‌گه‌ر چاكه‌كار بیت ئه‌وا تا مردنت دوا بكه‌وێت چاكه‌ى زیاتر ده‌كه‌یت له سه‌ر چاكه‌كانت وه ئه‌گه‌ر خراپه‌كار بیت ئه‌وا تا مردنت دوا بكه‌وێت زیاتر په‌شیمان ده‌بیته‌وه له تاوانه‌كانت ئه‌وه‌شت بۆ باشتره بۆیه ئاوات و خۆزگه‌ى مردن مه‌كه . وه له فه‌رمووده‌ى ( أنس ) دا به ( مرفوع ) ى هاتووه كه فه‌رموویه‌تى (صلی الله علیه وسلم) : " فإن كان لا بد فاعلا فلیقل : اللهم أحیینی ما كانت الحیاة خیرا لی : وتوفنی إذا كانت الوفاة خیرا لی " أخرجه الشیخان والبهقی (3/377) وغیرهم . ، واته : وه ئه‌گه‌ر هه‌ر نه‌كرا و ده‌بێت وته‌یه‌ك بڵێت ئه‌وا با بڵێت : ئه‌ى په‌روه‌ردگارم بمژێنه تا ئه‌و كاته‌ى كه ژیانم چاكه بۆم وه بشمرێنه ئه‌گه‌ر مردنم چاك بوو بۆم .\n4 ـ وه ئه‌گه‌ر هه‌ر مافێكى له سه‌ر بوو با بیگێڕێته‌وه بۆ خاوه‌نه‌كانى ئه‌گه‌ر له توانایدا بوو با وه‌سێتى پێ بكات چونكه پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموویه‌تى : " من كانت عنده مظلمة لأخیه من عرضه أو ماله ، فلیؤدها إلیه ، قبل أن یأتی یوم القیامة ، لا یقبل فیه دینار ولا درهم ، إن كان له عمل صالح أخذ منه ، وأعطی صاحبه ، وإن لم یكن له عمل صالح ، أخذ من سیئات صاحبه فحملت علیه " أخرجه البخاری والبیهتی (3/369) وغیرهما .. واته : هه‌ر كه‌سێك ستم و زوڵمى كردووه له برایه‌كى له ناموسى بێت یان له سه‌روه‌ت و سامانى با بیداته‌وه پێى پێش ئه‌وه‌ى كه ڕۆژى دوایى بێت ئه‌و ڕۆژه‌ى كه درهه‌م و دینارى تێدا وه‌رناگیرێت ئه‌گه‌ر كردارى چاكه‌ى هه‌بێت به‌رامبه‌ر به‌و سته‌م و زۆڵمانه‌ى كه كردوویه‌تى لێى ده‌برێت و ده‌درێت به ئه‌و كه‌سه‌ى كه سته‌م وزوڵمى لێ كردووه ئه‌گه‌ر نه له خراپه‌ى ئه‌و كه‌سه‌ى ده‌خرێته سه‌ر . وه پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) فه‌رمویه‌تى : " أتدرون ما المفلس ؟ قالوا : المفلس فینا من لا دراهم له ولا متاع فقال : إن المفلس من أمتی یأتی یوم القیامة بصلاة وصیام وزكاة ویأتی قدشم هذا وقذف هذا وأكل مال هذا وسفك دم هذا وضرب هذا فیعطى هذا من حسناته وهذا من حسناته . فإن فنیت حسناته قبل أن یقضى ما علیه أخذ من خطایاهم فطرحت علیه ثم طرح فی النار " رواه مسلم (8/ 18) . . واته : ئایا ده‌زانن كێ موفلیس و بێ پاره‌یه ؟ فه‌رموویان : موفلیس و بێ پاره له لاى ئێمه ئه‌و كه‌سه‌یه كه درهه‌م و ناوماڵه‌ى نه‌بێت ئه‌ویش فه‌رمووى : موفلیس له ئوممه‌تى مندا ئه‌و كه‌سه‌یه كه له ڕۆژى دواییدا دێت نوێژ و ڕۆژوو و زه‌كاتى هه‌بێت به‌ڵام له‌و لاشه‌وه قسه‌ى به‌م كردووه و بوختیانى بۆ ئه‌و هه‌ڵبه‌ستووه و ماڵى ئه‌مى خواردووه و خوێنى ئه‌وى ڕشتووه و له‌وى داوه له‌و ڕۆژه‌دا : له چاكه‌كانى ده‌درێت به ئه‌م و به ئه‌و جا ئه‌گه‌ر چاكه‌كانى ته‌واو بێت پێش ئه‌وه‌ى كه لــــــه‌سه‌ریه‌تى ئــــــه‌داى بكات لـــه خراپه‌كانیان ده‌هێنن و ده‌یخه‌نه سه‌ر خراپه‌كانى و پـــاشان ده‌خرێته ئاگرى دۆزه‌خه‌وه . هــــه‌روه‌ها پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموویه‌تى : " من مات وعلیه دین فلیس ثم دینار ولا درهم ولكنها الحسنات والسیئات " أخرجه الحاكم (2/27) والسیاق له وابن ماجه وأحمد (2/70-82) ، واته : ئه‌وه‌ى كه ده‌مرێت و قه‌رزێكى له سه‌ره ئه‌وا با بزانێت كه له‌و ڕۆژه‌دا دینار و درهه‌م نیه جگه له چاكه‌كان و خراپه‌كان نه‌بێت .وه ( جابر ) ى كوڕى ( عبدالله ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) فه‌رموویه‌تى : " لما حضر أحد دعانی أبی من اللیل فقال : ما أرانی إلا مقتولا فی أول من یقتل من أصحابه (صلی الله علیه وسلم) وإنی لا أترك بعدی أعز على منك غیر نفس رسول الله (صلی الله علیه وسلم) وإن على دینا فاقض واستوص بإخوتك خیرا . فأصبحنا فكان أول قتیل ... " ) أخرجه البخاری تاكو كۆتایى فه‌رمووده‌كه . واته : كه جه‌نگى ئوحود هاته پێشه‌وه شه‌و بوو باوكم بانگى كردم و فه‌رمووى : وا بزانم له‌و كه‌سانه ئه‌بم كه یه‌كه‌م كه‌س ده‌كوژرێم له هاوه‌ڵانى پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) منیش له تۆ عه‌زیز ترم نیه دواى خۆم به‌جێى بهێڵم جگه لــــــه پێغه‌مبه‌رى خـــــوا (صلی الله علیه وسلم) جــــا كوڕم بزانه قه‌رزێكم له سه‌ره هه‌وڵى دانه‌وه‌ى بده و چاوت له خوشكه‌كانت بێت به چاكى ده‌ڵێت : كه ڕۆژمان كرده‌وه یه‌كه‌م كه‌س بوو كه كوژرا ... هتد .\n5 ـ وه پێویسته په‌له بكرێت له كردنى ئه‌و وه‌سێته له به‌ر ئه‌و فه‌رمووده‌یه‌ى كه پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) تێیدا فه‌رموویه‌تى : " ما حق لامرئ مسلم یبیت لیلتین وله شیء یرید أن یوصی فیه إلا ووصیته مكتوبة عند رأسه " ) ( متفق علیه ) .، واته : ڕه‌وا نیه بۆ هیچ كه‌سێكى موسڵمان دوو شه‌وى به‌سه‌ردا بێت و وه‌شتێكى هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ى وه‌سێتى پێبكات ئیللا وه‌سێته‌كه‌ى نووسرابێت وله ژێر سه‌ریدا بێت . ( عبدالله ) ى كوڕى ( عمر ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) فه‌رموویه‌تى : (( ما مرت على لیلة منذ سمعت رسول الله (صلی الله علیه وسلم) قال ذلك إلا وعندی وصیتی )) رواه الشیخان وأصحاب السنن وغیرهم . ، واته : شه‌وێكم به سه‌ردا نه‌هاتووه له‌و كاته‌وه كه ئه‌وه‌م له پێغه‌مبه‌رى خواوه (صلی الله علیه وسلم) بیستوه ئیللا وه‌سێته‌كه‌م له لا بووه .\n6 ـ وه پێویسته له وه‌سێته‌كه‌یدا وه‌سێت بكات بۆ ئه‌و خزمانه‌ى كه میرات گرى نین ، واته میراتیان به‌ر ناكه‌وێت ، ئه‌وه‌ش له به‌ر ووته‌ى خواى بڵند و پایه به‌رز : ( كُتِبَ عَلَیْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَیْرًا الْوَصِیَّةُ لِلْوَالِدَیْنِ وَالْأَقْرَبِینَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِینَ )البقرة: ١٨٠ واته : ئه‌ى موسڵمانان ئه‌گه‌ر مردنى یه‌كێكتان نزیك بووه‌وه ، ئه‌وه‌ش به ده‌ركه‌وتنى نیشانه ، و به‌ڵگه‌كانى ، و له دواى خۆى ماڵ و سامانێكى به‌جآ هێشت بوو ، ئه‌وا با وه‌سێت بكات به‌وه‌ى كه به‌شى باوك و دایك و كه‌س و كارى بدرێت ، ئه‌وه‌ش واجبه و پێویسته له سه‌رتان .\n7 ـ وه ڕه‌واشه بۆى كه سێ یه‌كى داراییه‌كه‌ى بكات به خێر له وه‌سێته‌كه‌یدا و بۆى نیه زیاد له‌وه بكات به خێر به‌ڵكو چاكتره له‌وه كه‌متر بێت له به‌ر فه‌رمووده‌ى ( سعد ) ى كوڕى ( أبی وقاص ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) كه ده‌فه‌رمووێت : " كنت مع رسول الله(صلی الله علیه وسلم) فی حجة الوداع فمرضت مرضا أشفیت منه على الموت ، فعادنی رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فقلت : یا رسول الله إن لی مالا كثیرا ، ولیس یرثنی إلا ابنة لی ، أفأوصی بثلثی مالی ؟ قال : لا . قال : قلت : بشطر مالی ؟ قال : لا . قلت : فثلث مالی ؟ قال : الثلث ، والثلث كثیر ، إنك یا سعد ! أن تدع ورثتك أغنیاء خیر لك من أن تدعهم عالة یتكففون الناس ( وقال بیده ) ، إنك یا سعد لن تنفق نفقة تبتغی بها وجه الله تعالى إلا أجرت علیها ، حتى اللقمة تجعلها فی فیِّ امرأتك . ( قال : فكان بعد الثلث جائزا ) " أخرجه أحمد ( 1524 ) . واته : له گه‌ڵ پێغه‌مبه‌رى خوادا بووم (صلی الله علیه وسلم) له حه‌جى ماڵئاواییدا ، تووشى نه‌خۆشیه‌ك بووم نزیك بوو بمرم ، پێغه‌مبه‌رى خواش (صلی الله علیه وسلم) ئه‌و كاته سه‌ردانى كردم ، و پێم وت ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) من ماڵێكى زۆرم هه‌یه ، و جگه له كچێكیش كه‌سى تر میرات گرم نیه ، ئایا دوو له سآى ماڵه‌كه‌م بكه‌م له ڕێى خواى په‌روه‌ردگار ؟ فه‌رمووى : نه‌خێر ، ده‌ڵێت ، ووتم : ئه‌ى نیوه‌ى بكه‌م ؟ دیسان فه‌رمووى : نه‌خێر ، ده‌ڵێت ووتم : ئه‌ى سێ یه‌كێكى ؟ فه‌رمووى : به‌ڵى سێ یه‌كێكى ، به‌ڵام سێ یه‌كیش هه‌ر زۆره ، تۆ ئه‌ى ( سعد ) ! ئه‌گه‌ر میرات گرانت به ده‌وڵه‌مه‌ندى له دواى خۆت به‌جێ بهێلیت ، باشتره بۆت له دواى خۆت به هه‌ژارى به‌جێیان بهێلیت ، ده‌ست له خه‌ڵك پان بكه‌نه‌وه ، و ( ده‌ستیشى پان ده‌كرده‌وه ) ، تۆ ئه‌ى ( سعد ) ! تۆ هه‌ر بژێویه‌كى ماڵه‌كه‌ت كردبێت ، له به‌ر ڕه‌زامه‌ندى خواى په‌روه‌ردگار ئیللا پاداشت ده‌درێیته‌وه له سه‌رى ، ته‌نانه‌ت ئه‌و پارووه‌ش كه ده‌یكه‌یت به ده‌مى خێزانه‌كه‌ته‌وه ئه‌وه‌شت هه‌ر به چاكه بۆ ده‌نووسرێت ، و پاداشت ده‌درێیته‌وه له سه‌رى ( فه‌رمووى : دواى ئه‌وه سێ یه‌ك به دواوه بو به ڕه‌وا ) . وه ( عبدالله ) ى كوڕى ( عباس ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) فه‌رموویه‌تى : " وددت أن الناس عضوا من الثلث إلى الربع فی الوصیة ، لأن النبی (صلی الله علیه وسلم) قال : الثلث كثیر " أخرجه أحمد (2029، 2076) والشیخان والبیهقی (6/269) وغیرهم . . واته : حه‌زم ده‌كرد خه‌ڵكى وازیان بهێنایه له سێ یه‌ك بۆ چواریه‌ك ( چاره‌ك ) له به‌خشینى میراته‌كه‌یان له كاتى وه‌سێت كردندا ، چونكه پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموویه‌تى : "" الثلث كثیر " واته : سێیه‌ك زۆره " .\n8 ـ وه دوو موسڵمانى عادل بكات به شایه‌ت له سه‌ر ئه‌و وه‌سێته‌ى ، ئه‌گه‌ر نه‌بوون ، ئه‌وا دوو كه‌سى غه‌یره دین ، به‌مه‌رجێ متمانه‌یان بكرێته سه‌ر له كاتى گوماندا ، هه‌روه‌كو ئه‌وه‌ى كه له وته‌ى خواى په‌روه‌ردگاردا ڕوونكراوه‌ته‌وه : ( یِا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ شَهَادَةُ بَیْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِینَ الْوَصِیَّةِ اثْنَانِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنكُمْ أَوْ آخَرَانِ مِنْ غَیْرِكُمْ إِنْ أَنتُمْ ضَرَبْتُمْ فِی الأَرْضِ فَأَصَابَتْكُم مُّصِیبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُمَا مِن بَعْدِ الصَّلاَةِ فَیُقْسِمَانِ بِاللّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لاَ نَشْتَرِی بِهِ ثَمَنًا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَلاَ نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّهِ إِنَّا إِذًا لَّمِنَ الآثِمِینَ فَإِنْ عُثِرَ عَلَى أَنَّهُمَا اسْتَحَقَّا إِثْمًا (1) فَآخَرَانِ یِقُومَانُ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِینَ اسْتَحَقَّ عَلَیْهِمُ الأَوْلَیَانِ فَیُقْسِمَانِ بِاللّهِ لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِن شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَیْنَا إِنَّا إِذًا لَّمِنَ الظَّالِمِینَ ذَلِكَ أَدْنَى أَن یَأْتُواْ بِالشَّهَادَةِ عَلَى وَجْهِهَا أَوْ یَخَافُواْ أَن تُرَدَّ أَیْمَانٌ بَعْدَ أَیْمَانِهِمْ وَاتَّقُوا اللّهَ وَاسْمَعُواْ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْفَاسِقِینَ ) ( سورة المائدة : 106 / 108). (1)( أی فإن اتفق الاطلاع على أن الشاهدین المقسمین استحقا إثما بالكذب والكتمان فی الشهادة ، أو بالخیانة وكتمان شئ من التركة فی حالة ائتمانهما علیها فالواجب ، أو فالذی یعمل لاحقاق الحق هو أن ترد الیمین إلى الورثة بأن یقوم رجلان آخران مقامهما من أولیاء المیت الوارثین له ، الذین استحق ذلك الاثم بالاجرام علیهم ، والخیانة لهم . كذا فی " تفسیر المنار " ، وراجع تمام البحث فیه ( 7 / 222 ) ).\n9 ـ به‌ڵام سه‌باره‌ت به وه‌سێت كردن بۆ باوك و دایك ( الوالدان ) و كه‌س و كارى ( الأقربون ) ئه‌وانه‌ى كه میراتیان به‌ر ده‌كه‌وێت ، نابێت بكرێت ، چونكه حوكمه‌كه‌ى هه‌ڵگیراوه ، و نه‌مــــــــــــــاوه ( واته : منسوخه ) به‌و ئایه‌ته‌ى كه باسى میراتگرى ده‌كات ، وه پێغه‌مبه‌رى خواش (صلی الله علیه وسلم) به باشترین شێوه ئه‌وه‌ى ڕوون كردووه‌ته‌وه له ووتارى حه‌جى ماڵئاوایدا ، كه فه‌رموویه‌تى : " إن الله قد أعطى كل ذی حق حقه ، فلا وصیة لوارث " أخرجه أبو داود والترمذی وحسنه والبیهقی (6 / 264) . واته : خواى په‌روه‌ردگار به‌ش و مافى هه‌موو خاوه‌ن به‌شێكى داوه ، بۆیه بۆ میرات گرى پێویست به وه‌سێت ناكات .\n10 ـ زیان و زه‌ره‌ر گه‌یاندنیش له وه‌سێتدا ، وه‌ك ئه‌وه‌ى كه وه‌سێت بكات كه هه‌ندێك له میرات گرانى له مافى خۆیان بێ به‌ش بكات له مافیان له میراته‌كه ، یان به‌شى هه‌ندێكیان زیاتر بكات له به‌شى ئه‌وانى تر ، خواى په‌روه‌ردگار فه‌رموویه‌تى : ( لِّلرِّجَالِ نَصیِبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالأَقْرَبُونَ ... مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِیبًا مَّفْرُوضًا ... ) ( سورة النساء : 6 ـ 12 ) ، وه له دواییه‌كه‌یاندا فه‌رموویه‌تى : ( مِن بَعْدِ وَصِیَّةٍ یُوصَى بِهَآ أَوْ دَیْنٍ غَیْرَ مُضَآرٍّ وَصِیَّةً مِّنَ اللّهِ وَاللّهُ عَلِیمٌ حَلِیمٌ ) .