به‌ره‌ی توركمانی و ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی: به گۆڕانكارییه‌كانی ناو كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنی كه‌ركوك قایل نین\nبه‌ره‌ی توركمانی و ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی گۆڕانكارییه ئیدارییه‌كانی ئۆفیسی كه‌ركوكی كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنه‌كان ره‌تده‌كانه‌وه، به "ناهاوسه‌نگ"ی ده‌زانن و داوای ده‌ستبه‌جێ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ده‌كه‌ن.\nئه‌و ناڕه‌زاییه‌ی هه‌ردوو حزب له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا هات كه ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه 6ی حوزه‌یرانی 2021 له شاری كه‌ركوك به‌ڕێوه‌چوو.\nحاته‌م تائی، وته‌بێژی ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی له‌و كۆنگره‌یه‌دا كه په‌یامنێری (كه‌ركوك ناو) ئاماده‌ی بوو به‌یاننامه‌ی هاوبه‌شی هه‌ردوو حزبه‌كه‌ی خوێنده‌وه و وتی گۆڕانكارییه‌كانی ناو كۆمسیۆن "پێشێلكاری رونی ده‌ستورییه" و بێ هیوای كردون.\nكۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان له عیراق، 2ی حوزه‌یرانی 2021 زنجیره‌یه‌ك گۆڕانكاری له پۆسته ئیدارییه‌كانی ئۆفیسی كه‌ركوكیدا كردووه، ئه‌وه‌ش به‌پێی نوسراوێك كه وێنه‌یه‌كی لای (كه‌ركوك ناو) هه‌یه.\nئه‌و گۆڕانكارییه هه‌نگاوێكه بۆ زیادكردنی گومانه‌كانمان له‌سه‌ر بێگه‌ردی هه‌ڵبژاردن\nبه‌پێی گۆڕانكارییه‌كان جگە لە لابردنی سه‌وسه‌ن ته‌یب و دانانی لوئه‌ی ئه‌ركان كامه‌یی له پۆسیتی به‌ڕێوه‌به‌ری ئفیسی كه‌ركوكی كۆمسیۆن، لێپرسراوی به‌شه‌كانی دیكه‌ش گۆڕدراون لەوانە لێپرسراوی بەشی راگەیاندن، تۆماری دەنگدەران، راهێنان، خزمەتگوزاری، بەشی حزبەكان و كاروباری كاندیدەكان، دارایی، یاسایی و كارگێڕی.\n"ئه‌و گۆڕانكارییه هه‌نگاوێكه بۆ زیادكردنی گومانه‌كانمان له‌سه‌ر شه‌فافیه‌ت و بێگه‌ردی هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوو" به‌ره‌ی توركمانی و ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی له به‌یاننامه هاوبه‌شه‌كه‌یاندا واده‌ڵێن.\nناڕه‌زاییه‌كان دژی گۆڕانكارییه‌كانی ناو ئۆفیسی كه‌ركوكی كۆمسیۆن له‌كاتێكدایه، بڕیاره له 10ی تشرینی یه‌كه‌می 2021دا هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ی په‌رله‌مانی عیراق به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nڤیدیۆ: كۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانی هاوبه‌شی به‌ره‌ی توركمانی و ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی له‌سه‌ر گۆڕانكارییه‌كانی ئۆفیسی كه‌ركوكی كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنه‌كان\nوته‌بێژی ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی له كۆنگره‌كه‌دا وتی ناكرێت ئیداره‌دانی كۆمسیۆن و كه‌سیی یه‌كه‌م ئۆفیسه‌كه ته‌نیا لای یه‌ك پێكهاته بمێنێته‌وه، "رۆڵی عه‌ره‌ب و توركمان له ئیداره‌دانیدا پشتگوێخراوه".\nله‌چه‌ندین خولی رابردودا، به‌ڕێوه‌به‌ری نوسینگه‌ی كه‌ركوكی كۆمسیۆن لای كورد بووه، هه‌ر یه‌كێكیشیان روبه‌ڕوی ناڕه‌زایی به‌شێك له لایه‌نه‌كانی عه‌ره‌ب و توركمان بونه‌ته‌وه، به‌هۆی گومانی سه‌خته‌كاری و ده‌ستكاری ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردن.\nحاته‌م تائی جه‌ختیكرده‌وه داواكاری ئه‌وان هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گۆڕانكارییه‌كان و ده‌ستاوده‌ستكردنی پۆسته‌كانه‌كان له نێوان پێكهاته‌كاندا.\nبه‌ره‌ی توركمانی و ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی داوا له سێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ی عیراق ده‌كه‌ن رێڕه‌وی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن له كه‌ركوك راستبكه‌نه‌وه ئه‌گه‌رنا هه‌ردوولا رێكاریی دیكه‌ی یاسایی و ده‌ستوری ده‌گرنه‌به‌ر.\nبه‌شێكی تری ناڕه‌زاییه‌كانی به‌ره‌ی توركمانی و ئه‌نجومه‌نی عه‌ره‌بی له‌سه‌ر به‌كارهێنانی وشه‌ی "پردێ" بوو له بری وشه‌ی "ئاڵتون كۆپری" له نوسراوی گۆڕانكارییه‌كانی كۆمسیۆندا، له‌كاتێكدا ئه‌وان پێیانوایه ناوی ئه‌و ناحیه‌یه له‌روی ده‌ستوری و یاساییه‌وه "ئاڵتون كۆپری"ـیه.\nگۆڕانكارییه‌كانی ئێستا دوای ناڕه‌زایی پێشتری لایه‌نه‌كان بوو له‌سه‌ر ئیداره‌ی كۆمسیۆن\nلوئەی ئەرکان عەلی، بەڕێوەبەری نوێی ئۆفیسی كەركوكی كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان بە (كەركوك ناو)ی وت "ئەم گۆڕانکارییانە بە بڕیاری ئەنجومەنی باڵای کومسێونی سەربەخوی ھەڵبژاردنەکان بووە، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە لە ماوەكانی رابردودا لایەنەكان ناڕەزایی زۆریان هەبوو لەسەر هەیكەل و ئیدارەی كۆمسیۆن"، لوئەی وایوت.\nلوئەی ئەركان (52ساڵ)، لە پێكهاتەی ئایینی كاكەییە و خەڵكی گوندی عەرەب كۆیی قەزای داقوقە، ساڵی 2004 لە كۆمسیۆن بۆتە فەرمانبەر لە داقوق، لە ساڵی 2017 بۆ ناو كەركوك گوازراوەتەوە و كراوەتە بەڕێوەبەری بنكەی ئیسكانی كۆمسیۆن، هەمان ساڵ بۆ ناو ئۆفیسی كەركوك گوازراوەتەوە و لێپرسراوێتی بەشی ناوەندەكانی تۆماری دەنگدەرانی پێسپێردراوە تا بۆته به‌ڕێوه‌به‌ر.\nئه‌وه دووه‌م گۆڕانكارییه له ئۆفیسی كه‌ركوكی كۆمسیۆندا له ماوه‌ی حه‌وت مانگی رابردوودا و له سه‌ره‌تای تشرینی دوه‌می 2020دا پۆسته‌كان دابه‌شكرانه‌وە و ئه‌وكات سه‌وسه‌ن ته‌یب محێدین، وه‌ك به‌ڕێوه‌به‌ری ئۆفیس ده‌ستبه‌كاربوو له پشكی كورد.\nلە هەڵبژاردنەكانی ئایاری 2018دا، ئەو دوو لایەنە یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستانیان لە كەركوك تۆمەتباركرد بە"ساختەكاری" لە بەرژەوەندی کاندیدەکانیان، بەڵام یەکێتی ئەو تۆمەتانەی رەتکردەوە و دواجار ئەنجامەكانی هەڵبژارنەكان بەگشتی وەكو خۆی پەسەندكران.


کتێبی گوتاری ناسیۆنالیزمی کوردی ـ بەرگی سێیەم و خوێندنەوەیەکی خێرا و چەند سەرنجێک\nMonday, 06.22.2020, 18:35\nعەتا قەرەداخی بە ھەندێ لە بەرهەم و نووسینەکانی ڕەوانشاد شوکور مستەفامان دەناسێنێ و ئاماژە بەو بڕگە و باس و بۆچوونانەی دەکات، کە لەسەر بنەمایەکی ماتریالیزمی دەڕوانێتە مرۆڤ و پەرەسەندنی کۆمەڵایەتی. قورسایی کاری شوکور لەسەر زمان و سیستەمی خوێندن دەخاتە ڕوو لە وڵاتێکی وەک عێراقدا، کە منداڵی کوردیش ناچار دەکرێ بە زمانی دایکی نەخوێنێ و بێبەش بێت لەم مافە سروشتییە. بەواتایەکی دیکە گیانی عێراقیبوون دەکرێتە بژێوی و دەکرێت بە گەرووی تاکی کورددا .\nقەرەداخی ئاماژە بە خوێندنەوەی مێژوو و گەشەی ئابووری و پەیوەندی کولتوورو مرۆڤ یان کۆمەڵ لای شوکور مستەفا لە ڕوانگەی ماتریالیزمی مێژوویی و تیۆری مارکسیزم و ململانێی چینایەتییەوە دەکات. بە گشتی وا سەیری مرۆڤ دەکات، کە بوویەکی خۆڕسکی کۆمەڵایەتییە و لەئەنجامی ئەو کۆمەڵایەتبوونەشدا، چالاکییە مرۆییەکان و بەرھەمە کۆمەڵایەتییەکان بەرھەم دێنێ. بۆیەکا قەرەداخی نووسەر بە خاوەن گوتارێکی گەردوونی/ نێونەتەوەیی دادەنێ. لە ھەناوی گوتارەکەیشیدا باسی یەکسانی نەتەوەکان و دژی دیاردەی نەتەوەی سەردەست و بندەستە، ھەموو نەتەوەیەک بەخاوەنی فەرھەنگی تایبەت بە خۆیی و سەربەخۆ دەزانێ... لێرەشدا دەگەڕێتەوە بۆی لای شیعر و فۆلکلۆر وەک شوێن و سەرچاوەیەکی بێ چەندوچوونی بەرجەستەبوونی ھەست و ھوشیاریی نەتەوەیی. ئەم خەسڵەتانەش ھەموو ئەوەمان پێ دەڵێ: شوکور مستەفا خاوەنی گوتاری سەربەخۆخواز و نەتەوەیی کوردییە.\nسەرنج بدە! بەلای کاک عەتاوە گەڕانەوەی شوکور بۆ لای شیعر و فۆلکلۆر، نازانستی و وەهم و خەیاڵ پاراوی نییە، لێ بۆ مەسعوود محەمەد، ئەوەی نەوتراوە وتی و دەیڵێت. ئەمەش جۆرێکە لەسەر لێشێوان یاخود گومانێک بە نیشانەی پرسیاری گەورە و تۆخەوە!. یاخود خاترانەیەکی تری مامۆستا شوکورە،چونکە ئەمیش پاشخانێکی تێڕوانین و دیدی مارکسییانەی هەبوو. قەرەداخی بۆ بەڵگە هێنانەوە لەسەر گوتاری ناسیۆنالیزمی شوکور مستەفا،گووتەیەکی دەخاتە بەرچاو:" ئەمن بەش بە حاڵی خۆم بێجگە لە جیابوونەوەی کوردستان لە عێراقی عەرەب بە هیچ پینە و پەڕۆیەکی دیکە قایل نیم".\nدەتوانم ئەوە بڵێم جگە لە تاکە تێبینییەک، کاک عەتا تا ڕادەیەکی باش توانیویەتی گوتاری ئەم نووسەرە گەورەیەمان بە دروستی پێشکەش بکات. تێبینییەکەم ئەوە چۆن قەرەداخی ئاماژە بە گرنگترین کتێبی مامۆستا شوکور نادات« سەرچاوەکانی بیروباوەڕی کوردەواری»٢٠٠٦ ھەولێر؟. لێرەدا بەجوانی پوختەی جیھانبینی گوتاری نەتەوەیی مامۆستا و باوەڕی ڕەھای بەسەربەخۆیی کوردستان - گەر لە بەشێکیشدا بێت - بەتایبەت بەرچاو دەکەوێت.\nقەرەداخی دەیەوێ بزانێ جێگە و پێگەی ئەوانی تر فارس و تورک و عەرەب، لە گوتاری نەتەوەیی جەمال نەبەزدا کوێیە و نەبەز چۆنیان تێ دەڕوانێ؟. وەک لێکۆڵەرێک و پرسیارکەرێک، ئەمە کارێکی بابەتی و لۆژیکدارە. کەچی بە درێژایی باسەکەی یەک تاکە نموونەمان ناخاتە بەردەست لەو تۆمەتانەی دەیداتە پاڵ نەبەز، بیتوانی بیسەلمێنێ،بیروڕای نەبەزی لەسەر ئەوان بە نەرێنییە تێدا ڕەنگ بداتەوە. بیروڕایەک کە قەرەداخی بە تامەزرۆوە چاوەڕێیەتی، نەبەز وەک نەتەوەییەکی داخرا و توندوتیژ و شۆڤێنی بنوێنێ. وەک ئەوەی قەرەداخی زۆر نابابەتییانە و دوور لەھەر ڕاستی و مافێکی سەرەتایی، بەدرێژایی ناوھێنانی نەبەز بەم خەسڵەتانە تاوانباری دەکات. قەرەداخی ئەوەی لێ تێکچووە، کەوا خەڵکی نەتەوەیی چۆن رێز و خۆشەویستی بۆ نەتەوەکەی خۆی بە هەمان شێوەش بۆ هەموو گەلانی دیکەی هەیە. لێ هاوکێشەکە بەلامانەوە، لە دۆخی میللەتی داگیرکەر و داگیرکراو، سەردەست و بندەستدا، ڕەهەندێکی تر وەردەگرێت. ئەمە خاڵە گەوهەرییەکەیە جیاوازی نێوان کەسی نەتەوەیی و کەسانی نێونەتەوەییە بە ڕەهەندی مارکسی یان ئایینی. کورد لێرەدا نابێتە برای هیچ کام لەم نەتەوانە، تاوەکو مافەکانی زەوت کرا بێت. هیچ یاسا و ڕێسایەکیش نییە، ئەمە بسەلمێنێ، جگە لەو دوو ئاڕآستەیەی بۆخۆیان ناوەڕۆکێکی نێونەتەوەییان هەیە و لە کرداردا،بۆ خاوەنەکانیان زۆر نەتەوەییانە دادەدۆشرێن و ملیش بە شۆڤێنێتی و ڕەگەزپەرستێتییەوە دەنێ. ئەوە بەعسی عێراق و سووریا ،چۆن ئیسلام لە مەیدانی سیاسەت و کولتوور و پەروەردە و ...هتد بەکاردێنن بۆ خۆیان. ئەوە ڕووس لە شوورەوی جاران، چۆن مارکسیزمی کردبۆوە ئامڕازی دەستی خۆیی و گەلانی بندەستی دەتوانەوە و دەیکردنە سەربازی پاسەوانی مۆسکۆ و زمانەکەی پۆشکین.\nلە شوێنێکی تر وەڵامی ئەم بۆچوونەمان داوەتەوە. بەس با کاک عەتا بزانێ، کە لە مێژوودا بە زۆرینەیەکی ڕەها هەمیشە کەمینە لەسەر هەق و ڕاستی بووە. مامۆستا مەسعوود دەڵێ:" ڕاستی باوەڕ لە ژمارە زۆریی لایەنگرانیدا نییە، وەک ناڕاستی لە ژمارە زۆریی ئەوانەشدا نییە، کە ڕەتی دەکەنەوە".\nباسێکی جێی مشتومڕ لای نەبەز تێزی قوتابخانەی سۆسیالیزمی کوردییە. نەبەز لە ئاین و فەلسەفەی زەردەشتێتییەوە و لەسەر سێکوچکەی" بیری باش، وتەی باش ، کرداری باش" ئەو تێزەی خۆی پێشکەش کردوەە. عەتا چونکە زەردەشتێتی ھەر بە ئایین دەزانێ، باسەکە بە بێ بنەما دادەنێ... و ھێندە دووی دەکەوێ دەپرسێ : کێن ئەوانەی بیری باش بەرھەم دێنن؟ بیری باش چییە؟ کێ بڕیار دەدات ئەو بیرە باشە؟. ئەم بیرە بۆ چین و توێژێکی دیاریکراوی کۆمەڵایەتیی یان ئەوانی تریش باشە؟ ئایا بە گشتیکردنی ھەر بیرێک و سەپاندنی بەسەر ھەموو کۆمەڵگادا کوشتنی ئازادی و داگیرکردنی مافی بیرکردنەوە نییە؟.. وە ڕستێ پرسیاری تری سەیروسەمەرە.، بەڵام پێمان ناڵێ بۆ بۆخاوەن تیۆرییەکەی خۆی ڕەوایە، لەسەر کۆمەڵگای ئەڵمانی و ئەوروپایی نووسیوە، تۆ لە بناری قەندیل دەتەوێ پێڕەوی بکەیت، ئەمە ناکاتە پێشێلکردنی هەم ئازادی و هەمیش تایبەتمەندییە جیاوازەکانی نێوان کورد و ئەڵمان ؟.\nقەرەداخی دەنووسێ:" هەروەک ئەوە ئاشکرایە کە لە تیۆریی مارکسیزمدا باسی دوو قۆناغ لە ژیانی کۆمەڵگەدا دەکرێت، کە ئازادی ڕەها و یەکسانی ڕەهایان تێدا بێت. ئەوانیش کۆمۆنەی سەرەتایی و کۆمۆنەی دواییە، بەڵام ئەم دوو قۆناغەش وەکو دوو قۆناغی خەیاڵی لە ژیانی کۆمەڵگەدا سەیر دەکرێن.\nعەتا لە لایەک کۆمۆنەی سەرەتایی و کۆمۆنەی کۆتایی مارکسیزم بە خەیاڵ دادەنێ و لەلایەکی دیکە مۆری زانستی و لێدەدات. ئەم بێ ئارامیی و بازبازێنە لەسەر تەنافی بیروباوەڕ و جیاوازی فیکر، راستینەی بۆچوونەکانی عەتا دەخاتە ژێر پرسیاری گومانەوە. دیارە تێزەکەی نەبەز گەر شیاوی ھێنانە دیش نەبێت، ھێشتا "ئازادی و یەکسانی " ئەھوەنتر و ئارامتر و پیرۆزترە لە کارکردن بەمیتۆدێک گوایە زانستییە، بەڵام بە تێکبەردان و پێکداھەڵپژانی چینەکان و بەزەبری خوێنڕشتن پێی بگەیت. ئەدی مەگەر ئەوە ناوەڕۆکی خەباتی چینایەتی نییە؟!.\nقەرەداخی دەنووسێ:" ئەو دەوڵەتەی کە تێزی مارکسی بە نموونەی دەوڵەتی زۆرینەی کۆمەڵگەی دەزانێ، کە دەوڵەتی پرۆلیتارییایە دروست نەبوو، ئەگەری ئەوەش نەماوە کە تازە مێژوو بەو ئاڕاستەیە بڕوات، دەوڵەتی پرۆلیتاریا دروست ببێت، کە زەمینەی مادی بۆ دروستبوونی دەوڵەتی پرۆلیتاریا زۆر لە بارتر و گونجاوتر بوو، لەوەی کە کۆمەڵگە خۆی ببێت بە دەوڵەتی خۆی".\nبەھەرحاڵ قەرەداخی پرسی سەربەخۆیی و گەیشتن بە دەسەڵات و بەدەوڵەتبوون بە قۆناخە جیاجیاکانەوە وەک تێخوێندنەوەی ریال پۆلەتیک لای نەبەز باش دەنرخێنێ. ئەمەش ڕەوتی ئەو گوتارە نەتەوەییە، کە پێویستە عەتا لەم خوێندنەوەیەدا کاری لەسەر بکات. باسەکانی تر زیاتر بابەتی فیکرین و نەبەزیش فیکرەی بۆ رزگاری و سەربەخۆیی کورد خستۆتە بەرباس. لەوێشەوە بۆ نەتەوە و مرۆڤایەتی.. کەواتە دروستە قسە لەسەر پراکتیکێتی یان نا پراکتیکی بیرو هرزەکەی نەبەز و میکانیزمەکانی خستوویەتە ڕوو بکرێ، بەڵام بەوە تۆمەتبار بکرێ لە ژێر کاریگەری گوتاری داخراوەی شۆفێنیزمی عەرەبی وەک "ساطح الحصیری" و ئەوانەدایە، ئەوە بازدانە بەسەر واقیعدا.\nکاک عەتا دەنووسێ : "جەمال نەبەز بە داکۆکیکەری جدی سەربەخۆیی و دروستکردنی دەوڵەتی کوردی دەناسرێت ". بەڵێ تێکەڵوپێکەڵی و بێ بەرنامەیی قەرەداخی لەوەدا بەدیار دەکەوێ بەردەوام دەیەوێ نەبەز و گوتارەکەی بکاتە ناواقیعی و نازانستی، کەچی وەک ئەم خاڵەی لەبیر بچێتەوە دەنووسێ« نووسەر لە نووسینەکانیدا داکۆکیکارێکی جدی سەربەخۆیی و دروستکردنی دەوڵەتی کوردی دەناسرێ»!.\nخۆ کاتێ کە پرسی سەربەخۆیی نابێتە پرسێکی جەماوەریی بەرفراوان و خەڵک بەکۆمەڵ لەدەوری خڕ نابنەوە، گوناھی بیری نەتەوەیی کوردی حیزبەکانی نییە و نەبووە. ئیدی لەم لاقرتێ و جووینەوەی وشە و ڕستە سواوەکانی بازاڕی وێرانبووی سیاسەتی کوردی - وەھم و داخراوی و نازانستی و شۆڤێنی و تەنانەت ڕەگەزپەرستیش - تێناگەم چۆن ڕۆشنبیرێکی وەک کاک عەتا دەکەوێتە داوییەوە!!. کەسێکی حیزبی و سیاسییەکی نەیاری دۆڕا و نابووت، ڕەنگە ئەم تۆمەتانە بکاتە بنێشتە خۆشەی بن ددانی. وەک کراوە، بەڵام بۆ نووسەرێکی وەک کاک عەتا بەڕاستی ناجۆر و ناژیرییە، وەک تووتی شتەکان بڵێتەوە. بەڵی ئەم جۆرە نووسینانەیە وا دەکات، قەفی گومانەکان ئەستوورتر بن بەرامبەر کارکردنی قەرەداخی لەم کایەدا..\nج. نەبەز دەڵێ:" سەربەرزیی هەموو ئەندامێکی نەتەوەی کورد و هەموو کوردستانییەک هەر لە سەربەزیی نەتەوەی کورد و خەڵکی کوردستاندا جێی ڕاستەقینەی خۆیان دەگرن. هیچ کوردێک و هیچ کوردستانییەک سەربەرز و بە ڕوومەت نییە و نابێ هەتا کوردستان سەربەخۆ نەبێ و نەتەوەی کورد و خەڵکی کوردستان نەگەنە پلەی ئازادی و یەکسانی".\nئەو ڕێگریی و بۆسەیەی بۆ بیری نەتەوەیی و حیزب و خەڵکی نەتەوە دانراوە، ھێندە بۆ داگیرکەر دانەنراوە. ئێرە شوێنی چوونە قوڵایی ئەم باسە و ھەڵدانەوەی ھەموو مێژووی پشت پەردە نییە بۆ سەر شانۆ!... گەر کاک عەتا دەخوازێ وەک چیرۆکی ھەزار و یەک شەوە، ملیۆن و یەک شەوەی بۆ دەڵێینەوە.\nوەک دەزانین لە پێناوی ئەم ئامانجەدا خۆی ژیانی ئەوروپای ھەڵبژاردوو و چانسێکی باشتر و گەورەیی بۆ خۆی سازدا کەوتە خزمەت کردن. بەواتای تەرخانکردنی سەرتاپای ژیانی بۆ دۆزی نەتەوەکەی. ڕاستە مامۆستا لە کوردستان دوور بووە، لێ بیر و ھەست و چاو و دڵی لەسەر کوردستان و بۆ کوردستان بووە. ئەو لە دوریشەوە باشتر لە زۆر لەوانەی لە نزیکەوەبوون کار و خزمەتی دەکرد. ئەو ھەم بۆ ژیانی ڕۆژانەی خۆیی و ھەمیش ھەموو شتێک بۆ کورد تا دوا چرکەساتەکانی تەمەنی کاری کرد. نانی ڕۆژانەی بە تەمەنی ٨٥ ساڵییەوە دەردەھێنا و بە ڕەنجی شان و بازووی خۆی دەژیا و دەیخستە خزمەتی بیروباوەڕەکەی ـ بەو شێوازەی خۆی باوەڕی پێ بوو ـ!! بۆ خزمەتی کورد کوردستان. مامۆستا دەڵێ:" کورد ناتوانن لەگەڵ عەرەب لە سنووری دەوڵەتێکدا بژین، کە ئەوان ئاغا و کوردیش نۆکەر بن، پێویستە باسی سەربەخۆیی بکەین".\nسەیرە گەر گوتاری نەتەوەیی بریتی بێت لە پرۆژەی دەوڵەت، نەبەز یەکێکە لە داکۆکیکارە ھەرە دیارەکانی ئەم ڕێبازە. دەی بۆ کاک عەتا گوتاری ئەم نووسەرە بە ناتەواو یاخود وەھمی دادەنێ؟!... بەگشتی دەکرێ سەرنج لەسەر بیر و تێزە فیکرییەکانی مامۆستا ھەبێت و لێکدانەوەی جۆراوجۆ لەخۆ بگرێ و لەم مەیدانەشدا ڕەخنەگرتن ھەقێکی ڕەوایە. لێ ھەرگیز کەس ناتوانێ ناسنامەی گوتاری نەتەوەیی لە نەبەز بسێنێتەوە، یاخود فەرامۆشی بکات و بشێوێنێ.\nبەر لە ماڵئاوایی ئەم نووسەرە دەنووسێ:" سەرباری تێبینییەکان گوتاری ئەم نووسەرە بارگاوییە بە ڕەگەزەکانی سەربەخۆیی و پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی".\nکاک عەتا لەگەڵ بەشێکی بەرهەمەکانی د. کەمال مەزهەردا گەشتێکی دورودرێژ بە باس و بزاڤی مێژووی کورد دا دەکات و بەدوای سەرەداوی گوتاری ناسیۆنالیزمدا دەگەڕێ. چەند وێنەیەکی هەست و هوشیاری نەتەوەیی سەدەی ١٩ مان ـ کوردستان لە ساڵەکانی جەنگی جیهانی یەکەم دا ـ نیشان دەدات. ئا لەو کاتەدا لە باشووری کوردستان شۆڕشە سەربەخۆخوازەکانی شێخی نەمر لە ئارادابووە. دوای یەکەم جەنگ دێتە بەرهەمێکی تری تەواو پێچەوانەی گوتاری نەتەوەیی. مێژووی کرێکاری عێراق. دکتۆر بە زۆردارەکی دەیەوێ مێژوو بۆ ئەو ژمارە کەمەی کرێکار وەک چینێک دروست بکات. تەنانەت هەوڵ جوتیار و باخەوانیش بکاتە کرێکار، لە کاتێدا ١٠ کارخانە لە عێراقی تازە دروستکراودا نەبووە. دکتۆر دەڵێ:" واقیعی نەتەوایەتی گەلی عێراق لە گشت قۆناغەکانی و لەسەرانسەری وڵاتدا کاری لە پێکهاتن و دروستبوونی چینی کرێکاران کرد و تێیدا ڕەنگی دایەوە و یەکەم توێژی کۆمەڵایەتی لەسەروخوارووی وڵاتدا و لەناو ڕیزەکانیدا نوێنەری نەتەوە و تیرە جیاجیاکان کۆبوونەوە".ل٢٦٢\nلە شوێنێکی تردا دەڵێ:" بزووتنەوەی کرێکاری عێراق شان بە شانی بزووتنەوەی دژ بە ئیمپریالیزم و ئەو هێزانەی لە پاشکۆیدا بوون پەرەی سەندووە".ل٢٦٣\nکاک عەتا شرۆڤەیەکی باشی بەرهەم و گوتاری دکتۆر کەمال دەکات دواجار لەم دێڕەدا ناسنامە و گوتاری ئەو مێژوونووسە هەرە ناسراوەی کوردمان بۆ دەنەخشێنێ: " ئەوەی د. کەمال مەزهەر بەرهەمی هێناوە، گوتاری عێراقی و یەکێتی خاکی عێراق و یەک گەلی عێراقە.ئەوەش بەجۆرێ ڕەوایەتیدانە بە باڵادەستی عەرەبی عێراق و مانەوەی کورد لە چوارچێوەی گوتاری عێراقیدا".\nدار زڕ لە باخچەی کەسدا نەهاتۆتە بەر،! دەبا بۆ لەمەدوا دوای کڵاوی بابردوو نەکەوین و باخچەی خۆمان بە داری بەردار بڕازێنینەوە.


