لێدوانی پارێزگای کوردستان سەبارەت بە ژمارەی کۆرۆناییەکانی کوردستان - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ خاکەلێوە ٥ ٠٨:٢٨\nNews Code 31656\nلێدوانی پارێزگای کوردستان سەبارەت بە ژمارەی کۆرۆناییەکانی کوردستان\nپارێزگاری کوردستان وتی: بەداخەوە لە ڕۆژی ڕابردووەوە تا ئێستا ژمارەی تووش بووان بە کۆرۆنا لە پارێزگای کوردستان بۆ سەدا ١١ بەرز بووەتەوە و درێژەی ئەو ڕەوتە بۆ پارێزگا جێی نیگەرانییە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، موحەمەد دەرەوەزمی سەرلەبەیانی رۆژی دووشەممە لە پەراوێزی دەسپێکی چالاکی چوارەمین هێڵی بەرهەم هێنانی مادەی پاکژی لە کوردستان کە لە ڕێگای ڤیدۆ کۆنفڕانسەوە بە فەرمانی سەرۆک کۆمار چالاکی خۆیی دەست پێکرد، وتی: بەختەوەرانە لە ڕۆژانی سەرەتایی کە کێشەی مادەی پاکژیمان هەبوو چوار یەکەمی بەرهەم هێنان هێڵی بەرهەم هێنانی خۆیانیان گۆڕی و پێداویستی پارێزگایان دابین کرد.\nوتیشی: ئەگەر لە درێژەی ڕەوتی کارەکە بتوانین کحولی پارێزگا دابین بکەین دەتوانین پێداویستی پارێزگاکانی تریش دابین بکەین.\nپارێزگاری کوردستان زیادی کرد: خەڵک ئەبێ پرسی کۆرۆنا جیدی بگرن چونکوو ڕۆژانە ئامارەکان بەرز بووەتەوە و بە پێی دوایین ئاماری زانکۆی پزیشکی کوردستان ژمارەی تووش بووان ئەمڕۆ لە چاو ڕۆژی ڕابردوو سەدا ١١ بەرز بووەتەوە.\nمورادنیا لە بەشێکی تر لە قسەکانی خۆیدا بە فەرمانی سەرۆک کۆمار هاوپەیوەند بە داخستنی بازاڕەکان ئاماژەی کرد و وتی: دامودەزگا خزمەتگوزاری و دەوڵەتییەکان هەر کراوەیە بەڵام فەرمانبەرەکانیان بۆ یەک لە سەر سێ کەم بووەتەوە و ئەبێ هەموو سینفەکان جگە لە فرۆشگەکان کە پێداویستی ڕۆژانەی خەڵک دابین دەکەن، داخراو بن.


👫 ئارش عەلیمورادی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 23 2018 7:04PM\nخەڵکی شاری سەقز، لە ساڵی 1981، لەو شارە لەدایک بوو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 23-1-2018 19:04:28\nلە دایکبووی ساڵی17-03-1984 شاری سلێمانییە، دەرچووی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 8 0 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 6-4-2019 23:39:39\n👫 ئەڤین لەیلا کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 27 2019 2:05PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ ن.ئـ. 27-9-2019 14:05:07\n👫 بیژەن زولفەقارنەسەب کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 15 2020 1:06PM\nبیژەن زولفەقارنەسەب (لەدایکبووی 07-06-1949)ی شاری [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 96% ✍ ج.ع.ئـ. 15-2-2020 13:06:01\n👫 توانا عارف حسەین فەرەج کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 14 2020 4:53PM\nلە 22-10-1984 لە شاری سلێمانی لەدایکبوو، مامۆستای [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 3 1 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 14-2-2020 16:53:09\n👫 زانیار عەبدوڵڵا محەمەد سەعید کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 8 2020 8:53PM\nلەدایک بووی : 1983 بڕوانامەی خوێندن : بەکالۆریوس [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 13 0 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 8-2-2020 20:53:37\n👫 سروشت بەکر ئەحمەد کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 1 2017 11:38PM\nدەرچووی کۆلێژی پەروەردەی وەرزشیی بنەڕەتی زانکۆی سل [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 86% ✍ س.ئـ. 1-10-2017 23:38:06


