Diplomatic Magazine | سه‌ره‌تایه‌ك بۆ تێگه‌یشتن له سلێمانی\nدروستبوونی سلێمانی ده‌توانین وه‌ك په‌ره‌سه‌ندنێكی مێژووی گرنگ له ژیانی كۆمه‌ڵگای كوردیدا ته‌ماشای بكه‌ین، ئه‌م گرنگیه‌ش به بڕوای من ئه‌گه‌رێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی كه سلێمانی وه‌ك شار له دایك بوه، سلێمانی بریتی نه‌بوه له گردبوونه‌وه‌یه‌كی ژماره‌یه‌كی به‌رفراوان له هاولاتیان له ناوچه‌یه‌كی دیاركراو ، به‌ڵكو بریتی بوه له بیناكردنی شارێك كه ره‌گه‌زه سه‌ره‌كییه‌كانی شاری مۆدێرنی تێدابوه ، له سلیمانیدا بۆ یه‌كه‌مجار جوتیاره‌كان به‌شێكی گرنگی چینه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان پێكناهێنن، مۆدێلی شاری لادێنشین كه له كوردستاندا باڵاده‌ست بوو كۆتایی هات، به‌ڵكوو سێ چینی كۆمه‌ڵایه‌تی نوێ له سلێمانیدا سه‌رهه‌ڵئه‌دات ئه‌وانیش چینی پیشه‌گه‌ره‌كان و بازرگانه‌كان ، چینی ده‌سه‌ڵاتداران و فه‌رمانبه‌رانی میری، چینی پیاوانی ئایینی\nله باری په‌ره‌سه‌ندنی مێژوییه‌وه ده‌ركه‌وتنی چینی پیشه‌گه‌ر و بازرگان هه‌نگاوێكی گرنگ بوه به ئاڕاسته‌ی گه‌شه‌ی ئابووری و فراوانبوونی بازار، ئه‌م چینه كۆمه‌ڵایه‌تیه له په‌ره‌سه‌ندنی كۆمه‌ڵگای خۆرئاوایدا رۆڵی گه‌وره‌ی بینیوه و هه‌م به‌رهه‌مهێنانی ناوخۆیی گه‌شه پێداوه و هه‌میش ده‌رگای له رێگای بازرگانییه‌وه ئابووری بوژاندۆته‌وه و ئاڵوگۆر و گه‌شه‌ی كه‌لتوویشی هێناوه‌ته ئاراوه ، هه‌روه‌ها ده‌ركه‌وتنی چینی فه‌رمانبه‌رانی میری و نوخبه‌ی خوێنده‌وار و رۆشبیر گرنگییه‌كی گه‌وره‌ی هه‌بوه ، چونكه ئه‌م چینه به پێی هه‌لومه‌رجه مێژوییه‌كه‌ی خۆی له‌لایه‌ك نوێنه‌رایه‌تی بزووتنه‌وه‌یه‌كی رۆشنبیری و نوخبه‌یه‌كی خوێنده‌واری كردوه كه تێكه‌ڵ به كاركردنی دام و ده‌زگای فه‌رمی میری بوه ، له‌لایه‌كی دیكه هاوشانی چینی بازرگان و پیشه‌گه‌ره‌كان توانیویه‌تی كه‌ڵكه‌ڵه‌ی نوێی فیكری و هۆشیاری بهێنێته ناو كۆمه‌ڵگای كوردییه‌وه و تێز و بۆچوونی نوێ گه‌ڵاڵه بكات\nله باری په‌ره‌سه‌ندنی مێژوییه‌وه ده‌ركه‌وتنی چینی پیشه‌گه‌ر و بازرگان هه‌نگاوێكی گرنگ بوه به ئاڕاسته‌ی گه‌شه‌ی ئابووری و فراوانبوونی بازار، ئه‌م چینه كۆمه‌ڵایه‌تیه له په‌ره‌سه‌ندنی كۆمه‌ڵگای خۆرئاوایدا رۆڵی گه‌وره‌ی بینیوه و هه‌م به‌رهه‌مهێنانی ناوخۆیی گه‌شه پێداوه و هه‌میش ده‌رگای له رێگای بازرگانییه‌وه ئابووری بوژاندۆته‌وه و ئاڵوگۆر و گه‌شه‌ی كه‌لتوویشی هێناوه‌ته ئاراوه\nچینی سێیه‌م له شاری سلێمانی بریتی بوه له پیاوانی ئایینی ، ئه‌توانین هه‌م ته‌ریقه‌تی قادری و خودی رابه‌رایه‌تی شێخ مارفی نۆدێ وه‌ك ده‌زگای فه‌رمی ئایینی میرایه‌تی بابان ته‌ماشا بكه‌ین ، هه‌م ده‌ركه‌وتنی ته‌ریقه‌تی نه‌قشبه‌ندی له‌سه‌ر ده‌ستی مه‌ولانا خالیدی نه‌قشبه‌ندی له شاری سلێمانیدا و فراوانبوونی موریده‌كانی به به‌شێك له چینه كۆمه‌ڵایه‌تییه له‌قه‌ڵه‌م بده‌ین، ده‌ركه‌وتنی ته‌ریقه‌تی نه‌قشبه‌ندی له نێو خودی چینی ئایینی شاری سلێمانیدا، به‌ریه‌كه‌وتنێكی ئایینی و سیاسی توندی له نێو خودی ئه‌م چینه‌دا هێنایه ئاراوه ، كه ئه‌م به‌ریه‌كه‌وتنه به‌دڵنیاییه‌وه په‌ره‌سه‌ندنی هۆشیاری و كۆمه‌ڵایه‌تی له‌شاری سلێمانی خیراتر و به‌رفراوانتركرد.\nدروستبوونی سلێمانی به‌م پێكهاته كۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه ، سه‌ره‌تایه‌كی گرنگ بوو له ده‌ستپێكی په‌ره‌سه‌ندنێكی مێژووی به‌رفراوان له ته‌واوی كوردستاندا، چونكه یه‌كێك له كێشه هه‌ره بنه‌ره‌تییه‌كانی كوردستان ئه‌وه بوه كه شاری به‌م پێكهاته مۆدیرنه‌وه نه‌بوه، شاره‌كان له كوردستاندا كه‌مبوون ، ئه‌وه‌شی هه‌بوه پتر شارێك بوه جوتیاره‌كان پێكهاته‌ی سه‌ره‌كی بوون ، شاری تێكه‌ڵبوه له لادێنشینی ، شارێك دام و ده‌زگای میرایه‌تی تیادا نه‌بوه و فه‌رمانبه‌ران و نوخبه‌ی خوێنده‌وار وه‌ك چینێكی نوێی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌رنه‌كه‌وتوون، بزووتنه‌وه‌ی ئایینیش وه‌ك چینێكی كۆمه‌ڵایه‌تی و وه‌ك بزووتنه‌وه‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی خاوه‌ن تێز و وزه‌ی ململانێ بوونی نه‌بوه، بۆیه ئه‌و شارانه نه‌یانتوانیوه رۆڵی گرنگ بببین له دروستكردنی په‌ره‌سه‌ندنی مێژویی و بگره له هێنانی كورد بۆ نێو ئه‌و گفتوگۆ و جوڵانه‌وانه‌ی له‌دنیای تازه‌دا بوونی هه‌یه، لێره‌دا گرنگی سلێمانی وه‌ك شارێكی نوێ له جوڵاندنی ره‌وتی گه‌شه‌ی مێژوویی ده‌ر ئه‌كه‌وێت\nله‌سه‌رده‌می نوێدا یه‌كێك له ده‌ركه‌وته نوێیه‌كان له شاره‌كاندا بریتی بوه له ده‌ركه‌وتنی فكر و بزوتنه‌وه‌ی ناسیرنالیستی ، بیگومان ناسیۆنالیزم یه‌كێكه له له ئایدۆلۆژیاكانی سه‌رده‌می نوێ، له باری مێژوییه‌وه گه‌شه‌ی ناسیۆنالیزم په‌یوه‌سته به گه‌شه‌ی چینه كۆمه‌ڵایه‌تییه نوێیه‌كانه‌وه كه ته‌نها و ته‌نها له شاره‌كاندا ده‌ر ئه‌كه‌ون و گه‌شه ئه‌كه‌ن ،چینه كۆمه‌ڵایه‌تییه نوێیه‌كانی وه‌ك پیشه‌گه‌ره‌كان و فه‌رمانبه‌ران و نوخبه‌ی رۆشنبیر و خوینده‌واره‌كان ، پێشره‌وی گه‌شه و فراوانبوونی بیری ناسیۆنالیزم بوون، له كوردستاندا له سلێمانیدا ئه‌م چینه كۆمه‌ڵایتیه نوێیانه بوونی هه‌بوو، دواتریش بوون به باشترین زه‌مینه‌ی سه‌رهه‌ڵدانی بزووتنه‌وه‌ی ناسیۆنالیستی له كوردستاندا ، زۆر جار ئه‌وه ئه‌گوتریت كه سلێمانی سه‌رچاوه‌ی بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی كوردی بوه ، ئه‌گه‌رچی ئه‌مه وه‌ك دروشمێكی سیاسی خراوه‌ته روو ، به‌ڵام له رووی شیكاری مێژوییه‌وه ئه‌و راستیه روون ئه‌بێته‌وه كه بۆچی سلێمانی سه‌رچاوه‌ی بیری نه‌ته‌وایه‌تی و سه‌رچاوه‌ی شۆرش و خه‌بات بووه .\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی سلێمانی له بنه‌ره‌تدا شار بوه و پێكهاته كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌ی رێگه‌ی ئه‌وه‌یداوه بیری ناسیۆنالیستی تیایدا له‌دایك ببێت، بۆیه له ساته هه‌ره سه‌ره‌تاییه‌كانی ده‌ركه‌وتنی بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیه‌وه له جیهانی ئیسلامیدا ، ئه‌م بزووتنه‌وه نه‌ته‌وه‌ییه‌ش له سلێمانی له دایك ئه‌بێت ، له سلیمانی یه‌كه‌م حكومه‌تی كوردی و ، یه‌كه‌م به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی پاشایه‌تی عێراق و ،یه‌كه‌م جوڵانه‌وه‌ی ناسیۆنالیستی له‌دایك ئه‌بێت، دواتریش ره‌نگدانه‌وه‌ی به‌س ته‌واوی كوردستانه‌وه ئه‌بێت ، ته‌نانه‌ت بیری نه‌ته‌وه‌ییش له سلێمانییه‌وه ئه‌گات به ته‌واوی كه‌سایه‌تییه گرنگه‌كانی كورد، ته‌نانه‌ت خوالێخۆشبوو مه‌لا مسته‌فای بارزانیش ئه‌و ماوه‌یه‌ی له سلێمانی ژیاوه به راده‌یه‌كی زۆر كاریگه‌ر بوه به بزووتنه‌وه و بیری نه‌ته‌وه‌یی سلێمانی و ئه‌م كاریگه‌ریه‌ش له قۆناغه‌كانی دواتردا ده‌ر ئه‌كه‌وێت .\nله‌سه‌رده‌می نوێدا یه‌كێك له ده‌ركه‌وته نوێیه‌كان له شاره‌كاندا بریتی بوه له ده‌ركه‌وتنی فكر و بزوتنه‌وه‌ی ناسیرنالیستی ، بیگومان ناسیۆنالیزم یه‌كێكه له له ئایدۆلۆژیاكانی سه‌رده‌می نوێ، له باری مێژوییه‌وه گه‌شه‌ی ناسیۆنالیزم په‌یوه‌سته به گه‌شه‌ی چینه كۆمه‌ڵایه‌تییه نوێیه‌كانه‌وه كه ته‌نها و ته‌نها له شاره‌كاندا ده‌ر ئه‌كه‌ون و گه‌شه ئه‌كه‌ن ،چینه كۆمه‌ڵایه‌تییه نوێیه‌كانی وه‌ك پیشه‌گه‌ره‌كان و فه‌رمانبه‌ران و نوخبه‌ی رۆشنبیر و خوینده‌واره‌كان ، پێشره‌وی گه‌شه و فراوانبوونی بیری ناسیۆنالیزم بوون\nبێگومان ئه‌م تێزه‌ی من بۆ شیكاركردنی گرنگی پێگه‌ی سلێمانیه له‌سه‌رهه‌ڵدان و گه‌شه‌ی ناسیۆنالیستی كوردیدا نه‌ك بۆ شانازیكردن به ناسیۆنالیزمه‌وه\nدیسانه‌وه ئه‌كرێت له روانگه‌ی تێگه‌یشتن له ریشه‌ی سروشتی كاركردنی گروپ و چینه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان له سلێمانیدا له‌وه تێ بگه‌ین كه بۆچی كاریگه‌رترین گرووپی ماركسیستی( كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌ران ) سه‌ركرده دیار و كاریگه‌ره‌كانی له سلیمانیدا بوه ، به‌دلنیاییه‌وه ئه‌گه‌رێته‌وه بۆ بوون و زیندویتی چینه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان له‌م شاره‌دا ، هه‌م چینی نوخبه‌ی خوێنده‌وار ، هه‌م چینی پیشه‌گه‌ر و چینه ئایینه‌كان ، كه تێكرا له ئه‌نجامی قۆناغه نوێیه‌كانی گه‌شه‌ی ئابووری و هزری و كرانه‌وه به‌رووی به‌هاكانی دنیای نویدا، جورێك له ململانێی چینایه‌تی دێته ئاراوه و ئه‌مه‌ش زه‌مینه بۆ له‌دایكبوونی یه‌كێك له كاریگه‌رترین گرووپه ماركسیسته‌كانی كوردستان خۆش ئه‌كات كه دواتر و له ژێر ناوی كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌ران بۆ زه‌مه‌نێكی درێژ كارایی به‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی كورده‌وه هه‌بوو .\nله قۆناغی ئێستاشدا دیسانه‌وه به‌هۆی پێكهاته كۆمه‌ڵایه‌تیه ئابوورییه سیاسیه‌كه‌یه‌وه ، رۆڵی گه‌وره‌ی بینیوه، له روانگه‌ی تێگه‌یشتن له دروستبوونی سلێمانیه‌وه له‌وه تێ ئه‌گه‌ین بۆچی یه‌كه‌م رۆژنامه‌ی ئه‌هلی له سلێمانیه‌وه سه‌رهه‌ڵئه‌دات؟ بۆچی یه‌كه‌م ته‌له‌فزیونی ئه‌هلی له سلێمانی له‌دایك ئه‌بێت؟ بۆچی یه‌كه‌م قه‌واره‌ی ئۆپۆزسیۆن له سلێمانی سه‌رهه‌ڵئه‌دات؟ بۆچی سلیمانی ناوه‌ندی گه‌رمترین ململانێی سیاسی و كه‌لتوورییه له كوردستاندا؟ بۆچی سلێمانی زیاتر له هه‌ر شوێنیكی تر باوه‌شی بۆ به‌هاكانی نوێیه‌كان و شێوه ژیانی مۆدێرن كردۆته‌وه ؟ زۆر رۆڵی دیكه‌ی پێشره‌وانه‌ی سلێمانی


گرتە ڤیدیۆی دوو پێشمەرگە ، پێش شەهید بوونیان . – WTARIKURD\nگرتەڤیدیۆی چەند ساتێك پێش شەهیدبونی دوو پێشمەرگە لە سنوری جەلەولا .دوای ئەوەی شەرێكی قارەمانانەیان ئەنجامداوە و چوار خالی چەكدارانی داعشیان كۆنترۆڵكردوە لەسنوری جەلەولا ، ئەم دوو پێشمەرگەیە شەهیدبوون بە ناوەكانی ( پیشرەو كوری شەهید ئەحمەد خاڵدار و شەهید سەلام )\nهاورێیەكی ئەو دوو شەهیدە بە ناوی ( دیدار زامدار ) چەند ساتێك بەر لە شەهیدبوونیان وێنەی هەردوو شەهیدەكەی گرتوە و دەڵێت : ئەم دوو شەهیدە دوای نەبەردیەكی كەم وێنە كە گرتنی چوار رەبیەی تیرۆرستانی داعش بو لە جەلەولا ، بە داخەوە ئەم دوو قارەمانەمان لەدەستدا ” لەو گرتە ڤیدیۆیەدا ئەوەی بیكەیسیەكە دەداتە دەست شەهید پێشرەو ، ئەوە شەهید سەلامە و ئەوەی بیكەیسیەكەشی بەدەستەوەیە ، شەهید پێشرەوە . هەزاران سڵاو لەگیانی پاکیان و ناو و نازناویان گەشاوە بێت .\nمامۆستا شێخ بها‌ءالدین : له جووتبووندا ته‌نها دوو خاڵ هێڵی سوورن لەسێکس کردندا .


لیۆنێل مێسی، ئەستێرەی ئەرجەنتینی لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا لە یاریگای کامپنۆ بە گریانێکی بە کوڵەوە ماڵئاوایی لە هاندەرانی بەرشەلۆن کرد و بەڵێنیشی دا کە ڕۆژێک لە ڕۆژان دەگەڕێتەوە بەرشەلۆنە.\nلە کۆنفرانسەکەدا مێسی ڕایگەیاند، "لە ڕاستیدا نازانم کە دەتوانم چیتان پێبڵێم، چەندێک بیرمکردەوە کە چی بڵێم، هیچم بە مێشکدا نەهات، نازانم چی بڵیم، ساڵانێکی زۆر لێرە بووم، ساڵی ڕابردوو گەیشتمە ئەو بڕوایەی کە دەبێت لێرە بڕۆم، بەڵام ئەمساڵ شتەکان گۆڕان و ئامانجم مانەوە بوو لە بەرشەلۆنە، خێزانەکەشم هەمان شتیان دەویست."\nوتیشی، "مێژوویەکی گەورەمان تۆمارکرد، بەڵام ئەمڕۆ کاتی ماڵئاوایی کردنە، لە منداڵییەوە من لێرە بووم، بەڵام دوای زیاتر لە ٢٠ سال ئەمڕۆ لەگەڵ خێزان و منداڵەکانم بەرشەلۆنە جێدێڵم، بەڵام من چەندین شتی جوانم لێرە هەیە و بەڵێن بێت کە دەگەڕێمەوە ئێرە."\nمێسی ئاماژەی بەوەشکرد، "زۆر شت لە بەرشەلۆنەوە فێر بووم تا بوم بەو کەسەی کە ئێستا هەم، من بەردەوام سوپاسی هاندەران دەکەم کە پشتگیری من بووم، هەرگیز بە خەیاڵمدا نەدەهات کە ڕۆژێک بەمشێوەیە ئێرە جێبهێڵم."\nلیۆ ئەوەشی ڕاگەیاند، "زۆر شت لەبارەی منەوە وترا کە من نامەوێت لێرە بمێنمەوە، بەپێچەوانەوە من هەموو شتێکم کرد بۆ مانەوەم لە بەرشەلۆنە، بەڵام لە کۆتاییدا هیچ چارەسەرێک نەما."


ڤینیسیوس یانەی ریال مەدریدی رەت كردووەتەوە\nڤینیسیوس جۆنیۆری ئەستێرەی لاوی یانەی فلامینگۆی بەڕازیلی بڕیاریدا گرێبەستەكەی لەگەڵ یانەكەی نوێ بكاتەوە، بەمەش دەنگۆكانی چوونی بۆ یانەی ریال مەدریدی ئیسپانی بە درۆ خستەوە.\nڤینیسیوس /16 ساڵ/ لە ماوەی رابردوودا لە ریزی تیپی لاوانی یانەی فلامینگۆ یاریی دەكرد، شەمووی رابردووش بۆ یەكەمجار لەگەڵ تیپی یەكەمی یانەكە بەشداریی لە خولی تۆپی پێی بەڕازیل كرد.\nیانەی ریال مەدرید لە ماوەی رابردوودا گرینگییەكی گەورەی بە گرێبەستكردن لەگەڵ ئەو هێرشبەرە لاوە دابوو، رۆژنامەكان بڵاویشیان كردبووەوە كە یانەكە بەتەواوی لەگەڵ بەرپرسانی یانەی فلامینگۆ رێككەوتوون و بۆ وەرزی داهاتوو بە بەهای 45 ملیۆن یۆرۆ روو لە یاریگەی سانتیاگۆ بێرنابیۆ دەكات.\nسەرچاوە رۆژنامەوانییەكان ئاماژەیان بەوەشدابوو كە یانەی ریال مەدرید سەرجەم كارەكانی گواستنەوەی ڤینیسیوسی تەواو كردووە و تەنیا ئەوەی ماوە بەفەرمی گرێبەستەكە بۆ دەزگاكانی راگەیاندن ئاشكرا بكرێ.\nلای خۆیەوە یانەی فلامینگۆ لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتیی (تویتەر) بڵاوی كردەوە كە توانیویانە گرێبەستێكی نوێ لەگەڵ ڤینیسیوس ئیمزا بكەن و بۆ ماوەیەكی درێژ دەست بەو هێرشبەرە لاوەیانەوە بگرن.\nیانەكە مەرجی هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستەكەی لەگەڵ ڤینیسیوس لە گرێبەستە نوێیەكەدا بۆ 45 ملیۆن یۆرۆ بەرز كردووەتەوە، هەروەها مووچەی مانگانەكەشی لەبەرامبەر یاریكردن لە ریزی یانەكەیان بەشێوەیەكی بەرچاو زیاد كردووە.\nئەمەش ئەوە دەگەیەنێ كە سەرجەم ئەو دەنگۆیانەی سەبارەت بە رێككەوتنەكەی ڤینیسیوس و یانەی ریال مەدرید بڵاو دەكرانەوە دوورن لە راستییەوە و ئەو هێرشبەرە لاوە بۆ وەرزی داهاتوو و تەنانەت ماوەیەكی درێژتریش هەر لە ریزی یانەی فلامینگۆ دەمێنێتەوە.


