ده‌ستپێكی گه‌ڕی ئه‌مجاره‌ی شه‌ڕی نێوان ئیسرائیل و فه‌له‌ستین – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » ده‌ستپێكی گه‌ڕی ئه‌مجاره‌ی شه‌ڕی نێوان ئیسرائیل و فه‌له‌ستین\nگه‌ڕه‌كی (شێخ جه‌ڕاح)\nململانێ و شه‌ڕی ئیسرائیل و فه‌له‌ستین له‌وكاته‌وه ده‌ستیپێكردووه، كه ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل له 1948دا دروستده‌كرێت، به‌پاڵپشتی هه‌ندێك له وڵاته زلهێزه‌كانی جیهان، له‌سه‌ر خاكی فه‌له‌ستین، خاكێك كه پیرۆزی هه‌یه لای په‌یڕه‌وكارانی هه‌رسێ ئاینه ئیبراهیمییه‌كه‌ی جیهان (ئیسلام، مه‌سیحی، یه‌هودی).\nشه‌ڕ و ململانێی فه‌لەستینییه‌كان و عه‌ره‌ب له‌لایه‌ك و ئیسرائیل له‌لایه‌كه‌ی تر، چه‌ندین جار روویداوه و جه‌نگی گه‌وره‌ی له نێوان وڵاتانی عه‌ره‌ب و ئیسرائیلیشیدا به‌دوادا هاتووه، به‌ڵام زۆرجار فه‌له‌ستینییه‌كان و عه‌ره‌بیش به شكست له‌و جه‌نگانه ده‌رچوون.\nشه‌ڕی ئه‌مجاره و گه‌ڕه‌كی شێخ جەڕاح\nسه‌رهه‌ڵدانی پێكدادان و شه‌ڕی ئه‌مجاره‌ی ئیسرائیل و فه‌له‌ستینییه‌كان، له گه‌ڕه‌كی شێخ جه‌ڕاحه‌وه ده‌ستیپێكرد، كه گه‌ڕه‌كێكه ده‌كه‌وێـته ناو شاری قودسه‌وه، کە به‌پێی سه‌رچاوه مێژووییه‌كان، گه‌ڕه‌كه‌كه پێشتر دێیه‌كی نزیك به قودس بووه، له پێش ساڵانی چله‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو، ده‌كه‌وته ده‌ره‌وه‌ی شورای مێژوویی شاری قودس، دواتر و له‌گه‌ڵ گه‌وره‌بوون و فراوانبوونی شاره‌كه‌دا، ئه‌م گوندە بوو به یه‌كێك له گه‌ڕه‌كه‌كانی شاره‌كه به‌تایبه‌تی دوای پێكهێنانی ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل.\nگه‌ڕه‌كی شێخ جه‌ڕاح، هه‌ردوولای فه‌له‌ستینی و جووله‌كه‌كه‌ش ئیدیعای خاوه‌ندارێتی ده‌كه‌ن، جووله‌كه‌كان ده‌ڵێن خاوه‌نی بنه‌ڕه‌تی ئه‌و خاكه‌ی گه‌ڕه‌كه‌كه كابرایه‌كی جووله‌كه بووه له سه‌ده‌ی نۆزده‌دا زه‌ویی گوندەکە و ده‌وروبه‌ری كڕیووه، له‌و كاته‌وه جووله‌كه و موسڵمانە عەرەبەکان پێکەوە تێیدا ده‌ژین.\nماڵه فه‌له‌ستینییه‌كانی گه‌ڕه‌كه‌كه، كه ئێستا كێشه‌یان له‌گه‌ڵ دادگاكان و حكومه‌تی ئیسرائیلدا هه‌یه، ژماره‌یان 28 ماڵه كه له‌ساڵانی په‌نجاكانه‌وه له‌و گه‌ڕه‌كه نیشته‌جێبوون، ئێستا چه‌ندین ماڵی تریان لێ كه‌وتۆته‌وه و زیادبووه، ئێستا هه‌ڕه‌شه‌ی ده‌ركردنیان له‌سه‌ره به‌پێی بڕیاری دادگا.\nبنه‌ڕه‌تی ناوی شێخ جەڕاح و باكگراوندێكی مێژوویی گه‌ڕه‌كه‌كه\nگه‌ڕه‌كی شێخ جەڕاح وه‌ك سه‌ره‌تا ئاماژەمان پێکرد گوندێکی نزیك لە ناوشاری قودس بووه، به‌ڵام بابزانین، ناوی گه‌ڕه‌كه‌كه له‌چییه‌وه هاتووه، به‌پێی میژوونووسان گه‌ڕه‌كه‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌رده‌می رۆمانی و بێزه‌نتی و ئه‌وه‌ش له‌و كڵیسانه‌ی گه‌ڕه‌كه‌كه ده‌رده‌كه‌وێت، به‌ڵام ناوی ئێستای گه‌ڕەكه‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ یه‌كێك له میره‌كانی سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی 1138-1193، كه پزیشكی سوڵتان بووه و ناوی حوسامه‌دین حوسێن كوڕی شه‌ره‌فه‌دین جەڕاحی بووه، كه دوای كۆچی دوایی له‌و ناوه نێژراوه و گۆشەیەکی سۆفییان له نزیك گۆڕه‌كه‌ی بنیاتناوه و دواتر له سه‌ده‌ی نۆزده‌یەمدا كراوه به مزگه‌وت و مناره‌یه‌كیشی تێدا دروستكراوه، كه تائێستا ماوه.\nشه‌ڕو ململانێش له‌سه‌ر ئه‌م ناوچه و گه‌ڕه‌كه كۆنه و ده‌گه‌ڕێـته‌وه بۆ چله‌كانی سه‌ده‌ی بیستەم، ئه‌وكات چه‌ندین شه‌ڕ له‌و گه‌ڕه‌كه له نێوان عەرەبە موسڵمانەکان و جووله‌كه‌كان روویداوه بۆ ده‌ستگرتن به‌سه‌ریدا.\nساڵی 1947 گروپه چه‌كداره‌كانی جووله‌كه هه‌وڵی كۆنترۆڵكردنیان داوه، له‌به‌ر پێگه ستراتیژییەکەی كه ده‌كه‌وته سه‌ر رێگه‌ی نابلوس له باكووری قودس، بۆئه‌وه‌ی رێگه‌ی نێوان گه‌ڕه‌كه جووله‌كه‌نشینه‌كان و دیوی باكوور له چیای زه‌یتون مسۆگەر بكه‌ن.\nدیارترین شه‌ڕ له چله‌كاندا له‌نێوان جووله‌كه و دانیشتوانی گه‌ڕه‌كه‌كه ناوی شه‌ڕه‌كانی شێخ جەڕاحی وه‌رگرتووه، سه‌ره‌تاكه‌ی به تێگرتنی بۆمبێك بۆ ناو پاسێكی جووله‌كه ده‌ستیپێكرد، پێش بڕیاری دابه‌شكردنی فه‌له‌ستین، له تشرینی 1947، له‌وە به‌دوا هێرشی به‌رده‌وام ده‌كرایه سه‌ر هه‌ر كاروانێكی سه‌ربازیی جووله‌كه كه به‌و گه‌ڕه‌كه‌دا تێپه‌ڕیووه، كه له‌یه‌كێكیاندا و له هه‌مان ساڵدا پاسێك كرایه ئامانج و دوو جووله‌كه‌ی تێدا كوژرا و 9 تریش برینداركرابوون.\nساڵی 1948 كۆمه‌ڵێك فه‌له‌ستینی یه‌كه‌م ماڵی جووله‌كه‌ی نێو گه‌ڕه‌كه‌كه‌یان ته‌قانده‌وه، له 10ی كانوونی دووه‌می هه‌مان ساڵدا شه‌ڕ له گه‌ڕه‌كه‌كه روویدا له‌نێوان فه‌له‌ستینی و ئیسرائیلییەکان، سێ جووله‌كه كوژران و 7 ی تریش برینداركران. دوای سێ رۆژ له‌وه‌ش شه‌ڕێكی دوو سه‌عاتی روویدا و 20 ته‌قینه‌وه‌ی تێدا كرا كه به‌هۆیه‌وه چه‌ندین ماڵی شێخ جەڕاح زیانیان پێگه‌یشت. هه‌مان هه‌فته زۆرێك له ماڵه جووله‌كه‌كانی نزیك گه‌ڕه‌كه‌كه ته‌قێنرانه‌وه، ئه‌وه‌ش وه‌كو كاردانه‌وه‌ی بۆردومانی ئیسرائیل بۆ گه‌ڕه‌كه‌كه به‌هاوه‌ن.\nله سه‌ره‌تای هه‌مان ساڵدا چه‌كدارانی گروپه فه‌له‌ستینیه‌كان ئه‌و بۆری ئاوەیان شكاند كه به شێخ جەڕاحدا تێده‌په‌ڕی بۆ گه‌ڕه‌كه جووله‌كه نشینه‌كان و چالاكییه‌كانیشیان به‌رده‌وام بوو و چه‌ندین چه‌كداری جووله‌كه‌یان له‌ناو گه‌ڕه‌كه‌كه‌دا كرده ئامانج.\nهه‌مان ساڵ یه‌كێك له شه‌ڕه قورسه‌كان له‌و گه‌ڕه‌كه‌دا روویدا، له نێوان چه‌كدارانی فه‌له‌ستین به فه‌رمانده‌یی محه‌مه‌د عادل نه‌جار، كه كاروانێكی سه‌ربازیی گه‌وره‌ی جووله‌كه کرایە ئامانج كه به گه‌ڕه‌كه‌كه‌دا تێده‌په‌ڕی، كه سه‌ربه چه‌كدارانی هاگانای یه‌هودی بوو. تێیدا 200 چه‌كداری فه‌له‌ستینی به‌شداربوون، به‌هۆی شه‌ڕه‌كه‌وه 122 جووله‌كه كوژران و چه‌ندین ئۆتۆمبێلی سه‌ربازی تێكشكێندران. هۆكاری شه‌ڕه‌كه‌ش وەڵامێك بوو بۆ كوشتاری دێر یاسین كه چه‌كدارانی جوله‌كه دژبه فه‌له‌ستینییه‌كان کردبوویان.\nیه‌كێك له‌گه‌ڕه‌كه کەشخەکانی قودس بوو\nبه‌پێی وتەی مێژوونووسان، گه‌ڕه‌كه‌كه پێشتر ره‌زو باخی تێدا بووه، كه یه‌كێكیان باخێكی بنه‌ماڵه‌ی موفتی بوو، كۆشكێكی گه‌وره‌ی تێدابوو، به‌ناوی كۆشكی ئه‌لموفتی كه شێخ تاهیر حوسێنی باوكی حاجی ئه‌مین حوسێنی له 1840 دروستی كردبوو، دواتر هه‌مان ئه‌و باخه كرا به ئوتێبلی شیبه‌رد.\nدانیشتوانه‌كه‌ی ئه‌و ناوچه‌یه پێشتر له‌چینی ده‌وڵه‌مه‌ندی كۆمه‌ڵگه‌ی قودس پێكده‌هاتن، كه‌مه كه‌مه بوو به یه‌كێك له گه‌ڕه‌كه کەشخەکان كه زنجیره‌یه‌ك ئه‌پارتمانی بنه‌ماڵه‌كانی وه‌كو حوسێنی و نه‌شاشیبی و غوشه و جاروڵڵای لێ بوو.\nله سه‌رده‌می داگیركاری به‌ریتانیشدا ماڵی ناودارانی وه‌ك راغب نه‌شاشیبی سه‌رۆك شاره‌وانی قودس و جۆرج ئه‌نتۆنیۆسی مێژوونووس و ئیسعاف نه‌شاشیبی لێ بووە.\nئه‌و گه‌ڕه‌كه له ساڵی 1905 نزیكه‌ی 167 ماڵی تێدا بوو، به‌ڵام كێشه‌ی ئێستای ئه‌و گه‌ڕه‌كه له‌سه‌ر 28 خێزانه كه ساڵانی په‌نجاكان له‌و گه‌ڕه‌كه نیشته‌جێبوون، كه ئه‌وكات به‌ده‌ست وڵاتی ئوردنه‌وه بووه، دوای ئه‌وه ئیسرائیل له شه‌ڕی دژبه عه‌ره‌ب ئه‌و گه‌ڕه‌ك و ناوچه‌یه‌شی گرت، له‌وه به‌دوا كێشه بۆ ئه‌و ماڵه فه‌له‌ستینیانه دروستبوو كه ئیسرائیل ده‌ڵێت له‌سه‌ر زه‌ویی كه‌سێكی ئیسرائیلین و به‌كرێ له‌و خانوانه‌دان. له‌به‌رامبه‌ردا خاوه‌ن ماڵه‌كان كه یه‌كێكیان به بنه‌ماڵەی ئه‌لكوردی به‌ناوبانگن، ده‌ڵێن ئه‌وان زیاتر له 50 ساڵه له‌و گه‌ڕه‌كه‌ن و چه‌ندین نه‌وه‌یان دروستكردووه و به‌جێی ناهێڵن، چونكه خۆیان فه‌له‌ستینین و پێشتر له ناوچه‌كانی خۆیان ده‌ركراون.\nهێرش و زیانی هه‌ردوولا\nهه‌ر دوای رووداوه‌كانی گه‌ڕه‌كی شێخ جەڕاح كه رۆژی دووشه‌ممه‌ی رابردوو ده‌ستیپێكرد، به‌هۆی بڕیاری دادگاكانی ئیسرائیل بۆ چۆڵكردنی هه‌ندێک ماڵی فه‌له‌ستینی و نیشته‌جێكردنی جووله‌كه له شوێنیان، ناڕه‌زایی لای خه‌ڵكی گه‌ڕه‌كه‌كه و شوێنه جیاجیاكانی فه‌له‌ستین دژبه بڕیاره‌كه ده‌رچوو، بزووتنه‌وه‌ی حه‌ماس له كه‌رتی غه‌ززه‌وه هێرشی مووشه‌كی كرده سه‌ر چه‌ندین ناوچه‌ی ئیسرائیل و له به‌رامبه‌ریشدا ئیسرائیلیش هه‌م هێرشی مووشه‌كی و هه‌میش له رێگه‌ی فڕۆكه‌ی سه‌ربازییه‌وه، بۆردومانی شوێنه هه‌ستیاره‌كانی كه‌رتی غه‌ززه‌ی كرد، كه بێگومان هێرشه‌كان له هه‌ردوولا زیانی گه‌وره‌ی گیانی و دارایی لێكه‌وته‌وه.\nبه وتەی وەزاره‌تی ته‌ندروستی فه‌له‌ستینیش، ژماره‌ی كوژراوانی فه‌له‌ستین به‌هۆی بۆردومانه‌كانی ئیسرائیله‌وه گه‌یشتۆته 202 كه‌س، كه 181 كه‌سیان له غه‌ززه بوون و 21 كه‌سی تریان له كه‌رتی خۆرئاوا، هه‌روه‌ها 5588 كه‌سی تریش برینداربوون.\nلای خۆیه‌وه ئه‌نجومه‌نی وەزیرانی ئیسرائیل رۆژی یه‌كشه‌ممه‌ی هه‌فته‌ی رابردوو رایگه‌یاند: پرۆسه سه‌ربازییه‌كانیان له كه‌رتی غه‌ززه به‌رده‌وامه و سوپای ئیسرائیلیش روونیكرده‌وه كه ئیسرائیل رووبه‌ڕووی هێرشی مووشه‌كی حه‌ماس ده‌بێته‌وه له ناوچه جیاجیاكانی وڵاته‌كه‌دا.\nسوپای ئیسرائیل دووپاتیشیكرده‌وه، كه گروپه چه‌كداره‌كانی كه‌رتی غه‌ززه نزیكه‌ی سێ هه‌زار مووشه‌كیان له رۆژی دووشه‌ممه‌ی هه‌فته‌ی رابردووه‌وه ئاراسته‌ی ناوچه‌كانی ئیسرائیل كردووه.\nفه‌رمانده‌ی فه‌رمانده‌یی به‌ره‌ی ناوخۆ ئۆری گۆردین له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌نووسیدا رایگه‌یاند: كه شه‌ڕ و هێرشه‌كانی ئه‌مجاره له هێرشه‌كانی ساڵی 2019 و هه‌روه‌ها جه‌نگی ساڵی 2006 دژ به حزبوڵڵا زیاتر و گه‌وره‌تر بووه.\nگۆردین ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووە كه نزیكه‌ی سێ هه‌زار مووشه‌ك له كه‌رتی غه‌ززه‌وه ئاراسته‌ی ئیسرائیل كراوه و ئه‌وه‌ش زیاتر رێكخراوی حه‌ماس سه‌رپه‌رشتیی ده‌كات.\nوه‌زاره‌تی به‌رگریی ئیسرائیلیش رایگه‌یاند: كه 200 فڕۆكه‌ی سه‌ربازیی ئیسرائیل به‌شدارییان كردووه له هێرشه‌كانی چه‌ند رۆژی رابردوو دژبه حه‌ماس له‌كه‌رتی غه‌ززه.\nئاڵۆزیی و ململانێی نێوان ئیسرائیل و فه‌له‌ستینیه‌كان، تا دێت زیاتر ده‌بێـت و هه‌ردوولا مووشه‌كباران و بۆردومانی ناوچه‌كانی یه‌كتر ده‌كه‌ن، كه به‌زۆریش كه‌سانی مه‌ده‌نی ده‌بنه قوربانی ئه‌و ململانێیه، كه ده‌ستی هه‌ندێ لایه‌نی ده‌ره‌كی ده‌ره‌وه‌ی فه‌له‌ستین و ئیسرائیلیشی تێدایه.\nكۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و وڵاتانی عه‌ره‌بیش ده‌سته‌وه‌ستانن له‌و كێشه مێژووییه‌دا، كه زیاتر لە 70 ساڵه به‌رده‌وامه و ده‌رچه‌یه‌ك نییه بۆ چارەسه‌ركردنی.\n566 جار بینراوە


کاردانەوەی ڕێکخراوی نیزام پزیشکیی ئێران، لەسەر قەدەغە کردنی پێکوتەی کۆرۆنا لە لایەن خامنەییەوە – کوردستان و کورد\nکاردانەوەی ڕێکخراوی نیزام پزیشکیی ئێران، لەسەر قەدەغە کردنی پێکوتەی کۆرۆنا لە لایەن خامنەییەوە\nڕێکخراوی نیزام پزیشکی ڕێژیم لە کاردانەوە لەسەر قسەکانی عەلی خامنەیی کە وتبووی پێکوتەی کۆرۆنای ئەمریکایی و بریتانیایی بۆ ئێران قەدەغەیە،ڕایگەیاند کە، خەڵکی ئێرانیش وەکوو وڵاتانی دیکە پێویستیان بە پێکوتەی کۆرۆنا هەیە.\nمحەممەدڕەزا زەفەرقەندی سەرۆکی گشتیی ڕێکخراوی نیزام پزیشکی، بەجەخت کردنەوە لەسەر ئەوەیکە دەبێ پێکوتەی کۆرۆنا دابین بکرێ، وتی: لەئەگەری درەنگ کڕینی پێکوتەی کۆرۆنا ئەو پێکوتەیە کاریگەری نامێنێ و لە وڵاتەکەمان کارەسات ڕوو دەدا.\nزەفەرقەندی ڕۆژی دووشەممە ٢٢ی بەفرانباری ٩٩ی هەتاوی، لە کۆبوونەوەیەکی هەواڵیدا ڕایگەیاند؛ گرینگی کۆنترۆڵکردنی پەتای کۆرۆنا لە ڕێگەی پێکوتەی ئەمریکایی و بریتانیایی، بەباڵای کەسی تایبەتدا نەبڕاوە و بەرژەوەندی و تەندروستی گشتیی خەڵک گرینگترە.\nناوبراو هەر لەم بارەیەوە وتی: بە دڵنیاییەوە خەڵکی ئێمەش دەبێ وەکوو وڵاتانی دیکەی ناوچەکە لە پێکوتەی کۆرۆنا بێبەش نەبن، لەبەر ئەوەی ئەگەر پێکوتەی کۆرۆنا پشتگوێ بخرێ کارەساتی مرۆیی ڕوو دەدات، پێم سەیرە لەسەر قسەی یەک کەس میلیۆنان کەس تووشی کارەساتی کۆرۆنا بن.\nزەفەرقەندی ئەو هوشدارەی لەسەر ئەوە داوە کە، عەلی خامنەیی ڕێبەری ڕێژیمی ئێران، فەرمانی کردبوو کە هاوردە کردنی پێکوتەی کۆرۆنای ئەمریکایی و ئینگلیزی بۆ ئێران قەدەغەیە، دوابەدوای ئەوەش ڕێکخراوی مانگی سووری کۆماری ئیسلامیی ئێران ڕایگەیاند کە کڕینی پێکوتەی کۆمپانیای “فایزێر” بەتاڵ بۆتەوە.\nتاگی بابەت: عەلی خامنەییمحەممەدڕەزا زەفەرقەندیپێکوتەی کۆرۆنا\nنیگەرانیی ڕێژیم لە کەشی ساردوسڕ و بێدەنگیی زاڵ بەسەر هەڵبژاردنەکانی داهاتوودا


به یادی هێمای خوێنكارانی كورد. ئەحمەد مەکڵاوەیی – Giareng\nلە 3 مارس , 2013\n45 سال به‌ر له ئێستا، له شه‌وی 11/2/1347ی هه‌تاو‌ی دا، ده‌سته‌یه‌ك له پێشمه‌رگه‌كانی حیزبی دێموكراتی كوردستان كه له ناوچه‌كانی بانه دا خه‌ریكی كارو تێكۆشانی حیزبی بوون، له كوێستانه‌كانی ناوچه‌ی میدانانه‌وه.  داگه‌ڕانه خوارێ و به‌ره‌و ناوچه‌ی حه‌وته‌وانانی بانه كه‌وتنه‌ڕێ و، هه‌ر ئه‌و شه‌وه سه‌ریان له چه‌ند گوندی ئه‌و ناوچه‌دا.