چیرۆکی فەرماندە (٤) - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در سه شنبه, 27 آبان 1399 19:29\nشەو درەنگان دوو پشیلە لەسەر حەساری نزیک ژووری نووستنەکەی لێیان بوو بە شەڕ. دەنگی میاو میاوی نزم و تووڕە و درێژیان کە کتوپڕ دەبوو بە زریکەیەکی ترسناک و گوێی دونیای کەڕدەکرد، لە پەنجەرە نیوەکراوەکەوە گوزەری دەکرد و خۆی بە هەمان هێزەوە دەگەیاندە ژوورەکە. رابوو. ئەمە فەرماندەی بیری سەردەمی منداڵی دەخستەوە، کاتێک لە گەڕەکێکی قەراغ شار لە خانوویەکی کۆندا دەژیان. گەلێک ساڵ لەوە پێش. لەبیری دێت ئەو ساڵانە سەگ و پشیلە یەکجار زۆر بوون. سەگ وەک مرۆڤ بەناو کووچە و کۆڵاناندا تەراتێنیان بوو و حەوشە و دەرکەوبانەکانیش پڕی پشیلە بوون. دەهاتەوە بیری شەوێک پشیلەیەکی رەش و پشیلەیەکی سپی لە سەر دیواری حەوشەکەیان لێیان بوو بە شەڕ و خەویان لە گەڕەک و بەتایبەت لە باوکیان شێواند. باوکی کە ماندووی ئیش و کاری رۆژانە بوو، تووڕە بە تێڵایەکەوە دەرپەڕییە حەوشە، ئاوقایان بوو و پەرتەوازەی کردن. باوکی لەم جۆرە کاتانەدا چەند غەریب دەینواند. هەندێ کردار هەیە گەورەکان نابێ قەت لە ژیانیاندا بیکەن. چەند منداڵانە دەینواند. فەرماندە هەستی دەکرد هەتا چەندین رۆژ دووای ئەمە، جوێنەکانی باوکی لە حەوشەکەدا دەهاتن و دەچوون. ئەم لە ژوورەکەی تەنیشتەوە ئاگای لێبوو باوکی هەتا خەوی لێ دەکەوتەوە هەر پرتە و بۆڵەی دەهات و هەر جوێنی دا. دایکی چەند جار دەنگی دا "پیاوەکە بنوو!"، بەڵام بێسوود بوو. بۆ سبەی لە کاتی ناشتا بە ژنەکەی گوتبوو گەر رۆژێکی لە ژیانا مابێ ئەوا بۆ پشیلەی دەمێنێ! دایکی پێی گوتبوو ئەیەڕۆ پیاوەکە ئەم قسانە چییە! باوکی نەڕاندبووی پشیلەی نیوەشەو شوومە. شووم!\nفەرماندە دێتەوە بیری قەدیم زۆر باسی شووم و شتی لەم بابەتە دەکرا. ئەو کە لە کاتی شاخ ئەم جۆرە قسانەی هەر لە بیرچووبووەوە، بە پێی رووداوەکانی ئەم چەند رۆژە، خۆبەخۆ قیڕەی نیوە شەوی ئەم پشیلانەی جۆرێک بە وشەی "شووم"ەوە پێوەندی دا. ئاخر نەدەکرا لە دووای هەم هەموو ساڵە هەر لە خۆوە کتوپڕ ئەم زریکە ترسناکە گەڕابێتەوە. بە ئارامی لەناو جێگاکەی هاتە دەرەوە و بەرەو پەنجەرەکە رۆیشت. ئەوسا لە تاریک و روونی شەو بە سەر دیوارەکەوە تارمایی هەیکەلی دوو پشیلەکەی بینییەوە. وادیارە هەندێ شت لە ژیاندا گەر زەمین و زەمانیش ژێرەوڕوو بن هەر ناگۆڕێن. لای ئەم پشیلانە ژیان هەر وەک ساڵی ساڵان بوو. وەک بڵێی دیکتاتۆر هەر مابێ و قەتیش راپەڕین نەکرابێ. فەرماندە بیری باوکی کردەوە کە گەلێک ساڵ لەوە پێش مردبوو. روخساری هاتەوە بەرچاوی. ئەو رۆژەی ئەم رۆیشت و رووی لە شاخ کرد، پێی گوتبوو ناڵێم کەری، بەڵام ئاقڵیش نیت! لەبیری دێت باوکی حەزی بە ژیانێکی ئارام و بێ دەردیسەر بوو. کڵاوی لە کڵاوی کەس گیرنەدەکرد. بەیانیان بەو کۆڵانەدا چۆن دەڕۆیشت و لەوسەری وندەبوو، ئێوارانیش هەر بەو شێوازە دەردەکەوتەوە و دەهاتەوە. لای باوکی حکومەتەکان هیچ جیاوازییەکیان نەبوو. ئەوان لەوێ بوو چونکە خەڵکی لەوان کەرتر بوون. فەرماندە بیری وشەی کەر دەکاتەوە. بەشێوەیەکی سەرسوڕهێنەر بە ئەو ئەنجامە دەگا کە هەر لە هەوەڵین رۆژەکانی ژیانییەوە ئەم بوونەوەرە گەمژە و کەلەرەقە چارەنووسی بە چارەنووسی ئەوەوە گرێدرابوو. باشە گەر وانیە بۆ باوکی ئەوەندە لەم کەلیمەیە کەڵکی وەردەگرت. بۆ ئەوەندە ناوی کەری لەسەر دەم بوو؟ فەرماندە لە تاریکیی شەو دەڕوانێ. وادیارە ژیان دەبێ بەردەوام بێ بۆ ئەوەی مرۆڤ مانای هەندێ لەو شتانەی وا کاتی خۆی لە قۆناغەکانی زووتری تەمەندا روودەدەن، باشتر بۆی دەرکەون. کەواتە جاری وایە رووداوەکان پێشدەکەون، بەڵام مرۆڤ لێیان تێناگا. کەواتە هەموو شتێک لەم ژیانەدا بەیەکەوە پێوەندییان هەیە و لە راستیدا هیچ شتێک لە خۆوە روونادا.\nپشیلەکان هەر بەردەوام بوون. سەیر ئەوە بوو هەتا ماوەیەکی باش بەڕووی یەکتریدا دەیانقیڕاند هەتا سەرئەنجام یەکیان دەبەزی و رێگای بۆ ئەوی تر چۆڵدەکرد. گەڕانەوەیەک لە ئارادا نەبوو، یەک دەبا لادا و دەرچێ. فەرماندە دەمانچەکەی راکێشا و چەند فیشەکی ئاراستەی پشیلەکان کرد. پشیلەکان یەک بە خۆیان داچڵەکان و هەر کامەو بە لایەکدا رایانکرد. ئەوسا بێدەنگییەکی سەیر تەواوی وڵاتی داگرت. هەر لەم ساتەوەختەدا بوو فەرماندە کتوپڕ بەو ئەنجامە گەیشت کە دەکرێ لێرەیش مەنتقی شاخ بەردەوام بێت. مەگەر لەوێیش هەروانەبوو. مەگەر لەوێیش هەر ئەمانەی وا ئەم چەند رۆژە سەردانیان کردبوو، نەبوون. باشە بە هاتنی ئەوان چی گۆڕابوو. بێگومان هیچ. جگە لەمە ئەگەر ئەمانە و ئەوانی تریش نەبوونایە مەگەر دیکتاتۆر دەڕووخا. بێگومان نا. تازە با خەڵکی راپەڕینیشیان کردبێ، بەڵام ئەوانیش بە بێ یارمەتی دەوڵەتان هیچیان پێ نەدەکرا. دیکتاتۆر رووخابوو لەبەر ئەوەی لە راستیدا دۆستەکانیان رووخاندبوویان نەک فەرماندە و هەڤاڵان و جەماوەر. بگرە لە بنەڕەتدا هەر سەردەمی راپەڕین و شتی لەم بابەتە تەواوبووەو کەواتە گەر وایە بۆ ئیتر خەمی ئەوە بخۆم کە خەڵکی کردیان و ئێمە دوواتر گەیشتین. فەرماندە دەستێکی راوەشاند. رازی لەم بیرانەی چووەوە سەر تەختەکەی و پاڵکەوت. سەیری سەقفە تاریکەکەی کرد. بە دەنگی بەرز بە خۆی گوت کەواتە هەتا ئێمە هەین دەبێ مەمنوونی ئەمانە بین و نابێ لە بیریان بکەین، نا، نابێ، مرۆڤ نابێ سپڵە بێ، ئێمە نەتەوەیەکی بەشەرەفین و تف لە رووی دۆستان و ئەوانەی وا رۆژێک لە رۆژان یارمەتییان داوین، ناکەین. فەرماندە بە بزەوە بە سەر شانی راستیدا کەوت و دەستی خستە ژێر سەری. یادی بەخێر، لە شاخ هەمیشە ئاوا دەخەوت. لە ژێر ئەستێرەکاندا و لە ناو دۆڵە تاریکەکاندا. چاوەکانی سەر یەک خست. نا نابێ ئەوەندەیش شتەکان لە خۆی قووڵ بکاتەوە. مەگەر ئەوەتەی دونیای سیاسەت هەیە هەر ئاوەها نەبووە. رۆژە سەختەکان هەمیشە ناوی خۆیان بە خۆیانەوەیە. لای فەرماندە لە جیهانی سیاسەت هەموو رۆژێ رۆژی سەختە. مرۆ جاری وایە بە دەستی خۆیەوە گیردەخوا جا وەرە وڵاتێک بێنە بەر چاوی خۆت. گەر جاری وایە ئەوەی نەکەی کە تەنانەت خۆت حەز ناکەی بیکەی ئەوا قەت خۆت مەهاوە سیاسەتەوە. کەواتە باشتر ئەو دۆستانە ئاوەها بێ پرس هاتن. ئەوان ئێمە لەبیرناکەن، جا با ئێمە زۆریش سەرقاڵ بین. سوپاس،... سوپاس! لە خۆوە نیە هەموو ئەم ساڵانە لە گەڵمان بوون. فەرماندە ئەمجارە خۆی بەسەر شانی چەپدا دەخا، بەڵام هەر بێ فایدەیە. داڵغە و بیرە ناوەختەکان ناهێڵن بخەوێ. لە شاخ سەرەرای ئەو هەموو مەترسی و داڵغەیەیش کەچی ئاسان خەوی لێدەکەوت! لە حەوشەوە گوێی لە دەنگی دوو نیگابانەکەیە کە بە ئەسپایی پێکەوە قسەدەکەن. باسی شەڕەپشیلەکە و تەقەکەی ئەم دەکەن. یەکیان دەڵێ ئەم پیاوە هەمیشە شتێکی تایبەتی لایە،... شتێکی نوێ و سەرنجڕاکێش. ئەوی تریان دەڵێ لەخۆوە نەبووە بە فەرماندە،... دەبێ رازێک لە پشت ئەمەوە بێت. ئەستێرەیەک رادەخوشێ و بەستێنی تاریکی ئاسمان لە شووشەیەکی پەنجەرەکەدا دڕدەدا. وادیارە شتەکان ناهێڵن ئۆقرەبگرێ و بخەوێ. هەڵدەستێ و دەچێ یەکێک لە چاویلکە رەشەکان دێنێ و دەیکاتە چاوی و پاڵدەکەوێتەوە. ئیستا زۆر باشترە. دونیا دوو قات تاریکترە. رەنگە سێ یان چوار قاتیش. دەبێتە تاریکە سەلاتی ناو چیرۆکەکان. با ببێ. گرینگ ئەوەیە بخەوم.\nچەند خولەک دووای ئەمە دەنگی پرخەی فەرماندە ژوورەکە پڕ بە خۆی دەتەنێ.\nدراوسێی یەکەم حەزی بە شتی خشکەیە. هەر لە سەرەتایشەوە وابوو. دەم بە هاوار نەبوون. نوێنەرەکانیان لە قسەکردندا ئارام دەدوان، دەنگیان یەکجار نزم بوو و بە کاوەخۆ وشەکانیان بەڕەڵڵا دەکرد. وەک بڵێی کەسێک گوێی لێیە و لە راستیدا نابێ گوێی لێ بێ. راستییەکەی ئەوە بوو قەت کەسیشی لێ نەبوو، هەر ئەوان و فەرماندە و هەڤاڵان بوون. فەرماندە هەمیشە بە شێوەی ئاخافتنیان سەرسام بوو. خۆی و هەڤاڵان یەکجار دەنگیان زل بوو، کە لەگەڵ یەک دەدوان دەڵێی بە ئەم بەراوبەری دۆڵێکەوە بوون. تازە ئەو وشانەیش وا کەڵکیان لێوەردەگرت یەکجار کەمتر بوون لەو وشانەی وا دراوسێی یەکەم قسەیان پێدەکرد. رەنگە هی ئەوە بوو زمانی ئەوان دەوڵەمەندتر بوو، یان رەنگە هی ئەوە بوو ئەوان خوێندەوارتر بوون. فەرماندە بە ئەزمون دەیزانی ئەوانەی لەسەرەخۆن ئیشیان باشتر بڕدەکا. لەبەر ئەوەی زیاتر بیری لێدەکەنەوە جوانتریش کاروبارەکانیان رێکدەخەن. بەڵام نا، بەڕاستی وشەکانی ئەوان جۆراوجۆرتر و رەنگاوڕەنگتر بوون، هەرچەند یەکجار کەلیمەی عەرەبیشی تێدابوون.\nدراوسێی یەکەم تەنیا لەسەر ئەوە پێیان دادەگرت کە پێوەندییەکانیان وەک جاران رابگرن و بەتایبەت رێگای هاتووچۆی نێوانیان ئاسانتر بێت لە جاران. داوای ئیزن و بەرگەی تایبەتیان کرد. هەروەها داوای قونسولێکیشیان کرد. دیارە مامەڵەی بازاڕ و بازرگانی لە جێی خۆی کە لایان شتێکی یەکجار ئاسایی و تایبەت بوو، داوای کردنەوەی مزگەوتێکیشیان بۆ خۆیان کرد. وتیان کە دێن دەبێ شوێنێکیان هەبێ بۆ نوێژکردن. فەرماندە ئەمانەی لەلا یەکجار ئاسایی بوو. بگرە بۆخۆیشی پیشنیاری کرد رێگای گشت و گوزاریش بکرێتەوە و لە بواری پزیشکی و داوو دەرمانیشدا بتوانن لە وڵاتی دراوسێی یەکەم کەڵک وەربگرن. نوێنەرەکان وەک هەمیشە بە ئارامی قبوڵیان کرد و هەر بەو ئارامییەیش کۆمەڵێک کاغەزیان پێکەوە واژۆکرد.\nبەڵام دراوسێی دووهەم بە پێچەوانەی دراوسێی یەکەم بەخشکە نەبوون. گەلێک دەم بە هاوار بوو. تەنانەت لە کاتی قسەکردنیشدا دەرفەتیان بە کەس نەدەدا. پەلەپەل دەدووان و وشە بە وشە دەیگوت رێم بکە! ئەوان داوای ئەوەیان دەکرد بتوانن چەند بنکەی سەربازی و مەخابەراتی لە ناوچە ستراتیژەکان و لە نزیک هەندێ لە شارەکان بکەنەوە. هەروەها داوای بەشێکی گرینگی بازاڕیان کرد و گوتیان دەبێ هەرچی پارەیە هەتانە لە بانکەکانی ئێمە دایانبنێن. فەرماندە ئەگەرچی بە شێوەی ئاخافتنیان یەکجار قەڵس بوو و کردنەوەی بنکەی سەربازیی بە پیشێلکردنی سەروەریی خۆی دادەنا، بەڵام لای خۆی گوتی چش سەگ خواردی. بۆیە کاغەزەکانی ئەوانیشی وەک ئەوەی یەکەم بەئاسانی واژۆکرد و بە گەرمی دەستی لەگەڵ لێدانەوە و ماڵئاوایی لێکردن. ئەو کۆپتەرەی نوێنەرەکانی دەبردەوە، تەپوتۆزێکی وەهای کرد نەبێتەوە. بەشێک لە هاوڕێیان لەگەڵ ئەوەی ئاوێکی زۆریان بە قوڕگدا کرد و بە کۆکینی زۆر بەشێکی بەرچاوی تەپ و تۆزەکەیان فڕێدایە دەرەوە، بەڵام هەتا چەند رۆژ دوواتر لە کۆکین هەر بەردەوامبوون. بە بینینی پەلەپەلی ئەوان، فەرماندە بیری نوێنەرەکانی دراوسێی یەکەم کەوتەوە کە چەند بە ئارامی سوار سەیارەکانیان ببوون و هەر بەو شێوازەیش چەندە بە ئارامیش دوورکەوتبوونەوە.\nبۆ رۆژی دوواتر فەرماندە لە ژووری کارەکەی لە بیری هۆکارەکانی جیاوازیی هەڵسوکەوت و شێوازی ئاخافتن و داواکارییەکانی ئەم دوو دراوسێیەدا بوو کە کتوپڕ تەلەفۆنەکە زەنگی دا.\nـ ئەلۆ بەڵێ،... فەرموو!\nـ هەڵاو،... هەڵاو،... ئای ئەم سەڕڕۆکی یوو ئێس ئەی. ئای... واتە من جۆرج دەبڵیو بووش ێم،...\nئەوەی پشت تەلەفۆنەکە لە چاوی وشەکانی تر وشەی 'جۆرج دەبڵیو بووشە'کەی زۆر ئاسانتر بۆ دەهات. فەرماندە وشک بوو. سەرەتا لای وابوو یەکێک لە هەڤاڵە نزیکەکانی گاڵتەی پێدەکا، بەڵام شتێک لە دەروونەوە پێی دەگوت نا، پەلە مەکە،... بەردەوام بە!\nـ هەڵاو،... هەڵاو،... ئار یو لەوێی؟ کەن ئای قسە لەگەڵ فەڕڕمەندە بێکەم،... کەن ئای؟\nفەرماندە رەپ هەستایە سەرپێ. باوەڕی نەدەکرد. یەعنی دونیا عەمری نەمێنێ وای لێهاتووە سەرۆکی زلهێزترین وڵاتی جیهان لەو سەری دونیاوە تەلەفۆنی لێهەڵبگرێ و زەنگی بۆ بدا! نا، شتی وا نابێ،... بەڵام،... بەڵام راوەستە بۆ نابێ! فەرماندە ئەم بیرانەی دەکردەوە و هاوکات بە شوێن ئەو رستە و کەلیمانەدا دەگەڕا کە شیاوی وەها کاتێک بن. ئەو کە یەکجار خۆی بە قەرزداری ویلایەتە یەکگرتووەکان دەبینی، گوتی:\nـ قوربان سڵاو، لە خزمەتداین، (لێرەدا بیری فیلمە ئینگلیزییان کەوتەوە) ئای،... ئای لۆڤ یوو،... بە خۆم و ماڵ و منداڵەوە، بە ساقەت بین، بەساقەی ئەو دەمەت بم، بەساقەی فڕۆکەکانت کە دیکتاتۆرەکەی هەراسان کرد و راوی نا،... نیشتمانت رزگارکرد، مێژووت خوڵقاند،... ئەلۆ، ئەلۆ،... قوربان دەنگم دێ، گوێت لێمە،... ئەلۆ!!\nبە شێوەیە فەرماندە کەوتە گفتوگۆیەکی دە دەقیقەیی لەگەڵ جۆرج بووش. جۆرج بووش ئاگاداری کردەوە کە دەوڵەتی ئامریکا دەیەوێ چەندین بنکەی گەورە و بچووکی سەربازی بکاتەوە، هاوکات لەگەڵ دوو بنکەی مەخابەراتی، هەروەها فڕۆکەخانەیەکیش تەنیا بۆ کۆپتەرەکانی. فەرماندە کە نەیدەتوانی باوەڕ بەمە بکا، زۆر بە خۆشحاڵی قبووڵی کرد و لە دووای چەند چرکەیەک تەلەفۆنەکە لەو سەرەوە هەر بەو خێرایی و چاوەرواننەکراوییەوە خۆی بە دەفتەری کارەکەیدا کردبوو، داخرا و بێدەنگ بووەوە.\nفەرماندە هەروا سەیری تەلەفۆنەکەی دەکرد. واقی وڕمابوو. چەند خەبەرێکی خۆش بوو! قیڕاندی هەڤاڵان بێن. هەڤاڵانیش بە بیستنی ئەم هەواڵە یەکجار دڵخۆش بوون. یەکیان ئەوەندە شاگەشکە ببوو کە دەستی کرد بە پلکە لێدان و بەدەمییەوە دەنگی هەڵبڕی "کەی دێتەوە کەی دێتەوە کاتی لاویم کەی دێتەوە..." هەڤاڵان تێکڕا لەگەڵ فەرماندە دەستیان کرد بە پێکەنین. پێکەنینێک کە چەندین دەققەی خایاند. ئەوسا کتوپڕ هەموویان بە بینینی روخساری فەرماندە کە رێک لە ناوەڕاستی پێکەنینەکەیاندا گرژ و مۆن ببوو، راوەستان. قوربان چی بووە، بیر لە چی دەکەیتەوە؟ فەرماندە خێرا وەڵامی نەداوە. هەستا و چووەوە بەر پەنجەرەکە. لە دەروونی خۆیدا حسێبی ئەوەی دەکرد گەر وڵاتی دراوسێی دووهەم و یو ئێس ئەی بەم شێوەیە سوپا دابەزێنن و دراوسێی یەکەمیش وەک هەمیشە بە خشکە و لە ژێر ناوی شتی تردا ئەویش بەشی خۆی بپچڕێ، ئیتر چی بۆ ئەو و هەڤاڵان دەما! مەگەر ئەم نیشتمانە بەشی چەند دەوڵەت دەکا. ئەو ئەوەی دەزانی گوندێک قەت ناکرێ هاوکات خاوەنی دوو کوێخا بێت، چما ببێ بە سیان و بە چواریش. شتێک هەڵە بوو. جا چ دەبوو لە دراوسێی یەکەم و دووهەمی راسپاردایە کەمێک لە جۆری پێوەندییەکانیان دەگۆڕن بە حوکمی ئەوەی دۆخێکی تازە هاتووەتە پێشەوە. بەڵام هەرچەند ئەمەیشی دەهێنا و دەبرد دەیبینی ناکرێ. فەرماندە دەیناسین. دەیزانی زۆر شتیان لەدەست دێت. دراوسێ بوون و هەتاهەتایە لێرە لە بن گوێیدا دەمانەوە. ئەو کە ساڵانی ساڵ لە سیاسەتدا دەهات و دەچوو بیری بە هەموو لایەکدا چووبوو ئەمە نەبێ. داواکارییەکان ئەگەرچی بەڕواڵەت لە داواکاری دەچوون، بەڵام راستییەکەی زیاتر لە سەپاندنیان دەکرد. برابەش بوون. وەک بڵێی دەڵێن دێین و تۆیش چارێکت نیە جگە لە قبوڵکردنی. چاوەکانی فەرماندە هەتا دەهات بچوک و بچوکتر دەبوونەوە. یەکێک لە هەڤاڵان کە لای وابوو خەوی دێت ناردی چاییەکی خەستی بۆ بێنن. هێشتا شەو گەنج بوو و بۆ خەو زوو.\nبەڵام،... بەڵام راوەستە بۆ ناکرێ؟! ئەمەی لەبەر خۆیەوە گوت و هەستایەوە سەرپێ. ئەوسا بە دەنگێکی بەرز رووی لە هەڤاڵان کرد و گوتی بینایەکی چەند قاتی هەرە گەورە بێننە بەر چاوتان. بینایەکی سپی بە ژوورە گەورە و بچووکەکانییەوە، باشە ناکرێ هەر کەسەو لە قاتێکیدا یاخود لە ژوورێکیدا بژی و ئیتر تەواو، ها ناکرێ؟ با بێگومان دەکرێ، دەکرێ باشیش دەکرێ. ئەم بینایە سەهمی هەموومانی تیایە، بە چاک و خراپەوە، ئیتر وەهایە،... داخۆ وانیە؟ ئەو هەڤالەی فەرماندە لە بەردەمیدا راوەستابوو و زیت زیت لە چاوەکانی دەڕوانی نەیزانی چی وەڵام باتەوە، بەڵام شتێک لە دەروونەوە پێێ گوت دەبێ بڵێ قوربان وایە، گوتی قوربان وایە. فەرماندە گوتی بێگومان وایە، یەعنی دەبێ وایش بێ. کەواتە هیچ خەمێکمان نیە، ئەم وڵاتە بەشی هەموومان دەکا، هەم بەشی دراوسێکانمان و هەم دۆستەکانی ئەوپەڕی دەریایشمان. پێم وابێ زەوی لەوە بچووکترە بتوانین بەشێوازی جاران دابەشی بکەین.\nفەرماندە جاری وایە حەزی گەشتێکی حیزبیانە یان وەک هاوڕێیان دەڵین گەشتێکی نیشتمانی دایدەگرێ، چل تڕۆمبیل بەو چەکدارانەوە کە پانتۆڵ و ئاڵاکانیان بەدەم باوە دەشەکێنەوە رێکدەخا و زۆربەی شەقامەکانی شار بەسەردەکەنەوە. رێگا بەرناکەوێ. بۆ ماوەیەکی باش جموجۆڵی ئاسایی رادەوەستێ. هەندێ لە سەیارەکان ئەوەندە جامەکانیان تاریکن کە کەس نازانێ فەرماندە لە ناو کامیاندا دانیشتووە. بەڵام ئەمە گرینگ نیە، نومایشەکە ئەوەندە مەزنە کە کەس ناتوانێ لە قەراخ جادە رانەوەستێ و سەیری ئەم کەرنەڤاڵە سیاسی ـ سەربازییە دەگمەنە نەکا. زۆر کەس خوێنیان دێتە جۆش و دەستیان دەکەن بە مشت، بەرزی دەکەنەوە و رایدەوەشێنن. لێرە و لەوێ دروشمەکان هەوا دڕپێدەدەن. ئەو سروودانەی وا لە بڵیندگۆی هەڤاڵانەوە بڵاودەبنەوە ئەوەندەی تر جەوەکە گەرم دەکا و حیماسەتێکی سەیر نیشتمان لە خۆیدا دەنوقمێنێ. هەڤاڵان بە چەکەکانیانەوە و هەندێکیشیان بە چاویلکە رەشەکانیانەوە چەند بە هەیبەت دەنوێنن. هەستدەکەی تەواوی مێژوو هەستاوەتە سەرپێ. راستە، جاری وایە دەکرێ مێژوو لە یەک چرکە یان چەند چرکەدا کۆبێتەوە. ئەمڕۆ یەکێک لەو چرکانە بوو. نەفەرێک لە قەراخ جادە، کە بە جل و بەرگەکەی پێدەچێ پینەچی بێت، خۆی دەگەیەنێتە ئەوانی تر و دەڵێ "پیاو ئاوا نێرەکەر نەبێ فایەی چییە!" ئەوی تر دەڵێ "بەخوا راستدەکەی، ژیان بە نێرەکەربوونەوە خۆشە، چما ماکەر و ژیان!" بەم شێوەیە نێرەکەرەکان هەتا ماوەیەکی چاک بە ناو شاردا سووڕدەخۆنەوە و تەنیا لە دووای ئەوەی پەیامێکی گرینگ بۆ فەرماندە دێ بڕیاردەدەن بەرەو ماڵەوە و بەرەو بنکەکانیان بگەڕێنەوە. ئەمڕۆ یەکێک لەو رۆژە مەزنانە بوو کە خەڵکی شار قەت لەبیری ناکەن. قەت قەت.\nدەمەو ئێوارێ لە دووای ئەوەی فەرماندە لە تەشتێک ئاوی گەرمدا قاچەکانی بۆ دەشۆن و بۆ رەوینەوەی ماندووییش جوان جوان بۆی دەشێلن، ئەو هەڤاڵەی وا جارێکیان باسی کۆڕی رۆشنبیرییەکەی کردبوو دێت بۆ لای و هەواڵی سەیری بۆ دەگێڕێتەوە. دەڵێ قوربان ئەو کۆمەڵە گەنجە تەواو شووڵیان لێهەڵکێشاوە، هەرچییان بەدەما بێت دەیڵێن. دەڵێ خەڵکێکی زۆریشیان لێ کۆدەبێتەوە. خەریکی داشۆردنی ئێمەن و دەیانەوێ خەڵکیمان لێ ساردبکەنەوە، بۆیە هەرچۆنێک بێت دەبێ پێشیان پێبگرین. دەڵێ بە گوێرەی هەواڵنێرە نهێنییەکانمان ئەوانە لە ماڵەوە کتێبخانەی یەکجار گەورەیان هەیە و بەردەوامیش هەر کتێبیان بۆ دێت. یەکێکی تر لە هەڤاڵان دەنگ هەڵدەبڕێ کە قوربان بە خۆشییەوە هەر لە سەردەمی شاخەوە بەشی مەخابەراتمان هەیە و خەڵکێکی باش ئیشمان بۆ دەکەن، جا گەر ئیزنت لەسەری بێ دەتوانین بە شەو و رۆژێک کۆیان بکەینەوە. فەرماندە دەچێتە بیرەوە، ئەوسا دەپرسێ داخۆ ئەوانە لایەنگری لە لایەنێکی تایبەت دەکەن یاخۆ هەر پێیان خۆشە رەخنە بگرن و قسان بکەن. هەڤاڵان دەڵێن تا ئەو جێگایەی ئێمە دەزانین نەوەڵڵا سەر بە هیچ شوێنێک نین، هەڵبەت تاق و تەرایان نەبێ کە کۆن کەمێک سەریان لەم حیزب و ئەو حیزب دەخورا. فەرماندە دەپرسێتەوە داخۆ لە قسەکانیاندا بە گشتی لە قسە و باسەکانی ئێمە دەردەچن، هەڤاڵان دەڵێن نەوەڵڵا قوربان ە ناوەڕۆکدا هەر ئەوانەی ئێمە دەڵێنەوە بەڵام بە شێوازێکی تر. خۆیان گوتەنی بە شێوەی رۆشنبیرانەی و نوخبەوی. فەرماندە دیسان بێدەنگ دەبێتەوە، ئینجا دەڵێ لێیانگەڕێ با کۆڕبگرن و قسەی خۆیان بکەن! هەڤاڵان بە سەرسوڕمانەوە سەیری یەکتر دەکەن. فەرماندە بە بزەوە دەڵێ گەر هاتنە لاتان بە رووی ئاوەڵاوە وەریانگرن و هەرچییان پێویست بوو بۆیان دابین بکەن، تەنانەت گەر کرا رۆژێک دەعوەتیشیان دەکەین، من دڵنیام کوڕی چاکن و لە قسەی ئێمە دەرناچن، لە منەوە نەسیحەت بێت بۆ ئێوە ئەوەی قسەی توند دەکا و بەڵام سەری بە هیچ شوێنێکەوە نیە و ناشیەوێ رێکخراوێک بۆ خۆی دروست بکا لە کۆتاییدا هەر ماڵی تۆیە، ماڵی تۆیش نەبێ لانیکەم ناهێڵێ لایەنی تر لەبەرامبەرتدا سەرهەڵبێنن.\nفەرماندە بە گوێرەی تەمەنی لەم جۆرە کەسانەی زۆر بینیبوو. بەتایبەت لە شاخ. ئەمانە لەو تاقمە خەڵکە بوون کە بە دڵگەرمی دەهاتن و کەچی هەر زۆر خێرایش سارد دەبوونەوە. خۆیان نەدەگرت، هەمیشە بێ ئۆقرە بوون، چاویان بۆ دیتنی کەم و کوڕییەکان یەکجار تیژبوون، بەڵام ئەوەی ئەوان دەیانگوت بۆ ئەوەی وەزعەکەی پێ چاک بکەن تەنیا خەون و خەیاڵێک بوو و بەس. بۆیە لە دووای ماوەیەک وندەبوون و جا یان لە ئەورووپا سەریان دەردێنایەوە یان دەگەڕانەوە و خۆیان تەسلیم حکومەت دەکردەوە و بێدەنگ لێی دادەنیشتن، دیارە هەمیشەیش شتێک بوو خۆیانی پێوە خەریک بکەن، بۆ وێنە شیعر، چیرۆک، نووسین و شتی لەم بابەتە. فەرماندە دەیزانی زۆربەی شاعیرانی نیشتمان لە ناو ئەم جۆرە کەسانەدا بوون. بگرە لە دڵەوە بەزەییشی پێیاندا دەهاتەوە، ئاخر بەستەزمانانە خۆشیان لێ وندەبوو و سەرگەردان بەم گەردوونەدا دەسووڕانەوە. هەروەها دەیزانی یەکجار حەزیان بە ژن و بە پارە و بە خواردنەوەیشە. یان جگەرە، حەک ماڵ وێرانانە چییان بە جگەرە دەکرد. دەم پیسیش بوون، لە ناو خۆیاندا یەکجار خراپ بوون و خوانەخواستە نەکا رۆژێ لە رۆژان ناکۆکییان تێ بکەوتایە، کوڕە هەر هیچیان بە یەکترەوە نەدەهێشت، وەک کەوڵی کۆن یەکتریان دەتەکاند. بەڵام هاوکات هەر زۆریش زیرەک بوون. فەرماندە دەیزانی ئەوان ویژدانی نیشتمانن، بۆیە دەبا هەر چۆنێک بێت دەبێ چاوی لێیان بێت و قەت نە بە تەواوی بیانتارێنێ و نە بە قسەیشیان بکا. تەنیا ئەوەندە دەستت بیانگاتێ و نەیانگاتێ. ئەوان کوڕی رۆژی تەنگانە نەبوون، لایان وابوو زۆر خێرا دەبێ شتەکان بە ئەنجامی خۆیان بگەن و بگرە دەبێ بێ هیچ چەشنە کەموکوڕییەکیش،... پەککوو لەم خێڵە عاجایبە!... پەککوو! جا ئیستایش کە سەردەمی شاخ تەواوببوو و هاتبوونەوە و ببوونە خاوەنی نیشتمان، فەرماندە دەیزانی زیاتر لە جاران بە توشیانەوە دەبێ، بەڵام ئەمجارە شار بوو و ئەم خێڵە دەم هەراشە دەیانتوانێ تەراتێنی خۆیان باشتر بکەن، شار شوێنی ئەوان بوو، ئەوان لێرە دڵنیاتر بوون؛ بەڵام فەرماندە دەیزانی لەبەر ئەوەی ئیستا ئەو و هەڤاڵانن حوکمڕانن و خاوەن پارە و خەباتی پڕ لە شانازیی رابردوون، جگە لەوە لەبەر ئەوەی جەماوەریان بە دەورەوەیە ئەم خێڵە ناتوانن ئەوەندە بەئاسانی لە بیریان بکەن و بۆیە زیاتر لە جاران بە دەوریاندا خولەخولیان دەبێ.\nلەم بیرانەدا بوو کە یەکێک لە هەڤاڵان دەمی هێنایە پێشەوە و بە گوێیدا چپاندی کە قوربان بێتەوە بیرت گەورەترین شاعیری زیندووی نیشتمانیش لەگەڵ خۆمانە! فەرماندە بە بیستنی ئەم قسەیە بزەیەکی هاتێ، باشە بۆ 'لێزانی دڵ شێواو'ی لە بیرکردبوو؟ باشە بۆ ئەوەندە گەمژە بوو ئەم شاعیرە مەزنەی کە هەموو ئەم ساڵانەی دووایی لە شاخ لەگەڵ هاوڕێیان کیواکێو و دۆڵاودۆڵی کردبوو، لە بیر چووبووەوە! سەیری هەڤاڵەکەی کردەوە و گوتی ئای ی ی کە وایە،.... ئای کەوایە! هەڤاڵەکە گوتی قوربان لە یەکێک لە کۆڕەکاندا نموونەی شیعری ئەویشیان دێنایەوە، زۆریان بەدڵ بوو! وادیارە لە ناویاندا خۆشەویستە فەرماندە بزەیەکی هاتێ. فرمانی دەرکرد لە چەند رۆژی داهاتوودا حەتمەن لێیان بگێڕنەوە و دەعوەتێکی باشیان بکەن، گوتی لە هیچ شتێک دەریغی نەکەن، خوێندەوارترین هەڤاڵەکانیش بانگ بکەن. ئەوسا بە بزەیەکەوە بیرمەندانە لەبەر خۆیەوە گوتی مەلای گوند بگرە و ئیتر خەمی خەڵکی ئاواییت نەبێ!\nسبەی دەمەو ئێوارە سوار سیارە بوو و سەردانی گەورەترین شاعیری نیشتمان 'لێزانی دڵ شێواو'ی کرد کە لە ماڵەوە لە باخەکەی دانیشتبوو و خەریکی حەسانەوە لە بن سێبەری درەختێکی سێو لە تەنیشت حەوزێکی گچکەدا بوو. بە چەندین کتێب و هەروەها دەفتەر و قەڵەمێکیش لە تەنیشتیاندا. لە دووای ئەوەی کەمێک قسەی خۆشیان بە یادی جاران گۆڕییەوە، فەرماندە گوتی کە مەبەستی لە ئەم سەردانە ئەوەیە پیشنیاردەکا هەموو بەرهەمەکانی خۆی لە دوو توێی چەند کتێبدا چاپ بکا و بیخاتە بازاڕەوە، گوتی کە ئیتر سەردەمی ئەوە هاتووە لە پچڕپچڕ بڵاوکردنەوەی ئاسەوارەکانی وازبێنێ و ئەمجارە بە شێوەی شیاو بڵاویان بکاتەوە. هەروەها گوتی بیری لە دامەزراندنی ناوەندێکی رۆشنبیری بۆ چاپ و بڵاوکردنەوەی کتێب و گۆڤار کردووەتەوە، وەها کە ئەو وەک گەورەترین شاعیری زیندووی سەردەم سەرۆکی بێت. شاعیری نیشتمان کە یەکجار بە بیستنی ئەم پێشنیارە بەرزانە گەشایەوە، دڵنیابوو لەوەی دەتوانن لە ئەمڕۆ بەدوواوە تین و گوڕێکی نوێ بە ئەدەبی نیشتمان بدەن، بەتایبەت لە بواری شیعر کە رۆحی ئەم میللەتەیە بگەنە ترۆپکێکی تر. ئەوسا شاعیر بەشێک لە قەسیدەیەکی درێژی خۆی کە چڕکردنەوەی خەباتی ئەم سەد ساڵەی دووایی میللەت لە گێڕانەوەیەکی مێژووئاسادا بوو بۆ فەرماندە خوێندەوە کە بەڕاستی هەستی فەرماندەی وەک هەمیشە هەژاند.\nبەپێچەوانەی پلانەکەی، فەرماندە زیاتر لەوەی کاتی بۆ دانابوو لە باخەکە لە لای شاعیرە هەمیشە قژ ئاڵۆزەکە کە پەیتا پەیتا جگەرەی بەبادەکرد، مایەوە. کاتێک هەستا بۆ ئەوەی بڕوات، گوتی خۆشحاڵم لە دووای ئەو هەموو ساڵە ژیانی دەربەدەری و بەدبەختی، ئیستاکە لە خانوویەکی ئاوەها کەشخە و گەورە بەم باغە جوانەوە دەژی؛ بەڵام راستی شتێک، باش بوو هاتەوە بیرم، هەفتەی داهاتوو هەڤاڵان دەعوەتییەکی گەورە دەکەن، هەندێ لە خوێندەواران و شاعیران و نووسەرانیان بانگ کردووە، ئەو مەجلیسە بێ تۆ هەر نابێ، بۆیە داوات لێدەکەم کە کاتی بۆ دابنێی و لەوێ بیت، لەوێ دەتوانی باسی پلانەکانی ئەمڕۆیشمان بکەی بۆیان، بێگومان ئەو شەوە هەنگاوێکی گەورەیە، پێم وابێ خەریکە بەرەبەرە دێتە دەستمان کە چۆن چۆنی بە شێوەیەکی باشتر ئیش و کارەکان رێکبخەین.\nشاعیری گەورەی نیشتمان کە بۆ بەڕێکردنی میوانەکەی هەستابووە سەرپێ، بەگرمی دەستی هەڤاڵە کۆنەکەی گووشی و گوتی کە بێگومان یەکەم کەس دەبێ دێت. گوتی سالانی ساڵە خەون بە وەها رۆژێکەوە دەبینێ. رۆژێک کە هەموو شاعیرانی وڵات پێکەوە باس لە گەورەیی فەرماندە و نیشتمان دەکەن.\nلە رێگای ماڵەوە یەکێک لە هەڤاڵان کە بە هۆیەکی نادیار یەکجار دڵی خۆش بوو، گوتی قوربان هەواڵێکی سەیر، بەڵام رووم نیە بیگێڕمەوە! فەرماندە کە دەیزانی سەرئەنجام هەر دەیگێڕێتەوە هیچی نەگوت و چاوەڕوان مایەوە. دیارە باسیشی نەکردایە هەر بەلایەوە گرینگ نەبوو. هەڤاڵەکە لە دووای چەند چرکەیەک کە پڕی بێ ئۆقرەیی بوو گوتی پیاو بەڕاستی قسەی سەیرسەیر دەبیستێ، خەڵکی ئەم وڵاتەی ئێمە هەمیشە خەڵکێکی قسەخۆش و دەم بە پێکەنین بوون، بۆیە بڕیان کرد و دوژمن نەیتوانی بیانتوێنێتەوە،... قوربان خۆ گەشتەکەی دوێنێت لەبیرە،... خەڵكی پێمان دەڵێن نێرەکەر،... دەڵین پیاو ئاوا نێرەکەرانە نەژی داخۆ ژیان کەی ژیانە!\nفەرماندە ئەوەندە خێرا لایکردەوە و لە هەڤاڵەکەی رووانی، ئەوەندە چاوە تووڕەکانی پڕی پرسیار و سەرسوڕمان بوون کە هەڤاڵ بەرگەی نەگرتن و رووی وەرگێڕا و لەو دەستفرۆشانە راما کە بە درێژایی جادە دەبینران. لە سەر کۆڵانێکیش کەرێک دەبینرا چڵکن و چەور بە بە بارە نەوتەوە کە لەبەر هەتاوی بێ بەزەیی هاویندا چین چین ئارەقی دەڕشت. کەرەکە چەند ئاشنا دەینواند.\nخێڵ و عەشرەتی فەرماندە یەکجار زۆر بوون. بۆخۆی قەت باوەڕی نەدەکرد ئاوەها لە سەرتاسەری نیشتماندا گەرایان خستبێ. ئەمە ئەوی بەو ئەنجامە گەیاند خاوەن رەگ و ریشەیەکی رەسەنە و هەتا چاو بەرەو دوواوە بڕدەکا خاوەن بنەچەیەکی یەکجار بەهێزە لە خاک و لە مێژووی وڵاتدا. لەخۆوە نەبوو ببووە فەرماندە و جڵەوی نیشتمانی بەدەستەوە گرتبوو.\nناسینی خزمان لای فەرماندە سێ قۆناغی دەگرتەوە: قۆناغی پێش رۆیشتن بۆ شاخ، قۆناغی شاخ و قۆناغی دووای شاخ. لەسەردەمی پێش شاخ فەرماندە تەنیا هەندێ لە خزمانی ناو شاری دەناسی. زۆربەیان یان کاسب بوون، یان لێرە و لەوێ لە دایرە حکومییەکان ئیشیان دەکرد. ئەوانیش ئەو سەردەمانە وەک هەموو خەڵکی شار هاتووچۆی یەکتریان دەکرد، میوانییان سازدەکرد و هەروەها لە شایی و سەرەخۆشیەکانی یەکتریشدا بەشداربوون، بەم شێوەیە خزمایەتییەکەیان پتەو راگرتبوو. لە بیری دێ بە منداڵی ئاشقی یەکێک لە کچەکانی خزمی خۆی ببوو، بەڵام هەتا لایکردەوە زۆر بێڕەحمانە بە شوویاندا. ئەمە ناخۆشترین بیرەوەریی سەردەمی منداڵیی فەرماندەیە. ئیستایش کە جاروبارە بیری دەکەوێتەوە ئاهی حەسرەتێکی قووڵ بەربینگی پێدەگرێ و بۆ چەند ساتێک کاسی دەکا. دیارە بە ئیستایشەوە نازانێ ئەو کچە چی لێهات. گەر مابێ بێگومان ئیستا بۆخۆی پیرێژنێکە!\nلە گوندیشەوە پیاوێک کە سەر بە بەرەی باوکی بوو هەر دەهاتە شاری سەردانی دەکردن و، بۆیە بۆجۆرێک ئاگایشی لە خزمانی گوندیش بوو. بەخۆشییەوە لە سەردەمی شاخ فەرماندە توانی هەموو خزمانی دێ ببینێتەوە و لەگەڵیان پێوەندی خزمایەتی توند و تۆڵ بکاتەوە. ئەو کە نەیدەزانی تا ئەو رادەیە هەم لە بەرەی باوکییەوە و هەم لە بەرەی دایکییەوە لەوێ لە دەرەوەی شار بە سەر ناوچەیەکی پان و بەریندا خاوەن خزمە، یەکجار بەمە خەنی بوو. ئەوان ئەو سەردەمانە پشت و پەنای چاک بوون. زۆر جار لە مەرگ نەجاتیان دابوو. هەر لەو خزمانەیشی هەندێ گەنج چەکیان هەڵگرت و بوون بە هەڤاڵ و ئیتر فەرماندە بۆ زۆر شت پشتی بەوان دەبەست.\nزەمانە بەردەوام بوو لە گەڕی خۆی و لە دووای راپەڕین کۆمەڵێک خزمی تر پەیدابوون کە فەرماندە قەت نە ناویانی بیستبوو و نە بینیبوونی! دایک و باوکیشی نەمابوون تا راستی و دروستیی ئەمە بسەلمێنن. بەڵام بتەوێ و نەتەوێ خزم خزمە! ئەم خزمە تازانە کە فەرماندەیان بە وشەی 'خزم' یان 'ئامۆزا' بانگدەکرد یەکجار رووخۆش بوون. کاتێکیش دەچوونە سەر ئەوەی بیسەلمێنن کە لەگەڵ فەرماندە پێکەوە خوێنیان تێکەڵە، وەهایان قووڵ دەکردەوە کە سەر لە فەرماندە دەشێواو و نەیدەتوانی قسەکانیان بخاتەوە سەر یەک. بە درۆ یاخود بەڕاست وەرگرتنی ئەم قسانە یەکجار زەحمەت بوو. هەڵبەت گەر کەمێک دڵی بدایە قسەکانیان رەنگە شتێکی لێ هەڵکڕاندایە، بەڵام ئەوەندە بیر و هۆشی لای نیشتمان و دۆستانی دەرەوە و ناوەوە و کێشە رۆژانەییەکان بوو، بە ئاستەمیش نەیدەتوانی خوو بداتە قسەکانیان. هەر ئەوەندەی پێدەکرا کاتێک سەردانیان دەکرد، سەریان بۆ راوەشێنێ و دوواتر بە رێز و بە بزەیەکەوە بەڕێیان بکا.\nبەڵام ئەمە سەرەتای رێگا بوو. راستییەکەی ئەوە بوو خزمەکانی دووای راپەڕین وەک هەموو خزمەکانی تر داوای بەشیان دەکرد. فەرماندە کە بە دامەزراندنی زۆربەی عێڵ و عەشرەی خۆی و هاوڕێیان تەواو لەوە دڵنیا ببوو کە کۆنتڕۆڵی تەواویان بەسەر دامودەزگاکانی حکومەت و لێرەوە بەسەر نیشتماندا هەیە، ئیتر بیری لەم بەشە، واتە خزمانی دووای راپەڕین، نەکردبووەوە. بۆیە بە تەواوی لێی ببوو بە داڵغە. ئاخر ئەخلاق حوکمی دەکرد ئەوانیش شوێنی خۆیان ببیننەوە. مەگەر چ جیاوازییەک لە نێوان ئەوان و خزمانی تردا هەبوو. لێرەوە لە کۆبوونەوەیەکی نائاساییدا بڕیاریاندا ئەم جۆرە کەسانە بکەن بە سەربازی ون و مووچەیەکیان بۆ ببڕنەوە. یان وەکوو سەردەمی شاخ بیانکەن بە سوپای بەرگری میللی و هەر کامە و چەکێکیان بدەنێ و لە کاتی تەنگانەدا گەر بە پێویستیان زانی بانگیان بکەنەوە. بۆ ئەمانەیش مووچەیەکیان بڕییەوە. بەم شێوەیە فەرماندە توانی هەموو خزمانی خۆی کە بە درێژایی مێژوویەکی پڕ لە هەورازو نشێو ناسیبوونی، لە دەوری خۆی کۆ بکاتەوە و بیانکا بە پایەیەکی پتەوی دەسەڵاتەکەی. هەڤاڵانی تریش دیارە هەر ئەمەیان کردبوو و بۆیە لە حسێبێکی سەرپێی بەو ئەنجامە گەیشتن کە لە حەشیمەتی سێ میلیۆنیی وڵات دەورووبەری پێنج سەد هەزار کەسیان بە راحەتی لە دەوری خۆیان کۆکردبووەوە کە دەبووە یەک لەسەر شەشی خەڵکی. جا چی لەمە باشتر! رووی لە هاوڕێیان کرد و گوتی ئیتر باسی شەرعییەتی شۆڕشگێڕانەمان ناکەم، گەر هەر ئەمانەمان هەبێ دەبینە خاوەن متمانەترین دەسەڵاتی ناوچە. لە راستیدا هیچ کام لە وڵاتانی دەورووبەر ئاوەها نەبوون. فەرماندە درۆی نەدەکرد. لانیکەم گەر بە ژمارەی حەشیمەت چاوت لێبکردایە، دەسەڵاتەکەی ئەو گەلیترین دەسەڵات بوو. هەر لێرەوە رۆژێ هاوڕێیانی کۆکردەوە و گوتی راستە وڵاتان بوونەتە برابەشمان، بەڵام دڵ لەدڵ مەدەن، ئاسۆ روونە!\nتەنانەت مامۆستایەکی زانکۆ لە بواری ئابووری کە راوێژکاری خۆی بوو و بەجۆرێکیش دووراودوور بە خزمایەتی دەگەییەوە فەرماندە، لە حسێب و کتێبێکی مەتماتیکیدا بۆی سەلماند لەبەر ئەوەی زۆربەی داهاتی وڵات لە رێگای گیرفانی ئەم یەک لەسەر شەشەوە دەچێتەوە بازاڕ، ئەوا خەڵکیش لێی موستەفیز دەبن و بەم شێوەیە چەرخی ئابوری وڵات بە بێ هیچ چەشنە نیگەرانییەکی ئەوتۆ بەجوانی دەگەڕێ.\nلەم کەین و بەینەدا بوو رۆژێک هەڤاڵان گوتیان ژنێک هاتووە و دەیەوێ بیبینێ، گوتیان دەڵێ خزمیەتی! فەرماندە گوتی خزم! من خۆ خزمم نەماوە! گوتیان قوربان کەواتە جوابی ئەکەین. بەڵام فەرماندە، ئەمری کرد بێتە ژوورەوە. ئەوەی هاتە ژوورەوە عابا بەسەرێکی تەمەن گەڕاوە بوو بە چەند خاڵی شین بە روخسارییەوە. هەموو گیانی هاواری دەکرد خەڵکی گەرمیانە و تازە لە گوندەوە هاتووە. فەرماندە کە قەت خزمی لە ناوچەی گەرمیان نەبوو، بە تەعەجوبەوە هەروا لە ژنەی دەڕوانی کە ژنە بەسەر قاچ و دەستیدا کەوت و بە هۆنینەوەی شیعر، لاواندنەوە و گریانەوە خۆی بە قوربان و بە سایەقەی دەکرد. هەڤاڵان دەستبەجێ گەیشتن و دووریان خستەوە. لە دووای ئەوەی پەرداخێ شەربەتیان بۆ هێنا و کەمێک ئۆقرەی گرت، لە کاتێکدا بە گۆشەیەکی عاباکەی فرمێسکەکانی دەسڕییەوە، باسی چۆنیەتیی خزمایەتییەکەیانی کرد:\nـ وەقوروانی باڵاو وم خزمی عەبەی وەستا ئەحەی کوڕەزازای شێخ عەبدوڵام لە عەشرەی مەلای گەورە!\nفەرماندە کە تەنیا لەم ناوانە عەشرەی مەلای گەورەی بیستبوو، گوتی:\nـ دایە گیان ئەوان هی کوێستان و تۆ هی گەرمیان خێر بێ چۆن چۆنی خزمن؟\nـ دایە لە دەور گەڕێ، بۆ ناوێ، شێخ خوا لێی رازی وێ کاتی خۆی کە لە بیرەوەری باوەگەورەمە لە لای ئێوە هاتیە دێی ئێمە و خوا کریە و لەگەڵ مێینەیەکی ئێمە جووت بووە و نەنکی منی لێ لە دایک بووە، هەرچەن شێخ کە رۆییە نەهاتەسەو بەڵام رۆحم وەقوروانێ بێ هەموو کەس ئەیزانێ خزمین!\nفەرماندە یەکیک لە هەڤاڵانی بانگ کرد. ئەمری کرد پێنج سەد دیناری سویسڕی بدەنێ و وەهای بەڕێ بکەن کە قەت نەگەڕێتەوە. ئەم رووداوە وەها لە زەوقی فەرماندەی دا کە بۆ هەمیشە کۆتایی بەم جۆرە دیدارانە هێنا و وەفدێکی تایبەتیشی بۆ دیاری کرد. ئەمریشی دەرکرد ئیتر ئەو لە نیشتماندا خزمی تری نەماوە و ئەوەی بەو ناوەوە دێت تەنیا بۆ پارە دێت و بەس. جا هەر کەس لەمە بەدووا بێت و شتی وابڵێ ئەوا چل شەو و چل رۆژ دەیخەنە زیندانەوە و دوواتر دەیدەن بە پشتی دێوی سپیدا تا فڕێیداتە ناو دەریایەکی رەشی بێ بنەوە! هەرچەند لە کۆتاییدا لەبەر ئەوەی دڵی زۆر میهرەبان بوو گوتی هەر کەسێک رۆژێک لە رۆژان یارمەتی ئەوانی دابێ گەر رووی تێکردن ئەوا دەبێ هەڤاڵان بەجوانی بەدەمیانەوە بچن. بەس بە مەرجێک بتوانن بیسەلمێنن. فەرماندە لە نوتقێکی کورتی چەند خولەکیدا گوتی ئەوان سپڵە نین و قەت رابردوو لەیاد ناکەن. جا لێرەوە بە خۆیان و بە نیشتمانەوە لە خزمەتیاندان.\nبەم شێوەیە بەشیکی تر لە بودجە تەرخان کرا بۆ یارمەتییە لاوەکییەکان. رۆژ بەڕۆژ ژمارەی ئەو کەسانەی روویان لە بارەگاکان دەکرد بۆ وەرگرتنی ئەم جۆرە یارمەتییانە هەتا دەهات زیا و زیاتری دەکرد. بەڵام فەرماندە خۆشحاڵ بوو. بەرەبەرە هەموو نیشتمان وەک تاری جاڵجاڵۆکە بە دەوری بارەگای فەرماندەدا تەنرا. مامۆستاکەی زانکۆ هەر چۆنێک حسێبی دەکرد ئەوەندەی نەمابوو ئەمە پێنج لەسەر شەشی حەشیمەتی نیشتمان بگرێتەوە. فەرماندە بزەیەکی دێتێ و بیردەکاتەوە. خۆشحاڵە هەر لە ئیستاوە رووسووری دونیا و قیامەت بووە.


