ئه‌مڕۆژانه: د.ئاوات عه‌لیار: وه‌کوو کوردی رۆژهه‌ڵات نیگه‌رانی سه‌ره‌کی من ئه‌وه‌یه که پێکهاته‌ی سیاسی کوردی رۆژهه‌ڵات، یانی حزبه سیاسییه‌کان، چ ئه‌وانه‌ی له قه‌دیمه‌وه بوون و چ ئه‌مانه‌ی که له چه‌ند ساڵ له‌مه‌وبه‌ره‌وه دامه‌زراون، هه‌موویان وابه‌سته و تابێعی سیاسه‌تی دوو حیزبی سه‌ره‌کی کوردی عێراق یان پ . ک . ک. ن. یانی سیاسه‌تێکی سه‌ربه‌خۆیان نیه، و ناتوانن به کرده‌وه و بێ ره‌زامه‌ندی ئه‌وان هیچ هه‌ڵوێستێکی به‌رچاو بگرن\nکێشه‌ی چاره‌سه‌رنه‌کراوی کورد له رۆژهه‌ڵاتی ناڤین ئێستا هه‌موو ددانی پێداده‌نێن به‌یه‌ک استثنا،  له تورکه که‌ماڵیسته‌کانه‌وه بگره ، ئیسلامییه‌کان و لیبراڵه عه‌ره‌بییه‌کان و ته‌نانه‌ت به‌عسییه‌کانیش ، به ئێرانییه لیبڕاڵه‌کان تا کۆماریخوازانه‌وه‌و ولاتانی رۆژهه‌ڵات بێجگه له کۆماری ئیسلامی ئێران، کێشه‌ی کورد به ره‌سمی ناناسێت و هیچ چاره‌سه‌رییه‌کیشی بۆ نیه. ئه‌مانی تر دان به کێشه‌ی کورد داده‌نێن، به‌ڵام ره‌نگه رێگا چاره‌که‌ی به دڵێ ئێمه نه‌بێت.\nکێشه‌ی کورد هه‌ر کێشه‌یه‌کی سیاسی، گه‌لێکی بێبه‌ش له دیاریکردنی مافی چاره‌نووسی خۆی نیه، بگره بۆته کێشه‌یه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تیش. فه‌رق و جیاوازی له هه‌موو بواره‌وه. له کولتوور، ئابووری، پێشکه‌وتنی کۆمه‌ڵایه‌تی تیدا به‌دی ده‌کرێ، بۆیه هه‌ر نوخبه‌ی سیاسی ـ رۆشنبیری نیه که غه‌مخۆری ئه‌م بێ عه‌داڵه‌تییه، کۆمه‌ڵانی خه‌لکی کوردستان هه‌موو کات له ژیانی رۆژانه‌دا هه‌ست به که‌م و کوڕی و سووکایه‌تی ده‌که‌ن که ده‌وڵه‌ت ناوه‌ندی به‌سه‌ری دا سه‌پاندوون.\nئاوات عه‌لیار: له سه‌ده‌ی بیسته‌م، له کۆمه‌ڵی کورده‌واریدا نوخبه‌یه‌کی سیاسی سه‌ری هه‌ڵدا، که هه‌ڵقوڵاوی ئاڵوگۆڕو پیشکه‌وتنی جیهانی بوو، ناسیونالیزم و خۆناسینی نه‌ته‌وه‌یی به هه‌موو باڵه‌کانیانه‌وه هه‌موو جیهانی داگرت، به‌تایبه‌تی وڵاتی که‌م پێشکه‌وتوو و دواکه‌وتوو له‌وانه‌ش کوردستان، چین و توێژی کۆمه‌ڵایه‌تی مۆدێڕن ساز بوون، ئه‌م په‌ره ئه‌ستاندنی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌ی جیهانی، بوو به هۆی ئه‌وه‌ی نوخبه‌یه‌کی ساز بێت که ئاڵاهه‌ڵگری بیری ناسیونالیستی کورد بێت، که پێک هاتبوون له سه‌رۆک عه‌شیره‌ته‌کان، زانایانی ئایینی، رۆشنبیرانی لیبرال و چه‌پ. کورد بۆ یه‌که‌م جار له رێگای نوخبه‌کانییه‌وه‌له ئاخر و ئۆخری ئیمراتووری عوسمانیدا چاوی به دنیای پێشکه‌وتوو که‌وت و له ژێر کاریگه‌ریی ئه‌م جیهانه بوو که رۆژنامه‌ی کوردیش چاپ کرا، نوخبه‌ی رووناکبیری کوردیش، پێشه‌نگی ئه‌م بزاوته نه‌ته‌وه‌ییه بوون که توانیان له په‌یمانی سێڤه‌ردا هه‌ندێک له خواسته‌کانی نه‌ته‌وه‌ی کورد له‌سه‌ر کاغه‌ز بۆ گه‌له‌که‌یان وه‌رده‌گرن.\nبیری دامه‌زراندی کۆماری کوردستان و حزبی مۆدیڕنی کوردیش له هه‌موو به‌شێکی کوردستان، هه‌ر رۆشنبیران هێنایانه گۆڕێ.\nئاوات عه‌لیار: شۆڕشی مه‌شرووته‌ی ئێران، سه‌رهه‌ڵدانێک بوو له رێفۆرمی کۆمه‌ڵایه‌تی ـ سیاسی له وڵاتی ئیستبدادزده‌ی ئێراندا، که کورد له‌سه‌ر یه‌ک له‌م ئاڵو گۆڕه‌دا هیچ به‌شدارییه‌کی نه‌بووه، دیاره ئه‌و ریفۆرمه‌ش به نیوه چڵی مایه‌وه و ده‌سه‌ڵاتی قانونی و ریفۆرمی کۆمه‌ڵایه‌تی ـ سیاسی نه‌یتوانی له ئێران دا سه‌قامگیر بێت، زۆر له شاره‌زایان پێیان وایه، ئه‌و به‌ربه‌ستانه‌ی که نه‌یانهێشت ئه‌م بزاوه سیاسییه کۆمه‌ڵایه‌تییه سه‌رکه‌وێ، هه‌مانن که ئێستاش له پێش مۆدیڕنیته‌و پێشکه‌وتنی راوه‌ستاون، هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر پرۆسه‌ی رێفۆرم به شێلگیری به‌ره‌و پێش چووبا ره‌نگ ئێران ئێستا وڵاتێکی پیشکه‌وتوو بوایه. شایانی باسه که له ئێراندا ده‌نگو هه‌رای رێفۆرم له پێش ژاپۆن دا له ئارادا بوو.\nناتوانم شتێکی هاوسه‌نگی شۆڕشی مه‌شرووته له ئێران بۆ کورد ده‌ستنیشان بکه‌م، کاراکته‌رو تایبه‌ته‌ندی بزافه کوردییه‌کان، رزگاری نه‌ته‌وه‌یی بووه، و گیرو گرفته کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان خراونه‌ته په‌راوێزه‌وه.\nـــ له ناوه‌راستی سه‌ده‌ی بیسته‌م، ئایدۆلۆژی کۆمۆنیزم وه‌ک دیارده‌یه‌کی به‌هێزی کۆمه‌لایه‌تی و سیاسی هه‌موو ناوچه‌که‌ی گرته‌وه، ئه‌م ئایدۆلۆژییه بۆ نه‌یتوانی ببێته پاشخانێکی فیکری بۆ بزووتنه‌وه‌ی کورد؟\nئاوات عه‌لیار ـ به پێچه‌وانه‌وه، پێم وایه ئیدئۆلۆژی مارکسیزم کاریگه‌رییه‌کی زۆری بووه له شکڵدان و گه‌شه‌کردنی بیری سیاسی زۆربه‌ی سه‌رکرده‌کان و پێکهاته‌ی سیاسی کورد له سه‌ده‌ی رابردوودا. مه‌لا مسته‌فا بازرزانی له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خۆی ماوه‌یه‌کی به‌رچاو له رووسیا ژیابوو، سه‌رۆک عه‌شیره‌تێک بوو، دژی زۆر له بیروبۆچوونه‌کان بوو، به‌ڵام که‌سێکی وه‌ک دوکتور قاسملوو که رۆشنبیر بوو، زۆر دیارده‌ی ئینسانی و عه‌داڵه‌تخوازی مارکسیستی پێ باش بوو، زۆر لایه‌نی کوردی دیکه‌ش هه‌ر دروشمی رادیکاڵیزمی چه‌پ یان داوه.\nچاره‌ی کێشه‌ی کورد له هیچ په‌رتووکێکی ئیدئۆلۆژیک دا نیه، ئه‌وه به‌و مانایه نیه که هه‌رکه‌س خاوه‌نی ئیدئۆلۆژی بوو ناتوانێ و ناکرێ به‌شداری بزاوتی نه‌ته‌وه‌یی نه‌بێت.\nتا راده‌یه‌ک دێموکراسی و لابردنی هه‌ندێک فه‌رق و جیاوازی و له‌وه‌ش گرینگتر پارسه‌نگی هێزه‌که رۆڵی سه‌ره‌کی هه‌یه له سه‌رکه‌وتن یان نوشستی رێبازێک یان بزووتنه‌وه‌یه‌ک، دیاره ئاڵوگۆڕی جیهانی وه‌کو شه‌ڕ جارو بار نه‌خشه‌ی جوغرافیایی گۆڕیوه. کورد پێویسته وسیاری هه‌ر کام له‌م سێ مه‌رجه بێت، پێداگرتن له دێموکراسی و لابردنی فه‌رق و جیاوازیی، یه‌کگرتوویی سیاسی و کرده‌وه‌یی و تێکۆشانی دیپلۆماسی یارمه‌تیده‌رن به گه‌لی کورد که به به‌شێک له خواسته‌کانی بگات.\nبیری نه‌ته‌وه‌یی کورد به قورس و قایمی و پته‌وی دراوسێکانمان نین، ئێمه وه‌ک تورک و فارس و عه‌ره‌ب نه ئیمپراتووریمان هه‌بووه‌و نه کتێبی ئاسمانی که بیکه‌ین به مه‌رجه‌ع. به دریژایی مێژوو به‌شێک له ئینێرژی و توانایی کورد له خزمه‌ت ئه‌وان دا بووه. کورد له شاخه‌کاندا قه‌تیس ماوه‌ته‌وه بۆ ماوه‌یه‌کی زۆر، شارستانییه‌ت و مۆدێڕنیزم و پێشکه‌وتنی 50 ساڵ دره‌نگتر خۆی پیشانی ئێمه دا.