\nوه له به‌ر فه‌رمووده‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) كه فه‌رموویه‌تى : " لا ضرر ، من ضار ضاره الله ، ومن شاقه الله " أخرجه الدار قطنی (522) والحاكم (2/57- 58) ، واته : زیان و زه‌ره‌ر گه‌یاندن دروست نیه ، جا هه‌ر كه‌سێك زیان و زه‌ره‌ر به كه‌سێك بگه‌یه‌نێت ، خواى په‌روه‌ردگار زه‌ره‌ر و زیانى پێده‌گه‌یه‌نێت ، وه ئه‌و كه‌سه‌ش كه مه‌شه‌قه‌ت و ناڕه‌حه‌تى بخاته سه‌ر كه‌سێك ، خواى په‌روه‌ردگار مه‌شه‌قه‌ت و ناڕه‌حتى و ده‌خاته سه‌ر .\n11 ـ ئه‌و وه‌سێته‌ش كه زوڵم و سته‌مى تێدا بێت ، پوچه‌ڵه و ڕه‌تكراوه‌یه ، له به‌ر فه‌رمووده‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) كه فه‌رموویه‌تى : " من أحدث فی أمرنا هذا ما لیس منه فهو رد " أخرجه الشیخان فی " صحیحیهما " وأحمد وغیرهم ، واته : ئه‌و كه‌سه‌ى كه تازه‌گه‌رى و بیدعه‌یه‌ك له ئایینه‌كه‌ى ئێمه‌دا بهێنێته كایه‌وه ، به ڕووى خاوه‌نه‌كه‌یدا ده‌درێته‌وه ، و ڕه‌ت ده‌كرێته‌وه .وه له به‌ر ئه‌و فه‌رمووده‌یه‌ى كه ( عمران ) ى كوڕى ( حصین ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) ده‌یگێڕێته‌وه كه : " أن رجلا أعتق عند موته ستة رجلة ( كؤى ( رجل ) ة .) ، فجاء ورثته من الاعراب ، فأخبروا رسول الله (صلی الله علیه وسلم) بما صنع ، قال : أو فعل ذلك !؟ قال : لو علمنا ـ إن شاء الله ـ ما صلینا علیه ، قال : فأقرع بینهم ، فأعتق منهم اثنین ، ورد أربعة فی الرق " أخرجه أحمد (4/446) ومسلم بنحوه وكذا الطحاوی والبیهقی وغیرهم .، واته : پیاوێك له سه‌ره مه‌رگیدا شه‌ش كۆیله‌ى له كویله‌كانى ئازاد ده‌كات كه هه‌موو پیاو ده‌بن ، پاشان میرات گرانى كه كه‌سانێكى ده‌شته‌كى بوون هاتنه خزمه‌ت پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) ، و هه‌واڵى ئه‌و كاره‌یان پێ ڕاگه‌یاند ، ئه‌ویش فه‌رمووى : ئایا ئه‌وه‌ى كردووه ؟ وتیان به‌ڵێ ، ئه‌گه‌ر ئاگادارى ببوایه‌ین ـ به ویستى خواى په‌روه‌ردگار ـ نوێژمان له سه‌ر نه‌ده‌كرد ، ده‌ڵێت : پێغه‌مبه‌رى خواش (صلی الله علیه وسلم) تیروپشكى له نێوان كردن ، و دووانى لێ ئازاد كردن ، و چواریانى گه‌ڕانه‌وه بۆ كۆیلایه‌تى .\n12 ـ وه له به‌ر ئه‌وه‌ى كه كارى زۆرینه‌ى خه‌ڵك له‌م سه‌رده‌مانه‌دا تازه‌گه‌رى و بیدعه كردنه له ئایینه‌كه‌یان به گشتى ، و به‌تایبه‌ت له‌و بابه‌تانه‌ى كه په‌یوه‌ستن به جه‌نازه‌وه ، یه‌كێك له‌و پێویستانه ئه‌وه‌یه كه موسڵمان وه‌سێت بكات به‌وه‌ى كه به‌ڕێكردن و به‌خاك سپاردنه‌كه‌ى به پێى سوننه‌ت بێت ، ئه‌وه‌ش كرده‌وه كردنه به وته‌ى خواى په‌روه‌ردگار كه فه‌رموویه‌تى : ( یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِیكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَیْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا یَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَیَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ ) ( سورة التحریم : 6 ) .\nله به‌ر ئه‌وه‌یه ده‌بینین هاوه‌ڵانى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) وه‌سێتیان به‌و شته ده‌كرد ، وه شوێنه‌واریان له‌و باسه‌ى كه كردوومانه زۆره ، لێره‌شدا هه‌ندێكى باس ده‌كه‌ین :\nأ ـ له ( عامر ) ى كوڕى ( سعد ) ى كوڕى ( أبی وقاص ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) ده‌گێڕێته‌وه كه باوكى له نه‌خۆشى سه‌ره‌مه‌رگیدا فه‌رمووى : " ألحدوا لی لحدا ، وانصبوا علی اللبن نصبا ، كما صنع برسول الله (صلی الله علیه وسلم) " أخرجه مسلم والبیهقی (3/ 407 ) وغیرهما . . واته : له كاتى به‌خاك سپاردنم ئه‌ڵحه‌دێكم بۆ دروست بكه‌ن ، و خشته‌كانم به جوانى له سه‌ر ڕیز بكه‌ن ، هه‌روه‌كو چۆن بۆ پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله علیه وسلم) ئه‌نجام درا .\nب ـ له ( أبو برده ) ه‌وه (ڕه‌زای خوای لێبێت) ده‌گێڕنه‌وه كه فه‌رموویه‌تى : " أوصى أبو موسى (ڕه‌زای خوای لێبێت) حین حضره الموت قال : إذا انطلقتم بجنازتی فأسرعوا بی المشی ، ولا تتبعونی بمجمر ، ولا تجعلن على لحدی شیئا یحول بینی وبین التراب ، ولا تجعلن على قبری بناء ، وأشهدكم أنی برئ من كل حالقة أو سالقة أو خارقة ، قالوا سمعت فیه شیئا ؟ قال : نعم ، من رسول الله (صلی الله علیه وسلم) " أخرجه أحمد (4/397) والبیهقی (3/395) بهذا التمام ، وابن ماجه بسند حسن . واته : ( أبو موسى ) (ڕه‌زای خوای لێبێت) له كاتى سه‌ره‌مه‌رگیدا وه‌سێتى به‌وه كرد ، و فه‌رمووى : ئه‌گه‌ر ته‌رمه‌كه‌متان به ڕێكرد ، ئه‌وا به په‌له ته‌رمه‌كه‌م ببه‌ن ، ئاگر و ئاگردانم به دوادا نه‌به‌ن ، و هیچ شتێك له سه‌ر ئه‌ڵحه‌ده‌كه‌م دامه‌نه‌ن ببێت به ڕێگر له نێوان من و خۆڵدا ، بیناش له سه‌ر گۆڕه‌كه‌م درووست مه‌كه‌ن ، و ئێوه‌ش شایت بن كه من بێ به‌ریم له هه‌موو ئه‌و ئافره‌تانه‌ى كه پرچیان ده‌ڕنن له كاتى مردنى كه‌سێكیان ، و ئه‌وانه‌ش كه له ڕوومه‌تیان ده‌ده‌ن و ده‌یڕوشێنن ، وه ئه‌وانه‌ش كه یه‌خه و كراسه‌كه‌نیان داده‌دڕن ، پێیان ووت شتێكت له‌و باره‌یه‌وه بیستووه له پێغه‌مبه‌رى خواوه (صلی الله علیه وسلم) ؟ ئه‌ویش ووتى : به‌ڵى له پێغه‌مبه‌رى خواوه (صلی الله علیه وسلم) بیستوومه .\nج ـ له ( حذیفة ) ه‌وه (ڕه‌زای خوای لێبێت) ده‌گێڕنه‌وه فه‌رموویه‌تى : " إذا أنا مت فلا تؤذنوا بی أحدا ، فإنی أخاف أن یكون نعیا ، وإنی سمعت رسول الله (صلی الله علیه وسلم) ینهی عن النعی " أخرجه الترمذی (2/ 129) وقال : " حدیث حسن "، ورواه غیره بنحوه وسیأتی فی (النعی) وفی الباب آثار أخرى تأتی فی المسألة (47) . واته : ئه‌گه‌ر من مردم كه‌س ئاگادار مه‌كه‌ن به مردنم ، چونكه ده‌ترسم بڕواته بابى نه‌عیه‌وه ، چونكه له پێغه‌مبه‌رى خواوه بیستوومه نه‌هى ده‌كرد له نه‌عى كردن . له به‌ر هه‌موو ئه‌وانه كه له پێشدا باس كران پێشه‌وا ( النووى ) ـ ڕه‌حمه‌تى خواى لێ بێت ـ له كتێبى ( الأذكار ) دا فه‌رموویه‌تى : (( ویستحب له استحبابا مؤكدا أن یوصیهم باجتناب ما جرت العادة به من البدع فی الجنائز ویؤكد العهد بذلك )) . واته : سوننه‌ته ـ سوننه‌تێكى جه‌خت له سه‌ر كراو ـ بۆ موسڵمان كه وه‌سێت بكات به دووركه‌وه‌تنه‌وه له هه‌موو ئه‌و بیدعه و تازه‌گه‌ریانه‌ى كه بوونه‌ته داب و نه‌ریتى خه‌ڵك له كاتى به‌ڕێكردن و مه‌راسیمى جه‌نازه‌دا ، وه زوو به زووش ئه‌وه‌یان بیر بخاته‌وه و تازه‌ى بكاته‌وه .


بەهرۆز جەعفەر: قەزیەی کورد بە کوێ ئەگات؟. – WTARIKURD\nبەهرۆز جەعفەر: قەزیەی کورد بە کوێ ئەگات؟.\nپۆستی سەرۆک کۆمار بۆ «دوکتۆر بەرهەم ساڵح» یەکلابۆتەوەو، قسەیەک هەڵناگرێت. بەڵام قەزیەی کورد تەنها پۆستێک و دوان نییە، بەڵکو کێشەی بنچینەیی لە هەرێمی کوردستان هەیە، بەشێکی زۆر لە کادرو لایەنگرانی پارتی دیموکراتی کوردستان وا بۆی چوون کە ئێمە دژایەتی پارتی و بارزانی ئەکەین. ئەمە دیدێکی هەڵەیە.\nئێمە بە گژ بڕیارو سیاسەتی هەڵەدا ئەچینەوە، کە لە پێش ڕیفراندۆم ەوە درێژەی هەیە، ئێمە لە نزیکەوە پێمان گوتن مۆڵەت بدەن با خزمەتی میللەتەکەمان بکەین، با لۆبی بۆ بکەین، با ڕای گشتی جیهانی بجوڵێنین، لە ڕێگەی ناوەندە زانستیەکانی خۆمانەوە، ئەوان ئەچن دەیان ملیۆن دۆلار ئەبەخشن لە واشینگتۆن تا چەند بابەتێکیان لەسەر بنوسن. برادەرێکیان هێنابو لە پەیمانگەی واشنتۆن بۆ ڕۆژهەڵاتی نزیک ڕاوێژیان پێ ئەکرد، دوایی بە تیمەکەی ئێمەی ووت «ئەم ڕیفراندۆمە بێعەقڵترین بڕیار بووە لەم ناوچەیە لە چەند ساڵی ڕابردووەوە بۆ ئێستا».\nئەوانەی یەک هەزار ماستاو درۆیان بۆ کردن، دوای ڕیفراندۆم ـەکە ئەیانگوت « با بارزانی ڕاستەوخۆ ئێستا داوای لێبوردن لە میللەت بکا» ئێمەش کە ڕووبەڕوو ڕاستیەکانمان پێوتون و هاتۆتە دی «ڕقیان لێ گرتوین»!. سەیرم لەم هەموو لایەنگرە نەخوێنەوارە دێ پارتیان لێ بوە بە خواو پێغەمبەر.\nئیمرۆکە پارتی دیموکراتی کوردستان کارو ئارگیۆمێنتی نەماوە لەسایەی یەک دونیا لەگلەگی و درۆزن و ملیاردێر و دەرگاوانی نەزان ـەوە ئەوە نەبێت کە یەکڕیزی تێک بداو، کۆمەڵگەی کوردی بەرەو هەڵدێر ببات. پارتی بە چاوی سووک سەیری هەموو شتێک ئەکا لە دەرەوەی خۆی، پێش ئەوەی نیەتی کوردانەی هەبێت، نیەتی شکاندنی هەیە، تا دوایی کۆنترۆڵت بکا.\nلەم سۆنگەیەوە، کاری ئێمەش خۆبەخشانە لۆبیکردنە لە میدیای عێراقی و ناوخۆیی و دەرەکی، لەناوەندەکانی ناوچەکە، لە ناوەندی حیزبەکان بۆ سەرخستنی بەرهەم ساڵەحێک کە دیدێکی لیبراڵ و بیرێکی ڕووناکی هەیە بۆ ئایندە.\nعەشقی کورسی و پارە شێتی نەکردوین سواری سەری خۆمان بین و، دواتریش دەستی دوژمنەکانی میللەتەکەمان ماچ بکەین تا قوتارمان بکات. ئیتر ئەم نیشتیمانە بەرەو هەڵدێر ئەڕوات لەسەر دەستی مونەزیرە درۆزنەکانی کوردایەتی. هیچ چەمکێک نەما ئەمانە سوکی نەکەن و پەکی نەخەن لە هەرێمێکی چکۆلانەدا، ئابڕووی کوردو کوردستان و دیموکراسی و هەڵبژاردن و حکومڕانی و حیزبایەتی و میدیاو مافەکانی مرۆڤ و….هەموو شتێکیان برد… لە هەموو شوێنێک میللەتی ئێمەیان سوک و ناشیرین کرد بە هۆی بەرژەوەندی نوخبەیەکی دەستەڵاتدار و دەوروبەرەکانیانەوە، بۆ شاردنەوەی ئەم شکستانەش لەناو گێژاوی ئەم هەموو ترسناکیە جیهانی و هەرێمایەتیەی لە ناوچەکەدا هەیە، هاتون هەڕەشەی دوو ئیدارەی ئەکەن و، خەڵکی خۆیان بەشەڕە قسەی ناوخۆییەوە سەرقاڵ ئەکەن. ئەوانەی وتیان ئابوری سەربەخۆ چێ ئەکەین ئەوەتا نیوەی مووچەی مانگێکی فەرمانبەرانی هەرێمیان بۆ بەرتیل بردۆتە بەغدا تا ڕێگەیان بەن سوێندێک بە یەکێتی خاکی عێراق بخۆن !. پارەکە ئەم عانە پارتی وتی ئەگەر مالیکی ببێتەوە سەرۆکوەزیران دەوڵەت ڕائەگەیەنم، ئیمساڵەکە ئەڵێ ئەگەر کاندیدەکەمان نەکەنە سەرۆک کۆمار دووئیدارەیی ڕادەگەیەنم!.\nئیتر بەدەستی خۆیانە، چەن دەنگ و چەن کورسیان بوێ ئەوەندە ئەهێنن و بۆخۆیانی ئەنووسن. چەند و کێ شیان نەوێ ئەمە دوژمنی گەلەو، دژی شۆڕشەو، یەکڕیزی ناپارێزێ….!. یەکڕیزی لای ئەوان سوجدە بردنە بۆ چەند فەعۆیەکی حیزب و هیچی تر!. بە گشتی کورد نابێ بە هیچ تا ئەمانە هەبن.\nنەبەز گۆران: بەغداد خۆشە، خۆش!\nعەلی مەحمود: پەڵە رەشەكەی هەڵبژاردنی 30 ئەیلول.


پۆلیس بارتۆمیۆ دەستگیردەکات | دەزگاى زارى کرمانجى\nمەهدی محەممەد - زاری کرمانجی : سەرۆکی پێشووی بەرشە، تەنانەت دوای ڕۆیشتنیش کێشە بۆ یانەکەی دروست دەکات.\nئەمڕۆ دووشەممە، پۆلیس بەهۆی لێکۆڵینەوەکانی (جۆزێپ ماریا بارتۆمیو) سەرۆکی پێشووی یانەی کەتەلۆنیا و دۆسیەی هەژمارە بەناوبانگە هەڵبەستراوەکانی بارسا جێت، هەڵیانکوتایە سەر بارەگای یانەی بەرشەلۆنە، ئەم کەیسە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ڕابردوو کاتێک سەرچاوەکانی ڕاگەیاندن ئاشکرایان کرد کە سەرۆکی پێشوو کۆمپانیایەکی تایبەت دیاری دەکات بۆ بەڕێوەبردنی هەژماری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بۆ ئەوەی ڕکابەرەکانی لێ ببەزێنێت،\nڕادیۆ کەتەلۆنیا بەیانی ئەمڕۆ ڕایگەیاند، کە پۆلیس هەڵیانکوتایە سەر بارەگای بەرشەلۆنە، بۆ ئەوەی بەدوای بەڵگەی زیاتردا بگەڕێن وەک بەشێک لە لێکۆڵینەوەی بەردەوام لەسەر ئەو کەیسە، یانەکە لە بەیاننامەیەکدا کە رۆژی پێشتر دەرچوو، پشتڕاستی کردەوە و هەموو هاوکارییەکی خۆی لەگەڵ دەسەڵاتداران دا پشتڕاست کردەوە،\nبە وتەی لا ڤانگواردیا ، بارتۆمیو و دوو ئەندامی دیکەی بۆردەکە، ئۆسکار گراو و ڕۆمان پۆنت، لە بەشێک لە لێکۆڵینەوەکاندا دەستگیرکراون .\nکاتێک کادینا کۆب لە مانگی شوباتدا بەڵگەنامەی لەسەر ئەو کەیسە بڵاوکردەوە، شەش ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری بارتۆمیو دەستیان لەکارکێشایەوە،\nهاوکات سەرۆکی کۆچکردوو جەختی کردەوە کە هیچ پەیوەندییەکی بەو بابەتەوە نییە.\nهەڵکوتانە سەر بارەگای " پارسە جێت " بە لایەن پۆلیسەوە یەکەم جار نییە ، وەک ئەوەی لە مانگی تەمموزی ڕابردوودا ڕوویدا هەروەها لە گەڕان بەدوای هەر بەڵگەیەک کە پەیوەندی بە تێوەگلانی بارتۆمیو و ئیدارەکەیەوە هەبێت .\nلە مانگی تەموزی ڕابردوودا دانیشتنی دادگا ئەنجامدرا و بارتۆمیو لە تۆمەتەکان بێتاوان دانرا، بەڵام ئاماژە بە پەیوەندییەکی ناڕوون و سەرلێشێوان لەگەڵ کۆمپانیاکەدا کرا.\nوا بڕیارە لە مانگی ئازاردا هەڵبژاردنی بەرشەلۆنە ئەنجام بدریت بۆ هەڵبژاردنی دەستەی بەڕێوەبەری نوێ بۆ سەرکردایەتی کردنی یانەکە.


