بۆچی لە رۆژهەڵاتی ناوین، بەردەوام شەڕە ؟ … نووسینی باستیان بێربنەر – Dengekan\nbyHalo Barznji\tApril 28, 2018\tOpinion, Slider\nو. لە ئاڵمانییەوە هەڵۆ بەرزنجەیی\nلە لایەک ئەگەر بێت، لە ناوەوە مرۆڤەکان یەکبخەن، ئەوانەی زۆر لەیەک دەچن، و دەتوانن لەبەرامبەر پرسیاری “کێ دەبێت حوکممان بکات” ؟ ڕێک بکەون. هەروەها ئەگەر لە لایەکی دیکەوە، ئەوانەی لەدەرەوە دەمێننەوە و لەگەڵ ئەوانەی ناوەوەدا هەرگیزاو و هەرگیز لەسەر یەک وەڵام ناتوانن یەک بگرن.\nئەوەی لە ئەمڕۆدا بە ” رۆژهەڵاتی ناوین” ناسراوە، تاکە ئیمپراتۆرێتێکی بەهێزی بەسەرچوو هەبوو. ئەم ئیمپراتۆرێتە عوسمانییە کە لە کۆنستانتینۆپل، ئەمڕۆ پێی دەووترێ ئەستەمبوڵ، لە لایەن کەسێکەوە بە خۆی دەوت سوڵتان، حوکم دەکرا.\nبەداخەوە ڕامانەکانیان پێکەوە نەدەگونجان.\nلای ئەرستۆکرات مارک سایکسMark Sykes دەربارەی ئەو، نووسەری ئەمەریکیScott Anderson بە کورتی دەنووسێ: “زەحمەتە کەسێک بدۆزیتەوە،کە لەسەدەی بیستەمدا بێ نێتی خراپی شەڕانی و بێ سوپا بتوانێ ببێتە هۆکاری ئەو هەموو وێرانکاریە”.\n“ئەم وڵاتە بۆ بێگانە زۆر خۆش و نایابە. بۆ ئەوەی ئەم هەستە بە وشە دەربڕین” : لۆڕانس لە ١٩١٢ دا بۆ دایک و باوکی دەنووسێ: ئەوە سێ ساڵ تێپەڕی، کەوا حکومەتەکەی خۆی گەرەنتی سەربەخۆبوونی دا بە عەرەب،ئەو بڕیاری گردەبڕانەی داوە هەموو شتێک بکات لە پێناوی جێبەجێکردنی ئەو گفتەدا، کە بەڕاستی حوسەین سنووری دەوڵەتەکەی بۆ دیاری بکرێت. لە لایەکی دیکەوە هەواڵی سەوداکەی لەگەڵ حوسەین دا،شۆکی دروست کردووە. لە مانگی نۆڤەمبەری ١٩١٥،دیبلۆماتکارانی بەریتانی چاویان دەکەوێت بە Francois Georges – Picot پاشکۆ و وابەستە، لە سەفارەتی فەرەنسی لە لەندەن، پیکۆ هاوپەیمان و دۆستە، بەڵام ساتێ بەریتانییەکان باس و خواستی عەرەبیان پێ ڕاگەیاند، وتی ” تەواوی سەربەخۆیی” وەک بەشداربوویەک دەستی پێوە دەگرێ.\nدوای ئەوەی ئەو هەموو فەرەنسییە کوژران،پیاو ناتوانێ هێزی تاڵانی جەنگ لە رۆژهەڵاتی ناوین بەخۆڕایی ببەخشێ. پیکۆ ئەم قسانەی کرد. ” ئەو باسی سوریا و فەلەستینی کرد،ئایا وەک نۆرمانی سەر بە فەرەنسا دەبن” .\nسایکس گرنگترین سیاسەتمەدارەکانی وڵاتەکەی بینی بەو پەڕی باوەڕبەخۆبوونی نەجیبزادەیەکی ئینگلیزییەوە . نەخشەکەی لەسەر مێزەکە بڵاو کردوەوە وتی: ” من پێشنیاز دەکەم هێڵێک بکێشین لە e لە تەوەرەکەوە تا کۆتایی k لە کەرکوک”. ئەو بە پەنجەی بەسەر نەخشەکەدا رۆیشت. هەموو ناوچەکانی سەرەوەی هێڵەکە بەر فەرەنسا بکەوێت: سوریای ئیمڕۆ، لوبنان،خوارووی تورکیا،باکووری عێراق.ئەوەشی دەکەوێتە خوارەوە هێڵەکەوە دەبێت بۆ بەریتانیا مەزن بێت. ئیمڕۆی ئیسرائیل،فەلەستین،ئەردەن،بەشی گەورەی عێراق و نیوە دورگەی عەرەبی. ئەو پەنجەی سایکس کە ناوچەکەی دابەشکرد،نەدەگونجا بۆ ئەم جۆرە سنوورانە، نە بۆ بونیادە ئێتنی و نە بۆ ئایینییەکان. بە پێچەوانەوە ئەم جۆرە سنوورانە گەلانی دابەش کرد،هۆز و بنەماڵەی دابەش بوون بەسەر دوو دیوی یەک سنووردا.