كورته‌یه‌ك له مێژووی بزووتنه‌وه‌ی ژنان و (8 ی مارس) له ئێراندا – Denegkan\nكورته‌یه‌ك له مێژووی بزووتنه‌وه‌ی ژنان و (8 ی مارس) له ئێراندا\nbydengekan\tMarch 7, 2009\tگشتی\nژنانی ئێرانی له شۆڕشی مه‌شروته‌دا ده‌ورێكی به‌رچاویان هه‌بوو. به‌ڵام له‌و قۆناغه‌دا ژنان له گشت بواره‌كاندا شوێن كه‌وتووی پیاوان بوون خواسته‌كانیان هه‌مان خواست و داواكارییه‌كانی پیاوانی شۆڕشگێڕ بوو كه به گشتی له دامه‌زراندنی حكومه‌تێكی پێڕه‌وی (یاسا) و پارلماندا خۆی ده‌نواند و به‌ده‌گمه‌ن باس له خواست و داوای ژنانه ده‌كرا.\nبه واته‌یكی تر ژنان له ده‌ورانی شۆڕشی مه‌شروته‌دا، هێشتا نه‌گه‌یشتبوونه قۆناغی ڕۆشنبیری ڕه‌گه‌زی. بۆ نموونه یه‌كێك له ژنانی شۆڕشگێڕ به ناوبانگی ئه‌و ده‌ورانه، به ناوی (زه‌ینه‌ب پاشا) به‌و په‌ڕی فه‌خر و شانازییه‌وه جلی پیاوانه‌ی له به‌ركردبوو و (وه‌ك پیاوێك)، هاوشانی موجاهدینی مه‌شروته له ته‌بریز شه‌ڕی ده‌كرد.\nهه‌ر چه‌ند شۆڕشی مه‌شروته نه‌یتوانی ئامانجه‌كانی بپێكێت و مێوه‌یكی تاڵی وه‌ك ڕژێمی دیكتاتۆری ڕه‌زاشای لێكه‌وته‌وه، به‌ڵام تا ڕاده‌یه‌ك ژنانی له چوار دیواری ماڵه‌كان ئازاد كرد و ڕێگه خۆشكه‌ری هه‌نگاونانی ئه‌م به‌شه له كۆمه‌ڵگا بوو به‌ره‌و چالاكی سیاسی، فه‌رهه‌نگی و كۆمه‌ڵایه‌تی.\nله ساڵی1299 ی هه‌تاوی (1920ی زایینی) دا حیزبی كۆمۆنیستی ئێران یه‌كه‌م كونگره‌ی خۆی له شاری ئه‌نزه‌لی به‌ڕێوه برد. ئه‌م حیزبه ته‌نها حیزب و ڕه‌وتێك بوو كه له‌و سه‌رده‌مه‌دا تا ڕاده‌یه‌ك ئاوڕی له (ژنان) و تایبه‌ت مه‌ندییه‌كانی ئه‌م به‌شه له كۆمه‌ڵگا ده‌دایه‌وه و ژنانی به ئه‌ندامه‌تی وه‌رده‌گرت.\nكۆنگره‌ی ئه‌نزه‌لی، جێگه‌و پێگه‌ی ژنانی له ناو حیزبی كۆمۆنیست دا به‌هێزتر و پته‌وتر كرد و هه‌ر ئه‌مه‌ش بوه هۆی ئه‌وه كه ڕێبه‌رانی حیزب به گشتی و ئه‌ندامانی ژنی حیزب به تایبه‌تی، بیر له دامه‌زراندنی ڕێكخراوه‌ی تایبه‌ت به ژنان بكه‌نه‌وه و له‌م بواره‌دا چالاكتر و جیدی تر بن.\nله ساڵی 1300 هه‌تاوی دا، یه‌كساڵا دوای كۆنگره‌ی ئه‌نزه‌لی، له شاری ڕه‌شت، به هیمه‌ت و كۆششی چه‌ند كه‌سایه‌تییه‌كی ژنی ئه‌ندام و لایه‌نگری حیزبی كۆمۆنیستی ئێران، له‌وانه جه‌میله‌ی سدیقی و شه‌وكه‌تی ڕوستا، یه‌كه‌م ڕێكخراوه‌ی تایبه‌تی ژنان له ئێراندا، به ناوی "پیك سعادت نسوان" ( په‌یكی به‌خته‌وه‌ری ژنان) دامه‌زرا.\nجه‌میله‌ی سدیقی و شه‌وكه‌وتی ڕوستا،10 ساڵا دواتر به فه‌رمانی ڕه‌زاشا و به پێی یاسای دژه‌كۆمۆنیستی، ناسراو به( یاسای ڕه‌ش) به تۆمه‌تی كۆمۆنیست بوون و ڕێكخستنی ئه‌نجومه‌نی "پیك سعادت نسوان" ده‌سبه‌سه‌ر كران و چوار ساڵا له زینداندا ڕاگیران!\nڕێكخراوه‌ی پیك سعادت نسوان له سه‌رده‌مێكدا دامه‌زراندنی خۆی ڕاگه‌یاند كه ته‌نانه‌ت ئه‌ژماركردنی "ژن" به "مرۆڤ " له لایه‌ن زۆرینه‌ی پیاوانی ئایینی و بگره جه‌ماوه‌ریشه‌وه به "كوفر" و بێشه‌رمی له قه‌ڵه‌م ده‌درا !\nڕێكخراوه‌ی پیك سعادت نسوان، دوای ورد بوونه‌وه و ناسینی كێشه‌و گرفته ڕاسته‌قینه‌كانی ژنانی ئێران به دوور له هات و هاوار و به‌رز كردنه‌وه‌ی درووشمی بێ بنه‌ما و توندڕه‌وانه، ده‌ستی دایه دامه‌زراندنی قوتابخانه‌ی تایبه‌ت بۆ كچان، خوێنده‌واركردنی ژنان و ئاشنا كردنیان به سه‌ره‌تایی ترین مافه مرۆڤیه‌كانیان و تێگه‌یاندنیان له‌وه‌ی كه ئه‌وانیش، وه‌ك ڕه‌گه‌زی پیاو، مرۆڤن! چۆنكا به داخه‌وه له‌و سه‌رده‌مه‌دا ته‌نانه‌ت خودی ژنانیش باوه‌ڕیان به‌وه نه‌بوو مرۆڤی ته‌واون.\nئه‌نجومه‌نی"پیك سعادت نسوان"، گۆڤارێكیشی به ناوی "پیك سعادت نسوان" نه‌شر ده‌كرد كه ئه‌م گۆڤاره‌ش یه‌كه‌م گۆڤاری تایبه‌تی ژنان له ئێراندایه.\nهه‌روه‌ها بۆ یه‌كه‌م جار له ساڵی 1300 دا ئه‌م ڕێكخراوه ڕۆژی (8 مارس) ی وه‌ك ڕۆژی جیهانی ژنان له ئێراندا به‌ڕێوه برد.\nچالاكیه‌كانی "پیك سعادت نسوان"، وه‌ها كاریگه‌رییه‌كی له سه‌ر كۆمه‌ڵگای ئێران و به تایبه‌ت ژنانی ئێران هه‌بوو، له ماوه‌یه‌كی كورتدا ژنانی شاره‌كانی تریش ده‌ستیان دایه دامه‌زراندنی ڕێكخراوه‌ی تایبه‌تی خۆیان و له تاران و ته‌برێز و ئیسفه‌هان و چه‌ند شارێكی تر، ئه‌نجومه‌ن و ڕێكخراوه‌ی ژنان دامه‌زرا و چه‌ندین گۆڤار و ڕۆژنامه‌ی تایبه‌ت به ژنان (وه‌ك ئورگانی ئه‌نجومه‌نه‌كان) ده‌ستیان به وه‌شان كرد.\nبه‌م شێوه دیارده‌یك به ناوی بزووتنه‌وه‌ی ژنان، له كۆمه‌ڵگای ئێراندا ده‌ستی پێكرد و تا ئێستاش هه‌ر به‌رده‌وامه و كه‌س، ته‌نانه‌ت دوژمنان و نه‌یارانی ئه‌م بزوتنه‌وه‌ش ناتوانن نكۆڵی له‌وه بكه‌ن كه بزووتنه‌وه‌ی ژنانی ئێران، هه‌میشه و له هه‌موو كاتێكدا بزووتنه‌وه‌یكی پێشكه‌وتنخواز و پێشڕه‌و بوه و به پێچه‌وانه‌ی خواست و كۆششی فیمینیسته بورژواكانی ئه‌م سه‌رده‌مه، قه‌ت هاوپه‌یمانی له گه‌ڵا بزووتنه‌وه كۆمه‌ڵایه‌تی و شۆڕشگێرانه‌كانی تر، وه‌ك بزووتنه‌وه‌ی كرێكاران و خوێندكاران و… دوورنه‌كه‌وتوه‌ته‌وه و گیرۆده‌و ئالووده‌ی گه‌مه‌ی لاده‌رانه‌ی (دژایه‌تی كردنی پیاو) وه‌ك ڕه‌گه‌زی به‌رامبه‌ر نه‌بوه‌ته‌وه.\nله سه‌رده‌می ڕژێمی ره‌زار شادا، هاوكات له گه‌ڵا سه‌ركوتكردنی بزووتنه‌وه‌ی چه‌پ و دیموكراتی خوازی ئێران، بزووتنه‌وه‌ی ژنانیش كه‌وته به‌ر په‌لاماری ڕژێم و له ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكدا گشت ڕێكخراوه سه‌ربه‌خۆكانی ژنان نایاسایی له قه‌ڵه‌مدران و چالاكوانانی ژن قوڵبه‌ست و ڕه‌وانه‌ی زیندانه‌كانی ڕه‌زاشا كران. بۆ نموونه گروپی ناسراو به 53 نه‌فه‌ر (دوكتۆر ته‌قی ئه‌رانی و هاوڕێكانی) و گروپی (22 نه‌فه‌ر) كه له چالاكوانان و تێكۆشه‌رانی بزووتنه‌وه‌ی ژنان پێك هاتبوون.\nڕژێم به‌مه‌ش ڕازی نه‌بوو و له ساڵی 1310 ی هه‌تاوی دا له قانوونی هه‌ڵبژاردنی گشتی دا ژنانی له ڕیزی مناڵانی پێنه‌گه‌یشتوو و شێته‌كاندا داناو مافی هه‌ڵبژاردن و خۆپاڵاوتنی بۆ مه‌جلیس پێنه‌دان. ئه‌مانه له حاڵێكدا بوو كه ڕه‌زا شا و ده‌مووده‌زگاكه‌ی فریوكارانه بانگه‌شه‌ی ڕزگاری ژنانیان ده‌كرد و شانۆگه‌ری "گه‌شفی حیجاب" یان به‌ڕێوه ده‌برد و (حیجاب) یان به گه‌وره‌ترین و بگره ته‌نها كۆسپی سه‌ر ڕێگه‌ی پێشكه‌وتنی ژنانی ئێران داده‌نا!\nدوای ڕوخانی ڕژێمی ڕه‌زاشا له 1320 ی هه‌تاوی بۆ جارێكی تر بزووتنه‌وه‌ی ژنان سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه‌و له‌م ساڵانه‌دا به پشت به‌ستن به ئه‌زموونی ساڵانی ڕابردوو و هه‌روه‌ها به پشت گیری و پشت گه‌رمی بزووتنه‌وه‌ی كرێكاری و دیمۆكراتێكی گه‌لانی ئێران، هه‌نگاوگه‌لێكی به‌رچاوی هه‌ڵگرت. له‌م قۆناغه‌دا، به تایبه‌ت به هۆی په‌ره‌سه‌ندنی قوتابخانه‌كانی كچان و زۆربوونی ڕێژه‌ی ژنانی به‌هره‌مه‌ند له توانایی خوێندن و نوسین و هه‌روه‌ها به هۆی ئه‌و گۆڕانكارییانه‌ی كه له بۆچوونه‌كانی پیاوانی كۆمه‌ڵگادا ڕووی دابوو، بزووتنه‌وه‌ی ژنان پێشكه‌وتنێكی به‌رچاوی به خۆوه بینی.\nبه‌هێزترین و به‌ناوبانگ ترین ڕێكخراوه‌ی ژنانی ئه‌م سه‌رده‌مه (ته‌شكیلاتی دێمۆكراتیكی ژنان) بوو. ئه‌م ڕێكخراوه گۆڤارێكی به ناوی (جهان زنان) نه‌شر ده‌كرد كه ڕۆڵێكی گرینگی له به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی ڕۆشنبیری ژنان و پیاواندا بینی.\nله ساڵه‌كانی 24 ـ 1323 ی هه‌تاویدا له ناوچه‌ی ئازه‌ربایجان حكومه‌تی كۆماری ئازه‌ربایجان دامه‌زرا. بۆ یه‌كه‌مجار له مێژووی ئێراندا، ئه‌م كۆماره مافی ده‌نگدان و خۆپالاوتنی بۆ ژنان په‌سه‌ند كرد. دواتر، ئه‌م مافه له لایه‌ن كۆماری كوردستانیشه‌وه په‌سه‌ند كرا. به‌ڵام نه ژنانی كوردستان له‌و ئاسته‌دا بوون كه ئه‌م مافه به كار بێنن و نه ته‌مه‌نی كورتی كۆماری كوردستان مه‌جالی ئه‌وه‌ی پێدان كه له هه‌ڵبژاردن دا به‌شداری بكه‌ن.\nله‌م ساڵانه‌دا بزووتنه‌وه‌ی ژنانی ئێران وێڕای هه‌وڵدان بۆ وه‌ده‌ست هێنانی یه‌كسانی مافی ژنان و پیاوان و چالاكی بێ وچان له بواری ئاگاكردنه‌وه‌ی ژنان له مافه‌كانیان، به شێوه‌یكی به‌رچاو به‌شداری بزووتنه‌وه‌ی خۆماڵی كردنی پیشه‌سازی نه‌وت بوو.\nدوای كۆده‌تای سه‌ربازی 1332 ی هه‌تاوی و به‌هێز بوونی ده‌سه‌ڵاتی ڕژێمی په‌هله‌وی بۆ جارێكی تر بزووتنه‌وه‌ی ژنان كه‌وته به‌ر په‌لامار و هێرشی سه‌ركوتكه‌رانه‌ی ڕژێم و سه‌دان ژنی تێكۆشه‌ر ده‌ست به سه‌ر كران و ڕووبه‌ڕووی زیندان و ئه‌شكه‌نجه و ئێعدام كرانه‌وه.\nهێرشی ڕژێمی كوده‌تا ئه‌وه‌نده به‌ربڵاو و دڕندانه بوو كه هه‌ر ڕێكخراو و بزووتنه‌وه‌یكی كۆمه‌ڵایه‌تی ،سیاسی، ڕۆشنبیری و ئه‌ده‌بی و ته‌نانه‌ت هه‌ر تاكه كه‌سێكیش كه گومانی "چه‌پ" یان هاوخه‌می ڕه‌وتی چه‌پی لێبكرایه بێڕه‌حمانه سه‌ركوت و ڕه‌وانه‌ی ئه‌شكه‌نجه‌گاكان ده‌كرا.\nڕێكخراوه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی ژنان، له‌م ساڵانه‌دا وه‌ها گورزێكی كوشه‌نده‌یان به‌ركه‌وت كه تا سه‌رده‌می هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی ساڵی 1357ی هه‌تاوی نه‌یانتوانی به ته‌واوه‌تی پێشت ڕاست بكه‌نه‌وه.\nبه‌ڵام ئاشكرایه كه تا دیارده‌ی بێبه‌شی و سته‌م مابێت، داواكاری و به‌رخۆدان و مقاومه‌تیش هه‌ر ده‌مێنێت و هیچ ڕژێمێك نه‌یتوانیوه به پشت به‌ستن به سه‌ركوت و به‌ندیخانه و له سێداره دان كۆمه‌ڵگایه‌ك كه‌ڕ و كوێر و بێده‌نگ بكات.\nبزووتنه‌وه‌ی ژنانیش، به هه‌موو ئه‌و گورزانه‌ی كه به‌ری كه‌وتبوو، سه‌رله‌نوێ سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه‌و به كه‌ڵك وه‌رگرتن له ده‌زگاكانی ڕاگه‌یاندن، به تایبه‌ت چاپه‌مه‌نییه‌كان، ده‌ستی دایه چالاكیه‌كی ڕووشنبیرانه‌ی به‌ربڵاو و له‌م ڕێگه‌وه بیری یه‌كسانی خوازی و خواستی یه‌كسانی حقووقی ژن و پیاوی كرده خواست و داواكارێكی كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌مه‌لایه‌نه.\nهه‌ر ئه‌مه‌ش ڕژێمی ناچار كرد كه له ساڵه‌كانی 43 ـ 1342 ی هه‌تاویدا مافی ده‌نگدان و خۆپاڵاوتن بۆ ژنان به ڕه‌سمیه‌ت بناسێت و هه‌ندێك گۆڕانكاری تریش له به‌رژه‌وه‌ندی ژناندا، قه‌بووڵا بكات. ته‌نانه‌ت بۆ بێده‌نگ كردن و فریودانی ژنان ژنێك (فرخ رو پارسا) بكات به وه‌زیری په‌روه‌رده.\nهه‌ڵبه‌ت هه‌روه‌ها كه پێشبینی ده‌كرا، ئه‌م ژنه وه‌زیره نه ته‌نها نه‌ی ویست و نه‌یتوانی هیچ گۆڕانكاریێك له‌و وه‌زاره‌ته‌دا بكات، به‌ڵكوو به هۆی لێنه‌هاتووییه‌وه بوو به نموونه‌یه‌كی سه‌لبی و بێبایه‌خ له مودیرییه‌تی ژنان و ئه‌مه‌ش ڕێك ئه‌و شته بوو كه ڕژێم ده‌یویست.\nله‌م ساڵانه‌دا، له 1332 وه تا 1357 ی هه‌تاوی واته ساڵی سه‌رهه‌ڵدانی شۆڕشی گه‌لانی ئێران و ڕووخانی ڕژێمی شا، ئه‌و ڕژێمه، به سه‌ر گشت ئه‌و بانگه‌شه‌و درووشم و هات و هاوار و شانۆگه‌رییانه‌ی كه سه‌باره‌ت به مافی ژنان و پێشكه‌وتنی ژنان له ژێر سێبه‌ری ده‌سه‌ڵاته‌كه‌یدا به‌ڕێوه‌ی ده‌برد. ژنانی ئێران نه‌ته‌نها له پێك هێنان و بونیات نانی هه‌ر چه‌شنه ڕێكخراوه‌ێكی سه‌ربه‌خۆ و ڕاسته‌قینه بێبه‌ش كرابوون. به‌ڵكوو ته‌نانه‌ت ڕێگه‌یان پێنه‌ده‌درا كه مه‌راسمی ڕۆژی (8 ی مارس) یش به‌ڕێوه ببه‌ن.\nبه‌ڵام به هییمه‌ت و كۆششی ژن و پیاوانی خه‌باتگێر و پێشكه‌وتنخواز، به تایبه‌ت شۆڕشگێڕان و لایه‌نگرانی ڕه‌وتی چه‌پ، هه‌موو ساڵێك (8 مارس) له كۆڕ كۆبوونه‌وه هونه‌ری، ئه‌ده‌بی و خانه‌واده‌ییه‌كاندا پیرۆز ده‌كرد و نه‌یهێشت ئه‌م ڕۆژه پیرۆزه له یاد بكرێت. له‌م سه‌رده‌مه‌دا به تایبه‌ت چاپه‌مه‌نییه‌كان ڕۆڵێكی گرنگیان بینی و به نووسین و چاپی وتار و هه‌واڵا له سه‌ر 8ی مارس ئه‌م ڕۆژه‌یان به جه‌ماوه‌ر به گشتی و به ژنان به تایبه‌تی ناساند و بویرانه له سه‌ریان نووسی و خواستی یه‌كسانی مافی ژنان و پیاوانیان كرده خواستێكی جه‌ماوه‌ری و كۆمه‌ڵایه‌تی.\nله ساڵه‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی بزووتنه‌وه‌ی چه‌كداری له ئێراندا ( ساڵه‌كانی 47 به‌م لاوه) ژنانی ئێران ڕۆڵێكی به‌رچاویان بینی و ده‌یان ژن چوونه ناو ڕیزی ئه‌و ڕێكخراوه‌و ڕه‌وتانه‌ی كه باوه‌ڕیان به خه‌باتی چه‌كداری هێنابوو.\nچه‌ند كه‌سێك له‌و ژنانه، تا ئێستاش وه‌ك نموونه‌ی خۆڕاگری و پاڵه‌وانیتی ناویان لێده‌برێ، له‌وانه شه‌ره‌ف دێهقانی و هایده‌ی ئه‌حمه‌دزاده و…. جێگه‌ی ئاماژه‌ن.\nله ده‌ورانی شۆڕشی ساڵی 1357 ئێراندا، ژنان به‌و یه‌ڕی خۆبه‌خشییه‌وه به‌شدارییان كرد و جێگه و پێگه‌و قورساییان له‌م شۆڕشه‌دا تا ڕاده‌یك بوو كه ته‌نانه‌ت خومه‌ینی و مه‌لا دژه ژنه‌كانی تریش ناچار بوون ئیعترافی پێبكه‌ن. هه‌ر ئه‌مه‌ش وایكرد كه داروده‌سته‌كه‌ی خومه‌ینی، هه‌ر له یه‌كه‌م ڕۆژانی ده‌سه‌ڵاتدارییاندا به‌و په‌ڕی ڕق و قینه‌وه هێرش بكه‌نه سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی ژنان و گشت تواناكانیان بخه‌نه گه‌ڕ بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌یان بۆ ناو چواردیواری ماڵه‌كان.\nخومه‌ینی به پشت به‌ستن به دواكه‌وتوانه‌ترین و دژه ژن ترین ئه‌حكامی ئیسلامی ڕاسته‌وخۆ هاته مه‌یدانه‌وه‌و (حیجاب) و (خانه‌نشین) كردنی ژنانی وه‌ك حوكمێكی بێ ئه‌ملاوئه‌ولای ئیسلامی ڕاسته‌قینه ڕاگه‌یاند.\nوڵامی ژنان بۆ خومه‌ینی، به‌ڕێوه بردنی بێ وێنه‌ی ڕۆژی 8 ی مارسی 1357 بوو.\nله مه‌راسیمی 8ی مارسی 1357دا له تاران و چه‌ند شارێكی تر ده‌یان هه‌زار ژن به‌شدار بوون و خواست و داواكارییه ڕه‌واكانی خۆیان كه به تایبه‌ت له وه‌ده‌ست هێنانی مافی یه‌كسان و ڕه‌تكردنه‌وه‌ی (حیجابی ئیجباری) دا خۆی ده‌نواند خسته ڕوو. هه‌روه‌ها له وڵامی خانه‌نشین كردنیاندا، له ماوه‌یكی كه‌مدا ده‌یان و سه‌دان ڕیكخراوه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، ئه‌ده‌بی، هۆنه‌ری و ماف پارێزییان پێك هێناو به‌م شێوه به‌ره‌نگاری خومه‌ینی و دارووده‌سته‌كه‌ی بوونه‌وه.\nبه‌ڵام ڕژێمی تازه به ده‌سه‌ڵات گه‌یشتووی ئیسلامی له هێرشی خۆیدا بۆ سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی ژنان به‌رده‌وام بوو و به كه‌ڵك وه‌رگرتن له فه‌رهه‌نگی پیاوسالار و دوا كه‌وتوی جه‌ماوه‌ر له لایه‌كه‌وه‌و له لایه‌كی تره‌وه به به‌هره گرتن له كه‌مترخه‌می هه‌ندێك له هێزه سیاسیه‌كان پاشه‌كشێی به بزووتنه‌وه‌ی ژنانی كرد و دوای لاواز كردنی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه هێرشی به‌ربڵاوی كرده سه‌ر گشت هێزو لایه‌نه پێشكه‌وتنخوازه‌كان و ده‌یان هه‌زار تێكۆشه‌ری سیاسی، مه‌ده‌نی، هۆنه‌ری و كۆمه‌ڵایه‌تی قوڵبه‌ست و ڕه‌وانه‌ی زیندانه‌كانی كردن و هه‌زاران تێكۆشه‌ری ئه‌م بوارانه‌ی ئیعدام یان مه‌حكوم به سزای چه‌ندین ساڵا زیندان كرد.\nدوای ئه‌مانه ڕژێمی كۆماری ئیسلامی په‌لاماری (قانوونی حمایه‌ت له خانواده) ی دا و گشت ئه‌و ماده و بڕگانه‌ی كه تا ڕاده‌یه‌ك له به‌رژه‌وه‌ندی ژنان دا بوون و ژنانی ئێران به قیمه‌تی ده‌یان ساڵا تێكۆشان و پێشكه‌شكردنی سه‌دان قوربانی به ده‌ستیان هێنابوو، هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌و له ڕووی یاساییه‌وه وه‌زعییه‌تی ژنانی برده‌وه بۆ ساڵه‌كانی پێش له سه‌رهه‌ڵدانی شۆڕشی مه‌شروته!\nهه‌روه‌ها به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ر چه‌شنه مه‌راسمێك له 8ی مارس و ڕێزگرتن له‌م ڕۆژه به توندی قه‌ده‌غه كرا.\nبه‌ڵام ڕژێمی دژه ژن و دیكتاتۆری كۆماری ئیسلامی هه‌ر ئه‌وه‌نده له‌م بواره‌دا سه‌ركه‌وتنی به ده‌ست هێنا كه ڕژێمی شا به ده‌ستی هێنابوو.\nسه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی سه‌ر له نوێی بزووتنه‌وه‌ی ژنان له ساڵه‌كانی ده‌یه‌ی 70دا به باشی ده‌ریخست كه ڕژێمی كۆماری ئیسلامی نه‌ته‌نها نه‌یتوانیوه كۆتایی به بزووتنه‌وه‌ی ڕه‌وای ژنان بهێنێت و ڕۆژی(8ی مارس) یان له بیر بباته‌وه، به‌ڵكو ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه، دوور له چاوی مه‌لاكان و به بێ ئه‌وه‌ی خاوه‌ن هیچ ڕێكخراوه‌یكی دیار و ناسراو بێت به شێوه‌یكی سه‌ر سووڕهێنه‌ر په‌ره‌ی سه‌ندوه و توانیویه‌تی له ناو كۆمه‌ڵگادا ڕیشه‌یكی به‌هێز و پته‌و داكوتێت و ده‌یان هه‌زار تێكۆشه‌ری ژن و پیاوی تازه نه‌فه‌س بهێنێته ناو ڕیزه‌كانی خۆیه‌وه.\nساڵی 1387، بۆ جارێكی تر لافیته‌ی "پیرۆز بێت 8ی مارس ڕۆژی جیهانی ژنان" به ئاشكرا به‌رز كرایه‌وه‌و مه‌راسمی 8ی مارس، به شێوه‌یكی عه‌له‌نی و به به‌شداری سه‌دان ژن و پیاوی ڕۆشنبیر و یه‌كسانی خواز له تاران به‌ڕێوه چوو.\nمۆڵه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م مه‌راسمه له لایه‌ن 3 ناوه‌ندی چاپه‌مه‌نییه‌وه له ده‌وڵه‌تی خاته‌می وه‌رگیرا بوو.\nساڵێك دوای ئه‌وه (ناوه‌ندی فه‌رهه‌نگی ژنان) وه‌ك یه‌كه‌مین ڕێكخراوه‌ی سه‌ربه‌خۆی ژنان له كۆماری ئیسلامی دا، به بۆنه‌ی (8ی مارس)ه‌وه له خانه‌ی هونه‌رمه‌ندان كۆ بوونه‌وه‌یكی هونه‌ری ڕۆشنبیری سازدا.\nله ساڵی 1381دا ( 8ی مارس) گه‌ڕایه‌وه بۆ شوێنی ڕاسته‌قینه‌ی خۆی ـ سه‌رشه‌قام و ناوجه‌رگه‌ری كۆمه‌ڵگا ـ و مه‌راسمی ئه‌م ساڵه له پاركی لاله‌ی تاران به‌ڕێوه چوو و جه‌ماوه‌رێكی زۆر به‌شدارییان تێدا كرد. به‌شدار بوانی ئه‌م مه‌راسمه درووشمی (یه‌كسانی مافی ژنان و پیاوان) و (دێمۆكراسی) یان به‌رز كرده‌وه.\nساڵی 1382، هه‌ر له‌و شوێنه، مه‌راسمی ڕۆژی جیهانی ژن، له سه‌ر درووشمی (دژایه‌تی توند و تیژی به‌رانبه‌ر به ژنان) به‌ڕێوه چوو. به‌ڵام كه‌وته به‌ر په‌لاماری توندی هێزی ئینتزامی و به‌سیجییه‌كان.\nساڵی 1384 مه‌راسمی 8ی مارس له (پاركی دانشجو) و ساڵی دواتر له به‌رانبه‌ر مه‌جلیس دا كۆبوونه‌وه‌یكی ژنان ساز كراو هه‌ر دوو ساڵه‌كه هێرشیان كرایه سه‌ر و ده‌یان كه‌سیان لێ قۆڵبه‌ست و ڕه‌وانه‌ی زیندان كران.\nهه‌ر له‌م ساڵانه‌دا مه‌راسمی ڕۆژی 8ی مارس له ده‌یان زانكۆ و شار و شارۆچكه‌ی ئێراندا به‌ڕێوه بردرا.\nله كۆتایی دا پێویسته بوترێت كه هه‌ر چه‌ند بزووتنه‌وه‌ی یه‌كسانی خوازی ژنانی ئێران، هه‌ر له سه‌ره‌تاوه تا سه‌رده‌می شۆڕشی 1357ی هه‌تاوی، یه گشتی ته‌نها و ته‌نها له لایه‌ن ڕه‌وتی چه‌پ و كۆمۆنیسته‌وه پشت گیری لێده‌كرا و زۆرینه‌ی چالاكوانان و تێكۆشه‌رانی ئه‌م بواره ژنان و پیاوانی كۆمۆنیست بوون، به‌ڵام له دوای شۆڕی 57وه، به تایبه‌ت له ده ساڵی ئه‌خیردا هه‌زاران تێكۆشه‌ری غه‌یری كۆمۆنیستی گرتوه‌ته‌خۆ و له ئێستادا به‌ره‌و پێش چوونی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌و ده‌سكه‌وته‌كانی به‌رهه‌می تێكۆشانی گشت چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا و پێڕه‌وانی و لایه‌نگرانی چه‌ندین ڕه‌وتی سیاسی و فه‌لسه‌فی و ئایینی جیاوازه.\nبه‌م پێیه ده‌توانین بڵێین له‌م ساڵانه‌دا بزووتنه‌وه‌ه‌ی یه‌كسانی خوازی ژنان بوه‌ته بزووتنه‌وه‌یكی كۆمه‌ڵایه‌تی گشت گیر و هه‌مه‌لایه‌نه.\nگومان له‌وه‌دا نییه كه ژنانی ئێران و هه‌موو ژنانی جیهان له داهاتوویه‌كی نه چه‌ندان دووردا ده‌گه‌نه گشت مافه‌كانی خۆیان و دیارده‌ی چه‌وسانه‌وه‌ی ڕه‌گه‌زی ده‌بێته به‌شێك له مێژووی ڕابردووی كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی.\nPrevious گه‌رانه‌وه بۆ كۆیله بوون …..ستار چاوشین\nNext كۆڵانه‌كانی ژن پڕ پڕن له غه‌دری پیاو…ئه‌ی ژن ده‌سته‌كانت له ،با غه‌مباترن…….حه‌مه کاکه‌ڕه‌ش


