په‌رله‌مانی كه‌ته‌لۆنیا بانگهێشتنامه‌یه‌ك ئاراسته‌ی په‌رله‌مانی كوردستان ده‌كات\n19/6/2021 - 18:31\nشاندی باڵای په‌رله‌مانی كه‌ته‌لۆنیا، وێڕای ده‌بڕینی خۆشحاڵیی قووڵی خۆیان به‌سه‌ردانه‌كه‌یان بۆ هه‌رێمی كوردستان و په‌رله‌مانی كوردستان، بانگهێشتنامه‌یه‌كی سه‌رۆكی په‌رله‌مانی هه‌رێمی كه‌ته‌لۆنیا-یان گه‌یانده جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مان بۆ ئه‌وه‌ی له‌داهاتوودا شاندێكی په‌رله‌مانی كوردستان سه‌ردانی په‌رله‌مانی كه‌ته‌لۆنیا بكه‌ن.\nئه‌مڕۆ شه‌ممه 2021/6/19، د.هێمن هه‌ورامی جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان، به‌ئاماده‌بوونی نوێنه‌ری فراكسیۆنه‌كانی پارتی و یه‌كێتی و گۆڕان و نوێنه‌ری كریستیانه‌كان و توركمانه‌كان له‌په‌رله‌مانی كوردستان، پێشوازیی كرد له شاندێكی باڵای په‌رله‌مانی كه‌ته‌لۆنیا، كه‌پێكهاتبوو له ڕۆبن واگنسبێرگ سكرتێری په‌رله‌مانی كه‌ته‌لۆنیاو ژماره‌یه‌ك له ئه‌ندامى په‌رله‌مانى كه‌ته‌لۆنیاو جێگری پارێزگای به‌رشلۆنه‌و بەڕێوەبه‌ری پڕوگرامی بونیاتنانی ئاشتى و دژی توندوتیژی و ئەندامی بۆنەکانی بەرشلۆنه‌و ئەندامی ڕێکخراوی ئاشتی و دژی توندوتیژی.\nله‌سه‌ره‌تای دیداره‌كه‌دا شاندی باڵای په‌رله‌مانی كه‌ته‌لۆنیا، وێڕای ده‌بڕینی خۆشحاڵیی قووڵی خۆیان به‌سه‌ردانه‌كه‌یان بۆ هه‌رێمی كوردستان و په‌رله‌مانی كوردستان، بانگهێشتنامه‌یه‌كی سه‌رۆكی په‌رله‌مانی هه‌رێمی كه‌ته‌لۆنیا-یان گه‌یانده جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مان بۆ ئه‌وه‌ی له‌داهاتوودا شاندێكی په‌رله‌مانی كوردستان سه‌ردانی په‌رله‌مانی كه‌ته‌لۆنیا بكه‌ن به‌مه‌به‌ستی به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ردوولاو هاوكات ستایشی هه‌رێمی كوردستانیشیان كرد بۆ له‌باوه‌شگرتنی ڕێژه‌یه‌كی زۆر له‌ئاواره‌كانی ناوخۆی عێراق و سوریا، سه‌رسامیی خۆشیان نیشاندا به‌و ئارامی و سه‌قامگیری و پێكه‌وه‌ژیانه‌ی كه له‌هه‌رێمی كوردستاندا هه‌یه.\nلای خۆیه‌وه د.هێمن هه‌ورامی جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان، وێڕای ده‌ربڕینی خۆشحاڵیی خۆی به‌سه‌ردانی شاندی باڵای په‌رله‌مانی هه‌رێمی كه‌ته‌لۆنیا بۆ هه‌رێمی كوردستان و په‌رله‌مانی كوردستان، پوخته‌یه‌كى سه‌باره‌ت به‌دۆخی سیاسی و مرۆیی و په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و عێراق و پێكه‌وه‌ژیانی ئاشتییانه‌ی نێوان سه‌رجه‌م پێكهاته‌كانی هه‌رێم و مافی پێكهاته‌كان له‌ده‌ستووری داهاتووی هه‌رێمی كوردستان خسته‌ڕوو و راشیگه‌یاند: "زۆر خاڵی هاوبه‌ش و گرنگ له‌نێوان هه‌رێمی كوردستان و هه‌رێمی كه‌ته‌لۆنیادا هه‌یه له‌رووی سیسته‌می سیاسی و ماف و داخوازییه‌كانی هه‌ردوو گه‌ل".\nله‌كۆتایی دیداره‌كه‌شدا ئه‌ندامانى په‌رله‌مانى كوردستان كه به‌شداربوون له‌كۆبوونه‌وه‌كه، له‌گه‌ڵ شاندی باڵای كه‌ته‌لۆنیا گفتوگۆیان كرد له‌سه‌ر كاره‌كانی په‌رله‌مان و ژماره‌ی فراكسیۆن و لیژنه‌كان و چه‌ندین ڕاو سه‌رنج و پێشنیازیشیان ئالوگۆڕكرد.\nراگه‌یاندراوێك له به‌رێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی هه‌ولێره‌وه\nداعش 3 تاوه‌ری گه‌وره‌ی كاره‌بای قه‌زای مه‌خمور ده‌ته‌قێنێته‌وه و دانیشتوانه‌كه‌ی بێ كاره‌با ده‌بن\nشەڕی میدیایی و تابووری پێنجەم و سۆسیال میدیایی دیار و سێبەری نەیانتوانیی چۆك بە هەنگاوە ستراتیژییەكانی حكومەتی كوردستان لە ماوەی دوووساڵدا دابنێن\nوه‌زاره‌تی كاره‌با به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با به سووته‌مه‌نی كه‌م ده‌كاته‌وه\nجێگری سەرۆکی هەرێم پرۆسەی چاکسازيی هێزی پێشمەرگە تاوتوێ دەکات\nله زیادكردنێكی ئاشكرادا ئۆتۆمبێلێكی سلێمان هه‌ڵشۆیى فرۆشرا


CHRA.TV - چیرۆكی زیدان له‌گه‌ڵ ڕیاڵ مه‌درید له كوێدا كۆتایی دێت \nئاكۆ عارف : دوای ساڵی 2003، به‌سه‌رده‌می راهێنه‌رایه‌تی خۆزیه مۆرینهۆشه‌وه و تائه‌و رۆژه‌ی زه‌ینه‌دین زیدان ئه‌ركی راهێنه‌ریی تیپی یه‌كه‌می یانه‌ی ریاڵ مه‌دریدی گرته ئه‌ستۆ، تیپی شاهانه قۆناغ گه‌لێكی سه‌خت و دژواری بڕی، سه‌رباری ئه‌ستێره‌یه‌كی زۆر له‌یانه‌كه‌دا، شكستی چاوه‌ڕواننه‌كراو یان دۆڕانی گورچگبڕ یانه‌كه‌ی له‌به‌ده‌ستنه‌هێنانی زۆرشت به‌تایبه‌ت له‌ده‌سته‌به‌رنه‌كردنی نازناوی چامپیۆنس لیگ دورده‌خسته‌وه.\nبه‌درێژای ئه‌وقۆناغانه یانه‌كه تۆكمه بوو، به‌ڵام چنینه‌وه‌ی ده‌رنجامی یارییه‌كانیان خواستی زۆرو زه‌وه‌ندی ئه‌وانی تێرنه‌كرد، نازناویان بردۆته‌وه و یاریزانی ئه‌ستێره‌ی به‌ناوبانگیشیان هه‌بووه، راهێنه‌ری چاكیشیا له‌گه‌ڵ بووه، به‌ڵام وێنه و مه‌سجه‌كان ده‌ریده‌خه‌ن ئه‌م ماوه كه‌مه‌ی زێدان له‌ئه‌ركی راهێنه‌ری ڕیاڵ مه‌درید جیاوازتره و زۆرجیاوازتریش ده‌بێت له سه‌رده‌مه‌كانی پێش خۆی ئه‌ویش ئه‌گه‌ر ئه‌م گیانه‌ی ئێستا و رۆحی سه‌ركرده‌بوون و تاكتیكی یاریكردنی به‌م شێوازه‌ی ئێستا گه‌شه پێبدات و پاڵپشتی بكرێت و هه‌مووانیش لێی تێبگه‌ن.\nكاتێك زه‌ینه‌دین زێدان ده‌بێته راهێنه‌ر، ئه‌م تیپه له‌سه‌رده‌ستی رافایل بینیتزی راهێنه‌ر دوچاری كێشه‌و دوچاری نه‌كردنه‌وه‌ی زۆرێك له‌گرێ کوێره‌كان بووبوو، ته‌نانه‌ت تاهاتنی زێدان و به‌تایبه‌تی له‌دوای رۆیشتنی مۆرینهۆوه زۆرێك له‌یاریزانه‌كان له ڕووی ده‌رونییه‌وه خه‌ریك بوو دووچاری داڕوخان ده‌بوون، هه‌ریه‌كه‌شیان له‌ئاوازێكی ده‌خوێند، به‌ره‌ی یاریزانانی كریستیانۆ و به‌یڵی دژبه‌یه‌ك، خه‌ریك بوو به‌ته‌واوی ڕه‌نگی ده‌دایه‌وه.\nیه‌كه‌م ئامانجیش له‌گرتنه‌ده‌ستی ئه‌ركی راهێنه‌ری تیپی میرنگی له‌لایه‌ن زیدانه‌وه هێنده‌ی نه‌مابوو یانه‌كه وه‌ك كێکێكی پارچه‌پارچه‌كراوی بێ تامی لێبێت، به‌ڵام زیدان هاتوو له‌زه‌مه‌نێكی كورت و كه‌مدا زیاتر له‌وه‌ی كرد كه بۆ زه‌مه‌نێكی دوور یان كاتێكی ماوه‌درێژ چاوه‌ڕوانیان لێده‌كرد، ئه‌و تیپه‌كه‌ی هێنایه‌وه تایم ، ئه‌و یاریزانه‌كانی له‌گه‌ڵ یه‌كتر ئاشتكرده‌وه، هه‌رخێرا له‌رێگاوه نازناوی خولی یانه‌پاڵه‌وانه‌كانیشی ده‌سته‌به‌ركرد، له‌ناو كامپ نوداشدا 2-1له‌بارسێلۆنای ركابه‌ری ته‌قلیدی خۆیانی برده‌وه، ئه‌م یارییه له‌چوارچێوه‌ی ڕكابه‌رییه‌كانی لالیگاو له‌دوای دۆڕانی ڕیاڵ بوو له‌قۆناغی یه‌كه‌مدا به‌ئه‌نجامی 4 گۆڵی بێ به‌رامبه‌ر به‌كوڕانی لویس ئینریكی.\nزێدان بۆخۆی چیرۆكێكه له‌یاریكردن له‌گه‌ڵ ریاڵ مه‌درید، ئه‌م وه‌رزه‌ش له‌دوویاری هه‌فته‌كانی ده‌ستپێك وسه‌ره‌تای لالیگادا به‌ئاراسته‌یه‌كی دروست وخاوه‌ن قسه‌ده‌ركه‌وته‌وه،به‌بێ كریستیانۆ رۆناڵدۆی ئه‌ستێره‌ی دیاری تیپه‌كه له هه‌ردوویارییه‌كه‌دا براوه‌بوون، ئه‌مه‌ش بۆخۆی مه‌سجێكی تره كه له‌هه‌ر غیابێكی كریستیانۆدا ئه‌وا زێدان وه‌ك راهێنه‌ر هه‌گبه‌كه‌ی خاڵی نییه‌و یاریزانه‌كانی ریاڵیش پێكهاته‌یه‌كی به‌هێزوتۆكمه‌و له‌شكان نه‌هاتووی هه‌یه.\nوه‌رزی پێشوو زێدان سه‌لماندی ئیداره‌ی یانه‌كه‌ی چاكیانكرد زوو رافابینیتزی راهێنه‌ریان دورخسته‌وه، چاكتریشیانكرد ئه‌میان كرده راهێنه‌ر،به‌ڵام چاكتر له‌مانه ئه‌وه‌یه زێدان بتوانێت ریاڵ مه‌درید له لووته‌كه‌دا جێگیر بكاته‌وه، خۆئه‌گه‌ر وانه‌كات ئه‌وه‌ی وه‌رزی پێشوو له‌زه‌مه‌نێكی كورت و كه‌مدا به‌ده‌ستیهێنا هه‌ر زۆر زوو كاڵده‌بێته‌وه و ناوی زێدان خۆیشی وه‌ك ئێستا جوان نانوسرێت و باش ناخوێندرێته‌وه، كه‌واته ڕكابه‌رییه‌كانی ئه‌م وه‌رزه بۆ زه‌ینه‌دین زێدان زۆر زۆر گرنگن.\nئه‌ستێره فه‌ره‌نسییه‌كه وه‌ك یاریزان زۆری بۆ ریاڵ كردووه، وه‌ك راهێنه‌ریش له‌یه‌كه‌م هه‌نگاودا ئامانجێكی گه‌وره‌و گرانی پێكاوه، ئه‌و وه‌ك راهێنه‌ر رۆحێكی نوێی له‌گونجاندن وخۆرێكخستنه‌وه‌و له‌یه‌كتێگه‌یشتنی به‌به‌ری یاریزانانی یانه‌ی شاهانه‌داكرده‌وه، زۆرچاك له‌یانه‌كه‌ی و له‌خواست و داوای هانده‌رانی یانه‌كه‌شی تێده‌گات، ئه‌وبه‌نزیكی و به‌یاریكردنی له‌پێشتردا له‌گه‌ڵ ریاڵ مه‌درید و به‌ئه‌زموونی ساڵانی پێشووی كاركردنی له‌گه‌ڵ یانه‌كه‌یدا زۆرباش ده‌زانێت خه‌ونه‌كانی ئه‌وان چییه، بۆیه به‌ده‌ستهێنانی سه‌ركه‌وتنی گه‌وره له‌ده‌سته‌به‌ركردنی نازناوی پاڵه‌وانێتیه گه‌وره‌كانی وه‌ك لالیگاو چامپیۆنس لیگ و هه‌تابردنه‌وه‌ش له بارسێلۆنا جگه‌له‌وه‌ی بۆ ریاڵیه‌كان ئامانج و خواستی یه‌كه‌م و هه‌میشه‌ییه، ئه‌وا بۆ ئه‌ویش (زێدان) وه‌رچه‌رخانی گه‌وره‌ش له‌خودی ئه‌ودا دروستده‌كات و ده‌یكاته ئه‌فسانه‌یه‌كی گه‌وره‌تر.


کەژار: تێکۆشانی ئێمە لە لایەن ژنانەوە بە گەرمی پێشوازی لێدەکرێت – هەواڵی سۆرانی\nکەژار لە لێدوانێکدا بنەماکانی توندوتیژی دژی ژنان لە کۆمەڵگاکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئیرانی هەڵسەنگاند و جەختی کردەوە تێکۆشانیان لە لایەن ژنانەوە بە گەرمی پێشوازی لێدەکرێت.\nلە سەرەتای لێدوانەکەیدا کەژار رایگەیاندوە: توندوتیژی لە گەڵ لە نێوچوونی ئەخلاق و سیاسەت لە کۆمەڵگادا پەیوەندی پتەوی هەیە.کۆمەڵگای ئێران ئەمڕۆکە لە خراپترین رەوشی خۆیدایە و هەبوونی لە مەترسیدایە. دەوڵەت-نەتەوە توندوتیژی و دژایەتی ژنانی لە کۆمەڵگا برەو پێداوە. لێکدانەوەی کێشەکانی ژنان کە توندوتیژی بەرچاوترینیە بۆ چارەسەری کێشەکانی کۆمەڵگا گرینگە. توندوتیژی دوو لایەنی فیزیکی و پێکهاتەیی هەیە. توندوتیژی پێکهاتەیی ناتوانێت بە بێ پشتیوانی دین سەرکەوێت وبەدرێژایی مێژوو زیهنیەتی پیاوسالاری بە کەڵکوەرگرتن لە شەریعەت و نەریتە کۆنەکان توندوتیژی رەوا کردووە. رۆژانە ژنان لە رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران خۆیان دەکوژن. سەرچاوەی هەموو توندوتیژیەکان، هەڵاواردن دژی ژنانە و هەڵاواردنیش پێوانەی سەرەکی پیاوسالاریە. هەڵاواردن لە هەموو بوارە کۆمەڵایەتی، ئابووری و سیاسیەکان دژی ژنان بەڕێوەدەچێت.\nکەژار لە بەردەوامیدا رایگەیاندوە: رژیمی سەرەڕۆی ئێران دەوڵەتێکی دەسەڵاتخوازە کە بە درێژایی مێژووی پێگەکانی دەسەڵاتی خۆی بە هەڵاواردن دژی ژنان قاییم کردووە. رژیمی ئێران توندوتیژی لە هەناوی خۆی پەرەوەردە کردووە و هەموو کات دژی ژنان و هەموو کۆمەڵگا بەکاری هێناوە. رژیمی ئێران بە بەکارهێنانی سونەت و شەریعەت توندوتیژی کردوتە دیاردەیەکی ئاسایی. رژیمی داگیرکەری ئێران تابۆکانی کۆمەڵگای خستوتە خزمەتی خۆی بۆ دژایەتی ژنان، بۆ ئەوەش کەڵک لە ژنان وەردەگرێت. بەسیجی ژنان و ژنانی ئەندام لە سپای پاسدارن نموونەی ئەو سیاسەتەن.\nکەژار لە بەردەوامی لێدوانەکەیدا بە ئاماژە کردن بە توندوتیژی دژی ژنان لە ژێر سایەی ئیدیۆلوژی شێعەگەرایی و وەلایەتی فەقیه ئەشکەنجە و دەستدرێژی سەر ژنان لە زیندانەکانی رژیم لە دەیەکانی ٦٠ و ٧٠ وەکوو نموونەی ئەو توندوتیژیانە بە بیرهێناوەتەوە.\nکەژار جەخت دەکاتەوە: رژیمی داگیرکەری ئێران دواهەمین هەناسەکانی ژیانی خۆی هەڵدەمژێت لە بەر ئەوە لە هیچ جۆرە توندوتیژیەک دەستناپارێزێت.رەوشی ژنان لە زیندانەکانی ئێڤین، قەرچەک و قزڵحسار، هاوسەرگیری منداڵان، قەتڵی نامووسی و خۆکوژی ژنان، بەشێکن لە ئاڵۆزیەکانی کۆمەڵگا. شیرازەی سیاسی و ئەخلاقی کۆمەڵگای ئێران و رۆژهەڵاتی کوردستان تێکدراوە. تاوانباری سەرەکی پەرەپێدانی زیهنیەتی پیاوسالاری لە ئێراندا خودی رژیمی داگیرکەری ئێرانە.\nئێمە وەکوو کۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی کوردستان کەژار، لە سەر ئیدیۆلۆژی کۆمەڵگای دموکراتیک-ئیکۆلۆژیک و بە بنەماگرتنی رزگاری ژن کە رێبەر ئاپۆ پێشڕەویەتی، خۆمان بەڕێکخستن کردووە و تێکۆشانی هاوبەش و بەرخودانمان کردوتە بناغەی چالاکیە رێکخراوەیەکانمان.\nلەو چوارچێوەیەدا ئێمە وەک کەژار لە ٢٥ی ئاگوستی ساڵی ٢٠١٨ بۆ چارەسەری کێشەکانی ژنان کە توندوتیژی یەکێک لەو کێشانەیە، پڕۆژەیەکمان پێشکەشی هەموو ژنانی ئێران و رۆژهەڵاتی کوردستان کرد. تێکۆشان دژی هاوسەرگیری منداڵان، ئەشکەنجە، دەستدرێژی و گۆڕینی یاسای بنەڕەتی ئێرانمان کردوتە بەرنامەی سەرەکی خۆمان. کەژار هەوڵدەدات بە بەربڵاو کردنەوەی تێکۆشان لە هەموو بوارەکانی کۆمەڵگادا هێرشێکی هەمەلایەنە دژی دەوڵەتی ئێران رێکبخات.لە هاوینی ئەمساڵیشدا بە راگەیاندنی کەمپینی لە دژی توندوتیژی یەکبگرین، تێبکۆشین و ئازاد بین تێکۆشانی خۆمان دژی توندوتیژی سەر ژنان رێکخست کە بە گەرموگوڕی لە لایەن ژنانەوە پێشوازی لێکراوە.\nلە کۆتایدا کۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی کوردستان جەخت دەکاتەوە: بە دڵنیایەوەهەموو ئەمانە سەرەتای قۆناغێکی نوێی سەرکەوتنی تێکۆشانی ژنان لە داهاتوو دەبێت.


رێکخراوی میترۆ بە هەماهەنگی لە گەڵ ڕیکخراویکی تری عێراقی پرۆژەیەک جێبەجێدەکەن\nهەردوو رێكخراوی Global Partners Governance و METRO بڕیارە لە ئایندەی نزیكدا هەماهەنگی بكەن بە ئامانجی جێبەجێكردنی پرۆژەیەك لەسەر ئاساتی عێراق.\nرەحمان غەریب، ڕیکخەری سەنتەری میترۆ لە ئەکاونتی تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوک ڕایگەیاند، "هەردوو رێكخراوی Global Partners Governance و METRO بڕیارە لە ئایندەی نزیكدا هەماهەنگی بكەن بە ئامانجی جێبەجێكردنی پرۆژەیەك لەسەر ئاساتی عێراق".\nئاماژەی بەوەشکردووە، ئەم هەماهەنگییە لە چوارچێوەی بەشداریمان بوو لە كۆبونەوەیەكی دامەزراوەی هاوبەشە نێودەوڵەتییەكان Global Partners Governance و پەیمانگای عێراقی، بە مەبەستی هەماهەنگی زیاتری نێوان سەرۆكایەتی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی رێكخرابوو .\nباسی لەوەشکرد، كۆبونەوەكە جێگری دووەمی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق د. بەشیر حەداد و كۆمەڵێك پەرلەمانتار تیایدا بەشداربوون، هەلێكی باش بوو بۆ دروستكردنی پردی پەیوەندی نێوان سەرۆكایەتی پەرلەمان و لیژنە و ئۆفیسەكانیان لە پارێزگاكانی عێراق.\nریکخەری سەنتەری میترۆ ئەوەشی وتووە، هەرەوەك فرسەتێكیش بوو بۆ دیاری تایبەتی نوێنەری سەنتەری میترۆ لەگەڵ جێگری دووەمی پەرلەمانی عێراق و پەرلەمانتاران و دامەزراوەی هاوبەشە نێودەوڵەتییەكان Global Partners Governance و پەیمانگای عێراقی.