ANF | بە یادٚوو کەسێوی کە هەرگیز چەمم نەکەوتەن پەنەش\nئەچی ڕوانە ساڵیادو مەرگو «محەمەد مستەفازادە»ی بێ، ئەگەر چی من هەرگیز چەمم نەکەوتەن پەنەش، بەڵام دوراوەندوور ئەشناسانم و زانانم کە بیەیش و حزوورش چندٚە تەئسیرگوزارەن پەی پاریزنای زوانی هەورامی.\nهه‌ینی, 15 Jan 2021, 21:00\nئەڵماس مەوارۆ چوون سەنگ جە زاهێر\nنەزان چووزانۆ قەدٚری جەواهێر\nدیارا ئارۆ ڕۆشنتەرین نوورئەفکەنێ و پڕشۆقتەرین گڵۆپێ و گرانتەرین تکنۆلۆژی کە بە برق هەرمانە بەرا بە نۆعێو جە نۆعا نمەتاوا پا بنیا یاگە پاو ئا ترووسکە ڕۆشنایە کە ئەوەڵین کەڕەت جەنابوو «ئێدیسون»ی دارا دلێ چەماو کۆمەڵگاو بەشەریەتی! کێ متاوو شکەش بۆ چانەیە کە ئەگەر «برایانێ رایت»ی نەبیاینی، ئێنسان هەرگیز نەتاوێ گنۆفکروو تەسخیروو کۆراتی تەری. دەیخۆ تەیارەکەو «ئۆرویلی و ویلبری» فەقەت کەمتەر جە پەنج دەیەقا تاواش و ئادٚیچ جە نزمایێوی بە چەم دیارۆ پرۆ و ئازا نیشتەراوە زەمین!\nکێن کە بتاوو ئینکار کەرۆ سەدٚان و بەڵکووم هەزاران کەشف و ئێختراعی کە ئێستارت و تەرحەو ئەندٚێشەی ئەوەڵینیشا هەمیەتدار بێ و چادٚمایتەر کاشفێ و عالمێ تەرێ ئامای وجە درێژەو زەمانیەنە تەکامۆڵشا پەنە بەخشای، بەڵام هەر واتشا ئاعۆنسۆرە فڵانەکەسی کەشف کەردٚ و ئا دەرمانە فڵانەکەسی هەدیە دا بە نەوەشینەکا و ئائێختراعە سەمەرەو زامەتوو فڵانە وەشکەریش بێ. پەڕ ڕۆشنا حەوزەو علوومی تەجرەبی چەنی حەوزەو علوومی ئێنسانی جە مەواردی وەرچەمەنە تەوفیری فراوانش هەن، بەڵام جە بڕێو یاگێچەنە ئەگەر پێسە یۆی نەبا جە یۆیەو فرە نزیکێنێ. وەختێو «نیما یوشیج» پەی ئەوەڵین جاری مەی و قاڵبووشێعرێ تازێ(نو) مارۆ دلێ عاڵەموو ئەشعاری کلاسیکی فارسی و ئەگەر«محەمەدٚعەلی جەماڵزادٚە» پەی ئەوەڵین جاری نویسەی داستانێ کۆڵێ وەزنۆرە دلێ ئەدەبیاتوو فارسی کە ڕەنگا ئارۆ چەنی بنەماکا فەلسەفەو داستانێ کۆڵێ فاسڵەی وەرچەمش بۆ و فرە چێوانێ تەرێ کە چێگەنە یاگێ واتەیشا نیێنە، بەڵام لایان گرێ و دڵسۆزێ ئەدەبیاتوو فارسی هەر ماچا یەکەم جار ئینە فڵانە کەس بێ کە ئەوەلین بار ئی هەرمانێشە کەردٚە و ئی چێوەشە وات.\nقۆرب دای بە وەڵینا و حۆرمەت ئەرەنیای پەی ئستوورەکا یۆ جە سەبەبا گەورە بیەی هەر ملەتێویا و بۆ بە سەبەبوو ئانەیەنە کە ئەغیار نەتەنیا پەی ئاشەخسیەتیە بەڵکووم پەی ئا زوانیە و تەنانەت پەی ئا ملەتیە ئێحترامی تایبەت بنیارە و عەکسوو قەزیەکێچ مێسداقی عەینیش هەن. دیارا مەنزوورم وەشکەردٚەی بتێ و بتسازی نیا. چوون تەجرەبەی نیشانەش دان هەر کات کە بتە وەشە کریایبۆ، ماڕایش، پەی وەشکەرەکاش هەزینێوی فرەش نیان سەروو دەساوە. مەگەر نەژنەویەنتا کە ماچا:«ئێحتراموو ئیمام زادٚەی ئینا بە متەوەلی شەو»! ئیجازەم دەیدێ پەنە تا مۆقایێسێوی نسبیم بۆ بەینوو دوێ کەسایەتیانە جە دوێ وەڵاتێنە،«فردوسی» جە ئێران و «ویکتۆرهۆگۆ» جە فەرانسەنە. فردوسی بە ئێعتمادە بە نەفسێوی کەم وێنەو و بە ویرو و باوڕێوی قووڵ و پتەوەوفەرماوو:\nپی افکنم از نظم کاخی بلند\nکە از باد و باران نیابد گزند\nنمردم از این پس که من زنده ام\nوەڵێ ئانەیەنە کە دنیای بێ بنیای بازۆ جیا ئننە تەنیا و مانیا و ئاوران کە ئێنسان شەرمش مێ حەرتا شێعرەکا وێش واخوا کەرۆوە:\nبە جای عنانم عصا داد سال\nپراکنده گشت مال و برگشت حال\nجەتوانمەندٚی و جە کۆششەنە و بەتایبەت جە ئاوەزداری و ئێستعدادەنە و ئەرەپەرمای بە وێشەرە، ڕەنگا بێ هەمتا بیەبۆ، بەڵام فرە سەخت ژیوان و بە سخڵەت مەردٚەن و ئینەیچە هەر بێ هەمتاییش بیەن! بەخاڵەت و گۆلانەیی مەلەکەشۆعراکا دەرباری و شاتوو شووت کەردٚەیشا دەر حەقوو فردۆسی هەتا ئاڕوە کە مەنە بێ کەردٚەبێش کارێ کە«سڵتان مەحموودٚ»ی غەزنەوی هەرگیز ڕوەی وەشەش نەدٚۆ پەنە ونەدٚیۆ ئەپا یاگەرە کە ئادٚ هەن!\nبەڵام وەختارێو «ویکتۆر هۆگۆ»جە فەرانسەنە مرۆ، وەراوەروو وەسیەتوو وێشەو تەنیا بە تووتە خوێڕیەکا پاریسی ئندٚەو ئاندٚە زەڕ میاوو! ئێتر مشیوم وارسەکێش چنشا لا یاوابۆ!«عۆنسۆری »ەکێ کۆمەڵگایەنێ کە پاسەمارا سەرووفردۆسیەرە و جامعەو ویکتۆرهۆگۆیچا کە پاسەکەرۆ بە جەنابیشا.فرە یاگێ تەئەسفیەنە کە مشیۆم من جە دمای هەزار ساڵا واچوو داخەکێم ،وەختێو فردۆسی دنیای مازۆجیا تەنیا خانەوادەکەو وێش ئینا شۆنەو تابووتەکەیشەو تەنانەت بە زامەت یۆ پێدٚا بۆ و ئادٚیچ بە قاچاخی شۆرۆش!\nبەڵام جە بەدرەقەو جەنازەو ویکتۆر هۆگۆیەنە زیاتەر جە دوێ ملیۆن نەفەرا شێرکەت کەرا. بەڕاسی بنیادٚم مەلوول و دڵ تەنگ بۆ! جە مەراسمێوەنە کە پەی ویکتۆرهۆگوی جە دەورانوو ژیوایشەنە گێریۆ شش سەعاتێ مەردٚۆم جە ژەنوو جە پیایەو وەراوەرشەو ڕژە ملا کە هەرتا ئیسەیچە جە فەرانسەنە گەورەتەرین رژەو تارێخیا. ئینەنە گۆشێو جە مۆقایێسەو دوێ پیایا جە دوێ کۆمەڵگای مۆتەفاوتانە.\nئەچی ڕوانە ساڵیادوو مەرگوو جەنابوو کاک «محەمەد مستەفازادە»ی بێ. ئەگەر چی من هەر گیز سەعادەتم نەبیەبێ تا چەماو چەم و جە نزیکەو بیاوو خزمەتشا، بەڵام دوراوەندوور ئەشناسانم و زانانم کە بیەیش و حزوورش چندٚە تەئسیر گۆزار بیەن ملوو پاریزنای زوانی هەورامیەرە. بە وانای و بە نویسەی و بە تەلاش و بە عەلاقە و بە دڵسۆزی کەم وێنەشەو چەنی ماباقی ئەدیبەکا ئا سەردەمیە تاوانشا فندانسیۆنێوی ئاوەزمەندٚ پەی عەمارەتوو وانای و نویسەی زوانی هەورامی مرزنارە کە هەر پێسەو دانشگایێوی، جە ئارۆنە چندٚەها دانشکەدێش چەوە جیای کریاینێوە. بەڕاسی هەر چندٚە شرووعوو هەر چێوێوی یاگێ سەرەنجیەنە بەڵام ئێستێمرار و ئیدامە دای ئا چێوەیە بە قۆرب و پتەو بیەیش یاوەری تایبەت مدٚۆ. یادٚش بەرزا و هەر مەنۆ و فەرامۆش نمەبۆ.


سمیناری لێكۆڵەرەوانی پۆلیس و ئەفسەران لە كفری بەسەركەوتوویی كۆتای هات\nپەرێز سابیر :\nبەرواری 24 / 7 / 2016 كۆتایی بەسمیناری هێزەكانی پۆلیس لە مۆزەخانەی كلتوری شار لە كفری كۆتایی هات .\nلە چوارچێوەی كاروچالاكیەكانی ڕێكخراوی ڕۆشنبیری و كۆمەڵایەتی خانزاد زنجیرە سمینارێكی ( 5 رۆژ ) ی كۆتای هات بە هاوكاری ڕێكخراوی مۆدێكاڵ مۆندیال و ڕێكخراوی bmz ڕێكخراوی هاوكاری ئەڵمانی بۆ لێكۆڵەرەوانی پۆلیس و ئەفسەرەكانی نوسینگەی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی دژی ژنانی كفری .\nلەوبارەیەوە نەقیب فریاد هیدایەت لێپرسراوی نوسینگەی بەرەنگار بوونەوەی توندوتیژی دژی ژنانی كفری و مامۆستای خول وتی كردنەوەی ئەم جۆرە خول و سمینارانە بۆ پۆلیس و ئەفسەرانی شاری كفری بۆ زیاتر زانیاری بەخشین و بەهێزكردنی توانایی لێكۆڵەرەوان زۆر گرنگە.\nناوبراو ئاماژەی بەوەشكرد كە بەداخەوە كە تائێستا كەمترین ڕێكخراو كاریان بۆ ئەم ناوچەیە كردووە و كەمترین خزمەت گوزاریان پیشكەش كردووە .\nئەو بابەتانەی پێشكەش كران لەم پێنج ڕۆژەدا بریتی بوون لە ( لیكۆلینه وه له كیشه خیزانیه كان به پئ ی یاسای بەرنگاربوونەوەیی توندوتیژی و سیفاتی لیكۆله ر , شرۆڤه ی یاسای شیوازی دادگایكردنی سزایی ، هەروەها باس لە چۆنیه تی هه لس وكه وتی لیكۆله ر له رووی ده رونیه وه له گه ل قوربانی و تۆمه تبار ، پزیشكی دادوەری لێكۆڵینەوە ، پشكنین و هێڵكاری شوێنی ڕووداو ) پێشكەش كران .\nبه ئاماده بوونی قایمقامی كفری و لێبرسراوانی هه ردوو كۆمیته ی رێكخستنی كفری و رابه رین و به رێوه به رانی پۆلیسی كفری و ئاسایشی كفری و بەڕێوەبەرایەتی هاتوجۆی كفری و بەڕێوەبەری كارتی زانیاری كفری براوانامه بەخشرایە به شداربوانی خول .