\nـــ بۆچی بزووتنه‌وه‌ی چه‌پ نه‌یتوانی خه‌ون و ئاواته‌کانی کورد به‌دی بێنێ؟ یان به واتایه‌کی دیکه، بزووتنه‌وه‌ی کوردی به‌ره‌و کوێ برد؟\nئاوات عه‌لیار ـ هه‌ندێک له رۆشنبیری کورد که له بزووتنه‌وه‌ی چه‌پ دا بوون، خۆیان زۆر به کێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تییه‌وه خه‌ریک نه‌کرد، ئه‌مانی که‌ش له به‌شداری له بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازیی کورد بوون، فێربوونیان له مارکسیزم له روانگه‌ی چه‌پی میلله‌تی ده‌سه‌ڵاتداربوو که به فارسی فێری چه‌مکه‌کان و تیئۆری مارکسیستی بوون و ئاگاداری په‌ره‌سه‌ندن و گۆڕانی بیروڕای چه‌پ نه‌بوون. کۆمه‌ڵگای ئێمه دواکه‌وتبوو، چه‌په‌کان و رۆشنبیره‌کانیش هه‌روه‌ها. بۆ نموونه کۆمه‌ڵه له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، بۆ خۆی قالبێکی زیهنی به ناوی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران دروست کردو چووه ناوی که پێی نه‌گوترێ ناسیونالیست.\nله‌سه‌ریه‌ک رۆشنبیری کورد به‌شێکی زۆریان چاولێکه‌ری رۆشنبیری فارس بوون، راسته‌وخۆ خۆیان له‌وان به که‌متر ده‌زانی، ئه‌مه له زۆر میلله‌تی دیکه‌شدا هه‌بووه.\nمارکسیستی ـ سنتی ـ روسی، مه‌سه‌له‌ی ژنان، مه‌سه‌له‌ی نه‌ته‌وایه‌تی، مه‌سه‌له‌ی ژینگه‌و هتد، به گیرو گرفتی لاوه‌کی ده‌زانێت. هه‌موو گیرو گرفته کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان چاره‌سه‌ریی یه‌کجاره‌کییان له ژێر ده‌سه‌ڵاتی چینی کرێکار و دیکتاتۆری پرۆلتاریادا مسۆگه‌ر ده‌بێت. هیچ رێکخراوێکی چه‌پ نه‌یتوانی ئیدئۆلۆژییه‌کی له‌گه‌ڵ بارودۆخی کوردستان رێک بخات بۆیه هیچ کامیان نه‌یانتوانی ببن به هێزێکی کۆمه‌ڵایه‌تی بڕیارده‌ر و بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی به‌ده‌ست بگرن، هوشیمینی له ڤیتنام، کاسترۆ له کوبا کردیان.\nو: شۆڕشی گه‌لانی ئێران له ساڵی 1357 (1969ـ 1968) دا، که کۆتایی به سیستمی سه‌ڵته‌نه‌تی 2500 ساڵه له ئێراندا هێنا، خاڵی وه‌رچه‌رخانێک بۆ بزاوتی کوردی، وه‌کوو هه‌موو ئاڵوگۆڕه‌کانی دیکه‌ی ئێران. ئه‌م شۆڕشه له زۆر بابه‌ته‌وه بوو به هۆی دواکه‌وتووی ئێران. ئێرانی زه‌مانی شا به چوار ناڵ به‌ره‌و مۆدێڕنیزمی چاولێکه‌رانه له رۆژئاوا، به رواڵه‌ت ده‌ڕۆیشت. هه‌رچه‌ند به‌شێک له‌م ئاڵوگۆڕانه وه‌کوو دو‌رکردنه‌وه‌ی ئایین له سیاسه‌ت. بایه‌خدان به به‌شێک له مافه‌کانی ژنان، په‌ره‌سه‌ندنی خوێندنگاکان و دانیشگاکان، هه‌موو خاڵی پوزه‌تیڤ بوون و به پێشکه‌وتنی کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌ژمێردرێن.\nهه‌ڵسه‌نگاندنی شۆڕشه‌کان، بڕیاردان له سه‌ریان پێویستی به کات و هه‌ڵسه‌نگاندنێکی هه‌مه‌لایه‌نه هه‌یه. ده‌گێڕنه‌وه که له یه‌که‌م دیداری هێنری کیسنجر بوچین له ساڵی 1965دا. کیسنجر پرسیاری له چوئین لای سه‌رۆک وه‌زیرانی چین و به‌رپرسی پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئه‌مریکادا، کرده‌وه له‌سه‌ر لایه‌نه باش و خراپه‌کانی شۆڕشی مه‌زنی فه‌رانسه پتر له 220 ساڵ له‌مه‌وپێش، وه‌ڵامی چوئین لای ئه‌وه بوه که هێشتا زووه بۆ ئه‌وه‌ی باش و خراپی ئه‌م شۆڕشه مه‌زنه به ته‌واوی لێک بدرێته‌وه!\nبه‌ڵام ئێمه ئه‌گه‌ر وه‌کوو کورد، له روانگه‌ی خۆمانه‌وه و به چاویلکه‌ی کوردیه‌وه بڕوانینه ئه‌م شۆڕشه، ده‌بێ بی سه‌لمێنین که پرۆسه‌ی به فارسی کردنی گه‌لی کورد له له زه‌مانی ره‌زاشادا ده‌ستی پێکرابوو. ئه‌م پرۆسه‌یه راوه‌ستا! کورد خۆی دۆزیه‌وه ، بیرو هزری نه‌ته‌وه‌یی بوژایه‌وه، کورد به راشکاوی وه‌کو کورد، داوای مافی خۆی کرد. زمانی فارسی و فه‌رهه‌نگی یه‌ک وڵات، یه‌ک زمان ، یه‌ک ئایین، یه‌ک فه‌رهه‌نگ، یه‌ک میژوو که‌وته ژێر پرسیاره‌وه. نه‌ک هه‌ر که‌وته ژێر پرسیاره‌وه، به‌ڵکو به‌ره‌نگاری توندی کرا. هه‌ستی کوردبوون که ئیلام و کرماشانه‌وه به‌ره‌و نه‌مان ده‌چوو له شوێنه‌کانی دیکه به‌ره‌و کزبوون و لاوازی ژینۆسایدی فه‌رهه‌نگی به‌ره به‌ره هه‌موو کوردستانی له ئیلامه‌وه تا ماکو به‌رێوه چوو و تا راده‌یه‌کیش سه‌رکه‌وت له سه‌پاندنی زمان و فه‌رهه‌نگی فارسی به‌سه‌ر کورددا.\nبۆشاییه‌کی که به هۆی نه‌مانی رێژیمی سه‌ڵته‌نه‌تی پێک هات، و کورد له رێگه‌ی پێشه‌نگیانه‌وه، که حیزبه‌کان بن و به تایبه‌تی حیزبی دێموکرات، پڕ کرایه‌وه. له‌م روانگه‌یه‌وه بیرو هزری نه‌ته‌وه‌یه که پرۆسه‌ی نه‌هێشتنی کولتووری کوردی، راوه‌ستاوه‌و به فارس کردنی کوردستان کۆتایی پێ هات، ئه‌م شۆڕشه‌م پێ باش بوو.\nده‌بێ ئیشاره به‌مه‌ش بکه‌م، ئه‌م پێشکه‌وتنی تاران، ئیسفه‌هان، شیرازو مه‌شهه‌د، یانی ناو جه‌رگه‌ی وڵاتی فارسان به قیمه‌تی دواکه‌وتووی کوردستان و تا راده‌یه‌کیش ئازه‌ربایجان ته‌واو بوو. ته‌ورێز له مێژووی 200 ساڵه‌ی ئێراندا هه‌میشه پێشکه‌وتوترین شاری ئێران له باری فیکری و سیاسییه‌وه بووه، دوهه‌مین شاری ئێران بووه، ئێستا چوارم یان پێنجه‌مین شاری ئێرانه له روانگه‌ی ژماره‌ی دانیشتووانه‌وه.\nبووژانه‌وه‌ی کورد وه‌کوو نه‌ته‌وه‌یه‌ک، ئاکامی خوێن و فرمێسک ئه‌و گه‌له‌یه، کورد زیندوو بوه‌وه‌و وه‌کوو هه‌میشه شه‌هید د.قاسملوو ده‌ڵێ به‌هاکه‌شی داوه.\nو: خواسته‌کانی کورد، خواستی ره‌وا، خواستی مێژووی و سه‌رده‌میانه بوون، به‌ڵام رێژیمی ده‌سه‌ڵاتدار، پرۆژه‌ی خۆی هه‌بوه شه‌ڕ له‌و کاته‌وه‌ی ده‌ستی پێکرد به شێوه‌یه‌کی ره‌سمی که خومه‌ینی فه‌رمانی جیهادی دا، ئه‌مه بووه هۆی پولاریزه‌کردنی کۆمه‌ڵگای کورده‌واری له ده‌ره‌وه‌ی حیزبه‌کان و به تایبه‌تی حیزبی دێموکرات که به ره‌سمی بوو به ئامانجی هێرشی سیاسی ـ راگه‌یه‌نی کاربه‌ده‌ستانی رێژیم.\nـــ به‌رگری ره‌وا یان شه‌ر له کوردستان له کوێوه ده‌ستی پێ کرد و ئاکامه‌کانی له‌سه‌ر کۆمه‌ڵگا و بزووتنه‌وه‌ی سیاسی چ بوون؟ به‌گشتی جه‌نگ له کوردستان چ ده‌ره‌نجامگه‌لێکی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی به دواوه بوو؟