چەند هەواڵ لە وڵاتەکانی: فەلەستین و مەغریب و چین…. – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 چەند هەواڵ لە وڵاتەکانی: فەلەستین و مەغریب و چین….\n” نا بۆ گرانی، دەمانەوێت شەرافەتمەندانە بژین”\nبزووتنەوەی حەماسی فەلەستین بەگولە وەڵامی خۆپیشاندەران دەداتەوە کە دژ بە گرانی هاتوونەتە سەر شەقام!\nتۆڕی ڕێکخراوەکانی خەڵکی فەلەستین ڕایگەیاند کە هێزەکانی ئاسایشی سەربە بزووتنەوەی حەماسی دەسەڵاتدار، دەیان چالاکوانی دەستگیر کرد لەکاتی خۆپیشاندانەکانی کێوەکانی باکوری کەرتی خۆرئاوا. هەروەها خۆیشاندانێکی تر لە باشووری غەزە بڵاوەی پێکرا، کە داوای چاکردنی هەلومەرجی گوزەرانیان دەکرد.\nبەپێی شایەدحاڵەکان دەیان لە هێزە ئەمنیەکان و پۆلیس کە حەماس سەرپەرشتیان دەکات، ڕێگەیان نەدا خۆپیشاندانێک بکرێت کە لەلایەن چالاکوانانێکدا ڕێکخرابوو بەناوی” بزووتنەوەی لاوان دژ بە گرانی”، کە تێیدا بەسەدان کەس لە جبالیا بەشداریان تێداکرد. ئەو تۆڕەی کە پتر لە ١٠٠ ڕێکخراوی مەدەنی لەخۆدەگرێت لە ڕاگەیاندراوێکدا گوتی”بەتوندی سەرکۆنەی هێرش و دەستگیرکردنی خۆپیشاندەران دەکەین کە لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی جبالیاوە دەستگیرکراون، لە کاتێکدا داوای گردبوونەوەی ئاشتیانەیان کردووە بۆ باشترکردنی باری گوزەران لە کەرتی غەزە. ڕاگەیاندنەکە جەختی لەوە کردەوە کە” دەبێ دەستبەجێ گیراوەکان ئازاد بکرێن و بانگکردنیان بۆ بەردەم دادگا بوەستێنرێت و مافی ڕادەربڕین و گردبوونەوەی ئاشتیانە بەپێی یاسا ڕێزلێ بگرن.\nلە دێرالبەلح باشووری کەرتی غەزە، بەهەمان شێوە دەیان کەس بەشداریان کرد لە خۆپیشاندان، و تایەیان سووتان لەسەر ڕێگە گشتیەکان. هێزە ئەمنیەکان تەقەیان بۆ ئاسمان کرد بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران، کە لەسەر یەکێک لە لافیتەکان نووسرابوو” دەمانەوێت وەک منداڵانی بەرپرسەکان بژین”، لە یەکێکی دیکە نووسرابوو” نا بۆ گرانی، دەمانەوێت شەرافەتمەندانە بژین”.\nلەبەرامبەریشدا خۆپیشاندەران بە بەرد وەڵامی تەقەی پۆلیسیان داوەتەوە.\nخۆپیشاندەرانی مەغریب: نا بۆ لێکهەڵوەشاندنی خوێندنگا حکومییەکان، من مامۆستام و مووچەی مانگانەکەم تەنها ٤٠٠ یورۆیە، ئیتر بەسە دیکتاتۆری و با کۆتایی پێبێت، حکومەت مافیایە، ئازادی بۆ گیراوە سیاسیەکان”\nخۆپیشاندانەکانی مامۆستایانی مەغریب سەرتاسەری وڵاتی گرتەوە و پۆلیسی ئەو وڵاتەش زۆر بە دڕندانە سەرکوتی خۆپیشاندەران دەکات!\nئێستا بە دەیان لە کەناڵە جۆراوجۆرەکانی ڕاگەیاندن لە سەرتاسەری جیهاندا ڕوماڵی خۆپیشاندانەکانی مامۆستایانی وڵاتی مەغریب دەکەن. لە نێو ئەوانەدا کەناڵی ئەلجەزیرە و ئینساید العربیە و هەروەها ماڵپەڕی بەناوبانگی جیهانی سۆشیالیت وێبسایت و هەروەها لە سەرووی هەموشیانەوە ڕۆیتەرز.\nمامۆستایانی مەغریب تەقریبەن لە مانگی شوباتەوە دەستیان داوەتە ڕێپێوان و مانگرتن و دەربڕینی ناڕەزایی بەشێوەی جۆراوجۆر. هەندێک جاران بە شێوەی دانیشتن و نەچوونە سەر کار. بۆ نموونە جارێکیان لە ١٢ی نیوە شەوەوە چوونە بەردەم سەرۆکایەتی پەروەردەیەک و بەو شەوە لەبەردەم ئەو پەروەردەیە دانیشتن. لە سەرەتای مانگی ئازارەوە بە دەقیقی لە ٤ی ئازاری ئەم ساڵەوە مانگرتنەکانیان و ڕێپێوانەکانیان لە مەڕاکیش بەرەو سەر بردوو ڕێژەی بەشداربووانی ڕێپێوانەکان گەییشتە دەیان هەزار. لەم هەفتەیەی ڕابردودا ڕێپێوانەکان شێوەی مانگرتن و دەوام ڕاگرتن و نەچوونە سەر کارو ڕەوەستاندنی دەوامی خوێندنگاکانی بەخۆوە گرت.\nمامۆستایان ئیتر گەیشتنە ئەو بڕوایەی کە دەسەڵاتداران وەڵام بە داواکاریەکانیان نادەنەوە و هەڕەشەی ئەوەشیان لێدەکرا کە لە ئەگەری بەردەوامی لە نەچوونیان بۆ دەوام ڕووبەڕووی دەرکردن و نان بڕین دەبنەوە. هەر بۆیە ئیتر مامۆستایان شێوەی مانگرتن و ڕێپێوانیان گۆڕی بۆ ڕژانە سەرشەقامەکان و خۆپیشاندان. ئەوە بوو بە سەدان هەزار لە مامۆستایانی مەغریب لەسەرتاسەری وڵاتدا پەیوەست بوون بە خۆپیشاندانەکان. چەندین شیعاری پەروەردەیی و سیاسیشیان بەرزکردەوە.\nپۆلیسی مەغریب هەروەک پیشەی هەمیشەیی وڵاتانی وێنەی مەغریب کەوتنە نێو مامۆستایان و بە دڕندانە دەستیان کرد بە ڕاوەدوونان و لێدان و گرتن و بریندارکردنیان بە کوتەک و داری کارەبایی و بەکارهێنانی غازی فرمێسک ڕێژو فشاری بەرزی ئاو. بە پێی هەواڵی میدیاکان ئێستا ژمارەی مامۆستایانی بەشداربووی ئەو خۆپیشاندانانە گەییشتۆتە سەرووی ٧٠ هەزارمامۆستا. هەروەها لە مەڕاکیشەوە پەڕیوەتەوە بۆ شاری ڕەباتی پایتەخت و زۆرێک لە شارە گەورەکانی تری مەغریب. هەندێک ئاماژە بەوە دەکەن کە خۆپیشاندانی مامۆستایان بەو ڕێژە زۆرەیە بەهاری عەرەبیان دێنێتەوە بیر.\nداواکاری سەرەکی مامۆستایان ئەوەیە کە ئەو مامۆستایانەی کە بەگرێبەست دامەزراون بکرێنە دائیمی و هەروەها مووچەی مامۆستایانیش بە گشتی بەرزبکرێتەوە. مامۆستایان داوای ئەوە دەکەن کە دەوڵەت هاوکاریان بکات لە ڕووی تەندروستیەوە و تێچووی دەرمان و نەخۆشخانەیان بۆ دابین بکات. لە کاتی نەخۆش کەوتندا. مامۆستایان بە شێوەیەکی گشتی گلەیی و گازندەیان لە خراپی ژیان و گوزەرانی خۆیانە. پێیان وایە بە زیادکردنی موووچەکانیان دەتوانن بەشێکی کێشەکانیان چارەسەر بکەن. .ئێستا نزیکەی سەرووی ٥٠ هەزار مامۆستای سەرەتایی و ئامادەیی بە شێوەی گرێبەستی کاتی دەوام دەکەن و ئەو گرێبەستەش وا ئیتر کۆتایی پێدێت. بەپێی ئەو گرێبەستەش مامۆستایان هیچ هاوکاری تەندروستیان نییە، و هەر کاتێکیش دەسەڵاتداران ویستیان دەتوانن مامۆستا دەربکەن. جێگەی باسە بە پێی ڕاگەیاندنی مافی مرۆڤ ئێستا ڕۆژانە بە ڕێژەی ٢٠ بۆ ٣٠ مامۆستا دەگیرێ و دەخرێتە زیندانەوە. چەندین مامۆستا برینداربووە، بەڵام تائێستا هیج سەرچاوەیەکی ڕەسمی باس لە کوشتن ناکات.\nئەو خۆپیشاندانانە زۆر بە باشی ڕێکخراون و شیعارو داواکاریەکانیان لە ئاستێکی باشدا پێشکەش دەکرێن. ئەوەش ڕوون بۆتەوە کە ئەو خۆپیشاندانانەی مامۆستایان زۆر نزیکە لەدەستی پارتی سۆشیالیستی مەغریب. واتە پارتی سۆشیالیستی مەغریب بزوێنەری ئەو خۆپیشاندانەی مامۆستایانە. لەسەر لافیتەکانیان نوسراوە: نا بۆ لێکهەڵوەشاندنی خوێندنگا حکومییەکان، من مامۆستام و مووچەی مانگانەکەم تەنها ٤٠٠ یورۆیە، ئیتر بەسە دیکتاتۆری و با کۆتایی پێبێت، حکومەت مافیایە، ئازادی بۆ گیراوە سیاسیەکان.\nنەعیمە قەلعی کە مامۆستایەکی نێو خۆپیشاندانەکانە بە فرانس پرێسی وت” ئێمە ڕێپێوانی ئاشتیانەمان ئەنجامدەدا بەڵام بە داخەوە پۆلیس زۆر بە دڕندانە مامەڵەی لەگەڵ ئێمەدا کرد”. پۆلیس دەستی کرد بە لێدان و وە ژێرپێدانی مامۆستایان و چەندین مامۆستا کەوتنە ژێر پێیانەوە و بریندار بوون. زۆر ئیهانە و سوکایەتیان بە مامۆستایان کرد. ئێمە لەبەشی پەروەردە و فێرکردندا کار دەکەین نابێت بەو شێوەیە مامەڵەمان لەگەڵدا بکرێت. تکایە نادادپەروەری بوەستێنن.\nئازادی کۆڕو کۆبونەوە مافە، نەک تاوان.!.\nماڵپەڕی : http://www.iuf.org هەواڵێکی بڵاوکردۆتەوە کە بە پێی ئەو هەواڵە دەوڵەتی چین بە دەیان لە کرێکارانی لە ساڵی پارەوە خستۆتە زیندانەکانەوە لەسەر ئەوەی داوای ئازادی پێکهێنانی کۆڕوکۆبوونەوەیان کردووە. کرێکارانی سەر بە کۆمپانیای جەیسیک تەکنۆلۆجی ڕووبەڕووی لێدان و زیندانیکردن بوونەتەوە لە لایەن دەسەڵاتدارانی دەوڵەتی چینەوە.\nهەروەها سەندیکای جیهانی کرێکارانی سێکتەری خۆراک و کشتوکاڵ و میوانخانەکان سکاڵانامەیەکی لەوبارەوە خستۆتە سەر ماڵپەڕەکەی. لەو سکاڵانامەیەدا ئەو سەندیکا جیهانییە داوا دەکات کە پشتگیری بکرێت و سکاڵانامەکە ئیمزا بکرێت تاکو دەستبەجێ دەوڵەتی چین ئەو کرێکارانە بەربداو لە هەمان کاتیشدا ئازادی پێکهێنانی کۆڕوکۆبوونەوەی کرێکاران لە شوێنی کاریاندا فەراهەم بکرێت و ڕێی لێ نەگیرێت.\nجێگەی باسە کە بە پێی ئەو سکاڵانامەیە سەندیکایەکی زەردی سەربەدەوڵەت بە ناوی (ئەی سی ئێف تی یو) دەستی ڕاستەوخۆی هەبووە لە هاوکاریکردنی دەسەڵاتداران بۆ گرتن و سەرکوتی کرێکارانێک کە داوای ئازادی کۆبوونەوە و پێکهێنانی ئیتیحادیەی کرێکاریان کردووە لە ناو ئەو کۆمپانیایەدا.\nلە ساڵی پارەوە ٤٠ کەس لە کرێکاران و چالاکوانانی بەشی مافەکانی کرێکاران سەر بە کۆمپانیای جەیسیک تەکنۆلۆجی لە لە شەنزێن خراونەتە زیندانەوە. ئەو ٤٠ کەسە وەک تاوانبار خراونەتە زیندانەوە و تاوانەکەشیان بریتیبووە لە هەوڵدان و داواکردن بۆ ئازادی پێکهێنانی کۆڕوکۆبوونەوەی کرێکاران. ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە دەوڵەتی چین نەک هەر ڕێگەنادات لە ناوەندەکانی کار کۆبوونەوە ئەنجام بدرێت و ئیتیحادیەی کرێکاران پێکبهێنرێت، بەڵکو ئەوانەی کە هەڵدەستن بەو کارە بە تاوانباریان دادەنێت و بە مادەی جەریمە دەیانخاتە زیندانەوە.\nئەو گرتن و ڕاوەدوونانەی کرێکاران و چالاکوانانی نێو کرێکاران لەلایەن دەوڵەتی چینەوە بەردەوامی هەیە و سەرتاسەری چینی گرتۆتەوە. تەنانەت کاتێک ئەو کرێکارو چالاکوانانە دەخرێنە زیندانەوە دەوڵەت ڕێگریش دەکات کە هاوکاریان پێبگات و ناهێڵێت پارێزەریشیان هەبێت.\nکرێکاران و چالاکوانانی مافەکانی کرێکاران لە ناوەندەکانی کاردا لە چین بەردەوامن لە چالاکی خۆیان سەرباری ئەوەی کە ڕوویداوە لە نێو کۆمپانیای جەیسیک تەکنۆلۆجی .\nئێچ کەی سی تی یو کە سەندیکایەکی سەربەخۆی کرێکارانە لە هۆنگ کۆنگ بەردەوامە لە هاوکاری گەیاندن بە شێوەی جۆراوجۆر بۆ کرێکارانی زیندانی کراو سەرباری ڕێگریەکانی دەسەڵاتدارانی چین لەوبارەوە..\nجێگەی باسە کە ئەو سکاڵانامەیە ڕاستەوخۆ لەلایەن سەندیکای ئێچ کەی سی تی یو کە سەندیکایەکی سەربەخۆی کرێکارانە ئامادەکراوە و سەرپەرشتیشی دەکرێت.\nلێرەوە داوا لە هەوادارو خوێنەرانی ئازیزی بۆپێشەوە دەکەین کە سەردانی ئەو ماڵپەرەی کە لەسەرەوە ئاماژەی پێکراوە بکەن و ئیمزای ئەو سکاڵانامەیە بکەن. سوودی ئەو ئیمزاکردنە پشتگیریکردنە لە داوا ڕەواکانی کرێکاران و لە لایەکی تریشەوە دەبێتە گوشارێک بەسەر دەوڵەتی چین و دەسەڵاتدارانی شەنزێن بۆ ئەوەی ئەو ٤٠ کەسە لە کرێکارو چالاکوانی ناوەندەکانی کرێکاران لە زیندان ئازاد بکرێن..\nتێبینی: ئەم بابەتانە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٤٩ بەرواری ١/٤/٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە…