محه‌مه‌د کەریمخان 21, 01, 2022\n"سێلێبریتی" ئەو کەسە تایبەت و کاریگەرانەن کە لە کارێک یان لە پیشەیەکی وەک سەرگەرمی و واری جۆراوجۆری هونەریدا چالاکن و لە ڕێگەی میدیا گشتییەکان دیار و ناسراو دەبن؛ ئەم پێناسەیە کەسایەتیی وەک بێژەر و تەنانەت دەوڵەمەندە بەرچاوەکانیش دەگرێتەوە. ناوبانگی ئەم کەسانە وای کردووە لایەنە سیاسییەکانیش سەرنجیان بۆ لای ئەوان ڕابکێشرێت. بەتایبەتی لەم سەردەمەدا بەهۆی سۆشیاڵبوونی مەیدانی میدیا، سێلێبریتەپەروەری بۆتە دیاردەیەکی سەرنجدەر و تەنانەت خەریکە پیشەسازیی سێلێبریتەسازییش سەر هەڵدەدات. ئەم شەپۆلە هەر لە کاتی هاتنەناو کایەی سیاسیی "ڕۆناڵد ڕێگان" و دواتر "ئارنۆڵد شوارزینگەر"ی ئەکتەری هۆلیوود، هەستا (علیخواه، 1400) و بە سەرکەوتنی دۆناڵد ترامپ، کە مەیدانی سیاسەتی وەک ڕینگی زۆرانبازیی دەدیت، ڕچەشکێنی لە سیاسەتی نەریتیدا پەیدا بوو. لە دونیای جیهانیبوو و چاخی هەراواری زانیاریی ئەمڕۆدا بەهۆی بەریناییی کەشی ڕواڵەتی و زۆر و بۆربوونی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، بار و بەستێنی لەبارتر بۆ کایەی سێلێبریتی (Celebrity) و ئینفلوێنسێرەکان (Influencer) هاتۆتە ئارا.\nوای لێ هاتووە، جارجار زانایانیش لە بەردی ئه‌کادیمییانەی خۆیان دەشکێنن و ڕوخساری خۆیان لەسەر تەختی بەختی میدیا دەگشتێنن. ئەوەی لێرەدا پتر جێگەی مەترسییە، پەیدابوونی "سێلێبریتەی نەرێنی"یە؛ لەوەیش ترسناکتر، سازبوونی "کەلتووری سێلێبریتەپەروەری"یە کە بە مەبەست دەکرێنە "برەندینگ". لەو کەشە تۆزاوییەدا هەندێک لەو سێلێبریتییانەی کە لە واری سیاسی و کۆمەڵایەتییشدا بەهرەمەندن و کاریگەریی ئەرێنییان هەبووە، بوونەتە قوربانیی کارگەی سێلێبریتەسازیی ساختە. هەروەها هەندێک لە سێلێبریتەی ئاستبەرزیش، بوونەتە قوربانیی دەستی کەسانی پۆپۆلیست و ئامانجی کورتپێکی کەڵکاوەژووانە. ئەم دیاردەیە ئەو پرسیارەی هێناوەتە پێش: کاریگەریی سێلێبریتەپەروەری لەسەر فەرهەنگ و سیاسەت چییە؟ گریمانەی پێش کۆڵینەوە ئەوەیە کە سێلێبریتەپەروەری دەبێتە هۆی داکشانی کوالیتیی کاری سیاسی و تێکدانی ئامانجی سیاسەتدانان و، کاریگەریی نەرێنییشی لەسەر فەرهەنگی گشتی و فەرهەنگی سیاسی دەبێت و قەیرانی ناسنامه‌یشی پێوەیە. ئەم نووسینە بە نیگایەکی کۆمەڵناسانە لە دیاردەیەکی سیاسی-فەرهەنگی دەدوێت و میتۆدی نووسینیش شێوازی وەسفی و شیکارییە.\nپەتای ناوبانگ (Reputation)\nلەم سەردەمەدا لە زۆربەی کۆمەڵگەکان سێلێبریتییەکان بە دوای زۆرکردنی هەوادار و جه‌ماوه‌رن. بەشێکی زۆری سێلێبریتییەکان، کە بە جۆرێک کاریزماتیکن، کاریان بۆتە شۆوئۆف (Show off) و لە سکانسێکدا هەستی خەڵک دەئاژنن و لە سکانسی دووەمدا لە کەلێنێک دەگەڕێن تاکوو چالاکییەکی خۆیان نیشانی سەرووتر بدەن. (Street, 2004) بەتایبەتی کاریگەریی پتریان لەسەر ئەو گەنجانە هەیە کە دیواری ئاستیان نەوییە و بەنی باوەڕبەخۆبوونیان باریک و پسۆکە. لەم جیهانە هاوتەریبەدا بەشێکی زۆری سێلێبریتە، وەرزشکار و بێژەرەکان وەک وێژەرانی جاران نین کە لە هەوارگەی تایبەتی خۆیاندا تەنیا وەک سەرمایەیەکی سیمبولیک کار بکەن، بەڵکوو "پێ لە بەڕی خۆیان پتر ڕادەکێشن" و هاتوونەتە ناو هەوارگەلی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتی. ئەمەیش بە دیدی "ئه‌نتۆنی گیدێنز" نیشانەی زیرەکایەتیی ئەوانە و هۆکار و ستراکچەر هەردووکیان دەبنە هۆی ئەم داهێنانە. بەڵام بە نیگایەکی وردتر، هەرچەندی سێلێبریتەکان پتر بێنە ناو واری سیاسی، ئەوەندە ئاستی سیاسەتدانان (Policy making) و دۆزینەوەی ڕێچارە بۆ بەڕێوەبردنی قەیران دادەبەزێت. (هاشمی، 1399) بۆیە "ڕۆسۆ" گوتوویەتی: "نابێ ئەکتەران لە هەڵبژاردنەکاندا کاندید بکرێن چونکە بەبێ هیچ پسپۆرییەک، تەنیا بە تەکنیکی باوەڕپێهێنان دەتوانن وڵات بگرنە دەست."\nزۆربەی سێلێبریتییەکان بۆچوونی ناشارەزایانەی خۆیان، لە ئاستی لێکدانەوەی شۆفێرێکی تاکسی، بە زمانێکی توند و دڵنیا و بە چاوێکی ڕەش و سپی دەردەبڕن و زۆر جاریش مەلایانە دەچنە سەر مینبەر و دەست بە ئامۆژگارییش دەکەن. ئەم دیاردەیە بەپێی نیشانەناسیی دونینگ-کروگەر (Dunning-Kruger) دەرخەری کەسانی لاوازە، کە بەهەڵە پێیان وایە توانایان زۆرە و ئاستی هۆشیان نزمە، بۆیە ئاستی باوەڕبەخۆبوونیان زۆرترە. (امامقلی، 1398) لە ڕاستیدا، ئامانجی شاراوەی ئەم سێلێبریتییانە تەنیا ناوبانگە. تەنانەت ئەگەر ده‌هۆڵی ڕیسواییش ناوبانگیان بداتێ هەر دەیکوتن. تینووێتی بۆ ناوبانگ پەتای ئەم سەردەمەیە؛ ئەم تینووێتییە لە ڕێگەی بەدناوترین ژانری تەلەڤزیۆنییه‌وه بڵێسە دەدات و دەکوژێتەوە. (کشمور، 1395: 280) لەناو کۆمەڵگەی ڕواڵەتبیندا ئەکتەرێک کە لە فیلمێکدا ڕۆڵی ناپلیۆن دەگێڕێت، لە خودی ناپلیۆن بەناوبانگتر دەبێت. بە قەوڵی هاوبیرێک، لەو وڵاتانەی کە هونەر سەکۆیەکی بەنرخی نییە، دەرهێنەرێکی بیرتیژی فیلمێک بەقەد ئەکتەرێکی هۆشکۆڵ ناناسرێت. لەم جۆرە وڵات و کۆمەڵگەیانە "موجتەبا میرزادە" بە ئەندازەی گۆرانیبێژێک ناناسرێت.\nکاریگەریی سێلێبریتەپەروەری لەسەر فەرهەنگ\nلە جیهانی هاوتەریبدا، بەهۆی میدیاوە، خەریکە لە ژیانی چینایەتییەوە دەگەینە ژیانێکی کۆمەڵایەتی و فەرهەنگیی دیموکراتیکتر؛ لایەنی نەرێنیی ئەم جیهانە ئەوەیە کە زۆر کەس بە ئاست و چینی خۆی قایل نییە؛ هیچ نەبێ بەڕواڵەت لە قاپێلکی خۆی دێتە دەرێ و لە بەرگێکی دیکەدا خۆی نیشان دەدات. لەناو ئەم جیهانە هاوتەریبەدا سێلێبریتی دەبێتە نموونە و مەرجەع و تێیدا سێلێبریتەپەروەری، کە بەرهەمی پیشەسازیی نوێ و دونیای سەرمایەدارییە و کاریگەریی لەسەر فەرهەنگی گشتی هەیە، پەیدا دەبێت. ئەگەر ئەم دیاردەیە کۆنتڕۆڵ و ئاراستە نەکرێت لەوانەیە سیاسەتی فەرهەنگی ئەستەویر بکات. ئیتر هێزە ئاوس و شاراوەکانی ناو کۆمەڵگە، قەیران دەزێنن و بۆ بەتاڵکردنی کۆگه‌ی فەرهەنگ وەخۆ دەکەون. لێرەدایە کە سیاسەت دەتوانێت لەناو داڵانی فەرهەنگی گشتیدا بڕوات و کەلتوور بکاتە کاڵا. بە لایەکەی دیکەدا، هاتنی سێلێبریتییەکانیش بۆ ناو مەیدانی موگناتیسیی سیاسی، کاریگەریی لەسەر فەرهەنگی سیاسی هەیە. هەندێک لە کۆمەڵناسان، ئەم سەردەمە بە "چاخی مۆدێرنیتەی ڕیفلێکسی" دادەنێن کە گۆڕانی فەرهەنگی و سیاسیی پێوەیە. بە واتایەک، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان جێگەی "بیرۆکراسی"یان گرتۆتەوە و سێبەریان خستۆتە سەر دەوڵەت؛ دەتوانین بڵێین ئەم تۆڕە ڕۆڵی میدیا و سیاسەتی سێلێبریتییەکان و ڕۆڵی حزبەکانیش دەگۆڕێت. (شریعتی، 2020) تەنانەت لە واری سیاسەتی نێودەوڵەتییشدا دیپلۆماسیی سێلێبریتەیی دەبێتە ئامرازێک بۆ ڕاکێشانی ڕای گشتی.\nئەم بابەتە سازەی بژاردەگەرایانە (Elitism)ی دیپلۆماسیی کلاسیکی و سیاسەتی نێودەوڵەتیی گۆڕیوە و سەرنجی گشتیی بۆ بابەتی گرنگ ڕاکێشاوە. لە ڕاستیدا چالاکیی دیپلۆماسیی سێلێبریتەیی، پانتاییی سیاسیی نافەرمیی فراوان کردووە و چەمک و بابەتگەلی ڕۆژانەی نێودەوڵەتیی کردۆتە ناوەندی گوتاری ڕۆژانەی خەڵکی ئاسایی؛ بە جۆرێک کە خەڵک لە ڕەهەندی جوانناسییەوە سەیری سیاسەتی نێودەوڵەتی دەکەن. (کهرزادە، 1397) لەم کەشەدا خەڵک کەمتر دەکەونە ژێر کاریگەریی ئایدیۆلۆژیا، بەڵکوو زیاتر وەک ئاوێنەی هەستی خۆیان تەماشای حکوومەت دەکەن. بۆیە بەشێک لە سیاسییەکان دەبنە ڕۆژمەڕەساز (Daily makers) و، خۆراکی هەستی خەڵک بەو سێلێبریتییانەی کە نوێنەری هەستی دەروونیی خەڵکن، لەناو تەلارێکی ئاوێنەکاریدا دابین دەکەن. لە کاتە هەستیار و قەیراناوییەکانیشدا سێلێبریتییەکان هەڕەشەیەک دەکەنە هەل بۆ بزواندنی هەستی هەژاران و خۆیەکی پێ دەردەخەن. لە کاتێکدا ورووژاندنی هەستی کۆمەڵگە لەلایەن سێلێبریتییەکان بە ناپسپۆڕانە، خراپه‌ی پتر دەبێت لە چاکە، بێ ئەوەی خۆیان بزانن.\nسێلێبریتەبازاڕی باشووری کوردستان\nبە درێژاییی مێژوو، کۆمەڵگەکان پڕن لە کەسایەتیی ژیری کاریگەر و کارسازی ڕەسەن. مێژووی فەرهەنگیی کوردیش لەو کەسایەتییانەی کەم تێدا نییە. ئێستایش بەشێک لە کەسایەتییە زانستی، سیاسی و فەرهەنگییه‌كانی کورد، بوونەتە ناوی نێوده‌وڵه‌تی. لە ڕووی کۆمەڵناسییه‌وه (Sociological)، ناسینی کەسایەتییەکان لە کۆندا لە ڕێگەی حیکایەتبێژ و نەقاڵان بڵاو دەکرایەوە، بەڵام بەگوێرەی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا و گەیه‌نەری گلۆبالیزەییدا بێژه‌ری ڕادیۆ و بێژەری تەلەڤزیۆن، کە جۆری مۆدێڕنی وێژەرانی کۆنن، ئەو دەورە دەگێڕن و ڕەوڕەوەی سۆشیاڵ میدیایش لەو ناوەدا بەتاو ڕەوتی گرتووە. جاران بەندبێژان بە خاوەن تۆمارگەیەکیان هەڵدەگوت تاکوو ناوبەدەریان بکات، بەڵام ئێستا بەهۆی تەکنەلۆژیای ڕاگەیاندن و تەکنیکی سۆشیاڵ میدیا ئەوانیش ئیشیان بە ستریۆ نەماوە. بەپێچەوانەی جاران، کە بێژەر و وێژەر ببوونە بڵندگۆی کەسانی مێژووساز، ئێستا بێژەران بوونەتە ئەکتەری سەرەکی و تەنانەت کاروباری سیاسەتیان دراوەتە دەست. بەوەیش ناوەستن و پێیان وایە دەبێ شاعیر و نووسەریش بن، کەچی زۆربەیان مەلەوانی ئەو بەحرە نین و لە یەک دێڕ و ڕستەدا هەڵەکانیان لە ڕاست زۆرترن. ئەم کەلتوورە هاوتەریبە وا دەکات کەسێکی کەمداهات، کە بۆ نانی شەو نیازمەندە، بەبێ ناسینی پێگەی چینی خۆی، کاڵای لۆکس و لاکچەری بە قەرز بکڕێت تاکوو خۆ هەڵمسێنێت. کابرای ئاسایی کە باجه‌ی پارەی وەسەریەک ناوە، دەستبڵاوییەکی ڕواڵەتساز و چاوبەستانە دەکات و وا دەزانێ شازادەی ڕۆمە و بە پارە خۆی بە سەرۆکی عەشیرەت دادەنێت. لەناو ئەم کەلتوورە نەخۆشەدا مەلایەکی زەینکۆڵ، کە تەنیا فیقهی خوێندووە و بە نانی ڕاتبانە و زەکاتی گوندییان ژیاوە، لە جیاتی ئەوەی بە ڕێگەی زانایاندا بڕوات، بە خۆ و بە شاقەلان، بۆ گەیشتنە دەسەڵات لە هیچ ناسڵەمێتەوە و خۆی بە خۆی دەڵێ شێخ. لە ڕاستیدا ئەم کەسانە لەبەر بەهرە و بەرهەم و کارەکانیان بەناوبانگ نەبوونە بەڵکوو کاریان خۆبەناوبانگکردنە بە هەر نرخێک.\nنەک هەر سێلێبریتییەکان، تەنانەت ئێستا کاریگەریی بێژەر و پەیامنێران لەسەر کۆمەڵگەی لاوان، پترە لەچاو کاریگەریی زانا و پسپۆڕان؛ لە کاتێکدا زۆربەی پەیوەندکار و وتەوەری کۆمەڵگەگەلی پێشنەکەوتوو تەنیا نەقاڵ و ڕاوین، نەک بونیادنەری دامەزراوەی داهێنەری هونەر. واتا لەو جۆرە کۆمەڵگە دواکەوتووانە دەنگی بێژەرێکی خاون قوڕگ و حەنجەرە و تۆنی تایبەت و نایاب، نابێتە دەنگی ئاهەنگینی تیتراژی فیلمێکی نۆستالژیک و پڕتاسەی لەبیرنەکراو؛ چونکە بێژەری بە شێوەیەکی گشتفریوی، بۆتە په‌یژه‌یه‌ك بۆ گەیشتن بە دەسەڵات و بوونە کاربه‌ده‌ستی سیاسی بە شێوەیەکی گۆج. ئەگەرچی نابێ ئەو چاوەڕوانییە لە میدیاکارێک هەبێت کە ببێتە سیمیاگەر، لە فەلسەفەی وێنەزمان و کارکردی زمان و ئەندێشەی ڤیتگنشتاین بزانێت یان لە وزەی تێرمۆدینامیکی وێنە و ئێنێرژیی میکانیکیی فڕێكوێنس تێ بگات، لانی کەم ئەو چاوەڕوانییە هەیە کە نابێ دەستووری زمان بشێوێنن و دەبێ ئاداب و جوگرافیای قسە پێ بزانن. جگە لەوەی زۆربەی بێژەران ئاستی هۆشمەندی و وێنەسازیی زەینییان لاوازە و توانای پڕژانە سەر پرسگەلی فەرهەنگی و خەڵکناسیشیان نییە، تەنانەت کەمتر گرنگی بە پێوەرەکانی وەک بڕ و برەو، بەرزی و بەرینایی، لەرین و ئاهەنگ، کێشداریی دەنگ و تەکنیکی بەیانیش دەدەن. زیاتر دیاربوون و لاساییکردنەوە و کۆمێدیکارییەکی تاڵ و خۆشیرینکردن بۆتە پیشەیان و، هەروەها کاری دادوەری، بەبێ هەبوونی عەقڵانییەت، بۆتە شانازیی زۆربەی بێژەران بەبێ ئەوەی نیسکێک لە یاسا بزانن. لەم دۆخەدا هیچ بەرهەمێکی ڕسکێنەری هونەری، کە میتۆدی ئەکتینگ (Acting) یان پێرفۆرمەنس (Performance)ێکی تێدایە، بە ئەندازەی وێژەر و بێژەرێک نرخی بۆ داناندرێت. زۆر لە کەسایەتییه زانستی، فەرهەنگی و هونەرییه‌كان، کە شانازیی گەلێکن و سنووری جیهانییان تێ پەڕاندووە، لەلایەن بێژەرانێکی پارەپەرەست هەوڵی شکاندنیان دراوە. ئەم گەوهەرە ئینیاگرامانەی (Enneagram of Personality) کە بە باسمەی میدیای کوردی هەوڵی سمینی کەسایەتییان دراوە، ئەگەر هەروا خەریک بن ئەوە بسەلمێنێن کە بوختانیان پێ کراوە، جگە لەوەی کاتی بەنرخیان بەفیڕۆ دەڕوات، لە هەموو حاڵەتێکدا هەندێک خەڵکی سادەبیر لێی بەگومان دەمێننەوە. ئەم ڕاگەیاندنانە لە جیاتی ئەوەی ببنە ئاوێنەی نموونەسازی فەرهەنگی و ناسێنەی کەسایەتیی شیاو، بوونەتە شکانگەی کەسانی پڕشکۆ و پڕشنگدار. جیاوازیی نەقاڵانی کۆن لەگەڵ زۆرێک لە بێژەرانی نوێ لەوەدایە کە، وێژەرانی جاران لە گەورەیی و ڕەسەنایەتی و فسوونی کەسایەتییە ئەفسانەیییە کاریگەرەکانی ناو داستان و چیرۆکان دەدوان، کەچی ئێستا بێژەرێک جگە لەوەی ئیرەیی بە کەسایەتیی ڕەسەن و زانا دەبات و وردی دەکات، خۆی بۆتە گوڵ قاسم و لە کەشی بێژەرسالاریدا "بەردی گرانتریشی پێ هەڵگیراوە." لە کاتێکدا سێلێبریتەگەلی ئاسۆیی و ئاسایی ناتوانن بە ئەندازەی زانایه‌کی ستوونی، قووڵ ببنەوە و مەکینەی مێژوو ببزوێنن و لە تۆفانی قەیراناندا ببنە فریادڕەس.\nهۆکاری مێژوویی و پێكهاته‌یی (Structure)ی سێلێبریتەسازی، لاوازبوونی ئاستی فەرهەنگیی کۆمەڵگەیە. لە ڕووی چەندێتییه‌وه هەمیشە ڕێژەی خەڵکی ئاسایی پترن لە زانایان و کەسی ئاساییش زیاتر گرێدراوی هەستە نەک لۆژیک و زانست. لەو بارەوە، بەشێکی خەڵک هێشتا نازانن کە ئایا سێلێبریتییەک بۆی هەیە دەم لە هەموو بابەتە پسپۆڕییەکان بدات یان نا؟ هۆی مرۆییی ئەم دیاردەیە، لاوازبوونی ئاستی زانستیی بەڕێوەبردنی فەرهەنگی و بەرنامەگەلی فێرکارییە کە نەبوونەتە کارخانەی بەرهەمهێنانی کەسانی بلیمەت. لەناو ئەم جۆرە سیستەمە پەروەردەیییانەدا بەشێکی زۆری هونەرپیشە، زانا، وەرزشکار و ڕۆژنامەوانی ڕەسەنیش، کە پێویستە ببنە نموونە، لەبیر دەکرێن یان تەنیا برەندسازییان لێ دەکرێت و دەکرێنە مانکه‌نی ڕیکلام بۆ مەبەستی پارەدۆشین لە گەل. هۆکاری دیکە ئەوەیە، هەندێک بەرپرس و بژاردەی سیاسی، کە ڕەنگە جیاوازیی نێوان ماژەلان (دەریاوانی پورتوگالی) و بێژەرانیش نەزانن، لە جیاتی سوودوەرگرتن لە کەسانی پسپۆڕ و بەڵێندار، سەرنجیان بۆ لای ئەو بێژەر و شێوەهونەرمەندە شیرینکارانە دەچێت کە ئاستیان لاوازە.\nئەم جۆرە بەرپرسانە کاتێک دەبینن بێژەرێک بەنی قسەی لێ ناپسێت و بە هەناسەیەک، بەبێ پاراستنی زریزە و نەزمی ئاخاوتن و ناسینی پەیکەرەی زمانی، ڕستان سواری سەر یەک دەکات و مەلائاسا و نائه‌کادیمییانە لەو لقە باز دەداتە لقێکی دیکەی داری وتە، پێیان وایە ئەو بێژەرە زۆر زیخ و زانایە و کاری گرانی سیاسەتی پێ دەسپێردرێت. جاری وایە بێژەرێک، نەک لەبەر ئاخێوەربوونی، بەڵکوو لەبەر خەمڵاوبوونی خۆشەویست دەبێت و دواتر دێتە ناو بازنەی سیاسی بەبێ ئەوەی ئەزموون و زانستێکی وەهای هەبێت و تەنانەت ئاستی هۆشی بایی ئەوەندە بێت کە بزانێت ئەسبی شەترەنج چۆن لە خاڵی ئەلف دەچێتە خاڵی بێ. ئەم کارەی ئەو جۆرە بەرپرسانە وەک ئەوە وایە زینی زێڕ لە ئەسپی کوێر بنێی. لەگەڵ ئەوەیشدا دیاردەی سێلێبریتەسالاری کاتییە و ڕێک وەک ئەو سەردەمە وایە کە تازە ئۆتۆمبێل دەهاتە ناو وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناڤین؛ هەر کەسێک شۆفێری شا، شێخ، خان، حاکم یان بەرپرسێک با، جۆرە فیزێکی هەبوو و وای دەزانی ئەندازیاری فیزیکە. لە ئێستادا زۆر لە هونەرمەندشێوە و پەیامنێرانیش وەک شۆفێرەکانی کۆن دەوریان هەیە؛ زۆر لە بەرپرسان و بەڕێوەبەرانی ڕاگەیاندنەکان، چونکە خۆیان بە پەیژەی میدیاکاریدا سەر کەوتوون و زانستی پەیوەندیی میدیا و زانستی فەرهەنگی سیاسی و سیاسەتی فەرهەنگییان کزە، وا دەزانن بێژەرێک شۆفێری چاکە و سۆکانی سیاسەتی دەدەنە دەست.\nلە وڵاتێکی دواکەوتوودا کە هزری نیچە نەناسرابێت و بۆچوونی ئەو لەبارەی ئاستی زانستیی ڕۆژنامەنووسان نەزاندرابێت، ئەوا ڕۆژنامەنووس و میدیاکارێک، کە لەناو جۆگەیەکدا دەخنکێت دەنێردرێتە ناو دەریای سیاسەت. ئەمە لە کاتێکدایە کە ڕاگەیاندن وەک خانەوادە، قوتابخانە، گرووپی هەڤاڵان و... گەیه‌نەری گرنگن بۆ فەرهەنگسازی و کانگەی ئاگاییدەرین. وڵاتانی پێشکەوتوو، تەنانەت دامەزراوە نێودەوڵەتییەکانیش، وێڕای ئاراستەکردنیان، کەڵکی ئەرێنی و مرۆڤدۆستانە لە سێلێبریتییەکان وەردەگرن. لەگەڵ ئەوەیشدا ڕەخنەیان لێ گیراوە و ئەم کارە بە نیشانەی ناکاریی ئەم دامەزراوانە لە قەڵەم دراوە. تەنانەت ئەو وڵاتە دواکەوتووانەی کە ڕوانگەی کۆمەڵناسییان باشترە، لەچاو وڵاتانی چەقیو بە پلەیەک باشترن؛ لانی کەم ئەوان هەوڵ دەدەن کەڵكی مەبەستدار لە سێلێبریتەی ڕچەشکێن وەرگرن و بیانکەنە ئەستێرەی درۆیین و بۆ ئامانجێکی کورت و کاتی هەوڵ دەدەن پۆبلیکیان بکەن. بەڵام لە وڵاتانی چەقیو ئەو سوودەیش لەو کەسانە وەرناگرن؛ بەڵکوو مینبەردار، هونەرمەند، پەیامنێر و بێژەرانێک دەبنە ئەکتەری سیاسیی ساویلکە و وڵاتێک بەرەو تراویلکە دەبەن.\nئەگەرچی دیاردەی سێلێبریتەپەروەری کاتییە، بەڵام لێکەوتەی نەرێنیی درێژمەودای لێ دەکەوێتەوە. بۆ وێنە، جگە لەوەی ڕۆژنامەنووس، هونەرمەند، وەرزشوان و بێژه‌ری باش له کاری خۆیان دوور دەخرێنەوە و پسپۆرییه‌کی دیکه‌یان پێ وێران دەکرێت، لەم جۆرە کەشە ژەهرییەدا گەنجانی شایستە و لێزان تووشی پەرێشانی و ڕەنجی دەروونی و نائومێدی دەبن و ماندوو دەبن لە بیرکردنەوە و دواجار بەهۆی خەمۆکییه‌وه کوالیتیی بەرهەمیان دادەبەزێت. هەروەها، نەشیاوانی باڵادەستیش لەبەر لەخۆباییبوون نابینا دەبن. بەهۆی ئەوەی کە ناوبانگ تایبەتمەندیی سەرەکیی فەرهەنگی سیاسیی مۆدێرنە (Street, 2004: 130)، لە کۆمەڵگە کاستییەکاندا ئەم کارە دەبێتە هۆی شێوانی فەرهەنگ و دروستبوونی کۆمەڵگەی سێلێبریتیزە و مۆدگەرا. لاوی کەم ئەزموون، کە لەناو سیستەمێکی لاوازی خوێندن و پەروەردەدا بەژن هەڵدەدات، وا دەزانێت گەورەترین کەسایەتی ئەوەیە ببیە سلێبریتییەکی کەشخەی هێرشبەر و کلیپکار. ئیتر ئەو لاوە بۆ ئەوە کار ناکات زانستی ئابووری فێر بێت، بەڵکوو هەوڵ دەدات بە قسەیەکی نازانستیانە ناوبانگێکی فەیکی چینی (کەلوپەلی ساختەی چینی) بۆ خۆی بتاشێ و خۆشحاڵ بێت. هەر ئەو کەسە دوای ئەوەی بە پەیژەی پرۆمۆتدا (Promote) سەر کەوت، ئەوکات بە نانێکی زیاتر ڕوانگە حزبییەکەیشی دەگۆڕێت و دواجار لە تەرازووی خۆیدا مرۆڤایەتی دەکاتە شمەکێکی هەرزان. ئەوان ئەگەر لەو ڕێگەیەوە نەگەنە پۆستێک، ئەوجار پۆزی ئۆپۆزیسیۆن بەرز دەکەنەوە. هەندێکیشیان تەنیا بۆ ئەوەی بگەنە ناوبانگێکی باهێن لەناو میدیا خوارترەکاندا، بە لۆبی و سپۆنسەری جۆراوجۆری مارکێتینگ دەبنە ڕیکلامکار.\nلەناو ئەم چواردیوارە بێبان و بنەدا، ڕکابەری بۆ بوونە سۆپەرستاری بێڕیشە، ڕەو دەگرێت و دواجار هەرچی ئەڵماسە دەکەوێتە ژێر خۆڵی بێهیوایی. لە ئاکامدا وڵاتانی پێشکەوتوو دەبنە ڕاکێشەری بژاردەی ڕەسەن و ژیر، وڵاتانی دواکەوتوویش دەبنە ستێجی مۆدێلینگ. لە کەشی بتسازی لە سێلێبریتییە ناڕەسەنەکان گەنجانی نەگەییو پێیان وایە کەسانی کاڵایییانە بەرزەمرۆڤن و ئیتر ئەم باوەڕە لەناو سەری ئەواندا بەسەختی دەسڕێتەوە؛ چونکە جگە لە گۆڕاوەی میراتی و جیناتی، گۆڕاوی کەشیش کاریگەریی لەسەر باوەڕی گەنج هەیە. بەتایبەتی لەم سەردەمەدا کە سەرچاوەکانی پەروەردە زیاترن لەچاو سەردەمی پێش بەجیهانیبوون، واتا، سێلێبریتەکانیش بوونەتە سەرچاوەی کاریگەر لەسەر ڕەفتاری گەنجان (کوچکزایی، 1397: 104)؛ ئەم نموونەسازییە نەرێنییە مەترسیی فرەی پێوەیە و ڕکابەرایەتی بۆ بوون بە کەسی ناڕەسەن هەراوتر دەبێت. ئەم بیرکردنەوە کووڕە دەبێتە هۆی ڕەوگرتنی پتری هەستی گێڵتی پلێژەر (Guilty Pleasure). گێڵتی پلێژەر واتا گوناهێکی خۆش؛ بۆ وێنە، کەسێکی پارادۆکسیکال بە حەزەوە گوێ دەداتە گۆرانییەک کە هیچ جوانییەکی هونەریی دڵنشین و واتاییی تێدا نییە؛ ئەگەر بشزانێت کەسێک ئاگای لێیە، بەپەلە دەنگی کەم دەکات بۆ ئەوەی کەم نەهێنێت؛ ئەو جۆرە گۆرانییە گێڵتی پلێژەری ئەو کەسەیە. (نصرالهی، 1398) هەندێک لایەنی سیاسییش بە تەکنیکی گەلفریواندن کەڵکی کاتی و ئاوەژوو لە گێڵتی پلێژەرەکان وەردەگرن.\nزۆر سێلێبریتە و بورجی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان هەن کە گێڵتی پلێژەری زیاتریان هەیە لەچاو شارەزایانی هونەروەری پڕجەوهەر؛ تەنانەت زۆر لە سیاسییەکانیش هەواداری ئەو جۆرە کەسانەن و میدیا و مەیدانیان دەدەنێ بەبێ ئەوەی ئاسۆ و دوورەدیمەنی داهاتوو و لێکەوتی فەرهەنگی لەسەر گەنجان بە چاوێکی کۆمەڵناسانە و دەروونناسانە ببینن. لە کاتێکدا، تەمەنی نەوجەوانی کاتێکە کە گەنج بە دوای کێیەتی و ناسنامه‌سازی کەوتووە، بەبێ ئەوەی بناغەی زانیاری و ناسینی پتەوی هەبێت. لەو تەمەنەدا گەنج زیاتر خەریکی نموونەوەرگرتنە لە دەوروبەر. بەڵام لە کۆمەڵگەی گێڵتی پلێژەریدا گەیشتن بە سۆپەرستاری نەرێنی و ئەستێرەی ناڕەسەن، دەبێتە گەنجینە و ئاواتی گەنجان. بە واتایەک زۆربەی لاوانی بێئامانج حەز ناکەن ببنە کەسایەتیی زانستی، بەڵکوو دەیانەوێ ببنە سەرتۆپی ئینستاگرام و ئاواتیان ئەوەیە ناو و وێنەیان بچێتە سەر پلاکارد و بیلبۆردی شەقامەکان و لەوێوە بکەونە بەر چاوان. لە ڕووی دەروونناسی، تەمەنی گەنجی سەردەمێکی سەختە؛ لەو سەردەمەدا جگە لە گۆڕانی دەروونی و ئێپی جێنیک (epigenetic principle of maturation) (کوچکزایی، 1397: 109) گۆڕانی بنەڕەتی لە سیستەمی بیۆکیمیایی (Biochemistry)ی مێشکیشدا ڕوو دەدات.\nئەم قۆناغە کاتی هەیەجان، هەڵچوون و دەرکەوتنی نەخۆشییە دەروونییەکانە؛ کاتی بەدواداگەڕانە بۆ ناسنامه‌ی کەسی و هەڵبژاردنی شێوازی ژیان. لەو قۆناغەی ژیاندا، ئەگەر بناوانی نمۆی گەنج زانستییانە هەڵبەسترابێت، دەتوانێت پێناسەیەکی چوارچێوەدار لە خۆی و نموونە هەڵبژێردراوەکانی بکات و بگاتە ئاستی بەرزی مرۆڤایەتی. بەڵام ئەگەر ئەو بەستێنە لەبار نەبوو، گەنج خۆی لێ ون دەبێت و دەکەوێتە ناو وێرانەی پووچستان و لە ئاکامدا تووشی قەیرانی ناسنامه دەبێت و نموونەی کەسایەتیی نەرێنی و نزم دەبێتە خۆشترین هیوای ژیانی. ئیتر ئەو کەسە سوودێکی بۆ خۆی و دەوروبەری نابێت و بەرێکی هونەری، زانستی و کۆمەڵایەتییش نادات؛ بەڵکوو تەنیا دەیەوێ، بە هەر نرخێک، بگاتە نان و ناوێک. ئەو جۆرە گەنجە دڵناسکە زوو زیز دەبێت؛ بیری قووڵایییەکی نییە و ئەگەر بەڕواڵەت پەڕتووکێکیش بخوێنێتەوە وەک پەڕ و تووک بە هەوادا دەڕوات و ناچێتە ناو کەللـەی! دواتر هەوڵ دەدات بڕوانامەیەکی زانکۆیی، بۆ دانانی پێشگری دال و دکتۆر بە ناوەکەی، پەیدا بکات و ئیتر دەبێتە سەفسەتەکار و یاری بەو چەند وشەیە دەکات کە بیستوویەتی بەبێ ئەوەی ماکە و دەزگه‌ی چەمکێک بزانێت. ئەو کەسانە زوو خۆریان ئاوا دەبێت؛ ئیتر ئەوکات تووشی نەخۆشیی دەروونی دەبن و ئیرەیی و حەسادەت کاری خراپتریان پێ دەکات. بەوەیش ناوەستن؛ هەوڵ دەدەن بێهیوایی لەناو لاواندا بڵاو بکەنەوە.\nئەگەرچی هەندێک لە سێلێبریتییەکان ڕۆڵی ئەرێنییان لە فەرهەنگسازی و پێشهاتە سیاسییەکان بینیوە و لە کاری خۆیشیاندا سەرکەوتوو بوونە؛ بۆ وێنە، زۆر لە هونەرمەندانی ڕەسەنیش بوونەتە جەمسەری ڕێز و بەرهەمێنی مانا، نموونە و نۆڕم؛ هەروەها ڕۆژنامەنووسی تیژبین و زیرەک هەن کە خزمەتیان کردووە؛ مەلای زانا و گرانی وا هەیە کە بەشارەزایی لە عیلمی کەلام، حیکمەت، فەلسەفە، زانستگەلی پۆزیتیڤیستی و مۆدێرن نیگایەکی بەرینی بۆ پێشکەوتن و ڕەهایی لە سندم و سەندرۆمی دۆگماتیزم هەیە؛ بەڵام هەر ئەم ڕێگەیانە بوونەتە هۆی ڕاکێشانی کەسانی هەڵپەرست، تاکوو هونەر، میدیا و مینبەر بێننە خزمەت ناوی خۆیان. دەسەڵاتدارانیش بەبێ ئەوەی نیگەرانی بەشی فەرهەنگی سیاسی بن، بۆ ئامانجێکی کاتی کەڵکی نەرێنی لەو سێلێبریتییانە وەردەگرن. نموونەسازی لەو جۆرە سێلێبریتییانە، کە لە میدیاکاندا بۆتە دیاردەیەکی باو، ژەهرێکە دەدرێتە نەوەی داهاتوو و لە ئاییندەدا زیانەکەی وەدەر دەکەوێت. هەر ئێستایش کاتێک سێلێبریتییەکی باشوور لەگەڵ نموونەی زانستکاری وڵاتێکی دیکەی جیهانی سێیەم دەکەونە بەرانبەر یەکتر، ئاست و مەودای جیاوازییەکانیان زۆرە. بە زمانێکی دیکە، ئەگەر سۆپەرستارێکی لاڕێ، کە کیسەڵانی دەڕوات و مەیدانی مامزی پێ دراوە، بچێتە وڵاتێکی پێشکەوتوو، قەت ناگاتە پێگە و پیشەیەکی جێی شانازی. لێرەدا بە نیگای زیانناسانە پێشنیاری دروست ئەوەیە کە پێویستە دامەزراوەگەلی پەیوەندیدار، بە ڕوانین لە پێناسەکانی جیهانی سێیەم، لە جیاتی بەرنامەی کورتمەودای "بێستانی"، بیر لە سیاسەتی ستراتیژی و درێژمەودای وەک "باغداری"ی فەرهەنگی بکەنەوە بۆ ئەوەی ئامانجی گۆڕینی فەرهەنگی سیاسی بێتە بەر. پێویستە سەرچاوەکانی پەروەردە بە زانستی سیاسی، کۆمەڵناسی، دەروونناسی کاری فەرهەنگسازی بکەن و، هەروەها بە فامێکی سیاسی و دیدگەی ناسنامه‌سازانە، بە ئامرازی زانستی مێژوو و فەلسەفە، بەرنامەڕێژی بۆ ڕاگەیاندنەکان بکەن.\nامامقلی، مهدی (1398)، سلبریتیها مغزهای کوچک، جیبهای بزرگ، تهران: کیهان.\nدەصوفیانی، اعظم (1398)، مرجعیت سلبریتیها در مسائل اجتماعی؛ با تأکید بر فرصتها و تهدیدها در فضای مجازی، تهران: فصلنامه مطالعات ڕسانههای جدید، شمارە 5.\nشریعتی، محمدتقی (2020)، خوشگذرانی سلبریتیها در سیاست، باشگاه اندیشه، https://bashgah.net.\nعلیخواه، فردین (1400)، سیاست، سلبریتی، سطحی شدن، https://www.khabaronline.ir.\nکشمور، الیاس (1395)، فرهنگ شهرت، ترجمه احسان شاەقاسمی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.\nکهرزادە، یاسر (1397)، دیپلماسی سلبریتی و جذابیت و سادەسازی سیاست بین الملل در ادراک عامە، فصلنامە تحقیقات سیاسی بین الملل، شماره 37.\nکوچکزایی، مصطفی، مجیدرضا فیضیان، محمدحسین شاەآبادی (1397)، بررسی سلبریتی سازی در رسانه و بحران هویت نوجوان در جامعه، فصلنامه جامعه، فرهنگ و رسانە، شماره 29.\nنصرالهی، صوفیا (1398)، لذت گناەآلود؛ از جوجو مویز تا جین آستین روی پرده سینما، www.digikala.com.\nهاشمی، شهناز، مهدی سلطانی فر، علی گرانمایەپور (1399)، خلاقیت سلبریتیها در اینستاگرام بر فرایند سیاست گذاری عمومی، فصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، شماره 4.