Tuesday, 03.29.2016, 21:58\n"حزبە مۆدێرنەکان کەمتر بەپێی بەرنامە و بنەمای چینایەتی ئەندامانیان بڕیاریان لەسەر دەدرێ وەک لەچاوسروشتی ڕێکخراوەکەیان" Duverger\nباسی حزبەکان لەکوردستان‌و دابەش بونیان بەپێی ناسیونالیست و ئیسلامی و چەپدا و لێکچون و جیاوازیەکانیان و ریفۆرم لە حزبایەتیدا و پێویستەکانی گۆڕانیان،پێویستی بەباسی دورودرێژ و لێکوڵینەوەی مێژوو، دەور و بەرنامە و کارکردنیانە و لەوتارێکی کورتدا دەتوانرێ تەنیا سەرخەتی ئەم باسە و تیشک خستنە سەر حزبەدەسەڵاتدارەکان بخەینەڕوو.\nلە شەستەکانەوە تا نەوەدەکان حزبە ناسیونالیستەکان وەک حزبی جەماوەری و چەکداری و لەپێناو ئۆتۆنۆمیدا دەوردەگێڕن و جێگیر دەبن. لەم قۆناغەدا حزب دەبێتە دەسەڵاتێکی عەسکەری و میلیشیایی کە بەپێی یاساکانی نێو سوپا و دەزگای عەسکەری دەبرێت بەڕێوە.ئەندامەتی لەم حزبانەدا وەک بەشداری لەشەڕ دژی دوژمنی دەوڵەتی عەرەبی عێراقی و بەعس دەبێتە ئایدیولۆژی و ناسنامە و دەورگێڕانی فەرد و جەماوەر لەژیانی حزبیدا. لەهەمان کاتدا کێبڕکێ لەسەر پاوانکردنی مەیدانی سیاسی لە کوردستاندا لەنێوان حزبە ناسیونالیستە کوردەکان ناسنامەی سۆرانی و بادینانی و تیرۆری سیاسی و سیاسەت و فەرهەنگی "جاش" ی عێراق و ئێران دروست دەکا.\nلەدنیای سەرمایەداری مۆدێرندا لە ئەوروپا و ئەمریکا حزبە لیبرال و کۆنسەرڤاتیڤ و چەپەکانی بورژوازی لەڕێگای کڕینی کاربەدەستە گەرورەکانی دەوڵەت و دۆستایەتی نێوان حکومەت و بانک و بۆرسەوە کۆنترۆڵی دەسەڵات دەکەن و لەهەڵبژاردنەکانی ئەمریکادا میلیاردێرەکان ئاکامی هەڵبژاردنی دوو حزبی سەرەکی دیموکرات و کۆماریخوازەکان دیاری دەکەن. هەرچەند ئاڵوگۆڕە ئایدیۆلۆژی و ستراکتۆریەکانی لە هەشتاکانەوە ڕەوتی نیولیبرالیزم هێناویەتی جیاوازی نێوان باڵی ڕاست و ناوەڕاست و چەپی بورژوازی زۆرکەمکردۆتەوە و شیوازی "حزبی جەماوەری و"حزبی کادر و جەماوەری" گۆڕیوە بە"حزبی"پڕۆفیشنالی دەنگدەرەکان" و پرۆسەی "نوێنەرایەتی" و "یاساداڕێژی" کورتکردۆتەوە لە لەدەستی "دەستەبژێری هەمەکارە"ی حزبدا کەچیتر "حزبی دەوڵەت"ن نەک جەماوەر . بەڵام لە کوردستان ئەم پرۆسەیە هەم پێویستی بەو ڕوپۆشکردن و ڕازاندنەوە نیە و ڕاستەوخۆ سەرۆکی حزبەکان و بنەماڵەی دەسەڵاتداری حزب خۆی خاوەنی بودجە و نەوت و پۆست و پۆلیس و پێشمەرگە ودادوەر و پەرلەمانتار و مەلا و سەرۆکی عەشیرەت و میدیاو خوێندەوار و چاودێری سیاسی و هەموو شتێکە و دەسەڵاتی حزبی ڕاستەوخۆ و بێ پەردەیە. هەم کۆکردنەوەی دەسەڵات و چڕکردنەوەشی پێویستی بەڕیفۆرمی حزبی نەبوە چونکە بنەمای دەسەڵاتەکە خۆی دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی حزبێکی میلیشیاییە کە پرۆسەی نوێنەرایەتی و یاساداڕشتن تیایدا لەناو کۆنگرە و ژیانی حزبیدا هیچ حسابێکی بۆناکرێ و هەڵبژاردن و ئەندامان لەم حزبانەدا پێشتر وەلائی سیاسی و دەوری حزبیان دیاریکراوە. هەربۆیە کاتێک ئەم حزبە دەیەوێ سیستەمی "نوێنەرایەتی" و "یاساداڕشتن" لە کۆمەڵگەش لە دەست جەماوەر دورخاتەوە بەهەمان شێوەی ناوحزب مامەڵەی لەگەڵدا دەکا و ئەوەی قسەی ئاخر دەبڕێنێتەوە لەم سیستەمەدا دەسەڵاتی چەکداری بنەماڵە و دەستەبژێری هەمەکارەی مالی و سیاسی حزبن نەک دەنگدەران و دەنگدانی گشتی.\nحزب و ژیانی تازەی حزبایەتی پێویستە لە دڵی گۆڕانکاری لەم سیستەم و دەسەڵاتەی ئێستادا بێتە دەرەوە. سیستەم و ستراکتۆر و شێواز و سیاسەتێک کە دەوری ئەندام و جەماوەر و بڕیار و کاری ڕاستەوخۆی ئەوان بۆ جێبەجێکردنی بەرنامەی دنیایەکی باشتر مسۆگەربکا. دەبێ تایپی حزب لە فەرمان لەسەرەوە بۆ خوارەوە بگۆڕدرێ بە تایپی جوڵان لە خوارەوە بۆسەرەوە. حزب ئەوکات دەبێ بە پانتاییەک بۆ گەیشتن بە ئازادی و ڕزگاربون لەدەست "دەسەڵات"ی حزب خۆشی.


کوردیپێدیا - میکائیل کاکەیی\n👫 میکائیل کاکەیی | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nنازناو: میکائیل کاکەیی\nرۆژی کۆچی دوایی: 10-03-202210-03-2022\nشوێنی لەدایکبوون:شارۆچکەی خانەقینخانەقین\nشوێنی کۆچی دوایی: شاری کەرکوککەرکوک\nهونەرمەندێکی گۆرانیبێژی شارۆچکەی خانەقین بووە، دوای تێکچوونی باری تەندروستی، لە ڕێکەوتی 10-03-2022، لە نەخۆشخانەیەکی شاری کەرکوک کۆچی دوایی کردووە.\nناوبراو، ساڵانێکە لەبوارەکەی خۆیدا کار دەکات، خاوەنی چەندین گۆرانی و مەقامە.\n#10-03-2022 | #خانەقین | #کەرکوک |\n 👪 تۆڕی کۆمەڵایەتی | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | پەیجی ڕاپۆرتی وشە\n1. 👁 10-03-2022\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 10-03-2022\n🏙 شار و شارۆچکەکان (کۆچی دوایی): 🔥 کەرکوک\n⚰ هۆکاری گیان لەدەستدان: 💊 مەرگی سروشتی و نەخۆشی\n🗺 وڵات - هەرێم (کۆچی دوایی): ⬇ باشووری کوردستان\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Mar 12 2022 9:51AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (رۆژگار کەرکوکی)ەوە لە: Mar 12 2022 12:16PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (رۆژگار کەرکوکی)ەوە لە: Mar 13 2022 9:38PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 357 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.2 56 KB Mar 13 2022 9:38PM رۆژگار کەرکوکی\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 72 KB Mar 12 2022 9:54AM سەریاس ئەحمەد\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.969 چرکە!


شەوی ٢١/٢٢ی خەزەڵوەری ١٣٩٦ی هەتاویی (١٢/١٣ی نۆڤامبری ٢٠١٧) بوومەلەرزەیەکی توند، کە لە هەندێک شوێن تا پلەی ٧،٣ی ڕیشتەر بووە، لە بەشێکی زۆری ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستانی داوە. بە گوێرەی زانیارییە سەرەتاییەکان چەقی بوومەلەرزەکە شاری (سەرپێلی زەهاو) و ناوچەکانی [ … ]\nئەمڕۆ ١٣ی خەزەڵوەر بیست ساڵ بەسەر کۆچی دوایی مامۆستای ڕێبازی تێکۆشان و پێشمەرگەی سەنگەری بەرخودان و یەکێک لە ڕێبەرە مەزنەکانی خەباتی نەتەوایەتیی و ئیسلامیی گەلەکەما [ … ]\nهەواڵمان بیست کە بە داخەوە ئەمڕۆ ٢٤ی ئۆکتۆبر مامۆستا عەلی عەبدوڵڵا یەکێک لە دامەزرێنەران و سکرتێری پێشووتری پارتەکەتان کۆچی دوایی کردووە. بەو بۆنە خەمهێنەوە سەرەخۆشیی گەرمیی خۆمان لە ئێوەی بەڕێز و لە ڕێگەی ئێوەشەوە لە بنەماڵەی سەربەرزی مامۆستا عەلی و تێکڕای ئەندام و لایەنگرانی پارتی دێموکرا [ … ]\nبەڕێز کاک عیرفان عەلی عەبدولعەزیز، ڕابەری بزووتنەوەی ئیسلامیی کوردستان!\nبەڕێز سەرکردایەتیی بزووتنەوەی ئیسلامیی!\n(من الموءمنون رجال صدقوا ما عاهدوا اللە علیە)\n<< دەستپێک < نیشاندان 1 2 3 4 5 داهاتوو > کۆتایی >>


نەریت و سیاسەت لەكۆمەڵگای كوردیدا\nنەریتە کۆمەڵایەتییەکان ئەو دابونەریت و یاسا و رێسایانەیە ژیان و ژینی کۆمەڵگا و بوونی کۆمەڵگایەکی هەر لە هاتنەدنیاوە تاکوو گەشەکردن و کایە و شەڕکردن و هاوسەرێتی و مردن، پێ جێبەجێ دەکرێت و لە ڕۆچنە و سۆنگەی ئەم نەریتگەلەوە ئیش و پیشەکان ڕادەپەڕێنرێت.\nلەكۆمەڵگەی كوردستاندا، نەریتە كۆمەڵایەتییەكان چۆن سیاسەت بەرهەمدێنن؟ نەخشی ئەو نەریتانە لەنێو فەزای سیاسەتدا تا چ ڕادەیەك قوول و بەرجەستەیە؟\nیەکێک لە نەریتە زەقەکانی پێکهاتی گشتیی کۆمەڵگای کوردی، فیۆداڵیزم و خۆهەڵاواردنێک بووە کە جۆرێک لە ئیریستۆکراتییەتی کۆمەڵایەتی و پێگەی ئوستوورەیی لە ناو کۆمەڵگا لە قۆناغێکی مێژووی ئێمەدا گرتۆتە خۆی و ئەم شێوازە لە بوونی کورد لە قۆناغێکی مێژوویی دیاریکراودا لە ڕێگەی باوەڕ بە دانسقەبوون و دەسەڵاتیان بە سەر موڵک و ماڵ و زەوی و ڕایەتدا خۆی مانیفێست کردووە، خودی پێکهاتی فیۆداڵیی و فۆرمی خانخانی و عەشیرەت و عێلپەرەستی نیشانە و ئاماژەیەکە بە کۆنبوونی ئەم نەریتە و گەڕاندنەوەیەتی بۆ جۆرێک لە هاوکێشەی تابۆیی و پیرۆزتەوەر کە ڕەسەنایەتی بە خوێن و خێڵ دەدات و هەمیشە هێڵێکی جیاکاریی لە نێوان خۆی و ئەوانی تردا دادەنێت.\nخوش آمدی... بۆ ڕوونكردنەوەی مەبەست\nورده‌کاریی ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه کۆمه‌ڵایه‌تییانه به چاوخشاندنێکی خێرا به سه‌ر ڕۆمانی "خوش آمدی...!" نووسه‌ر و وه‌رگێڕی کوردی فارسینووس، ئیبراهیمی یوونسی ده‌خه‌مه ڕوو.\nلێره‌دا بۆیه که‌ڵک له فاکتهێنانەوەی ئەدەبی واتە ڕۆمان وه‌رده‌گرم چوون پێم وایه زۆر لایه‌ن و ڕه‌هه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی هه‌ن که پێویستیان به فاکتهێنانه‌وه هه‌یه کە وەکوو لایەنی کەمتر دیار و ناسراو پێویستە ئاوڕیان لێ بدرێتەوە. ئه‌م تێگەیشتن و ڕێگەبڕینه له دوو پانتای ئه‌ده‌ب و مێژوودا ده‌پۆڕێت و چ شتێک له ڕۆمانێکی مێژوویی باشتره که کۆمه‌ڵگا و ئه‌دگار و ئاکاره‌کانی گێڕابێته‌وه؟\nئه‌م گێڕانه‌وه‌یه سیسته‌مێکی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیی نه‌ریتگەرا باس ده‌کات؛ فیۆداڵیزم! ده‌سه‌ڵاتی خانخانێتی! بوونەوەری سەرەوەی هەرەمەکە کە ناوی خان بێت وەک ئەوەی کە ڕۆمانی بە خێرهاتی...!1 بە وردی باسی دەکات، تایبەتمەندییەکی خۆبینانە و لەخۆدەرچووانەی دانسقەی تێدا بووه و ئەم تایبەتمەندییەش بە شێوەی وشیارانە زۆرتر بۆ ئەو مەبەستە بووە کە لەوانی دی جیا و هەڵبژاردە و تایبەتی بکاتەوە، ئەم سیستەمە تەنانەت ئەگەرچی لە دوای هاتنی ئایینی ئیسلامیش هەر پێکهات و دەسەڵاتی لەسەرپێ و ئامادە بووە و لانیکەم وەکوو ئەو ڕۆڵ و دەورەی خۆی بۆ خۆی دایدەنا و لاشی پەسەند بوو، بوونەوەری سەرەوەی هەرەم لەم گێڕانەویەدا هەر بە هۆ و بە ئاڕاستەی ئەو جیاکارییەشدا نوێژەکانی بە تەواوەتی نەدەکرد، ئەوەش لە حاڵێکدا بووە کە کەلتووریشی بەزۆری! ئایینی و ئیسلامی بووە، تێڕوانینی فیۆداڵی بۆ ئایین و ڕێوڕەسم و تاعەتە دینییەکان هەر لە هەناوی سیستەمی خانخانی و پێوەندیی لەگەڵ رایەتدا پێناسە کراوە.\nنووسەر لە زمانی یەکێک لە کەسایەتییەکانی ڕۆمانەکەوە دەڵێت: "بەنی ئایەمێک کە گەرد و وردیلەیەکی بێ نرخ و بایەخ زیاتر نییە، خۆی بە تەوەر و خولێنکەی گەردوون و کائینات دادەنێت، و من بۆیە لە نوێژکردن خۆشم دێ چوونکوو دەبێتە هۆی ئەوەی کە ئەم گەردیلە چرووک و هیچە بو چرکەساتێکیش بووە لە ترۆپک و بەرزاییەکانی لە "خۆ"باییبوون و لووتبەرزی بێتە خوارەوە و بڕێک لە گەڵ ڕاستیی و حەقیقەتی بوونی خۆی ئاشنا بێت و تەنانەت ئەگەریش ئەو هەستی دابەزین و لەخۆدەربازبوونەش داینەگرێت، هەر ترس و دڵەڕاوکێیەک دەکەوێتە گیانییەوە پەیوەست بەم پرسیارەی کە داخۆ منیش ئەوەندە گەردیلەیی و سووچ و چرووک بم کە "ئەوانی"دی؟"2\nئەمە نەریتێکی کۆمەڵایەتی بووە کە فۆرمێکی پێوەندیی ئابووری و ئەخلاقیشی دەستنیشان دەکرد و لە گەڵ دەسەڵاتی سیاسیش تێکەڵ بووە و تەنانەت بگرە ئەو هێڵە جیاکارییە کۆمەڵایەتیانەی کە "بەزۆریی"! دایاندەنا و لە سۆنگەیەوە هەژموونی و تایبەتبوون و پیرۆزیی خۆیان تێدا بەرجەستە دەکردەوە، کەلەبەر و کوناڕۆشنا3ی دابینکردنی دەسەڵاتی سیاسیشیان بووە.\nئەمە لە لایەک کە ئێمە لەگەڵ هێزێکدا بەرەوڕووین کە پێگەی دەرەمرۆیی و دەرەکۆمەڵایەتی و میتافیزیکی بۆ خۆی دادەنێت و خوێنی خۆی وەکوو "چەشن" و لە ڕووی دانسقەیی وێنە وەکوو خوێنی سیاوەش وێنا دەکەت کە گەر ڕژا قەت کۆ نابێتەوه و تەنانەت گەر دڵۆپێکیش بێت چوونکوو ئەم خوێنە دانسقە و جیاوازە و قودسییە.\nقبوڵكردنی سیستەمی میتافیزیكی\nلەئالییەکی دن چەسپاندن و بڕەویی ئایینی ئیسلام و ئامادەگی کۆمەڵگای کوردیی بۆ قبووڵکردنی سیستەمێکی میتافیزیکی نوێ چەشنێکیتری لە مەندی و وەستایی و یەقینی داسەپاند. ئەگەرچی ویل دۆرانت لە شوێنێکدا دەڵێ: هیچ کولتوورێک بەگوڕ و زەخت و هێرشی کولتوور و شارستانییەتی دەرەوەی خۆی لەناو ناچێت و داناڕزێت، بەڵکوو پێش لە هەموو شتێک ئەم کەلتوور و سیستەمە خۆی لە ناوەڕا دادەڕزێت و بەرەوە هەڵوەشاویی دەچێت و ئامادەی ئاوابوون دەبێت.\nمەبەستم ئەمەیە ئەم وتەیە یاسا و بنەمایەکی نەگۆڕ و هەمیشەیی نییە، واتە دەکرا و دەشیا کولتووری کوردیی لە گەڵ جووتبوون تەکی کولتووری عەرەبی-ئیسلامی ڕەهەندی گەشە و کرانەوە لە خۆیدا ببینێتەوە، چونکوو بەهەر حاڵ لە ڕووبەڕووبوونەی ئەو دوو کولتوور و دونیایەدا وەکوو پێکهات دۆخێکی دیالیکتیکی ئامادە بووە، واتە "ڕۆڵگێڕ و بکەری تێز" و "بکەری ئانتى تێز" ئامادە بووگن، بەڵام ئەوەی کە تەنها ڕۆڵەکەی وەکوو ئەگەرێکی کردەوەیی مایەوە و لەهەمبەر تێزەکە واق وڕما و داکەوت ئەو کەلتوورە واتە کولتووری"کوردیی" بوو کە ئانتی تێز و پەرچەکرداری لێ نەخێزا و نەوەشاوە.\nبۆیە میتافیزیکێکی تر بە تەواوی هێز و وزەی بانسرووشتی و ئاسمانییەوە ڕژایە نێو میتافیزیکی فیۆداڵیانەی کوردییەوە و ئەمە ئەو پێکهاتە سەیر و پێناسەنەکردەیەی درووست کرد کە دەکرێ ناوی لێ بنێین میتافیزیکی "ئاویتاری" یان تێکەڵ واتە دوو یا چەن میتافیزیکی دینی یان ئایدیالیستی دەڕژێنە ناو یەکدییەوە و پێکهاتێک دەسازێنن کە جەمسەرە میتافیزیکییەکانی هەر دوولا تێیدا دەجەنگن بۆ تاقانەبوون و تاکمانەوەی "یەکیان" و تەنها سووتەمەنیی و سووتەمەڕۆی ئەم جەنگەش وزە و توانستی عه‌قڵ و ڕەخنە و گومان و پرسیار و بڕیارە، شتێک کە ڕوونە ئەمەیە وێرانی و کاولکارییەک کە لە نێوان ئەم دوو هێزەدا دێتە ئاراوە ئاکام و کاریگەریی خۆی لە سەر نەریت و فۆرمە کۆمەڵایەتییەکان بە جێ دێڵێت.\nبۆیە ناوبردەی بە جەنگ و کاولکاری دەکەم چونکە هیچ کام لەم دوو هێز و لایەنە لەخۆگر و هەڵگری شیمانە و بڕشتی ڕەخنەکاری، گومانسازیی و پرسیارئافرێنییان تێدا نییە تاکوو بکەوێتە دانوستان و ئاڵشت و ڕاگۆڕینەوەوە، هەر بۆیەش لە قەوارەی جەنگی ڕاستەقینەی بەرهەست و توندوتیژییەکی ڕێکخراو و قورمیشکراو تا ئەمڕۆش دەنگی تەقەی فیشەکەکان و زرینگەی شمشێرە سواخدراوەکانیان بە یەقین دێت و ئەم دۆخەش بەرهەمهاتووی ئەو تێکەڵکاریی و جووتبوونەیە کە بوون و دەرکەوتەیەکیشی هەبێت دەڵەمە و دژواز و "کۆمیتراژیک" دەنوێنێت، دەقاودەق بە شێوەی ئەو کەسایەتییە کە لەزمانی یەکەم کەسی تاکەوە لە "بەخێرهاتیی...!"کە وەکوو ئاماژەم پێدا خانێکە بەناوی ڕۆستەم کە بە هۆی باوەڕی بە ڕەسەنایەتی و خوێنپیرۆزیی و ڕەگەزپاکیی خۆیەوە قەت مەودا و "بڕیار"ی شووکردنی کچەکەی لە گەڵ "بۆرە پیاو"ێک بە ناوی خەسرەو کە خەڵکی بانەیە، نادات.\nجێگەی ئاماژەیە کە ڕۆستەم بەگ(خان) خەڵکی باکووری کوردستانە و خەسرەو لاوێکی عاشقە و خەڵکی بانەی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە. ڕۆستەم بەگ دوای ڕووخان و نسکۆی شۆڕشی ئارارات لە باکووری کوردوستان بە ڕێبەرایەتی ئیحسان نووری پاشا، لە دەست هێزەکانی تورک هەڵدێت و ڕوو دەکاتە کوردستانی ئێران.\nوەک نووسەر دەیگێڕێتەوە بەهۆی ئەوەی کە هەر هەمان سیستەمی فیۆداڵی و خانخانێتی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش زاڵە، لە بەر دەروازەی هەر شارێک خانێک بە سووروسات و دەسوپێوەندی شکۆمەندی خانایەتییانەی خۆیەوە ڕاوەستاوە بۆ داوەتکردن و ڕێزلێنان لە هاوخوێن و هاوڕەگەزی خۆی کە "خان" بێت.\nئەگەرچی وا دەردەکەوێت و دەخوێنرێتەوە و تا ئێستەش دەگێڕدرێتەوە کە ئەمە تەنها سۆز و حەزێکی کوردانە و کوردایەتییەکی کلاسیک بووە! بەڵام سەرچاوەکەی ئەم ڕۆحە هاوبەشە فیۆداڵییە بووە! ڕۆستەم خان وەکوو بوونەوەرێکی هەستەوەر و ئیزۆتێریک(باطن گرا)ە واتە زۆرتر بەهەست و نیگاوە ڕووبەرووی دونیا دەبێتەوە و شیکاری و لێکدانەوەیەکی وای بۆ ڕووداو و دیاردەکان نییە، هۆگری بە سرووشت و مۆسیقای فولکلۆری کوردی بە تایبەت حەیران و لاوژە و قەتار4 هەیە، تەنانەت سترانبێژێک بە ناوی پیرۆتی لە گەڵ دایە و جارناجارێک کە لە ئەوقبوون و ڕوانین لە کێو و ترۆپکی چیاکان وەکوو هێمای جەنگ و حەماسەت تێر دەبێت بە پیرۆت دەڵێ: "ئادەی بخوێنە".\nئەمە لایەنێکی کەسایەتی مرۆڤی ناو میتافیزیکێکی ئاویتارییە، بەڵام لایەنی دیکە و دژبەری لایەنی سەرەوە کە ڕۆمانەکە دەیگێڕێتەوە ئەوەیە کە دوای ئەوەی کە لە شاری بانەدا نیشتەجێ دەبن، ڕۆسەم خان بەو هەموو سۆز و عەشق و حەماسەتەوە کە هەیەتی(و ئەمە لە خۆشەویستی بۆ مەقام وبەیتە کوردییەکاندا ڕوونە) و تەنانەت خۆشی لە ڕێگەی عەشقەوە لەگەڵ دایە خانم واتە دایکی نەرگس(کە خەسرەو خۆشی دەوێت) ژیانی پێکەوە ناوە، بەڵام کاتێک نەرگس و خەسرەو شەیدا و عاشقی یەکدی دەبن و لە ڕووی تیۆریکەوە دەرفەتێک دێتە ئاراوە بۆ گومانکردن و بەرەو پرسیار بردنی سیستەم و بڕیاری فیۆداڵانە، بەرگریی و پەرچدانەوەیەکی توندی لەڕادەبەدەر دژیان پیشان دەدات و تەنانەت پیلان بۆ خەسرەو داده‌نێت، خەسرەوێک کە ڕۆشتۆتە پێشوازی بنەماڵەی ئاوارە و ئاوارتەی خانەوە و لەسەر سنوور بە ناو چەندەها کەندەڵان و وشکەچۆم و کوێرەڕێ، بۆ نەکەوتنەداوی سەربازانی ئاتاتورک هێناویانیەتە ناو شاری بانە.\nلەو پیلانەدا خەسرەو گیان دەردەبات بەڵام کوڕە دراوسێیەکیان پێوە دەبێت و دوای ماوەیەک کە قسە و قسەڵۆکی زۆر دەخرێتە دووی نەرگس و خەسرە و ڕۆستەم خان، هەروەها بە هۆی زەختێک کە سیستەمی فیۆداڵی "باوکسالارانە"ی بنەماڵەی ڕۆستەم خان واتە باوکی نەرگس دەیخەنە سەر نەرگس، کچە خۆی دەرمانخوارد دەکات و تیا دەچێت و پاش ئەم ڕووداوە بەرەبەرە ڕۆستەم و دایەخان بەرەو هەڵوەشان و داڕزانێکی دەروونی و ڕۆحیی دەڕۆن و ڕۆستەم بە تەواوی شێت دەبێت و هەموو سامان و بوونی مادیی و مەعنەوی خۆیان لە کیس دەدەن و هێرشگەلی جۆراوجۆر دەکرێتە سەریان و... و ڕوو دەکەنە شوێنێکی نادیار لای پارێزگای کرمان.\nتا ئەم وێستگەیە کە ڕەنگە بە جۆرێک دواوێستگەش نەبێت لە ڕۆمانەکەدا بوونەوەر و بکەری ناو سیستەمی میتافیزیکی ئاماژەپێدراو دوو تایبەتمەندی نێگەتیڤ و چارەنووسکوژ و ڕەش وەردەگرێت؛ شێتییەک کە سەر لە وڕێنە و تێکچوونی یادەوەری(ونکردنی زەمان) دەدات و غوربەتێک کە ئەمان تێیدا بۆ خەڵکی کرمان "ئەویدی"ن، بەڵام ئەمان خۆیان نازانن چین و پێگەیان چۆنە تا بیر لەوانی دی بکەنەوە! واتە پێوەندی نێوان ڕۆستەم خان وەکوو خودێکی نەریتیی کوردی لە گەڵ ئەویدییەکی گەورە کە فارس و کرمانییەکان بن درووست نابێت وەکوو ئەو پێوەندییەی پێشوو کە سیستەمی خانخانێتی لەگەڵ رایەتەکانی خۆی درووست دەکرد بۆیە لە هەمبەر ئەویدیی گەورە شکست دەهێنێت و دیسان دەگەڕێتەوە بۆ ئەو خودە نەرێتییە ئەگەرچی بە هەندێ گۆڕانکاریی و توانەوەوە، لە دواجار کوڕە گەنجێکی بانەیی کە لە دەزگای "دادوەری" کرماندا ئیش دەکات بە سەریان دەکاتەوە و کچەکەی نەرگس کە ئێستە سمتی پڕە و مەمکی قۆرت و دەنگی ناسک! خوازبێنی دەکات و دەبێتە دەرگایەکی تۆزێک ڕێزمەندانەتر لە پێشوو بۆ دەرچوونی ڕۆستەم بێ "خان" و مان لە بەرزەخ و ڕۆشتن بەرەو نادیار یان دۆزەخ! ێک کە دۆخی هەنووکەی تێدا درێژە پێ بدات!\nباوكسالاری و خانخانێتی\nوەک لەم گێڕانەوەیەدا تا ڕادەیەک ڕوونم کردەوە نەریتە کۆمەڵایەتی و کەلتووریەکانی کورد وەکوو باوکسالاری و خانخانێتی کە دەسەڵاتێکی شکۆمەند و پیرۆز و فیۆداڵیانەی لێ شین بۆتەوە، لە گەڵ میتافیزیکی ئیسلامی - عەرەبیدا بە شەڕ دێت و بە هۆی نەهاتنە ئارای سەنتێز و بەرئەنجامێکی ڕوون و واقیعی و ئاوه‌زمه‌ندانه، چۆڵەوانییەک لە داروپەردووی ڕووخاو کە "با" تێیدا کرژی کڵافە کردووە و ڕایدەژەنێت لە بەر دەممانە کە عەشقی نەرگس و خودی نەرگس دەکوژن چوونکوو خوێنی نەرگسیان بەلاوە پیرۆزە و لەم سەریشەوە ئیسلامیان قبووڵ نەکردووە و نوێژ بە تەواوەتی ناکەن چوونکوو ڕەسەنایەتیان نابێ لەکیس بدەن، بۆیە وەکوو دەرکەوتەیەکی هێمایینی ئەم کردەوەیە نەرگس لە بانە بە جێ دێڵن و لەو ماڵەی کە بەکرێ گرتبوویان، لەنهۆمی سەرەوەدا دەینێژن و ئەرکی سەردانیکردن و پاسەوانییەکەی دەدەنە دەست ژنەقەرەجێک، دواتر ژنە چ گێڕانەوەگەل و چ دیرۆکگەل و چ ئووستوورەگەلێک لە گڵکۆی نەرگس ناهۆنێتەوە! لە گڵکۆی عاشقێکەوە دەبێتە نەزەرگە و قسنە کۆنێک کە فریشتەکان و خزری زیندوو بەسەری دەکەنەوە و ژنە قەرەجیش لەم پێشانگا ئەفسووناوییەی کە ڕێکی خستووە پارە و دەسکەوت و حەوجەگەلێکی زۆر بەری دەکەوێت!\nبەرهەمهێنانەوەی ماناكای پیرۆزی\nئەمەش وەکوو ئاماژەیەکە بۆ درێژبوونەوە و بەرهەمهاتنەوەی ماناکانی پیرۆزیی تاقم و توێژێک لە ژێر ناوی خان و خێڵ و فیۆداڵ کە لە گەڵ ڕەهەندێکی ئوستوورەیی بە ناوی مردن تێکەڵ بووە و گێڕانەوەی لە ناو سیستەمێکی مانایی دیکەدا بەردەوام دەبێت و ئەمجارە لە نهۆمی سەرەوەیە بە هەندێ گۆڕانکارییەوە، ئایا گۆڕانکارییەکە ئەرێنی و پێشکەوتووانەیە؟ ئایا سیستەمی خانخانی بەهۆی دیتنەوەی کوڕەی بانەیی کە لە ناو دەزگای دادوەریدا ئیش ئەکات و بنەماڵەی ڕۆستەم خان و گەڕاندنەوەی ڕێز و هاوسەرگیری لەگەڵ کچەکەی نەرگس درێژ دەبێتەوە؟ یان نا ئەوە بەشی سەرەوەی هەرەمەکەی کە کەوتووەتە شوێنێکی دوورەدەست و هیوای هەستانەوەی ڵی ناکرێت؟ یان نەرگس و مەزارەکەی لە بانە دەبن بە سیستەمێکی مانایی و میتافیزیکی بۆ لەبندانی زیاتری خانخانێتی؟ نەرگسێک کە بە خۆشەویستیی بۆ بۆرەپیاوێک یەکەمین گورزی لە سیستەمەکەی باوکی دا! یان نا دەبێت بە بەرهەمهێنانەوەی ڕۆحێکی بەرگری و جوانیپەرستی لەناو خەڵکی ئاسایی و ڕایەت دژی دۆخی زاڵ و سەپاو؟.\nپه‌راوێز و سه‌رچاوه‌کان:\n1 و 2-خوش امدی،ابراهیم یونسی،ل316و317و318 ساڵی1381\n3- وشەیەکی دێهاتەکانی دەڤەری کرماشان کونارۆشنا=کونا رۆچنە=کڵاورۆچنە\n4-بەیت و کۆڵەکەی سەرەکی مۆسیقای کوردیی کە وەگێڕیی عەشق و هیجران و جەنگ وحەماسەت دەکات.


