مەحمود عەبدوڵا: بۆچی کۆمەڵگە و جیهان لەشێتخانە دەچێت؟ - WTARIKURD\nکۆمەڵگایەکی بچوک جیهانێکی گەورەیە، جیهان خۆی کۆمەڵگایەکی بچوکە. هەموو ئەو کێشمەکێش و جەدەلەی لەجیهاندا هەیە، لەکۆمەڵگایەکی تایبەتیش دا هەیە. وەک چۆن لەسەر ئاستی جیهان مرۆڤ یەک چارەنوسی هەیە، لەسەر ئاستی یەک کۆمەڵگەش تاکەکان هاوچارەنوسن. جیاوازی کۆمەڵگەکانی تر لە گەڵ کۆمەڵگەی کوردستان ئەوەیە، ئەوان سەبارە ت بەخۆیان ژیرن، ئێمە سەبارەت بەخۆمان گەمژەین. وەک چۆن هەموو کۆمەڵگەکان سەبارەت بە وەی جیهان چۆن حوکم بکرێت ناکۆکن و بە گوێرەی بەرژەوەندی وڵاتەکەیان بیر لە جیهان دەکەنەوە، ئێمەش سەبارەت بە کۆمەڵگەی خۆمان بەرژەوەندی کەسی دەکەینە بنەما. جا چ لە جیهاند و چ لە یەک کۆمەڵگای دیاریکراودا ئەگەر مرۆڤ خۆ پەرستی تێنەپەڕێنێت، ئەوا ڕەوشتانە بیرناکاتەوە.\nلە ئاستی جیهاندا مرۆڤ مەزاجی خۆی دەکاتە پێوەری حەقیقەت، هەر تاکێکی کوردیش لەئاستی کۆمەڵگەدا مەزاجی خۆی دەکاتە پێوەری حەقیقەت. هەموا ن مەزاجی خۆیان کردۆتە فیترەتی بەشەر. بۆیە تا لە ئاستی جیهانیدا هەست بە هاوچارەنوسی بەشەریەت نەکرێت ڕەوشتی جێگای باس نییە، هەربەو هۆیەوە کە دەڵێن لەسیاسەتدا ڕەوشت نییە، لەکۆمەڵگەیەکی دیاریکراویشدا هەروایە، تا بەرژەوەندی تایبەتی تێپەڕنەکەین ڕەوشت و ساسەت جێگای باس نییە.\nچونکە سیاسەت کاروباریی گشتییە، تا ئێمە چارەنوسی حیزب و گروپ و خێڵ تێپەڕ نەکەین ئەوا سیاسەت لە پێناوخۆما ن و وەک کەسابەت دەکەین. جا وەک چۆن هەزاران ساڵە جیهان ناگاتە سیستەمێک کە ژیانێکی باش بۆهەموان دابین بکرێت، ئەوا لە ئاستی یەک کۆمەڵگاشدا بەهەمان شێوەیە. وەک چۆن لە ئاسستی جیهان ئەمریکیەک ناتوانێت بەرژەوەندی وڵاتەکەی خۆی تێپەڕێنێت، لە کۆمەڵگایەکیشدا بەهەمانشێوە تاکێک ناتوانێ لە پێناو ئەویدی یان لەگەڵ ئەویدی کاربکات یان کۆک بێت. “کۆمەڵگای مرۆڤایەتی لەشێت خانە دەچێت، کۆمەڵگەی کوردیش لەشێتخانە دەچێت”وەک چۆن لەجیهاندا تەنها مرۆڤە گەورەکان سنوری وڵاتان دەبڕن و بیر لە داهاتو و چارەنوسی مرۆڤایەتی دەکەنەوە، ئەوا لەکۆمەڵگەشدا تەنها مرۆڤە گەورەکان بیر لەداهاتو دەکەنەوەو سنوری حیزب و خێڵ و دەستە تێدە پەڕێنن.\nجا تا لە جیهاندا شۆڕشی فیکری ڕونەدات، ئەوا هەر مرۆڤی بچوک دەبێتە سەروەری دەوڵەتان و جیهان بەرەو کارەسات دەبات، ئەوا لەکۆمەڵگەی کوردیشدا تاشۆڕشی فیکری ڕونەدات هەرمرۆڤی بچوک دەبێتە سیاسی گەورەو وڵات بەرەو کارەسات و نائارامی دەبات و کۆمەڵگە دەبێتە شانۆی نمایشی بێ ئەقڵی، وەک چۆن جیهان بۆتە شانۆی نمایشی بێ ئەقڵی.\nسەرۆکی ئەمریکا سەبارەت بەچارەنوسی مرۆڤایەتی گەمژەیە، سیاسیەکانی ئێمە سەبارەت بە کوردستان گەمژەن. وەکچۆن دەوڵەتەکان لەسەر حیسابی دەوڵەتی تر خۆیان بەهێز دەکەن، سیاسیەکانی کوردیش لەناوخۆدا لەسەر حیسابی یەکتر خۆ بەهێز دەکەن. جا گەمژەیی سەبارەت بەجیهان واقیعە، بەڵام گەمژەیی سەبارەت بە وڵات و چارەنوسی یەک میللەت کارەساتە.\nکوردستان شێتخانەیەکی گەورەیە، هەر کەس لەشوێنی خۆیەوە، بانگی ئازادی و عەدالەت ئەدات، کەچی هیچ کات ئەوانیتر بەپیریەوە ناچن. چونکە بانگەوازەکە لەبنەڕەتدا درۆیەو هەموان ئەزانن ئازادی و عەدالەتن ئامانجی جوانن بۆ مەبەستی پیس تا ئەم دەست بەسەر هەموان بگرێت و هەموان بخاتە گێرەی بەرژەوەندیەکانی خۆی، بەهەمان شێوە جیهان شێتخانەیە، ئەمریکا بانگی ئازادی و دیموکراسی دەدات، بەڵام کەس باوەڕی پێناکات. چونکە دەیهەوێت جیهان بخاتە گێرەی بەرژەوەندیەکانی خۆیەوە. بەڵام ئێمەی کورد حاڵمان لەجیهان خراپترە، چونکە ئەگەر میللەتانی تر لە سنوری دەوڵەتێکدا چەقیان بەستوە، ئەوا ئێمە لەسنوری شاردا گیرۆدەبووین، ئەگەر تاکی میللەتیتر سەبارەت بەجیهان دۆگمان ئەوا ئێمە سەبارەت بەهەردوکیان دۆگماین.\nهەتا ئێستا بەدرێژایی مێژوو جگە لە فەیلە سوفە مەزنەکان هەموو بیرو باوەڕو ئاینێک لەدەوری بەرژەوەندی گەل و خێڵ و جوگرافیایەکدا بیری کردۆتەوە، تەنانەت ئیسلام کە دواین ئاینە لە جوگرافیا ی بچوک دەرچوە بەرەو جیهان، بەڵام گیرۆدەی خودی بیروباوەڕەکە بۆتەوە. لە ڕووی جوگرافیەوە گەورە بووە، بەڵام لەبیرکردنەوەدا بچوک بۆتەوە. واتا هەموکاتێک مرۆڤەکان هەرئەوانەن کە موسوڵمانن، وەک چۆن لای مارکس مرۆڤە باشەکان هەر ئەوانەن کەکرێکارن. جا ئیتر تا فەلسەفەی نەفی نەفی تێپەڕنەکرێت، جیهان لەحاڵەتی پێکدادان و نائارامیا ئەژی، لە ئاستی کۆمەڵگەشدا هەروایە.\nبیرکردنەوە ی جیهانی پێویستی بە پەروەردەو فەلسەفەیەکی جیهانی هەیە، بیرکردنەوەی نەتەوەیش پێویستی بە پەروەردەو فەلسەفەیەکی نەتەوەیی هەیە. جا تا جیهان نەگاتە ئەو دۆخە کە مرۆڤ واپەروەردە بکرێ، کە ببێتە خاوەنی ژیرێتی جیهانی ئەوا هەر شێتخانە دەبێت و قسەی ئەم دەوڵەت و ئەو دەوڵەت بای پولێک نابێت، ئەوا لە ئاستی کۆمەڵگەیەکی دیارکراویش بەهەمان شێوە تا پەروەردە و فەلسەفەیەک نەبێت، کە مرۆڤ گەورەتر وفراوانتر لەحیزب و خێڵ و شار بیربکاتەوە ئەوا کۆمەڵگا هەر لەدۆخی گێژاودا دەبێت. دۆخی کۆمەڵگای ئێمە دۆخێکە دەکرێت بڵێین دۆخی شێواویە یان گێژاوە جیهانیش لەگێژاو دەچێت. وەک چۆن لە کۆمەڵگەی شێواودا هەموان دەبنە واعیزی یەکتر،لەئاستی جیهانیشدا هەردەوڵەتێک خۆی ئامۆژگاری ئەویتر دەکات و هەموانیش درۆدەکە ن . ئەوا لەکۆمەڵگەی شێواوی ئێمەشدا هەموان عەزدەکەن ببن بەواعیزی یەکترو ئامۆژگاری یەکتربکەن، کە هەمویانیش خۆیان پێویستیان بە ئامۆژگارییە. دیکتاتۆرەکان ڕەخنە لەیەکتر دەگرن لەسەر پێشێلکردنی مافی مرۆڤ، لەکۆمەڵگەشدا سیاسیەکان بەهەمان شێوە، لەهەردو حاڵەتەکەشدا هەریەکەیان سەبارەت بەئەویتر ڕاست دەکات و سەبارەت بەخۆی درۆدەکات.