لێپرسراوی بۆردی رێكخراوە پیشەییەكان ئەندازیارانی كەركوكی بەسەركردەوە\nلەدرێژەی سەردانەكەیدا بۆ شاری كەركوك لێپرسراوی بۆردی رێكخراوە پیشەییەكان، سەردانی یەكێتی ئەندازیارانی كوردستان لقی كەركوك و سەندیكای ئەندازیارانی عیراق لقی كەركوكی كر دو پیرۆزبایی لێكردن، بەهۆی بەسەركەوتویی بەڕێوەچوونی هەلبژاردنەكانیان.\nلە سەردانەكەیدا فەهمی بورهان ئەندامی سەركردایەتی ی. ن. ك وێڕای پیرۆزبایی لە سەرجەم ئەندازیاران، دەستخۆشی لە لیستی سەوزی ئەندازیاران كرد لەپای بەشداری كارایان و ئەو سەركەوتنەی بەدەستیان هێناوە لە هەڵبژاردنەكاندا.\nدواتر یەكێتی و سەندیكای ئەندازیاران كارنامە و بەرنامەی خۆیان لە دوای هەڵبژاردن خستەڕوو و داوایان كرد، مەكتەبی ڕێكخراوە دیموكراتییەكان، لەنزیكەوە چاودێری كارەكانیان بكات و پشتیوانیان بكات و هاوكریان بێت بۆ بەرنامەی كاری ئایندەیان، بۆ ئەو مەبەستەش فەهمی بورهان هەموو پشتیوانییەكی خۆی بۆدەربڕین.


ڤیتامین (د) و كاریگەری تیشكی خۆر - Technical College of Health TCH\nposted Jan 31, 2018, 12:35 AM by Media TCh\nلە ئەنجامی چەند توێژینەوەیەكی سەرەتایی كە لەلایەن چەند مامۆستایەكی كۆلێجی تەكنیكی تەندروستی سەر بە زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانییەوە ئەنجامدراوە كە لە داهاتوودا داتاكانیان بە شێوازێكی زانستی بڵاو دەكەینەوە، لەو توێژینەوەیەدا دەركەوتووە كە یەكێك لە هەرە كێشە گەورەكانی هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان كەمی رێژەی ڤیتامین (د) لەو سۆنگەیەوە بە پێویستمان زانی كە چەند زانیارییەكی بەسوود بخەینە بەر دیدی هاونیشتمانییەكانمان، ئەم بابەتەش بە سوپاسەوە لە لایەن بەڕێز مامۆستا (نیاز شاڵی) مامۆستای كۆلێجمانەوە ئامادەكراوە.\nڤیتامین (د) یە كێكە لە ڤیتامینە بنچینەییەكان كە رۆڵێكی گرنگی هە یە لە سەر كرداری بایۆلۆجی لە شی مرۆ ڤ , و یە كێكە لەو ڤیتامینانەی كە لە ناو چەوری دا دەتوێنەوە ویەكێك لە خاڵە هەرە گرنگەكانی ئەم ڤیتامینە ئەوەیە كە لەشی مرۆڤ توانای دروست كردنی هەیە لە رێگەی بەركەوتنی تیشكی خۆربە شێوازێكی ئاسێ ریك.\n*چۆنیەتی وەرگرتنی فیتامین (د ) لە رێگەی تیشكی خۆر\nلەشی مرۆڤ توانای دروست كردنی ڤیتامین (د) هەیە لە رێگەی بەركەوتنی راستەوخۆی پێست بۆ تیشكی خۆر كە ئەگەر رۆژانە بۆ ماوەیەكی كورت پێست بەتایبەتی قوڵ و دەست وقاچ كە دانەپۆشرابێت و دژە خۆری بەكار لێ نەدرابێت.\nبۆ سود وەرگرتن لە تیشكی خۆر دەبێت مرۆڤ زانیاری هەبێت لە سەر كاتی چوونە بەر خۆر كە بەیانیان زوو وە ئێواران سودی نیە بۆ دروست كردنی فیتامین (د) چونكە بەرگی زەوی رێگری دەكات لە تیشكی سەرو وەنەوشەیی جۆری (ب) كە رۆڵی هەیە لە دروست كردنی ڤیتامین (د) كە بگات بە زەوی لە م دوو كاتەی رۆژدا، بۆیە باشترین كات بۆ وەرگرتنی تیشكی خۆر لە ناوەراستی رۆژدایە واتە لە كاتژمێر 10 ی سەر لە بەیانی بۆ 3ی پاش نیوەرۆ.\n*وەرگرتنی ڤیتامین (د) لە رێگەی بەركەوتنی تیشكی خۆر پەیوەندی هەیە بە چەند هۆكارێكەوە وەك :-\n- وەرزەكانی ساڵ (Seasons)\n- كاتی رۆژ، باشترین كات بۆ وەرگرتنی رێژەیەكی باش لە ڤیتامین (د) لە ناوەراستی رۆژدایە (Midday)\n- شوێنی جوگرافی (Geographical area)\n- جۆری پێستی مرۆڤ ، رەش پێست و سپی پێست.(Skin type)\n- بڕی پێست كە بەر خۆر دەكەوێت.\nماوەی پێویست بۆ وەرگرتنی تیشكی خۆرلە رۆژێكدا بۆدروستكردنی رێژەی پێویستی ڤیتامین (د) لە لەشدا پەیوەندە بە چەند كاریگەرێكەوە بەتایبەتی وەرزی ساڵ وەك وەرزی زستان و پایز كە تیشكی خۆر تینی كەم دەبێتەوە بۆیە پێویستە مانەوە لە بەر تیشكی خۆردا زیاتر بێت جیاواز لە وەرزی بەهارو وهاوین،بۆیە باشترین وەرز بۆ ئەنجام دانی ئەم كارە لە كۆتایی مانگی 3و سەرەتای مانگی 4 تا كۆتایی مانگی 9 . جۆری پێستی مرۆڤ هۆكارێكی ترە كە پەیوەستە بە زۆری وكەمی مادەی میلانین لەپێستدا وە هەروەها پەیوەندە بە دروستكردنی رێژەی ڤیتامین (د) لەرێگەی خۆرەوە، بۆیە كەسانی رەش پێست كە خانەی میلانینیان زۆرە پێویستیان بە كاتی زیاترە بۆ مانەوە لەبەر خۆر بۆ دروست كردنی رێژەی پێویستی ئە م ڤیتامینە لەكەسانی سپی پێست كە مادەی میلانینیان كەمترە، بۆ نمونە گەر كەسێكی گەنم رەنگ و ئەسمەر پێویستی بە 30 خولەك مانەوە بێت لەبەر تیشكی خۆردا بۆ دروست كردنی ئەم ڤیتامینە ئەوا كەسێكی سپی پێست پێویستی بە10-15 خولەكە.\n*ئایا ڤیتامین (د) پێویست وەردەگیرێت كاتێ تیشكی خۆر لە شوشەوە تێدەپەرێت، واتە لەناو ژوور و سەیارەدا؟\nنەخێر، بە هۆی ئەوەی تیشكی خۆر جۆری (ب) (ultra violet B radiation) كە رۆڵی هەیە لە دروست كردنی ڤیتامین (د) توانای نییە بە شوشەدا تێپەرێت.\n*ئایا بەكارهێنانی دژە خۆر كاردەكاتە سەر دروست كردنی ڤیتامین (د) لە رێگەی خۆرەوە؟\nپەیوەندە بە جۆری دژە خۆرەكەوە (Sun protection factor-S PF) واتە دەرەجەی پاراستن لە خۆر ئەگەر پلەی (SPF) بەرز بێت رێ دەگرێت لە تیشكی سەرو وەنەوشەیی (ب) بەر پێست بكەوێت و ڤیتامین (د) دروست نابێت.\n*هەندێ هۆكار پەیوەندە بە دروست كردنی رێژەی ڤیتامین (د) لە رێگەی تیشكی خۆرەوە وەك :-\n- تەمەنی مرۆڤ ، تا تەمەن زیاد بێت پێست بە كەمی ڤیتامین (د) دروست دەكات\n- بە كارهێنانی دژە خۆر كار دەكاتە سەر هەڵمژینی بڕی پێویستی تیشكی سەرو وەنەوشەیی جۆری (ب)\n- بەرزایی ،شوێنی بەرز تینی تیشكی خۆری زیاترە وەك لە سەر دەریا\n- دروست بوونی هەور، كە رێژەی تیشكی خۆر كەم دەكاتەوە.\n- پیس بوونی هەوا، كە رێژەی تیشكی خۆر كەم دەكاتەوە.\n- دانیشتن لە پشت پەنجەرەوە،شوشە هۆكارە بۆ رێگرتن لە تیشكی خۆر جۆری (ب) بۆیە فیتامین (د) دروست نابێت .\n*چۆنیەتی دروست بوونی ڤیتامین (د) لەرێگەی تیشكی خۆر\nخۆر پێك هاتووە لە چەندین تیشك، ئەو تیشكی خۆرەی پەیوەندە بە دروست كرنی فیتامین (د3) لە لەشی مرۆڤدا تیشكی خۆری سەرو وەنەوشەیی جۆری (ب) یە، كاتێك ئەم تیشكە بەر پێست دەكەوێت كارلێكی كیمیاوی رودەدات، لەش دەست دەكات بە گۆرینی پروهورمون بۆ ڤیتامین (د)، لەم پرۆسەیدا جۆرێك لە كۆلیسترۆڵ كە ناوی (7- دی هایدرو كولیسترۆڵ) ە كە بەشێوازێكی سروشتی هەیە لە ژێر پێستدا، كاتیك تیشكی سەرو وەنەوشەیی جۆری (ب) بەر پێست دەكەوێت و هەڵدەمژرێت (7- دی هایدرو كولیسترۆڵ) دەگۆرێت بۆ كولیكالسیفیرۆڵ كە ڤیتامینێكە پێش دروست بوونی ڤیتامین (د3) وە لە دوایدا دەچێتە ناو سوڕی خوێنەوە و بۆجگەر كە لەوێدا كاری زیندەكرداری بەسەردا دێت و دەگۆرێت بۆ هایدروكس ڤیتامین (د) و پێشی دەوتریت 1،25- هایدروكس ڤیتامین دواتر لە گورچیلەدا دەگۆرێت بۆ 1،25-دای هایدروكسی ڤیتامین، ئەمەش ئە و هۆرمۆنەیە كە ڤیتامین (د) دروست دەكات كە لەش بەكاری دە هێنێت.\n*پێویستی ڤیتامین (د) بۆ لەشی مروڤ\n- ڤیتامین (د) یارمەتی هەڵمژینی كالسیۆم وفسفۆر دەدات لە رێگەی ریخۆڵەوە، ئەگەر رێژەی ڤیتامین (د) كەمبێتەوە لە لەشدا بە هەمان شێوە رێژەی كالسیۆ م وفسفۆر كەمدەبێتەوە , كە كار دەكاتە سەر ئێسك ودەبێتە هۆی دروست بوونی چەند كێشەیەكی ئێسك.\n- پێویستە بۆ گەشە كردنی ئێسك وچاكردنەوەی ئێسك لە ریگەی اوستیو بلاست( osteoplasts) واوستیو كلاست ((osteoclasts.\n- چاككردنەوەی خانە گەشەدارەكان و دەمارە ماسولكەكان .\n- باش كردن و بەهێز كردنی بەرگری لەش.\n- كەم كردنەوەی هەوكردن\n- رێگری دەكات لە دروست بوونی شێرپەنجەی كۆلۆَن،پرۆستات، سیەكان، زراو ،پەنكریاس و مەمك بە پێ ی هەندێك توێژینەوە.\n- چارەسەری نەخۆشی شەكرە, دڵ, پەستانی خوێن و رەق بوونی دەمارەكان بە پێ ی چەند توێژینەوەیەكی سەرەتایی كە ئەنجام دراوە.\n- خە مۆكی كەم دەكاتەوە , هاوسەنگی مزاج\n* نیشانەكانی كەمی ڤیتامین (د)\n- ئارەق كردنەوەی سەر بەرێژەیەكی زۆر لە كاتی حەوانەوەدا.\n- وەرینی قژ Hair loss\n- زوو چاك نەبونەوەی برین\n- هەست كردن بە ئازاری ئێسك و ماسولكە و هەست كردن بەلاوازی بە تایبەتی لە كاتی سەركەوتن بە پلیكانەدا وە تێكچوونی روشتنی.\n- نەرم بوونەوەی ئێسك (Osteomalacia)\n- شكاندنی ئێسك بە تایبەت ئێسكی قاچ و حەوز.\n- ئێسكە نەرمە لە منداڵدا. Rickets\n- دروست بوونی ئازار لە پشتدا Back pain\n- لاواز بوونی بیركردنەوە Thinking weakness\n- وەستانی هەناسەدان لە كاتی خەودا Sleep apnea\n*كە می ڤیتامین (د) بۆ ماوەیەكی درێژ بەپێی هەندێك توێژینەوە دەبێتە هۆی\n- زیاد بوونی كێشی لەش.(Weight gain)\n- تێكچوونی باری دەرونی و هەست كردن بە خەمۆكی.(Depression)\n- شەكرە (Diabetes)\n- بەرز بونەوەی فشاری خوێن (Hypertension)\n- داخورانی ئێسك (Oteoporosis)\n- نەخۆشی الزهایمر (Alzheimer's diseases)\n- هەست كردن بە هیلاكی بە تایبەتی لە كاتی كاركردندا وە لە كاتی وەرزشدا (Chronic Fatigue syndrome)\n- ئازاری ماسولكەی لەش (Fibromyalgia)\n- شێرپەنجەی كۆڵۆن، مەمك،سی وپرۆستات\n*ترسناكی زۆر بوونی رێژەی ڤیتامین (د)\n- كەم خواردن (Anorexia)\n- دابەزینی كێش (Weight loss)\n- زور میز كردن (Polyuria)\n- تێكچوونی لێدانی دڵ (Heart arrhythmia)\n- بەرزبوونەوەی رێژەی كالسیۆم كە دەبێتە هۆی رەق بوونی شانەو دەمارەكان و خراپ كردنی دڵ و گورچیلە\n- دروست بوونی بەرد لە گورچیلەدا (Renal stone)\n*هۆكارەترسناكەكان بۆ كەمبوونی ڤیتامین (د) لە لەشدا\n- نداڵ كە شیری دایك دەخوا(Breast feeding)\n- ئافرەتی دوو گیان (Pregnancy )\n- كەسانی پیر لە 65 ساڵ و بەرەوسەرەوە\n- چوونە بەر هەتاو بە كەمی\n- ئەو كەسانەی كە كێشەی ریخۆڵە یان تێك چوونی هەرس كردنی خواردنیان هەیە Malabsorption\n- كەسانی رەش پێست\n- كەمی وەرگرتنی ڤیتامین (د) لە رێگەی خواردنەوە\n- نەخۆشی درێژ خایەنی جگەر و گورچیلە\n- بەرزبوونەوەی هۆرمۆنی رژێنی دەرەقی\n- كەسانی قەڵەو\n*پێویستی رۆژانە لە ڤیتامین (د)\nرۆژانە لە شی مرۆڤ پێویستی بە ڤیتامین (د) هەیە كە دەبێت لە رێگەی خواردن و تیشكی خۆر وەریبگرێت بۆئەوەی كەمی رێژە ی(د) دروست نەبێت، كە بە پێی تەمەن دەگۆڕێت\n- منداڵی تازە لە دایك بوو تا 12 مانگ 400 UI\n- منداڵ 1-13 ساڵ 600 UI\n- گەنج 14-18 600 UI\n- گەورە 19-70 600 UI\n- 71 بەرو سەرەوە 800 UI\n- ئافرەتی دوو گیان ودایكی شیر دەر 600 UI\nبەڵام ئەو كەسانەی كە رێژەی ڤیتامین (د) یان كەمە پێویستیان بە رێژەی زیاتر هەیە\n*خۆراكی دەوڵەمەند بە فیتامین (د)\n- ماسی جۆری سالمون ، تونە وماركیرڵ\n- جگەری مانگا\n- زەردێنەی هێلكە\n- شیرە مەنیەكان بێ چەو ری و كەم چەوری\n- شەربەتی پەرتەقاڵ\n- شیری بادەم\n- میوە وسەوزە\n* رێگاكانی وەرگرتنی ڤیتامین (د)\n- رێگەی خواردن (Diet )\n- تیشكی خۆر (Sunlight)\n- تەواوكەری خواردن (Food supplement)بە شێوەی حەب، شروب، دەرزی