باڵەکانی پارتی لەسەر پشکەکانی حکومەت ڕێک نەکەوتوون |\nHome ڕاپۆرت باڵەکانی پارتی لەسەر پشکەکانی حکومەت ڕێک نەکەوتوون\nباڵەکانی پارتی لەسەر پشکەکانی حکومەت ڕێک نەکەوتوون\non: ئایار 29, 2019 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\nئاسایش، وەزارەتی ناوخۆ و سامانە سروشتییەکان کێشەیان لەسەرە\nهه‌ریه‌که له پۆسته‌کانی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایش، وه‌زاره‌تی ناوخۆ و سامانه سروشتییه‌کان له نێوان باڵی نێچیرڤان بارزانی و مه‌سرور بارزانیدا له‌ناو پارتی یه‌کلایی نه‌بوونه‌ته‌وه و هه‌ر لایه‌کیان ده‌یانه‌وێت ئه‌و پۆستانه به که‌سانی نزیک له خۆیان پڕ بکه‌نه‌وه.\nکێشەکانی ناو پارتی دیموکراتی کوردستان و بە دیاریکراویش کێشەی نێوان نێچیرڤان بارزانی و مەسرور بارزانی دوای کاندیدکردنی مەسرور بارزانی بۆ سەرۆکی حکومەت زیاتر ئاڵۆز بوون، لە ئێستاشدا چەند پۆستێک هەن لە نێوانیاندا کێشەن و هەر باڵە و دەیەوێت لە بەرژەوەندیی خۆی یەکلایی بکاتەوە.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی نزیك و ئاگادار له مه‌سرور بارزانی كه خۆی نه‌یویست ناوی بهێندرێت به ״ئاژانس״ی وت: ״كاك مه‌سرور ده‌یه‌وێت له‌م كابینه‌یه ته‌واوی ستافی خۆی له‌گه‌ڵ بێت و به‌و مه‌رجه‌ش سه‌رۆكایه‌تیی حكومه‌ت ده‌كات و به ڕاشكاویش ئه‌مه‌ی به كاك مه‌سعود بارزانی وتووە.״\nوتیشی: ״كاك مه‌سرور وه‌كو یه‌كه‌م ئه‌زموونی له سه‌رۆكایه‌تیی حكومه‌ت داوای كردووه وه‌زاره‌تی ناوخۆ و ئه‌نجوومه‌نی ئاسایش و سامانە سروشتییەکان كه‌سانی نزیك له‌خۆی بێت، چونكه ده‌یه‌وێت حكومه‌تێكی ئارام و ئابوورییەکی باشتر درووست بكات.״\nیەکەمجارە پارتی دیموکراتی کوردستان نێچیرڤان بارزانی لە ڕووخساری پێشەوەی حکومەت دوور دەخاتەوە و مەسرور بارزانی دێنێتە پێشەوە.\n״هه‌رچی نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی داهاتووه ده‌یه‌وێت دۆسیه‌ی نه‌وت خۆی سه‌رپه‌رشتیی بكات یان كه‌سانی نزیك له خۆی بێت، چونكه ئه‌و ئاگاداری دۆسیه‌ی نه‌وته و له ڕابردوو ئه‌زموونی هه‌یه״. سەرچاوەکەی ״ئاژانس״ وای وت.\nئەگەرچی پێشتر وا بڵاوکرایەوە ئاشتی هەورامی بۆ پۆستی سامانە سروشتییەکان یەکلایی بووەتەوە، بەڵام کاندیدکردنەوەی کە بە نزیکی نێچیرڤان بارزانی دەزاندرێت کێشەی خستە ناو پارتییەوە و ئێستا ناوی کەسێکی تر بۆ شوێنەکەی ئەو دێت کە لە مەسرور بارزانییەوە نزیکە.\nسەرچاوەکەی ״ئاژانس״ وتیشی: ״ئەو پۆستانە یەکلایی نەبوونەتەوە، هەر یەکەیان دەیانەوێت ئەو پۆستانە لە بەرژەوەندیی خۆیان یەکلایی بکەنەوە و ئەو کەسانە بخەنە ئەو پۆستانەوە کە لە خۆیانەوە نزیکن.״\nبه‌ڵام پارتی دیموکراتی کوردستان ئه‌و زانیارییانه ڕه‌ت ده‌کاته‌وه.\nچیا حه‌مید شه‌ریف، په‌رله‌مانتاری پارتی له په‌رله‌مانی کوردستان به ״ئاژانس״ی ڕاگه‌یاند، هه‌تا ئێستا هیچ پۆستێک له‌ناو پارتی دابه‌ش نه‌کراوه و وتیشی: ״ئه‌و ده‌نگۆیانه هی میدیاکانه و له‌ناو پارتی ته‌نها باڵی ڕێبازی بارزانی هه‌یه.״\nبەرپرسی پەیوەندییەكانی دەرەوەی که‌جه‌که: وەڵامی هەر هێرشێکی تورکیا و عێراق بۆ سەر هەرێم و کەرکوک دەدەینەوە