وەهم و ڕاستیەکانی کازمی – Hawpshti\nکازمی هاتە کوردستان و جۆرێک خۆلیا و هەست کردن بە کرانەوەی دەرگاکانی ئە وتونێڵە تاریکەی کە بۆرژوازی لە کوردستان بەسەرژیانی مرۆڤی دا سە پاندوە،دروستکرد.خە ڵکێک کە ئومێدی بە هەر ئاڵوگۆڕێک و هه رباشبوونێکی ژیان لە دەستداوە وبە چاوی خۆیان دەبینن کە تەنانەت حەقی کارو زەحمەتێک کە دەیکێشن ،لێیان درێغ دەکرێ و تە نانەت ئومێدیان بەوە نیە کە بە فەڕزی درێژەکێشانی حاکمیەتی ئەم کەمایەتیە سەرمایەدارە زۆرگۆیەی کوردایەتی و ئەم شێوە ژیانە ، ٣٠-٤٠ ساڵی تر بتونێ کۆمەڵگایەک بهێنێتە پێش چاوی خۆی ، سیستەمێکی ئاو و ئاوەڕۆیەکی ڕێک وپێک و کارەبایەکی ٢٤ سەعاتە و پەروەردە و فێرکردن و لە یک وشەدا لانیکەمی ژیانێکی ئەمڕۆیی هه بێ، وەک بڵێی لە پڕ ، لە کاراکتەری کازمیدا، قارەمانی کرانەوە و دەرباز بوونی لەم تونێڵەی ژیان، لە سایەی دەسەڵاتی بۆرژوازی کوردایەتیدا ، دۆزیەوە.\nبەڵام قارەمانی هاتولە بەغداد، کە لە پشتی خۆیەوە ، عێراقێکی وێران و هەلاهەڵای ژێر دەسەڵاتی میلیشیا و ئۆباشی قەومی و ئیسلامی ،عێراقی ژێرسایەی میلیاردێرەسەرمایەدارەکانی نەوت و جەنگ و وێرانی و سیناریۆی ڕەش، عێراقی بێ ئاو و کارەبا و بێ کاری و بێ ژیان و بێ شادی و بێ ئازادی ،بە جێ هێشت بوو، بە پێچەوانەی ئە و وێنایەی کە هاوڵاتیانی کوردستان وەک عینادی و دژایەتیەک بۆ دەسەڵاتی ئە و کەمایەتیە سەرمایەدارەی کوردایەتی ویستیان لە کازمی بە دەستیە وە، بدەن، بۆ ئە وە نەهاتبو کە موژدەی کۆتایی هاتنی ئە و تونێڵی ژیانە، ئە و بێ مافی و بێ بەشیە لەژیان، لەئازادی ، ڕابگەیەنێ. نەهاتبو تا حیسابی تە واوی ئە وسەروەت وسەرمایە ئەفسانەییە ی ئە م کەمایەتیە سەرمایەدارە بە بەهای سەپاندنی کاری هەرزان بە سەرچینی کرێکار، بە بە های سەپاندنی بێبەشیەکی هەمەگیری ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی، دەستی بەسەرداگرتوە ، بگە ڕێنێتەوە بۆ کرێکاران و کارکردوان و بۆ خاوانانی خۆی، بۆ ئە وە نەهاتبو کە ئیرادە و بڕیاردان لەچارەنووسی سیاسی لە دەستی ئەو کەمایەتیەوە بگەڕێنێتەوە بو کرێکاران و کۆمەڵگە خۆی،بۆ ئە وە نەهاتبو تا کرێ وموچه و هەموو کەسرەکانی سەروەتی دەستەبەسەرگیراوی کومەڵایەتی بگەڕێنێتەوە بەڵکو ڕێک بەپێچەوانەوە ، بۆ ئەوەهاتبو بەرلەوەی کۆمەڵگە وچینی کرێکار و جەماوەری برسی ،بێ ئومێدیان بگۆڕێ بە ئومێدپەیداکردن بەوەی کە ئاڵۆگۆڕو ژیانێکی باشتر، بە مەرجی دەرهێنانی کۆمەڵگا و دەسەڵات لە دەستی ئەو کەمایەتیە سەرمایەدارە ئیمکانی هەیە، ڕێگە و دەروازەیەک بۆ تێپەڕاندنی سەلامەتی ئەم قۆناغە پەیدا بکەن کە تیایدا دەسەڵاتی سەرمایە و بۆرژوازی کوردایەتی لەم فۆرمەی ئستایدا گەیشتۆتە ئەوپەڕی خۆی و کەوتۆتە ناکۆکیەکی بنیادی و لە چارنەهاتو لەگەڵ چاوەڕوانیە سادەکانی کرێکاران و جەماوەری بێبەش لە ژیانێکی شایستە ی مرۆڤ، لە ئازادی و خۆشبەختی و تە نانەت لە ڕوانگەی خودی سەرمایە و درێژەکاری و پارێزاوبوونی ئاسایشی سەرمایە لە پەلاماری ڕادیکاڵی خوارەوە، خەریکە دە گۆڕێ بە خاڵێکی لاواز ی بورژوازی خۆی، بە جۆرێک کە لە لە قوڵایی کۆمەڵگە ی ئەمڕۆی کوردستاندا، داجوڵانەوەیەکی گەورەی (نا)ی کۆمەڵایەتی خەریکە پێدە گرێ کە دەسەڵاتی بۆرژوازی و کوردایەتی لەسەر ژیان، لەسەر نان و کارو ئازادی گە مارۆداوە.\nهەلومەرجێک کە تیایدا لە حاڵەتی ڕادیکاڵ بوونەوە و قوڵتربوونەوەی ناڕەزایەتی کۆمەڵایەتی و چاوڕوانیە ئازادیخوازانە و یەکسانیخوازانەکان و دیرێژەکێشانی ئەم پڕوسەیە ، ئیمکانی ئە وە دەهێنێتە پێشە وە کە بە هۆی پێویستی واقیعیی کرێکاران و جە ماوەری برسی بە کۆمۆنیزم ، لە پێنا و ئاڵوگۆڕ لەژیان و دەستڕاگەیشتنینان بە ئازادی و ڕزگاربوون لەدەسەڵاتی ئە وکە مایەتیە سەرمایەدارە، چینی کرێکارو کۆمەڵگە جارێکی تر لە مێژوودا ، ڕووبکاتەوە کۆمۆنیزمی خۆی .\nسەرهەڵدان و بەهێز بوونی کۆمۆنیزمی ڕادیکاڵ و یەکسایخواز، وەکو ئامڕاز و چوارچێوە و پەرچەمی سەرجە م ئازادیخوازی و یەکسانیخوازی لە سیاسەت و کێشمە کێش لەسەر چارەنوسی کۆمەڵگە، ڕواڵەتی کێشە ی ئینسان و خە بات لە پێناو ئاڵۆگۆڕ دا لە بێخ و بنە وە دە گۆڕێ و ئە وکات تەنانەت خەبات لە پێاو نان و ئاو و لانیکەمەکانی ژیانیش چیتر وە ک سوبسید دان و ڕازی بوونی ناچاری بە هەلومەرجی ئێستا و بە دەسەڵاتی سەرمایە وئەو کەمایەتیە سەرمایەدارە نامێنێتەوە ، بەڵکو دە گۆڕێ بە بەشێک لە جوڵانە وەیەکی ئومێدەواری کۆمەڵایەتی کە دەیەوێ تەواوی ژیان بگۆڕێ، تەواوی ئازادی و تەواوی یەکسانی و خۆشبەختی ، وەک مافێکی سروشتی مرۆڤ وەک هەڵمژینی هەوا وەک ئۆکسیجین ،بە دەست بهێنێ و وە ک یاسای سروشتی کۆمەڵگە و ژیان،دەستەبەری بکا.