نه‌وزاد هادی پارێزگاری هه‌ولێر له‌گفتوگۆیه‌كدا له‌گه‌ڵ به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا هه‌ریه‌كه له"بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی به هۆكاری خۆپیشاندانه‌كانی شاری هه‌ولێر و ئیستغلال كردنی ئه‌و خۆپیشاندانانه ناوده‌بات و له‌هه‌مانكاتیشدا ده‌ڵێت،ئه‌گه‌ر ئه‌وان نه‌هاتنایه ناو خۆپیشاندانه‌كان ئه‌وا هیچ توند و تیژییه‌ك ڕووی نه‌ده‌دا،وه هیچ كه‌سێك له‌هه‌ولێر ده‌ستگیرنه‌كراوه جگه له دوو كه‌س كه به‌چه‌قۆ هێرشیان كرده سه‌ر هێزه‌كانی ئاسایش ئه‌ویش به‌بڕیاری دادگا ده‌ستگیركراون."\nنه‌وزاد هادی وتی"ئه‌وه‌ی كه‌شیرازه‌ی خۆپیشاندانه‌كان ده‌گۆڕێت پێشبڕكێی حیزبه‌كان و كاندیده‌كانه،ئه‌و خۆپیشاندانانه بووه مینبه‌رێك تا كاندیده‌كان ئیستغلالی بكه‌ن و ده‌نگ بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان كه له١٢-٥ ئه‌نجامده‌درێت په‌یدا بكه‌ن."\nپارێزگاری هه‌ولێر په‌رله‌مانتار و نوێنه‌ری لایه‌نه سیاسیه‌كان به‌هۆكاری توند و تیژی ناوده‌بات و ده‌ڵێت"ئه‌گه‌ر كاندید و لایه‌نه سیاسیه‌كان له‌وێ نه‌بونایه هیچ توند و تیژییه‌ك ڕووینه‌ده‌دا."وتیشی"ئێمه نامانه‌وێت داوای سروشتی خه‌ڵك و مامۆستایان حزب و كاندیده‌كان ئیستغلالی بكه‌ن ،ده‌زگا ئه‌منیه‌كان بۆ ئه‌وه له‌وێن تا ئه‌و حیزب و لایه‌نه‌نانه ئیستغلالی ئه‌و داوا ڕه‌وایانه‌ی فه‌رمانبه‌ران نه‌كه‌ن سه‌باره‌ت به‌موچه."\nنه‌وزاد هاتی ڕه‌تی كرده‌وه ڕێگری له‌خۆپیشاندان بكرێت له‌شاری هه‌ولێر و وتی"ساڵانه گه‌وره‌ترین خۆپیشاندان بۆ بابه‌تی جیا جیا له هه‌ولێر ئێنجامده‌ده‌رێت،ئێستاش،ئه‌وانه‌ی كه‌دوور ده‌خرێنه‌وه له‌و خۆپیشاندانه كاندیده‌كان و كه‌سانی حیزبی و په‌رله‌مانتارن،په‌رله‌مانتارێك ده‌توانێت له‌ناو په‌رله‌مان قسه‌ی خۆی بكات كه مینبه‌ری شه‌رعی خۆیه‌تی پێویست ناكات بچێته ناو خۆپیشاندان،یا حیزبه‌كان پێویست ناكات بچنه ناو خۆپیشاندان بۆ نمونه بزوتنه‌وی گۆڕان نوێنه‌ری له‌په‌رله‌مان هه‌یه له ئه‌نجومه‌نی پارێزگا هه‌یه با له‌وێوه په‌یام و قسه‌ی خۆیان بگه‌یه‌نن نه‌ك بچن خۆپیشاندانی داوای ڕه‌وای مامۆستایان ئیستیغلال بكه‌ن بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان."\nهه‌روه‌ها وتی"ئێستا خه‌ڵكی كوردستان تێگه‌یشتووه خه‌ریكه گوزه‌ران به‌ره‌و باشی ده‌ڕوات،خه‌ڵكه‌كه ئێستا نیگه‌رانه كه حیزبه‌كان داواكانی ئه‌وان ئیستغلال ده‌كه‌ن،ئه‌گه‌رنا له‌هه‌ولێر ساڵانه گه‌وره‌ترین خۆپیشاندان ده‌كرێت ،گۆڕان و كۆمه‌ڵ ئیستغلالی خۆپیشاندانه‌كانی هه‌ولێریان كردووه به‌ڵام حه‌جمی گۆڕان زیاتره و دیاره به ئاشكرا كاندیده‌كانیان له‌ناو خۆپیشانده‌رانن."\nنه‌وزاد هادی هۆكاری ئه‌نجامدان و ده‌ستوه‌ردانی گۆڕان و كۆمه‌ڵ له‌خۆیشاندانه‌كانی هه‌ولێر وه‌ك خۆی وتی بۆ ئه‌وه گێڕایه‌وه كه عیراق له‌به‌رده‌م هه‌ڵبژاردن و وتی"وه‌ك ده‌زانرێت به‌ره‌و هه‌ڵبژاردنه‌كانی عیراق ده‌چین له‌ئێستاشدا هێزی نوێ به‌سه‌رۆكایه‌تی دكتۆر به‌رهه‌م و كاك شاسوار دروست بووه ئه‌وانه‌ش له گۆڕه‌پانه‌كه ده‌نگ ده‌به‌ن به‌تایبه‌ت له‌ده‌نگی گۆڕان و كۆمه‌ڵ،ئه‌وه‌ش ته‌نگاویه‌كی ئه‌وانی پێوه‌دیاره و ئیستغلالی ئه‌و دۆخانه ده‌كه‌ن تا ده‌نگ كۆبكه‌نه‌وه."\nهه‌روه‌ها وتیشی"ئاساییه ئه‌و حیزبانه له‌ناو خۆپیشانده‌ران بن به‌ڵام به‌یاسا،په‌رله‌مانتارێك خۆی له‌ناو په‌رله‌مان بێت و یاسا دابنێت له‌كاتێكدا خۆپیشاندان به‌یاسا ڕێكخراوه ناكرێت په‌رله‌مانتار بێت و بچێت ئیشی نایاسایی بكات،له‌هه‌ولێر خه‌ڵك تێیدا زیان مه‌ند بوو به‌هۆی ئه‌م چه‌ند ڕۆژه‌وه ، به‌هۆی حیزبه كه‌مینه‌كانه‌وه زۆرینه‌ی خه‌ڵك كه كاسپن زیانین به‌ركه‌وتووه ئه‌م چه‌ند ڕۆژه ،له‌كاتێدا په‌رله‌مانتار و ئه‌م حیزبانه ده‌یانتوانی بچن له‌په‌رله‌مان گفتوگۆ له‌گه‌ڵ حكومه‌ت بكه‌ن."\nنه‌وزاد هادی پارێزگاری هه‌ولێر ئه‌وه‌شی وت"ئه‌وه تۆمه‌تباركردن نیه كه ده‌ڵێم گۆڕان و كۆمه‌ڵ له‌پشت خۆپیشاندانه‌كانی هه‌ولێرن و ئیستغلالی ده‌كه‌ن و هۆكاری توند و تیژییه‌كانن."\nسه‌باره‌ت به‌شه‌ق هه‌ڵدان له‌مامۆستاكه‌ی هه‌ولێر و ده‌ستگیركردنی ئه‌و كه‌سه‌ی شه‌قه‌كه‌ی هه‌ڵدا پارێزگاری هه‌ولێر وتی"به‌هیچ جۆرێك ئێمه ئه‌وه قبوڵ ناكه‌ین كه‌مامۆستایه‌ك سه‌ر به هه‌ر لایه‌نێكه بێت داوای موچه بكات و به‌ڵام توندو تیژی به‌رامبه‌ر بكرێت،تا ئێستا به‌دوای مامۆستاكه‌ش ده‌گه‌ڕێین نه‌مانزانیوه به‌ڕاستی كێیه؟بۆ ئه‌وه‌ی ئیعتزاری بۆ بهێنینه‌وه،به‌ڵام ڕێ و شوێنی یاسایی دژی ئه‌و كه‌سه‌ی شه‌قه‌كه‌ی هه‌ڵدا ده‌گیرێته به‌ر و تا ئێستاش به‌دوایدا ده‌گه‌ڕێین هه‌ركه‌س بێت بێگومان ڕێ و شوێنی دژ ده‌گیرێته به‌ر، ئه‌وه له‌كه‌س قبوڵ ناكه‌ین."\nپارێزگاری هه‌ولێر جه‌ختی كرده‌وه هیچ كه‌س له‌سه‌ر خۆپیشاندان ده‌ستگیرنه‌كراوه له‌هه‌ولێر، ته‌نها دوو كه‌س ده‌ستگیركراون كه‌چه‌قۆیان داوه له ئاسایش ئه‌وانه‌ش دادگا فرمانی ده‌ستگیركردنی بۆ ده‌ركردوون."\nدوێنێ میدیاكانی كۆمه‌ڵی ئیسلامی بڵاویان كرده‌وه سه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵ له‌هه‌ولێڕ ده‌ستگیركرا به‌ڵام نه‌وزاد هادی ڕه‌تی ده‌كاته‌وه و ده‌ڵێت"ڕاست نیه و سه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵ ده‌ستگیرنه‌كرا ته‌نها ڕێی لێگیرا بچێته خۆپیشاندان و پێی وترا تۆ شوێنت له ئه‌نجومه‌نی پارێزگایه بچۆ له‌وێ چیت هه‌یه بیڵێ و بیكه."\nهه‌روه‌ها پێشوتریش عه‌بدولستار مه‌جید وه‌زیری پێشووی كشتوكاڵی حكومه‌تی هه‌رێم له‌سه‌ر پشكی كۆمه‌ڵی ئیسلامی ڕایگه‌یاند"له‌كاتی نانخواردندا له‌یه‌كێك له‌چێشتخانه‌كانی شاری هه‌ولێر هه‌وڵی هێرش كردنه سه‌ری دراوه و جنێوی پێدراوه"له‌وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی خۆ ئه‌و به‌رپرسه‌ی كۆمه‌ڵ له‌خۆپیشاندان نه‌بووه بۆچی هه‌وڵ هێرش كردنه سه‌ریدراوه؟نه‌وزاد هادی پارێزگاری هه‌ولێر وتی" ئه‌وه‌ی كاك عه‌بدولستار من خۆم قسه‌م له‌گه‌ڵ كرد به‌ڕاستی ئێمه دژی ئه‌و كلتوری یه‌كتر ناشرین كردنه‌ین به‌ڵام ئه‌وه له‌به‌لجیكاش به‌رامبه‌ر من كرا وه له‌ڕانیه‌ش به‌رامبه‌ر دكتۆر به‌رهه‌م كرا،بۆیه نامانه‌وێت ئه‌و كلتوره بڵاوبێته‌وه پێویسته كلتوری یه‌كترقبوڵ كردن هه‌بێت نه‌ك یه‌كتر ناشرین كردن."\nده‌قی وتووێژه‌كه‌ی به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ نه‌وزاد هادی پارێزگاری هه‌ولێر


به‌هۆی شه‌ش ته‌قینه‌وه له شـاری كه‌ركوك 23 كه‌س ده‌كوژرێن\nپـۆلیسی عێراقی ده‌ڵـێت كه‌سـێـكی خۆكوژ ئۆتۆمبیلێـكی بارهه‌ڵـگری به بۆمبڕێـژكراوی له شـاری كه‌ركوك ته‌قاندۆته‌وه، به‌لایه‌نی كه‌م 18 كه‌سی كوشـتووه و 55 ی دیكه‌شی بریندار كردووه. ئه‌م هێرشـه یه‌كێـك بووه له‌و زنجیره ته‌قینه‌وه كوشـندانه‌ی ڕۆژی یه‌كشه‌ممه كه له‌و شـاره ڕوویداوه.\nكاربه‌ده‌سـتانی عێراقی ده‌ڵـێن چه‌كدارێـك له ناو ئۆتۆمبیله بارهه‌ڵـگره‌كه‌وه ته‌قه‌ی له هاوڵاتیانی سـڤیل كردووه پـێش ئه‌وه‌ی ئۆتۆمبیله‌كه له ده‌ره‌وه‌ی بنكه‌یه‌كی پـۆلیسدا بته‌قێـنێـته‌وه. زۆربه‌ی قوربانیـیه‌كان له ناو بنكه‌كه‌دا بوون.\nهه‌روه‌ها هێرشـه‌كه نزیك به نووسـینگه‌كانی یه‌كێتی نیشـتیمانی كوردسـتان بووه، كه پارتی سـیاسی سه‌رۆكی عێراقی جه‌لال تاڵه‌بانی‌یه.\nپه‌یامنێرمان له شـاری كه‌ركوك یه‌حیا به‌رزنجی له ڕاپـۆرتێـكی دا ده‌ڵـێت ژماره‌ی ته‌قینه‌وه‌كانی ڕۆژی یه‌كشه‌ممه‌ی شـاری كه‌ركوك گه‌یشـتۆته 6 ته‌قینه‌وه و به هۆیه‌وه 23 كه‌س گیانیان له ده‌ست داوه و 77 ی دیكه‌ش بریندار بوون.\nده‌توانن گوێبیستی ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نگیـیه‌ی سه‌ره‌وه.


دکتۆر جه‌بار قادر ده‌رباره‌ی سه‌ردانه‌که‌ی تاریق ئه‌لهاشمی بۆ تورکیا ده‌دوێت\nتاریق ئه‌لهاشمی جێگری سه‌رۆکی عێراق\nتاریق ئه‌لهاشمی جێگری سه‌رۆکی عێراق له ئانکه‌ره له‌گه‌ڵ گه‌وره کاربه‌ده‌ستانی تورکیادا کۆبۆته‌وه و وه‌ک سه‌رچاوه‌کانی هه‌واڵ ئاماژه‌یان پێکردوه بۆ تاووتوێکردنی چۆنیه‌تی بره‌و دانه به سه‌قامگیری له عێراقدا.\nدکتۆر جه‌بار قادر شاره‌زای کاروباری سیاسی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌ڵێت زۆرێک له سه‌رکرده سیاسیه‌کانی عێراق به‌هۆی ناکۆکیه سیاسیه‌کانی وڵاته‌که‌و بۆ وه‌رگرتنی به‌شێکی زۆری ده‌سه‌ڵات په‌نا ده‌به‌نه به‌ر به‌تایبه‌تی وڵاتانی ده‌وروبه‌ر و به‌مه‌ش ده‌روازه‌یه‌کیان کردۆته‌وه که ئه‌و وڵاتانه ده‌ست بخه‌نه کاروباری عێراقه‌وه.\nدکتۆر جه‌بار قادر له وتووێژێکدا له‌گه‌ڵ هاوکارمان به‌ڵێن ساڵح باسیش له‌وه ده‌کات ئه‌و باڵاده‌ستییه‌ی کۆماری ئیسلامی ئێران له هه‌ندێ ناوچه‌ی عێراقدا هه‌یه‌تی نیگه‌رانیه‌کی زۆری له‌لای تورکیا دروست کردوه و بوشه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی تورکیا پێگه‌ی خۆی له عێراقدا به‌هێزبکات.\nده‌توانن گوێبیستی ده‌قی گفتوگۆکه بن له‌ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌که‌ی 6:20 خوله‌که.


کوردیپێدیا - لە ڕێگای ئەدەب و لە پێناوی نالی دا\n📕 لە ڕێگای ئەدەب و لە پێناوی نالی دا | پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە ڕێگای ئەدەب و لە پێناوی نالی دا\n🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: لە ڕێگای ئەدەب و لە پێناوی نالی دا\n3. 👁 نالی\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: May 8 2017 11:25AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 61 KB May 8 2017 11:27AM م. ب.\n📕 فایلی PDF 1.0.1 5 MB 250 May 8 2017 11:27AM م. ب.


داواده‌كرێت پڕۆژه‌یاساى منداڵه ونبووه‌كان بخرێته به‌رنامه‌ى كارى په‌رله‌مان\nهەواڵ / کوردستان :: 15/03/2019 :: 171 جار بینراوە\nوێنه‌یه‌ك له كۆنگره ڕۆژنامه‌وانییه‌كه\nسه‌ر له‌ئێواره‌ى (ئه‌مڕۆ هه‌ینى 15ى ئازار) له‌هۆڵى مۆنۆمێنتى شەهیدانی هه‌ڵه‌بجه له كۆنگره‌یه‌كى رۆژنامه‌وانیدا رێكخراوى منداڵه ونبووه‌كانى هه‌ڵه‌بجه و ڕزگاربووانى چه‌كى كیمیایى به بۆنه‌ى یادى 31 ساڵه‌ى تاوانى كیمیابارانى هه‌ڵه‌بجه-وه به یاننامه‌یه‌كیان خوێنده‌وه، داوایانكرد "په‌رله‌مانى كوردستان پڕۆژه یاساى منداڵه ونبووه‌كان بخاته به‌رنامه‌ى كارى خۆیه‌وه".\nله كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌كه‌دا مه‌هاباد هه‌ڵه‌بجه‌یى، به ناوى رێكخراوى رزگاربووانى چه‌كى كیمیایى و منداڵه‌ونبووه‌كانه‌وه به‌یاننامه‌یه‌كى خوێنده‌وه و ئاماژه‌ى به‌وه‌كرد "دواى تێپه‌ڕبوونى 31 ساڵ به‌سه‌ر تاوانى كیمیابارانى هه‌ڵه‌بجه-دا تا ئێستا چاره‌نوسى به‌سه‌دان منداڵى ونبووى هه‌ڵه‌بجه به نادیارى ماوه‌ته‌وه و كه‌سوكاره‌كانیان 31 ساڵه له چاوه‌ڕوانى گه‌ڕانه‌وه‌ى رۆڵه‌كانیاندان و ژماره‌یه‌كى زۆریشیان ئه‌و ئاواته‌یان له‌گه‌ڵ خۆیان برده گۆڕه‌وه".\nوتیشى: "له‌م یاده‌دا داوا له ئه‌ندامانى خولى ئێستاى په‌رله‌مان ده‌كه‌ین كه پڕۆژه‌یاساى منداڵه ونبووه‌كان بخه‌نه به‌رنامه‌ى كارى خۆیانه‌وه و به جدى كارى له‌سه‌ر بكه‌ن، چونكه تاكه هیوایه‌ك كه ئێمه‌ى كه‌سوكارى شه‌هیدان هه‌مان بێت له دواى تاوانى كیمیابارانى هه‌ڵه‌بجه، گه‌ڕانه‌وه رۆڵه‌كانمانه كه تا ئێستاش له چاوه‌ڕوانى گه‌ڕانه‌وه‌یانداین".\nمه‌هاباد هه‌ڵه‌بجه‌یى ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو "ده‌كرێت له رێگه‌ى پڕۆژه‌یاساى منداڵه ونبووه‌كانى هه‌ڵه‌بجه‌وه كارى زیاتر بكرێت بۆ به‌جینۆساید ناساندنى تاوانه‌كه له ناوه‌نده نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش ده‌بێت لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان په‌له‌بكه‌ین له یه‌كلایى كردنه‌وه‌ى ئه‌و پشكنینانه‌ى كه زیاد له ساڵێكه له كه‌سوكارى منداڵه ونبووه‌كانیان وه‌رگرتووه بۆ پشكنینى DNA. هه‌روه‌ها ده‌بێت دڵنیایى ته‌واوه‌تى بدرێته كه‌سوكارى منداڵه ونبووه‌كان له حاڵه‌تى دۆزینه‌وه‌ى هه‌ر منداڵێكى ونبوو بۆ ئه‌وه‌ى وه‌ك كه‌یسه‌كه‌ى مریه‌م هه‌ڵه‌بجه‌یى به ناڕوونى نه‌مێنێته‌وه".


عیماد عه‌لی: ئایا نه‌وه‌ی نوێ به‌دیله؟! – WTARIKURD\nعیماد عه‌لی: ئایا نه‌وه‌ی نوێ به‌دیله؟!\nئه‌و وانه‌یه‌ی حزبه‌كانی كوردستان به هه رهه‌موویانه‌وه به‌خه‌ڵكیان داوه و ئه‌و كاریگه‌ریانه‌ی به راسته‌وخۆ بێت یان ناراسته‌وخۆ له‌سه‌ر ره‌وتی به‌قوڵی بیركدنه‌وه و تێفكرین و لێكدانه‌وه‌ی سه‌رجه‌م گه‌نجان ره‌نگی داوه‌ته‌وه، بۆیه هیچ داهێنانێكی زانستی بێت یان فكری، یان سیاسی كه زۆرینه‌ی ره‌های گه‌نجان به هه‌ر رێگه‌یه‌كه‌وه بێت سه‌رقاڵین، له‌جیاتی خۆ خه‌ریك كردن به پسپۆریه‌ته سودبه‌خشه‌كه و وردبونه‌وه له بواری زانست و مه‌عریفه‌ت و رۆشنبیری هه‌مه‌جۆر، وه‌ك ده‌بینین خۆخه‌ریك كردنی روكه‌شیانه‌ی گه‌نجان به سیاسه‌ت و حزبایه‌تیه‌وه له هه‌رزاره‌كاریه‌وه وه‌ك كاری بێكاران ده‌ست پێ ده‌كات ( هه‌رچه‌ند به خۆشحاڵیه‌وه تادێت رێژه‌كه كه‌متر ده‌بێت و كه‌می د ه‌نگدانی گه‌نجان له دواهه‌ڵبژاردنیش به‌ڵگه‌ی ئه‌م راسیته‌ن).\nئه‌و ده‌نگانه‌ی بزوتنه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ گه‌واهی راستیی ئه‌م بۆچونه‌ن، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی هه‌ر كه‌سێك تۆزێك تیڕامان و به چاوی لێكدانه‌وه و هه‌ڵسه‌نگانه‌وه له‌م بزوتنه‌وه‌یه‌ی نه‌وه‌ی نوێ بروانێت، یه‌كلاده‌بێته‌وه كه ئه‌وه‌ی رێباز و فكر و فه‌لسه‌فه و هێڵی گشتی كاری سیاسی و حزبی بێت تێیدا نیه و ته‌نانه‌ت فریشی به لیبرالیزمیشه‌وه نیه، ئه‌گه‌ر رونتریش بڵێین؛ ئه‌وه‌ی كاربه‌ده‌سته ( نه‌ك به‌رپرسه) له‌م بزوتنه‌وه‌یه نه‌ك هێڵێكی فكری به‌ستبێتیه‌وه به‌م بزوتنه‌وه‌یه به‌ڵكو ته‌نها قازانجی مادی و خۆبه‌ستنه‌وه به سه‌رمایه‌دارێكه‌وه نه‌بێت هیچ شتێكی تریان نیه. ئه‌گینا خه‌ڵكی پاك و راستگۆ بێت له ماڵی خۆیدا باشترین ره‌فتار له‌گه‌ڵ ماڵ و كه‌س و كار و نزیكه‌كانی خۆی ده‌كات نه‌ك لافوگه‌زافی رزگاری كوردستان لێبدات و به‌خۆی هیچی له‌بارا نه‌بێت و فێل له خه‌ڵك بكات و بیه‌وێت به‌ته‌ڵه‌كه‌بازی و به بۆچون و ره‌فتاری پۆپۆلیستانه خه‌ڵك بخه‌ڵتێنێت و دواتر كه‌س نه‌زانێت به چ ئاقارێكدا بیبات كه دواتر بۆی ده‌ربكه‌وێت ژێر به‌ژێرله گه‌ڵ چه‌ند لایه‌نی گوماناوی عیراق و بیانی خه‌ریكی سات و سه‌ودابێت و له‌كوردستانیش به خۆبه‌ستنه‌وه به ده‌سترۆیشتوان و هاوبه‌شی بازرگانی” باكیان له‌هیچ شتێك نه‌بێت.\nئه‌وه‌تا له مامه‌ڵه كردن به ئیستحقاقاتی هه‌ڵبژاردن و ئه‌وه‌ی به‌رده‌كه‌وێت له‌لیژنه‌كانی په‌رله‌مان وه‌ك دیاری و خه‌ڵات ده‌یبه‌خشێت به لایه‌نی تر و ئه‌ویش به خۆشحاڵێه‌وه وه‌ریده‌گرێت وه‌ك ئه‌وه‌ی كوره‌ی هه‌نگی له داردا دۆزیبێته‌وه، نازانێت شه‌رمه حه‌قی خه‌ڵكی تر بخۆیت و ئه‌وه‌ی ده‌نگی به نه‌وه‌ی نوێ داوه رازیه یان نا له‌و به‌خشینه گاڵتاجاریانه و به مه‌به‌ستی سیاسی تایبه‌تی بكه‌یت.\nله لایه‌كی تره‌وه خۆت تا ئێستا زوڵم له خاوه‌ن پشكه‌كانی چافیلاند بكه‌یت ومافه‌كانیان نه‌ده‌یت و به راگه‌یاندن و به ئامانجی سیاسی بڵێیت پرده‌كه‌ی سماقولی چاك ده‌كه‌مه‌وه !!و تانه‌و ته‌شه‌ر له بنه‌ماڵه‌یی بده‌یت و خۆت ره‌فتاری بنه‌ماڵه‌ییانه بكه‌یت وخوشكه‌كه‌ت له حزبی تریش بێت و له‌سه‌روی ئه‌و هه‌ڵخه‌ڵاتاوانه‌وه دایبنێیت كه وابه‌سته بون به پاره‌كه‌ته‌وه نه‌ك خۆت و بزوتنه‌وه‌كه‌ته‌وه. ئینجا لات گرنگ نه‌بێت كوردستان له‌باوه‌شی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌كی سه‌رده‌ستی تر بێت و گرنگ لای تۆ قازانجی مادی بێت و به‌سه‌ر ئه‌م خه‌ڵكه خیڕله‌خۆینه‌دیوه‌دا تێپه‌رینیت.\nئه‌وه‌ی جێگه‌ی وه‌ستانه، ئه‌و پرسیاره‌یه كه خۆی فه‌رز ده‌كات؛ بۆچی ئه‌و ژماره خه‌ڵكه خۆیان به‌ستۆته‌وه به راوبۆچونه پۆپۆلیستیه‌كانیانه‌وه ئه‌وانه‌ی به‌ناو رۆشنبیر و خه‌ڵكی عه‌وامیش؟\nدیاره ره‌فتاری حزبه‌كانی تر و پاشه‌كشه‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له ساحه سیاسیه‌كه كه تا په‌یوه‌ندیان باش بوو هه‌موو مه‌دح و سه‌نایه‌كیان ده‌كرد و ته‌نانه‌ت له‌سه‌رتادا بانگه‌شه‌ی یرۆژه‌كانی شاسوار هاوكاری و تیكه‌ڵبوون له لایه‌ن گۆڕانه‌وه به بازاركرا و دوای ئه‌وه‌ی خیڕو بێریان بۆ یه‌كتر نه‌ما له‌یه‌كتر دووركه‌وتنه‌وه. ئه‌وه‌تا به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك ده‌یه‌وێت به هه‌ر نرخێك بێت چنگی له‌به‌غدا گیر بكات و له‌به‌ر قازانجی تایه‌بتی ئه‌گه‌ر بتوانێت كوردستان بگه‌رێنێته‌وه زه‌مانی به‌عس و هیچ تایبه‌تمه‌ندیه‌كی نه‌مێنێت. هه‌ڵوێستی له ریفرۆاندۆم له روانگه‌ی خۆشه‌ویستی و زانایی له سیاسه‌ته‌وه نه‌بوو به‌قه‌د ئه‌وه‌ی هه‌وڵی رازیكردنی عیراق و ئه‌مریكا و خۆجیاكرنه‌وه بێت له لایه‌نه‌كانی تر، ئه‌میش به ئامانجی پۆپۆلیستانه.\nبۆیه، ده‌بێت گه‌نجان له‌وه ئاگادار بكرێنه‌وه كه با كاردانه‌وه‌تان له ره‌فتاری نابه‌جێ و نه‌زانینی حزبه‌كانی كرودستان نه‌تانبات بۆ رێگه‌ی هه‌ڵه‌تر و بارودۆخی بابه‌تی وخودی و رۆژگار فاكته‌ری تایبه‌تی له دایكبونی رێكخستنی سیاسی و واقعی و زاده‌ی مندالدانی گه‌لی كوردستانه نه‌ك هاندانی ده‌ره‌كی و به‌رژه‌وه‌ندی مادی و بازرگانی به سیاسه‌ت وئایین و هه‌موو شتیك له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی تایه‌بتدا، كه‌چی ئه‌مه‌ش به سیستم و ره‌فتاری سه‌رمایه‌داری له‌قه‌ڵه‌م بده‌یت و له‌سه‌ر حسابی ژیان و گوزه‌رانی خه‌ڵكیش بێت.\nله‌دواجاردا پێویسته ئه‌وه بڵیین، به‌ڵی نه‌وه‌ی نوێی رۆشنبیر و دڵسۆزی گه‌لی كوردستان به‌دیله، ئه‌وه‌ش به‌دوور له رێكه‌وتنی ناوه‌كی و ده‌ره‌كیی ژێربه‌ژێر و ئامانجی رووتی مادی و بازرگانی، نه‌ك بزوتنه‌وه‌یه‌ك ته‌نها ئامانجێكی پاره بێت ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر حسابی مێژووی خوێناویی گه‌لی كوردستان و ئاینده‌ی گه‌له‌كه‌ش بێت. به‌ڵێ نه‌وه‌ی نوێی هۆشیار و دڵسۆزی كوردستان به‌دیله نه‌ك خه‌ڵكی پۆپۆلیست.