تورکیا.. دوبارەکردنەوەی ھەڵبژاردنی شارەوانی ئیستانبوڵ بەڕێوەدەچێت\nئەمڕۆ یه‌كشه‌ممه 23-6-2019، 10 ملیۆن و 560 هه‌زار و 963 كه‌س له ئیسته‌نبووڵ، سه‌رۆكی گه‌وره‌شاره‌وانیی ئه‌م شاره هه‌ڵده‌بژێرن. پرۆسه‌ی ده‌نگدان كاژێر 8:00ی به‌یانی ده‌ستیپێكرد و كاژێر 5:00 كۆتایی پێدێت.\nدانیشتووانی ئیستانبوڵ، چارەنووسی ھەریەك لە ئاكپارتی و جەھەپە یەكلا دەكەنەوە و دەنگ بە ھەریەك لە بینالی یڵدرم، كاندیدی ئاكپارتی و ئەكرەم ئیمامئۆغڵو، كاندیدی جەھەپە دەدەن، براوەی ئەم ھەڵبژاردنە بۆ پێنج ساڵی داھاتوو دەبێتە سەرۆكی شارەوانی گەورەی ئیستانبوڵ.\nپارتی سەعادەت و پارتی وەتەنیش كاندیدیان بۆ ھەڵبژاردنەكە ھەیە، بەڵام ھەدەپە ھیچ كاندیدێكی نییە و بە فەرمی رایانگەیاندووە، لەپێناو شكستپێھێنانی كاندیدی ھاوپەیمانێتییەكەی ئاكەپە و مەھەپە، پشتگیری لە كاندیدی جەھەپە دەكەن.\nبه‌پێی ئاماری ده‌سته‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كانی توركیا، له هه‌ڵبژاردنی ئیسته‌نبووڵ 10 ملیۆن و 560 هه‌زار و 963 كه‌س ده‌نگ ده‌ده‌ن. نزیکەی دوو ملیۆن و 500 هەزار لەو دەنگدەرانە کوردن. پێنج ملیۆن و 348 هه‌زار و 658 ده‌نگده‌ر ئافره‌ت و پێنج ملیۆن و 212 هه‌زار و 305 ده‌نگده‌ریش پیاون.\nبۆ هەڵبژاردنی گه‌وره شارەوانیی ئیستەنبووڵ لە 39 ناوچەی ئەو شارە دەنگ دەدرێت، 31 هەزار و 342 سندووق داندراون، له‌مانه 62 سندووق له گرتووخانه و 156 سندووقی گه‌ڕۆك بۆ به‌ساڵاچوان و په‌ككه‌وته‌كان به‌كارده‌هێندرێن.\nله‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا 68 هه‌زار و 17 كه‌س له ماوه‌ی نێوان 31ی ئادار و 23ی حوزه‌یراندا به‌م هۆكارانه‌وه مافی ده‌نگدانیان نابێت: 33 هه‌زار و 775 كه‌س سه‌ربازن. 8 هه‌زار و 93 كه‌س حوكمدراون، 4 هه‌زار و 663 كه‌س كێشه‌ی ناونیشانیان هه‌یه، 21 هه‌زار و 157 كه‌س كۆچی دواییان كردووه و 359 كه‌س وڵاتینامه‌یان نه‌ماوه یان له‌ده‌ستداوه.


(بوون) لای مه‌ولانا\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، خودا سروشتی (بوون)ی به شته‌كان داوه و ئه‌م بوونه له جه‌وهه‌ری بونه‌وه‌ره‌كاندایه، نه‌ك له قه‌باره و ژماره‌دا..\nپیشکه‌شه به برا و هاوڕێبازم م٠ قانع خورشید\nله‌دایكبووی 1973 ته‌وێڵه.\nدكتۆرا له ئه‌ده‌بی به‌راوردكاری كوری – فارسی.\nدوو كتێبی چاپكراو و چه‌ند وتار و لێكۆڵینه‌وه‌ی بڵاوكراوه‌ی هه‌یه.\nباسكردن له تێڕوانینی مه‌ولانا بۆ ژیان، به‌بێ باسكردن له تێڕوانینی بۆ (بوون) و (دونیا) مه‌حاڵه، چونكه تێڕوانینی ئه‌و بۆ (بوون) و (عه‌ده‌م) بناغه‌یه بۆ چه‌مكه‌كانی تر و دونیا و جیهانیش به ده‌ركه‌وتنێكی جیهانی عه‌ده‌م ده‌بینێت. لای ئه‌و هه‌بووی ڕاسته‌قینه ته‌نها خودایه و شته‌كانی تر عه‌ده‌من و له‌وه‌وه په‌یدابوون. بوون لای مه‌ولانا وه‌ك بوونێكی فیزیكی و ده‌ره‌كی باسكراوه، هه‌روه‌ها به مانای سروشتی و جه‌وهه‌ری شته‌كانیش هاتووه. ئه‌مه جگه له باسكردنی بوونی قوڵی مرۆڤ، كه به به‌جێهێشتنی ئه‌و بوونه‌ی كه هه‌مانه بۆ ئه‌و بوونه‌ی، كه پێویسته پێیبگه‌ین، به‌ده‌ستدێت.\nمه‌به‌ست له دروستكردنی (بوون)\n"مه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، جگه له خودا هه‌موو بونه‌وه‌ران له كرداره‌كانیاندا مه‌به‌ستێكی زیاتر له خودی خۆیان هه‌یه، ئه‌مه‌ش له‌به‌رئه‌وه‌یه، كه له خۆیاندا كه‌می (نقص)ێك هه‌یه و ده‌یانه‌وێت به‌و كرداره، ته‌واوی (كه‌ماڵ) به‌خۆیان ببه‌خشن. به نموونه، كه‌سێك كه له پێناوی به‌ده‌ستهێنانی زانستدا تێده‌كۆشێت، ده‌یه‌وێت كه‌موكوڕی نه‌زانینی خۆی قه‌ره‌بوو بكاته‌وه، به‌ڵام خودا له خودی خۆی و ده‌سه‌ڵاتیدا ته‌واوه، به‌ڵكو ئه‌و به‌ر له دروستكردنی جیهانیش له هه‌موو سیفاته‌كانیدا كامڵ بووه. وه‌ك پێشه‌وا عه‌لی (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێت: "بصيرُ اذ لا منظور اليه من خلقه – خودا بینا بوو، كاتێك كه هێشتا هیچ بونه‌وه‌رێك به‌دینه‌هاتبوو، كه سه‌یری ئه‌و بكات!). لێره‌وه مه‌ولاناش به‌دیهێنانی بوون له‌سه‌ر بناغه‌ی (به‌خشنده‌یی) و (به‌زه‌یی) خوداوه – نه‌ك سوودی بۆی هه‌بێت – ڕاڤه ده‌كات" . بۆیه له زمانی خالقه‌وه ده‌ڵێت:\nمن نكردم أمر، تاسودی كنم تاكه من بر بندگان جودی كنم\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، كه هه‌بووی ڕاسته‌قینه ته‌نها خودایه، شته‌كانی تر له‌وه‌وه بوونیان په‌یدا بووه، لێره‌وه، كه ئێمه بوونێكی ڕاسته‌قینه‌مان نییه، به عه‌ده‌م داده‌نرێین و – عه‌ده‌م لێره‌دا به‌مانای نه‌بوونی ڕه‌ها نییه، كه دژی بوونه، به‌ڵكو به‌مانای قۆناغی نابه‌رجه‌سته‌بوونه –. كه‌واته ئێمه – بونه‌وه‌ران – نه‌بووی هه‌بوو نوێنین. له‌كاتێكدا خودا بوونی ڕه‌ها و هه‌بووه، به‌ڵام نه‌بوو نوێن :\nما عدم هاییم و هستی های ما تو وجود مگلقی، فانی نما\nمانا و ئامانجی بوون\nمه‌ولانا له ڕێگه‌ی چه‌ند نموونه و نواندنێكه‌وه، ئه‌وه ڕوونده‌كاته‌وه، كه دروستكردنی جیهان ئامانجداره نه‌ك بێهوده و بێ مانا٠ ئه‌مه‌ش له‌م ده‌قه‌دا ده‌رده‌بڕێت:\n1. هیچ نقاشی نگارد زین نقش بی امید نفع، بهر عین نقش؟\n2. بلكه بهر میهمانان و كیهان كه به فرجه وارهند از اندهان\n3. شادی بچگان و یاد دوستان دوستان رفته را از نقش ان\n4. هیچ كوزه گركند كوزه شتاب بهر عین كوزه، نه بر بوی اب؟\n5. نقش ڤاهر، بهر نقش غایب است و أن برای غایب دیگر ببست\n6. همچو بازی های شگرنج ای پسر فایده‌ْ هر لعب در تالی نگر\nئه‌و له به‌یتی یه‌كه‌مدا ده‌ڵێت: ئایا هیچ نیگاركێشێك ده‌ستده‌كه‌وێت، كه نیگارێك به‌بێ پاڵنه‌ری كه‌ڵك و سود و ته‌نها له‌پێناوی وێنه‌كێشاندا وێنه بكێشێت و هیچ ئامانجێكی لێی نه‌بێت. واته گه‌ر دروستكراوێك له كردار و جوڵه‌كانی خۆیدا بێ ئامانج نه‌بێت، چۆن مومكینه خودایه‌كی دانا له نیگاركێشان و دروستكردنی دروستكراوه‌كاندا، بێ ئامانج و حیكمه‌ت بێت؟\nله به‌یتی دووه‌مدا پێمان ده‌ڵێت: ئه‌و نیگاركێشه، نیگار و وێنه‌كانی – به ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ – له‌پێناوی ته‌ماشاكردندا ده‌یكات، تا میوانی گه‌وره و بچوك بیبینن و له خه‌م و ناخۆشی و ناشیرینیه‌كان ڕزگاریان بێت.\nله به‌یتی سێیه‌مدا پێیوایه، نیگاركێش، به‌و نیگار و وێنانه‌ی كه ده‌یكێشێت، ده‌یه‌وێت منداڵان شادومان بكات و دۆستانیش به سه‌یركردنی ئه‌و نیگارانه، یاده‌وه‌ری دۆستانی دیارنه‌ماو و له‌ده‌ستچوویان به زیندوویی ڕابگرن.\nله به‌یتی چواره‌مدا دووباره ده‌پرسێت: ئایا هیچ گۆزه‌دروستكه‌رێك هه‌یه گورجوگۆڵانه گۆزه له‌پێناوی گۆزه‌كه خۆیدا – بێ ئه‌وه‌ی خه‌ڵك له یاده‌وه‌ریدا نه‌بێت – دروستبكات؟ یان به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌وه ڕه‌چاوبكات، كه گۆزه ئامرازێكی به‌هره‌مه‌ندبوونه له ئاو؟\nله به‌یتی پێنجه‌مدا، نموونه به ده‌فر و قاپدروستكه‌ر و خۆشنووس ده‌هێنێته‌وه و هه‌مان پرسیار ده‌كات: كه ئایا بێ مه‌به‌ست و ئامانج ئه‌و كاره‌یان ده‌كه‌ن؟ دواتر وه‌ك ده‌رئه‌نجامێك پێمان ده‌ڵێت، وێنه‌ی ڕواڵه‌تی له‌پێناوی وێنه‌ی ناخه‌كی (باطني) و نادیاردا دروستكراوه، هه‌ر وێنه‌یه‌كی ناخه‌كیش له خۆیدا له‌پێناوی وێنه‌یه‌كی ناخه‌كی باڵاتر له خۆیدا به‌دیهاتووه.\nواته لێره‌دا مه‌ولانا ده‌یه‌وێت پێمان بڵێت "جیهان هه‌میشه له حاڵه‌تی له‌دایكبوون و زاوزێدایه و ئه‌م زنجیره‌ی خه‌لقه به‌رده‌وامه، له ژێر چاودێری سیستێمی هۆكار و هۆكارساز (سبب و مسبب)دا په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵ یه‌كدی هه‌یه، ڕه‌وتی ته‌واوكردن و بڵندكردنه‌وه ده‌پێون، تا سه‌رئه‌نجام به ئامانجی ئامانجه‌كان و كۆتایی كۆتاییه‌كان – خودا – ده‌گه‌ن. ئه‌مه‌ش – وه‌ك له به‌یتی شه‌شه‌مدا هاتووه – وه‌ك جوڵه‌كانی دانه‌ی شه‌تره‌نج وایه، كه ده‌بێت كه‌ڵك و ئه‌نجامی جوڵه‌ی هه‌ر دانه‌یه‌ك له جوڵه‌كانی دواتردا ببینی" .\nنهێنی دروستكردن و له‌ناوچوون له بووندا\nمه‌ولانا له به‌سه‌رهاتێكدا، ڕاز و نهێنی په‌یدابوون و له‌ناوچوونی بونه‌وه‌ران ده‌خاته‌ڕوو. ئه‌م به‌سه‌رهاته‌ش له‌سه‌ر بنه‌مای گێڕانه‌وه‌ی گفتوگۆیه‌كی نێوان موسا پێغه‌مبه‌ر (د.خ) و خودا ڕێكخراوه. ئه‌نجامی ئه‌م گفتوگۆیه، ئه‌وه‌یه، كه هه‌ر بونه‌وه‌رێك له‌پێناوی گه‌یشتنی به حاڵه‌تی ته‌واویه‌تی (كه‌ماڵ)ی شایسته‌ی خۆیدا دروستكراوه ، كه پێویسته پێبگات . ئه‌مه‌ش پوخته‌ی تێكسته‌كه‌یه:\n1. گفت موسی: ای خداوند حساب نقش كردی، باز چون كردی خراب؟\n2. نرو ماده نقش كردی جانفزا وأنگهان ویران كنی این را چرا؟\n3. گفت حق: دانم كه این پرسش تورا نیست از انكار و غفلت و ز هوا\n4. لیك می خواهی كه در أفعال ما باز جویی حكمت و سرّ بقا\n5. تا از أن واقف كنی مر عام را پخته گردانی بدین هم خام را\n6. موسیا تخمی بكار اندر زمین تا تو خود، هم وادهی انصاف این\n7. داس بگرفت و، مر أن را می برید پس ندا از غیب در گوشش رسید\n8. كه چرا كشتی كنی و پروری چون كمالی یافت، أن را می بری؟\n9. گفت: یارب ز أن كنم ویران و پست كه در اینجا دانه هست و كاه هست\n10. نیست حكمت این دو را أمیختن فرق واجب می كند در بیختن\n11. گفت: این دانش تو ازكی یافتی؟ كه به دانش بیدری بر ساختی\n12. گفت: تمیزم تو دادی ا ی خدا گفت: پس تمییز چون نبود مرا؟\n13. در خلایق روح های پاك هست روح های تیره‌و گـِلناك هست\n14. این صدف ها نیست در یك مرتبه در یكی درّ هست و در دیگر شبه\n15. واجبست اظهار این نیك و تباه همچنانكه أظهار گندم ها ز كاه\n16. كنت كنزاً گفت مخفیاً شنو جوهر خود گم مكن، اظهار شو\nله به‌یتی یه‌كه‌م و دووه‌مدا موسا به خودا ده‌ڵێت: ئه‌ی خودای ورده‌كار و ئاگادار به كرداری مرۆڤه‌كان، تۆ كه بوونه‌وه‌رانت دروستكرد، بۆچی دوباره ئه‌وان له‌ناوده‌به‌یت؟\nحیكمه‌تی ئه‌وكاره چییه، كه نێرومێی جوان و سه‌رنجڕاكێش دروستده‌كه‌یت و دواتر هه‌موو ئه‌وانه له‌نێوده‌به‌یت؟ حه‌ق – خودا – فه‌رمووی – به‌یتی سێیه‌م و چواره‌م و پێنجه‌م –: ئه‌ی موسا، ده‌زانم، كه ئه‌م پرسیارانه‌ی تۆ، له نكوڵیكردن و بێ ئاگایی ده‌روونی شه‌ڕه‌نگێز (نفس)ته‌وه نییه، به‌ڵكو ده‌ته‌وێت حیكمه‌تی ئێمه و ڕاز و نهێنی به‌رده‌وامیی دروستكراوه‌كانی ئێمه بزانیت. تا پاش له په‌یبردن و زانینی ئه‌و ڕاز و نهێنیانه، خه‌ڵكی لێ ئاگادار بكه‌یته‌وه و كه‌سه پێنه‌گه‌یشتووه‌كان به پێگه‌یشتوویی و ته‌واویه‌تی بگه‌ێنیت – واته ئه‌و ته‌نها له‌پێناوی خودی خۆیدا پرسیار ناكات، به‌ڵكو ده‌یه‌وێ خه‌ڵكی پێبگه‌ێنێت –.\nدواتر خوداوه‌ند به موسای وت – به‌یتی شه‌شه‌م –: تۆوێك له زه‌ویدا بچێنه، تا به ویژدانه‌وه وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌ی خۆت بده‌یته‌وه.\nكاتێك، كه موسا، تۆوه‌كانی له زه‌ویدا چاند و كشتوكاڵه‌كه‌ی كاتی به‌رهه‌مدانی هات و گوڵه گه‌نمه‌كانی سه‌ریان بڵند كرده‌وه و پێگه‌یشتن، ئه‌وكات – به‌یتی حه‌وته‌م – داسێكی به‌ده‌سته‌وه گرت و ده‌ستیكرد به دره‌وكردنی گوڵه گه‌نمه پێگه‌یشتووه‌كان.\nده‌نگێك له جیهانی نادیار (غیب)ه‌وه هات و پێی وت – به‌یتی هه‌شته‌م –: ئه‌ی موسا بۆچی تۆوه‌كان ده‌چێنی و په‌روه‌رده‌یان ده‌كه‌یت، كاتێك كه له شێوه‌ی گوڵه گه‌نمدا ده‌رهاتن و پێگه‌یشتن، ئه‌وان دره‌و ده‌كه‌یت؟.