\nسایکس ئاگای لە مەیلی سەرەک وەزیرانەکەی بوو بە لای زایۆنیزمدا. لەو بەیانییەدا وایزمان و ئەوانی دیکە، باسی ئەوەیان بۆ سایکس کرد،کەوا ئارەزووی دەوڵەتێکی جولەکە لەژێر تاجی بەریتانیدا دەکەن.بە هیچ جۆرێک نەیان دەویست کاریگەرێتییەکی فەرەنسی بەسەر فەلەستینییەکانەوە هەبێت. ئەوان هیچیان لەمەڕ ڕێکەوتننامەی سایکس پیکۆوە نەدەزانی،دەربارەی ئەو پلانە نهێنییە،کە بەرامبەرەکەیان ساڵێ لەوەو پێش سازی دابوو، دیقەت و وریایی دروست: گاریگەرێتی فەرەنسیەکان لەسەر فەلەستینییەکان، ئەوانیش هەروەها ئاگایان لەو گفتەی بەعەرەب دراوە نییە و سایکسیش هێندە نهێن پارێزە، وەک بەرد نقەی لێوە نایەت.\nلە ٣/ ئاپرێل بەرەو رۆژهەڵاتی ناوین کەوتە ڕێ،چەند کاتژمێرێک پێش گەشتەکەی سەرەک وەزیران جۆرج، ئاگاداری ئاگاداری کردەوە، هیچ گفتێک بە سەرکردەی عەرەبەکان حوسەین نەدا،بەتایبەت سەبارەت بە فەلەستین.”جولەکە دەتوانن زیاتر بە کەڵکمان بێن تا عەرەب” .زایۆنیزم ئێستا بەشێکە لە سیاسەتی دەرەوەی بەریتانیا.\nهاوبەشکارە عەرەبەکانی ئاگایان لە متمانە شکاندنە نییە،لۆڕانسیش شەرم دەکات.دواتر دەنووسێ :” ئەگەر بهاتایە من ئامۆژکاریکەرێکی ڕاستگۆی عەرەب بوومایە،دەبوو پێیان بڵێم. بچنەوە ماڵەوە و چیدیکە لێرە گیانبازی بە ژیانی خۆتان مەکەن!”. بەڵام ئەمەی نەکرد. هێشتا هیوای مابوو.\nهەروەها هاوڕێ مێمڵەکەی مارک سایکس کە پێکەوە کاریان دەکرد،هەستی کرد،کە ئیدی لەمەودا لۆڕانس دەبێتە سەرئێشە بۆی. ئەو هەوڵی فرتووفێڵی دەدا. لە نامەیەکدا بۆ ناسیاوێکی لە رۆژهەڵاتی ناوین دەنووسێ:”نەخشەکەی لۆڕانس شکۆدار و گەورە بوو،من دەمەوێت ئەو بە سوارچاک ناو دەربکات.\nئەمەی وت،ئێستا ئەو کە پیاوێکی قارەمانە،پێویستە ئەو خۆی وەک کەسێک هەڵسوکەوت بکات و دیدی وەک ئەوەی هەیە فراوان بکات. دە ساڵ لە ژێر سایەی سەرکردایەتییەکەماندا و عەرەبیش نەتەوەیەکن. سەربەخۆیی کتوپڕ ،مانای برسێتی و ئاژاوەیە”.\nوایزمان پشت بە ئارگومێنتی ستیریۆتایپی/ کڵێشەسازی هێزی جولەکەی جیهانی دەبەستێ. ” ئەو باوەڕی وابوو، کە دەتوانێ سوود لە دژەجولەکەیی ببینێ،ئاخرییەکەشی ئەوەی کرد”. مێژوونووسی ئیسرائیلی Motti Golani وا دەڵێ،کە ئێستا سەرقاڵی بیوگرافیایەکی گەورەیە لەسەر وایزمان.\nلە بەردەم دەرگای، ژوورێکدا وایزمان دانیشتووە و چاوەڕێ دەکات. دوای ئەو مارک سایکسی درەوشاوە بە ووشەکانی “د. وایزمان ئەمە گەنجە!” کابینێتەکە تێکستێکی ئامادەکراوی وازمانی وەرگرت.\nدوو رۆژ دواتر وەزیری دەرەوەی بەریتانیا پەیمانی بەلفۆر/Balfour ڕاگەیاندنە ناسراوەکە بڵاو کردەوە.” حکومەت و خاوەنشکۆ، بە خێرخوازییەوە دامەزراندنی نیشتمانێ بۆ گەلی جولەکە لە فەلەستین و بەو پەڕی توانایەوە هەوڵی بەدیهێنانی ئەم ئامانجە دەدات”.