ئیتر ئەمە ئە و کابوسەیە کە بورژوازی نایەوێ لە خەویش دا بیبینێ .\nبورژوازی بە شێوەیە کی غەریزی و لە ڕوی هەستیاریە سیاسیەکەیەوە ، ئە و زەمین لەرزانەی کە لە قوڵایی کۆمەڵگە دا ڕوو دەدەن ئاسان دەبیستێ و هەستی پێدەکا. بە تایبەتی چەندین مانگ نارەزایەتی سەرشەقامی کرێکاران و خەڵکی برسی و لاوان لەشارەکانی عێراق و ڕیسواییەک کە خەڵک بە بەشداری نە کردنیان لە سێرکی هەڵبژاردن دا ڕوو بەڕوی بۆرژازیان کردەوە،بورژوازی فێر کرد کە سیاسی تر و وریاتر هە وڵبدا کۆمەڵگە جارێکیتر بهێنێتە پشتی خۆیەوە.\nکازمی کارەکتەری ئەم سیناریۆی بە خۆ هاتنەوەی بورژوازیە لە هەلومەرجێکدا کە خاڵی وەرچەخانی گرنگ خە ریکن ڕوو دەدەن کە تیایدا بە جۆرێک چارەنوسی ئەم دەورەیە یەکلا دەبێتەوە، لە وانە مەسەلەی یەکلاکردنەوەی ئیختیاراتی فراوانی بورژوازی کورد لەچواچێوەی ئەو شێوە حاکمیەتە تا ئێستا یدا و و چارەنوسی میلیشیا وگێڕانەوەی مافی بە کارهێنانی چە ک و قەهری ڕێکخراو بۆ دەوڵەت و بە کۆتا هێنانی چەند سەرەیی لە بە کارهێنانی هێز و دەسەڵات و مەسەلەی دیایکردن و میکانیزمە ئەنتگرە و ئاسایی ترەکانی ئابوریەکی سە رمایەداریەکی پشت بە ستو بە هێزی کاری هەرزان.\nکازمی ئە گەر قارەمانی شتێک بێ ، قارەمانی هەوڵ وتەقەلای ئەم نەوەیەی بورژوازی و بە تایبەت لەخێزانی ناسیوناڵیزمی عەرەبە، بۆ گەیشتن بە خاڵێکی هاوسەنگی سیاسی کە بتوانێ بە پێدانی هەندێک سوبسید ی کەم ولاوەکی بە چینی کرێکار وجەماوەری برسی ، دەوڵەت ودەسەڵاتێکی یەکدەستتر بسەپێنێ و دەسەڵات کە لەشەقامدا و بەسەرچەندین هێز دا دابەش بووە بۆ بورژوازی یەکلا بکاتەوە. بەڵام ئەوەی کە ئەم پڕۆسەیە چۆن دەچێتە پێشەوە و چەندەئیمکانی هەیە، بەلەبەرچاوگرتنی ڕێگری و کێشە و دابەش بوونە ستراتیجیترەکانی نێوخۆی بورژوازی و بوونی پێکهاتەیەکی جۆراوجۆری هێزگەلی فالانژ و چەکداری عقیدەتی و فناتیکی گرێدراوی کۆماری ئیسلامی و خودی مەسەلەی بوونی ئێران لە عێڕاق ، چارەنوسی ئەم پڕۆسەیە نادیار و ئاڵۆز دەکا.\nبەڵام ئەم قارەمانە لە بەغدادە وە هاتوەی بۆرژوازی ، خۆی و دەسەڵاتەکەی لەگەڵ چینی کرێکار و کۆمەڵگە و جەماوەری برسی و نەوەیەکی لاو کە بۆنی ژیانێکی ئینسانی نە کردوە ، کێشەی هەیە. هەمان مەسەلەی هەیە کە بۆرژوازی لە کوردستان، لە هەولێرو سلێمانی لە گەڵ چینی کرێکار و جەماوەری برسی و نەوەی ئێستا هەیەتی کە داوای ۆشبەختی و ئازادی و ژیانێکی شایستەی مرۆڤ دەکا. لەگەڵ خەڵک و کۆەڵگەیەک کێشەی هەیە کە لە دەسەڵاتی کەمایەتیەکی کەمی سەرمایەدار کە هەژاری و بێبەشی و بێمافی سیاسی وئابوری و کۆنەپەرەستیان لەوپەڕی خۆیدا سەپاندوە، وەدەنگ هاتون. کێشە و مەسەلەی لەگەڵ چینی کرێکار و خەڵک و کۆمەڵگەیەکدا هەیە کە ئەم کۆنەپەرەستی و شێوە ژیانە پەستەی ناوێ و بە شایستەی خۆی نازانێ و لە دژایەتی و نەویستن وڕەتکردنەوەیدا ، چەندین مانگ لە مەیدانی شارەکاندا مانەوە و جە نگان و ئامادەبوون ڕووبەڕوی سەرجەم ئۆباشی چەکداری ئیسلامی و قەومی بورژوازی بوونەوە و پێش ئەوەش ڕیسوایی هەڵبژاردنیان بەسەربورژوازیدا ، ڕوخاند و هاواری ژیان و ئازادیان بەرز کردەوە.\nسەرەنجام، لە کوردستانەوە تا بەغدا، جیدال و کێشمەکێش یەکێکە، کێشمەکێش و دەعوای دوو کەمپی کۆمەڵایەتیە. لەلایەک کەمپی بۆرژوازی بە هەموو کۆنەپەرەستی خۆیەوە، بە هەموو داژایەتی و دوژمنایەتی خۆیەوە بۆ ئازادی، بەهەموو ئەوپەڕخوازیەکەیەوە لە بەبەندکێشانی ژیان، لە بەبەند کێشانی ئازادی و مافی سروشتی بۆ ژیانێکی شادو یەکسان و لە چەوساندنەوە و لە سەپاندنی هەژاری و بەدبەختی وژیانێکی خوار شکۆ و حورمەتی مرۆڤ.لایەکی تر ی ئەم کێشمە کێشە،کەمپی چینی کرێکار و کارکردوان و ئینسانیەتێکە کە سەرباری قەهر و سەرکوتی بورژوازی، سەرەڕای ئە و مەهلەکەیەی کە بورژوازی بە ماکسیماڵترین شێوە زاڵی کردوە، هێشتا لەگەڵ کرانەوەی هەر دەرفەت و دەریچەیەکدا ، ئومێدی بە ژیان و عەشق و خولیای بۆ ئازادی و بە خۆشبەختی و ژیانێکی باشتر دە تەقێتەوە و سەر دەکا. کۆمۆنیزم سه ربەم کەمپە بەرین و مەزنە ئینسانیەیە. کۆمۆنیزمێک کە تەواوی ئازادی دەوێ، تەواوی یەکسانی دەوێ . ئەگەر ئەم مرۆڤایتیە زیندوە، چینی کرێکار لە جەنگیدا لە پێناو ئازادی و خۆشبەختی، لە خەباتیدا بۆ ڕزگاربوون لە کۆیلایەتی کاری بە کرێ و چەوسانەوە وزۆری سەرمایە و بوژوازی ، کۆمۆنیزمی خۆی بە دەست بێنێتە وە، ڕواڵەتی کێشمەکێشی چینایەتی لە بنەوە دە گۆڕێ و هیچ هێزێک توانای بەرگری و ڕاوەستانی لە بەرابەر ئیسانیەتێکی کرێکار و کۆمۆنیزمێک دا نابێ کە جێگە وڕێگەی سروشتی خۆی لە دڵی مرڤایەتی کرێکار و لە دڵی خەباتی مرۆڤایەتیدا لەپێناو ڕزگاری و ئاڵۆگۆڕ، بە دەست هێناوەتەوە.