ڕابوونی کورد وەرگێرانی کەماڵ حەسەن‌پوور – Giareng\nڕابوونی کورد وەرگێرانی کەماڵ حەسەن‌پوور\nلە چوار شه‌ممه - 20 03 2019\nسەرۆک کۆماری وڵاتە یەکگرتووەکان دۆنالد ترامپ لە دوایین ڕۆژەکانی ٢٠١٨ دا گوتی، “ئێمە ماوەیەکی دوور و درێژە لە سورییە دەجەنگێین، ئێستا کاتی هاتووە کە هێزەکانمان بگەڕێنینەوە ماڵ.” داوای سەرسوڕ هێنەری سەرۆک کۆمار بۆ گەڕانەوەی خێرای هێزی نزیکەی ٢٠٠٠ کەسی وڵاتە یەکگرتووەکان لە سورییە بووە هۆی ڕەخنەی بەربڵاو لە لایەن ئەندامانی دامەزراوەی سیاسەتی دەرەوەی وڵاتە یەکگرتووەکان. بەڵام ئەوە بۆ هاوبەشی سەرەکیی وڵاتە یەکگرتووەکان لە شەڕ دژی داعش، واتە کوردەکانی سورییە سەرسوڕمانێکی مەزنتر بوو. چەند حەوتوو پێش ڕاگەیاندنەکە، سەرۆک کۆماری تورکیە، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان هەڕەشەی داگیرکردنی باکووری سورییە، کە لە ژێر کۆنتڕۆڵی جەنگاوەرانی کوردە، کردبوو. تەنیا شتێک کە پێشی بە ناوبراو گرتبوو، حزووری هێزەکانی وڵاتە یەکگرتووەکان بوو و پاشەکشەی ئەوان دەبێتە هۆی بە تەنیا مانەوەی لە ڕاددە بەدەری کوردان. کوردێکی سورییە گوتی، ” ئەگەر [ئامریکاییەکان] بڕۆن، ئێمە ئەوان وەک خائین نفرین دەکەین.”\nوردەکارییەکانی کشانەوەی وڵاتە یەکگرتووەکان لە سورییە ئێستاش ناڕوونە. بەڵام واشینگتۆن لە کۆتاییدا هەر بڕیارێک بدا، لێدوانەکەی ترامپ وەرسووڕانێکی بێ بەزەییانەی بەرامبەر بە کوردانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست نیشان دا. نێوەڕاستی ٢٠١٧ کاتی ڕێنسانسی کوردان بوو. کوردەکانی سورییە هاوپەیمانی تەنیا زلهێزی جیهان بوون و دەوری سەرەکییان لە شکستدانی داعش لە مەیدانی جەنگدا هەبوو و پێتەختی ئەو گروپە واتە ڕەققەیان گرتەوە. هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە)، جەنگاوەرانی کوردی سورییە، کۆنتڕۆڵی پانتاییەکی بەرچاوی سورییەیان بەدەستەوە گرت و وێدەچوو دەوری بەرچاو لە دانووستانەکانی کۆتایی هێنان بە شەڕی ناوخۆیی وڵات بگێڕن. کوردەکانی تورکیە، ئەگەرچی لە ماڵێ گەمارۆ دراون، شانازییان بە دەستکەوتەکانی هاوپەیمانانیان لە سورییە کە گەلێک لێیان نزیکن دەکرد. لە عێراق، حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە لوتکەی دەسەڵاتی خۆیدا بوو و ئامادەکاریی بۆ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی لە سێپتەمبەری ٢٠١٧ دەکرد.\nلە کۆتایی ٢٠١٨، بەشێکی زۆر لە کوردان بێ هیوا ببوون. دوای ئەوەی کە زۆربەی هەرە زۆری کوردەکانی عێراق لە ڕیفڕاندۆمی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەنگیان بە سەربەخۆیی دا، دەوڵەتی عێراق بە پشتیوانی ئێران و تورکیە، کوردستانی داگیر کرد و کۆنتڕۆڵی نزیکەی ٤٠ لە سەدی ڕووبەری ئەوێی گرتە دەست. بە شەوێک حکومەتی هەرێم نەتەنیا نیوەی خاکی خۆی بەڵکۆ بەشێکی زۆری دەسەڵاتی ناونەتەوەییشی لە دەستدا. کوردەکانی تورکیە، سەرەڕای وەدەستهێنانی کورسییەکانی پارلمان لە هەڵبژاردنی ژووەنی ٢٠١٨، خۆیان لە بەرامبەر هێرشە بێبەزەییانەکەی ئەردۆغان و دەوڵەتەکەی لە تەواوی ماوەی ساڵدا ڕاگرتبوو، لە ناویاندا دەستپێکردنەوەی هێرشی سەربازیی دژی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە). لە سورییە، تورکیە لە مانگی مارسی ٢٠١٨ شاری عەفرینی داگیر کرد کە بەدەست کوردان بوو و بووە هۆی ئاوارە بوونی یەپەگە و ٢٠٠٠٠٠ کوردی ئەوێ. پاشان، لە مانگی دێسەمبەر، کوردەکانی سورییە پێیان زانی کە پارێزەرە ئامریکاییەکانیان لەوانەیە بە تەواوی پشتیان تێ بکەن.\nبەڵام ئەو نسکۆیانە بە پێچەوانەی ڕەوتێکی مەزنن، ڕەوتێک لە ساڵانی داهاتوودا ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست لە چەند ساڵی داهاتوو دا شکڵ دەدا. لە سەرانسەری ناوچەکە، کوردەکان هێزی باوەڕ بەخۆبوونیان بە هێز دەبێ، داوای ئەو مافانە دەکەن کە زۆر دەمێکە حاشایان لێکراوە، و لە هەموو گرینگتر، لەوبەری سنوورەکانەوە و لە تاراوگە هاوکاریی یەکتر دەکەن. تا ڕاددەیەک کە لە مێژوو دا وێنەی نەبووە، کوردەکانی چوار پارچەی کوردستان، لە ئێران، عێراق، سورییە و تورکیە، کوردەکان ڕێگای بوونە یەک نەتەوەیان گرتۆتە بەر. ئێستاش بەربەستی مەزن لەسەر ڕێگای یەکبوون ماون، لەناویاندا جیایی زمان و بوونی لانیکم دوو دەوڵەتی بەهێز، ئێران و تورکیە، بە بەرژەوەندییەکی هاوبەش کە پێش بە هەر چەشنە شێوازێکی پانکوردیسم بگرن. لەگەڵ ئەوەشدا ڕووداوەکانی ئەو دواییانە پرۆسەی درووستبوونی وڵاتی کوردی دەستی پێکردووە، کە لە درێژخایەندا، دژوار دەبێ پێشی پێ بگیرێت. ئەگەر قەت دەوڵەتێکی سەربەخۆی یەکگرتوو پێک نەیە، وەخەبەر هاتنی نەتەوەیی کوردان دەستی پێکردووە. دەوڵەتانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست لەوانەیە لە ڕابوونی کوردان بترسن، بەڵام دەسەڵاتی وەستاندنی ئەویان نییە.\nپرسێکی لەکیس چوو\nئێستا نزیکەی ٣٠ میلیۆن کورد لە کوردستانی گەورەدا دەژین، ناوچەیەکی یەکگرتوو لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیە، باکووری ڕۆژئاوای ئێران، باکووری عێراق و باکووری ڕۆژهەڵاتی سورییە. لە ماوەی چەند سەدە هۆزە کوردەکان لەگەڵ ئیمپراتورییە عەڕەب، فارس و تورکەکان کاریگەریی دوولایەنەیان هەبووە، هەندێک جار هاوکارییان کردوون و هەندێک جار دژی ئەوان سەرهەڵدانیان وەڕێ خستووە. ناسیۆنالیزمی مودێرنی کورد، ڕیشەکەی دەگەڕێتەوە بۆ تێکچوونی ئیمپراتوریی عوسمانی دوای شەڕی یەکەمی جیهانیی. لە ڕیککەوتننامەی ١٩٢٠ی سیڤەر، کە لە نێوان هاوپەیمانان و عوسمانی شکستخواردوو واژۆ کرا، باسی ڕیفراندۆمێکی سەربەخۆ لەو ناوچانەی خاکی تورکیەی مودێرن کە زۆرینەی دانیشتووانی کوردن کرابوو. بەڵام، دوای شەڕی سەربەخۆیی تورکیە، دەوڵەتی نوێی تورکیە دووبارە لەگەڵ هاوپەیمانان دانووستانی کرد. ئاکامی ئەو ڕێککەوتنی لوزان لە ١٩٢٣ بوو، کە زامنی دەسەڵاتی تورکیە بەسەر ئەو ناوچەوە بوو کە ئەگەری ئەوەی هەبوو کە ببێتە کوردستانێکی سەربەخۆ.\nبەڵام داوای سەربەخۆیی کوردان، لەناو نەچوو. بە درێژایی سەدەی بیستەم، سەرهەڵدانەکانی کوردان، کە زۆر جار بە پشتیوانیی دەوڵەتی نەیار بوو، تەقریبەن لە هەموو ئەو وڵاتانەی کە ڕێژەیەکی بەرچاوی کورد لێیان دەژین هاتنە ئاراوە. تورکیە سەرهەڵدانی کوردانی لە ١٩٢٥، ١٩٣٠ و ١٩٣٧ سەرکوت کردن. پاشان لە هەشتاکان پەکەکە سەرهەڵدانێکی نوێی لە تورکیە دەست پێکرد کە ئێستاش درێژەی هەیە. لە ئێران، لە ١٩٤٦ کوردەکان بە پشتیوانی یەکیەتی سۆڤیەت یەکەم دەوڵەتی ڕاستەقینەی کورییان دامەزراند، کۆماری سەربەخۆی مەهاباد، کە ماوەی ساڵیک و دوای ئەوەی کە مۆسکۆ پشتی بەردان تێکچوو. کوردەکانی عێراق پەیتا پەیتا دژی دەوڵەتی ناوەندی ڕاپەڕیون. بە پشتیوانیی شای ئێران، دوو شەڕیان لەگەڵ بەغدا کردووە، یەکیان لە شەستەکان و ئەوی دیکە لە حەفتاکانی زایینی، کە لە ١٩٧٥ دوای ئەوەی کە شا ڕێککەوتنێکی لەگەڵ کەسایەتی بەهێزی عێراق سەددام حوسێن واژۆ کرد و پشتی لە کوردان کرد، شکستی هێنا.\nئەو جووڵانەوانە بەو مانایە بوون کە هەرکام لەو چوار وڵاتە کە خاوەنی حەشیمەتێکی زۆری کوردانن، سەرکوتی ناسیونالیزمی کورد بەشێکی سەرەکیی ئامانجی سیاسی ئەوان بووە. کۆماری نوێی تورکیە لە سەردەمی سەرۆک کۆمار کەمال ئاتاتورک، بەکارهێنانی زمانی کوردی لە ١٩٢٣ قەدەغە کرد و وردە وردە دەسەڵاتێکی بێ بەزەییانەی بەسەر ناوچە کوردییەکاندا سەپاند، گوندەکانی سووتاند، خەڵکی گواستەوە و مڵک و ماڵی ئەوانی داگیر کرد. (ئەگەرچی هەواڵگریی وڵاتە یەکگرتووەکان هەمیشە دڵنیا بووە کە تورکیە دەتوانێ بەرەوڕووی ئالنگارییەکانی کوردان ببێتەوە، سی ئای ئەی لە ١٩٧١ لە ڕاپۆرتێکدا ددانی بەوە دانا کە سیاسەتەکانی تورکیە، بە تایبەتی ئەوانی کە پێش بە بەکارهێنانی زمانی کوردی دەگرێ، سەرچاوەی ناڕەزایەتییەکانی کوردان بووە). ئێران بە هەمان شێوە لە ١٩٣٠ زاراوەکانی کوردیی قەدەغە کرد. لە سورییە، دەوڵەتی ناوەندی نە تەنیا پێشی بە فێرکردن و خوێندن بە زمانی کوردی گرت بەڵکو مڵكداریی کوردانیشی سنووردار کرد. و لە سەرەتاکانی شەستەکانی زایینی، دیمەشق مافی شارۆمەندیی لە دەیان هەزار کوردی سورییە ئەستاندەوە، و ئەوانی وەک بێ دەوڵەت ناساند. لە سەرانسەری ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست ناوچە کوردییەکان لە بواری ئابوورییەوە پاشگوێ و پەراوێز خران.\nلە بەرامبەر ئەو سەرکوتەدا، کوردەکان توانیویانە خۆ بپارێزن و تەنانەت پێناسەی خۆیان پشتاوپشت بەهێز کردووە. وەک نووسەری کورد حەمید بوزئەرسەلان باسی کردووە، کوردەکان وەک کەمینە لە لایەن دەوڵەتەکانی ئێران، عێراق، سورییە و تورکیە ڕەفتاریان لەگەڵدا کراوە، بەڵام ئەوان خۆیان وەک کەمینە نابینن. ئەوان لە وڵاتی خۆیان کوردستان زۆرینەن، کە تەنیا بەهۆی ڕووداوێکی مێژووی جوگرافیایی خراونە سەر دەوڵەتانی جیاواز. و ئەوە سیستەمی دەوڵەتداریی مودێرنی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستە، کە بە درێژایی مێژوو، بەربەست بووە دژی خولیای نەتەوەیی کوردان. ڕاپۆرتێکی هەواڵگریی سی ئای ئەی لە ١٩٦٠ دەڵێ کە کوردەکانی ئێران و عێراق هەموو بنەماکانی پێویست بۆ خۆبەڕیوەبەریی، هێزی سەربازیی، ڕێبەریی و ئەگەری پشتیوانی کەرەستەیی لە لایەن دەسەڵاتێکی دەرەکیی، یەکیەتی سۆڤیەتیان، هەیە. لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە: “تەنیا سەقامگیریی پێوانەیی دەوڵەت [واتە دەوڵەتانی ئێران و عێراق. و.] ڕێگری جیاییخوازیی بەکردەوەی کوردانە.”\nدوو هەنگاو بۆ پێشەوە، هەنگاوێک بۆ دواوە\nبەشی زۆری سەدەی بیستەم، تەنیا ڕێگای مومکین بۆ خودموختاری (یا سەربەخۆیی) کورد، هەرەسهێنانی دەوڵەت بوو و بە کردەوە، ئەوە دەقاودەق هەمان شتە کە لە دوو دەیەی ڕابردوودا قەوماوە. ئەگەر کوردەکان ئێستا ترووسکەیەکی هیوایان لە عێراق و سورییە هەیە، هۆیەکەی هەرەسهێنانی دەسەڵاتی بەغدا و دیمەشقە. بە تایبەتی، هێرشی وڵاتە یەکگرتووەکان، پشتیوانی ئەو بۆ کوردان دوای شەڕی کەنداوی فارس، ڕووخاندنی سەددام لە ٢٠٠٣ و پاشان داگیر کردنی عێراق، و هەوڵی ئەو دواییانە بۆ شەڕ دژی داعش لە سورییە، بۆتە هۆی زیندوو کردنەوەی خەونە سیاسییەکانی کوردان. واشینگتۆن تاکلایەنانە و لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە ستراتێژییکییەکانی خۆیدا، یارمەتیدەری ناسیونالیزمی کورد بووە.\nپەیوەندی جیددی سەربازیی و سیاسی ئامریکا لەگەڵ کوردان لە ٩١-١٩٩٠ لە کاتی شەڕی کەنداو دەستی پێکرد. دوای دەرکرانی هێزی سەربازیی عێراق لە کوەیت، چەکەکانیان دژی کوردان و شیعەکان کە وەڵامی داواکاریی سەرۆک کۆمار جۆرج ئێچ دەبلیو بوش بۆ ڕاپەڕین دژی بەغدا دابۆوە وەرسووڕاند.\nلەبەر ئەگەری کارەساتێکی مرۆیی، وڵاتە یەکگرتووەکان، بە پشتیوانیی فەڕانسە و بریتانیا، ناوچەی دژی فڕینیان لە ناوچە کوردییەکانی باکووری عێراق ڕاگەیاند. پارێزراو لە ناوچەی دژی فڕین، کوردەکانی عێراق توانیان ناوچەی خۆبەڕیوەبەر درووست بکەن کە لە ١٩٩٢ حکومەتی هەرێمی کوردستانی لێکەوتەوە. کوردستانی عێراق بوو بە قەڵای لایەنگریی لە ئامریکا لە وڵات، بە تایبەتی دوای داگیرکردنی عێراق لە لایەن وڵاتە یەکگرتووەکان لە ٢٠٠٣، کە بووە هۆی قووڵتر بوونی هاوکاریی نێوان وڵاتە یەکگرتووەکان و کوردان. هێزە کوردییەکان لە سەرەتای شەڕی وڵاتە یەکگرتووەکان لەگەڵ سەددام هاوکاری وڵاتە یەکگرتووەکان بوون، و کوردستانی عێراق ساڵەکانی دواتر لەنگەری سەقامگیریی بوو لە کاتێکدا کە باقی وڵات نوقمی شەڕی ناوخۆ بوو.\nدامەزرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان پاڵنەرێکی دەروونی گرینگ بوو، نە تەنیا لە عێراق بەڵکو لە سەرانسەری ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست. ئەو نیشانی دا کە کوردەکان دەتوانن خۆیان بەڕیوەبەرن و ددانپێدانانی نێونەتەوەیی بۆخۆیان مسۆگەر بکەن. ئەو هەروەها شێوەی پەیوەندییەکانی کوردانی لەگەڵ وڵاتانی دیکە گۆڕی. ئەگەرچی تورکیە بە پێی نەریت دژی داخوازیی خۆبەڕێوەبەریی کوردان بووە، دەوڵەتی تورکیە لە ماوەی دەسەڵاتداریی ئەردۆغاندا بڕیاری دا کە بەرەوڕووی حکومەتی هەرێمی کوردستان نەبێتەوە بەڵکو لەجیاتان پەیوەندی سیاسی و ئابووری لەگەڵ ساز بکا. کوردستانی عێراق کە دەستی بە دنیای ئازاد ڕانەدەگیشت پێویستی بە کاناڵێکی سیاسی و بازرگانی، بە تایبەتی هەناردە کردنی نەوت، هەبوو و ئانکارا خۆشحاڵ بوو کە شتێکی ئەوتۆی بۆ دەستەبەر بکا. لە ٢٠١٠، تورکیە لە هەولێر پێتەختی هەرێم کونسولگەریی کردەوە، لە ٢٠١٢ حکومەتی هەرێمی کوردستان و تورکیە ڕیککەوتنێکیان بۆ درووستکردنی هێڵی گواستنەوەی نەوت لە کوردستانی عێراقەوە بۆ مەدیتەرانە واژۆ کرد. لە ٢٠١٨، ڕۆژانە نزیکەی ٤٠٠٠٠٠ بەرمیل نەوت لە هەرێمی کوردستانەوە دەگاتە بەندەری جیهان. ئانکارا هێڵێکی ژیانی بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان دەستەبەر کردووە، و دەرفەتی بەهێز کردنی پێگەی خۆی لە عێراق بۆ ڕەخساندووە. بۆ ماوەیەک، ئەردۆغان لەناوخۆ کەڵکی لەو هاوکارییە وەردەگرت، کە کوردەکانی نزیک لە سەرۆکی هەرێمی کوردستان، مەسعود بارزانی، لە هەڵبژاردنەکانی تورکیە دەستیان کرد بە دەنگدان بە حیزبی ئەرۆغان. دڵنیا لە درووستکاریی کوردان، ئەردۆغان لە ٢٠٠٩ پرۆسەی ئاشتی لەگەڵ پەکەکە دەست پێکرد.\nبەڵام زوو، هەڵوێستێکی بێ ئەنقەستی وڵاتە یەکگرتووەکان پێگەی کوردانی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست گۆڕی. لە ٢٠١٤، بەڕێوەبەرایەتی ئۆباما دەستی کرد بە هەڵمەتێکی بۆمباران بۆ پێشگرتن لە داگیرکرانی کۆبانی، شارێکی کوردستانی سورییە لە نزیک سنووری تورکیە، لە لایەن داعش. لەو کاتیدا، داعش تازە هێرشی کردبوو سەر باکووری عێراق و سورییە و دەستی بە سەر ڕووبەرێکی بەرچاودا گرتبوو، لە ناویاندا دووهەم شاری مەزنی عێراق، موسڵ. بڕیاری واشینگتۆن بۆ پاراستنی کۆبانی بەرەوڕووی ناڕەزایەتی ناشیرینی ئەردۆغان بۆوە، چونکە ئەوە بە واتای پشتیوانیی ڕاستەوخۆی وڵاتە یەکگرتووەکان بۆ یەپەگە بوو، کە پەیوەندیی نزیکی لەگەڵ پەکەکەی تورکیە هەبوو. هاوپەیمانیی وڵاتە یەکگرتووەکان لەگەڵ یەپەگە سەرکەوتنی مەیدانی جەنگی بەدواوە بوو، و سەرکەوتنی کوردان لە کۆبانی بووە خاڵی وەرچەرخان لە شەڕ دژی داعش. بەڵام ئەو سەرکەوتنە وەک زەنگی مەترسیی بوو بۆ ئانکارا.\nبۆ ئەردۆغان، هاوپەیمانیی ئامریکا و یەپەگە وەک نوێنگەی گۆڕانی گەمەکە لە ناوچە بوو. ئەوەی کە سەرۆک کۆماری تورکیە لە هەموو شتێک زۆرتر لێی دەترسا سەرهەڵدانی حکومەتێکی دیکەی هەرێمی کوردستان بوو، ئەوجار لە سورییە. هەرچی بێ، حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆخۆی بەرهەمی دەستێوەردانی وڵاتە یەکگرتووەکان بوو کە بووە هۆی شەڕی ناوخۆ و تێکشکانی دەسەڵاتی ناوەندیی لە بەغدا، کە لە کۆتاییدا سیستەمی فێدڕاڵی لە عێراقی لێکەوتەوە کە حکومەتی هورێمی کوردستان بەشێکە لەو سیستەمە. سورییە کە هەر ئێستا تووشی شەڕی ناوخۆ بووە، ئانکارا پێی وابوو کە واشینگتۆن خەریکی دووپات کردنەوەی هەمان کارە کە لە عێراق کردی، ئەویش گۆڕینی سورییە بۆ دەوڵەتێکی فیدڕاڵیی کە لەوێدا کوردەکان مافی خۆبەڕێوەبەرییان هەبێ. ئەردۆغان نەیدەتوانی سیستەمی فیدڕالی لە دوو وڵاتی جیراندا تەحەممول بکا، بە تایبەتی بۆ کوردەکانی سورییە، کە زۆر لە پەکەکە نزیکن. لە ٢٠١٤، ئەردۆغان دەستی لە دانووستان لەگەڵ پەکەکە هەڵگرت و سیاسەتی ناکۆکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ کوردانی تورکیە و سورییە دەست پێکرد. ئەو بەتەمای ئەستاندنەوەی ڕەوایی لە سەرجەم چالاکیی سیاسی کوردان لە ڕێگای گرێدانی ئەو بە پەکەکەوە بوو، و ڕێژەیەکی بەرچاو لە چالاکان و سیاسییانی کوردی دەستبەسەر کرد.\nبەڵام ئەگەر وڵاتە یەکگرتووەکان بە شێوەی نەخوازراو بووە هۆی تێکچوونی پەیوەندییەکانی کورد-تورک، سیاسەتی ئامریکا لە عێراق و سورییە، بە گشتی، بۆتە هۆی ئاستێکی دەگمەن لە ڕەوایی ناونەتەوەیی بۆ کوردان. فەڕانسە، بریتانیا و وڵاتە یەکگرتووەکان پەیوەندییە سیاسییەکانیان لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان پەرە پێداوە و لە بواری ئابووری و لایەنی دیکە پشتیوانییان لێکردووە. و کوردەکانی سورییە، کە پێشدا لە لایەن دونیای دەرەوە پاشگوێ خرابوون، توانیویانە ویجهەی ناونەتەوەیی خۆیان بە هۆی دەوری ئەوان لە شەڕ دژی داعش، بەرز بکەنەوە. ئەو ددانپێدانانە تەنیا لە لایەن خاوەن هێزە ڕۆژئاواییەکانەوە نەبووە. لە ڕەشنووسی یاسای بنەڕەتیی نوێی سورییە، کە لە ٢٠١٧ لە توێی پرۆسەی ئاشتی ئاستانا پێشنیار کرا، ڕوسیە پێشنیاری دوو سازشی گرینگ بۆ کوردانی کردووە: وەلانانی وشەی “عەڕەبی” لە ناوی کۆماری سورییە و درووستکردنی “ناوچەیەکی کولتوری خۆبەڕیوەبەر” لە باکووری ڕۆژهەڵاتی وڵات، کە لەویدا منداڵ دەتوانن بە کوردی و عەڕەبی بخوێنن. ئەو سازشانە لە لایەن دیمەشق رەت کراونەوە، و هیچ گارانتییەک بۆ دەستەبەر بوونیان نییە. بەڵام باسکردنیان لە پێشنیاری ڕوسیەدا نیشان دەدا کە سەرەڕای دۆخی نالەباری کوردانی سورییە، هێزە دەرەکییەکان دەستیان کردووە بە ئیعتراف کردن بە بوونی ئەوان وەک هێزێکی سەربەخۆ کە دەبێ حیسابیان بۆ بکەن.\nڕۆژنامه‌ی کوردستان ژمارە ٧٤٦ لە ژێر چاپ هاته‌ده‌ر


کوردیپێدیا - کەمال یلدا مرقوز کاکا\n👫 کەمال یلدا مرقوز کاکا | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکەمال یلدا مرقوز کاکا\nناو: کمال یلدا مرقوز کاکا\nناسناو: مهندس کمال\nشوێن و مێژووی لەدایکبوون: هەولێر/عینکاوە/13-01-1954\nئاستی خوێندن و پسپۆڕییەکەی: بروانامەی بکالۆریوس هندسە مدنیە\nئەندامییەتیی لە لیژنەکان:\n- خزمەت گوزاریەکانی شارەوانی و گواستنەوەو گەشت و گوزار.\n- کاروباری کۆمەلگەی مەدەنی\nلایەنی سیاسی: بێ لایەن – لەسەر لیستی کلدانی سریانی ئاشووری\n1سەرۆک ئەندازیار لە شارەوانی هەولێر.\n2. بەریوبەری پیلان لەوەزارەتی ناواخۆ.\n3. بەریوبەری دائرەی ئاو لە هەولێر.\nئیمەیڵ : kamal_kaka@yahoo.com\nتەلەفۆن: 0750 4451749\n1. 👁 13-01-1954\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Aug 5 2015 11:43PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 31 KB Aug 5 2015 11:43PM مانو بەرزنجی


كەمال محەمەد: حكومڕانی و فیكری فاشیزم. – WTARIKURD\nكەمال محەمەد: حكومڕانی و فیكری فاشیزم.\nفیكری فاشی پێی وایە حكومڕانی و دەوڵەت دور لە ئایدیای كۆبونەوەی نێو تاكەكانی كۆمەڵگا دروست ئەبێت، هاوكات ئامانج و مەبەستیشی یەكناگرێتەوە لەگەڵ خواستی تاكەكەسی. فیكری فاشی پێی وایە حكومڕانی لەپێناو بەرژەوەندی تاكەكەسەكان دروست ئەبێت، بەڵام كاتێك بەرژەوەندی دەوڵەت و كەسەكان هاوتای یەك نەبوون ئەوا پێویستە كەسەكانی نێو ئەو كۆمەڵگایە لەبەرژەوەندیەكانی خۆیان خۆش بن لەپێناو بەرژەوەندی وڵاتدا، بەجۆرێك ئەركی قوربانیدانیان بۆ ئەو سیستەمەی حكومڕانی ببێتە ئەركی ئەخلاقی لایا. ئەمە فیكری فاشیزمە بۆ هەردو بەرژەوەندی دەوڵەت و كەسەكان. فاشییەكان دیموكراسییەت و سەرەوەری رەت دەكەنەوە و ئەو مافە بەڕەوایی نابینن بۆ تاكەكان كە جۆر و فۆرمی دەسەڵات دەستنیشان بكەن و وای بەڕەوا ئەبینن حكومڕانی و سیاسەتی وڵات بەرێوە بردن تەنها بەدەست كەمینەیەك بێت وەك ئەوەی تەنها بەوانە بكرێت و پێیان وایە بەشداری سیاسی تاك لە حكومڕانیدا پێویستە سنوری هەبێت.\nسیاسەت بە مانا گشتییەكەی لای فاشییەكان بڕوا هێنانە بە یەك حیزب و یەك سەركردە ،ئەوان بڕوای بە فرە سەركردەیی و بیروڕای جیاواز نییە. فاشیزم ئەو شاڵاوە سیاسییە بوو، كە كرایە سەر ئەو تیۆریا سیاسییانەی لە سەدەی نۆزدەدا تەوەری سەرەكییان بریتی بو لە ئازادی و دیموكراسی.\nلەهەرێمی كوردستانیش خەریکە كاریگەری ئەو فاشیزمە دەردەکەوێت بەتایبەت لەدوای ڕاپەرینەوە گروپێک لەناو پارتە حوکمڕانەکان كەوتنە نوسینەوەی ئەو فیكرە لە حكومڕانییەیان، كۆمەڵگای بەداخەوە خەریکە كاریگەری راستەوخۆی لەسەر بیركردنەوە و هەڵوێستی ژێستەكانی ژیانی ڕۆژانەماندا دەرئەکەوێت، كە ئەتوانین ناوی لێ بنێین فاشیزمێكی کوردی نوێ بە جۆرێك كە ئەم فاشیزمە لەناو چەمكە سۆسیۆلۆژی و سیاسییەكەیدا جیانەكراوەتەوە لەو میكرۆ سیاسییەی كە حیزب و سەركردە باڵاكان دروستیان كردوە.\nئێمەی هاوڵاتی لەهەرێمەدا لەسەر هێڵێكی هەڵهاتنداین، كە لە ژیانەوە هەڵگەڕاوەتەوە سەر مەرگ، كاتێك هێڵێكی ژیانیش بۆسەر مەرگ هەڵگەرێتەوە بێ گومان ئەكەوینە نێو بێدەنگییەكی پەتییەوە، هەر وەك ئەو بێدەنگییەی كە ئێستا هەیە !ئێمە هەرێمێكی تۆتالیتارمان هەیە لەسەر بیری فاشیزم ئەمەش هۆكار بوە بۆ ئەوەی ڕێگا بە قبوڵی ڕەخنەو فرە حیزبی و جیاوازی بیروڕا نەدرێت و لەكاتی هەبو هەردەنگێكی جیاواز لەخۆیان كۆمەڵێك ئاستەنگ خراوەتە پێش ئەمەش بەرهەم و ڕێگایەكە بۆ دیموكراتیزەبون قبوڵ نەكردن و بەرهەمەكەشی هێنانەكایەی فیكری فاشیزم ئەبێت لە كایە سیاسی و كۆمەڵایەتییەكان و حوكمڕانیشدا. بۆیە كاتێك ئەڵێین لەهەرێمی كوردستان بیری فاشیزم بەدیاری كراوی ئەبینرێت لەكاتێكدایە، كە جومگە هەستیارەكانی سیاسەت وحكومڕانی لەدەست چەند گروپێکی بچوکی چەند حیزبێكی دیاریكراو دا قۆرخ كراوە.\nلەدوای فاشیزمی ئیتاڵی و نازیزمی ئەڵمانی چەندین جۆر لەفاشیزم لە جیهاندا فۆرمی خۆی وەرگرتوە لەهەرێمی كوردستانیش سەرهەڵدانی ئەم بیرە خواستی پارتە سیاسیەكان بو بۆ زیندو كردنەوەو ڕاگرتنی گیانێكی لاواز و نەتەوەیەكی شكستخواردو بەپێی سەردەم بۆ ئەوەی لەژێر ئەو فیكرەدا وەها نیشانی بدەن كەتەنها پەناگەو فریادرەسی بێ نەوایان ئەو پارتە سیاسی و سەركردانەن كە ئەیان گەیەنێت بە نەتەوەی شایستەو رەسەن و هۆكارە بۆ گەشتنی فاشیزم بۆ سەرو یاسا و بون بە خاوەنی دەسەڵاتی رەها لەلایەن پارتێك و سەركردەیەكەوە وەك ئەوەی ئێستا لەم هەرێمەدا ئەبینرێت و پێیان وایە خواستەكانی ئەم هەرێمە تەنها لای ئەوان مەیسەر ئەبێت ،بەڵێ هەر ئەمەشە وایكردوە بیری فاشیزم تا ئێستاش لایان ئایدۆلۆژیاو سیاسەتێكی بەهێز بێت بۆ هەڵخەڵەتاندنی كۆمەڵگا.\nدکتۆر محەمەدئەمین عەلی: کۆنگرەى چوارەمى یەکێتى نیشتمانى کوردستان/ بەشى چوارەم.