Ku-Iran Briefing – Human Rights Violation by IRGC – نقض حقوق بشر توسط سپاه پاسداران محەممەدسدیق کەبوودوەند پاش شەش ساڵ زیندان، ٤ رۆژ مورەخەسیی پێدرا - Ku-Iran Briefing - Human Rights Violation by IRGC - نقض حقوق بشر توسط سپاه پاسداران\nکوردپا: محەممەدسدیق کەبوودوەند، سەرۆکی رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان و چالاکی مافی مرۆڤ، پاش ٦ ساڵ لە دەستبسەری سەرەنجام ٤ رۆژ مورەخەسیی پێدرا.\nبەپێی هەواڵی رێکخراوی بەرگری لە مافی مرۆڤی کوردستان کە بۆ ئاژانسی کوردپا نێردراوە، شەوی رابردوو محەممەسدیق کەبوودوەند بە دانانی بارمتەی ٧٠٠ ملیۆن تمەن لە زیندانی ئێوین و بە شێوەی کاتی بۆ ماوەی ٤ رۆژ مورەخەسیی پێدرا و گەڕایەوە ناو بنەماڵەکەی.\nرێكەوتی ٢٣ بانەمەڕی ئەمساڵ محەممەدسدیق كەبوودوەند لە ناڕەزایەتی بە دۆخی نالەباری خۆی و ئیزن نەدان بە مورەخەسی بۆ دیتنی منداڵە نەخۆشەكەی، دەستی دایە مانگرتن كە دوای چوار رۆژ و لەسەر داوای لێپرسراوانی زیندان و دادستانی تاران كە رایانگەیاندبوو ئەگەر بێت و مانگرتنەكەی بشكێنێت، داخوازییەكانی جێبەجێ دەكەن مانگرتنەکەی شکاند.\nكەبوودوەند بۆ ماوەی یەك حەفتە بە شێوەی كاتی مانگرتنكەی شكاند و پاش جێبەجێ‌نەكردنی بەڵێنییەكان، دیسان رێکەوتی ٨ی جۆزەردان دەستی دایەوە مانگرتن.\nمحەممەدسدیق كەبوودوەند، چالاكی مافی مرۆڤ، رۆژنامەنووس و دامەزرێنەری رێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان، لە رێكەوتی ١٠ی پووشپەڕی ساڵی ١٣٨٦ەوە دەستبەسەر بووە و لە دادگای ئینقلابی تاران بە تاوانی هەوڵدان بەدژی تەناهیی نەتەوەیی لە رێگای دامەزران و بەڕێوەبردنی رێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان بە ١٠ ساڵ زیندان و بەهۆی تەبلیغ بەدژی حکومەتی ئیسلامی ئێران لە رێگای پێوەندی لەگەڵ رێكخراوە نێودەوڵەتییەكان و پێوەندی لەگەڵ كووفی عەنان و راگەیەنە گشتییەكان بە یەك ساڵ زیندان و سەرجەم بە ١١ ساڵ مەحكووم كرابوو كەلە دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای تاراندا حوكمەكەی كراوەتە ١٠ ساڵ زیندان.\nرێکەوتتی ٣١ی پووشپەڕی ئەمساڵ كۆمەڵەی مافی مرۆڤی كوردستانی ئێران ـ ژنێڤ لە نامەیەكدا بە فەرمی كاندیداتۆریی محەممەدسدیق كەبوودوەندی بۆ وەرگرتنی خەڵاتی “مارتین ئیناڵس” بۆ تێكۆشەرانی بواری مافی مرۆڤ بۆ ساڵی 2013 راگەیاند.\nكەبوودوەند بەهۆی ٧ مانگ راگیران لە ژووری تاكەكەسی و دۆخی نالەباری زیندان، تووشی نەخۆشییەكانی ریە، گورچیلە و پێست بووە و تەنانەت تووشی سەكتەی مێشكیی كەم هێز بووە.\nمه‌نسوور حه‌قیقه‌ت پوور تیرۆریست و ئه‌ندامی سوپای پاسداران هاووڵاتیەکی کورد بە تەقەی هێزە ئینتزامییەکان کوژرا


هەر هاووڵاتییەک ئەندامێکی جەستەی بفرۆشێت 7 بۆ 10 ساڵ زیندانی دەکرێت\nحكومەتی توركیا ترسی لە زیادبوونی ژمارەی كورد هەیە\nهەواڵ / کوردستان :: 13/04/2019 :: 29486 جار بینراوە\nئه‌و بانده‌ى به‌ناوى ئاسایشه‌وه هه‌ڵیانده‌كوتایه سه‌ر هاووڵاتیان حوكمدران\nكه‌مپینێك له‌سه‌ر دۆسیه‌ى ده‌ستدرێژى كردنه‌سه‌ر منداڵه‌كه‌ى هه‌ولێر پێكده‌هێنرێت\n"ئه‌وانه‌ی بڕیاری له‌سێداره‌دانیان هه‌یە به‌هیچ جۆرێك ئازاد ناكرێن"\nکوردستانی :: 7 رۆژ پێش ئێستا\nپەرلەمانی كوردستان بەیاسای ژمارە 1ی ساڵی 2018، بەخشین و چاندنی ئەندامەكانی لەشی مرۆڤی دیاریكردوە كە نابێت بازرگانی پێوەبكرێت و سزاشی بۆ داناون.\nئەبوبەكر بورهان، پارێزەر بەدواڕۆژی راگەیاند: لەماددەی سێیەم بڕگەی یەكەمی یاساكەدا هاتووە كە ناكرێت هەر ئەندامێك یان بەشێك لەئەندامێك یان شانەیەك لەجەستەی مرۆڤێكی زیندوو بگوازرێتەوە بەمەبەستی چاندنی لەجەستەی مرۆڤێكی دیكە، تەنیا لەحاڵەتی زەروریەت نەبێت كە پێویست بكات بۆ پارێزگاریكردن لەژیانی كەسی وەرگر یان چارەسەركردنی لەنەخۆشییەكی كوشندە، بەو مەرجەی گواستنەوەكە تاكە ئامراز بێت بۆ بەرەنگاربونەوەی ئەم زەرورەتە و گواستنەوەش نەبێتەهۆی ئەوەی كەسی بەخشەر تووشی مەترسییەكی گەورە بێت لەسەر ژیانی یان لەسەر تەندروستی.\nناوبراو روونیكردەوە: لەبڕگەی دووەمیشدا هاتووە، چاندنی رژێنەكانی زاوزێ، بەش و شانە و خانەكانی قەدەغە دەكرێت، هەروەها لەماددەی چوارەمیشدا ئاماژە بەوەكراوە كە نابێت گواستنەوەی هەر ئەندامێك یان بەشێك لەئەندام یان شانەیەك لەجەستەی مرۆڤێكی زیندوو بۆ چاندنی لەجەستەی مرۆڤێكی دیكە ئەنجام بدرێت، تەنیا بەبەخشین نەبێت.\nوەك ئەو پارێزەرە روونیكردەوە: ماددەی پێنجەم بڕگەی یەكەمیش هاتووە، پێویستە بەخشینەكە لەویستێكی ئازاد و جێگیركراو بەنووسراوێكی رەسمی سەرچاوەی گرتبێت ئەویش بەشێوەیەك كە پەیڕەو و رێنماییەكانی ئەم یاسایە دیاری دەكەن، هەروەها جگە لەنەشتەرگەری چاندنی مۆخی ئێسك، بەخشین لەكەسانی نالێهاتە و كەم لێهاتە قبوڵ ناكرێت هەتا ئەگەر دایك و باوكیشی یان ئەوەی لەڕووی یاساییەوە نوێنەرایەتی دەكات رەزامەندی لەسەر بدەن.\nبۆ سزاكانیشی بازرگانیكردن بەئەندامانی جەستە و لەنێویاندا گورچیلە، ئەبوبەكر بورهان دەڵێت: "هەر كەسێك ئەندامێكی مرۆیی یان بەشێكی بەمەبەستی چاندن بەپێچەوانەی حوكمێك لەحوكمەكانی ماددەكانی (3.4.5)ی ئەم یاسایە بگوازێتەوە، ئەوا سزا دەدرێت بەزیندانیی لە 7 ساڵ زیاتر نەبێت و پێبژاردنێك كە لە 10 ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە 20 ملیۆن دینار زیاتر نەبێت".\nوتیشی: "ئەگەر ئەو كارەی لەبڕگەی پێشوو ئاماژەی پێكراوە ببێتەهۆی مردنی كەسی بەخشەر، ئەوا سزاكە دەبێتە زیندانیكردنێك بۆ ماوەیەك زیاتر نەبێت لە 10 ساڵ و پێبژاردنێك لە 30 ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە 50 ملیۆن دینار زیاتر نەبێت".\nدهۆك: كۆمه‌كا گه‌نجان دێ به‌رنگارى كه‌رسته‌یێن بێهۆشكه‌ر بن\nمتمانه به‌م بورجانه مه‌كه


کۆنفرانسک لەبارەی “کورد لە گۆڕانکارییەکانی ئایندەی ناوچەکە” بەڕێوەدەچێت – کوردی – RojNews.News\nکۆنفرانسک لەبارەی “کورد لە گۆڕانکارییەکانی ئایندەی ناوچەکە” بەڕێوەدەچێت\n28/02/2020 - 10:54:50 pm\nهەینی, 27 يول 2018 – 08:15 ڕۆژنیوز – سلێمانی\nسبەینێ شەممە، بەرواری ٢٨/٧/٢٠١٨ ئەکادیمیای سیاسەت و هزری دیموکراسی سێیەمین کۆنفرانسی خۆی لە هۆڵی ڕیستۆرانتی داوا لە شاری سلێمانی ئەنجام دەدات، کە بڕیار وایە کۆنفرانسەکە یەک ڕۆژ بخایەنێت.\nلە کۆنفرانسەکەدا ١٥٠ میوانی ناوخۆی کوردستان ئامادە دەبن، ئامانجی کۆنفرانسەکە باسکردنی کێشەکانی هەرێمی کوردستان و پارچەکانی دیکەی کوردستان و خستنەڕووی ڕێگەچارەییەکانە، ئەکادیمیاکە هەموو پارتەکانی هەرێمی کوردستان و بەشێک لە پارچەکانی دیکەی کوردستانی بۆ کۆنفرانسەکە بانگهێشت کردووە.\nلە کۆنفرانسەکەدا سێ پانێل پێشکەش دەکرێن، لە پانلی یەکەمدا سێ باس پێشکەش دەکرێن، باسی یەکەم لەلایەن دکتۆر فاروق ڕەفیق پێشکەش دەکرێت، لەژێر ناونیشانی “ئەفسانەی نیشتیمان”. باسی دووەم لەلایەن دکتۆر کاردۆ محەمەد پێشکەش دەکرێت لە ژێر ناونیشانی “پێگەی سەربازیی هەرێم لەدوای دروستبوونی حەشدی شەعبی”. باسی سێیەم لەلایەن هاوژینی مەلا ئەمین پێشکەش دەکرێت لەژێر ناونیشانی “ئەزمونی سیاسی باشووری کوردستان لە شکستەوە بۆ هەرەس”.\nلە پانێلی دووەمدا سێ باش پێشکەش دەکرێن، کە بریتین لە باسی “کورد لە سیستمی نوێی جیهاندا” لەلایەن دکتۆر کامەران مەنتک پێشکەش دەکرێت، هەروەها ڤیان محەمەد فەرەج، باسی دووەم پێشکەش دەکات لەژێر ناونیشانی “پڕۆژەی گاپ، ئاو بە خاک و نەوت و کورد”. باسی سێیەمیش لەلایەن مەسعود عەبدولخالق-وە پێشکەش دەکرێت لەژێر ناونیشانی “چارەنووسی کورد لە پڕۆژەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا”.\nبە هەمان شێوەی پانێلەکانی دیکە، لە پانێڵی سێیەمیش سێ باس پێشکەش دەکرێن، باسی یەکەم لەلایەن سەرحەت ڤارتۆ، وتەبێژی کۆما جڤاکێن کوردستان- کەجەکە، پێشکەش دەکرێت لەژێر ناونیشانی “سیاسەتی تورکیا لە بەرامبەر باشووری کوردستان” دواتر ئەبوبەکر عەلی باسی دووەم پێشکەش دەکات بە ناونیشانی “پێواژۆی ئاشتی و چارەسەری مەسەلەی کورد لە تورکیا لەنێوان دەرفەتە لەدەستچووەکان و چانسەکانی ئایندە’. هەروەها فوئاد محەمەد، کۆتا باسی کۆنفرانسەکە پێشکەش دەکات لەبارەی “ڕەوشی سیاسی ئێران لەپاش هاتنەدەرەوەی ئەمریکا لە ڕێککەوتنی ناوەکی، باندۆری لەسەر خەباتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان”.\nلەدوای تەواوبوونی پانێلی سێیەم و گفتوگۆی بەشداربووان، ئەنجامی کۆنفرانسەکە گەڵاڵە دەکرێت و لەلایەن لیژنەی ئامادەکاری کۆنفرانسەکەوە بۆ ڕای گشتی دەخوێندرێتەوە.\nئاکادیمیای سیاسەت و هزری دیموکراسی ئەکادیمیایەکی سیاسیی فکرییە و بایەخ بە بیر و هزری دیموکراسی دەدات لە هەرێمی کوردستان، ئەکادیمیاکە لە ساڵی ٢٠١٥ دامەزراوە و ئەوە سێیەمین کۆنفرانسە کە ئەنجامی دەدات.\nلەگەڵ نزیکبوونەوەى هەڵبژاردن ناکۆکییەکان لە هەرێم توند دەبنەوە\nبۆردوومان و تۆپباران ژیانی لە ڕەوەندەکانی لۆلان تێکداوە\nكۆنگرەی ستار داوای دانپێدانان بە خۆبەڕێوەبەریی شەنگال دەكات\nلە سلێمانی یادی جینۆسایدی سێی ئابی ٢٠١٤ی ئێزیدییەکان بەڕێوەچوو\nشەنگال ڕێپێوانی لە دژی كۆمەڵكوژیی سێی ئاب كرد\nڕێکخراوەکانی ئەنفال لە گەرمیان یادی كۆمەڵكوژیی سێی ئابیان كردەوە\nپادێ لە سلێمانی یادی کۆمەڵکوژیی شەنگالی کردەوە\nدەوڵەتی تورك و چەتەكانی ناوچەكانی شەرا تۆپباران دەكەن


كەناڵی K24: مەكگۆرك لەرازیكردنی سەركردەكانی كورد شكستیهێنا\n16/09/2017 1143 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nكەناڵی K24 بڵاویكردەوە، كە برێت مەكگۆرك، نوێنەری سەرۆكی ئەمریكا لەهاوپەیمانی نێودەوڵەتی شەڕی دژی داعش، لەهەوڵەكانی بۆ رازیكردنی سەركردەكانی كورد بۆ دواخستنی ریفراندۆمی سەربەخۆیی كوردستان، كە بڕیارە لە 25/9/2017 ئەنجامبدرێت "شكستیهیناوە".\nكەناڵەكە لەراپۆرتێكدا بڵاویكردووەتەوە، كە دەركردنی بەیاننامەكەی كۆشكی سپی رۆژی هەینی پاش ئەوەی پەرلەمانی كوردستان، ئەنجامدانی ریفراندۆمەكەی پەسەندكرد، بەهۆی ئەوەوە بووە، كە برێت مەكگۆرگ نەیتوانیوە سەركردەكانی كورد بەدواخستنی ریفراندۆم رازیبكات‌و لەهەوڵەكانی "شكستیهێناوە".\nكەناڵەكە ئەوەشی بڵاوكردووەتەوە، بەو هۆیەوە كۆشكی سپی داوایكردووە هەرێمی كوردستان پلانی ئەنجامدانی ریفراندۆمی سەربەخۆیی كوردستان دوابخات، چونكە بەبۆچوونی ئەوان "دەبێتە هۆی درووستبوونی لەمپەر لەبەردەم شەڕی دژی داعشدا".\nلەبەیاننامەكەی كۆشكی سپی ئەوەش هاتووە، "ئەمریكا داوا لەھەرێمی كوردستان دەكات بۆ چارەسەكردنی كێشەكان دەست بە دیالۆگی جددی لەگەڵ بەغدا بكات و ئەمریكاش ئامادەیی خۆی دەربڕیوە هاوكاری هەردوولا بكات بۆ ئەنجامدانی ئەو گفتوگۆیانە".\nبرێت مەكگۆڕك لەرۆژی پێنج شەممە دەستی بەچەند هەوڵێك كرد بۆ ئەوەی سەركردایەتی سیاسی كورد رازی بكات بەدواخستنی ریفراندۆمی هەرێم، بۆ ئەوەش لەگەڵ مەسعود بارزانی‌و بەشێك لەلایەنە سیاسییەكانی تر كۆبووەوە.\nلەو بارەوە مەسعوود بارزانی، رۆژی هەینی پێش كۆبوونەوەكەی پەرلەمانی كوردستان، لەكۆبوونەوەیەكی جەماوەریدا لە شارۆچكەی ئامێدی، كە بۆ پاڵپشتیكردنی ریفراندۆم سازكرابوو وتی: "بەهیچ شێوەیەك ریفراندۆم دواناخەین‌و مادام ئەوانەی داوای دواخستنی دەكەن رێز لەپرەنسیپەكانیان ناگرن‌و ئەوانەی بانگەشەی مافی مرۆڤ و دیموكراسیەت دەكەن ریز لە قوربانیانی خەڵكی كوردستان ناگرن، ئێمەیش لەرۆژی دیاریكراودا ریفراندۆم ئەنجام دەدەین و حیساب بۆ قسەی هیچ كەسێك ناكەین".\nمەسعود بارزانی وتیشی: "تا ئیستا ئەو بەدیلە نەگەیشتووەتە دەستمان تا ریفراندۆم دوابخەین و داوای لە خەڵكی كوردستان كرد، گوێ بەقسە و لێدوانی میدیاكان نەدەن و لە رۆژی 25/9/2017 بچنە سەر سندوقەكان".


لە سەر شەقامێکی سەرەکی نیویۆرک، سواڵکەرێک لەسەر پارچە مقەبایەک ئەم دێڕەی نوسیوە و سەرنجی خەڵکی بۆخۆی ڕاکێشاوە( ئەگەر پارەم پێنەدەی، دەنگ بە دۆناڵد ترامپ دەدەم). ئەم وێنەیە ڕەنگە لە ناوەرۆکدا سادە و ئاسایی دەربکەوێ، بەڵام لەناوەخدا جۆێک لە ڕاستی لەگەڵ خۆیدا هەڵگرتووە و حیکمەتێک لە نوسینی ئەم دروشمەدا هەیە.\nیەکەم: بەو مانایە دێت زۆرینەی خەڵک لەو شارە و زۆرینەی ئەوانەی بە شەقامەکەدا دەڕۆن دەنگدەری ترامپ نین و دەیەوێ زۆرترین پارە بەوە پەیدا بکا کە سۆزی ئەو خەڵکە بۆلای خۆی ڕابکێشێ کە دەنگ بە دۆناڵد ترامپ نادەن.\nدووەم: دەسەڵاتی ئەمریکا لەماوەی ئەم چوار ساڵەدا ئیشکالی گەورەی لەگەڵ خۆی هەڵگرتووە و دۆتاڵد ترانپ مۆدێلێکی خراپی حوکمڕانی بوو لەسەر ئاستی ئەمریکا و جیهان. ئەم چوار ساڵەی ترامپ سومعەی ئەمریکای وەک گەورەترین بلۆکی سیاسی لە جیهاندا بە جۆرێک لەکەدار کرد کە لە مێژووی سەرکردەکانی ئەمریکا سەرکردەی وەک ترامپ گاڵتەجاڕی بەخۆوە نەبینیوە.\nمۆدێلی حوکمڕانی ترامپ لەم چوار ساڵەدا چەندین قەیرانی گەورەی بەدوای خۆیدا هێنا و چەندین تێبینی لەسەر ترامپ دروست بوو کە لەماوەی ئەم چوار ساڵەدا بۆ گەلی ئەمریکا جۆرێک سەریەشەی دروست کرد لەوانە:\nیەکەم:لەسەر ئاستی ناوخۆیی قەیرانی ئابوری و هەلی کار و کێشەی بێکاری و باج زۆر زیادی کرد و ئەم چوار ساڵە بۆ ئەمریکیەکان زۆر سەخت بوو.\nدووەم: هاتنی نەخۆشی کۆرۆنا بۆ ئەو وڵاتە و چارەسەرنەکردنی بۆ ئەمریکیەکان سەخت بوو وە زۆرێک بە لاوازی دەسەڵاتی ترامپی دەدەنە قەڵەم.\nسێیەم: وێنەی ترامپ لە کۆنگرە ڕۆژنامەنوسیەکاندا و جیاوازی قسەکانی و ڕەفتاری لەگەڵ ڕۆژنامەنوسان بۆ خەڵکی ئەمریکا سەخت بوو بەوەی کە ناکرێ کەلتوری ئەمریکی ئەم جۆرە لەسەرکردە بەرهەم بێنێ.\nچوارەم: کوشتنی جۆرج فلۆید وەک ڕەشپێستێکی ئەمریکی لەلایەن پۆلیسێکەوە لەم ساڵدا، ناڕەزایی گەورەی بەدوای خۆیدا هێنا و ئەمەش بە تۆخکردنەوەی ڕەگەزپەرستی لە ئەمریکا نیشان درا و دەسەڵاتی ترامپ وەک سەرکۆکی ئەمریکا لەم نێوەندەدا بە لاواز بینرا.\nپێنجەم: مەسەلەی پەنابەران و ڕۆڵی ترامپ لەم نێوەندەدا شایەنی ڕەخنە و لەسەر وەستان بوو.\nبۆیە چوارساڵی دەسەڵاتی دۆناڵد ترامپ تەواو سەخت بوو بۆ ئەمریکیەکان و هەر چۆنێک بێت پڕ بوو لە هەڵبەز و دابەز و پڕ بوو لە ناڕەزایی. کەلتوری ترامپ بۆ ئەمریکیەکان گرنگە لەم هەڵبژاردنەدا چۆن لەسەر ئەم کەلتورە بەردەوام دەبن یان دەنگی تر و مۆدێلی تر و کەلتورێکی تر تاقی دەکەنەوە کە ئەویش سەرکردەیەکی ترە بۆ ئەمریکا.