هه‌رێم و هه‌رێمچیەکان\nSaturday, 06.13.2020, 23:50\nدۆخی ئه‌مڕۆی هه‌رێمی کوردستان ڕه‌نگه ده‌یان و سه‌دان وتار و لێکۆڵینه‌وه هه‌ڵبگرێت، به‌ڵام له‌هه‌موی مه‌ترسیدارتر ساده‌بوونه‌وه‌یه‌کی داینامیکی تێزه‌کانه بۆ ته‌نها چه‌ند ڕسته‌یه‌ک! به‌واتایه‌کی تر؛ له‌ڕاستیدا پێویسته مرۆڤ له‌پاش لێکۆڵینه‌وه و خوێندنه‌وه‌یه‌کی فره‌ڕه‌هه‌ندی بگاته ئه‌نجامێک، به‌ڵام مرۆڤ له هه‌رێمدا هه‌میشه ڕووی ده‌ته‌قێت به تێزه‌یه‌کی ساده و ساکاری وه‌ک؛ دانپیانانی مافیایه‌ک به تاوانه‌کانیدا و له‌هه‌مانکاتیشدا دڵنیایی ئه‌و به‌رامبه‌ر به لێخۆشبوون یان دواجار به‌سزاگه‌یاندنی که‌سایه‌تیه مافخوراوه‌که‌ش له‌بری خۆی! واته حوکمی تۆقاندن؛ ئه‌وه‌ی که گه‌لانی ئێراق له سه‌رده‌می سه‌دام حوسه‌یندا ده‌یانچه‌شت و ئه‌مڕۆش گه‌لانی تورکیا له سایه‌ی ئه‌ردۆگانه‌وه ئه‌یچێژن. بۆیه له‌بری وتار و هه‌ڵسه‌نگاندنی تێزی ئاڵۆز مرۆڤ ده‌توانێ چه‌ند ده‌رئه‌نجامێک له‌ناو چه‌ند خاڵێکی کورتدا بخاته ڕوو\nیه‌که‌م: پارته‌کانی باشور و به‌تایبه‌تی یه‌کێتی نیشتمانی و پارتی دیموکرات ڕۆژێ له ڕۆژان له‌سه‌ر بنه‌مای فه‌لسه‌فی و ئه‌خلاقی و بیروباوه‌ڕ شه‌ڕیان نه‌کردووه، به‌ڵکو ململانێکانیان ته‌نها له‌سه‌ر پاره و ده‌سه‌ڵات بووه. ئه‌وان هه‌رگیز په‌یوه‌ندیه‌کانیان له‌ئاستی سه‌ره‌وه‌دا به یه‌کجاری نه‌بڕیوه، ته‌نها پێشمه‌رگه‌کانیان له‌خواره‌وه به‌ده‌ستی یه‌کتری داوه به‌کوشت. کلکگرێدراوی ئه‌مڕۆی ئه‌وان و سیاسه‌تی دووفاقی ئه‌و دوو هێزه به‌رامبه‌ر به‌یه‌کیش گه‌واهیده‌ری ئه‌و تێزه‌یه‌ن\nدووه‌م: هه‌ردوولا مه‌حکومن به پاراستنی یه‌کتری، ئه‌مڕۆ به بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانیشه‌وه، گه‌یشتوونه‌ته ئه‌و یه‌قینه‌ی که هه‌رسێ پارته‌که مه‌حکومن به پاراستنی یه‌کتری، چونکه سه‌رباری زیاده‌ڕه‌وی به‌رده‌وامی لوتکه‌ی بارزانیه‌کان و به‌ناو "ناکۆکی"ش، ئه‌وان له‌ناو به‌له‌مێکدان و چاره‌نوسیان هاوبه‌شه\nسێیه‌م: ئه‌وان ته‌نها له یه‌ک پرۆژه‌یاندا سه‌رکه‌وتووبوون، ئه‌ویش ۲۹ ساڵ گه‌وجاندنی کۆمه‌ڵگایه به‌ناوی کوردستان و ئاڵاو هێزی پێشمه‌رگه و باڵه‌خانه‌ی شوشه‌به‌ند، که موڵکی تایبه‌تن و جگه له داگیرکاری و له‌به‌ریه‌کهه‌ڵوه‌شاندنی ده‌زگا گشتیه‌کان و ڕوخاندنی ماڵ و شوێنه‌واره کلتوریه‌کان بۆی، هیچ سودیان بۆ گه‌ل نیه و نه‌بووه، ته‌نها ئه‌گه‌ر راپه‌ڕین بکرێت ڕه‌نگه شکاندنی شوشه‌به‌نگی باڵه‌خانه‌کان خۆشی بخاته دڵی گه‌نجان و هیچی تر\nچواره‌م: هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه تاکتیکی جیابونه‌وه‌ی نه‌وشیروانیه‌کانی ناو یه‌کێتی و دروستکردنی کۆمپانیای وشه‌و و دواتر قه‌واره‌ی سه‌ربه‌خۆش له به‌رژه‌وه‌ندی گشتی نه‌بووه به‌قه‌ده‌ر ئه‌وه‌ی بریتیبووه له کۆنترۆلکردنی کۆمه‌ڵێک کادر و که‌سایه‌تی ناڕازی ناو یه‌کێتی، که ئه‌گه‌ر له‌ژێر چه‌ترێکدا نه‌بن، ئه‌وا ڕه‌نگبوو ببن به مه‌ترسی بۆ یه‌کێتی نیشتمانی و خودی نه‌وشیروان مسته‌فا خۆشی! له‌ڕاستیدا ئه‌وه جیابوونه‌وه‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بوو که بووه هۆی ڕزگارکردنی یه‌کێتی نیشتمانی له له‌به‌ریه‌ک هه‌ڵوه‌شان و له‌ناوچوون. ئه‌مڕۆ ته‌نها ڕه‌نگی ئاڵاکانیان نه‌بێ که جیاوازه، هه‌ردوکیان دوو برابچوکی پ.د.ک ن و هه‌ریه‌که ئه‌رکی تایبه‌تی خۆی هه‌یه و جێبه‌جێی ده‌کات\nچونکه له‌ناو ئه‌وانه‌دا که‌سایه‌تی به ئه‌زموون و ناودار هه‌بوون و ده‌یانتوانی به‌ره‌ی تر به فه‌رهه‌نگه شۆڕشگێڕیه‌کانی سه‌رده‌می زوو، به‌تایبه‌تی کۆمه‌ڵه‌ی ڕه‌نجده‌ران دروستبکه‌نه‌وه و نزیکایه‌تی خه‌باتی ڕۆژهه‌ڵات و ڕه‌نگبێ قه‌ندیل و دواتر ڕۆژاڤاش بکه‌ن. هه‌روه‌ها چه‌ندین کادر و که‌سایه‌تی به‌ئه‌زموون و خاوه‌ن پێگه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تیش له ده‌ره‌وه‌ی وڵات بوونیان هه‌بووه، به‌تایبه‌تی له‌وانه‌ی نارازیبوون به ده‌رئه‌نجامه‌کانی ڕاپه‌ڕین و هه‌ر زوو وڵاتیان به‌جێهێشتبوو. بێگوومان زۆر که‌س له‌م تێزه‌یه زویر ده‌بێت و ڕه‌نگه کاریزمای وێنه‌کانی مام جه‌لال و نه‌وشیروان مسته‌فا کاریان تێبکات و هه‌ڵبچن، به‌ڵام دوو هۆکار هه‌یه له پشتی ئه‌م تێزه‌یه‌وه، ئه‌وانیش\nا- ڕێکه‌وتننامه‌ی ستراتیژی یه‌کێتی و پارتی و سودوه‌رگرتنی مه‌سعودبارزانی له ته‌واوی بارستایی یه‌کێتی له زۆنی سه‌وزدا، به‌رامبه‌ر به کورسی سه‌رۆکی ئێراق له‌لایه‌ن به‌ناو ڕکابه‌ره‌که‌یانه‌وه (مام جه‌لال تاڵه‌بانی) و هه‌روه‌ها به‌شداریکردنی کارای یه‌کێتی نیشتمانی له په‌ره‌پێدانی حوکمڕانی پۆلیسی له هه‌رێمی کوردستاندا\nب- به بنه‌ماڵه‌ییبوونی ماڵ و مڵکی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له پاش مردنی سکرتێره‌که‌یی و میراتیه‌که‌ی باوکی هه‌ژارانه، که ته‌نیا ۲ کوڕه زکماکیه‌که‌ی خۆی سودمه‌ندبوون، هه‌روه‌ها دواتر له ئاڕاسته‌کردنی هه‌موو ئه‌و یاسا و ڕێسایانه‌ی په‌رله‌مانیش له به‌رژه‌وه‌ندی بنه‌ماڵه‌ی بارزانیه‌کان\nپێنجه‌م: له ئه‌نجامی تاقیکردنه‌وه و سه‌رکه‌وتنی (به‌شێک) له لوتکه‌ی هه‌ردوو ده‌سه‌ڵاتی یه‌کێتی نیشتمانی و بزوتنه‌وه‌ی گۆڕاندا له له‌خشته‌بردن و په‌رتکردنی ده‌نگی ناڕه‌زایی شه‌قام، به‌تایبه‌ت له سه‌رکه‌وتنی ئه‌وان له کپکردنه‌وه‌ی ناڕه‌زاییه‌کانی ۱۷ی شوباتدا، که بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان لانی که‌م به‌قه‌ده‌ر نه‌یاره‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌یان (یه‌کێتی نیشتمانی و پارتی دیموکرات) لێی به‌رپرسیارن، ئه‌وا ئه‌مڕۆ بنه‌ماڵه‌ی بارزانیش شانۆگه‌ریه‌کی ده‌سبازییان له‌نێوان مه‌سرور و نێچیردا به‌رپاکردووه و به ڕێسای (پۆلیسی باش و پۆلیسی خراپ) ده‌خوازن وای پیشانبده‌ن که له نێوان خۆیاندا له ئان و ساتی ته‌قینه‌وه‌دان، به‌ڵام له ڕاستیدا نه‌ک ئه‌وان به‌ته‌نیا یه‌ک هه‌ڵوێستن، به‌ڵکو ته‌واوی پارته‌کانی باشوری کوردستان (به‌تایبه‌تی پارتی، یه‌کێتی و گۆڕان)، یه‌ک چاره‌نوسیان هه‌یه و وه‌ک کۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌کانی وه‌به‌رهێنان، که هه‌رده‌م له‌کاتی قه‌یران و توڕه‌یی گه‌لدا له‌ترسدا ده‌بن به یه‌ک\nدواهه‌مین: له‌هه‌مووی مه‌ترسیدارتر بیردۆزی بنه‌ماڵه‌ی بارزانی و هاوپه‌یمانه‌کانیانه که به هه‌موو ڕاو بۆچوونه جیاوازه‌کانیانه‌وه و به هه‌ژموونی شاراوه و نادیاری ده‌زگاکانی هه‌واڵگری نێوده‌وڵه‌تی و عه‌شره‌ت و به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی چوارده‌وریشیان له‌سه‌ر ئه‌م خاڵانه‌ی لای خواره‌وه کۆکن\n- هه‌رێمی کوردستان بۆ ئه‌وان هێلکه‌یه‌که به‌سه‌ر ته‌نافێکه‌وه و گره‌نتی مانه‌وه‌ی ئه‌وان به پێگه‌یه‌کی هه‌ژمونگه‌راوه به‌نده به بوونی هێزی داگیرکه‌ر، که له‌م سه‌رده‌مه‌دا ته‌نها سوپای تورکیایه\n- ئه‌وان یان ئه‌وه‌تا هاوکاری تورکیا ده‌که‌ن بۆ دامه‌زراندنی هه‌رێمێکی سونی له ناوڕاستی ئێراق و وابه‌سته‌یی ئه‌و هه‌رێمه‌ش به تورکیا یان لانی که‌م سعودیه و تورکیا پێکه‌وه، یان ده‌خوازن جڵه‌وی خۆیان بده‌نه ده‌ست ده‌وڵه‌تی تورکی و هه‌ڕه‌شه‌ی سه‌ره‌تا و کۆتاییشیان به‌رپاکردنی شه‌ڕی براکوژیه، واته چه‌سپاندنی میساقی میلی ده‌ستوری تورکیا. بۆئه‌وه‌ش هه‌ر له ۱۹۹۱ه‌وه تائه‌مڕۆ، چه‌ندین هه‌وڵ و پلانی وڵات هه‌ڕاجکردنیان لێ تێکدراوه و پوچه‌ڵکراونه‌ته‌وه (پێویسته بگوترێ: به کارکردنێکی ته‌واو که‌م و سنورداری یه‌کێتی و گۆڕان و هه‌ندێ لایه‌نی تریش ، که سه‌رباری بچوکی و شه‌رمنی وتاره‌کانیان، به‌ڵام لالوتی خۆیان له‌هه‌مبه‌ر پارتی و بارزانیه‌کان پیشان داوه سه‌باره‌ت به‌نۆکه‌رایه‌تی ڕه‌ها بۆ ئه‌نکه‌ره، و ئه‌وه‌ش جێگه‌ی ده‌ستخۆشیه‌کی سنورداره) . دوورنیه ڕیفراندۆمێکی کارتۆنیشیان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته نه‌کردبێت! چونکه یه‌کێک له خاڵه ده‌ستنیشان کراوه‌کانی ڕێکه‌وتننامه‌ی ئه‌نکه‌ره‌ی ساڵی ۱۹۲٦ له‌گه‌ڵ مه‌ندوبی سامی و زلهێزی جیهانی ئه‌وسه‌رده‌مه (به‌ریتانیای گه‌وره) بریتیه له: جوڵه‌ی سوپای تورکی له حاڵه‌تی دامه‌زراندنی هه‌ر ده‌وڵه‌تێک یان کیانێکی سه‌ربه‌خۆ له ناو سنوری ئێراق یان سوریادا! هه‌روه‌ها ئه‌و ڕێکه‌وتنه له سه‌رده‌ستی زلهێزی جیهانی ئه‌مڕۆش (ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا) له ساڵی ۲۰۰۷ دا له سه‌ر ده‌ستی جۆرج بۆشی کوڕ هه‌موارکرایه‌وه و ئه‌مریکا واژۆی له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی تورکیا کردووه به‌رامبه‌ر به مانه‌وه‌ی تورکیا له ناتۆدا. هه‌ربۆیه هه‌تا ئێستاش ئه‌مریکا بێده‌نگ و قوڕوقه‌پ وه‌ستاوه له ئاستی کۆمه‌ڵکوژی و سه‌رکوتکردنی گه‌لی کورد له‌لایه‌ن ده‌وله‌تی تۆرانیه‌وه، واته هێزی پێشمه‌رگه ده‌بوو له دوای ڕیفراندۆم له‌باتی که‌رکوک زیاتر له براهیم خه‌لیل جێگیر بکرایه! ڕه‌نگه ئه‌م تێزه‌یه‌ش نهێنی کڕینی چه‌کی ڕوسی له‌لایه‌ن تورکیاوه ئاشکرا بکات، که له‌بری دوژمنایه‌تی ئه‌وان له‌سه‌ر خاکی سوریا ، ڕاسته‌وخۆ دوای به‌شداری کارای ئه‌مریکا و هاوپه‌یمانانی تری ناتۆ له له‌ناوبردنی داعشدا، تورکیا له هه‌موو بواره‌کاندا له ڕوسیا نزیکبوونه‌وه و به ئاشکرا ئه‌مریکای خستۆته به‌ر دووڕیانی؛ یان کورد یان مانه‌وه‌ی ئه‌وان له ناتۆدا\n- ڕێکه‌وتنی ئه‌نکه‌ره که ته‌واوکه‌ری ڕێکه‌وتننامه‌ی لۆزان بووه، له‌ساڵی ۲۰۰۷ یش له‌سه‌ر ده‌ستی ئه‌مریکا هه‌مان سه‌قفی زه‌مه‌نی بۆ دانراوه و هه‌تا ۲۰۲۳ ئاماده‌یه بۆ جێبه‌جێکردن. هه‌ربۆیه تورکیا داعشی زۆر به به‌هێزی دروستکرد و زۆری نه‌ما بنه‌ماڵه‌ی بارزانی خودی خۆیان ببن به خۆڵه‌مێشی ئاگرێکی داعشی ـ تورکی. ئه‌وه‌ی له هه‌مووی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌تره، ده‌بینین بنه‌ماڵه‌ی بارزانی حاکم (مه‌سعودبارزانی و نه‌وه‌کانی هه‌روه‌ها نێچیر و موشته‌قاته‌کانیان) له تورکیا زیاتر په‌له‌ده‌که‌ن له‌وه‌ی به‌ر له ساڵی ۲۰۲۳ (تا ۳ ساڵی تر) ئاشوبێکی بێکۆتای به‌سه‌ر گه‌لی کورددا بهێنن و هه‌موو هێز و توانای خۆیان خستۆته گه‌ڕ بۆ تێکدانی ناوماڵی کوردی و دروستکردنی نه‌هامه‌تی و قه‌یرانی نوێ له‌دوای یه‌کتری! وه‌ک ئه‌وه‌ی ساڵی ۲۰۲۳ دواهه‌مین مۆڵه‌تی ئه‌وانیش بێت بۆ مانه‌وه‌یان له‌سه‌ر حوکم\n- له‌ڕاستیدا کوشتوبڕی و گه‌نده‌ڵی و ئیهانه و شکاندنی شره‌ف و شکۆی گه‌لی کورد له باشور و هه‌موو ره‌فتاره‌کانی تری ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ش به هاوپه‌یمانه‌کانیانه‌وه له یه‌کێتی و به بێده‌نگی کردنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانیش، شایه‌نی ڕاپه‌ڕینن و بگره شایه‌نی ئه‌وه‌ن چاره‌نوسیان بدرێته ده‌ست توندترین دادگای گه‌ل که ڕه‌نگبێ هه‌مان مامه‌ڵه‌ی ئه‌فسه‌رانی ئه‌منه سوره‌که‌یان له‌ته‌کدا بکرێت له ساڵی ۱۹۹۱ دا له سلێمانی! به‌تایبه‌تی ماڵباتی مه‌سعودبارزانی واده‌رده‌که‌ون که خودی خۆیان له‌لایان سه‌یربێت که گه‌ل ئه‌وه‌نده نه‌فه‌سدرێژن و ئه‌وه‌نده چاوه‌ڕێی ساڵحبوونی ئه‌وانن، بۆیه ئه‌وان به‌هیچ شێوه‌یه‌ک بیریان بۆ ئه‌وه ناچێ که ئیتر دواهه‌مین فرسه‌تی ئه‌وان بێت و ڕۆژانه‌ش ئه‌و فرسه‌ته ڕوو له کزییه، چونکه ڕه‌نگبێ ئه‌وان له ته‌مه‌نی دوور و درێژ و له تاکتیک و پلان و ستراتیژیاندا هه‌موو ئه‌زموونێکیان هه‌بێت، ته‌نها ئه‌زموونی توڕه‌یی جه‌ماوه‌ر نه‌بێت و نه‌توانن ئه‌و مه‌ترسیه حه‌تمیه له‌سه‌ر بوونی خۆیان به کرداری هه‌ستپێ بکه‌ن. له ڕاستیدا ده‌بێ مه‌منون بن که ده‌سه‌ڵات ته‌سلیم بکه‌ن و داوای لێبوردن بکه‌ن ئه‌گه‌ر به‌وه نه‌جات ببن، ئه‌گین که‌وتونه‌ته ناو زۆنگاوێکه‌وه که ده‌رهاتنه‌وه‌یان قورسه و یه‌ک درزیش بکه‌وێته هه‌یمه‌نه‌یان، ئه‌وا زۆر زوو زیاد ده‌کات ده‌بێت به شه‌به‌ق و هه‌پرون به هه‌پرون ده‌بن! ده‌بێت ئه‌وان زۆرباش بزانن که کۆمپانیا سیکویریتی و جه‌رده و جه‌رده‌وانه په‌روه‌رده‌کراوه‌کانیان سه‌رباز نین و له‌کاتی هه‌ڵمه‌تی توڕه‌یی گه‌لدا زۆر پێش سه‌رکرده‌کانیان ئه‌وان خۆیان ون ده‌که‌ن و دیار نامێنن، ئه‌وسا به چه‌شنی بنه‌ماڵه‌ی پادشای فه‌ڕه‌نسای سه‌رده‌می شۆڕش، هه‌رچی پاره و چه‌ک و جبه‌خانه‌ی ئه‌م دونیایه‌ش هه‌یه له‌لایان بێت، سودی چیه که که‌سیان نه‌بێ به‌کاری بهێنێت\nبه کورت و کرمانجی - (به زاری خۆمان به کورتی و کوردیه‌که‌ی) یه‌کێتی نیشتمانی و بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانیش به حوکمی ڕابردووی هه‌ندێک له که‌سایه‌تیه‌کانی ناویان، سه‌رباری خۆڕه‌شکردن و خنکاندنی چرۆکانی خۆیان و له‌مپه‌ڕکردنی په‌ره‌سه‌ندن و خۆداڕشتنی خۆیان، هێشتا ده‌توانن خاوه‌ندارێتی له به‌شێک له ده‌ستکه‌وته سنورداره‌کانی باشور بکه‌ن (ئه‌گه‌ر گه‌ل لێیان ببورێت!) و فرسه‌تی خۆکشاندنه‌وه‌ی ئێستای کۆماری ئیسلامی ئێران به‌کار بهێنن و هه‌وڵی نزیکبوونه‌وه بده‌ن له گه‌ل. چونکه پارتی دیموکرات به‌و سه‌رکردایه‌تیه‌ی ئه‌مڕۆیان، ته‌نها ئیحائی پرۆژه‌یه‌کی کۆنترا ده‌ده‌ن و بریتین له پرۆژه‌ی دژ و کارده‌که‌ن بۆ له‌ناوبردنی نیمچه کیانێکی کوردی له باشوری کوردستان که یه‌کێتی و گۆڕان لانی که‌م به‌شدارن له به‌رهه‌مهێنانیدا. تاکه ڕێگه‌ی گه‌ل به‌رخۆدانه و تاکه ڕێگه‌ی ده‌سه‌ڵاتیش ته‌سلیمبوونه به‌گه‌ل، هه‌موو ڕێگاکانی تر بریتین له جه‌نگێکی بۆگه‌ن و ڕژانی خوێنی گه‌ل، به‌ڵام دواجار ده‌بن به هۆکاریش بۆ هه‌ڵواسینی سیمبولی ده‌سه‌ڵاتداری ئاغایه‌تی هه‌رێمی کوردستان به دووڕیان و دارته‌له‌کاندا\nمه‌سعود بارزانی هیچی له‌ده‌ست نه‌هات\nمه‌سعود بارزانی، سه‌رۆکێکی نەزان و سه‌رۆک عه‌شره‌تێکی بێبه‌ڵێن


כורדיפדיה - جەمال تاهیر - جەمال تایەر\n✌ جەمال تاهیر - جەمال تایەر | קבוצה: חללי | שפת מאמרים: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nجەمال تاهیر - جەمال تایەر\nشەهیدی سەرکردە، ساڵی 1943 لە گەڕەکی دەرگەزێندەرگەزێن-ی شاری سلێمانیسلێمانی لەدایکبووە، هەر لەوێش قۆناغەکانی خوێندنی سەرەتاییو ناوەندی تەواوکردووەو پاشان لەخانەی مامۆستایان وەرگیرا و ساڵی 1964 بووە مامۆستا.\nشەهید هەر لە تەمەنی لاوێتییەوە تێکەڵاوی چالاکییە سیاسییەکان بووەو لە یەکێتیی قوتابیانی کوردستانو لەناو ریزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانپارتی دیموکراتی کوردستاندا وەک تێکۆشەرێکی رۆشنبیر و لەخۆبردوو ناوی دەرکردووە.\nسەرەتای حەفتاکان بۆتە ئەندامی لیژنەی ناوچەی سلێمانی و دواتریش لێپرسراوێتی ناوچەی دەربەندیخاندەربەندیخانی پێ سپێردراوە.\nئەم لاوە پێشکەوتنخوازەی رێبازی کوردایەتی ساڵی 1969 پەیوەندیکردووە بە ئەڵقە سەرەتاییەکانی کۆمەڵەوە.\nساڵی 1975 رۆڵێکی دیارو بەرچاوی بینی لە پێشخستنی رێکخراوەکانی کۆمەڵەو جۆشدانی شۆڕشی نوێی خەڵکی کوردستاندا.\nشەهید، وەک سەرکردەیەکی کارامەو تێکۆشەرێکی خاوەن ئەزموون ماوەی چەند ساڵێک ئەرکی بەڕێوەبردنی رێکخستنە نهێنییەکانی کۆمەڵەی لەناو شاری سلێمانیدا گرتە ئەستۆو شان بەشانی ئەمەش سەرپەرشتی مەفرەزەکانی ناو شاری ئەکرد.\nشەهید چەند جارێک کەوتۆتە بەر شاڵاوی گرتنو لە زیندانەکانی رژێمدا، سەرەڕای ئازارو ئەشکەنجەدانێکی زۆر، بەوپەڕی ئازایەتییەوە نهێنییەکانی رێکخستنی پاراستووە، دواتریش کە ئازادکرا روویکردە شاخو لە دووەمین کۆنفرانسی کۆمەڵەدا بە ئەندامی سەرکردایەتی هەڵبژێردراو لێپرسراوێتی دەزگای ناوەندی رێکخستنی پێسپێردرا، ئەم سەرکردە ماندوونەناسەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان رۆژی 14ی تەمموزی ساڵی 1983 لە ناوچەی بالیسانبالیسان بە رووداوی ئوتومبێل گیانی لەدەستدا و گەیشتە کاروانی نەمران.\n#دەرگەزێن | #سلێمانی | #پارتی دیموکراتی کوردستان | #دەربەندیخان | #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان | #بالیسان |\n1. 👁 مامۆستا جەمال تاهیر قارەمانی شۆرش و زیندان\n1. 👁 14-07-1983\n1. 👁 دلێری سەی مەجید و مامۆستا جەمال تایەر و ملازم عومەر\n2. 👁 کۆمەڵێک پێشمەرگە - قاسمەڕەش\n📅 Date of Death: 14-07-1983\n⚰ Cause of death: ⛐\n🗺 Country of death: ⬇ דרום כורדיסטן\n🎓 Education: 🎒\n➕ נוסף על ידי (هاوڕێ باخەوان) על Dec 14 2008 2:19PM\n✍ פריט זה עודכן לאחרונה על ידי (هاوڕێ باخەوان) על: Jul 15 2020 12:08PM\n👁 פריט זו נצפתה פעמים 8,240\n📷 קובץ תמונה 1.0.1 3 KB Nov 2 2009 12:00AM هاوڕێ باخەوان\n| זמן טעינת דף: 0,561 2!