\nوـ به‌رگری چه‌کداریم پێ کارێکی ره‌وایه، ئه‌و کاتیش و ئێستاش، له‌گه‌ڵ سیستمی ئایدۆلۆژی ککه چاره‌سه‌ری مه‌سه‌له‌کاندا له به‌کارهێنانی چه‌ک ده‌بینی، چار چیه؟ نه‌تیجه‌که تۆش به‌ره‌نگاری چه‌کداری بکه‌ی. شه‌ڕی کوردستانیش وه‌کوو هه‌موو شه‌ڕێک ، ئاکامی کۆمه‌ڵایه‌تی ناله‌باری زۆری هه‌بوو، دواکه‌وتووی کۆمه‌ڵایه‌تی، کوژران و برینداری و پچڕانی زۆر پێوه‌ندی دیکه له کۆمه‌ڵگا به‌یه‌که‌وه گرێ داوه ئاکامی شه‌ڕن. شه‌ڕ خراپترین شێوه‌ی چاره‌سه‌رکردنی گیرو گرفتی سیاسییه، له هه‌مان کات دا، به‌رگری چه‌کداری کورد، سه‌ره‌ڕای که‌م و کوڕییه‌کانی، ره‌واترین وه‌ڵام به ئه‌م هه‌ڕه‌شه دڕندانه بوو که کرا بۆ سه‌ر وڵات و نیشتمانی ئێمه.\nکورد قه‌ت نابێ شه‌رم بکا که ده‌ستی داوه‌ته چه‌ک، ئێمه به‌رگری ره‌وامان کردووه‌و شه‌ڕێکی شه‌رافه‌تمه‌ندانه. به وته‌ی شه‌هید د.قاسملوو: گه‌لێک ئازادی بوێ، ده‌بێ نرخی بۆ بدات، شه‌ڕ ئه‌و به‌هایه بوو که گه‌لی کورد داویه‌تی و ره‌نگه پێویست بێ که له داهاتووشدا بیدات.\nـ نه‌زمی نوێی جیهانی هاته ئاراوه، گۆڕانکارییه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی له ئاست ئێراندا هاتوه ئاراوه، بزووتنه‌وه‌ی ئیسلاحات به گوتارێکی تازه‌وه هاتبوه مه‌یدان، له‌م بارودۆخه‌دا 2ی جۆزه‌ردان چ په‌یامێکی بۆ کورد هه‌بوو و پرسی کورد بۆ له‌م ده‌رفه‌ته‌ش نه‌بوه خاوه‌ن پێگه‌ی خۆی؟\nو ـ بۆ خۆپارستن که ناڕه‌زایه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی، ترس له بوونی ئه‌مریکا له ناوچه په‌شیمانی ئورووپا له دیالۆگی ره‌خنه‌گرانه له‌گه‌ڵ ئێراندا، کاربه‌ده‌ستان و بیرمه‌ندانی کۆماری ئیسلامی ئیجازه‌یان دا به‌شێک له ده‌سه‌ڵات بێته سه‌رکار که وتارێکی به رواڵه‌ت مۆدێڕنی بوو، کرده‌وه‌کانی تاراده‌یه‌ک ئه‌ورووپی بوو، مه‌ترسییه‌کانی له‌سه‌ر سیستمی خۆیانیان باش ده‌ناسی، به‌ڵام ئه‌م پرۆسه‌یه ده‌هات به‌ره به‌ره له رێگای کۆماری ئیسلامی لای ده‌دا، بۆیه‌ش ئه‌م پرۆسه‌یان راگرت. هاتنه‌سه‌رکاری ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد به هێندێک دروشمی پوپولیستی و ئێران چییه‌تی نیشانه‌ی په‌شیمانی ده‌سه‌ڵاتی دیار و نادیاری ئه‌و سیستمه ئیدئۆلۆژیکه بوو. بۆیه پرۆژه‌ی ریفۆرم به نیوه چڵی ماوه‌و ئاکامه‌که‌ی فریودانی جیهان بوو، بۆ ئه‌وه‌ی رێژیمی کۆماری ئیسلامی ، ماوه‌یه‌کی که‌ش ئیدامه به مانی خۆی بدات.\nپێکهاته‌ی سیاسه‌تی ئێران، به کۆماری ئیسلامیشه‌وه، رێفۆرمیست و خۆپاریزی کۆماریخوازو شاپه‌ره‌ست روانگه‌یه‌کی یه‌کسانیان هه‌یه له‌سه‌ر کێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی له ئێراندا به گشتی و کێشه‌ی کورد به تایبه‌تی هه‌مان بروایان به یه‌ک ده‌وڵه‌ت، یه‌ک وڵات، یه‌ک زمان، یه‌ک فه‌رهه‌نگ، یه‌ک میتۆد و یه‌ک ئایینی ده‌سه‌ڵاتدار هه‌یه. شوڤینیستی خۆ به‌زلزانی ئێرانی له کرده‌وه‌دا شوڤینیستی فارس، نکوڵی له بوونی گه‌لان له ئیراندا ده‌کات و له‌مه‌ڕ کێشه‌ی کورد پتر حاسن. ئێمه‌ی کورد به درێژایی 350 ساڵه به‌ربه‌ره‌کانێمان کردوون و شه‌ڕمان له‌گه‌ڵ داگیرکه‌ران کردووه، ئه‌مان سه‌رهه‌ڵدانی ویست و داخوازی نه‌ته‌وه‌یی له چاوی کوردان ده‌بینن.\nبه‌داخه‌وه به‌شی هه‌ره‌زۆری سیاسییه‌کانی کورده‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، خۆیان له باسی کێشه‌ی کورد وه‌کوو کیشه‌یه‌کی مێژوویی کوردو ده‌سه‌ڵاتی تاران ناده‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی مۆری ته‌جزیه ته‌له‌بییان لێ نه‌درێت.\nئه‌مان ئه‌و تێبینییه به نرخه‌ی شه‌هید دوکور قاسملوویان له‌به‌رچاو نیه که ته‌جزییه ته‌ڵه‌بی راسته‌قینه ئه‌مانه‌ن که خاکی کوردستانیان بێ ویست و داخوازیی گه‌لی کورد به‌سه‌ر خۆیاندا دابه‌ش کردوه، بۆیه یه‌کگرتنه‌وه‌ی گه‌لی کورد له وڵاتی خۆیدا، له کوردستانه‌که‌ی شتێکی سرووشتییه و مافێکی بێ ئه‌ملاو ئه‌ولای گه‌لی کورد.\nکورد له لاوازبوونی ده‌سه‌ڵات، به‌دیهاتنی جۆرێک له فه‌زای "بازی سیاسی" ده‌کرێ و ده‌بێ ئیستفاده بکات، به‌ڵام نابێ تێدا نوقم بێت و بتوێته‌وه. شوڤێنیسمی فارس ده‌یهه‌وێ ئێمه بتوێنێته‌وه له سیستمی فیکری، سیاسی، ده‌سه‌ڵاتی خۆیدا. بۆیه ئێمه ده‌بێ له هه‌مان کاتدا پشتیوانی له هه‌موو ویستێکی دێموکراتیک بکه‌ین! ده‌بێ راشکاوانه به‌ربه‌ره‌کانێ ئه‌م توانه‌وه‌یه‌ش بکه‌ین! ده‌بێ له هه‌موو کۆڕو کۆمه‌ڵێکدا ئه‌م زوڵم و زۆره‌ی له‌گه‌ڵ ئێمه کراوه له قاو ده‌ین. کێشه‌ی ئێمه له ده‌ره‌جه‌ی یه‌که‌مدا له‌گه‌ڵ شۆڤینیسمی فارسه که له پێشدا "شاخص"ه‌کانیم ئاماژه پێ کرد.\nدێموکراسی ده‌توانێ یارمه‌تی چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ی ئێمه بکا، ته‌جروبه‌ی وڵاتانی دی نیشانی داوه که‌ئه‌گه‌ر وه‌زن و قورسایی سیاسیمان پته‌و نه‌بێت، گه‌یشتن به ئامانجه‌کانمان یه‌کجار درێژخایه‌ن ده‌بێت، یانی ژان و ئازاری گه‌لی ئێمه بۆ ماوه‌یه‌کی دوور و درێژ به‌رده‌وام ده‌بێت. له وڵاتێکی دێموکراتیکی وه‌ک ئامریکا، به قانوونی ئه‌ساسی له هه‌موو ئازادییه‌ک که تێیدایه، خه‌ڵکانی ره‌ش پاش 180 ساڵ له دامه‌زرانی ئه‌مریکا توانیان مافی ده‌نگدانیان وه‌رگرن، له به‌شێک له ناوچه‌کان ئه‌ویش پاش کێشه و هه‌رایه‌کی زۆر له مه‌ترسی خسته‌سه‌ر ئه‌مینه‌ت و ته‌ناهی ئه‌م وڵاته، که دانیان به‌و مافانه دانا.\nـــ گوتارێک که باڵی به‌سه‌ر فه‌زای سیاسی و روناکبیری کوردستاندا له‌ده‌یه‌ی حه‌فتادا کیشابوو، گوتاری خه‌باتی مه‌ده‌نی و بزووتنه‌وه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی کورد له چوارچیوه‌ی ژنان، خوێندکاران، کرێکاران و ... بوو، ئایا ئه‌مه به‌رهه‌می بێ ئاکام مانه‌وه‌ی شه‌ری چه‌کداری بوو یان وشیاری سیاسی یان لاوازی حیزبه سیاسییه‌کانی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان؟