چاوپێکەوتنی شاسوار عەبدولواحید لەگەڵ ماڵپەڕی درەو میدیا\nشاسوار عەبدولواحید سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ ڕایگەیاند کە بڕوای وانییە لە پەرلەمانەوە گۆڕانكاری بكرێت و پەرلەمانیش بەشێكە لەو گۆڕانكاریانە کە پشتی پێ دەبەستن و بەڵام لای ئەوان تاکە ڕێگە نییە کە پەنای بۆ ببەن.\nسەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ، شاسوار عەبدولواحید لە چاوپێکەوتنێکدا کە لەگەڵ ماڵپەڕی درەو میدیا ئەنجامی داوە سەبارەت بە ئایندەی جوڵانەوەکە و ڕۆڵی لە هەرێمی کوردستان ڕایگەیاندووە " ئێستا كە هاتوینەتە پێشەوە دەمانەوێت وەك هێزێكی بەدیل بۆ یەكێتی‌و پارتی رۆڵ ببینین، ئەم قسەیەی من رەنگە ئێستا هەندێك كەس بە گاڵتە تێیبگات هەروەك كاتی ریفراندۆمەكە، بەس من دڵنیاتان دەكەمەوە كە 10 ساڵی تر یان 5 ساڵی تر یان 4 ساڵی تر ئەنجامی ئەم بۆچونەی من دەبیننەوە، دەبینیت هێزی بەدیلی راستەقینە بۆ یەكێتی‌و پارتی دروست دەبێت، بۆیە ئێمە رەخنە دەگرین".\nدرەو میدیا: ئێوە وەك جوڵانەوەی نەوەی نوێ لەماوەی رابردوودا بەر لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەكان رەخنەی زۆرتان لە ئەدای كاری پەرلەمان دەگرت، هەندێكجار لەجێی نەبووان ناوتان دەهێنا، چۆن بوو بڕیارتاندا بەشداری هەڵبژاردن بكەن؟ ئایا بڕواتان بە خەباتی پەرلەمانی هەیە؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئەگەر دەقیقتربین لەسەرەتادا زیاتر رەخنەكانمان لە هێزە سیاسییەكان بووە، پێشئەوەی بێمە ناو سیاسەت لەڕێگەی ئەو دامەزراوە ئیعلامییەی كە پشتیوانمان كردووە، ماوەی حەوت ساڵ لە 2011 تائێستا كە 2018یە توانیومانە رۆڵی هێزێكی زۆر زۆر كاریگەرمان هەبێت، كە حزبی سیاسی نەبووە، بەڵام وەكو هێزێكی رەخنەگر دەركەوتووە وەكو دامەزراوەیەكی بەهێزی چاودێریكەر بەسەر حكومەتەوە دەركەوتووە، بەردەوام لەڕێگەی ئەو دامەزراوە میدیاییەوە توانیومانە چاودێری حكومەت بكەین، رەخنەی لێبگرین، بەتایبەتتر رەخنە لە هێزەكانی دەسەڵات بگرین، بەوپێیەی ئەوان بەرپرسی یەكەمن لە دەسەڵاتی جێبەجێكردن لە هەرێمی كوردستان، بەرپرسن لە زۆر سێكتەری تری ئەم هەرێمە، لەپاڵ ئەمانەشدا كە هاتوینەتە ناو پرۆسە سیاسییەكەوە بەڕاستی بۆیە هاتووین لەبەرئەوەی تێبینیمان لەسەر هێزەكانی تر هەیە، ئەگەرنا بەتەنها پێمانوابوایە هێزەكانی تر لەسەدا سەد كامڵن‌و هیچ عەیبێكیان نیە، ئێمە ئەم هێزەمان دروستنەئەكردو پشتیوانی ئەوانمان دەكرد وەكو چۆن پێشتر گۆڕان لەسەردەمی كاك نەوشیرواندا بەجۆرێك لە جۆرەكان پشتیوانیمانكردووە، پێمان وابووە هێزێكی كامڵ بووە، كێشەی نەبووەو پێویست بووە پشتیوانی بكەین، بۆیە رەخنەی ئێمە پێشتر لەئەدای حزبەكان بووە، یەكێتی‌و پارتی بەدەرەجەی یەك، كە بەرپرسن لەو هەموو نەگبەتی‌و نەهامەتییەی بەسەر كورددا هاتووە، هێزەكانی تر بەدەرەجەیەكی تر كە نەیانتوانیوە وەك بەدیل خۆیان تەرح بكەن بۆ یەكێتی‌و پارتی، هێزێكی ئازاو خاوەن بڕیار نەبوون كە بتوانن شوێنی یەكێتی‌و پارتی لەق بكەن، رەخنەمان لەوە بووە، ئێستا كە هاتوینەتە پێشەوە دەمانەوێت وەك هێزێكی بەدیل بۆ یەكێتی‌و پارتی رۆڵ ببینین، ئەم قسەیەی من رەنگە ئێستا هەندێك كەس بە گاڵتە تێیبگات هەروەك كاتی ریفراندۆمەكە، بەس من دڵنیاتان دەكەمەوە كە 10 ساڵی تر یان 5 ساڵی تر یان 4 ساڵی تر ئەنجامی ئەم بۆچونەی من دەبیننەوە، دەبینیت هێزی بەدیلی راستەقینە بۆ یەكێتی‌و پارتی دروست دەبێت، بۆیە ئێمە رەخنە دەگرین.\nپەرلەمانیش بەشێكە لەو گۆڕانكاریانە كە ئێمە پشتی پێ دەبەستین، بەڵام تاكە رێگا نیە كە ئێمە پەنای بۆ دەبەین، پێمانوایە لە پاڵ پەرلەماندا زۆر زۆر شتی دیكە هەیە كە دەتوانین بیكەین، بەڵام كێشەی سەرەكیمان ئەوەیە كە ئایا پشتیوانی خەڵك چەند هەیە بۆ ئیمە، ئەبێ لەسەرەتادا پشتیوانی خەڵك بەدەستبهێنین، قەناعەت بە خەڵك بكەین كە ئێمە هێزێكی راستین وەكو هێزەكانی تریان لێناكەین، لە نیوەی رێگا بەجێیان ناهێڵین، راستگۆ دەبین لەگەڵیاندا، ئەمەش كاتی دەوێت، كە هەموو خەڵك یان زۆرینەی خەڵك باوەڕی پێدەهێنێت، بەس ئەوكاتەی كە خەڵك باوەڕمان پێدەهێنێت بیر لە هەموو رێگەیەك دەكەینەوە بۆ گۆڕانكاری راستەقینە لەم وڵاتەدا.\nدرەو میدیا: لەسەرەتای راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنی 30ی ئەیلولدا راتانگەیاند بایكۆتی حكومەت‌و پەرلەمان دەكەن، بەڵام دواتر پاشگەزبونەوەو بڕیارتاندا بچنە پەرلەمان، ئەمە هۆكارەكەی ئەوەبوو ئێوە بەوردی دیراسەی ئەوەتان نەكردبوو كە بەپێی یاسای كورسییەكانتان پڕدەكرێتەوە ؟\nشاسوار عەبدولواحید: نەخێر ئەگەر بە وردی دیقەتی پەیرەوی ناوخۆی پەرلەمان‌و پەیڕەوە هەمواركراوەكەو هەموو ئەو یاسایانە بدەیت كە پێشتر دەرچووە، بەهیچ شێوەیەك هیچ یاسایەكی وانیە كە بڵێت هێزێكی سیاسی نەچێتە پەرلەمان كورسییەكەی دەدرێتە هێزێكی دیكە، باسی هێزێك نەكراوە كە بایكۆت بكات، بۆ نموونە لە خولی رابردوودا 2014 بزوتنەوەی گۆڕان بۆ ماوەیەكی زۆر نەچووە پەرلەمان، جێگەكەشی پڕنەكرایەوە، لەبەرئەوەی بەهیچ شێوەیەك بە یاسا باسنەكراوە كە ئەو كورسیانە دەدرێن بە هێزێكی تر.\nدرەو میدیا: كەواتە بۆچی پاشگەزبونەوە، پەلەتان كرد لەو بڕیارەدا؟\nشاسوار عەبدولواحید: نەخێر پەلەپەل نەبووە، ئێستاش بڕیار ئەگەر بەدەست من بێت بەتەنها شتێكی شەخسی خۆم بێت، نەئەچوینە پەرلەمان، پێموایە ئەبێ هەڵوێستی توندت هەبێت، هەڵوێستی روونت هەبێت بۆ ئەوەی سەرنجی هەموو دونیا بەلای خۆتا رابكێشیت، هەمیشە ئەبێت كارێكی جیاواز بكەیت، نەك هەمان ئەو كارانە بكەیت كە ئەوانی تر كردویانەتەوە.\nئەگەر وەڵامت بدەمەوە بۆچی ئێمە پاشگەزبوینەوە لەو بڕیارە، لەبەر دوو هۆكار بوو، یەكەم: دەنگدەران‌و بنكە جەماوەرییەكەمان بووە، كە خۆت ئەزانی سەرو 100 هەزار كەس دەنگی داوە بە ئێمە، ئەو خەڵكە بەشی هەرەزۆری پێی باش بووە بچینە پەرلەمان‌و لە پەرلەمان بەرگری لێبكەین، خۆ تەنازولكردن بۆ خەڵكی خۆت فەزیلەیە، عەیبە نیە، بەتایبەتیش ئێمە دەنگەكانمان نەفرۆشتووە بچینە وەزارەت‌و پۆستی پێوەربگرێن، دووەم: جۆرێك لە داواو سەردانی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، كە هەموویان پێیان باش بوو ئێمە بچین بەشداربین لە پەرلەمان، ئەمەش بەهەمان شێوە گوێگرتن لە خەڵكی تر‌و بەدەمەوەچونی ئەوانەی خۆیان بە دڵسۆز دەزانن، بچیت باشترە، ئەوە عەیبە نیە، ئەم چوار ساڵە وەك دوا چانس دەیدەینەوە بەم سیستمە سیاسییە.\nدرەو میدیا: وەك خۆت بڕوات بەوە هەیە لە پەرلەمانەوە گۆڕانكاری بكرێت؟\nشاسوار عەبدولواحید: من راستگۆبم لەگەڵتاندا نەخێر، بەڵام ئەو رۆژەی ئەو بڕیارەماندا، كە چوینە سەهۆڵەكەی سلێمانی گەنجێك هاتە لام وتی خۆزگە ئەو بڕیارەتان نەدایە، وتم بۆ، وتی وەڵاهی ئیوە ئەگەر بچنە پەرلەمان ئەگەر هیچیشتان پێنەكرێت خۆ من ئێستا دینارم لە گیرفاندا نیە، ئەم دەسەڵاتە ئەو هەموو زوڵمە لە ئێمە دەكات، وتی بەس بچنە پەرلەمان دوو دیفاعمان لێبكەن ئیمە دڵمان پێی خۆشە، زۆرجار رەنگە خەڵك هەر حەزبكات تۆ دەنگی ئەو بیت، پشتگیری ئەو بكەیت‌و هەڵوێستت هەبێت، بەڵام لەپاڵ پەرلەماندا ئەتوانین بەردەوام كار لەسەر هێڵەكانی تر بكەین، لەوانە شەقام، خۆپیشاندان، خەباتی مەدەنی، دەرەوە، كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، مانای ئەوە نیە كە دەچینە پەرلەمان خەتەكانی تر فەرامۆش دەكەین.\nدرەو میدیا: لەدوای راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنەوە ژمارەیەك لە كونسوڵی وڵاتان سەردانی ئیوەیان كرد، قسەی ئەوان بوو وایكرد ئێوە لە بڕیاری بایكۆتی پەرلەمان پاشگەز ببنەوە ؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئەوان زۆر بەڕوونی شتێكیان بە ئێمە وتووە، ئەڵێن مەبەستمانە ئەم چوار ساڵە وەكو دوا دەرفەت، لەگەڵ ئەو بەڵێنانەی كە پێماندراوە لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە، كە چاكسازی بكەن، چاكسازی ریشەیی بكەن بەتایبەت لە دوو بواردا، یەكەم: مەلەفی پێشمەرگە كە بەڵێنیانداوە وردەوردە لانی كەم هەندێك لە لیواكان بكەن بە هێزی سەربەخۆ.\nدرەو میدیا: ئەوان بەڵێنیان داوە پێشمەرگە بێلایەن بكەن؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئەوان بەڵێنیانداوە ئەگەر لەسەدا سەدیش نەبێت، بەشێكی زۆری بێلایەن بكەن، بەحساب بەڵێنی یەكێتی‌و پارتییە بۆ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، بەتایبەتی بەریتانییەكان‌و ئەمریكییەكان، بەشێك لە ئەڵمانییەكانیش لەسەر خەتن‌و ئاگادارن.\nدرەو میدیا: ئەی بەڵێنی دووەمی یەكێتی‌و پارتی بۆ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی چییە ؟\nشاسوار عەبدولواحید: دووەم: مەلەفی دارایی، نەوت‌و پارە، بەڵێنیانداوە چارەسەری بكەن‌و لەگەڵ بەغداد رێكبكەون‌و لانی كەم بەشێكیان موچەكانیان بخرێتە سەر بەغداد، حەزئەكەم راستگۆبم لەگەڵتاندا ئێمە هێزێكی سیاسی تازەین، نامانەوێت ئینتباعێكی وا نیشان بدەین كە ئێمە هێزێكی یاخین‌و لە سیاسەت نازانین، ئێمە مامەڵە لەگەڵ ئەمری واقیعدا دەكەین، ئەمانە 27 ساڵە حوكم دەكەن، پێمانوایە چوار ساڵی تریش بۆ ئەوەی درۆكانیان لای كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كەشف بێت، ئاساییە ئێمە كەمێك قوربانی دەدەین، من پێموایە ئەمانە هیچ ناكەن، راست ناكەن، دەمەوێت پێتبڵێم لەبەر چەند هۆكارێك یەكێتی‌و پارتی بە هیچ شێوەیەك ریفۆرم‌و چاكسازی ناكەن، یەكەم: ئەگەر یەكێتی‌و پارتی چاكسازی لە هێزەكانی پێشمەرگەدا بكەن، ئەوا ئەبێتە هێزێكی نیشتیمانی‌و هەموو دەقەیەك ئەگەری ئەوەی هەیە كودەتا بەسەر یەكێتی‌و پارتیدا بكەن‌و رێك پشتملی ماڵی بارزانی‌و تاڵەبانی بگرن‌و بیانخەنە زیندانەوە.\nدرەو میدیا: بۆچی ناوی دەنێی كودەتا؟\nشاسوار عەبدولواحید: لەبەرئەوەی هێزی نیشتمانی زانی سەركردەی وڵاتەكە خیانەتی لە خەڵكەكەی كردووە قبوڵی ناكات‌و دەیانگرێت‌و دەیانخاتە زیندانەوە، دووەم: ئەگەر ئەمانە ریفۆرم لە مەلەفی ئابوریدا بكەن، هەرچی كۆمپانیاكانیانە توشی ئیفلاس ئەبێت، سێیەم: ئەگەر ئەمانە ریفۆرم لە دادگاكاندا بكەن بەپەلە هەموو داوەرەكان‌و ئەو خەڵكە ئازایانە بەرپرسی ئەنجومەنی دادوەری بن، فەرمانی دەستگیركردن بۆ بنەماڵەی بارزانی‌و تاڵەبانی‌و بەشێكی زۆری سەركردەكانی یەكێتی‌و پارتی دەردەكەن، لەبەرئەوە ریفۆرم لە سیستمی دادوەریدا ناكەن، چوارەم: ئەگەر ئەمانە ریفۆرم لە سیستمی تەندروستیدا بكەن هەموو كۆمپانیای دەرمانەكانیان ئیفلاس دەكات، پێنجەم: ئەگەر ئەمانە ریفۆرم لە خوێندنی باڵاو پەروەردەدا بكەن، هەرچی عەمیدو بەڕێوەبەری بەش‌و ئەو مامۆستایانە هەیە ئەو بەشەیان كە بەهۆی وەلائی حیزبی پێگەیان هەیە لەناو زانكۆكاندا هەموویان لادەبرێن‌و مامۆستای بەتوانا دەچنە شوێنیان كە وەلایان بۆ یەكێتی‌و پارتی نیەو وردەوردە زانكۆكان ئەبوژێنەوە، خوێندكاران‌و گەنجەكانمان فێری شت ئەبن، كە ئەمەش لە زیانی یەكێتی‌و پارتییە، چونكە هەمیشە حەز ئەكەن گەنج هیچ نەزانێ، بۆیە من پێموایە یەكێتی‌و پارتی ریفۆرم ناكەن، بەڵام ئێمە وەك وەڵامدانەوەیەك بۆ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی‌و دەنگدەرەكانی خۆمان با بزانین ئەم چوار ساڵەش چی دەكەن، كردیان‌و خزمەتی میلەتەكەمانیان كرد، خێر عەلا خێر، نەشیان كرد ئەوە ئێمە چوار ساڵی تر موبەریرمان بەدەستەوەیە هەم لەناوخۆ، هەم لە دەرەوەی وڵات، كە قەناعەت بەوانە بكەین یەكێتی‌و پارتی خێریان تیانەماوە‌و پێویستە ئەم دوو بنەماڵەیە بگۆڕدرێن‌و لە دەسەڵات دوربخرێنەوە.\nدرەو میدیا: پەنابردن بۆ ئەمریكاو كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە چارەسەركردنی كێشەكانی ناوخۆی كوردستان بە واتای نائومێدبوونە لە هەنگاوە ناوخۆییەكان بۆ چاكسازی؟\nشاسوار عەبدولواحید: نا، ئەوە مانای بێهیوابوون نییە لە ناوخۆ، لە یەكەم كۆنگرەی نەوەی نوێدا بە ئاشكرا وتمان، ئێمە پێویستە لەپاڵ ناوخۆدا بە هێڵێكی هاوتەریب لە دەرەوە كاربكەین، بەهەردوو خەتەكە هەوڵبدەین گۆڕانكاری لە هەرێمی كوردستاندا بكرێت، نە بەتەنها لە ناوخۆدا دەكرێت، نە بەتەنها لەدەرەوەدا دەكرێت، بەتەنها لە ناوخۆدا نمونەی گۆڕانمان هەیە، كاك نەوشیروان ئەو كارە گرنگەی كرد لە رابردوودا لە 2009 بۆ 2013 ، بەڵام گۆڕان لەبەرئەوەی بەجۆرێك لەجۆرەكان دەرەوەی فەرامۆش كردبوو، نەیتوانی ئەو هێزە جەماوەرییە زۆرە وابكات كە گۆڕانكاری لە هەرێمی كوردستاندا بەدەستبهێنێت، بەپێچەوانەشەوە نمونەی ئەحمەد چەلەبیمان هەیە لە 2003 ئەمریكا هێنایەوە پشتگیرییەكی زۆر زۆری كرد بە فڕۆكە لە ناسریە دایانگرت، خەڵكێكی زۆریشیان بۆ كۆكردەوە، بەڵام دوایی لە هەڵبژاردنەكاندا دوو كورسی هێنا، واتا دەبێت لەناوەوەو دەرەوە پاڵانسێك دروست بكەیت.\nدرەو میدیا: واتا تۆ ناتەوێ وەكو ئەحمەد چەلەبی بە سواری تانكی ئەمریكی بچیتە سەر كورسی سەرۆكایەتی؟\nشاسوار عەبدولواحید: من پێموایە هەتا خەڵكت لەپشت نەبێت هەر پۆستێك وەربگرێت پۆستەكەت شكڵییەو خۆشت كەسێكی لاواز دەبێت، سەركردەی سیاسی ئەو سەركردەیە كە خۆی بتوانێت دڵی جەماوەر بەدەستبهێنێت، كە خەڵكت لەپشت بوو، بەهێز دەبیت‌و ئەتوانیت بڕیاری بەهێزیش بدەیت، ئەگەر خەڵكت لەپشت نەبێت، پۆستت بدەنێ هەمیشە لاواز دەبێت.\nدرەو میدیا: ئێوە زۆر بایەخ بە پەیوەندییەكانتان دەدەن لەگەڵ ئەمریكاو وڵاتانی ئەوروپا، ئایا هیچ پەیوەندییەكی هاوشێوەتان لەگەڵ ئێران‌و توركیا هەیە ؟\nشاسوار عەبدولواحید: تائێستا یەك دووجار لە كونسوڵیەتی توركی‌و ئێرانییەوە ویستراوە پەیوەندیمان پێوە بكەن، ئێمە پێمانوتون دەرگامان كراوەیە هەر لایەكێك بیەوێت سەردانمان بكات سروشتییە، بەڵام تائێستا هیچ كۆبونەوەیەكی ئاشكراو نهێنیمان لەنێواندا نەبووە، لەبەرئەوەی ئێمە حەز ئەكەین شتەكانمان بئاشكرا بێت، پێموایە چەنێك وڵاتانی ئەمریكاو ئەوروپاو كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی گرنگن بۆ هەرێمی كوردستان، ئەوەندەش توركیاو ئێران گرنگن، دەبێت كورد پەیوەندییەكی عاقڵانەی لەگەڵ توركیاو ئێراندا هەبێت، هەرێمی كوردستان نابێت ببێتە داردەستی توركیا دژی ئێران‌و ناشبێت ببێتە داردەستی ئێران دژی توركیا، هەرێمی كوردستان گرنگە برەو بە پەیوەندییە ئابورییەكانی بدات لەڕێگەی پەیوەندییە ئابورییەكانییەوە دەتوانین پەیوەندیەكی زۆر باشمان هەبێت لەگەڵ توركیاو ئێران، لەڕێی ئابورییەوە ئەتوانین وا بكەین خەڵكی ناوچەكەمان ژیانێكی خۆشتریان هەبێت، ئەمە وادەكات پەیوەندییەكی باشمان لەگەڵ توركیاو ئێران‌و تەنانەت لەگەڵ بەغداش هەبێت، سەبارەت بە پەیوەندییەكانیشمان رەنگە لەئێستادا حەساسییەتێك هەبێت، رەنگە ئەوان پێیانوابێت ئەوەی یەكێتی‌و پارتی بۆیان دەكات كەسی تر بۆیان ناكات.\nدرەو میدیا: ئێستا ئێوە بەدیلی پارتی‌و یەكێتی نین لای ئێرانییەكان ؟\nشاسوار عەبدولواحید: پێموایە ئێران‌و توركیا مامەڵە لەگەڵ ئەمری واقیعدا دەكەن، ئەگەر هێزێك دروست ببێت خەڵكی لەگەڵ بێت مامەڵەی لەگەڵ دەكەن.\nدرەو میدیا: بەڵام بزوتنەوەی گۆڕان هێزێكی نوێ بوو خەڵكیشی لەپشت بوو، بەڵام ئێران مامەڵەی لەگەڵ نەكرد ؟\nشاسوار عەبدولواحید: بزوتنەوەی گۆڕان هەندێك حاڵەت هەبوو ئیتر بە هەڵەی ناودەنێی چی ناودەنێی، پەیوەندییە دیپلۆماسییەكانی فەرامۆشكردبوو، ئێمە ئەوە ناكەین، ئێمە باوەڕمان پێیەتی، بەڵام جارێ با پشتیوانی خەڵكی بەدەستبهێنین ئەوكات ئەو پشتیوانی خەڵكە بەكاردەهێنین بۆ خێر بۆ میللەتەكەمان، بۆ ئیستقراری ئەم ناوچەیە.\nدرەو میدیا: ئێوە بەهیچ شێوەیەك ناسڵەمنەوە لە دروستكردنی پەیوەندی لەگەڵ ئێرانییەكان ؟\nشاسوار عەبدولواحید: بەهیچ شێوەیەك، ئەوەی كە وابڵێت دیارە لە سیاسەت نازانێت، من ئێستا درۆی بەر ئیعلام ناكەم، هەر هێزێك لە كوردستان دەسەڵاتی بەدەست بێت، ئەبێ پەیوەندییەكی باشی هەبێت لەگەڵ وڵاتانی دراوسێدا، لەگەڵ بەغدادا، چونكە تۆ ناتوانی، خەڵكی شاسوار عەبدولواحید هەڵنابژێرێت بۆ ئەوەی هەموو رۆژێك كوڕی خەڵك بدات بە كوشت، بۆ ئەوەی شەڕبكەین بۆ ئەوەی لە برسا بمرین، خەڵك خواخوایەتی وڵاتێكمان هەبێت ببوژێتەوە، ئابورییەكی باشی هەبێت، هێڵی شەمەندەفەرمان هەبێت لەنێوان هەولێرو سلێمانی‌و دهۆك‌و بەغداو ئەنقەرەو تاراندا، خەڵك دەیەوێت ژیانێكی خۆشی هەبێت، ئێمە ئەگەر ئیش بكەین بە عەقڵیەتی ئابوری‌و پێشخستنی ئەم وڵاتەوە مامەڵە لەگەڵ هەموولایەكدا دەكەین، نەك بە عەقڵی ئەوەی كە شەڕبكەین، لەهەمان كاتدا نابین بەداردەستی هیچ وڵاتێك بۆ ئەوەی برا كوردەكانمان لە وڵاتەكانی ئەواندا بكوژرێن، لەهەمانكاتدا رێز لەسنوری خۆمان‌و ئەوانیش دەگرین‌و وا دەكەین كە ئەم ناوچەیە جۆرێك لە هێمنی پێوە دیار بێت، ئەمە سیاسەتێكی عاقلانەیە دوور لە عاتیفە دوور لە دروشم، هەرێمی كوردستان شەڕی ئێران‌و توركیای پێناكرێت، بەڵام دەتوانین ئابورییەكی بەهێزمان هەبێت وا بكەین ئەو وڵاتانە حورمەتمان بگرن، وردەوردە ئەم پەیوەندییە ئابورییە ببێتە هۆی پتەوكردنی پەیوەندی سیاسی‌و ئیداری‌و واش بكەین كە رێزمان لێبگیرێت.\nدرەو میدیا: لەسەر ئاستی ناوخۆ پەیوەندیتان لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان چۆنە، وەك دەردەكەوێت تائێستا (پارتی دیموكراتی كوردستان‌و یەكێتی نیشتمانی كوردستان‌و بزوتنەوەی گۆڕان) نایانەوێت بە فەرمی دان بە ئێوەدا بنێن وەك هێزێكی سیاسی ؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئەگەر وابێت ئێمە پێمان خۆشە، هەمولایەك باش دەزانێت یەكێتی‌و پارتی‌و گۆڕان تەعامول لەگەڵ حزبدا دەكەن یەك كورسی هەیە " لەگەڵ رێزمدا بۆیان" بزوتنەوەی گۆڕان لەدوای هەڵبژاردنی 12ی ئایار مامەڵەی لەگەڵ هەندێك حزبدا دەكرد كە یەك كورسی یان كورسیشی نەبوو، كە مامەڵە لەگەڵ ئێمەدا ناكەن ئەمە خاڵێكی بەهێزی نەوەی نوێیە، مانای وایە هەموو ئەو هێزانە ترسیان لە ئێمەیە، ئەگەر بیرتان بێت بزوتنەوەی گۆڕان سەرەتا كەس هەر باسی نەدەكرد، دوای دوو- سێ ساڵ دوای ئەوەی 25 كورسییەكەی بەدەستهێنا، ئینجا گۆڕان یەك كۆبونەوەی كرد لەگەڵ سەرۆكی پارتی، ئەمە خاڵی بەهێزە بۆ نەوەی نوێ، یەعنی ئەگەر هێزێك هیچ نەبێت خەڵك بۆ حەساسیەتی هەیە بەرامبەری، ئێمە یەكەم خۆمان بڕیارئەدەین‌و ئەزانین چی دەكەین‌و چۆن مامەڵە دەكەین، كاردانەوەی هێزەكانی ترمان بەلاوە گرنگ نییە هێندەی جێبەجێكردنی بەرنامەو ئەجێنداكەی خۆمانمان بەلاوە گرنگە، پێمانوایە ئەمری واقیع دەسەپێنرێت، غاندی قسەیەكی زۆر جوانی هەیە دەڵێت: "سەرەتا فەرامۆشت دەكەن، دوایی دژایەتیت دەكەن، دوایی دانت پیادەنێن"، ئێمە فەرامۆشكردنەكەمان بینی، دژایەتیەكەشمان بینی، ئێستاش بەشێكی باش لە دانپێداننانەكە دەبینین.\nدرەو میدیا: هەست ناكەن بەشێك لە نیگەرانی بزوتنەوەی گۆڕان بەهۆی دەستبردنی ئێوەیە بۆ گوتارو بەرنامە سیاسییەكەی نەوشیروان مستەفا، تۆ خۆت بە میراتگری فیكری نەوشیروان مستەفا دەزانی ؟\nشاسوار عەبدولواحید: من هیچ پەیوەندییەكی خراپم لەگەڵ بزوتنەوەی گۆڕان‌و هیچ سەركردەیەكی بزوتنەوەی گۆڕان نیە هەتا كوڕەكانی كاك نەوشیروانیشدا نیە، تەحەدای هەر هەموویان دەكەم بێن‌و بڵێن شاسوار شتێكی شەخسی لەگەڵ ئێمەدا هەیە، من تەنها هەندێك تێبینیم هەبووە لەسەر هەندێك سەركردەی بزوتنەوەی گۆڕان، باسیشم كردووە‌و نەمشاردوەتەوە، بۆ نمونە وتومە بزوتنەوەی گۆڕان دەبوو لە پرسی ریفراندۆم هەڵوێستێكی تری هەبوایە، لە 16ی ئۆكتۆبەر هەڵوێستی تری هەبوایە، لەیاسای سەرۆكایەتیدا هەڵوێستی تری هەبوایە، ئەمانە دوژمنایەتی نیە.\nدرەو میدیا: بەڵام هەندێك كەس لە بزوتنەوەی گۆڕان ئێوە تۆمەتبار دەكەن بەوەی دروستكراوی یەكێتی‌و پارتین بۆ لێدانی بزوتنەوەكەی ئەوان؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئەوەشی دەڵێن نەوەی نوێ دروستكراوی یەكێتی‌و پارتییە، ئەوە هەمان ئەو قسانەیە كە لەسەرەتای دروستبوونی بزوتنەوەی گۆڕاندا یەكێتی‌و پارتی بە گۆڕانیان دەوت، بیرتانە لە ساڵی 2009 پارتی بەئاشكرا دەیوت ئەمە ریككەوتنی نهێنی نێوان نەوشیروان مستەفاو جەلال تاڵەبانییە بۆئەوەی هەندێك دەنگ بەرن دواتر كۆی بكەنەوەو بۆ موئامەرە لە پارتی، بیرتانە یەكێتی دەیوت ئەوە نەوشیروان مستەفاو مەسعود بارزانی رێككەوتوون دەنگی یەكێتی پەرت پەرت بكەن، بۆ ئەوەی یەكێتی لاواز بكەن، بۆ ئەو قسانە هەمان ئەو قسانەیە كە پێشتر یەكێتی‌و پارتی ئاڕاستەی بزوتنەوەی گۆڕانیان دەكرد، هەموو ئەمانەی بە ئێمە دەوترێت هیچ بەهایەكی نییە، رۆژگار دەیسەلمێنێت كە ئێمە كێین‌و كێ نین، لە رابردوودا ئێمە پرۆژەیەكی میدیاییمان هەبووە حەوت ساڵە، هەموو خەڵك دەزانێت لە هەڵبژاردنەكاندا لە ریفراندۆم‌و خۆپیشاندەكاندا پشتی كێمان گرتووە، ئێمە پشتی دەسەڵاتمان گرتووە، یان پشتی خەڵك‌و هێزە ئۆپۆزسیۆنەكانمان گرتووە، ئایا ئێمە داردەستی دەسەڵات بووین لە رابردوودا یان ئێمە هێزێكی ئازابووین‌و بەرەو رووی دەسەڵات وەستاوینەتەوە، تەقەمان لێكراوە، بینامان سوتێنراوە، گەنجەكانمان‌و رۆژنامەنووسەكانمان دەركراون، لە هەولێر لە سلێمانی خراونەتە زیندانەوە، ئایا گومانێك ماوە لەسەر ئێمە كە خەڵكی پرسیاری لێبكات؟ خەڵكی بە ویژدانی واقیعی؟ پێموایە نەخێر.\nسەبارەت بەو خاڵەشی كە باستكرد، كە ئێمە خۆمان بە میراتگری نەوشیروان مستەفا دەزانین بەحساب ئەوان وادەڵێن‌و رەنگە ئەمە حەساسیەتی دروستكردبێت، پێموایە وانییە كاكە گیان، یەكەم من خۆم بە شەخسی كوڕی وەستا واحیدی كەبابچیم، گەنجێك بووم لەناو بازاڕو خوێندنم تەواوكردووەو هاتومەتە بزنس‌و میدیاو ئێستاش هاتومەتە سیاسەتەوە‌و حەزدەكەم شوێنپەنجەم دیار بێت لەم وڵاتەدا وەكو خۆم، وەكو شاسوار عەبدولواحید خۆم بە میراتگری هیچ كەسێك نازانم، بەڵام رێز لە هەموو ئەو خەڵكە باشانە ئەگرم كە لەم وڵاتەدا شوێنپەنجەیان دیاربووە، یەعنی من پێم سەیرە ئەو برادەرانەی گۆڕان بۆ پێیانناخۆشە ئەگەر یەكێك بەڕێزەوە باسی كاك نەوشیروان بكات، بۆ پێیانناخۆشە ئەگەر یەكێك بڵێت وەڵا كاك نەوشیروان فڵانە كاری باشی كردووە، من هەبووە نمونەی مام جەلالم هێناوەتەوە، رەنگە لەشوێنێكی تردا نمونەی كەسێكی تری بنەماڵەی بارزانیم هێنابێتەوە ئەگەر پێویست بكات، بۆچی ئەبێت ئەمانە پێیانوابێت ئێمە بەردەوام خوانەخواستە جنێو بەیەكتری بدەین، بۆچی ئێستا ئەو برادەرانەی گۆڕان حەزدەكەن من جنێو بە كاك نەوشیروان بدەم وەك لەوەی وەسفی بكەم، ئایا ئەمە ئەگەر نەخۆشی نەبێت چییە. پێموایە ئەبێت ئەوان شانازی بە كاك نەوشیروانەوە بكەن، ئیشێكی باشی كردووە، خەڵك هەیە كاریگەرە پێی، خەڵك هەیە سودی لە قسە‌و رەفتارەكانی بینیوە، ئەگەر رۆژێك لەرۆژان شوێنی ئەو بكەون یان قسەی ئەو جێبەجێ بكەن، مانع چییە، خۆ من پێموایە ئەگەر بزوتنەوەی گۆڕان، ئەمانەی لەدوای كاك نەوشیروانەوە ماونەتەوە بیانتوانیایە ئەوان خۆیان میراتگری نەوشیروان مستەفا بونایە‌و بەرنامە‌و پەیڕەو و پرۆگرامی نەوشیروان مستەفایان جێبەجێ بكردایە، ئێستا من دوای ئەوان ئەكەوتم‌و هیچ پێویستیشی بەوە نەدەكرد جوڵانەوەی نەوەی نوێ دروستبكەین.\nدرەو میدیا: پێتوانییە بەشێك لە هۆكاری ئەو هەستیارییەی كە لەنێوان ئێوە‌و بزوتنەوەی گۆڕاندا هەیە، ئەوەبێت كە تێكەڵاوییەك هەیە لە گوتاری هەردولاتاندا، واتە ئێوە نەتانتوانیوە هێڵێك بكێشن لەنێوان گوتاری سیاسی خۆتان لەگەڵ گوتارەكەی ئەوان ؟\nشاسوار عەبدولواحید: نەخێر، بابەتەكە زۆر روونە، هەندێك سەركردە هەن ئیحراج بوون لەبەردەم قاعیدەی گۆڕاندا، بۆیە پێیان ناخۆشە ئێمە ئەم كارە سیاسییە ئەكەین‌و بەشێوەیەكی ئازایانەوە هەندێك پەیاممان هەڵگرتووە كە رەنگە پێشتر خودی كاك نەوشیروان باوەڕی پێی هەبوبێت، بەڵام ئەوان حەزدەكەن ئێمە هەرنەبین، رەنگمان نەبێت، دەنگمان نەبێت، دیارنەبین بۆ ئەوەی بێمەوقیفی ئەوان دیارنەبێت، ئەمە ئەسڵی موشكیلەكەیە، من پێموایە موشكیلەمان لەگەڵ بزوتنەوەی گۆڕاندا نییە، لەگەڵ دەنگدەری گۆڕانیشدا نییە، بڕۆ سەیری پەیجەكەی من بكە رۆژانە بە دەیان‌و سەدان كەس كە پرۆفایلەكەیان رەسمی نەوشیروان مستەفایە‌و پشتیوانیمان دەكەن، هیچ كێشەمان لەگەڵ دەنگدەری گۆڕاندا نییە، كێشەمان لەگەڵ بەشێك لەو قیادەیەدا هەیە، بەداخەوە كە دەیڵێم رەنگە كوڕەكانی كاك نەوشیروانیش دەیانەوێت ناو و پاشخانی نەوشیروان مستەفا بۆ بەهێزكردنی پێگەی خۆیان بەكاربهێنن‌و هەڵوێستی سیاسییان وەكو پێویست نییە‌و پێیانناخۆشە ئێمە ئەو هەڵوێستە سیاسییانەمان هەیە‌و تۆمەتمان بۆ دروستئەكەن‌و دژایەتیمان ئەكەن، ئەگەرنا من پێموایە دەبوایە ئێمە لەگەڵ بزوتنەوەی گۆڕاندا پێكەوە هەمان ئامانجمان هەبوایە‌و پێكەوە دانیشتینایە لەگەڵ هێزەكانی تردا خەریكی یەكێتی‌و پارتی بوینایە، نەك تۆمەت بۆ یەكتر دروستبكەین، بەڵام بەداخەوە ئێستا بزوتنەوەی گۆڕان نەك ئەو رۆڵە ناگێڕێت كە هەموو هێزەكانی دەرەوەی یەكێتی‌و پارتی كۆكاتەوە، ئەم سەركردایەتییەی بزوتنەوەی گۆڕان وایكردووە ناكۆكی لەناو هەموو هێزەكانی دەرەوەی یەكێتی‌و پارتیدا دروستببێت‌و هەموومانی مەشغولكردووە بە هەندێك شتی لاوەكییەوە‌و تۆمەت بۆ هێزەكانی تر دروستدەكات بەس بۆ ئەوەی بڵێ من هەم كە راستم، دەی ئەگەر تۆ راستیت فەرموو ئێستا دژی یەكێتی‌و پارتی بە، و مەچۆرە حكومەتەكەیەوە، ئێمە هەمومان دواتدەكەوین، ئێ خۆ من لەمەزیاتر چی بڵێم.\nدرەو میدیا: كەواتە ئێوە بۆ چوار ساڵی ئایندە كە ئۆپۆزسیۆن دەبن خاوەنی چ گوتارێكی نوێ دەبن، ئایا هەمان گوتارەكەی سەردەمی ئۆپۆزسیۆنبوونی گۆڕان دووبارە دەكەنەوە؟\nشاسوار عەبدولواحید: من باسمكرد، ئەگەر گریمان هەمان گوتاریش بوو، تەبعەن وانییە ئێستا رونی دەكەمەوە بۆچی وانییە، ئێ خۆ خەڵەتی چییە، ساڵی 2009 كە بزوتنەوەی گۆڕان دروستبوو گوتارێكی ئۆپۆزسیۆنبوونی هەبوو، حكومەت لە ترسی ئەو ئۆپۆزسیۆنە هەموو رۆژێك خزمەتی خەڵكی ئەكرد، هەموو رۆژێك پارەی ئەبەخشییەوە، سلفەی عەقار، سلفەی زەواج، تواناسازی، سلفەی كشتوكاڵ، ئێ ئەمە زەرەری چییە، ئەمە زەرەری چییە ئەگەر ئێمە گوتارێكی ئۆپۆزسیۆنمان هەبێت‌و فشار لە یەكێتی‌و پارتی بكەین بۆ ئەوەی خزمەتی خەڵكەكەمان بكەن، بۆ گۆڕان‌و كۆمەڵ‌و یەكگرتوو هەمان شت ناكەن، لەدنیادا وڵات هەیە پێی بوترێت دیموكراتی‌و هەموو حزبەكان راكەن بۆ حكومەت بۆ ئەوەی هەموویان پێكەوە بەشداربن‌و كێكەكە بەشبكەن‌و وەزارەت وەربگرن، ئەگەر ئۆپۆزسیۆن نەبوو حكومەت بۆ خزمەتی خەڵك بكات، نمونەی ساڵی 2014 بهێننەوە، ئێوە جەنابتان رۆژنامەنوسن، 2014 بۆ وەزعی خەڵك خراپ بوو، موچەیان بڕی، بەنزینیان گرانكرد، لەبەرئەوەی هەموو حزبەكان چونە حكومەتەوە، یەكێتی‌و پارتی منەتیان بە خەڵك نەما، پێیانوابوو كە حزبەكانیان گرتووە تەواو خەڵكیش هیچ ناڕەزایەتی دەرنابڕێت، من پێموایە ئەگەر هەمان گوتاری 2009 مان هەبێت ئەوە شانازییە‌و هیچ عەیبە نییە، ئینجا من پێتان دەڵێم نەخێر ئێمە هەندێك شتمان جیاوازە‌و هەندێك شت هەیە بەپێی ئێستا گۆڕاوە.\nدرەو میدیا: یەعنی پێتانوایە ئەگەر هەموو حزبەكان نەچنە حكومەتەوە، حكومەت ناچاردەبێت مل بۆ شەقام بدات؟\nشاسوار عەبدولواحید: بەڵێ، ئەگەر هەموو هێزەكانی دەرەوەی یەكێتی‌و پارتی نەچنە حكومەتەوە ئەتوانن لەگەڵ ئەو 65%ەی خەڵكی كە دەنگیان نەداوە فشارێكی زۆر زۆر گەورە لەسەر یەكێتی‌و پارتی دروستبكەن‌و وابكەن ئەگەر یەكێتی‌و پارتیش لانەبەن لە حكومەت، وابكەن هەموو رۆژێك خزمەتی خەڵك بكەن، كە ئەمەیە ئامانجی حزب‌و ئەبوایە ئامانجمان ئەوە بوایە.\nدرەو میدیا: تۆ بەردەوام دەڵێی هێزەكانی دەرەوەی یەكێتی‌و پارتی، یەعنی یەكێتی‌و پارتی ئەوەندە خراپن، ئەگەر وایە بۆچی ئەو هەموو دەنگەیان هێناوە لە هەڵبژاردندا؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئەو هەموو كورسی‌و دەنگەیان نەهێناوە، ئەوەتا 65%ی خەڵك نەچوون بۆ دەنگدان، ئەو 35%ەی كە چووە بۆ دەنگدان زەربی دەنگەكانی یەكێتی‌و پارتی بكەیت، ئێستا بەو هەموو ساختەكارییەوە لەكۆی پێنج ملیۆن هاوڵاتی‌و لەكۆی سێ ملیۆن‌و 100 هەزار دەنگدەر، یەك ملیۆن دەنگیان هێناوە، تۆ تەسەور بكە ئەگەر تەزویر نەبێ، یەكێتی‌و پارتی 15%یان هێناوە، ئەو 15%ە هەر دەهێنن، خۆ هەر خەڵكانێكیان هەیە كە ساڵانێكی زۆر عەتفیان هەیە بۆیان، كەواتە یەكەم: دەنگی زۆریان نەهێناوە، دووەم: ئێمە بۆ ئەڵێین دەرەوەی یەكێتی پارتی، من بۆم باسكردن، ئەگەر یەكێتی‌و پارتی ئیسلاح بكەن، ژیانی ئەم خەڵكە خۆش بكەن، ئەڕوخێن، نامێنن، بۆیە نایكەن، تۆ تەسەور ئەكەیت چاكسازی لە سێكتەری ئابوریدا بكەن، وابكەن هەموو كەسێك پارەی هەبێت‌و ژیانی خۆش بێت‌و بزنس بكات، ئەی كۆمپانیاكانی ئەوان چی بكەن، تۆ تەسەور ئەكەی چاكسازی لە پێشمەگەدا بكەن، پێشمەرگە جلی باش، بودجەی باش، پارەی باشی هەبێت‌و منەتی بە یەكێتی‌و پارتی نەبێت، ئێ ئەوكاتە سەیر ئەكەی قبوڵی ناكەن یەكێتی‌و پارتی خەڵك بچەوسێنێتەوە، كودەتایان بەسەردا ئەكەن، رەنگە دوو بنەماڵەكە دەستگیربكەن‌و بیانخەنە زیندانەوە، هەموو سێكتەرەكانی تریش كە باسم كرد، بۆیە بەڵێ خۆمان هەڵئەخەڵەتێنین ئەگەر بڵێین یەكێتی‌و پارتی چاكسازی ئەكەن، مەگەر بەناچاری بێت، بتەوێت حزبەكەت بمێنێتەوە لەبەرخاتری ئەوە بچیت مامەڵە لەگەڵ یەكێتی‌و پارتیدا بكەی، ئەگەرنا من پێموایە هەر سیاسییەك لە هەرێمی كوردستان بیەوێت گۆرانكاری فیعلی بكات، دەبێت خۆی وەكو هێزێكی بەدیل تەرح بكات، ئەبێت بەرچاوی روون بێت كە یەكێتی‌و پارتی بمێنن، ئەم یان شاگرد دەبێت، یان دەستەمۆی ئەوان ئەبێ، یان هیچی پێناكرێت‌و ناتوانێت خزمەتی خەڵك بكات.\nدرەو میدیا: ئێوە یەكێك بوون لەو كەسانەی دوای هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق زوو چونە بەغداد، بەڵام بەزویی گەڕانەوە‌و بەشداری حكومەتتان نەكرد، ئەمە لەكاتێكدایە دەزانرێت پەیوەندییەكی بەهێز هەیە لەنێوان ئێوە‌و موقتەدا سەدر سەرۆكی لیستی براوەی یەكەمی هەڵبژاردن ؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئەگەر لەبیرتان بێت ئێمە ئەوكات كە چوینە بەغداد یەكسەر دوای دیدارەكە لەگەڵ موقتەدا سەدر رامانگەیاند كە ئێمە بۆ وەزارەت نەهاتوین‌و بەشداری حكومەتیش ناكەین.\nدرەو میدیا: كەواتە ئامانجی سەردانەكەتان چی بوو ؟\nشاسوار عەبدولواحید: من باسمكرد ئێمە بەتەنیا ناتوانین لەناو هەرێمی كوردستان گۆڕانكاری دروستبكەین، بتەوێت یان نا عێراق قورسایی خۆی هەیە‌و بۆ ئێمە گرنگە، پێموایە كلیلی چارەسەر بۆ داهاتوو هەر بەغدادە، پارەو بودجەمان لە بەغدادەوە بۆ دێت‌و زۆرشتی تری ئەمنی‌و سیادی هەیە كە رەبتی بە بەغدادەوە هەیە، بۆیە دروستكردنی پەیوەندییەكی باش لەگەڵ هێزە عێراقییەكان وادەكات ئەوانە بزانن جگە لە یەكێتی‌و پارتی هێزی تر هەیە، كاتێك من ئەچم بۆ واشنتۆن قسەئەكەم‌و سیمینار ئەكەم‌و وەزارەتی دەرەوە‌و كۆشكی سپی دەبینم، دەمەوێت بزانن جگە لە بنەماڵەی تاڵەبانی خەڵكی تریش هەیە، هێزی تریش هەیە، ئەم تێڕوانینەش هەیە، ئەمە گرنگە، ئەمە بەشێكە لە كارە سیاسییەكەی نەوەی نوێ كە بەداخەوە هێزەكانی تری دەرەوەی یەكێتی‌و پارتی ئیهمالیان كردووە.\nدرەو میدیا: نەوەی نوێ هێزێكی عێراقییە یان هێزێكی كوردستانی؟\nشاسوار عەبدولواحید: ئێمە پێمانوایە هێزێكین كە دەتوانین هەم لە كوردستان‌و هەم لە دەرەوەی كوردستان كاربكەین‌و لیستیشمان هەبووە، من پێموایە زۆر زۆر گرنگە نەوەی نوێ بتوانێت لە بەغداد كورسییەك یان دوو كورسی بەدەستبهێنێت، گرنگە لە عەممارە‌و ناسرییە كورسییەك بهێنێت، لە عەممارە نەوەی نوێ هێزی شەشەم بووە لەناو ئەو هەموو هێزە شیعی‌و عێراقییانەدا، لە بەغداد نزیكەی (5 هەزار) دەنگمان هێناوە، لەناو كەربەلا (3هەزارو 700) دەنگمان هێناوە، ئەمە تەنیا بە دوو مانگ، من پێموایە كورد بۆئەوەی پێگەیەكی بەهێزی هەبێت، دەبێت بە عاقڵانە مامەڵە بكات، باشورو ناوەڕاستی عێراق شوێنێكی كراوەن دەتوانیت وابكەی لەبری ئەوەی هەمووجارێك سەرەنجت لەسەر ئەو (40 بۆ 50) كورسییەی هەرێمی كوردستان‌و كەركوك بێت، بڕۆ لەوێش (10 بۆ 15 بۆ 20) كورسی تر بەدەستبهێنە، بڕۆ هەوڵبدە لەوێ هەندێكی هێزی سیاسی هەن بیكە بە دۆستی خۆت، بۆئەوەی پێگەیەكی بەهێزترت هەبێت.\nدرەو میدیا: پێتوایە پەرلەمانتارێكی بەسرە ئەگەر لەسەر لیستێكی كوردیش خۆی كاندیدكردبێت دواجار لە پەرلەمان بەرگری لە دۆزی كورد دەكات، یان ئەوەیە ئێوە مەسەلەی نەتەوایەتیتان تێپەڕاندووە؟\nشاسوار عەبدولواحید: بەڵێ ئێمە تێمانپەڕاندووە، لای ئێمە مرۆڤ یان هاوڵاتی چەقە واتە سەنتەرە‌و هەموو شتێكی تر دەبێت بەدەوری هاوڵاتیدا بسوڕێتەوە، ئەم مەسەلەیە زیاتر لە 100 ساڵ لەمەوپێش گفتوگۆی لەسەر كراوە، ئێمە ئەگەر رۆژێك لەرۆژان بڕیاربەدەست بین‌و دەسەڵاتمان هەبێت، رێزی عەرەب‌و توركمان‌و مەسحی‌و هەموو كەمە نەتەوایەتییەكانی تر دەگرین، بەهەمان شێوەی ئەوەی كە رێزی كورد دەگرین، ئێمە نمونەیەكی ئەوەندە جوان پێشكەش دەكەین كە عەرەب‌و توركمانەكانی كەركوك خۆیان داوامان لێبكەن‌و بڵێن ئێمە دەمانەوێت بێینەسەر هەرێمی كوردستان، نمونەیەكی ئەوەندە جوان پێشكەش دەكەین كە ئەگەر رۆژێك لە رۆژان وەزارەتێكمان هەبێت لە بەغداد یان دەسەڵاتمان بەدەستەوەبێت، كارێك دەكەین كە شیعە‌و سوننەكان خۆیان داوا بكەن كە ئەو كەسانەمان دەوێت، بەمە ئەتوانرێت كورد لەم ژێردەستەییە دەرباز بكرێت، ئەگەرنا بەم گوتارە قەومییەی كە 100 ساڵە كوڕی خەڵك بەكوشت دەدەین‌و وڵاتەكەمان وێرانكردووە، ئەمە یارمەتی كەس نادات، من حەزئەكەم شتێكتان پێبڵێم، بۆمن زۆر ئاسانە لەدژی عەرەب قسەبكەم، دژی فارس قسەبكەم، دژی تورك قسەبكەم‌و ئێوەش بدەم بە كوشت، خۆشم‌و سەرۆكی حزبەكان كەسیان كوڕەكانیان بەكوشت نادرێت، بۆمن زۆر ئاسانە ئێوە بخەمە دۆخێكی ئابوری سەختەوە كە نان نەبێت بیخۆن، بەڵام سەركردە ئەو سەركردەیەیە، حزبی سیاسی ئەو حزبەیە كە وادەكات خەڵكەكەی خۆش بژی، ئێمە ئیشاڵا ئیش لەسەر ئەو گوتارە‌و ئەو بیركردنەوەیە دەكەین لەداهاتوودا.\nدرەو میدیا: پێشبینییەكان بۆ ئەوەدەچێت چوار ساڵی داهاتوو لەڕووی ئابورییەوە تاڕادەیەك باش بێت، ئەمە كاریگەری نابێت لەسەر لاوازكردنی گوتاری ئۆپۆزسیۆن ؟\nشاسوار عەبدولواحید: نەخێر، پێموایە تا دۆخی ئابوری باش بێت كە باشتریش دەبێت، خەڵك هەست بە ستەمی زیاتر دەكات، چونكە بەرپرس‌و حزبەكان زیاتر پارە دەدزن‌و هاوڵاتی هەست بەجیاوازی زیاتر ئەكات، لە 2011دا كە 17ی شوبات رویدا خەڵك كێشەی ئابوری نەبوو، بەڵام دەیزانی جیاوازی هەیە، دەیزانی زوڵم هەیە، دەیزانی یەكێتی‌و پارتی پارەیەكی زۆر دەدزن‌و بەشێكی كەمی بە هاوڵاتی دەدەن، بۆیە خۆپیشاندان دەستیپێكرد، من پێموایە تا پارە زۆربێت، هەتا زوڵم زۆربێت، یەكێتی‌و پارتی ئیسڵاح ناكەن، كە ئیسڵاح نەكەن حەقی خەڵك دەخۆن، كە حەقی خەڵكیشیان خوارد، خەڵك توڕە دەبێت، گوتاری ئێمە چییە، گوتاری ئێمە ئەوەیە لە هەرشوێنێكدا دزی‌و گەندەڵی هەبوو قسەدەكەین لەسەری، وە هەتا پارە زۆرتربێت گەندەڵی زۆرتر دەببێت بۆ ئەوەی قسەی لەسەر بكەین، كەواتە ئۆپۆزسیۆن هەر رۆڵی‌و كاریگەری دەبێت.\nدرەو میدیا: جوڵانەوەی نەوەی نوێ هاوشێوەی حزبەكانی تر لەبەردەم مەترسییەكی گەورەدایە، بەهۆی ئەوەی وابەستەیە بە ئابوری‌و خاوەندارێتی كەسێكەوە كە شاسوار عەبدولواحیدە، بە رۆشتن یان نەمانی شاسوار عەبدولواحید لە شانۆكە، نەوەی نوێ چی بەسەردێت؟\nشاسوار عەبدولواحید: من پێموایە ئەم مەترسییە لەجێگەی خۆیدایە‌و واقیعە، لە هەرێمی كوردستان هەرچی حزبە كە دروستبووە ئیعتیمادی كردووەتەسەر یەك تاكە كەس‌و بە رۆشتنی ئەو تاكەكەسە حزبەكە توشی قەیران‌و زروفێكی ناخۆش بووە، لەنێویاندا پارتی دیموكراتی كوردستان بە رۆشتنی مەلا مستەفا هەموان بیریانە لە هەشتاكاندا پارتی زۆر لاواز بووبوو، بەڵام دەبێت ئێوە سەبرتان هەبێت لە ئێمە، ئێمە نۆ مانگە دروستبووین، من پێموایە ئێمە كاتێك وەكو نەوەی نوێ سەركەوتوو دەبین كە ئەو نمونە خراپانەی حزبەكانی تر دووبارە نەكەینەوە، وە ئەگەر شتێكی باشیشیان هەبێت لە رابردوودا باسی بكەین، پێموانوایە لە داهاتوودا نەوەی نوێ دەبێت ببێت بە دامەزراوە‌و خەڵكانی تر هەبن بێنەپێشەوە‌و قیادەیەكی هەبێت، ئێمە لەم چەندساڵەی داهاتوودا وردەوردە لێی بكشێینە دواوە، ئەگەر ئەمە بكەین زۆر زۆر سەركەوتوو دەبین، ئێمە لەبەر دوو هۆكار ئەم كارە دەكەین، یەكەم: من نە پیاوم كوشتووە كە سبەینێ بڵێم ئەگەر لە حزبەكە بێمەدەرەوە دەمكوژنەوە یان منداڵەكانم دەكوژنەوە، دووەم: نە پارەم لەم حزبە دەستدەكەوێت تاوەكو بڵێم ئەگەر چومەدەرەوە ئیتر موخەسەسات‌و نەسریە‌و بەنزین‌و حیمایەكانم نامێنێ.\nدرەو میدیا: بەڵام خەڵكانێك هەن دەڵێن شاسوار عەبدولواحید ئەم پرۆژە سیاسییەی بۆ پارێزگاریكردنە لە پرۆژە ئابورییەكانی، ئێستا لەدوای دروستكردنی جوڵانەوەی نەوەی نوێ بە راشكاوی بەخەڵك بڵێ تۆ بزنسمانیت یان سیاسەتمەدار ؟\nشاسوار عەبدولواحید: من حەز ئەكەم خەڵك بە ویژدانەوە وەڵامی ئەم پرسیارەی من بدەنەوە، ئەگەر وانییە با بڵێن وانییە، چ كۆمپانیایەك هەیە پێویستی بەوە هەبێت حزبی سیاسی بۆ دروست بكەی، با من هەمویت بۆ بژمێرم، هەموو دەوڵەمەندەكانی كوردستان ئێوەی بەشی هەرە زۆرییان دەناسن با من لێرەوە ناویانن نەهێنم، لە سلێمانی چەند دەوڵەمەند هەیە، هەموتان دەیانناسن، ئایا ئەم دەوڵەمەندانە حزبی سیاسییان دروستكردووە، نەخێر، لەمنیش دەوڵەمەنترن، بۆچی لەمن دەوڵەمەنترن، لەبەرئەوەی لەگەڵ یەكێتی‌و پارتیدا رێكدەكەون، چ پێویستان بەوەیە حزبی سیاسی دروستبكەن، لە كوردستان سەرو 10 كەسمان هەیە كە نزیكەی سەرو ملیار دۆلاریان هەیە، كە زۆر زۆر لەمن دەوڵەمەنترن، ئەمانە چۆن سەروەتەكەیان دەپارێزن، پاراستن زۆر زۆر ئاسانە، قسەمەكە، مەیەرە سەر تەلەفزیۆن، كەناڵ دامەنێ، شەراكەت بكە‌و شتێك پارەیان بدەرێ ئەیپارێزی، چ پێویستت بەوەیە جنێوت پێبدەن، لەگەڵ رێزمدا ئەمە بێویژدانییە، جگە لەوەش ئێمە هەرچی نمونەی باشمان هەیە لەم وڵاتە بەدەستی خۆمان سوكی ئەكەین، یەعنی مەعقولە بزنسمانێك تەلەفزیۆن بۆ خەڵك دابنێ بۆ ئەوەی دیفاعیان لێ بكات، حزبێكی سیاسی دابنێت بۆ ئەوەی ژیانی خەڵك بگۆڕێت، پارەی خۆی سەرف بكات، بڵێن وەڵا ئەمە بۆ پاراستنی سەروەتەكەیەتی، بۆ من بێعەقڵم نازانم سەروەتەكەم چۆن بپارێزم، بۆ من نازانم ئەگەر كۆمپانیات هەبێ و لەگەڵ یەكێتی‌و پارتی شەراكەت بكەیت‌و تۆزێك پارەیان بدەیتێ‌و موجامەلەیان بكەی ئیتر كەس كێشەی نییە لەگەڵت، بۆ من نازانم باسی سیاسەت مەكە ئیتر یەكێتی‌و پارتی كێشەی نییە لەگەڵتدا، ئەمە چ ویژدانێكە.\nدرەو میدیا: ئێستا تۆ خوت بە بزنسمان دەزانیت یان سیاسەتمەدار؟\nشاسوار عەبدولواحید: من پێموایە سیاسەت ئەوەندە ناشیرین كراوە پیاو رووی نایەت بڵێ سیاسەتمەدارم، حزبیش ئەوەندە ناشیرین كراوە رووم نایە بڵێم نەوەی نوێ حزبە، من پێموایە خزمەتكاری خەڵكم، پێموایە دەبێت شتێكی جیاواز دروستبكەین، هەر موستەڵەحەكەی تائێستا لەرووم نەهاتووە بڵێم سیاسی یان حزب، ئەو رۆژەش نمونەیەكم هێنایەوە پەرژینێكی قایم بێت لەڕووی جەنابتان‌و خوێنەران، جارێكی تر دەیڵێمەوە: حزب دەبێت وەكو جوتەپێڵاو سەیری بكەی، خزمەتی كردیت بەكاریبهێنە، خزمەتی نەكردی رێك فڕێی بدە‌و جوتێكی تازە بكڕە، من پێموایە ئێستا خەڵك دەتوانن من وەكو ئەداتێك بەكاربهێننن بۆ خزمەتكردنی خۆیان بۆ دروستكردنی فشار لەسەر یەكێتی‌و پارتی، بۆئەوەی ئەگەر شتێك لە عەقڵی ئابوری‌و عەقڵی ئیداریمان هەبێت لەم وڵاتەی خۆماندا سەرفی بكەین‌و حەیاتی خەڵك خۆش بكەین، من هاتووم ئەمەوێت ئەو شتە پارەیەی كە دەستمكەوتووە لەگەڵ ئەم ئیمكانیەتەی كە هەمە لە وڵاتەكەی خۆمدا سەرفی بكەم، جا ئێستا ئێوە پێی دەزانن، خەڵكی تر 10 ساڵی تر پێی دەزانێ، 50 ساڵی تر پێی دەزانێ، من بۆ ویژدانی خۆمی دەكەم، گرنگ نییە، من پێموایە، ئەوەی راست بێت، راستی لە كۆتایدا دەردەكەوێ، ئەوەی ساختەچی‌و درۆزنیش بێت، لە كۆتایدا ساڵێكی تر دوو ساڵی تر هەر دەردەكەوێت، من شتێك بۆ مێژوو دەكەم كە بمێنێتەوە، ئەم تۆمارە دەنگییەی ئێمەش بۆ داهاتوو دەمێنێتەوە، بەس هیوادارم كە مردم یان لەژیاندا نەمان ئەوكاتە نەڵێن وەڵا شاسوار راست دەكات، هیوادارم ئێستا خەڵك تەقیمێك بۆ ئەم قسانەی من بكات، بزانن من راست دەكەم یان نا.\nدرەو میدیا: لەدوای پرۆسەی ریفراندۆمەوە جوڵانەوەی نەوەی نوێ‌و میدیاكانی نزیك لە ئێوە بەردەوام وای نیشان دەدەن كە پێشبینییەكانی شاسوار عەبدولواحید راست دەردەچن، ئێوە پێشبینیتان بۆ چوار ساڵی داهاتووی حوكمڕانی لە هەرێمی كوردستان چۆنە ؟\nشاسوار عەبدولواحید: من پێموایە لە چوار ساڵی داهاتوودا شتێكی ئەوتۆ ناگۆڕێت، لەبەرئەوەی تۆ لە كۆتایدا لەبیرت نەچێ یەكێتی‌و پارتی لەسەر حوكمن، مەگەر ئەوەی ئێمە بتوانین متمانەیەكی خەڵك بەدەستبهێنین‌و فشارێكی گەورە دروستبكەین، یان هەندێك وەزعی ئیقلیمی‌و نێودەوڵەتی بێتەپێشەوە، بەڵام ئەوەی كە گرنگە‌و دەگۆڕێت، ئەوەیە كە ئێمە لە چوار ساڵی داهاتوودا دەتوانین هێزێكی سیاسی نوێی جیاواز بهێنینە مەیدانەكەوە بەپشتوانی خەڵك بە پشتیوانییەكی زیاتر خەڵك كە دوو شت بكات، یەكەم: ببێتە بەدیل بۆ دەسەڵاتی یەكێتی‌و پارتی بۆ دوای چوار ساڵ، هیوادارم خەڵك لەم قسەیەی من ساردنەبێتەوە، من بەلامەوە گرنگ نییە، چوار ساڵی تر هەشت ساڵی تریش ئەم وڵاتەمان بگۆڕێت زۆر زۆر باشە، بیر لە منداڵەكانتان بكەنەوە، ئێمە ئەگەر 10 ساڵ پێش ئێستا یەكێك هەوڵیبدایە وڵاتەكەمان بگۆڕێت، ئێستا ژیانمان زۆر خۆشتر دەبوو، ئەوروپا‌و زۆرێك لەو وڵاتە پێشكەوتووانە بە 100 ساڵ بە 200 ساڵ گۆڕاون، هەموو جارێك بەریتانییەكان پێم دەڵێن ئێمە بە 800 ساڵ ئەم دیموكراسییەی ئێستامان هەیە، بۆیە ئەم هێزە سیاسییەی كە ئێمە باسی دەكەین كە من هیوام پێیەتی لەماوەی چوار ساڵی داهاتوودا، دووشت دەگۆڕێت، یەكەم: دەمانەوێت وەكو هێزێكی بەدیل بۆ یەكێتی‌و پارتی كە لەداهاتوودا پشتی پێ ببەسرێت، دووەم: فشارێكی وا لەسەر یەكێتی‌و پارتی‌و دەسەڵات دروستبكەین كە لانی كەم بتوانێت وەكو رابردوو هێندە بێمنەت نەبێ كە بەهەموو شێوەیەك غەدر لە خەڵك بكەن، وابكەین تۆزێك وەزعی خەڵك باشتر بكەین‌و فشارێك دروستبكەین وەزعی خەڵكك باشتر ببێت.\nدرەو میدیا: پێتوانییە لە چوار ساڵی داهاتوودا لەڕووی ئابورییەوە دۆخی خەڵك باشتر دەبێت؟\nشاسوار عەبدولواحید: بەڵێ، ئێستەش تۆزێك باشتر بووە، ئەم شەش مانگەی كۆتایی باشتربووە لەچاو ساڵێك دوو ساڵ لەمەوپێشدا، من پێموایە هاوڵاتیان بە تەنیا كێشەی موچەیان نییە، چونكە كێشەی موچە دروستكراوە، خەڵك كێشە كۆنەكانیان هەرماوە، بەڵام ئێستا دۆخی خەڵكیان واخراپكردووە كە ئێمە ئاوات بخوازین بەس كێشەی موچە چارەسەر بكرێت، ئیتر كێشەمان نییە، من پێموایە بەچاكبونەوەی مووچەش خەڵك هەر كێشەی هەیە، ئەزانی هیچ شتێك بەقەد ئەوە ناخۆش نییە ئینسان كەرامەتی پارێزراو نەبێت، تۆ لەناو هەولێردا ئێستا دیقەتی بدە ئەكرێت لە هەر ساتێكدا هەموو هاوڵاتییەكی هەولێر خوانەخواستە ئیهانە بكرێت لەلایەن بنەماڵەیەكەوە، لەلایەن دەزگای ئەمنییەوە، هەولێریان كردووە بە سجن، لەناو سلێمانیدا پەنجا ئاغا‌و كوێخامان بۆ قوتبوەتەوە، لێرە بنەماڵە پەنجا سەری هەیە‌و كەس نازانێ لەگەڵ كێدا تەعامول بكات‌و كەس نازانێ كێ گەورەیە، خەڵك دەچەوسێننەوە‌و خەڵك هەست بە زوڵم دەكات، خەڵك سەیر دەكات مامۆستایەكی باشی زانكۆیە‌و ئەوەی لە تەنیشتیەوەیە هیچ نازانێ بەڵام لەبەرئەوەی كە حزبییە ئەو دەچێتە پێشەوە، خەڵك سەیر دەكات رۆژنامەنوسێكی باشە قەدری ناگیرێت، بەڵام رۆژنامەنوسێكی زۆر زۆر خراپ، پەرژینێكی قایم بێت لەڕووی جەنابتان‌و خوێنەران، چڵكاوخۆرێك مانگ هەیە دەفتەرێكی دەدەنێ لەبەرئەوەی ماستاو بۆ فڵانە حزب دەكات، خەڵك سەیر دەكات مامۆستایەكی ئاینی بەڕێز لەبەرئەوەی پێگەیەكی هەیە‌و كەسایەتی خۆی نەفرۆشتووە ئەیچەوسێننەوە، بەڵام پیاوێكی ئاینی تر كە بووە بە كادرێكی حزبی معاشی زیاترە، ئەم زوڵم‌و چەوسانەوە‌و جیاوازییە لە هەموو سێكتەرەكاندا، لەناو دكتۆرەكان، لەناو گەنجەكانماندا كە ئێستا خوێندن‌و هەلی كاریان نییە، من پێموایە ئەم كێشانە لەماوەی ئەم چوار ساڵەدا بە یەكێتی‌و پارتی چارەسەر نابێت، لەبەرئەوەی بنەماڵەی تاڵەبانی‌و بارزانی لەسەر یەك بنەما دەتوانن بمێننەوە كە هەندێك خەڵك وەلائی بۆ ئەوان هەبێت، كە ئەم وەلائە هەبوو جیاوازی ئەبێت، كە جیاوازی هەبوو زۆرینەی خەڵك ناڕازی دەبێت، تۆ تەسەور بكە ئێستا یەكێتی موبایلێك بۆ كەسێك بكڕێت‌و بە هەدیە بیداتێ، سەد كەسی تر عاجز دەبن‌و دەڵێن من چیم لەو كەمترە، بۆچی وا بۆ ئەو دەكەی، ئەرزەیەك بدات بەهەمان شێوە، كەسێك تەعین بكات، سەدان‌و هەزاران كەسی تر هەن كە لەو شایستەترن كە تەعین ناكرێن، پارتی بەهەمان شێوە، بۆیە كێشەكە بەو شتە شەخسییانە چارەسەر نابێت، من پێموایە نەهێشتنی زوڵم‌و جیاوازییەكە بە دورخستنەوەی ئەم دوو حزبە دەبێت لە دەسەڵات.