ئە مە ئەگەر دەست پێ بکات، ئە گەر نەوەی ئەم سەردەمە ی ئەم کۆمۆنیزمە ، بەم دەرک وچاوەڕوانیە و بە دەست پێکردن لەم پەیوندە قوڵ و لەم گرێخواردنە واقیعیەی کۆمۆنیزم بە چارەنوسی ئینسان و بە چارەنوسی ئازادی و خۆشبەختیەوە ، ئەم کۆمۆنیزمە و ئەم پەرچەمە بۆ چینی کرێکار و بۆ کۆمەڵگا بەردەست بکەن ، ئەو کات لەسەری هەرکوچەیەکدا و لە هەر گەڕەک و کۆڵان و کارگە و کارخانەیەک و بە پانتایی کۆمەڵگە، ڕیزی ئەو کۆمۆنیستە پڕ لە وزە وئیرادانە دەبینین کە ئامادەن ، چارەنوسی کۆمەڵگە لەدەستی ئە و کەمایتیە سەرمایەدارە دەربهێنن، دواکەوتویی بێدەنگ بکەن، هیچ کۆنەپەرەستیەک بێ وەڵام نەهێڵنەوە، ئازادی و ئینسانیە ت بە پێوە ڕابگرن و کۆمەک بکەن بۆ ئەوەی کۆمەڵگە لە بەبەرییەتی ئێستا تێپەڕێنێ.


ئاوارە گەڕاوەكان لە زێدی خۆیان تینویانە10 كۆمەڵگە و 40 گوند بە تەنكەر ئاو دەكڕن\nشنگال/ ئەیلولی 2020/ گوندنشینان و ئاوارە گەڕاوەكان ئاوی خواردنەوەیان پێناگات و بە تەنكەر ئاو دەكڕن فۆتۆ: كەركوك ناو\nلانیكەم 10 كۆمەڵگە و 40 گوند لە سنوری قەزای شنگال بە تانكەر ئاوی خواردنەوە پەیدا دەكەن، ئەوەش كێشەیەكی گەورەیە بۆ دانیشتوانی ناوچەكە و ئەو خێزانانەی تازە لە ئاوارەییدا گەڕاونەتەوە زێدی خۆیان.\nئەو ناوچانە هێشتا تۆڕی دابەشكردنی ئاویان پێنەگەیشتووە، ئاوی بیریش بە كەڵكی خواردنەوە ناشێت و تاڵە.\nنایف جوندی، دوای دوو ساڵ له ژیانی ئاواره‌یی. له ساڵی 2016دا گه‌ڕایەوە زێدی خۆی لە گوندی ئاشتی سەر بە ناحیەی سنونێ و هەموو هەفتەیەك دوو یان سێجار ئاوی خواردنەوە دەكڕێت.\n"بۆ هەر تەنكەرێكی هەزار و 500 لیتری ئاو، حەوت هەزار دینار دەدەم، چوار ساڵە هەر وایە"، نایف مانگانە لە نێوان 60 بۆ 70 هەزار دیناری بۆ ئاو كڕین دەڕوات.\nبۆ هەر تەنكەرێكی هەزار و 500 لیتری ئاو، حەوت هەزار دینار دەدەم، چوار ساڵە هەر وایە\nتەنیا لە گوندی ئاشتی 300 خێزان نیشتەجێن، هەندێكیان بیریان هەڵكەندووە، بەڵام ئاوەكەی تاڵە و بۆ خواردنەوە ناشێت.\n"لێپرسراوانی ناحیه‌ی سنونێ ئاگاداری کێشه‌كەن، بەڵام دیارە نایانەوێت چارەسەری بكەن"، نایف وایوت.\nحەسەن خه‌له‌ف، خاوه‌ن تانکه‌ری ئاو لە سنونێ، دەڵێت چوار وەرزەی ساڵ ئەوان كاردەكەن، "شه‌و و رۆژ پشومان نییە و داواكاری زۆر هەیە بۆ ئاوی خواردنەوە، دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی ئاواره‌کان بۆ زێدی خۆیان ئیشه‌که‌مان دوو هێندە زیاد بووه".\nئەو 13 هەزار لیتر ئاو بە 40 تا 50 هەزار دینار دەفرۆشێت، بەڵام وەك خۆی دەڵێت بۆ خێزانە كەمدەرامەتەكان بە هەرزانتر دەفرۆشێت.\n"ئه‌م کێشه‌یه زۆر کۆنه، به‌ڵام ساڵ به ساڵ زیاتر دەبێت بەهۆی زۆربونی ژمارەی دانیشتووان و لەئێستاشدا گەڕانەوەی ئاوارەكان"، خودێدا چۆکی، به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ی سنونێ وای به (که‌رکوک ناو) وت.\nئه‌م کێشه‌یه زۆر کۆنه، به‌ڵام ساڵ به ساڵ زیاتر دەبێت بەهۆی زۆربونی ژمارەی دانیشتووان و لەئێستاشدا گەڕانەوەی ئاوارەكان\nخودێدا، دەڵێت تەنانەت لەسەدا 50ی دانیشتووانی ناوەندی ناحیەی سنونێ، كێشەی كەمئاویان هەیە، "بەگشتی كێشەكە ئەوەیە ئاوی سنوری قەزای سنگال بەكەڵكی خواردنەوە نایات و تاڵە، پڕۆژه‌کانی ئاو و شێوازی دابه‌شکردنی ئاو دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی هه‌شتاكان و نۆژەننەكراونەتەوە. بۆیە چارەسەر تەنیا ئەوەیە ئاو له روباری فوراتەوە بۆ ناوچه‌که رابكێشرێت و پشت بە بیر نەبەسترێت، هاوشێوەی قەزای تەلعەفەر و رەبیعیە لە نەینەوا".\nبەپێی ئامارێكی قایمقامیەتی قەزای شنگال، 10 كۆمەڵگە و 40 گوند كێشەی كەمئاوییان هەیە.\nفه‌هد حامد، كە ئامارەكەی بە (كەركوك ناو)دا، جەختیكردەوە "بەرپرسیارێتی ئه‌م کێشه‌یه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ حکومه‌تی عیراق، هیچ پارەیەك بۆ پڕۆژەی ئاو و نۆژەنكردنەوە خەرجناكات... چاوەڕوان دەكرێت كێشەكە رۆژ بە رۆژ زیاتر بێت".\nئەوە كێشەیە لەكاتێكدایە لە چوار مانگی رابردودا (حوزەیران – تا كۆتایی ئەیلول) زیاتر لە چوار هەزار خێزانی ئاوارە گەڕاونەتەوە ئەو ناوچەیە و چاوەڕواندەكرێت كێشەی كەمئاوی زیاتر بێت.\nپاسەوانێكی كێڵگەی نەوتی خەبازە كوژرا و دوو سەركردەی داعش دەستگیركران