\nموسا وتی – به‌یتی نۆ و ده – : په‌روه‌ردگارا! بۆیه وێرانی ده‌كه‌م و دره‌وی ئه‌و گوڵه گه‌نمانه ده‌كه‌م، چونكه شایسته نییه، كه گه‌نم بخرێته نێو عه‌نباری كاوه، كاش له عه‌نباری گه‌نمدا بێت، چونكه له‌ناوده‌چێت. بۆیه حیكمه‌ت نییه، كه گه‌نم و كا پێكه‌وه تێكه‌ڵ بكرێن. حیكمه‌ت و دانایی ئه‌وه‌یه ئه‌م دوانه، له یه‌كتری جودا بكرێنه‌وه.\nلێره‌وه خودا به موسای وت – به‌یتی یانزه و دوانزه –: ئه‌م زانسته له كێوه فێربوویت، كه به هۆی ئه‌وه‌وه خه‌رمانێكت ده‌ستكه‌وت؟ موسا گوتی: خودایا! ئه‌م هێزی جیاكردنه‌وه و ناسینه، تۆ به منت به‌خشیوه.\nخودای باڵاده‌ست فه‌رمووی: زۆرباشه، كه‌واته چۆن ده‌بێت من هێزی جیاكردنه‌وه و ناسینم نه‌بێت؟ واته له‌كاتێكدا كه هێزی ناسینم به تۆ داوه، چۆن مومكینه، كه خۆم ئه‌وه‌م نه‌بێت؟ له‌كاتێكدا كه به‌خشه‌ری شتێك، خۆی خاوه‌نی ئه‌و شته‌یه. خودا وتی – به‌یتی سیانزه و چوارده و پانزه –: له‌نێوان دروستكراوه‌كاندا هه‌م رۆحه پاكه‌كان هه‌یه و هه‌م ڕۆحه ئاڵوده به خاكه‌كان هه‌یه – واته هه‌ندێك له خه‌ڵكی ناخێكی خاوێن و دوور له تۆزی مادیگه‌ری و ئاره‌زووبازی هه‌یه، كۆمه‌ڵێكیش ناخێكی ئاڵوده به پیسی و خراپیی هه‌یه –.\nدواتر مه‌ولانا له زمانی خوداوه ده‌ڵێت: هه‌موو گوێچكه ماسیه‌كانی ده‌ریا یه‌كسان نین، چونكه له گوێچكه ماسیه‌كدا مرواری شاردراوه‌ته‌وه و له یه‌كێكی تردا هاوشێوه‌ی مرواریه و له ڕاستیدا به‌ردی ڕه‌شه – واته مرۆڤه‌كان به ڕواڵه‌ت یه‌ك قاڵبیان هه‌یه – به‌ڵام نابێ هه‌مووان له ڕووی ڕۆحی و ناخه‌كیه‌وه به یه‌كسان دابنێین، چونكه هه‌ندێك له‌وان خاوه‌نی مرواری ئه‌خلاقی و ڕۆحین، هه‌ندێكیش لێكچووی گوێچكه‌ماسی و مروارین، به‌ڵام له‌ڕاستیدا به‌ردی ڕه‌شی خراپن.\nبۆیه وه‌ك ئه‌وه‌ی، كه ده‌بێت گه‌نم له كا جیابكرێته‌وه، ده‌بێت چاكان له خراپان جیابكرێنه‌وه. دروستكراوه‌كانی جیهان – مه‌ولانا له زمانی خوداوه ده‌ڵێت – له‌و ڕووه‌وه دروستكراون، تا گه‌نجینه‌ی حیكمه‌ته شاردراوه‌كانی خودا، به داپۆشراوی و شاراوه‌یی نه‌مێننه‌وه.\nدواتر مه‌ولانا له كۆتایی گفتوگۆكه‌دا ده‌ڵێت– به‌یتی شانزه –: ئه‌و وته‌یه ببیسته كه حه‌ق–خودا– فه‌رمووی (من گه‌نجینه‌یه‌كی شاردراوه بووم و حه‌زمكرد بناسرێم، بۆیه دروستكراوه‌كانم دروستكرد تا بناسرێم. كه‌واته تۆش – ئه‌ی مرۆڤ – ده‌روونی خۆت دامه‌پۆشه، به‌ڵكو ئه‌و ئاشكرا بكه – واته وه‌ك ئه‌وه‌ی كه خودای باڵاده‌ست خودی شاردراوه‌ی خۆی به دروستكردنی مرۆڤ و جیهان ئاشكرا كرد، تۆش گه‌وهه‌ری ڕاسته‌قینه و لایه‌نی خودایی خۆت به خۆپه‌روه‌رده‌كردن و خواپه‌رستی ئاشكرا بكه، په‌رده‌ی رۆحی ئاژه‌ڵی و ئاره‌زووه خراپه‌كانی خۆت فڕێبده و جیابكه‌ره‌وه .\nماناكانی بوون لای مه‌ولانا\nبوون یان وجود، حه‌قیقه‌تێكی به‌ڵگه‌نه‌ویسته، كه ده‌ركه‌وتن و به‌رجه‌سته‌بوونی هه‌موو شتێك به‌وه‌وه به‌ستراوه. له‌وێوه، كه بوون به‌ڵگه‌نه‌ویسترین شته، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك پێناسه وه‌رناگرێت، مه‌گه‌ر ڕاڤه‌كردنی ناو یان زاراوه‌كه‌ی نه‌بێت. چونكه بوون له ماهیه‌ت و شته لاوه‌كی (عوارض)یه‌كانی ماهیه‌ت به دووره, عه‌ده‌میش به‌رامبه‌ری بوونه. مه‌ولانا جگه له‌م مانا ئاشكرایانه، بوون و عه‌ده‌می به‌مانای تریش به‌كارهێناوه ، كه ئاگاداربوون له‌وه پێویسته ، كه واده‌زانین له‌م جۆرانه‌دا كۆده‌بێته‌وه: (بوون وه‌ك جه‌وهه‌ر، بوون وه‌ك هه‌بووی ڕاسته‌قینه و مه‌جازی. عه‌ده‌م به‌مانای هه‌بووی نه‌بوو نوێن و بوون به‌مانای نه‌بووی هه‌بوو نوێن. بوون و نه‌بوون وه‌ك مه‌سه‌له‌یه‌كی ڕێژه‌یی. خۆپه‌رستی و منگه‌ری نه‌بوونه و فه‌نای عارفانه (بوون)ه.\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، خودا سروشتی (بوون)ی به شته‌كان داوه و ئه‌م بوونه له جه‌وهه‌ری بونه‌وه‌ره‌كاندایه، نه‌ك له قه‌باره و ژماره‌دا. لێره‌وه به نموونه سه‌دان هه‌زار گوێدرێژی كێوی و ئازا، له به‌رامبه‌ر هه‌ڵمه‌تی شێرێكدا، به‌هیچ داده‌نرێن:\nصد هزاران گور ده شاخ و دلیر چون عدم باشند پیش صوْل شیر\nدر رُخی بنهد شعاع اختری كه شود شاهی، غلام دختری\nئه‌و – خودا – به روخسارێك، دره‌وشاوه‌ییه‌كی ئه‌ستێره‌یی وا ده‌به‌خشێت، كه پادشایه‌ك ده‌بێته خزمه‌تكاری كچێك.\n"مه‌به‌ست له بوونی ڕاسته‌قینه (حه‌قیقی)، بوونێكه، كه هه‌بوونی ئه‌و له خۆیدایه و به‌خۆی وه‌ستاوه، به‌ڵام بوونی مه‌جازی بوونێكی خوازراو و پاشكۆیه و به كه‌سێكی تر، وه‌ستاوه. بۆیه له‌م به‌یتانه‌ی مه‌ولانادا كه دێت، مه‌به‌ست له عه‌ده‌م یان نه‌بوون، بوونی حه‌قیقیه، مه‌به‌ست له بوون یان هه‌بوون، بوونی مه‌جازی نابه‌رده‌وامه" .\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، له‌و ڕووه‌وه‌ی، كه كارگه‌ی دروستكردنی بوونه‌وه‌ر، جیهانی عه‌ده‌می خوداییه – كه نادیاره – كه‌واته هه‌ركه‌سێك له‌و كارگه‌یه بچێته ده‌ره‌وه هیچ به‌هایه‌كی نامێنێت:\nكارگاه صنع حق، چون نیستی است پس برون كارگه بی قیمتی است\nلێره‌دا نه‌بوون و عه‌ده‌م، به مانای فه‌نابوونی عرفانی دێت. واته ئه‌گه‌ر مرۆڤ به هۆشیاریه‌وه خۆی فه‌نا نه‌كاته‌وه و په‌یوه‌ندی به جیهانی عه‌ده‌م و ماناوه نه‌كات، ئه‌وا هیچ به‌هایه‌كی نابێت .\n"مه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، جیهانی هه‌سته‌كان له‌ڕاستیدا نه‌بوون، به‌ڵام له پۆشاكی هه‌بووندا ده‌رده‌كه‌ون. به‌ڵام جیهانی خودایی و مه‌عنه‌وی، حه‌قیقه‌تانێكن، كه له دیوی ڕواڵه‌ت بینانه‌وه به عه‌ده‌م و نه‌بوو ده‌ژمێردرێن" .\n1. گر همی خواهی سلامت از چرر چشم ز اول بند و پایان را نگر\n2. تا عدم ها را ببینی جمله هست هست ها را بنگری محسوس، پست\n3. این ببین باری كه هر كِش عقل هست روزو شب در جستجوی نیست است\n4. هست ها را سوی پس افگنده‌اند نیست ها را گالباندو بنده‌اند\nمه‌ولانا پێمان ده‌ڵێت: – به‌یتی یه‌كه‌م و دووه‌م – ئه‌ی مرۆڤه‌كان! ئه‌گه‌ر ده‌تانه‌وێت له زیان و زیانی ڕاسته‌قینه به‌دووربن و سه‌لامه‌ت بن، ئه‌وا سه‌ره‌تا چاوی ڕواڵه‌تی دابخه و به چاوی چاره‌نوس و كۆتاییبین بڕوانه. به‌مه‌ش تا بتوانی عه‌ده‌مه‌كان به هه‌بوو ببینی و هه‌بووه‌كانی جیهانی هه‌ست، به نزم و بێنرخ ببینی.\nتا به‌وه – به‌یتی سێیه‌م – سه‌رنج له‌وه بده‌یت و بزانیت، كه هه‌ركه‌سێك، هۆشیار بێت و عه‌قڵێكی له‌سه‌ردابێت، شه‌و و ڕۆژ به‌دوای عه‌ده‌مدا – جیهانی نابه‌رجه‌سته – دا ده‌گه‌ڕێت. واته ژیران خوازیاری حه‌قیقه‌تن. گه‌رچی حه‌قیقه‌ت له دیدی مرۆڤه ڕواڵه‌تبینه‌كاندا شاراوه‌یه و ئه‌وان ئه‌و شاردراوه‌ییه به نه‌بوون لێكده‌ده‌نه‌وه.\nدواتر نموونه ده‌هێنێته‌وه – به‌یتی چواره‌م به‌دواوه –، كه جوتیار له كێڵگه‌كه‌یدا كارده‌كات، خوازیاری به‌رهه‌مێكه، كه هێشتا به‌ده‌ست نه‌هاتووه. هه‌روه‌ك نه‌مامنێژه‌كانیش له باخه‌كانیاندا خوازیاری دره‌ختی به‌رهه‌مدارن، كه هێشتا نین و به‌رهه‌میان نییه. له قوتابخانه‌دا قوتابی خوازیاری زانستێكه، كه ئه‌و زانسته هێشتا به‌ده‌ستی نه‌هێناوه. هه‌روه‌ك چۆن زاهید و خواپه‌رستێك له په‌رستگه‌یه‌كدایه و خه‌ریكی پوختكردنه‌وه‌ی ناخی خۆیه‌تی تا به ئارامی و ڕه‌وشته جوانه‌كان بگات، كه هێشتا نین و به‌ده‌ستنه‌هاتوون. له‌م نموونانه‌وه، دواجار مه‌ولانا به‌و ده‌رئه‌نجامه ده‌گات: كه ڕۆشنبینان ئه‌وانه‌ن، كه بوونی مه‌جازی خۆیان به‌ره‌ڵڵا كردوه و تامه‌زرۆ و شه‌یدای بوونی حه‌قیقین، كه به رواڵه‌ت نه‌بوون یان به (نه‌بوو) ده‌رده‌كه‌ون .\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، هه‌ر بونه‌وه‌رێك كه له پشت په‌رده‌ی عه‌ده‌مه‌وه دێته سه‌ر ته‌خته‌ی بوون، به گوێره‌ی یه‌كێك ژه‌هره و بۆ یه‌كێكی تر شه‌كره. واته چونكه دونیا ماڵی ڕێژه‌یی (نسبی) و به‌گوێره‌یی بوون (نسبیت)ه، ئه‌وا خێر و شه‌ڕی هه‌ر بونه‌وه‌رێكیش ڕێژه‌ییه:\nهر وجودی كز عدم بنمود سر بریكی زهرست و بردیگر شكر\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه خودا، بوون (ئاسمان و زه‌وی) له جیهانی شاردراوه‌ی عه‌ده‌مه‌وه دروستكرد و به‌دیهێنا و ڕایه‌خی زه‌وی ڕاخست :\nچون همی كرد از عدم گردون پدید وین بساگ خاك را می گسترید\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه مرۆڤیش وه‌ك بونه‌وه‌رانی تر له شاردراوه‌یی جیهانی عه‌ده‌مه‌وه، هاتووه‌ته ئه‌م جیهانی بینراوه. ده‌سا ئه‌ی مرۆڤ – مرۆڤی نكوڵیكه‌ر له حه‌ق – بۆچی سه‌رت باده‌ده‌یت و خۆت نابینا ده‌كه‌یت! واته بۆچی له جیهانی نادیار و زیندووبونه‌وه و ژیانی هه‌میشه‌یی جیهانه‌كه‌ی تر ڕوو وه‌رده‌گێڕێ، له‌كاتێكدا، كه له جیهانی عه‌ده‌مه‌وه هاتیته ئه‌م جیهانه و هیچ جۆره سه‌رپێچی و ڕوو وه‌رگێڕانێكت نه‌كرد :\nسرچه می پیچی؟ كنی نادیده‌ای در عدم ز اول نه سر پیچیده‌ای ؟\nواده‌زانین مه‌ولانا لێره‌دا ده‌یه‌وێت جه‌بریه‌تی حاڵی مرۆڤ له هاتنه ئه‌م جیهانه بیری بخاته‌وه، تا ئه‌و ئیختیاره‌ی كه پێیدراوه، دژی جیهان و حه‌قیقه‌ته‌كانی بوون به‌كارنه‌هێنێته‌وه.\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه هۆكاری بڵندبوونه‌وه و عروجی مه‌عنه‌وی، له فه‌نابوون و نه‌بووندایه. واته ته‌نها له ڕێگه‌ی نه‌فیكردنی منیه‌تی و لابردنی خۆپه‌رستیه‌وه‌یه، ده‌توانرێت به پله باڵاكانی مه‌عنه‌ویه‌ت و عرفان بگه‌یت. چونكه ئایین و ڕێبازی عاشقانی راسته‌قینه، خاكیبوون و نه‌فیكردنی خۆپه‌رستیه:\n1. چیست معراج فلك؟ این نیستی عاشقان را مذهب و دین نیستی\n2. پوستین و چارُق أمد، از نیاز در گریق عشق، محراب أیاز\n3. چونكه از هستی خود او دور شد منتهای كار او محمود بد\n4. یاكه دید چارقش زأن سد پسند كز نسیم نیستی، هستی است بند\nمه‌ولانا وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك باس له ئه‌یازی خزمه‌تكاری سوڵتان مه‌حمود ده‌كات – كه لێره‌دا هێمایه بۆ خودا و مرۆڤ – كه هه‌موو ڕۆژێك به‌ر له چوونی بۆلای سوڵتان، سه‌ره‌تا سه‌یرێكی كوڵه‌باڵ و پێڵاوه به موو چنراوه‌كه‌ی سه‌رده‌می شوانی خۆی ده‌كرد، تا ڕابردووی خۆی له‌بیرنه‌كات و خۆبه‌زلزان و خۆپه‌رست نه‌بێت. ده‌سا تۆش ئه‌ی مرۆڤ – مه‌ولانا ده‌ڵێت – هه‌موو ساتێك له‌بیری ئه‌وه‌دا ببه، كه له بناغه‌دا تۆ مشتێك خاك و ئاوێكی بۆگه‌نی ناو سكی دایك بوویت و سه‌رئه‌نجامیش ده‌بیت به ته‌رمێكی بێگیان، ده كه‌واته ئه‌م هه‌موو خۆبه‌زلزانینه‌ت له‌چی؟!.\nچونكه ئه‌و (ئه‌یاز – مرۆڤی مه‌عنه‌وی) له خۆپه‌رستی دووركه‌وته‌وه چاره‌نووسی كاری ئه‌و به خێر ته‌واوبوو. واته ئه‌یاز – مرۆڤ – بوونی خۆی له به‌رامبه‌ر بوونی سوڵتان – خودا – دا فانی كرد، بۆیه چاره‌نووسی كاره‌كانی ئیجابی و ستایشكراو بوو.\n"مه‌ولانا پێمان ده‌ڵێت، سه‌یركردنی كوڵه‌باڵ و پێڵاوه له موو دروستكراوه‌كان – واته حه‌قیقه‌تی بناغه و سه‌رچاوه‌ی ساده‌یی خۆ–، له‌وه‌دا په‌سه‌ند كراوه و باشه، چونكه بوونی مه‌جازی (ناڕاسته‌قینه) ده‌بێته له‌مپه‌ر له‌به‌رده‌م هاتنی نه‌سیمی بوونی ڕاسته‌قینه و حه‌قیقیدا. لێره‌دا مه‌به‌ست له نه‌بوون، بوونی ڕاسته‌قینه یان مه‌قامی هه‌ژاری (فقر) و فه‌نای عارفانه‌یه. مه‌به‌ست له (بوون)یش، بوونی ساخته و درۆزنانه و ڕواڵه‌تیانه‌ی مرۆڤ و خۆپه‌رستی و خۆ به گه‌وره زانینه" .