پۆلیسێک لەکارمەندێکی تەندروستی دەدات لەبەرئەوەی ناردوویەتی بۆ پشکنینی کۆرۆنا – کوردی – RojNews.News\nپۆلیسێک لەکارمەندێکی تەندروستی دەدات لەبەرئەوەی ناردوویەتی بۆ پشکنینی کۆرۆنا\n18/04/2020 - 11:53:16 pm\nیەكشەممە, 29 مار 2020 – 20:07 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ لە شارۆچکەی کۆیەی سەر بە پارێزگای هەولێر هێرشکرایە سەر کارمەندرێکی تەندروستی.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا، بەڕێوبەرایەتی تەندروستی کۆیە لەسەر ڕووداوەکە دەڵێت: ئەمرۆ لەکاتی گەڕانەوەی کارمەندێکی تەندروستی بۆماڵەوە لەڕێگا لەلایان ھاوڵاتیەکەوە کەپیشەکەی پۆلیسە ھێرش دەکرێتە سەری و زامدار دەکرێت، ھۆکارەکەی بۆئەوە دەگەڕێتەوە لەم ڕۆژانە ئەم ھاوڵاتیە تایەكەی بەرزبووە و لەلایان ئەم کارمەندەوە ڕەوانەی نەخۆشخانە کراوە بۆ پشكنینی كۆڕۆنا.\nهەروەها دەڵێت: وەکو بەرێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی کۆیە ناڕەزایی توند دەردەبڕین و سكاڵای یاسایی بەرامبەر ئەم دەست درێژیە تۆماردەكەین و بەهیچ شێوەیەك قبووڵی ئەم هێرشە ناڕەوایە ناكەین، داوای بەپەلەش لەلایەنی پەیوەندار و دەزگا ئەمنیەكان دەكەین، كە ڕێكاری یاسایی بگرنەبەر بۆ ئەو جۆرە هێرش و تاوانە.\nلەکۆتایی ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: داواش لە هاوڵاتیان دەکەین كە ڕێز لە نەخۆشخانە و پزیشك و كارمەندان بگرن و هاوكاریی ڕێگەگرتن بن لەم جۆرە هەڵسوكەوتانە و بەرژەوەندی و مافی پزیشكان و كارمەندانی نەخۆشخانە لەبەرچاوبگرن كە شەو و ڕۆژ لە خزمەتی بەرژەوەندی گشتیدا كار دەكەن.\nلەتورکیا ژماره‌ی توشبووان بۆ ٩٢١٧ حاڵه‌ت بەرزبووەوە\nئەمینداری گشتی یەکگرتوو: ئازا ئەوەنیە هەڕەشەی شەڕ بکات