\nلە ئاهەنگی ئێوارەدا ،پیکۆ ڕوو لە فەرمانداری بەریتانی دەکات و دەڵێ:” سبەی، جەنەڕاڵە خۆشەویستەکەم،هەنگاوە پێویستەکان دەگرمە بەر ،بۆ دامەزراندنی حکومەتێکی سڤیل لە شاردا”. بێدەنگییەکی سەیروسەمەرە دروست بوو،لۆرانس دەنووسێ کە خۆیشی ئامادەی دانیشتنەکە بووە.” زەلاتە، مریشک، سەندەویچ ،بە دەست لێنەدروای دانرابوون لەگەڵ خواردنەکەدا، کاتێ ئێمە لە جەنەڕاڵمان ڕوانی”.\nساتێ لۆرانس لەڕامەڵڵا ،گوندێکی بچووکە لە فەلەستین، بە وایزمان گەیشت هەستی کرد،کە ماندووبوونەکەی بە خۆڕایی بووە. وایزمان وریا بوو،قەت ڕاستەوخۆ باسی دەوڵەتی جولەکەی نەدەکرد. ئەو هەوڵی ئەوەی دەدا خەڵک دڵنیا بکاتەوە کۆچی جولەکە، نەرێنی نییە بۆ جەماوەری عەرەبی. بەڵام وایزمان هەر دەیڕوانییە ڕەوانبێژییەکەی. دوای پێکەوە قسەکردنەکەیان دەنووسێ:” د. وایزمان بە هیوای تەواوی فەلەستینێکی جولەکەیی بوو لە پەنجا ساڵ دا و فەلەستینێکی جولەکەیی تا ئەو کاتە لە پشت ڕوخارێکی بەریتانییەوە”.\nکلێمەنسو : ” پێم بلێ چیت دەوێت”.\nجۆرج : ” من موسڵم دەوێ.”\nکلێمەنسو “هەقی خۆتە، ئەی چی تر”.\nجۆرج بەڵی ئۆرشەلیم”.\nکلێمنەسو “هەقی خۆتە”.\nجۆرج دەڵێ:” دۆستایەتی فەرەنسا بۆ ئێمە دەجار بەهادارترە لە سوریا” و واز لە سوریا و لوبنانی ئیمڕۆ دێنن بۆ مانداتی فەرەنسی . دەستبەجێ پێویستە ڕاپەڕینەکان سەرکوت بکەن ،سێ سەدەیە فەرەنسییەکان لە سوریا خوێن دەرێژن.\nل.جۆرج و ج کلیمەنکۆیز دوا موچڕکەی ئیمپریالیزم بوون، بەڵام یەکێکی وا بەهێز و بەتین ،کە تا ئیمڕۆ دەرکیی پێ دەکرێت. لە کۆتایی کۆنفرانسی ئاشتیدا ،مێژوونووسی ئەمەریکی David Fromkin، لە شاکارەکەیدا A Peace to End All Peace بەم جۆرە دەنووسێ: ” رۆژهەڵاتی ناوەڕاست خۆی لە ڕێگایەکدا بینییەوە، کە بەرەو شەڕێکی بێ بڕانەوە و پەرەسەندنی تیرۆریزم بەڕێوە چوو.\nڕەنگە حوسەینی عەرەبەکان بیتوانییایە دۆخی پێش شەڕی عوسمانییەکان لە لێچواندنێکی نزیکدا : وڵاتێکی گەورەی بێ سنوور، لەتەک دەسەڵاتێکی ناوەندی لاوازدا ـ ئەمە تەنیا کاتێ سوڵتان لە کۆنستانتینۆپەل نەمایە، بەڵکو شەریف لە مەککە بوایە. بە دڵنیاییەوە لە دەوڵەتێکی وادا، جەنگ ڕوو بدات ـ ” هەروەها زەحمەتە ڕامانی ئەوە بکەین، کە ئەمە مێژوویەکی خەمناکی بەرهەم هێناوە، وەک ئەوانەی ،بەراستی ڕوویان داوە لە سەد ساڵی ڕابووردوودا” سکۆت ئەندەرسۆن Scott Anderson ی نووسەری بیۆگرافیای لۆرانس نووسیویەتی.\nلەسەر ئەم پارچە زەوییە، پێویستە رۆژێک لە رۆژان خەڵکێک پێکەوە بژین، کە هەرگیز نایانەوێ پێکەوە گوزەران بکەن، ڕکیان لە یەکترە. لەوڵاتی تازە قوتکراوەی عێراق دا بۆ نموونە ،سوونی،شیعی و کورد. لە سوریای دروستکراودا، سوونی ،عەلەوی،کورد و کریستیانی. ئا لێرەدا تەنانەت ئاماژەدان بە چەمکی هەرێمی/تێریتۆریالی “عێراق” هەزار ساڵە بوونی هەیە یارمەتی نادات و “سوریا” کۆنترە. ئەم وشانە هەمیشە تەنیا مانای نادیار دەبەخشن، نەک دەوڵەتی نەتەوەیی.