ژیان | هونەر | پەیامی ڕۆژی جیهانیی شانۆ بۆ ساڵی ٢٠٢١ لە لایەن هەڵەن میرەن، بەریتانیا\nعەلی باپیر: لەم وڵاتەدا خەڵک هەیە 18 ساڵە زیندانیکراوە تاوەکو ئێستا دادگایی نەکراوە\nرێبەری ئێران لێبوردنی بۆ زیاتر لە دوو هەزار زیندانیی دەرکرد\nجه‌خت لە په‌له‌کردن له هه‌ماهه‌نگی نێوان پێشمه‌رگه و سوپای عێراق ده‌که‌مه‌وه\nئورمیە.. بەهۆی دروستبوونی گرژی لەنێوان سوپای پاسداران و هێزێکی کوردی کوژراو و بریندار هەیە\nبەهۆی هێرشکی داعش لەسنوری کفری پێشمەرگەیەک شەهیدبوو و یەکێکی دیکەش برینداربوو\nجینین پلاسخارت نیگەرانی دەربڕی لە سنوردارکردنی ئازادی رادەربڕین لە هەرێم\nوێنە..بەسەدان ماسی لە کەنار دەریاچەی دوکان لەناوچوون\nبزوتنەوەی حەماس و ئیسرائیل هەڕەشەی توندکردنەوەی هێرشەکان دەکەن لەدژی یەکتر\nحکومەتی هەرێم: سبەینێ چوارشەممە دەوامی فەرمییە\nمیدیای ئیسرائیل تایبەتمەندی ئەو موشەکانەی ئاشکرا کرد کە لە غەزەوە ئاراستە کراون\nپەیامی ڕۆژی جیهانیی شانۆ بۆ ساڵی ٢٠٢١ لە لایەن هەڵەن میرەن، بەریتانیا\n2021-03-14 | 703 جار خوێندراوەتەوە\nئەکتەری شانۆ و سینەما و تەلەڤزیۆن\nوەرگێرانی: ڕزگار حەمە ڕەشید\nئەمە کاتێکی زۆر سەخت بوو بۆ نمایشی زیندوو. زۆر هونەرمەند و تەکنیشن و ئەو ژن و پیاوانەی کاری دەستیی دەکەن، لە پیشەیەکدا خەباتیان دەکرد کە خۆی لێوانلێوە لە مەترسیی .\nڕەنگە ئەو مەترسییە هەمیشەییە یارمەتی دابن تا بە زیرەکی و ئازایەتییەوە لەم پەتایە ڕزگاریان بێت .\nلەم هەلومەرجە نوێیانەدا، توانییان ئەندێشەکانی خۆیان سەبارەت بە پەیوەندیکردن بگۆڕنە سەر چەندین شێوازی داهێنەرانە و چێژبەخش و کاریگەر. بۆ ئەنجامدانی بەشێکی گەورەی ئەمەش، دەبێت سوپاسی ئینتەرنێت بکەین .\nمرۆڤەکان، لەوەتەی لەسەر ئەم هەسارەیەن هەمیشە چیرۆکیان بۆ یەکتر گێڕاوەتەوە، تا لەسەر ئەم هەسارەیەش بمێنین کەلتووری جوانی شانۆ هەر بەردەوام دەبێت .\nئارەزووی داهێنەرانەی نوسەران و دیزاینەر و سەماکار و گۆرانیبێژ و ئەکتەر و موزیکژەن و دەرهێنەرەکان هەرگیز خەفە ناکرێت. لە داهاتوویەکی زۆر نزیکدا ئەو ئارەزووە بە وزەیەکی نوێ و تێگەیشتنێکی نوێی هەموومانەوە بۆ جیهان، جارێکیتر دەگەشێتەوە .\nزۆر بەتاسەوەم !\nبایۆگرافی هەڵەن میرەن، بەریتانیا\nهەڵەن میرەن یەکێکە لە ناسراوترین و ڕێزلێنراوترین ئەکتەرەکان لە جیهاندا، بەهۆی نمایشە بەهێز و فرە چەشنەکانییەوە لە بواری شانۆ و سینەما و تەلەڤزیۆندا چەندین خەڵاتی وەرگرتووە، لەوانە خەڵاتی ئۆسکاری ٢٠٠٧ بۆ نواندنی لە فیلمی "شاژن" دا\nهەڵەن میرەن دەستپێکی کارەکانی لەگەڵ شانۆی نیشتمانیی گەنجان بە بینینی ڕۆڵی کلیۆپاترا دەستپێکرد. دواتر لە مانچستەر وەك ئەکتەر دەرکەوت و لەوێشەوە چووە ناو کۆمپنیای شاهانەی شکسپیرەوە. پاش چوار ساڵی بەرچاو کارکردن بۆ ئەو کۆمپانیایە، بەتەواوی ئاراستەی هونەریی خۆیی لەو کاتەوە گۆڕی کە دەستی بە کارکردن کرد لە کۆمپانیاکەی دەرهێنەری بەناوبانگ پیتەر برووك "سەنتەری توێژینەوەی شانۆیی" وە لەگەڵیاندا گەشتی بۆ ئەفریقا و ئەمریکا کرد .\nلەوکاتەوە ئیتر لە چەندین بەرهەمی شانۆییدا بەشداریی کرد، وێست ئێند، فرینج، کۆمپانیای شاهانەی شکسپیری و شانۆی نیشتمانیی و برۆدوەی لە ئەمریکا، لەو کارانەی بەشداری تێداکردن شانۆیی "مانگێك لە لادێ" کە تیایدا بووە هەڵبژاردەی خەڵاتی تۆنی و شانۆیی "سەمای مەرگ" کە بەرامبەر ئییەن مەکاڵن نواندی دەکرد .\nلە بەرهەمەکانی داهاتووتریشی " دابەزینی ئۆرفیۆس بۆ بارگەی دەنمار"، " ماتەم دەبێتە ئەلێکترا" کە تیایدا هەڵبژێردرا بۆ خەڵاتی ئۆڵیڤەر وەك باشترین خانمە ئەکتەر .\nساڵی ٢٠٠٩ گەڕایەوە بۆ شانۆی نیشتمانیی بۆ وەرگرتنی ڕۆڵی سەرەکی لە شانۆیی "فیدرا"ی نوسەری فەرەنسی جان ڕاسین و دەرهێنانی نیکپڵاس هیتنەر. ئەم کارە توانی مێژوو دروست بکات، چونکە بووە یەکەم بەرهەمی شانۆی نیشتمانیی کە ڕاستەوخۆ وێنەی بگیرێت و لە زۆربەی سینەماکانی جیهاندا پیشان بدرێت .\nلە نوێترین نمایشەکانیشی لە شانۆی وێست ئێند لە لەندەن، ساڵی ٢٠١٣ جارێکیتر ڕۆڵی شاژن ئەلیزابێثی دووەمی بینییەوە لە شانۆیی "چاوپێکەوتن" لە نوسینی پیتەر مۆرگن و دەرهێنانی ستیڤن دالدری .\nبەم ڕۆڵە توانی خەڵاتی ئۆڵیڤەر و هەروەها خەڵاتی وەتس ئۆن ستەیج وەك باشترین خانمە ئەکتەر بەدەست بێنێت. لە ٢٠١٥ دا نمایشی "چاوپێکەوتن" گوازرایەوە بۆ نیۆیۆرك و لەسەر شانۆی جێراڵد شينفێڵد نمایش کرایەوە و هەڵەن میرەن هێشتا هەمان ڕۆڵی دەبینی. بەوەش توانی خەڵاتی "تۆنی" بۆ باشترین خانمە ئەکتەر بەدەست بێنێت .\nفیلم و تەلەڤزیۆن\nجگە لە کارەکانی لە بواری شانۆدا، هەڵەن میرین بە کارە ناوازەکانیشی لە سینەما و تەلەفزیۆندا زۆر ناسراوە .\nساڵی ٢٠٠٣ هەڵەن میرەن کرایە خانمی شاهەنشانشینی بەریتانیا .\nبۆ زانیاری زیاتر دەربارەی ژیانی و کارە شانۆیی و سینەمایی و تەلەڤیزیۆنییەکانی و هەروەها کارە خێرخوازییەکانی دەتوانرێت لە وێبسایتەکەی خۆیەوە بەدەست بهێنرێت:\nوێنە.. ئەو پێشمەرگەیەی شەوی رابردوو لە هێرشێکی داعشدا شەهیدبوو خاوەنی چوار کچە\nراگەیاندراوێک لە وەزارەتی پێشمەرگەوە لەسەر هێرشەکەی شەوی رابردووی داعش\nسعودیە: سبەینێ تەواوکەری مانگی رەمەزانە و پێنجشەممە جەژنە\nڕۆمانی (ماری کۆین) دەکرێتە کوردی\nکارەبای سلێمانی رێگاکانی کەمکردنەوەی پارەی کارەبای ئاشکراکرد\nکەشناسی هەرێم پێشبینی دۆخی کەشوهەوای جەژنی راگەیاند


هه‌واڵ - وێنه :كچانی پێشمه‌رگه 28 هه‌مین جامی عێراق دێنه‌وه شاری سلێمانی\nپێشه‌مه‌رگه سپۆرت -\nدوا یاریه‌كانی پاڵه‌وانێتی گۆڕه‌پان و مه‌یدانی كچانی یانه‌كانی عێراق ئه‌نجام دراو به ئه‌نجامی یه‌كه‌مییه‌كان كچانی پێشمه‌رگه توانیان نازناوی پاڵه‌وانیچتیه‌كه به‌ده‌ست بهێنن .\nله شاری به‌غداد و له‌سه‌ر یاریگه‌ی جادریه و له دوا یاریه‌كانی سێهه‌مین ڕۆژی پاڵه‌وانێتی گۆڕه‌پان و مه‌یدانی كچانی یانه‌كانی عێراقدا ، كچانی پێشمه‌رگه‌ی سلێمانی به‌م ئه‌نجامانه توانیان نازناوی پاڵه‌وانێتیه‌كه به‌ده‌ست بهێنن .\nله دوا یاریه‌كان كچانی پێشمه‌رگه‌ی پاڵه‌وان ئه‌م ئه‌نجامانه‌یان مسۆگه‌ر كرد .\nفه‌ڕه‌ح ناز سدیق - پله‌ی یه‌كه‌م 1500 مه‌تر - ئامال خزر - پله‌ی دووه‌م\n4 × 400 پۆست پله‌ی یه‌كه‌م\nسێ باز سه‌هد قاسم - پله‌ی یه‌كه‌م ، چاوان به‌هادین - پله‌ی دووه‌م\n200 مه‌تر شه‌مام سه‌مه‌د - پله‌ی سێهه‌م\nسه‌باره‌ت به‌و ئه‌نجامانه‌ی دوا ڕۆژیان و به‌ده‌ست هێنانی نازناوی پاڵه‌وانێتیه‌كه بۆ چوارده‌هه‌مین ساڵی له‌سه‌ر یه‌ك دكتۆر ئه‌حمه‌د به‌هادین سه‌رپه‌رشتیاری گشتی تیپی گۆڕه‌پان و مه‌یدانی یانه‌ی پێشمه‌رگه تایبه‌ت به پێشمه‌رگه سپۆرتی ڕاگه‌یاندوو ووتی ، تیپه‌كه‌مان هه‌نگاوێكی مێژووی ناو توانی بۆ 14 هه‌مین ساڵی له‌سه‌ر یه‌ك نازناوی پاڵه‌وانێتیه به‌هێزه پڕ ململانێیكه به‌ده‌ست بهێنێت .\nهه‌روه‌ك ئاماژه‌ی پێدا كه كچه پاڵه‌وانه‌كانی پێشمه‌رگه له دوا ڕۆژی ململانێكان توانیان چه‌ندین ئه‌نجامی به‌رچاو به‌ده‌ست بهێنن و خاڵه‌كانیان به‌رز كرده‌وه كه جیاوازیمان له‌گه‌ڵ یانه‌ی خاوه‌ن پله‌ی دووه‌می ڕیزبه‌ندی 98 خاڵه .\nدكتۆر ئه‌حمه‌د ووتیشی ، ئه‌م جامه ده‌بێته 28 هه‌مین جامی پاڵه‌وانێتیه‌كانی عێراق كه له ماوه‌ی ئه‌و 14 ساڵه‌دا و له هه‌ر ساڵێك به‌شدار بووین له دوو پاڵه‌وانێتی دا و توانیومانه خۆش به‌ختانه نازناوه‌كان بۆ یانه‌كه‌مان به‌ده‌ست بهێنین .\nدواجار دكتۆر ئه‌حمه‌د به‌هادین سوپاسی ده‌سته‌ی كارگێڕی یانه‌كه‌یانی كرد له پاڵپشتیان بۆ تیپه‌كه و ئه‌و پاڵپشتی و هاوكاریانه‌ی یانه‌ی به‌رز نرخاند .\nدوایی ئه‌نجامه‌كان تیپی گۆڕه‌پان و مه‌یدانی یانه‌ی پێشمه‌رگه توانی به كۆی 218 خاڵ پله‌ی یه‌كه‌م به‌ده‌ست بهێنێت و پله‌ی دووه‌میش بۆ كچانی یانه‌ی سیروانی نوێ بوو به 122 خاڵ و پله‌ی سێهه‌میش بۆ یانه‌ی شوعله بوو به 100 خاڵ .\nهه‌واڵ - به وێنه : مه‌شقه ئاماده‌كارییه‌كانی تۆپی پێی پێشمه‌رگه


20 | December | 2018 | Ranyacity.org\nDecember 20, 2018 Regay Rast\tLeave a comment\nبەناوی خودای بەخشندی میهرەبان\nپێشبینی كەش و هەوای ئەمڕۆ هەینی ٢٠١٨/١٢/٢١\nدوای ئەوەی لە چەند كاتژمێری ڕابردوو ناوچەكەمان كەوتە ژێر كاریگەری نزمە پاڵەپەستۆیەك كە لە دەریای ناوەڕاستەوە سەرچاوەی گرتبوو و سوپاس بۆ خودای گەورە بوە هۆی دابارینی بڕێكی باشی باران لە زۆربەی ناوچەكانی ڕاپەڕین و هەروەها دابارینی بەفر لە ناوچە شاخاویە بەرزەكان، لە ئێستاوە بە تێپەڕبوونی كات كاریگەریەكانی شەپۆلەكە بەرەو لاوازبوون ئەچێت و ئەمڕۆ هەینی تاوەكو كاتژمێر ٦ی بەیانی بەگشتی ئاسمانی زۆربەی ناوچەكانی ڕاپەڕین هەور بۆ هەوری تەواو ئەبێت و ئەگەری باران بارین ئەبێت بەتایبەت لە ناوچەكانی خۆرهەڵات و باشووری خۆرهەڵاتی ڕاپەڕین هەروەها ئەگەری بەفربارین ئەبێت لە ناوچە شاخاویە بەرزەكان، لەدوای كاتژمێر ٦ی بەیانیەوە تاوەكو كاتژمێر ٦ی ئێوارە بەتێپەڕبوونی كات ڕێژەی هەور بەرەو كەمبوونەوە ئەچێت و ئەگەری باران بارین بەشێوەی پچڕ پچڕ و كاتی ئەبێت بەپێی جیاوازی ناوچەكان، لەدوای ئێوارەوە كاریگەریەكانی شەپۆلەكە بەتەواوی لاواز ئەبێت و هیچ ئەگەرێكی باران بارین نابێت، والله أعلم\nئەمڕۆ پلەی گەرمی بەڕێژەی ١ پلە بەرز ئەبێتەوە و بەرزترین پلەی گەرمی لە ڕاپەڕین لەدوای نیوەڕۆ ١١ پلە ئەبێت و نزمترین پلەی گەرمی لەپێش خۆرهەڵاتن ( -٢ ) پلە ئەبێت لە بەرزاییەكانی بناری قەندیل، والله أعلم\nتێبینی هەمیشەیی// پێشبینییەکان بەپێی مانگە دەستکردەکان و وێستگە ئەلیکترۆنیەکانەوەیە، بۆیە شایەنی گۆڕانکارین و گۆڕانكاریان بەسەردا دێت چونكە زانیاری تەواو و بێ هەڵە نین و بەوشێوەیە ئەبێت كە خودای پەروەردگار فەرمانی لەسەرداوە\nبەهۆی بەفر بارینەوە، چەند ئۆتۆمبێلێک گیریان خواردوە\nDecember 20, 2018 ranyacitynet\tLeave a comment\nبە ھۆی بەفر بارین و داخرانی رێگای زینێ وەرتێ چەند ئوتۆمبیلێک لە شاخی زینی وەرتێ گیریان خواردووە و داوای ھاوکاری و بەھاناوەچونەوە ئەکەن.!\nUncategorized, كەش و هەوا\nدۆخی زەوی لە یەکەم (#ڕۆژی_زستان) ۱۲/۲۱ ( #وەڕگەڕانی_زستانە)\nدۆخی زەوی لە یەکەم (#ڕۆژی_زستان) ۱۲/۲۱\n۱- بەدرێژتــرین شـەوی سـاڵ (#شەوی_یەڵدا) دادەندرێت.\n#یەڵدا :- وشەیەکــی #سریانیە بە مـانــای لە دایـک بوون، #ئاریەکان پێش حـەوت هەزار ساڵ ئەم شەوەیان کردوە بە جەژن و بە شەوی لە دایکبوونی #خواوەندی_روناکی (#میترا) ی ئـەزانن.\n۲- لـەڕووی کـاتـەوە. ماوەی شەو دەگاتە 13 كاتژمێرو 44 خولەك و 1 چركە، ماوەی رۆژیش كورترین ئاست تۆمار دەكات كە دەگاتە 10 كاتژمێرو 15 خولەك و 59 چركە.\n۳- تیشکی خـۆرستـوون دەبێت لەسەر #خولگەی_کارژۆڵە ( نیوەگـۆی باشوری زەوی) هاوین دەبێت لە نیوەگۆی باشوری زەوی، زستان دەبێت لە باکوری زەوی.\n٤- نیوە گـۆی باکوری زەوی،کە (#هەرێمی_کوردستان) دەکەوێتە ئەم بەشە ،لەخۆر دوور دەکەوێتەوە و تیشکی خۆر بەلاری بەری دەکەوێت، بۆیە پلەی گەرمی نزم دەبێتەوە.بەڵام نیوەگۆی باشور نزیک دەبێتەوە.\n٥- لەنیوەگۆی باکور، ڕۆژ کورت دەبێت و شەو درێژ دەبێت، پێچەوانەی نیوەگۆی باشور\n٦- بـڕی بەرکەوتنی #تیشکی_خۆر لەهەرێم و عێراق و وڵاتانی نیوەگۆی باکور کەمتر دەبێتەوە.\n۷- درێژیی ماوەی ( وەرزی زستان) ی ئەمساڵ دەگاتە ۲ مانگ و ۲۷ رۆژو ۱٥ كاتژمێرو ٤۲ خولەك و ۲۱ چرکەیە.\n۸- لەبەواری ۲۰۱۷/۱۲/۲۱، ماوەی نێوان #زەوی و #خۆر دەگاتە نزیكترین خاڵ لە نیوەگۆی بـاشور(نەوەك دوورترین وەك وا دەزانرێت) كە ۱۳۷ ملیۆن و ۱٥۹ هەزارو ٤۷ كیلۆمەتر دەبێت.\n۹- ئەو گۆڕانكارییەی روودەدات لە پلەكانی گەرماو وەرگەڕانی (زستان و هاوینە) دەگەڕێتەوە بۆ لاریی تیشكی خۆر لەسەر رووی زەوی نەوەك دووریی یان نزیكیی لە خۆرەوە.\nم.سەردار عبدالرحمن (#سەحەری)\nخانمێکی هەڵەبجە لەسەرئاستی ڕۆژهەڵاتی ناوەراست هەڵبژێردرا\nخانم(شەیدا معطصـم جافر) کچە چالاکوانی هەڵەبجه‌یى، لەناو هەزاران بەشداربوودا، لەریـــزی ۱۰۰ کەسـایەتی چالاکوانی رۆژهـەڵاتی ناوەڕاست بۆساڵی ۲۰۱٨ دەستنیشان کرا…\nساڵانە یەکێتی ریکخراوەکانی رۆژهەلاتی ناوەراست کە لە ٤۸ ریکخراو پێکدێ و گەورەترین یەکتيیە لە جیهاندا بۆ ماف و ئازادیەکان وبنکەکەی لەفەڕەنسایە، هەلدەستی بەئەنجامدانی پیشبرکییەك بۆ دیاریـــکردنی ۱٠٠ کەسایەتی چالاکوان لەسەر ئاستی رۆژهەلاتی ناوەراسـت، ئەمسـاڵ ۱٦۳٠٠ کەس سیڤیان پێشکەش کردووە، لەناو ئەو کەسانەدا خاتوو شەیدا معطصم وەك چالاکوانێکی هـــەڵەبجە لەرێگەی پیشکەشکردنی سیڤیەوە بەشداریی کرد، پاشان هەڵسەنگاندنی سـیڤیەکان، ناوبراو خەلات وریزلینانی ۱٠٠ کەسایەتی سالی ۲٠۱۸ی پیدرا…


ڕایان جۆنسن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجۆنسن لە ٢٠١٧\nڕایان کرەیگ جۆنسن\n(1973-12-17) ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٣ (تەمەن ٤٦)\nسیلڤەر سپرینگ، ماریلاند، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\nکارینا لۆنگوۆرت (ھاوسەرگیری ٢٠١٨)\nڕایان کڕەیگ جۆنسن (لەدایکببووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٣) دەرھێنەرێکی فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکییە.\nجۆنسن بەو کارانەی دەناسرێتەوە کەوا خۆی کاری دەرھێنان و نووسینی بۆ کردوون کە بریتین لە فیلمەکانی Lopper (٢٠١٢)، Star Wars: The Last Jedi (٢٠١٧) و چەقۆکان دەرکەن (٢٠١٩).\nدیاترین کاریشی لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیدا بریتیە لە دەرھێنانی سێ ئەڵقەی زنجیرەی گۆڕانی خراپ. بۆ ئەڵقەی "Fifty-One" جۆنسن بە باشترین دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی دیاریکرا لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەندیکای دەرھێنەرانی ئەمریکا.\n^ Forcella، Dan (September 15, 2013). "Breaking Bad Review: For Family". TV Fanatic. لە ڕێکەوتی May 26, 2017 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Mendelsohn، Tom (September 17, 2013). "Is Breaking Bad's Ozymandias the greatest episode of TV ever written?". The Independent. لە ڕێکەوتی September 18, 2013 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Carter، Matt (November 24, 2016). "From Buffy To Breaking Bad: What Is The Best TV Episode Of All Time?". Moviepilot. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە November 1, 2016. لە ڕێکەوتی May 29, 2017 ھێنراوە. پارامەترەکە |deadurl= پشتگوێ خرا (یارمەتی); پارامەتری |archiveurl= و |archive-url= زیاتر لە یەک جار دووبارە بۆتەوە (یارمەتی); پارامەتری |archivedate= و |archive-date= زیاتر لە یەک جار دووبارە بۆتەوە (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Bishop، Hunter (February 15, 2016). "The Five Best TV Episodes Of All Time". FanSided. لە ڕێکەوتی February 28, 2017 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nڕایان جۆنسن لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕایان_جۆنسن&oldid=645163»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٠٣ی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