دوایی 11ساڵ چاوه‌روانی به‌یه‌کترشاد بوونه‌وه – فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ریی په‌نابه‌رانی عێراقی\nifir web شوبات 9, 2020\tماڵه‌وه, ناوه‌ندی هه‌واڵگری Leave a comment 112 Views\nهاورێ هاولاتیه‌کی خه‌ڵکی کوردستانه ماوه‌ی 18 ساڵه له ولاتی به‌ریتانیا ژیان به‌سه‌ر ده‌بات داستانی ژیانی هاورێ پر له به‌سه‌ر هات وچیرۆک ورووداوی نه‌خوازراو، له سالی 1989 له زیندانی ڕژیمی به‌عسی له‌ناوچوو ئه‌شکه‌نجه و ئازارێکی زۆر ده‌چێژێت پاش ئازاد بوونی به‌دوای ڕاپه‌رینه‌کانی ئازاری ساڵی 1991 ده‌بێته پیشمه‌رگه‌و پاش چه‌ند ساڵێک ڕوو له‌هانده‌ران ده‌کات و له وڵاتی به‌ریتانیا ده‌گیرسێته‌وه . پاش ماوه‌یه‌ک له نه‌خۆشخانه‌ی ده‌روونی بۆ ماوه‌ی 11سال ده‌مێنێته‌وه‌وپاشان له‌ژیر چاودێری پزیشکدا چاره‌سه‌ر وه‌رده‌گرێت .\nهاورێ ده‌ڵیت “له‌و ماوه‌یه‌دا به‌داخه‌وه ته‌نها چه‌ند که‌سێکی که‌م لێان پرسیمه‌وه به‌لام دوای ناسینی فیدراسیۆن و به‌هاناوه هاتنم ژیانی من زۆر ئالۆگۆریکرد وفیدراسیۆن نه‌ک ته‌نها لی ده‌رپرسیمه‌وه‌وهاوکاری ده‌کردم وکتیبی بۆ ده‌هێنام به‌ڵکو به به‌رده‌وامی سه‌ردانی ده‌کردم، یارمه‌تیان له نه‌خۆشخانه بۆ وه‌رده‌گرتم بۆ ئه‌وه‌ی له ئاهه‌نگه‌کانی خۆیان به‌شدار بم و تێکه‌ڵ بم ودڵم خۆش بێت”\nهاوری به‌چاوی فرمێسکه‌وه ئه‌وه‌شی ووت “فیدراسیۆن توانی به خێزانه‌کم شادم کاته‌وه که 11ساڵ له یه‌کتر دابڕابووین..”\nهاوری هه‌روه‌ها ووتیشی” من هه‌تا بمێنم له ژیاندا له دلسوزی فیدراسیۆن وئه‌وکه‌سانه ده‌رناچم که ته‌نها جێیان نه‌هێشتم..”\nPrevious شاڵاوی گرتنی په‌نابه‌ران به‌رده‌وامه له ماوه‌ی دوو رۆژدا ( ٧٨٥ ) پەنابەر لەسنورەکانی تورکیا دەستگیر کراون.\nNext دادگای تورکیا سزای زیندانی بۆ هەر قاچاخچیەک لە ( ٣ ساڵەوە بۆ ٩ ساڵ ) زیاد کرد