\nمه‌ولانا پێمان ده‌ڵێت، ته‌واوی خه‌ڵكی به‌هۆی ئه‌وه‌ی له عه‌ده‌م و نه‌بوون ده‌ترسن، واته له فه‌نابوون له‌نێو خودادا ده‌ترسن، ڕێگه‌ی هه‌ڵه ده‌گرنه به‌ر. له‌كاتێكدا ئه‌و فه‌نابوونه په‌ناگه‌ی دڵنیاكه‌ره‌وه‌یه بۆ ئه‌وان. لێره‌دا عه‌ده‌م، به‌مانای فانی بوونه له بوونی وه‌همی و مه‌جازی – ساخته – ی خۆ. واته كوڕانی دونیا ئه‌وه‌نده شه‌یدای (خودیه‌تی) و خۆپه‌رستی بوون، ئاماده‌نین، ببنه ڕێبوارێكی ڕێگه‌ی حه‌قیقه‌ت و له‌و ڕێیه‌دا ده‌ست له خواسته نزم و بێبه‌هاكانیان هه‌ڵبگرن و خواسته‌كانی خۆیان له خواسته‌كانی حه‌ق – خودا – دا فانی بكه‌ن، چونكه ئه‌و ڕێگه‌یه به ڕێگه‌یه‌كی زه‌حمه‌ت و سه‌خت بۆ په‌ڕینه‌وه ده‌زانن، به‌مه‌ش ڕێگه‌ی ئاسانی ئاره‌زووبازی و لێژ و نشێوی خۆپه‌رستی ده‌بڕن :\nاندرونی كاندرونها مست ازوست نیستی كین هستهامان هست ازوست\nمه‌ولانا لێمان ده‌پرسێت: ئاوێنه‌ی بوون (وجود) چییه؟ نه‌بوونه. ئه‌گه‌ر به‌ڕاستی نه‌زان نیت، ئه‌وا بۆ به‌رده‌م باره‌گای حه‌ق – خودا – دیاری نه‌بوون و فه‌نا ببه. واته خۆت له بوونه مه‌جازییه‌كان تێپه‌ڕێنه و ماڵئاوایی له خۆبینی و خۆپه‌رستی و (من) و (ئێمه)یی بكه. وه‌ك ئاوێنه به، چونكه ئه‌گه‌ر ئاوێنه ژه‌نگ و ڕه‌نگی تری پێوه نوسا، خاوێنی و دره‌وشاوه‌یی خۆی له‌ده‌ستده‌دات و شت پیشان نادات. به هه‌مان شێوه تا كه‌سێك خودی خۆی له ژه‌نگ و ڕه‌نگی بوونی وه‌همی دوورنه‌خاته‌وه و به مه‌قامی بێڕه‌نگی نه‌گات، ناتوانێت بوونی ڕاسته‌قینه‌ی خۆی ببینێت:\nأینه هستی چه باشد؟ نیستی نیستی بر، گر تو ابله نیستی\n"چونكه وه‌ك له یاسای لۆژیكدا هاتووه "تعرف الأشياء باضدادها – هه‌ر شتێك به دژه‌كه‌ی خۆی ده‌ناسرێت". ده‌وڵه‌مه‌ندانی به‌خشنده به هه‌بوونی هه‌ژاران و به‌خشین به‌وان، سیفه‌تی ناخیان له به‌خشنده‌یی و به‌زه‌یی ده‌رده‌كه‌وێت. كه‌واته هه‌ژاری ئاوێنه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندییه" :\nهستی اندر نیستی بتوان نمود مال داران، بر فقیر أرند جود\nپێگه‌یشتنی مه‌ولانا به‌رهه‌می به‌جێهێشتنی (بوونی خواستراو) و گه‌یشتنی به (بوونی ڕاسته‌قینه)یه\nهه‌موو سه‌رچاوه‌كانی ژیانی مه‌ولانا له‌وه‌دا هاوڕان، كه ئه‌وه‌ی مه‌ولانای كرد به مه‌ولانا دیداری بوو له‌گه‌ڵ شه‌مسی ته‌بریزی. شه‌مس ڕاسته كه‌سێكی بلیمه‌ت و زانابوو، به‌ڵام مه‌ولانا له‌و كه‌متر نه‌بوو. ئه‌و زانستێكی نوێی فێری مه‌ولانا نه‌كرد، به‌ڵكو ئه‌و بوونێكی نوێی به مه‌ولانا به‌خشی. ئه‌و ڕاسپارده‌ی سه‌رسوڕهێنه‌ری بۆ مه‌ولانا هه‌بوو، یه‌كێك له‌وانه داوای له مه‌ولانا كرد واز له خوێندنه‌وه‌ی كتێب بهێنێ و ئه‌مه‌ش بۆ كه‌سێكی زانا كارێكی سه‌خته.\nشه‌مس – وه‌ك مه‌ولانا خۆی وێنای كردوه – داوای لێكرد دوكانی ڕابردووی – واته جۆری مامه‌ڵه‌ی ژیانی رابردوی دابخات – كه ده‌رس وتنه‌وه و وه‌عز و فتوادان و ... هتد بوو، چونكه كان و گه‌نجینه‌یه‌كی نوێ هه‌یه و خه‌ریكی ئه‌وه ببه :\nجانب تبریز در شمس حقم دیده‌اند ترك دُكان خواندند چونك بكان أمدند\nئه‌م گه‌نجینه نوێیه، ئه‌مه‌یه، كه خۆی باسیده‌كات:\nمرده بدم زنده شدم، گریه بدم خنده شدم دولت عشق أمدو من دولت پاینده شدم\n"مه‌ولانا خۆی ده‌ڵێت: مردوو بووم، زیندوو بومه‌وه! جاران من گریاو بووم و وه‌ك (غه‌زالی) – مه‌به‌ستی پێشه‌وا غه‌زالییه – و ترس له خودا و ناڕه‌حه‌تیه‌كانی ڕێگه‌ی ژیان و ژیانی دوایی، پله‌ی منی به مه‌قامی ترس (خوف) گه‌یاندبوو، ده‌گریام، به‌ڵام ئێستا خه‌نده كه‌وته سه‌ر لێوم و ئیتر ترس و گریان نه‌ما. واته منی له سۆفیگه‌ری ترس ئامێز (تصوف خوفی)یه‌وه به‌ره و سۆفیگه‌ری عه‌شق ئامێز (تصوف عشقی) برد" .\nمه‌ولانا ئه‌م گۆڕانه گه‌وره به‌ره‌و عه‌شقی خودایی، به چوونه نێو باخێكی سه‌وز و بێ كۆتایی ده‌زانێت، كه له‌م باخه‌دا جگه له خه‌م و شادی، میوه‌ی فراوانی جۆراوجۆری تر هه‌یه. ئه‌و واده‌بینێت، كه عشق و خۆشه‌ویستی زاتی خودا له عه‌شقی سیفاتی خودا باڵاتره:\nباغ سبز عشق كو بی منتهاست جز غم و شادی دراو بس میوه‌هاست\nمه‌ولانا باوه‌ڕی وایه، عاشقی له هه‌ردوو حاڵه‌تی خه‌م و شادی بڵندتر و له‌پێشتره. له عه‌شقدا به‌بێ هاتنی به‌هار و خه‌زان، هێشتا هه‌ر تازه و سه‌وزی هه‌یه. واته به‌هاری عاشقی، جاویدانی و هه‌میشه‌ییه. ئه‌و – مه‌ولانا – به‌هۆی ئه‌و گۆڕانه‌یه‌وه به‌و باوه‌ڕه ده‌گات، كه خه‌م و شادی به‌شێكن له هه‌ڵچوونه زوو تێپه‌ڕه ده‌روونیه‌كان و سۆفی كه‌سێكه، كه رۆحێكی كارتێكه‌ری هه‌یه نه‌ك كارتێكراو. واته شادی دروستكه‌ره نه‌ك شادی وه‌رگر. وه‌ك چۆن خوداش كارتێكه‌ره و كارتێكراو نییه :\nعاشقی زین هردو حالت، برترست بی بهارو بی خزان، بندو ترست\nمه‌ولانا پاش ئه‌وه‌ی پێشتر باسی ئه‌و گۆڕانه‌ی به‌وه ده‌ستپێكرد، كه مردوو بووم، زیندووبومه‌وه و گریاو بووم، ڕوو به خه‌نده بووم، دواتر ئه‌م گۆڕان و عه‌شقه واده‌بینێت، كه گیانی ئازایه‌تی – له‌بری ترس – و چاوتێری و تێری مه‌عنه‌وی و دلێری وه‌ك شێری به‌ده‌ستهێناو وه‌ك ئه‌ستێره‌ی زوهره – وه‌ك ده‌ڵێت – ڕووناك بوومه‌وه و دره‌وشامه‌وه:\n1. دیده‌و سیراست مرا، جان دلیراست مرا زهره‌و شیراست مرا، زُهره‌و تا بنده شدم\n2. گفت كه دیوانه نئی، لایق این خانه نئی رفتمُ دیوانه شدم، سلسله بندنده شدم\n3. گفت كه"تو شمع شدی، قبله‌واین جمع شدی "جمع نیم، شمع نیم، دود پراكنده شدم\n4. گفت كه "شیخی و سری، پیشرو راهبری" شیخ نیم، پیش نیم، امر تورا بنده شدم\n5. تابش جان یافت دلم، واشد و بشكافت دلم اگلس نو بافت دلم، دشمن این ژنده شدم\n6. زُهره بدم ماه شدم، چرخ دوصد تا شدم یوسف بدم، یوسف زاینده شدم\nلێره‌دا مه‌ولانا – به‌یتی یه‌كه‌م – پێمان ده‌ڵێت عه‌شق تێری به مرۆڤ ده‌به‌خشێت. ئیمان و عشق ئه‌و دوو شته‌ن ده‌روونی مرۆڤ تێر ده‌كه‌ن.\nدوای تێركردن، خه‌سڵه‌تی دووه‌می ئیمان (دلێری) و ئازایه‌تی به‌خشینه، بۆیه مه‌ولانا ده‌ڵێت:\nزهره‌و شیراست مرا\nواته من نه‌ڕه و ئازایه‌تی شێرم.\nخه‌سڵه‌تی سێیه‌م، كه تێیدا دروستبوو، كه خه‌سڵه‌تێكی تری ئیمان و عه‌شقه، بریتییه له ڕۆشنبوونه‌وه:\nزُهره‌و تا بنده شدم\nمه‌ولانا بۆمان باسده‌كات، كه چۆن بوو به مه‌ولانا و چۆن شه‌مس ده‌ستی گرت و برا و گه‌ێنرا به‌و پله‌یه. مه‌ولانا نهێنی ئه‌وه ده‌دركێنێت، ئه‌و ده‌ڵێت: سه‌ره‌تا شه‌مس پێی وتم – به‌یتی دووه‌م و سێیه‌م –: ده‌بێت دێوانه ببیت و له عه‌قڵی باو ده‌ربچیت و له سه‌رنجی ڕواڵه‌تی ده‌ست هه‌ڵبگریت. چونكه تا ئه‌وه نه‌كه‌یت، شایسته‌ی ماڵی خۆشه‌ویست– خودا– نابیت، بۆیه من– مه‌ولانا ده‌ڵێت– ڕۆیشتم و دێوانه بووم، زنجیر و كۆته‌كانم پساند.\nدواتر پێی وتم: تۆ بوویت به مۆم و زۆر خۆشه‌ویست بوویت و بوویته‌ته قیبله‌ی خه‌ڵك، خه‌ڵكێكی زۆر ده‌وری داویت و كه‌وتویته‌ته نێو كۆمه‌ڵێك له به‌ند و خۆشه‌ویستی ئه‌وانه‌وه، كه ئه‌مه زۆرجار واده‌كات، به‌دڵی ئه‌وان قسه بكه‌یت! پێی وتم خۆشه‌ویستی خه‌ڵك زیندانێكی ته‌واوه، به هه‌موو مه‌رجه‌كانی زیندانه‌وه، یه‌كێك له‌و مه‌رجانه‌ی ئه‌وه‌یه، كه به‌وانه‌وه په‌یوه‌ند ده‌بیت و ئه‌وان تۆ ڕاده‌گرن و ناهێڵن زیاتر بڕۆیت و بڵند ببیته‌وه. سه‌قفی تۆ ئه‌وه‌نده‌یه، كه له سنوری دونیای ئه‌واندایه. تۆ ئێستا ڕاوكراوی ده‌ستی ڕه‌زامه‌ندی خه‌ڵكی! بۆیه مه‌ولانا ده‌ڵێت: پێم وت، چیتر من مۆم نیم و كۆمه‌ڵ و ڕای زۆرینه‌م ناوێت، ئه‌و بوونه‌م چیتر نه‌هێشت و بووم به دوكه‌ڵی پرژوبڵاو!\nواته مه‌ولانا به شه‌مس – پیره‌كه‌ی – وت: وا ده‌ستم له هه‌موو ئه‌وانه هه‌ڵگرت و خستمنه لاوه. ده‌ڵێ – شه‌مس – پێی وتم – به‌یتی چواره‌م –: تۆ شێخ و سه‌رداری خه‌ڵكی! پێشڕه‌و و رابه‌ری! له به‌رامبه‌ر ئه‌و بوونه نوێیه‌ی، كه شه‌مس پێی به‌خشیم وتم: له‌مه‌ودوا چیتر شێخ نیم، پێشه‌وا نیم، من به‌نده‌ی به‌رده‌م فه‌رمانی تۆم .\nلێره‌وه مه‌ولانا ده‌ستی له هه‌موو گیره‌ر (تعلقات)ه‌كان، یه‌ك له‌دوا یه‌ك هه‌ڵگرت، چونكه شه‌مس به قوڵی له ناخی مه‌ولانادا به عه‌شق و باوه‌ڕ داوای لێكرد، ئه‌و به‌ندانه‌ی كه ده‌ستی به‌ستبوو لابدات. كاتێك كه خۆی له‌و گیره‌ره و ڕه‌زامه‌ندی خه‌ڵكه و ...هتد، له‌و بوونه مه‌جازی و ناڕاسته‌قینه – ساخته به‌مانا وجودیه‌كه‌ی – هه‌ڵگرت، ئه‌وكات – به‌یتی پێنجه‌م و شه‌شه‌م – گۆڕانێكی گه‌وره له مه‌ولانادا ڕویدا: ڕۆشنایی گیان به دڵی گه‌یشت و دڵی كرانه‌وه‌ی به‌سه‌ردا هات و لێره‌وه – مه‌ولانا ده‌ڵێت – نوێبوومه‌وه و جوگرافیایه‌كی نوێ له ژیانمدا دروستبوو، چونكه جلوبه‌رگی پیسی رابردوو – بوونێك كه خه‌ڵك بۆی دروستكردبووم – فڕێمدا. جاران ئه‌ستێره بووم، بووم به مانگ!، بووم به دووسه‌د بوون و گه‌ردوون! یوسف بوم – جوانیی مه‌عنه‌وی – واملێهات یوسفه‌كان له منه‌وه له‌دایك ده‌بوون.\nئامۆژگاری سه‌ره‌كی (شه‌مس) بۆ مه‌ولانا ئه‌وه‌بوو، كه به قوڵی تێیگه‌یاند، كه تۆ به‌هۆی گیره‌ر (تعلقات)ه جۆراوجۆره‌كانه‌وه قورس بوویت و توانای بڵندبوونه‌وه‌ی زیاتر و فڕینت نه‌ماوه، ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت ئه‌وه بكه‌یت ده‌بێت بارت سووك بكه‌یت و ئه‌و گیره‌رانه‌ی كه تۆی سنوردار كردوه بپسێنه، تا بتوانیت گه‌شه بكه‌یت و به‌دوامدا بێیت. مه‌ولاناش وایكرد.\nكاری یه‌كه‌می شه‌مس له‌سه‌ر مه‌ولانا ئه‌وه‌بوو، كه ئه‌وی ده‌سته‌مۆ (تسخیر) كردبوو. چیتر له‌به‌رده‌م ئه‌م مرۆڤه گه‌وره سه‌رسوڕهێنه‌ره‌دا ئیختیاری نه‌مابوو. ئه‌م حه‌قیقه‌ته مه‌ولانا له (مه‌سنه‌وی)دا ده‌ریبڕیوه:\nپیش شیری اهویی بیهوش شد هستی اش در هستی او روپوش شد\nچون زبانه شمع پیش افتاب نیست باشد هست باشد در حساب\nمه‌ولانا به زمانی هێما قسه ده‌كات، ئه‌گه‌رچی لێره‌دا باس له فه‌نای عاشقه له نێو مه‌عشوقدا، به‌ڵام له‌ڕاستیدا باسی حاڵی مه‌ولانا خۆیه‌تی. ئه‌و وه‌ك ئاسكێك له‌به‌رده‌م شێرێكدا وشكبوو، بوونی خۆی له‌ده‌ستداو له بوونی شێردا داپۆشرا – وه‌ك گڕی مۆم له‌به‌رده‌م ڕوناكی خۆردا كه هه‌یه، به‌ڵام وه‌ك نه‌بوو داده‌نرێت. ئه‌وی ئاسك له‌به‌رده‌م شێردا مه‌دهۆش و مه‌ست بوو، به ته‌عبیری مه‌ولانا خۆی (ڕوپۆش) بوو به‌و (شه‌مس). كاتێك كه هه‌بوویه‌ك له هه‌بوویه‌كی تردا فه‌نا ده‌بێت، ته‌واوی سیفاتی ئه‌و وه‌رده‌گرێت. كاتێك كه ئاسكبوونی له‌به‌رده‌م شێردا ونده‌كات، ته‌واوی سیفاتی شێر وه‌رده‌گرێت. وه‌ك پارچه ئاسنێك كه، ده‌چێته نێو كوره، ئه‌ویش ده‌بێت به به‌شێك له كوره و ئاگر. واته مه‌ولانا له خۆی ڕووت بوویه‌وه و سیفاتی خۆی – ئاسكی – نه‌ماو به سیفاتی شه‌مس– شێر – داپۆشرا. سیفه‌تی یه‌كه‌می شێر ئه‌وه‌یه، كه خاوه‌ن ئیراده‌یه – ئیراده‌یه‌كی به‌هێز –. به‌هێزه له ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كێشه‌كاندا، به‌هێزه له زاڵبوون به‌سه‌ر گیانله‌به‌رانی تردا. واته ئه‌م سیفه‌ته زانستیی نه‌بوو، سیفه‌تێ بوو بۆ ڕۆحی ئه‌و، بۆ هیممه‌تی ئه‌و، بۆ ئیراده‌ی ئه‌و ده‌گه‌ڕایه‌وه .\n"كه‌واته شه‌مس – مه‌ولاناش – پێمان ده‌ڵێن، ژیان و بوونی ڕاسته‌قینه له بار سوكی و فڕێدانی گیره‌ره‌كاندایه، ئه‌وانه‌ی كه به‌شێك نین له بوونی ڕاسته‌قینه‌ی تۆ. هه‌روه‌ها پێمان ده‌ڵێن، بوون و ژیان و خۆشی له‌وه‌دایه، كه كاری خۆت – جه‌وهه‌ری مرۆڤانه – بكه‌یت. پێمان ده‌ڵێن، له زه‌وی خه‌ڵكیدا خانوو دروست مه‌كه، كاری خۆت بكه، كاری بێگانه مه‌كه" :\nدر زمین مردمان خانه مكن كار خود كن كار بیگانه مكن