\nهەنووکە پیاو دەتوانی بیسەلمێنێ،ئەوە ئاسانە،تاوانەکە بدەی بەسەر ملی هێزە کۆلۆنییەکان دا. بە کورتی لە سەد ساڵ دا،گەلێ دەرفەت هاتە پێشەوە، سنوورەکان ڕاست بکرێتەوە، پەرژینەکان هەڵکەنن . ئەمە لە ڕووی تیورییەوە ڕاستە. لە پراکتیدا ڕاستکردنەوەیەکی لەم جۆرە هەموو توانا و بێهاوتایی خەسڵەتی چاکەی دەسەڵاتدارێکی گەرەک بوو: واز لە دەسەڵات هێنان.\nدیارە لە دیموکراتی زۆر کەم ڕوو دەدات، لە ئۆتۆکراتی ئەوە بە نزیکی نەناسراوە لە بنەڕەتدا ئەوانە بەرچاوتێر نین، کە لەم دەوڵەتانەدا دێنە سەر دەسەڵات،بەڵکو ئەوانە ، کە تەماح لێیداون . هەروەها ئەگەر دیکتاتۆرێک بیەوێ واز بهێنێ، ئەو ناتوانێ بۆ خۆی دڵنیا و زامن بێت،جێگرەوەکەی چی لەو دەکات. لە کوێ رك بەرقەرار بوو،دەستتا و دەستی دەسەڵات دەگمەنە.\nلە سەروو ئەمانەشەوە کێشەی تایبەتی رۆژهەڵاتی ناوین دێتە پێشەوە: کشانەوەی فەرەنسا و بەریتانیا،لە ساڵانی چل دا،مانای ئەوە نییە، کەوا عەرەب دەتوانن بە ئارامی کێشەی سنوورەکانیان چارەسەر بکەن. ئەوێ خاكی بیابان نەوتی بێ سنووری تێدایە و ناوچەکە لە ڕووی جیوستراتیژییەوە گرنگ بوو، هێزە جیهانیەکان دەستتیان تێوەرداوە. ئەمەریکا یان رووسیا، پێوەندییەکیان لەگەڵ خاوەن پارچە زەوییەکەدا گرێداوە،ئەوان ویستوویانە ئەو بمێننەوە ئەو کەسە کێشەی هەیە لەگەڵ دانیشتوانی ناوچەکەیدا، بە خۆشییەوە بڕەک پارە یان چەکیان بۆ ناردووە. زۆر لە دانیشتوانە یاخیبووەکە لە ڕووی ئیدیۆلۆژیا خزمەتیان بە ئیسلامیستەکان کرد،ئەمەش کەڵکی بۆ سەقامگیری نەخوارد.\nڕەنگە لە ئاکامدا لازقییە و ئیدلیب نەکەونە هەمان وڵاتەوە. ڕەنگە کوردەکان خۆیان حوکمی خۆیان بکەن . ئەم چارەسەرانە شیاوی بیرلێکردنەوە و گونجاونن لە هەموو ناوچەکەدا،بە تەنیا یەک ئاوارتەوە / شازەوە ـ فەلەستین. گەر دوو میللەت داوای هەمان وڵات بکەن، سنوور دێتە سەر سنوورەکەیان. ئینجا تەنیا هێز هەژماری بۆ دەکرێ.\nسەرچاوە: دۆسییەی هەفتەنامەی دی تیساید/ Die Zeit ،ژمارە ٢٦ ی رۆژی ٢٢/٦/٢٠١٧\nPrevious شەڕو ئاشتی پەنجەکان یان دیوانی (ماچباران) ؟ … ئیسماعیل تەنیا\nNext ئیزدیواجیەت … پشکۆ ناکام


هاوسەرگیری و یاسا و بازاڕ\n(300) جار خوێندراوەتەوە\nئەوە ڕوونە بەگوێرەی سەردەمەکان شێوە و ڕووکاری دیاردەکان دەگۆڕێن، بەتایبەت لە سەردەمی سەرمایەدارییدا گرێبەستی ھاوسەرگیرییش کە سرووتێكی باوی کۆمەڵگایە بێبەش نیە لە کاریگەریی ئەم گۆڕانکارییانە. لەم سەردەمەدا شتێک کە بەرەنگاری دەبینەوە و لێی ڕادەکەین نیھیلیزمە، واتە بێبەھابوونی بەھاکان کە لە ھەموو جیھان ڕووبەرووی بووینەتەوە. گرێبەستی ھاوسەرگیرییش یەکێکە لەوانەی تووشی ئەم بێ بەھاییە هاتووە، بەتایبەت لە وڵاتانی ئیسلامی و خۆرھەڵات کە بابەتێکی گرنگە بە لایانەوە و بێ بەھاش بووە، بۆیە پێویستی بە ھۆکارێکی ترە بۆ پێکەوەبەستنەوەی دوولایەن بە تایبەت کە گرێبەستێکی ڕەزامەندانەیە.