لەدوای هەڵوەشانەوەی هاوپەیمانییەكانی دەسەڵات لەعێراق\nجوڵە بۆ زیندو كردنەوەی گەورەترین كوتلەی پەرلەمانی عێراق دەستپێدەكاتەوە\n07/07/2019 1134 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلە كۆتاییدا كوتلەو حیزبە سیاسییەكانی عێراق دەیانەوێت گەورەترین كوتلەی پەرلەمانی زیندوبكەنەوە و سوی لێ ببینن بۆ دەسكەوتی سیاسی لە خولەكانی هەڵبژاردنەكانی ئایندەدا.\nجوڵەكە لەنێو بازنەی كوتلەكانی –هاوپەیمانی نیشتمانی- پێشوو دەستیپێكردووە، بەرپرسەكانیش ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن هاوكێشە سیاسییەكانی عێراق گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە لەپاش دابەش بوونێكی روونی نێوان كوتلەكان.\nگەورەترین دوو هاوپەیمانی سیاسی لە عێراق –هاوپەیمانی بینا- كە كوتلەی نوری مالیكی و هادی عامری لە خۆی دەگرێت، و كوتلەی –ئیسلاح-یش حەیدر عەبادی و موقتەدا سەدر و ئەوانی تر دەگرێتەوە، نەیانتوانی خۆیان ڕاگرن لە بەرانبەر جوڵە دابەشكاریەكاندا‌و ماوەی 8 مانگ توانیان بەردەوام بن تا كاتی پێكهاتنی حكومەتی ئێستای عێراق بەسەرۆكایەتی عادل عبد المهدی.\nبە گوێرەی قسەی بەرپرسێكی حكومی ئاگادار، كوتلە سیاسیە گەورەكان هەریەكەیان كار بۆ ئەوە دەكەن خۆیان كۆبكەنەوە بۆ پێكهێنانی گەورەترین كوتلە، ئەوەشی روون كردۆتەوە، هەردوو كوتلەی مالكی و عامری كار لەسەر پێكهاتنی كوتلەیەكی گەورە دەكەن، و خاڵە نزیكەكانی نێوان هەردوولایان روونن، لەگەڵ هەبونی ناكۆكی بچووك.\nبەرپرسەكە ئەوەشی روونكردووەتەوە، هەردوو هاوپەیمانییەكە تواناكانیان خستووەتە گەڕ لەگەڵ كوتلە دابەش بوەكانی تردا لە هاوپەیمانییەكانی بەنا‌و و ئیسلاح بۆ ئەوەی كۆیان بكەنەوەو لە هاوپەیمانییەتێكی نوێدا جێگایان بكەنەوە. ئاماژەی بۆ ئەوەش كردوە جوڵەكان تەنها ئەم دوو كوتلەی نەگرتۆتەوە، بەلكو كوتلەكانی عەبادی و سەدر هەمان رێچكەیان گرتۆتە بەر، بەلام كوتلەی حیكمە (بەرهەڵستكار) دەیەوێ بازنەكەی فراوان بكات و پاڵپشتی كوتلەكانی تر بە دەست بهێنێ، بۆ ئەوەی هاوسەنگی سیاسی لە ولاتدا رابگرێت.\nهەمان بەرپرس ئەوەی روونكردووەتەوە، كوتلەكان لە هەوڵی ئەوەدان شكستی ئەزمونی حكومەتی ئێستا بقۆزنەوەو چاوەڕوانی دووبارە بنیادنانەوەی گەورەترین كوتلەن، بەوەی هاوكێشەی سیاسی گۆڕانی بەسەردا هاتوە، لە ئێستادا دابەش بوونی سیاسی لە نێو یەك پێكهاتەشدا هەیە، ئەمەش رەنگدانەوەی لەسەر هاوپەیمانیەتیەكان هەبوە، رێكارەكانیش وا دەكەن دووبارە بنیادنانەوەی گەورەترین كوتلە رووبەرووی بەربەست و ئالۆزی زۆر ببێتەوە.\nلای خۆیەوە، ئەندامی پەرلەمانی عێراق لە تەیاری حیكمەی بەرهەلستكار، ریاز مەسعودی وتی : هەردوو هاوپەیمانێتی بنا‌و و ئیسلاح گرنگیان لە دەستداوە لەدوای پێكهاتنی حكومەت. بەوەی هەردوو كیان لەسەر بنەمای ململانێ لەسەر پێكهانی حكومەت و ماف پێكهاتبوو، وەهاش دادەنرا ئەوان گەورەترین كوتلەن، پاش ئەوەی حكومەت پێكهات، هەردوو كیان نەیان توانی ویستەكانی شەقامی عێراقی بەدەست بهێنن، لە ئێستاشدا واقیع ئەوە دەسەلمێنێ هیچیان بوونیان لە نێو پەرلەماندا نییە، ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بژاردەی بەرهەڵستكار (معارەزە) بوون دوای پێكدادانی بەرژەوەندییە سیاسیەكان نەهات، بەڵكو بژاردەیەكی نیشتمانی بوو پێش پێكهێنانی حكومەتی و هەڵبژاردنەكان هەبوون.\nهەرچی محەمەد بەیاتییە، ئەندام پەرلەمانی پێشوو لە كوتلەی بەدر (بەشێك لە هاوپەیمانێتی بنا‌و) داوای ئەوەی كرد پێویستە عێراق لەم قۆناغەی ئێستای رزگار بكرێت و گەورەترین كوتلە دروست بكرێت و حكومەت بگرێتە دەست.\nناوبراو ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بەشەكانی تر لە كوتلەكان مەرجەكانی گەورەترین كوتلە قبوڵ ناكەن، ئەوانەشی نایانەوێ پێویستە ببنە بەرهەڵستكار، ئەمەش ئەزمونێكی جیهانیەو لە زۆربەی ولاتاندا بوونی هەیە، باشی لەوەش كرد دەبێ سەرجەم كوتلەو حزبە سیاسیەكان ئەمە لەبەرچاو بگرن و روەو دروست كردنی گەورەترین كوتلە هەنگاو بنێن پێش ئەوەی كات لە دەست بدرێت.\nگەورەترین كوتلە، بریتییە لە گەورەترین كوتلەی پەرلەمانی لە رێی هەڵبژاردنەكانی عێراقەوە، ئەم كوتلەیە پێكهێنانی حكومەت و كاندیدكردنی سەرۆكەكەی دەكەوێتە ئەستۆ بە گوێرەی دەستوری عێراقی و دەسەلاتی دادوەری؛ لە خولەكانی پێشووی پەرلەماندا پێش ئەم خولەی ئێستا.\nكوتلە سیاسییەكانی عێراق ئەم پرۆسەیەیان تێپەڕاند، دوای ئەوەی رێككەوتن لەسەر كاندیدكردنی عادل عبد المهدی بۆ سەرۆكایەتی حكومەتی ئێستا، لە كاتێكدا عبد المهدی سەر بە هیچ كوتلەیەكی پەرلەمانی نیە، ئەمەش لە دواییدا بوە مایەی مشت و مڕێكی سیاسی لە نێوان رەزامەندی و رەتكردنەوەدا.


چین داوا له ئه‌مریكا ده‌كات هه‌نگاوه بێ پاساوه‌كانی دژ به كۆمپانیای هواوی بوه‌ستێنێت\nپێش 1 هەفتە 134 جار خوێنراوەتەوە\nحكومه‌تی چین داوای كرد حكومه‌تی ئه‌مریكا هه‌نگاوه بێ پاساوه‌كانی دژ به كۆمپانیای هواوی بوه‌ستێنێت.\nوه‌زاره‌تی بازرگانی چین ڕایگه‌یاند: به‌توندی دژی ئه‌و ڕێوشوێنه نوێیانه ده‌وه‌ستینه‌وه كه حكومه‌تی ئه‌مریكا به‌رانبه‌ر كۆمپانیای هواوی گرتوونیه‌تییه به‌ر و هه‌موو هه‌نگاوێكی پێویستیش بۆ پاراستنی ماف و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی كۆمپانیاكانمان ده‌گرینه به‌ر.\nله‌میانی ڕاگه‌یه‌ندراوێكیدا، وه‌زاره‌تی بازرگانی چین دوایشی له حكومه‌تی واشنتۆن كرد به‌زوویی ئه‌و هه‌نگاوه هه‌لێنه‌ی به‌رانبه‌ر هواوی ناویه‌تی، ڕای بگرێت.\nلای خۆیه‌وه، ڕۆژنامه‌ی (گلۆبال تایمز)ی چین له‌سه‌ر زاری به‌رپرسانی ولێته‌كه‌ی بڵاویكرده‌وه كه "په‌كین ئاماده‌یه له به‌رانبه‌ردا ژماره‌یه‌ك ڕێوشوێنی دژ به كۆمپانیاكانی ئه‌مریكا په‌یڕه‌و بكات".\nدوو ڕۆژ له‌مه‌وبه‌ر، حكومه‌تی ئه‌مریكا بڕیاری دا هه‌نارده‌ی پارچه‌ی ئه‌لیكترۆنیی ئه‌مریكیی بۆ كۆمپانیای هواوی چینی ڕا بگرێت، هواویش ڕایگه‌یاند: ئه‌و بڕیاره‌ی ئه‌مریكا كاریگه‌ری خراپی له‌سه‌ركاری كۆمپانیاكه ده‌بێت.


وێنەی شەقامە بە خۆڵ داپۆشراوەکانی ئیمارات سەرسامت دەکات\nسەرۆککۆماری عێراق لە شاری هەولێرە و بڕیارە کۆبوونەوەیەک لەگەڵ سێ سەرۆکایەتییەکەی هەرێم و کەسی یەکەمی لایەنە سیاسییەکانی هەرێم بکات، ڕاوێژکارێکیشی دەڵێت “باس لە هەندێک مەترسی هەموارکردنەوەی دەستور کراوە بۆ سەر کورد، لە کۆبوونەوەکەدا ئەو پرسە تاوتوێ دەکرێت”.\nبڕیارە کاتژمێر 11:00ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ (سێشەممە)، بەرهەم ساڵح، سەرۆککۆماری عێراق کۆبوونەوەیەک لەگەڵ سێ سەرۆکایەتییەکەی هەرێم وکەسی یەکەمی لایەنەکانی هەرێم بکات و تاوتوێی هەندێک دۆخی گرنگی عێراق و پەیوەست بە هەرێم بکرێت.\nهاوژین عومەر، ڕاوێژکاری سەرۆککۆماری عێراق بە ناس کوردی ڕاگەیاند: “کۆبوونەوەکە بە دیاریکراوی تایبەتە بەو دۆخەی لە عێراق هاتووەتە ئاراوە بەتایبەت پرسی هەموارکردنەوەی دەستور”.\nئەو ڕاوێژکارەی سەرۆککۆمار ئاماژەی بەوەشکرد، دوای ئەوەی باس لە هەندێک ترسی کورد دەکرێت لە هەموارکردنەوەی دەستور و بارەگای بارزانیش ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردبووەوە لەو بارەیەوە، سەرۆککۆمار دەیەوێت لەڕێگەی ئەو کۆبوونەوەیەوە بەرچاوڕوونی هەموارکردنەوەکە بە هەرێم بدات و لە وردەکارییەکەی ئاگادارییان بکاتەوە.\nروونیکردەوە، سەرۆککۆمار کە کوردە و پارێزەری دەستورە پێویست بوو ئەو کۆبوونەوەیە لەگەڵ بەرپرسانی هەرێم ئەنجامبدات، گرنگییەکی زۆری دەبێت بۆ یەکدەنگی و یەکهەڵوێستی کورد لەو پرسەدا.