هه‌ورامان.. نرخی ناوچه گه‌شتیارییه‌كان دیاری ده‌كرێت PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nهه‌ورامان.. نرخی ناوچه گه‌شتیارییه‌كان دیاری ده‌كرێت\nکوردستان 07:37 PM - 2021-08-07\nدوای ئه‌وه‌ی له ماوه‌ی رابردودا به‌رزی نرخی ناوچه گه‌شتیارییه‌كانی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه بووه جێگه‌ی نیگه‌رانی هاووڵاتیان بڕیاره سبه‌ینێ 8-8-2021، نرخی نوێی ناوچه گه‌شتیارییه‌كان له‌لایه‌ن به‌ڕێوبه‌رایه‌تی گه‌شتوگوزاری هه‌ڵه‌بجه‌وه دیاری بكرێت و ڕیگه نه‌درێت هیچ كه‌سێك نرخ به‌رز بكاته‌وه .\nغه‌ریب ئه‌حمه‌د به‌ڕێوبه‌ری گه‌شتوگوزاری هه‌ڵه‌بجه له لێدوانێكدا به PUKmedia ی ڕاگه‌یاند: نرخمان دیاریكردووه و سبه‌ینێ له ناحیه‌ی خورمالً به خاوه‌ن ناوچه گه‌شتیاریه‌كانی ده‌ده‌ین ڕیگه ناده‌ین كه‌س نرخ به‌رز بكاته‌وه هه‌ركه‌س سه‌رپێچی بكات شوێنه‌كه‌ی داده‌خرێت.\nوتیشی: له ماوه‌ی ڕابردوودا ده‌ستمان به‌سه‌ر چه‌ندین وه‌سڵدا گرتووه كه بۆ گه‌شتیاران كراوه نرخه‌كان زیاده‌ڕۆیان تێدا كراوه و كارمه‌ند له شوێنه‌كان جێگیر ده‌كه‌ین هه‌ركه‌سێك نرخ به‌رز بكاته‌وه شوێنه‌كه‌ی داده‌خرێت.\nPUKmedia فه‌رحان حه‌مه‌خان / هه‌ڵه‌بجه


ڕاگەیەنراوی حزبی حکمەتیست، دەربارەی ئاڵوگۆڕە سیاسییەکانی جیهان، پێویستی و فەورییەتی ئەڵتەرناتیڤی سۆشیالیستی. پەسەندکراوی پلینۆمی ٣٥ کۆمیتەی ناوەندی حزب\n١- جیهان چۆتە ناو سەردەمێکی پڕگۆڕانکاری و مەترسیدارەوە. چوارچێوەگەلی جیۆپۆلەتیک، سیاسی، ئابوری، سەربازی، نێونەتەوەیی و بەدوای ئەویشدا ئەو چوارچێوە ناوچەییانەی لە کۆتایی جەنگی جیهانی دوهەمەوە پێکهاتەی سەرمایەداری هاوچەرخی پێکهێنابوو، زۆرتر لە حاڵەتی دوبارە بیناکردنەوە و جێگرتنەوەدان بە شتی نوێ. بە تایبەتی لەگەڵ قەیرانی ئابوری ساڵی ٢٠٠٧ – ٢٠٠٨، ئەمجارە "دیواری بەرلینی بازاڕی ئازاد" هەرەسی هێنا. ئەم قەیرانە لە هەمان کاتدا ڕاگەیاندنی کۆتاییهاتنی چوارچێوەی ئابوری تاچەریزم و ڕەیگانیزم و مانێتاریزمی ڕاستی نوێ بوو کە لە دەیەی هەشتاوە بەسەر جیهاندا فەرمانڕەوا بووە. سەرمایەداری لە قەیرانی دەیەی حەفتا و بنبەستی دەوڵەتانی ریفاە و سەرمایەداری دەوڵەتی لە ڕۆژهەڵات، بە تاچەریزم و ڕەیگانیزمەوە وەکو ئەلگۆیەک بۆ دوبارە سازدانەوەی سەرمایەداری، بە پشتبەستن بە هێرشی بەرفراوان و هەوسار پچڕاو بۆ سەر گوزەران و دەستکەوتەکانی چینی کرێکار، توندبونەوەی ململانێی توێژەکانی سەرمایە و مۆدێلێک بۆ گەشەی ئابوری هاتەدەرەوە و داڕمانی سەرمایەداری دەوڵەتی بلۆکی ڕۆژهەڵات و ڕامکردنی بازاڕەکانی ئەو بلۆکە دەرفەتی زیاتری بۆ ئەم سیاسەتە ئابورییە ڕەخساند.\n٢- سەرباری پێڕەوکردنی سیاسەتی سکهەڵگوشینی ئابوری و هێرش بۆ سەر گوزەرانی چینی کرێکار، یەک هۆکاری بەردەوامبونی قەیرانی ئابوری دەساڵەی دوایی، نەبونی چوارچێوەیەکی سیاسی – ئابوری باڵادەستی سەرمایەیە لە ئاستی جیهانیدا. سەرمایەداری ئەمڕۆ بە دانپێدانانی سەرانی لەگەڵ ئاشوفتەبازارێک بەرەوڕوو بۆتەوە. سەرمایەداری بۆ دەربازبوون لە قەیرانی ئێستا بێجگە لە توندکردنەوەی چەوسانەوە و کەمکردنەوەی بەشی چینی کرێکار و توندکردنەوەی ڕکابەری سەرمایە و جەنگی توندی دەروون چینایەیتی ئەڵتەرناتیڤی دیکەی نییە. سەرمایەداری ئەمریکا و هەیئەی فەرمانڕەوایی بۆرژوایی ئەو وەکو ئەندازیاری سەرتاپێی سیستەمی سیاسی و ئابوری جیهان، بنبەست و شکستی خۆی بە دەرهاویشتنی ترامپ ڕادەگەیەنێت. ترامپ دژی چوارچێوەکانی تائێستای جیهانی سەرمایەداری جەنگ ڕادەگەیەنێت، سیاسەتی ناسیونالیستی و کۆنسەرفاتیڤ و زۆرتر گرژیهێن تەرح دەکات، بەڵام ڕێگاچارەی ئابوری نوێ پێشنیازناکات، بەڵکو بەبێ ڕێگاچارەی بەدیل هاتۆتە جەنگی ئەم گرفتە بناغەییانەی ئەمریکا و سەرمایەداری ئەمڕۆ. لەم کێشمەکێشە توندەدا، فاشیزم مۆدێلێکی سیاسی و ئابوری نییە بەڵکو عاسای دەستی بۆرژوازییە بۆ ڕابەرایەتی سەردەمی گواستنەوەی قەیران و بە شێوەی کاتی خوازراوە. گەشەی ڕاستی توندڕەو لەم دەیەی دواییدا، خواستی دوورکەوتنەوە لە مەرکەز و پرسی برێکسیت، سەرهەڵدانی ترامپ، پەیوەندی بە پێداویستیی بۆرژوازی سەردەمی قەیرانەوە هەیە بۆ ڕاستی توندڕەو.\n٣- جیهان دەبینێت کە شتێک خەریکە تەواودەبێت بەڵام ئەو شتەی بڕیارە لەجێی ئەو دابنرێت ناڕۆشن و جێگای ململانێی توندە. دوای هەرەسهێنانی نەزمی دوو قوتبیی سەردەمی جەنگی سارد و دواتر شکستی ڕیگاچارەی "ئەزەلی و ئەبەدی" سەرمایەداری و بازاڕی ئازاد، دەوڵەتان و زلهێزەکانی سەرمایەداری بۆ دەرچون لە قەیران، بۆ دیاریکردنی چارەنوسی پرسی سەرلەنوێ دابەشکردنەوەی جیهان و دیاریکردنی ناوچەکانی نفوز و بازاڕەکانی کار و کاڵا، پێویستیان بە جەنگ بوو. جەنگ بۆ بۆرژوازی پێویستییە. ئەمڕۆ جیهان لەسەر لێواری جەنگێکی تەواو عەیار نەگیرساوەتەوە، وە جەنگ وەکو ناچارییەک ڕیزبەستنی سەربازیی لە جیهاندا نەسەپاندوە، بەڵکو ئەژمارێک لە بەریەککەوتن و کێشمەکێشی دوولایەنە و چەندلایەنەی سیاسی و ئابوری و سەربازی لە ناوەندەکانی قەیران و میحوەرە جیۆستڕاتیژی و جیۆپۆلەتیکەکانی جیهان لەئارادایە. کێشمەکێشی دەوڵەتی ئەمریکا لەگەڵ دەوڵەتی چین لە دەریای خواروی چیندا بە هاوڕێیەتی دەوڵەتانی ژاپۆن و کۆریای خواروو و هاوپەیمانە ناوچەییەکانی ئەمریکا، سیاسەتی کۆنتڕۆڵکردنی کۆریای باکور، سیاسەتی گەمارۆدان و ئیحتیواکردنی ڕوسیا، سیاسەتی کۆنتڕۆڵکردنی دەریای ڕەش و تەنگەی هورمز، بەرینکردنەوەی ڕوبەڕوبونەوە لەگەڵ ڕەوتە ئیسلامییە دژە ئەمریکاییەکان لە ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوین و باکوری ئەفریقا، لە ئاستی جیاوازدا، پۆتانسێلی هەڵگیرسێنەری جەنگن. کێشمەکێشی بۆرژوازی سەبارەت بە پێناسەکردنی سیمای نوێی جیهانی چەند قوتبی، ئەم پۆتانسێلەی هەیە کە بۆ هەر لایەک بڕوات، لەوانەش بەکاربردنی چەکە ئەتۆمی و تاکتیکی و بایۆ تیرۆریستییەکانیش. فاشیزم و بەڕبەڕییەتی سەرمایەداری مەیلێکی ناچاریی سەرمایەدارییە لەپێناو دەرچەیەکی ترسناک لە قەیرانی ئابوری و قەیرانی ڕابەرایەتیی ئێستای جیهانی سەرمایەداری.\n٤- پڕوپاگەندەی ناسیونالیستی لەم کێشمەکێشەدا سەبارەت بە سەرلەنوێ پێناسەکردنەوەی تایبەتمەندییەکانی جیهانی سەرمایەداری، ئاڵای ناسیونالیزەکردنی ئابوری و سیاسەت نییە، بەڵکو ئامڕازی ئامادەسازی نیشتمانپەرستانەی بۆرژوازی "خۆیی" و بڵاوکردنەوەی نەفرەتی فاشیستی بە دژی "بێگانەکان"ـە. هاوکات لەگەڵ ناسەقامگیریی چوارچێوەکانی جیهانی پێشوو، پێویستیی بۆ ئایدیۆلۆژیای ناسیونالیزم وەکو زرێپۆشی بەرگری بۆرژوازیانە بەرجەستەتر دەبێت. ئاساییبونی بڵاوکردنەوەی نەفرەتی فاشیستی لە تریبۆنەکانی دیموکراسی ڕۆژئاواوە، خۆی لە تیرۆریزەکردنی ژیانی "غەیرەخۆییە"کان لە هەر وڵاتیکدا، وە فراوانکردنی کینەتۆزی مەزهەبی و نەژادی و قەومی و تیرۆریزمدا تەرجومەدەکات. ڕاستی توندڕەو سیاسەتە ناسیونالیستییەکان لە ناوخۆی ئەمریکا ئەکاتە ئامڕازی هێرش بۆ سەر چینی کرێکار و "بێگانەکان" و هاندانی ناسیونالیستی بۆ بەرگری لە بۆرژوازی "خۆیی"، وە لە دەرەوەی ووڵات، ئەیکاتە ئامڕازی دوبارە داڕشتنەوەی پەیوەندی و بەرژەوەندی بۆرژوازی ئەمریکا لەگەڵ ڕکابەرەکانی. یەک ئامڕازی دیکەی ترامپ و تیمەکەی، دەستبردنیانە بۆ مەزهەب و خورافەی "شەڕی شارستانییەتەکان" لەپێناو پاساودانی ملهوڕی سەربازی ئەمریکا لەژێر ناوی "خەبات دژی تیرۆریزم"دا. ناسیونالیزم و مەزهەب ئامڕازگەلی ئایدیۆلۆژیی ئەم ململانێیەن، بەڵام مەسەلە دەربارەی سەرلەنوێ پێناسەکردنەوەی جێگا و ڕێگای ئەمریکایە لەناو جەمسەربەندی گەورەی جیهاندا.\n٥- یەکێتی ئەوروپا بە توندبوونەوەی قەیران، ئەم پۆتانسێل و ئیمکانەی هەیە کە دوچاری هەڵوەشانەوە ببێت و ئەژمارێک لە ناسیونالیزمی توندڕەو و پۆپۆلیست بەرهەم بێنێت. لە هەمان کاتدا بەرگری بەرانبەر بە ناسیونالیزمی توندڕەو لە ئەوروپا و هاوکات هەوڵی دەوڵەتە ئەوروپاییەکان بۆ پارێزگاری لە یەکێتی ئەوروپا وەکو جەمسەرێکی زۆرتر سەربەخۆ بەرانبەر بە جەمسەرەکانی دیکەی جیهان بەتایبەتیش بەرانبەر بە دەوڵەتانی ڕوسیا و ئەمریکا، میحوەرێکی گرنگی کێشمەکێشەکانی جیهانی ئەمڕۆیە. یەکێتی ئەوروپا لەسەر دوڕیانی ڕۆییشتن لەگەڵ ئەمریکا و ترامپ، وە یاخود درێژەدان بە جوڵەی دوورکەوتنەوە لە ناوەند لەلایەن ووڵاتانی ئەندام و هەڵوەشانەوە ڕاوەستاوە. ئاسۆی یەک بلۆکی بەهێزی سەرمایەداری لە قیافەی یەکێتی ئەوروپادا، کە بتوانێت بە ڕێکخراوێکی یەکپارچە و دراوێکی هاوبەش و سوپایەکی یەکپارچە و یاسایەکی هاوبەش لە بازاڕی کار و کاڵادا وەکو جەمسەرێکی جیهانیی بەرانبەر بە ڕکابەرەکانی ڕاوەستێت، لەگەڵ تەمومژی جددی، لەگەڵ هەڕەشەی قەیران و پاشەکشە و ڕکودی ئابوری و لە هەندێک جێگاش لەگەڵ مەترسی هەرەسی ئابوری بەرەوڕووە. یەکێتی ئەوروپا وەکو بلۆکێک کە هێشتا هەیە، لەئێستادا بەرەوڕوی گرفتی هەڵبژاردن بوەتەوە لەنێوان ئەمریکا وەکو هاوپەیمانێکی کۆن، وە یاخود مامەڵە و بگرە و بدەی فراوانتر لەگەڵ بلۆکی چین و ڕوسیا. چین و ڕوسیا بە هاوپەیمانییان لە کۆنفڕانسی شانگهای و پەیمانە سیاسی و ئابوری و سەربازی دوولایەنەکانیان و بەشداری لە گروپە ئابورییە تازە دەرکەوتوەکانی ناسراو بە بریکس و هاوڕایی لە پرسە جیهانی و ناوچەییەکان، زیاد لە پێشوو خەریکن وەکو بلۆکێکی بەهێزی ڕەقیبی ئەمریکا و هاوپەیمانانی دەردەکەون. ڕەوەندێک کە بە لکاندنی کریم لە لایەن فلادیمیر پوتینەوە لە ساڵی ٢٠١٤ و کێشمەکێشەکانی ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا توند بۆەوە و بەرانبەری ئەمەش گەمارۆی ئابوری سەنگینی ئەوروپا و ئەمریکا بە دژی ڕوسیا، بووە هۆی کەمبونەوەی پەیوەندییەکانی ڕوسیا لەگەڵ ڕۆژئاوا و بەهێزبوونی یەکێتیی نێوان ڕوسیا و چین. چین بەوێنەی زلهێزێکی ئابووری جیهانی و ڕوسیا بەوێنەی هێزێکی سەربازی هەژمونی خواز و دووبارە سەرپێکەوتوو، هەردوکیشیان لە ململانێ و ڕکابەری بەرانبەر بە ئەمریکا و نیازمەندی بازاڕی ووڵاتانی ئەوروپاییدان. هەبونی درێژماوەی پەیمانی ئەتڵەنتیکی باکور، ناتۆ، بە گۆڕانکاری لە ڕیزبەندی زلهێزەکانی سەرمایەداریدا بەرەوڕوی لاوازی و پاشەکشە بونەتەوە.\n٦- لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست قەیرانی بێوێنەی ئێستا دیسانەوە توندتر دەبێتەوە. ستڕاتیژی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستی ئەمریکا دوای شکستی تەرحی "خۆرهەڵاتی ناوینی گەورە"، بڵاوکردنەوەی میلیتاریزم بە بیانوی شەڕ دژی تیرۆریزم و بەرگری لە هاوپەیمانە ناوچەییەکان، بوونی سەربازی لە ناوچەکە و ئاوەکانی کەنداو و ڕاڕەوە نێونەتەوەییەکان، ڕوبەڕوبوونەوە لەگەڵ ڕوسیا و چین و هەوڵدان بۆ کۆنتڕۆڵکردنی شادەماری ووزەی جێگانیازی ئەوروپا ئەبێت. ئیسلامی سیاسی هاوپەیمانی ڕۆژئاوا لەم دەورەیەدا، بەهۆی نەبونی مۆدێلێک و چوارچێوەیەکی سیاسی و ئابوری بڕێک زیاتر جێکەوتوی حکومەتی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، زیاتر لە ڕابردوو لە پێکهاتەی بۆرژوازی ناوچەکەدا جێگیر دەبێت. دروشمی "لەناوبردنی ئیسلامی توندرەو" و "بەرەوڕوبونەوە لەگەڵ تیرۆریزم"ی ترامپ سنوردار دەبێتەوە بە هێرش بۆ سەر ئیسلامی دژە ڕۆژئاوایی. بەرەوڕوبونەوەیەک کە لە هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئیسلامی سیاسیی هاوپەیمانی ڕۆژئاوادا شکڵ دەگرێت. ئەمریکا پێویستی بە ئیسلامی سیاسی هەیە وەکو هێزێکی کۆنەپەرست، دژی کرێکار و کۆمۆنیزم، بۆ کێشمەکێشە ناوچەییەکان و کۆنتڕۆڵ بەسەر ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەراست و کەمکردنەوەی ڕۆڵی ڕوسیا و چین‌دا. لاوازکردنی ئیسلامی سیاسی لایەنگری جمهوری ئیسلامی ئێران لە سوریا و عێراق و لوبنان، ستڕاتیژی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل و دەوڵەتانی عەرەبی هاوپەیمانی ئەمریکایە. شەڕ لەگەڵ جمهوری ئیسلامی بە واتای هێرشی سەربازی بۆ سەری، ئەمڕۆ بابەتیی نییە، بەڵام بەریەککەوتنی تاک و تەرا لەگەڵ هێزەکانی جمهوری ئیسلامی لە ناوچەکە ئەگەرێکە. مەسەلەی فەلەستین لە بۆتەی قەیرانی ئەمڕۆدا بە لەبەرچاوگرتنی سیاسەت و بلۆکبەندییەکانی ناوچەکە چۆتە مەحاقەوە. ڕێگەچارەی دوو دەوڵەتی خاوەن مافی یەکسان هێشتا عەمەلی ترین و بەردەست ترین ڕێگاچارەیە بۆ سوککردنی نەهامەتییەکانی خەڵکی فەلەستین و ئیحتیواکردنی تیرۆریزمی ئیسلامی. مەسەلەی کورد زیاد لە ڕابردوو لەنێو ململانێکانی ناوچەکەدا مەترەح بووە. جێگا و ڕێگای بزوتنەوەی نەتەوەیی کورد لە ووڵاتانی ئێران و سوریا و تورکیا و عێراق وەکو یەک نییە، لەم نێوەدا ئیمکانی سەربەخۆیی کوردستانی عێراق لە چوارچێوەی ڕوانگەی دابەشکردنی عێراق بۆ سێ بەش عەمەلی تر دێتە بەر چاو. سەربەخۆیی کوردستانی عێراق باشترە لە نادیاریی لە چوارچێوەی عێراقێکی واقعەن نەبوودا.\n٧- بەدوای ناکام مانەوەی شۆڕش و ڕاپەڕینە جەماوەرییەکان بەدژی دەوڵەتانی فەرمانڕەوا لە باکوری ئەفریقا و خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، خواستی ڕزگاربون لە دەست کۆنەپەرستی ئیسلامی و تیرۆریزم و هەڵاواردنی سەدەکانی ناوەڕاست، بەهێزە. بژارە لە ووڵاتانی بەئیسلامگیراو تەنیا بژارە نییە لە نێوان ناسیونالیزم و بزوتنەوەی ئیسلامیدا، بژارەی سێهەم ئەتوانێت وە دەبێت مەترەح بێت. پێویستە کۆمۆنیستەکان و چینی کرێکار لە ووڵاتانی ناوچەکەدا، لە دژی بزوتنەوەی کۆنەپەرستیی ئیسلامی سیاسی و تیرۆریزمی دەوڵەتی و سیناریۆی ڕەش، ئاڵای ڕووخاندنی دەوڵەتانی بۆرژوایی و ئیسلامگەرا بشەکێننەوە. ڕیزی ئۆردووی چەپی کۆمەڵگا بۆ ڕوبەڕوبونەوە لەگەڵ ڕەوەندەکانی سیناریۆی ڕەش و بەرگری لە هاوڵاتیان، پێویستی بە هێزی سەربازی و هێزی بەرگری لە خودێکی دەست بە چەک هەیە. باڵی چەپی کۆمەڵگاکانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست ئەتوانێت و دەبێت بەرانبەر بە ئاسۆی ئیمپریالیستی و تیرۆریستی ڕەوتگەلی جۆر بە جۆری بۆرژوازی، بە دژی داسەپاندنی هێزگەلی دروستکراو و کۆنەپەرستانەی بۆرژوازیی، ئاسۆ و پەرچەمی خۆرهەڵاتێکی سیکۆلار و سۆشیالیست بەرزکەنەوە. حزبی حکمەتیست سیاسەتی هاوژینییەکی پایەدار و ئارەزومەندانەی خەڵکی ناوچەکە و جیهان پەیڕەودەکات و بۆ بەهێزکردنی چینی کرێکار و ڕێگاچارەی کرێکاری و جوڵانەوە یەکسانیخوازەکان و دژە هەڵاواردن لە ململانێ لەگەڵ ئیسلامی سیاسی و دەوڵەتانی کۆنەپەرستدا تێدەکۆشێت.\n٨- لەم دەورەیەدا جمهوری ئیسلامی لە لایەن دەوڵەتی ترامپ و دەوڵەتانی ڕکابەر لە ناوچەکە دەکەوێتە ژێر گوشاری زیاترەوە. ئامانجی ئەم گوشارانە سەپاندنی پاشەکشەی زیاترە بەسەر جمهوری ئیسلامیدا لە ناوچەکە. سیاسەتی باڵی پرۆڕۆژئاوا و بەناو "میانەڕەو"ی ڕژێم بۆ هەڵسوکەوت لەگەڵ جیهانی دەرەوە شکستی خواردوە و جێگا و ڕێگایەکی لاوازتری بەخۆوە گرتوە لەناو دەسەڵاتدارێتی ئیسلامیدا. سەرەڕای ئەمەی کە لە قەڵەمڕەوی تەبلیغاتی باڵی ڕاستتری جمهوری ئیسلامیدا تەپڵی جەنگ لێئەدرێت، بەڵام لەم دەورەیەدا ڕژێمی ئیسلامی بە گشتی سیاسەتی خۆپاراستن پێڕەودەکات و تەنانەت هەرچی زیاتر خۆی بۆ پاشەکشەی زیاتریش ئامادەدەکات. جمهوری ئیسلامی لەناو مەنگەنەی قەیرانی جۆراوجۆری ناوخۆیی، ئابوری، سیاسی، کۆمەڵایەتی و ژینگەیی چارەهەڵنەگردا بەگیر هاتوە. بۆ جمهوری ئیسلامی لەم دەورەیەدا جموجوڵی سەربازی لە ناوچەکە بە ئاراستەی فراوانکردنی ناوچەی نفوزی خۆی تا ئێستا بایەخی زۆرتری بووە، بەڵام فراوانبونی سیاسەتی جەنگیی بەردەوام لە ووڵاتانی ناوچەکە لەم دەورەیەدا، بە لەبەرچاوگرتنی ڕەوشی شپرزی ناوخۆیی و ڕیزبەندییەکانی ناوچەکە، لەگەڵ سنورداربوونی زیاتر بەرەوڕووە. لەگەڵ توندبونەوەی قەیرانی ڕژێمی ئیسلامی و ڕوبەڕوبونەوە سیاسی و کۆمەڵایەتی و چینایەتییەکان لە ئێران، ڕووخانی جمهوری ئیسلامی ئەگەرێکی نزیکە. بۆرژوازی ئیسلامی لەگەڵ توندبونەوەی قەیرانەکان ڕوودەکاتە فشارهێنان و پاکسازی دەرونی و جەنگ لەگەڵ خەڵک و چینی کرێکار، وە بۆرژوازیی ئۆپۆزیسیۆن کە لە هاوپەیمانیدایە لەگەڵ کۆنەپەرستیی ناوچەکە و ترامپ، ئومێدەوارە بەمەی لە ئەڵتەرناتیڤسازیی ژێر چاودێری ئەمریکادا خۆی بۆ دەستاودەستکردنی دەسەڵات ئامادە بکات. جارێکی دیکە ترامپە ئێرانییەکان و هاوپەیمانانی شێخە کۆنەپەرستەکان و ئینسانکوژانی عەرەبستانی سعودی، چارۆکەی ئومێدیان گرێداوە بە کەشتییە سەربازییەکانی سوپای ئەمریکاوە.\n٩- بەڵام بەڕبەڕییەتی سەرمایە و بانگەشەی ناسیونالیستی توندڕەوانە تەنیا دەرچەی قەیران نییە، ڕێگاچارەی شۆڕشگێڕانە و کرێکاری و ئەنتی کاپیتاڵیستیی قەیرانیش ئەتوانێت لەم دەورەیەدا مەترح بێت. جەنگی ئیمپریالیستی و شۆڕشی کرێکاری، هەردووکیان، دەتوانن لە سەردەمی توندبونەوەی قەیراندا مەترەح بن وە هێزەکانی ئەم دوو بەرەیە بۆ ڕوبەڕوبونەوەی کۆمەڵایەتی و چینایەتی لە کۆمەڵگا بۆرژواییەکاندا شانس و دەرفەتی واقعییان دەبێت. خەباتی بەرینی چینی کرێکار بەدژی سیاسەتی سکهەڵگوشینی ئابوری، بەرفراوانبونی چەپگەرایی و ڕوبەڕوبونەوە لەگەڵ ڕژێمی حازر لە ئەوروپا و ئەمریکا، هاتنەپێشەوەی باڵە چەپترەکانی بۆرژوازی لە سیریزاوە تا ساندەرز و کۆربین، هەمویان ئاماژەن بۆ زەمینەی بابەتیی و گوشاری پێویستبونی ڕێگاچارەی چەپ بۆ دەرچون لە قەیران. جیهان، تەنیا شانۆی ڕیزبەستنی تاوانکاران و جەنڕاڵە چەکبەدەستەکان و سوپای تا بینەقاقا چەکداری چینە باڵادەستەکان نییە، هەروەها شانۆی خەبات و تێکۆشانیشە لەپێناو بەشداری ئینسانی ئەمڕۆ لە ئاییندەیەکدا کە هەر ئێستا لە حاڵەتی پێکهاتندایە. چینی کرێکار لە ئەمریکا و ئەوروپا، جوڵانەوەی دژی کاپیتاڵیستی و بەرەی چەپی کۆمەڵگا، پێویستە ئامڕازەکانی بەرگرییەکی شۆڕشگێڕانە و کرێکاری، پۆتانسێلی تەرح و هێنانەمەیدانی ئەڵتەرناتیڤێکی کۆمەڵایەتی سۆشیالیستی فەراهەم بکەن. هیچ ڕەوتێکی سەرمایەداری تەنانەت ئیدیعای ڕێگاچارەیەکی مامناوەندیشی نییە. چوارچێوە کۆنەکان بەسەریەکدا تێکشکاون و بێ ئیعتیبار بوون، ئەم ئیمکان و پۆتانسێلە زیاتر لە هەر کاتێک بۆ چینی کرێکار فەراهەم بووە کە ڕێگاچارەی ئینسانی و سۆشیالیستی خۆی بۆ وەڵامدانەوە بە قەیرانی ئابوری و قەیرانگەلێک کە ڕوبەڕوی مرۆڤایەتی ئەمڕۆ بۆتەوە بهێنێتە مەیدان. سۆشیالیزم زیاتر لە هەر کات و سەردەمێک بوەتە پێویستیەکی دەستبەجێ.\n١٠- حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری – حکمەتیست لە ئێران لە پێناو سەرکەوتنێکی سۆشیالیستیدا خەبات دەکات. ئەمڕۆ سیاسەت لە ئێران، توندبونەوەی ڕوبەڕوبونەوەی ڕاست و چەپی کۆمەڵگا بەرجەستەتر دەکات. حزبی حکمەتیست لە بەرانبەر هەوڵی ڕیفۆرمخوازانی حکومەتییدا بۆ درێژەدان بە حکومەتی ئیسلامی و هەوڵی ئۆپۆزیسیۆنی بۆرژوایی بۆ ئەڵتەرناتیڤسازی پنتاگونیستیی، تێدەکۆشێت بۆ شکڵدان بە بەدیلێکی سۆشیالیستی و کردنەوەی ئاسۆی سەرکەوتنی کرێکاری لە ئێران‌دا. ڕووخاندنی شۆڕشگێڕانەی جمهوری ئیسلامی، یەکێکە لە پێداویستییەکانی جێبەجێکردنی ئەم ئامانجە. هەوڵ و تێکۆشانی حزبی حکمەتیست بە ئامانجی تەحقیقکردنی بەدیلی سۆشیالیستی بۆ ئاییندەی کۆمەڵگای ئێران، پشتی بەستووە بە خەباتی فراوانی چینی کرێکار، بە جوڵانەوەی ئازادیی ژنان، بە ناڕەزایەتی بەردەوامی نەوەی جەوان و لە هەمان کاتدا پشتی بە ڕوانگەی ڕووخاندنی جمهوری ئیسلامی بەستوە. کۆمەڵگای ئێران سەرەڕای گرێ و گۆڵی زۆر و ئاڵۆز کە دەست و پەنجەی لەگەڵ نەرم دەکات، بە هۆکاری مێژووی سیاسی، هەبونی جوڵانەوەگەلی کۆمەڵایەتی یەکسانیخوازانە و دژ بە هەڵاواردن، نفوزی چەپ و جەمسەربەندی سیاسەت و نەریتە سیاسی و خەباتکارانەکان تیایدا، زیاد لە هەر وڵاتێکی ناوچەکە پۆتانسێل و هێزی گۆڕانکاری سۆشیالیستی تێدا هەیە. کۆمۆنیزم لە ئێران‌دا بەشێوەی بابەتیی ئەتوانێت ببێتە یەک بژارەی سیاسی. فەلسەفەی هەبونی حزبی حکمەتیست بردنی کۆمەڵگایە بەم ئاراستەیەدا و ڕابەری کردن و سازماندانی شۆڕشی کۆمۆنیستییە لەپێناو ئازادی کۆمەڵگادا.\nMore in this category: « پلنوم ۳۵ کمیته مرکزی حزب کمونیست کارگری - حکمتیست برگزار شد اعلامیه حزب حکمتیست : در بساط "انتخابات" ریاست جمهوری شرکت نکنید! انتخاب واقعی، سرنگونی جمهوری اسلامی است »