\nوـ ئه‌م گوتاره سه‌رچاوه‌که‌ی له کاتی ده‌سه‌ڵاتی نیوه‌چڵی رێفۆرمیسته‌کاندا له کوردستان به‌دی هات،به‌شێکی چاولێکه‌ری بوو له تاران ـ که له‌وێ ئازادتر بوو ـ به‌شێکیش هه‌لومه‌رجی جیهانی، و خه‌باتی پێشووی حیزبه‌کان هانی دان. PKKو پاشان پژاک له دامه‌زرانی ئه‌م کۆڕو کۆمه‌ڵانه ده‌ورێکی گرینگیان هه‌بوو ، ئه‌م رێکخراوانه‌ش به‌ره به‌ره له کۆنترۆڵی ده‌سه‌ڵات ده‌رچوون و ده‌سه‌لاتی کۆماری ئیسلامیش به بیانووی جۆراوجۆر ئه‌مانه‌شی نه‌هێشت.\nبزاوتی نه‌ته‌وه‌یی کورد پێویست به خه‌باتی سیاسی ، مه‌ده‌نی، رێکخراوی نهێنی، چه‌کداری و دیپلۆماسیی هه‌یه. نابێت و ناشکرێ هیچ کام له‌م شێوه خه‌باتانه موتڵه‌ق بێت. هه‌ر ئه‌م کاتی خه‌باتی چه‌کداری له ساڵه‌کانی 60 ـ 65 له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له ئارادا بوو، له هه‌مان کاتیشدا خه‌باتی دیپلۆماسی پشتیوانیی له‌م تێکۆشانه چه‌کدارییه ده‌کرد.\nده‌فته‌ری نوێنه‌رایه‌تی حدکا له‌فه‌رانسه ، ئه‌و کات له باری سیاسیی و ناونه‌ته‌وه‌یه‌وه بایه‌خێکی زۆر گرینگی هه‌بوو، هاوشانی بزووتنه‌وه ئازادیخوازه‌کانی دیکه‌ی وه‌ک ANC، کۆنگره‌ی میللی ئه‌فریقا به سه‌رۆکایه‌تی نێلسۆن ماندێلا و PLOرێکخراوی رزگاریخوازی فه‌له‌ستین به سه‌رۆکایه‌تی عه‌ره‌فات مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌کرا.\nــ هۆکاره‌و ئومێده‌کان بۆ وه‌دیهاتنی خواسته‌کانی کورد له به‌ستێنی ره‌وته ئیسلامییه‌کاندا چۆن ده‌بینن؟\nو ـ من ره‌وتی ئیسلامی یان ئیسلامی سیاسی له رۆژهه‌ڵاتی کوردستاندا به مه‌ترسییه‌کی گه‌وره بۆ به‌لارێدابردنی بزاوتی نه‌ته‌وه‌یی ده‌زانم، ئێمه له رۆژهه‌ڵاتی کوردستاندا ته‌جروبه‌ی تاڵی حکومه‌تی کۆماری ئیسلامیمان هه‌یه و بیری سیاسی ئێمه دژایه‌تی له‌گه‌ڵ ئیسلامی سیاسییه به پێچه‌وانه‌ی باشووری کوردستان که ره‌وتی ئیسلامی خاوه‌ن جێگه‌و پێگه‌ی خۆیه‌تی.\nئیسلامی سیاسی دیارده‌یه‌کی کۆنه‌په‌رستانه‌یه‌و دژ به سه‌ره‌تاییترین مافه‌کانی ژنان و نیشانه‌ی دواکه‌وتوویی و بێده‌ره‌تانیی هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌که. نه‌بوونی هێزی سێکولاری خه‌مخواری کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک، وه‌ک ئه‌و حکوومه‌ته‌ی باشووری کوردستان، که به‌کردوه‌کانی مه‌ودای داوه که ره‌وتی ئیسلامی ده‌وری هه‌بێت.\nگه‌نده‌ڵی ئیداری و فه‌سادی سیاسی و ئیداری له باشووری کوردستان بۆته هۆی په‌ره‌سه‌ندنی ئه‌م لایه‌نه ئایینییه که له درێژخایه‌ندا ده‌توانن نه‌ک هه‌ر زیانی کۆمه‌ڵایه‌تییان هه‌بێت به‌ڵکوو له زۆر کات و سات دا ده‌بنه دارده‌ستی ئێران، یان رێکخراوی تیرۆریستی ئه‌لقاعیده، له‌م نزیکانه‌ش خۆی ئاکامی چاوه‌ڕوان نه‌کراوی هه‌یه بۆ کۆمه‌ڵی کورده‌واری به گشتی و بزاوتی نه‌ته‌وه‌یی کورد له هه‌موو به‌شه‌کانی کوردستان.\nـــ ره‌وتی ئینشعابه‌کان له ناو حزبه‌کاندا سه‌ریان هه‌ڵدا، رێکخراوی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان سه‌ریهه‌ڵدا به میتۆدی ده‌یه‌کانی شه‌ستو ئایدۆلۆژی ئاپۆیی و چه‌پ، به‌ستێنی هه‌موو ئه‌م ئاڵو گۆڕان چ بوون؟\nـ ره‌وتی لێکدابڕان و له‌تبوونی له ناو حزبه‌کانی رۆژهه‌ڵاتدا، دیارده‌یه‌کی تایبه‌تی نیه، له ناو زۆر بزاوتی رزگاریخوازیی که‌ش دا هه‌بووه، ئه‌وه‌ی من به بیرمدا بێت، له‌مه‌ڕ ئه‌م دابڕانانه‌ی حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات، ده‌کرێ ئیشاره به نه‌بوونی به‌رنامه‌ی خه‌باتی هاوبه‌ش بۆ پته‌و کردنی قه‌واره‌ی حیزبی بکه‌م، ره‌قه‌به‌ری شه‌خسی، نه‌بوونی رێبه‌ری کاریزماتیک و ژیان له ده‌ره‌وه‌ی وڵات بکه‌م. هه‌روه‌ها ده‌بێ ئاماژه‌ش به‌وه بکه‌م حزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات به‌ره به‌ره سه‌ربه‌خۆیی سیاسی، فیکری و ماڵی خۆیان له‌ده‌ست داوه‌و تا ده‌ره‌جه‌یه‌کی زۆر وابه‌سته‌ن به دوو حیزبی ده‌سه‌ڵاتداری باشووری کوردستان.کاریگه‌ریی ئه‌م حیزبه‌ش له‌سه‌ر ئه‌م له‌ت و په‌ت بوونه به هۆی ره‌قه‌به‌ری خۆیان و پێوه‌ندییان له‌گه‌ڵ ئێران بێ ته‌ئسیر نیه. هه‌رچه‌ند هۆی سه‌ره‌کی هه‌ر ئه‌وه‌یه که به‌رنامه‌ی خه‌باتی روون که ریزه‌کانیان پته‌وتر بکات و پێش له دابڕان بگرێ به‌دی ناکه‌م.\nسازبونی پژاک له لایه‌ن PKK ه‌وه به بیروباوه‌ڕێکی ئاپۆچی که تێکه‌ڵاوێکه له چه‌پی تورکیه، گرووپه فه‌له‌ستینیه‌کان، هه‌روه‌ها تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی کوردستانی باکوور، له کاتێکدا که بۆشاییه‌ک له گرووپه‌کانی رۆژهه‌ڵاتدا بوو، کاریگه‌رییه‌کی زۆری بوو هه‌روه‌ک ئیشاره‌م پێ کرد به‌شێکی زۆر له‌م رێکخراوی ژنان، فه‌رهه‌نگی و کۆمه‌ڵایه‌تییانه که ساز کران له رۆژهه‌ڵات ئاکامی ته‌جروبه و تاقیکردنه‌وه‌کانی PKK بوون له کوردستان، من ئه‌و شێوه خه‌باته‌ش به پێشکه‌وتنێک ده‌زانم بۆ کێشه‌ی کورد، ئه‌م مێتۆده شێوه‌و تایبه‌تمه‌ندیی خه‌باتی سیاسییه له وڵاتانی دیکتاتۆریدا بۆیه من به کۆن و په‌ک که‌وته‌ی نازانم و زۆرم پێ باشه.\nله ده‌ره‌وه‌ی وڵات کامپه‌ینی دیپلۆماسی که دوکتۆر قاسملوو بۆ کێشه‌ی کورد ده‌ستی پێ کردبوو، 10 سال دواتر PKK ئیدامه‌ی دا ، په‌ره‌ی پێدا و ته‌کمیلی کرد، که نموونه‌ی له مێژووی خه‌باتی سیاسی کورددا بێ وێنه‌یه.\nیه‌که‌م ته‌له‌فیزیۆنی کوردی ئه‌مان دایان نا، بۆ یه‌که‌مجار که‌سێ وێرای باسی چوارپارچه ئه‌گه‌ر بۆ ته‌بلیغیش بێت بیکا، چه‌مکی رۆژهه‌ڵات، رۆژئاوا، باکوور و باشووری کوردستان هاته ناو ئه‌ده‌بیاتی سیاسیی کورده‌وه.\nـ هۆکاره‌کانی یه‌ک نه‌بوونی ماڵی کورد چین؟\nـ ماڵی کام کورد؟ کورد به گشتی له هه‌موو هبه‌شه‌کان، کوردی رۆژهه‌ڵات ـ ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست هه‌موو کورده، به‌شێک له وه‌ڵامی ئه‌وه ده‌بێ که قازانجی حیزبه‌کان و رێبه‌ره‌کان و فه‌رهه‌نگیی سیاسی جیاوازن بۆ نموونه ئه‌وه‌ی ئێمه له رۆژهه‌ڵات زۆر پێوه‌ی ناره‌حه‌تین، و به‌شتێکی دزێوی ده‌زانین چۆنیه‌تی پیوه‌ندی کوردی به‌شێك له گه‌ڵ ده‌وڵه‌تێکه له به‌شێکی کوردستانی بن ده‌ستدایه. کوردی رۆژهه‌ڵات به گشتی له گه‌ڵ پێوه‌ندیان له‌گه‌ڵ حکومه‌تی عێراق خۆشحاڵ نه‌بوون و به نابه‌دڵی بوو، له کاتێکدا کوردی عێراق زۆر بێ عه‌یب و ئیراد له‌گه‌ڵ ئێران پیوه‌ندیان ده‌گرت و ده‌گرن و هاوکاری سوپای ئێرانیشیان کردوه، هه‌م دژی ده‌وڵه‌تی عێراق و هه‌م دژی کوردی رۆژهه‌ڵات و زۆریشی پێوه ناڕه‌حه‌ت نین. ئه‌وه جیاوازییه‌کی به‌رچاو و نموونه‌یه‌که. مه‌سرجێکی به‌رچاوی پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئێران له‌سه‌ر حیسابی کوردی رۆژهه‌ڵات بوه و هه‌یه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست بۆچی کوردی رۆژهه‌ڵات یه‌کگرتوو نین، ئه‌وه‌یه بزانم له ئێران دا به گشتی جۆرێک چاوه‌روانی هه‌یه که هێزی ده‌ره‌کی دژی رێژیم کارێک بکات، له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه کورد رێبه‌رێکی شایسته و جیی بڕوا و به‌بڕشتی نیه که له‌م رۆژگاره سه‌خته بتوانی ئیستراتژی و تاکتیکی پێویست دابنێ و کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک دڵگه‌رم کات و حیزبه‌که‌ی خۆی ببوژێنێته‌وه.\nـ بزووتنه‌وه‌ی سه‌وز و ئه‌و هه‌رایه‌ی که رێکی خست یان باشتر بڵێم قه‌وما، زۆرکه‌س و له‌مانه کوردیش غافڵگیر کرد. کورد وه‌کوو تاکه‌که‌س و گرووپ، خوێندکارانی کورد به‌شدارییه‌کی به‌رچاویان بوه، وه‌کوو حیزب، چونکه نه‌یانده‌زانی چی پێ یه که‌مێک په‌له‌یان نه‌کرد له هه‌ڵوێستگرتن، وه‌کوو خه‌ڵک. که‌مێک له دژکرده‌وه‌ی رێژیم ترسان و پێیان وابوو که سه‌رکوت له کوردستان توندوتیژتر ده‌بێ، پێم وایه کورد ده‌بوا به دروشمی تایبه‌تی خۆی وه‌کوو به‌ده‌ستهێنانی مافی نه‌ته‌وایه‌تی و دروشمی هه‌مه‌لایه‌نه وه‌کوو دامه‌زراندنی دێموکراسی پێویست بوو پتر به‌شداری بکا، به‌ڵام به‌داخه‌وه ئه‌وه به رێکخستنی و به‌رنامه دارژتن ده‌بێ که سه‌ری نه‌گرت.\nـ جیهانی عه‌ره‌ب له شێعار و ده‌رد و گه‌نده‌ڵی و سه‌رکوت و ناکارامه‌یی سیستمی سیاسی ـ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌که‌ی جارز بوه، بۆیه ده‌نگ هات. جیهانی عه‌ره‌ب له‌مه‌ولا مه‌سه‌له‌ی فه‌له‌ستین خاڵی سه‌ره‌کی بۆ ته‌بلیغات نابێت.\nجێ و رێی کورد زۆر جیاوازه، جێ و رێی عه‌ره‌ب و فارس و تورک، ئێمه وڵاتمان داگیر کراوه، مافه سه‌ره‌تاییه‌کانمان لێ زه‌وت کراوه، زۆرشت له لای ئێمه بڤه‌یه، بۆ ئه‌وان ئازاده له هه‌مان حاڵیشدا ده‌بێ ئیشاره بکه‌م له ئه‌مانیشدا وه‌کوو ئێمه هه‌ست ده‌که‌ن به‌شیان خوراوه، هه‌ست ده‌که‌ن ده‌بوایه له‌هه‌موو بارێکه‌وه پیشکه‌وتووتر بووایه‌ن، ئه‌مان ده‌ڵێن ئێمه چیمان له ژاپۆن و برزیل و هیندوستان که‌متره که ورده ورده ده‌بنه زلهێزی ناوچه‌یی، ئه‌مان ئێمه‌یان له بیر نیه و به ده‌ردی ئێمه نازانن ئێمه‌ش له هه‌ڵسه‌نگاندنی بارودۆخی ئه‌مان تووشی هه‌ڵه ده‌بین.\nـ تکایه ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌یه‌کی گرینگ هه‌یه جێگای باس و لیدوان بێت بفه‌رموون؟\nـ مه‌سه‌له‌یه‌کی گرینگ که دێته به‌رچاوم، کشانه‌وه‌ی هێزه‌کانی ئه‌مریکا و کرده‌وه‌ی له‌سه‌ر بزاوتی کوردی عێراق به‌گشتی و بزاوتی کورد له ئێران و تورکیا.\nنیگه‌رانی من ئه‌وه‌یه که به کشانه‌وه‌ی هێزی ئه‌مریکا له عێراق، رێبه‌رایه‌تی کوردی عێراق بگه‌ڕێته‌وه ئه‌م سیاسه‌ته چه‌وته‌ی جارانی، یانی یارمه‌تی وه‌رگرتن له وڵاتانی دراوسێ یان ئێران و تورکیه له رووبه‌ڕووبوونه‌وه له حکومه‌تی به‌غدا. یانی ئه‌م بۆشایه‌ی که به هۆی نه‌مانی هێزی ئه‌مریکا له ناوچه به‌دی هاتووه، له لایه‌ن ئێران له ده‌ره‌جه‌ی یه‌که‌مدا و پاشان تورکیا پڕ بکرێته‌وه.\nئه‌م په‌نا بردنه‌ی لایه‌نه‌کانی کوردی عێراق بۆ ئێران به گشتی به‌شێکی له‌سه‌ر حیسابی بزاوتی نه‌ته‌وه‌یی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان بوه، و مه‌ترسی ئه‌وه‌ش ده‌کرێ له ئاینده‌شدا ئه‌م هه‌ڵه مێژووییه دووپات ده‌بێته‌وه.\nنیگه‌رانیه‌که‌ی من ئه‌وه‌یه که ئه‌م یه‌کگرتنه رواڵه‌ته‌ی کوردی عێراق هه‌ڵوه‌شێته‌وه، یانی ئه‌م حکومه‌ته له حکومه‌تی دوو حیزب ببێته حکومه‌تی حزبێک و ئه‌وه‌نده‌ی دیکه لاواز بێت.\nوه‌کوو کوردی رۆژهه‌ڵات نیگه‌رانی سه‌ره‌کی من ئه‌وه‌یه که پێکهاته‌ی سیاسی کوردی رۆژهه‌ڵات، یانی حزبه سیاسییه‌کان، چ ئه‌وانه‌ی له قه‌دیمه‌وه بوون و چ ئه‌مانه‌ی که له چه‌ند ساڵ له‌مه‌وبه‌ره‌وه دامه‌زراون، هه‌موویان وابه‌سته و تابێعی سیاسه‌تی دوو حیزبی سه‌ره‌کی کوردی عێراق یان پ . ک . ک. ن. یانی سیاسه‌تێکی سه‌ربه‌خۆیان نیه، و ناتوانن به کرده‌وه و بێ ره‌زامه‌ندی ئه‌وان هیچ هه‌ڵوێستێکی به‌رچاو بگرن.\nئه‌مه‌ش ده‌توانم بڵێم ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ نه‌بوونی رێبه‌رایه‌تییه‌کی به‌هێز و کارامه، که بتوانێ کێشه‌ی کوردی رۆژهه‌ڵات به شێوه‌یه‌کی کاریگه‌ر به‌ڕێوه به‌رێت. به درێژایی خه‌باتی سیاسیی کوردی باشوور، رێبه‌رایه‌تی ئه‌م بزاوه پێوه‌ندی خۆی له‌گه‌ڵ ئێران، چ ئێرانی زه‌مانی شاو چ ئیرانی ئیسلامی، به حیسابی کوردی رۆژهه‌ڵات په‌ره پێ داوه. به‌داخه‌وه ئه‌م دیارده‌یه له لایه‌ن حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵاته‌وه به‌ره‌نگاری ناکرێ هیچ، زۆر پاساویشی بۆ ده‌بیننه‌وه.\nکورته‌یه‌ک له بیوگرافی: د.ئاوات عه‌لیار\nساڵی 1956 له موکریان له دایکبووم، خوێندنی سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندیم له مه‌هاباد و له تاران له ده‌بیرستانی "البرز" ته‌واو کردوه.\nساڵی 1975چوومه زانکۆی ئیسفه‌هان و ساڵی 1979لیسانسی فیزیکم وه‌رگرتوه.\nساڵی 1979 هاتووم بۆ ئه‌مریکا بۆ خوێندن و له ساڵی 1989 له زانکۆی "ماساچوست" دوکتورای "فیزیکی ناوکی"م وه‌رگرتوه. تێزی دوکتوراکه‌م له‌سه‌ر "یورانیوم" بوه که بۆ وه‌ده‌ستهێنانی ئینرژی ئه‌تۆمی و چه‌کی ئه‌تۆمی که‌ڵکی لێ وه‌رده‌گیرێت.\nده‌وره‌یه‌کی دوو ساڵه‌ی فیزیکی پزیشکیم له ساڵی 1991 ته‌واو کردوه و ماوه‌ی 20 ساڵه له چاره‌سه‌ری "سرطان به ئه‌شعه (تیشک)" وه‌کوو فیزیکی پزیشکی کار ده‌که‌م.\nماوه‌ی 17 ساڵه له‌گه‌ل حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا کارم کردوه و ماوه‌ی 10 ساڵیش له‌گه‌ڵ کۆنگره‌ی نیشتمانی کورد (KNC) چالاکی سیاسیم هه‌بووه.