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «مورادی چوارەم» - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «مورادی چوارەم»\nمورادی چوارەم (دەستکاری)\nوەک پێداچوونەوەی ٠٩:١٨، ١ی شوباتی ٢٠٢٠\nھیچ گۆڕانێک لە قەبارەدا نییە ، ٥ months ago\nوەک پێداچوونەوەی ٠٩:١١، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (دەستکاری)\nدوایین پێداچوونەوەی ٠٩:١٨، ١ی شوباتی ٢٠٢٠ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\n|وێنەی واژوو =Tughra of Murad IV.JPG\n|لێدوان = سوڵتان موڕادی چوارەم\n|ماوەی حوکم =١٦٢٣ - ١٦٤٠١٦٢٣–١٦٤٠\n|پێش خۆی = [[موستەفای یەکەم]]\n|دوای خۆی =[[ئیبراھیمی یەکەم]]\n|باوک = [[ئەحمەدی یەکەم]]\n|دایک = ماھپەیكەرماھپەیکەر كۆسەمکۆسەم سوڵتان\n|مێژووی لە دایکبوون = ١٦١٢\n|شوێنی لە دایکبوون =\n== وەرگرتنی دەسەڵات ==\nکارووباری وڵات تێکچوو بوو، ئاژاوە و پێکدادان ھەموو لایەکی گرتبوویەوە، و بە بەردەوام بوونی ئەم بارودۆخە لە دوای سوپای [[ئینکیشاری]] عوسمانی دووەمیان کوشت جارێکی تر [[موستەفای یەکەم]]یان لە جێگەی دانا، پاشان ھەستان بە لابردنی موستەفای یەکەم و موڕادی چوارەمیان لە جێگەی دانا کە لە تەمەنی ١١ ساڵیدابوو، بەھۆی بچووكیبچووکی سوڵتان موراد دایكیدایکی (ماھپەیكەرماھپەیکەر كۆسەمکۆسەم سوڵتان) كەکە بە بەھێزترین سوڵتانی ئافرەت دەناسرێت لە مێژووی دەوڵەتی عوسمانیدا، بوو بە نائیبەی سەڵتەنات و چەندین ساڵ خۆی بە تایبەت فەرمانڕەوایی دەوڵەتی عوسمانی كردکرد تا سوڵتان موراد گەورە بوو و جڵەوی لە دایكیدایکی وەرگرتەوە و وەكوەک باپیرانی دەستی كردەوەکردەوە بە فەتح\n== ویلایەتی سوڵتان ==\n== جێگیربوونی ئاسایش ==\nماوەی جێگیری كۆسەمکۆسەم سوڵتان کۆتایی پێھات کە نۆ ساڵی خایاند، و موڕادی چوارەم دەستی گرت بەسەر کاروباری دەوڵەتدا، دوای ئەوەی بە توندی رووبەڕووی شۆڕشگێرەکان بوویەوە و ھەموو ئەوانەی کوشت کە دەستیان لە ئاژاوەکەدا ھەبوو، شۆڕشەکە ھێور بویەوەو بارودۆخ جێگر بوو، و سوڵتان ھەستا بە دەرکردنی ئەو بڕیارانەی کە یاسایان ئەگەڕاندەوە بۆ دەوڵەت، تاکو یەک لایی بێتەوە بۆ گەراندنەوەی ئەو خاکانەی لە دەستیان داوە.\nسوڵتان لە سەرکردەی سوپایەکی گەورەدا ڕۆیشت بەرەو وڵاتی فارس لە ساڵی ١٦٣٥ز و دوا ئەوە چەند شەڕێک کەوتەوە لە نێوانیان و لە نێوان [[سەفەوییەکان]]، تا لە کۆتاییدا شای سەفەوی ڕازی بوو بە ڕێکەوتن و وازی لە شاری [[بەغدا]] ھێنا بۆ [[عوسمانییەکان]] لە بەرامبەر ئەوەی ئەریوانی بۆ بگەڕێننەوە، وتوێژ ماوەی دە مانگ لە نێوانیان بەردەوام بوو، و ڕێکەوتنامە بە سترا لە ١٩ی ئەیلوولی ١٦٣٩ز بەناوی ڕێکەوتننامەی زەھاو بۆ دیاریکردنی سنوری عوسمانی - سەفەوی.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/660678»


وه‌زیری به‌رگریی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دانییه یه‌په‌گه به تیرۆریست بناسرێت\n3 رۆژ پێش ئێستا جیهان\nمارك ئیسپه‌ر وه‌زیری به‌رگریی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا نییه یه‌كینه‌كانی پاراستنی گه‌ل (یه‌په‌گه) به رێكخراوێكی تیرۆریستی بناسرێت. ده‌شڵێت "هه‌موو كه‌سێك ئاماده‌نییه به‌گوێره‌ی ئه‌جێندای توركیا بجوڵێته‌وه.\nبڕیاره ئه‌مڕۆ له له‌نده‌ن كۆبونه‌وه‌ی لوتكه‌ی هاوپه‌یمانیی باكوری ئه‌تڵه‌سی ناسراو به (ناتۆ) ده‌ستپێبكات، توركیا به‌نیازه له‌و لوتكه‌یه‌دا داوا له ئه‌ندامانی ناتۆ بكات یه‌په‌گه به رێكخراوی تیرۆریستی بناسێنن.\nبه‌ڵام له چاوپێكه‌وتنێكیدا له‌گه‌ڵ ئاژانسی هه‌واڵی رۆیته‌رز، مارك ئیسپه‌ر وه‌زیری به‌رگریی ئه‌مریكا ئاشكرایكرد، پشتگیریی ناساندنی یه‌په‌گه به رێكخراوێكی تیرۆریستی ناكات.\nئیسپه‌ر رایگه‌یاندوه، په‌یامیان بۆ توركیا ئه‌وه‌یه كه ئه‌ندامانی ناتۆ پێویستیان به‌وه‌یه سه‌باره‌ت به پلانه‌كانی ناتۆ به‌ره‌و پێشه‌وه بڕۆن، ناكرێت ئه‌و پرۆسه‌یه له‌سه‌ر بنه‌مای نیگه‌رانییه تایبه‌ته‌كانی توركیا بوه‌ستێندرێت.\nوه‌زیری به‌رگریی ئه‌مریكا دوپاتیكرده‌وه، هه‌موو كه‌سێك ئاماده‌نییه به‌گوێره‌ی ئه‌جێندای توركیا بجوڵێته‌وه و ده‌ڵێت "یه‌كڕیزیی هاوپه‌یمانان و ئاماده‌ییان واتای ئه‌وه‌یه كه هاوپه‌یمانێتییه‌كه تیشك بخاته سه‌ر بابه‌ته گه‌وره‌كان".\nلێدوانه‌كانی ئیسپه‌ر له‌كاتێكدان، توركیا پشتگیریی بۆ پلانی به‌رگریی ناتۆ تایبه‌ت به ناوچه‌ی به‌ڵتیك و پۆڵه‌ندا له‌به‌رده‌م هه‌ژمونی روسیا، به‌ستۆته‌وه به پشتگیریی ناتۆ بۆ ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازییه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له باكوری خۆرهه‌ڵاتی سوریا.\n"له خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مدواییه‌دا رژێمی ئێران به سه‌دان كه‌سی كوشتوه"\nله‌باره‌ی یه‌په‌گه‌وه، ناتۆ به نه‌خێر وه‌ڵامی داوایه‌كی توركیا ده‌داته‌وه\nوه‌رگه‌ڕانى به‌له‌مێكى كۆچه‌ران 58 قوربانى لێكه‌وته‌وه\nهۆشداری لە بڵاوبونەوەی بەرفراوانی بوكەڵە سێكسییەكان دەدرێت\nبه‌غدا... به چه‌قۆ هێرشده‌كرێته سه‌ر خۆپیشانده‌ران\nپه‌رله‌مانتارێكى كورد: هه‌ر به‌رپرسێكى سه‌ربازى ببێته سه‌رۆك وه‌زیران ره‌تیده‌كه‌ینه‌وه\nشانەی راگەیاندنی ئەمنی: 73%ی هەواڵەكانی داعش درۆن\nقادر حاجی عه‌لی\nمیسر بۆ ماوەی دوو ساڵ لە پاڵەوانێتییەكانی بەرزكردنەوەی قورسایی دوردەخرێتەوە


Home›هەواڵ›کوردستان›ئێران بەشێک لە ئاوی زێی بچوک دەگرێتەوە\nبەهۆی گرتنەوەی بەشێکی ئاوی زێی بچوک لە لایەن ئێرانەوە، ماوەی دوو رۆژە ئاستی ئاوی زێ بچوک لە سنوری قەزای پشدەر بە رێژەیەکی بەرچاو دابەزیووە .\nسەلام عومەر بەڕێوبەری ئاوی راپەڕین بە SNN ی راگەیاند: بەگوێرەی ئەو زانیاریانەی دەستیان کەوتووە ماوەی دوو رۆژە ئاستی ئاوی زێی بچوک لە سنوری قەزای پشدەر دابەزیووە، هۆکارەکەش ئەوەیە کە گومان دەکرێت وڵاتی ئێران لە بەنداوی کۆڵەسەی شاری سەردەشت له رۆژهەڵاتی کوردستان بەشێک لە ئاوی زێی بچوکی گرتبێتەوە .\nوتیشی: “لە کاتی گرتنەوە یاخود بەردانەوەی ئاوی زێی بچوک هیچ پەیوەندیەک یاخود ئاگادارکردنەوەیەک لە نێوان بەرپرسانی ئێران و بەرپرسانی ئیدارەی راپەڕین بوونی نیە، چونکە وڵاتی ئێران ئەو ئاوە بە موڵکی تایبەتی خۆی دەزانێت کە چۆن مامەڵەی لەگەڵدا بکات”.\nسەلام عومەر باسی لەوەشکرد: “پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی قەڵادزێ دەکەوێتە سەر زێی بچوک، بۆیە ئەوان بۆ دابینکردنی ئاوی خواردنەوەی قەڵادزێ چەند بەنداوێکی کاتی و بچوک لەسەر زێی بچوک دروست دەکەن. بەڵام دروستکردنی ئەو بەنداوانە چارەسەری کاتین نەک هەمیشەیی” .\nبەڕێوبەری ئاوی راپەڕین ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد: “کێشەی گرتنەوەی ئاوی زێی بچوک لە لایەن وڵاتی ئێرانەوە چەند ساڵێکە بوونی هەیە و زیانی ژینگەی و دارایی زۆری بە ئیدارەی راپەڕین گەیاندووە بەڵام تا ئێستا حکومەتی هەرێم بە جدی نەهاتۆتەسەر خەت بۆ چارەسەری ئەو کێشەیە”.\nسەلام عومەر بەدووریشی دەزانێت بەگەڕ خستنی بەنداوی ئیلیسۆ لە وڵاتی تورکیا مەترسی بۆسەر سامانی ئاوی باشوری کوردستان هەبێت، بەڵکو تەنیا زیانی بۆ ئەو ناوچانەی رۆژئاوا و باشوری عێراق هەیە کە دەکەونە سەر رووباری دیجلە .