له لایه‌ن aras ه‌وه،  ڕێكه‌وتی ٢٠٠٧/١٢/٣٠\nپرۆتۆكۆلی (SMTP) چییه؟\nكڵێشه‌ی پێناسكراو به‌گوێره‌ی (RFC-822)\n(كاردانه‌وه و وه‌ڵامه‌كان Replies)\n(SMTP) كورتكراوه‌ی (Simple Mail Transfer Protocol)ـه، واته "پرۆتۆكۆلی سانا بۆ ئاڵوگۆڕكردنی پۆستی ئه‌له‌كترۆنی". بریتییه له پرۆتۆكۆلی (پێوانه‌یی standard)ی ئاڵوگۆڕكردنی پۆستی ئه‌له‌كترۆنی له نێوان كۆمپیوته‌ره لێكبه‌ستراوه‌كانی (ڕایه‌ڵه network)یه‌كدا.\nپرۆتۆكۆلی (SMTP) ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ (TCP) كار ده‌كات و (به‌ش port)ی ژماره (٢٥) به‌كار دێنێت، له پێكهاته‌دا زۆر ساده‌یه و ته‌نها له ڕاگواستنی په‌یام له ڕایه‌ڵه‌دا ڕۆڵی خۆی ده‌بینێت. پێناسی ئه‌م پرۆتۆكۆله به دوو شێواز له (RFC-821) و (MIL-STD-1781)دا شی كراوه‌ته‌وه، گه‌رچی هه‌ردوو پێناسه‌كه له ناوه‌ڕۆكدا هاوواتان.\n(SMTP) كاری ناردنی (پۆست mail) به‌ڕێگه‌ی (خاڵ-بۆ-خاڵ p-to-p) ئه‌نجام ده‌دات. به‌هۆی ڕاسته‌وخۆناردنی پۆست، پشتبه‌ست نییه به‌و خانه‌خوێیانه‌ی له‌و نێوه‌نده‌دا هه‌ن، هه‌ر كات گه‌یشتنی پۆست له به‌رامبه‌ره‌وه هه‌ڵه‌ی نیشان دا، ڕاسته‌وخۆ سیسته‌مه ناوخۆیییه‌كه ڕایده‌گه‌یه‌نێت و نێره‌ر ئاگادار ده‌كرێته‌وه. بێگومان ده‌كرێت پۆسته‌كه بخرێته ڕیزێكی چاوه‌ڕوانییه‌وه و له كاتێكی دیاریكراودا له‌لایه‌ن ڕاژه‌كاره‌كه‌وه بنێردرێت.\nلێره‌دا ده‌رده‌كه‌وێت كه خراپیی ئه‌م جۆره كاركردنه ـ ڕاسته‌وخۆ ـ ئه‌وه‌یه كه هه‌ردوولا ده‌بێت سیسته‌مه‌كانیان ئاماده‌باش بن بۆ وه‌رگرتن و ناردن، ته‌مه‌كانیش هه‌میشه له‌و باره‌دا نین، به‌تایبه‌ت لاپتۆپ یان كۆمپیوته‌ری كه‌سی كه ئێواران ده‌كوژێته‌وه و (سه‌رهێڵ online) نامێنێت.\nبۆ چاره‌سه‌ری ئه‌م كێشه‌یه پێویست ده‌كات تایبه‌تمه‌ندیی (DNS-system) به‌كار ببرێت، تاكوو له بری ڕاسته‌وخۆ به‌ڕێكردنی پۆسته‌كه، ڕه‌وانه‌ی (پۆستڕاژه‌كار mail-server)ێك بكرێت پاشان ڕاژه‌كاره‌كه ڕه‌وانه‌ی ڕاژه‌خوازه‌كه‌ی ده‌كات له كاتی (سه‌رهێڵ online)بوونیدا.\nپرۆتۆكۆلی (SMTP) له كاتی گواستنه‌وه‌ی په‌یامه‌كاندا گوێ نادات به ناوه‌ڕۆك و شێوازی په‌یامه‌كه.\nپه‌یامێك له چه‌ند دێڕێك زانیاریی سه‌ره‌تا (header) پێك دێت و، پاشان به‌دوایدا ده‌قی په‌یامه‌كه، واته ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی كه به (جه‌سته‌ی په‌یام Message Body) ناو ده‌برێت.\nنێوانی ئه‌م دوو به‌شه دێڕێكی به‌تاڵه، له به‌شی سه‌ره‌تادا (كلیله‌وشه Key-word) و نرخێك ده‌بینرێت.\nبریتییه له وشه‌پارێزراوه‌كان كه له‌م بواره‌دا ته‌رخان كراون بۆ نواندنی كرداره‌كانی په‌یامگۆڕكێ، وه‌ك: (بۆ To)، (له From)، (بابه‌ت Subject)، (ڕێكه‌وت Date) ... وه هه‌روه‌ها په‌یامی نێره‌ر، وه‌رگر، ناونیشانی په‌یامه‌كه و كاتی نووسینی په‌یامه‌كه.\n(جه‌سته‌ی په‌یام Message Body)\nده‌قی په‌یامه‌كه، یاخود ناوه‌ڕۆكه‌كه ده‌گرێته‌وه كه نێره‌ر ده‌یه‌وێت بیگه‌یه‌نێت به وه‌رگری په‌یام. له‌سه‌ر شێوازی (7bit – ASCII) بنیات ده‌نرێت. قه‌باره‌ی ده‌ق سنووری بۆ ده‌ستنیشان نه‌كراوه.\nشێوازی پێوانه‌ییی فرمانه‌كانی (SMTP) له یه‌ك وشه یان بڕگه‌یه‌ك پێك دێت، هه‌موو فرمانێك به كۆدێكی چوارخانه‌یی ده‌ست پێ ده‌كات، ئه‌م فرمانانه‌ی خواره‌وه جێگیرن و له پرۆتۆكۆله‌كه‌دا پێناسیان بۆ دانراوه:\nله‌خواره‌وه باسیان ده‌كه‌ین له‌گه‌ڵ چۆنێتیی ڕێنووسه‌كه‌یاندا:\nله ڕێگه‌ی ئه‌م فرمانه‌وه (پۆستڕاژه‌خواز Mail-Client) خۆی به (پۆستڕاژه‌كار mail-server) ده‌ناسێنێت.\nئه‌م فرمانه له سه‌ره‌تای په‌ره‌پێدانی پرۆتۆكۆله‌كه به HELO host ده‌نووسرا.\nله‌ڕێگه‌یه‌وه، ناونیشانی نێره‌ر (پۆستنێره‌ر mail-sender) ده‌ستنیشان ده‌كرێت، تاكوو ڕاژه‌كاره‌كه هه‌ڵه یان وه‌ڵامی هاتوو بگه‌یه‌نێت به ئه‌م ناونیشانه.\nناونیشانی وه‌رگر، ده‌ستنیشان ده‌كات په‌یامه‌كه بۆ كێ ڕه‌وانه بكرێت. ده‌كرێت چه‌ند وه‌رگرێك یه‌ك به‌دوای یه‌ك پێناس بكرێن، واته هه‌مان پۆست هاوكات بۆ كه‌سانی تریش ڕه‌وانه بكرێت.\nده‌قی په‌یامی نووسراو ده‌ستنیشان ده‌كات.\nوه‌ك له‌سه‌ره‌وه باس كرا، له‌سه‌ر شێوازی (٧ بیت – ئاسكی) پێك ده‌هێنرێت، كۆتاییی ده‌قه‌كه‌ش به دێڕێك ده‌بێت كه سه‌ره‌تای به خاڵ ده‌ست پێ بكات، یاخود به‌م شێوه‌یه:\nسه‌ری دێڕ خاڵ سه‌ری دێڕ CR LF . CR LF\nئه‌م زنجیره نووسه‌یه لای وه‌رگر به‌شێوه‌ی خۆكار ده‌سڕدرێته‌وه.\nله ڕێی ئه‌م فرمانه‌وه كاری په‌یامی نێردراو ده‌وه‌ستێنرێت.\nئه‌م فرمانه به‌كارده‌برێت بۆ ڕاسته‌وخۆ به‌ڕێكردنی پۆسته‌كه.\nگه‌ر له‌و كاته‌دا به‌كارهێنه‌ر له‌ڕایه‌ڵه‌دا چالاك نه‌بێت، واته (ده‌رهێڵ offline) بێت، ئه‌وا په‌یامناردنه‌كه به هه‌ڵه وه‌ڵام ده‌داته‌وه. (هه‌ڵه‌كۆد Error code)ی ژماره (٤٥٠) وه‌ك وه‌ڵام ده‌نێرێت (كرداره‌كه ناتوانرێت ئه‌نجام بدرێت، (سندووقی پۆست mail box)ه‌كه ئاماده‌باش نییه.\nكاری ئه‌م فرمانه كاتێك كۆتاییی پێ دێت كه پۆسته‌كه بگه‌یه‌نێته وێستگه‌ی ڕاژه‌كاره‌كه به‌ته‌واوه‌تی.\nبه‌هۆیه‌وه په‌یامێك ڕه‌وانه‌ی (وێستگه Terminal) ده‌كرێت، گه‌ر وێستگه‌كه ئاماده نه‌بوو ئه‌وا په‌یامه‌كه ڕه‌وانه (forward)ی سندووقی پۆسته‌ی به‌كارهێنه‌ره‌كه - لێره‌دا نێره‌ر - ده‌كرێت.\nئه‌م فرمانه كاتێك كۆتاییی به ئه‌ركه‌كه‌ی ده‌هێنێت كه په‌یامه‌كه بگاته وێستگه یاخود به‌ته‌واوه‌تی ڕه‌وانه‌ی سندووقی پۆسته‌ی نێره‌ر بێته‌وه.\nبه‌هۆیه‌وه په‌یامێك ڕه‌وانه‌ی وێستگه و سندووقی پۆستی به‌كارهێنه‌ر ده‌كرێت.\nئه‌م فرمانه ڕێگه‌خۆش ده‌كات بۆ پشكنینی ناوی به‌كارهێنه‌ر، وه‌كوو وه‌ڵامیش پرۆتۆكۆله‌كه ناونیشانی ته‌واو و ناوی به‌كارهێنه‌ر ده‌گه‌ڕێنێته‌وه.\nله‌ڕێگه‌یه‌وه پرسیاری (لیستی پۆسته‌كان mail list) ده‌كرێت.\nوه‌ڵامی ئه‌م فرمانه لیستێكه كه ناو و ناونیشانی سندووقی پۆسته‌ی هه‌موو به‌شداربووه‌كانی تیایه.\nله‌ڕێگه‌یه‌وه ده‌توانرێت یارمه‌تی و زانیاری له‌سه‌ر (SMTP) و به‌كارهێنانی فرمانه‌كانی وه‌ربگیرێت.\n(كرده‌كاری نه No-Operation)\nفرمانی (NOOP) داوای وه‌ڵامی (OK) ده‌كات له ڕاژه‌كاره‌كه بۆ ئه‌و په‌یامه‌ی كه نێردراوه. گه‌ر ڕاژه‌كار له‌په‌یوه‌ندیدا مابێته‌وه ئه‌وا وه‌ڵام ده‌داته‌وه.\nكۆتایی به‌كاری (SMTP) ده‌هێنێت و دای ده‌خات.\nهه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ی كاری ڕاژه‌كار ده‌كات بۆ ڕاژه‌خواز.\nوه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرۆتۆكۆلی (SMTP) بۆ ئێمه له‌سه‌ر ئه‌و داخوازییانه‌ی كه له‌ڕێگه‌ی فرمانه‌كانی سه‌ره‌وه وتووێژی له‌گه‌ڵ كرا، به‌شێوه‌ی ژماره و ده‌ق ده‌بێت.\nژماره‌یه‌كی سێ خانه‌یی كه جیاكه‌ره‌وه‌ی جۆری ڕه‌فتاركردنی پرۆتۆكۆله‌كه‌یه به‌دوایدا ده‌قێك وه‌كوو ڕوونكردنه‌وه دێت. وه‌ك له‌م نموونه‌یه‌دا دیاره:\nRSET250 Reset state\tناردنی داخوازی له به‌كارهێنه‌ره‌وه وه‌ڵامی پرۆتۆكۆله‌كه\nڕاژه‌كاره‌كه وه‌ڵامی هه‌موو فرمانێك ده‌داته‌وه؛ وه‌ڵامه‌كه ده‌ری ده‌خات كه فرمانه‌كه‌ی ئه‌نجام داوه، چاوه‌ڕێی فرمانی تر ده‌كات، یاخود هه‌ڵه ڕووی داوه ئیدی له فرمانه‌كه‌دا یان له سیسته‌مه‌كه‌دا بێت.\nله‌م خشته‌یه‌ی خواره‌وه‌دا جۆره‌كانی وه‌ڵامه‌كانی پرۆتۆكۆله‌كه‌ی تیا ڕوون كراوه‌ته:\nوه‌ڵامی داواكاریی یارمه‌تییه \t٢١١\nزانیاری بۆ یارمه‌تی ٢١٤\nسیسته‌مه‌كه ئاماده‌یه بۆ به‌كارهێنه‌ر ٢٢٠\nپه‌یوه‌ندییه‌كه ده‌پچڕێت (له كۆتاییپێهێناندایه) ٢٢١\nهه‌ڵه له ڕێنووسدا؛ فرمانه‌كه نه‌ناسراوه \t٥٠٠\nئه‌و فرمانه پشتیوانیی لێ ناكرێت ٥٠٢\nهه‌ڵه له زنجیره‌ی فرمانه‌كه‌دایه \t٥٠٣\nئه‌و (دیاریكه‌ر parameter)ه‌ی كه له فرمانه‌كه‌دا هاتووه پشتیوانی ناكرێت ٥٠٤\nناتوانێت كار له‌گه‌ڵ سندووقی پۆسته‌كه‌دا بكات. فرمانی خواستراو به‌ئه‌نجام ناگه‌یه‌نرێت ٥٥٠\nبه‌كارهێنه‌ر له تۆڕی ناوخۆدا نییه، پۆسته‌كه ڕه‌وانه ده‌كرێت (ناوی ڕێڕه‌و..) ٥٥١\nوه‌كوو ٤٥٢ وایه: بیرگه پڕه، ئه‌و كرداره‌ی داوا كراوه به‌ئه‌نجام ناگه‌یه‌نرێت ٥٥٢\nكرداری داخوازكراو ئه‌نجام درا ٢٥٠\nبه‌كارهێنه‌ر له تۆڕی ناوخۆدا نییه، پۆسته‌كه ده‌نێردرێت بۆ (ناوێك ...) ٢٥١\nپێدانی پۆسته ئاماده‌یه، كۆتاییی په‌یامه‌كه به CRLF ٣٥٤\nسیسته‌مه‌كه‌ت سه‌رهێڵ نییه، په‌یوه‌ندییه‌كه ده‌پچڕێت ٤٢١\nكرداره‌كه ئه‌نجام نادرێت، كۆمپیوته‌ره‌كه نادۆزێته‌وه ٤٥٠\nهه‌ڵه‌یه‌كی ناوخۆیی، فرمانی داواكراو ده‌وه‌ستێنرێت ٤٥١\nبیرگه پڕه، ئه‌و كرداره‌ی داواكراوه به‌ئه‌نجام ناگه‌یه‌نرێت ٤٥٢\nهه‌ڵه له نووسینی فرمانه‌كه یاخود له به‌ڵگه و دراوه‌كاندا هه‌یه ٥٠١\nهه‌ڵه له نووسینی سندووقی پۆسته‌كه‌دا هه‌یه، كرداره‌كه به‌ئه‌نجام ناگه‌یه‌نرێت ٥٥٣\nهه‌ڵه له ناردندا ڕووی دا ٥٥٤