کوردیپێدیا - کوشک\n🏰 کوشک | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n82. 👁 کورکا بەست\n83. 👁 کورکا مزگەفت\n84. 👁 کورکا کێری


عومه‌ر عه‌لی محه‌مه‌د - 28-12-2017 - 2164 جار خوێندراوەتەوە\nیەکێک لە دیارترین سیماکانی خۆپیشاندانەکانی ئەم دواییە لە ھەرێمی کوردستاندا، سوتاندنی بارەگای پێنج حیزبەکە بوو، لە خۆپیشاندانەکانی پێشوودا ھەموو ناڕەزاییەکان ئاڕاستەی دوو پارتە دەسەڵاتدارەکە بوو، داواکاریەکانیش بۆ گۆڕینی سیستمی حوکم و چارەسەری گەندەڵی بوو، لەبەرئەوەی لەوکاتەدا سێ حیزبی گۆڕان و کۆمەڵ و یەکگرتوو لە بەرەی ئۆپۆزسیۆندا بوون و ھەمووشیان بەشداریەکی چالاکانەیان ھەبوو لە خۆپیشاندانەکانی ١٧ی شوبات و سەرای ئازادی، لەبەرئەوە خەڵک ھیوایەکی پێیان ھەبوو کە بە پشتیوانی ئەوان بتوانن گۆڕانکاری لە سیستمی حوکمدا بکەن و لە رێگەی کۆمەڵە پاکێجێکەوە کە پێشکەش بە حکومەتیان کرد، بتوانن رێگە لە زیادبوونی گەندەڵی بگرن و لە ئاستێکدا بیوەستێنن و گەندەڵکارانیش بەسزا بگەیەنن. بەڵام لەگەڵ راگەیاندنی کابینەی ھەشت دۆخەکە گۆڕا ،ھەریەک لە حیزبەکانی ئۆپۆزسیۆن ھەڵپەی ئەوەیان بوو کە بەشداری لە حکومەتدا بکەن و ھەریەکەیان ھەوڵی دەدا کە پشکی شێریان بەربکەوێت، حیزبەکانی ئۆپۆزسیۆن لەیەکتر جیابوونەوە پاکێج و ھەموو شتێکیان لەبیرکردو ھەریەکە دەیویست پشکی زیاتری بەربکەوێت، لەکاتێکدا کە پێویست بوو ئەو سێ حیزبە بە پلانێکی ستراتیجیەوە لە نێوان خۆیاندا بەشداری حکومەتیان بکردایە و بەشداریکردنەکە بۆ کۆمەڵێک ئامانجی گرنگی نیشتمانی بوایە، وەک گۆڕینی سیستمی دەسەڵات و ئەنجامدانی چاکسازی و روبەڕوبوونەوەی گەندەڵی و چەسپاندنی شەفافیەت و دادپەروەری لە دەسەڵاتدا.\nپارتە ئۆپۆزسیۆنە کۆنەکان لەگەڵ ھەردوو پارتی دەسەڵاتدار بۆ ماوەی زیاتر لە سێ ساڵ و نیو لەپاڵ حکومەتێکی گەندەڵ و بێ پلان و بەرنامەدا مانەوە، بەبەرچاویانەوە مووچەی فەرمانبەران پاشەکەوت کرا، سەروەرت و سامانی وڵات قۆرغ کراو بە ھەدەر درا، دەستیانگرت بەسەر ھەموو داھاتی نەوت و خاڵە سنوریەکان، ھەموو پڕۆژەکانی گەشەپێدان وەستا، زۆربەی کۆمپانیاکان ئفلاسیان کرد، بەڵام ئەم حیزبانە بێ دەنگ و بێ ھەڵوێست درێژەیان بە بەشداریەکەیان لە حکومەتدا داو کەس نەھاتە دەرەوەو ھەڵوێستێکی شیلگیرانەی رونیان نەبوو بەرامبەر بەو حکومەتە و ئاوڕێکیان لەو دۆخە ناھەموارە نەدایەوە کە بەسەر گەل و نیشتماندا ھات. لەماوەی سێ ساڵی بەشداری ئەو پارتە سیاسیانەدا وێنەیەک لەبەرچاوی خەڵک دروست بوو کە ئەم پارتانە ھەموویان یەک ئامانجیان ھەیەو بەھەمان ریتمی سیاسی کار دەکەن و کەسیان ئامادە نیە قوربانی بەرژەوەندیەکانیان بدەن لەپێناو جەماوەردا. لە بەرامبەر ئەو وێنەیەدا جەماوەر بەشێوەیەکی گشتی رق و توڕەییەکی بۆ دروست بوو بەرامبەریان و زۆرینەی ھاوڵاتیان دەیانوت بەخوا ئەمانە ھیچیان جیاوازیان نیە و سەگی سپی و رەش ھەر سەگە. لە خۆپیشاندانەکاندا ئەو رق و توڕەییە بوە واقیع و بەرجەستەبوو، چونکە خەڵک بەتایبەتی فەرمانبەران کۆتایی بە ھەموو ئارامی و دان بەخۆدا گرتنەکەیان ھات و رژانە سەر شەقام و لە دروشم و ھاوارەکانیاندا ھەموانیان خستە یەک قاڵب و لە زۆر شوێن ھەموو حیزبەکانیان سوتاند، تەنانەت ئەو حیزبانەش کە ماوەیەکی زۆر خۆیان وا دەردەخەن کە پشتیوانی لە داوا رەواکانی خەڵک دەکەن و دژی حکومەتی گەندەڵی ھەرێمن، لەو ھێرش و سوتاندنە رزگاریان نەبوو.\nکەواتە سوتاندنی بارەگای پێنج حیزبەکە پەیامێک بوو لە خەڵکەوە بۆ پارتە سیاسیەکان، کە ئیتر ئێمە ئەو جۆرە فۆڕمەمان لەکاری سیاسی پێ رەوا نیە و بەو ئالیەت و گوتارەوە ھەمووتان چوونە ریزی پارتە سیاسیە تەقلیدیەکان و پێویستە کوردستان بەرەو کرانەوەو گۆڕانکاری و چاکسازی بڕوات بە ھەموو ئەو حیزبانەشەوە کە داوای چاکسازی و گۆڕانکاری دەکەن. چونکە ئەو حیزبانە دوو جۆرن یان حیزبێکن عاشق بە دەسەڵات و ھەموو رێگەیەک دەگرنە بەر بۆ گەیشتن بە دەسەڵات ھەر لە رێکەوتنی ستراتیجی لەگەڵ دوو پارتە دەسەڵاتدارەکە ھەتا پەیوەندی نھێنی و پاراستنی بەرژەوەندیەکان و وەرگرتنی رشوەو دەیان شتی تر، یان بێ دەنگن لە ئاست دەیان گەندەڵی و پەردەپۆشکردنی ھەتا پۆستێکی باشتریان پێ بدرێت.\nچاوی پارتەکانی دەرەوەی دەسەڵات لە کوردستاندا لە سەر بەدەستھێنانی کورسیە نەک بینینی نەھامەتیەکانی خەڵکء بەرژەوەندیەکانی باڵای نیشتمان و ھەوڵدان بۆ چارەسەریان. لە بەرامبەر ئەمانەدا ئەو پارتانەن کە لە دەسەڵاتدان و چارەنووسی گشتی ھەرێمەکەیان بەدەستە، ئەمانە پێیان دەوترێت شێتی دەسەڵات، ئەمانە بەجۆرێک خۆشەویستی دەسەڵات و مانەوە لەسەر کورسیەکانیان چۆتە دڵیانەوە گەیشتوونە ئاستی شێت بوون. لەم ئاستەشدا ئیتر عەقڵ لەکار دەوەستێت و گوێگرتن نامێنێت بۆ کەسانی روناکبیر و دڵسۆز و ئەکادیمی و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و لایەنە سیاسیەکان، لەبەرئەوە لە جیاتی گەڕانەوە بۆ ھێزی لۆژیک، پەنا بۆ بەکارھێنانی لۆژیکی ھێز دەبەن . وا دەبینن ھەموو بەرژەوەندیەکانی گەل و نیشتمان لەسەر دەستی ئەمان دەپارێزرێت و ھەر داوایەک لەدوای ئەمەوە ھەبێت پیلان و ئاژاوەگێڕی و دەستی دوژمنانە، ئەم ھەستەش لەلای دەسەڵاتداران بەھۆی ئەو گروپە بەرژەوەندیخوازانەوە بۆیان دروست دەکرێت لە پیاوانی کار و سەربازی و میدیاکار و رۆژنامەنووس و ئەکادیمیا ،کە زیاتر ھانیان دەدەن بۆ سوربوون لەسەر مانەوەو دژایەتیکردنی ھەموو ئەوانەی داوای چاکسازی و گۆڕانکاری دەکەن. لە ئەنجامی ئەمەشدا لە دەرەوەی عەقڵ ھێزی بازوو بەکار دەھێنن و بەو رێگە چارە ئەمنیەش رێگە خۆشدەکەن بۆ ئەشکەنجە و ئازاری گەنجان و خۆپیشاندەران و رشتنی خوێنی گەلەکەیان.\nدواجار گەل بە شێوەیەکی گشتی بە شوێن فریادڕەسێکی نوێدا دەگەڕێت. لەناو ھەریەک لەو پارتە سیاسیە تەقلیدیانەشدا کۆمەڵێک دەنگی ناڕازی ھەن،کە چالاک و ھوشیارن و ھەموو ئەو راستیانەش دەزانن ،نیگەرانن لە ئاست دۆخەکەو زۆربەشیان دەیانەوێت ھەنگاو بنێن بەرەو نوێبوونەوەو گۆڕانکاری بۆئەوەی لەم قۆناغە ھەستیارەدا گەل بەبێ رابەرایەتی نەمێنێتەوە، ئەگەر ئەو کەسایەتیانە لەم کاتەدا بە ھەڵوێستێکی نوێوە ئەو پارتە تەقلیدیانە بەجێبھێڵن و بتوانن بە بەرنامەیەکی نوێوە بێنەوە ناو خەڵک بە پلانێکی نوێوە کارێکی سیاسی نوێ بنیات بنێن، ئەگەری ئەوە ھەیە کە ھیوایەک بگەڕێتەوە بۆ خەڵک و پشتیوانیان لێ بکەن بۆ ھێنانەدی ئامانجە سیاسیەکانیان کە خۆی لە گۆڕانکاری و چاکسازی و روبەڕوبوونەوەی گەندەڵیدا دەبینێتەوە.


شۆفێرانی مەرزی پەروێزخان سوپاسنامەیەك ئاراستەی ئیدارەی گەرمیان دەكەن\nشۆفێرانی مەرزی پەروێزخان سوپاسنامەیەك ئاراستەی ئیدارەی گەرمیان دەكەن پەیامی سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان بە بۆنەی جەژنی رەمەزانەوە بڕیارەكانی ژووری ئۆپەراسیۆنی ئیدارەی گەرمیان بۆ روبەروبونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا\nشۆفێرانی مەرزی پەروێزخان سوپاسنامەیەك ئاراستەی ئیدارەی گەرمیان دەكەن \nئەمڕۆ (20ی ئایار) ژمارەیەك لە شۆفێری بارهەڵگرانی مەرزی نێودەوڵەتی پەروێزخان سەردانی ئیدارەی گەرمیانیان كرد و لە دیداریان لەگەڵ سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان سوپاسنامەیەكیان ئاراستەی ئیدارەی گەرمیان كرد.\nلەو دیدارەدا نوێنەری بارهەڵگرانی فلاتی مەرزی پەروێزخان رایگەیاند، ئێمە سوپاسی ئیدارەی گەرمیان دەكەین كە هاوكار و پشتیوانمان بووە بۆ دابینكردنی مافەكانمان و رۆڵ و هاوكاریی و هەماهەنگییەكانی لەگەڵ سەندیكای كرێكاران لەپێناو چارەسەكردنی گرفتەكانمان.\nلای خۆیەوە، جەلال نوری سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان رایگەیاند، ئیدارەی گەرمیان هەمیشە هاوكار و پشتیوانی كرێكاران و كاسبكاران دەبێت و خزمەتكردنی ئەو چینە گرنگەی كۆمەڵگە بە ئەركی خۆی دەزانێت.\nدواتر نوێنەری شۆفێران كێشەی خۆیان خستەڕوو، كە رۆژانە لەكاتی كاركردندا روبەرویان دەبێتەوە، لەبەرامبەردا سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان ئامادەیی پیشاندا لە رێگەی فەرمانگە پەیوەندیدارەكانەوە كێشەكەیان چارەسەر بكرێت.\n 69 جار خوێندراوه‌ته‌وه


ئه‌مڕؤ ئه‌م شوێنه موچه وه‌رده‌گرێت\nahmad 12/12/2019 - 09:03 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nرۆژی دوو شه‌ممه ده‌ست به‌دابه‌شكردنی موچه‌كراو به‌پێی زانیاریه‌كانیش دوێنی وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکوومەتی هەرێمی کوردستان موچه وه‌رده‌گرێت و ئه‌مڕۆ پێنج شەممەش موچەی وەزارەتی تەندروستی دابەش دەکرێت.\nبه پێی خشته‌ی دابه‌شكردنی موچه دوێنێ چوارشەممە، مووچەی وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دابەش كراو و بەپێی زانیاریه‌كانی كوردیو ئه‌مڕؤ پێنج شەممە ڕێکەوتی ٢٠١٩/١٢/١٢ موچەی وەزارەتی تەندروستی دابەش دەکرێت.\nشایه‌نی باسه ئەمساڵ حكومه‌تی هه‌رێم تەنها 8 مووچەی دابەشكردووە و پێشبینی دەكرێت تا كۆتایی ئەمساڵ ته‌نها یەك مووچەی دیكە دابەشبكرێت و چارەنوسی سێ مووچەی ئەمساڵیش دەچێتەوە سەر هەمان چارەنوسی موچە دابەشنەكراوەكانی حكومەتی ڕابردوو.\nته‌وه‌ره‌كانى پرۆسه‌ى سیاسى\nوەڵامێك بۆ موقتەدا سەدر\nترس له مه‌رگ "كۆڕۆنا" وه…\nسێ دەستەو سێ هەڵەی زەق، مەترسیدارتر…\nكوردستان لەبەردەم مەترسیەكی گەورەدا


به‌هیچ جۆرێك قاپ و به‌رهه‌مى پلاستیكى به‌كار مه‌هێنه\nزۆرێك له خانمان قاپ و كه‌وچك و به‌رهه‌مى پلاستیكى به‌رهه‌م ده‌هێنن ، به‌ڵام نازانرێت چه‌نده زیانى هه‌یه و مه‌ترسیداره.\nبه پێ ى تازه‌ترین لێكۆڵینه‌وه كه له ماڵپه‌ڕى "دیل مه‌یلى" به‌ریتانى بڵاوبۆته‌وه باس له به‌كارهێنانى ئه‌و قاپ و كه‌وچك و به‌رهه‌مه پلاستیكییه‌كان ده‌كات ، كه ڕۆژانه زۆر خانمان به‌كارى ده‌هێنن ، ده‌ركه‌وتووه ئه‌و مادده پلاستیكییه هۆكارێكه‌بۆ تووش بوونت به نه‌خۆشى ڕه‌بۆ و دڵ و كه‌م بوونه‌وه‌ى به‌رگرى له‌ش.\nهه‌ر به‌پێ ى ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه ده‌ركه‌وتووه ئه‌م مادده پلاستیكییه زیاتر كار له منداڵ و ته‌مه‌نى به‌ساڵاچوواندا ده‌كات ، چونكه ئه‌م دوو ته‌مه‌نه به‌رگرى له‌شیان لاوازه و زیاتر ئه‌م مادده‌یه زاڵ ده‌بێت به‌سه‌ریاندا .\nئه‌م ته‌مه‌نانه ئه‌گه‌رى زیاتریان هه‌یه تووشى نه‌خۆشى دڵ و ڕه‌بۆ و هه‌ناسه توندى ببنه‌وه ، باشتروایه له‌م به‌رهه‌مه پلاستیكیانه به‌دوور بین ، ئه‌گه‌ر به‌كاریشت هێنا ته‌نها بۆیه‌ك جار به‌كار بهێنه و دواتر فڕێ ى بده.\n12/14/2017 12:28:12 PM