کۆمپیوتەرەکەی هاوکینگ چۆن کاری دەکرد؟ | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nڕەشەمە ۲۴, ۲۷۱۷ ڕەشەمە ۲۵, ۲۷۱۷ Hojan ئەندازیاری و تەکنۆلۆژی, ئەندازیاریی کۆمپیوتەر 0\nکۆمپیوتەرەکەی هاوکینگ چۆن کاری دەکرد؟\nزانای گەورەی فیزیک ستێفن هاوکینگ دوێنێ ڕێکەوتی ۱۴ی مارسی ٢٠١٨ لە تەمەنی ٧٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. هاوکینگ نەخۆشیی نۆرۆنی جووڵەی هەبوو کە دەبێتە هۆی لاوازیی ماسولکەکان. ئەم نەخۆشییە بە تایبەت خانە دەمارییەکان دەخاتە ژێر کاریگەرییەوە کە ئەو ماسولکانە کۆنترۆڵ دەکەن کە توانایی خواردن، قسەکردن، هەناسەکێشان و قووتدانمان پێ دەبەخشن. ئەم نەخۆشییە لە ئێستادا هیچ چارەسەرێکی نییە. هاوکینگ بە هۆی ئەم نەخۆشییەوە نەیدەتوانی قسە بکات بۆیە کەڵکی لە کۆمەڵێک ئامراز وەردەگرت کە لێرەدا چۆنیەتیی کارکردنەکەی باس دەکەین.\nپڕۆفیسۆر هاوکینگ لە سیستمێکی کۆمپیوتەری بە ناوی ACAT کەڵکی وەردەگرت کە ساڵی ١٩٩٧ لە لایەن کۆمپانیای ئینتێلەوە پەرەی پێدراوە و هەر دوو ساڵ جارێک لەگەڵ لاوازبوونی ماسولکەکانی هاوکینگ نوێ کراوەتەوە چونکە تاکە ڕێگەی پەیوەندیی هاوکینگ و سیستمەکە ماسولەکەکانی گۆنای بوون.\nوای دانێن پڕۆفیسۆر هاوکینگ دەیهەوێت ئەم ڕستەیە بڵێت: “ئەم هێزە دەبێتە هۆی مانەوەی پڕۆتۆنەکان و نیۆترۆنەکان لە ناوکی ئەتۆمدا”، سەرەتا بۆ هەر وشەیەک گۆنای بە شێوەیەک دەجووڵێنێت کە نیشاندەری یەک یان چەند پیتی سەرەتای وشەکە بێت و لە ڕێگەی سویچێکی ژێرسوورەوە ئەو پیتانە دەناسرێنەوە. ئەلگۆریتمێکی پێشبینی، یارمەتیی ناسینەوەی خێراتری وشەکە یان وشەی دواتر دەدات. ئەم ئەلگۆریتمە بە نووسراوەکانی پێشووی پڕۆفیسۆر هاوکینگ ڕاهێنراوە. دوای ئەوەی کە ڕستەکە تەواو بوو دەینرێت بۆ سیستمی سازکردنی ئاخاوتن. سیستمی سازکردنی ئاخاوتن ڕستەکە دەخوێنێتەوە.\nهەر لە ڕێگەی جووڵەی گۆنای دەیتوانی ئاماژەکەری ماوسی سەر شاشەی کۆمپیوتەرەکەی کۆنترۆڵ بکات و بەم شێوەیە دەیتوانی ئیمەیل بنێرێت، لە ئینتەرنێتدا بگەڕێت و لە وۆردا بنووسێت.\nپڕۆفیسۆر دەڵێت: “بۆ وتاربێژی سەرەتا وتارەکەم لەسەر دیسکێک پاشەکەوت دەکەم، لە ڕێگەی بەشێک لە سیستمەکە بەناوی بەڕێوەبەری وتاربێژی هەر جارەی بڕگەیەک لە وتارەکە دەنێرم بۆ سازکەری ئاخاوتن. بەم شێوەیە بەر لە پێشکەشکردنی دەتوانم وتارەکەم ڕێکوپێک بکەم.”\nشیاوی ئاماژەپێدانە ئەو سیستمەی بۆ هاوکینگ پەرەی پێدرابوو لە لایەن کۆمپانیای ئینتێلەوە بە شێوەی سەرچاوەکراوە خراوەتە بەردەست و هەندێک تایمەتمەندیی دیکەشی پێ زیاد کراون کە ئەندازیاران دەتوانن بۆ تەکنۆلۆژییەکانی تایبەت بە کەمئەندامان بە کاری بهێنن.\nهاوکینگ سەرەڕای ئەوەی کە لە چەندین شوێن نیگەرانیی خۆی لە داهاتووی ڕۆبۆتەکان و ژیریی دەستکرد دەربڕیوە خۆی لە بەکارهێنەرانی سەرەکیی ژیریی دەستکرد بووە و تاکە ڕێگەی پەیوەندیی ئەو بوو لەگەڵ جیهانی دەرەوە.\nopen source سەرچاوەکراوە\nmotor neuron disease نەخۆشیی نۆرۆنی جووڵە\nspeech synthesiser سازکەری ئاخاوتن\nکەوتنە کاری ئاسمانبڕی ڤۆیێجڕی-یەک\nکەوتنە کاری ئاسمانبڕی ڤۆیێجڕی-یەک تا ئێستا بۆت پێش هاتووە کە ٸوتۆمۆبیلەکەت دوای چەند دەیە کار…\nچۆن کڵۆسترۆڵی خوێن بهێنیە خوارەوە؟\nبۆ هێنانەخوارەوەی کڵۆسترۆڵ لە خوێندا، ئەم هەنگاوانە پێشنیار دەکرێت: ١. خواردنەکەت بگۆڕە و لە خواردنی…\nنەدارەکان چۆن گۆشت دەخۆن؟\nنەدارەکان چۆن گۆشت دەخۆن؟ لەوانەیە سەرنجڕاکێش بێت گەر بزانیت چی بەسەر پاشماوەی ڕستورانەکان دێت؟ لە…


ئەبوبەکر جاف : شەوی یەڵداو .. شەوانی ئێستا ، شەوانی جاران . بۆچی شەوەكان لەیەكناچن ؟ – WTARIKURD\nمۆدێرنیتێ بە ئاستێكی گەورەیدا واتە دابڕان و شەقككردن . مۆدێرنیتێ واتە دەستكاریكردنی پەیوەندی نێوان مرۆڤ و زەمەن و یادەوەریی و چیرۆكگەلێك كە تەنیا بۆ گێڕانەوە نەبوون ، بەڵكو بۆ تیا ژیان و لە گەڵ ژیانبوون . مۆدێرنیتێ یانی دەستكاریكردنی پەیوەندییەكانی نێوان خۆمان و پەیوەندی ئێمە بە شتەكانەوە . مۆدێرنیتێ واتە خولقاندن و داهێنانی شت و ماناكان و پەیوەندی نێوان شت و مانا ، كە سەر بە چیرۆك و حیكایەت و شەرعییەت و خەیاڵی پێش خۆی نەبێت . دەستكاریكردنی تەواوی ئەو شتانەی كە دەوروبەرمان پێكدێنن . واتە دەسكاریكردنی ئەو پەیوەندییانەی كە خولقێنەری ئێمەو زاكیرەو خەیاڵ و خودی پەیوەندییەكانیشمانەوە ، یانی خولقاندنی بوونەوەرێك كە بە حیكایەت و بە مێژوو بە خەیاڵ زۆڵ و بێ ئەسڵ و فەسڵە . فوكۆ دروست دەڵێت : مێژووی مرۆڤ زۆر تازەیەو لە دوو سەدە تێناپەڕێت و سەر بە ئیپیستمی مۆدێرنەیە ، ئەڵبەتە لە دایكبوونیشی هاوشانە لە گەڵ مەرگیدا . ئەگەر ئەمە مێژووی نزیكی