چ جارا کورد د بن دەستهلاتداریا پەکەکێ/ھەدەپێ دا پێشییا خوە نابینن! - دارکا مازی\nچ جارا کورد د بن دەستهلاتداریا پەکەکێ/ھەدەپێ دا پێشییا خوە نابینن!\nل ترکیا و باکورێ کوردستانێ ئالیێن سیاسی خوە ژ بۆ ھلبژارتنان ئامادە دکن. تایبەتی ئالیێن کورد پرانی ھەلوەستا خوە ژ بۆ ھلبژارتنا و هەڤپەیمانیێن کوردستانی د مژارا ھلبژارتنان دا زەلال نەکرنە. ئالیێن ترک گەلەک ب زانەبوون ھەولددن کوردا د کەسایەتا ھەدەپێ دا ناسبکن و ب ڤی ئاوایی دەنگێ کوردا دنرخینن. ئەڤ سیاسەت گەلەک ب زانابوون ژ بۆ تێکبرنا ھزرێن نەتەوی ژ ئالیێ پارتیێن ترکانڤە تێ کرن.\nھەدەپە ب خوە رێژەیا دەنگا وەک چەکەک مەزن د دەستێ خوە دا ب کارتینە. یانی سبەھی د ھلبژارتنان دا ژ بۆ ناڤبەرا ھەدەپێ و ئالیێن دن یێن کوردان دا هەڤپەیمانیێ ژ بۆ ھلبژارتنا پێکبهێت، ئەڤ هەڤپەیمانیە ل سەر پرەنسیبێن سیاسی ناهێت ئاڤاکرن. ھەر جورەیێ هەڤپەیمانیا ھەدەپە لگە ئالیێن کوردان بکە، دێ ل سەر بازارێ چەند پارلەمەنتەران بە.\nپێدڤییە ل باکورێ کوردستانێ کورد ب ئاوایەکێ گشتی تێبگھن کو، پەکەکە/ھەدەپە چ جارا رێیا دەستخستنا مافێ نەتەوییێ رەوا ژ بۆ کوردا ڤەناکە، و ئەرکا وان ئەوە کو بیر و باوەریێن و ھزرێن نەتەوی تێکببن و رێیا دەولەتبوونا کوردا ھەتا د مەژیێ خەلکێ دا ژی، ب تەمامی ئاستەنگ بکن. باوەر بکن ھەتا کو کورد ئالیێن خوەیێن سیاسی ڤە، رەوشەنبیرێن خوە ڤە، ئاقلمەند و کەسایەتان ڤە، ڤێ راستیێ تێنەگھن و نەبینن چ جارا ئەو ژ بۆ ئازادیا نەتەوی گاڤەکێ پێشیا خوە نابینن.\nھەڤسەرۆکێ ھەدەپێ مەتهەت سانجار د کۆنگرەیا ھەدەپێ یا مێردینێ دا ئاخاڤتنەک کر. سانجار گۆت: تەجریدا ل سەر عربدوللاھ ئۆجالان پێک تێ ئەنجاما پۆلیتیکایێن ئینکارێیە. ئەم ڤێ یەکێ دزانن، ھەکە ئەم چارەسەریەکێ دخوازین، ئاشتیا ماییندە ل وەلات پێک بهێط، کۆمار دەمۆکراتیک ببە، ھەموەلاتیبوونا ئازاد و وەکھەڤ پێک بهێت، پێدڤییە ئەم تێبکۆشین کو ھەموو ئاستەنگیێن ل پێشیا چارەسەریێ بێن راکرن. یەک ژ ئاستەنگیێن ھەری گرینگێن ل پێشیا چارەسەریێ ژی تەجریدا ل ئیمرالیێ یە.\nوەک تێ زانین ئەڤە دەمەک درێژە تایبەتی ل باژارێن ئەورۆپا ژ بۆ کو وەکە ئەو دبێژن “تەجرید” ل سەر ئۆجالان رابە چالاکی تێنە ل دارخستن. نھا گەلەک ب زانابوون ھەر تشت ب “تەجریدا” ل سەر ئۆجالان ڤە تێ گرێدان. تەجریدەک ل سەر ئۆجالان ھەیە یان نە، نە زەلالە. د ڤێ دەربارێ دا گەلەک ئاگاھداری ھەنە. ژ ئالیەک دن ڤە ژ بلی دەزگەھێ میتێ ئەڤە دەمەکە ھندەک پسپۆرێن ئاک پارتیێ سەردانا ئیمرالی دکن و ل گەل ئۆجالان دجڤن.\nئەڤە چەندەکە دەنگ وەک بەرێ رۆژانە ژ دەمیرتاش دەرناکەڤە، ئەڤ ھەموو د چەرچۆڤەیا پرۆژەیەکێ دا تێ رێڤەبرن.\nئاک پارتی و ئەردۆگان ژ بۆ کو د ھلبژارتنان دا سەربکەڤە، ھەر رێیەکی دجەربینە و دێ ب ئاوایێ بخوازە ئۆجالان ب کاربینە. سەردکەڤە، سەرناکەڤە ئەڤ بازارەک دنە.\nد ئاخاڤتنا مەتهەت سانجار دا ژی ئاماژەیێة ڤێ یەکێ ھەنە. مادەم ھەر تشت ب “تەجرید”کرنا ئۆجالان ڤە ھاتیە گرێدان، دێ ئاک پارتی، د چارچۆڤەیا لەیزتکا تێ کرن دەا، “تەجرید”ێ ل سەر ئۆجالان راکە. دێ ھەڤدیتنێن ئۆجالان و ھەدەپێ دەستپێ بکن.\nئاک پارتی ھەولەک مەزن ددە کو، پرۆژەیا جەهەپێ یا ل سەر سەلاحەدین دەمیرتاش ھاتیە ئاڤاکرن پووچ بکە.\nجاردن ئەگەر مرۆڤ ل سەری ڤەگەرە، یا پێویست ژ بۆ پارتیێن کوردا یێن کو ئیدیعا دکن ل سەر خەتەک نەتەوی و کوردستانی سیاسەتێ دکن، ڤێ راستیا پەکەکێ/ھەدەپێ تێ بگھن و ل گۆرا وێ سیاسەتێ ب پرەنسیبێن نەتەوی و کوردستانی بکن.\nھەتا کورد چ سیاسی و چ کۆمەلایاتی د بن هەژموونا پەکەکێ/ھەدەپێ دا تەڤبگەرن ژ بۆ کوردا هیچ دەستکەڤتیەکێ دەستڤە ناینن و تەنێ دبن ئاستەنگ د رێیا دەولەتبوونا کوردان دا.