13:23 - 22 September 2020\nهەنگاو: دوو هاووڵاتیی خەڵکی شارەکانی سنە و پیرانشار کە پێشتر لەلایەن دەزگای دادوەریی حکوومەتی ئێرانەوە حوکمی بەندکرانیان بە سەردا سەپابوو، بە مەبەستی تێپەڕاندنی ماوەی حوکمەکەیان دەستبەسەر کران.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی سێشەممە ١ی خەزەڵوەری ٢٧٢٠ (٢٢ی سێپتامبری ٢٠٢٠)، ”باپیر بەرزە“ خەڵکی پیرانشار بە مەبەستی تێپەڕاندنی ماوەی حوکمەکەی خۆی بە بەندیخانەی ناوەندیی شاری نەغەدە ناساند.\nلەلایەکی دیکەوە، ڕۆژی شەممە ٢٩ی خەرمانان (١٩ی سێپتامبر)، هاووڵاتییەکی خەڵکی سنە بە ناوی ”ئاکۆ کەریمی“ لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر و بە مەبەستی تێپەڕاندنی ماوەی حوکمەکەی ڕەوانەی بەندیخانەی ناوەندیی ئەو شارە کراوە.\nئاکۆ کەریمی لە کاتی خپێشاندانەکانی پاییزی ڕابردوو دەستبەسەر و دواتر لەلایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی ئەو شارە بە تۆمەتی بەشداری کردن لە خۆپێشاندانەکان حوکمی ٦ مانگ بەندکرانی بە سەردا سەپابوو.\nدەستبەسەر کران و ناڕوونی چارەنووسی هاووڵاتییەکی خەڵکی سەقز\nگیان لە دەستدانی دوو کرێکاری لاو لە شارەکانی ڕوانسەر و سەردەشت\nحیسام عەبدوڵڵاهی بە دانانی بارمتە ئازاد کرا\nدوو مانگە چارەنووسی خەبات مفاخێری نادیارە


گۆگڵ بۆ یەکەمجار سوپاسگوزاری گەنجێکی کورد دەکات\nلەبەرامبەر تەواوکردنی هەموو داواکاریەکانی کۆمپانیای گوگڵ ، گەنجێکی کورد بڕوانامەی سوپاس گوزارێ پێدەبەخشرێت و گەنجەکەش ئەو داوایانەی گوگڵ کردویەتی دەخاتەڕوو .\nبۆکان حەسەن گەنجێکی کوردی دانیشتوی پارێزگای هەڵەبجەیە و چەند ساڵێکە خوبەخشانە کار بۆ دانانی زمانی کوردی دەکات لە سیستەمی وەرگێڕانی گۆگڵ و بەوتەی خۆی پڕۆژەکەی لەقۆناغەکانی کۆتای نزیک بوەتەوە.\nلەوبارەیەوە بۆکان حەسەن بەSNNی ڕاگەیاند : ئەمڕۆ ۱۳ی ٨ ی ۲۰۱۹ ، تیمی پەرەپێدەری کۆمپانیای گوگڵ بڕوانامەی سوپاسگوزاریان پێ بەخشیم ، ئەم بڕوانامەیە تا ئێستا بۆ کەس نەکراوە ، من یەکەم کەسم لە عێراق و کوردستان بۆم بکرێت.\nوتیشی : پێدانی بڕوانامەکە لەسەر بنەمایی تەواوکردنی هەموو قۆناغەکانی داواکارییەکانی گوگڵ ـ ە ، کە خوی دەگرێتەوە لەسەرجەم ، کارو چالاکیەکانی زمانی کوردی لە چەندین سالی ڕابردوو کە خەریک بووم.\nئاماژەی بەوەشکرد : تا ئێستا 100 هەزار وەرگێڕانم لە گۆگڵ بۆ زمانی کوردی سۆرانی جێگیر کردووەو کارم کردووە بۆ کیبۆردی کوردی لە Gboard و کیبۆردی ئۆنلاین لە کۆمەڵگای گوگڵ و چەسپاندنی زمانی کوردی لە کۆمەڵگای گوگڵ و چەسپاندنی زمانی کوردی لە بەرنامەی تایبەتی پەرەپێدانی گوگڵ لە کڕاودسۆس.\nئەو گەنجە ئەوەشیخستەڕوو : ئەو بڕوانامە دەبێتە سەرچاوەیەک بۆ گەیاندی زمانی کوردی بۆ بەرپرسانی گوگڵ لەداهاتودا ، لەئێستاشدا ، کیبۆردی کوردی (Gboard) لە لەئەندرۆیت هەیە و بەڵێنیان داوە هەمان کیبۆرد بۆ ئایفۆن لە ئایندەیەکی نزیکدا دابنێن ، بە جێبەجێیکردنی ئەم هەنگاوەش کاتی دانانی زمانی کوردی ن لەپاڵ زمانە جیهانیەکان لە سیستەمی وەرگێڕانی گۆگڵ نزیک دەبێتەوە.\nهەفتە پێشتر - Aug 13 2019 8:52PM\nخوێندکارێکی نمونەیی خەڵات دەکرێت...


كوردیو - لەبــارەی ڕیفرانـــدۆمەوە\nسەروەر حەمە ئەحمەد پێنج شەممە, 29 حوزەیران 2017 19:39\nلە ئێستادا، لەنێو سیاسەتوانان، ناوەندە میدیایی، ڕۆژنامەوانییەكان و تەنانەت خەڵكی ئاساییی هەرێمی كوردستانیشدا زۆرترین قسەوباسیان لەسەر ڕیفرانـدۆمە، كەوا بڕیارە لە 25ی ئەیلوولی ئەمساڵ ئەنجام بدرێت. ئەوەی جێگه‌ی نیگەرانییە، هاونیشتمانیانی ئەم هەرێمە بەبێ بوونی مەعریفەیەكی قووڵ لەسەر ئەم پرسە گرنگە، بەسەر دوو بەرەی دژبەیەكدا دابەش بوون: بەرەی پشتگیری لە ڕیفرانــدۆم و بەرەی دژ بە ڕیفرانــدۆم. بۆیە لێرەدا بە ئەركی زانستیی سەرشانی خۆمی دەزانم لە دووتوێی ئەم وتارە شیكارییەدا، تیشكێك بخەمە سەر ناساندنی چەمكی ڕیفرانـدۆم و مێژووی سەرهەڵدان، ئامانج و مافی بڕیاردانی چارەنووس لەگەڵ خستنەڕووی چۆنێتیی بەئەندامبوونی دەوڵەتان لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكاند\nڕیفرانـدۆم (Referendum)، لە بنەڕەتدا وشەیەكی لاتینییە و، دواتر لە ناوەندە دیپلۆماسییەكاندا لە لایەن فەڕەنسی و ئەمریكی و سویسرییه‌كانەوە زیاتر گرنگیی پێ درا و بەكار هات. لێرەدا گرنگە بە شێوەیه‌كی زانستی و ئەكادیمی، چەمكی ڕیفرانـدۆم بناسێنین و بیناسین، چونكە بەداخەوە لەم ڕ‌وژگارەدا چەمك و زارەوەكان بە جۆرێك شێوێنراون و هەر لایەنێك بە شێوازێك تەفسیر و ڕاڤەی دەكات، كە هاووڵاتیان ناتوانن بەئاسانی پێناسەی زانستیی چەمكەكان بدۆزنەوە.\nبەكارهێنانی چەمكی ڕیفرانـدۆم لە مێژووی هاوچەرخدا، دەگەڕێتەوە بۆ شۆڕشی فەڕەنسیی ساڵی 1789 و، لە ڕووی جێبەجێكردنەوە دەگەڕێتەوە بو ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا؛ كاتێك بۆ بڕیاردان لەسەر یەكەم دەستووری وڵاتەكەیەكان لە تەمووزی 1776 ڕیفرانـدۆمیان كرد. مێژووی ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم بە مەبەستی بەدەستهێانی سەربەخۆیی، دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1846، كە تیایدا "لیبریا" سەربەخۆییی خۆی لەژێر كۆڵۆنیاڵیی ئەمریكی بەدەست هێنا. مێژووی چەسپاندنی ئەم چەمكەیش لە دەستووردا، دەگەڕێتەوە بو دەستووری سویسرا لە ئەیلوولی 1848، هەروەها مێژووی بەكارهێنانی زاراوەی ڕیفرانـدۆم لەسەر ئاستی یاسای نێودەوڵەتی، دەگەڕێتەوە بۆ دەرچوونی بڕیاری ژمارە 1514 لە ڕێكەوتی 14ی كانوونی یەكەمی ساڵی 1960ی كۆمەڵەی گشتیی سەر بە نەتەوە یەكگرتوەكان، كە تایبەت بوو بە پێدانی سەربەخۆیی و دیاریكردنی مافی چارەنووس بۆ نەتەوە و گەلانی ژێردەستە و داگیركراو، كە بە بڕیاری "پاكتاوكردنی كۆلۆنیالیزم" (Decolonization) ناسراوە. بەم جۆرە، دەبینین ڕیفرانـدۆم لە ڕێگەی ئەم بڕیارەوە بەرگێكی یاساییی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بەبەردا كرا؛ كاتێك دەرفەت بە نەتەوە داگیركراوەكان درا لە ڕێگه‌ی ڕیفرانـدۆمەوە چارەنووسی خۆیان دیاری بكەن.\nڕیفرانـدۆم میكانیزم و ئامرازێكی سیاسی و دیپلۆماسی و یاسایییە، كه بۆ بەدیهێنانی ئامانج و مەبەستی جیاواز و جۆربەجۆر بەكار دەهێنرێت. لێرەدا بەكورتی ئاماژە بە مەبەست و ئامانج لە ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم دەكەین، كە بریتین له:\n- ڕیفرانـدۆم بۆ بەدیهێنانی ئامانجێكی سیاسی: وەكوو سەربەخۆیی و بڕیاردانی چاره‌نووسی گەلێك، جیابوونەوە و یەكگرتن، چوونەناو پەیماننامەیەك، یان دەرچوون لێی، چوونە بەرەیەكەوە، یان دەرچوون لێی، چوونەناو ڕێكخراوێكی هەرێمی و نێودەوڵەتی، یان دەرچوون لێی، یان هەر ئامانجێكی سیاسیی دیكە.\n- ڕیفرانـدۆم بۆ بەدیهێنانی ئامانجێكی یاسایی: وەكوو وەرگرتنی ڕای خەڵك لەسەر دەستوور، یان پرسێكی دەستووری، لەو وڵاتانەی كە دەستوور بە ڕیفرانـدۆم پەسەند بكرێت؛ جا لە كاتی دەركردنی دەستووریكی نوێ بێت، یان هەمواركردنی هەندێك لە دەقەكانی دەستوور، یان ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم بۆ ئەو یاسایانەی كە كاریگەرییان لەسەر ماف و ئازادییە گشتییەكانی هاونیشتمانیانەوە هەيه.\n- دەكرێت ڕیفرانـدۆم بۆ دەستنیشانكردنی شێوازی فەرمانڕەواییی سیاسی، بەدیهێنانی ئامانجی ئابووری، كۆمەڵایەتی، سەربازی و، یان هەر ئامانجێكی تر بەكار بهێنرێت.\n- ئەندامێتی لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، بۆ هەموو دەوڵەتێكی ئاشتیخواز دەستەبەر كراوه؛ بەو مانایەی شەڕانگێز نەبێت و، سەرچاوەیەك نەبێت بۆ هەڕەشەكردن لە ئاشتی و ئاسایشی ناوچەیی و هەرێمی و نێودەوڵەتی و، پێویستە ئارەزووی هەبێت لە جێبەجێكردنی ئەرك و پابەندییەكانی پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتووەكان و، توانای جێبەجێكردنی ئەو ئەرك و پابەندییانەی هەبێت.\n- پەسەندكردنی هەر دەوڵەتێك بۆ به‌ئەندامبوون لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، بە بڕیاری كۆمەڵەی گشتی لەسەر پێشنیاری ئەنجومەنی ئاسایشی سەر بە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان دەبێت.\nبەم جۆرە، دەبینین بۆ بەئەندامبوون لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، لە سەرەتادا پێویستە دەوڵەتەكە داواكارییەك پێشكەش بە ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان بكات و، تیایدا داوای ئەندامێتی بكات؛ لەگەڵ ئەوەیشدا، دەبێت پەیمان بدات كە دەبێتە فاكتەری بەدیهێنانی ئاشتی و ئاسایشی زیاتر لە جیهاندا و، توانای هەیە كە هەموو ئەرك و پابەندییەكانی ناو پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتووەكان جێبەجێ بكات. پاشان ئەم داواكارییە لە لایەن ئەمینداری گشتییه‌وه، بۆ هەر یەك لە كۆمەڵەی گشتی (General Assembly) و، ئەنجومەنی ئاسایش (Security Council) بەرز دەكرێتەوە.\n2640 جار بینراوە\nمامۆستا لە بەشی زانستە سیاسیەكان/ كۆلێژی یاسا‌و زانستە سیاسیەكانی زانكۆی سەلاحەدین-هەولێر.\nتوێژەر لە سەنتەری توێژینە‌وەی سیاسی‌و ستراتیژی (CPSS).\nتوركــیا و هەمواری دەستوور لە ڕیفراندۆمی گشتی 16ـی نیساندا