تره‌مپ هه‌ڕه‌شه له كه‌نه‌دا ده‌كات\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا، دۆناڵد تره‌مپ رایگەیاند كه دانوستانه‌كانی بازرگانی له‌گه‌ڵ كه‌نه‌دا به ته‌نگه‌شه تێپه‌ڕیوه و گوتی: "ئه‌گه‌ر دانوستانه‌كان به كه‌ڵك نه‌هات ئه‌وا بۆ ئێمه باشه، به‌ڵام بۆ كه‌نه‌دا نا".\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا، دۆناڵد تره‌مپ بەرلە كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ میری كوێت، شێخ سه‌باح ئەلئەحمەد جابر ئەلسەباح له نووسینگه‌ی ئۆڤاڵ لە كۆشكی سپی سه‌باره‌ت به رۆژه‌ڤ لێدوانی بۆ رۆژنامه‌نووسان دا.\nدۆناڵد تره‌مپ ئاماژه‌ی به‌وه كرد كه ئه‌و دانوستانه بازرگانیانه‌ی ئه‌مڕۆ له نێوان شانده‌كانی ئه‌مریكا و كه‌نه‌دا ده‌ستیانپێكردووه به ته‌نگه‌شه تێپه‌ڕیون و، ئه‌وه‌یشی خسته‌ڕوو كه ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ كه‌نه‌دا نه‌گه‌ن به رێككه‌وتن وڵاته‌كه‌ی زیان ناكات.\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه كرده‌وه كه ئه‌گه‌ر نه‌گه‌یشتن به رێككه‌وتن ئەوا كه‌نه‌دا زۆر شت له ده‌ست ده‌دات و گوتی: "ئه‌گه‌ر دانوستانه‌كان به كه‌ڵك نه‌هات ئه‌وا بۆ ئێمه باشه، به‌ڵام بۆ كه‌نه‌دا نا".\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا، دۆناڵد تره‌مپ جارێكی دیكه رێككه‌وتنی بازرگانی ئازادی باكووری ئه‌مریكا (NAFTA)ی به "رێككه‌وتنێكی زۆر شێتانه" ناوزه‌ند كرد كه 24 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له نێوان ئه‌مریكا، كه‌نه‌دا و مه‌كسیك چووه بواری جێبه‌جێكردنه‌وه و ئاماژه‌ی به‌وه كرد ئه‌و رێككه‌وتنه كه ساڵی رابردوو سه‌رله‌نوێ دانوستان له‌باره‌یه‌وه ده‌ستیپێكرده‌وه ده‌گونجێت ئه‌گه‌ر ڤێرژنه نوێیەكه‌ی كه‌نه‌دا نه‌گرێته‌وه.\n1094 جار خوێندراوەتەوە


لە "نۆروێژ" دژی هێرشەکانی ڕێژیمی ئێران خۆپیشاندان بەڕێوە چوو\n12:04 - 29 خەرمانان 2721\nخۆپێشاندان و کۆبوونەوە لە بەردەم پارلمانی نۆروێژ دژی هێرشەکانی ڕێژیمی ئێران بەڕێوە چوو\nڕۆژی هەینی ڕێکەوتی ١٧ی سپتامبری ۲٠۲۱ی زایینی، کاتژمێر ٢ ی دوا نیوەڕۆ خۆپێشاندان و کۆبوونەوە بە نیشانەی ناڕەزایەتی و مەحکووم‌کردنی ڕێژیمی کۆماری ئێسلامیی ئێران، لە بەردەم پاڕڵمانی نۆروێژ لە شاری "ئۆسلۆ" لەلایەن ناوەندی ھاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران بەڕێوە چوو.\nڕێوڕەسمەکە بە سروودی نەتەوایەتی " ئەی ڕەقیب" و خولەکێک بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە گیانی پاکی شەهیدانی ڕێگای ئازادی کورد و کوردستان دەستیپێکرد.\nپاشان لەلایەن " ئیبراهیم کۆنەپۆشی"، " بەفرین رۆستەمی" و" ئالان خاس " بە هەر دوو زمانی کوردی و نۆروێژی بەخێرهاتنی بەشداران کرا و چەندین دروشمی کوردی و نۆروێژی و فارسی بۆ پشتیوانی لە هێزەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و دژی رێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران لە لایەن بەرێوەبەران و بەشدارانی خۆپێشاندان گوترانەوە.\nدواتر پەیامی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران بە کوردی لەلایەن " خوسرەو قادری" و بە نۆرویژی لەلایەن "موژدە چاوشینی" خوێندرایەوە.\nلە پەیامی ناوەندی هاوکاریدا هاتبوو؛ دیارە ئەوە یەکەم جار نییە کە کۆماری ئیسلامیی ئێران بە بەزاندنی سنوور و پێشێلکردنی سەروەریی وڵاتانی دراوسێ، هەڕەشە لە گیان و ماڵ و سامانی خەڵکی مەدەنی و نانەوەی ئاژاوە و بشێوی لە ناوچەکەدا دەکات و ئەو ڕێژیمە بە خوڵقاندنی کارەسات و کوشتن و تێرۆر و تاوان دژ بە مرۆڤایەتی خووی گرتووە و شوناسی خۆی لەگەڵ قەیران و ناسەقامگیری گرێ داوه.\n لە بەشێکی دیکەی پەیامی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران وێرای ئاماژە بە قەیرانەکانی ناوخۆیی رێژیمی ئاخوندی ئێراندا هاتبوو:\nکۆماری ئیسلامی لەنێوخۆی وڵاتدا تووشی دەیان قەیرانی چارهەڵنەگر بووە و لە ماوەی تەمەنیدا وا ڕاهاتووە کە بۆ خۆدزینەوە لە چارەسەریی قەیرانێک، قەیرانێکی دیکە بخولقێنێت. هەر بۆیە ئەمجارەش بە کەڵکاژۆوەرگرتن لە دۆخی سیاسیی ناوچەکە و دانبەخۆداگرتنی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی لە هەمبەر تاوان و دەستدرێژییەکانی، پێی وایە بە چاوسوورکردنەوە لە خەڵکی مەدەنی و هەڕەشە لە ماڵ و حاڵی پەنابەرانی سیاسی، دەتوانێ کاریگەری لەسەر ئیرادەی سیاسیی نەتەوەی کورد و ڕێکخراوە خەباتکارەکانی دابنێت و بە ئامانجە گڵاوەکانی خۆی بگات."\nلە کۆتایی پەیامی ناوەندی هاوکاری دا وێرای مەحکوومکردنی ئەو هەڕەشە و هێرشانەی ڕێژیمی ئێران، داوای لە بیروڕای گشتیی خەڵکی کوردستان، ئازادیخوازان، هێز و لایەنە سیاسییەکانی کورد لە هەر چوار بەشی کوردستان، حکوومەتی هەرێمی کوردستان و عێراق و کومەڵگای نێودەوڵەتی دەکات سنوورێک بۆ زیادەڕۆییەکانی ئەو ڕێژیمە دابنێن و بە هەڵوێست و کردەوەی خۆیان، لە بەرانبەر ئەو هەوڵە تێکدەرانەیەی ڕێژیمی ئێراندا بوەستنەوە.\nجێگای ئاماژەیە کە بە سەدان ئەندامی حیزبە کوردستانییەکان، کەسایەتییە سیاسییەکان و کوردانی دانیشتووی نۆروێژ بەشداری ئەو خۆپیشاندانە بوون و بۆ مەحکوومکردنی هێرش و تۆپبارانی بنکە و بارەگاکانی لایەنە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەنگیان خستە پاڵ دەنگی هێزەکانی خەباتکاری کوردستان.\nهەروەها پەیامی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران بە زمانی نۆروێژی لە سەر شەقام و خەڵکی نۆروێژی بڵاوکرایەوە کە لەگەڵ پێشوازی خەڵکی بیانی بەرەوڕوو بوو.\nشایانی باسە کە خۆپیشاندانەکە بە چەندین سروودی شۆڕشگێڕی لەلایەن هونەرمەند " شێرکۆ مەریوانی" و دروشم بە زمانی نۆروێژی، فارسی و کوردی کۆتایی پێهات.


2 مانگ پێش ئێستا ژمارەی بینین: 83 جار\nقوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران، رایگه‌یاند: هه‌مه‌جۆركردنی ئابووری، له پێشه‌نگی كاره‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمه‌و ئاماده‌یی خۆشمان نیشانداوه بۆ رێكه‌وتن له‌گه‌ڵ به‌غدا سه‌باره‌ت به به‌ڕێوه‌بردنی نه‌وت و خاڵه سنوورییه‌كان و وردبینی كردن له داهاتی شه‌ش ساڵی رابردوودا.\nسه‌باره‌ت به په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غداد ده‌ڵێت “چاره‌سه‌ركردنی ناكۆكییه‌كانمان له‌گه‌ڵ به‌غدا وه‌ك یه‌كێك له ئه‌ركه له‌پێشینه‌كانمان ده‌مێنێته‌وه، ئاماده‌یی خۆمان نیشانداوه بۆ رێكه‌وتنێكی گشتگیر له‌سه‌ر به‌ڕێوه‌بردنی نه‌وت و گاز، رازی بووین به‌هاوبه‌شیكردن و هه‌ماهه‌نگی له‌سه‌ر به‌ڕێوه‌بردنی خاڵه سنوورییه‌كان و ئاماده‌ین بۆ قسه‌كردن له‌سه‌ر خه‌رجییه‌كان و وردبینی له داهاتی شه‌ش ساڵی رابردوو. هه‌موو داوایه‌كی ده‌ستووری و به‌جێ، كه لێمانكرابێت، قبوڵمان كردووه، بۆیه هیچ پاساوێكی تر نه‌ماوه‌ته‌وه بۆ به‌رده‌وامبوون له راگرتنی مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران له‌لایه‌ن به‌غداوه”.\nحاجی مه‌سیفی، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كیتی نیشتمانی كوردستان ، له‌میانه‌ی به‌شداری كردنی له به‌رنامه‌ی (به‌یانی باش وڵاته‌كه‌م) له ڕادێوی ده‌نگی گه‌لی كوردستان رایگه‌یاند، یه‌كیتی نیشتمانی كوردستان له پێناو به‌رژوه‌ندییه‌كانی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان دامه‌زراوه له‌ئێستاشدا هه‌موو هه‌وڵێكی بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و به‌غدایه و دابین كردنی شایسته‌داراییه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه.\nوتیشی، له‌دوای ڕوخانی ڕژێم و نوسینه‌وه‌ی ده‌ستووری عێراق تاڕاده‌یه‌ك مافه‌كانی كورد له‌و ده‌ستوووره زامنكراون پێویستیه ده‌ستور بكرێته بنه‌مای چاره‌سه‌ركردنی كۆی كێشه‌كانی نێوان حكومه‌تی هه‌رێم و حكومه‌تی عێراق.


پێشبینی بورجەکان بۆ ئەمڕۆ 5ی تشرینی دوەم لە خەندان لایفەوە بخوێنەرەوە.\nئەمرۆ روبەڕوی هیچ کێشەیەک نابیتەوە، هیچ شتێک نیگەرانت ناکات، ئەگەر پلانی ئەوەت هەبوە شتێک بکڕیت ئەوا ئێستا کاتێکی گونجاوە، ئەمرۆ رۆژێکی باش دەبیت لە شوێنی کارەکەت و هەمو شتێک بە ئاسایی تێپەڕ دەبێت، لەلایەنی سۆزداریەوە بە کاتێکی سەختدا تێپەڕیویت، هەوڵبدە هیچ ناکۆکیەک لە نێوان خۆت و خۆشەویستەکەتدا نەهێڵیت.\nگۆڕانکاری گەورە لە ژیانتدا رودەدات، بەڵام ئەم گۆڕانکاریە هۆکار نیە بۆ ئەوەی ئاراستەی شێوازی ژیانت بگۆڕێت، زیاتر کاربکە بۆ ئەوەی پلانەکانت جێبەجێ بکەیت، خێزانەکەت بە تەواوی هەست بە بەختەوەری دەکەن، ئەمەش هۆکارە بۆ ئەوەی هەست بە دڵخۆشی بکەیت لەگەڵیان، پەیوەندیت لەگەڵ خۆشەویستەکەت لە ئاستێکی زۆر باشدایە و بە تەواوی پاڵپشتی یەکتر دەکەن، هەوڵبدە پارێزگاری لە پەیوەندیەکەتان بکەیت.\nپێویستە ئەمڕۆ زیاتر بەهێز بوەستیتەوە بەرامبەر ئەو روداوانەی دێنە بەردەمت، لاوازی خۆت نیشان مەدە، لە شوێنی کارەکەت زیاتر ئاگاداری وشەکانت بە، پێویست ناکات گفتوگۆ لەگەڵ کەسانی ناتێگەیشتو بکەیت و کاتی خۆتیان لەگەڵدا بەفیڕۆ بدەیت، لەلایەنی سۆزداریەوە بە راشکاوانەدان بە هه‌ڵەکانتدا بنێ، بەم شێوەیە زیاتر لە خۆشەویستەکەت نزیک دەبیتەوە، ئەمرۆ تەندروستیت باشە، بەڵام رەنگە کەمێک سەرئێشەت هەبێت لە کۆتایی ئەمرۆدا.\nئەمرۆ دان بە خۆتدا بگرە و رێگەمەدە ناکۆکی لەگەڵ چواردەورەکەتدا دروست ببێت، لەلایەنی سۆزداریەوە رێگەمەدە قسەی کەسانی دیکە بەسەرتدا زاڵ ببێت و خۆت خاوەنی بڕیار و بیرکردنەوەی خۆت بە، هەوڵمەدە هەمو تواناکانت بۆ ئەوە بیت کە تواناکانت بۆ کەسانی چواردەورت بخەیتەڕو، تواناکانت بۆ خۆت بسەلمێنە، ژیان پەیوەست نیە بە یەک کەسی دیاری کراوەوە، پێویست ناکات خۆت نیگەران بکەیت بۆ ئەو کەسانەی لە ژیانتدا نامێنن.\nئەگەر کەسێکی تەنیایت و خۆشەویستت نیە ئەوا بەم نزیکانە ئەو کەسە دەدۆزیتەوە کە لەگەڵیدا هەست بە خۆشەویستی دەکەیت، باشترە بیرکردنەوەت بگۆڕیت، رەنگە بەشێک لە بیرکردنەوەکانت لەگەڵ رۆژگاری ئەمڕۆدا نەگونجێت، بەڵام ئەمە واتای ئەوە ناگەیەنێت نەتوانیت خۆت لەگەڵ کەسانی دیکەدا بگونجێنیت، ئەمڕۆ لەلایەنی تەندروستیەوە زۆر باشیت و هەست بە دڵخۆشی دەکەیت.\nئەنجامی دڵخۆشکەر بەدەست دەهێنیت لەلایەنی پیشەییەوە، لەلایەن بەشێک لە هاوپیشەکانتەوە پاڵپشتی دەکرێیت، هەوڵبدە وشەکانت بە راستی بدرکێنە و پێویست ناکات راستیەکان بشاریتەوە تەنیا بۆ ئەوەی متمانەی چواردەورەکەت بەدەست بهێنیت، پاڵپشتی تەواوت هەیە لەلایەن خۆشەویستەکەتەوە بۆیە مەترسە لەوەی شکست بهێنیت، گرنگی بە تەندروستیت بدە، ئەمڕۆ کەمێک هەست بە ماندوبون دەکەیت، باشترە زیاتر کات بۆ پشو وەرگرتن تەرخان بکەیت.\nتەندروستیت بە باشی نامێنێتەوە ئەگەر بەم شێوەیە خۆت فەرامۆش بکەیت، زیاتر گرنگی بە خۆت بدە، ئەمڕۆ بورجەکەت ئامۆژگاریت دەکات بەوەی لە گەشت کردن دوربکەویتەوە چونکە کاریگەری خراپی لەسەر تەندروستیت دەبێت، بێهیوا مەبە ئەگەر پلانەکانت بەو شێوەیە نەڕۆیشت کە دەتەوێت، بیرکردنەوەت جیاوازی هەیە لەگەڵ کەسانی چواردەورت ئەمەش وایکردوە ببیت بە کەسێکی تایبەت لە ناو چواردەورەکەت.\nئەو کێشانەی لەلایەنی پیشەییەوە هاتبونە بەردەمت چارەسەر دەکرێن و نامێنن، ئەمرۆ رۆژێکی ئاسایی دەبێت، کارەکانت لە کاتی خۆیدا ئەجام دەدەیت بێ ئەوەی توشی نیگەرانی ببیت، ئەمرۆ رۆژێکی زۆر تایبەت دەبێت لەلایەنی سۆزداریەوە، تۆ و خۆشەویستەکەت بڕیارێکی گرنگ دەدەن، ئەمەش هۆکارە بۆ ئەوەی زیاتر پەیوەندیتان بەهێز ببێت.\nئەمڕۆ هیچ هۆکارێک نیە بۆ ئەوەی نیگەران ببیت و خۆت توشی سترێس بکەیت، ئەو کێشانەی لە پێشودا هاتبونە بەردەمت هۆکار دەبیت بۆ ئەوەی لێیانەوە فێر ببیت وئەزمونیان لێوەربگریت، دوربکەوە لەوەی بڕیاربدەیت بێ بیرکردنەوە، ناکۆکی دروست مەکە لەگەل هاوپیشەکانت، ئەمرۆ کاتی ئەوەیە تەواوی خەیاڵکردنەوەکانت بوەستینیت و دەست بە ئەنجامدانیان بکەیت.\nهەندێک بیرکردنەوەی نەرێنی لە مێشکتدا هەیە و تا ئێستا دەرت نەبڕیون، باشترە پێش ئەوەی بیرکردنەوەکانت زاڵ ببن بەسەرتدا راوێژ بە کەسێکی شارەزابکەیت و داوای وەرگرتنی ئامۆژگاری لێبکەیت، مەترسە لەوەی لەلایەن کەسانی دیکەوە باس بکرێیت، پێویستە لەوە رابێیت بۆ خۆت بژیت، ئەمرۆ رۆژێکی تایبەتە بۆ تۆ و خۆشەویستەکەت و کاتەکانت بە خۆشی بەسەر دەبەن.\nخێزانەکەت بە ختەوەرن و هەست بە دڵخۆشی دەکەن، لەگه‌ڵ ئەوەی ئەم رۆژەی پێشو زۆر سەرقاڵ بویت بەڵام ئیتر کاتی ئەوەت دەبێت کاتی زیاتر لەگەڵ خێزانەکەت بەسەر بەریت، لەلایەن هاوڕێکانتەوە پاڵپشتی تەواو دەکرێیت، هەوڵبدە بیر لە پلان و پرۆژەی نوێ بکەیتەوە، ئەمرۆ لەلایەنی پیشەییەوە هەوڵەکانت بەرز دەنرخێندرێت و سەرکەوتن بەدەست دەهێنیت.\nئەگەر تەندروستی فەرامۆش بکەیت لە داهاتودا ئەنجامەکانت دڵخۆشکەر نابن، لەم کاتەدا ئامۆژگاری دەکرێیت بەوەی لە مادە زیان بەخشەکانی وەکو کحول و جگەرە دوربکەویتەوە، ماندوبونی زۆر لەلایەنی پیشەییەوە دەبێتە هۆی ئەوەی زیاتر هەست بە سترێس بکەیت، ئەم چەند رۆژە کارەکانت فەرامۆش بکە و هەندێک کات بۆ پشو وەرگرتنت تەرخان بکە، رەنگە ئەمرۆ شتەکانت بە باشی تێنەپەڕن، بەڵام سبەینی هەندێک شتی باش رودەدەن.\nئه‌م بابه‌ته 53411 جار خوێنراوه‌ته‌وه


قەدٚیمیتەرین نمونەو بەکتریاو تاعونی ئیٛزیاوە – هەورامان\nیانە زانای قەدٚیمیتەرین نمونەو بەکتریاو تاعونی ئیٛزیاوە\nقەدٚیمیتەرین نمونەو بەکتریاو تاعونی ئیٛزیاوە\nقەدٚیمیتەرین نمونەو بەکتریاو تاعونی ئێزیاوە\nزانشمەندێ دانمارکیێ بە وردەکاری و تاوتوی زانشتی سەرو ئەوەمەنەو ئیسکلێتێ 4800 ساڵەی، نمونێ جە بەکتریاو تاعونیشا ئێستۆ کە جە هەزارەو یوەمو وەڵێ عیسایی تووشو فاڕیای ژنتیکی بیەن و پیجۆرە ئانزانو ئا زەمانیشە توشو تاعونی گەورەی و کوشەندەی کەردەن.\nئی هەرمانە زانشتیێ کە بە چەمدٚاری و سەرپەرسی”ئیسکە ویلرسێلف” و جە زانشتگاو کوپنهاکو دانمارکی ئەنجام دریێبی، بی هۆو شناسایی و ئێستەیەو جۆرێ بەکتریای بە نامێ “Yersinia pestis” کە ئینا دلێ DNAو ئا ئیسکلێتیە ” کەللە سەر ” .\nئی ئیسکلێتە هینو”دەورەو بورۆنز″یەن و هۆکاروسەرینو ناوەشی کوشەندەو تاعونی بیەن.\nچاوەڵی،زانشمەندێ بە وردی و خاسی نەزانێنێ کە ئی جۆر باکتریە چەنی تاوانش هۆکارو ڕوەداو ناوەشی تاعونو شارو “ئاتن”و یونانی و جە ۲٥۰۰ساڵێ چیوەڵی بیەبۆ؟.\nبە پاو ئەسناد و بەڵگێ کۆنی تاریخی جە سەدەو دوەمو عیسیایی جە شارو(Antonine)-یچ،تاعونێ گەورە و وەروەڵاو ڕوە مدٚۆ و تا ئیسەتێ جە هیچ یاگێوە پێسە بەکتریاێ ۱٥۰۰ ساڵە نەئیزیابێوە.\nچی تاوتوی زانشتیە چەنی”ئیسکە ویلرسێلف”ی زانشمەندێ تەری بە نامێ”کریستیەن کریستانسێن”یچ جە زانشتگاو گوتێنبرگی بەشداربێ و ئەنجامو ئی هەرمانێ پیجۆرە کەوت جبەر کە جە دەورە بورۆنزی جە ئوروپا و ئاسیانە کۆچێ گەورێ ئانزانی قومیان کە دماتەر سەلمیان هۆکارو ئی کۆچەیە بیەیە تاعونی کوشەندە و وەروەڵاوی بیەن.\nچی بارەو “مورتین ئاڵنتوفت” ئەندامو تیمو تاوتوکەری زانشتی زانشتگاو کوپینهاکی جە وات و واچێ ڕۆنامەیی واتش:\nشایەد هۆکاری سەرین جە کۆچی وەروڵاو و فرەو ئانزانی جە”دەورەو بورۆنزی” بیەی تاعونی و ڕەمای و خەڵکی جە حەیبەتی ئی ناوەشی کوشەندەیە پەی یاگای تەری بیەبۆ و شۆنیشەرە کۆمەڵێ نەوی نیشتەجای ئانزانی وەشێ بیەن ۆ شکڵشا گێرتەن،بەڵام چێوێ کە مشێوم واچیو و یاگێ پەرسێنە ئینەنە:ئایا ئی ناوەشیە کوشەندە چەنی ئا ئانزانە کۆچەرانە هامڕا و پۆشانۆ بیەن؟ئیجا فرێچشا چا زەمانەنە گیانو وێشا بەخت کەردەن و مەردێنێ؟و هەرپاسە پەرسێوە تەر کە چی بارەو مەی وەرۆ کە ئایا ئی ئانزانێ وێشا باربەرێو(هوٙرگیر)ئی ناوەشیە بیەنێ یا نە؟\nئەرەفاڕیای دی ئن ئەی(DNA)ئی باکتریە و تەشک گیری ناوەشی تاعونی جە درێژی تاریخ و ویەردەنە نیشاندەرو ئانەین کە ئی باکتریە جە ڕاو”پاتوژن”ێ(Pathogen/باکتری ناوەشی زا) یا جۆرێ ناوەشی تەری کە ئینا پۆ گواندارا و هەرپاسە “کەکی“نە، جابجا بۆ و بە پاو تاقیکاری زانشتی سەرو ئی ئیسکلێتیە، دەسپەنەکەردەی ئی ڕوەدایە جە هەزارەو یوەمو وەڵێ عیسای مەزەنە و بەرئاورد مکریۆ.\nپوختە و شیکاری فرەتەرو ئی تاوتوی زانشتیە جە مەجەلەو”Cell”چاپ و وەڵاو بیەن.\nوێنەو بەکتریاو یەرسینای چیٛرو مایکۆسکۆبینە\nویٛنەو ” کەکیٛ ” کە هوٙکارو فاڕایۆ نەوەشی تاعونینە\nنویسیای وەڵین یادو پەنجاوپەنج ساڵەو شەهیدبیەی حەمەگوڵپی\nنویسیای دمایین هەری مەینەتی