مرۆڤایەتی بێت ، مێژووی زۆڵێك بێت كە لەشەجەرەی زانستەكانی بیۆلۆژی و ئابووری ، زاكیرەی كورترە . دواتر سۆسیۆلۆژیاو تیۆری پەرەسەندن و سایكۆلژیا … دێن و پێی دەڵێن ئەسڵ و فەسڵی تۆ خوداو خوداوەندەكان نین ، بەڵكو بوونەوەرێكی پلە نزمی نا موقدەسە ، مرۆڤیش دەبێت بە مشكو جرجی تاقیگەكان . زۆڵێتی و بێ ئەسڵوفەسڵی مرۆڤێكی مۆدێرنی ناو كۆمەڵگە ڕۆژئاواییەكان لە گەڵ زۆڵیی و بێ ئەسڵوفەسڵی حەزارەكەیدا ڕاهاتووە ، دەیان نەوە یێپەڕیون و لەوێ دۆخە شیزۆفرینییەكە بووە بە ئەسڵو وێنەی ئەسڵی ، كراوە بە ئەسڵوفەسڵ ، بۆیە لەوێ ژیان دەكات بە بێ شۆك . هەرچی كۆمەڵگەی ئێمەوهاوشێوەكانێتی ، دۆخێكی بەرزەخی وەك خولقاوە كە نازنێت بەچی لایەكدا بكەوێت و بەچی لایەكدا نەكەوێت ، ئیتر دۆخێكی شیزۆفرینی خود بە ئاگامان هەیە ، واتە شیزۆفرینیای ڕۆژئاواییەك مەستبوون و ڕاهاتنە ، شیزۆفرینیای ئێمە هێشتاگە ئێستاییەكمان پێی هەیەو هەست دەكەین نەخۆشین و ترسێكی زۆر گەورە كە دەزانین ترسە .\nئەوەی لە خەیاڵماندایە ، ئەوەی لە یادەوەریماندایە سەبارەت بەو ڕۆژوو شەوانەی پڕن لە سروتی ڕۆحی و كۆمەڵایەتی و عرفانی و هەر خەیاڵێكی دیكە ، بۆ نەوەیەی ئێستا لە چیرۆكێكی ساردوسڕ هیچی دیكە نییە . جاران لەناو ڕۆژو شەوەكاندا دەژییاین ، واتە ژیانكردن و تیاژیان بوو ( VECU ) ، ئەوەی ئێستا ئەكتێكە لەناو كردەو وێناو خەیاڵێكی سیمیلاكرو چەندینجار بەرهەمێنراوەی ناو تەكنیك و تەكنۆلۆژیا . شەوی یەڵدای ئێستا سەر بە شێوەی یەڵدای چەند نەوە یان چەند دەیەیەكی لەمەو پێش نییە ، ئەوەی ئێستا هاوشانە لە گەڵ ئەوەی زیاتر لە چیرۆك و حیكایەت و كردەی گێڕانەوەو لاساییكردنەوەوە نزیكە ، هیچ هێڵێك لە نێوان شەوی یەڵداو ( تیاژیان و لەگەڵ ژیاندا نییە) واتە ژیانكردن و ئەزموونكردنی ژیانێك نییە بەو خەیاڵەی لە چیرۆك و گێڕانەكانەوە بۆمان ماوەتەوە .\nجاران : شەو ڕووناك نەبوو ، جاران شەو تەقس و سروتێكی بێدەنگ و تەنیاو هەندێكجاریش ترسو خۆفی هەبوو . بیهێنینە بەرچاومان چرایەك ، فانۆسێك ، كە ڕووناكییەكەی سەر بە ڕووناكی شەوە لە كزیی و بڕێك كەمشەوقی . شەوی ئێستا سەر بە ڕۆژە . واتە بەو مانایەی شەنەماوە كە دۆخێكی ڕۆحی و دەروونی بوو . زەمەن تەنیا بۆ خۆیی و لە خۆیدا مانادار نییە ئەگەر بێ مانا نەبێت ، شەو ڕۆژ لە ناو ئێمەو پەیوەندی ئێمەدایە لە گەڵ زەمەن و ئەو پەیوەندییە وجودیی و كەینوونانەی لە گەڵ ئەكتە زەمەنییەكاندا هەمانە . زەمەنیش ئەكەتێكە ، زەمەبیش كەسێكە ، كردەیەكە لە ناو پەیوەندیی و وشیاریی و سروتەكاندایە .\nشەوی دەنگی مارومێرو ، ترس لە مارو مێرو ، شەوی دەنگی بۆقو قوڕباق ، شەوی دەنگی گورگ و چەقەڵ ، شەوی تاریكیی و تاریكی شەو . من لەو بروایەشام كەسێك تا نوێژی بەیانی بەخەبەرو بە ئاگایە ، شەونوێژێك لە ناو نەخەوتندا بێت ، نوێژی بەیانییەك لە ناو ئاگایت و چاوی بێخەویدا بێت چ تامو بۆیەكی نییە بە بەراورد بەشەونوێژو نوێژی ئەو بەیانیانەی كە ئێمە ئیرادەی تەحەدداكردن و شەركردنی خوو نوستنمان هەبوو . شەوی پڕ ڕووناكیی و ژاوەژاوو دەنگو هەراو زەنای تیڤیەكان ، بە ئاگابوون و بێداربوون بە دیار فەیسبووكەوە ، چ سەروكارێكی لە گەڵ ئەو شەوانەدا هەیە كە قەڵای مێردان بوو . چ سەروكارێكی لە گەڵ ئەو شەوانەدا نییە كە پڕبوون لە شعرییەت و خەیالی شعری . شەوی ڕیسك و شەوی ئەو كارانەی ڕەنیا لەشەودا ئەنجام دەدران . شەوی ( لەیلەتولقەدر ) ی ئێستا ، ئەو كاتەی كە بە خۆمان دەڵێین : ئێمە هەر بە خەبەرین جا بۆ نییەتی گرتنی لێنەهێنین ” سەر بەو شەوانە نین كە دونیا نوستووبوو ، ئەەەی بێداربوو چەند فەقێیەكی كەمی كونجی مزگەوتێك كە سۆپایەكی دارو فانۆس و چرایەكی تێدابوو . پەیوەندی مرۆڤی ئێستا بە سپلیت و هەواوی گەرمكراو و ساردكراو ) ، پەیوەندی نییە بەو پەیوەندییەوە كە ئێمە لە گەڵ سۆپای دارو پشقل و گڕوتینی داربەڕووەوە هەمانبوو . ئەگەر ئەكتی ئێستا لەشەوە تایبەتەكاندا ببەستینەوە بە ئەو شەوانەی كە تیایاندا دەژیان ، دۆخێكی شیزۆفرینی و ستەم لە خۆكردن و ماسك و ئەكتی ساختە بەرهەم دێت . بۆیە شەوەكانی ئێستا شەوی تەقلیدكردن و نمایش و نواندنن نەك شەوی تیاژیان و لە گەڵ ژیان و بۆ ژیان . ڕۆژەكانی جەژنیش هەر سەر بە ڕۆژەكانی جەژنێك نین . ئەوانەی باجی ئەم نوستالژییایە دەدەن ئەوانەن كە سەر بە دوو زەمەنن كە دابڕانی خەیاڵ و ئەكت و تیاژیان تێیدا ڕوویداوە . واتە ئەوانەی كە ئێستا لە تەمەنی چلەكان بە سەرەوەن . بۆ تەمەنی چلەكان ؟ چونكە تەمەنێكە تەحەموولی دابڕان و بچڕانێكی خەیاڵ و حیكایەتێك بكات كە تێیدا ژیاوە .