دەیان هاووڵاتی کورد دەستگیر کران – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / دەیان هاووڵاتی کورد دەستگیر کران\nدەیان هاووڵاتی کورد دەستگیر کران\nسێ شه‌ممه 26 ئه‌یلول 2017\tکوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 100 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبۆ پشتگیری ریفرئەندۆمی باشووری کوردستان لە شارە جۆراوجۆرەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان خەڵکێکی زۆر رژانە سەر شەقامەکان‌و خۆشی‌و شایی خۆیان دەبڕی.\nرۆژی دووشەممە 26-9-2017 پرۆسەی ریفرئەندۆم لە باشووری کوردستان بۆ سەربەخۆیی ئەنجامدرا.\nشایانی باسە سەرەڕای ئەوەی دەیان شاڕۆمەندی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان لەلایەن رژیمی ئیسلامی ئێرانەوە دەستگیرکراون، بەڵام ئاهەنگگێڕان بەبۆنەی ریفرئەندۆمی باشووری کوردستانەوە لە سنە، بانە، مەهاباد، سەقز، مەریوان، بۆکان، کرماشان و زۆربەی شار و شارۆچکەکان تا درەنگانێکی شەو بەردەوام بوو.


بەرپرسێکى پێشووى کورد لە بەغدا دەستگیرکرا\nسالار محەممەد ئەمین سەرۆکى پێشووى دەستەى وەبەرهێنانى عێراق لە لایەن دەستەى روبەڕووبونەوەى گەندەڵییەوە دەستگیرکرا.\nمیدیا نێوخۆییەکانى عێراق بڵاویانکردەوە، ئەمڕۆ چوارشەممە ٧ى تشیرینى یەکەم، بە فەرمانى دادگاى باڵاى عێراق و لە لایەن دەستەى رووبەڕووبونەوەى گەندەڵیەوە سالار محەممەد ئەمین کە پێشتر لەسەر پشکى کورد پۆستى سەرۆکى دەستەى وەبەرهێنانى لە عێراق پێدرابوو دەستگیرکرا.\nلە بارەى وردەکارى دەستگیرکردنى ئەو بەرپرسە کوردەوە ئاماژە بەوەکراوە، سالار محەممەد ئەمین پاش ئەوەى ویستوویەتى لە ڕێگەى فرۆکەخانەى نێودەوڵەتى بەغداوە شارەکە بە جێبهێڵێت لە لایەنى دەستەى نەهێشتن و رووبەرووبونەوەى گەندەڵى عێراقەوە لە ناو فرۆکەخانەى بەغدا دەستگیرکراوە.\nئەمە لە کاتێکدایە، لە دواى ساڵى ٢٠٠٣ و نەمانى رژێمى پێشووى عێراقەوە، بە دەیان بەرپرسى حکومى و حزبى لە عێراق بە تۆمەتى گەندەڵى دەستگیرکراون و ژمارەیەکیش لەوانەى بە بابەتى گەندەڵییەوە تێوەگلاون وڵاتەکەیان بە جێهێشتووە و لەدەست یاسا هەڵهاتوون.


خولی پلە یەکی ئێران - Machine Sazi vs Padideh Khorasan - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nPars Jam Bushehr vs. نەفت تەهران Padideh Khorasan vs. Siah Jamegan فولاد vs. تراکتۆر تابریز نەفت تەهران vs. زوب ئاهان سێپەهام vs. ئیستیقلال پەیکان vs. سەیپا Siah Jamegan vs. Pars Jam Bushehr Machine Sazi vs. Padideh Khorasan سەنعات نەفت vs. Esteghlal Khuzestan پێرسێپۆلیس vs. Sepidrood Rasht\nMachine Sazi vs Padideh Khorasan 0-0\n14 ئە. تەیموریان 68'\n9 A. Ghaseminejad 24'\n28 A. Nemati\n31 S. Sadeghi\n92 M. Nazari 44'\n40 م. زەنیدپور بۆ R. Khaleghifar 69'\n44 M. Hosseini بۆ ئە. تەیموریان 74'\n77 S. Nariman Jahan بۆ A. Naghizadeh 46'\n19 M. Mehdikhani بۆ M. Kamandani 72'\n30 R. Sadraei بۆ M. Nazari 90+2'\n29/03/19 PPR Padideh Khorasan 1 - 0 Pars Jam Bushehr بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n12/04/19 PPR Padideh Khorasan 3 - 0 Naft Masjed Soleyman بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n19/04/19 PPR Nassaji Mazandaran 1 - 0 Padideh Khorasan بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n27/04/19 PPR Padideh Khorasan 1 - 0 ئیستیقلال بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n05/05/19 PPR سەیپا 0 - 1 Padideh Khorasan بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


01:03 - 10/06/2021 67 جار خوێندراوەتەوە\nهەرچەندە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٠ دا بڕیاریدا هێزەکانی هاوپەیمانان بەتایبەت هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق بچنە دەرەوە بەڵام هێشتا ئەو هێزانە وەک خۆیان ماون و هەندێک لە هێزەکان باس لە زیادبوونی ژمارەشیان دەکرێت.\nلە عێراقدا لە چوارچێوەی دوو هاوپەیمانێتیدا هێزە بیانییەکان لە ئەرکدان، پەیمانی ناتۆ و هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی دژبە داعش.\nلە پێش دەرچوونی بڕیاری دەرکردنی هێزە بیانییەکان لە عێراق، هێزەکانی ناتۆ لە عێراقدا ژمارەیان ٥٠٠ سەرباز بوو بەڵام سەرەتای ئەمساڵ بڕیاری زیادکردنی ژمارەکەیان درا.\nسکرتێری گشتیی ناتۆ، یانس ستۆڵتنبێرگ لە ١٨ی شوباتی ئەمساڵدا رایگەیاند ''بەمەبەستی پشتیوانیکردنی هێزەکانی عێراق لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و بەرگرتن لە سەرهەڵدانەوەی داعش، بڕیارمانداوە ئەرکی ناتۆ لە عێراق فراوان بکەین، ژمارەی کارمەندانمان لە ٥٠٠ کەسەوە دەگەیەنینە چوار هەزار، چالاکی مەشقەکانمان زیاتر لەگەڵ دامەزراوەکانی عێراق و لە ناوچەکانی دەرەوەی بەغدا دەبێت و ئەرکی هێزەکانمان لە عێراق مەشق و راهێنان دەبێت بە هێزە عێراقییەکان ''.\nپەیمانی ناتۆ لە ئێستادا ٣٠ وڵات تیایدا بەشدارە و هێزیان لە ناتۆدا هەیە، پێکهاتوون لە ئەمریکا، بەریتانیا، تورکیا، ئیسپانیا، سلۆڤینیا، سلۆڤاکیا، رۆمانیا، پورتوگال، پۆڵەندا، نەرویج، هۆڵەندا، مەکدۆنیای باکوور، لۆکسمبۆرگ، مۆنتیگرۆ، لیتوانیا، لاتیڤیا، ئیتاڵیا، ئایسلاند، هەنگاریا، یۆنان، ئەڵمانیا، فەرەنسا، ئیستوانیا، دانیمارک، چیک، کرواتیا، کەنەدا، بوڵگاریا، بەلجیکا و ئەلبانیا.\nهاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش لە رۆژی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤دا ئەمریکا بڕیاری پێکهێنانیدا بۆ رووبەڕووبوونەوە و لەناوبردنی داعش لە هەریەک لە عێراق و سوریا.\nلە رۆژی چوار و پێنجی ئەیلولی ٢٠١٤ لە کۆبوونەوەی لووتکەی ناتۆدا وەزیری ئەوکاتی دەرەوەی ئەمریکا، جۆن کیری بانگهێشتی وڵاتانی ئەندامی هاوپەیمانێتییەکەی کرد بۆ رووبەرووبوونەوەی مەترسییەکانی داعش، هەر زوو وڵاتانی ئوسترالیا، کەنەدا، دانیمارک، فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا و بەریتانیا پشتیوانیان بۆ ئەمریکا دەربڕی بۆ رووبەرووبوونەوەی مەترسییەکانی داعش، دواتریش بەشێکیان لە چوارچێوەی ناتۆ بەشداربوون و بەشێکیشیان هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعشیان پێکهێنا کە تاوەکو ئێستا ئەمریکا سەرکردایەتی دەکات.\nهێزەکانی ئەمریکا وەک سەرکردە و پێکهێنەری هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش دەستپێشخەربوون لە وەشاندنی گورزی سەربازیی لە تیرۆرستانی داعش، لە شەڕی دژ بەو رێکخراوەدا بە هێزی سەربازیی شەڕکەڕ هەم بە فڕۆکەی جەنگی و هەمیش بە هاوکاری لۆجستی و چەک و تەقەمەنی و هاوکاری مرۆیش بۆ هاووڵاتییانی عێراق و هەرێمی کوردستان لە شەڕەکەدا بەشداربوون.\nهێزە ئەمریکییەکان بەپێی داتا راگەیەندراوەکانی خۆیان لە سەرەتادا پێنج هەزار سەربازبوون، بەڵام دواتر بە بڕیارێکی سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپ ژمارەی هێزەکانیان کەمکرایەوە بۆ دوو هەزار و ٥٠٠ سەرباز.\nئەم هێزانە لە چەند بنکەیەکی سەرەکی لە عێراق و هەرێمی کوردستان جێگیرکراون، بنکەی عەین ئەسەد لە ئەنبار و بنکەی سەربازیی ڤیکتۆریا لە فرۆکەخانەی بەغدا سەرەکیترینیانن بەڵام لە فڕۆکەخانەی هەولێر و بنکەی سەربازیی هەریر و چەندین بنکەی دیکەی لاوەکیش هێزی ئەمریکی جێگیر کراوە.\nجگە لە ئەمریکا هێزەکانی دیکەی نێو هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش کە بەشی زۆریان مەشقپێکەر و راهێنەر و راوێژکارانی سەربازین، نێردراوی وڵاتانی دیکەی ئەندامن لە هاوپەیمانێتییەکەدا، هەرچەندە ژمارەی ورد و دروستییان بە تەواوی دیار نییە بەڵام هەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن ژمارەیان بەفەرمی زیاد دەکرێت بۆ پێنج هەزار کەس لە سەرباز و راهێنەر و راوێژکارانی سەربازی.\nفەرەنسا: لە سەرەتای پێکهێنانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش، فەرەنسا یەکەمین وڵات بوو کە پشتیوانی بۆ ئەمریکا دەربڕی و لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤دا یەکەمین هێرشی بۆسەر تیرۆرستانی داعش ئەنجامدا، دواتریش فەرەنسا بە هێزی مەیدانی هەم بە مەشقپێکەر و راهێنەر و راوێژکاری سەربازیی، هەمیش بە هاوکاری لۆجستی و سەربازیی و مرۆیی لە هاوپەیمانێتییەکەدا بەشداربوو.\nبەپێی داتای فەرمی سوپای فەرەنسا، ٢٠٠ سەرباز و راهێنەر و مەشقپێکەری لە عێراقدا جێگیرکردووە کە ١٦٠یان راوێژکار و راهێنەرن.\nهەرچەندە لە مانگی ئاداری ٢٠٢٠دا بەپێی راگەیاندراوێكی سەرۆكایەتی ئەركانی سوپای فەرەنسا ئەو وڵاتە بڕیاریدابوو هێزەکانی لە عێراق و هەرێمی کوردستان بکشێنێتەوە و دواتریش گوتەبێژی ئەوکاتی فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکانی عێراق رایگەیاند "ئەو هێزانەی فەرەنسا كە لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش لە عێراقدا بوون، بە تەواوی كشانەوە و بنكەی سەربازیی ئاسمانی قائیم-یان رادەستی هێزەكانی عێراق كردەوە" بەڵام هێزەکانی فەرەنسا تاوەکو ئێستاش رۆڵێکی کاریگەریان هەیە لە رووبەڕووبوونەوەی داعش و لە دواهەمین ئۆپەراسیۆنی پێشمەرگەش لە سنووری گەرمیان هێزی زەمینی و ئاسمانی فەرەنسا لە راوەدوونانی پاشماوەکانی داعشدا بەشداربوون.\nبەریتانیا: هێزێکی دیکەی کاریگەر لە عێراق و هەرێمی کوردستان، بەریتانیا لە چوارچێوەی هەردوو هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی دژبە داعش و ناتۆدا هێزی لە عێراقدا هەیە، هێزەکانی بەریتانیا چ وەک هێزی شەڕکەر چ وەک راوێژکاری سەربازیی و راهێنەر و مەشقپێکەر، مەشق بە سەربازانی عێراق و هەرێمی کوردستان دەکەن چ وەک هاوکاری مرۆیی بۆ ئاوارەکان و قوربانییانی جەنگ بەشدار بوون.\nرۆژی ١٨ی شوباتی ئەمساڵ ، وەزیری بەرگریی بەریتانیا، بێن واڵاس رایگەیاند، چالاکییەکانیان لە عێراق زیاددەکەن، لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە تاوەکو ئێستا ١٧٩ سەرباز و ئەندامی سوپای بەریتانیا لە عێراقدا کوژراون.\nبەپێی داتای فەرمی راگەیەندراو، بەریتانیا ١٠٠ سەربازی لە عێراقدا هەیە، بەڵام هەموو سەرچاوە نا فەرمییەکان باس لەوە دەکەن ژمارەی سەربازان و راوێژکارانی بەریتانیا لە عێراق زۆر لەو ژمارەیە زیاترە، دوای ئەوەش کە ناتۆ بڕیاریدا هێزەکانی لە ٥٠٠ راوێژکاری سەربازییەوە بۆ چوار هەزار سەرباز و راوێژکاری سەربازیی لە عێراق زیادبکات، حکوومەتی بەریتانیاش رایگەیاند، لەو چوارچێوەیەدا ژمارەیەکی زیاتری سەرباز و راوێژکاری سەربازیی رەوانەی عێراق دەکەن.\nئەڵمانیا: هێزێكی دیکەی گەورەی نێو هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعشە، لە سەرەتای شەڕی دژ بەو گرووپە تیرۆریستییەوە بەشدارە و جگە لە بەشداری سەربازەکانی ئەرکی سەرەکی راهێنان بووە بە پێشمەرگە و هێزە عێراقییەکان و تاوەکو ئێستاش لەسەر ئەو ئەرکەی چ لە عێراق چ لە هەرێمی کوردستان بەردەوامە، ئەڵمانیا هاوکارییەکی گەورەی پێشمەرگە و سوپای عێراقی کردووە لە دابینکردنی چەک و تەقەمەنی نوێ و دیارترین چەکیش کە ئێستا لە دەستی پێشمەرگە و هێزە عێراقییەکاندایە میلان بوو.\nبەپێی داتا نافەرمییەکان ئەڵمانیا لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش ٥٠٠ سەرباز و راوێژكاری سەربازیی لە عیراقدا هەیە.\nلەکۆتایی مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠دا پەرلەمانی ئەو وڵاتە مانەوەی هێزەکانی خستە دەنگدانەوە و ٤٣١ پەرلەمانتار دەنگیان بە مانەوەی هێزەکانیان دا لە عێراق و ٢٠٩ پەرلەمانتاریش دژی بوون، بەمەش مانەوەی هێزەکانی ئەڵمانیا لە عێراق و هەرێمی کوردستان بۆ ١٥ مانگ درێژکرایەوە و تاوەکو ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ دەمێننەوە.\nهۆڵەندا: یەکێکی دیکەیە لە هێزە بەشدارەکان لە رووبەڕووبوونەوەی داعش لە عێراق و هەرێمی کوردستان، هێزەکانی هۆڵەندا لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش و هێزەکانی ناتۆشدا بەشدارن و لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١٩شدا وەزارەتی دەرەوەی ئەو وڵاتە بڕیاریدا تاوەکو کۆتایی ساڵی ٢٠٢١ هێزەکانیان لە چوارچێوەی هەردوو هاوپەیمانێتییەکەدا لە عێراق و هەرێمی کوردستان بمێننەوە کە رۆڵیان مەشق پێکردن و راهێنانی پێشمەرگە و هێزە عێراقییەکانە.\nهۆڵەندا پێشتر ٦٠ سەربازی لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش و ٢٠ سەربازیشی لە ناتۆ لە عێراق و هەرێمی کوردستاندا هەبوو، کە ئەرکیان راهێنان و مەشقپێکردنی پێشمەرگە و هێزە عێراقییەکانە لەسەر چەند تەکنیکێکی شەڕ و رووبەڕووبوونەوە کە بەپێی داتاکانیان لە سالی ٢٠١٥ەوە مەشقیان بە نزیکەی ١٠٠ هەزار پێشمەرگە و سەربازی عێراقی کردووە.\nلەدوای هێرشەکانی ئەم دواییەی سەر فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر، لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ دا، حکوومەتی هۆڵەندا بڕیاریدا ١٥٠ سەربازی دیکەی بنێرێتە هەرێمی کوردستان بۆ پاراستنی فرۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر، ئەرکی سەرەکی ئەم سەربازە نوێیانەش پاراستنی بنکە سەربازییەکان و پێدانی راوێژی سەربازی و راهێنانە بە هێزەکانی پێشمەرگە.\nئیتاڵیا: زۆرینەی سەرچاوەکان باس لەوە دەکەن هێزەکانی ئیتاڵیا لەرووی ژمارەوە لەدوای ئەمریکا دووەم گەورەترین هێزی بیانین لە عێراق و هەرێمی کوردستان، رۆڵی سەربازانی ئیتاڵیا مەشقپێکردن و راهێنان و فێردکردنی تەکنیکی نوێی شەڕ بوو بە هێزەکانی پیشمەرگە و سوپای عێراق.\nبەپێی لێدوانێکی پێشتری نوێنەری حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ئیتاڵیا، بۆ میدیا ناوخۆییەکانی هەرێمی کوردستان، لە ساڵی ٢٠١٧دا ئیتاڵیا ٨٠٠ سەرباز و راهێنەر و مەشقپێکاری لە عێراق و هەرێمی کوردستان هەبوو.\nئەرکی سەرەکی هێزەکانی ئیتاڵیا زیاتر راوێژی سەربازی و راهێنان و کردنەوەی بنکەی مەشق بووە، جگە لەوەش لە شەڕەکاندا رۆڵی رێکخەر و زانیاری پێدەر دەبینن بە هێزە شەڕکەرەکان و راوێژی سەربازییان پێدەدەن لەڕێی شارەزایانی سەربازیی خۆیان هەم پلانی شەڕکردن و هەم زانیاری هەواڵگریی دەدەن بە هێزە شەڕکەرە مەیدانی و ئاسمانییەکان.\nلە ئۆپەراسیۆنێکی هاوبەشی هێزەکانی پێشمەرگە و هێزی دژە تیرۆری عێراقیشدا لە سنووری کفری کە رۆژی ٦ی ئەم مانگە بەڕێوەچوو، ئیتاڵیا وەک زانیاری پێدەر و رێکخەر لە شەرەکەدا بەشداربوون.\nبەلجیکا: لەسەرەتای شەڕی داعش لەنێو هاوپەیمانی دژبە داعش بە هێزی ئاسمانی لەڕێگای شەش فرۆکەی F16 بەشداریی لە شەڕەکەدا کرد، دواتریش وەک هەنگاوی یەکەم لە شوباتی ٢٠١٥دا حکوومەتی ئەو وڵاتە بڕیاریدا ٣٥ سەرباز و راهێنەر بنێرێتە عێراق بۆ ماوەی شەش مانگ کە ٢٠یان راهێنەر و راوێژکاری سەربازیی بوون بۆ راهێنان بە هێزە عێراقییەکان و ١٥شیان وەک سەرباز بۆ پاسەوانی لەو راهێنەرانە هاتبوونە عیراق.\nلەو کاتەوە تاوەکو ئێستا هێزی بەلجیکا لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش لە عێراقدا هەن و ئەرکی سەرەکیشیان راهێنان و مەشقپێکردنی سەربازانی عێراقییە.\nدانیمارک: لە مانگی نیسانی ساڵی ٢٠١٤دا بڕیاریدا بۆ بەشداریی لە شەڕی دژبە داعش حەوت فرۆکەی جۆری F16 رەوانەی عێراق بکات بۆ بۆردومانکردنی مۆڵگە و پێگەکانی داعش، جگە لەوەش ژمارەیەک سەرباز و راهێنەری ناردە عێراق بۆ هاوکاریکردن و راهێنان بە هێزە عێراقییەکان.\nلەماوەی مانەوەی ئەو هێزەی دانیمارک لە عێراق جگە لە مەشق و راهێنان لە چەندین ئۆپەراسیۆن و پرۆسەی سەربازی مەیدانی و ئاسمانیی دژبە داعشدا بەشداربوون.\nشوێنی مانەوەی هێزەکانی دانیمارک لە عێراق بنکەی سەربازیی عەین ئەسەدە لە پارێزگای ئەنبار، لەدوای کوشتنی فەرماندەی فەیلەقی قودس سەربە سوپای پاسدارانی ئێران، قاسم سولەیمانی لە سەرەتای کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا، دانیمارک سەرجەم چالاکییەکانی لە عێراقدا راگرت و لەدوای هێرشە مووشەكییەكەی ئێرانیش بۆسەر بنكەکە، لەپێناو پاراستنی گیانیان سەرجەم سەربازانی دانیمارک گواسترانەوە بۆ كوێت کە ژمارەیان ١٣٠ سەرباز بوون.\nوەزیری بەرگریی دانیمارك، ترین برامسن رۆژی ١٧ی شوباتی ٢٠٢٠ لە لێدوانیکی رۆژنامەوانییدا رایگەیاند "مانگی رابردوو ژمارەیەک لە هێزەکانمان لە ترسی دۆخی ئەمنی گواستووەتەوە بۆ کوێت، بەڵام لە سەرەتای مانگی داهاتوەوە دەست بە هێنانەوەیان دەکرێت بۆ شوێنی خۆیان لە بنکەی عەین ئەسەد".\nئیسپانیا: لە ساڵی ٢٠١٥ەوە بە هاوبەشی لەگەڵ سوپای پرتوگال بنکەی مەشق و راهێنانیان کردەوە و راهێنانیان بە زیاتر لە ٥٠ هەزار سەرباز و پۆلیسی فیدراڵی عێراق کردووە.\nهێزەکانی ئیسپانیا لە عێراق نزیکەی ٣٢٠ سەربازن، ٢٤٠ سەرباز و راوێژکار و راهێنەریان ئەرکی راهێنان و مەشقپێکردنی سەربازانی عێراق بووە و ٨٠ کەسیشیان لە بنکەی سەربازیی تاجی دەمێننەوە کە سەربە هێزی ئاسمانی ئیسپانیان و ئەرکیان ئەنجامدانی هێرشە ئاسمانییەکان بوو لە عێراقدا.\nنەرویج: لە سەرەتای دەستپێکردنی شەری دژبە داعش لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش بە پێنج یەکەی سەربازیی بەشداریکرد کە ئەرکیان چاودێریکردن و راهێنان بوو بە هێزەکانی عێراق و هێزی پیشمەرگە، ژمارەی سەربازانی نەرویج بە راهێنەر و مەشقپێکەرانەوە لە عێراق لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش ٧٠ کەسن و ئەرکی سەرەکیشیان راهێنان و مەشقپێکردنی هێزە عێراقییەکان و پیشمەرگە و بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاراییان بوو.\nهەنگاریا: زیاتر لە ٢٠٠ سەرباز و راوێژکار و راهێنەری لە عێراق و هەرێمی کوردستاندا هەیە، ئەرکی سەرەکییان راهێنان و مەشقپێکردنی هێزەکانی پیشمەرگەیە و تاوەکو ئێستا چەندین خولی راهێنان و مەشقپێکردنی چڕییان بۆ هێزەکانی پیشمەرگە کردووەتەوە.\nهەنگاریا تاوەکو ئێستا زیاتر لە ٢٥٠ تۆن کەرەستە و چەک و پێداویستی سەربازیی پێشکەشی وەزارەتی پیشمەرگەی هەرێمی کوردستان کردووە و بەشی زۆری ئەو چەک و تەقەمەنیانەش راستەوخۆ دراوە بە پێشمەرگە.\nکەنەدا: لە سەرەتاکانی دەستپێکردنی شەری دژبە تیرۆر لە چوارچێوەی هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش و ناتۆ ٦٩ سەربازی تایبەتی ناردە هەرێمی کوردستان بۆ راهێنان بە هێزەکانی پێشمەرگە و شەش فرۆکەی F16شی لە کوێت جێگیرکرد بۆ لێدان لە مۆڵگە و پێگەکانی داعش.\nهێزەکانی کەنەدا لە عێراق و هەرێمی کوردستان تاوەکو سەرەتای ساڵی ٢٠٢٠ گەیشتە ٤٠٠ سەرباز و راهێنەر، بەڵام بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و وەستانی یەکەکانی مەشق و راهێنان کەنەدا بەشی زۆری سەربازەکانی کشاندەوە و تەنیا ١٠٠ سەربازی لە چوارچێوەی هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش هێشتەوە.\nبەپێی راپۆرتی هەندێک لە میدیا جیهانییەکان پەیمانی ناتۆ دوای بڕیاری زیادکردنی ژمارەی سەربازەکانی لە عێراق، فشاری لە کەنەدا کردووە بۆ دووبارە گەڕاندنەوەی ٢٠٠ سەربازی ئەو وڵاتە بۆ عێراق لە چوارچێوەی هێزەکانی ناتۆدا.\nئوستڕالیا: لە سەرەتای بڕیاردان بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش بڕیاریدا ببێت بە بەشێک لە هاوپەیمانێتییەکە، لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١٤ەوە ئوستڕالیا ئامادەكاریی بۆ بەشداریكردن لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش کرد و ٦٠٠ سەربازی خۆی ناردە ئیمارات بۆئەوەی لە کاتی پێویستدا رەوانەی عێراق و هەرێمی کوردستان بکرێن.\nجگە لەوەش لەو یەكە سەربازییە، هەشت فڕۆكەی جۆری "سوپەر هۆرێنت" و فڕۆكەیەكی رادار و فڕۆكەیەكی دابینكەری سووتەمەنی فڕۆكەكانی جێگیرکرد، دواتریش هەموویان لە شەڕەکاندا بەکارهاتن.\nهێزەکانی ئوستڕالیا لە عێراق و هەرێمی کوردستان زیاتر ئەرکیان مەشقپێکردن و راهێنانی سەربازانی عێراق و پێشمەرگە بوو لەسەر تەکنیکی نوێی شەڕکردن و راهێنانیان لەسەر چەکە نوێکان.\nهەریەک لە وڵاتانی یۆنان، نەمسا و پۆلۆنیا و چەند وڵاتێکی دیکە بە هاوکاری مرۆیی و راهێنانی سەربازیی بەشداربوون لە هاوکاری عێراق و هەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش.\nلە وڵاتانی ئاسیا، ژاپۆن، کۆریای باشوور، تایوان و سەنگاپوور بە هاوکاری مرۆیی هاوکاری عێراق و هەرێمی کوردستانیان کرد.\nلە وڵاتانی عەرەبیش سعوودییە رۆڵێکی گرنگی گێڕا لە هاوکاریکردنی هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژبە داعش، سعوودیە خاک و ئاسمانی وڵاتەکەی بەرووی هێزەکانی هاوپەیماناندا کردەوە وەک بنکەیەکی زەمینی بۆ لێدان لە داعش، جگە لەوەش چەند فرۆکەیەکی سعوودی لە هێرشەکاندا بەشداربوون، هەندێک سەرچاوە باس لە بوونی هێزی سعوودیش دەکەن لە خاکی عێراقدا.\nجگە لە سعوودیە هەریەک لە وڵاتانی ئیمارات، بەحرێن، قەتەر، میسر و ئوردن لە هاوکاریکردنی هاوپەیمانییەکەدا بەشداربوون.