یەکێتى داوای دواخستنى کۆبوونەوەکەى سبەی سێ سەرۆکایەتییەکەی هەرێم دەکات\nئێوارەی ئەمڕۆ بەسەرپەرشتی لاهور شێخ جەنگی هاوسەرۆك، مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە شاری سلێمانی، بۆ تاوتوێكردنی دوایین پێشهات و گۆڕانكارییە سیاسیەكان و بەتایبەتی پرسی موچە و بژێوی خەڵكی كوردستان كۆبووەوە و لە کۆبوونەوەکەدا یەکێتى داوای دواخستنى کۆبوونەوەکەى سبەی سێ سەرۆکایەتییەکەی هەرێمی کرد .\nمیدیا فەرمی یەکێتى بڵاویکردەوە، لە كۆبوونەوەكەدا، كە سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان و ژمارەیەك لە پەرلەمانتارانی فراكسیۆنی یەكێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و نوێنەری تیمی گفتوگۆی نێوان حكومەتی هەرێم و حكومەتی فیدرالی عێراق ئامادەیبوون، مەكتەبی سیاسی پاراستنی ئەو یەكریزییەی كە لەنێوان فراكسیۆنە كوردستانیەكان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە سەر یاسای پڕكردنەوەی كورتهێنانی مووچە هاتە ئاراوە بەگرنگزانی و پێداگیری لەسەر پاراستنی دەكات، بۆ دەستەبەركردنی مافە دەستورییەكانی خەڵكی كوردستان.\nبۆ ڕەخساندنی زەمینەی لەبار لەپێناوی گفتوگۆ و گەیشتن بەبڕیارێكی گونجاو، كە لەبەرژەوەندی مووچەخۆرانی هەرێمی كوردستان و باشكردنی گوزەرانی خەڵكدا بێت و یەكریزی هێزو لایەنە سیاسیەكانی كوردستان پیشانبدات، مەكتەبی سیاسی بەڕەسمی داوا لەهەر سێ سەرۆكایەتیەكەی هەرێمی كوردستان دەكات، كە كۆبوونەوەی ڕاگەیەنراوی سبەی (15/11/2020) دوابخات بۆ كاتێكی تر، بۆ ئەوەی هەموو حزب و لایەنە سیاسیەكانی كوردستان، كە نوێنەریان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق هەیە بەشداربن.\nمەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بەردەوامیدان بە گفتوگۆكان لەگەڵ حكومەتی فیدرالی عێراق، لەپێناوی گەیشتن بە رێككەوتن بۆ دەستەبەركردنی شایستە داراییەكانی هەرێم و مووچە و بژێوی خەڵكی كوردستان بە باشترین رێگاچارە دەبینێت.\nبۆ گەیشتن بەرێككەوتنی بنەڕەتی لەسەر شایستە داراییەكانی هەرێم و مووچەی خەڵكی كوردستان، مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، جەختیكردەوە لەسەر پابەندبوونی حكومەتی هەرێم بە جێبەجێكردنی ناوەڕۆكی رێككەوتنەكان و حكومەتی فیدرالی عێراقیش پابەندی بنەمای تەوافق و دەستوری هەمیشەیی عێراق بێت.\nهەر سەبارەت بەهەمان پرس، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، بۆ دەستەبەركردنی شایستە داراییەكانی هەرێم و مووچەی خەڵكی كوردستان و چارەسەركردنی كێشەكان، هەوڵەكانی درێژە پێدەدات و خەڵكی كوردستان دڵنیا دەكاتەوە، كە لەم پێناوەدا درێغی ناكات.\nتەندروستی هەرێم ئاماری تایبەت بە کۆرۆنای راگەیاند


کوردیپێدیا - بە کتێب بخوێندنەوە، لە دلەراوکێ دوور بکەوە و پابەندی بریارە تەندروستیەکان بە\n📝 بە کتێب بخوێندنەوە، لە دلەراوکێ دوور بکەوە و پابەندی بریارە تەندروستیەکان بە | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nبە کتێب بخوێندنەوە، لە دلەراوکێ دوور بکەوە و پابەندی بریارە تەندروستیەکان ب...\nدۆستان و هاورێیان\nهاونیشتیمانیانی کوردستان و نۆروێژ\nوەک دەزانن بەهۆی ئەم پەتایەی کە گۆی زەوی گرتۆتەوە و ترس و دکەراوکێ و گومانی خستۆتە سەر تەندروستیمان و رۆژانە گیانی دەیان کەس لە هەموو چین و توێژەکانی کۆمەلگەی مرۆڤایەتی گیان دەدەن.\nکۆمەلەی دۆستایەتی کوردستان و نۆروێژ وەک کارێکی ئینسانی و هەست کردن بە بەرپرسیاریەتی خۆی بە رانبەر مرۆڤایەتی بە گشتی و هەردوو کۆمەلگەی کوردستان و نۆروێژ بۆ پشتگیری لە رێنمایی و برێارەکانی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی کوردستان بۆ خەلکی کوردستان و وەزارەتی تەندروستی نۆروێژ بۆ خەلکی نۆروێژ و کەم کردنەوەی ئەو دلەراوکێ و پالەپەستۆیە دەرونیەی لەسەر هەموومانە پێشبرکێ و هەلمەتێکی ئینسانی رادەگەیەنێت بە ناوی (کتێب بخوێنەوە و لە دلەراوکێ دوور بکەوە و پابەندی بریارە تەندروستیەکان بە)\nبۆ ئەم مەبەستە وەک کەمپینێک هەموومان پێکەوە لەمالەکانمان دەمێنینەوە سلامەتی خۆمان و ئازیزانمان و نشتیمانمان دەپارێزین و لەجیاتی دودلی و ترس و دلەراوکێ کتێب دەخوێنینەوە.\nهەر کەس لەو ماوەیە واتە لە 14/3/2020 تا 01-04-202001-04-2020 سێ کتێب بخوێنێتەوە و بەسەر یەکەوە سێ پاراگراف لەو کتێبانەی خوێندویەتێەوە بۆمان بنووسێ چی خوێندۆتەوە لەلایەن کۆمەلەکەمانەوە دیاریەکی شایستەی پێشکەش دەکرێت\nبەهیوای کۆتایی هاتنی ئەم قەیرانە جیهانێە و سلامەتی بۆ ئازیزانتان\nکۆمەلەی دۆستایەتی کوردستان و نۆروێژ\n#01-04-2020 | #14-03-2020 |\n2. 👁 14-03-2020\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 15 2020 10:11AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Mar 15 2020 10:14AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە


كورتەباڵا شۆخەكە بەشداریی فیلمێكی نوێ دەكات\nلەلایەن دیمەن بورهان 13/9/2017\nنیان عەزیز، خانمە ئەكتەری سینەمایی و فۆتۆمۆدێل\nنیان عەزیز، خانمە ئەكتەری سینەمایی و فۆتۆمۆدێل، بە (رووداو)ی راگەیاند كە بەشداری لە فیلمێكی سینەمایی نوێدا دەكات.\nنیانی تەمەن 27 ساڵان، تاكە منداڵی خێزانەكەیەتی كە بە كورتەباڵایی لەدایكبووە، لە پێنج منداڵی خێزانەكەی، نیان دواهەمین منداڵیان بووە.\nلەگەڵ لەدایكبوونی نیاندا، باوكی شەهید دەبێت، هەرچەندە نازانێت سۆزی باوكایەتی چۆنە و نەیبینیوە، بەڵام دەڵێت دایكی نەیهێشتووە هەست بەو بۆشاییە بكات "دایكم باوكایەتی بۆ كردووم، هەرگیز لەبیری ناكەم".\nنیان باس لە خەونەكانی دەكات و دەڵێت هیچ سنوورێك نییە رایبگرێت "زۆر منداڵ بووم لە چالاكییەكانی قوتابخانە بەشدار دەبووم، شانۆگەریمان دەكرد، بەردەوام بووم تا گەیشتم بە كاری سینەمایی".\nیەكەم دەركەوتنی نیان لە كاری سینەمادا، لە فیلمی كلاسیكۆ بوو كە دەرهێنەرەكەی هەڵكەوت مستەفایە. ئەو فیلمە لە 56 وڵاتی جیهان نمایشكرا و خەڵاتی باشترین فیلمی ساڵی لە نەرویج پێ بەخشرا، بەڵام نیان بەهۆی شكانی قاچییەوە نەیتوانی لەو رێوڕەسمەدا بەشدار بێت. ئێستاش دڵی بەوە خۆشە كە شوان عەتوفی سینەماكار بۆ ساڵی داهاتوو پرۆژەی بەرهەمهێنانی فیلمێكی سینەمایی لەبەردەستە و داوای لەو كردووە رۆڵی سەرەكیی تێدا ببینێ.\nبە فۆتۆمۆدێل تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی تەنیوە\nوێنەكانی نیان تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی تەنیوە، لەم چەند رۆژەشدا تازەترین وێنەكانی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاوكردەوە و بووە جێی سەرنجی هەمووان كە كچێكی كورتەباڵا بۆ یەكەمینجار لە كوردستان و عێراقدا كاری فۆتۆمۆدێل بكات.\nنیان گوتی "فۆتۆمۆدێل خەونی منداڵیم بوو، هەمیشە حەزم كردووە ركابەری نمایشكارە جیهانییەكان بكەم، بۆیە بەرەو كاری مۆدێل هەنگاوم نا، سەربەرزم كە خانەوادەكەم تەواو پشتگیریم دەكەن، ئەمە بووە هۆی ئەوەی هەنگاوی باشتر بنێم، بوێرانە بەرەو رووی ئاستەنگەكان بچم. هیچكات هەستم بە كەمئەندامێتی خۆم نەكردووە، چونكە خێزانەكەم فێری بڕوابەخۆبوونیان كردووم. دوای خێزانەكەشم هەتا ماوم خۆم بە قەرزاری كۆمەڵەی كورتەباڵایان دەزانم، كە فێری هیوا و گەشبینی و زۆر شتی دیكەیان كردم، فێریانكردم كە ئامانجی ئێمە زۆر لە كەسانی ئاسایی زیاترە، هەر ئەوانیش قوفڵی دەرگای خەونەكانمیان كردەوە".\nكەژان حەسەن خاتوونێكە كە كاری فۆتۆمۆدێل دەكات. نیان لەگەڵ ئەو فۆتۆگرافەرە كاری مۆدێل دەكات و دەڵێت "زۆر بە كارەكانی كەژان ئاسوودەم، حەزم لێیە لەگەڵ ئەودا كاربكەم".\nداوای نمایش و ریكلامی لێدەكەن\nنیان باس لەوەش دەكات كە لە زۆر شوێن داوای كاری رێكلام و نمایش و وێنەگرتنی لێدەكرێت، بەڵام حەزناكات زۆر دەركەوێت و هەموو شوێنێك بە شایانی كاركردن نازانێت "حەزناكەم هەموو رۆژێك لەسەر شاشە بم، دەمەوێت كەم و پوخت دەربكەوم، دواتر هەركەسێك و جێگایەك داوای كاریان كرد ناكرێ ئامادە بیت كاریان لەگەڵ بكەی، چونكە سەنگی خۆت دەبێت بزانیت و هەموو جێیەك شایانی ئەوە نییە كاری تێدا بكرێ".\nنیان تاوەكو ئێستا بەشداری لە چەند رێكلامێكدا كردووە و دەڵێت "حەزم لە دەركەوتنە بە جلی نیمچەڕووت. بەڵام جلی نەشیاو و نامۆ بە كولتوور و كۆمەڵگاكەم حەزی لەبەر ناكەم، چونكە من تاكی ئەم كۆمەڵگایەم و ئەوانیش بە چاوی رێز و خۆشەویستی سەیرم دەكەن".\nنیان سەرەڕای خولیای زۆری بۆ هونەر، بەڵام ئامادەیە لەپێناوی عەشقێك كە بۆ هاوسەرگیری بێت واز لە هونەر بهێنێت "ئەگەر هاوسەرگیرم بەمەرجی وازهێنان لە هونەر بێت واز دەهێنم، بەڵام كاتێك پلەی خۆشەویستی بۆ من لە عەشقدا بێت و رێز و خۆشەویستیم پێبدات، هەرچەندە ئێستا خۆشەویستم نییە و هاوسەرگیریش تائێستا لە بەرنامەمدا نەبووە".\nنیشانەکردن : نیان عەزیز\n1062 ژمارەی بینین


وەرزی دروێنەی كونجییە لە دەشتی شارەزوور – کوردی – RojNews.News\n06/10/2020 - 8:02:39 am\nدروێنەی کونجی لە دەشتی شارەزوور دەستیپێکردووە، خەمی سەرەکی جووتیاران لەم کاتەدا، بارانی ناوەختە کە لە ئەگەری بارینیدا، زیانێکی زۆر بە بەرهەمەکەیان دەگەیەنێت، بەوپێیەی شوێنێکی ئەوتۆیان نییە بۆ هەڵخستن و وشکردنی.\nكونجی بەرهەمێکی هاوینەیە، لە مانگی شەشەوە دەست بە چاندنی دەکرێت، لە سەرەتای وەرزی پایزیشیەوە دەست بە دروێنەکردن و بڕینەوەی دەکرێت، بەڵام تا دەگاتە بەرهەم، شەش جار ئاو دەدرێت و زیاتر لە جاڕی گەنمیشدا دەکرێت، بەگشتیی ٢٥ كیلۆ كونجی لە شەش دۆنم زەوییدا، دوو تۆن بەرهەم دەدات.\nئەمساڵ جیاواز لە ساڵانی ڕابردوو، ڕووبەرێکی زیاتری زەوی کشتوکاڵی بە بەروبوومی کونجی چێندراوە، بەوپێیەی داهاتێکی تاڕادەیەک باش بۆ جووتیاران دەستەبەر دەکات، لەگەڵ ئەوەشدا خەرجی بەرهەمهێنانی بەراورد بە بەرووبوومە هاوینەییەکانی دیکە کەمترە و ئامێر و کەرەستەی میکانیکی تێدا بەکارناهێنرێت، لە بەرامبەردا هێز و بازووی جووتیاری پێویستە.\nدوای پێگەیشتنی ئەم بەروبوومە، جووتیاران بە داس دروێنەی دەکەن، لەسەر زەوییەکە کۆیدەکەنەوە و لەسەر نایلۆن مڵۆی دەکەن، لە ماوەی سێ بۆ چوار ڕۆژدا وشک دەبێتەوە، دواتر هەر بە دەست دەتەکێنرێ و هەر بەدەستیش لە قەد و گەڵا وشکبووەکەی جیادەکرێتەوە.\nوێڕای هەموو ئەم زەحمەتییانە، ترسی باران بارین خەمی سەرەکیی جووتیارانە لەم کاتەدا، لە هەر بارانێکی کەمدا، تەواوی بەروبوومە مڵۆکراوەکە دەگەنێ و وشک نابێتەوە، هەر ئەمەش کێشەی سەرەکی جووتیارانە کە شوێنێک نییە بۆ هەڵگرتنی ئەو بەروبوومە تا کاتی تەکاندن و جیاکردنەوەی.\nهونەر عەزیز، جووتیارە و باس لە جۆری ئەو کونجییە دەکات کە لە دەشتی شازەوور دەکرێت، دەڵێت، بە گشتی کونجی شەش پەڕەیی و سوور لە سنوورەکەدا دەکرێت کە بەرهەمێکی باشی هەیە، هەروەها ئاماژە بەوە دەکات، كونجی لە زەوییەكدا ناكرێت کە قەراخ چەم و ڕووبار بێت، هەروەها دەبێت جۆری خاکەکەشی ڕەشە گڵ بێت، هەر ئەوەش تایبەتمەندی بە دەشتی شارەزوور داوە بۆ چاندنی بەرهەمی کونجی.\nفەرەیدون ئەحمەد جوتیارێکی تری دەشتی شارەزوورە و ڕۆژانە لە كاتژمێر شەشی بەیانییەوە دەچێتە سەر زەوییەکەی و سەرقاڵی دروێنەکردن دەبێت تا کاتژمێر چواری ئێوارە، باس لەوە دەکات جووتیاران شوێنێکیان نییە بۆ دانان و هەڵخستنی بەروبوومی کونجییەکەیان، ئەوەش وایکردووە خەرجیی زیاتر لەسەر شانیان بکەوێت.\nسۆران محەمەد جووتیارێكی دیكەیە و سەرقاڵی تەكاندن و ڕاخستنی بەرهەمی كونجیەكەی بوو، باسی لەوە کرد، ساڵان بە ڕێژەیەكی زۆر كەم كونجی دەكرا، بەڵام ئەمساڵ زۆر كراوە بەهۆی ئەوەی نرخەكەی لە بازاڕدا باشە.\nئەمساڵ ٥٠٠ دۆنم زەوی کشتوکاڵی بە بەروبوومی کونجی چێنراوە، بەرهەمی ساڵانەش مەزەندە دەکرێت بە ٣٠٠ تۆن کە هەمووی لە ناوخۆدا ساغ دەکرێتەوە.


بەداخەوەگەنجێکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەبەردەم UNلەهەولێر خۆی سووتاند – ماڵپەڕی ئەڵتەرناتیڤی شورایی\nبەداخەوەگەنجێکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەبەردەم UNلەهەولێر خۆی سووتاند\nOn مارس 18, 2021 Last updated مارس 18, 2021\nزۆر زۆر بەداخەوە ،ئەمانە چ جۆرە مرۆڤێکن ئەم ڕۆژنامەنووسانە کە لەکاتێکدا مرۆڤێک دەیەوێت بەهۆی بێزاری یەوە خۆی دەسووتێنێت وکۆتایی بەژیانی بهێنێت ،ئەوانیش کامێرای دەخەنە سەری و وێنە وڤیدۆی دەگرن تابەڕاستەو خۆ بڵاوی بکەنەوە. ،هیچیان زەڕەیەک ویژدانی مرۆڤایەتییان نەبوو کە چەرغ و بەنزین وئاگرەکەی لەدەست وەربگرێت .\nبەداخەوەگەنجێکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەبەردەم UNلەهەولێر بەهۆی بێزاری وناڕەزایەتی یەوە لەجۆری مامەڵەی ناردروست وئیهمالی لایەنی پەیوەندی دار بەکێسەکەیەوە و مەترسی گەڕاندنەوەی بۆ ئێران ١٨/٥/٢٠٢١ خۆی سووتاند.\nئاخر کەناڵەکوردی یەکانی ڕاگەیاندنی باشووریی کوردستان -عێراق بەم جۆرە هەواڵ بۆ بڵاوکراوەکانیان ئامادە دەکەن بۆیە کۆمەڵگای کوردستان لەناو ئەم زەلکاوی چەوسانەوە وکۆنەخوازی وبێکاری وهەژاری دا ڕاگیراوە .خودی ڕاگەیاندن ئەگەر بۆ پاراستنی ماف و شکۆ و ژیانی مرۆڤەکان نەبێت هیچ جۆرە گرینگی و نرخێکی نییە.\nئەم ڤیدۆیەش بۆیە بڵاودەکەینەوە بۆئەوەی ببێتە وانەیەک بۆ ڕۆژنامەنووس وڕاگەیاندکارو خەڵکی تر هەتا هەمووکاتێک مرۆڤایەتی وپاراستنی شکۆ وماف وئینسان بخەنە پێش هەرهەنگاوێکی داهاتوویان.


MON, 12 FEB 2018 18:28 | KDP.info\nهەولێر-KDP.info- دواى سه‌ردانه‌كه‌ى بۆ به‌غدا، وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى فه‌ره‌نسا ژان ئییڤ لۆدریان، گه‌یشته هه‌ولێرى پایته‌ختى هه‌رێمى كوردستان و بڕیاره له میانى سه‌ردانه‌كه‌یدا بۆ هه‌ولێر، لۆدریان له‌گه‌ڵ گه‌وره به‌رپرسانى هه‌رێمى كوردستان كۆببێته‌وه.\nسه‌رله‌به‌یانی ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه12ى شوبات/ فێبرایه‌رى 2018 ژان ئییڤ لۆدریان وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی فه‌ڕه‌نسا گه‌یشته به‌غدای پایته‌ختی عێراق و له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك به‌رپرسانی باڵای عێراق كۆبوویه‌وه.\nله‌میانه‌ی كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ هاوتا عێراقییه‌كه‌ی، ئیبراهیم جه‌عفه‌ری، وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى فه‌ره‌نسا رایگه‌یاند: "مه‌به‌ستی له سه‌ردانه‌كه‌ی تاوتوێكردنی ره‌وشی عێراقه له‌دوای نه‌مانی داعش و پڕۆسه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی عێراق كه به‌هۆی شه‌ڕی زیاتر له سێ ساڵی داعشه‌وه زیانێكی زۆری به‌ركه‌وتووه".\nسه‌ردانی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی فه‌ڕه‌نسا بۆ عێراق و هه‌رێمی كوردستان، پاش رۆژێكه له سه‌ردانی ئۆسۆلا ڤۆن دێرلاین، وه‌زیری به‌رگری ئه‌ڵمانیا بۆ هه‌رێمی كوردستان و كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌یه‌كی سه‌ربازی له هه‌ولێر و به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی بنكه‌ی سه‌ربازی میره، كه راوێژكار و سه‌ربازانی ئه‌ڵمانیا ئه‌ركی مه‌شق و راهێنانی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌یان تێدا له ئه‌ستۆ گرتووه.


نهێنیی جەزرەبە و ئازار لەپێناوی نیشتماندا\nحەسەن کاکیلی 6 / 9 / 2019\nئەمن حەسەن کاکیلی کوڕی قادر لەدایک بووی ساڵی ١٣٣٨ خەڵکی ئاوایی گاپیس سەر بە ناوچەی شاروێرانی مەهابادم. خوێندنی سەرەتاییم هەر لەوێ تەواو کرد و بۆ درێژەدان بە خوێندن چوومە شاری مەهاباد و هەتا وەرگرتنی بڕوانامەی دیپڵۆم لە ساڵی ١٣٥٨ لەو شارە مامەوە.\nتەمەنی لاوەتیی من هاوکات بوو لەگەڵ شۆڕشی گەلانی ئێران و، منیش وەک زۆربەی خەڵک لەو کەشوهەوا ئینقلابییەدا بەشداریی چالاکانەم هەبوو و لەگەڵ پۆلێک لە هاوڕێیانمان ڕۆژنامەیەکمان بەناوی ڕۆژنامەی شۆڕش بە چاپ گەیاند کە سێ ژمارەی لێ دەرچوو. لەگەڵ سەرکەوتنی شۆڕش و وەرگرتنی بڕوانامەکەم تێکەڵ بە کار و چالاکیی حیزبی بووم و لە ئاوایی گاپیس و قجێ‌ئاوا وەک بەرپرسی یەکیەتیی لاوانی دێموکرات دیاری کرام. لەگەڵ کرانەوەی قوتابخانەکان لەو دوو ئاواییە لەلایەن کۆڕی فێرکردن و بارهێنانی حیزبی دێموکراتەوە وەک مامۆستای شۆڕش دیاری کرام و، دواتریش بوومە ئەندامی کومیتەی ناوچەی شاروێران و پاشانیش نەقڵی کومیتە شارستانی مەهاباد کرام و لەوێ وەک کادری ئینتشاراتی ئەو کومیتەیە دەست بەکار بووم. هاوکات ئەرکی پێوەندیی نێوان تاران و مەهاباد بە من ئەسپێردرابوو کە ماوەی نیزیک بە ١ ساڵ و چەند مانگی خایاند.\nپاش ماوەیەک وەک بەرپرسی تەشکیلاتی نهێنیی حیزب لە مەهاباد دەستم بەکار کرد کە دوای یەک ساڵ لە مەئمووریەتێکی نێوشاردا لەگەڵ کادرێکی تەشکیلاتی دەسبەسەر کراین. ماوەی سێ مانگ بوو لە نێوشار بووم و دەمهەویست لە شار بڕۆمە دەرێ و ئەم هەواڵەم لەتوێی نامەیەکدا بە هاوڕێیەکی تەشکیلاتی بەناوی خالید خۆشڕوو گەیاند؛ لەو نامەیەدا ئاماژەم بە ڕۆژ و شوێنی چاوپێکەوتن کردبوو. بەداخەوە ناوبراو هەر لەو شەوەدا لە شاخ لەلایەن گرووهی زەربەتی ڕێژیمەوە دەسبەسەر دەکرێ و نامەکەشی پێ دەبێ و؛ بە چڕوپڕی هەموو ئەو ماڵ و شوێنانەی کە جێی گومان بووە دەپشکێندرێ بەڵام ئەمن شوێن گۆڕکێی زۆرم کردبوو بەبێ ئەوەی بزانم خالید دەسبەسەر کراوە.\nلە کاتی دیاریکراودا بە ماشێنی خۆم و لەگەڵ هاوڕێیەک بەرەو شوێنی مەبەست وەڕێ کەوتین و، هەر لە یەکەم سەیتەرەدا زانیمان وێنەیەکیان لەمن گەورە کردۆتەوە و بەوردی ماشێنەکان دەپشکنن بۆ گرتن و دۆزینەوەی من. کە زانیم ڕێگەی دەربازبوونم بۆ نییە خۆم تەحویلی مەئموورانی ئەرتەش دا و ئەوانیش پەروەندەیەکیان بۆ دروست کردم و ڕایانگوازتم بۆ بنکەی سەرەکیی خۆیان، لەدوای چوار بۆ پێنج سەعات ئیدارەی ئیتلاعاتیان ئاگادار کردەوە کە فڵانەکەس خۆی ڕادەستی کۆماری ئیسلامی کردوە. پاشان مەئموورەکانی ئیدارەی ئیتلاعات هاتن و مشتومڕێکی زۆریان لەگەڵ ئەرتەشییەکان کرد و گوتیان ئێمە چوار ڕۆژە لەو کەسە دەگەڕێین و ئێستا دەرەتانێکی نەبووە بۆیە خۆی ڕادەستی ئێوە کردوە. لەوێ بەرپرسی ئەو بنکەیە دڵنیای کردمەوە کە پشتیوانی لەمن دەکا بەو مەرجەی قسەکانم نەگۆڕم چونکوو ئەوان دەیانهەوێ ئەوپەڕی سزام بۆ دیاری بکەن و خۆڕادەست کردنەکەم ئەو ڕێگەیەیان پێ نادا.\nماوەی دوو ساڵ لە ساڵەکانی ٦٤ و ٦٥دا لە زینداندا بووم کە نیزیک بە هەشت مانگی لە ژووری تاکەکەسی و لەوپەڕی زەخت و فشاردا بووم و، دوایە درام بە زیندانی ناوەندیی شاری مەهاباد و لەگەڵ کەسانی وەک خەلیفە سەیدیان و مەنسوور دەروێش‌زادە ناسراو بە قیلەوقانج هاوبەند بووم. لە بەندەکەی ئێمەدا بەپێی تەمەن لە هەمووان بچووکتر بووم بەڵام بەهۆی ئەوەی کە دەیانزانی کادری حیزبی بووم؛ ڕێزێکی زۆریان بۆ دادەنام. تەنانەت هیچکات ناوی منیان لە لیستی خاوێنکاریی زینداندا نەنووسی و منیان لەو کارە مەعاف کردبوو.\nبەداخەوە لەو ساڵانەدا کەسانی سیاسی و چالاک و هەڵسووڕی زۆر لە زینداندا بوون کە دواتر ئێعدام کران بۆ نموونە عەلی دەوڵەت‌ئابادی کە پێشمەرگەیەکی ئازا و بە جەرگ بوو و هەروەها لە زیندانیشدا لە کەسانی ڕۆحسووک بوو و، هەر بەم بۆنەیەوە ببووە خۆشەویستی هەموو زیندانییەکان و جێگای لە دڵی هەموو لایەکدا کردبۆوە؛ یاد و ناوی بەرز و پیرۆز بێ.\nلە بیرەوەرییەکانی ئەو ماوەیەدا بەپێویستی دەزانم بەسەرهاتێک بگێڕمەوە کە مەنسوور دەروێش‌زادە بووە هۆی خوڵقاندنی؛ ڕۆژانە کلاسی ئایینی و عەقیدەتییان بۆ بەندییە سیاسییەکان دادەنا، هەر بەو مەبەستە مەلایەکی خەڵکی شاری قۆم‌یان بۆ ئێمە دیاری کردبوو کە لە پاش چەند جەلەسەش هێشتا نە ئەو منی دیبوو و نە منیش ئەو چونکی دەچوومە سەر کلاسەکانی و لەوێ خۆم لە خەو دەکرد و پەتوویەکیان پێدا دەدام، هەر جارەی کە پرسیاری منی دەکرد پێیان دەگوت نەخۆشە و لێی گەڕێ. زۆربەی جارەکانیش کوڕێکی کوردی لەگەڵ بوو کە خەڵکی مەهاباد بوو بەناوی مێهدی عەباسی و بۆخۆشی کوڕە مەلا بوو بەڵام لە زینداندا ببووە تەوواب و دەهات زیندانییەکان بەناو ئێرشاد بکا. مەنسوور کە پێشتر باسم کرد چووبوو کتێبی کیمیای سەعادەتی ئیمام غەزالی خوێندبۆوە و لەوێ هەندێک پرسیاری پێچەڵپێچی لێ دەرهێنابوو بۆ ئەوەی نەخوێندەواریی مەلاکەی پێ ئاشکرا بکا و بەجۆرێک لە باس و مشتومڕدا مەحکوومی بکا. داوای لە منیش کرد کە چیدی خۆم لەخەو نەکەم و بەشدار بم. مەلا کە چاوی بە من کەوت بۆ یەکەم جار لە کلاسەکەدا بەشدار دەبووم و گوێم دەدایە باسەکان پێی بەسەیر بوو و هەستی بە مەترسی کرد. پاش ماوەیەک لە دەسپێکی کلاسەکە ڕیزی پرسیارەکانی مەنسوور دەستی پێکرد یەک لە دوای یەک دەیباراند بەسەر مەلادا و، ئیدی وڵامی پێ نەما و لەوێدا مایەوە. لەو کاتەدا مێهدی عەباسی فریای کەوت و ئیزنی لێ وەرگرت کە وڵامی ئەو پرسیارە بۆخۆی بداتەوە لە کاتی وڵامدانەوەدا خۆی لە ڕیزی مەلاکەدا دانا و گوتی بەپێی بیروباوەڕی ئێمە و بەپێچەوانەی بیروباوەڕی ئەوان …! هەر توانی ئەوەندە بڵێ و هەر ئەوەی کە چووبووە ڕیزی مەلایەکی حکوومەتییەوە بەس بوو بۆ ئەوەی کە ڕەپێیان بنێن و لەلایەن زیندانییەکانەوە سووکایەتییان پێ بکرێ؛ ئەوە بۆ دوایین جار بوو کە ئەو کلاسانە بەڕێوە چوو وئیدی بۆ هەمیشە کۆتایی پێ هێندرا.