عەبدوڵا مەحمود : ڕووداوەکانی عێراق ، دابەشکردن ، پارتی و سەربەخۆیی ، رێگاچارەی کارساز . – WTARIKURD\nروداوەکانی ئەم دوایەی عێراق، کە بەهێرشی هێزو گروپە ناسیونالیستە عەرەبی و ئیسلامیە سیاسیەکانی سونەو ” دەعش “، و بە پشتیوانی تورکیاو بەشێک لە وڵاتانی عەرەبی دەستیپێکرد، بەجیا لەوەی بۆتە مایەی کوشتارو ئاوارەیی و ماڵوێرانی، لەگەڵ خۆیدا بواری سەربەرزکردنەوەی زیاتری داوە بە هێزو تاقمە تایفی و قەومی و مەزهەبیەکان، لە عێرا ق و کوردستاندا. ئەم دۆخە هاوکات زەمینەی بۆ سەرهەڵدان یان هێنانە گۆڕی زۆر پرۆژەی کۆنەپەرستانەو دژی ئینسانی ، فەراهەم کردووە . ئەم پرۆژانە ئەگەر شانسی سەرکەوتنیان هەبێت ، نەک رێگایەک ناکاتەوە بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێی تیرۆریستی و جەنگ و بەیەکدادانی میلیشیایی هیزو لایەنە سیاسیە بۆژوازیەکانی سەر گۆرەپانی سیاسی عێراق، بەڵکە کۆمەڵگای عێراق دەخاتە ناو دۆخێکی زۆر دژوار ترو خوێناوی ترو درێژ مەوداتر، لە دۆخی رابردوو …\nپرۆژەی دابەشکردنی عێراقی” جۆ بایدن”، پرۆژەی ناسیونالیزمی کورد ” پارتی” بۆ سەربەخۆیی … ئەو دوو پرۆژە ترسناکەن، کە هەڵگری وەڵام نیین، نە بە دۆخی خوێناوی و جەنگ لە عێراقدا. وە نە بەو گێژاوەی نێوان هەریم و بەغدا.\nئەگەر جەنگخوازی ئەمریکا و غەرب، لە پێناو بەرژەوەندییەکانیاندا، عێراقی بەم رۆژەی ئێستا گەیاندووەو سەدان سەدام حسێنی” سونی و شیعی” و زەرقاوی و ئەبوبەکر بەغدای، دەیان گروپی میلیشیایی خوێن رێژی کردە، مۆتەکەی هەموو رۆژەی سەرسنگی خەڵکی عێراق و دەروازەی دەستێوەردانی بۆ هەموو وڵاتانی ناوچەکە و هێزو گروپی چنگ بەخوێنی قەومی و تایفی و مەزهەبی خستە سەرپشت، ئەوا هیچ گومان لەوەدا نییە، پرۆژەی دابەشکردنی عێراق، پرۆژەیەکی مەترسیدارترە. پرۆژەی دابەشکردنی عێراق، لە بنەرەتدا داننانە بە شکستی ئەمریکا، بۆ بیناکردنەوەی عێراق. داننانە بە شکست بۆ دروستکرنەوەی دەوڵەتی بەجەنگ داوەشاوەی عیراقی دەست سیاسەتی ناکامی خۆیان.\nدابەشکردنی عێراق، بەر لەهەموو شت، بەجیا لەوەی رەوایدانە بەو شکستە، هاوکات هەوڵێکی بەنەخشەیە بۆ شکاندنەوەی ئەو شکستە، بەسەر شانی خەڵکی ستەم دیدەی عێراقدا. رەوایدانە بەو دابەشکارییەی بەجەنگ و خوێن و کوشتار لەسەر بنەمای قەومی و دینی و تایفی، بۆتە واقعیەتێکی تاڵی نکۆڵی لێنەکراو. ئەگەر ئەم دابەشکارییەی کە بەجەنگ و بە هۆی شکستەوە، داسەپاوە، رەسمیەت وەربگرێت، ئەوا عێراق دەکاتە سەکۆی جەنگێکی هەمیشەیی نەبراوەی درێژ مەودا. کە قوربانیەکانی لە قوربانیەکانی ٣ دەهەی رابردوو زۆرتر دەبن و کارەساتەکانیش بیئەژمارتر و ژینگەش بۆ گروپ و باندە ئیسلامی و قەومیەکان، بۆ دەستێوەردانی راستەوخۆی وڵاتانی ناوچەکە، پاراو تر دەبێت. دامەزراندنی سێ دەوڵەت لەسەروی ئیرادەی خەڵکی عێراق و لەسەر بنەمای ناسنامەی قەومی و تایفی و مەزهەبی، لە پاڵ یەکتریدا، نەخشە ریگا دارشتنی جەنگی ناوخۆیی و رەوایدانە بەو جەنگە. دابەشکردنی وڵاتێک لەگەڵ جیابونەوەی هەریمێکی دیاریکراو بە هۆکاری دیاری سیاسی و هەڵاواردن و زوڵمی دیاریکراو، جیاوازە لەگەڵ دابەشکردنێکی وڵاتێک لەسەر بنەمای شکستی سیاسەتێک و لەسەر پایەی ودۆخێکی داسەپاو. تەنانەت دابەشکردنی وڵاتێک لەسەر خواستی دانیشتوانەکەی، لە دۆخێکی دیاریکراوی دوور لەجەنگ و بەپێی رێکەوتنی سیاسی و بریاری ئازادانەی زوربەی دانیشتوانەکەی و گەرانەوە بۆ رای خەڵکی و سازدانی ریفراندۆم بۆ بریاردان لەسەر دابەشکردنێک، دیسان جیاوازە لەپرۆژەی دابەشکاریەک، کە وڵاتانی زلهێزو ناوچەیی، لە پێناو بەرژەوەندیە سیاسی و چاوچنۆکەکانی خۆیدا، دەستی بۆ دەبات. پرۆژەی دابەشکردنی عێراق، نە ویست و نە پرۆژەی خەڵکی عێراقە. بەڵکو بە پێچەوانەوە پرۆژەیەکە، لەسەروی ئیرادەو ویستی ئەوان، و بۆ بەرژوەندی دیاریکراوی چەند گروپ و لایەنێک.\nرابردوی دابەشکارییە ئیمپریالیستیەکان، میژووی وڵاتە بەجەنگ دروستکراوەکان ، و ژێرپێخستنی ئیرادەی ئازادانەی دانیشتوانەکانیان، ئەو راستیەی سەلماندوە، چ کارەساتێک بەدوای خۆیدا پەلکیش دەکات. ئەگەر عیراق لەئاکامی دۆخی جەنگ و ململانێی تایفی و قەومی و مەزهەبی، لە ئاکامی شکستی ئەمریکادا، بەهۆی دەستێوردانی وڵاتانی کۆنەپەرستی ناوچەکە، و ناکامی حزب و هیزە سیاسیە کرێگرتە بۆرژوازیەکانی” دینی و قەومی” لە بیناکردنەوەی دەوڵەتی عێراقدا، دەستی بۆ ببرێت، گومان هەڵنەگرە، جەنگ ناوخۆیی و هەرەشەی جەنگ، دەبێتە خەسڵەتیكی دیاری هەمیشەیی بەسەر سەری کۆمەڵگاوە.\nپرسی سەربەخۆی کوردستان ، پرسێکی کۆنترە و میژوویەکی دریژتر و مەودایەکی ناوچەیی، هەیە . لەو وەختەوەی کیشەی خەڵکی کوردستان و زوڵمی نەتەوایەتی بۆتە گرفتێکی واقعی، وەڵامدانەوە بەو گرفتەش مەوزوعیەتی خۆی داسەپاندووە. ماڵئاوایی کاتی زوڵمی نەتەوایەتی بەهۆی درامانی دەسەڵاتی بەعس لە ٢٠٠٣ دا، راستیەکە، بەڵام ئەمە بەمانای وەڵام وەرگرتنەوەی یەکجاری ئەم گرفتە نییە. هیشتا هەرەشەی دوبارە خوڵقاندنەوەی ستەمی نەتەوایەتی، زەمینەو ژینگەکەی، کۆتایی نەهاتووە . هێزو لایەنە ناسیونالییست و شۆفینیستەکان، ئامادەییان هەیە. هێشتا دەوڵەتیک لە عیراقدا پێک نەهاتۆتەوە . هیزو لایەنێکی سیاسی نادۆزرێتەوە ، مافی هاوڵاتی بوونی یەکسان بۆ دانیشتوانی عێراق، بە فەرمی بناسێت. ئەمە خۆی هەرەشەیەکی واقعی و ژینگەی ئامادەی ، دوبارەی ململانیی قەومی و داسەپاندنەوەیەتی. ئەوە کە هیشتا ئەمە نەبۆتەوە بە واقعیەتیکی بەرجەستە، خۆنەگرتنەوەی ناسیونالیزمی عەرەبی قەومی و ئیسلامییە . یەککدەست نەبونەوە و قوتبی نەبوونەوەی دەسەڵاتیانە . دیارە بەجیا لەوە کە ئیستا وا دێتە بەرچاو کە زوڵمی نەتەوایەتی نەماوە، بەڵام کەس ناتوانێ نکۆڵی ئەوە بکات ، کە تەواوی کۆمەڵگای عێراق بە کوردستانیشەوە، لە دۆخێکی ناسەقامگیرو، سەرگەرداندا دەست و پێ دەکوتێت. دەوڵەتی عێراق پێکنەهاتۆتەوەو حکومەتێکی جێگیری واقعیش بوونی نییە. یاسا و ریسایەکی بەفەرمی ناسراو سەراسەری، بوونی نییە. کوردستانیش بەهەمان شێوە بەشێکە لە کۆمەڵگایەکی سەرگەردان و هەڵواسراو ، ناجیگیر ، بە فەرمی نەناسراو. راستە بەکردەوە لە عێراق جیابۆتەوە، تا هاتووە لە ساڵی ١٩٩١ و تا ئیستا زۆرتر دابراوتر بووە لە ناوەندو لە عێراق، بەڵام هاوکات خۆشی نەبۆتە دەوڵەتیکی سەربەخۆ، نەبۆتە جغرافیایەکی جیگیر و یەکپارچە، رەسمیەتی نیودەوڵەتی نییە. تائیستا حکومەتیكی سەراسەیشی نییە ، هەریمێکی ئاوەڵا و دابەشی سەر چەند هیزیکی میلیشیایی حزببیە . هیشتا چ دەستێوەردانی وڵاتانی ناوچەکە ، ململانێیان ، تەنانەت هیزیکی چەکداری کرێگرتە دەتوانێ ئەم دۆخە لە ئارامی رێژەیی، بەسەریەکدا بروخێنیت و چارەنوسی خەلکەکەی بخاتە مەترسیەوە . هێرشی ئەم دوایانەی گروپی قورعانی و ئیسلامی داعش… درۆی حکومەت و پەرلەمان، هیزی پیشمەرگە و سەقامگیری، بەبادا . نیشانی دا، ئەم دۆخەی کوردستان دۆخێکی فشۆڵەو دەکرێت لە ماوەیەکی کەمدا، تیکبدرێت .\nئەمانە هەموویان بەڵگەی حاشاهەڵنەگرن بۆ ئەوەی کە کوردستان، ناسەقامگیرە. وە ململانێی هەمیشەیی نێوان هەریم و بەغدا، ململانیی حزبی نیوان حزبە خاوەن میلیشیاکان و بەسترانەوەیان بە قوتب و میحوەری ناوچەیی دژ بەیەکەوە، ئاماژەیەکی رۆشنە بۆ گێژاویک کە کوردستان دەرگیریەتی. ئەمانە دەمێکە پێداویستی وەڵامی کارسازو خێرای بۆ دۆخی کوردستان، داسەپاندوە. ئەم وەڵامە بە جیا لەسەربەخۆیی و پیکهێنانی دەوڵەت، لە عیراقی ئیستادا، ناتوانێ وەڵامێکی تر بێت .\nناسیونالیزمی کورد و بەدیاریکراوی پارتی، لەگەڵ توندبونەوەی ململانێیان لەگەڵ ناوەند، هەمیشە بانگەشەی گەرانەوە بۆ دەستور!، بانگەشەی سەربەخۆیی ناراشکاوانەو زۆرجاریش راشکاوانە، بەیان دەکەن. دوای روداوەکانی ئەم دوایە وبەتایبەتیش دوای سەرمەست بوون بە داگیرکردنی موسڵ لەلایەن داعش و هێزەکانی تری سەر بە ناسیونالیزمی عەرەبی تورە لە مالیکی و دەستێوەردانی ئێران، وە دوای راکردنی هێزە فشۆڵەکانی مالیکی لە موسڵ و پاشەکشەی هێزەکانی لەناوچەی ناسراو بە کیشەلەسەرەکان، کۆنترۆڵکرانی لەلایەن هێزی چەکداری حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتیەوە، دەنگی فرسەتە، سەدای گێرانەوەی ناوچە دابراوەکان، هاتوهاواری سەربەخۆیی، بوونە دەربرینی گەرمی بەرپرسە حزبی و حکومیەکان!. بوونە مانشێتی رۆژنامەو کەناڵەکانی راگەیاندن و بازارگەرمی تورە کۆمەڵایەتیەکان و ماس میدیا. بوونە بەرزبونەوەی حەماسی نوسەرە کورتبین و مۆڵەتپیدراوە وابەستەو بەناو سەربەخۆکان. دیارە هەموو ئەو هاتو هاواری فرسەتەو بانگەشەی سەربەخۆییە، لەلایەن پارتی و بارزانییەوە جوڵێنرا. پاشان لەشکری کورت بینی نوسەران و زۆریك لە میدیاکان و بەشێکی زۆری حزبە سیاسیەکان ، کە خۆیان هیچ پرۆژەیەکیان نییەو چاو لەدەم و دەستی پارتین، کەوتنە دوای هاشو هۆشی میدیایی بۆ سەربەخۆیی. دیارە بانگەشە پارتی و بارزانی بۆ سەربەخۆیی، دورو نزیک پەیوەندی بە پرسی سەربەخۆکردنی کوردستان و پیکهێناننی وڵاتێکی سەربەخۆو دامەزراندنی دەوڵەت لە کوردستانەوە، نەبوو. بەڵکو ئەمە هەرەشەیەک و بەدەستەوەگرتنی کارتی پرسی خەڵکی کوردستان بوو، بۆ ململانیی لەگەڵ هاوپەیمانە سەرسەختەکانیان لە بەغدا، کە بەسانایی مل بەخواستی پۆست و پیدانی بودجەو بەشدارپیکردنی ناسیونالیزمی کورد لە سامانی نەوت و غاز…تاد، نادات. پارتی لەدۆخی شکست و پاشەکشەی مالیکیدا، بە مەبەستی کەڵک وەرگرتن لەو دۆخەی بەدوای داگیرکردنی موسڵ، و کۆنترۆڵکردنی ناوچە جیهێڵراوەکان لەلایەن پێشمەرگەوە ، هاتە پێشەوە ، بانگەوازی سەربەخۆیی و کۆتایی هاتنی مادەی١٤٠! چری ، تا لەو رێگایەوە و لەم دۆخەدا مالیکی و دەسەڵاتی ناوەند ناچار بکات، مل بەخواستەکانی پارتی و ناسیونالیزمی کورد بدات، کە بەسادەیی خۆی لەپچرینی پۆستی زۆرتر، بری بودجەی زیاتر ، سەربەخۆی لە فرۆشتنی نەوت و بەشدار بوون لە سامانی نەوت و غازی عێراقدا، دەبینیەوە. بۆیە پرسی سەربەخۆی و جیابونەوە لە عێراق و پیکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆ لەلایەن ناسیونالیزمی کورد و پارتی لە ئیستادا، تەنها بانگەشەیەک بۆ تەزمینی ویستی ترو خواستی تر بوو. کە پێشتریش و بەتایبەت لەسەرو بەندی نەورۆزو لەکاتی قوڵبونەوەی ململانێکان و بەرزبوونەوەی تای دەمارگیری نەتەوەیەوە ، چەند جاری تر، بازاری سیاسی بۆ کایەی دەسەڵات و داهات، وەرێخراوە. خۆ ئەگەر کاتێک ویستی سەربەخۆیی بەناچاریش ببیتە ویستی ناسیونالیزمی کورد، یان ناسیونالیزمی کورد ئەوە بە قازانج بزانێت… دوبارە پرسی سەربەخۆیی لەلایەن ناسیونالیزمی کورد، بۆ پیکهێنانی وڵات و دەسەڵاتێکی پشت بەستو بە ئیرادەی خەڵکی کوردستان نییە. بۆ دامەزاندنی دەوڵەتیكی عەلمانی، غەیرە قەومی و دینی، نییە. بۆ ئایندەیەکی باشتر و ژیانێکی شیاوی ئینسانی بۆ خەڵکی کوردستان نییە. بەڵکە بۆ دامەزراندنی دەوڵەتیکی قەومیە. دەوڵەتێک کە بەهیچ پێوانەیەک ناتوانێ مافە فەردی و مەدەنیەکان ، ئازادیەکان ، بو خەڵکی کوردستان بە فەرمی بناسیت و هاوڵاتیان لە بەرامبەر بەیاسادا، یەکسان بن . پارتی و ناسیونالیزمی کورد کاتێک دەوڵەتسازی و سەربەخۆیی، بۆیان مانای واقعی پەیا دەکات ، کە ریگا لەهەموو ئیرادە نواندنێکی خەڵکی کوردستان بگرێت، بە مەبەستی هێشتنەوە دەسەلاتی سیاسی لەدەستی خۆیاندا . لە نمونەی هەر ئەو دەوڵەتانەی کە سەربەخۆ بوونیان ، نەبوو بەمایەی دەستراگەیشتی دانیشتوانەکەی بە ئازادی و خۆشگوزەرانی باشتر لە چاو دەسەلاتی پێشوتری داگیرکاریاندا. پارتی و ناسیونالیزمی کورد بەگشتی، دەیانەوێ رەوایەتی دەسەڵاتی سیاسی و حقوقی بەسەر خەڵکی کوردستان و دەوڵەتی سبەینێدا، بسەپێنن .\nریگاچارەی کارسازو کردەنی پێشرەو، بۆ دەرکێشانی کوردستان لەو گێژاوەی گیرۆدەی بووە. رێچکەیەک بۆ دیاریکردنی ئایندەیەکی باشترو ئینسانی بۆ خەڵکی کوردستان، لە دۆخی عێراق و لە نەبوونی دەسەڵاتێکی عەلمانی و پایماڵ کردنی ناسنامەی هاوڵاتی بووندا، تەنها دەتوانێ سەربەخۆی کوردستان لە عێراق و دامەزارندنی دەوڵەتێکی عەلمانی غەیرە ئیتنیکی بێت. ئەمەش بەبێ وەرێخستنی بزوتنەوەیەکی فراوانی جەماوەری و راکیشانی پشتیوانی بەرەی ئینسان دۆست و ئازادی خوازی ناوچە و جیهان، کارێکی قورس و سەرچڵیەکی، ئاشکرایە. جیابونەوەی کوردستان لە دۆخی جەنگ و بەیەکدادانی تیرۆریستیدا، لە ناو کورەی جەنگی تایفی و قەومیدا ، نە لەتوانادایەو نە ریگایەکی تەندروستە. مافی جیابونەوە، لە بنەرەتدا بۆ یەکێتییە. لە پایەترین ئاستدا ، مافی جیابونەوەی خەڵکی کوردستان دەبی ریگایەک بێت بۆ نزیکایەتی و کۆتایی هینان بێت ، بە قڵشت و کیبەرکێی نەتەوایەتی، لە عیراقدا نەک بە پێچەوانەوە. بۆیە دەستبردن و بانگەشەی سەربەخۆیی و جیابونەوە بەر لەهەموو شت ، پێویستی بە ژینگەو زەمینەی گونجاو و رێکەوتنی سیاسییە، نەک هاشو هوشی میدیایی و بانگەشەیەک کە ئاکامی ، دەرئەنجامەکانی جەنگ و بەرزبونەوەی تایی نەتەوەپەرستییە … لە ساڵی ١٩٩١، تا ساڵی ٢٠٠٣، وە تا بەر لە هێرشی ئەم دوایانەی داعش و گروپە تیرۆریستیەکان ، بواری وەریخستنی بزوتنەوەیەکی پێشکەوتنخوازانە بۆ پرسی سەربەخۆی کوردستان، کە کۆمەک بکات بە چارەسەری گرفتیكی میژووی و زەمینەکانی بەیەکدادانی قەومی لە عێراقدا، هەڵبتەکێتی ، لە ئارادا بووە . جیابوونەوەی کوردستان لە عێراق و پیکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆ و دامەزراندنی دەوڵەتێک لە پاڵ وڵات و دەوڵەتەکانی ناوچەکەدا، لەرێگای جەنگ و لە دۆخی جەنگ و لەکەشی بەرێوەچوونی بەیەکدادانەکاندا ، ناکرێت . پێش مەرجی دەستبرن بۆ پیکهێنانی دەوڵەت و سەربەخۆیی لە کوردستان، گێرانەوەی لانی کەمی ئارامی سیاسیە و ریکەوتنی سیاسیە لە نیوان هەریمی کوردستان و عێراقدا. چونکە بە بێ رێکەوتی سیاسی و لانی کەمی ئارامی سیاسی ، جیگایەک بۆ وەرخستن و بەگەرخستنی ئیرادەو توانایەکانی خەڵکی کوردستان ، نامێنێتەوە . بوارێک بۆ رێگەگرتن لە هەرەشە ناوخۆیی و ناوچەیەکان، نامێنێت. دۆخێکی شیاو بۆ سازدانی ریفراندۆم، دروست نابیت . راکێشانی پشتیوانی بزوتنەوە پێشکەوتنخوازو ئینسانیەکان، سەخت و قورس دەبێت . بۆیە ئەم دۆخەی کە بەهێرش و پەلامارەکانی داعش و هاوشیوەکانیان، هاتوتە ئاراوە، کۆسپێکی واقعیە ، لە بەردەم پرسی سەربەخۆیی کوردستاندا . ئێستا نە بواریک هەیە بۆ سازدانی زەمینەکانی ریفراندۆم و نە کەشێکی ئارام هەیە بۆ هەڵسورانی ئازادانەی ئەحزابەکان تا جەمارەر ئاراستەی خەت و بۆچون و سیاسەتەکانی خۆیان بکەن، بە پێچەوانەوە چ ئەحزبی سیاسی و چ جەماوەر لە دۆخی ترس و دڵەراوکێدان ، ئەم راستیەکی حاشاهەڵنەگری ئێستایە. هەر ئەم دۆخەشە هەموو بانگەشەچیانی سەربەخۆیی چەند هەفتە لەوە پێشی، بێدەنگکرد و تای سەربەخۆخوازی بەریدان، لە بارزانییەوە تا ئەوانی تر …\nبۆیە بزوتنەوەی ئینسان دۆست و پێشکەوتنخوازی کوردستان، بۆ دەستبردنی بۆ جیابونەوەی کوردستان و پیکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆ ، ئەرکیەتی لە ریزی سەربەخۆی خۆیدا ، نەخشی کاریگەر و بەرجەستەی لە زمینەکانی سیاسی وسەربازی و جەماوەری و ئیعلامی و دیبلۆماسی و بگێرێت بۆ کۆتاکردنی دەستی هیزە و گروپە تیرۆریستەکانی داعش و هاوشیوەکانیان، و لایەنەکانی پشتیان . نەخشی ریكخراو ویەکگرتوانەی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێشی کوردستان لە پوچەلکردنەوە و شکست پیهینانی داعش و هاوشیوەکانی و لابردنی هەرەشەکانیان ، لابردنی یەکێک لە کۆسپە سەرەکیەکانی ئیستای بەردەم خواست و ویستی سەربەخۆیی خەڵکی کوردستانە . بیگومان ئەگەر داعش و هیزەکانی هاوشێوەیان و پلانی چەپەڵ و دژی ئینسانیان ، بە هێزی پێشرەو ریکخراو سەربەخۆی خەڵکی کوردستان ، تێک بشکێت . هەر ئەو هێزە دەتوانێت ببێتە داینەمۆی سەرەکی کۆتاییهێنان بە پرسی خەڵکی کوردستان و ئایندەکەی و پیکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆی عەلمانی غەیرە ئیتنیکی …


ڕێبه‌ره ڕكابه‌ره‌كانی لوبنان پـێـكه‌وه به‌شـداریـیان له مه‌راسیمی ناشتنی ته‌رمی فڕانسـوا ئه‌لحاجدا كرد\nڕێبه‌رانی ڕكابه‌ری لوبنان ڕۆژی هه‌ینی به‌شـداریـیان له مه‌راسـیمی ناشتنی ژه‌نه‌ڕاڵ فڕانسـوا ئه‌لحاجدا كردووه كه له ئاكامی ماشـێن ته‌قاندنه‌وه‌یه‌كدا دوو ڕۆژ له‌مه‌وبه‌ر له ده‌وروبه‌ی به‌یرووت كوژرا.\nپاسه‌وانانی شه‌ره‌ف یاوه‌ری ته‌رمه‌كه‌ی ژه‌نه‌ڕاڵ بوون كه به ئاڵای لوبنان داپـۆشـرابوو له ڕێـدا به‌ره‌و كڵێسـای مارۆنی له به‌یرووت.\nهه‌ر ڕۆژی هه‌ینی له لوبنان وه‌ك پـرسـه‌ی گشـتی خوێندنگه و بانكه‌كان و ئۆفیسـه‌كانی حكومه‌ت داخرابوون.\nله وته‌یه‌كدا له میانه‌ی به‌ڕێوه‌چوونی مه‌راسیمه‌كه سه‌رۆكی ستوونه له‌شـكریـیه‌كانی لوبنان ژه‌نه‌ڕاڵ شه‌وقی ئه‌لمیسری به‌ڵێنی دا به‌وه‌ی له‌شـكر" پـشوو نه‌دات تاكو بكوژانی ژه‌نه‌ڕاڵ فڕانسـوا ده‌ستگیر نه‌كه‌ن." هه‌روه‌ها داوای له حكومه‌ت و ئۆپـۆزیسـیۆن كرد كۆتایی به‌و به‌ربه‌سته سـیاسـیـیه‌ی له‌سه‌ر هه‌ڵـبژاردنێـكی سه‌رۆكێـكی نوێ بۆ وڵاته‌كه‌یان بهێنن.\nشـایانی باسه پـێشـتر پارته سـیاسـیـیه ڕكابه‌ره‌كانی لوبنان ڕێـكـكه‌وتن له‌سه‌ر ده‌سـتنیـشـانكردنی سه‌رۆكی له‌شـكر ژه‌نه‌ڕاڵ میشـێـل سوله‌یمان بۆ پـۆستی سه‌رۆكایه‌تی. به‌ڵام به‌هۆی به‌رداومبوونی سه‌وداكردن له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌كانی تر سه‌رۆكی په‌رله‌مان نه‌بیهـ به‌ڕی ناچار بوو هه‌ڵـبژاردنه‌كه دوابخات. ئێستا وا دانراوه له دووشه‌ممه‌ی ڕێـكـكه‌وتی 17 ی مانگی دوانزه ده‌نگدانه‌كه له ناو په‌رله‌مانی لوبـناندا ئه‌نجام بدرێت.


پەرلەمانتارێكی پارتی: بە بێ یەكێتیش یاسای سەرۆكایەتی هەموار دەكەینەوە\nپەرلەمانتارێكی پارتی لەپەرلەمانی كوردستان باس لەوە دەكات كە لە ئەگەری سوربونی یەكێتی لەسەر بەشدارینەكردن لەكۆبونەوەكانی پەرلەمانی كوردستاندا، چاوەڕێ ناكەن و یاسای سەرۆكایەتی هەرێم هەموار دەكەنەوەو حكومەت پێكدەهێنن.\nهیڤیدار ئەحمەد، پەرلەمانتاری پارتی لەپەرلەمانی كوردستان بە دەنگی ئەمریكای راگەیاندووە، "فراكسیۆنی یەكێتی لەكۆبونەوەی سەرۆكایەتی پەرلەمان لەگەڵ سەرۆك فراكسیۆنەكان بەشداربون، ناوی ئەندامانیان بۆ لیژنەكان دابوە سەرۆكایەتی و لەهەمو ئەو پڕۆسانە بەشداربون تەنها نەهاتنە ناو دانیشتنی پەرلەمان." وتوشیەتی"بەڵام ئێمە چاكەمان لەگەڵ یەكێتیدا كرد كە ئەوان نەهاتنە ناو كۆبونەوەی پەرلەمان بەڵام ئێمە دەنگماندا بە ئەندامەكانیان بۆ لیژنەكان."\nلەوەڵامی ئەو پرسیارەی ئەگەر یەكێتی هەر سوربو لەسەر بەشدارینەكردن لەدانیشتنی پەرلەمان، یاسای سەرۆكایەتی هەرێم هەموار دەكرێتەوە؟ سەرۆكی هەرێم متمانەی پێدەدەرێت دواتر سەرۆكی حكومەت و وەزیرەكانیش متمانەیان پێدەدرێت؟ هێڤیدار ئەحمەد وتویەتی"جارێ ئەگەری بەهێز ئەوەیە كە یەكێتی بەشداری دەكات پێمان خۆشە بەشداربن و داواش دەكەین بێن، بەڵام وەك ئەگەر هەر بەردەوام بون ئەوا ناكرێت دامودزەگاكانی ئەم وڵاتە پەكبخەین لەسەر ئەوەی بزانین ئەم حیزب چی دەوێت ئەو حیزب چی دەوێت؟ بێگومان ئەگەر نەهاتن یاسا هەموار دەكەینەوە و حكومەت پێكدێت، بەڵام بڕواناكەم یەكێتی جورئەت بەخۆی بدات بەشدار نەبێت لەم بڕیارە گرنگانە بەشدار نەبێت."\nبڕێكی زۆر سێو لە سلێمانی لەناودەبرێت\nلە دوو مەرزی هەرێمەوە جموجۆڵی بازرگانی لەگەڵ ئێران زیادیكردوە\nوته‌بێژی وه‌به‌رهێنه‌ران: 20 ملیار دۆلاری خه‌وتوی سه‌رمایه‌دارانی هه‌رێم زه‌كاتی لێده‌كه‌وێت