\nلە یاسای عێراقییدا ھاتووە «ھاوسەرگیری، گرێبەستێکی ڕەزامەندانەیە لەنێوان ژن و پیاوێکدا کە لەڕووی شەرعییەوە ھەر یەکەیان بۆ ئەویتریان حەڵاڵدەکات، ئامانجیش درووستکردنی خێزانە لەسەر بنەماکانی خۆشەویستی و میھرەبانی و بەرپرسیاریەتیی ھاوبەش بەپێی حوكمەكانی ئەم قانونە». لەم مادەیەدا ئاماژە بە گرێبەست دەکرێت لەسەر بنەمای ڕەزامەندی، واتا ھەر یەک لە لایەنەکان کە ژن و پیاون ڕەزامەند بن بەم گرێبەستە و گۆڕینی پەیوەندییان بۆ حەڵاڵی یەکتری، بنەماکەی خۆشەویستی و میھرەبانی و بەرپرسیاریەتیی ھاوبەشە. لەگەڵ ئەمەشدا ئەوەی ڕەخنەی لێدەگیرێت لەم پێناسەدا ئاماژەدانیەتی به بەپرسیاریەتیی ھاوبەش، چونکە لە مادەکانی ھەمان یاسادا ئاماژە بە واجببوونی (نەفەقە -مارەیی) دەکات لەسەر شانی پیاو، کە پێناسەی مارەیی دەکرێت بەوەی (مارەیی بریتییە لەو مافە ماڵییەی کە ئافرەتەکە دەیکەوێت بە ھۆی گرێبەست لەگەڵی یان چوونە لای)، کە لێرەدا مافێکە بۆ ئافرەت و دەبێت پیاو بیدات ئیتر مارەیی (نموونەیی یان ناونراو بێت). هەروەها لەبری مارەیی بە یەکجار بدرێت یان بە مارەیی پێشەکی و پاشەکی، کە بۆ ئەمانە دەگەڕێینەوە سەر ناوەڕۆکی گرێبەست، و لە ئاماژەدان بە نەفەقە لە مادەی بیستوسێ(23)ـی یاسای باری کەسێتیدا ھاتووە «نەفەقەکێشانی ژن لەسەر مێردەکەی پێویستە»، کە نەفەقە بریتییە لە پێداویستییەکانی ئافرەت و دابینکردنی لەلایەن پیاوەوە. لێرەوە بەڕوونی ئەوە دەردەکەوێت کە دەستەواژەی «بەرپرسیاریەتیی ھاوبەش» تەنھا دەستەواژەیەكە و لە دەقەکەدا ھیچ ئەركێكی نیە، و ئەرکی بەخێوکردنی خێزان و دارایی ماڵ لەسەر پیاوە، لێرەدا ئەمە پێچەوانە دەوەستێتەوە لەگەڵ گرێبەست کە ڕەزامەندانەیە، چونکە دەبێت ھەردوو لایەن ڕۆڵێکی چالاك و وەک یەک بگێڕن، بەڵام لێرەدا پاسیڤبوونی ڕۆڵی ژن لە بەرپرسیاریەتیی ھاوبەش و وەرگرتنی مارەیی و نەفەقە لە پیاوەوە، کە ئەمە لەگەڵ ڕۆحی سەردەمەكەدا ناگونجێت(كە كۆمەڵێك بەهای یونیڤێرساڵی لە خۆیدا هەڵگرتووە)، چونکە لایەنی ئەکتیڤ وەک دەسەڵاتی باڵا دەردەکەوێت و لایەنەکەکەی تریش ملکەچکراو، لەکاتێکدا ئەم گرێبەستە پێویستی بە بنەمای ئازادیی بڕیاردان و نەتوانەوەی لایەنێکە لەوی تردا.\nبەڵام لەم سەردەمە و لێرەدا ئەو ھۆکارانەی دەبنە بنەما بۆ ئەم گرێبەستە ئایا خۆشەویستی و بەرپرسیاریەتییە؟ ئەوە ڕوونە کە ئەم گرێبەستەش پاش لاوازبوونی پەیوەندییە خۆشەویستی و کۆمەڵایەتییەکان، بەدوای بەدیلێکی تردا دەگەڕێت بۆ مانەوەی گرێبەستەکە کە لێرەدا پارە دەبێتە «باشترین!» بەدیل و ھۆکاری بەستنەوە بەم گرێبەستەوە، لە پێناو پاراستنی بەھاکان بە ناوی کەلتور و دین و نەریت. هەروەها هەژموونی بازاڕ و ڕۆڵی گرنگی پارە لە ھەموو بوارەکان وەک جێگرەوەیەک، چونکە تاک دەتوانێت بێ خۆشەویستی بژی بەڵام بێ پارە و پێداویستییە جۆراوجۆرەکان نا، کە ئەمەش بە کاریگەریی دین + بازاڕ درووستدەبێت کە لێرەدا بوونی مارەیی دەقۆزرێتەوە بۆ بەستنەوەی لایەنی بەرامبەر بە عەقدێک کە بنچینەی ژیانی ھاوبەش و بەرھەمھێنانی مناڵ و درووستبوونی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان نیە، بەڵکو لەسەر بنەمای ئەو نرخەیە کە تۆ دەتوانیت پێشکەشی بکەیت، و پێداویستییەکانی بەرامبەرت پڕکاتەوە. پاشان بە پەشیمانبوونەوە ئاوا پێویستە دوو نرخ بدەیت، کە بە شێوەکی ناڕاستەوخۆ دەتخاتە زیندانێکی ئەبەدییەوە، لەکاتێکدا ئامانجی مارەیی وەک ڕێزپێدانەکە بە ئافرەت کە لە ماڵی باوکیەوە دەچێتە ماڵی خۆی تا ھەست بە دڵتەنگی نەکات، بەڵام دەبینین ئەمە بەتەواوی پێچەوانەبووەتەوە کە مارەیی بوەتە ڕێژەیەک کە تۆ دەتوانیت لایەنێک بکڕیت و لایەنێک ببەستیتەوە بە گرێبەستێکەوە(کە لێرەدا وەک کاڵا دەردەکەوێت) و دەرچوون لێی ببێتە بارگرانی. لێرەدا دیاردەیەکی تر ڕووبەڕووی ئەم گرێبەستە دەبێتەوە کە دەچێتە خانەی مەسرەفگەرایی مۆدێرنەوە بە تایبەت کە لێرەدا و ئەم سەردەمەی ئێستا بەردەوام ھەستی جۆراوجۆر درووستدەکات کە لەیەک کەسدا کۆنابنەوە و ناتوانیت ھەردەم بەردەوام بیت لە پەیوەندییەکی ناچاری. لە ھەمان کاتدا مۆدێرنە و تەکنەلۆژیا و دیاردەکانی پێت دەڵێت چۆن بەو چی بکە، تۆ پێویستە خاوەن لەش و لارێکی جوان بیت بەو شێوەی کە بۆت دانراوە و ئەویتر ڕابکێشیت بۆ لای خۆت بۆیە بەردەوام خەریکی نەشتەرگەرییە جیاوازەکانی جوانکارییە بۆ ئەوەی لە بەرامبەر ئەویتردا ھەست بە کەمی نەکات، و بەردەوامیی تۆڕی کۆمەڵایەتییش، بینینی ھەر یەک لە لایەنەکان بە ھەزارەھا بەرکەوتن لەگەل ھەزارەھای تر.\nکاتێك دوای ھاوسەرگیری بە لەشولار و دیوە شاراوەکانی یەک ئاشنا دەبن، ڕووبەڕووی ئەوە دەبنەوە کە ئەمە ئەو نمونەیە نیە وێنام بۆ کردبوو، بە تایبەت کە بەژنوباڵا و لەشی نمونەیی بەردەوام لە سایت و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بەردەستە و ڕۆژانە بەریەک کەوتن لەگەڵ تاکەکاندا دەکات، بۆیە وا دەکات چیتر ئەم ھاوسەرەی کە پێشتر ئامادە بوو گیانی بداتێ ئەو نیە، چونکە ئەم چیتر حەز و ئارەزووی ئەو پڕناکاتەوە؛ ئەویش ناتوانێت پێداویستییەکانی پڕبکاتەوە و دەبێتەھۆی درووستبوونی ساردییەک کە چیتر ھاوسەرگیری و ھاوسەرەکانیش وێنەیەکی بێزراون کە بەردەوام بەریەکتر دەکەون(لێرەوەیە یاسا پێویستی بە درووستكردنی لۆژیكێكی ناوەكییە لەگەڵ سەردەمدا). ئەمەش واتای گۆڕینی ھاوسەرگیری و پەیوەندیی خۆشەویستی بۆ جەستە و بەدیھینانی ماڵ و ڤێلاو پارە و پێداویستییە کۆتایینەھاتووەکان، کەواتە لێرەدا ھەم گرێبەستی ھاوسەرگیری و ھەروەھا ھاوسەرگیرییش تووشی بێبەھابوون بوونەتەوە، بە تایبەت کە ڕێژەیەکی مارەیی بگاتە سێ ملیار ئەوە ڕوونکردنەوەی بارودۆخە ،کە