دالیدا.. ئه‌و كچه‌ى هه‌ركه‌س خۆشه‌ویستی بو، هه‌وڵی خۆكوشتنی دا\nدالیدا ناوێكه، كه له هه‌ر هاووڵاتییه‌كى میسرى و ئیتاڵى ته‌نانه‌ت زۆرێك له‌جیهاندا بپرسیت، ده‌یناسێت.\nدالیدا ناوى ته‌واوى یۆلندا كریستینایه و ساڵى 1933 له‌ناوچه‌ى شبراى قاهیره‌ى پایته‌ختى میسر له دایك و باوكێكى كۆچه‌رى ئیتاڵى له‌دایكبوه.\nیۆلندا منداڵییه‌كى سه‌خت ژیاوه، باوكێكى توڕه و دایكێكى توندوتیژی هه‌بوه، سه‌رجه‌م رێوشوێنه تونده‌كانى به‌سه‌ردا سه‌پاندوه، به‌ڵام له‌ته‌مه‌نى گه‌نجیدا له‌گه‌ڵ كوڕێكى ئیتاڵى دانیشتوى میسر كه‌وتۆته داوى خۆشه‌ویستییه‌وه، دواى مردنى باوكى، كه گیتارژه‌ن بوه، وه‌ك سكرتێره له كۆمپانیایه‌كى ده‌رمان كارى كردووه بۆئه‌وه‌ى هاوكارى دایكى بكات كه به‌رگدرو بووه، به‌ڵام له‌ساڵى 1951دا به‌شدارى پێشبڕكێى شاجوانى میسرى كرد و بووه شاجوانى ئه‌و ساڵه، هه‌رچه‌ند دایكى زۆر له‌و كاره‌ى توڕه‌بو، كه وێنه‌ى كچه‌كه‌ى له‌سه‌ر گۆڤاره‌كان بینى، به‌ڵام دواتر په‌سندى كرد.\nیۆلندا نازناوى ده‌لیله‌ى بۆ خۆى هه‌ڵبژارد، ئه‌وه‌ش به‌هۆى ئه‌وه‌ى زۆر له هایدى لامارى كچه پاڵه‌وانى فیلمى "شمشون و ده‌لیله" ده‌چوو، هه‌روه‌ها به‌هۆى ئه‌وه‌ى له كچه ئه‌كته‌ر "جوان كۆڵیز"یش ده‌چوو وه‌ك شوێنگره‌وه‌ی له فیلمى "یوسف و براكانى" له‌شوێنى ئه‌و ئه‌كته‌ره به‌رۆڵى بچوك به‌شدارى كرد، دواتر له‌چه‌ند فیلمێكى دیكه‌دا به‌رۆڵى ساده و كه‌م ده‌ركه‌وت.\nیۆلندا روویكرده فه‌ره‌نسا و له پاریس هه‌وڵیدا كار له‌بوارى ئه‌كته‌ریدا بكات، به‌ڵام شكستیهێنا و بیرى له‌وه‌ده‌كرده‌وه بگه‌ڕێته‌وه میسر، به‌ڵام دواتر چاوى به‌پیاوێك به‌ناوى "رۆلاند به‌رگر" كه‌وت، كه رازى كرد ببێته گۆرانیبێژ و دواى راهێنان و گۆرانی وتن له‌سه‌ر شانۆكان سه‌ره‌تاى ناوبانگى ده‌ركه‌وت.\nیۆلندا دواتر چاوى به یاریده‌ده‌رى ده‌رهێنه‌رێكى ئه‌مریكى كه‌وت كه پێشتر له میسر كارى له‌گه‌ڵدا كردبو و رازى كرد نازناوه‌كه‌ى بگۆڕێت، چونكه ده‌لیله ناوێكى سه‌یر و شه‌ڕانى دیاره و ناوى خۆى و نازناوه‌كه‌ى "ده‌یلیه و یۆلندا"ى تێكه‌ڵكرد و كردى به "دالیدا"، كه تائێستاش به‌و ناوه‌وه ده‌ناسرێته‌وه.\nناوبانگى دالیدا ساڵى 1965 ده‌ستیپێكرد كاتێك گۆرانى "بامبینۆ"ى بڵاوكرایه‌وه، كه بۆ چه‌ندین هه‌فته پێش سه‌رجه‌م گۆرانیه‌كانى ترى دابوه‌وه، به‌زمانه‌كانى عه‌ره‌بى، عیبرى، ئینگلیزى، فه‌ره‌نسى، ئه‌ڵمانى، ژاپۆنی، هۆڵه‌ندى و توركى ده‌یتوانى گۆرانی بڵێت.\nخۆشه‌ویستى و دالیدا\nدالیدا به‌و كچه ناسراوه، كه هه‌ركه‌س خۆشى ویستبێت دواتر خۆى كوشتوه یان هه‌وڵى خۆكوشتنى داوه.\nشوى به لۆسین مۆریس كرد دواتر چه‌ند مانگێك له‌یه‌ك جیابونه‌ته‌وه و دواى ئه‌وه‌ى لۆسین زۆر هه‌وڵیدا بگه‌ڕێنه‌وه لاى یه‌ك و دالیدا ره‌تیكرده‌وه، هه‌وڵى خۆكوشتنی دا.\nله‌ساڵى 1967 له‌گه‌ڵ گه‌نجێكى ئیتاڵى به‌ناوى "لویگى تنكو" كه‌وته په‌یوه‌ندیه‌كى خۆشه‌ویستییه‌وه كه گۆرانبێژێكى دیار بووه، به‌ڵام به‌هۆى ئه‌وه‌ى له یه‌كێك له فێستیڤاڵه‌كاندا نه‌یتوانى خه‌ڵات بباته‌وه، خۆى كوشت، هه‌روه‌ها دالیداش هه‌مان هه‌وڵى دا، به‌ڵام شكستیهێنا.\nدواتر دالیدا گه‌نجێكى دیكه‌ی به‌ناوى "لوسیۆ" خۆشویست، كه 12 ساڵ له خۆى منداڵتر بوو، دواتر ئه‌و گه‌نجه‌ش خۆى كوشت.\nله‌ساڵى حه‌فتاكانیشدا له‌په‌یوه‌ندیه‌كى خۆشه‌ویستیدا بووه له‌گه‌ڵ گه‌نجێك به‌ناوى "مایك برانت"، كه له‌ساڵى 1975دا خۆى كوشت.\nساڵى 1987 دالیدا دوباره هه‌وڵى خۆكوشتنیدا له‌رێگه‌ى خواردنى بڕێكى زۆر حه‌بى خه‌و، ئه‌مجاره‌یان سه‌ركه‌وتوو بوو له كۆتایى هێنان به‌ژیانى خۆى و سه‌روه‌تێكى گه‌وره‌ى هونه‌رى و نامه‌یه‌كى له‌دواى خۆى جێهێشت، كه تێیدا نوسرابوو "چیتر به‌رگه‌ى ژیان ناگرم، بمبه‌خشن".