کوردیپێدیا - قوباد تاڵەبانی پیرۆزبایی لەپارتی دیموکراتی کوردستان دەکات\n📝 قوباد تاڵەبانی پیرۆزبایی لەپارتی دیموکراتی کوردستان دەکات | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nقوباد تاڵەبانی پیرۆزبایی لەپارتی دیموکراتی کوردستان دەکات\nلە پەیامێکیدا قوباد تاڵەبانیقوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان پیرۆزبایی لە یادی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان دەکات.\nبەڕێز کاک مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان\nبەڕێزان جێگری سەرۆک وئەندامانی مەکتەبی سیاسی وسەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان\nبەبۆنەی حەفتاوسێیەمین ساڵیادی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە گەرمترین و جوانترین پیرۆزبایی ئاراستەی جەنابتان وکادر و ئەندام و لایەنگرانی پارتی دەکەین، بەهیوای ئەوەی کاروانی دورودرێژی خەباتی حیزبەکەتان و هێزە سیاسییە نیشتمانییەکانیتری کوردستان سەرەنجام ببێتە هۆی سەرفرازی نەتەوەی کورد کە ئامانجی لەمێژینەی گەلەکەمانە.\nساڵوەگەڕی دامەزراندنی پارتی هاوکاتە لەگەڵ سەرەتای قۆناغێکی نوێ، کە دەستبەکاربوونی کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمە، ئەم کابینەیەش بەردەوام بوونی چاکسازی و خزمەتکردنی باشتری خەڵکی کوردستانی کردۆتە پێشەنگی کارەکانی خۆی و لەپێناو بەدیهێنانی ئەم ئامانجه و بەرەنگاربونەوەی مەترسییەکانی سەر گەلەکەمان بەتایبەت لە کەرکوک و ناوچە جێناکۆکەکان، پێویستمان بە هاوئاهەنگی هەموو لایەنە سیاسییەکانە و پارتیش لەم قۆناغە ئەرکی قورسی لەسەر شانە بۆ نزیکبونەوەی زیاتری حیزبەکان و کوردستان کە خاک و نیشتمانی هەموومانە ئەمەمان لێ دەخوازێت.\nدووبارە 16 ئاب پیرۆزبێت و سڵاو بۆ ئاهەنگگێڕانی ئەم یادە.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری پوک میدیا - 19-08-2019\n1. 👁 16-08-2019\n📅 رۆژی دەرچوون: 16-08-2019\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Aug 19 2019 11:55AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Aug 19 2019 1:11PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Aug 19 2019 1:11PM باشترکراوە


بەرێوەچوونی سمینارێک لەلایەن کومیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە??\nناوەندی هەواڵ- ئاڵمان: ئێوارەی رۆژی یەکشەممە رێکەوتی ١٥/١٢/٢٠١٣ بەرامبەر بە ١٠ ی سەرماوەزی ساڵی ١٣٩٢ ی هەتاوی، بە بەشداری ئەندامانی حیزبی دیموکراتی کوردستان و نوێنەرانی حیزبە کوردستانیەکانی بەشەکانی دیکەی کوردستان و بەشێک لە کوردانی دانیشتوی شاری هانوڤەری ئالمان، لەلایەن کومیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستانەوە سمینارێک بەڕێوە چوو.\nسمینارەکە بە خولەکێک راوەستان بە بێدەنگی بۆ رێزلێنان لە شەهیدانی کوردستان دەستی پێکرد و ئینجا لەلایەن سوڵتان گوڵاوی بەرپرسی کومیتەی ئالمانەوە، سەرەتا یادێک کرا لە شەهیدی تازەی قەڵەم " کاوە گەرمیانی" و هەروەها دەستبەسەر کردنی ٧ چالاکی سیاسی رۆژهەلات، لەلایەن حکومەتی هەریمی کوردستانەوە.\nدواتر بەڕێز گوڵاوی تیشکی خستە سەر هەڵویستی حیزبی دیموکراتی کوردستان بەرامبەر بە دوایین ئال‌وگۆڕە سیاسی و ئابووریەکانی ئێران و رەوشی هەنوکەیی نەتەوە ژێردەستەکانی ئێرانی بۆ بەشداربووان شیی کردەوە. بەڕێزیان لە بەشێکی دیکەی وتەکانیدا، پێوەندی حیزبی دیموکراتی کوردستان لەگەڵ پارتە سیاسیەکانی کوردستانی بە گشتی هێنایە بەر باس و تێیدا ئەو پێوەندیانەی بە ئەرینی وە‌سف کرد.\nلە بەشی دووهەمی سمینارەکەدا، مەحمود شەریفی بەرپرسی بەشی ئاموزشی کومیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە ئاڵمان، وتارێکی لە ژێر ناوی "چۆنیەتی نێوەرۆکی رێککەوتنامەی ئێران و وڵاتانی "١+٥ " پێشکەش کرد.\nوتارەکەی شەریفی لە سێ خاڵی سەرەکی پێک هاتبوو کە بریتی بوو لە:\n١. کۆماری ئیسلامی ئێران لە چ هەل‌ومەرجێکدا ملکەچی بڕیارەکان لەمەڕ راگرتنی پرۆژەی ناوەکی بوو؟\n٢. نێوەرۆکی رێککەوتننامەی ئێران و ولاتانی ١+٥ چ بوو؟\n٣.ئاسۆی داهاتوو و ئاکامی ئەو رێککەوتنامەیەکامانەن؟\nلە کۆتایی سمینارەکەدا، پرسیاری بەشداربووان لەمەڕ بابەت و وتارەکاندا لەلایەن بەڕیوەبەرانی سمینارەکەوە، ولام درایەوە.\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 994 جار بینراوە| بینێره| چاپ


لە یادی ١٠٥ەمین ساڵەی تاوانی کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان.\nداننان بە حەقیقەتی یاسایی ھەر تاوانێک لە ھەر کونجێکی جیھان بگوزەرێت, ئەرکێکی ئەخلاقی و ویژدانییە, ئەگەر ھەل نەمابێت بۆ راگرتنی, ھەنگاوێکە بۆ بەرەو روبونەوەی تاوانە مەزنەکان لە جیھاندا, نموونە ئۆرۆگوای وەک یەکەم وڵات لە ساڵی ١٩٦٥ەوە دانی ناوە بە کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکان کە ھیچ پەیوەندیەکی بە دۆسیەکەوە نییە, یان کۆریای باشورو سوئید و کەنەداو ھۆڵەنداو ... کە ھەڵوێستی باشیان لەسەر دۆسیەکانی ئەنفال و ھەڵەبجە ھەبووە, یان ھۆڵەندا بازرگانێکی چەکی کیمیاوی خۆی بەناوی فرانس ڤان ئانرات لە بەرامبەر ھاوبەشیکردنی لە تاوانی ھەڵەبجە سزای ١٦,٥ ساڵ زیندانی دەدات, بەوەی چەکی کیمیاوی فرۆشتبوو بە رژێمی پێشووی عێراقی, ئەم ھەنگاوە وەک ئەرکێکی دادپەروەرانەیە , تاوانی کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکانیش ھیچ نەبێت ئەوەندە بە کوردەوە دەبەسترێتەوە کە لەسەر خاکی ئێستای کوردستان ئەنجام دراوە, چۆن قوربانیانی تاوانی کۆمەڵکوژی رۆھینجا دوای ئاوارە بوونیان بۆ بەنگەلادیش دۆسیەکەیان جوڵێنرا لە لایەن دادگای تاوانی نێودەوڵەتیەوە, چونکە ئاوارەی وڵاتێکی ئەندامی دادگاکە بوون, بۆیە ئەرکی ئەخلاقی گەلی کوردە وەک گەلێکی جینۆسایدکراو دان بەو تاوانەدا بنێت وەک تاوانی جینۆساید, چۆن ئێمە خۆمان سواڵی ئەم داوایە لە جیھاندا دەکەین.\nرێگات بکەوێتە مۆنمێنتی جینۆسایدی ئەرمەنەکان لە شاری یەریڤانی پایتەختی ئەرمینیا, تژییە لە وێنەی ئەفسەرو سەرۆک عەشیرەتە کوردەکان بەشێوەی دڕندە و وەک جەلادی دڵڕەق وێنا کراون, وەک بەشداربوویەکی چالاک لە جینۆسایدکردنیان, ئەم وێنانە بونەتە بەشێک لە زاکیرەی ئەو گەلەو رۆژانە پیشان دەدرێت و لە گەڵیدا تەبلیغ دەکرێت, وێنەی دەرەبەگ و سەرۆک خێڵ و شێخە کوردەکان کە ھیچ پەیوەندیەکان بە خەڵکە عامیەکەوە نییە و ھەمیشە کەمینەی چەوسێنەرن بەرامبەر بە زۆرینەی خودی نەتەوەکەی خۆشیان, بەڵام دەسەڵاتدار و قسە رۆیشتوون, ئەم زاکیرە رەشە بە سانایی ناسڕدرێتەوە, بە دیدار و مجامەلەی کاتی دوژمنی دوژمنەکەم دۆستمە کۆتایی نایات, لەبەردەم ھەڵوێستدا ڕامان دەگرێت, لە بەرامبەردا نابێت تا کۆتایی سەرمان لە ژێر لمدا بشارینەوە لە ترسی ھەڵوێست دەربڕین و خۆ شاردنەوە لە حەقیقەت, نابێت باجی دڕندەیی و تاڵان و بڕۆی ئەو ئاغاو دەرەبەگ و سەرۆک خێڵانە عامیەی خەڵک بیدات, پێویستە ھەنگاو بنێین بۆ سڕینەوەی شوێنەوارەکان رابردوو, ئەویش داننانە بە راستیەکان وەک ئەوەی لە حەقیقەتدا ھەیە نەک وەک ئەوەی دەمانەوێت و پینەو پەڕۆی بکەین, یاخود ناسیۆنالستە توندڕەوەکانی ئەوان دەیانەوێت بیسەپێنن, یان وەک ئەوەی ناسیۆنالستەکان ھەردوولا کردویانە بە مەیدانی شەڕی موقەدەسە پوچەکانیان, ھەمیشە دیلی خەونی مەزن خوازین, دەبێت رێگا لە دەمارگیرە ئاینی و نەتەوەییەکانی ھەردوولا بگرین نەوت بە ئاگری رابردوودا بکەن.\nئەرمەنەکان لە پاڵ تورکیا سەرۆک عەشیرەتە کوردەکانی باکور و سەرۆک عەشیرەتە عەرەبەکانی سوریاو تورکمان چەرکەس و قەرەجەکان بە ھاوبەشی تاوان دەزانن, بەڵام لە راستیدا ئەوان بەشداری تاوانن نەک ھاوبەش, چونکە بڕیار بە دەست و نەخشە داڕێژەر نەبوونە, تەنھا جێبەجێکار بوونە, ئەدی ئێمە وەڵاممان چییە لە بەرامبەر ئەم تۆمەتبارکردنە کە پێگەکانی ئەنتەرنێت ویکپیدیا پڕ کراوە لەم زانیاریانە ؟., وەڵام سۆزداری داد نادات, یاساو مێژوو و ئامار کاری خۆی دەکات.\nنکۆڵیکردن بۆخۆی درێژەدانە بە تاوان, رێگە گرتنە لە سارێژ بوونی برینەکانی رابردوو, درێژەدانە بە شەڕی باوباپیران و گواستنەوەیەتی بە نەفەقێکی تاریکدا بۆ نەوەی نوێ, گەلی کورد بەرپرسیارێتی یاسایی ھەڵناگرێت بەرامبەر بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەکان, چونکە ھاوبەش نییە لە تاوان, خاوەند دەوڵەت نەبووەو بڕیار بەدەست نەبووە, سوارەی حەمیدیەش نە لەسەر داوای ئەو دروستکراوە, نە ھەمووشی کورد بوونە, نە بڕیارەکانیشی بە دەست ئەوان بووە, بەڵام دەبێت دان بەوەدا بنێین ھەزاران ھاووڵاتی کورد لە ریزی سوپای عوسمانیدا بوونە بەشداری تاوان بوونە, ھاوشێوەی جاشە کوردەکان لە باشوور کە بەرپرسیاری راستەوخۆی زۆرینەی تاوانەکانی ئەنفالن, ئەو ئاغاو دەرەبەگانە وەک بەشێک لە سوپای عوسمانی بەشدار بوونە لە تاوانەکە, بەشێکیان ناوی خۆیان ناوە سوارەی حەمیدییە, لەوانەشە بەھانەکانی منیش جێگای رەزامەندی ئەرمەنەکان نەبێت, کە خەون بە خاکێکەوە دەبین دانیشتووانەکەی قڕ کراون, چۆن ناسیۆنالستێکی کورد خەون بە کورد بوونی شاری کەرکوکەوە دەبینێت, بەردەوام لە گێڕانەوەی حەکایەتە مێژوییەکاندایە, بەڵام رەقیبی بەھێزی لەمڕۆدا بۆ خاوەنداری شارەکە بۆ پەیدا بووە.\nوەک ئەرکێکی ئەخلاقی کورد دەبێت دان بە حەقیقەتی یاسایی تاوانەکە بنێت, وەک چۆن ئێمە داوادەکەین کەیسەکانی جینۆسایدمان بە جیھان بناسرێت, ئەوانیش مافی خۆیانە داوامان لێبکەن, ھەرچەندە ئێمە دەستپێشخەریمان کرد لە یادی ١٠٠ ساڵەی تاوانەکە, ٤٩ پەرلەمانتاری کوردستان دانیان نا بە حەقیقەتی یاسایی تاوانەکە کە جینۆسایدە" شانازیشە کە من ھەڵمەتەکەم ئەنجامدا", پێویستیشە ئەو کوردە خۆفرۆشانەی بەشدار بوونە لە تاوانەکە بناسرێن, ئاماژەیان وەک بەشداربووی تاوان پێبدرێت, لە مێژوودا وەک تاوانبار بناسرێن, دەبێت جێگاو رێگای مرۆڤەکان لە مێژوودا وەک خۆی نیشان بدرێت, ئیتر سەردەمی بە پیرۆزکردنی پاشا کۆرەکان بە کۆتا گەیشتووە, ئێستا سەردەمی دادگاییەکانی تاوانەکانی رابردووە و داوای لێبوردنکردنە لە دڕندەییەکان نەوەکانی پێشوو, ئەوێ رۆژێ ھەندێک جەنگ بە پیرۆز دەزانرا, ئێستا بە پێی بنەما کانی مافی مرۆڤ تاوانی قێزەونن, تاوان پیرۆزی نەماوە.\nبە پێی بۆچونی کوردبێت چەکدارانی کورد لە ریزی سوپای حەمیدییە رێژەیان لە نێوان ١٠ بۆ ١٥% بووە, وەک ئاماژەی پێ دراوە: "لەمێژوودا ئەرمەنەکان چەند جارێک کەوتونەتە بەرشاڵاوی لەناوبردن و جینۆسایدکردن کەدیارترینیان لەساڵی (١٩١٥) لەلایەن تورکە عوسمانییەکانەوە ئەنجام دراوە.کورد ھەرچەندە خۆشی بەرشاڵاوی لەناوبردن و جینۆساید کەوتووە،بەڵام تێوەگلاوە لەجینۆسایدکردنی ئەرمەنەکان بەھۆی بەکارھێنانیان وەکو جاش و بەکرێگرتە لەلایەن عوسمانییەکانەوە (نزیکەی لە%١٥ سوارەی حەمیدیە کورد بووە).ھەرچەندە کورد بەتایبەتی کۆنگرەی نەتەوەیی و پەکەکە چەند جارێک داوای لێبوردنیان لەئەرمەنەکان کردووە،بەڵام ئەرمەنەکان بەتایبەتی لەئەرمینیا زۆر دەمارگیرو ڕەگەزپەرستن بەرامبەر بەکورد- لاپەڕە ھەڵنەدراوەکان ھەر جارەی لاپەڕەیەک-ئەرمەنەکان و گولەنییەکان-ئامادەکردنی: مامۆستا پێشڕەو (پێشڕەو ئیسماعیل)" ,"سوارەی حەمیدییە کە لە ساڵی ١٨٩١بە فەرمانی سوڵتان پێکھێنرا لە (ئەلبان و چەرکەس و کورد) نەک بەتەنیا کورد، لە باسکردنی ژماەی سوارەی حەمیدیدا زۆر نووسەر کەوتوونەتە ھەڵەوە دەڵێن: سوارەی حەمیدی ھەمووی کوردبوون، ئەمەش بەپشتبەستن بە سەرچاوە تورکەکان بووە، بەڵام ئەمە دوورە لەڕاستییەوە، راستییەکەی ئەوەیە کە رۆبەرت ئۆڵسن باسیکردووە کە دەڵێت: ژمارەی سەربازی سوارەی حەمیدی بریتیبوو لە (٥٣) ھەزار، محەممەد رەسوڵ ھاوار لەکتێبەکەیدا (کورد و باکووری کوردستان بەرگی یەکەم) ناوی نووسەرێک بەناوی (مەروان ئەلمدەوەر) دێنێت و دەڵێت: نووسەر ئاماژە بەوەدەکات کۆی ژمارەی کورد لە سوارەی حەمیدی تەنھا (١٠) ھەزار کەسە نەک ھەمووی کورد بووبن، ئەمەش کەسانی ماستاوچی و بەرتیلخۆری وەک( ئاغا و دەرەبەگی دژە کورد و ئەرمەن) ئەمانە چەند زیانیان بە ئەرمەن گەیاند زۆر لەوەزیاتر زیانیان بەخودی کوردەکان گەیاندووە،-پەیوەندی کورد و ئەرمەن-بێتاوانی کورد لە جینۆسایدی ئەرمەن-نووسینی: ئارام مەجید شەمێرانی"., ئەرمەنەکان بۆخۆشیان ھەموو سوارەی حەمیدییە بە کورد نازانن, بەڵکە بە زۆرینەی دەزانن لەناو پێکھاتەکان, دان بەوەشدا دەنێن ئەو ھێزە بۆ بەرەو روبونەوەی روسیا پێک ھاتوە نەک بۆ گیان ئەوان, گوایە لە کورد و چەرکەس و تورک و تورکمان و قەرەج پێک ھاتووە, رۆڵیان زیاتر لە رۆڵی جانجویدەکانی دارفۆر دەچێت.\n"ھەندێک لە فەرماندەو سەرۆک عەشیرەتە کوردەکان لە چوارچێوەی ئەو پرۆسەیەدا تاوانی قێزەونیان ئەنجامداوە وەک بەشێک لە سوارەی حەمیدیە, بەڵام بەشێوەی سستامتیک وەک بڕیاردەر کوردەکان بەشداریان نەکردووە لە تاوانەکە, چونکە دەوڵەتیان نەبووە و بڕیار لای ئەوانەوە دەرنەچووە, ئەوەی کراوە وەک نۆکەری و بەشداری بووە لە تاوانەکە, یاخود لە ژێر کاریگەری بیری ئاینیدا وەک بەشێک لە خەلافەت ئەنجامدراوە, کە دواتر پەلامارەکان سەرجەم کریستان و ئێزیدیەکانی ھەرێمەکەی گرتۆتەوە, بۆیە تاک لایەنە نابێت سەیری روداوەکان بکرێت. نابێت ھەڵوێستی ناسیۆنالزمە راستگەراکانی پۆڵەندا و فەرەنساو ...ھتد دوبارە بکرێتەوە لە نکۆڵیکردن, دەبێت بە سنگێکی فراوانەوە ئامادەی دیالۆگ بین, لە کاتێکدا خۆمان قوربانی جینۆسایدین" دامەزرێنەری بەرەی نیشتمانی فەرەنسی نکۆڵی ھۆلۆکۆست دەکات, دەڵێت بە بەشێک لە وردەکاری جەنگی جیھانی دووەمی دەزانین, تەنانەت لە یاداشتەکانی بە توندی داکۆکی لە فلیپ بیتان سەرۆکی حکومەتی فیشی پاشکۆی ھیتلەر دەکات لە فەرەنسا, حکومەتی راستگەرای پۆڵەنداش بڕیاری ٣ ساڵ زیندانی بۆ ئەوانە دەرکردووە کە ھەندێک لە ھاوکارانی پۆڵەندی نازیەکان بە ھاوبەش دادەنێن لە تاوانی ھۆلۆکۆست, ئەمەش وەک داکۆکیکردن لە کەرامەتی نیشتمانی دەزانن, ئەمە بۆخۆی نکۆڵی تاوانی ھاوبەشانی نازییەکانە و داکۆکیە لە ھاوبەشانی تاوانەکانی نازیەکان, دەسەڵاتی شاری سربرنیتشا بەرزترین رێز لێنانی بەخشی بە میلواراد دودیک سەرۆک ئەرکانی سوپای بۆسنە کە نکۆڵی کۆمەڵکوژی سربرنیتشا دەکات, نەتەوەپەرستی و ئاین پەرستی ئەمانەی دەوێت, لە کوردستانیش بھانە بۆ تاوانەکانی پاشای کۆرە دەھێنرێتەوە بەرامبەر بە ئێزیدییەکان , تاوان لە چ ژینگەو چوارچێوەی بەھانەیەک ئەنجام بدرێت تاوانە, دادپەروەری مامەڵە لە گەڵ ئەنجامەکان دەکات نەک بھانەکان .\nنکۆڵیکردنی تاوان, بۆخۆی درێژە دانە بە تاوان بەشێوەی نەرم, مرۆڤایەتی رۆژ لە دوای رۆژ دەگات بە حەقیقەتەکانی ڕابردوو, سەردەمی شاردنەوەی زانیاری و حەقیقەتەکان بەسەر چووە ,پیرۆز کردنی دڕندەیی لە ھیچ چوارچێوەیەک ئاینی یان ناسیۆنالستی جێگای نەماوە, بۆیە رۆژێک زووتر دان نان بە حەقیقەت ئارام بەخشترەو جوانکردنی سیمای گەلە, کریس ئەندەرسن سەرنووسەری گۆڤاری وایەرد دەڵێت "زانیارییە زۆرو زەبەنەکان لە سەردەمی ئەنتەرنێت, ھەموو راستیەکان ئاشکرا دەکات, پێویست بە زانست و تیۆری ناکات", بۆیە نکۆڵی کردن وەک سەرکردنە ژێر لمە لە سەردەمی ئەنتەرنێت و زانیارییە بێ کۆتاکاندا.\nنەتەوەپەرستی و ئاین پەرستی چاوی مرۆڤەکان لە ئاست دانان بە راستیەکان و حەقیقەتی مێژویی کوێر دەکات, مرۆڤایەتی لە بیرکردنەوەدا دەکوژێت , ھەڵوەدای پاکیزەیی نەتەوەو ئاینە, بۆیە بە نەنگی دەزانێت دان بە ناشرینیەکان رابردوودا بنێت, مەلای خەتێکان تازە پاکژ نابنەوە لە ھەمبەر مێژووی کورددا بە گزگلەکان.\nسەیری ھەڵوێستی ناسیۆنالیزمی تورک موتوربە کراو بە ئاین بکەن, بڕواننە ھەڵوێستە شەرمەزاریەکانیان نەک لە شاری قۆنیای, بگرە لە لاھای و برۆکسل,لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦ دا, بۆندستاغی ئەڵمانیا دانی نا بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەکان, پێشتریش بەلجیکا ھەمان ھەنگاوی نابوو, ئەوەی لای من گرنگە لە پرۆسەی دان نان بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەکان لە پەرلەمانی ئەڵمانیا و بەلجیکا, بۆچونی دوو پەرلەمانتاری تورکە لە پەرلەمانی ناوەندی ئەڵمانیاو پەرلەمانی ھەرێمی برۆکسل لە بەلجیکا, ھەردووک بە پاشناوی ئۆزدەمیر ناوەکانیان ھاتووە, یەکیان پیاو چەپی ژینگە پارێز و ئەوی دیکە ژنی حیجاب لەسەر نەتەوەیی ئیسلامی, ھەردوکیان لە دایک بووی دەرەوەی تورکیا و پەروەردەی ژینگەی رۆژئاوان, ئەم دوو ئۆزدەمیرە بە دوو ھەڵوێستی پێچەوانە سەبارەت بە دۆسیەی جینۆسایدی ئەرمەن دەناسرێنەوە, یەکیان پێشەنگ لە بواری ناساندنی, بیرکردنەوەیەکی مرۆڤدۆستانەی ئەنتەرناسیۆنالستانە, ئەوی دیکە سەرسەخت لە ئاست رەتکردنەوەی حەقیقەتەکان, بە بۆچونی ئاینی و ناسیۆنالیزمەوە لە ئاست ئەو ھەموو وێنە پڕ تاوانە قێزەون و ئێسک و پروسکە ھەژێنەرە ھەڵوێست وەردەگرێت و ئینکاری تاوان و عەدالەت و حەقیقەت دەکات, چاو دادەخات و کاروانی قوربانییەکان نابینێت.\nجیم ئۆزدەمیر لە دایک بووی ٢١ی دیسەمبەری ١٩٦٥ی شاری باد ئۆراخی ئەڵمانیا, بنەچە چەرکەسی تورکیا, سەرۆکی لیستی سەوزەکان لە پەرلەمانی ئەڵمانیا, کە پێشتر لە ساڵی ٢٠٠٧ بە پێی بڕگەی ٣٠١ی دەستوری تورکیا سزا درابوو, بە تاوانی پێشێلکردنی ( یاسای سوکایەتی بە ناسنامەی تورکی) بە پێی یاساکە تاوانە دان بە کۆمەڵکوژی لە تورکیا بنرێت وەک ئەوەی لە پۆڵەندای ناو یەکێتی ئەوروپا پەسەندکرا, ج ئۆزدەمیرو و چەند پەرلەمانتارێکی پارتەکەی تۆمەتبارکران بە پێشێلکردنی ئەو بڕگەیە لە دەستوری وڵات, بەھۆی ھەڵوێستیانەوە لە سەر دۆزی ئەرمەن و عەلەویەکان کە ھەیانبوو, کە پێشتر بەھەمان تاوان و پێشێلکردنی ھەمان بڕگەی دەستوری تورکیا نووسەری گەورەی ئەرمەنی ھرانت دینک سزا دراو دواتر تیرۆر کرا, ھاوکات رۆمانووسی ناسراو ئۆرھان بامۆک ھەڵگری خەباتی نۆبڵی ئەدەب بەھەمان بڕگەی دەستور سزادراوە, واتا ئەوەی جیناتی مرۆڤبوونی ھەڵگرتبێت دەبێت سزاکەی بخوات, ج ئۆزدەمیر پارتەکەی بە بۆنەی یادی ١٠١ ساڵەی وەبیرھێنانەوەی تاوانەکەوە لە ٢٤ی نیسانی ٢٠١٦ دا, پرۆژەی ناساندنی تاوانی کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکانی لە تورکیا بە جینۆساید پێشکەش بە پەرلەمانی ئەڵمانیا کرد, لە رۆژانی پێش دەنگدانەکە جیم ئۆزدەمیر بەھۆی ھەڵوێستە شێلگیرانەکەیەوە لەسەر دۆسیەکە, دەکەوێتە بەر ھەڕەشەی تورکە ئیسلامی و ناسیۆنالیستەکان, لێ گوێی نەدا بە ھەڕەشەکان لە وتەکەیدا لە پەرلەمان لە چرکە ساتی پێش دەنگدانەکە وتی: ( ٨٠-٩٠%ی سەرجەم ھاووڵاتیانی ئەرمەن, ٩٨%ی پیاوانیان,١٠٠%ی پیاوانی ئاینیان لەناو براون لەو تاوانە) ھاوکات لە بەشێکی دیکە لێدوانەکەی ھەمان رۆژی لە پەرلەمانی ئەڵمانیا وتی: ھەموو ئەو تاوانانەی ئەڵمانیا بەرامبەر بە گەلانی ئەوروپا ئەنجامی داوە دەبێت بە جینۆساید بناسرێت , ج ئۆزدەمیر لە درێژەی بۆچونەکەیدا رایگەیاند گرنگە دان بە رابردووماندا بنێن, نابێت تورکیا شانازی بە رابردووی خۆیەوە بکات, دەبێت رابردوو قەبوڵ بکرێت وەک خۆی.\nتەواو دژ بەم ھەڵوێستە ئەخلاقیانەیەی ج ئۆزدەمیر بەرامبەر بە کۆمەڵکوژی گەلێک کە وڵاتەکەی خۆی ئەنجامی داوە, خاتوو ئۆزدەمیر لە دایک بووی ٧ی دیسەمبەری ١٩٨٢ ی شایربێکی بەلجیکا, یەکەم پەرلەمانتاری حیجاب لەسەر لە ئەوروپا, پەرلەمانتار لە پەرلەمانی ھەرێمی برۆکسل لەسەر لیستی پارتی ناوەندی دیموکراسی مرۆڤایەتی CDH, ھەڵوێستێکی دژ بە ھەڵوێستەکەی ج ئۆزدەمیر وەردەگرێت, نکۆڵی تەواو لە بوونی تاوانەکە دەکات, ئەو لە یادی ١٠٠ ساڵەی ئەم تاوانە قێزەونەدا, لە بەرامبەر ئەوەی رەتی کردەوە وەڵام بە پرسیارەکانی کەناڵی ئاڕ تی ئێڵ بداتەوە سەبارەت بە پرسی جینۆسایدی ئەرمەنەکان لە تورکیا, لە بەرواری ٢٩ی ئایاری ٢٠١٥ لە پارتەکەی دەرکرا, ئەمەش روداوێکی گرنگ و ھەنگاوێکی ئەخلاقیانەی دڵخۆشکەر بوو, لیژنەی ئەخلاقی پارتی ناوبراو نای.\nھەر لەم پەیوەندەدا لە بەرواری ٢٤ی نیسانی ٢٠١٥ کە یادی ١٠٠ ساڵەی تاوانی کۆمەڵکوژی ئەرمەنەکان , ٦ پەرلەمانتاری بەلجیکی بە ڕەگەز تورک ئەو رۆژە ئامادەی پەرلەمان نەبوون, بۆ ئەوەی بەشداری نەکەن لەو خولەکە بێدەنگیەی لە پەرلەمانی بەلجیکا راگەیەنرا بۆ گیانی قوربانیانی ئەرمەنی لە یاداوەری ١٠٠ ساڵەی تاوانەکە, خۆیان لە دانیشتنەکە دزییەوە, ئەمە چ کارێکی نا ئەخلاقیانەیە ,سەیر کەن ئاین شەو رۆژ ئیدعای رەوشت دەکات, کەچی ھەندێک جار دەبێتە فاکتەر بۆ کاری نا ئەخلاقانە,بە دوای دەرکردنی خاتوو ماھینۆر ئۆزدەمیر لە پارتەکەی, تورکە ئیسلامی و ناسیۆنالستەکان لە برۆکسل و ئەستەمبوڵ خۆپیشاندانی ناڕەزایەتیان بۆ پشتیوانیکردن لە ھەڵوێستەکەی بەڕێوەبردو وەک قارەمان ناساندیان, تەنانەت ئەردۆگان و کچەکەی سومەیە ھاتنە سەرخەت بە توندی رەخنەیان لە دەرکردنی ناوبراو لە پارتی ناوەندی دیموکراسی مرۆڤایەتی CDHگرت, خۆپیشاندەران لەسەر لافیتەکانیان نوسیبوویان "ماھینۆر ئۆزدەمیر شەرەفمانە" شەرەف لای ئەوان داکۆکیکردنە لە دڕندەییەکانی رابردوو و غروری نەتەوەیی و ئاینی.\nھەر لەم بارەیەوە رۆژی پێنج شەممە بەرواری ٢٢ی شوباتی ٢٠١٨, پەرلەمانی ھۆڵەندا بە زۆرینەی ١٤٢ دەنگ لە کۆی ١٥٠ دەنگ , بڕیاری بە جینۆساید ناسینی کەیسی جینۆسایدی ئەرمەنی دا, ھاوکات بڕیاری دا وەزارەتی دەرەوەی ھۆڵەند ٥ ساڵ جارێک بەشداری مەراسیمی ساڵوەگەڕی تاوانەکە بکات, لە پڕۆسەی دەنگدانەکە ٣ پەرلەمانتار دژ بە بڕیارەکە وەستانەوە, ئەوانیش ھەر سێکیان بە رەگەز تورک بوون" Farid Azarkan, Tunahan Kuzu, Selçuk Öztürk" لە پارتی " DENK ", , لە کاتێکدا پارتی ناوبراو خۆی بە چەپ و سۆسیال دیموکرات دەزانێت و لە ٩ی فیبریوەری ٢٠١٥ لە پارتی کاری ھۆڵەندی جیابوەوە, سەرجەم چەپەکانی دی ناو پەرلەمان دەنگیان بە بەڵێ بوو بۆ بڕیارەکە, ئھم بەناو سۆسیال دیمکراتانە وابن, ئەدی دەبێت ھەڵوێستی ناسیۆنالست و ئیسلامیەکان چۆن بێت؟.\nنموونە جوانەکانیش ھەن وەک ئاماژەمان بە ھەندێکین کرد, دنیا ھەمووی روە تاریکەکە نییە, ئەگەر کەمینەش بن, وەلێ بەڵگەو داکۆکییەکانیان دەرخەری راستییەکان و دادپەروەرییە, نموونەیەکی دی لەو جوانیانە تانەر ئاکچەمە, لە سەرەتای ئەمساڵ ٢٠٢٠ سەرۆکی فەڕەنسا دەستخۆشی لە تانەر ئەکچام مێژووناسی تورک کرد کە لە پەرتوکێکدا بە بەڵگەوە سەلماندویەتی دەوڵەتی عوسمانی فەرمانی دابوو بە جینۆسایدی ئەرمەنەکان" , ئیمانۆئێل ماکرۆن وتی :" پەرتوکەکەی ئەکچام دانپـیادانانێکی زانستیانەیە بەو تاوانە ڕێکخراوەی کرابوو، وە ئەو ڕاستیانەی ئاشکراکرد کە ھەندێک دەیانویست ونی بکەن و نکۆڵی لە مێژوو بکەن, مێژوو لەسەر بنەمای درۆ نانووسرێتەوە." ئەنجومەنی ئەرمەنەکان CCAF لە میانەی کۆنگرەکە مەدالیای ئازایەتیـیان بەخشیـیە تانەر ئەکچام.\nپرۆفیسۆر تانەر ئەکچام زیاتر لە ٣٥ ساڵە لەسەر پرسی جینۆساید کارە کات , مێژوونووس و سۆسۆلیجستە, لە زانکۆی کلارک لە ئەمەریکا کارە کات, توێژەری باڵایە لە سەنتەری ھۆلۆکۆست , دوو پەرتوکی لەسەر جینۆسایدی ئەرمەن نووسیووە " اوامر قتل و الفعل المشین " , بابەتی لەسەر جینۆسایدی کوردیش ھەیە, دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی بە تاکە رێگای دوبارە نەبوونەوەی جینۆسایدی کورد دەزانێت, ھاوکات ٩ ساڵ لە زیندانەکانی تورکیا بووە بە تۆمەتی سەرنوسەری گۆڤاری لاوانی شۆڕشگێڕی چەپگەرا.\nرۆژی سێشەمە بەرواری ١٧ی یەنایەری ٢٠١٨, پەرلەمانی ئەرمینیا دانی نا بە جینۆسایدی ئێزیدیەکان, دەکرێت ئەم ھەنگاوە بکرێتە سەرەتایەک بۆ دان نان بە حەقیقەتەکانی رابردوو و سارێژ کردنەوەی برینە قولەکان, ھەرچەندە ئەوان بۆچوونی تایبەتیان لەسەر دۆزی ئێزیدی ھەیەو دایەبڕن لە کۆی گەلی کورد.\nلە کۆتادا دەڵێم, دەمانەوێت ببین بە ئیسماعیل بێشکچی و ھادی عەلەوی و کازم حەبیب و ئەحمەد تورک و تانەر ئەکچام و ئۆرھان بامووک و ..., یان باخچەلی و میشل عەفلەق....و نموونەکانیان, مێژوو پڕە لە ھەڵوێستی بەشی دووەم, وەلێ داھاتوو بۆ نموونە دگمەنەکانی بەشی یەکەمە, لە کردنەوەی گرێکانی گرێ کوێرەکانی مێژوو, زۆر لە مرۆڤە موقەدەسەکانی رابردوو وردو خاش دەکات, مرۆڤە پیرۆزەکانی رابردوو زۆریان وەک پاشای کۆرە لە ئاست گەورەیی تاوانی کۆمەڵکوژی ئێزیدیەکان لە پیرۆزی دادەماڵرێن و چاوەڕوانی دادگایی مێژوو دەکەن, بۆیە با چاوەڕوان بین مێژووش خوێندنەوەی تازەی بۆ بکرێت و سەرلەنوێ بنووسرێتەوە, با ئێمەش بچینە پاڵ ئەو گەل و وڵاتانەی دانیان ناوە بە جینۆسایدی ھۆلۆکۆست و ئەرمەنیەکاندا, نکۆڵی لەوتاوانانە سزا بدرێن, گوڵ ھەر لەوێیە با سەمای بۆ بکەین.