ئافرەت چ بکات گەر مێردەکەی عەرەق بخواتەوە ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nژنهێنان و خێزانمافەکانى ژن و مێردئافرەت چ بکات گەر مێردەکەی عەرەق بخواتەوە ؟\nئافرەت چ بکات گەر مێردەکەی عەرەق بخواتەوە ؟\nزۆر هەوڵم دا وای لێبکەم واز بێنێت بەڵام سوودی نەبوو ، تەنها کەمێک عەڕەق خوراردنەوەکەی کەم کردۆتەوە .\nوە من سورم لەسەر دەسگرتن بەدینەوه ، و دەترسم خواى گەورە سزام بدات لەسەرهەڵسوکەوتى مێردەکەم ، وە لەهەمانکاتدا مێردەکەمم خۆش دەوێ و دەمەوێ ژیانمان بەردەوام بێت ، ئایا ڕێگاچارەم چیە و چی بکەم؟\nیەکەم : ئامۆژگاری ئەو پیاوە دەکەین تەوبە بکات و واز لەخواردنەوەی عەڕەق بێنێت ، چونەکە خواردنەوەی عەڕەق حەڕامه بەبەڵگەی قورئان و سوننەت و کۆدەنگی زانایان خوای پەروەردگار فەرموویەتی : ( يا أيها الذين آمنوا إنما الخمر والمَيْسِر والأنْصَابُ والأَزْلاَمُ رِجْسٌ من عَمَلِ الشيطان فاجْتَنِبُوه لعلكم تفلحون ، إنما يريد الشيطان أن يُوقِع بينكم العداوة و البغضاء في الخمر والميسر ويَصُدَّكم عن ذكر الله وعن الصلاة فهل أنتم منتهون وأطيعوا الله وأطيعوا الرسول واحذروا فإن توليتم فاعلموا أنما على رسولنا البلاغ المبين ) المائدة 90-92\nواتە : ئەی ئەو کەسانەی باوەڕتان هێناوە ، بەتەئکید عەڕەق و قومار و بت و پەراخی دابەش کردنی عەڕەق پیسن و لەکاری شەیتانن ، لێی دوور کەونەوە بەڵکو سەرفراز بن ، بەتەئکید شەیتان دەیەوێت ڕق و دوو بەرەکی بخاتە نێوانتانەوە بەهۆی عەڕەق و قومارەوە و دوورتان بخاتەوە لەیادی خودا و نوێژ ، ئایا ئێوە واز دێنن ؟ ، گوێڕایەڵی خودا و پێغەمبەر بکەن و ئاگادار بن ، گەر پشتان هەڵکرد ئەوا بزانن ئەوەی لەسەر نێردراوی ئێمەیە تەنها ڕاگەیاندنێکی ڕوون و ئاشکرایە .\nوە پێغەمبەر ﷺ أنه فەرموویەتی : " كلُّ مسكِرٍ خمر وكل خمر حرام " رواه مسلم (الأشربة/3735) .\nواتە : هەموو سەر خۆشکەرێک عەڕەقە و هەموو عەڕەقێکیش حەڕامە .\nوە موسوڵمان کۆدەنگن لەسەر حەڕامیەتی عەڕەق و هیچ جیاوازیەکیان لەنێواندا نیە لەم بارەیەوە ، تەنانەت هەندێ لەزانایان حەڕامیەتی عەڕەقیان لەو شتانە ئەژمار کردووە کە ناسراوە ( الأمور المعلومة من دين الإسلام بالضرورة )، هەر بۆیە ئامۆژگاری دەکەین واز لەخواردنەوەی عەڕەق بێنێت ، و ئەو خواردنەوانە بخواتەوە کە خودا حەڵاڵی کردووە .\nوە بێگومان عەرەق خواردنەوە دایکى هەموو شەڕ و خراپەیەکە ، وە خودا هەڕەشەی توندی لەو کەسانە کردوە کەدەیخۆنەوە و تەوبەی لێ ناکەن ، «جابر»ی كوڕی«عبدالله» لە پێغەمبەرەوە ﷺ دەیگێرێتەوە كە فەرموویەتی: «إِنَّ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ عَهْدًا لِمَنْ يَشْرَبُ الْمُسْكِرَ أَنْ يَسْقِيَهُ مِنْ طِينَةِ الْخَبَالِ». رواه مسلم 3/1587.\nواتە: « بەدڵنیایەوە خوای (بەرز و پیرۆز) پەیمانی كردووە كە هەركەسێ مەی بخواتەوە ئەوا « طِينَةُ الْخَبَالِ»ی دەرخوارد دەدا لە ڕۆژی دواییدا ».\nوتیان ئەی پێغەمبەر خوا ﷺ « طِينَةُ الْخَبَالِ»چی یە؟\nفەرمووی: « عَرَقُ أَهْلِ النَّارِ أَوْ عُصَارَةُ أَهْلِ النَّارِ ». واتە: « عەرەق وكێم و زوخاوی دۆزەخەییەكانە »\nدووەم : واز هێنان لەعەڕەق زۆر ئاسانە گەر کەسەکه نیەتێکی ڕاستگۆیانەی هەبێت و بڕیارێکی یەکلا کەرەوە بدات و پشت بەخوا ببەستێت .\nسێیەم : بەڵام بەنیسبەت تۆوە ئەی خێزانی ئەو پیاوە ، تۆ هیچ تاوانێکت لەسەر نی یە گەر مێردەکەت عەڕەقی خوارد ، مرۆڤ لەسەر کردەوەی کەسانی تر لێ پرسینەوەی لەگەڵ ناکرێت ، هەروەک خوای تەعالی فەرموویەتی : ( ولا تزر وازرة وزر أخرى ) فاطر 18 .\nبەڵکو تۆ پاداشتت بۆ هەیە لەبەرانبەر ئامۆژگاری کردنی مێردەکەتدا ، و بەژیانت لەگەڵ ئەو پیاوەدا تاوان بار نابیت ، چونکە خواردنی عەڕەق نابێتە هۆی کافر بوون ، تۆ بەردەوام بە لەئامۆژگاری کردنی وپاڕانەوە بۆی بەڵکو خودا تەوبەی لێ وەربگرێت ، خۆ ئەگەر هەجر کردنت لەسەر جێگا مەسڵەحەتی تێدایە و دەبێتە هۆی واز هێنانی ئەوا دروستە هەجری بکەیت ، گەر نا هەجری مەکە .\nنسأل الله الهداية والتوفيق للجميع . وللمزيد يراجع فتاوى الشيخ ابن عثيمين 2/890.\nمەنع کردن و ڕێگری کردن لە منداڵ بوون گرژیەك لە نێوان من و خێزانم ڕوویدا ، و سوێندم خوارد كە نابێت بێتە ژوورەوە ..چیم لەسەرە بەرامبەر بە سوێندەكەم ؟ وە ئایا بەتەڵاق دەژمێردرێت ؟ ئایا لە سوننەتدا بە قوربان یان بە ساقەى خێزانى خۆت هاتوە ؟ ئەگەر ئافرەت لە گەڵ مێردەكەى خراپ بوو سزاکەى چیە؟ من پەشۆكاوم و گیرم خواردووە لەنێوان دایكم و خێزانم دا ، هەردوكیان ناڕازین لێم ، من چی بكەم ؟\nسەردان: ١,٩٣٦ بەش: مافەکانى ژن و مێرد\nپرسیاری دواترئەو دوعایەى کە لە دواى تەحییات دەخوێنرێ سوننەتە یان واجبە؟ ئەگەر کەسێک نەیخوێنێت نوێژەکەى بەتاڵە؟پرسیاری پێشترئەگەر پیاو سوێندى خوارد کە لەگەڵ خێزانەکەیدا کارى جوتبوون نەکات حوکمى چیە؟


رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری: پره‌نسیپێکی کاتالیزۆر بۆ خه‌باتێکی هاوبه‌ش و بووژاوه (به‌شی یه‌که‌م).ئاسۆی حه‌سه‌ن زاده\nشه‌رعییه‌تی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری: له رۆژه‌ڤ که‌وتنی رۆژهه‌ڵات\nئه‌گه‌ر زه‌رفی زه‌مه‌نی بۆ ئاوڕدانه‌وه له پاشخانی بزوتنه‌وه‌ی کورد له‌و سه‌رده‌مه‌وه دابنێین که مه‌سه‌له‌ی کورد بیچمی هاوچه‌رخی به‌خۆیه‌وه گرتوه و هۆشیاری نه‌ته‌وایه‌تیی کورد چۆته نێو قالبێکی رێکخراو و مۆدێرن و جه‌ماوه‌رییه‌وه،\nبه‌بێ دوودڵی ده‌توانین بڵێین خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان درێژترین رابردووی له تێکۆشان و به‌رهه‌مهێنانی هێماکان و مۆدێلسازیی سیاسی نه‌ک هه‌ر بۆ کورد له ئێراندا، به‌ڵکوو بۆ سه‌رجه‌م بزوتنه‌وه‌ی کورد هه‌یه. لانیکه‌م له دوو بڕگه‌ی گه‌وره‌ی مێژووی نوێی کورددا (پاش شه‌ڕی دووه‌می جیهانی و دوای ئینقلابی ئێران) ئه‌وه رۆژهه‌ڵاتی کوردستان بوو که ببووه رووگه و په‌ناگا و ناوه‌ندی بارستایی هه‌موو بزوتنه‌وه‌ی کورد.\nئه‌وه که ناوه‌ندی بارستایی پرسی کورد له سه‌رده‌مێکه‌وه بۆ سه‌رده‌مێکی تر و له پارچه‌یه‌کی کوردستانه‌وه بۆ پارچه‌یه‌کی دیکه بگوازرێته‌وه شتێکی زۆر سروشتییه. ئه‌مڕۆ سه‌ره‌ڕای زیندوویی و به‌رده‌وامیی خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان (شتێک که به‌رد‌ه‌وامیی سیاسه‌تی سه‌رکوت و زه‌بر و زه‌نگی رێژیم ده‌رهه‌ق به خه‌ڵکی کوردستان به‌تایبه‌تی چالاکانی سیاسی و مه‌ده‌نی گه‌واهیی بۆ ده‌دا)، له‌به‌ر زۆر هۆکار مه‌سه‌له‌ی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له هه‌موو به‌شه‌کانی دیکه‌ی کوردستان که‌متر له رۆژه‌ڤدایه. هۆکاره‌کان به‌شێكیان هۆکاری ستروکتور (ساختاری)ین و به‌شێكیشیان پێوه‌ندییان به هه‌لومه‌رجه‌وه هه‌یه. له‌ریزی هۆکاره دائیمییه‌کاندا ده‌توانین ئاماژه به‌مانه بکه‌ین: جێگه و پێگه‌ی جیاوازی کورد له‌ڕووی سیاسی و حقووقی و باڵانسی دێموگرافییه‌وه له ئێراندا و ئاڵۆزتربوونی پێوه‌ندییه مێژووییه‌کانی گه‌لی کورد له ئێراندا به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ هه‌مان شت له پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستاندا، نه‌بوونی پاشخانێکی ئیستعماری له ئێراندا (به مانا مۆدێرنه حقووقییه‌که‌ی) که وه‌ک له عیراقدا دانپێدانان به مافی که‌مینه‌کان و به‌نێونه‌ته‌وه‌یی کردنی پرسه‌که‌یانی لێ که‌وتبایه‌وه، نه‌بوونی به‌ستێنی دێموکراتیزاسیۆنی حاکمییه‌ت و باڵکێشانی ده‌سه‌ڵاتێکی دیکتاتۆری که جیا له ئینکار و سه‌رکوت به هه‌موو رێگایه‌کیش له هه‌وڵی کپ کردنی ده‌نگی کورد و داپۆشینی پرسیه‌که‌یدایه، خیسڵه‌تی دێموکڕاتیک و فره‌چه‌شن و تا راده‌یه‌کیش به‌هاگه‌رایانه‌ی کورده‌کانی رۆژهه‌ڵات خۆیان که بۆته هۆی ئه‌وه‌ی که هه‌م دابه‌شبوون و پارچه پارچه بوونیان تێ بکه‌وێ و هه‌م له پێناوی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانیاندا ده‌ست بۆ هه‌موو کارێک نه‌به‌ن و مه‌یدانی مانۆڕی خۆیان به کۆمه‌ڵێک خه‌تی سووری ئه‌خلاقی و نه‌ته‌وه‌یی (که ئه‌مانه به‌جێن) و به ژماره‌یه‌کی زۆریش «بڤه» و تابوو (که ئه‌مانه شیاوی پێداچوونه‌وه‌ن) به‌رته‌سک بکه‌نه‌وه.\nئه‌وه‌نده‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر ژیئۆپۆلیتیک و هۆکاره‌کانی پێوه‌ندیدار به هه‌لومه‌رجیش، هه‌ر ئه‌وه‌نده به‌سه که ئاماژه به مه‌وقعییه‌تی ژیئۆستراتژیی ئێران به‌تایبه‌تی له‌بواری سه‌رچاوه و رێڕه‌وه‌کانی وزه و یاریی فێڵبازانه‌ی رێژیم له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا و توانای تێکده‌رانه‌ی رێژیم له ناوچه‌دا له‌رێگای گرووپه توندڕه‌و و تێرۆریستییه‌کانه‌وه که هه‌مووی ئه‌مانه ده‌ره‌تانی ئه‌وەیان داوه‌تێ کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی له‌گه‌ڵیدا بکه‌وێته سات و سه‌ودا و سازان، هه‌روه‌ها بارودۆخی نویی ناوچه و مه‌وقعییه‌تی نوێی هه‌رێمی باشووری کوردستان بکه‌ین. هه‌ر له‌و سۆنگه‌یه‌وه پێویسته ئاماژه به هه‌وڵ و پیلانی له په‌راوێز خستنی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان بکرێ که ئه‌گه‌ر روونه سه‌رچاوه‌که‌ی کۆماری ئیسلامییه، زۆر روون نیه که به کوێ کۆتایی دێ و به ئه‌گه‌ری زۆر، به شێوه‌ی ئاگایانه یا نائاگایانه درێژکه‌ره‌وه‌ی خۆماڵیی له ده‌ره‌وه‌ی سنووره‌کانی ئێرانیشدا هه‌یه.\nجیا له‌وه که هه‌ر هێزێکی به‌رپرسیار پێویسته بۆ هه‌ر قۆناغێک له خه‌بات هه‌ڵوێست و چه‌مکی گونجاو و به‌ڕۆژ به‌رهه‌م بێنێ، شه‌رعییه‌تی به‌رزکردنه‌وه‌ی دروشمی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری له‌لایه‌ن حیزبی دێـموکڕاتی کوردستانه‌وه له کۆی ئه‌م فاکته‌رانه هه‌ڵده‌قووڵێ و ئه‌م دروشمه نه‌ک هه‌ر شتێکی خه‌یاڵی و داتاشراو نیه، به‌ڵکوو وڵامده‌ری زه‌رووره‌تێکی زۆر روون و کۆنکرێته که هه‌مان له رۆژه‌ڤ که‌وتنی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان و پێویستیی هێنانه‌وه نێو رۆژه‌ڤی خه‌باتی کورد له‌و پارچه‌یه‌ی کوردستاندا و بووژاندنه‌وه و یه‌کخستنی ئه‌و خه‌باته‌یه.\nبنه‌مای پێناسه‌کردنی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری و ده‌ستنیشانکردنی رێكاره‌کانی\nیه‌کێک له که‌مایه‌سییه‌کانی کاری کورده‌کان له هه‌ر ئاست و چوارچێوه‌یه‌کدا که بیگرین هه‌میشه بریتی بووه له پشتگوێ خستنی ژێرخانی زانستی و بنه‌ما تیئۆرییه‌کانی سیاسه‌ت و خه‌بات. زۆربه‌ی کات کورد له‌بری ئه‌وه‌ی تێ بکۆشێ به دیدێکی ستراتژی و به مێتۆدێكی زانستییه‌وه مه‌سه‌له‌ی خۆی له خانه‌به‌ندیی چه‌مکه باوه‌کانی پێوه‌ندیدار به خه‌باته‌که‌ی‌دا پێناسه بکا و چه‌مکسازییه‌کی خۆماڵی به‌ڵام گرێدراو به جیهانی ده‌ره‌وه‌ی بۆ بکا، هه‌موو سه‌رنج و وزه‌که‌ی ته‌نیا خستۆته سه‌ر مه‌سایلی مه‌یدانی و زه‌رووره‌ت و پێویستییه‌کانی خه‌باتی رۆژ به رۆژ. مه‌به‌ست له چه‌مک (کانسێپت) ئه‌وه‌یه که ته‌نیا به بیرۆکه‌یه‌كی ته‌م و مژاوی یان به‌رداشتێکی گشتی (نۆشن) که ده‌کرێ له دیارده یا بابه‌تێکمان هه‌بێ قه‌ناعه‌ت نه‌كه‌ین، به‌ڵکوو هه‌وڵ بده‌ین بیرۆکه‌که به چه‌شنێک خورد بکه‌ینه‌وه که پێناسه‌یه‌كی روون و فۆرمووله‌کراو هه‌م له ده‌روونی خۆیدا و هه‌م له‌پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ چه‌مک و دیارده پێوه‌ندیداره‌کانی دیکه‌دا بخه‌ینه به‌ر ده‌ست و به مه‌فهوومێکی کارا بگه‌ین که ته‌نیا و ته‌نیا تابعی واقعییاتی کاتیی رۆژ نه‌بێ، به‌ڵکوو خیسڵه‌تێکی پێکهاته‌یی و دائیمییش به‌خۆیه‌وه بگرێ.\nئه‌گه‌ر بمانه‌وێ رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری رۆڵی ئه‌و پره‌نسیپه کارییه بگێڕێ که به‌شێوه‌یه‌کی به‌سوود ئاقاری روونی ستراتژیک بخاته‌وه به‌رده‌م تێکۆشه‌ران و خه‌باتگێڕانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، پێویسته ئه‌و چه‌مکه له دروشم یان سیاسه‌تی به‌کرده‌وه‌ی لایه‌نێکه‌وه بگوازرێته‌وه بۆ پرۆژه‌یه‌کی خه‌باتگێڕانه‌ی هه‌مه‌لاگیر. ئه‌وه‌ش کاتێک ده‌كرێ که رێککه‌وتن یا لانیکه‌م لێک تێگه‌یشتنێکی رێژه‌یی له‌نێوان زۆربه‌ی هه‌ره زۆری ئه‌کته‌ره‌کانی خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان هه‌م سه‌باره‌ت به بنه‌ما و نێوه‌رۆکی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری و هه‌م سه‌باره‌ت به رێکاره‌کانی جێبه‌جیکردنی هاوبه‌ش یا لانیکه‌م هه‌ماهه‌نگی ئه‌و پره‌نسیپه بێته دی. بێگومان پێناسه‌کردنی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری و دیاری کردنی رێکاره‌کانی جێبه‌جێکردنی، ته‌واو له‌گه‌ڵ یه‌کدی له‌پێوه‌ندیدان و وڵامدانه‌وه به‌و پرسیارانه‌ی له‌بواری پێناسه کردنی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ریدا دێنه پێش، هه‌رله‌وکاته‌دا ده‌ستنیشانکردنی رێکاره‌کانی جێبه‌جێكردنی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ریش ئاسان ده‌کاته‌وه.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که رۆژهه‌ڵاتته‌وه‌ری وه‌ك چه‌مک و وه‌ک پره‌نسیپێکی کاری له چه‌ند مانگی دواییدا له‌لایه‌ن حیزبی دێموکڕاتی کوردستانه‌وه به‌رجه‌سته کراوه‌ته‌وه، به‌ڵام له‌ڕاستیدا ئه‌و ئه‌سڵه ره‌گ و ریشه‌ی له رابردووی ده‌یان ساڵه‌ی خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان و ته‌نانه‌ت بزوتنه‌وه‌ی کورد به گشتیدا هه‌یه. به‌و پێیه، رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری له نێوه‌رۆکدا به مانای داهێنانی شتێک نیه که پێشتر نه‌بووبێ، به‌ڵکوو بریتییه له وه‌بیرهێنانه‌وه و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی شتێك بۆ مه‌نزله‌تی پێشووی خۆی. هه‌روه‌ک چۆن له‌پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ خه‌باتی کورد له پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستانیشدا باوه، رۆژهه‌ڵاتته‌وه‌رییش له نێوه‌رۆکدا شتێک نیه جگه له ئاکامگیریی به‌کرده‌وه له دابه‌شبوونی کوردستان و له‌و ته‌زاده زاتییانه‌ی مه‌سه‌له‌ی کوردیان پێ ده‌ناسرێته‌وه. له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری هه‌ر له‌و کاته‌دا که بریتییه له خۆناساندنه‌وه‌یه‌كی کورده‌کانی رۆژهه‌ڵات به دنیای ده‌وروبه‌ری خۆیان، پێداچوونه‌وه و ساغکردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵێک مژاریش ده‌گرێته‌وه که پێوه‌ندییان به دینامیزمی نێوخۆیی خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستانه‌وه هه‌یه:\n١/ خۆناساندنه‌وه‌ی رۆژهه‌ڵات له بازنه فراوانتره‌کانی خه‌باتدا\nمانابه‌خشین به رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری پێویستی به سه‌رنجدانه‌وه‌یه‌کی سه‌رله‌نوێ به جه‌وهه‌ر و کارتێكه‌ریی خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له هه‌ر سێ به‌ستێنی کوردستانی و ئێرانی و نێوده‌وڵه‌تیدا هه‌یه.\nئه‌لف. رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری و کوردستانی بوون\nله ره‌هه‌ندی کوردستانیدا، رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری به مانای پێداچوونه‌وه به جێگه و پێگه‌ی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی بزوتنه‌وه‌ی کورد به گشتی و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌وه‌ی کارتێکه‌ری و چاوه‌ڕوانیی نێوان ئه‌م پارچه‌یه‌ی کوردستان و پارچه‌کانی دیکه‌یه. بێگومان ئیده‌ئال ئه‌وه بوو که خه‌باتی سه‌رجه‌م پارچه‌کانی کوردستان له چوارچێوه‌ی بزوتنه‌وه‌یه‌کی ناسیۆنالیستیی سه‌راسه‌ریدا رێك بخرێ که به‌پێی ئاجێندایه‌کی یه‌كگرتوو بچێته پێش و هه‌موو پارچه‌کانی کوردستانیش وه‌ک یه‌ک باجی بۆ بده‌ن. به‌ڵام مادام ئه‌و ئیده‌ئاله نه ئێستا و نه ته‌نانه‌ت له دووره‌دیمه‌نێکی نێوه‌ندخایه‌نیشدا وه‌دی نایه و له‌ولاشه‌وه ژیئۆپۆلیتیک و هه‌لومه‌رج و به‌ستێنه نێوخۆییه‌کان بۆ هه‌موو پارچه‌کانی کوردستان وه‌کیه‌ك ده‌ست ناده‌ن، نه ره‌وایه و نه ته‌نانه‌ت به قازانجی چوونه پێشی مه‌سه‌له‌ی کورد له هیچ پارچه‌یه‌کی کوردستانیشیه که مه‌سه‌له‌ی کورد له پارچه‌کانی دیکه‌دا بخه‌وێندرێ یان ئاجێندای خه‌بات له پارچه‌یه‌کی کوردستاندا له‌راده‌به‌ده‌ر بکه‌وێته ژێرکاریگه‌ریی بارودۆخ و ئاجێندای خه‌بات له پارچه‌یه‌کی دیکه‌ی کوردستاندا.\nئه‌وه به‌و مانایه نیه که کورد هه‌مووی به‌سه‌ریه‌كه‌وه بیر له به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌شی نه‌ته‌وه‌یی نه‌کاته‌وه. بێگومان نه‌ک ته‌نیا وه‌ک ئه‌ندامانی نه‌ته‌وه‌یه‌ک، کوردی سه‌رجه‌م پارچه‌کانی کوردستان ده‌بێ له به‌رامبه‌ر یه‌کتردا خۆیان به به‌رپرسیار و هاوسۆز بزانن، به‌ڵکوو قازانجی هاوبه‌ش و به‌جیای هه‌ر کامیشیان له به‌هێندگرتنی مه‌وجوودییه‌تی یه‌کتردایه، چونکه داخوازیی سیاسیی کورد له هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستاندا ئه‌و وه‌خته باشتر شه‌رعیه‌ت وه‌رده‌گرێ که بوونی کورد له وڵاتانی دیکه‌دا و دابه‌شکرانی وڵاتی کوردان به بێ ره‌زامه‌ندیی خۆیان به‌رجه‌سته بکرێته‌وه. له‌و بواره‌دا بێگومان به‌ستێن و بۆشاییه‌ک بۆ یه‌کخستنی روانین و هه‌ڵوێسته‌كان و ته‌نانه‌ت کاری هاوبه‌شی نه‌ته‌وه‌یی له‌نێوان کوردی هه‌موو پارچه‌کاندا هه‌یه که پێویسته ده‌کار بخرێ و پڕ بکرێته‌وه.\nکێشه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌شی نه‌ته‌وه‌یی به‌ڵام له پێناسه‌کردن و خوردکردنه‌وه‌یدایه. له‌لایه‌ك به‌هۆی ئه‌و پێوه‌ندییانه‌وه که هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان ده‌کرێ له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تانی دراوسێی هه‌بێ و به‌گشتی به‌هۆی ته‌عامولی هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان له‌گه‌ڵ هاوکێشه ناوچه‌یی و نێوده‌وڵه‌تییه‌کان له گۆشه‌نیگای ئه‌و وڵاته‌وه که ئه‌و پارچه‌یه‌ی کوردستانی لێ هه‌ڵکه‌وتوووه، مه‌رج نیه به‌رژه‌وه‌ندییه کاتی و قۆناغییه‌کانی کوردی دوو پارچه‌ی کوردستان هه‌میشه وه‌کیه‌ک بن، ئه‌گه‌ر نه‌ڵێین زۆر جار ته‌نانه‌ت به‌پێچه‌وانه‌ی یه‌كتریشن. له‌لایه‌کی دیکه‌وه، کێشه‌ی کورد له‌و بواره‌دا نه‌بوونی ئالیه‌ت و مه‌رجه‌عیه‌تێکی هاوبه‌ش بۆ پێناسه‌کردنی به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌شی نه‌ته‌وه‌ییه که ئامانج و ئاجێندای خه‌بات به چه‌شنێک دیاری بکا که هه‌مووان پێڕه‌ویی لێ بکه‌ن (له‌و پێوه‌ندییه‌دا ئه‌زموونی [نه]به‌ستنی کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی له هاوینی ٢٠١٣ دا نموونه‌یه‌کی به‌داخه‌وه زۆر باش بۆ ته‌ئیدی ئه‌و قسه‌یه‌یه).\nراستییه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه که نه‌ک هه‌ر له‌سه‌ر ئاستی هه‌موو بزوتنه‌وه‌ی کورد، به‌ڵکوو زۆر جار ته‌نانه‌ت له‌نێوان هێزه‌کانی هه‌مان پارچه‌ی کوردستانیشدا رێککه‌وتنێکی روون له‌سه‌ر وه‌ها پێناسه‌یه‌کی به‌رژه‌وه‌ندیی نه‌ته‌وه‌یی که هه‌موو لایه‌نه‌کان کاری پێ بکه‌ن، له‌به‌رده‌ستدا نیه و هه‌ر لایه‌نه ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندییه و له ئاکامدا ئاجێندای خه‌بات له دید و روانینی خۆیه‌وه راڤه ده‌کا و دایده‌ڕێژێ. دیاره ئه‌و کێشه‌یه ته‌نیا تایبه‌ت به کورد نیه و حاڵه‌تی له‌و چه‌شنه له دنیادا که‌م نین (بۆ نموونه کۆمکاری عه‌ره‌بی له ماوه‌ی نزیک به حه‌فتا ساڵ ته‌مه‌نی خۆیدا هه‌رگیز نه‌یتوانیوه پێناسه‌یه‌کی روون له هاوبه‌شییه‌کانی وڵاتانی عه‌ره‌بی بخاته روو که له‌ڕووی سیاسییه‌وه کارا بێ یان له ئورووپا هه‌وڵی هێندێک ناوه‌ند بۆ هاوشێوه‌کردنی پرسی باسکه‌کانی فه‌ڕانسه له‌سه‌ر مۆدێلی «وڵاتی» باسک له ئیسپانیا هه‌رگیز سه‌رکه‌وتوو نه‌بووه). به‌ڵام ئاڵۆزییه‌کانی ناسنامه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیی کورد و هه‌موو ئه‌و مه‌ترسی و دژوارییانه‌ی تا ئێستاش هه‌ڕه‌شه له مه‌وجودییه‌تی سیاسیی کورد ده‌كه‌ن به راده‌یه‌کن که پێویسته بژارده و هێزه سیاسییه‌کانی کورد له‌و بواره‌دا به‌رپرسیارانه‌تر و له‌خۆبردووانه‌تر ره‌فتار بکه‌ن و له‌و پێوه‌ندییه‌دا ره‌نگه بتوانین بڵێین که بارودۆخی ئێستای ناوچه به‌تایبه‌تی پاش هێرشی داعش له هه‌موو کاتێك زیاتر ده‌رفه‌تی په‌سندکردنی روانینێکی کارا و ستراتژیکی له‌و بواره‌دا بۆ هه‌موو کورد پێک هێناوه.\nبه‌هۆی نه‌بوونی ئازادی له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان و درێژبوونه‌وه‌ی مه‌ودای روو‌دانی ئاڵوگۆڕ، شتێکی سه‌یر نیه ئه‌گه‌ر کورده‌کانی رۆژهه‌ڵات زۆر روویان له پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستان بێ. ئه‌وه هه‌روه‌ها یه‌کێک له شانازییه‌کانی کورده‌کانی رۆژهه‌ڵاته که هه‌روه‌ک هه‌ڵوێستی هێزه سیاسییه‌کانی کوردی رۆژهه‌ڵات سه‌باره‌ت به شه‌ڕی داعش و شه‌پۆلی هاوپێوه‌ندیی خه‌ڵکی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌گه‌ڵ کۆبانی ده‌ریخست، به‌رامبه‌ر به دۆخی کورد له پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستان ئاگادار و هه‌ستیارن. به‌ڵام ئه‌و کاردابه‌شکردنه سروشتییه که دابه‌شبوونی کوردستان به‌سه‌ر کورده‌کانی داسه‌پاندووه وا ده‌کا که کوردی هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان پێشدا خۆی له به‌رامبه‌ر بردنه پێشی خه‌بات له پارچه‌که‌ی خۆیدا به ئه‌رکدار و به‌رپرسیار بزانێ. له‌لایه‌کی دیکه‌وه، هاوپێوه‌ندیی نه‌ته‌وه‌یی بۆ ئه‌وه‌ی به‌ڕاستی مانا بدا پێویسته مژارێکی دوولایه‌نه بێ. هه‌روه‌ک گوترا نه ره‌وایه و نه ته‌نانه‌ت به قازانجیشه که پرسی کورد له هیچ پارچه‌یه‌کی کوردستان له‌سه‌ر حیسابی پرسی کورد له پارچه‌یه‌کی دیکه‌ی کوردستاندا بچێته پێش. بێگومان ئه‌وه کورده‌كانی رۆژهه‌ڵات بۆخۆیانن که ده‌بێ مشووری بووژاندنه‌وه‌ی خه‌باتی خۆیان بخۆن، به‌ڵام زۆر مایه‌ی سه‌رسووڕمان و گومانه که هێندێك که‌س پێیان وایه پرسی کورد له هه‌موو به‌شه‌کانی کوردستاندا ده‌بێ ته‌نیا و ته‌نیا له‌سه‌ر حیسابی پرسی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستاندا بچێته پێش.\nئه‌گه‌ر قه‌رار بێ بۆ نموونه به‌ستێنی شۆڕشگێڕیی بزوتنه‌وه‌ی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ده‌رکی جێگه و پێگه‌ی نوێ و نه‌هادینه‌کراوی هه‌رێمی کوردستان له عیراقدا و له ناوچه‌دا بکا، که‌مترین چاوه‌ڕوانی که هێزه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانیش ده‌توانن له هێزه‌کانی باشووری کوردستانیان هه‌بێ ئه‌وه‌یه که ئه‌وانیش رۆژانی سه‌ختتری خه‌باتی خۆیان و ئه‌و سه‌رده‌مه‌یان له‌بیر بێ که ئه‌وانیش ناچار بوون له نه‌زمی مه‌وجوود یاغی بن و ئه‌وه رۆژهه‌ڵاتی کوردستان بوو که پشت و په‌نا هه‌ره قایم و جێ متمانه‌که‌ی ئه‌وان بوو. پێداچوونه‌وه به‌و ناهاوسه‌نگییه که ئه‌مڕۆ له هاوپێوه‌ندی و ده‌رکی نێوان کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان و کوردی پارچه‌ی دیکه‌ی کوردستاندا هه‌یه پێویستی به په‌ره‌پێدان و نه‌هادینه‌کردنی دیالۆگی نێوخۆیی کوردان هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی له‌و شوێنه‌دا که نالێکی له‌نێوان به‌رژه‌وه‌ندییه کاتییه‌کانی کوردی دوو یا چه‌ند پارچه‌ی کوردستاندا دێته پێش، پێکه‌وه تێبکۆشن به چه‌شنێک به ته‌فاهوم بگه‌ن که نه ئاجێندای خه‌باتی پارچه‌یه‌کی کوردستان ببێته سه‌رچاوه‌ی مه‌ترسی بۆ جێگه و پێگه‌ی پارچه‌یه‌کی دیکه‌ی کوردستان و نه جێگه و پێگه‌ی پارچه‌یه‌کی کوردستانیش ئاجێندای خه‌باتی پارچه‌یه‌كی دیکه‌ی کوردستان په‌ک بخا.\nرۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری به هیچ جۆر به مانای بێ‌ته‌فاوه‌تی به‌رامبه‌ر به پرسه کوردستانی و نه‌ته‌وه‌ییه‌کان نیه، به‌ڵکوو به‌پێچه‌وانه‌وه، رێک به مانای جێبه‌جێکردنی کوردستانی بوونێكی کامڵ و عادڵانه‌یه. نه‌ک هه‌ر له‌به‌ر ئه‌رک و ریساله‌تی نه‌ته‌وه‌یی، به‌ڵکوو به‌هۆی زۆریی به‌ربه‌سته‌کانی سه‌ر خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵات و داخراوی و گیرانی زۆر له ده‌ره‌تان و به‌ستێنه‌کانی ئه‌و خه‌باته و له‌سه‌رده‌مێكدا که هه‌موو ره‌هه‌نده سیاسییه‌کان پێکه‌وه گرێ دراون و کار له یه‌كتر ده‌كه‌ن، ئه‌وه به قازانجی خه‌باتی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستانیشه که به‌ستێنی کوردستانی وه‌ک بوارێكی به‌ڕێژ بۆ خۆده‌رخستن و گه‌یاندنی ده‌نگی خۆیان چالاکانه‌تریش له ئێستا به‌کار ببه‌ن.\nپێناسه‌ی رۆژهه‌ڵات ته‌وه‌ری له‌جیاتی ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر ته‌زادسازی راوه‌ستێ، به مانای ئه‌وله‌ویه‌تبه‌ندییه‌که بۆخۆی به‌رهه‌می مێژوویه و وا ده‌کا که هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان وێڕای به‌شداری له به‌ستێنی هاوبه‌شی نه‌ته‌وه‌ییدا، تایبه‌تمه‌ندیی خۆی بپپارێزێ و هێزه‌کانی هه‌ڵقوڵاو له هه‌ر پارچه‌یه‌ك بۆخۆیان نوێنه‌رایه‌تیی به‌رژه‌وه‌ندی و خواسته‌کانی ئه‌و پارچه‌یه بکه‌ن و له به‌رنامه‌ڕێژیی خه‌بات و تێکۆشانیاندا زۆرترین سه‌رنج و وزه بخه‌نه پێناو بردنه پێشی مه‌سه‌له‌ی کورد له پارچه‌که‌ی خۆیان. مادامیش که ئه‌وله‌وییه‌تی هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان له‌گه‌ڵ هی پارچه‌کانی دیکه جیاوازه و هێزه‌کانی هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندیی پارچه‌که‌ی خۆیان ده‌ڕواننه پێوه‌ندییه ده‌ره‌کییه‌کانیان، ناکرێ ئامانج و ئاجێندای خه‌باتی هیچ پارچه‌یه‌کی کوردستان بکرێته پاشکۆ و حاسڵ جه‌معی ئامانج و ئاجێندای بارودۆخ و خه‌بات له پارچه‌یه‌کی دیکه.