ناپاكیكاران له‌حه‌قیقه‌ت ئایا زانایانی سروشت هه‌ڵمان ده‌خه‌ڵه‌تێنن؟ – زەهاوی – Zahawi\nسەرەتا/توێژینەوە/ناپاكیكاران له‌حه‌قیقه‌ت ئایا زانایانی سروشت هه‌ڵمان ده‌خه‌ڵه‌تێنن؟\nناپاكیكاران له‌حه‌قیقه‌ت ئایا زانایانی سروشت هه‌ڵمان ده‌خه‌ڵه‌تێنن؟\nڕێدار ئەحمەد Send an email June 23, 2019\nنووسینی: ئیسماعیل عرفه\nله‌جیهانێكدا كه‌ڕۆژئاوا له‌بواری ژیاریدا باڵاده‌سته به‌سه‌ر هه‌موو ژیاره‌كانی دیكه‌دا، هه‌میشه مێشكی ژێرده‌سته په‌یوه‌سته به‌ڕشته‌به‌نده به‌هایی و مه‌عریفییه‌كانی ژیاره زاڵه‌كه‌وه، له‌به‌ر ئه‌مه‌یه ئیبن خه‌لدون له (مقدمة)كه‌یدا به‌شێكی ته‌رخانكردووه به‌ناوی (باب في أن المغلوب مولع أبدا بتقلید الغالب). له‌م میانه‌شدا خه‌ریكه كه‌س نه‌بێت یه‌كێك له‌گرنگترین پایه‌كانی ژیاری ڕۆژئاوایی له‌یاد نه‌بێت، ئه‌ویش زانستی ته‌جریبی سروشتییه، هیچ بابه‌تێك ناخرێته ڕوو ده‌سته‌واژه‌ی (زانایان سه‌لماندوویانه)ی له‌گه‌ڵدا نه‌بێت، ئیدی ئه‌و بۆچوونه دروست ده‌بێت كه‌پێویسته باوه‌ڕی ته‌واومان به‌و بیرۆكه‌یه هه‌بێت، چونكه زانستی ته‌جریبی –ڕۆژئاوا- سه‌لماندوویه‌تی.\nبه‌ڵام جێی خۆیه‌تی بپرسین: “بێلایه‌نیی” “زانست” و”بابه‌تیبوون”ی تا چ ڕاده‌یه‌كه؟ ئایا هه‌ر به‌ڕاست زانست ده‌توانێت بگاته پله‌ی بنبڕی ڕه‌ها (القطع المطلق) به‌تایبه‌ت له‌گه‌ڵ ڕشته‌به‌نده دامه‌زراوه‌ییه زۆر ئاڵۆزه‌كه‌یدا؟ هه‌ردوو توێژه‌ری ئه‌مریكی نیكۆلاس واد و ویلیام برود یه‌كده‌نگن كه”پێویسته پێشبینی بكه‌ین گزی (ته‌زویر) له‌زانستدا به‌ڕاده‌ی زیاتر یان كه‌متر له‌وه‌ی له‌كۆمه‌ڵگادا به‌شێوه‌یه‌كی گشتی هه‌یه ڕووبدات” (1).\nستیڤن جای جۆلد هۆكاره‌كه‌ی ڕوون ده‌كاته‌وه كه” گزی نائاگایی له‌وانه‌یه له‌زانستدا هه‌بێت، به‌وپێیه‌ی كه زانایان مرۆڤن و هه‌ڵگری ڕۆشنبیرییه‌كی دیاری كراون، نه‌ك ئامێر بن و ڕ‌ووه‌و حه‌قیقه‌تی ده‌ره‌كی ئاراسته كرابن”(2). زانای كۆمه‌ڵناس دینا فاینستاین جه‌خت له‌وه ده‌كاته‌وه كه: “گزیكردن (ته‌زویر) هه‌رچه‌نده پێچه‌وانه‌ی ئامانجه‌كانی زانسته وه‌ك چالاكییه‌كی ڕۆشنبیری، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا له‌ڕووی بونیاتنانه‌وه له‌و زانسته‌دا هه‌یه كه‌له‌كۆمه‌ڵگای هاوچه‌رخماندا دامه‌زراوه”(3).\n“زانست تاكه ئایینه”\nئایا ده‌كرێت زانستی ته‌جریبی به‌ئایین دابنرێت؟ هه‌رچه‌نده پرسیاره‌كه نالۆژیكییه به‌ڵام له‌ڕاستیدا ئه‌م پرسیاره كراوه‌و وه‌ڵامی كۆتاییشیان بۆ داوه‌ته‌وه، بۆ نموونه ته‌ریفه خه‌ولی مامۆستای فه‌لسه‌فه بۆچوونی وایه باوه‌ڕهێنان به‌پێشكه‌وتنی زانستی و باڵاده‌ستی ته‌كنه‌لۆژی شارستانییه‌تی ڕۆژئاوا گه‌یشتووه‌ته ئاستێك كه‌مه‌نهه‌جیه‌تی ته‌جریبی ماددی “بۆ ئاستی به‌رزتر له‌هه‌ر مشتومڕو قسه له‌سه‌ركردنێك به‌رزكردوه‌ته‌وه، له‌زانستدا گه‌یشتووه‌ته ئه‌و پله‌یه‌ی كه‌وه‌حی له‌ئاییندا هه‌یه‌تی، هیچ بوارێك بۆ مشتومڕ له‌سه‌ر ئه‌م و تاوتوێی ئه‌و نییه”(4). پاشان ده‌ڵێت: “ئه‌و مه‌عصومیه‌ته‌ی ڕۆژگارێك ده‌درایه پاڵ كتێبی پیرۆز یاخود پاپای باڵا به‌ته‌نها له‌ئێستادا گوێزراوه‌ته‌وه بۆ خودی عه‌قڵی مرۆڤ”(5).\nنزیكه‌ی سه‌دو په‌نجا ساڵه زانای كیمیاناسی ناوداری فه‌ڕه‌نسی لویس پاستۆر ده‌سته‌واژه‌یه‌كی ڕاستی نووسی له‌كاتێكدا كه‌بانگه‌شه‌ی بۆ گرنگیدان به‌زانستی سروشتی ده‌كرد وه‌ك ئایینێكی نوێ كه‌مرۆڤ بۆ به‌رزترین پله‌ی دانایی بڵند ده‌كات، پاستۆر نووسی: له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات پێویسته گرنگی به‌و دامه‌زراوه پیرۆزانه بده‌ن كه‌ناونراوه تاقیگه، هه‌روه‌ها داوای كرد پێویستییه‌كانیان چه‌ند قات زیاتر بۆ ده‌سته‌به‌ر بكرێت چونكه په‌رستگای سه‌رمایه‌و ئاینده‌ن، به‌مجۆره مرۆڤایه‌تی گه‌شه پێده‌كه‌ن و باشترو به‌هێزترده‌بێت“(6). ئه‌مه هه‌مان تێڕوانینه كه‌فه‌یله‌سوفی فه‌ڕه‌نسی لیكۆمت دی نوی هه‌یه‌تی و ده‌ڵێت: “متمانه‌ی خه‌ڵكی به‌زانایانی سروشت له‌ئێستادا به‌هه‌مان شێوه‌ی متمانه‌یانه به‌كاهینه‌كان له‌سه‌رده‌می كۆندا”(7).\nڕۆبرت شڵدراك خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دكتۆرا له‌كیمیای زینده‌كیدا له‌زانكۆی كامبردج ڕه‌خنه له‌و تێڕوانینه ده‌گرێت كه‌زانایان و زانستی ته‌جریبی ده‌گه‌یه‌نێته ئاستی پیرۆزبوون و بێ هه‌ڵه‌یی، شڵدراك باوه‌ڕهێنانی كوێرانه به‌زانایانی سروشت وا باس ده‌كات كه: “زانایان –سروشتناس- نمونه‌ی بابه‌تیبوون بۆیان به‌جۆرێكه كه‌عه‌قڵی زانستی –لایان- له‌كۆت و به‌نده سروشتییه‌كانی جه‌سته‌و هه‌ست و نه‌ست و پابه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ده‌رباز ده‌كات، ئه‌وان خاوه‌نی زانستێكی به‌ڕێزی وه‌هان كه‌له‌گه‌ردوون و شوێن و كاتدا نیمچه خواوه‌ندییه، به‌ڵكو ته‌نانه‌ت له‌گه‌ردوونه‌كانی دیكه‌ی ده‌ره‌وه‌ی گه‌ردوونی خۆمانه‌وه.زانایان ده‌سه‌ڵاتێكی كاهینانه‌ی وایان هه‌یه كه‌له‌سه‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئایینه‌كانه، كار بۆ پاراستنی هه‌یبه‌ت و هێزی خۆی ده‌كات له‌ڕێگه‌ی یاریكردن به‌نه‌فامی مرۆڤ و ترسیانه‌وه”. پاشان به‌مه كۆتایی به‌قسه‌كانی ده‌هێنێت: “زانایان –به‌سروشتی خۆیان- ئه‌وانیش مرۆڤن ده‌كه‌ونه ژێر كۆت و به‌ندی كه‌سایه‌تییه‌كان و سیاسه‌ت و كۆمه‌ڵه‌كانی فشار و مۆده‌و پێویستی هاریكاریكردنه‌وه”(8).\nگزیكاری له‌داڵانه‌كانی زانستدا، جۆن دارسی به‌نموونه\nئاشكرایه هۆكاری مرۆیی پایه‌یه‌كی سه‌ره‌كییه له‌پرۆسه‌ی زانستی ته‌جریبیدا، باشه چۆن ئه‌م فاكته‌ره بانگه‌شه‌ی بابه‌تیبوونی زانستی ڕه‌ت ده‌كاته‌وه؟ ده‌كرێت جۆن دارسی به‌نموونه‌یه‌كی نموونه‌یی نیشاندانی ئه‌م خاڵه وه‌ربگرین، به‌ئومێدی به‌رزبوونه‌ی پله‌ی ئه‌كادیمی و چاوبڕینه به‌ده‌ستهێنانی پێگه‌یه‌كی زانستی به‌رز به‌شێوه‌یه‌كی خێرا، هه‌ندێ له‌توێژه‌ره بچووكه‌كان په‌نا ده‌به‌نه به‌ر فێڵكردن له‌پێناوی به‌ده‌ستهێنانی ناوبانگ و گه‌یشتنه پله‌ی زانستی. له‌م ڕووه‌وه جۆن دارسی ئه‌مریكی یه‌كێكه له‌به‌ناوبانگترین نموونه‌كانی ئه‌و جۆره كه‌سانه، پاش ده‌رچوونی وه‌ك یاریده‌ده‌ری توێژه‌ر له‌زانكۆی هارفاردی پزیشكی ده‌ست به‌كار بوو، له‌ماوه‌ی یه‌كه‌م پازده مانگی كاركردنیدا له‌وێ دارسی هه‌ستا به‌بڵاوكردنه‌وه زیاتر له‌پازده توێژینه‌وه (9)، له‌ماوه‌ی ته‌نها دوو ساڵدا هه‌ستا به‌بڵاوكردنه‌وه‌ی زیاتر له‌سه‌د توێژینه‌وه، به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت ئه‌مه به‌ژماره‌یه‌كی پێوانه‌یی خه‌یاڵیی داده‌نرێت (10).\nزانایان سه‌ریان سوڕما له‌توانای توێژینه‌وه‌ی دارسی و به‌زانایه‌كی هه‌ڵاوێرد (عالم استثنائي)یان له‌قه‌ڵه‌مدا و بووه جێگه‌ی سه‌رنجی تێكڕای كۆمه‌ڵگه‌ی پزیشكی، تا ئه‌وكاته‌ی ئاشكرا بوو كه‌شه‌وێك توێژینه‌وه‌یه‌كی دزیووه، خۆی دانی به‌دزیه‌كه‌دا نا، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش به‌رده‌وام بوو، چونكه كارگێڕی هارفارد كه‌سیستمی زانستی توانای ئاشكراكردنی هه‌ڵه‌كانی به‌وردی هه‌یه، پاشان ناكرێت به‌هۆی هه‌ڵه‌یه‌كه‌وه له‌پێگه زانستییه مه‌زنه‌كه‌ی بخرێت، ویڕای ئه‌م هه‌ڵه ئابڕوبه‌ر‌و ئاشكرایه هیچ ڕێ و شوێنێك له‌دژی نه‌گیرایه به‌ر.\nدارسی له‌تاقیگه‌كه‌یدا به‌رده‌وام بوو، له‌یه‌كێك له‌پرۆژه توێژینه‌وه‌كانیدا توانی بڕی زیاتر له (700هه‌زار دۆلار) هاریكاری بۆ وه‌ربگرێت، كاره‌كه‌ی وه‌ك ئه‌وه‌ی پێشتر هیچ ڕووی نه‌دابێت و هیچی لێ ئاشكرا نه‌بووبێت به‌رده‌وام بوو، پاش شه‌ش مانگ له‌ڕووداوی دزینی یه‌كه‌می، چه‌ند دزییه‌كی تری ئاشكرا بوو كه‌پیشتر ئه‌نجامی دابوون، ده‌ركه‌وت كه‌تێكڕای توێژینه‌وه‌كانی له‌و كاته‌وه‌ی كه‌خوێندكار بووه له‌زانكۆ شێواندوونی، هه‌ندێجار به‌داهێنان له‌نه‌بووه‌وه‌و هه‌ندێجاریش به‌درێژكردنه‌وه‌ی ماوه‌ی تاقیكردنه‌وه له‌كاتژمێری كه‌مه‌وه بۆ چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك درێژه‌كێشان، جاری دیكه‌ش یاریكردن به‌ده‌رئه‌نجام و ژماره‌كان، پاش ئه‌م ئاشكرابوونه‌ی دووه‌م له‌كاری توێژینه‌وه ڕاگیرا و ده‌ركراو دواتر مۆڵه‌تی ئه‌نجامدانی كاری پزیشكیشی لێ وه‌رگیرایه‌وه (10). به‌ڵام ئه‌و پرسیاره هه‌ر ماوه‌ته‌وه: باشه چۆن 100 توێژینه‌وه‌ی له‌گۆڤاری موحه‌كه‌مدا بڵاو كرایه‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ی بزانرێت شێواندن و گزی تێدا كردوون؟ له‌وانه‌یه پرسیارێكی گرنگتریش هه‌بێت: ده‌بێت چه‌ند جۆن دارسی دیكه ئێستا له‌نێوماندا بوونی هه‌بێت؟!\nچۆن كاریگه‌ریان له‌سه‌ر ده‌رئه‌نجامی تاقیكردنه‌وه‌كانیان ده‌بێت؟\nته‌نها حه‌زو ئاره‌زوو له‌پشت گزی (ته‌زویر)كارییه‌وه نییه، به‌ڵكو بۆی هه‌یه حاڵه‌تی ده‌روونی توێژه‌ران هۆكار بێت، له‌گفتوگۆ‌یه‌كی زانای به‌ریتانی خاوه‌ن خه‌ڵاتی نۆبڵ له‌بواری پزیشكیدا پیته‌ر مدور له‌ڕادیۆی (BBC)، له‌وه‌ڵامی پرسیارێكدا: ئایا بابه‌ته زانستییه‌كان گزیان تێدایه؟له‌وه‌ڵامدا وتی: به‌ڵێ (11). له‌و ڕوانگه‌وه‌ی كه‌بونیاتی بابه‌تی زانستی له‌ئێستادا به‌بۆچوونی ئه‌و زانایه ئه‌و پرۆسه‌ی بیركردنه‌وه‌یه‌ی كه‌له‌كاتی تاقیكردنه‌وه زانستییه‌كه‌دا هه‌یه خراپ به‌كار دێت، پاشان چه‌مكی عیلم به‌ته‌واوه‌تی ده‌شێوێنێت. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بناغه‌ی بابه‌تی عیلمی ئێستا (پوخته- پێشه‌كی- ئه‌نجامدان- ده‌رئه‌نجام- به‌ده‌ستهاتووه‌كان) ساغ و دروست بن، به‌ڵام فاكته‌ری مرۆیی به‌خه‌سڵه‌ته ده‌روونییه‌كه‌یه‌وه له‌ئه‌نجامه‌كانی توێژینه‌وه‌كه‌دا ده‌ستوه‌ردانی ده‌بێت هه‌رچه‌نده توێژه‌ره‌كه‌ی بانگه‌شه‌ی بێلایه‌نبوون و بابه‌تیبوون بكات. له‌ئه‌زموونێكدا كه‌له‌زانكۆی هارفارد بۆ ڕوونكردنه‌وه‌ی ڕاده‌ی كاریگه‌ری بیروباوه‌ڕه‌كان و پێشبینییه له‌پێشینه‌كانی زاناكه له‌سه‌ر ئه‌نجامه‌كانی تاقیكردنه‌وه‌كه‌ی (12)، كه‌له‌لایه‌ن مامۆستای ده‌روونناس رۆبه‌رت رۆزنساڵه‌وه ئه‌نجامدرا، ئه‌زموونێكی سه‌رنج ڕاكێش بوو، هه‌ندێك له خوێندكاره‌كانی بۆ دوو تیم دابه‌ش كرد، هه‌ر تیمێكیان مشكی تاقیكردنه‌وه‌ی پێدان و داوای لێكردن كه مشكه‌كان بخه‌نه یاریی ڕێگا پێچاوپێچه ئاساییه‌كانه‌وه (متاهات تقلیدیة)، به‌هه‌ریه‌ك له‌تیمه‌كانیشی ڕاگه‌یاند كه ئه‌و مشكانه زۆر به‌دیقه‌ته‌وه له‌جۆری جیاوازی جۆراو جۆره‌وه هێنراون كه نه‌وه دوای نه‌وه جودا بوون، ئه‌وه‌شی پێ وتن كه‌مشكه‌كانی تیمی یه‌كه‌م له‌چونه‌ده‌ره‌وه له‌و پێچاوپێچانه زیره‌كترن و مشكه‌كانی تیمی دووه‌م زیره‌كییان له‌وانه‌ی تیمی یه‌كه‌م كه‌متره.\nله‌ڕاستیدا مشكه‌كانی هه‌ردوو تیمه‌كه له‌یه‌ك جۆر بوون،هیچ جیاوازییه‌كیان نه‌بوو، نه‌وه‌ی یه‌ك جۆره مشك بوون، مامۆستا رۆزنساڵیش به‌شێوه‌یه‌كی هه‌ڕه‌مه‌كی له‌نێو مشكه‌كانی كارگه‌ی تاقیكردنه‌وه‌كه‌یدا هه‌ڵیبژاردبوون، به‌و واتایه‌ی له‌واقیعدا مشكه‌كان هه‌موویان وه‌ك یه‌ك بوون، جیاوازی له‌نێوان مشكه‌كانی تیمی یه‌ك و تیمی دوودا نه‌بوو، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسوڕمانه ئه‌ندامانی ئه‌و تیمه‌ی پێیان وترابوو مشكه‌كانتان زیره‌كه، له‌لایه‌ن چاودێرانه‌وه تێبینی ئه‌وه كرا كاره‌كه‌یان خێراتر له‌تیمه‌كه‌ی تر ئه‌نجامدا، ئه‌مه له‌كاتێكدا كه‌تاكه جیاوازی نێوان دوو تیمه‌كه ته‌نها ئه‌و فاكته‌ره ده‌روونییه‌ی خوێندكاره‌كان و پێشبینی له‌پێشینه‌ی زاناكه بوو پێش ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه‌كه، رۆزنساڵ له‌م تاقیكردنه‌وه‌وه بۆی ده‌ركه‌وت كه‌فاكته‌ری ده‌روونی و پێشبینیه‌كانی له‌پێشینه‌ی زانا ته‌نها كاریگه‌ری له‌سه‌ر توێژینه‌وه‌كه‌ی نابێ به‌ڵكو له‌سه‌ر ده‌رئه‌نجامه‌كانیشی كاریگه‌ری ده‌بێت.\nسه‌لمێنراوه زانستیه‌كان له‌ڕاستیدا ده‌گۆڕێن\nلێكۆڵه‌ر رۆبه‌رت شڵدراك هه‌ستا به‌به‌دواداچوون بۆ یه‌كێك له‌سه‌لمێنراوه بناغه‌ییه چه‌سپاوه‌كانی ناوه‌نده زانستیه‌كان كه‌ئه‌ویش خێرایی تیشكه، بۆی ده‌ركه‌وت كه‌یاسای چه‌سپاوی خێرایی تیشك كه‌له‌ڕووی زانستیه‌وه له‌ساڵانی (1925ز) بۆ (1945ز) دیاریكراوه به‌نزیكه‌ی بیست كیلۆمه‌تر له‌چركه‌یه‌كدا له‌وه كه‌متر بووه‌ته‌وه كه‌له پێش ئه‌وساڵانه‌دا دیاری كراوه، پاشان بۆ جارێكی تر له‌ساڵی (1948ز) به‌رزبووه‌ته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی ئێستا هه‌یه. ئه‌م دۆزینه‌وه هه‌ژێنه‌ره‌ی پایه‌كانی زانستی ته‌جریبی هاوچه‌رخ كاری كرده سه‌ر ئه‌وه‌ی ڕۆبه‌رت بچێت بۆ لای سه‌رۆكی ده‌سته‌ی زانستی فه‌رمی به‌ریتانی تایبه‌تمه‌ند به‌دیاریكردنی سه‌لمێنراوه زانستییه‌كان و ئه‌و پرسیاره‌ی ئاراسته بكات: ئه‌م گۆڕانه هۆی چییه له‌كاتێكدا وا داده‌نرێت كه چه‌سپاوێكی گه‌ردوونییه؟ له‌وه‌ڵامیدا وتی: “ ئه‌و ماوانه‌ت بۆ ده‌ركه‌وتووه كه جێی زۆرترین شه‌رمه‌زارییه له‌مێژووی زانستیماندا“، پاشان ڕۆبه‌رت له‌باره‌ی چۆنیه‌تی یان ڕێگاچاره‌ی ئه‌و گۆڕانه له‌سه‌لمێنراوه‌كان پرسیاری كرد؟ ئه‌ویش وه‌ڵامێكی ساده‌و سه‌رسامكه‌ری دایه‌وه: “ئێمه به‌شێوه‌یه‌كی زانستی خێرایی تیشكمان چه‌سپاندووه” (13) هیچ شیكردنه‌وه‌یه‌كی له‌باره‌ی ئه‌و چه‌سپاندنه‌وه باس نه‌كرد.\nڕۆبه‌رت سه‌باره‌ت به‌هۆكاری گۆڕینی چه‌سپاوێكی گرنگی وه‌ك ئه‌مه له‌ناوه‌نده زانستییه‌كاندا پرسیار ده‌كات؟ پاشان باسی ئه‌وه ده‌كات كه هۆكاری ئه‌مه له‌دوو ئه‌گه‌ر به‌ده‌ر نییه: یان ئه‌وه‌تا زانایانی سروشت له‌ته‌واوی ئه‌زموونه‌كانیاندا بۆ دیاریكردنی خێرایی تیشك هه‌ڵه‌یان كردووه، یان ئه‌وه‌تا ئه‌وه‌ی بۆ خێرایی تیشك چه‌سپاوه له‌بنه‌ڕه‌تدا چه‌سپاو نییه به‌ڵكو خه‌مڵاندنه، گۆڕاوێكه به‌گۆڕانی كات و شوێن ده‌گۆڕێت، له‌هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه‌دا كارێكی له‌مجۆره به‌كاره‌سات داده‌نرێت له‌ناوه‌ندی زانستیدا، چونكه نه‌ك ته‌نها ئه‌و ده‌رئه‌نجامانه له‌كار ناخات كه‌له‌سه‌ر خێرایی تیشك بونیات نراون، به‌ڵكو یه‌كه چه‌سپاوه‌كانی پێوه‌ری ماوه‌كان له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه ده‌خات، چونكه ئه‌و یه‌كانه له‌سه‌ره‌تاوه له‌ڕێی خێرایی تیشكه‌وه لقی لێ بووه‌ته‌وه. هه‌موو ئه‌مانه پاڵی نا به‌ڕۆبه‌رته‌وه كتێبی وه‌همی زانست (The Science Delusion) بنووسێت، له‌م كتێبه‌دا ڕه‌خنه له‌هه‌ندێ له‌و ئه‌فسانانه ده‌گرێت كه‌زانستی سروشتی هاوچه‌رخی له‌سه‌ر ده‌ڕوات.\nكۆده‌نگی به‌لاڕێدا به‌ر\nیه‌كێك له‌زاراوه هه‌ره‌باوه‌كان له‌بواری زانستی خه‌ڵكدا (Popular Science) زاراوه‌ی “كۆده‌نگی –اجماع”ه كه بۆ گوزارشتكردن له‌سه‌ر به‌ڵگه‌بوونی بیردۆزه‌و لێكه‌وته‌كانی به‌كار دێت، به‌ڵام ئایا تا چ ڕاده‌یه‌ك كۆده‌نگی له‌بواری زانستی ته‌جریبیدا ڕاسته؟\nمامۆستای نه‌شته‌رگه‌ری حوسامه‌دین حامید نموونه‌یه‌ك باس ده‌كات ئه‌و كه‌سانه‌ی باوه‌ڕیان به‌بابه‌تی په‌ستانی گه‌رمی هه‌یه ده‌سته‌واژه‌ی “كۆده‌نگی” زانایان سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته ده‌هێننه‌وه، ئه‌مه له‌كاتێكدا كه(97%)ی زانایان پشتگیری بابه‌تی په‌ستانی گه‌رمی ده‌كه‌ن، به‌ته‌نها (3%)ی زانایان ڕه‌تی ده‌كه‌نه‌وه، ئه‌مه‌ش ئه‌وه ده‌رده‌خات كه ده‌سته‌واژه‌ی كۆده‌نگی له‌ڕاستیدا كۆده‌نگی ڕاسته‌قینه نییه، نزیكترین ده‌سته‌واژه زاراوه‌ی (قسه‌ی زۆرینه- قول الجمهور)ه كه‌له‌فیقهی ئیسلامیدا به‌كار دێت، به‌واتای زۆرینه‌ی زانایان (14). لێره‌وه جیاوازییه‌كه له‌نێوان ده‌ربڕینی ((Consensus كه‌به‌واتای نه‌بوونی نه‌یار دێت، له‌گه‌ڵ ده‌ربڕینی (Unanimity) كه‌بوونی نه‌یار پێویست ده‌كات ده‌رده‌كه‌وێت، له‌مه‌وه ئه‌و شێواندنه ڕوون ده‌بێته‌وه كه ئه‌وه‌ی ناونراوه زانست (علم) ئه‌نجامی ده‌دات تا خه‌ڵكی ڕه‌شۆكی ئه‌وه‌ی لا دروست ببێت كه‌ناكۆكی و جیاڕاییه‌كی زانستی له‌سه‌ر بابه‌ته‌كه نییه.\nمامۆستای زانستی ده‌رمان جۆرج بایۆ له‌ژێر ناونیشانی “ئه‌و زانسته‌ی له‌سه‌ر كۆده‌نگی بونیات نراوه و پێداچوونه‌وه‌ی سه‌ده‌كان” باسی ئه‌وه ده‌كات كه ده‌ربڕینی “كۆده‌نگی” له‌زۆر بواردا سه‌رلێشێوێنه‌ره، ڕوونی ده‌كاته‌وه‌و ده‌ڵێت: “من دڵنیام كه‌زۆربه‌مان ڕووبه‌ڕووی چه‌مكی سروشتی بووینه‌ته‌وه كه‌له‌سه‌ر كۆده‌نگی و سه‌رئه‌نجامه‌كانی بونیات نراوه، له‌ڕاستیدا ئه‌وه‌ی پێداچوونه‌وه به‌گوتاره زانستیه‌كانی گۆڤاره‌كان و ئه‌وانه‌ی بۆ به‌ده‌ستهێنانی پله‌ی توێژینه‌وه پێشكه‌شكراون به‌زۆری ئه‌م ده‌ربڕینه به‌كار ده‌هێنن “ئه‌مه كۆده‌نگییه له‌بواری” وه‌ك كه‌ره‌سته‌یه‌ك بۆ ده‌مكوتكردنی ئه‌وانه‌ی كه‌هاوبۆچوونی بیروڕاكانی ئه‌مان نین” (15).\n1- 1Betrayers of-the truth: Fraud-and-deceit in the Halls-of-Science. P. 86\n2- 2Stephen Jay Gould, Morton’s Ranking of Races-by Cranial Capacity,Science,200,1978,pp.503-509.\n3- 3Deena Weinstein, Fraud in Science, Social Science Quarterly, 59,1979,pp.639-652.\n4- 4يمنى الخولي،العلم والاغتراب والحرية:مقال في فلسفة–العلم من الحتمية–إلى اللاحتمية،ص45.\n5- 5المصدر السابق، (ص/ 334)\n6- 6Rene Dubos,Pasteur and modern science. 1960, P. 146.\n7- 7ليكومت دي نوي، «مصير الإنسان»،ترجمة: خليل الجرّ،(1967م)، (ص/275).\n8- 8Rupert Sheldrake, The science delusion, Chapter11:The illusions of objectivity.\n9- 9Wallis, Claudia (February 28, 1983).”Fraud in a Harvard lab”.Time.\n10- 10William Broad, Nicholas Wade, Betrayers of the truth, P.13.\n11- 11Is the scientific paper a fraud? Sir Peter Medawar\n12- 12Robert Rosenthal, Experimenter Effects in Behavioral Research, Chapter 10.\n13- 13Rupert Sheldrake – The Science Delusion BANNED TED TALK\n14- 14حسام الدين حامد، الإلحاد: وثوقية التوهم وخواءالعدم،(بيروت:مركز نماء،2015م).\n15- 15Jorge Barrio,Consensus Science and Peer review.Mol Imaging Biol 2009,11:293.\nڕێدار ڕەئوف ئەحمەد لەدایکبووی 1974 هەڵەبجە، بەکالۆریۆس لەیاسا 2012، ماستەر لەیاسای ئیسلامی 2017، خاوەنی بیست و سێ کتێبی چاپکراوە لەبواری وەرگێڕاندا.\nسەلام ناوخۆش، قەڵەمێكی بوێڕ و ماندوونەناس\n“مردنی خواوه‌ند” تا چه‌ند ڕاسته؟