6/10/2021 10:34:00 AM 69 جار خوێندراوەتەوە\nحکومەتی هەرێم، لەڕێگای وەزارەتی پلاندانانەوە هەنگاوەکانی دەست پێکردوە، بەئاراستەی نوسینی یەکەمین دیدگای هەرێم تاساڵی 2030.\nبوونی دیدگا، بۆ هەر حکومەت و دەوڵەتێک، گرنگی تایبەتی خۆی هەیە، ئاراستەی بەرەوپێشچوونی کۆمەڵگا دیاری دەکات، لەداهاتوودا بەمەبەستی بەدەستهێنانی ئامانجی ئابوری و کۆمەڵایەتی.\nبەڵـــام بەشێوەیەکی گشتی دیدگا، زیاتر ئەو وڵات و حکومەتانە پەیڕەوی دەکەن، کەتاڕادەی جێگیربوون لەڕووی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی و بابەتەکانی ترەوە، سەقامگیرو بێ کێشەو گرفتن..


200 لاشه له گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵدا دۆزرانه‌وه له ره‌قه‌ی سوریا\nدوو سه‌د لاشه، له‌نێویاندا ئه‌و كه‌سانه‌ی پێده‌چێت له‌لایه‌ن "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش)ه‌وه سه‌ربڕاون، له نزیكی شاری ره‌قه‌ی سوریا دۆزراونه‌ته‌وه، ئاژانسی فرانس پرێس چوارشه‌ممه (3 ته‌مموز) رایگه‌یاند.\nبه‌گوێره‌ی سه‌رۆكی تیمێكی فریاگوزاره‌كان، یاسر خه‌میس و روانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ، گۆڕه به‌كۆمه‌ڵه‌كه لاشه‌ی پێنج پیاوی ته‌مه‌ن مامناوه‌ندیی له‌نێودابوو كه جلی پرته‌قاڵییان له‌به‌ردایه، له‌و جۆرانه‌ی كه ده‌كرایه‌به‌ر دیله‌كانی داعش.\nخه‌میس وتی: "كه‌له‌پچه‌كرابوون و ته‌قه له سه‌ریان كرابوو."\nناوبراو وتی وا ده‌رده‌كه‌وێت كه دوو ساڵ پێش ئێستا كوژراون و وتیشی تیمه‌كه‌ی ده‌ستبه‌جێ نه‌یانتوانی ناسنامه‌یان ئاشكرابكه‌ن."\nخه‌میس و روانگه‌كه رایانگه‌یاند كه له‌نێو گۆڕه‌كه‌دا لاشه‌ی سێ ژن هه‌بوو كه پێده‌چێت به‌ردباران كرابن.\nبه‌رپرسه ناوخۆییه‌كه وتی: "كه‌له‌سه‌ریان به سه‌ختی تێكچوون و شوێنه‌واری به‌ردبارانكردنیان پێوه‌دیاره."\nسه‌رۆكی تیمی هه‌ڵدانه‌وه‌كه وتی تیمه‌كه‌ی سه‌ره‌تا گۆڕه به‌كۆمه‌ڵه‌كه‌یان له سه‌ره‌تای مانگی رابردوودا له قه‌راغی باشوری ره‌قه دۆزییه‌وه.\nناوبراو وتی پێده‌چێت كۆی گشتی 800 كه‌س خرابنه نێو گۆڕه‌كه‌وه.\nدۆزینه‌وه‌ی گۆڕه‌كه ده‌كرێت یارمه‌تیده‌ربێت بۆ ناسینه‌وه‌ی ئه‌و هه‌زاران كه‌سه‌ی چاره‌نووسیان نادیاره، له‌نێویشاندا ئه‌و بیانیانه‌ی له‌لایه‌ن داعشه‌وه زیندانیكران.\nله شوباتدا، تیمێكی هه‌ڵدانه‌وه گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵیان هه‌ڵدایه‌وه كه به مه‌زه‌نده‌كراوی 3,500 كه‌سی له‌خۆده‌گرت له ناوچه‌ی كشتوكاڵیی فوخێیخه له ره‌قه -- كه گه‌وه‌ره‌ترین گۆڕی به‌كۆمه‌ڵ تا ئێستا.\nشوێنی چه‌ندین گۆڕی به‌كۆمه‌ڵی دیكه له ده‌وروبه‌ری شاره‌كه دیاریكراوه، كه یه‌كێكیان له ناوچه‌یه‌كی ده‌وروبه‌ره‌ی شاره‌كه‌یه و به "پانۆراما" ناسراوه و زیاتر له 900 لاشه‌ی له‌نێودابوو.\n2 گۆڕی به‌كۆمه‌ڵ دۆزرانه‌وه له ره‌قه\nسه‌دان لاشه دۆزارانه‌وه له گۆڕه به‌كۆمه‌ڵه‌كانی نزیك مۆڵگه‌یه‌كی كۆنی داعشدا له سوریا


ساڵەح موسلیم: كشانەوەی شەرڤانان لە عەفرین بەواتای شكست نایە - ئاوێنه\nپەكەكە: لەئێستاوە ئەرك لەسەر شانی هەموانە\nساڵەح موسلیم: كشانەوەی شەرڤانان لە عەفرین بەواتای شكست نایە\nمیدیای نزیك لەشەرڤانان رایدەگەیەنن بەهۆی لەكار كەوتنی هێڵەكانی ئینتەرنێت‌و مۆبایل، هەواڵ‌و چالاكییەكانی یەكینەكانی پاراستنی گەل “یەپەگە” و یەكینەكانی پاراستنی ژنان” یەپەژە لەناو عەفرین ناگەنە دونیای دەرەوە، هاوسەرۆكی پێشوی پەیەدەش، ساڵەح موسلیم رایدەگەیەنێت بریاری كشانەوەی شەرڤان لە عەفرین بەواتای شكست نایە.\nئاوێنە: دوای بڵاوبونەوەی وێنە‌و ڤیدیۆی چەكدارانی توندرەو لەناو شاری عەفرین لەرۆژئاوای كوردستان، ساڵەح موسلیم هاوسەرۆكی پێشوی پارتی یەكێتی دیموكرات “پەیەدە” رایدەگەیەنێت سەركەوتن بۆ خەڵكانی باكوری سوریا دەبێت، ئاماژە بەوەش دەكات بەردەوام دەبن لەخەباتی دیموكراتی وتیشی ” کشانەوە لە بەرەیەکی شەڕ، مانای دۆڕاندن و کشانەوە لە شەڕ نییە، بەڵکو شەڕ و کێشمەکێش بەردەوام دەبێت و گەلی کوردیش بەردەوام دەبێت لە بەرگریکردن لە خۆی دژ بەو جینۆسایدەی پیلانیان بۆی داڕشتووە.”\nلەلایەكی دیكەوە روانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ رایدەگەیەنێت سوپای توركیا‌و چەكدارە توندرەوەكان بەشێكی ناوخاكی عەفرینیان كۆنترۆڵكردوە، راشیدەگەیەنێت كۆمەڵگەی نێو دەوڵەتی روداوەكانی عەفرینیان لەبیركردوە.\nهاوكات پارتی كرێكارانی كوردستان لەراگەیەنراوێكیدا ئاماژە بە قارەمانێتی‌و بەرخودانی شەرڤانان لە عەفرین دەكات‌و دەڵێت ” پێمان سەیر نییە سوپای تورک کە سەدان ساڵە هێڕشی قڕکەر دەکاتە سەر گەلەکەمان، ئێستا هێرشی کردوەتە سەر عەفرین، سەیر نییە لامان کە عەفرین وێران دەکات و دەستیکردوە بە کۆمەڵکوژکردنی خەڵک، ئەو هێزە سەدان ساڵە لە ئامەد، سەرحەد، دەرسیم، بۆتان، مێردین، مەرعەش و جولەمێرگ هەرئەوەی کردوە” ئاماژە بەوەش دەكات لەئێستاوە ئەرك لەسەر شانی هەموانە.


شەرڤانان سەرکەوتنی کۆتاییان بەسەر داعشدا ڕاگەیاند، دوای ئەم سەرکوتنە تەرازوی هێز لەناوچەکە چۆن دەبێت.\nئایا تورکیا بەبوونی ئەم دەسەڵاتەی هێزی کورد لەسنووری ئەودا بێدەنگ دەبێت؟.\nپێشبینی چی لە هەڵوێستی ڕوسیا و حکومەتی سوریا دەکرێت بە بوونی ئەو ناوچە کوردیە.\nئەم سەرکەوتنەی شەڕڤانان پێگەی سیاسی کورد لەگفتووگۆدا لەگەڵ سوریادا بۆ بەدەستهێنانی مافەکانیان ئەباتە چ ئاستێکەوە؟\nلەوەڵامی ئەم پرسیارانەدا لەگفتووگۆیەکدا لەگەڵ وریا کاڵێ بۆ بەشی کوردی دەنگی ئەمریکا بەختیار شارەزووری نووسەر و چاودێری سیاسی دەڵێت "کورد توانی لەگەمەی ڕووبەڕوبوونەوەی داعشدا یاریزانێکی باشبێت و کۆتایهنان پێیان پەیامێکی گەورەیە بۆ سەرمێزی هەموو وڵاتانی جیهان کە کورد ئەو کوردەیە لەمیژودا غەدرتان لێکردەوە و لەئێستادا ئەتوانێت ببێت بە دیواری بەرگریکردن لەجیهان".\nدەربارەی هەڵوێستی تورکیا شارەزووری دەڵێت "تورکیا لەبەرژەوەندی روسیا وئەمریکادا چوارچێوەیەکی بۆ دیاری کراوە، ئەگەر لەو سنوورەدا بمێنێتەوە لەو دوو زلهێزەوە هاوکاری دەکرێت، ئەگەر هێڵی سوری پەرژەوەندیان ببڕێت ئەوا دژایەتی دەکرێت".\nدەشڵێت "تورکیا هەوڵەدات سنوورەکانی پارێزراوبێت و کورد لەتورکیادا داوای سەربەخۆیی خۆی نەکات، ئەمە ئامانجی سەرەکی تورکیایە، کاتێک مافی کورد لەتورکیادا نادات، ڕێگاش نادات لەهیچ پارچەیەکی‌کەدا کورد بە مافی خۆی بگات، باشتریش نموونە ئەوەیە لەریفراندۆمدا پشتیان لەکورد کرد و بەشێوەیەکی گاڵتەجاڕی باسیان لێوەکرد".


UN: ژمارەی ئاوارەکانی کۆبانی لە سنووری ٧٠ هەزار کەس تێپەڕی+وێنە\n١٣٩٣/٠٦/٣٠ - ٢١-٠٩-٢٠١٤ - ١٣:٤٩ تاران ٤٠٥٦ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: بەهۆی هێرشی چەکدارانی خەلافەتی ئیسلامی بۆسەر ناوچە کوردنشینەکانی کۆبانی لە ئوستانی حەڵەب لە وڵاتی سووریا، زیاتر لە ٧٠ هەزار هاوولاتیی کورد ئاوارەی وڵاتی تورکیا بوون.\nبەپێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، لەماوەی ٣٦ کاتژمێری رابردوودا زیاتر لە ٧٠ هەزار هاووڵاتیی کوردی خەڵکی کوردستانی سووریا (رۆژئاوای کوردستان) لە ئەنجامی هێرشی چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامیدا (داعش) روویان لە کوردستانی تورکیا کرد.\nئەم ئامارە لە نوێترین راپۆرتی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکاندا بڵاو بۆتەوە.\nدەوڵەتی تورکیا شەوی رابردوو رایگەیاند، هەتا ئێستا ٦٦ هەزار هاووڵاتیی کورد لە سنووری وڵاتی تورکیا و و بۆ نێو خاکی وڵاتەکەی پەڕێونەتەوە.\nبەپێی راپۆرتی هەواڵدەرییە نێونەتەوەییەکان، زۆربەی ئەو هاووڵاتییانە دانیشتووی شاری کوردنشینی کۆبانی (عین العرب) بوون، کە لە رۆژانی رابردوودا لەلایەن چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامییەوە گەمارۆ درابوون.\nسەرچاوە نێوخۆییەکانی کوردستانی سووریا و چالاکانی مافی مرۆڤ باس لەوە دەکەن، لە ئەنجامی کۆنتڕۆڵ کرانی کۆبانیدا لەلایەن چەکدارانی خەلافەتی ئیسلامییەوە (سێیەمین شاری گەورەی کوردنشینی سووریا)، کارەساتێکی مرۆیی هاوچەشنی کارەساتی مرۆیی شنگال لە کوردستانی عێراق دێتە ئاراوە.\nئیسماعیل شێخ، فەرماندەری هێزی نیزامیی کورد لە کۆبانی، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە هەواڵدەریی رۆیترزی راگەیاندووە؛ هیزەکانی داعش بە پشتیوانیی تانک و تۆپخانە هەتا ١٥ کیلۆمیتریی شاری کۆبانی پێشڕەوییان کردووە.\nهێزەکانی سەربە دەوڵەتی ئیسلامی، هەتا ئێستا زیاتر لە ٦٠ گوندی دەوروبەری شاری کۆبانییان کۆنترۆڵ کردووە.\nهەنووکە دۆخی شاری کۆبانی و دانیشتوانەکەی قەیراناوی وەسف کراوەو لەو پەیوەندییەدا ساڵح موسلیم، سەرۆکی پارتی یەکیەتیی دێمۆکراتیکی کوردی سووریا رایگەیاندووە: "کۆبانی بەرەوڕووی توندترین و دڕندانەترین هێرش لە مێژووی خۆیدا بۆتەوە".\nحیزبی کرێکارانی کوردستان کە باڵی سووریای ئەو حیزبە لە رۆژئاوای کوردستان دەسەڵاتدارە، داوای لە لاوانی کوردی ناوچە کوردنشینەکانی باشووری رۆژهەڵاتی تورکیا کرد، بچنە رێزی بەنگاربوونەوەو شەڕ بە دژی چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامی.\nهەروەها رۆژی هەینی، رێکەوتی ٢٨ی خەرمانان، مەسعوود بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان روو لە کۆمەێگەی نێونەتەوەیی رایگەیاندبوو، "داعش هەڕەشەیە بۆسەر تێکرای نەتەوەی کورد و شەرەف، کەرامەت و مان و مەوجوودییەتی کوردی کردۆتە ئامانج".\nهاوکات لەگەڵ ئەم رووداوانە؛ کەناڵی هەواڵدەریی "المیادین"ی لوبنان لە راپۆرتێکدا بڵاوی کردەوە: "پارلمانی وڵاتی تورکیا هێرشی نیزامی لە دەرەوەی سنوورەکان بەپێی پێویست، تاوتوێ دەکات".\nجێگری سەرۆکی پارلمانی تورکیا رایگەیاندووە، پارلمانی وڵاتەکەی بۆ ئەو مەبەستە رۆژی ٢ی ئۆکتۆبر کۆدەبێتەوە.