ئامانجه‌كانی چوونی شاندی كوردستان بۆ به‌غدا ئاشكرا بوون\nپه‌رله‌مانتارێكی پارتی دیموكراتی كوردستان له باره‌ی شانده‌كه‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆی هه‌رێمی كوردستان بۆ به‌غدا، زانیاری ئاشكرا ده‌كات و ده‌ڵێت، له باره‌ی چه‌ند پرسێكی تر گفتوگۆ له نێوان هه‌ردوولا ده‌كرێ.\nئه‌مڕۆ شه‌موو تاریق سدیق ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق له فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان به "وشه"ی ڕاگه‌یاند، ئه‌و شانده‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆی هه‌رێمی كوردستان كه ده‌چنه به‌غدا، به سه‌رۆكایه‌تیی كه‌ریم شنگالی وه‌زیری ناوخۆ ده‌چن و ته‌نیا گفتوگۆ له باره‌ی فڕۆكه‌خانه‌كانی هه‌ولێر و سلێمانی ناكه‌ن، به‌ڵكو كۆمه‌ڵێ ته‌وه‌ری تریش گفتوگۆ ده‌كه‌ن.\nئه‌وه‌شی گوت، شانده‌كه له سه‌ردانه‌كه‌یاندا له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراق، له باره‌ی پرسی ڤیزا و نشینگه "ئیقامه" گفتوگۆ ده‌كه‌ن و ته‌واوی ئه‌و ورده‌كارییه كارگێڕییه هه‌ڵواسراوانه چاره ده‌كه‌ن.\nتاریق سدیق ئه‌وه‌شی ئاشكرا كرد، له باره‌ی كێشه‌ی نێوان ئه‌و هاووڵاتییانه‌ش قسه ده‌كه‌ن كه دێنه ناو هه‌رێمی كوردستان یان ئه‌وانه‌ی ده‌چنه‌وه، كێشه‌یان بۆ دروست ده‌بێت له لایه‌ن به‌غداوه.\nئه‌و ئه‌ندامه‌ی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ده‌ڵێ، ئه‌و ڤیزایه‌ی له كوردستان ده‌درێت به هاووڵاتییانی بیانی، ئێسته به‌غدا ددانی پێدا نانێت، له كاتێكدا پێشتر وه‌زیری ناوخۆی عێراق خۆی به‌شێك له ده‌سه‌ڵاته‌كانی دابووه وه‌زیری ناوخۆی هه‌رێم بۆ ڕاپه‌ڕاندنی ئه‌و كارانه، به‌ڵام دوای ڕووداوه‌كانی ئه‌م دوایه، ئه‌و كێشه‌یه دروست بووه.