55. 👁 پێشمەرگەی بەرگدروو\n56. 👁 پێشمەرگەی دایک\n57. 👁 پێشمەرگەی کۆمار و فیدائییەکانی کۆماری ئازربایجان\n58. 👁 پێشمەرگەیەک 12 ملیۆن دینار بە داعشێک دەگرێت و دەکرێتە خەڵات بۆخۆی\n59. 👁 پێشمەرگەیەک بە ئاڵای کوردستان و ئاڕمی یەپەگەوە لە کۆبانێ\n60. 👁 پێشمەرگەیەک پۆستەری هێزەکانی دیجلە دەسووتێنێت لە کەرکوک\n61. 👁 پێشمەرگەیەک تاقمەکەی لە کارەساتێک دەیپارێزێت!\n62. 👁 پێشمەرگەیەک دەگری\n63. 👁 پێشمەرگەیەک لای فڕۆکەیەکی تێکشکاوی داگیرکەری ئێڕاقەوە\n64. 👁 پێشمەرگەیەک لەسەر ئاڵای داعش وەستاوە\n65. 👁 پێشمەرگەیەکی ئێشکگر لە بەفردا لە سەنگەرەکانی پێشەوەی شەڕی داعش\n66. 👁 پێشمەرگەیەکی ئەیلول لەپشووی جگەرە کێشاندا.. 1963\n67. 👁 پێشمەرگەیەکی ئەیلوول نمایشی چەکێکی نوێ دەکات\n68. 👁 پێشمەرگەیەکی بریندار لە شەڕی دژە داعشدا\n69. 👁 پێشمەرگەیەکی برینداری قوربانیی تەقینەوەکانی داعش\n70. 👁 پێشمەرگەیەکی دێرینی خاوەن پێداویستیی تایبەت لە بەرەکانی دژی داعشدا\n71. 👁 پێشمەرگەیەکی سەردەمی کۆمار - 1946\n72. 👁 پێناسێکی کۆنی پێشمەرگەیەکی حسک\n73. 👁 تاقم و تفەنگ و ئاڕبیجی و دووربینەکەی پێشمەرگەی دێرین عەبە ڕەق\n74. 👁 تاقیکردنەوەی چەکێکی قورس لەلایەن چەند پێشمەرگەیەکی دێرینەوە\n75. 👁 تاکە پۆستاڵێکی پێشمەرگە 40 داعش ئەکا\n76. 👁 تۆپە قورسەکانی هێزی پێشمەرگە لە بەرەکانی جەنگ لەگەڵ داعش\n77. 👁 جلی پێشمەرگەیەک دوای شەهیدبوون، تەنیا خەیارێک و پارچەیەک نان و سێ هەزار دیناری لێ بەجێماوە\n78. 👁 جەلال تاڵەبانی و کۆمەڵێک پێشمەرگە\n79. 👁 جەلال تاڵەبانی و کۆمەڵێک پێشمەرگە لە ساڵانی شەستەکان\n80. 👁 جەلال تاڵەبانی و کۆمەڵێک پێشمەرگە لە ساڵانی شەستەکان 2\n81. 👁 جەلالی حسە کەلۆش، مولازم کەریم، مام ئاراس و کۆمەڵێک پێشمەرگەی پاسۆک\n82. 👁 جەمالی عەلی باپیر و کۆمەڵێک پێشمەرگە\n83. 👁 جەواد مەلا و کۆمەڵێک پێشمەرگەی پاسۆک لە سورێن\n84. 👁 چەند پێشمەرگەیەک تیماری پێشمەرگەیەکی بریندار دەکەن\n85. 👁 چەند پێشمەرگەیەکی ئەیلوول چەک دەگوێزنەوە\n86. 👁 حەمە جەزا گۆرانی بۆ پۆلێک پێشمەرگە دەڵیت\n87. 👁 حەمە قەمور و کۆمەڵێک پێشمەرگەی تری پاسۆک لەکاتی دارهێناندا\n88. 👁 حەمە قەموور و کۆمەڵێک پێشمەرگەی پاسۆک\n89. 👁 خەوی پێشمەرگەیەکی ماندوو لە سەنگەرەکەیدا\n90. 👁 دابەشکردنی جلی زستانە! بە شەش پێشمەرگە یەک بلووزیان وەرگرتووە!\n91. 👁 دوو پێشمەرگە بریندارێکیان پێیە لە راپەڕینەکەی باشووری 1991\n92. 👁 دوو پێشمەرگە لەپاش گیرانی ئەمنە سوورەکەی سلێمانی\n93. 👁 دوو پێشمەرگە کە بەدەستی داعش شەهیدکراون\n94. 👁 دوو پێشمەرگەی ئەیلوول لە نزیک چیای هەندرێن\n95. 👁 دوو پێشمەرگەی تیپی 25ی خاڵخاڵان، پۆڵا و پێشڕەو شوانی\n96. 👁 دوو پێشمەرگەی دیل لای داعش لە کاتی شەهیدکردنیاندا\n97. 👁 دوو پێشمەرگەی دێرین\n98. 👁 دوو پێشمەرگەی فڕۆکەشکێن لە شۆڕشی ئەیلولدا\n99. 👁 دوو راگەیاندکاری بێگانە و چەند پێشمەرگەیەک لە سنە - 1979\n100. 👁 دکتۆر خالید و کۆمەڵێک پێشمەرگەی یەکێتی لە کارەساتی هەکاریدا\n👁 ئەم بابەتە 17,388 جار بینراوە


قورئان، مانان و مەرگ (35)\nقورئان، مانان و مەرگ\nنزیکەی ١٠ ساڵ زیاتر مێشکم بەم ئایەتەوە مەشغوڵ بوو: «الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ» (مولک/۲) ئەویش تەنها (خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ)، پرسیارەکەم ئەوە بوو چۆن مةوت خەلق دەکات؟ دەمزانی لەوێدا مانایەکی دیکەی هەیە، بەڵام بۆم نەدەدۆزرایەوە!\nبەختەوەرى لای فاڕابی\nئامانجی سەرەکى مرۆڤ لای فارابی بەدەستهێنانى بەختەوەرى ڕاستەقینەیە، ئامانجى شاری فازیلەش بەهەمان شێوە هەر بەدەستهێنانى بەختەوەرى ڕاستەقینەیە. بەم جۆرە، فەلسەفەى فارابی فەلسەفەیەکى مرۆییانەیە، واتا مرۆڤ بە بابەت و چەقی بیرکردنەوە دادەنێت، هەموو شتێک دەستەبەر دەکا بۆ بەختەوەرى مرۆیی(١). هەردوو ئایینى فازیل و دەوڵەت یان شارى فازیلە لە ئامانجێکى هاوبەشدا یەک دەگرنەوە، کە فەلسەفەش لەگەڵیاندا هاوبەشە، ئەویش بەدیهێنانى بەختەوەرى ڕاستەقینەیە(٢).\nقوتابخانە ئەخلاقییەكانی فیكری ئیسلامی - به‌شی دووهه‌م و كۆتایی\nبناغە مەعریفی و مرۆییەكان لای قوتابخانەی ئەخلاقی عیرفانی\nعاریفەكان جەخت دەكەنەوە لە ڕێبازی شهوودی قەلبی، ڕێبازە هەستی و عەقڵییەكان بەڕێبازێكی كەم و كورت دادەنێن لە بەدەستهێنانی مەعریفەدا. مرۆڤ لە ڕێگەی ساف و پاڵفتەكردنی ڕۆحەوە هەست بە دراوشانەوەی ڕاستییەكان و حەقیقەتیبوون دەكات. لێرەوە ئەوە بەدەر دەكەوێ كە حوججە لە عیرفاندا پشت بە بەڵگەهێنانەوە و بورهانی عەقڵی نابەستێت، گەرچی هەندێ جار عاریفەكان لە ڕێگەی قاڵب و ناوكۆ عەقڵییە هەستپێكراوە شهوودییەكانیان ڕوون دەكەنەوە، ئەمەش وەك وەڵامدانەوەیەكی ناچارییە كە پەیوەندییان بە خەڵكەوە ئەوەیان لێ دەخوازێت.\nبیری ڕه‌خنه‌یی چۆنه و بۆچی گرینگه؟\nد. عه‌بدوڵڵا قاسم ته‌بار\nبەوپەڕی دڵنیاییەوە دەکرێ بگوترێ بیری ڕەخنەیی کەفیلی پێشکەوتنی ژیانی کۆمەڵایەتی و تاکەکەسی هەموو مرۆڤێکه و کەسانێک کەوا شارەزان لەم بارەوە سەرکەوتوون و تەنانەت ئەگەر کۆمەڵگایەک خاوەنی بیرمەندانی ڕەخنەیی بێت، زیاتر گەشە دەسێنێت و سەردەکەوێ. لەم وتارەدا بیری ڕەخنەیی و گرنکییەکەی و هەروەها پڕۆڤەیەکی له‌سەر باس دەکەین.\nچاکسازیی دینی چییە و لەکوێدا دەکرێ؟\nئاماژه: ئەم نووسینە پوختەی ووتارێکە کە هەر بەو ناوو نیشانە لە گرووپی هەژان بۆ فیکرو مەعریفه لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووک، لە ڕۆژی چوارشەممە ١٧ی بەفرانباری ١٣٩٩دا پێشکەش کرا.\n«اصلاح» مه‌سدەر لە بابی «افعال» له ڕیشه‌ی «ص.ل.ح» و دژبەری «افساد» که لە سەرچاوە فارسی و عەرەبییەکاندا بە واتای چاکردنەوە، باشکردنەوە، تەعمیر کردنەوە، ئاشتی دان، چاکەکردن و ڕازاندنەوە و سامان دان هاتووە.\nبیری ڕه‌خنه‌گری به واتای توانایی له ڕوون و ئاوه‌زمه‌ندانه بیركردنه‌وه دایه و تێگه‌یشتن، پێوه‌ندیی ژیربێژانه‌ی نێوان بیرۆكه‌كانه. بیری ڕه‌خنه‌گری له سه‌رده‌می یوونانی كۆنه‌وه به‌رباسی فیلسووفانێكی وه‌ك ئه‌فلاتوون و ئه‌ره‌ستوو بووه و تاكوو ئه‌و سه‌رده‌مه درێژه‌ی هه‌بووه. بۆ نموونه توانایی له ناسینه‌وه‌ی هه‌واڵی ناڕاست. بیری ڕه‌خنه‌گری له‌وانه‌یه سه‌ربه‌خۆ و به لێوردبوونه‌وه پێناسه بكرێت.