追加項目が形成 | 27-04-2018\n$رۆژهەڵاتی کوردستان$ - بەمەبەستی ناڕەزایەتی دەربڕین لە هەمبەر داخستنی سنوورەکانی ڕۆژهەڵات مانگرتنی دوکانداران وکاسبکارانی شاری #بانە# پێی نایە سێزدەیەمین ڕۆژی خۆی. - ئەمڕۆ لە شاری ڕوانسەر، تەرزە باریوە هێندەی هێلکەیەک گەورە بووە و زیانی زۆری داوە. - لە گوندی #هەژدە دۆڵان#ی شاری بانە، تەرمی ژنێک بە ناویگ.س دۆزرایەوە، کە لە لایەن مێردەکەیەوە کوژرابوو. $باشووری کوردستان$=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/146551/0011.JPG=KTML_Photo_Alt=چەند کەسێک بە جلی پێشمەرگەوە لە شەقڵاوا بەردبارانی ئەندامانی بانگەشەی گۆڕان دەکەن=KTML_Style=width:30%;height:20%;float:right;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/146551/0011.JPG=KTML_Photo_End= - بەهۆی هاتنی شەپۆلێکی نوێی سەرما و سۆڵە و نزم بوونەوەی پلەکانی گەرما، بەیانی ئەمڕۆ لە کوێستانەکانی سنووری #پێنجوێن# بەفر باری و رێژەی بارانی ئەمساڵیش (1000 ملم)ی تێپەڕاندووە. - وتەبێژی #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان# رایدەگەیەنێت، لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراقدا دەنگی یەکێتی لە ناوچەی #بادینان# کەمناکات و چەسپاوە، ئەگەربێت و لایەنێکیش لەم ناوچەیە دەنگ بەدەستبهێنێت و باڵانسی دەنگ بگۆڕێت دەنگ لە پارتی دیموکراتی کوردستان دەڕوات نەوەک یەکێتی. - گەریلاکانی #هەپەگە# لە ناوچەی بارزان، هێزە نهێنییەکانی سوپای تورکیان کردە ئامانج و 3 سەربازی تورک لەو چالاکییەدا کوژران. - لە کاژێر 13:30 خولەکی ئەمڕۆ, شەڕ و پێکدادانێکی چڕ لەنێوان گەریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان #پەکەکە# و سوپای تورکیا لە سنووری پێنج گوندی شارۆچکەی #سیدەکان#ی سەر بە قەزای سۆران دەستیپێکرد و بەهۆیەوە گوندەکانی لێلکان، خەلیفان، گۆرەشا، تارەکان و ناومێرگان چۆڵ بوون و خەڵکەکەی ئاوارەی سیدەکان و دەورووبەری بوونەتەوە. - لە شاری #رانیە# لە سەر ئەوەی مەلایەک یەکێتی و ئەی تر دوور لە یەکێتی دەبێتە کێشەیان، دەرئەنجام ڕیزی نوێژ لە مزگەوتی گەورەی ڕانیە دەبێتە دوو ڕیز، ڕیزێک هەموو لایەنەکانی تر، ڕیزێک و مەلایەک و یەکێتییەکان. - بنەماڵەی شەهیدی فەرماندە #سەربەست مەنتک# رونکردنەوەیەکیان بڵاوکردەوە و دەڵێن، بڕیاربوو ئەمڕۆ #حەیدەر عەبادی#، سەرۆک وەزیرانی عێراق و سەرۆکی هاوپەیمانی نەسڕ سەردانیان بکات، بەڵام سەردانەکەیان رەتکردۆتەوە. $رۆژئاوای کوردستان$ - بە پێی هەواڵیک کە لە ئاژانسی هەواڵی هاوار بڵاوبووەتەوە، سەرچاوەکان لە #عەفرین#ەوە زانیارییان داوە، کە دەوڵەتی تورکیا بۆ ئەوەی عەلەوییەکانی عەفرین لە هەڵبژاردنەکانی 24ی حوزەیران/4ی پووشپەڕ دا تورکیادا بەکاربهێنێت، ناسنامەی تورکییان بۆ دەردەکات. هەمان سەرچاوە ئەوەشی خستەڕوو، کە دەوڵەتی تورکیا بەزۆر ناسنامەی تورکییان داوەتە دانێشتووانی گوندی کۆکانێ-ی سەر بە شارۆچکەی ماباتای عەفرین. $دەرەوەی کوردستان$ - ئەمینداری گشتی هاوپەیمانی باکوری ئەتڵەسی (ناتۆ) رایگەیاند، پلانی تایبەتیان هەیە بۆ زیاترکردنی هاریکارییە سەربازییەکانیان بۆ هێزە سەربازییەکانی عێراق و پێشمەرگە.


"لە ئایینی ئیسلامدا هیچ دەقێک نییە باسی قوربانیی بکات"\nهەواڵ / ڕاپۆرت :: 09/08/2019 :: 6061 جار بینراوە\nساڵانە لە چوار رۆژی جەژنی قورباندا، موسڵمانان قوربانیی دەکەن و بەوهۆیەوە ژمارەیەکی زۆر مەڕ و بزن و رەشەوڵاخ سەردەبڕدرێن. زانایانی ئایینی و ئایینناسانیش رای جیاوازیان هەیە لەسەر قوربانیکردن، بەشێکیان بە گرنگی دەزانن قوربانی بکرێت و بەشێکیشیان دەڵێن: "بووەتە شتێکی عادەتی و لە ئاییندا بوونی نییە".\nیونس راوی، شارەزای بوارى ئایینەکان بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "لە ئایینی ئیسلامدا هیچ دەقێک نییە باسی قوربانیی بکات، بەڵکو ئەوە بەشێک لە زانایانی ئایینی بە دەقی جیاواز کە دروستکراوی خۆیانە، لەسەر زاری پێغەمبەر محەمەد درودی خوای لەسەر بێت، ده‌یڵێنه‌وه".\nدەشڵێت: "کاتێک سەردانی سعودیەم کرد ئەوەندەی خەڵکی کوردستان قوربانییان دەکرد خەڵکی سعودیە و وڵاتانی دیکەی ئیسلامی قوربانییان نەده‌کرد، بۆیە من وای بۆ دەچم لە ئایینی زەردەشتى-یەوە کە لەوێش قوربانیی هەیە، ئەو قوربانییە بۆ کورد ماوەتەوە و بووەتە عادەت".\nراوی، هه‌روه‌ها دەڵێت: "حەزرەتی ئیبراهیم لە سەرەتاوە کە کوڕەکەی دەبات بۆ سەربڕین، خۆ نیەتی نەبووە سەری ببڕێت، بەس بۆ ئەوە بووە کە بەرانێک سەربڕێت وەک چۆن دەڵێت مانگ دەپەرستم دواتر دەڵێت نەخێر مانگ ئاوا دەبێت بۆ پەرستن نابێت".\nلیژنەی فەتوای هەرێمی کوردستان تەفسیری ئایەتەکانی قورئانی پیرۆز دەکەن سەبارەت بە قوربانیکردن. له‌وباره‌یه‌وه دکتۆر حەسەن موفتى سەرۆکی لیژنەی فەتوای هەرێمی کوردستان بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "خوای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا باسی قوربانیی کردووە، نموونەش بۆ ئەمە فەرمان بە حەزرەتی ئیبراهیم دەکات کە ئیسماعیل-ی کوڕی سەرببڕێت".\nحەسەن موفتى دەڵێت: "هەر موسڵمانێک باوەڕی بە ئایەتی قورئانی نەبێت و نکوڵی لێبکات و بڵێ قوربانیی بوونی نییە، ئەوا کافر دەبێت، چونکە جگە لە قورئان چەندین فەرموودەی پێغەمبەرمان محەمەد درودی خوای لەسەر بێت باس لە قوربانیی دەکات".\nسەبارەت بە قسەکانی یونس راوی-یش، سەرۆکی لیژنەی فەتوای هه‌رێمى کوردستان دەڵێت: "نکوڵیکردنی یونس راوی لە قوربانیکردن و ئایەتی قورئان، بۆ ناوبانگ و خۆدەرخستنە، چونکە لێرە لەلایەک ئەوانەی وەکو ئەو بیر دەکەنەوە پێیان خۆشە ئەوانەشی موسڵمانن دڵگران دەبن بەو قسانەی، بەڵام قسەکانی هیچ کاریگەریی لەسەر ئایینی ئیسلام و موسڵمانان نابێت".\nبەپێی ئامارەکانی بەڕێوەبەرایەتی سامانی ئاژەڵ و ڤێتێرنەری لە هەرێمی کوردستان ساڵانە تەنیا لە چوار رۆژی جەژنی قورباندا نزیکەی 2 هەزار سه‌ر مەڕ و بزن و زیاتر لە 800 سه‌ر رەشەوڵاخ سەردەبڕدرێن، لە چوار ساڵی رابوردوودا زیاتر لە 3 ملیۆن و 800 هەزار سه‌ر ئاژەڵ لە كوشتارگەكان سەربڕدراون.\nڕاپۆرت :: 35 خولەک پێش ئێستا


چوار پەرلەمانتاری کورد لەبارەى بڕینی بودجە و موچەى هەرێم ڕوونکردنەوەیەک بڵاودەکەنەوە\n17:21 شه‌ممه 11 ئایار 2019\nچوار ئەندامی کوردی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق ڕایانگەیاند، دڵنیایی بە فەرمانبەرانی هەرێم دەدەن کە پشکی هەرێم لە یاسای بودجەی 2019ی عێراقدا جێگیرکراوە و هیچ کەسێک ناتوانێت موچەکانیان ببڕێت.\nلە ڕوونکردنەوەیەکدا، چوار ئەندامی لیژنەی دارایی عێراق کە پیکهاتوون لە ئەحمەدی حاجی ڕەشید، جەمال کۆچەر، هۆشیار عەبدوڵڵا و شیروان میرزا ڕایانگەیاندووە، لە یاسای بودجەی ساڵی 2019دا موچەی فەرمانبەران جیاکراوەتەوە لە پابەندبوونی هەرێم بە رادەستکردنی نەوەتەوە بەکۆمپانیای سۆمۆ، ئەوەش گەرەنتی ئەوەی زامن کردووە کە هیچ کەسێک نەتوانیت ئەویاسایەی کە پشکی هەرێمی کوردستانی تیدا جێگیرکراوە و موچەی فەرمانبەرانی تیدا چەسپاوە هەڵوەشێنێتەوە.\nلە ڕوونکردنەوەکەدا ئەو چوار ئەندامەی لیژنەی دارایی ئاماژەیان بەوەشکردووە، هاوڵاتیان و فەرمانبەرانی هەرێم دڵنیا دەکەینەوە بەوەی هەڵوەشاندنەوەی یاسای بوجە لەدەسەڵاتی هیچ بەرپرسێکی عێراقدا نییە بە وەزیری نەوتیشەوە کە لەم ڕۆژانەدا لێدوانی داوە و ئەوەی لێخوێنراوەتەوە کە ئەگەر هەرێم پابەند نەبێت ئەوا بەغدادیش پابەند نابیت بە ناردنی پشکی هەرێمەوە.\nئەوەشیان ڕوونکردووەتەوە، ئەگەر ئەو لێدوانەی وەزیری نەوت راست بێت بۆ پشکی هەرێم یا بۆ رێژەی ئەو زیانەی بەرامبەر 250 هەزار بەرمیلەکە دەبڕدرێت، بەڵام بەهیچ شیوەیەک ڕاست نییە بۆ موچەی فەرمانبەرانی هەرێم.\nچوار ئەندامە کوردەکەی لیژنەی دارایی جەختیشیانکردووەتەوە، ئەوان کە داکۆکیکاری موچەی فەرمانبەرانن بەهیچ جۆرێک داکۆکی لە ناشەفافیەتی مەلەفی نەوتی هەرێم ناکەن و کاردەکەن بۆ ئەوەی ئەو مەلەفە بە یەکجاری چارەسەری بۆ بدۆزرێتەوە و چیتر نەبێتە مایەی کێشە و گرفت بۆ هاونیشتیمانیانی هەرێم.\nئەمە لەکاتێکدایە سامر غەزبان، وەزیری نەوتی عێراق و جێگری سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆ کاروباری وزە لە چاوپێکەوتنێکى تەلەفزیۆنیدا ڕایگەیاندبوو، بەهۆی ئەوەی هەرێمی كوردستان هیچ بڕە نەوتێكی ڕادەستی بەغدا نەكردووە، پێشبینی ئەوە دەكات كە چیتر بەغدا بودجەی هەرێمی كوردستان و پشكە داراییەكانی هەرێم خەرج نەكات.\nبودجەى گشتى عێراق\n18:10 هه‌ینی 27 کانونی یەکەم 2019\nڤیدیۆ..خۆپیشاندەرانى بەغدا بەرەو بارەگاى حزبەکان دەجوڵێن


پەنابەرێکی کورد بوئەوەی تەسلیم بەئیران نەکرێتەوە کوتایی بەژیانی خوی دهێنێت - کۆمەڵە سوێیس\nپەنابەرێکی کورد بوئەوەی تەسلیم بەئیران نەکرێتەوە کوتایی بەژیانی خوی دهێنێت\nپەنابەرێکی کورد بۆئەوەی تەسلیم بەئێران نەکرێتەوە کۆتایی بەژیانی خۆی دەهێنێت\nپەناخوازێکی کوردی خەڵکی شاری بۆکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بە ناوی مەسعود قادری رۆژی 23/8/2020 پاش ڕەتکردنەوەی دۆسیەی پەنابەریەکەی وئاگادارکردنەوەی بەوەی ڕەوانەی ئێران دەکرێتەوە،پەنا دەباتە بەر خۆکوشتن و خۆی دەخاتە بەر شەمەندەفەرێک.\nمەسعود قادری پەناخوازێکی کوردەو ماوەی 2 ساڵە داوای مافی پەنابەری لەسویسرا کردوەو دانیشتوی کانتۆنی گڵاروسە،ناوبراو لە مانگی 6ی ئەمساڵ دۆسیەی پەنابەریەکەی ڕەت دەکرێتەوەو ئاگادار دەکرێتەوە کە تەسلیم بە کۆماری ئیسلامی ئێران دەکرێتەوە،بۆیە ئەویش لەترسی نەکەوتنە دەست هێزە ئەمنیەکانی ئێران پەنا دەباتە بەر خۆ کوشتن وخۆی دەکات بەژێر شەمەندەفەرەوەو یەکسەر گیان لەدەست دەدات.\nهۆکاری خۆکوشتنەکەی مەسعود قادری تەنها ترس نیە لەهێزێکی داپڵۆسێنەر کەبەپێی سەدان ڕاپۆرتی دەیان دەزگاو ناوەندی نێودەوڵەتی دیار بەپێشێلکاری مافی مرۆڤ و ئەشکەنجەو زیندان و ئیعدامکردنی چالاکوانانی سیاسی تۆمەتبار کراوە،بەڵکو هۆکارێکی تریشە کە زۆربەی پەناخوازانی کوردی رۆژهەڵات لەسویسرا پێوەی گیرۆدە بون و هۆکاری سەرەکی ڕەتکردنەوەی دۆسیەی داواکاری مافی پەنابەریەکانیانە،ئەویش ڕەوانەکردنی ئەو بەڵگەنامانەیە بۆ باڵیۆزخانەی سویسرا لەئێران کە تەسلیمی فەرمانگەی فیدراڵی کاروباری کۆچبەرانی سویسرا دەکرێت بۆ دڵنیابونەوە لە ڕاستی و دروستیان.پارێزەرێکی هاوکاری باڵیۆزخانەی سویسرا لەئێران کەبەرەچەڵەک فارسێکی ڕەگەزپەرستەو نزیکە لەسوپای پاسداران و ڕق وقینێکی تایبەتی لە کوردە،سەرجەم ئەو دۆسیانەی کە پەیوەستە بەکورد بە تەزویرکراویان لەقەڵەم دەدات،ئەو کەسە سەرەڕای بەدگومانکردنی کاربەدەستانی فەرمانگەی پەنابەری سویسرا لەدۆسیەی کوردانی رۆژهەڵات گومانی ئەوەشی لەسەرە کە کۆپی بەڵگەنامەکان تەسلیم بەدەزگا هەواڵگری و ئەمنیەکانی ئێران دەکات.


ئەمڕۆ، شەممە خولە ناوخۆیەکانی ئەوروپا بەردەوامییان دەبێت و چەندین یاری بەهێز ئەنجامدەدرێن.\nلە ئینگلتەرا تەنها یەک ڕوبەروبوونەوەی دواخراوی هەفتەی 11ی خولی نایابی ئینگلیزی لە نێوان یانەکانی ئەستۆن ڤێلا و نیوکاسڵ ئەنجامدەدرێت، یانەکانی دیکە ڕوبەڕوبوونەوەکانی گەڕی چوارەمی جامی یەکێتی یانە ئینگلیزییەکان “فا کەپ” ئەنجامدەدەن.\nیانەکانی خولی ئیسپانیا یارییەکانی هەفتەی 20ی لالیگا ئەنجامدەدەن، گرنگترینیان لە نێوان یانەی دیپۆرتیڤۆ ئالاڤێس و ڕیاڵ مەدرید لە یاریگای میندێزۆڕۆزا ئەنجامدەدرێت.\nلە ئیتاڵیا گەڕی 19ی کالچیۆ ئەنجامدەدرێت، گرنگترینیان لە نێوان یانەکانی میلان و ئاتالانتا، هەروەها ئودینێزی و ئینتەرمیلان دەبێت.\nلە ئەڵمانیا و فەرەنساش کێبڕکێی هەفتەکانی 18 و 21 سازدەکرێن، لە گرنگترینیاندا مۆناکۆ میوانداری مارسیلیا دەکات.\nپریمەرلیگ (دواخراوی هەفتەی 11)\nئەستۆن ڤێلا – نیوکاسڵ (11:00)\nفا کەپ (گەڕی چوار)\nساوزامپتن – ئارسیناڵ (3:15)\nسوانزی سیتی – نۆتینگهام فۆرێست (6:00)\nبارنسڵی – نۆریچ سیتی (6:00)\nمیڵووڵ – بریستۆڵ سیتی (6:00)\nبرایتۆن – بلاکپوڵ (6:00)\nشیفێڵد یونایتد – پلیمۆس ئارگایڵ (6:00)\nوێستهام – دۆنکاستەر ڕۆڤەرز (6:00)\nچێڵتینهام تاون – مانچستەر سیتی (8:30)\nلالیگا (هەفتەی 20)\nهوێسکا – ڤیاڕیاڵ (4:00)\nئیشبیلیە – قادیش (6:15)\nڕیاڵ سۆسیداد – ڕیاڵ بیتیس (8:30)\nدیپۆرتیڤۆ ئالاڤێس – ڕیاڵ مەدرید (11:00)\nسیریا ئەی (هەفتەی 19)\nڕۆما – سپیزیا (5:00)\nمیلان – ئاتالانتا (8:00)\nئودینێزی – ئینتەرمیلان (8:00)\nفیۆرنتینا – کرۆتۆنی (10:45)\nبوندس لیگا (هەفتەی 18)\nفرایبۆرگ – شتوتگارت (5:30)\nبایەرلیڤەرکوزن – ڤۆلفسبۆرگ (5:30)\nئەرمینیا بیلیفێلد – ئینتراخت فرانکفۆرت (5:30)\nماینز – لایپزیچ (5:30)\nئاوگسبۆرگ – یونایەن بەرلین (5:30)\nهێرتا بەرلین – ڤێردەربریمەن (8:30)\nلیگا 1 (هەفتەی 21)\nلانس – نیس (7:00)\nمۆناکۆ – مارسیلیا (11:00)\nجامی پۆرتوگال (یاری کۆتایی)\nسپۆرتینگ لشبۆنە – سپۆرتینگ براگا (10:45)\nگواستنەوەی لوکاکو بۆ چێڵسی دوو بۆندی دیکە دەجوڵێنێت\nیانەی چێڵسی ئینگلیزی هەوڵەکانی بە ئاڕاستەی ڕومێلۆ لوکاکۆ چڕکردووەتەوە، ئەگەر ئەو گواستنەوەیەش بە ئەنجامبگات دوو بۆندی دیکە واژوودەکرێن.…