Women's Media and Culture Organization\n(Rewan Media & Social Services)\nرێكخراوی راگەیاندن و رووناکبیری ژنان\n(میدیای رێوان - کۆمەڵایەتی)\nرۆڵی هەستیاری باوك لەپەروەردەی منداڵان دا (فەرزین كەرباسی)\n(887) جار بینراوە\nقسەكردن لەسەر خێزان وەپەروەردەی ناوخێزان كارێكی ئاسان نیە بەتایبەت لەسەر ئەو كۆمەڵگایانەی كە هێشتا بەمانای واقیعی ناسنامەی تایبەت بەخۆیان نییە، كۆمەڵگایەك كە بەدرێژای مێژوو دابەشكراوەو لەژێر دەسەڵاتی دەسەڵاتدارانی جۆراوجۆر لەناوچەكەیدا دابەشكراوە قسە لەسەر كۆمەڵگەی كوردی دەكەم، كۆمەلگەیەك كە تاكێكی لەڕۆژهەڵاتەوە براوەتە باكور هەروەكووایە بۆوڵاتێكی زۆر دووروغەریب رۆشتبێت هەست بەغەریبیو دووری دەكات،هەروەها لەرۆژئاوایەوە بۆباشوری هەرهەمان هەستی دەبێت زۆرسەختە كەتۆ خوێندنەوەیەكی یەك دەست وە هەمەلایەنە بۆئەم كۆمەڵگەپەرتو بڵاوە بكەیت، ئەم كۆمەڵگە كۆمەڵگەی كوردیە كەهێشتا خاوەنی دەوڵەتێكی سەربەخۆ فەرهەنگێكی پێناسەكراو زمانێكی پاراو وەتاكێكی باوەربەخۆنییە، من وەك رۆژهەڵاتییەك كاتێك هاتم بۆ باشور و تێكەڵاوی كۆمەڵگەو خەڵكی باشوربووم خاڵی هاوبەشی زۆركەمم لەنێوان كۆمەڵگەی باشورو رۆژهەڵاتدا بینی، ئەوەش بۆنزیكایەتی ئەم دووبەشەی كوردستان بەدوو نەتەوەی باڵادەستی دراوسێ دەگەڕێتەوە ئێمە وەك رۆژهەڵاتی بەفەرهەنگی فارسەوە نزیكایەتیمان هەیە لەهەموو بوارەكاندا تەئسیرمان وەرگرتووە،هەروەها سێ بەشەكەی تری كوردستان هەریەك لەنەتەوەی باڵادەستی خۆیان تەئسیریان وەرگرتووە، ئەمجارە قسەی ئێمە لەسەر پەروەردەیە لەخێزاندا، زۆر هەوڵمدا كە بۆپێناسەكردنی پەروەردەی خێزانی لەباشوریكوردستان نموونەیەك بدۆزمەوە تابەراوردی بكەم، بەڵام نەم دۆزیەوە وەدەتوانم بڵێم تەنها خۆی دەتوانێت نموونەی خۆی بێت، چونكە نزیكایەتی زۆری بەفەرهەنگی ئەعرابەوە وا كاریگەریەكی لەسەر تاكی ئەم كۆمەڵگەیە كردووە كە بەژنو پیاویەوە زۆرتر مافی خۆیان تەنها لەچوارچێوەی سونەتو ئایندا دەبیننەوە، بۆنموونە نەخشو رۆڵی پیاو وەك باوك لەخێزاندا زۆركەم رەنگوباڵادەستانەیە لەگەڵ ژنو منداڵەكانیدا، جێگەوپێگەی باوك پیرۆزیەكی تایبەتی هەیە ئەو زیاتربەخێوكەری خێزانەو ئەركی پەروەردەی خستۆتە ئەستۆی دایكو ئەوبەبەرپرس دەزانێت بەرامبەر بەهەموو شتێك، ئەو خۆی بە خاوەن مافی زۆر شت دەزانێتو هاوبەشییەكی كەمیشی لەپەروەردە و كاروباری خێزانیداهەیەو زیاتر وەك باڵادەستێك خۆی بەخاوەنی خێزانەكە دەبینێت،بەدوور لەرەها سەیركردن دەتوانین بڵێین زۆربەی پیاوانی باشوری كوردستان بەشێوەی سونەتی بیردەكەنەوە وەگەر كەسانێكیش پەیدا ببن كەبەهۆی كاریانو ئاستی خوێندنیان جۆرێكیتر بیربكەنەوە، بەڵام لەناخیاندا تەفەكوری پیاو سالارانە – باوك سالارانە تەحەكوم دەكاتو زاڵە، نموونەیەك بۆدروستی ئەمە نەگۆرینی كۆمەڵگەی كوردیە لەسەدەی تازەدا كە بەروونی دەبینین گۆڕینێكی بەرچاو لەنێوان نەوەی ئەمڕۆو دوێنێدا نابینیت بەڵگەش بۆئەمە بەرزبونەوەی كێشەی خێزانیو نەبونی دیالۆگە لەنێوان ئەندامانی خێزانو نەبوونی پەیوەندیەكی دروست لەنێوان باوكو منداڵەكانو ئەندامانی خێزان لەگەڵ باوك .\nپیاوانی ئەم كۆمەڵگەیە گرنگە ئەو راستییە بسەلمێنن كە تاكاتێك ئەوان نەتوانن لەگەڵ ژنەكانیاندا وەك مرۆڤ وە كەسێكی نزیكی خۆیان رەفتار بكەن هیچ كات كوڕەكانیان ناتوانن لەگەڵ ژنەكانیان بەئارامی بژینو كچەكانیان ژنانێكی بەهێزو بەئیرادەو بێ كێشە بن لەگەڵ هاوسەرەكانیان، كەئەمە یەكێكە لەو هۆكارانەی كە كە كۆمەڵگە توشی ئیفلیجی دەكاتو ئاستەنگی بەردەم پێشكەوتنە، بۆیە دەبێت مەسەلەی پەروەردەی خێزان بەگرنگییەوە سەیربكرێتو ببێتە باسسی گرنگی ئەمڕۆ هەربۆئەم مەبەستە بەپێویستم زانی كە بابەتێكی زانستی لەڕوانگەی كۆمەڵناسییەوە لەسەر گرنگی پەروەردە ئامادە بكەم .\nرۆڵی هەستیاری باوك لەپەروەردەی منداڵان دا\nئا: فەرزین كەرباسی\nیەكێك لەمرۆڤ ناسە بەناوبانگەكان لەوباوەرەدا بوو كە باوكان لەڕوانگەی سروشت ناسیەوە زەرورەتێكن، بەڵام لەلایەنی كۆمەڵایەتییەوە بەهۆكاری دووەم دادەنرێن ئەم باوەڕە بەئاسانی لەفەرهەنگی ئێمەدا جێگەی خۆی كردۆتەوە، لەكۆمەڵگەی ئێمەدا وێنەی سونەتی باوكەكان واپیشان دەدرێت ئەوەیە كە لەسەرپەرشتیكردنی منداڵ رۆڵێكی ئەوتۆیان نیە، كاتێك منداڵ لەدایك دەبێت ئەو لەژووری چاوەروانیدا دەوەستێت، گۆڕینی دایبی یان گەرمكردنی شیرەكەی هەرگیز بەئەركی خۆی نازانێت، سەردانی دایەنگاكان ناكاتو پەروەردەی منداڵ بەگشتی دەكەوێتە ئەستۆی ژنەكان، ئەم باوكە ئەفسانەییانە سەرگەرمی پەیداكردنی نانن بۆخێزان سمبولی بەهێزین، بەڵام دوورن لەمنداڵەكانیان وە بەدەگمەن وەك بەشێكی كارا لەپەروەردەی منداڵەكانیاندا دادەنرێن.\nلێكۆڵینەوەكان ئەوە دەخەنەڕوو كەكاریگەری باوك لەسەر منداڵ مانەوەیەكی هەتا هەتایی هەیە منداڵەكان بەراستی پێویستیان بەباوك هەیە، ژیانی منداڵان لەژێر كاریگەری باوكانێكە كە لەڕووی سۆزدارییەوە ئامادەییان هەیەوبایەخ دەدەن بەمنداڵەكانیانو دەتوانن لەنیگەرانیو ئازارەكانیان ئارامیان بكەنەوە، بەڵام ئەوباوكانەی كە توندووتیژن بەدوای كەموكورتی منداڵەكانیان دەگەڕێنو منداڵی خۆیان دەشكێننو لەڕووی سۆزەوە ساردن زەڕبەی قورس لەڕووی رۆحیەوە لەمنداڵەكانیان دەدەن.\nدەروناسەكان لەوباوەردان كە نەخشو رۆڵی باوك لەگەورەكردنی منداڵدا زۆرگرنگە لەراستیدا باوكەكان دەتوانن بەجۆرێك كاریگەریان لەسەر منداڵەكانیان هەبێت كە دایكەكەنیان نیانە بەتایبەت لەزەمینەی پەیوەندی لەگەڵ هاورێو دۆستانیانو سەركەوتنیان لەخوێندن كاتێك كەباوك لەهەستەكانی منداڵەكانی بەخەبەرە وە هەوڵدەدات كە یارمەتی بدات لە چارەسەری گرفتەكانیان ئەومنداڵانە لەقوتابخانەو لەپەیوەندی لەگەڵ خەڵكدا سەركەوتووترن بەپێچەوانەوە باوكانێك كە لەئاست هەستە دەروونیەكانی منداڵەكانیان توندووتیژن، بەشوێن رەخنەكانیان دەگەڕێنو بێ هەستن ئەمە دەتوانێت كاریگەری زۆر خراپی هەبێت وە گریمانی ئەوەهەیە منداڵی ئەم باوكانە لەخوێندنەكانیان سەركەوتوو نەبن لەگەڵ هاورێكانیان بەشەڕ بێنو لەڕووی دەروونیەوە تەواونەبن،ئەم پێداگیریە لەسەر نزیكی سۆزی باوك بەومانایە نیەكە رەفتاری دایك لەسەر منداڵەكانی كاریگەری نیە كاریگەری دایك لەسەر منداڵەكان زۆرگرنگە، بەڵام بەپێی خوێندنەوەكان باوك دەتوانێت كاریگەری زیاتری هەبێت چ كاریگەریەكە باش بێت یان خراپ بۆنموونە ئەو خانەوادانەی كەباوك لەناویاندایەو منداڵەكان تووشی گرفتن لەقوتابخانەو لەگەڵ هاوپۆلەكانیان،كورانێك كەباوك لەژیانیاندا ئامادەیی نیە ناتوانن پارسەنگی دروونیان لەئاست پیاوەتیو خۆراگریە دەروونیەكانیان رابگرن ئەمە لەكاتێكدایەكە بەدەستهێنانی شارەزاییەكانی قۆناغی منداڵی لەگەڵ گەورەبوونیاندا گەورەدەبێت،هەروەها كچانێك كە باوكەكانیان لەژیانی ئەواندا ئامادەیو كاریگەری باشییان هەیە لەگەورەبوونیان رەنگدانەوەی لەسەر ژیانی ئایندەو پەیوەندی دروستیان لەگەڵ هاوسەرەكانیان دەبێت.\nزۆرێك لەلێكۆڵەرەكان لەوبڕوایەدان كە باوكەكان لەڕێگەری یاریكردن لەگەڵ منداڵ دەتوانن كاریگەریان لەسەر دابنێن ئەوان جۆرێك یاری لەگەڵ منداڵەكانیان دەكەن چالاكی جەستەی زۆرتر لەواندا دروست دەكات، هەروەها باوكەكان زیاتر بە جۆرە مۆسیقایەك سەرەنجی منداڵەكان بۆخۆیان رادەكێشنو هەراوهوریایەكی زۆرتر لەكاتی یارییەكاندا دروست دەكەن، ئەمە خۆیی جۆرە رەفتارێكە كە باوكەكان لەڕێگەی عاتفەوە كاریگەری لەسەر منداڵەكان دادەنێن مندالاَنێك باشترین شارەزایی كۆمەڵایەتی لەخۆیاندا پەروەردە دەكەن كە باوكەكانیان كاریگەری باشیان لەسەر ئەوان بووە وە مۆڵەتی ئەوەیان داوە كە منداڵەكانیان خۆیان رێگەی یاریەكە بدۆزنەوە،بەشێك لەباوكەكان رۆڵی رێگە نیشاندەریان هەیە لە عەواتفی خراپی منداڵ چاوداناخەن رەتی ناكەنەوە بەڵكو پیشانی منداڵەكانیان دەدەنو كە ئەوان دەركێكیان لەوانە هەیە بەرێنمایكردنی ئەوان لەبەرامبەر هەستی مەنفی خۆیان هەڵوێستێكی باشیان بێت.\nبەپێیبەدواداچوونەكان ئەومنداڵانە كەمترین نمرەو پەیوەندی كۆمەڵایەتییان هەیەباوكەكانیان سار د، دەسەڵات خواز، توڕەن، لەلێكۆڵینەوەیەكدا لێكۆڵەرەكان گەشتنە ئەوئەنجامەی باوكانێك كە لەكاتی یاری ڤیدۆی منداڵەكانیاندا سەرزەنشتیان دەكردن لەسەر هەڵەكانیانو بچوكیان دەكردنەوە كەئەوان شایستەنین بۆ ئەنجامدانی ئەو یاریانەو كۆنترۆڵەكیانیان لێوەردەگرتنوخۆیان یاریان دەكردو پیشانیان دەدا ئەوان نەزاننو بێ توانان ئەومنداڵانە زۆرتر لەمنداڵەكانی تر تووشی گرفت دەبوونو لەگەڵ هاورێكانیاندا بەتوندی رووبەڕودەبوونەوە لەقوتابخانەدا سەركەوتوونەبوونو تووشی گرفتێك دەبوون كەلەكۆتایدا ئەوان منداڵانێكی توندووتیژوسەرەڕۆ بوون.\nرۆڵو نەخشی باوك لەگەشەكردنی ناسنامەی رەگەزی منداڵان\nلێكۆڵەرەكانی مەسەلەی رەگەزی لەوباوەرەدان كە كاریگەی باوك لەسەر رەفتاری رەگەزی منداڵ زیاترە لەكاریگەری دایك، لێرەدا رەگەز مانایەكی سەروتر لەسێكسی هەیە،ئەم مەسەلەیە نەك تەنها تایبەتمەندیە جەستەییەكانو گۆڕانكاریەكانی منداڵ لەكاتی گەشەكردندا دەگرێتەوە بەڵكو هەستو رەفتارەكانی لەگەڵ تایبەتمەندی فیزیكی دەگرێتەوە.\nچۆنێتی رەفتاری باوك لەگەڵ كورەكەیدا گرنگترین هۆكاریكە كەتێڕوانینی ئەوكوڕە لەبەرامبەر نێرینەی خۆیی شێوە دەدات، لێرەدا مەبەست لەنێرینەی توندووتیژی،دەسەڵاتخوازی، جەسوری، نائارامیو هاتو هاوار نیە، بەڵكو نێرینەی بەمانایی پێداگیری، مست بوون، بەرپرسیاربوون، لۆژیكی بوون(مەنتقی) وەتوانایی دروستكردنی گۆڕان لەكاتەسەختەكاندا هەیە كەئەم تواناییە بنەڕەتیە تەنها بە پەروەردەیەكی دروست موحبەتو توانایی خۆشەویستی وەستاوە، باوكێك ئەگەرنەتوانێت ئاوێتەی پیاوەتیەكەیو خۆشەویستییە باوكایەتیەكەی بكاتو لەكەناڵی پەروەردەی خۆیەوە بیگەیەنێتە كوڕەكەی ئەوا ئەو كوڕە لەڕەفتاری پیاوانە كەمو كورتی دەبێت.\nهەروەها لێكۆڵینەوەكان پیشانی داوە كە باوكەكان زیاتر لەدایكەكان لەگەشەكردنی ناسنامەی رەگەزی تەندروستی كچەكان نەخشو رۆڵیان هەیە، ئەوان ئاگایانە یان نائاگایانە گەشەكردنی رەگەزی كچەكانی خۆیان بەهێزدەكەن هەرچەندە لەڕێژەی كاریگەریەك كەلەسەر پەروەردەی ژنانەی كچەكانیان هەیانە نائاگابوون،وەك نموونە ئەوكچانە كەلەماڵێكدا گەشەدەكەن كەدایك تێیدا باڵادەستەو باوك تێیدا بێدەسەڵات لەبڕیاردا نەخشو رۆڵی پەروەردەی نییە لەئایندەدا لەگەڵ پیاوەكانیاندا تووشی كێشە دەبن.\nلەدەورانی كۆندا باوك لەڕێگەی شكارەوە نان پەیداكەری ماڵو پارێزەری منداڵەكانی بوو، بەڵام لەبرینی سەدان ساڵە ئەم رۆڵەی وەك پەیداكەری نانی ماڵ گۆڕا ئەولەم رێگەیەوە پارەی دەست دەكەوێت تا بۆپارێزگاریكردن لەمنداڵەكانیو دانەوەی قستی ماڵەكەیان وە تامینی مەخارجی خواردنو خۆراكو مانگانەی خوێندن مسۆگەر بكات،بەڵام ئەمڕۆ جارێكیتر نەخشو رۆڵی باوك لەلێواری گۆڕیندایە تا جۆرێكیتر لەپارێزگاری بۆمنداڵەكانی دروست بكات بە پارێزگاریكردنی لەوهێزە تێكدەرانە وەك دامو دەستەی خراپەكار مادەی بێهۆشبەرو باندەكانی بازرگانیكردن بەسێكس، زانست پێمان دەڵێت كەئیتر رەوشتەكۆنە سونەتییەكان ناتوانێت رێگە چارەو چارەسەری گرفتەكان بێت، ئەمڕۆ پارێزراوبوونی منداڵەكان لەدڵی باوكەكانیانەوە دێتە دەرەوەو پایەكانی ئەم پاراستنەی منداڵ لەسەر ئەوە وەستاوە كە پیاوەكان زیاتر ئامادەی فیزیكیو عاتفی زیاتریان لەماڵەوە هەبێت، هەرچەند باوكانێك كە گرفتاری كارنو زۆربەی كاتەكانیان لەكارن كەمتر دەتوانن چالاكی هاوبەشیان لەماڵدا هەبێت لەگەڵ منداڵەكانیان.\nپێداچوونەوەكان لەسەر ئەودایكانەی لەدەرەوە كاردەكەن دەریخستووە كە چۆنێتی پەیوەندی منداڵو دایك كاریگەری زیاتری لەسەر منداڵ هەیە نەك ماوەی مانەوەی منداڵ لەگەڵ دایكەكانیان، ئەمە لەسەر باوكانیش دەگونجێت گرنگ نیە چەندی كات لەگەڵ منداڵبیت گرنگ ئەوەیە ئەوكاتانەی لەگەڵیت پەیوەندییەكە چۆنە،\nئەگەر باوكەكان ئاگایانە هەوڵ نەدەن كەبەشێك لەژیانی رۆژانەی خۆیان لەگەڵ منداڵەكانیان ببەنە سەر زۆرتر لێیان دووردەكەونەوە، بۆنموونە لەوانەیە كوڕێك باوكێكی بەتوانایی ببێت، بەڵام ئەم باوكە لەبەردەست ئەودا نەبێت وە پەیوەندی نێوان باوكو كوڕەكە لاواز بێت لێرەدایە كەتوانایی باوك هیچ كاریگەرییەكی بەسەر گەشەكردنی فكری كوڕٍٍٍەكەیدا نابێت.\nلەڕاستیدا ئەنجامدانی كاری سونەتی بە وتەیەك ژنانە( وەك نان دان بەمنداڵ) كەپیاوان وەك ئەندامێكی گرنگی خانەوادە دادەنرێن، باوكەكان دەبێت ئەم خاڵە گرنگە لەبەرچاوبگرن كە ژیانی خێزان تەنها خواستی ماددی نیە بەڵكو ئامادەی رۆژانەی وەبەراودكردنی مەبەستی عاتفیو جەستەییە كەهاوكات لەپەروەردەكردنی منداڵاندا رۆڵێكی سەرەكیان هەیە، لەكاتێكدا منداڵان گەورەدەبن وە زۆربەی كاتیشیان لەدەرەوەی ماڵ بەسەر دەبەن لەوانەیە بۆباوكەكان دژوار بێت كەهەلێك بدۆزنەوە بۆئەوەی لەگەڵ منداڵەكانیان بن، بەڵام پێشنیاریان پێدەكرێت كە بەجۆرێك بەنامەی خۆیان داڕێژن بتوانن كاتێك لەگەڵ منداڵەكانیان بەسەربەرن لەوانەیە ئەم هەلە هەفتەی یەكجار بڕەخسێت زۆرباشە بۆ ئەوەی كە ئێوە لەگەڵ منداڵەكانتان پەیوەندیتان هەبێت هەتا بەئەندازەی بردنەوەی منداڵەكەتان بێت بۆ قوتابخانە وەئەو گفتوگۆ دووقۆڵیە دەتوانێت كاریگەرییەكی باشی هەبێت، پەندێك دەڵێت "بۆگەورەكردنی منداڵێك پێویستت بەعەشیرەتێكە"،كەواتە هەوڵبدەن لەگەڵ ئەوكەسانەی لەژیانی رۆژانەی منداڵەكانتان نەخشو رۆڵیان هەیە ئاشنا ببن لەگەڵ دۆستانو دایكو باوكی دۆستەكانیان دەرگای ماڵەكانتان بەڕووی هاوپۆلی منداڵەكانتان بكەنەوە دەست پێشخەربن بۆگەیاندنی منداڵەكانتان بۆ میوانیو یاریە وەرزشییەكان،بەشتەخۆشەكانیان دڵخۆش بنو گوێشبگرن لەنیگەرانیەكانیان خۆتان بگونجێنن، لەدوایدا ئەوەی كە ئێوە دركی بكەن دەبێت كات لەگەڵ خێزانەكانتان بەسەر ببەن، بۆ زۆرێك لەپیاوان دۆزینەوەی كاتو وزە بۆ منداڵەكانیان بەومانایەیە كەكەمتر لەكارەكانیان بن بۆئەوە كە زۆربەی باوكەكەكان دژوارونامۆن كە كەلەسەعاتی كارەكانی خۆی كەم بكاتەوەو لەگەڵ منداڵەكانیان بن وە لەواقیعدا چارەسەری ئەم گرفتە بۆپیاو كەناسنامەی ئەسڵی ئەو نان پەیداكەری خێزانە ئاسان نیە، پیاوان وا پەروەردە كراون كەباوەر بكەن كە هەوڵی زۆربداتو سەعاتی زۆر بۆكار تەرخان بكەن تا ئەوە بخەنەڕوو كە نیشانەی متەعەهد بونە بەخێزان،بەڵام ئێستا دەبێت پیاوان ئەوە بزانن ئەگەر گۆڕان لەخۆیاندا دروست نەكەن مەترسی دووركەوتنی ژنو منداڵەكانیان كەهەمان كەسانن كەئەوان بۆخاتری ئەوان كار دەكەن لەدەستی دەدەن وەجاری واش هەیە كەپێویستە ئەوان ئەو دەستكەوتە ماڵیو كارەی خۆیان قوربانی بكەن تابە هاوسەنگیەكی باشتر لەنێوان كاری خۆیانو خێزانەكەیان بەدەست بێنن بەگشتی تەندروسترین ژینگەی خێزان ژینگەیەكە كە لەناویدا باوك وەك كەسێكی بەهێز وە پەرەوردەكەر لەسەر ژن و منداڵەكەی كاربكات وە دایكیش وەك ژنێك بەسروشتێكی ژنانە لەئاست پیاو خێزانەكەی رەفتار بكات.\nکارکردن بۆ ژنان جۆرێک لە متمانە بەخۆبوون دروست دەکات\nلەماوەی شەش مانگی سەرەتای ساڵی ٢٠٢١دا لەلایەن ھێزەکانی ئاسایشی سلێمانیەوە،دەستگیراوە بەسەر زیاد لە ٥٠٠ کیلۆ ماددەی ھۆشبەردا\nلە یادی هەمیشە زیندووی رووناک خاندا، خەبات و ماندوو بوون و یادت هەمیشە بەرز دەنرخێنین، درێژە پێدەری رێبازەکەت دەبین\nمیوانان بەسەرکردنەوە و خەڵاتکردنەکەی رێکخراوی راگەیاندن و رووناکبیری ژنان بەرز دەنرخێنن\nئەزموونی کچە کوردێک لە یاریزانیەوە بۆ راهێنەری\nکارەساتی جینۆسایدی ئێزدیەکان ئەو برینەی هەرگیز ساڕێژ نابێت\nپرۆژە و چالاکیەکان\n- له سیمینارێكدا ئەنجامی ئەو راپرسیە خرایە ڕوو\n- دابەشكردنی جلی زستانە بە سەر ئاوارەكانی كەمپەكانی كەلارو كفری\n- دابەشكردنی جلی و به رگی زستانە بە سەر ئاوارەكانی كەمپی ئەربەت\nسەرەکی | هەواڵ | راپۆرت | بەدواداچوون | چاوپێکەوتن | کۆمەڵایەتی | فۆتۆ | ڤیدیۆ | چاپکراوەکان | دەربارەی ئێمە | پەیوەندی کوردی | English


ئایا په‌رله‌مان حازرى هاماركردن ده‌ستوور خه‌یده په‌راوێز؟\nڕیككه‌فتنه‌یله ك له ناوبه‌ین گشت هێزه‌یل سیاسى و فراكسیۆنه‌یل په‌رله‌مانى به‌شدار له ئۆپه‌راسیۆن سیاسى ئمزاكریا، وه‌و ئامانجه ك ئه‌و لایه‌نه‌یله ك تێبینى یا ملاحه‌زات له بان ده‌ستوور داشتن، دڵنیا بكریه‌ن تا له ڕاپرسى یا ئستفتا له بان ده‌ستوور ده‌نگ بیه‌نه پى، و یه‌یشه ئه‌و مه‌عنا داشت ك گشت فراكسیۆنه‌یل و هێزه‌یل سیاسى له‌بان ئه‌وه یه‌كڕان ك كار گرنگیگه هاماركردن یا تعدیلات بخریه‌یده ناو ده‌ستوور، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌ویشه بوى ك له شوون هه‌ڵوژاردنه‌یل په‌رله‌مانى ساڵ 2005 لوجنه‌ى هاماركردن ده‌ستوور له په‌رله‌مان دامه‌رزیا.\nئه‌را باخه‌وه‌ربوین له كار په‌رله‌مان له‌باوه‌ت هاماره‌وكردنه‌یل ده‌ستوورى ك چه‌وه‌ڕى كریه‌ید له‌ى خول حازرى په‌رله‌مانه جیوه‌جى بكریه‌ن، نوێنه‌ر له لیست عیراقیه ته‌لال زۆبه‌عى له په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق له‌ى باوه‌ته ئویشى :" هاماركردن هه‌ر ماده‌یگ ده‌ستوورى هه‌وه‌جه‌ى ها نیمه‌ى ده‌نگه‌یل +1 و ماده‌یلیگیش هه‌س هه‌وه‌جه‌یان دو كوت ده‌نگه‌یل له شوون ڕه‌دبوین 8 ساڵ، له‌وه‌ر ئه‌وه فره سه‌خته ك هه‌رچى له به‌رنامه‌ى لیست عیراقیه هاتیه جیوه‌جى بكریه‌ید له هاماركردن بڕگه‌یل فره‌یگ له ده‌ستوور".\nزۆبه‌عى داواكرد دوباره بنووڕیه‌یده ده‌ستووریه‌ت و كاركردن شماره‌ى فره‌یگ له ده‌سته و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌یلیگ پرسیار و ناڕه‌زایه‌تى هاوه‌بانیان. وئاماژه‌یش وه‌وه‌دا ك بڕیگ له‌لیان دویر له سه‌رپه‌رشتى ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل كاركه‌ن، له ئه‌وانه‌گ په‌یوه‌سن وه ده‌سڵات جیوه‌جیكردن، جوور به‌رێوه‌به‌رایه‌تى نه‌هیشتن تیرۆر ك هویچ پاڵپشتیگ ده‌ستوورى نه‌یرید وه‌گووره‌ى قسه‌یلى و هه‌رله‌یوا چه‌ن ده‌سته‌یگیش جوور ده‌سته‌ى پرسینه‌وه‌وداد(المسائله والعداله).\nئه‌ندام لوجنه‌ى نویسانن و نوێنه‌ر وه‌رین ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل عبدالخالق زه‌نگه‌نه له په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق له‌ى باوه‌ته ئویشى:"ده‌ستوور كه‌مى هاتى، وه‌لى نه‌ك له جه‌وهه‌ر ده‌ستووره‌گه و ماده‌یل سه‌ره‌كیى، وه‌تایبه‌تى ئه‌وانه‌گ په‌یوه‌سن وه دیموكراسى و ماف ئاده‌میزاد و فه‌صله‌یل تایبه‌ت وه شیوه‌ى ده‌وڵه‌ت و یانه‌یش هاماركردنیان فره سه‌خته".\nزه‌نگه‌نه زیاتریش وت:" هاماركردن مادده‌یل ده‌ستوور بایه‌ته وه یه‌ك ده‌فه ئه‌نجام بگرید و پیشكه‌شیان بكریه‌یده لوجنه‌ى تایبه‌تمه‌ند و ئنجا په‌رله‌مان وه‌پیان قبوول بكه‌ید و له‌شوون ئه‌وه‌یش بخریه‌نه وه‌رده‌س ملله‌ت تا ڕفراندۆم یا ئستفتا له‌بانى بكریه‌ید، و هه‌ق هه‌ر سێ پارێزگاى هاوساى یه‌كتره ك ناڕازى بوون وه هه‌ر هاماركردنیگ وه‌ل به‌رژه‌وه‌ندییانه‌و نه‌گونجیه‌ید، و هه‌ق هه‌ر نوێنه‌ر یا هه‌ر لایه‌نیگه داواى هاماركردن بكه‌ید، له‌وه‌ر ئه‌وه ئى كاره وه‌چه‌ن قوناغیگه‌و ڕه‌د بوود و یه‌یشه ئۆپه‌راسیۆنیگ سه‌خت و دژواره وه‌نسبه‌ت ده‌ستوور".\nله‌باوه‌ت پرۆژه‌یل هاماركردنه‌یل ده‌ستوورى له خول یا ده‌وره‌ى په‌رله‌مانى وه‌رین زه‌نگه‌نه وت :" ئه‌و لوجنه ك ئه‌را ئى كاره دامه‌رزیا نزیكه‌ى 50 تێبینى یا ملاحه‌زه و پیشنیار پیشكه‌شكرد ئه‌را هاماركردن ده‌ستوور، و چه‌ن داواكارى مللیگیش هه‌س تایبه‌ته وه هاماركردن ئه‌و ماده‌ى تایبه‌ته وه هه‌قه‌یل ژن له زه‌واج و ته‌ڵاق و میرات، و له‌ى باوه‌تیشه چه‌ن تێبینییگ پیشكه‌شكریا و چه‌ن بڕگه‌یگیش هه‌س ك لوجنه‌گه ڕیك نه‌كه‌فت له‌بان په‌یاكردن شیوه‌ى داڕشتن یا صیغه‌ى وه‌پى قه‌بوولكریاییگ ئه‌را تاوتوێكردنى، و گشتى هه‌واڵه‌ى سه‌ركردایه‌تیه‌یل سیاسى كریا ئه‌را له‌یه‌كه‌وداین.\nله‌لاى خوه‌یه‌و نویسه‌ر و شیه‌وكه‌ر سیاسى كازم مقدادى له په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق له‌ى باوه‌ته ئویشى:"هاماركردن فره له ماده‌یل ده‌ستوور بویه‌سه كار فره گرنگیگ، و هه‌ر وه‌و جووره‌گ له جه‌خت كردن سه‌رۆك وه‌زیره‌یل هات ك :(ده‌ستوور وه هه‌ڵه‌په‌ڵه نویسریا)، من هامه بان ئه‌و باوه‌ڕه ك فره له ماده‌یل ده‌ستوور مینڕێژكریایین، و وه عبوه‌یل ته‌قانن ده‌ستوور شماریه‌ن، و هه‌ر جارى سیاسه‌تمه‌داره‌یل هه‌وه‌جه‌یان بكه‌فیده ماده‌یگ ده‌ستوورى كیشمه‌كیش له‌بانى سه‌خته‌وبوود، چمانى ئى ماده‌یله ئاشكرا و ڕووشن نین".\nمقدادى زیاتریش وت :"له كووتایى وه‌ڕاى من ماده‌ى 142 له ده‌ستوور ده‌ق هاماركردن ده‌ستوورى هاتى ، ئه‌را ئه‌وه‌گ هاوشان بوود وه‌ل گۆڕانكاریه‌یل سیاسى، چوینكه نه‌بایه‌د ده‌ستوور وه وشكى بمینید و بایه‌ته وه‌ل بارووه‌زع كوومه‌ڵایه‌تى و سیاسیه‌و بگونجیه‌ید".