چەند فەرمانێکى بەپەلە لەکازمییەوە\nدژەتیرۆرى عێراق سەرکردەیەکى داعشى لەهەولێر دەستگیرکرد\nهەسەدە ڤیدیۆى دەستگیرکردنەوەى زیندانییە داعشەکانى بڵاوکردەوە\nزانکۆیەکى دیکەى لەبارەى دەوامەوە بڕیاریدا\nکازمى کۆبوونەوەیەکى بەپەلە لەگەڵ فەرماندە ئەمنى و سەربازییەکان ئەنجام دەدات\nکازمى و بارزانى: هاریکارى هاوبەش بۆ تێکشکاندنى تیرۆر\nیەکەم لێدوانى فەرمى لەسەر گیانلەدەستدانى پۆلیسەکەى سەیرانبەند\nتورکیا دوو ئۆتۆمبێلى لە شنگال بۆردومانکرد؛ دوو شەڕڤانی یەبەشە کوژران\nرێگەگرتن لە دەوامى ئەو فەرمانبەرانەى ڤاکسینیان وەرنەگرتووە دەچێتە بوارى جێبەجێکردنەوە\nکازمى لەبارەى هێرشەکەى عوزێم: بەبێ تۆڵەی بەزەبر تێناپەڕێت\nتاقیکردنەوەکانى زانکۆى سلێمانى دواخران\nزیاتر لە حەوت هەزار توشبووى کۆرۆنا لەعێراق وهەرێم تۆمارکران\nپارێزگارى دیالە هۆکارى کوژرانى 11 سەربازەكەی عوزێمى دیاریکرد\nوەزارەتى تەندروستى حکومەتى هەرێمى کوردستان ڕایگەیاند، لە 24 کاتژمێرى ڕابردوودا زیاتر لە هەزار پشکنینى نوێ کراوە و هیچ توشبوویەک تۆمار نەکراوە.\nوەزارەتەکە ئەمڕۆ لە ڕاگەیەنراوێکدا ڕایگەیاند، لەماوەی 24 کاتژمێری ڕابردوودا؛ (1082) پشکنین ئەنجام دراوە لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان؛ (511) هەولێر، (345) سلێمانی، (226) دهۆك، دەرەنجام هیچ توشبووی نوێ لە هەرێمی کوردستان تۆمارنەکرا.\nئاماژەى بەوەشکردووە، کۆی گشتی توشبووان بە ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لەهەرێمی کوردستان (404) تووشبووە، لەنێویاندا پێنج مردن هەیە و (383) نەخۆش چاکبووەتەوە، ئێستا تەنها (16) نەخۆش لەژێر چاودێری پزیشکیدان.\nتاوەکو ئەوڕۆ (١١٠٢٥) هاووڵاتی "ئەوانەی کە لە دەرەوەی ووڵات گەڕانەتەوە وە ئەوانەی کە بەرکەوتەی نەخۆشە چەسپێنراوەکان" کەڕەنتین کراون، لەئێستادا تەنها (١١٧٦) هاووڵاتی لە (٣٢) شوێنی جیاوازی کەرەنتین ماونەتەوە؛ (٥١٥) لە هەولێر، (١٦٣) لە سلێمانی، (٤٩٧) لە دهۆك، (١) لە ڕاپەرین. وە (٩٨٤٩٩) هاووڵاتی لە کەرەنتین دەرچوونە و گەڕانەوەتە ناو خانەوادەکانیان دوای تەواو کردنی ماوەی ١٤ رۆژ وە ئەنجامدانی پشکنینی تاقیگەیی بۆیان وپشتراستکردنەوەی ئەوەی کە هەڵگری ئەو نەخۆشیە نین، لەگەڵ کەڕەنتین کردنی ژمارەیەکی تری هاووڵاتییان لە ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا کە کۆی گشتیان (١١) هاووڵاتی بوو.\nلەماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا؛ (١٠٨٢) پشکنین ئەنجام دراوە لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان؛ (٥١١) هەولێر، (٣٤٥) سلێمانی، (٢٢٦) دهۆك، دەرەنجام هیچ تووشبووی نوێ لە هەرێمی کوردستان تۆمارنەکرا.\n(کۆی گشتی ئەو پشکنینانەی کە ئەنجام دراوە لە سەرەتای سەرهەڵدانی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (٦٠٤٨٣) پشکنین بووە)\nکۆی گشتی تووشبووان بە ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە هەرێمی کوردستان (٤٠٤) تووشبوو، لەنێویاندا (٥) مردن هەیە و (٣٨٣) نەخۆش چاکبووەتەوە، وە ئێستا تەنها (١٦) نەخۆش لەژێر چاودێری پزیشکی دان.\nلێدوانی وەزارەتی تەندروستی لەبارەی ڕاگەیاندنەوەی قەدەغەی هاتوچۆوە\n2020.05.30 - 22:56\nوەزارەتی تەندروستی تۆمارکردنی زۆرترین توشبووی نوێی کۆرۆنای لەسلێمانی ڕاگەیاند\n2020.05.28 - 22:58\nناس کورد ئاشکراى دەکات..ماوەی 10 ڕۆژە هیچ تیمێکی تەندروستی لە دەروازەی باشماخ نەماوە\n2020.06.01 - 10:58\nهەولێر؛ دەوامی گشت دامودەزگا تەندروستییەکان ڕاگیرا\n2020.06.01 - 09:20\nتەندروستی عێراق فەرمانی دا بە دابەشکردنی زەوی نیشتەجێبوون بەسەر کارمەندانی تەندروستی\n2020.05.31 - 15:50\n2022.01.21 - 13:28


مەکتەبی سیاسی پارتى : حۆكمڕانی عێراقی فیدراڵ پێویستی به رێكخستنه‌وه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه هه‌یه\nپەیامی کورد ... مەکتەبی سیاسی پارتى : حۆكمڕانی عێراقی فیدراڵ پێویستی به رێكخستنه‌وه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه هه‌یه\nئه‌مڕۆ پێنج شه‌ممه، مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان به سه‌رپه‌رشتی سەرۆک مەسعوود بارزانی كۆبووەو تیایدا هەڵوێستی خۆیان سەبارەت بە ئەنجامى هەلبژادنەکانى و دوای هەڵبژاردنەکان راگەیاند.\nلەراگەێندراوی کۆبوونەوەکەدا ئاماژە بەوە کراوە کە عێراق به قۆناغێكی هه‌ستیاردا تێده‌په‌ڕێ و پارتی بڕوای وایه حوكمڕانی عێراقی فیدراڵ پێویستی به رێكخستنه‌وه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ له ئاست ویست و خواستی هه‌موو پێكهاته‌كانی دابێ كێشه هه‌ڵواسراوه‌كان چاره‌سه‌ر بكات.\nباسى لەوەشکردوە، چاره‌سه‌ری كێشه‌كانیش له‌ڕوانگه‌ی ده‌ستوورەوە ده‌بێته هۆی سه‌قامگیری و ئاشتی كۆمه‌ڵایه‌تی، به‌تایبه‌تیش جێبه‌جێكردنی مادده‌ی ١٤٠ی ده‌ستوور و یەکلاکردنەوەی ته‌واوی كێشه چاره‌سه‌رنه‌كراوەکانی نێوان حكوومه‌تی فیدڕاڵ و حكوومه‌تی هه‌رێم.\nمەکتەبی سیاسی پارتی هەڵبژاردن


خوەپێشاندان و مەدیا پەكەكێ – Sibehî سبەھی\nخوەپێشاندان و مەدیا پەكەكێ\nBergeh Kurdistan On 11/12/2020 / سیاسی\nل باشوورێ کوردستانێ، ب تایبه‌تی ل ده‌ڤه‌را گه‌رمییان و هنده‌ک ناڤچه‌یێن دن یێن پارێزگەھا سلێمانیێ خوه‌پێشاندان تێنه کرن، داخوازێن به‌شه‌ک ژ خوه‌پێشه‌نده‌ران ڕه‌وانە و ژ بۆ مافێن خوه یێن هه‌ڤوه‌لاتیێ دۆزا ژیانه‌ک خوه‌شتر دكن. لێ د ڕاستیا خوه دا ڕه‌وش جودا یه و ئارمانجا بەشەك كو ب تێكدەر و تالانچێ تێن بناڤ كركن د ناڤا خوه‌پێشانده‌ران دا جودایه. یێن کو پرۆڤاکاسیۆنان دکن هه‌ڤالبه‌ندێن پەکەکێ نه و پەکەکە ب خوه یه كو د بن پەردا داخوزێن ھەڤوەلاتیێن باشوورێ كوردستانێ ھەولا ژناڤبرنا كیانێ ھەرێما كوردستانێ دكە كو ئەڤ ژی ب پشتەڤانیا پاسدارێن ئیرانێ و حەشدا شەعبی ھاتیە پلان كرن.\nده‌ما مه‌دیا پەکەکێ باش بێ شۆپاندن ئه‌ڤ ڕاستی گەلەك ب زەلالی ده‌ردکه‌ڤه هۆلێ كو ئه‌ڤ هه‌لوه‌ستا فەرمیا پەکەکێ یە و به‌شه‌ک ژ ستراته‌ژیا وێ یه. د بنگه‌هێ خوه دا، ب رێیا ڤان خوەپێشاندانان پەکەکە شه‌رێ پەدەکێ دکه. ئاڤاهیێن پەدەکێ دشه‌وتینە، ئێریشێ ئاڤاهیێن حکومه‌تێ دکن و پێشمه‌رگه‌یا شه‌هد دکن.\nده‌ڤه‌رێن کو خوه‌پێشاندان لێ تێن کرن د بن باندۆرا یەنەکێ دا‌نه و پەکەکە ل ڤان ده‌ڤه‌ران ب هێزه. ئه‌ڤ ته‌ڤگه‌را کو پەکەکە دکه، تشته‌کی ب ته‌نێ دکه ئارمانج. ئارمانجا پەکەکێ تێکدانا ستاتویا باشوورێ کوردستانێ یه. هه‌رکه‌سه‌کێ دزانه نها گه‌له‌ک ئالیێن شیعه ل ئیراقێ دخوازن ستاتویا کوردستانێ یا فه‌ده‌رالی نه‌مینه و هه‌ولێر،سلێمانی و دهۆک جاردن ببن وه‌ک پارێزگه‌هێن دن یێن ئیراقێ و ب ته‌مامی بکه‌ڤن د بن باندۆرا حکومه‌تا ئیراقێ دا. ئه‌ڤ ئارمانجه‌ک سه‌ره‌که یا ئیرانێ و چه‌ته‌یێن حه‌شدا شهع‌بینه. پەکەکە ژی خزمه‌تا ڤێ سیاسه‌تا قرێژ یا کو دخوازه ستاتویا کوردستانێ تێک ببه دکه.\nخوه‌پێشانده‌رێن ئالا کوردستانێ بینن خوار و ئالا ئیراقێ بلند دکن کینه؟ چنه و ئارمانجا وان چییه؟\nلێ پەکەکە ڤێ یه‌کێ گه‌له‌ک ب زانه‌بوون دکه و هه‌روه‌ها ڤێ چالاکیا خوه یا د خزمه‌تا دژمنێن کوردستانێ دا، وه‌ک ” گه‌ل پێھنەكێ ل پدکێ دده” دده نیشاندان و پرۆپاگانده‌یا ڤێ د مه‌دیا خوه ده دکه. ل ڤێ ده‌رێ خاله‌ک گرنگ هه‌یه و به‌رپرسیاریه‌ک مه‌زن دکه‌ڤه ل سه‌ر ملێ مه‌دیا باشوورێ کوردستانێ. تێ زانین کو به‌شه‌ک مه‌دیا باشوور پشته‌ڤانیا پەکەکێ دکه، د بنگه‌هێ خوه دا ئه‌و مه‌دیا پشتگریا هه‌ر تشته‌ک ل دژێ پەدەکێ به دکه،  کو پرانی ئەو مەدیا وه‌ک نێزیکی پەدەكێ تێ ناسكرن.\nگه‌لۆ ما نه ئه‌رکێ ڤێ مه‌دیایێ یه ڕاستیا بوویه‌ران بگەهینه ڕایا گشتی یا کوردستانێ؟ ئه‌ڤ مه‌دیا ژ هه‌رکه‌سه‌کی پتر دزانە کو د ناڤا خوه‌پێشه‌نداران ده سیخرۆ و ئاژانێن پەكەكێ هه‌نه و ئه‌و ب زانه‌بوون پراڤاکاسیۆنا دکن و به‌رێ خوه‌پێشاندەران ددن ده‌زگه‌هێن حکومه‌تا کوردستانێ و هنده‌ک ئالیێن سیاسی.\nپێویستە ەڤ دەستێ پەكەكێ ژ ئالیێ مه‌دیایێ ڤه بێته ئاشکه‌ره کرن. دبە هنده‌ک بێژن کو ئه‌ڤ کارێ ئاساییشێ یه نه کارێ مەدیایێ یه. نه‌خێر ئه‌ڤ کارێ مه‌دیایێ یه، هه‌تا دڤێ د ڤان ده‌ڤه‌ران دا به‌هسا خه‌مساریا ئاساییشێ ژی بکن و ڕاستیا بوویه‌ران ده‌رێخن هۆلێ.\nد خاله‌ک دن دا دڤێ بالا مه‌دیا باشوور بێ کشاندن كو هه‌ر نووچه‌یا کو ھوون د ده‌ربارێ هەدەپێ، کەنەکێ، پەیەدێ، کەجەکێ و ده‌زگه‌ه و ڕێخستنێن ب پەکەکێ ڤه گرێدایی ددن،هوون دبن سه‌ده‌ما ھاریكاریكرنا پەكەكێ ل باشوورێ کوردستانێ. زانه‌بوون ، نه زانه‌بوون هون “دوهنی ل نانێ پەکەکێ ددن”. مه‌دیا پەکەکێ گه‌له‌ک زانه‌بوون د ده‌ربارێ ڕه‌وشا باشوورێ کوردستانێ دا زانیاریێن نەراست دده، نووچه‌یێن ده‌ره‌و به‌لاڤ دکه. گه‌لۆ نه ئه‌رکێ مه‌دیا باشووره کو ڤان ده‌ره‌وان ئا‌شکه‌ره بکه؟ لێ مخابن ئه‌ڤ نایێ کرن. وه‌ک دبێژن هندی مه به‌هسا ڤێ مژارێ کر “موو ب زمانێ مه ڤه هاتن”.


دووشه‌ممه, 3 Jun 2019, 13:47\nکەنەکە رایگەیاندووە "چ سەمەرەیەکە! ئەوەی لە جەژنی رەمەزاندا هێرش دەکاتە سەرمان، نەک هەر خۆی بە موسڵمان دەزانێ، بەڵکو خۆی وەک سەرۆک و رابەری موسوڵمانان لە قەلەم دەدات. رۆژی جەژن لەبەردەمی کامێراو سەر تەلەفزیۆن دەردەکەوێت و دەڵێ " موسوڵمانی درووست و خێرخواز ئێمەین". بەم درۆ و دەلەسانە و بە خۆشاردنەوە لەژێر پەردەی ئایندا، خواستی ناڕەواو نامرۆڤانەی خۆی بەسەر گەلی ئێمەدا دەسەپێنێ".\nسبەینێ جەژنە، جەژنی رەمەزانە. ئێمە دیسان جارێکی ترو جەژنێکی تر لە دۆخێکی ئاڵۆزدا دەکەین. لە باکور و باشوورو رۆژاوا هێرش بۆ لەناوبردنی گەلی کورد بەردەوامە. دەوڵەتی تورکیا دوای داگیرکردنی عەفرین رووی هێرش و داگیرکاریی کردووەتە باشووری کوردستان. لە رۆژهەڵاتیش دۆخێکی ئاڵۆز هەر بەردەوامە. لە بەرامبەر ئەم هێرش و داگیرکارییەدا، شەڕی ئازادی و بەرخۆدانی گەلی ئێمە بە هەموو شێوەیەک بەردەوامە.\nچ سەمەرەیەکە! ئەوەی لە جەژنی رەمەزاندا هێرش دەکاتە سەرمان، نەک هەر خۆی بە موسڵمان دەزانێ، بەڵکو خۆی وەک سەرۆک و رابەری موسوڵمانان لە قەلەم دەدات. رۆژی جەژن لەبەردەمی کامێراو سەر تەلەفزیۆن دەردەکەوێت و دەڵێ " موسوڵمانی درووست و خێرخواز ئێمەین". بەم درۆ و دەلەسانە و بە خۆشاردنەوە لەژێر پەردەی ئایندا، خواستی ناڕەواو نامرۆڤانەی خۆی بەسەر گەلی ئێمەدا دەسەپێنێ.


وێڕای كەمكردنەوەی هەناردەكردن، داهاتی نەوتی مانگی رابردوی عێراق لە مانگەكانی پێشوتر زیاتر بوە\nوەزارەتی نەوتی عێراق بڕی داهات و هەناردەی نەوتی بۆ مانگی تەمموز ئاشكراكردو دەشڵێت: وێڕای كەمكردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنان و هەناردەی نەوت بەهۆی پابەندبون بە رێككەوتنی "ئۆپیك پڵەس"ەوە، بەڵام داهاتی فرۆشی نەوت لە مانگی تەمموزدا بەراورد بە داهاتی چەند مانگی رابردو زیادی كردوە.\nئاوێنە: وەزارەتی نەوتی عێراق، ئەمڕۆ شەممە، لە راگەیەندراوێكدا ئاشكرایكرد: كۆی گشتی هەناردەی نەوت لەمانگی رابردودا 85 ملیۆن و 663 هەزارو 290 بەرمیل بوەو داهاتەكەشی سێ ملیارو 487 ملیۆن و 139 هەزار دۆلار بوە.\nعاسم جیهاد، وتەبێژی وەزارەتەكە رایگەیاندوە: وێڕای كەمكردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنان و هەناردەی نەوت بەهۆی پابەندبون بە رێككەوتنی "ئۆپیك پڵەس"ەوە، بەڵام داهاتی نەوتی مانگی تەمموز بەراورد بە مانگەكانی رابردو زیادی كردوە.\nعاسم جیهاد ئاماژەی بەوەداوە كە لەمانگی تەمموزدا تێكڕای هەناردەی رۆژانەی نەوت دو ملیۆن و 763 بەرمیل بوەو تێكڕای نرخی فرۆشتنی یەك بەرمیلیش لەو مانگەدا 40.708 دۆلار بوە.\nدەستەی نەزاهەی عێراق لێكۆڵینەوە لە فواد حسێن دەكات \nلە عێراق 72 توشبوی دیكەی كۆرۆنا گیانیان لەدەستدا\nحكومەتی عێراق چەند ماددەیەكی مەترسیداری لەفڕۆكەخانەى بەغدا دوورخستەوە\nمەلا بەختیار بە كاك مەسعودم وت: هێزی دژە تیرۆرمان لەگەڵە و دڵنیابە ناهێڵین هەولێر بگیرێت\nلەیادی سەد ساڵەی پەیماننامەی سیڤەردا ١٩٢٠/٨/١٠.. چۆن کوردستانی باشور بەعێراقەوە لکێنرا؟\nیەرەكە: حەوت گەریلاو دو وڵاتپارێز لە هێرشەكەی توركیا لە ما... \nپەیمانی سیڤەر \nلە عێراق 72 توشبوی دیكەی كۆرۆنا گیانیان لەدەستدا \nوەزارەتی تەندروستی ھەرێم: ٥٠٨ تووشبووی نوێ تۆمار کران \nبه‌ڕێوه‌به‌رى ته‌ندروستى هه‌ولێر: ژمارەیەکی زۆری توشبوانی ...


له‌دوای ده‌ستپێشخه‌رییه‌كه‌ی شاسوار عه‌بدولواحید، سه‌رۆكی جوڵانه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ بۆ نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی تونێلی ده‌ربه‌ندیخان، حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان تیمێكی بۆ نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی تونێله‌كه پێكهێنا و بڕیاره ئه‌مڕۆ سه‌ردانی تونێله‌كه بكه‌ن.\nمەریوان مەلا حەسەن، وتەبێژی وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێكردنی حكومەتی هەرێمی كوردستان رایگه‌یاند"ئەمڕۆ (پێنجشەممە) تیمێكی وەزارەتمان لەسەر ڕاسپاردەی دانا عەبدولكەریم، وەزیری ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێكردن، سەردانی تونێلی دەربەندیخان دەكەن".\nوتیشی، تیمەكەیان ئەمڕۆ تەنها بۆ ئامادەكردنی دەرخستەی چۆنیەتی نۆژەنكردنەوە و بڕی تێچوی پێویست بۆ نۆژەنكردنەوەكە دەچنە دەربەندیخان، دواتر لە ڕۆژی شەممەی داهاتوەوە سەرباری پشوی جەژن، بەڵام بە بڕیاری وەزیری ئاوەدانكردنەوە دەستدەكرێت بە نۆژەنكردنەوەی تونێلەكە.\nتونێلی دەربەندیخان لە ساڵی 1954 لەلایەن دوو كۆمپانیای ئیتاڵی و فەرەنسی دروست كراوە، لە سەرەتای ساڵی 1958 كراوەتەوە و ئەو تونێلە بەشێك لە ناوچەكانی گەرمیان و پارێزگای سلێمانی پێكەوە دەبەستێتەوە و درێژییەكەشی 713 مەترە.\nناردنی تیمێكی حكومه‌تی هه‌رێم بۆ نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی تونێله‌كه له كاتێكدایه كه پێشتر شاسوار عەبدولواحید، سەرۆكی جوڵانەوەی نەوەی نوێ ڕایگەیاند "ئامادەم لە ماوەی هەفتەیەكدا تەواوی تونێلەكە نۆژەن بكەمەوە و ڕوناكی و كاری بۆیاخكردنەكەشی تەواو بكەم".


مه‌رگی پیاوێكی پڕ له‌ئاواز …. ئاسۆ جه‌بار – Denegkan\nمه‌رگی پیاوێكی پڕ له‌ئاواز …. ئاسۆ جه‌بار\nbyئاسۆ\tAugust 18, 2009\tگشتی\nمامۆستای مه‌زنی مۆزیك حه‌سه‌ن یوسف زه‌مانی كۆچی دوایی كرد\nشه‌وی 15\_16 یه‌كێك له‌مه‌زنترین ئاوازدانه‌رانی كوردی‌و فارسی مامۆستای مویزیك حه‌سن یوسف زه‌مانی له‌ته‌مه‌نی 78 ساڵیدا به‌نه‌خۆشییه‌كی كوشنده كۆچی دوایی كرد…مه‌رگی مامۆستا داخ‌و ئه‌سه‌فێكی گه‌وره‌یه بۆ هه‌ردوو نه‌ته‌وه‌ی كورد‌و فارس‌و سه‌رجه‌م هونه‌رمه‌ندان‌و ئاوازدانه‌ران‌و مۆزیك ژه‌نان، مامۆستا حه‌سه‌ن یوسف زه‌مانی پاش نیوسه‌ده له‌مۆزیك ژه‌نین‌و ئاوازدانان، پاش دانانی ئاواز بۆ گه‌وره ئه‌ستێرانی هونه‌ریی ئێران هه‌ر له محه‌مه‌د ره‌زا شه‌جه‌ریانه‌وه تا شه‌هرامی نازڕی‌و پۆوران‌و سیما بینا‌و چه‌ندین گۆڕانیبێژی گه‌وره‌و دیاری ئێران، مامۆستا حه‌سه‌ن یوسف زه‌مانی پاش داهێنان‌و نوسینی سه‌دان پارچه مۆزیك، پاش پێشكه‌شكردنی سه‌دان وانه‌ی موزیك‌و ئاواز، پاش به‌جێهێشتنی چه‌ندین پارچه شیعر‌و ئاوازی گه‌وره، پاش ته‌وانه‌كردنی چه‌ندین خه‌ونی گه‌وره‌ی مۆزیك‌و ئاواز، پاش ته‌واكردنی دوایه‌مین كاری ئاوازدانان بۆ هونه‌رمه‌ند سه‌ركه‌وت نامیق، پاش شه‌ڕێكی گه‌وره له‌گه‌ڵ نه‌خۆشی شیرپه‌نجه‌دا سه‌عات سێی شه‌و له نه‌خۆشخانه‌یه‌كی تۆرنتۆ له‌كه‌نه‌دا ماڵئاواییی لێكردین….ماڵئاوا مامۆستا موزیك، شاعیره بێده‌نگه‌كه، ماڵئاوا گه‌وره ژه‌نیاری ڤیۆلا‌و كلارنێت‌و سه‌كسیفۆن‌و چه‌ندین ئاله‌تی مۆزیك، ماڵئاوا ئه‌ی مامۆستای مۆزیك دانه‌ری كۆن‌و نوێی فارسی‌و كوردی، ماڵئاوا ئه‌ی ئه‌و رۆحه گه‌وره‌یه‌ی پڕ بوویت له‌ئاواز‌و نه‌غمه‌ی ئه‌فسوناوی، ماڵئاوا ئه‌ی میهره‌بانترین مۆزیك دانه‌ری دونیا…ماڵئاوا\nPrevious ئایا ئه‌ندامانی موجاهدینی خه‌لکی ئیران، پیویسته مافی په‌نابه‌رییان بدریتی؟\nNext خودا ده‌یه‌وێت پشوو بدات !!….. قوبادی جه‌لیزاده