بە تۆمەتی دەربڕینی ناڕەزایی لە تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان\nحكومەتی توركیا لێپێچینەوە لە 78 كەس دەكات و 21 ی دیكە دەستگیردەكات\n- 10/10/2019 9:22:00 PM 2227 جار خوێندراوەتەوە\nپاش چەند كاتژمێرێك لە دەستپێكردنی لەشكركێشیەكانی سوپای توركیا بۆ سەر رۆژاڤا، دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە دوێنێ چوارشەممە دۆسیەی لێپێچینەوەیان بۆ زیاتر لە 78 كەس كردوەتەوە، كە لە رێگەی تۆڕە كۆمەڵایەتیەكانەوە رەخنەیان لە لەشكركێشیەكە گرتوە.\nئاژنسەكانی نزیك لە حكومەتی توركیا رایانگەیاند "دوێنێ چوارشەممە چەند كاتژمێرێك دوای دەستپێكی لەشكركێشیەكانی توركیا بۆ سەر باكور و رۆژهەڵاتی سوریا، دژ بە 78 كەس سكاڵا تۆماركراوە، كە لەڕێگەی تۆڕە كۆمەڵایەتیەكانەوە ناڕەزایی خۆیان بەرامبەر لەشكركێشیەكە دەربڕیوە".\nلە تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان بە شێوەیەكی نەرێنی هەڵوێستیان بەرامبەر هێرشەكانی توركیا بۆ سەر ناوچە كوردیەكانی باكوری سوریا دەربڕیوە\nئاماژە بەوەشكراوە "هەر لەو چوارچێوەیەدا، هێزە چەكدارەكانی توركیا لە پارێزگای ماردین 21 كەسیان دەستگیركردوە، كە لە تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان بە شێوەیەكی نەرێنی هەڵوێستیان بەرامبەر هێرشەكانی توركیا بۆ سەر ناوچە كوردیەكانی باكوری سوریا دەربڕیوە".\nبە گوێرەی ئاژانسەكانی توركیا "ئەو كەسانەی دەستگیركراون، تۆمەتی بڵاوكردنەوەی رق و كینە و دوژمنكاریان دراوەتە پاڵ، لەگەڵ پشتیوانیكردنی هێزەكانی هەپەگە و یەپەگە و هاوشێوەكانیان (كە بە تێرۆریست) لەناو راگەیەندراوەكاندا ناویان هێنراوە".


نه‌ته‌وه‌یه‌ك ل ژێر گه‌فێیه - وارمیدیا\nنه‌ته‌وه‌یه‌ك ل ژێر گه‌فێیه\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2015/07/08 - 9:41 ص\nد. نه‌سره‌دین ئیبراهیم گولى* :\nمه‌ترسی و گه‌ف تنێ ئاراسته‌ی وه‌لات و نه‌ته‌وه‌یێن لاواز و بچووك نابن. هه‌تاكو ئه‌ڤرۆكه مه‌زنترین و بهێزترین وه‌لات به‌رده‌وام یێن د خه‌ما ئاسایشا خۆ دا. نموونه ژی بۆ ڤێ چه‌ندێ ئه‌مریكایه كو نه‌خاسمه پشتی سپته‌مبه‌را 2001 هه‌ست ب هه‌بوونا مه‌ترسیێ و گه‌فان لسه‌ر خۆ دكه‌ت و بۆ پێشگیری ژ زیانێن وێ هه‌می ڕێكارێن یاسایی و سیاسی و له‌شكه‌ری و ئابووری یێن گرتینه به‌ر. هه‌تاكو هه‌ر ڤی وه‌لاتی ل سه‌رده‌مێ پشتی جه‌نگێ جیهانیێ دووه‌م و سه‌رده‌مێ جه‌نگێ سار دگه‌ل بلۆكێ رۆژئاڤا ب سه‌ركرداتیا سۆڤیه‌تا جاران د پلانێن دۆم درێژێن خۆ دا و لسه‌ر بنه‌مایێ هه‌بوونا گه‌فان یان لسه‌ر بوونا نه‌ته‌وه‌ییا وان پرۆژه‌یێن مه‌زن جێبه‌جێكرن و وه‌لێ هات لسه‌ر ئاستێ ئابووری و ته‌كنه‌لۆژی و په‌روه‌رده‌یی گه‌هشته ئاستێن بلند و ئه‌ڤرۆكه ئه‌م به‌رهه‌مێ ڤێ هزرێ دبینین كو ئه‌ڤ وه‌لاته ب مه‌زنترین هێزا جیهانی دهێته هژمارتن. ئه‌ڤرۆكه ئه‌ڤ وه‌لاته یێ بووويه نموونه‌یێ هه‌ره دیار بۆ هندێ وه‌ك پیڤه‌ره‌ك بهێته بكارئینان بۆ هه‌لسه‌نگاندنا خۆ و گه‌هشتن ب ئاستێن بلند، و ئه‌ڤ چه‌نده نه سحره و نه خه‌ون، به‌لكۆ راستیه‌كه و كه‌تواره تنێ هنده‌ك مه‌رجێن تێدا هه‌ین.\nپووته‌دان ب ئاسایشا نه‌ته‌وه‌یی و دابینكرنا هه‌مه لایه‌نه‌یا وێ لسه‌ر ئاستێ تاكی و جڤاكی و ئابووری و له‌شكه‌ری خاله‌كا گرنگه بۆ پێشكه‌ڤتنا هه‌ر جڤاكه‌كێ چونكی ده‌مێ تاك هه‌ست ب ئاسایشێ دكه‌ت هنگی دێ هه‌ست ب ئاسووده‌ییا ده‌روونی كه‌ت و ده‌رگه‌هـ بۆ پێشكه‌فتنا وى دهێنه ڤه‌كرن و ئه‌ڤه قۆناغێن ڤه‌دیتنا خۆ و كه‌ملاندنا وێ یه، ئه‌وا ئابراهام ماسلو ( 1908-1970) سایكۆلۆژیستێ بناڤ و ده‌نگێ ئه‌مریكی د تیۆرییا خۆ دا بناڤێ ( self actualization ) دده‌ته نیاسن و ب باوه‌را وى ئێكه ژ پێدڤیاتیێن ئافراندن و نووخوازی و داهێینانێ.\nگرنگی دان ب سیسته‌مێ په‌روه‌رده و فێركرنێ كارتێكرنه‌كا مه‌زن لسه‌ر پێشكه‌ڤتن و سه‌ركه‌ڤتنا هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌كی دبینیتن. هه‌لبه‌ت د جهێ خۆ دایه جیاوازی بهێته‌كرن د هندێ دا و په‌روه‌رده‌كرن ئه‌ركێ سه‌نته‌رێن وه‌كی خێزان و قوتابخانه‌یه: تێدا زارۆك فێری هنده‌ك بنه‌مایێن ژیانێ و بوها و ئاراسته و ره‌وش و تیتالێن تاكی و جڤاكی و كه‌لتووری و فه‌رهه‌نگی دبیت، و پشتی هنگی ئه‌ركێ په‌یمانگه‌هـ و زانینگه‌ها دهێت كو د بسپۆریێن جیاوازدا تاكی فێری هنده‌ك زانیاریێن پێدڤی بكه‌ت و وى بكه‌ته ئه‌له‌مێنته‌ك چالاك و هه‌ستیار و پشكدار د ئاڤاكرنا ستراكتوورێ جڤاك و نه‌ته‌وه‌یێ خۆ دا، و لڤێرێ تاك ب پشتگرێدان ب ڤان زانیارییان و لسه‌ر بنه‌مایێ وان بۆها و نۆرم ( norms ) و ره‌وش و تیتالێن ل قۆناغێن په‌روه‌رده‌كرنێ دا فێر بووى و دێ بیته تاكه‌ك به‌رهه‌مهێنه‌ر و ئه‌رینی.\nخاله‌ك دیتر یاكو رۆله‌كێ به‌رچاڤ دگێڕیت د هلگرتنا ئاسته‌نگا گه‌فێن سه‌ر هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌كێ كار و ڕێنجبه‌رییا تاك تاكێ ئه‌ندامێن وێ جڤاكێ یه كو ب هه‌سته‌كا دلسۆزانه و وه‌فاداری بۆ ماندیبوونا نڤشێن پێشتر و قوربانیدانا هزران شه‌هید و قه‌هره‌مانییا هزاران پێشمه‌رگه‌هێن گیانفیدا هه‌ست ب به‌رپرسیاره‌تیێ بكه‌ت به‌رانبه‌ر وان و نڤشێ ئایینده و ل بیرا وى بیت كو وه‌لاتێن پێشكه‌ڤتی ژبلی كو هه‌ر دوو فاكته‌رێن پێشترن، به‌لێ د هه‌مان ده‌مدا ئێك ژ بناسێن سه‌ره‌كی د پێشكه‌ڤتنا خۆ د ره‌نج و زه‌حمه‌ت و كار و ماندیبوونا خۆ دزانن. دبیت هنده‌ك كه‌س ڤێ چه‌ندێ ب زیاده‌رۆیی بزانن به‌لێ راستیه‌كا ته‌حل و دژواره هه‌كه‌ر بهێته گۆتن هه‌ر تاكه‌كێ وه‌لاتێن پێشكه‌ڤتی هندی چه‌ند كه‌سێن جڤاكێن مه كاری دكه‌ت، هه‌لبه‌ت د ڤێ كێماسیێ د جڤاكێن مه دا هه‌ر دو خالێن پێشتر و نه‌خاسمه په‌روه‌رده‌یی رۆله‌كێ به‌رچاڤ دگێڕن و لاوازییا په‌روه‌ردێ لنك مه نه‌شیایه تاكێ جڤاكا مه وه‌ك كه‌سه‌ك ڕێنجبه‌ر په‌روه‌رده بكه‌ت و پێبگه‌هینیت، سه‌رباری هندێ كو سروشتێ جڤاكا مه ل قۆناغێن كه‌ڤن دا نموونه‌ی ڕێنجبه‌ریێ بوووه، لێ ب بۆرینا ده‌می و كارتێكرنا فاكته‌رێن خۆدی و بابه‌تیانه، هێدی هێدی ڤان بۆهایێن جوان و ئه‌رینی جهێ خۆ یێ دایه بۆهایێن جه‌سته‌په‌روه‌ری و ته‌مبه‌لی و سستی و خاڤی و نه ڕێنجبه‌ریێ و ڤان سالۆخه‌تا پشتا جڤاكا مه یا شكاندی و هنگی دێ ڕێك لبه‌ر پێشكه‌ڤتنا مه هێته ڤه‌كرن، كۆ ئه‌ڤان بۆهایا بهێلین و بزڤڕینه سه‌ر بۆهایێن ڕێنجبه‌ریێ.\n*بسپۆرێ پێداگۆگیا و سایكۆلۆژیایێ / به‌شێ ده‌روونزانی / زانینگه‌ها زاخۆ


ڕۆمانی بە ڕێگاوەی دڵشاد کاوانی و... - قەڵەم\nڕۆمانی بە ڕێگاوەی دڵشاد کاوانی و...\nتاریخ ایجاد در یکشنبه, 21 آذر 1400 19:06\nمیدیا تاهیر خۆشناو\nبێگومان باشی هەموو دەقێک لەوەدایە، بۆ هەموو سەردەمێک خوێنەری خۆی هەبێت و لێی دانەبڕێت، من وای بۆ دەچم، بەڕێگاوەی یەکێکە لەو ڕۆمانانەی دوای ئێمەش هەمیشە خوێنەری سەرسەخت بە خۆیەوە دەبینێت، دواجار ئەمە بەرهەمی تەنها نووسەرێکی ئاسایی نییە!\nهەندێک جار بەیەک جار خوێندنەوە ناتوانی مافی کتێبێک بدەی، ڕوونتر بڵێم، زۆرجاران خوێنەر ناتوانێ وەک ئەوەی کە هەیە یاخود پڕ بە پێستی تەواوی واتا و پەیامەکانی نێو کتێب بگەیەنێت، جا من ناخاسمە ئەو خوێنەرانەی تەنها مەبەستیان چێژە بەڵکو ئەمەوێت بڵێم لە پاڵ ئەوەی کە بەرهەمی نووسەرێک چێژت پێ دەبەخشی، دەبێت بە پێی گۆشە نیگای خۆت و تێڕوانینت ، پەیامی دێڕ بەدێڕی بگەینێ.دەبێت قوڵیت تا ئاستێک بێت ڕۆبچیتە ڕۆحی وشەکانی نێو کتێبەکە، پایەیەک بەرز بیتەوە بۆ ئاستــــی نووسەر،دواجار جگە لە دەق، تۆی خوێنەر ئەتوانی ئاست و توانای نووسەر لە نووسیندا هەڵبسەنێگێنی، هەڵبەت ئەمە زیاتر بۆ خودی پیرۆزی ئــــەدەبە وەک دەستخۆشی یاخود ڕووخاندنی نـــووســـەر.\nیەکێک لەو کتێبانەی کە من بۆ دووەمجار خوێندمەوە، "بەڕێـــگاوە" ی دڵشــــاد کاوانییە.\nهەرچەند بە جارێک خوێندنەوە بەڕادەیەکی زۆر توانینم لە پەیامی ڕۆمانەکە تێبگەم، بەڵام هەمیشە هەستم بە نەقسێک ئەکرد، بۆیە جارێک بە خودی نووسەریشم وت: "نەمتووانی مافی تەواو بە ڕۆمانەکەتان بدەم"\nتۆی خوێنەر کاتێ بەڕێــــگاوە دەخوێنیتەوە، ڕێک بیرت بۆ فێڵە سیحراوییەکانی "میخۆی کوڕی ماخە" و دڵپاکی و سادەیی و ساویلکەیی "شێمرازی کوڕی مەلاخدر بەخورتی" دەچێت\nئەم ڕۆمانە کە کارەکتەرە سەرەکییەکەی "نارسیس"ە لەپاڵ ئەو میخۆ و مەلاخدر و قریاقۆس و شێمراز... هتد دێت،\nسەرەتای ڕۆمانەکە بە بەستانەوەی نارسیس دەست پێدەکات و دواتر گرێ کوێرەی نهێنییەکان و ماڵباتی میر ئەمبێز و خستنەوەی نەوە لە چوار ئاینی جیاواز کە، ئیسلام و فەلە و جولەکە و زەردەشتی بوو\nئەو لایەنە باشانەی کە لە ڕۆمانی "بەڕێگــــاوە" بەدیمانکرد:ـ\n١- ناونیشانی ڕۆمانەکە: من سەرەتا کە خوێندمەوە، هەستم دەکرد ناونیشانێکی زۆر بەهێز نییە، بەڵام کاتێ چوومە ناوەڕۆکی ڕۆمانەکە، ئەوسا زانیم، هەڵەم، چونکە تا دواهەمین بەشی هەمیشە کارەکتەرەکان، بەڕێگاوەن،بۆ ڕزگاربوون و دۆزینەوەی حەقیقەت،بۆیە ناوەزەترین ناونیشانە، ئیتر ئەو ئەو گوتەیەش تاڕادەیەک تێکشکا کە دەڵێن بە بەرگ و ناونیشانی کتێب هەڵمەخەڵەتێ، بێگومان ئەمەش لێهاتوویی نووسەر دەردەخات.\n٣ - بوونی ئاینی جیاواز بەڵام دانەبڕاو لەیەکتر: بەڕێگاوە کڕۆکی سەرەکی پێکدادانی ئاینەکانە وەک دوژمنایەتی نا بەڵکو زیاتر بۆ لێک نزیکبوونەوە، ئەوەتا میخۆ و شێمراز و قریاقۆس، ئامۆزان لێ لە سێ ئاینی جیاواز، هەڵبەتە ڕەنگە مەبەستی نووسەر ئەوە بێت، ئاین جیاوازی ناخاتە نێوان مرۆڤەکان بەڵکو ڕەنگە تەماع و حەزی زۆری کەسەکان بێت، کە باشتر بن لەوەیتریان، وەک ئەوەی میخۆ لەگەڵ شێمراز کردی،کە زیاتر مەبەستی گرتنە دەسەڵات و زیندووکردنەوەی دەسەڵاتی میرایەتی بوو وەک ئەوەی دژایەتی خودی ئایینەکەی شێمراز بێت.\n٦ - ڕۆمانی هەموو سەردەمە جیاوازەکانە: بێگومان باشی هەموو دەقێک لەوەدایە، بۆ هەموو سەردەمێک خوێنەری خۆی هەبێت و لێی دانەبڕێت، من وای بۆ دەچم، بەڕێگاوەی یەکێکە لەو ڕۆمانانەی دوای ئێمەش هەمیشە خوێنەری سەرسەخت بە خۆیەوە دەبینێت، دواجار ئەمە بەرهەمی تەنها نووسەرێکی ئاسایی نییە!\nجــــــوانترین دێڕی ئەم ڕۆمانە، کاتێک دەڵێت "من دوای تەواوکردنی ئەم ڕۆمانە دەستبەجێ بێ خۆگرخاندن خۆم دەکوژم.\nدواجار "بەڕێــــــگاوە" ی دڵشاد کاوانی لە هەموو وشەکان مەزنترە.\nبەڕادەی ئەوەی دەتوانین بڵێین: وشــــەکان هەژارن لە ئاست وەسفکردنی ئەم ڕۆمـــــانە"\nهۆڵی خوێندنەوەی منداڵان\nیان گۆڤاری ڕەنگاو ڕەنگ\nڕەنگین و ڕازاوەو شــــەنگ\nتایبەتن بۆ مــــــــنداڵان\nبە سوودن بۆ ئێمەی جوان


شێرزاد شێخانی : شەرەفمەندی لەچیدایە ژنەکەی خۆت بخەینە ژێر بەتانی نەیارەکانتەوە . – WTARIKURD\nمەلا کریکار بەقسەیەکی زۆر جوان وەسفی پارتی دیموکراتی کوردستان ئەکات و ئەڵێ ” هەر کەس پێنج شەهادەی دکتۆراو ماجستیری هەبێت و ، خاوەن دە پانزە بەکالۆریۆسیش بێت ، ئەگەر ئوستازی جامیعەو پرۆفیسۆریش بێت ، کە چوە ناو پارتی ، بە کەر و گایی دێتە دەرەوە “!!.\nساڵی 2008 بەکارێکی رۆژنامونوسی رێم کەوتە ئەنجومەنی وەزیران و کارەکەش لای سەرۆکی دیوانی ئەنجومەن بو کەپلەی دکتۆربو ، بەڵام بەوە ناسرابو کەپیاوێکی بەدرەوشتەو پۆستەکەی بۆ مەرامی تایبەتی خۆی بەکار ئەهێنێت ..\nیەکەمجاریشم بو ئەم پیاوە ببینم و هەر لەسەرتای دانیشتنەکەمانەوە بەبێ هیچ موناسەبەیەک وەکو ئەوەی بیەوێت عەرزی عەزەلاتی حزبەکەی بکات ، یاخود من بترسێنێ وهەوڵبدات بەم رێگایەوە وام لێبکات کاری رۆژنامەنوسیم لە رۆژنامەیەکی دەولیدا بیخەمە خزمەتی ئەوانەوە ، کەوتە باسکردنی حاڵەتێک کە زۆر سەرسامی کردم .. وتی لەساڵانی نەوەدەکان کاتیک کوردستان کەوتبوە ژێر کاریگەری ئابلۆقەیەکی ئابوری زۆر توندەوە ، ئەو کاتەی بەرنامەی نەوت بەرامبەر بەخۆراک هاتە جێبەجێکردن لەعیراقدا وکوردستانیشی گرتەوە ، بەرپرسێکی عەرەبی سۆدانی لەکوردستان بەرێوەبەری بەرنامەکە بو . زۆرجار ئەم بەرپرسە کێشەی بۆ ئیدارەکەی پارتی لەهەولێر دروست ئەکرد .. بەقسەی ئەو سەرۆک دیوانە گوایە حکومەتەکەی پارتی ویستویەتی لەرێگەی بودجەی ئەم بەرنامەیەوە چەند قوتابخانەیەک لە کوردستان دروستبکات بەڵام ئەم نوێنەرەی نەتەوە یەکگرتوەکان رازی نەبوە ، ئەوانیش واتە حکومەتەکەی پارتی هەستاوە بەناردنی ئافرەتێکی سۆزانی بۆ لەخشتەبردنی ئەو بەرپرسەو وێنەگرتنی لەژوری نوستنەکەدا ، ئیدی بۆ بەیانی بانگیان کردوەو وێنەکەیان پیشانداوەو پێیان وتوە ئەگەر ئەوەی ئێمە ئەمانەوی بۆمان نەکەی ئابروت ئەبەین لەهەمو دونیادا !!!..\nئەم کارەی پارتی بەر لەوەی ئابروچونی بەرپرسەکە بێت، ئابروچونی هەمو میللەتی کوردە ، چونکە ئەمە نوێنەری نەتەوە یەکگرتوەکان بوە لەکوردستان .. رەنگە ئەمکارەیان بۆ ئەوە بوبێت تا بتوانن سود لە بودجەی بەرنامەکە وەربگرن بۆ خۆیان ، بەڵام لەرویەکی ترەوە ئەو هەقیقەتە دوپات ئەکاتەوە کە پارتی و سەرانی بۆ پارەو دەسەڵات ئامادەن شەرەفی خۆشیان بفرۆشن .\nئێستا بەهۆی ئەوەی کەوا هەندی رۆشنبیرو پەرلەمانتارو خەڵکیتر لەدژی درێژکردنەوەی ماوەی بەغەدر درێژکراوی سەرۆکە موقەدەسەکەیانەوە هەڵوێستیان وەرگرتوە ، پارتی وپاراستنەکەیان کەوتونەتە خۆ بە هەڵبەستنی تۆمەتی نائەخلاقی بۆیان ، چەندین کچ و ژنی رێکخستنەکانیان راهێناوە بۆ ئەوەی تەشقەڵەی سێکسی بە هەندی لەمانە بکەنو دواتر بڵاوی بکەنەوە . ئەم کارەش کارێکی زۆر نامۆیە هەم بە کۆمەلگەی کوردەواری هەم لەبواری ململانێی سیاسیشدا ، چونکە قەت شۆرشەکانی کورد بەدرێژایی سەد ساڵی رابردوش پەنای بۆ فرۆشتنی کچو ژنانی خۆی نەکردوە لە پێناو دەسکەوتێکی سیاسی .\nناشزانم شەرەفمەندی ئەمکارە لەچیدایە لەکاتێکدا تۆ کچ و ژنانی خۆت ئەخەیتە ژێر بەتانییەک لەگەل دوژمن ونەیارەکانتەوە .\nخۆ ئەگەر مەسەلەکە ئەوە بێت وەکو چەکێک ئەم کارە بەکار بهێنرێت ، خۆ سەرانی پارتیو مەسولەکانیان فریشتە نین و ، ئەو مەزرەعەو ئوتێلی خانزادی نزیک مەسیف شاهیدی هەزران کاری بێ شەرفانەن کە تەنها و تەنها پیاوانو مەسولانی پارتی تێوەی گلاون .\nباسی گەندەڵی ودزینی سامان و برسی کردنی میللەتو بێ ئومێدکردنی کەنجەکانمان خۆ ئەمانەش هەر ئەچنە خانەی ئەتککردنی کەسایەتی کوردەوە .\nپێموایە ئەو لایەنانەی ئێستا پارتیو دەزکای پاراستنی بەم ئوسلوبە زۆر نزمە دژایەتیان ئەکات ، ئەوانیش بایی خۆیان هەزاران بەڵگەی وێنەگیراوی وەکو ئەوانەی پاراستنیان هەیە بیخەنە ڕوو .. بەڵام ئەمکارە ئەوانیش بیکەن کاریکی شەرەفمەندانە نیە .\nلە کۆتاییدا عەرەب ئەڵێ ” الاناء ینچح بما فیه ” .\nواتە پەرداخەکە هەر ئاوەکەی ناویەتی ئەیرێژێت .