سەندیکای ڕۆژنامەنووسان: گیرمانخواردووە بەدەست سۆشیال میدیاوە – کوردی – RojNews.News\nسەندیکای ڕۆژنامەنووسان: گیرمانخواردووە بەدەست سۆشیال میدیاوە\n21/04/2022 - 6:03:41 pm\nلە مەراسیمێکدا بۆ یادی ۱٢٤مین ساڵەی ڕۆژنامەگەریی کوردی، کەمووکورتییەکانی میدیای کوردی خرایەڕوو و باس لەوەکرا، دوای۱٢٤ ساڵ زمانی میدیای کوردی پەرت بووە و میدیای کوردی قەیرانی کوالێتی هەیە.\nڕێکخراوی سی دی ئۆ و لقی سلێمانی سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی، لە بارەگای ڕێکخراوی سی دی ئۆ، لەشاری سلێمانی مەراسیمێکیان ڕێکخست بەبۆنەی ۱٢٤مین ساڵڕۆژی ڕۆژنامەگەریی کوردیی .\nکاروان ئەنوەر، سکرتێری لقی سلێمانی سەندیکای ڕۆژنامەنوسان وتاری هاوبەشی مەراسیمەکەی پێشکەشکرد وتی : بە کۆمەڵێک ڕەخنە لەخۆمان دەستپێدەکەم پێش ئەوەی ئاراستەمان بکرێت، لەدوای ۱٢٤ساڵ هێشتا ستراتیژییەتی میدیای کوردیمان تانوپۆ نەکردووە و هیچ سیمایەکمان پێنەداوە ، بەفەرمی زیاتر لە ۱٥۰۰دەزگای میدیایی ڕێگەپێدراومان هەیە لە هەرێمی کوردستان، وەک ژمارە کێشەمان نییە بەڵام کێشە و قەیرانی کوالێتیمان هەیە و توانای گەیاندنی پەیاممان نییە.\nئاماژەی بەوەشدا: ئەوەی لە سۆشیال میدیای کوردی دەگوزەرێت میدیا نییە و کێشەی بۆ میدیای ڕەسەن دروستکردووە و گیرمان خواردووە بەدەستییەوە، ئێستا لە قۆناغی پێداچوونەوە و گێڕانەوەی میدیای کوردین بۆ ئاستەکەی خۆی، هەروەها چەوساندنەوەیەکی زۆر هەیە بەرامبەر میدیاکاران لە دەزگاکاندا بەتایبەتی بەرامبەر ژنان، سەندیکای ڕۆژنامەنوسیش نەیتوانیوە ببێتە مەرجەعی ڕۆژنامەنوسان و بەرگری لە میدیاکاران بکات، زمانی میدیا ئەمڕۆ بووە بە زمانی گەڕەک، دوای ۱٢٤ساڵ میدیا زمانەکەی پەرت بووە.\nدواتر لە مەراسیمەکەدا پانێڵێک سازکرا و تێیدا گفتوگۆ لەسەر چەند بابەتیک کرا کە پێکهاتبوون لە “یاسای کاری ڕۆژنامەگەریی و گرفتەکانی بەردەم جێبەجێکردنی” لەلایەن حاکم فەرهاد حاتەم-ەوە پێشکەشکرا، دواتر بابەتی “ڕۆژنامەنوسانی دەرەوەی کەناڵەکان لەنێوان کاری قورس و ئاستەنگییەکان لە ئەزموونی چەند ساڵەوە” پێشکەشکرا لەلایەن هەوراز ئەحمەد ڕۆژنامەنوس، هەروەها “تاوانەکانی بڵاوکردنەوە جۆر و ڕێکارەکانی” لەلایەن کارزان محەمەد، پرۆفیسۆری یاریدەدەرەوە پێشکەشکرا، لە کۆتایشدا “بنەمای ئاکار پێداویستییەک بۆ کەناڵەکانی ئەمڕۆ” لەلایەن هانا شوان ڕۆژنامەنوسەوە پێشکەشکرا.\nژنێک بە کوژراوی گەیەندرایە نەخۆشخانە\nلەدژی ھێرشی داگیرکاری دەوڵەتی تورک لە ڕانیە گردبوونەوەیەک ئەنجامدرا


پێنج شەممە, 21. 3. 2013\tمستەفا هیجری\nبەڕێز مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران بەبۆنەی ساڵی نوێی کوردی پەیامێکی ئاراستەی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان کرد.\nده‌قی په‌یامه‌كه‌ی به‌ڕێزیان به شێوه‌ی خواره‌وه‌یه:\nپێکهاتنی درزی ئاشکرای نێوان باندەکانی مافیایی دەسەڵات کە بە بناژۆخواز ناسراون لە بەرەبەری شانۆی هەڵبژاردنی دەورەی دەهەمی سەرۆک کۆماری، لە دەست چوونی زیاتری مەشرووعییەتی "وەلی فەقیهـ" کە کۆڵەکەی ئەو دەسەڵاتەیە، بێ دەسەڵاتی حکوومەت و داماوییەکەی لە چارەسەرکردنی گیر و گرفتە ئابووری و سیاسەتە نێونەتەوەییە شکست خواردووەکانی و زۆر نیشانەی دیکە، پێمان دەڵێن کە سەرەڕای هەموو ئەو سەختی و نەهامەتیانەی کە کۆماری ئیسلامی بۆ خەڵکی ئێران و ناوچەی بە دیاری هێناوە، هیوا بۆ گەیشتن بە ئازادی و رزگاری نەک هەروا زیندووە بەڵکوو بەهێزتر بووە، تێپەراندنی ئەو مەودایەش بەستراوەتەوە بە رادەی وشیاری و خەباتی یەکگرتوانەی نەتەوەکانی ئێران و بەتایبەت نەتەوەی کورد.


مروچی : 13 آذر , 1399\n| ماﮟ: 13 09 1399\nسنی‌آنلاین| موسی دامنی، ایرانشهر مزن مێتگے تبلیغیان امیر که ماں تبلیغے پڑا زبردستێن جهدکارے بوته، زی چارشمبیا (12 آذرماه 1399/ 2 دسمبر 2020) شه پێشیناءُ پد وفاتِ کرت.\nموسی دامنی رحمه‌الله، بازێن سالے شه وتی عمرا را ماں تبلیغے راها گوازێنت ۆ په مردمانِ دینداریا ماں سیستان ۆ بلوچستانا جهد کرت. گند ۆ نند ۆ مهبت گوں عالم ۆ زانتکاران، حکمتے کارمرز کنگ ماں دعوتا، جهد ۆ برنامه ریزی په چاگردے وڑ وڑێن پاٹیان چۆ زانت‌لوٹ ۆ وانێنۆک ۆ سۆداگر ۆ آزاوران شه آ خدابیامرزے مزنێن ساڑایگ ۆ صفتان بوتگ اَنت.


بەرنامەی هەلەو واشنتن: کورد لە نێو هەڵبژاردنەکانی داهاتووی عێراق\nهەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق بابەتێکی گەرمی شەقامی عێراق و کوردستانیشە. بانگەشەکان لە کاتێکدایە کە ئاستی ناڕەزایەتی خەڵک لە عێراق و هەرێم لە ئەوجی بەهێزیدایە بەهۆی ئەو فەسادە ئیداری و مالییەی لە ناوچەکە کەوتووەتەوە.\nلەم بەرنامە راستەوخۆیەی هەلەو واشنتن،میوانداری هەردوو رۆژنامەنوسی دیاری هەرێمی کوردستانی کردووە، بەڕێزان یاسین تەهاو سەرتیپ جەوهەر . هەریەکەیان چاو تیژن لەسەر بڕیارە سیاسی و روداوەکانی نێو عێڕاق و هەرێمی کوردستان.\nئەڵبەتە هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێڕاق کە لە 12 ی ئایاردا بەڕێوەدەچێت هەڵبژاردنێکی تا رادەیەک هەستیارو چارەنوس سازی پڕ لە کێشمە کێشمە. ئایا کورد دەتوانی چی لەو کورسیانە بکات کە بەدەستی دێنێت؟ ئایا دەتوانێ بەو کورسیانە شەڕی دەستوری و بەدەست هێنانی ماف بکات؟ ئەو دابەش بوونە سیاسییەی لە نێو پارتەکوردەکانی هەرێم دروست بووە بەچی دەگات؟ ئایا لە نێو ئەو هەموو شەڕەی بانگەشەکان لە دووایدا دەتوانن هاوپەیمانییەکی کوردستانی پیك بێنن؟ لە عێڕاقیش نێو ماڵی شیعە تا رادەیەکی زۆر دابەش بوون، چ کاریگەرییەکی دەبێت بۆ سەنگی شیعەکان.


یارمەتی نوجەبا بە لافاولێدراوەکانی ئەهواز و حەمیدیە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ خاکەلێوە ٢٧ ١١:١٦\nNews Code 26056\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە ناوەندی پێوەندیی و کاروباری مێدیایی نوجەبا لە ئێران، کاروانی بزووتنەوەی بەرخۆدانی ئیسلامی نوجەبا کە بۆ یارمەتیدانی خەڵکی لافاولێدراوی خووزستان و لوڕستان هاتوونەتە ئێران؛ دوێنێ لە ٢ قۆناغی سەرلەبەیانی و دوانیوەڕۆ یارمەتی خەڵکی لافاولێدراوی شارستانی ئەهوازیان دا و جگە لە کاری ئاوەدانی، لە چەند گوند مادەی خۆراکیان لە نێو خەڵکدا بڵاو کردەوە.\nلە هەمان پێوەندیدا، ئەندامانی نوجەبا بە ئامادە بوون لە ناوچەی الغدیر هەڵکەوتوو لە باکووری ڕۆژاوای ئەهواز لە پەراوێزی جادەی ئەهواز-ئەندیمشک، هەوڵی دروست کردنی سێڵاوبەندیان دا تا ڕێگری بکەن لە چوونی ئاو بۆ ناو شار.\nکۆمەڵێک لە فەرماندەکان، بەرپرسانی نووسینگەی پارێزگایی، ئەندامانی باڵای ئەو بزووتنەوە و لە سەروویانەوە حاج نەسر شمری سەرۆکی ئەنجومەنی بەڕێوەبرایەتی و جێگری ئەمینداری گشتی نوجەبا بەشداریان لەم کارە کردووە.\nبەرخۆدانی ئیسلامی نوجەبا هەروەها هێزە خۆبەخشەکانی خۆیان لە ٣ گرووپی جیهادی ناردە ناوچە جیاوازەکانی شاری ئەهواز و حەمیدیە تا یارمەتییە کۆ کراوەکان بگەیێننە دەستی خەڵکی لافاولێدراو.\nشیاوی باسە کاروانی بزووتنەوەی نوجەبا کە بریتیە لە ١٠٠ ئۆتۆمبیلی سووک و قورس لە شەممەوە هاتوونەتە ئێران؛ یارمەتییە مرۆڤدۆستانەکانی عێراقیان بۆ لافاولێدوارەکانی ئێران هێناوە.


فیل چۆن دەمرێت ؟؟\nkurdiu 5 30/06/2020 - 10:47 هەواڵ/هەمەڕەنگ\nفیل یەكێكە لەو ئاژەڵە زەبەلاحانەی زۆر میهرەبانە، بە پێچەوانەی هەموو گیاندارە زەبەلاحە دڕندەكانەوە، شەڕانگێز نییە، ئەگەر وەڕسی نەكەیت یان ئازاری نەدەیت زۆر میهرەبانە پەڕەسێلكەی بێزەواڵەو كاری بەسەر كەسەوە نییەو بۆ خۆی دەژی، ترسنۆك نییە نازدارو سەلارو لاشەڕە دەنا شێرو پڵنگیش لەوێزەی نایەن، چەرمی هێندە ئەستوورە كەڵبەی شێر نایبڕێ.\nفیل بە گیانەوەرە میهرەبانەكە ناسراوە، خاوەنی گەورەترین مێشكن لە جیهانی ئاژەڵاندا، مێشكی فیلەكان خاوەنی زۆرێك لەشانەی هەستە دەمارییەكانن وەك مرۆڤەكان، ئەم ئاژەڵە زەبەلاحە توانای فێربوونی ئەو شتە كاریگەرانەی هەیە، كە مرۆڤەكان فێریان دەكەن، بۆیە زۆركات لەسێركەكاندا بەكاردەهێنرێن، فیلەكان دەتوانن خۆیان بناسنەوە لە ئاوێنەدا.\nچۆن دەمرن ؟؟\nمردن رووداوێكە لای هەر ڕۆحلەبەرێك چوونیەكە، وەك دەڵێن مردن هەر مردنە، ئەوەی دەمرێ ڕۆح لە جەستەی دەردەچێ و هەناسەو دڵی رادەوەستێ، بەڵام ئەوەی جیاوازە چۆنێتی مردنەكەیە، یان كاتی مردنەكە، لەخەودا یان لەبێداریدا، لەناو ئۆتۆمبێل یان بەدەم ڕێوە، مردن لای مرۆڤ چۆنەو لای ئاژەڵ چۆنە ؟؟\nسەربارەت بەمردنی فیل زانیارییەك هەیە كە هەر كاتێك فیل بە پێوە بمرێت ئەوا بۆ ماوەی چەند سەعاتێكی زۆر بە پێوە دەمێنێتەوەو پاشان دەكەوێتە سەر زەوی، ئەمەش شتێكی سەیرو ناوازەیە، لە مردنی هیچ بوونەوەرێكدا بەو شێوەیە نییە، مایەی سەر سووڕمانە فیلێكی زەبەلاح چەند سەعاتێك بەمردوویی لەسەر پێی خۆی ڕاوەستێ.\nساڵ لەدوای ساڵ بەهۆی راوكردن و نەخۆشی و پیسبوونی ژینگەوە گەلێك گیاندار لەناو دەچن و نامێنن، قەڕیان تێدەكەوێ، بۆ نموونە دایناسۆر یەك لەو گیاندارە ترسناكانەیە لە مێژە لەناوچووەو نەماوە.\nفیلیش یەكێك لەو ئاژەڵانەیە كە زۆر دەگمەن و ناوازەیە، مەترسی لەناوچوونی لەسەرە، فیل ئاژەڵێكی زەبەلاحە، بەڵام بێ وەی و سەلارە، ئەو ئاژەڵەی مەگەر ئازار بدرێ یان تووڕە بكرێ دەنا ئاژەڵێكی لاشەڕە.\nئەم ئاژەڵە میهرەبانە لەبەردەم مەترسی ڕاوكردندان و راوچییەكان لەسەرانسەری جیهاندا ساڵانە بەشێوەیەكی نایاسایی (35) هەزار فیل راو دەكەن، واتە لەهەر (15) خولەكێك فیلێك راو دەكرێت، ئەگەر ئەمە بەم شێوەیە بەردەوام بێت لە (20) ساڵی داهاتوودا فیلەكان كۆتاییان پێدێت و لەناو دەچن، چونكە فیل لەو گیاندارانەیە، وەك لە توێژینەوەیەكی زانكۆی كۆلۆرادۆ هاتووە لە كیشوەری ئەفریقیا لەدایك بوونی فیل بە بەراورد لەگەڵ كوژراوەكان زۆر كەمترە، لەنێوان ساڵانی (2010 – 2012) دا، راوچیەكان (100) هەزار فیلیان كوشتووە.\nفیل زۆر زوو شتەكان وەردەگرێ و فێری دەبێك كاتێك غەمبار دەبێ دەگری، ئەگەر مێروولە بچێتە لوتیەوە، دەمرێت، فیل گیانلەبەرێكی میهرەبانە، ئەگەر تووڕە بێت شەڕانگێزە، لە نمایشی سێركدا مایەی پێكەنین و خۆشییەو بینەر چێژ لە یارییەكانی دەبینێ.\nفیلیش وەكو مرۆڤ كاتێك لەدایك دەبێ ددانی نییەو دوایی دانەكانی دەردێن، فیل لە بیست و چوار سەعاتدا دوو تا سێ سەعات دەخەوێت، سەبارەت بەنینۆكی فیل لە پێنج پەنجە چواریان نینۆكیان هەیە، كێشی مۆخی مێشكی فیل پێنج كیلۆگرامە، رۆژانە فیل زیاتر لە (200) كیلۆگرام خواردن دەخوات.\nخێراییەكەی (18) كیلۆمەترە لەسەعاتێكدا، لەبارەی هەستی بۆن كردنەوە زانست ئەوەی پشتڕاست كردۆتەوە كە فیل لە دووری نیو كیلۆمەترەوە بۆنی مرۆڤ دەكات.


عێراق رایده‌گه‌نێت كاندیدێكی هه‌ڵبژاردنه‌كان له كێشه‌یه‌كی خێزانیدا كوژراوه و له‌ئه‌ستۆگرتنه‌كه‌ی داعش ره‌تده‌كاته‌وه\nكاندیدێكی په‌رله‌مان به گوله كوژرا له باكوری عێراق دووشه‌ممه (7 ئایار)، به‌رپرسانیش ده‌ڵێن له كێشه‌یه‌كی خێزانیدا كوژراوه له‌لایه‌ن كوڕه‌كه‌یه‌وه دوای ئه‌وه‌ی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) به‌رپرسیارێتی ئه‌نجامدانی هێرشه‌كه‌ی گرته‌ئه‌ستۆ، ئاژانسی فرانس پرێس رایگه‌یاند.\nبه‌رپرسێكی ناوخۆ وتی فاروق زه‌رزور، ته‌مه‌ن 45 ساڵ، به گوله كوژرا له به‌ره‌به‌یاند له ماڵه‌كه‌ی خۆیدا له باشوری موسڵ.\nداعش ده‌ستبه‌جێ رایگه‌یاند كه ئه‌و جبوری كوشتووه.\nبه‌ڵام دوای له‌ئه‌ستۆگرتنی به‌رپرسیارێتیی رووداوه‌كه، به‌رپرسانی عێراق له‌ئه‌ستۆگرتنه‌كه‌یان ره‌تكرده‌وه و رایانگه‌یاند كه كوڕه 18 ساڵه‌كه‌ی كاندیده‌كه دانیناوه به كوشتنیدا له ده‌مه‌قاڵێیه‌كدا.\nوته‌بێژی دادوه‌ری، عه‌بدولسه‌تار به‌یره‌قدار، له به‌یاننامه‌یه‌كدا رایگه‌یاند: "كوشتنی كاندید فاروق زه‌رزور جبوری... هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به تاوانی تیرۆریستییه‌وه نه‌بوو."\n"رووداوه‌كه له ئه‌نجامی كێشه‌یه‌كی خێزانییه‌وه بووه و كوڕی قوربانییه‌كه دانیناوه به‌وه‌دا كه باوكی خۆی كوشتووه."\nداعش كوشتنی كاندیدێكی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی عێراق له‌ئه‌ستۆده‌گرێت\nكچێكی ئێزیدی رزگاركرا و رفێنه‌ره‌كه‌ی ده‌ستگیركرا له به‌غدا\nپلانی دامه‌زراندنی میوانخانه‌یه‌ك بۆ تیرۆریستان پووچه‌ڵكرایه‌وه له به‌غدا\nحیزبوڵا قوربانیەکانی سوریا لە خەڵك دەشارێتەوە\nسەرچاوەیەکی نزیك لەو گروپە دەریخست ئەو میلیشیا لوبنانییە هانی خێزانی چەکدارە کوژراوەکانی داوە بێدەنگ بن دەربارەی مەرگیان.\nقاعیدە بانگه‌وازده‌كات بۆ تێكشكاندنی داعش و خەلیفە "لادەرەکەی"، بەغدادی هێزەکانی عێراق بنکەکانی داعش تێکدەشكێنێت لە دورگەی سینیە عێراق و پێشمەرگە هاوکاری سەربازی پتەودەکەن


قه‌یرانی بارمته‌کانی جه‌زائیر هێشـتا به‌رده‌وامه\nقه‌یرانی بارمته‌کانی که له ڕۆژی چوارشه‌ممه‌وه له کارگه‌یه‌کی به‌رهه‌مهێنانی گازی سـروشـتی له بیابانی جه‌زائیر ده‌سـتگیرکران، هێشتا به‌رده‌وامه و هه‌تا ئێسـتا چاره‌نووسیان به ته‌واوی ڕوون نه‌بووه‌ته‌وه.\nئاژانسی ده‌نگ‌وباسی ده‌وڵه‌تی جه‌زائیر ده‌ڵێت هه‌ڵمه‌تی له‌شـکر بۆ ئازادکردنی بارمته‌کانی له لایه‌ن چه‌کداره ئیسلامیـیه‌کانه‌وه ده‌سـتگیرکراون، هێشتا به‌رده‌وامه و له ئێسـتادا شوێنی حه‌وانه‌وه‌ی کارمه‌ندانی کارگه‌که پارێزراوه.\nکاربه‌ده‌سـتێـکی ئاسایش به هه‌مان ئاژانسی گوت، هێزه تایبه‌ته‌کانی جه‌زائیر هه‌تا ئه‌مڕۆ هه‌ینی 18 چه‌کداریان کوشـتووه.\nحکومه‌تی جه‌زائیر هێشـتا زانیاری وردی له‌سه‌ر ڕووداوه‌که ناداوه و نازانرێت به ته‌واوی چه‌ند بارمته ڕزگارکراون و چه‌ندیش کوژراون.\nله لایه‌کی دیکه‌وه سه‌رۆک وه‌زیری به‌ریتانیا ده‌یڤد کامیرۆن ئه‌مڕۆ له وتارێـکیدا بۆ یاسادانه‌رانی وڵاته‌که‌ی پـشـتڕاستی کرده‌وه که هێشـتا هه‌ڵمه‌تی ڕزگارکردنی بارمته‌کان کۆتایی‌پـێنه‌هاتووه و هێزێـکی به‌ریتانی وان به‌ڕێوه بۆ جه‌زائیر تاوه‌کو یارمه‌تی هێزه‌کانی جه‌زائیر بده‌ن.\nگوتیشی جه‌زائیری و که‌سـانی بیانی به لایه‌نی که‌م حه‌وت وڵات له نێو بارمته‌کاندان که به لایه‌نی که‌م 30 که‌سیان به‌ریتانین.