وتووێژ:شەوانی وەحشی لەگەڵ ئێمیلی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژ:شەوانی وەحشی لەگەڵ ئێمیلی\n@Pirehelokan: وشەیەکی باشتر نییە بۆ (Wild)؟ (کێوی، ھۆڤی، ...) وەحشی لە باشوور زۆر جار وەک وشەیەکی ناشرین بەکاردێت. سەرچیا — ٢١:٠٨، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکاک @Serchia: ببورە کە لەگەڵ منت نەبوو پرسیارەکەت بەڵام، وتم با پێشنیارێک بکەم. بۆ وشەی (wild) (دڕندە) پێت چۆنە؟ Haryad Xasraw وتووێژ ٢١:١٧، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nدڕەندە زیاتر وەک سیفەت بۆ زیندەوەران بەکاردێت. بەڕای من بۆ وەسفی وشەی شەو زۆر گونجاو نییە. من وشەی «ھۆڤی»م پێ جوان و گونجاوە، زۆرتر لە کورمانجی بەکارھاتووە. سەرچیا — ٢١:٢٤، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nبەڕای منیش جوانە بەڵام، کەمتر لە سۆرانی بەکاردێت. Haryad Xasraw وتووێژ ٢١:٣٦، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nئەم ڕستەیە هەڵەیە، نابێت بڵێین شەوانی وەحشی، دەبێت بڵێین دڕندەی شەوان لەگەڵ ئیمێلی، نەک شەوانی وەحشی. هۆگر صڵاح (لێدوان) ٢١:٣٩، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nڕستەکە تەواوە. قسەی ئێمە تەنیا لەسەر وشەی «وەحشی» بوو. سەرچیا — ٢٣:٣٤، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\n@هۆگر صڵاح:، بۆمان ڕوون دەکەیتەوە بۆ ھەڵەیە؟ پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ٢٣:٣٩، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\n@Serchia:، بەڵێ مەعنایەکی وەحشی پێچەوانەی شاری و کەوی و...یە کە لە کوردی و بڕێک زمانی تردا جوێنیشە. دەڵێن فڵانکەس وەک وەحشی ھەڵسوکەوت دەکات. لە ئینگلیزیشدا ھەمانە. وەک wild animal ڕەفتارکردن ناشیرینە. یا وشەی wilderness کە بە شوێنی نائاوەدان دەوترێت (مەحوی ئەڵێ مەگەر ڕم کەم لە شار و ببمە وەحشی...). ناوی فیلمەکە لە شێعرێکی دیکینسۆنەوە وەرگیراوە Wild nights! Wild nights! لە وەرگێڕانێکی کوردیی شێعرەکانیدا بە شەوانی ئازار وەرگێڕاوە کە بە دڵم نیە بۆ ناوی فیلمەکە چون بەقەد وشەی وەحشی چەند لایەنە نیە. لە ئینگلیزیی ئەمڕۆدا wild ھەم لایەنی باشی ھەیە ھەم خراپ (تەنیا مەعنای ناکەوی بوون نادات). لێرە بە بڕوام ھەر وەحشی لەو وشانەی پێشنیارت دا باشترە چون چەند لایەنە ترە و مەعنای خراپ و باشی تێدا شاراوەتەوە و خوێنەر خۆی دەتوانێت لێکی بداتەوە، ھەروەک وەک لە شێعرەکەدا. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ٢٣:٣٩، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nسەرەتا هەر من نەموتووە کە ئەو وشەیە رێک نیە، دواتر سەبارەت بەقسەکەی من وتووتە بۆ هەڵەیە و روونکردنەوەت داوە پێم، ڕاستە چەن شتێک هەیە لە زمانی ئینگلیزی گەر دوو وشە بکەینە قەد یەک مانایەکی جیاواز دەبەخشێت، بەڵام ئەمەیان ڕستەیە، شەوانی وەحشی هیچ مانایەک ناباخشێت کاک پیرەهەڵۆ تۆ خۆت ئاماژەت پێکردووە ؟!! هەر بەجدی واتایی چیە شەوانی وەحشی ؟!! بەڵام گەر بڵێین وەحشی شەوان یان وەحشی شەوەکان ئەوە بێگومان مانایی هەیە، ئبنجا بڕیار لای تۆیە، سواپاس هۆگر صڵاح (لێدوان) ٠٥:٥٢، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\n@هۆگر صڵاح:، بەقوربان، wild+nights=ناو+ئاوڵناو کە بە کوردی دەبێت بە شەوانی وەحشی وەک past nights= شەوانی ڕابردوو. ئەگەریش بە مەعرەفە بیڵێی شەوە وەحشییەکان. ئەمیشە شێعرە. قەرار نیە وەک قسەی عادی بێت. شێعر شکانی عادەتی تێدایە. بۆ نموونە: "من کەس نیم. تۆ کێیت؟ تۆش ھیچکەس نیت؟ دەی ئەوا دەبین بە دوو ھیچکەس" چ مەعنایەکی ھەیە لە زمانی ئاساییدا؟ پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ٠٦:٠٣، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکاک پیرەهەڵۆ، ئینگلیزی لەگەڵ کوردی لێک مەدەرەوە، چونکە ئینگلیزی چەنەها وشەی هەیە من و تۆ هەرگیز نەشمان بیستووە، تۆ دەڵێیت wild + nights واتایی ئەوەیە ببرتە وەحشی شەوان، ئەمە هەڵەیە، لەبەر ئەوەی هەنێک ڕستەی ئینگلیزی لەگەڵ کوردی ناگونجێت، لەسەرەوەش نوسییم، ئێستا بۆ کورد ئەمە مەعنایی نیە بەڵام لەوەیە بۆ ئینگلیز مەعنایی هەبێت، لەلایی کورد ئەبێت بڵێیت وەحشی شەوان لەگەڵ ئێمیڵی یان بڵێیت وەحشی شەوەکان لەگەڵ ئیمێڵی، ئێمە من و سەرچیا و هەریاد لەسەر یەک وشە قسەمان لەسەر ئەم بابەتە کرد، بەڵام بەتەنها من قسەم لەسەر ڕستەکە کرد، بیرت بێت وە دڵنیاشم بیرتە تەنها من و تۆ سەیری ئەم وتارە ناکەین، خوێنەر زۆرە، ئەمانە هەموو ڕونکردنەوەن بۆتۆ کاک پیرەهەڵۆ بێگومان دوژمنایەتی لەنێوانی ئێمە نابێت، سوپاس براکەم، ئەوەی تر لەسەر خۆتە. هۆگر صڵاح (لێدوان) ٠٦:١٩، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nwild ھاوەڵناوە بۆ nights. لە ئینگلیزیدا سەرەتا ھاوەڵناو دێ لە کوریدا پێچەوانە. یانی دەبێتە شەوانی وەحشی.\nھەروەھا wild بە کرمانجی دەبێتە ھۆڤ نەک ھۆڤی. ھۆڤ یانی وەحشی و دڕندە (بە ئینگلیزی savage). بەڵام ھۆڤی (یان ھۆڤیتی) یانی وەحشیگەری (بە فارسی توحّش و بە عەرەبی وحشيّة)، دڕندایەتی (بە ئینگلیزی savagery).\nھۆڤ لە کرمانجیدا ڕێک بەرامبەری wild نییە. بۆ نموونە لە Wildcatدا ناتوانی بڵێی ھۆڤ. ئەمە دەبیتە کووڤی. لە سۆرانیشدا کێوی.\n-- چالاک وتووێژ ٢٠:٢٣، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:شەوانی_وەحشی_لەگەڵ_ئێمیلی&oldid=733618»\nبگەڕێوە بۆ پەڕەی "شەوانی وەحشی لەگەڵ ئێمیلی".\nدواجار لە ٢٠:٢٣ی ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٢٣ی ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


دۆخی ئەنجومەنی دادوەریی لە كوردستان – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » سه‌رتیپ جه‌وهه‌ر » دۆخی ئەنجومەنی دادوەریی لە كوردستان\nدۆخی ئەنجومەنی دادوەریی لە كوردستان\nدامەزراوەی دادوەریی كۆڵەکەی سەقامگیریی کۆمەڵگە و حكومڕانییە. ئەو دامەزراوەیە لەنگ و لەرزۆك بوو، حكومڕانی هاوسەنگی خۆی لەدەست دەدات، ئاسایشی کۆمەڵگە دەكەوێتە مەترسییەوە، دادپەروەریی هیچ بەهایەكی نامێنێت.\nئەوەی لەماوەی چەند رۆژی رابردوودا بینیمان، تەمومژی نەهێشت لەبەدەم ئەو راستییەی كە دەسەڵاتی دادوەریی لە كوردستان بە جۆرێك لاوازبووە کە خەریکە دەبێتە بەشێك لە ئەجێندای حزب و دەستێوەردان لە بڕیار و كارەكانیدا بەروونی دیارە.\nلەدوای یەكگرتنەوەی ئیدارەكانی هەرێم لەڕێی یاسایەكی تایبەتەوە، ئەنجومەنی دادوەریی وەك دەسەڵاتێكی سەربەخۆ لە حكومەت جیاكرایەوە. ئەم هەنگاوە بۆ ئەوە بوو كەمێك لەژێر هەژموونی دەسەڵاتی جێبەجێكردن و دەستێوەردانی حزب دووربكەوێتەوە، بەڵام ئەزموونی چەند ساڵە دەریخست ئەم دەسەڵاتە نەك نەیتوانی سەربەخۆ بێت و قانون پارێز بێت، بەڵكو هەندێک جار بڕیارەكانی دادگاكان، هۆكاربوون بۆ گرژیی سیاسی و لێكەوتەی خراپی بەدوای خۆیدا هێناوە، وەك لەماوەی چەند رۆژی رابردوودا، دادگای هەولێر وڵاتانی دۆستی وەك ئەمریكا و ئەڵمانیای كردۆتە تەرەف لە كەیسی گیراوانی بادیناندا.\nلەماوەی چەند ساڵی رابردوودا پێشێلکاریی زۆر گەورە لە دامەزراوەی دادوەریی كوردستاندا رویداوە، وەك حاكم رزگار دەڵێت: «لەماوەی 40 ساڵی كاركردنم لەناو دامەزراوەی دادوەریی، دۆخی دادوەریم لەئێستا خراپتر نەبینیووە». كە دەكرێت بڵێین ئەو پێشێلکارییانە وێنەی نەبووە لە مێژووی دەسەڵاتی دادوەریی لە كوردستان و عیراقدا.\nسەرۆكی پێشووی ئەنجومەنی دادوەریی، بە ناقانونی تەمەنی خانەنشینی بۆ چەند ساڵێك درێژكرایەوە، ئەوەش مشتومڕی زۆری بەدوای خۆیدا هێناوە، هەروەك ئێستا دووبارە تەمەنی دوو دادوەری دادگای تەمیز و ئەنجومەنی دادوەریی بە ناقانونی بۆ ساڵێك درێژكراوەتەوە، لەكاتێكدا یەكێتیی دادوەران و پەرلەمان و دەستەی نەزاهەی كوردستان بە بەیاننامە و نووسراوی رەسمیی داوایانكردووە ئەو كارە ناقانونییەی ئەنجومەنی دادوەریی رابگیرێت، بەو پێیەی دەسەڵاتی دادوەریی لە كوردستان لەكەدار و ناشرین دەكات.\nیەكێك لەو دوو دادوەرەی بە ناقانونی بەردەوامە لە كاركردن، ئیمزای لەسەر دووپاتكردنەوەی سزای گیراوانی بادینان كردووە.\nهێشتا خراپتر، لە ساڵی 2018 وێنەی ژمارەیەك دادوەر بڵاوكرایەوە كە لە كەمپینی بانگەشەی حزبدا لە یاریگای هەولێر بەشدارییان كردبوو. هەروەك لەماوەی رابردوودا وێنەی ژمارەیەك دادوەر بڵاوبۆوە كە بۆ پیرۆزباییكردن سەردانی لێپرسراوێكی حزبیان كردبوو، كە فەرمانی دەستگیركردنی هەیە، بەهۆی تۆمەتباربوونی بە كوشتنی خۆپێشاندەران.\nلەماوەی چەند هەفتەی رابردووشدا ژمارەیەك لە دادوەرانی هەولێر و بادینان، لەنێوانیاندا یەكێك لەو دادوەرانەی تەمەنی خانەنشینی بە ناقانونی درێژكراوەتەوە و یەكێكە لەو سێ دادوەرەی ئیمزای لەسەر سزادانی گیراوانی بادینان كردووە. لەسەر خواستی حزب پرۆژەیەكیان نووسیوەتەوە بۆ هەمواركردنەوەی قانونی دەسەڵاتی دادوەریی بەجۆرێك تەمەنی خانەنشینی دادوەر بۆ چەند ساڵێك درێژ دەكاتەوە و دەسەڵاتەكانی ئەنجومەنی دادوەریی زیاتر دەكات، تاوەكو بەیەكجاریی و لەڕێی قانونەوە دەسەڵاتی دادوەریی بكەنە دیلی حزب و لەمەودوا ئەوەی ماویشە وێرانی بكەن!


22:42 شه‌ممه 24 ئاب 2019\nدەرهێنەرێکی بۆلیۆد بڕیاریداوە فیلمێکی سینەمایی لەسەر ئەو فڕۆکەوانە هندیە بەرهەمبهێنێت کە ئەمساڵ لەلایەن پاکستانەوە دوای تێکشکاندی فڕۆکەکەی بە دیل گیرا.\nئەمڕۆ (شەممە، 24ی ئابی 2019) میدیاکانی هندستان بڵاویانکردەوە “فیفیک ئۆوبری، دەهێنەری ناوداری هندستان بڕیاریداوە فیلمێکی سینەمایی لە چیرۆکێکی ڕاستەقینە و ڕوداوێکی نوێی سیاسی نێوان وڵاتەکەیی و پاکستان بەرهەمبهێنێت بۆ ئەوەی لەڕێگایەوە کێشەکانی نێوان هندستان و پاکستان باس بکات کە لە ڕوداوەکەدا 40 سەربازی هندی کوژران و هەروەها فڕۆکەوانێکی هندیش بە دیل گیرا”.\nبەگوێرەى میدیاکانى ئەو وڵاتە، فیفیک ئۆوبری، وتوویەتى “فیلمەکە لە بیرۆکەی ئەو ڕوداوە ڕاستەقینە وەرگیراوە کە تیایدا “ئابهیندان فرتهما”ی فڕۆکەوانی هندی لەلایەن هێزەکانی سوپای پاکستانەوە بە دیل گیرا و لەمانگی شوباتی ئەمساڵدا و دوای تێکشکاندنی فڕۆکەکەی کە بۆ بۆردومانی پاکستان فڕى بوو بەڵام دواتر پاکستان بۆ نیشاندانی نیازپاکی خۆی بۆ ئاشتی فڕۆکەوانەکەی ڕادەستی هندستان کردەوە”.\nڕۆژی 27ی شوباتی 2019 دوای ئه‌وه‌ی پاكستان رایگه‌یاند “دوو فڕۆكه‌ی جه‌نگی هندستانی خستووه‌ته خواره‌وه و فڕۆكه‌وانێکی به‌دیل گرتووه”، ئاڵۆزیی لەنێوان هندستان و پاکستان دروست بوو.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی هندستان ئاماژەی بەوەدا “فڕۆكه‌یه‌كی جه‌نگی سه‌ر به هێزی ئاسمانی پاكستانی خستووه‌ته خواره‌وه و فڕۆكه‌یه‌كی جۆری “میك-21″یشی له‌لایه‌ن سوپای پاكستانه‌وه خراوه‌ته خواره‌وه”.\nلە کاتێکدا خەریکبوو پەیوەندییەکانی هندستان و پاکستان بەتەواوی ئاڵۆز دەبوو، عومران خان، سه‌رۆك وه‌زیرانی پاكستان به‌ڵێنیدا وه‌ك نیازپاكییه‌ك به‌رامبه‌ر هندستان، رۆژی (هه‌ینی، 29ی شوباتی 2019 )، “ئابهیندان فرتهما”فڕۆكه‌وانه هندییه‌كه، ئازاد بكات.\n15:17 یه‌ك شه‌ممه 27 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nلە سەرێکانی شەڕ لەنێوان سوپای سوریا و تورکیا روویدا\nپه‌تى پشتیوانى مه‌رجه‌عیه‌ت عه‌بدولمەهدى ڕزگاركرد\nنه‌بووه په‌تى سێداره‌ى خۆپیشانده‌رانه‌وه\n11:17 شه‌ممه 26 تشرینی یه‌كه‌م 2019


سەرەتا»هه‌واڵ»پڕۆژه‌یه‌كى پێشكه‌وتووی ته‌كنه‌لۆژی له پێنجوێن جێبه‌جێ ده‌كرێت\nبۆ یه‌كه‌م جار له‌سه‌ر ئاستى كوردستان، پڕۆژه‌ى (GIS) سیستمى زانیارى هێڵكاریى له شارۆكه‌ى پێنجوێن جێبه‌جێ ده‌كرێت. خاوه‌نی بیرۆكه‌كه‌ى راى ده‌گه‌یه‌نێت كه هه‌وڵ ده‌ده‌ن به‌رنامه‌كه له سه‌رانسه‌رى كوردستان جێبه‌جێ بكه‌ن.\nدواى دوو ساڵ، بیرۆكه‌كه په‌سند كراوه\nلوقمان خواكه‌ره‌م خاوه‌نى بیرۆكه‌ی پڕۆژه‌ى (GIS) سیستمى زانیارى هێڵكاریى، به”وشه”ى راگه‌یاند كه له ساڵى 2015دا كاتێك سه‌ردانى پێنجوێنى كرد، له‌گه‌ڵ قایمقامدا له‌باره‌ى ئه‌و بیرۆكه‌یه‌وه گفتوگۆیان كردووه و بیرۆكه‌كه‌یان په‌سند كراوه.\nپڕۆژه‌ى (GIS) بریتییه له سیسته‌مێكى كۆمپیوته‌رى بۆ تۆماركردن و پاراستنى زانیارییه‌كان و پێشاندانیان به شێوه‌یه‌كى هێڵكارى. سیسته‌مه‌كه هاوكار ده‌بێت له تۆماركردنێكى ورد بۆ ئه‌و بوارانه‌ى تێیدا جێ ده‌كرێنه‌وه و هه‌ڵه‌كردن به‌رته‌سك ده‌كاته‌وه. بۆ نموونه له تۆماركردنى زه‌وییه كشتوكاڵییه‌كاندا ده‌توانێت زۆرترین خاڵى تۆمار ده‌ستنیشان بكات، له كاتێكدا رووپێوى و تۆماره‌كانى پێشووى زه‌وى پاڵپشت به كانى و كارێزه‌كان ئه‌نجام دراون كه ئێسته زۆریان نه‌ماون، به‌ڵام ئه‌و سیسته‌مه به به‌رنامه‌ی تایبه‌ت ئه‌و كێشه‌یه چاره‌سه‌ر ده‌كات.\nخاوه‌ن بیرۆكه‌ى پڕۆژه‌كه زیاتر گوتی “هه‌رچه‌نده له‌و كاته‌دا گه‌رمه‌ى ته‌نگژه‌ى دارایی بوو، به‌ڵام له‌گه‌ڵ چه‌ند ئه‌ندازیارێكى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه جیاوازه‌كانى ناو پێنجوێن، خۆبه‌خشانه ده‌ستمان كرد به جێبه‌جێكردنى پڕۆژه‌كه”.\n“ئێسته پێنجوێن وه‌ك یه‌كه‌م ناوچه‌ى كوردستان، پڕۆژه‌كه‌ى تێدا جێبه‌جێ كراوه و له به‌رنامه‌دایه دواتر شار و ناوچه‌كانى تر بگرێته‌وه، ئه‌وه‌ش له‌پێناوى زانینى سه‌رچاوه‌كانى ژێرزه‌وى و سه‌رزه‌وى كه له رێى مانگى ده‌ستكرده‌وه له‌سه‌ر نه‌خشه‌یه‌ك ته‌واوى سامانه سروشتییه‌كان له‌خۆ ده‌گرێت” لوقمان وای گوت.\nئاماژه‌ى دا “تا ئێسته كه‌متر له پێنج هه‌زار دۆلارمان بۆ جێبه‌جێكردنى كاره‌كان و ورده‌كاریی پڕۆژه‌كه خه‌رج كردووه كه ئه‌وه‌ش له‌لایه‌ن سه‌رمایه‌دارانى سنوورى پێنجوێنه‌وه دابین كراوه”.\n“شه‌ش مانگ كار له پڕۆژه‌كه‌دا كراوه”\nزانا ره‌حمان قایمقامى پێنجوێن، بۆ “وشه”ى دووپات كرده‌وه كه دواى زیاتر له شه‌ش مانگ كاركردن له پڕۆژه‌ى سیستمى زانیارى هێڵكاریى، سیستمه‌كه چووه بوارى جێبه‌جێكردنه‌وه، بۆ پڕۆژه‌كه‌ش سوود له بواره‌كانى كشتوكاڵ، كاره‌با، شاره‌وانى، رێگه‌وبان، گه‌یاندن و ئاو و ئاوه‌ڕۆ وه‌رگیراوه.\nروونی كرده‌وه، “پڕۆژه‌كه بۆ یه‌كه‌م جاره جێبه‌جێ ده‌كرێت و بۆ ئه‌م قۆناغه‌ش له رێى سێ سه‌رمایه‌دارى خه‌ڵكى ناوچه‌كه‌وه بودجه‌ى پێویستى بۆ ته‌رخان كراوه، له قۆناغى دووه‌مدا دیاریكردنى سه‌رجه‌م زه‌وییه كشتوكاڵییه‌كان ده‌گرێته‌وه و بایه‌خى جێبه‌جێكردنى پڕۆژه‌كه بۆ به‌ره‌وپێشچوونى زیاترى بوارى كارگێڕییه”.\nقایمقامى پێنجوێن باسى له‌وه‌ش كرد، “دواى ته‌واوبوونى كاره‌كانى پڕۆژه‌كه بۆ جێبه‌جێكردنى كارى فه‌رمانگه‌كان، تێچووى دارایی و كاتى كه‌م و فه‌رمانبه‌رى كه‌مى ده‌وێت”.\nپڕۆژه‌كه سوودى بۆ فه‌رمانگه‌كانى حكوومه‌ت ده‌بێت\nسیروان عومه‌ر جێبه‌جێكارى پڕۆژه‌كه له پێنجوێن، بۆ “وشه” نه‌یشارده‌وه كه ئه‌و سیستمه له وڵاتانى پێشكه‌وتوودا، به‌زۆرى له بواره‌كانى شارستانى كارى پێ ده‌كرێت و زیاتریش بووه‌ته هۆى به‌ره‌وپێشچوونیان، به‌و هۆیه‌وه زۆر كێشه‌ی وه‌ك نه‌مانى زانیاریی له فه‌رمانگه‌كان چاره‌سه‌ر ده‌كات، چونكه ئه‌و زانیارییانه‌ى فه‌رمانگه‌یه‌ك به‌درێژایی ماوه‌ى چه‌ند ساڵێك كۆی كردووه‌ته‌وه، ره‌نگه دواتر ون بن یان نه‌مێنێت. به‌ڵام له رێى ئه‌م پڕۆژه‌یه‌وه ئه‌و زانیارییانه‌ى له‌سه‌ر نه‌خشه‌یه‌ك كۆ كراونه‌ته‌وه، بۆ ماوه‌ى ساڵانێكى دوور و درێژ ده‌مێنێته‌وه و له ونبوون و فه‌وتان ده‌پارێزرێت.\nبۆ پڕۆژه‌كه چى كراوه؟\nهاوكات به‌پێى زانیارییه تایبه‌ته‌كانى “وشه”، بۆ جێبه‌جێكردنى پڕۆژه‌ى سیستمى زانیارى هێڵكاریی له سنوورى شارۆكه‌ى پێنجوێن، وێنه‌یه‌كى شارۆكه‌كه به رووبه‌رى (1123) كیلۆمه‌تر دووجا وه‌رگیراوه، هه‌روه‌ها شاره‌دێیه‌كانى (گه‌رمك و ناڵپارێز) و ناوه‌ندى شارۆكه‌ى پێنجوێنى له‌خۆ گرتووه، ئه‌وه‌ش له رێى مانگى ده‌ستكرده‌وه ئاماده كراوه و داتاكانى سه‌رجه‌م بواره‌كانى تێدایه.\nبابەتەكانی پێشووترتایبەتمەندیە جیاواز و نایابەكانی هاككەری ڕاستەقینە چین ؟\nبابەتی دواتر بەهۆی ئەم 13 شۆرتكەتەوە كارەكانت لەسەر كۆمپیوتەر ئاسانتر بكە\nوەشانی نوێی ئەپی پرسیارە بێ وەلامەکان\nبەهێزترین پرۆگرام بۆ سیستەمی ئەندرۆید بۆ وەلام دانەوەی گومانەکان لەسەر ئاینی ئیسلام کە خۆی دەگرێ…


پەیامی سكرتێری گشتی سازمانی خەبات بە بۆنەی كۆچی دوایی مامۆستا شێخ ڕەئوف حوسەینی\nخانەوادەی بەڕێز مامۆستا شێخ ڕەئوف حوسەینی!\nخزمان و دۆستانی مامۆستای بەڕێز لە شاری بانەو لە شارو ناوچەكانی كوردستانی ئێران!\nكۆچی دوایی مامۆستا شێخ ڕەئوف حوسەینی كەسایەتی دیارو تێكۆشەرو دڵسۆزی ڕێبازی كوردایەتی و ئازادیخوازی، مامۆستای ئایینی بە هەڵۆێست و نیشتمان و نەتەوە خۆشەویست، ئەندامی ڕابردوی ڕێبەرایەتی سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران و پشتیوان و هاوكاری مامۆستا شێخ جەلال حوسەینی و مامۆستا شێخ عیزەددین حوسەینی، بووە هۆی غەم و پەژارەی قوڵم.\nمامۆستا شێخ ڕەئوف لە ڕاپەڕینی گەلانی ئێران دژ بە حكومەتی حەمەڕەزا شا بەشداری چالاكانەی هەبوو و لە دوای هێرشی ڕژیمی دیكتاتۆری ئاخوندی بۆ سەر شارو ناوچەكانی كوردستان چەكی پێشمەرگایەتی لە شان كردو لە دامەزرانی سازمانی خەبات هاوكاری مامۆستا شێخ جەلال بوو. هەروەها لە سازمانی خەبات دا چەند ساڵ ئەندامی سەركردایەتی و بەرپرسایەتی چەندین ئەركی جیاجیای لە ئەستۆ بوو.مامۆستا شێخ ڕەئوف بە بەردەوامی نەیاری ڕژیمی دیكتاتۆری ئاخوندی و سیاسەتەكانی دژ بەگەلی كوردو تێكڕای نەتەوەكانی ئێران بوو.\nمامۆستا شێخ ڕەئوف پشتیوانی من بوو لە ئەرك و كارەكانی سازمانی خەبات و بە بەردەوامی دڵسۆزی بۆ سازمانی خەبات و من نیشان داوە.\nمامۆستا شێخ ڕەئوف حوسەینی لە دوای زیاتر لە چوار دەیە تێكۆشان و دەربەدرەی و ئاوارەیی و هەڵبژاردنی ڕێگەی خەبات و كۆڵنەدان،سەربەرزانە ژیانی بردەسەرو بە داخەوە لە وولاتی سوئێد كۆچی دوایی كرد.\nجارێكی دیكە بە ناوی خۆم و هاوباوەڕانم لە سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران سەرەخۆشی و هاوغەمی بە خانەوادەی مامۆستا شێخ ڕەئوف و خەڵكی شاری بانەو شارو ناوچەكانی دیكەی كوردستان ڕادەگەێنم.\n27 ی بانەمەڕی 1401 كۆچی خۆری\n17 ی مای 2022 زایینی\nڕێکه‌وت: 2022-05-18 06:19:51