چیتر بێ بەھا بووەو ئێمە بە ھۆی ناوەندیی پارە یەکتری ناچار دەکەین بە مانەوە، چونکە چیتر تاک ناتوانێت ھەموو ژیانی لەگەڵ کەسێک بەسەر ببات لە بەر ئەوەی تۆ ڕۆژانە بەرامبەر ھەزاران دەبیتەوە و کاتێ دەتەوێت لە ھاوسەرەکەتدا ئەو شتانە ھەبن چیتر نین، بۆیە ھەستی خۆشویستن و چێژ وەردەگەڕێت بۆ ڕقلێبوونەوە و قێزلێبوونەوە. لە ھەمان کاتدا ئەم گرێبەستە دەبێتە تانەیەک بۆ ھەر گرێبەستێكی ھاوسەرگیری لە بەر ئەوەی ھەمیشە بە لایەنی بەرامبەر دەوترێت مارەیی زیاتر یاخود خۆ ئێمە مارەییمان ھیچ نیە، ھی ئەوان ملیارە و جۆرەھا شتی لەم شێوە، بەتایبەت کە خۆچوواندن بە ئەویتر بەرچاویترین دیاردەیە کە چیتر ژیانی ھاوسەری سەیری ئەویتر ناکات کە ژیانی لەسەر بنەمای خۆشویستن و بەھاکان بنیاتناوە، بەڵکو سەیری ئەویتر دەکات کە خاوەنی سەرمایە و لەشولار و سەیارە و ماڵی نمونەییە. ئەمانە و چەندین ھۆکار بوونەتەھۆی بێبەھابوونی گرێبەستی ھاوسەرگیری بە جۆرێك كە ئەوەی گرنگە چیتر ژیان و عەقد نیە، بەڵکو دەوەستێتە سەر ئەوەی چەندێک لە پێداویستییە ناکۆتاکان بۆ یەکتر پڕدەکەنەوە کە بازاڕ بۆی درووستکردووە و ئاراستەمان دەکات بۆی. چونکە تۆ چیتر خۆت نیت، دەبێت ببیە ئەوەی دەمەوێت و ئەم ویستنەش بەردەوام دەگۆڕێت. بۆیە ھاوسەرگیری و خۆشەویستیش تووشی ئەم بێ بەھایی بوونە هاتوون کە ھاوسەرگیری دەکرێت بەھۆی ئەم ھۆکارانەوەیە، بۆیە چەند لەم جۆرە عەقدانە زیادبکات بەردەوام ڕێژەی جیابوونەوە و تەڵاق لەبەرزبوونەوەدایە چونکە کە تۆ پارەت نیە و ئەو جەستە نموونەییە نیت کە دەمەوێت و پێداویستییەکانم بۆ پڕناکەیتەوە کەواتە بیانووم نیە بۆ بەردەوامبوون.\nگرنگترین شت لەم گرێبەستەدا ڕۆڵی ژنە لەگەڵ ئەوەی ڕۆڵێکی پاسیڤی ھەیە، کە شەرع و یاسا پێیداوە، لە ھەمان کاتدا سیستەمی سەرمایەداری کردوویەتی بە کاڵایەک بۆ ڕیکلامی جۆراوجۆر و بەکارھێنانی جەستەی ئافرەت وەک کاڵایەکی بازرگانیی جیھانی و پەرە دان بە ڕێڕەوی خۆی. ترسناکیی ئەم دیاردەش ئەوەیە کە ژنان قبوڵیانکردووە و لێرەدا جارێک بە کاڵا کراون و جارێکیش بە کۆیلە، بۆیە لێرەدا گرنگیی گرێبەستی ھاوسەرگیری و تەنانەت خۆشەویستی، وەک بەھای بەرزی کۆمەڵایەتی تووشی بێ بەھایی دەبنەوە ،چونکە چیتر پەیوەندییەکان لەسەر ئاستی ڕێکخستنی پەیوەندیی نێر و مێ نیە، بەڵکو دەبێتە پەیوەندیی بەکاربراو و بەکارھێنەر. لە کۆتاییدا ئەوەی پێویستە لەسەر کچی کورد ئەوەیە کە ھاوسەرگیری وەک پرۆسەیەک سەیرنەکات کە گواستنەوەیەتی لە خاوەندارێتیی باوکیەوە بۆ ھاوسەرەکەی و بەخێوکردنی، یاخود وەک گرێبەستێکی ڕەق و نەگۆڕ نەیبینێت. بەڵكو وەک پرۆسەیەک سەیری بکات کە دەبێت بۆ ژیانێکی ھاوبەش و خۆبنیاتنانێکی نوێ بێت، نەک لە چوارچێوەی بڕێکی زۆری مارەیی یاخود لە ژێر کاریگەریی ھەستوسۆزی كپێنراوی منداڵیدا بێت، تاکو بتوانێت ژیانێکی ئینسانی فەراھەم بکات.