چەند شەقامێكی هەولێر بەهۆی لافاوەوە داكەوتون و ژێریان بۆش بووە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nوتەبێژی پۆلیسی هاتوچۆی هەولێر ڕایدەگەیەنێت، بارانی چەند ڕۆژی ڕابردوو زیانیكی زۆری بەشەقام و ڕێگا لاوەكی و سەرەكیەكانی ناو شار گەیاندوە و لەهەندێك شوێن شەقامەكان داكەوتون و ژێریان بۆش بووە، دەشڵێت: “لەكاتی بەكارهێنانیان مەترسی دروست دەكەن”.\nفازل حاجی، وتەبێژی پۆلیسی هاتوچۆی هەولێر لە هەژماری تایبەتی خۆی لە فەیسبوك ڕایگەیاندووە، بارانی چەند ڕۆژی ڕابردوو زیانیكی زۆری بە شەقام و ڕێگا لاوەكی و سەرەكیەكانی ناو شاری هەولێر گەیاندوە و لەهەندێك شوێن شەقامەكان داكەوتون و ژێریان بۆش بووە، بۆیە لەكاتی بەكارهێنانیان مەترسی دروست دەكەن.\nدەشڵێت: “دانانی بەربەست و حاویە لەم شوێنانە مەترسیەكان كەمناكاتەوە، بۆیە هیوادارین لەگەڵ تەواوبونی شەپۆلەكە بەزوویی هەڵمەتیكی چاككردنەوە ئەنجام بدەن”.\nڕاشیگەیاندووە، ئەوەی لە وێنەكەدا دیارە نمونەی شەقامێكە، لەگەڕەكی تەعجیل، كە بەرەو شەقامی مەحەتە دەڕوات و بەم شێوەیە نزم بۆتەوە، كەئەمەش مەترسی دروست دەكات.\nوتەبێژی هاتوچۆی هەولێر بۆ دەستنیشانكردنی ئەو شەقامانەی زیانیان پی گەیشتوە بەهۆی باران و لافاوەوە داوا دەكات، “هەر كەسێك لەلای خۆیەوە وێنەی ئەو شوێنانەمان بۆ بگرێت و ڕەوانەی بكات لەگەڵ ناونیشانەكەی بۆ ئەوەی برایانی شارەوانی و ڕێگاوبانی لێ ئاگادار بكەینەوە”.\nپۆلیسی هاتوچۆی هەولێر\nهاتوچۆی سلێمانی دەربارەی ئەم شەقامانە هۆشداری دەداتە شۆفێران\nبەوێنە، لە هەولێر هاوڵاتییەك سزای سەرپێچی بۆ ئۆتۆمبێلێكی هاتووچۆ دەنوسێت\nهاتوچۆی هەولێر ڕوونكردنەوە لەسەر ڕێگای دۆڵی سماقوڵی بڵاودەكاتەوە


چەند ئەندامێکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ئاشکرایدەکەن، ماوەی زیاتر لە ساڵێکە کلۆری بەسەرچوو دەکرێتە ناو ئاوی ماڵانەوە، به‌وته‌ی پسپۆڕێکی ژینگە و سەرچاوە ئاوییەکانیش “کلۆریش وەک هەموو مادەیەکی دیکە بەسەردەچێت وهەرکەس لەکاتی بەکارهێناندا ئەو کلۆرە ببینێت، هەرگیز ئاوی ماڵان ناخواتەوە”.\n“لە ساڵی 2018وە کلۆری بەسەرچوو دەکرێتە ئاوی ماڵانەوە”\nکاسترۆ مەعروف، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە ناس کوردی ڕاگەیاند :”ئەو کلۆرەی ئاشکرامان کردووە لە کۆگایەکدا هەڵگیراوە کە بەهیچ شێوەیەک شیاونییە بۆ هەڵگرتنی دەرمانێکی لەو شێوەیە و لە ساڵی 2018شەوە بەسەرچووە، بەڵام تاوەکو دوێنێ (یەکشەممە) بەکارهێنراوە و کراوەتە نێو ئاوی خواردنەوەی هاووڵاتیانەوە”.\nبە وتەی ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی، ئەو کۆگایە سەر بە بەڕێوەبەرایەتی ئاوی دەوروبەری سلێمانییە و ئەوان بەرپرسیارن لەو كاره.\nئه‌ندامه‌كه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی رونیكرده‌وه، دۆسییەکەیان داوەتە داواکاری گشتیی سلێمانی و لەئێستادا بەکارهێنانی کلۆرەکە وەستێنراوە و چاوەڕوانن دەستیبەسەردا بگیرێت و لایەنی بەرپرس و کەمتەرخەمیش ڕوبەڕوی دادگا بکرێتەوە.\nبەڕێوەبەری ئاوی دەوروبەری سلێمانی قسه‌یه‌كی تری هه‌یه\nبەڕێوەبەری ئاوی دەوروبەری سلێمانی دڵنیایی بە هاووڵاتیان دەدات كه ئەو بەروارەی لەسەر دەبەی کلۆرەکان هەن هی بەسەرچوون نییە، بەڵکو هی کاریگەری کلۆرەکەیە و لەگەڵ تەواوبوونی ئەو بەروارەی دیاریکراوە کلۆرەکە کاریگەرییەکەی کەمدەبێتەوە، نەوەک بەسەربچێت.\nبەختیار تاهر، بەڕێوەبەری ئاوی دەوروبەری سلێمانی به ناس كوردی وت “سبەینێ (سێشه‌ممه) لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ڕوونکردنەوەی خۆمان دەدەین و ڕاستییەکان ئاشكرادەکەین”.\nپسپۆڕێكی سه‌رچاوه ئاوییه‌كان باس له په‌یوه‌ندی نێوان كلۆر و شێرپه‌نجه ده‌كات\nعەبدولموتەڵیب ڕەفعەت، پسپۆڕی ژینگە و سەرچاوە ئاوییەکان بۆچونێکی دیکەی هەیە و بۆ ناس كوردی رونكرده‌وه:”کلۆریش وەک هەر مادەیەکی دیکە بەسەردەچێت و لەگەڵ بەسەرچونیدا چەندین زیانی هەیە بەتایبەتی بۆ شێرپەنجە”.\nله‌سه‌ر ئه‌و دۆسیه‌یه کاسترۆ مەعروف، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی هۆشداری ئه‌وه‌یدا، هەرکەس و تاقیگەیەک بڵێت ئەو کلۆرە ڕێگەپێدراوە دەیدەن بە دادگا و سکاڵای لەسەر تۆماردەکەن.\nهاوکات ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی به‌پێویستیزانی پارێزگاری سلێمانی له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته بێته ده‌نگ به‌وپێیه‌ی بابەتێکە پەیوەستە بە ژیانی هاووڵاتیانەوە.\nكلۆر خۆی چییه؟\nعەبدولموتەلیب ڕەفعەت، مامۆستای زانکۆ و پسپۆڕی سەرچاوە ئاوییەکان پێكهاته و بایه‌خی كلۆری رونكرده‌وه و ئاماژه‌ی به‌وه كرد :”بەکارهێنانی کلۆر بۆ کوشتنی بەکتریا و ڤایرۆسی ناو ئاوە، بەڵام زیانێکی زۆر زیاتری هەیە لە سودەکانی و هۆکارێکە بۆ توشبوون بەشێرپەنجە، لەئێستاشدا لە زۆر وڵاتی دنیادا بەکارهێنانی قەدەغەکراوە و مادەی دیکە بەکاردەهێنرێت”.\nوتیشی، ئەگەریش کلۆرەکە بەسەرچوبێت ئەوا زیانەکەی دوو هێندە و سێ هێندە زیاد دەکات و هێندەی دیکە مەترسیدار دەبێت.\nبه‌وته‌ی پسپۆڕە تایبەتەكه کێشەیەکی زۆر گەورەی کلۆر ئەوەیە ئەگەر تێکەڵ بە مادە نەوتی و گازییەکان بكرێت ئەوا دەبێتە هۆی دروستبونی خانەی شێرپەنجەیی، کە لە هەرێمیشدا بەهۆی زۆری نەوت و کانزاکانی ژێر زەوی ئەستەمە مادەکانی ژێر زەوی تێکەڵ بە ئاو نەبن، بۆیە ئەوە کێشەیەکی زۆر گەورەیە.\nجه‌ختیشی كرده‌وه “کلۆر مادەیەکی هێندە پیس و خراپە و بەشێوەیەک هێندە پیس بەکاردەهێنرێت، ئەگەر لەکاتی بەکارهێناندا هەرکەس بیبینێت، ئەوا چیتر ئەو ئاوە ناخواتەوە کە لێرە دەرخواردی هاووڵاتیان دەدرێت”.\nبه‌پێویستیزانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چیتر بڕیاری قه‌ده‌غه‌كردنی بەکارهێنانی کلۆربدات و ڕێگایەکی دیکەی بۆ بگیرێتەبەر.\nئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی\n"بنكەكانی گیارە و كەی وەنی كەركوكیش چۆڵدەكەن"


چالاکێکی خوێندکاری لە مەریوان بانگهێشتی ئیدارەی ئیتلاعات کرا\n٢٤ ژوئەن ٢٠١٩ - ٠٣ پوشپەڕ ١٣٩٨ - ٢٠:١١ تاران\n١٣٩١/١٢/٢٠ - ١٠-٠٣-٢٠١٣ - ١٨:٣٠ تاران ٤٢١ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: یەکێک لە چالاکانی پێشووی خوێندکاریی شاری مەریوان لەلایەن ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەو شارەوە بانگهێشت کرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، سەرلە بەیانیی ئەمڕۆ یەکشەممە ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری مەریوان لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە "عوبەید زارعی"یان راگەیاندووە کە خۆی بە ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەو شارە بناسێنێت.\nئەو چالاکە خوێندکارییە هەتا ئێستا چەندین جار لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەستبەسەر کراوە و دوایین جار رێکەوتی ١٧ی پووشپەڕ هاوڕێ لەگەڵ "عەلی تاسە" دەستبەسەر و بۆ ماوەی ٢ مانگ لە دەستبەسەری دابوو و دواتر بە دانانی بارمتەی ١٠ میلیۆن تمەنی ئازاد کرا.\nئازەر تاهیرئابادی و عوبەید زارعی\nلەلایەکی دیکەوە چەند رۆژ پێش ئیستا "ئازەر تاهیرئابادی" رۆژنامەنووس هاوکاری حەفتەنامەی "غەرب" و ئاژانسی هەواڵدەریی موکریان، لەلایەن دەفتەری پەیگیریی وەزارەتی ئیتلاعاتی شاری تارانەوە بانگهێشت و لێپرسینەوەی لێ کرابوو.\nئەو چالاکە فەرهەنگییەی خەڵکی شاری "کەنگاوەر"ی سەربە ئوستانی کرماشان و بەهۆی چالاکی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و هەروەها نووسینی وتار بۆ رۆژنامە و ماڵپەڕەکان، لەلایەن وەزارەتی ئیتلاعاتەوە هۆشداری پێدرابوو.


بەمەبەستی جێبەجێكردن و دروستكردنی دوو پەیكەر، هونەرمەندی پەیكەرساز شۆڕش ئەمین بەسەردانێك هاتۆتەوە شاری سلێمانی و لەبەرنامەیدایە بۆ بەرهەمهێنانیان كارگەكەی لەسویدەوە بهێنێتەوە بۆ كوردستان.\nلەبارەی ئەو دوو پەیكەرەی كە بەنیازە لەشاری سلێمانی جێبەجێی بكات، شۆڕش ئەمین بە ناس كورد-ی ڕاگەیاند " لەسەردانی ئەمجارەم بۆ سلێمانی لەبەرنامەمدایە دوو پەیكەر دروست بكەم و جێبەجێی بكەم، پەیكەرێكیان بەناوی (رەشەبای سلێمانی) و ئەوی تریشیان پەیكەرێكە بۆ (گۆران)ی شاعیر".\nئەمین ئاماژە بەوە دەكات، رەشەبای سلێمانی بۆتە ناسنامە و سیمبولێكی ئەم شارە و بەگرنگی زانیوە پەیكەرێك بۆ ئەو مەبەستە دروست بكات و خەونی ئەوەیە كە بە بەرزی 40 مەتر پەیكەرەكە لەسەر گۆیژەی شاری سلێمانی دابنێت.\nلەبارەی دروستكردنی پەیكەرێك بۆ (گۆران)یش، ئەو پەیكەرسازە روونیدەكاتەوە كە دروستكردنی پەیكەرێك بۆ (گۆران) یەكێك بووە لە خەم و خەونە دێرینەكانی و گۆران-ی وەك شاعیرێكی جوانی وەسف و شۆڕشگێری كوردستان، ناو برد.\nشۆڕش ئیبراهیم ئەمین، ساڵی 1965 لەشاری سلێمانی لەدایك بووە، ساڵی 1987 بڕوانامەی دبلۆمی لەپەیمانگای هونەرەجوانەكانی سلێمانی بەدەستهێناوە.\nلەساڵی 1991ەوە لەوڵاتی سوید نیشتەجێیە، بڕوانامەی یەكالۆریۆسی لەستۆكهۆڵم بەدەستهێناوە لەبورای پەیكەرسازیدا و لەخوێندنی ناوەندییەوە دەستی بە كاری پەیكەرسازی كردووە.\nیەكەم كاری هونەری لەساڵی 1986 پەیكەری فلكەی ئاسكەكان بوو.\nشاسوار عەبدولواحید بۆ دەسەڵاتدارانى یەکێتى: ئەم شتانە نامانترسێنێت\n2019.05.01 - 19:48


حاکم رزگار: 40 ساڵە لەدەزگای دادوەریدا کاردەکەم، دۆخی دادوەری لە ئێستا خراپتر نەبوە\nدادوەر رزگار محەمەد ئەمین، ئەندامی دادگای پێداچونەوەی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، نزیكەی چل ساڵ دەبێت لەدەزگای دادوەریدا کاردەکات پێیوایە "لە ئێستا خراپتر باری دادوەریم نەبینیوە لەو قۆناغانەی كە بۆخۆم بینیومە"، قۆناغی دادوەری و بارودۆخی عەدالەت و یاسا ئێستا لەخراپترین ئاستدا دەبینێت لەعێراق بەگشتی و لەهەرێمی كوردستانیش بەتایبەتی.\nدادوەر رزگار محەمەد ئەمین لەچاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ دەنگی ئەمریکا رایگەیاند، "ئه‌و حوكمانه‌ی كه‌له‌دادگای تاوانه‌وه ده‌رده‌چێت شیاوی پێداچونه‌وه‌یه له‌دادگای ته‌میز- پێداچونەوە، هه‌ندێك بڕیار هه‌یه ئه‌گه‌ر خاوه‌نی كێشه‌كه ته‌میزی نه‌كاته‌وه هه‌رخۆی پێی ده‌ڵێن "وجوبی" واته به‌خۆڕسك دێته دادگای پێداچونەوە ئه‌وه‌ی كه سزاكه‌ی له‌سێداره‌دان بێت، زیندانی هه‌تا هه‌تایی بێت نه‌ك ئه‌گه‌ر حوكمیش درابێت به‌وه، به‌ڵكو ئه‌گه‌ر له‌یاساكه‌دا سزاكه‌ی وادیاریكرا بێت، كه ئه‌مه له‌سێداره‌دانه یان زیندانی هه‌تا هه‌تاییه، هه‌رجۆرێكیش له حوكم له‌وباره‌یه ده‌ربچێت ده‌بێت دادگای تاوان بینێرێت بۆ داواكاری گشتی دواتر بۆ سه‌رۆكایه‌تی داواكاری گشتی به‌پێی یاسای داواکاری گشتی، سه‌رۆكایه‌تی داواكاری گشتیش ده‌بێت بینێرێت بۆ دادگای پێداچونەوە له‌دادگای پێداچونەوە ده‌سته‌یه‌كی پێنج كه‌سی ئه‌و كێشانه ده‌بینێت، كه له‌دادگای تاوانه‌كانه‌وه ده‌رده‌چێت له تاوانه‌وه و ده‌سته‌یه‌كی گشتیش یان دەستەی گشتی ئه‌و كێشانه ده‌بینن كه سزای له‌سێداره‌دانی تێدا ده‌رچوبێت".\nلەبارەی سزادانی پێنج دەستگیرکراوی بادینان، دادوەر رزگار ئاماژەی بەوەکردوە، "له‌م كێشه‌یه‌ی ئێستا نازانم چونكه دۆسێیەکەم نه‌بینیوه، كه به‌چ مادده‌یه‌ك حوكمیان داون ئه‌گه‌ر له‌و ماددانه بێت كه له‌بنه‌ڕه‌تدا سزای هه‌تا هه‌تایی تێدا هه‌یه یان له‌سێداره‌دانی تێدا هه‌یه ئه‌وه دادگا به‌بێ ئه‌وه‌ی كه‌سیش ته‌میزی بكاته‌وه ده‌بێت بینێرێت، بۆ دادگای پێداچونەوە له‌به‌رئه‌وه ئێستا به‌وردی نازانم به چ مادده‌یه‌ك حوكم دراون ئه‌وان ئه‌گه‌ر له‌و ماددانه‌بو، ئه‌وا ده‌بێت بینێرێت بۆ دادگای پێداچونەوە، ئه‌گه‌ر له‌و ماددانه‌ش نه‌بێت كه‌زیندانی هه‌تا هه‌تایی یان له‌سێداره‌دانه نه‌ك حکومه‌كه به‌وجۆره ده‌رچو بێت، هه‌ر له‌ناو ده‌قه‌كه‌دا ئه‌و سزایه‌ی تێدابێت كه ئه‌م پێی حوکم دراوه، ئه‌وكاته لایه‌نی كێشه‌كه، وه‌داواكاری گشتیش هه‌ردولایه‌ن بۆیان هه‌یه تۆمه‌تبار كه حوكمدراوه، داواكاری گشتیش هه‌ر بۆی هه‌یه هه‌ردولایه‌ن مافیان هه‌یه داوای پێداچونه‌وه بكه‌ن له‌دادگای پێداچونەوە".\nئەوەشی خستەڕو، وه‌كو دادوه‌رێك "هه‌تا مه‌له‌ف نه‌بینم ناكرێت قسه بكه‌م، له‌ڕاستیشدا چونكه ئه‌ندامی دادگای پێداچونەوەم به‌ڵام ئه‌و كێشه "جه‌زائیانه" مه‌گه‌ر سزای له‌سێداره‌دان بێت ئه‌گه‌رنا نایه‌ته لای من، من كێشه‌ی نه‌وجه‌وانان ده‌بینم بۆیه ئێستا هه‌رچی بڵێم ئه‌وه له‌خۆوه‌یه".\nدادوەر رزگار محەمەد ئەمین دەڵێت، "هیچ کەس و لایەنێکی دادوەری مافی ئەوەی نیە نە بەباش یاخود پێچەوانە قسە لەسەر دۆسێیەک بکات کە هێشتا نەیبینوە و کاری ئەو نەبێت چونکە ئەوە کاری دادگای پێداچونەوەیە پاش بینینی دۆسێیەکە کە هێشتا نەیبینیوە".\nحاکم رزگار دەڵێت، "ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری مافیان نییه قسه بكه‌ن له‌سه‌ر كێشه‌كه بڵێن، ئه‌م كێشه‌یه واباش به‌ڕێوه‌چوه یان هه‌ر ته‌علیقێكی تر له‌وباره‌یه‌وه، چونكه ئه‌وكات ئه‌و بابه‌ته له‌دواجاردا ده‌بێت بچێته به‌رده‌می ئه‌و ده‌سته‌یه یا دادگای پێداچوونەوە جا ده‌سته‌ی پێنج كه‌سیه‌كه‌یه یان ده‌سته گشتیه‌كه‌یه، ئه‌وه‌شی كه بۆ ده‌سته‌ی پێنج كه‌سی ده‌چێت دوو ده‌سته‌ی پێنج كه‌سی له‌ناو دادگای پێداچوونەوەی هه‌رێمی كوردستاندا هه‌یه هه‌ریه‌ك له‌و دوو ده‌سته‌یه بۆی هه‌یه داوابكات بدرێته ده‌سته‌ی گشتی بۆیه له‌ڕاستیدا له‌سه‌ر ئه‌سڵی بابه‌ته‌كه ئایا بڕیاره‌كه ڕاسته یان ڕاست نییه من وه‌كو حاكمێك نابێت قسه بكه‌م".\nهەروەها دەشڵێت، "ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری مافی ئه‌وه‌ی نییه قسه بكات له‌سه‌رئه‌وه‌ی كه ئه‌م بڕیاره یاساییه یان نایاساییه، ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری جیهه‌تێكی ئیدارییه په‌یوه‌ندی هه‌یه به‌چۆنیه‌تی ئیداره‌كردنی بارودۆخی قه‌زایی و چۆنیه‌تی دانانی دادوه‌ر و چۆنیه‌تی گواستنه‌وه‌ی و مۆڵه‌ت و فه‌رمانبه‌ر و هه‌ندێك سه‌ڵاحیه‌تی تر كه یاسای ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری هاتوه، به‌ڵام قسه‌كردن له‌سه‌ر كه‌یسێكی قه‌زائی، هونه‌ری كه ئه‌م بڕیاره دروسته یان دروست نییه ئه‌وا دادگای ته‌میز به‌ته‌نها ئه‌و مافی هه‌یه بڵێت ئه‌م بڕیاره بڕیارێكی دروست و قانونی و به‌شێوه‌یه‌كی رێكوپێك ده‌رچوه یان ده‌رنه‌چوه".\nدادوەر رزگار محەمەد ئەمین جەختیکردەوە، "بێگومان دوای ئه‌وه‌ی كه دێته به‌رده‌ستی دادگای ته‌میز-پێداچونەوە ئێستا بۆی نییه قسه بكات له‌سه‌ر چاره‌نوسی ئه‌و قه‌زیه و بڵێت ئه‌و قه‌زیه‌یه ڕاست بوه یان هه‌ڵه بوه چونكه ئه‌و قسه‌یه‌ی كرد ئیتر دادگای پێداچونەوە مافی نامێنێت قسه بكات له‌كه‌یسه‌كه‌دا".\nلەوەڵامی ئەو پرسیارەی کە بەشێک لەخەڵکی دەڵێن لەکاتێکدا ئەوان تۆمەتی سیخوڕی دراوەتە پاڵیان چۆن سزای شەش ساڵ زیندانی کردنیان بەسەردا سەپاوە؟، دادوەر ڕزگار محەمەد ئەمین دەڵێت، "له‌ڕوی یاساییه‌وه هه‌موی وه‌كو یه‌ك نیین ده‌قه‌كان، ده‌قی جیاواز جیاواز هه‌یه له‌وباره‌یه‌وه له‌سێداره‌دان هه‌یه هه‌تا هه‌تایی هه‌یه، كاتی هه‌یه، یاسای تیرۆر و یاسای سزادانی عێراقی جێبه‌جێ ده‌بێت له‌سه‌ری، هه‌ندێكیان په‌یوه‌ندی به یاسای سزادانی عێراقیه‌وه هه‌یه، هه‌ندێكیشیان په‌یوه‌ندی به‌یاسای به‌گژداچونه‌وه‌ی تاوانی تیرۆره من نازانم ئه‌و براده‌رانه به چ مادده‌یه‌ك سزادراون".\nرونیشیکردەوە، "ئه‌و بڕیاره‌ی دادگا سەبارەت بەو پێنج کەسە بێگومان كۆتایی نییه هه‌تا دادگای پێداچونەوە نه‌یبنێت، دو پله‌ش هه‌یه له‌دادگای پێداچونەوە هەیە پله‌یه‌كیان ته‌نها پێداچونه‌وه‌ی "ته‌میزییه" له‌دوای ئه‌و پله‌یه‌شه‌وه پله‌یه‌كی تری پێداچونه‌وه هه‌یه كه ئه‌ویش پێی ده‌ڵێن ڕاستكردنه‌وه‌ی بڕیاری ته‌میزی یاسای عێراقی گەرەنتی زۆری داوه به‌تۆمه‌تبار بۆ ئه‌وه‌ی كه قۆناغی یه‌ك له‌دوای یه‌ك ئه‌گه‌ر به‌دڵی نه‌بوو پێداچونه‌وه‌ی بۆ بكرێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌كی دروست جێبه‌جێ بكرێت".\nسەبارەت بەهۆکاری دۆخی دادگەری لەهەرێمی کوردستان کە دادوەر رزگار دەڵێت، "لەتەمەنی کارکردنمدا لەم دۆخە خراپترم نەدیوە، هۆكاره‌كه یه‌كه‌م كه‌س بۆ قازی ده‌گه‌ڕێنمه‌وه قازی لێپرسراوی یه‌كه‌مه خۆی كه سوێند ده‌خوات كه ئه‌و ئه‌و پۆسته‌ی پێ ده‌درێت ئیداری بێت یان غه‌یری ئیداری بێت ده‌بێت به‌وپه‌ڕی ویژدانه‌وه یه‌كه‌م شایسته‌ی ئه‌و شوێنه بووبێت كه‌واته دانانی كه‌سی شیاو بۆ شوێنی شیاو ئه‌و وته‌یه ئه‌وه زۆری كێشه‌كانی دروستكردوه و زۆریشی چاره‌سه‌ر ده‌كات ئه‌وه بابه‌تێكی سه‌ره‌كییه له‌مه‌سه‌له‌ی دانانی كه‌سی شیاو بۆ شوێنی شیاو به‌ڵام "محاسه‌سه‌ی" حیزبی ئه‌وه بابه‌تێكه لای من سه‌رنج له‌سه‌ر دادوه‌ر خۆی ده‌كه‌م له‌سێبه‌ری هه‌مان ئیداره و هه‌مان حیزبدا دادوه‌ر هه‌یه به‌باشی ئیشه‌كانی خۆی ده‌كات دادوه‌ریش هه‌یه ته‌سلیمی ئیراداتی تر ده‌بێت ئه‌مه له‌لایه‌ك".