فیلمی سووکایەتی گۆدار :ئایا واز لە هونەری ڕاستەقینە بهێنین؟\nنووسینی: کریم عبدالخالق وەرگێڕانی: کاردۆس مشیر\nساڵی ١٩٦٣ فیلمی "سووکایەتی" گۆدار دەرچوو. پاش درەوشانەوەی گۆدار و دەرهێنەرانی شەپۆلی نوێی فەڕەنسی، فیلمەکە لە ڕۆمانێکی (ئەلبێرتۆ مۆرافیا) بە هەمان ناو وەرگیراوە و سیناریۆکەشی گۆدار نووسیویەتی. وەکو هەمیشە باس لە پەیوەندی نێوان ژن و مێرد دەکات، بەڵام لێرەدا کەمێک جیاوازە و سەرنج دەخاتە سەر کاڵ بوونەوە و نەمانی پەیوەندی نێوان ژن و مێردێک. سەرەڕای کڵێشەیی بابەتەکە بەڵام چارەسەکردنی بە ڕێگەیەکی جیاواز نیشاندراوە، زیرەکیی گۆداریش نیشاندانی چەندین نرخ و بەهایە لە پشت فیلمەکەیەوە چونکە پەیوەندییەکە سەرجەم بەهایەکانی فیلمەکە پێکناهێنێ، بەڵکو پرسیارەکانی گۆدار خۆی دەربارەی هونەر بەرامبەر پارە ناوەڕۆکی فیلمەکەن، هەر ئەویشە دڵسۆزە بۆ ئەزموون و پیشەکەی بەرامبەر ئەم هەمووە مەرایی و فریودانەی پارە سازاندوویەتی. فیلمەکە باس لە "پۆڵ جافال" دەکات کە نووسەرێکی شانۆیە و بەدرێژایی ژیانی تەنیا ئەوەی نووسیوە کە ویستوویەتی و لەگەڵ ئایدۆلۆژیای خۆی گونجاو بووە، هاوسەرگیری لەگەڵ خانمێکی شۆخدا کردووە بەناوی کامیل. چیرۆکەکە لە ڕووکەش پەیوەندی نێوان پۆڵ و کامیلە، بەڵام لە ناوەڕۆکدا زۆر لەمە زیاتر لەخۆ دەگرێت. دیمەنی یەکەمی فیلمەکە لە بەناوبانگترین دەستپێکەکانی فیلمە لە مێژووی سینەمادا، بە تاکە دیمەنیش دادەنرێت کە تێیدا ئەوینی نێوان دوو هاوسەر بۆ بینەر ڕوون دەکاتەوە پێش ئەوەی ڕاستەوخۆ هەرەس بهێنێت، کامیل دەبینین لەسەر جێگەکە بەڕووتی و پۆڵیش لە تەنیشتیەوە، دەربارەی جەستەی لێی دەپرسێت: ئەژنۆمت بەدڵە؟ مەمکمت بەدڵە؟ قاچمت بەدڵە؟ دەربارەی هەموو جەستەی لێی دەپرسێت و پۆڵیش پێی دەڵێت بێگومان بەدڵمن. گفتوگۆیەکەش بەمە بەکۆتا دێنێت: بەتەواوی خۆشم دەوێیت، بە نەرمی و بەشێوەیەکی تڕاژیدی، ئەمەش نقووم بوونی پۆڵمان بۆ ڕوون دەکاتەوە لە کامیل دا، ئەمەش واتا ئەو لەپێناویدا هەموو شتێک دەکات، هەر ئەوەش ڕوودەدات لە فیلمەکە.\nپۆڵ چاوی بە بەرهەمهێنەرێکی ئەمریکی دەکەوێت بەناوی "جێریمی بۆرکۆش"، سەرەتا هۆکاری یەکتربینینیان نازانین، بەڵام هەر زوو درک بەوە دەکەین بەرهەمهێنەرەکە کەسێکی خۆدەرخەر و مێشک بەتاڵە کە هیچ شتێک نایوەستێنێت، لە گیرفانیدا کتێبێکی بچووکی داناوە کە چەند پەند و وتەیەکی تێدایە و بەکاریان دەهێنێت تاکو وەکو پیاوێکی ڕۆشنبیر دەربکەوێت، بێئاگا لەوەی تەنیا خۆی هەڵدەخەڵەتێنێت، بە پۆڵ دەڵێت: بڕوام بە درووستکردنی سینەمایەکی نوێ هەیە، بەڵام لەهەمان کاتدا ئەوەی لای ئەو گرنگە سەرنجڕاکێشانی بینەر و پارەیە. دەرهێنەر فریتز لانگ لە فیلمەکەدا بە کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی دەردەکەوێت و ڕۆڵی هیچ کەسێک ناگێڕێت، بەڵکو دەنگی سینەمای ڕاستەقینە دەردەکەوێت. هۆکاری چاوپێکەوتنی پۆڵ بە بەرهەمهێنەرە ئەمریکییەکە دەرهێنانی فیلمێکە دەربارەی داستانی ئۆدێسە لەلایەن فریتز لانگەوە، لانگ دەیەوێت داستانەکە وەکو خۆی بگێڕێتەوە گەر نا پێی باشترە فیلمەکە بەرهەم نەیەت، لەکاتێکدا جێریمی داوا لە پۆڵ دەکات چەند دیمەنێک بسڕێتەوە و زیادی بکات تاکو فیلمەکە کەمێک جەماوەریتر بکات. گۆدار لە کتێبی "گۆدار دەربارەی گۆدار" دەڵێت: خاڵی جەوهەری فیلمەکە ئەوەیە ئەو کەسانە سەیری یەکتری دەکەن و لەسەر یەکتری بڕیار دەدەن، دواتر سینەما سەیریان دەکات و بڕیاریان لەسەر دەدات بەنوێنەرایەتی فریتز لانگ، کە لایەنی ڕاستگۆیی و ڕاشکاوی فیلمەکەیە.\nلانگ لێرەدا تەنیا وەکو دەرهێنەرێک دەرناکەوێت، بەڵکو دەنگی سینەمای ڕاستەقینەیە، دەبینین لە دیمەنێکدا دەڵێت: "هەموو فیلمێک دەبێت تێڕوانینی تایبەت بەخۆی هەبێت". کاتێک وێنەی کچێکی ڕووت دەردەکەوێت لە دیمەنێکدا کە لانگ وێنەی گرتووە بە ئامادەبوونی بەرهەمهێنەر و پۆل و وەرگێڕەکە، بەرهەمهێنەرەکە تووشی هەڵوەسە دەبێت و لە لانگ دەپرسێت: "ئەمە هونەرە، بەڵام ئایا خەڵک لەمە تێدەگات؟"، وە کاتێک بەرهەمهێنەرەکە دژایەتی دەکات و دەڵێت ئەوەی وێنەگیراوە جیاوازە لەوەی لە سیناریۆکەدا هەیە، لانگ پێی دەڵێت: "چونکە ئەوەی لە سیناریۆکەدا نووسراوە لەسەر کاغەزە، بەڵام ئەوەی وێنەمان گرتووە لەسەر شاشەیە". بە زوویی درک بەوە دەکەین پۆڵ بڕیاری داوە واز لە نووسینی شانۆنامە بهێنێت کە خۆشی دەوێت و بەنرخە لای و ئەو هونەرە پێشکەش دەکات کە دەیەوێت بۆ خەڵکی پێشکەش بکات، ئینجا دەست دەکات بە نووسینی سیناریۆ چونکە پێویستی بە پارەیە لەپێناو کامیلی هاوسەری، ئینجا بەرهەمهێنەرەکە لێی دەپرسێت: "قایلیت سیناریۆکە بنووسیت؟"، تێیدا لە چێکێکدا پارەی بۆ دەنووسێت و پۆڵ وەڵامی ناداتەوە و تەنیا چێکەکە دەبات و دەیخاتە گیرفانیەوە. لێرەدا خاڵە جەوهەرییەکەی فیلمەکە دەردەکەوێت: هاوسەرەکەی پۆڵ "کامیل": بەرهەمهێنەرەکە بە پۆڵ دەڵێت بیستوویەتی ژنێکی جوانت هەیە، بۆیە ئەویش بۆ ستۆدیۆ لەگەڵ خۆیدا دەیهێنێت، لەکاتێکدا پۆڵ بە پیادە دەڕوات کە ئەم دیمەنە پێش کۆتایی فیلمەکەش دووبارە دەبێتەوە، بەرهەمهێنەرەکە بە ئۆتۆمبێڵ کامیل دەبات بۆ ماڵەوە، لەم دیمەنەدا لەگەڵ پۆڵ دەمێنینەوە و نازانین چی لەنێوان بەرهەمهێنەرەکە و کامیل ڕوویداوە تا ئەو کاتەی پۆڵ دەپرسێت: "هیچی پێت گووت؟ ویستی پەیوەندیت لەگەڵدا ببەستێت؟"، بەڵام کامیل وەڵام ناداتەوە. "فیلمی سووکایەتی تەنیا دیراسەی ئافرەتێک نیە کە سووکایەتی بە مێردەکەی دەکات وەکو گۆدار دەیڵێت، بەڵکو ئاگاداریەکە بۆ ئەوانەی واز لە هونەرە ڕاستیەکەی خۆیان دەهێنن لەپێناو پارە و بینەر" کاتێک کامیل بە هۆکاری کارکردنی پۆڵ و بەرهەمهێنەرەکە دەزانێت، بێ هیچ پێشەکییەک دەڵێت: "من سووکایەتی بەو پیاوە دەکەم"، بەڵام لەڕاستیدا سووکایەتی بە پۆڵ دەکات چونکە وازی لە هونەری ڕاستەقینە هێناوە لەبەر پارە، ئەمە جگە لەوەی ڕاستەوخۆ ئەمەی پێناڵێت، بەڵکو بەداخراویی دەیبینین سەرەتا، دواتر پۆڵ دەپرسێت: "چی بە مێشکتدا دێت؟"، ئەویش دەڵێت: "هیچ، گەر تۆ دڵخۆشبیت، منیش دڵخۆشم".\nدوای یەکەم بینینی نێوان کامیل و بەرهەمهێنەرەکە، لەگەڵ پۆڵ دا دەگەڕێتەوە ئەپارتمانەکە و نیو کاتژمێر گفتوگۆ لەنێوانیان ڕوودەدات کە ئەمەش شتێکی نوێ بووە بۆ ئەو سەردەمە و ڕەخنەی گۆدارە بۆ هۆڵیوود کە تێیدا تەنیا بە چەند خولەکێک و دیالۆگێکی زەق ئەم دیمەنانە تۆمار دەکەن، وەکو ئەوەی گۆدار بیەوێت سینەما لە یاسا و ڕێسا ڕزگار بکات وەک چۆن لەسەرەتای فیلمەکە ناوی کاستی فیلمەکە بە دەنگ دەخوێنرێتەوە نەک بە نووسین کە بەهەمان شێوە ئەمەش شتێکی نوێ بوو. لەم گفتوگۆیەدا کێشەکان دەبینین، جارێک ئەم گوێ لە ئەو ناگرێت و جارێکی ئەویتریان، جاروباریش لێی دەپرسێت: گوێت لێمە؟، وە ئەوەی پۆڵ کردی بەتەواوی پەیوەندیەکەیانی ڕووخاند بۆ هەمیشە. لەنێوانیاندا دیالۆگێکی هەڵگێڕاوە و ناڕاشکاو دەبینین، پۆڵ هەوڵ دەدات پۆزش بهێنێتەوە بۆ ئەوەی کردوویەتی بە تۆنی دەنگی کەسێک کە هیچ هەڵەیەکی نەکردبێت، لەکاتێکدا کامیل بە تۆنی دەنگی ئافرەتێک وەڵامی دەداتەوە کە سووکایەتی بە هاوسەرەکەی ناکات. بەڵام لەکۆتاییدا گفتوگۆی نێوانیان دەبێت بە شەڕ و کامیل ڕاستەوخۆ پێی دەڵێت: "من سووکایەتیت پێ دەکەم، لەبەر ئەوەشە چیتر خۆشم ناوێیت، ئەوەیە سووکایەتی، قێزم دەبێتەوە کە دەستم لێ دەدەیت". پاشان هەمووان لە ماڵی بەرهەمهێنەرەکە کۆدەبنەوە، دووبار لانگ وەکو دەنگێکی ڕاستەقینەی سینەما دەردەکەوێتەوە و دەڵێت: "بەرهەمهێنەر کەسێکە بەبێ ئەویش هەر دەتوانم بژیم"، وەکو ئەوەی بزانێت بە تێپەڕبوونی کات بەرهەمهێنەر دەبێتە یەکێک لەو هۆکارانەی دەبنە هۆی لەناوبردنی سینەما، گەر گرنگترین هۆکار نەبێت. هەروەها کاتێک کامیل و بەرهەمهێنەرەکە بەتەنیا دەمێننەوە و ماچ دەگۆڕنەوە، پۆڵ ئەمە دەبینێت، بڕیار دەدات سیناریۆکە نەنووسێت تاکو کامیل بێتەوە لای، بەڵام بۆی دەردەکەوێت کار لە کار ترازاوە و ئێستا کامیل بەڕاستی سووکایەتی پێدەکات چونکە هونەری ڕاستەقینەی لەپێناو پارە جێهێشت، س"خۆشم ناوێیت، ناتوانم جارێکی تر خۆشم بووێیت، ڕقم لێتە چونکە چیتر ناتوانیت سەرەنجم ڕابکێشیت".\nکامیل لە کۆتاییدا لەگەڵ بەرهەمهێنەرەکە دەچێت بۆ ڕۆما، بەڵام لە ڕاستیدا بەرهەمهێنەرەکە سەرنجی ڕاناکێشێت، بەڵکو هەموو ئەوەی دەیکرد بۆ تووڕەکردنی پۆڵ بووە تا واز لە پڕۆژەکە بهێنێت، بۆیە ڕۆشتنی لەگەڵ بەرهەمهێنەرەکە تەنیا هەڵهاتنێک بوو.


پارێزەرێک: گۆشەگیریی ئۆجالان لەسەر هەموو گەلانی بندەستە – کوردی – RojNews.News\nپارێزەرێک: گۆشەگیریی ئۆجالان لەسەر هەموو گەلانی بندەستە\n22/06/2020 - 5:08:35 pm\nچوؤرشەممە, 10 يون 2020 – 09:16 ڕۆژنیوز- لەیلا لۆرین\nقاسم خەلەف کە لە شەنگال و موسل کاری پارێزەری دەکات، لەسەر گۆشەگیری ڕەهای سەر عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد بۆ ڕۆژنیوز دووا.\nدەوڵەتی تورک دژی ئازادی و مافەکانی مرۆڤە\nقاسم خەلەف ئاماژەی بەوەدا، کە ئۆجالان نەک تەنها ڕێبەری گەلی کورد، ڕێبەری هەموو گەلانی بندەست و ئازادیخوازانە و وتیشی: دەوڵەتی تورک دژی ئازادیی و مافەکانی مرۆڤە، بۆ ئەوەی مافی گەلی کورد و کەمینەکان نەدات و نکۆڵییان لێبکات و پێش لە ئازادییان بگرێت، ئەو سزایانە بەسەر بەڕێز ئۆجالان جێبەجێی دەکات، کە دژی یاسا نێودەوڵەتییەکان و مافەکانی مرۆڤە و لە هیچ سیستمێکی یاسایی و مافدا بەدی ناکرێت، کە ئەوەندە لەسەر ڕێبەری گەلێک گۆشەگیری دژە مرۆڤانە بەڕێوەببرێت.\nهەموو یاساکان پێشل دەکەن\nقاسم خەلەف سەرنجی ڕاکێشایە سەر زیهنییەتی یەکدەست و نکۆڵیکاری دەوڵەتی تورک و زیندانەکانی کە پڕن لە ئۆپۆزیسیۆن و شۆڕشگێڕ و دژیان پێشلکاری نایاسایی دەکرێت و وتی: ئەوەی دەوڵەتی تورک دەیکات، لە پێناسەی یاسا و مافەکانی مرۆڤ بوونی نییە، بەڵام بەهۆی بەرژەوەندییانەوە هەموو هێز و دەوڵەتێک لە بەرامبەری بێدەنگن، ڕێکخراوەکانی یاسای نێودەوڵەتیش بێدەنگن، ئەوانیش گرێدراوی سیستمی سەردەستن و سەربەخۆییان نییە، بۆیە بێدەنگن و هەموو یاساکان پێشل دەکەن.\nلە بەردەوامیدا قاسم خەلەف وتی: هەموو سیستمەکان ئێستا پێویستییان بە گۆڕانکاری هەیە، سەردەستەکان ئەمە ناکەن، بۆیە بە شۆڕش و جوڵەی گەلان پێکدێت، تا حوکمی سەردەست و دەسەڵاتدارەکان هەڵوەشێتەوە و ماف و یەکسانی کۆمەڵایەتی مسۆگەر ببێت، بەم شێوەیەش کۆتایی بە سیستمی دیکتاتۆری دێت و لە جیهاندا گۆڕانکاری دروست دەبێت.\nلە هزری ئۆجالان دەترسن\nقاسم خەلەف لەسەر ترسی دوژمن لە هزر و فەلسەفەی ئۆجالان دەڵێت: دەسەڵاتداران لەم هزرەی ئۆجالان کە دەڵێت؛ پێویستە بەڕێوبەریی لە دەستی گەلدا بێت، یان دەوڵەت لە خزمەتی کۆمەڵگا بێت نە کۆمەڵگا لە خزمەتی دەوڵەت بێت، دەترسن، بۆیە ئەو گۆشەگیرییە فاشیستیانە بەرامبەر ئۆجالان پەیڕەو دەکەن، ڕێگە نادەن هزری سەرۆک ئۆجالان بگاتە گەل کە رووبەڕووی ئەم سیستمە تاکپارێز و فاشیستە ببنەوە.\nخەلەف بە ئاماژەدان بە سیاسەتەکانی دەوڵەتی تورک دژی بزوتنەوەی ئازادیی و گەلی کورد وتی: دەوڵەت و دەسەڵات لە مێژوودا هەمیشە ڕێبەری بزوتنەوەکانیان کردووەتە ئامانج تا بە لەناوبردنیان بزوتنەوەکان پاکتاو بکەن، ڕفاندنی سەرۆک ئۆجالان-یش بە هەمان ئامانج پێکهات، بەڵام بزوتنەوەی ئازادیی کورد نەوەستا، بڵاوە نەبوو، دانەبڕا، بە پێچەوانەشەوە گەورەتر و بەهێزتر بوو.\nگۆشەگیر ڕێبەر ئۆجالان لەسەر هەموو گەلانی بندەست بەڕێوەدەبرێت\nلە کۆتایی قسەکانیدا، قاسم خەلەف داوای لە ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و گەلانی ئازادیخواز کرد کە خاوەنداری لە ئۆجالان بکەن و وتی: ئەمە مافێکی ڕەوای نەتەوەیەکە کە داوای ئازادیی ڕێبەری خۆی بکات، مافی خۆیەتی کە داوای ئازادیی و مافە نەتەوەییەکانی بکات، مافی ئەمەی هەیە کە خاوەنداری لە بەهاکان، کلتور و ئیرادەی سیاسی و ئیداری و هزری خۆی بکات، زیندانی کردن و سزا لەسەر سەرۆک ئۆجالان، پاکتاوکردن دژی گەلی کورد و مرۆڤایەتی ئازادیخوازە، بۆیە داوامان لە گەلەکەمان ئەوەیە کە خاوەنداری لە بەها و هەبوونی خۆی بکات، پێویستە بندەستی قبوڵ نەکات تا بتوانێت خۆی لە قڕکردن بپارێزێت، گۆشەگیری لەسەر ئۆجالان، لەسەر هەموو گەلی کورد و هەموو گەلانی بندەست و ئازادیخواز بەڕیوەدەچێت.