ئەم بمرن ژي ملليەتا مە كو ئيسلامە ئەو هەر ساغە - Kelhaamed\n﴿خەصلەتا هەري قەنج -ئا كو دينێ مە ژي دخوازە- ئەڤە كو ئەم بڕحو جانو ئوژدانو فكرو بتەمامێ قووەتا خوە بێژن: "ئەم بمرن ژي ملليەتا مە كو ئيسلامە ئەو هەر ساغە، حەتابحەتا ئەو باقيە، برا مللەتێ من (مسلمان) ساغ بە، ثەوابا ئاخرەتێ ژمن ڕە بەسە، ژيانا منا مەعنەوي كو دژيانا مللەتدەيە ئەوێ من بدە ژياندن، دعالەما بلنددە وێ لەززەتێ بدە من. وَالْمَوْتُ يَوْمُ نُورُزِناتْ، ياني: ڕۆژا مرنێ عيدا مەيە﴾\nژمەڕە تشتێ هەري باش ئەو تشتە كو دينێ مە ژمە دخوازە، چ وەقتا كو ئەم حەيري مان نە كو ئەم خوە بغەيريمسلمانڤە بگرن، گەرەك ئەم لداخوازيێن دينێ خوە بزيڤڕن. ئەو ژي ئەڤە كو ئەم بتەمامێ هەبونا خوە دئۆغرا سەلامەتيا مللەتێ مسلماندە بخەبتن.\nس: - ﴿ئەمێ چەوا قووەتا خوە بدن هەڤ ئو ناموسا -شەرەفا- مللەتێ مسلمان محافەزە بكن؟﴾\n﴿بفكرا ملليەتێ﴾ مللەت و ملليەت بمەعنا موسلمانان ئو دينێ ئيسلامێ يە، نە بمەعنا قەوميەتپەريەستيێ يە.\nياني هونێ بفكرا ئيسلامي ﴿دناڤ مللەتێ موسلماندە وەك حەوزێ كەوسەرێ حەوزێ مەعريفەت و مەحەببەتێ ڤەكن. قولك ملكێ كو دبنێ حاووزدە هەنە ئو ئاڤا وى ڤالادكن هونێ بگرن. وان جهۆكي كو ژ ژۆرڤە ئاڤێ بەڕا حاووز ددن بفەضلا ئيسلاميەتێ ڤەكن﴾\nئەولى دناڤ خوەدە وەك هاوێ حاووزەكى مەعنەوى سازبكن. دوێدەرێدە مەعريفەت و مەحەببەتێ، يانى ناسكرنا دينێ خوەدا ئو شەريعەت ئو پەروەردەييا بئادابێن ئيسلامى دگەل ژهەڤحەسكرنا ژبۆ خودا بدن ڕونشتاندن. وان ڕێ ئو سەبەبێن كو جەهالەتێ دخن ناڤ وە ئو وە ژ عەمەلێ صالح و بير و باوەريا وە دور دخن بمەعريفەتێ بگرن، بپەروەردەييەكە كو عولومێ ئيسلامى ئەساس دگرە ئەولادێن خوە تەجهيز بكن، وان بدن خوەندن، برا نەبن جاهلێن دين و دونيا خوە، برا نەدن دو فكرێن غەرى ئيسلامى\nوان جهۆكێن كو ژژۆرڤە وى حاووزى خوەدى دكن، يانى وان رييێن زەكاتو صەدەقەو ئنيفاقو تەبەڕوعاتێن ئيسلامى بهاوايێ كو ئيسلامێ نيشاندايە ڤەكن، لگۆرا شەريعەتێ وان ريان بكار بينن، ڤان ريێن زەكاتو صەدەقەيان باش بكار بينن.\n﴿كانيەكە مەزن هەيە﴾ ئەو ژي زەكاتە. ﴿حەتا نها بنەقەنجى هات بكارئانين، دهات دايين ژ كەسێن عەجەزە ئو پارسەكڕە، بڤى شەكلى تەڤ هەبا بو. ژ ڤێ كانيێ ڕە مەجراكى باش چێكن ئو بكارگەرێن شەرعى وان بەڕا ڤى حاووزى بدن﴾\nددينێ مە دە موئەسسەسەيا زەكاتێ هەيە، ئەڤ موئەسسەسە حەتا نها نە دجيدە هات بكارئانين، زەكات نە دجيێ خوەدە دهات صەرفكرن، ل عەجەزە ئو پارسەكان دهات بەلاڤكرن. حال ئەوە گەرەك لئەهلێ علمێ ئو موجاهيدان وەرە بەلاڤكرن.\nئيدى هون ژ ڤێ موئەسسەسەيا زەكاتێڕە كو وەك كانيا حەياتێ يە مەجرايەك يانى جهۆكەك باش چێكن، يانى برا ئيدى زەكات بريەكە شەرعى، برا بدەستێ كارمەندێن زەكاتێ وەرە جڤاندن دا كو دوى حاووزيدە بجڤە، برا ئيدى دناڤ پارسەكو عەجەزەياندە هەبا نەبە. مەسەلا زەكاتێ گەلەك موهيممە.\n﴿پشتڕە ژڤێ كانيێ ئاڤێ بدن بۆستانێ كەمالاتێن خوە. ڤيا كانيەكە وەڕێ يە كو هيچ ناقەدە﴾\nس: - ﴿چيە ئەو كاني؟﴾\nج: - ﴿زەكاتە. هون شافعى ئو حەنيفى نە﴾\nبكانيا زەكاتێ موئەسسەسەيێن خوەيێن علمى خوەدى بكن، جيێ كو زەكات لێ تێ صەرفكرن ئەڤدەرە نە پارسەك و گەڕۆك و عەجوزن. هون يان شافعى نە يان ژي حەنيفى نە، لگۆرا ڤان هەردو مەزهەبان زەكات لطالبێن علمێ دچە. بزەكاتێن خوە مەعاشێ مودەررسان بدن ئو طالبێن علمێ بگهينن، ئەڤ ژوەڕە وەك خەزينێ يە.\nس: - ﴿حَبَّذا وَنِعْمتْ اِنْ لَمْ تَذْهَبْ عائِضَةً، بَلْ فاضَتْ اِلى تِلْكَ الْخَزِينَة﴾ يانى: ئەگەر زوا نەبە ئو بەر بوێ خەزينێ بهەركە چقاس باش چێ دبە!\nج: - ﴿اَجَلْ اِنَّ فِيكُمْ ذَكاوَةٌ اِنَّما تَتَزاهَرُ بِالزَّكاةِ﴾ يانى: بەلێ، دناڤ وەدە زەكاوەتەك هەيە كو ئانجاخ بزەكاتێ ڤەدبە ئو وەك كوليلكێ گەش دبە.\nس: - ﴿چەوا يانى؟﴾\nج: - ﴿هەگەر كەسێن زەكى زەكاتا زەكاوەتا خوە بدن ئو كەسێن زەنگين ژي هەما زەكاتا زەكاتا خوە ژى ژبۆ مەنفيعەتا مللەت صەرف بكن وێ مللەتێ وەژى لەقايى مللەتێن دن ببە﴾\nهون دخوازن كو مللەتێ وەژى وەك مللەتێن دن ددنيايێ دە پێشدە هەڕە. ژبۆ ڤيا هەگەر كەسێن وەيێن زەكى زەكاتا زەكاوەتا خوە ژبۆ مەنفيعەتا موسلمانان صەرف بكن ئو زەكاتا وە ژى تەڤ لجيكى بجڤە و پێ خزمەتێن مللەت وەرن كرن هونێ ژ هەمى مللەتان دەرباس ببن. ڕەوشەنبير و عەقلمەندێن وە برا هنكى عەقلو زەكاوەتا خوە تێخن ئوغرا مللەت؛ مالدارێن وە ژى برا زەكاتا مالێ خوە د جيى وێ دە صەرف بكن. ئێ كو وە پێشڤە بڤن ئەڤن. سەبەبێ كو هون لپاش مانە ژى ئەڤن\nس: - ﴿وەكى دن؟﴾ ئەم چ بكن؟\nج: - ﴿نەزر و صەدقە كو ژبۆ ئاليكاريا مللەتێ موسلمان تێن دايين ئەو ژى پسمامێن زەكاتێ نە، دامارێن وان هەڤدو دكشينن، ژبۆ خزمەتێ ئەو ژى دبن ئاليكار﴾\nچەوا كو زەكات ژبو مەصلەحەتێن عمومى تێ صەرفكرن، نەزر و صەدەقە و هەمى ئينفاقێن دن ژى ژبۆ مەصلەحەتێن عمومى وەرن صەرفكرن وێ دخزمەتێ دە فێدا وان چێ ببە\nÊ Berê Digel ku 6 sal ji ser qetlîama 6-8ê Cotmehê derbas bûbûn jî êş û elem nayê jibîrkirin\nÊ Li Pey AĞAWUKÊ BÊDARÎ


کوردیپێدیا - أوبرا\n🏰 أوبرا | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🇸🇦 عربي\n106. 👁 ركاو\n107. 👁 سيدكان\n108. 👁 هومار


سامسۆنگ مۆبایلی شاشه‌ی (روچاڵ) ده‌خاته بازاڕه‌وه – پێگه‌ی هه‌ڵه‌بجه ئێچدی\nكۆمیانیای سامسۆنگ بۆ دروستكردنی ئامێره ئه‌لكترۆنیه‌كان رایگه‌یاند، به‌نیازه موبایلێكی نوێ كه شاشه‌كه‌ی روچاڵه بخاته بازاڕه‌وه، ئه‌مه‌ش یه‌كه‌م جاره موبایلی له‌و جۆره دروستبكرێت.\nسامسۆنگ ئاهه‌نگی راگه‌یاندنی موبایله نوێیه‌كه‌ی (گلاكسی نۆت 3)ی قۆسته‌وه بۆ هه‌ڵدانه‌وه‌ی په‌رده له‌سه‌ر به‌رهه‌مێكی دیكه‌ی كه موبایلێكی شاشه روچاڵه و بڕیاره مانگی ئاینده بكه‌وێته بازاڕه‌كانی كۆریای باشوره‌وه.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری بازاڕكاری كۆمپانیای سامسۆنگ جگه له‌وه‌ی وتی”موبایله نوێیه‌كه‌یان شاشه‌كه‌ی روچاڵه”، هیچ زانیارییه‌كی تری له‌باره‌ی به‌رهه‌مه نوێیه‌كه نه‌خسته‌ڕو.\nپێشتر‌و هه‌ر له ئه‌مساڵدا كۆمپانیای سامسۆنگ له پێشانگایه‌كدا ژماره‌یه‌ك نمونه‌ی شاشه‌ی روچاڵی نمایشكرد‌و به‌ر له دروستكردنی موبایلی شاشه‌ی روچاڵ، ئه‌م ته‌نكنیكه‌ی له دروستكردنی به‌رهه‌مه‌كانی ته‌له‌فزیۆندا به‌كارهێنا، به‌ڵام ئه‌مه جاری یه‌كه‌مه كه شاشه‌ی روچاڵ بۆ موبایل دروستده‌كات.\nئه‌و هه‌وڵه‌ی كۆمپانیاكه‌ش له‌كاتێكدایه كه دوابه‌رهه‌می مۆبایلی گالاكسی 4 سه‌ركه‌وتنێكی به‌رچاوی به‌ده‌ستهێنا و توانی له‌ماوه‌یه‌كی كه‌مدا ریكۆردی فرۆشتنی زۆرترین ئامێری مۆبایل تۆمار بكات.\nسه‌رچاوه‌ی: سایتی (سبه‌ی)\nنووسەر به‌ڕێوه‌به‌رپۆستکراوە لە ئه‌یلول 25, 2013 هاوپۆلەکان گۆڤارو ماڵپه‌ڕه‌كانمێتاهــه‌مه‌ڕه‌نــگتاگ سامسۆنگ Samsung\nپێشوو بابەتی پێشوو: قورئانی پیرۆز بۆ كۆمپیوته‌ر به فلاش (Quran flash) دابگره\nدواتر بابەتی داهاتوو: یاری فیفا 14 بۆ ئایفۆنFifa 14 for Iphone