:: AM:10:47:20/11/2019 \nخێزانێكی ئیتالیایی كه له شه‌ش كه‌س پێكهاتوون، به‌پێی پشكنینی پزیشكه‌كان، هیچ یه‌كێك له‌وان هه‌ست به ئازار ناكه‌ن. پزیشكێكیش ده‌ڵێ پێ ده‌چێ بۆماوه‌یی بێت.\nچه‌ندان جار تووشی شكان و برین بوون، به‌ڵام كه‌سیان هه‌ستیان به ئازار نه‌كردووه\nپێگه‌ی "فه‌رفیش" له هه‌واڵێكدا بڵاوی كردووه‌ته‌وه، تا ئێسته هیچ پزیشكێك نه‌گه‌یشتووه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌و خێزانه كه پێیان ده‌ڵێن "خێزانی مارسیلی" بۆچی هه‌ست به ئازار ناكه‌ن، له‌كاتێكدا چه‌ندان جار تووشی شكان و برین بوون، به‌ڵام كه‌سیان هه‌ستیان به ئازار نه‌كردووه.\nبه‌پێی پێگه‌كه، كاتێك یه‌كێك له خێزانه‌كه كه "داپیر"یانه، هه‌ستی به‌جۆرێك له ته‌نگژه‌ی ته‌ندروستی كردووه بێ ئه‌وه‌ی ئازاری هه‌بێت، سه‌ردانی پزیشكی كردووه، له وه‌رگرتنی تیشكدا ده‌ركه‌وتووه ئێسكێكی شكاوه، بۆیه به‌لای پزیشكه‌كه‌وه دیارده‌یه‌كی سه‌یر بووه كه ئه‌و ژنه هه‌ست به ئازار ناكات.\nله‌وباره‌یه‌وه دكتۆر جێمس كۆكس كه زانایه‌كی بواری بۆماوه‌ییه له زانكۆی له‌نده‌نی ئینگلیزی، توێژینه‌وه‌كی بۆ خێزانی مارسیلی كردووه و دواتر رای گه‌یاندووه، ئه‌وه‌ی بۆی ده‌چین، هه‌ست نه‌كردن به ئازار له‌لای ئه‌و خێزانه، زیاتر بۆماوه‌ییه. ئه‌وه‌ش دیارده‌یه‌كی زۆر سه‌یره كه ره‌نگه له دنیادا هاوشێوه‌یان نه‌بێت.\nهه‌ر له‌وباره‌یه‌وه دكتۆر عه‌بدوڵا حه‌بیب له زانكۆی قه‌ته‌ر كه به‌هه‌مانشێوه توێژینه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئه‌و خێزانه كردووه رای گه‌یاندووه، تا ئێسته نازانرێ ئه‌و سیحره چییه له‌ناو ئه‌و خێزانه كه هه‌ست به ئازار ناكه‌ن، بۆیه مه‌حاڵه بگه‌ینه ئه‌و نهێنییه.


جۆرەکانی ئەنفلونزا و چارەسەرەکەی!\nراستە لە کوردستان هیچ کەس تووشی ئەنفلوەنزای بەراز نەهاتووە، بەڵام ئێمە دەمێکە تووشی ئەم جۆرە ئەنفلوەنزانە هاتووین کە لەخوارەوە ناویان هاتووەو تا ئێستا هیچ دەرمانێکی بۆ نەدۆزراوەتەوە، وەک:\nئەنفلوەنزای حوشترو بیابان و خێڵ(ئەم ئەنفلوەنزایە بەڵایەکی گەورەیەو لە دوورگەی عەرەبستانەوە قوڕکی کوردستانیانی گرتووە. بۆ چارەسەرکردنی کاتی تەنها لە هەندێ ناوچە، پێویستی بە دوعاو جنۆکەکانی 140هەیە).\nئەنفلوەنزای گەندەڵی(لەناو بەرپرس و حزب و فەرمانبەرە پلە بەرزەکانی ناو تەلارەکان بڵاوە).\nئەنفلوەنزای(گرد)یزم(گردەکەی مامە شێخ-روحم بە قربانی بێت- لە نزیک دووریانەکەی سەرچنار بای لەگەلەو زۆر حەیابەرەیە، وریا بن زۆر نەچنە ناو خەڵک. ئەم شێخە ئەوەندە بەڕێزو بە حورمەتە، قبووڵ ناکات کەس دەستی ماچ بکات).\nئەنفلوەنزای کاڵای ئیکسپایەر(ئەمە سەرئێشان و رشانەوەی لەگەلە بۆ منداڵان و ئەوانەی تووشی بوون، بەلەفڕێیان گرتووە، بۆیە هەرچی کەرامەت و ویژدان هەیە، لە گیانیان نەماوە).\nئەنفلوەنزای تەخشان وپەخشانی دۆلار(بەداخەوە برا بەرپرسە خۆشەویستە گەورەکانمان تووشی بوون و هەستی ترس لە لەدەستدانی دەسەڵاتیان هەیە).\nئەنفلوەنزای بۆردومانکردن: ئەمەیان 2جۆرە: ئەنفلوەنزای بۆردمانکردنی تورکی و ئەنفلوەنزای بۆردومانکردنی ئێرانی.\nئەنفلوەنزای بەرپرسی چاش و بەعسی(ئەمەیان زۆر ترسناکەو رشانەوەی لەگەلەو ئەوانەی تووشی بوون، خەڵک لە حزبەکان دوور دەخەنەوە. یەکێکیان نوێنەری سەرۆکحکومەتی دوورگەی واقلواقو لە ئۆقیانوسی هیندی).\nئەنفلوەنزای رۆشنبیری(لە ئەڵمانیاوە سەریهەڵداوەو ژەهری بێفەڕی لیبڕاڵیزم و ناحزبایەتی تێدایە(بۆ ئەوەی هەڵبژاردنی دیموکراسی هەبێت، دەبێت کۆمەڵگایەک هەبێت لە هەموو ئاستێک و هەموو جومگەیەک و هەموو ساتێکدا دیموکرات بێت)بڵاودەبێتەوە.\nئەنفلوەنزای کەرت، موچە، خانوبەرەو بڕیاری تایبەت(ئەم جۆرانە هێشتا بە گرتنەوەی لۆرییەک لە قوڕی عالیاوەش چارەسەر ناکرێ).\nئەنفلوەنزای دەسەڵات: ئەمە تاقە ئەنفلوەنزایە کە بەدەرمانی(کردنەوەی بۆری شەش ئەنجی دۆلار)و رێنمایی"پشتگیریکردن لە داخوازییەکان"، هەوڵی چارەسەرکردنی دەدرێ، بەتایبەتی لە وەرزی هەڵبژاردن...!\nئەگەر بە هوردی بۆ هۆکارو سەرچاوەی سەرەکی ئەم پەتایانە بگەڕێین، ئەوا دەبینین وەک"خوالێخۆشبوو لە گەل مردووی هەمووتانەوە" کاک د. ک. مارکس پێش 200ساڵ دیاریکردووەو هێشتا هەر باوی ماوە، بریتییە لە ڤایرۆسی زێدەبایی و"عەلاماتەکانی" ئەمانەن: چاوچنووکی، پێکەنینی ساردوسڕو بێتام، پیلانگێڕان و پاشقولگرتن و بەیناوبەین بە نهێنی تیرۆرکردن!\nهەندێ پسپۆڕی پزیشکی هەیە دەڵێن: ئەوەی بیەوێ بەڕاستی لەو پەتایانە رزگاری ببێت، دەبێ حەبی د. جیڤارا(تامی گوڵەبەڕۆژە دەدا) قوتبدا. وەک خاوەن ئەزموونەکان دەڵێن ئەم حەبە یەکاویەکە، چونکە مرۆڤ مەناعەتێکی تایبەت وەردەگرێ لەبەرامبەر هەموو جۆرە قۆڵبڕین و جەردەیی و چاوچنۆکی و ماستاوکردن و پشی پشیکردن و تەنانەت لیکاوڕشتن بۆ پارەو دەسەڵاتدارێتیش دەستبەجێ رادەگرێ و وادەکات یەکێک بە ئاسوودەی خەوی لێبکەوێ!\nلەدواییدا دوعایەکم هەیە و ئێوەش بڵێن ئامی: "خودایە سەرۆکی هەرێم و حکومەت و پەرلەمان و مەکتەبی سیاسی پارتی و یەکێتی تووشی پەتای ئەنفلوەنزای(لەناوبردنی گرانی و هەژاری)ببن....3 جار بڵێن ئامین.\n"خودایە" تووشی پەتای دامەزراندنی خوێندکارەکانیان بکەی....1جار بڵێن ئامین.\n"خودایە بۆ خاتری هەیبەتی ئاڵای مللەتە نەگبەتەکەم، ئەم بەرپرسانە تووشی نەخۆشی بێچارەسەری(درووستکردنی خانوو ماڵ)بۆ هەر کەسێک کرێچییە بکەی!....10جار بڵێن ئامین.\n"خودایە" سەروماڵیان پڕ بکەی لە نەخۆشی ئەنفلوەنزای پڕۆژەو تا پڕۆەیەک جێبەجێ، بیرۆکەی 100پڕۆژەی خزمەتگوزاری تر بخەیتە مێشکیان و نەهێڵی فریای سەرخوراندن ببن!\n"خودایە" نەخۆشی(برایەتی، هاوکاری و یەکگیرفانی)لەناو سەرتاپای ئەم گەلە، بڵاوبکەی...ئامین!\n"خوادیە" چی دەردی بەرازەکانی چەمی ئەڵوەن هەیە بخەیتە گیان راوچییە بێرەحمەکان!


ژاپۆن باس لە چارەسەركردنی كۆرۆنا بە دەرمانی "ئەفیگان" دەکات - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » جێهان » ژاپۆن باس لە چارەسەركردنی كۆرۆنا بە دەرمانی “ئەفیگان” دەکات\nin جێهان, کۆمەڵایەتی, هەواڵ 09/23/2020\t0\nچەندان ڤاكسینی دژ بە كۆرۆنا كە لەلایەن كۆمپانیا گەورەكانی دەرمان پەرەیان پێ دەدرێت و لە قۆناغەكانی دوایی تاقیكردنەوەی كلینیكین، گرووپی “فۆجیفیلم”ی ژاپۆنی رای گەیاند ئەو دەرمانەی كار لەسەر پەرەپێدانی دەكات و لە بنەڕەتدا بۆ چارەسەری ئینفلەوەنزای توندە و مۆڵەتی پێ دراوە، توانیویەتی لە چارەسەركردنی كۆرۆنا سەركەوتنی باش بەدەست بێنێت.\nوەك گرووپەكە ئاماژەی كرد، لە ناو 156 نەخۆش، بەشداریان لە سێیەم قۆناغی تاقیكردنەوەی كلینیكی كردووە لە ژاپۆن، ناوەڕاستی كاتی چاكبوونەوە 11.9 رۆژ بووە، لەوانەی بە دەرمانی “ئەفیگان”، چارەسەریان بۆ كراوە و 14.7 رۆژیش بۆ ئەوانەی دەرمانێكی خەیاڵیان پێ درا، وەك بەیاننامەیەكی كۆمەڵەكە ئاشكرای كرد.\nتاقیكردنەوەكە زیاتر گرنگی بەو نەخۆشانە دا كە هەوكردنی سەختی سییەكانیان نەبوو، كە بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە دروست دەبێت، كۆمەڵەكە روونی كردەوە، تاقیكردنەوەكە لە مانگی ئازاری رابردووەوە دەستی پێ كراوە و ئێستە كۆتایی هاتووە، بەڵام هیچ مەترسییەكی نوێی سەبارەت بە وەرگرتنی دەرمانەكەی باس نەكرد.\nبۆیە ئێستە گرووپەكە شیكردنەویەكی سەرانسەری داتای تاقیكردنەوەكانی دەكات و پلانی هەیە داوایەك بۆ مۆڵەتوەرگرتنی بەرهەمهێنان لە ژاپۆن پێشكەیش بكات، بۆ چارەسەركردنی تووشبووان بە كۆرۆنا لە مانگی داهاتووەوە.\nئەمە و دەرمانی ئەفیگان كە لە رێگەی دەمەوە وەردەگیرێت، لە 2014ەوە لە ژاپۆن مۆڵەتی بەكارهێنانی هەیە بۆ چارەسەركردنی حاڵەتەكانی ئینفلەوەنزای توند كە بە دەرمانی ئاسایی چارەسەر نابێت، لەگەڵ ئەوەیش باش نییە ژنی دووگیان بەكاری بێنێت، چونكە كار دەكاتە سەر كۆرپەلە.\nئەفیگان ژاپۆن فۆجیفیلم كۆرۆنا\t2020-09-23\nTagged with: ئەفیگان ژاپۆن فۆجیفیلم كۆرۆنا