بابه‌تی‌فه‌رهه‌نگی، ئه‌ده‌بی و هونه‌ری نوێترین بابه‌ته‌کان\nسینه‌ما له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، تواناییەكی زۆر و پشتیوانییه‌كی كه‌م\nچریكه پێشه‌نگه‌كه‌ی بناری ئاویه‌ر خامۆشه\nدیامنە لەگەڵ تیشک تیڤی\nدیمانە لەگەڵ ئەیاز خوون سیاوەشان، شاعیری ئاوانگاردی كورد\nدیدار لەگەڵ( ك. د. ئازاد)\nدیدار لەگەڵ ئیرەج عیبادی شاعیر، نووسەر و وه‌رگێڕ دیدار لەگەڵ عەزیز نیعمەتی نووسەر و وەرگێڕ\nدیدار لەگەڵ سەلاح نیساری شاعیر، وەرگێڕ و چالاكی ئەدەبی منداڵان\nتاڤگــه ئەنجومەنی ئەدەبیی سەردەشت ئەنجومەنى ئەدەبیى بانه (بەڕۆژە)\nئه‌نجومه‌نی ئه‌ده‌بیی شنۆ (تیڕێژ) ئەنجومەنی قەڵەمی کوردستانی ئێران\nئـەنجومەنی ئه‌ده‌بیی چرا (پیرانسار)\nئه‌نجومه‌نی ئه‌ده‌بیی مه‌هاباد\nکانوونی نووسەرانی کوردستانی ئێران\nئەنجومەنى ئەدەبیى ئاوێنەی کوردستان (سنە)\nئەنجومەنی فەرهەنگی ئەدەبیی بێسارانی (سەوڵاوا)\nئەنجومەنی ئەدەبیی زێـــــــد (هه‌ولێر)\nئەنجومەنی ئەدەبیی مەولوەیی کوردی سنە\nتاريك و روون\nئاوانگارد شێعر و ئه‌ده‌ب/ موحه‌مه‌د موه‌فه‌قی\nکافه داستان کوتاه\nشاسه نه م\nجەعفەر حوسێن پوور "هێدی"\nگۆڤار و رۆژنامەی کوردی\nبانك مقالات تحقيقى اموزشى - فرهنگی\nدامه زراوه ى كرمانج\nجن و پری فه‌رشید شه‌ریفی\nمحه‌ممه‌د سدیق كه‌ریمپوور\nmasnaw عوبەيد سورخابى\nتاڤگه ـ له په‌نجه‌ری بوومه‌لێله‌وه\nناوەندى فيركارى ئەدەب ـ بۆكان\nبووژان ـ بڵاڤۆكی خویندكارانی زانكۆی ورمێ\nبلوط ـ كرماشان\nچرۆ ـ بڵاڤۆكی خوێندكارانی زانكۆی رازیی كرماشان\nهه‌روه‌وه‌رز ـ بڵاڤۆكی خویندكارانی زانكۆی ورمێ\nتادانه ـ ادب فارسي\nڕه‌حیم لوقمانی حقوقی\nقصر فرهاد دەرێکی ــ هەورامان\n( پەیلوای) عادڵ محەممەدپوور\nناوەندی فەرهەنی، ئەدەبی و هونەریی وێژان\nهه‌ناسه‌م له باوه‌شتا ده‌نوێنم، قاسم تاباک\nدارسێوەکەی کووچەی گومان، سمایل عەزەمی\nکانونی ئەدەبیی "مەهجووری" دیواندەره\nکۆڕی ئه‌ده‌بی زانکۆی دیوانده‌ره\nکانیلە (مەحموود نەجمەدین)\nناڵەی جودای (جەواد حەیدەری)\nآپلود فایل رایگان و دائمی | فال روزانه\nاس ام اس جدید 93 | سئو\n| بارسا آنلاین\nبراوه‌کانی خه‌ڵاتی به‌شی ئازادی دووهه‌مین فێستیڤاڵی شێعری هاوچه‌رخی كوردی له پیرانشار\nامیق هه‌ورامی - هه‌ولێر\nکاوان نه‌هایی - بانه\nشێردڵ ئێڵ‌پوور - كرماشان\nڕۆژ هه‌ڵه‌بجه‌یی – سلێمانی\nسمایل عه‌زه‌می- دیوانده‌ره\nفه‌وزیه سوڵتان به‌گی - بۆکان\nڕاگه‌یێندراوی ده‌سته‌ی داوه‌ران - به‌شی تایبه‌تی فێستیڤاڵی هاوچه‌رخی كردی وه‌ناو خوا كه ده‌هنده و دلۆڤانه\nو به ناوی ئه‌وانه‌ی كه هاوكاری دادارن له به‌دی هاتنی جوانی و ڕاستی و داد دا\nئه‌م فستیڤاڵه شێعرییه‌ی كه به هیمه‌تی ئه‌نجومه‌نی ئه‌ده‌بیی چرا و هاوكاریی ئیداره‌ی فه‌رهه‌نگ و ئیرشادی ئیسلامی و هاوڕایی بێ چاوه‌نۆڕی چاكه‌خوازانی جوامێر له شاره كۆست كه‌وتووه‌كه‌ی خانێ (پیرانشار) و بۆ ڕێزگرتن له شه‌هیدانی بۆمبارانه‌كه‌ی 17ی ڕه‌شه‌مه‌ی ڕه‌شه‌وه پێك هات، دابه‌ش كرا بۆ سه‌ر دوو به‌شی "تایبه‌ت" و "ئازاد".\nئێمه به ناوی "ئه‌نجومه‌نی داوه‌ران"ی به‌شی تایبه‌ت دوای هه‌ڵسه‌نگاندن و پێداچوونه‌وه‌ی به‌شه تایبه‌ته‌كه‌ی خۆمان بۆ خوێندنه‌وه و ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی خاوه‌ن به‌رهه‌مه‌كان ڕیزبه‌ندییه‌كمان پێشكه‌ش به هه‌ڵسووڕێنه‌رانی فستڤاڵه‌كه كرد، له‌پاشان بۆ هه‌ڵبژاردنی به‌رهه‌می سه‌ركه‌وتووتر وێڕای ڕاگۆڕینه‌وه له‌گه‌ڵ یه‌كتردا و ڕه‌چاوكردنی ئه‌و چه‌ند خاڵانه‌ی:\nئه‌لف: به‌ربژێركردنی چه‌ند به‌رهه‌م، كه به كۆد دراون به ئێمه، له لایه‌ن هه‌ر كه‌سێكه‌وه و تاوتوێكردنی به‌رهه‌مه‌كان و ساخ بوونه‌وه‌مان له‌سه‌ر یه‌ك یان چه‌ند به‌رهه‌م به زۆرینه‌ی ده‌نگ و له‌سه‌ر بنه‌مای ڕا و بۆچوونی هه‌ر كام له داوه‌ره‌كان.\nب: له‌به‌ر چاو گرتنی ڕه‌هه‌ندی تایبه‌ت بوونی به‌رهه‌مه‌كه و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی به‌شی تایبه‌ت.\nج: پێكانی مه‌به‌ستی تایبه‌ت به به‌شی تایبه‌ت به چه‌شنێكی هونه‌ریانه و داڕشتن و ده‌ربڕینی ئه‌مڕۆییانه‌ی زمانی شێعری له‌لایه‌ن خاوه‌ن به‌رهه‌مه‌كه.\nد: ئه‌وه‌ی ئێمه هه‌ڵمان بژاردوون ڕای ئێمه‌یه و به‌و مانایه نییه كه به‌رهه‌مه هه‌ڵنه‌بژێراوه‌كان له‌مانه زۆر نزمتر بن.\nلیژنه‌ی داوه‌رانی به‌شی تایبه‌ت ساخ بووینه‌وه له‌سه‌ر:\n1_ شاعیری شیعری "ئیمه‌یل" و "مردن" به‌ڕێز كاك سه‌عید نه‌جاڕی (ئاسۆ) وه‌ك خاوه‌ن به‌هره‌یه‌كی به‌توانا و وه‌ك یه‌كێ له پێش سوارانی ڕه‌وتی شێعری ئێستامان له‌م به‌شه‌ی كوردستان ڕێزی تایبه‌ت و "ته‌ندیس"ی فستیڤاڵی پێشكه‌ش بكرێ.\n2_ دوو شێعر وه‌ك نوێنه‌ری دوو شێوه‌زمانی باشووری و باكووری جوگرافیای زمانی كوردی، ڕێزی تایبه‌تیان لێ بگیرێ، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش:\nئه‌لف: شێعری "ئازیه‌تی گیومه‌ت" به كۆدی 166 بۆ به‌شی باشوور،\nبێ: شێعری "ئه‌فسانه‌یا ئه‌وینا بێ سنوور" به كۆدی 156\n3_ له به‌شی په‌خشانه ئه‌ده‌بییه‌كاندا وێڕای ڕێزگرتن له نووسه‌رانی هه‌ر چوار به‌رهه‌مه‌كه، كۆدی 92مان وه‌ك به‌رهه‌می هه‌ره باش هه‌ڵبژارد.\n4_ پارچه شێعری "تیتری شه‌هید له سه‌ر جووتێك پۆتینی ڕه‌ش" به كۆدی 81 به پله‌ی یه‌كه‌می ئه‌م به‌شه‌ی فستیڤاڵ و\n5_ پارچه شێعری "ئێمه كێین" به كۆدی 175 به پله‌ی دووهه‌می ئه‌م به‌شه و 6_ پارچه شێعری "چه‌ند تێبینیه‌كی فه‌لسه‌فی له‌سه‌ر نیشتمانێكی سیاسی" به كۆدی 65 و پارچه شێعری "هیچم وه‌بیر نه‌هاته‌وه" به كۆدی 17 به هاوبه‌شی به پله‌ی سێهه‌می ئه‌م به‌شه‌ی فێستیڤاڵه‌كه هه‌ڵبژێردران.\n7_ له لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رانی فێستیڤاڵ خرایه سه‌ر ئه‌ستۆمان ڕێز و سپاسی تایبه‌تی پێشكه‌ش بكه‌ین به گشت ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی به ناردنی وتار فستیڤاڵه‌كه‌یان ده‌وڵه‌مه‌ندتر كرد، چ ئه‌وانه‌ی خوێندیانه‌وه و چ ئه‌وانه‌ی وتاره‌كانیان نه‌خوێندرایه‌وه.\n8_ له لایه‌ن خۆمانه‌وه، وه‌ك ئه‌نجومه‌نی داوه‌رانی به‌شی تایبه‌ت هیوای سه‌ركه‌وتنی پتر و شایانتر بۆ هه‌موو به‌هره‌مه‌ندان ده‌خوازین، چ ئه‌وانه‌ی به‌رهه‌میان به‌خشی به‌م فێستیواڵه و چ ئه‌وانه‌ی به حزووری خۆیان ئێره‌یان ڕازانده‌وه.\nله كۆتاییدا سپاسی هه‌مووی ئه‌و كه‌سانه ده‌كه‌ین كه بۆ پێك هاتن و به‌ڕێوه‌چوون و سه‌ركه‌وتنی ئه‌م فێستیڤاڵه هیمه‌تیان كردووه و كوێره‌وه‌رییان دیوه و ڕازاندوویانه‌ته‌وه. ئاواته‌خوازین فستیڤاڵ و كارناواڵ و گردبوونه‌وه‌ی ده باشتر و به‌پێزتر پێك بێن.\nمریه‌م قازی، عه‌زیز نیعمه‌تی، عه‌لی قاسمی، محه‌مه‌د ئه‌حمه‌دی (ساماڵ)، خالید سوله‌یمانی ئازه‌ر (ئه‌ویندار)\n20ی ڕه‌شه‌مه‌ی 1389ی هه‌تاوی به‌رانبه‌ر به 2710ی كوردی\n[ جمعه ۱۳۸۹/۱۲/۲۷ ] [ ] [ شه‌ریف فه‌لاح ] هه‌واڵ:\nدووهه‌مین فێستیڤاڵی شێعری هاوچه‌رخی کوردی ده‌ستی پێکرد.\nسه‌رله به‌یانیی 19 ڕه‌شه‌ممه دووهه‌مین فێستیڤاڵی شێعری هاوچه‌رخی کوردی له پیرانشار ده‌ستی به‌كاره‌كانی خۆی كرد له‌و فێستیڤاڵه‌دا وێڕای ئه‌وه‌ی شاعێرانی كورد له به‌شی پێیبرَكێ و ئازاددا شێعریان پێشكه‌ش كرد دوو كۆڕی زانستی بۆ خه‌سارناسیی شێعری هاوچه‌رخی كورد ی و هه‌روه‌ها كۆڕێكی زانستیش تایبه‌ت به زمانی ستاندارد و هه‌روه‌ها به بۆنه‌ی یادی كاره‌ساتی هه‌ڵه‌بجه‌وه پێشانگایه‌كی وێنه و فۆتۆگرافیش به‌ڕێوه چوو.\nشایانی باسه ده‌یان که‌س له شاعیران، نووسه‌ران، ڕخنه‌گران و شاره‌زایانی شێعری کوردی له هه‌موو شاره‌کانی کوردستانه‌وه بةشداريى فيَستيظالَيان كرد.\nئه‌م فێستیڤاڵه له لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی ئه‌ده‌بیی چراوه به‌ڕێوه ده‌چێ.\n[ جمعه ۱۳۸۹/۱۲/۲۷ ] [ ] [ شه‌ریف فه‌لاح ] تێڕوانینێك بۆ ئه‌ده‌بیاتی داستانی له كوردستانی ئێران\nن: فه‌ڕوخ نیعمه‌تپوور و: شه‌ریف فه‌لاح پێناسه‌یه‌كی گشتی له ده‌یه‌ی شه‌ست و حه‌فتا ئه‌گه‌ر بكرێ له پێناسه‌یه‌كی گشتیدا ده‌یه‌ی شه‌ست، وه‌كوو ده‌یه‌ی ده‌سپێك و سه‌ره‌تای مه‌یل و هانه‌یه‌كی هه‌تا راده‌یه‌ك گشتی و به‌رین بۆ فێربوونی زمانی كوردی لێك بده‌ینه‌وه، ده‌بێ ده‌یه‌ی حه‌فتا وه‌كوو ده‌سپێكی هه‌تا راده‌یه‌ك جیددی له بواری چیرۆكنووسیدا له‌به‌رچاو بگرین. له ده‌یه‌ی شه‌ستدا ئه‌گه‌رچی زمانی كوردی به شێوه‌ی فه‌رمی له قوتابخانه‌كان نه‌ده‌خوێنرا، به‌ڵام چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی گۆڤار و بڵاوكراوه‌ی كوردی، كتێب و سه‌ره‌تای چالاكیی ئه‌نجومه‌نه ئه‌ده‌بییه‌كان، له‌ناو توێژی خوێنده‌واردا ئه‌و هه‌ل و ده‌رفه‌ته‌ی ره‌خساند هه‌تا زمانی كوردی فێر بن. ئه‌و توێژه هاوكات له‌گه‌ڵ فێربوونی نافه‌رمی ئه‌م زمانه، به شێوه‌یه‌كی چڕوپڕ روویان كرده بواره جۆراوجۆره ئه‌ده‌بییه‌كان و به‌تایبه‌ت شێعر و هاوكات هه‌م پرۆسه‌ی فێربوونی زمانی تاقیكرده‌وه و هه‌م تێگه‌یشتنه سه‌ره‌تاییه‌كانی جوانیناسانه‌ی خۆی له فۆرم و ژانره ئه‌ده‌بییه‌كاندا خسته روو. درێژه‌ی بابه‌ت\n[ پنجشنبه ۱۳۸۹/۱۲/۱۹ ] [ ] [ شه‌ریف فه‌لاح ] گرینگیی زمانی زگماكی\nزمان، به‌ڵگه‌ی شوناس‌و رۆحی نه‌ته‌وه‌یه، به‌ڵگه‌یه‌ك كه سه‌لماندنی جه‌وهه‌ر‌و هه‌وێنی سه‌ره‌كیی، له‌راستیدا پێكهاته‌ی هه‌بوونی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌كه‌و به‌شێكه له میراتی مرۆڤایه‌تی‌و هه‌موو مرۆڤێكی خاوه‌ن هزر‌و ئاوه‌ز ئه‌ركی سه‌رشانیه‌تی له‌و مافه ره‌واو سروشتییه‌ی كه‌له یه‌كه‌م چركه ساته‌كانی له‌دایك بوونیه‌وه واته له كاتی گڕوگاڵه‌وه هه‌تا دوایین ئاویلكه‌ی ده‌می گیاندان له گه‌ڵیه‌تی، به‌رگری بكات‌و بۆ گه‌شه‌و بره‌ودانی هه‌وڵی هه‌مه‌لایه‌ن بدات. زمان جیاله‌وه‌ی وه‌ك یه‌كه‌م ئامرازی پێوه‌ندی‌و پێكهێنه‌ری توخمی كۆمه‌ڵایه‌تیه، زانستێكه كه خاوه‌ن درێژه‌ی بابه‌ت\n[ دوشنبه ۱۳۸۹/۱۲/۰۲ ] [ ] [ شه‌ریف فه‌لاح ] .:\nله‌باره‌ی ئه‌م وێبلاگه‌وه\nله ده‌لاقه‌ی كه‌سكی شێعر و له رۆچنه‌ی په‌خشان و له پێده‌شتی چیرۆك و رۆمانی كوردییه‌وه به‌ره‌و ئاقاری ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی و زمان و كولتووری نه‌ته‌وه‌ی كورد نیگام بۆته باڵنده‌ی سركی خه‌یاڵ و به شاڕێگه‌ی ئاواته‌كانما به‌ره‌و ئاسۆی زه‌رده‌په‌ڕ ئه‌سپی پێنووس ده‌ئاژۆم. ئامانجی سه‌ره‌كیم حزمه‌ت به زمان و ئه‌ده‌ب و نوێتركردنه‌وه‌ی ده‌قی كوردییه. بابه‌تی وێبلاگ\tشێعر\tوتار\tدیمانە\tهەواڵێ فەرهەنگی و ئەدەبی\tئه‌رشیڤی بابه‌ته‌کان


نێرگز قادر: له‌به‌رنامه‌كه‌ی ره‌مه‌زاندا پاره‌و جلی خۆشم به‌خشی به هه‌ژاران\nپێش 2 هەفتە ژمارەی بینراو 1108\nراچڵه‌كین- چراخان ئاسۆ\nنێرگز قادر، پێشكه‌شكار له كه‌ناڵی ئاسمانی كه‌ركوك، كۆتایی به به‌رنامه‌كه‌ی مانگی ره‌مه‌زان هێنا كه به درێژایی مانگی ره‌مه‌زان هه‌رجاره‌ی ماڵه هه‌ژارێكی به‌هاوكاری و كۆمه‌كه‌كانی خێرخوازان ئاوه‌دان ده‌كرده‌وه، ئاماژه به‌وه‌ش ده‌كات كه، پاره‌و جلی خۆشی به‌خشیووه به هه‌ژاران له به‌رنامه‌كه‌دا.\nنێرگز قادر به بۆنه‌ی كۆتا به‌رنامه‌ی له مانگی پیرۆزی ره‌مه‌زان له پێگه‌ی تایبه‌تی خۆی له فه‌یسبووك رایگه‌یاندووه: دەستمان پێکرد و پشت بە خوا وسەرمایەداران ئێستا گەیشتینە کۆتایی، ئامانجمان کە خزمەتکردنی هەژاران بوو بێ جیاوازی دڵتەنگبووم بە بارودۆخی گوزەران و ژیانیان ، ماندوو بوین بەڵام خەندەی هە رمنداڵێکی هەژار دڵخۆشی دە کردم.\nده‌شڵێت: کاتیک چوومە هەرماڵێک وامزانی لە دەرگای ماڵی خۆمان دەدەم من وەک هەژار مێوانداریم نەکردن بەڵام ئەوان لە چیرۆکی هەژاری زیاتریان نەبوو پێم ببەخشن بۆیە ناچاربووم کاتێ رەخنەتان گرت ووتتان نابێ رووخساریان پێشاندەن منیش هاوڕابوم بەڵام من هیچ کات بێ مۆڵەت رووخساری ئەوانمان نیشان نادا لە سەرداوای خۆیان دەرکەوتن بەشێکی زۆریشیان لە سەرداوای خۆیان پێشان نە دران ـ وتیان کارەکەتان چاولێکەرییە خۆزگە لە کاری باش هەموو چاومان لەیەک دە کرد.\nنێرگز قادر ئاماژه به‌وه‌ش ده‌كات كه، "خۆزگە هەژارەکان پێشاندەدران بۆ ئەوەی ژیانیان باشتر بکەن لەجیاتی پێشاندان و مێوانداریکردنی ئەو بەناو مۆدیل وبەناوبانگانەی سودی هیچیان نیە، نازانم بەردەوام دەبم یان نا چونکە بەرنامەیەکی لە وجۆرە بەرپرسیارییەتێکی گەورەیە هەر بۆیە داهاتووت دەخاتە ژێر پرسیار بۆیە جارێ بریارمان نەداوە ئایا بەردەوام دەبین یان نا بەڵام لەخزمەتکردنی بینەرەکانم هەمیشە بەردەوام دەبم دەشمەوێ بڵێم ئەم کارەمان تەنها لەپێناو خودا بوو نە خۆم کاندید دەکەم نەدەستکەوتی بۆمن بوو هەندێک بە پارەی خۆم دیاریم کری وجلەکانی خۆم بەخشی".\nهه‌روه‌ها نێرگز قادر سوپاسی ئه‌و لایه‌نانه‌شی كردووه كه هاوكاری به‌رنامه‌كه‌ی بوون له مانگی ره‌مه‌زاندا ده‌ڵێت: سوپاسی هاوکارەکانم و کۆمپانیاکان دەکەم سوپاس بۆهەژارەکان سوپاس بۆ کاک دەرباز کۆسرەت ڕەسول کارگێری مەکتەبی سیاسی یەکێتی کاتی هەواڵی پڕۆگرامەکەی پێگەشت زۆر بەخەمخۆرییەوه سەپۆرتی گەورەی بەرنامەکەبوو ماڵی سی هەژاری ئاوەدان کردەوە، سوپاس بۆ پرۆژەی گاردن ستی و کۆمپانیای دیارکۆ و بەڕێزان ئەندامانی پەرلەمانی عێراق رێبوار تەها و جەمال شکور و دیلان غەفور ، کۆمپانیای کاروانچی و کۆمپانیای رەها و کوشتارگەی ئاژەڵانی کەرکوک و کۆمپانیای دارفرۆش و رێکخراوی لانە تەوار ، سوپاس بۆ بەرێوەبەرایەتی ئەوقافی کەرکوک و کارگەی جبسی دۆلفین و سەرجەم ئەو کەسانەی کە نەیانویست ناویان بێنین ، سوپاس بۆ هەموو ئەو کەس و لایەنانەی مادی و مەعنەوی هاوکاری بەرنامەکە بوون .