نامه‌یه‌ك بۆ خودا\nوێنە.. باخچەی ئاژەڵانی هەولێر لەقۆناغی کۆتاییدایە\nپێش ئه‌وه‌ی ببیته رووه‌كخۆر ئەم زانیارییانە بزانە\nبۆچوون / بیروڕا :: 29/06/2016\nوەرگێڕان: شیروان شەریف\nبۆ تۆ ده‌نوسم تا زه‌رفی كراوه‌ت راده‌ست بكه‌ن.\nهه‌ستده‌كه‌م هه‌وڵده‌ده‌م خۆمت راده‌ستبكه‌م، وه‌ك چۆن تۆمه‌تبار خۆی راده‌ستی داد ده‌كات، تكا ده‌كه‌م گه‌وره‌ترین ده‌رگای لێكۆڵینه‌وه و بچوكترین ده‌رگای سزام بۆ بكه‌یته‌وه و له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌موو نه‌وه‌یه‌كی ئاده‌م هه‌ڵه‌ن، تكاده‌كه‌م له كه‌مزانی و لاوازی و په‌ككه‌وتنی بیركردنه‌وه‌م بمبه‌خشی.\nحه‌زم له مرۆڤه‌كانت و نه‌وه‌كانیان هه‌یه، سزا و زۆرییه‌كه‌ی و یاساكانی به‌رده‌وامبوونی، من له رووی ئه‌وه‌دا ناوه‌ستمه‌وه، به‌ڵام له زۆریی خۆشه‌ویستیم بۆ مه‌خلوقی مرۆڤ ده‌مبینی به بیركردنه‌وه گه‌مارۆدراوم! بۆچی خوایه منداڵی نه‌خۆش، په‌ككه‌وته، مردووی ناو ژیان هه‌ڵده‌ده‌ینه‌وه ناو ژیانه‌وه! بۆچی كڵۆڵی و شه‌ڕ و هه‌ژاریی خۆمانیان بۆ ده‌گوازینه‌وه، بۆچی به‌دبه‌ختی ململانێكانیان پێشكه‌شده‌كه‌ین! بۆچی ئه‌شكه‌نجه‌یان ده‌ده‌ین له‌كاتێكدا ئه‌وان پێشترین و سه‌لامه‌تتر و جوانترینه بۆیان كه وه‌ك باڵنده له به‌هه‌شته‌كه‌تدا بمێننه‌وه!\nبۆچی وایان لێده‌كه‌ین ژیان له شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌كانه‌وه ببینن و جێیان ده‌هێڵین بۆ خه‌فه‌ت و حه‌زی ته‌نها ده‌ستلێدانێك له هه‌موو ئه‌و یارییه مناڵانه ره‌نگاوڕه‌نگ و پڕجووڵانه‌ی هاوشێوه‌كانیان له‌جیهان خاوه‌نین، له‌كاتێكدا منداڵه‌كانمان ئاوات بۆ چاره‌سه‌ركه‌رێك ده‌خوازن! له‌كاتێكدا هه‌تیوه‌كانمان ئاوات بۆ بوونی یه‌كێك یان هه‌ردوو باوان ده‌خوازن! له‌كاتێكدا جگه‌رگۆشه‌كانمان ئاوات بۆ سه‌قفی خانووه‌یه‌ك ده‌خوازن، تكام وایه لێم تێبگه‌یت.. بۆچی ناتوانن بچن بۆ قوتابخانه‌كانیان له‌كاتێكدا له‌وپه‌ری بێتاوانیدان، تا ببنه خاوه‌ن فێركردنێكی باش و ئامێزێكی په‌روه‌رده‌یی دروست! و سیستمێكی ته‌ندروستی پێشكه‌وتوو! به‌ڵكو بۆچی خوایه هه‌ندێك كات ده‌بینه خۆپه‌رست و خۆپه‌رستی نه‌زان! به‌ڕاده‌یه‌ك ده‌مانه‌وێت منداڵه‌كانمان ببنه جوانی ژیانی دونیا له‌كاتێكدا هیچمان نییه بۆیان جێبهێڵین جگه له برسێتی و ده‌ربه‌ده‌ری! تكام وایه لێم خۆشبیت و تۆ به‌خشه‌ریت، تكام وایه ته‌حه‌مولم بكه‌یت له‌كاتێكدا تۆ كه‌سێكی به‌خشنده‌یت، من ئه‌مڕۆ له میزاجێكی خراپی قورسدام، زیاد له‌پێویست كه‌وتمه خۆم وه‌ك هه‌ر مرۆڤێكی لاواز، لۆمه‌ی مرۆڤ ده‌كه‌م له‌به‌رئه‌وه‌ی له لۆمه‌ی به‌رپرسان ده‌ترسم له ئه‌شكه‌نجدانی به‌رده‌واممان، من وه‌ك هه‌ر كه‌سێكی رووخاوی به‌فیز هه‌ستده‌كه‌م به‌شێكم له بڵاوبوونه‌وه‌ی ده‌رچوون و له‌ده‌ستدانی كۆنتڕۆڵ به‌سه‌ر ئه‌وه‌ی هه‌مانه و خاوه‌نین، هه‌موو وڵاتانی جیهان پڕبوون له هه‌ژاری و كڵۆڵی، به‌ڵام له وڵاتێكدا كه نیوه یان زیاتری گه‌له‌كه‌ی هه‌ژار بێت ئه‌مه زۆر و گه‌وره‌یه و ترس و هاندان له ناخدا ده‌چێنێت بۆ سه‌رله‌نوێ بیركردنه‌وه!\nبێگومان هیچ نیه‌تێكم نیه بۆ داواكردنی وازهێنان له منداڵبوون له‌م ژینگه تۆقێنه‌ره‌دا، له‌م ژینگه ژه‌هراوییه‌دا به سندوقه‌كانی جه‌نگ و ته‌رمه‌كانی، یان جه‌سته له‌خاچدراوه په‌ككه‌وته‌كانی، له‌و وڵاته‌ی هێلانه‌یه‌ك نابه‌خشێته چۆله‌كه‌كانی تیای بسره‌ون، هیچ نیه‌تێكم نیه بۆ داواكردنی پاراستنی ئه‌ودوای ئه‌و رۆحانه‌ی ماون له ئاسماندا، زۆر دوور له زه‌وی خێوه‌ت و سه‌ربازگه و ته‌قینه‌وه‌كان، له‌و وڵاته‌ی منداڵانی هیچیان نییه جگه له ژماره‌یه‌كی زۆری ناسنامه بۆ سه‌لماندنی ئینتمایان به‌بێ ماف، تا بازگه‌كان هه‌زاران جار له ناسنامه‌كانیان و رێی هاتن و چوونیان بپرسێت به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچ كه‌س له ده‌رگایان بدات و پێیان بڵێت وه‌رن منم ئه‌و نیشتیمانه‌ی پرسیاری ده‌كه‌ن له‌پێناو پاراستن و له‌ئامێزگرتنتان.. به‌ڵام ده‌پرسم، ده‌پرسم ئه‌ی خودا، بۆچی واز له پێشكه‌شكردنی ده‌رده‌سه‌ری به منداڵه‌كانیان ناهێنن له‌كاتێكدا زۆریان هه‌یه؟\nداوای لێبوردن ده‌كه‌م، ببمبه‌خشه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پرسیار له‌وه ده‌كه‌م، به‌ڵام مرۆڤایه‌تیت پێویسته ئه‌وه بزانێت كه به‌رپرسن له‌هه‌ر منداڵێك كه ئه‌شكه‌نجه شوێنی كه‌وتووه به‌بێ ئه‌وه‌ی هه‌ستی پێبكات، نه‌ك ئه‌وه به‌ڵكو به‌هۆیه‌وه په‌ژاره‌یه‌كی زیاده ده‌خه‌نه سه‌ر كۆمه‌ڵگە.\nجومانە مومتاز:: 29/06/2016\nدواڕۆژ:: 9 کاتژمێر پێش ئێستا\nتیرۆر و جەنگ و ئاشتی\nدواڕۆژ:: 1 رۆژ پێش ئێستا\nمحه‌مه‌د بن زاید فرانكشتاینى بچووك\nدواڕۆژ:: 2 رۆژ پێش ئێستا\nجه‌نگى زانست له‌نێوان چین و ئه‌مریكادا\nسامر خه‌ییر ئه‌حمه‌د:: 3 رۆژ پێش ئێستا\nنور ئه‌لشه‌یخ:: 4 رۆژ پێش ئێستا\nدواڕۆژ:: 6 رۆژ پێش ئێستا\nپشووى خوێندن له‌نێوان چالاكى قوتابیان و به‌رپرسیارێتى كه‌سوكاردا\nعه‌بدولخالق ئه‌لفه‌لاح:: 7 رۆژ پێش ئێستا\nژن نیوەی كۆمەڵگەیە .. كەواتە ژیان هەر پیاو ناگرێتەوە\nنایف عەبوش:: پێش 1 هەفتە\nپه‌یوه‌ندى نێوان دیموكراسى و توندوتیژیى\nدروستكردنی كۆمەڵگای تاوانكار\nهادی جەلۆ مەرعی:: پێش 1 هەفتە


تاریخ ایجاد در سه شنبه, 12 فروردين 1399 11:08\nئەو کە سەرەتا دڕدۆنگە و نازانێ بڕوات یان دەعوەتە کتوپڕی و چاوەڕواننەکراوەکەم لێ قبوڵ بکات، ئارام لە پەنجەرەکەوە تێدەپەڕێ و دێتە ژوورەوە. بە شوێنیا بۆیەکی سارد لە چەشنی ئاسن، ئەویش لە پەنجەرەکەوە تێدەپەڕێ و دەچێتە ژوورەوە. لەبەر خۆمەوە دەڵێم وای لە خۆی کردووە بۆ ئەوەی کەس نەیناسێتەوە. تەنانەت خودایش.\nتاریخ ایجاد در شنبه, 09 فروردين 1399 11:10\nئەحە سینگ شێر کە سەرەتا گوێی بە ئەحە فشەکەر نەدەدا، لە دووای ئەوەی ئەحە چەند جارێک چاییەکانی بۆ حسێب کرد و بۆ کەبابێک لە باشترین کەبابخانەی شاریش دەعوتی کرد و بگرە بە دەسماڵە مەشەدییەکەی دەوری ملی پێڵاوە رەشەکانیشی بۆ سڕییەوە، ملی دایە ئەوەی ئەحە فشەکەر شوێنی بکەوێ و بە یەک یاخود نیو هەنگاو لە دوواوە بە شوێنیا بڕوات.\nتاریخ ایجاد در چهارشنبه, 28 اسفند 1398 17:52\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 26 اسفند 1398 22:00\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 26 اسفند 1398 09:18\nلە نێو شەوەزەنگی فکر و خەیاڵاتی ئاشنا؛ تاقە ساڕێژ، ڕەنگە ڕووناکی تەسویرێک بێ. ئەوەی لەم دونیایەدا هەر تەنها بە ئەمر و دەستووری تۆیە دادەییسێ. دەست و چاوت دێنە مەیدان! چەندە سڕکەرە ئەو هەستەی کە لە جیلوەی ئاسمانی ئینسانێکی ئازا و ڕەهادا، تووند لە باوشی خۆی دەتگرێ! دەقە و چرکە تا دەڕوا بە نێو خۆیدا داتدەگرژێنێ.\nتاریخ ایجاد در یکشنبه, 25 اسفند 1398 10:41\nئاخر کابرایەکی سووتووگر چی دەزانێ؟ ئەوەی کە لە هەمووان دەسەلاتی زیاتر بوو، نازانم ناوەکەی چی بوو، وتبووی باش تێکچووە و دەبوایە بنێردرایە بۆ شێتخانە. بەلام دوکتۆر زۆر بڕیاردەرانە وتی کە یاش نابێ لە شوێنی خۆی بگوێزرێتەوە.\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 19 اسفند 1398 19:57\nنا،... نایڵێم. من دیسان وەک ئەو رۆژە شوێنی دەکەومەوە. لە جەستەی مێردمنداڵیکدا، بە شانە لاوازەکانمەوە تەژی لە حەزی بارانێکی ناوەخت. بە خۆشییەوە تا گوند زۆرمان نەماوە. رەنگە لەوێ هەموو شتێ بگۆڕدرێ. رەنگە لەوێ هەتا ساڵی شەست و پێنج تا ئەو پاییزە نفرینکراوە بەردەوام شەش ساڵی مابێ،...\nپلانەکانی کۆتایی هەفتە\nتاریخ ایجاد در شنبه, 17 اسفند 1398 21:23\nکریستینە بە رەزامەندییەوە وەڵامی دایەوە: "هەر زۆر باشە! ئەگەر رۆژی هەینی تەلەفۆنم بۆ نەکردی ئەوا مایلێکم بۆ بنێرە. ئەگەر وەڵامم نەدایەوە دیسان تەلەفۆنم بۆ بکە، ئەگەر هەڵم نەگرت... ئاە،... با هەر ئیستا پلان دابڕێژین! من ئیستاکە بۆ داڕشتنی پلان بۆ رۆژانی داهاتوو یەکجار سەرم قاڵە!"\nتاریخ ایجاد در چهارشنبه, 14 اسفند 1398 22:24\nجوانترین دڵی دونیا\nمەسیحى دووەم ئاگرى بۆ شاعیران لە خوداوەند دزى\nدەنگێک بەو ناوەدا تێپەڕى بیستم\nکەس لەناو نوێندا نەماوە\nکێڵگە و باخ چاوەڕوانن جۆگەلەکان بکرێنەوە


پێنج هه‌زار كه‌س له هه‌رێم و به‌غدا مووچه وەرده‌گرن |\nHome سەرەکی پێنج هه‌زار كه‌س له هه‌رێم و به‌غدا مووچه وەرده‌گرن\non: ئاب 28, 2019 In: سەرەکی, هەواڵNo Comments\nسەرجەمیان لە سلکی سەربازیدان\nپێنج هەزار کەس لە سلکی سەربازیدا لە هەردوو حکومەتی هەرێم و ناوەند مووچە وەردەگرن، ئەگەرچی ماوەی دوو ساڵە لەسەر داوای هەرێم ناوی ئەو پێنج هەزار کەسە دراوە بە حکومەتی هەرێم بەڵام تا ئێستا مووچەی کەمترینیان بڕدراوە و پلەی هەمووشیان لە سەر و ئەفسەرەوەیە.\nبە پێی زانیارییەکانی ״ئاژانس״ کە لە سەرچاوەی ئاگاداری وەزارەتی پێشمەرگەوە وەری گرتووە، لەو پێنج هەزار کەسە مووچەی تەنها ٥٠ کەس بڕدراوە و ئەوانیش لەسەر داوای خۆیان بڕیاری هەڵبژاردنی یەک مووچەیان داوە چ لە بەغدا چ لە هەرێم.\nبه‌هزاد ده‌روێش، سه‌رۆكی فراكسیۆنی یه‌كگرتوو له خولی پێشووی په‌رله‌مانی كورستان بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״له ساڵی 2017دا حكومه‌تی عێراقی ناوی پێنج هه‌زار كه‌سی به لیستێك ڕه‌وانه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم كرد بۆ ئه‌وه‌ی مووچه‌كانیان ببڕدرێت، چونكه له هه‌رێم و به‌غداش مووچه‌یان وه‌رده‌گرت.״\nوتیشی: ״ئەو پێنج هەزار کەسە سه‌رجه‌میان له سلكی سه‌ربازیی هه‌رێم و به‌غدا مووچه‌یان وه‌رگرتووه و هه‌مووشیان پله‌كانیان له سه‌ر و ئه‌فسه‌رە، به‌ڵام حكومه‌تی هه‌رێم هه‌ڵنه‌ستا به‌و كاره و ئه‌و مووچانه‌ی نه‌بڕی و تاكو ئێستاش له هه‌ردوولاوه مووچه وه‌ردره‌گرن.״\nلەو پڕۆژەیاسایەی ئێستا حکومەت سەرقاڵی دەوڵەمەندکردنیەتی لە مووچە و دەرماڵەدا ئەوە باس کراوە کە نابێت کەس دوو مووچەی هەبێت چ لە هەرێم و چ لە هەرێم و ناوەند.\n״بڕینی مووچەی ئەوانە پێویستی بە پەرلەمان نییە، ناوەکان لەبەر دەستن و دراون بە حکومەتی هەرێم، حکومەت دەتوانێت بە بڕیارێک سەرپشکیان بکات یەک مووچە هەڵبژێرن و دواتر بڕیاری بڕینی ئەوەی تریان بدات.״ بەهزاد دەروێش وای وت.\nبە پێی سیستمی بایۆمەتری، جگە لەو ناوانە دەرکەوتووە زیاتر لە سەد هەزار کەس لە هەرێم دوو مووچە و سێ مووچە وەردەگرن.\nجه‌بار یاوه‌ر، ئه‌مینداری گشتیی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״ئێمه له كۆتایی ساڵی 2014دا نووسراومان بۆ عێراق كردووه و هه‌ندێك ناومان بۆ ناردوون بۆ ئه‌وه‌ی ئاگادار بن له بوونی مووچه‌یان له به‌غدایش دواتر ئه‌وان وه‌ڵامیان داوینه‌ته‌وه.״\nوتیشی: ״هەموو ئەوانەی لە هەرێم و بەغداش مووچە وەردەگرن داوامان کردووە دەبێت یەک مووچەیان هەبێت، نووسراومان بۆ بەغدا کردووە و ئەوانیش ناویان بۆ ناردووین.״\nشێوازی وەرگرتنی دوو مووچەکان بە شێوەیەکە هەیانە لە هەرێم دامەزراوە و لە بەغدا گرێبەستە، هەیانە لە هەرێم خانەنشینە و لە بەغداش دامەزراوە، یان لە هەردوولا بە ڕەسمی دامەزراوە و لە لایەکیان دەوام ناکات.\nسامی جه‌لال، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی دیوانی وه‌زاره‌تی ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێم له‌و باره‌یه‌وه بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״ئاگاداری ئه‌و بابه‌ته نین و هیچ كتاب و ناوێك بۆ ئێمه نه‌هاتووه له‌و كه‌سانه‌ی كه مووچه‌یان له هه‌رێم و له به‌غدا هه‌بووبێت.״\nلای خۆشیه‌وه حاكم ئه‌حمه‌د ئه‌نوه‌ر، سه‌رۆكی ده‌سته‌ی نه‌زاهه له كوردستان بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״ئه‌و كه‌سانه‌ی كه دوو مووچه‌یان هه‌یه له لای حكومه‌تی هه‌رێم و به‌غداش پێویسته مووچه‌ی لایەکیان ببڕدرێت و ڕێگه له‌و دیارده‌یه بگیرێت و ئه‌وه كارێكی نایاساییه.״\nلیژنه‌ی فه‌توای هه‌رێم: ناتوانین به فه‌توا وه‌ڵامی له‌شکرکێشییه‌که‌ی تورکیا بده‌ینه‌وه\nپێدانی پۆست بە ״كوڕی جاشێك״ كێشە دەخاتە ناو پارتییەوە