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-01-23-19:23:00 - کۆدی بابەت: 1507\nپلۆتۆ لە سالی ١٩٣٠ دۆزرایەوە و بۆ ماوەی زیاتر لە حەفتا و پێنج ساڵ بە نۆهەم و دواهەمین هەسارەی کۆمەڵەی خۆر دادەنرا، بەڵام لە سالی ٢٠٠٦ لە لیستی هەسارەکان گوازرایەوە بۆ لیستی قەزەمە هەسارەکان دوا ئەوەی کەشتی (هەڕایزن) کە لە لایەن ئاژانسی ناساوە نێردرا بۆ پشکنینی ئەو هەسارەیە هەندێک زانیاری نوێی دۆزیەوە سەبارەت بە شوێنەکەی کە دەکەوێتە ناو پشتێنەی کەیپەر، هەروەها خولگە و قەبارەکەی.\nپلۆتۆ تیرەکەی ٢٣٧٤ کیلۆمەترە، بارستاییەکەی ٢٪ی بارستایی گۆی زەویە و بە ٢٤٨ ساڵ جارێک بە دەوری خۆردا دەسوڕێتەوە، هەروەها پلۆتۆ بە ١٥٣ کاتژمێر و بیست خولەک جارێک بە دەوری خۆیدا دەسوڕێتەوە، دووریەکەی لە خۆر ٥،٨٧٤ ملیۆن کیلۆمەترە.\nکرۆکی قەزەمە هەسارەی پلۆتۆ لە بەرد پێک دێت کە بە چینێک ئاوی بەستوو دەورە دراوە، چینی سەرەوەش واتە توێکڵەکەی لە نایترۆجینی بەستوو پێکهاتووە.\nلەگەڵ ئەوەی پلۆتۆ بچووکە بە بەراورد بە هەسارەکانی کۆمەڵەی خۆر بەڵام پێنج پاشکۆ یان مانگی هەیە، گەورەترینی ئەو مانگانە ناوی (چارۆن)ە و تیرەکەی ١،٢١٢ کیلۆمەترە.\n(هەرایزن) یەکەم کەشتی بوو کە نزیک بۆوە لە پلۆتۆ و مانگەکانی لە بەرواری ٥ی تەموزی ساڵی ٢٠١٥ و توانی کۆمەڵێک وێنە و زانیاری زۆر گرنگ لەسەر ئەو قەزەمە هەسارە و سیستەمی مانگەکانی کۆ بکاتەوە.\nچوار قەزەمە هەسارەکانی تر\nئەو چوار قەزەمە هەسارەیەی دیکەی کۆمەڵەی خۆر بە پێی دووریەکەیان لە کۆمەڵەی خۆر و تیرەکەیان بەم شێوەیەن:\nدووریەکەی لە خۆر ٦،٤٥٢ ملیۆن کیلۆمەتر و خولگەکەی لە دوای خولگەی پلۆتۆیە، شێوەکەی خڕ نییە و هێلکەییە، تیرەکەی لە لایەک ١،٥١٨ کیلۆمەتر و لە لایەکی تر ٩٩٦ کیلۆمەترە و دەکەوێتە ناو پشتێنەی کەیپەر.\nدووریەکەی لە خۆر ٦،٨٥٠ ملیۆن کیلۆمەترە و خولگەکەی لە دوای خولگەی هاومیایە، شێوەکەی نیمچە خڕە، تیرەکەی لە لایەک ١،٤٣٤ کیلۆمەترە، و لە لایەکەی تر ١٤٢٢ کیلۆمەترە و دەکەوێتە ناو پشتێنەی کەیپەر.\nدووریەکەی لە خۆر ١٠،١٢٠ ملیۆن کیلۆمەترە و بە دوورترین قەزەمە هەسارە دادەنرێت کە تا ئێستا دۆزرابێتەوە، خولگەکەی لە دوای خولگەی (مێکمێک)ە، شێوەکەی خڕە، تیرەکەی ٢،٣٢٦ کیلۆمەترە و دەکەوێتە ناو قووڵایی پشتێنەی کەیپەر.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : قەزەمە هەسارەی پلۆتۆ


پاڵپشتی لە هاوپەیمانیی سعوودی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئێران دەکەین - Mehr News Agency\n14 rezberê 2018 - 18:05\nNews Code 21683\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، جان بۆڵتۆن ڕاوێژکاری ئەمنی نیشتمانی ئەمریکا لە پەیامێکی تویتەری پاڵپشتی کرد لە ڕاپۆرتێک کە مایک پەمپێئۆ وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە لە پێناو تاوان سڕینەوە لە هاوپەیمانی پەلاماردەر و داگیرکاری یەمەن، ئاراستە کردووە.\nهەر لەو پێناوە بۆڵتۆن کە بە هەڵوێستە شەڕخوازانەکانی ناسراوە، بە دەرکردنی بەیاننامەیەک ئیدعای کرد کە پاڵپشتی لە هاوپەیمانی داگیرکاری سعوودی لە پێناو تۆکمە کردنی یەکەمایەتییەکانی ئاسایشی نیشتمانی ئەمریکا و لەوان بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزم و بەرەنگاربوونەوەی ئاکاری ناسەقامگیرانەی ئێران ئەنجام دەدرێت.\nلە بەشێکی دیکەی بەیاننامەکەدا هاتووە: پاڵپشتی دەکەم لە ڕاپۆرتی پەمپێئۆ سەبارەت بەوەی کە عەرەبستانی سعوودی و ئیمارات هەموو هەوڵی خۆیان بۆ کەم کردنەوەی قوربانیان سڤیل خستۆتە گەڕ. کۆتایی هێنان بە شەڕی یەمەن یەکێکە لە یەکەمایەتییەکانی ئاسایشی نیشتمانی ئەمریکا.\nشایانی باسە کە پێشتر جەیمز ماتیس وەزیری بەرگریی ئەمریکاش ڕایگەیاندبوو کە پاڵپشتی دەکات لە دەسکەوتەکانی پەمپێئۆ لەو بوارەدا.\nپەمپێئۆ رۆژی چوارشەممە وتبووی کە کۆنگریسی ئەمریکا دڵنیا دەکاتەوە کە عەرەبستان و ئیمارات هەموو هەوڵی خۆیان بۆ پێشگری لە زیان گەیشتن بە هاووڵاتیانی یەمەنی خستۆتە گەڕ و بەو کارەی ڕێ خۆش دەکات بۆ ناردنی یارمەتیگەلی واشنتۆن بۆ عەرەبستان.\nئەوە لە کاتێکدایە کە بە تێپەڕبوونی زیاتر لە ٣ ساڵ لە هێرشی داگیرکارانە و ستەمکارانەی هاوپەیمانی سعوودی بۆ سەر یەمەن، ژمارەی کوژراوانی سڤیلی یەمەنی رۆژانە ڕوو لە زیاد بوونە.