قورئان و تێکشکاندنی مرۆڤەکانی خۆرهەڵات\nSaturday, 06.20.2020, 14:48\n"نوبوئاکی نوتوهارا" گەڕۆکی ژاپۆنی کە ٤٠ ساڵ هاتووچۆی ووڵاتانی عەرەبیکردوە، خۆی مامۆستای زمانی عەرەبی بووە لەزانکۆ تۆکیۆ، پاش ئەوەی کە سەردانی ووڵاتانی عەرەبی دەکات، کۆڵان بە کۆڵان دانیشتوانی ووڵاتانی عەرەبی دەبینێت و لەگەڵینادا دەدوێت و دەبینێت کە ژیانێکی کولەمەرگی وکارەسەتاوی دەژین، تا ئەو ئاسەی مرۆڤ چاوەکانی پڕدەبێت لە فرمێسک، خۆی واتەنی ئەم کتێبە بەرهەمی ٤٠ ساڵ گەڕۆکی و هات وچۆی ووڵاتانی عەرەبی ئیسلامی خۆیەتی کە ساراپای تراژیدیایە، باشترە خۆت کتێبەکەی بخوێنەوە و لەئازار ومەینەتی دانیشتوانی ووڵاتانی ئیسلامی تێبگەیت، هەربۆیە نامەوێت ووردەکاری لەسەر ئەم گەڕۆکە ژاپۆنیە بنووسم، چوونکە هەموومان ئاگاداری پۆخڵەواتەکەین، تەنها چەند نموونەیەکی لێباس دەکەم، نوسەر ئەڵێ" کەلە فڕگەی "ڕبات" دابەزیم یەکسەر داوای١٠٠ دیناریان لێکردم منیش بە ئاسانی ١٠٠ دینارەکەمدا و وامزانی کە گشتیە، کەچی دوای دەرکەوتت بۆخۆیەتی نەک ڕیو ڕەسمی دەوڵەت، لەبانقدا پارەی گۆڕیوەتەوە دوای دەرکەوت کە دزی لە گۆڕینەوەکەشدا کراوە، ئەڵێ دوای جارێکیان کە گەڕامەوە هەندێک دۆست و هاوڕێ عەرەب پێداگیریان کرد کەهەتا فڕگە لەگەڵیا دەڕۆن، بەلام زانیمان کە فڕۆکەکە ٥ کاژمێر دوا دەکەوێت، یەکێک لە هاوڕیی هاوڕێکانم بە عەرەبی ووتی با پولێکی پێوە نێین.\nدەبا واز "نوبوئاکی بهێنین، ئەوەی کە خۆمان بە دیدی خۆمان دیتوومانە بخەینە ژیر تیشک و لێکۆڵینەوە، ببینە هەرکەلە سنووری ووڵاتانی ئیسلامی دەچیتە دەرەوە یان سنوور دەبڕیت، ئەفغاستان بۆ چین، تورکیا بۆ یۆنان، پاکستان بۆ هندستان.....هتد، دوو دنیای ئێجگار جیاواز دەبینن، هەرکە لە سنووری ووڵاتانی ئیسلامی دەترازێنن ئیتر وا هەست دەکەیت کە سنووری دۆزەخت تێپەڕاندووە، تەنانەت هەر لەناو ئیسرائیلیدا عەرەبی ژێر دەسەڵاتی ئیسرائیل و عەرەبی ژێر دەسەڵاتی عەرەبی ئیسلامی وەک سنووری نێوان دۆزەخ و فەردۆسە، دووسێ دێڕەی کۆتاییم هیچ کەس ناتوانێت بڵێ وانیە، چوونکە هەموومان ئەو دۆزەخەمان دیووە.\nماوەیەک پێش ئێستا هاوکاری وەرگێڕانم بۆ فەلەستینیەکە کرد، پاش تەواوبوونی وەرگێڕانەکەم کەووتینە گفتووگۆ، ووتی خاڵۆم و باوکم پێکەوە ٣٠ ساڵ لە سعودیە کرێکاریانکرد، پاشان هاتین بۆ سوید، بە ٥ ساڵ خاڵۆم و باوکم و ئێمەش کە تازەهاتووین بووین بە هاوڵاتی سویدی، خزمێکی دیکەمان پاش ٣ ساڵ لە ئوسترالیا بوون بە بەهاوڵاتی ئوسترالی، کەچی ٣٠ ساڵ کارکردن لە سعودیە، وەک نووسراوی سەر بەفر توایەوە.\nئەو عەرەبەی کە ئیسرائیلەیەک دەکوژێت لە سێدارەی نادەن ماوەیەک لە زیندان دەمێنێتەوە، بە دڵنیای لە کۆتایدا ئازادی دەکەن، تا ئێستاش کەس نەبیستووە کە عەرەبێک بەفەرمانی جوولەکە لە سێدارە درابێت، بەڵام هەر خۆمان سەدان عەرەبمان لەت و پەت کردووە، تەنها بەگوومانی کە هاوکاری ئیسرائیلی کردووە.\nتورکیا سیستێمی وەحشیگەری لە دڕنندەیدا هاوشێوەیان نیە، تا دوا قۆناغەکانی سووکایەتی لەوێ سووکایەتی بە مرۆڤ دەکرێت، بێگوومان ئەمەریکاش سیستێمێکی دڕنندەی هەیە، کەبەهیچ کەس پەردەپۆشی ناکرێت، بەڵام هێشتا دڕنندەی لە ووڵاتانی ئیسلامیدا هەرگیز ناگاتە تۆزی پێی هیچکام لە ووڵاتانی جیهانی عەرەبی، تەنانەت مافیاکانیش هێشتا مرۆڤانەترن هەتا دەسەڵاتی ووڵاتانی ئیسلامی.\nهەر هەموو لە ووڵاتانی پەروەردەی داب و نەریتی ئیسلامی هەڵدێنن، "عەلی وەردی" واتەنەی کەسایەتی ئیسلامی وا تێك شکێندراوە، لە ووڵاتانی ئیسلامی هەڵدێت، کەچی دەنگ بە دەسەڵاتی ئیسلامی دەدات!\nئەڵێن دادوەرێکی ئەڵمانی گووتوویە کە باشترین کەرەسەی نووسینی ڕۆمان سەرگوزشتەی ئەو کەسانەیە کە داوای پەنابەریان کردووە لە ووڵاتانی ئیسلامی، هەروەک هەموو دەزانینن دادوەرێک گووتوویە لەدوای "بەرازیلیە سوورەکە" وەم بۆ باس بکە، یان لای ئەو پایە ڕاوەستە هەتا نانێک دەخۆم، باتەقەت لێنەکەن، واتا درۆکردن هێندە ئاسان بووە، کەوەک ئاو خواردنەوەی لێهاتووە.\nلە ڕووی مرۆڤایەتیشەوە، ئەوەی شارو پایتەختەکانی جیهان بۆ "جۆرج فلۆید" کرا هەرگیز لە ووڵاتانی ئیسلامی نابیندرێت، نەک هەر نابیدرێت بەڵکوو دەستخۆشیش لە جەلاد خۆوێنخۆرەکان دەکرێت، ببینە کە کەسێک بەناوی "جەمیل محەمەدی" بە جۆرێک\nداکۆکی لە وەحشیەکانی داعش دەکات، ئەم کابرایە لەخۆمانە و خوێندەواریشە و سەردەمێکی دووروودرێژیش خۆی واتەنەی دیموکرات بووەو تووشی زیندانی بووە. ئەی داخۆ ئیخوانیەکەی عەرەبی عەیارە٢٤ چ بۆچوونێکی لەسەر کورد دۆزەکەی و بە گشتی مافە ڕەوای مرۆڤی دەبێ چۆن بێت؟!\nلەبەر ئەوەی کە کەمێک شارەزایم لە ئایندا هەیە، زۆر جار مامۆستای ئاینی و دەرووناسی زۆرێک لەمامۆستاکانی دیکە یەخەم دەگرن، بۆ نموونە دەپرسن چۆنە، کە تەمەنی نێر ڕەچاو ناکرێت، بەلام کچی نۆ سالانە دەدرێت بەشوو؟\nزۆرجار دەپرسن ئایا هەر بەڕاستی ئەوە ڕاستە کە ٩ سالانە دەدرێت بەشوو؟\nدەپرسن چۆن دەکرێت ٤ ژن و ٥ ژن یەک پیاویان هەبێت؟\nزۆرێکیش لە مامۆستاکان کە بەهیچ شیوەیەک ئاگادار نین و بۆشیان مەبەست نیە، کە هۆکار بزانن یان دروستە یانە، دێنە پێشەوە لێم و ئەڵێن کە کۆمەڵگاکانتان چۆن دەتوانن قبوڵی ئەو جانەوەرییە بکەن؟\nزۆر جاریش ناچار دەبم کە بڵێم کە من لەوێ نەبووم کە حەلاجیان پارچە پارچەکرد وەک قوربانی و خێر وسەدەقە.\nسەرەتای دروست کردنی ووڵاتی ئیسرائیل ژمارەیان نەدەگەیشتە ملێۆنێک کەس، سەرەرای ئەوەی لە نیوە زیاتری ئابووری جیهان بەدەست ووڵاتانی ئیسلامیەوەیە کەچی ملێۆنێک کەس زەلالەتیەتی بەدەست ئیسرائیلەوە، تەنانەت گیاندارەکانیش لە دڕنندەی ڕزگاریان نەبووە، ووڵاخ سەردەبڕن، جیهانی دەرەوەی ئیسلامی بێهۆشی دەکات تا ئازاری پێنەگات، زۆر ڤیدێۆمان بینیووە کەتەنها بۆخۆشی بە کێردی تیژ دەماری مانگاو گیاندارەکانی دیکە دەبڕن، لە جیهانی دەرەوەی ئیسلامی وەک ئەندامی خێزان تەماشای دەکرێت.\nمێژوویەکی خوێناوی و دڕنندەیان هەیە، بەهیچ کەسێک پێنە ناکرێت، بەسەرپەرشتی محەمەد خۆی تیرەی بەنی قورەیزە یەکە بەیەکە سەربڕێندران، ئێستا ئەوانەی کاریگەر مرۆڤ دۆستی جیهانی دەرەوەی ئیسلامیان لەسەرە، بەکارێکی قێزەونی دەبینن، بەڵام ئەوانەی کە هیچ کاریگەریەکی دەرەوەی ئیسلامیان لەسەر نیە، شانازای دەکەن بە کۆمەڵ کوژیەکەی بەنی قورەیزەوە.\nسەررجەم ووڵاتانی ئیسلامی خاوەن بەهێزترین سەرچاوەی سروشتی ئابوورین، کەچی لەپەنا کابە دا سۆماڵ و سودان یەمەنە بەملێۆنان برسێتی هەڕەشەیان لێدەکات.\nلە جیهانی دەرەوەی ئیسلام، کیژ و کوڕان پێوستیان بەدرۆکردن نیە، کە خۆی بشارێتەوە کەلە کوێ بووەو نەبووە، کیژەکەیان ئەڵی لای فڵان کوڕی برادەرم بووم، بەڵام موسڵمانەکە یەک تەنەکە درۆ دەکات و پاساویش بۆ درۆکەی دەهێنێتەوە، نەک هەر هێندەش بەڵکوو چەندین کەسی دیکەش لە درۆکردن بەشدار دەکات، کە گەواهی بدەن لای دەستە خوشکی بووە.\nدووکانداری یان بازرگانی دەرەوەی ئیسلامی بەهای شتومەکەکانی نرخی لەسەر داندراوە و مامڵەی پێوە ناکات، بەلام ئیسلامی هەزار سوێند و قورئان دەخوات، کە بۆ نموونە سوێند دەخوات کە خۆی ١٠ دۆلاری پێداوە، بەلام دەیفرۆشێت بە ٩،٥ دۆلار، کەواتە هەر لێرەدا دەرکەووت کە کۆمەڵگای ئیسلامی ناچار دەکرێت کە درۆ بکات، جگە فێرکاری درۆکردنیش ڕق ئەستوورە، کینە لەدڵە تا دوا سنوورەکان، ئەم دەستەواژە لە گۆگلەدا بە سیسی بنووسە زۆر ئەو مالایەنای کە لە ئەسکەندەناڤیا کاری ناڕەوا و نایاسییان کردووە بەشێکی زۆری لە راگەیاندنەکانیاندا دەردەکەوێت، imamer i dold kamera\nئەوسا بۆ ئاشکرادەبێت کە نەک خەڵکی ئاسایی بەڵکوو ئیمامەکانی کە مووچەیەکەی باش لە ووڵاتە کافرەکان وەردەگرن، لەوێدا ئیمامەکان گەنجانی نەگەبەت هاندەدەن، کەتەنانەت دزی لەکافرەکان بکە، ماڵیان وێران بکەن، سواری کچەکانیان ببن، خێرە و حەرامیش نیە، بەلام کاتێک دەیان هێننە بەرانبەر تێڤیەکان هەزار سوێندو قورئان دەخۆن کە شتی وایان نەگووتووە، کاتێکیش فلیمە شارەوەکانیان پیشان دەدەن، سەریان شۆڕ دەکەن، چوونکە ئاگادارن کە ئیتر ناتوانن بە ئایە کێویلە وەک خەڵەتاندنی خاک بەسەرەکان فڵتە فڵت بۆ بکەن.\nتەمەنێکی دووروو درێژ گوێم لە ووتی ووتی نەبوو سەرم ئیسراحەت بوو، بەلام بەدبەختانە ماوەیەک لێم نزیک بوونەوە، ئای چیم گوێ لێبوو، ئای چێم دی، بە بەرچاوی خۆمەوە درۆ دەکات، درۆی شاخدار ئەستۆ شکێن، کینە لەدڵ تا دوا سنوورەکان.\nماوەیەک پێش ئێستا، ناسیاوێکم داوای لێکردم کەنامەی لە پۆلیسەوە بۆ هاتووە و هیچی لێتێناگات، بەڵکوو بچم هاوکاری بکەم، چووم کەنامەکانم خوێندەوە، زۆری نەمابوو سەر دە هێندەی دیکە سپی ببێت، چوونکە ئەوکەسەی کە سکاڵای تۆمار کردبوو، لەسکاڵاکەیدا نووسیبووی کە مامەم تففی لەئاڵای سویدی کردووە، نوسیویشە کە مام ووتوویە کە ئەمە کەی ووڵاتە گوم تێکرد.\nهەروەها لای نزیکەکانی ووتوویە کە ئێمە ژوورێکمان لەمامەم بەکرێ گرتووە بە ٣٠٠٠ کرۆن، هەر خۆشمان خواردن دروست دەکەین، بۆ خۆمان و مامە و خێزانەکەشی، خۆم ئاگادارم کە زیتر لە٨ مانگە لەسەر ماڵی مامیان دەخۆن و دەخەون، بەبێ ئەوەییەک سەنتیش بدەن.\nئەمە بۆ وایە؟!\nتا ئێوارە هاور بکە و بڵێ زانست ئەڵێ خۆر ناجوڵێت ئەو ئەڵێ قورئان ئەڵێ تجری.\nلە خۆڕا نیە، ببینە ٢٥ ئایەت ئەڵێ درۆ مەکە، درۆ باش نیە، درۆزنەکان هاوڕێی شەیتانن، دەچنە دۆزەخ.......هتد.\nفَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ ﴿١٨٤ آل عمران﴾\n· فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جَاءُوا بِالْبَيِّنَاتِ ﴿١٨٤ آل عمران﴾\n· وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ ﴿٢١ الأنعام﴾\n· كَذَٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتَّىٰ ذَاقُوا بَأْسَنَا ﴿١٤٨ الأنعام﴾\n· فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ﴿١٥٧ الأنعام﴾\n· فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ ﴿٣٧ الأعراف﴾\n· فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ ﴿١٧ يونس﴾\n· كَذَٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ﴿٣٩ يونس﴾\n· وَجَاءُوا عَلَىٰ قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ ﴿١٨ يوسف﴾\n· وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ ﴿٨٠ الحجر﴾\n· وَمَا مَنَعَنَا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ ﴿٥٩ الإسراء﴾\n· إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنَا أَنَّ الْعَذَابَ عَلَىٰ مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ ﴿٤٨ طه﴾\n· بَلْ كَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ وَأَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيرًا ﴿١١ الفرقان﴾\n· كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ ﴿١٧٦ الشعراء﴾\n· وَإِنْ تُكَذِّبُوا فَقَدْ كَذَّبَ أُمَمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ ﴿١٨ العنكبوت﴾\n· وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُ ﴿٦٨ العنكبوت﴾\n· وَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ﴿٢٥ فاطر﴾\n· إِنْ كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ ﴿١٤ ص﴾\nبەڵام دواتر خوای ئیسلامی لەبیری دەچێت لەم ٣ سورەدا دەبینیت، قەیناکە درۆ بکە، ئەمەیە هۆکاری دوالیزمی و تێکشکاندنی کەسایەتی پەروەردەی ئیسلامی.\nلَا يُؤَاخِذُكُمُ اللهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ " (سورة المائدة 89\n" لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ " (سورة البقرة 225\n" مَنْ كَفَرَ بِاللهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَلَكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ " (سورة النحل\n١٤٠٠ ساڵە باسی سەرفیترە و زەکات دەکەن، ئەم وێنەش دیاردەیەکەی بەربڵاو\nلە ووڵاتە هەژارەکانی ئیسلامیدا، لەکاتێکیشدا مرۆڤەکانی دیکە لە چەند کاتژمێرێکدا ٣٥٠ ملێۆن دۆلار لەگەڵ ٥ لە ژنەکانی دەدۆڕێنێت. ئەی ئەم یاسایە کەی جێبەجێ دەکرێت؟\nڕەوانشاد "کەرمی ئەنقۆس" ووتی هەر کە خۆم پێچایەوە، لە جۆرجیاوە بۆ مۆسکۆ بۆ خوێندنی ڕۆژنامەگەری خزمەکانی سەراپا دژم وەستان و ووتیان ئەگەر ڕۆیشتی نەگەڕێیتەوە لای ئێمە، هەرواشبوو، هەرهەموویان وەک ئەڵێین حاشایان لێکرد، بەڵام دوای تێپەڕبوونی تەنها٢٠ ساڵ ئێستا کوردەکانی جۆرجیا شانازای دەکەن بەکەسێکەوە کە کاری مەدییای بکات، یان نووسەر بێت.\nکەرمی ئەنقۆس یەکێکە لە کەسە ناسراوەکانی کوردی جۆرجیا لە ڕووی مەدیاکاریەوە.


زانیاریی گرنگ له‌باره‌ی دابه‌شكردنی موچه‌ی مانگی (1)ه‌وه\nپڕۆسه‌ی دابه‌شكردنی موچه‌ی مانگی (1)ی ئه‌مساڵ له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی داراییه‌وه به‌خاوی به‌ڕێوه‌ده‌چێت و له 10 رۆژی رابردوو ته‌نها چه‌ند وه‌زاره‌تێكی كه‌م موچه‌یان پێدراوه، جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی دارایی په‌رله‌مانیش رایده‌گه‌یه‌نێت"ناتوانین به‌دواداچوون بۆكاره‌كانی ئه‌م كابینه‌یه بكه‌ین"، به‌پێی زانیارییه‌كانی SNNیش، دارایی چاوه‌ڕێی پاره‌كه‌ی به‌غدا ده‌كات.\nهه‌رچه‌نده چه‌ندجارێك وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووریی حكومه‌تی هه‌رێم جه‌ختیان كردۆته‌وه كه هه‌موو 30 رۆژ جارێك موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران دابه‌شده‌كرێت، به‌ڵام دابه‌شكردنی موچه‌ی مانگی (1) به‌خاوی به‌ڕێوه‌ده‌چێت و هه‌ندێك وه‌زاره‌ت هه‌یه كه زیاتر له 30 رۆژه موچه‌یان وه‌رنه‌گرتووه.\nهێڤیدار ئه‌حمه‌د جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی دارایی له په‌رله‌مانی كوردستان، بهSNNی راگه‌یاند: به‌پێی یاسا خولی پێنجه‌می په‌رله‌مانی كوردستان ناتوانێت به‌دواداچوون و لێپرسینه‌وه له كابینه‌ی هه‌شته‌م بكات، بۆیه هیچ زانیارییه‌كمان له‌باره‌ی موچه‌و میكانزمه‌كانی دابه‌شكردن و هۆكاری دواكه‌وتنیه‌وه نییه.\nوتیشی:"تا كابینه‌ی نوێی حكومه‌ت پێكنه‌هێنرێت، ناتوانین به ته‌واوه‌تی ئه‌ركی خۆمان جێبه‌جێ بكه‌ین".\nهاوكات به‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی كه دراون بهSNN، هۆكاری خاوی به‌ڕێوه‌چوونی دابه‌شكردنی موچه‌ی مانگی (1) بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه كه تائه‌مڕۆ 15ی 4ی 2019، (453)ملیار دیناره‌كه‌ی به‌غدا بۆ موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران نه‌گه‌یشتۆته هه‌رێم و وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووریی هه‌رێمیش پاره‌ی ته‌واوی له‌به‌رده‌ستدا نییه.\n2 مانگ پێشتر - Apr 15 2019 12:43PM


وزەی خۆر، هەرزان و هەمیشە بەردەست و هاوڕێی ژینگەیە – Knwe.org\nسەرەکی » زانست » وزەی خۆر، هەرزان و هەمیشە بەردەست و هاوڕێی ژینگەیە\nبۆ ئەوەی ژینگە بپارێزرێت و كەشو هەوای زەویش لە گەرمبوون ڕزگار بكرێت، وزەی خۆر ئامڕازێكی گونجاوە و تا خۆر هەبێت ئەو وزەیەش لەبن نایەت.\nئەم وزەیە گرنگییەكەی لەوەدایە كە لە بەرهەمهێنانی كارەبادا تێچووەكەیەكی زۆر هەرزانی دەوێت هیچ دووەم ئۆكسیدێكی كاربۆنیش فڕێناداتە هەواوە.\nبە گوێرەی داتاكان تا ئێستا(%3)ی پێداویستی كارەبای جیهان لە ڕێگەی وزەی خۆرەوە دابیندەكرێت و پێشبینی دەكرێت تا ساڵی (2030)دا وزەی خۆر (%30) پێداویستیەكانی جیهان بۆ كارەبا دابین بكات.\nلە زۆر شوێنی جیهان بەرهەمهێنانی كارەبا بەوزەی خۆر تێچووەیەكی كەمتری هەیە، بە تایبەت گەر لە ڕێگەی دامەزراوەی گەورەوە بێت و لەو ناوچانەدا بێت كەخۆرەتاوی زۆرترە و دواجاریش دامەزراوەی خۆریی زۆر زیاد دەبێت و ئەمەش وا دەكات كە وزەی خۆر بۆ بەرهەمهێنانی كارەبا بە شێوەیەكی گشتیی لەسەرئاستی جیهان زیاتر بێت.\nلەكوێ خۆر هەبێت وزەی خۆر بەردەستە\nدەتوانرێت دامەزراوەی خۆری لە زۆربەی شوێنەكان بونیات بنرێت بە تایبەت بیابان و ڕووبەرە وشكەكان و رووبەری ئاسایی و حەوزی ئاویی، بۆ نمونە لە سویسرادا دامەزراوەی وزەی خۆر لەسەر حەوزێكی دەستكردی ناوچەی ئەلپ دروستكراوە.\nدەتوانرێت لەپاڵ بونیاتنانی وێستگەی بەرهەمهێنانی كارەبا لە وزەی خۆر سوود لەو ڕووبەرانە ببینرێت كە پلێتە گەورەكانی تێدا دادەنرێت و بۆ مەبەستی كشتوكاڵیی و ئاژەڵ و پەلەوەر بەخێوكردن، چونكە هەرچەندە ئەو ناوچانە گەرم بن، بەڵام ژێر پلێتەكان دەبنە ڕووبەرێكی گونجاو بۆ كشتوكاڵ و بە خێوكردنی ئاژەڵ و پەلەوەر، ئەم شێوازەش لە چەند ناوچەیەكی چین گیراوەتەبەر كە ژێر پلێتەكان كراونەتە كێلگەی بەخێوكردنی پەلەوەر و لە هەندێك ناوچەی بیابانیش سوود لە سێبەری پلێتەكان دەبینرێت بۆ كشتوكاڵ.\nئەوەی جێگەی خۆشحاڵیی پسپۆڕانی ژینگەیە ئەوەیە كە لە زۆربەی ڕووبەرەكانی جیهاندا پلێتی وزەی خۆر شتێكی ئاساییە و دەتوانرێت لە هەمان شوێنێش وزەی كارەبا بەرهەمبهێنرێت و پێویست بە ڕاكێشانی تەلی كارەبا و تاوەری گۆڕەر ناكات واتە پارەیەكی كەمتر دەچێتە بەرهەمهێنانی كارەبا، بۆ نمونە لە ئەڵمانیا تێچووی ئەو كارەبایەی لەپلێتێكی وزەی خۆرەوە بەدەست دێت سێ هێندەی كارەبای ئاسایی هەرزانە.\nبەرهەمهێنانێك لەگەڵ داهاتوو\nتەنانەت پیشەسازیش كە پێویستی بە وزەیەكی زۆرە ئێستا پشت دەبەستێت بە وزەی خۆری هەرزان، بۆ نمونەش لە ئیسپانیا كارگەیەكی زەبەلاحی كیمیایی وەك پایەر دەیەوێت لەئایندەیەكی نزیكدا(%100)ی بەرهەمهێنانی پشت ببەستێت بە كارەبای خاوێن بە تایبەتیش لە وزەی خۆرەوە بە دەستی بێنێت، ئەمەش شتێكی ئەرێنییە بۆ وەبەرهێنەكان كە كۆمپانیای دۆستی ژینگەیان بەلاوە پەسەندە.\nنەك هەر ئەوەندە، بەڵكو هەر لە ئیسپانیادا سوود لە پلێتەكانی وزەی خۆر وەرگیراوە و ژێرەكانیان كراونەتە شوێنی وەستانی ئۆتۆمبیل، كە ئەمەش وایكردووە ئەو وڵاتە هەنگاو بەرەو ئەوە بنێت تا (10) ساڵی ئایندە زۆربەی زۆری ئۆتۆمبیلەكانی بگۆرێت بە ئۆتۆمبیلی كارەبایی و بۆ ئەو مەبەستەش سوود لە وزەی خۆر ببینێت.\nكارەبا بۆ هەموان و لە هەموو شوێنێك\nماوەی دوو دەیەیە زۆربەی كۆمپانیا گەورەكانی جیهان هاو تەریب لەگەڵ پێشكەوتنە تەكنەلۆژییەكان بیر لەوە دەكەنەوە كە وزەی خۆر بكەنە جێگرەوەی زۆر سەرچاوەی تری وزە و زۆربەی ئەو ئامێرانەی كالە پیشەسازییەكانی بواری ئەلكترۆنیی و كارەبایی ئامێر دروست دەكەن كە بەوزەی خۆر كاربكات، ئەمەش كارئاسانیی زۆر دەكات بۆ ئەو كەسانەی لە شوێنە دوور دەستەكاندا دەژین بۆ ئەوەی سود لەو بەرهەمانە ببینن كە بە وزەی خۆر كاردەكەن و بەكاری بهێنن بۆ ڕاییكردنی كاروباری ڕۆژانەیان.\nپێشتر بە تەنها(770) ملیۆن كەس لە چەند ناوچەیەكی بەرفراوانی ئەفریقیا و هەندێك وڵاتی باشوری ئاسیا و ئەمریكای لاتین بێ كارەبا دەژیان، بەڵام لە ساڵی (٢٠١٦)ەوە ئەم واقیعە گۆردراوە و نزیكەی (٢٥٠) ملیۆن كەس دەتوانن سوود لە كارەبا وەرگرن كە بە هۆی وزەی خۆرەوە بەرهەم دێت یان لە رێگەی ئەو پاترییە تایبەتە بارگاوی كراوانە بەوزەی خۆر و ڕوناككەرەوەی ئابورییانەوە كارەبایان بۆ دابینكراوە بەم ڕێگەیەش نزیكەی (٤) ملیۆن ماڵی بەنگلادیش وزەی كارەبایان پێدراوە.\nچین دەبێتە پێشەنگی وزەی پاك\nپێشتركارەبای وەرگیراولەوزەی خۆرەوە تێچووی زۆر بوو، بەڵام ساڵانە(%5بۆ%10)كەمدەكات، ئەمەش بە واتای هەرزانبوونی ئەو جۆرەی وزەیە، چینیش ئەو هەلەی قۆستووەتەوە و بڕیاریشە گەورەترین كۆمپانیای ئەو وڵاتە تا ساڵی(2023)چەندین جۆر پلێتی وزەی خۆر دروست بكات كە توانای وزەكەی لە ساڵێكدا بگاتە(60) گیگا وات.