هۆڵۆکۆست و كۆكوژیى جووەکان لە سینەمادا » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/سینەما / هۆڵۆکۆست و كۆكوژیى جووەکان لە سینەمادا\nسەد و چل فیلم لە پەنجاوهەشت وڵاتی جیهان لە فێستیڤاڵی جیهانیی فەجر بەشداری دەکەن\nپڕۆژه‌ی یۆلۆكۆست شێوازی یادكردنه‌وه‌ی كاره‌ساتی هۆڵۆكۆستی گۆڕی\nبینەر و فیلم: دژ بە پەروەردە\nهۆڵۆکۆست و كۆكوژیى جووەکان لە سینەمادا\nدیمه‌نێك له فیلمی پيانۆژەن، ده‌رهێنانی ڕۆمان پۆلانسكى\nلە مێژووى سينەمادا و بەتايبەتى لە نێوان ساڵانى 1933 تا 1945، ژمارەيەكى زۆر لەو فيلمانەى كە باس لە كۆكوژى و نەهامەتى جووەکان دەکات، بەرهەم هاتن. لە دواى جەنگى جيهانیى دووەم زۆرينەى ئەو فيلمە سينەماييانەى كە بەرهەم هاتن و نمايش دەكران، ڕاستەوخۆ پەيوەندييەكى نزيكيان لەگەڵ هۆڵۆکۆست و كۆكوژیى جووەکاندا هەبوو.\nلە خوارەوە چەندين فيلمى سينەمايى پەيوەنددار بە كۆكوژيى جووەکان دەناسێنين:\nگۆلێم چۆن لە دنيادا پەلكێش بوو (1920)\nئەم بەرهەمە سينەماييە لە لايەن پاول ڤێگنەر بەرهەم هاتووە و هەر خۆيشى ڕۆڵى تێدا گێڕاوە، لە بەناوبانگترين فيلمە بێدەنگەكانى وڵاتى ئەڵمانيا هەژمار دەكرێت. فيلمى گۆلێم تێڕامانێكى قووڵى هەيە لە هەنبەر جووەکانی نيشتەجێى شارى پڕاگى كۆمارى چيك، كە لە سەدەى شازدەيەم ڕووبەڕووى سەركوتكردن، زوڵم و زۆردارييەكى بێوێنە دەبنەوە. ئەوان تێدەكۆشن تاكو پەيكەرێكى گەورەى بە ناو گۆلێم زيندوو بكەنەوە تاكو پێشگر بێت لە زوڵم و زۆردارى. ئەم فيلمە بە يەكەمين بەرهەمە سينەماييەكان دادەنرێت كە گێڕەرەوەى ڕەنج و دەربەدەریى جووەكانە.\nشارى بێ جووەکان (1924)\nفيلمى شارى بێ جووەکان بە يەكێك لە بەهێزترين نموونەى كوشتارى جووەكان دادەنرێت لە ناو سينەمادا، لە دەرهێنانى هۆگۆ بێرسلاوێرە و فيلمێكى بێدەنگە. ئەو فيلمە لەبەرگيراوى ڕۆمانى هۆگۆ بێتاوێرە، هەروەها باس لە دانيشتوانى شارى ڤيەنناى وڵاتى نەمسا دەكات، كە چۆن تاوان و گرژييە كۆمەڵايەتييەكان دەخەنە سەر ئەستۆى جووەکان.\nدەيڤيد ڕاك گريفيت لە ساڵى ١٩١٦دا يەكێك لە شاكارە سينەماييەكانى فيلمى بێدەنگى بەرهەم هێنا بە ناوى دەمارگيرى، كە فيلمێكى مێژوویيى ١٩٧ خولەكييە و لە ٤ بەش پێك دێت كە بەسەرهاتە مێژووييەكان پەلكێش دەكات. سەرنج دەخاتە سەر كارى ناڕەوا و دەمارگيریى مرۆڤەكان، كە يەكێك لەوانە كۆكوژیى جووەکان بوو.\nلێپرسينەوە فيلمێكى تا ئەندازەيەك گومناوە، لە دەرهێنانى دەرهێنەرى بەتواناى نەمسايى گۆرگ ويڵهێلم بابێستە. ئەو لەم بەرهەمە سينەماييەدا سەرنج دەخاتە سەر ڕووداوە ديرۆكيیەكانى وڵاتى هەنگاريا: كچێك لە لادێيەكدا بێسەروشوێن دەبێت و دانيشتوانى لادێكەيش جووەکان بە تاوانبار دەزانن و دەست دەكەن بە سەركوتكردن و لەناوبردنيان. لێپرسينەوە يەكەمين فيلمە كە كاردانەوەى سينەماكارانى لێ كەوتووەتەوە لە هەنبەر كوشتارى جووەکان.\nشەو و تەم (1956)\nسينەماكارى فەڕەنسى ئالێن ڕێنێ بە يەكێك لە دەرهێنەرە پێشەنگەكان دادەنرێت، كە بينەرانى سينەماى لەگەڵ پڕۆسەى كۆكوژیى جووەکان و ئۆردوگاى مەرگى جووەکان، ئاشنا كرد. فيلمى شەو و تەم دە ساڵ لە دواى كەوتنى ڕژێمى نازى بەرهەم هێنرا. ئەو فيلمە دۆكيۆمێنتارييە ٢٣ خولەكە و كاولگەى ئۆردوگاى وەك ئاشويتس دەخاتە بەر ديدى بينەران، لە هەمان كاتدا دۆخى ديل و زيندانيیانى نێو ئۆردوگاكەش شرۆڤە دەكات.\nفيلمى هۆڵۆکۆست كە لە ٤زنجيرە پێك هاتووە، زۆرترين كاردانەوەى لە دواى خۆيدا بەجێ هێشت؛ درامايەكى ئەمەريكى كە لە كەناڵى ئەڵمانيا پەخش دەكرا. هۆڵۆکۆست دەنگۆى زۆرى بە دواى خۆيدا هێنا لە وڵاتى ئەڵمانيا، بە هۆى ئەو تاوانە قێزەونانەى كە نازييەكان ئەنجاميان دەدا. بەتايبەتى ئەو ديمەنانەى كە لە ئۆردوگاى مەرگى جووەکان پيشان دەدران.\nلیستەکەی شيندلێر (1992)\nفيلمى لیستەکەی شيندلێر لە دەرهێنانى ستيڤن سپيلبێرگ لە ساڵى ١٩٩٢دا نمايش كرا. يەكێك لە فيلمە سەركەوتوو و پڕفرۆشەكانە كە دەربارەى هۆڵۆکۆست بەرهەم هاتبێت. ئەو فيلمە خەڵاتى گەورەى وەك ئۆسكارى لە بەشى باشترين فيلم و دەرهێنەرى دەستەبەر كردووە، هەروەها توانيويەتى نەوەى نوێ لەگەڵ چارەنووسى جووەکان لە سەردەمى نازييەكاندا ئاشنا بكات. فيلمى لیستەکەی شيندلێر لە چيرۆكى ڕاستیى كەسايەتیى ئۆسكار شيندلێر، بازرگارنی ئەڵمانى وەرگيراوە، كە ڕۆلێكى بەرچاوى لە ڕزگاركردنى سەدان جوو هەبووە.\nفيلمى پيانۆژەن لەبەرگيراوى چيرۆكێكى ڕاستييە، كە ڕۆمان پۆلانسكى كارى دەرهێنانى بۆ كردووە، ئەو فيلمە باس لە پيانۆژەنێكى جوو دەكات بە ناوى سپيلمان، كە لە كاتى جەنگى جيهانیى دووەم لە پۆڵەندا و گەمارۆدانى لە لايەن نازييەكان، شاربەدەر دەكرێت و دواتر پەنا بۆ خۆشاردنەوە دەبات. ئەو فيلمە خەڵاتى چڵەخورماى ئاڵتوونیى فێستيڤاڵى كان و سێ خەڵاتى ئۆسكارى دەستەبەر كردووە، كە ئەدريان برەيدى ڕۆڵى كەسايەتیى سپيلمانى لە فيلمەكەدا گێڕاوە.


لەسێدارەدانی 16 ژنە تورکی داعش لە بەغداد\nخەندان- ئارام قەفتان\nدادگای تاوانی عیراق، سزای لەسێدارەدانی بەسەر 15 ژنی تورکدا سەپاند، بەتۆمەتی پەیوەندیکردن بەرێکخراوی داعشەوە.\nئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوەتەوە، کە هەموو ئەو ژنانەی دەستگیرکراون و ئەمڕۆ سزا دراون، دانیان بە تاوانەکەیاندا ناوە. ئەو ژنانە لەبەردەم دادگادا باسیان لە هۆکار و چۆنییەتی پەیوەندیکردنەکەیان بە داعشەوە کردووە.\nعەبدولستار بریقدار، وتەبێژی دادوەریی عیراق لەوبارەیەوە ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە، کە ئەو ژنانە جگە لە دابینکردنی هاوکاری لۆجستی بۆ چەکدارانی داعش، هاوکات یارمەتی ئەو رێکخراوەیان داوە بۆ ئەنجامدانی هێرشە تیرۆرستییەکان.\nهاوکات هەفتەی رابردوو، ژنێکی بە ڕەگەز فەڕەنسی دیپۆرتکرایەوە بۆ فەڕەنسا پاش ئەوەی چەند ساڵێك لەگەڵ گروپە جیهادییەکان کاری کردبوو. ژنەکە، کە ناوی مێلینایە، خاوەنی چوار منداڵە و ساڵی پار لە موسڵ دەستگیرکرا. لە ئێستادا لەگەڵ سێ منداڵەکەی گەڕێندراونەتەوە بۆ وڵاتی فەڕەنسا.\nلەچەند ساڵی رابردوودا، هەزاران چەکداری بیانی پەیوەندیان بە رێکخراوی داعشەوە کرد لە عیراق و سوریا، لەگەڵ شکستهێنانی ئەو رێکخراوە، بەشێک لەو چەکدارانە لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی عیراقەوە دەستگیرکران.\n373 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nمیوانی سه‌رهێڵ: 67\nکۆی سه‌ردان: 17456920


كۆبوونه‌وه‌ی لوتكه له‌نێوان پوتین‌و روحانی‌و ئه‌ردۆگان به‌ڕێوه‌ده‌چێت\nلووتکەی سێقۆڵی تورکیا-رووسیا-ئێران لەبارەی سووریا بە بەشداری سەرکۆماری تورکیا، رەجەب تەیب ئەردۆغان و سەرۆکی رووسیا، ڤلادیمیر پوتین و سەرکۆماری ئێران، حەسەن روحانی ئه‌مڕۆ چوارشەممە لە كۆشكی كۆماری له ئەنقەرەی پایته‌ختی توركیا ئەنجام دەدرێت.\nچاوەڕێ دەکرێت لە راگەیەنراوی ھاوبەشی لووتکەی سێقۆڵی تورکیا-رووسیا-ئێران لەبارەی سووریا جەخت بکرێتەوە لەسەر بەردەوامیدان بە ئاگربەست، راگرتنی پێشێلکارییەکان و پاراستنی یەکپارچەیی خاکی سووریا بکرێتەوە ھاوشێوەی راگەیەنراوەکانی پێشوو.\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، مەولود چاوشئۆغڵو و ھەردوو ھاوتا رووسی و ئێرانیەکەی سێرگی لاڤرۆڤ و محەمەد جەواد زەریف سبه‌ی لە کۆبوونەوەی خوانی بەیانیدا داواکارییەکان تاوتوێ دەکەن. چاوەڕێش دەکرێت رەشنووسی راگەیەنراوەکە کە وەزیرانی دەرەوە ئامادەی دەکەن لە لایەن ئەردۆغان، پوتین و روحانی-یەوە رەزامەندی لەسەر دەرببڕدرێت.\nلە پەراوێزی لووتکەی سێقۆڵیدا پێدەچێت ئەردۆغان و روحانی کۆببنەوە. لە کۆبوونەوەکانی پەراوێزی لووتکەکەدا جگە لە تاوتوێکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان ھەروەھا تەوەرە ھەرێمیی و نێودەوڵەتییەکانیش دەخرێنە بەرباس.


چۆن کتێبێکی باش هەڵبژێرین؟\nحەزت لە کتێب خوێندنەوەیە؟ دەزانیت دەتەوێت چ کتێبێک بخوێنیتەوە؟ کتێبە دڵخوازەکانتت دەیان جار خوێندووەتەوە و ئێستا دەتەوێت کتێبێکی نوێ بخوێنیتەوە؟…\nناساندنی کتێب: کۆمیدیای یەزدانی کۆمیدیای یەزدانی؛ کتێبێ کە هەموو کەسێک دەبێ بیخوێنێتەوە. خۆرخێ لویس بۆرخێس دەڵێ ‘کۆمیدیای یەزدانی کتێبێکە هەموو کەسێک دەبێ بیخوێنێتەوە.’ ئینجا هەموو ئیتالیێک خوێندوویەتەوە. دانتی لە تەمەنی مامن...\nتێبینییەک لە سەر کتێبی پێداگۆگی ستەملێکراوان ئەم بابەتە کورتەیەک و تێبینییەکە لە سەر بیرۆکەکانی فرێری سەبارەت بە پەروەردە، فەلسەفە و سیاسەت. لەم تێبینیەدا باس لەوە دەکرێ کە چۆن سەرکوتکردن و چەوسانەوە کاریگەری لە سەر مرۆڤ بوون دادەنێ. ڕخنە دە...\nکورتەیەک لە شانۆنامەی هاملێت لە شەوێکی تاریکی زستاندا تارمایێک لە سەر پەرچینەکان قەڵای ئێلسینۆر لە دانیمارک پیاسە دەکات. لە بەردا جووتێک لە پاسەوانەکان پێ دەزانن و پاشان زانایەک بە ناوی هۆراشیۆ. تارماییەکە شێوەی پاشا هاملێت دەد...\nتێبینییەک لە سەر ڕۆمانی ‘کیمیاگەر’ی پاولۆ کۆیلۆ بیروبڕوا ئایینیەکان لە ڕۆمانی کیمیاگەردا ئایینی مەسیح سانتیاگۆ لە ڕوانین بۆ جیهانی دەوروبەری و ئاکاری پەزەکانی، شتێکی زۆر فێر دەبێت. بیردەکاتەوە ئەو خودایە کە وەها پەزەکان بە باشی هیدایەت دەدا...\nشانۆنامەی شا لیر کورتەیەک لە شانۆنامەکە لیر پاشای پیری بریتانیا بڕیاری داوە لە تەختی پاشایەتی دابەزێت و دەسەڵاتەکەی لە نێوان سێ کچەکەیدا بە یەکسانی دابەش بکات. سەرەتا تاقیکردنەوەیەک دەخاتە بەردەم کچەکانییەوە و...\nباسێکی کورت لەسەر فەلسەفەی ئەخلاق بە درێژایی مێژووی فەلسەفە و مرۆڤایەتی، بۆچوون و تیۆرەی جۆراوجۆر سەبارەت بە ئەخلاق و پێناسەکانی هاتوونەتە ئاراوە. هەندێک پرسیار هەن کە دەمانەوێت هەر تیۆرەیەکی ئەخلاقی وەڵامیان بداتەوە و لە تێبینیمان...\nچاوەڕوانی گۆدۆ: ڤلادیمیر لێکدانەوەی کەسایەتیەکانی چاوەڕوانی گۆدۆ ڤلادیمیر ( ئێستراگۆن ڤلادیمیر بە دی‌دی بانگ دەکات) لێکدان و شێ کردنەوەی چاوەڕوانی گۆدۆ ئیشێکی ئاڵۆز و ئەستەمە، بەڵام ئەکرێ بچینە نێو شانۆنامەکەوەو لێی ورد ببی...\nشیعرەکانی خەلیل جوبران سەبارەت بە منداڵان زۆر شت لە گەورە بوون و گەشە کردنی منداڵاندا دەوریان هەیە. ئەم شتانە کاریگەریێکی زۆریان هەیە لە سەر ئەوەی کە منداڵێک لە گەورەییدا چ کەسایەتیێکی دەبێت. هەموو شتێک لە میراتی بنەماڵەییەوە تا خزم و کەس و...\nفلیم و کاریگەریەکانی لە سەر کۆمەڵگا فلیم بووەتە بەشێکی گرنگ لە ژیان کە ئیدی لێ جیا ناکرێتەوە. لە دنیای ئەمڕۆدا بە هۆی پاش کەوتنی تەکنۆلۆجیاوە ڕەنگە ژمارەی ئەو کەسانەی دەچن بۆ هۆڵەکانی سینەما دابەزیبێ بەڵام بە گشتی ژمارەی فلیمبینەکان زێد...\nتێبینی فلیم: ئەو 'ئەو' فلیمێکی ڕۆمانسی و خەیاڵی_زانستی ئەمەریکیە بە دەرهێنەری، بەرهەمهێنەری و نووسەری سپایک جۆنز. فلیمەکە سەبارەت بە ژیانی تیۆدۆر_ە، پیاوێکی تەنیا کە خەریکە لە ژنەکەی جیا دەبێتەوە. ئیشی تیۆدۆر نووس...\nتێبینی فلیم: ژیان جوانە لە دەستپێکدا باشترە سەرنجێکی کورتمان هەبێت بۆ پێڕەوێکی ئارسەر شۆپنهاوەر کە بیرۆکەکانی لەم فلیمەدا بە کار هێنراوە. شۆپنهاوەر فەیلەسۆفێکی ئەڵمانی بوو کە لە کۆتایی سەدەی هەژدە و سەرەتای سەدەی نۆزدە...\nتێبینی فلیم: شێت (سایکۆ) 'ئەو شتەی کە بینەرانی تووشی سەرسووڕمان کرد، دەربڕینی پەیامێک نەبوو هەروەها دەورگێڕانێکی بێوێنەش نەبوو، ئەوان بە فلیمێکی پەتی ورووژان.' ئەلفرێد هیچکۆک سەبارەت بە فلیمی شێت بە فرانسوا ترووفۆ وای گو...\nتێبینی فلیم: کچی ملیۆن دۆلاری تەنانەت پێش ئەوەی کچی ملیۆن دۆلاری بە دەرهێنەری کلینت ئێستوود خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فلیم وەربگرێت، ڕخنەگرانی سینەما بۆ ستایشی فلیمەکە هاوڕا بوون و بەجۆرێک فلیمەکە توانی ستایشێکی گشتی لە نێوان ڕخنەگ...\nتێبینی فلیم: ڕووناکییەکانی شار ڕووناکییەکانی شار فلیمێکی بێدەنگ و ئەوینداری و کۆمێدی بەرهەمی ساڵی ١٩٣١ە. چارلی چاپلن دەرهێنەر، بەرهەمهێنەر، ئەکتەر و نووسەری فلیمەکە بووە. چیرۆکی فلیمەکە باسی ژیانی گەڕیدەیێک (بە کایەی چارلی چاپلن)...\nسەرنجڕاکێشترین دیالۆگەکانی واڵتەر وایت واڵتەر وایت یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین پاڵەوانەکانی نێو زنجیرە فلیمەکان بوو کە بینەرانی تووشی ئەو کێشمەکێشەیە دەکرد کە ئاخۆ ڕقیان لێ بێت یان پاڵپشتی بکەن و دڵیان پێ بسووتێت. بە هێواشی بەڵام بە جۆرێکی ترس...\nفلیمی کتێبی سەوز داگرتنی ژێرنووسی کوردی فلیمی کتێبی سەوز کتێبی سەوز بە ئیلهام لە چیرۆکێکی ڕاستەقینە چێ کراوە. چیرۆکی سەفەرەکانی دۆن شێرلی پیانۆژەنێکی بلیمەتی ڕەشپێست و شۆفێرەکەی تۆنی لیپ ڤالێلۆنگا کە زەلامێکی ئیتال...\nبیرکردنەوەی ئەرێنی و هەستی دڵخۆشی دەروونناسی\nباسێکی کورت لەسەر فەلسەفەی ئەخلاق وێژە\nتێبینی فلیم: ئەو سینەما\nناساندنی کتێب: کۆمیدیای یەزدانی وێژە\nبەپێی تۆڕەکۆمەڵایەتییەکانیان دەتوانین لە چ شتگەلێکی خەڵک تێبگەین؟\nچۆن وەکوو هونەرمەندێک داهێنەر بین؟\n٥ هەنگاو بۆ ئەوەی بە کەسێک بڵێی کە ئازاری داوی یان بێڕێزی پێ کردووی\nڕێگایەکی ئاسان بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی دڵخۆشیت\nئومێد لە خۆشە فەسڵی بەهاران – حەمە جەزا\nشاخەوان لە وەتەن – حەسەن دەرزی\nمادێح هەورامی لە وەتەن – حەسەن دەرزی\nشاخەوان لە وتم دەڕۆم بۆ زەمینێکی تر – شەهین تاڵەبانی\nشاخەوان لە شەوانە – حەسەن دەرزی\nCopyright © 2021 shanovan\nئەم ماڵپەڕە بە شانازیەوە لە نەرمامێری وۆردپرێس هێزی گرتووە. | ڕووکار: Just Read