پەیامی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ساڵڤەگەڕی شاڵاوەکانی جینۆسایدی ئەنفال\nهەولێر، هەرێمی کوردستان، عێراق (GOV.KRD)- لە سی و چوارەمین ساڵڤەگەڕی شاڵاوەکانی جینۆسایدی ئەنفالدا، بە ڕێز و شکۆوە یادی شەهیدان و قوربانییانی ئەو تاوانە دڕندانەیەی ڕژێمی بەعسی عێراق دەکەینەوە و بۆ هەمیشەش لە یادمانن.\nئەگەرچی بەشێک لە ئەنجامدەرانی ئەو تاوانە گەورەیە و ئەو سیاسەتە نەژادپەرستانەیە، بە سزای خۆیان گەیشتن و لەناوچوون، بەڵام پێویستە هەوڵەکانمان بەردەوام بێت بۆ زیاتر ناساندنی شاڵاوی جینۆسایدی ئەنفال و شەرمەزارکردنی ئەنجامدەرەکانی و ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەو تاوانانە چ دژ بە گەلی کوردستان یان هەر گەلێکی دیکە لە جیهاندا. نابێت چیتر ئەم کۆمەڵکوژی و وێرانکارییە لە کوردستان، لە ژێر هەر ناوێک و بە هەر بیانوویەک بێت دووبارە ببێتەوە.\nلەم یادە خەمناکەدا، جارێکی دیکەش دووپاتی دەکەینەوە کە پێویستە حکومەتی عێراق، بەپێی دەستوور، ئەرک و بەرپرسیارێتیی خۆی لە قەرەبووکردنەوەی کەسوکاری شەهیدان و هەروەها قوربانییان و زیانلێکەوتووانی شاڵاوەکانی ئەنفال و هەموو تاوانەکانی جەنگ و ئەو کۆمەڵکوژییانەی کە بەرامبەر خەڵکی کوردستان کراون، جێبەجێ بکات.\nئاشکرایە بەهۆی ئەو تاوانانەوە، خەڵک و خاکی کوردستان ڕووبەڕووی سیاسەتی قڕکردن و تاڵانکاری و وێرانکردن و خاپوورکردن بوونەوە، بۆیە نابێت چیتر بابەتی قەرەبووکردنەوەی قوربانییانی دەستی رژێمی پێشووی عێراق، فەرامۆش بکرێت.\nحکومەتی هەرێمی كوردستان، هەمیشە خۆی بە قەرزاری کەسوکاری شەهیدان و ئەنفالکراوانی کوردستان دەزانێت و هەموو هەوڵێک دەخاتە گەڕ بۆ ئەوەی خزمەتێکی شایستەتريان بکات و بەپێی توانا، برینەکانیان ساڕێژ بکات.\nسڵاو لە گیانی پاکی شەهیدانی شاڵاوەکانی ئەنفال و گشت شەهیدانی کوردستان.


چەند سەرنجێك لەسەر هەندێك دیوی بەرنامەكەی كوردسات نيوز : - مەقالەکان\nچەند سەرنجێك لەسەر هەندێك دیوی بەرنامەكەی كوردسات نيوز :\n1. هەتا كورد عەرزی عەزەلاتی نەكرد (یانی نەوتەكەی دەرنەخست) كێ ئیعترافی بە دەوڵەتی كوردی ئەكرد وئەیوت ڕازین دەوڵەتی كوردی ببێت؟!\nئەگەرچی بەو ئاسانیەش نەبوو، بەهۆی ڕوسیاوە كە ڕێگەی غازی پچڕان لە وڵاتانی یەكێتی ئەوروپا بەهۆی كێشەی ئۆكرانیاوە، ئەوسا بەدیلی لە كورد باشتر نەبوو كە لە ڕێی توركیاوە ئەو بۆشاییەی پڕ دەكردەوە.\nئه‌ى هەتا ئێستاش ئەمریكا دژی دەوڵەتی كوردی نیە؟!\nبەڵكو لە یادەوەریەكانی مام جەلالدا خوێندمەوە ئەیوت: سەددام دەیویست كێشەی كورد چارەسەر بكات، تەنانەت بەڵێنیشی دا ومەوعدیشمان دانا بۆ ئیمزاكردنی كە بەیانیه‌كه‌ى ڕۆیشتم بۆ ئیمزا كردنی قونسلی توركیا و[عەلمانی]م بینی لە ئیستعلامات، دوای تەماشا دەكەم توركیای عەلمانی نەیهێشتوە چارەسەر ببێت. له‌وه‌و دواییش كتێبی «دیداری ته‌مه‌ن»یش جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌و ڕاستیه ده‌كاته‌وه، سه‌رباری جیاوازی ڕیوایه‌ته‌كه له ڕیوایه‌تی پێشو به‌ڵام هه‌ر دوو ڕیوایه‌ته‌كه‌ی كۆكه له‌سه‌ر ڕێگری كردنی توركیا.\nكەواتە بەرنامە بكرێ بە ناونیشانی:\n«ڕۆڵی نا موسڵمانه‌كان لە دروست نەبوونی دەوڵەتی كوردیدا» زۆر تەواوە وئینسافمان هەبووە؟! یان: «ڕۆڵی ئیسلام ومامۆستایانی ئاینی لە دروست نەبوونی دەوڵەتی كوردیدا»؟!\n2. من بەڵگەم لەلایە كە دەوڵەتی عوسمانی تەكفیری سعودیەكانى كردوە.\n3. ئەو ڕۆژەی مارشی ئەی ڕەقیب لێ دەدرێت لە ڕۆژی ڕاگەیاندنی كۆماری مەهاباد دا، قازی موحه‌ممه‌د رحمه الله تعالی كە دامەزرێنەری ئەو دەوڵەتەیە بە ڕیش وجلوبەرگی مەلایەتیەوە (به جبە ومێزەر)ه وبە پێیەوە وەستاوە لەبەردەم سەربازەكان وئاڵای كۆمارەكەدا.\nئیتر كەمتەرخەمی وقسور دانە پاڵ ئیسلام ومەلاكان (پیاوانی ئاینی ئیسلام!؟) لە دروست نەبوونی دەوڵەتی كوردیدا چ مانایەكی هەیە؟!\nكە تا ئێستای مێژووی لەو چەشنە بەيەقينيەوه، تۆمار نەكراوە.\n4.ئەوەی له ژیاننامەی ئیمامی ئەبوبەكردا رضی الله عنه هاتوه ئەو زو توڕه بووه، ئیمامی عومەریش توند وتیژ (العنیف) نەبووه. تەنها ئەفسانەی هەندێك وتار بێژه، یا ئه‌وه‌یه -وه‌ك كورد ئه‌ڵێن-: هه‌ق ڕه‌قه. عه‌داله‌تی ودادگه‌ریه‌كه‌ی ئیمامی عومه‌ر قه‌ڵسی كوردون، به‌و مه‌عنا بێت به‌ڵێ ڕه‌ق بووه.\n5. دابنێن دەوڵەتی سعودیە خروجی كردوە لە دەوڵەتی عوسمانی، ئەی دەوڵەتی عوسمانی خروجی لە كێ كرد كاتێك دروست بوو؟! ئەو كاتە سەر زەوی چۆڵ بوو لە دەسەڵاتدار؟!\nوتاری هه‌مه‌ڕه‌نگ-خێری تێدایه 15محرم 1441 - 14 /...\nوتاری هه‌مه‌ڕه‌نگ-ئامۆژگاریەكانی عاشوراء 06 محرم 1441 - 06...\nشه‌رحی فیقهی ئاسان له ژێر...-18 - شه‌رحی كتێبی فیقهی ئاسان له...\nوتاری هه‌مه‌ڕه‌نگ-ئامۆژگاریەكانی عاشورا 07 محرم 1441 - 06...\nئه‌حكامه‌كانی ته‌عزێ له ژێر ڕۆشنایی...-ئەحکامەکانی تەعزێ (بەشی پێنجه‌م) 29 ذو الحجة...\nمەقالەکان-حاڵی ده‌سه‌ڵاتدار و زانای خراپ\nپرسیار و وەڵام-ئایا دروسته بڵێیت: دوای ڕازی بوونمان به...\nمەقالەکان-جینۆساید وڕه‌شه‌كوژی وقه‌سابخانه‌ی ناگازاكی!\nکتێبخانە-التوضيحات الأثرية للمدرسة العصرانية\nکتێبخانە-«أي شيء حيلتي؟ شيخ صالح قد بلي...\nکتێبخانە-كتێبی فیقهی ئاسان له ژێر ڕۆشنایی سوننه‌ت...\nئەمڕۆ : 3685\nئەم هەفتەیە : 3685\nکۆی گشتی سەردانەکان : 883562\n«أي شيء حيلتي؟ شيخ صالح قد بلي بي»\nكتێبی فیقهی ئاسان له ژێر ڕۆشنایی سوننه‌ت وقورئان...\nتهذيب كتاب التعزية وأحكامها في الفقه الإسلامي