پێكانەكەى كاسيمێرۆ مەترسيدارەو گورزى كوشندەى لە يانەى ڕياڵ مادريد وەشاند – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ ئسپانيا/پێكانەكەى كاسيمێرۆ مەترسيدارەو گورزى كوشندەى لە يانەى ڕياڵ مادريد وەشاند\nپێكانەكەى كاسيمێرۆ مەترسيدارەو گورزى كوشندەى لە يانەى ڕياڵ مادريد وەشاند\nيانەى ڕياڵ مادريد لە بڵاوكراوەيەكى ڕەسميدا ئاشكرايكردكە ياريزانى بەرازيلى پشكنينى پزيشكى تەواوى بۆكراوە ئەمڕۆ لە نەخۆشخانەى “سانيتاس”و ئەوەيانپێڕاگەيەندراوە كە ئەو ياريزانە توشى پێكان بوە لە ماسولكەكانى ڕانى ،هەروەها ڕۆژنامەى ماركا ماوەى دوركەوتنەوەى كاسيمرۆى ئاشكرا كردوو ڕۆژنامەكە وتى ئەو ياريزانە بەرازيليە بۆماوەى ٣ هەفتە لەياريگاكان دوور دەكەوێـتەوە ،\nبەم پێيە كاسيميرۆ لە خولى ئيسپانى بەرامبەر يانەكانى لاس پاڵماس و ئيبار ياري ناكا هاوكات لەخولى يانە پاڵەوانەكانى ئەوروپا لەبەرامبەر يانەى برۆسيا دۆرتمۆنديش دوور ئەكەوێتەوە .لەگەڵ هەڵبژاردەكەى لە پاڵاوتنى مۆنديال بۆگەشتن مۆنديالى ڕووسياى ٢٠١٨ بۆياريەكانى بەرامبەر پۆليفيا وفنزوێلا يش بێبەش دەبێ .\nكاسيميرۆ وادەى گەڕانەوەكەى وابەستەيە بە زوو چاك بونەوەى ئەو ياريزانە بە پێكانەكەى كە ئەگەر هەيە يان لە ١٥/١٠ لەخولى ئيسپانى بەرامبەر ڕياڵ بيتس يان لە ١٨/١٠ لە خولى يانە پاڵەوانەكانى ئەوروپا بەرامبەر يانەى ليگاوارسۆ بگەڕێتەوە نێو ياريگاكان.\nبەڵام لەلايەكي ترەوە ڕۆژنامەى ئاس لە هەواڵێكيكى دا سەبارەت بە پێكانەكەى كاسيميرۆ ئاشكرايكرد كە ئەگەر هەيە كاسيميرۆ بۆماوەى مانگ و نيوێ بۆ دوومانگ لەياريگاكان دووربكەوێتەوە ئەويش بەهۆى پزيشكان لەمەترسى پێكانەكەى بەم پێيەش كاسيمرۆ چوە پاڵى ياريزانى هاونيشتمانى يانەكەى مارسێلۆۆ كە ئەويش بەهۆى ئەوپێكانەى لەبەرامبەر فياڕياڵ توشى بوو بۆماوەى ٢ هەفتە لەياريگاكان دوورئەكەوێـتەوە.


سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە وەزیری ناوخۆی عێراق کرد\nFRI, 22 JAN 2021 01:55 Erbil, GMT +3\nWED, 29 JUL 2020 18:41 | KDP.info\nئەمڕۆ چوارشەممە 2020/7/29 مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە عوسمان غانمی وەزیری ناوخۆی عێراق کرد.\nلە دیدارەکەدا گفتوگۆ دەربارەی پەیوەندییەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و حکوومەتی فیدراڵی و بەتایبەتی پەرەپێدانی هەماهەنگی ئەمنی لە ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی هەرێم و ناوچە سنوورییەکان کرا.\nوەزیری ناوخۆی حکوومەتی فیدراڵی ئاماژەی بەو دۆخە سەختە کرد، کە عێراق و هەرێمی کوردستان پێیدا تێپەڕدەبن بە هۆی بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا و قەیرانی دارایی کە هەماهەنگی و هاوکاری هەردوولای پێویستە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان. گوتیشی سەرۆک وەزیران مستەفا کازیمی ئامادەیە بۆ چارەسەرکردنی هەموو کێشەکان لە گەڵ هەرێمی کوردستان.\nسەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان ئامادەیی هەرێمی کوردستانی بۆ چارەسەرێکی بنەڕەتی کێشەکان لە گەڵ حکومەتی فیدراڵی دەربڕی لە چوارچێوەی دەستوور بە جۆرێک کە ماف و شایستە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان پارێزراو بن و لە بەرژەوەندی گشت هاووڵاتییانی عێراقدا بێت.


چایخانەی كەڕوڵاڵەكانی كەركووك نموونەی پێكەوەژیان\nلە كەركووك چایخانەكان تایبەتمەندیی خۆیان هەیە، زۆربەیان تایبەتن بە چینێكی دیاریكراو، وەك چایخانەی (حەمەگوڵناز) لە گەڕەكی شۆرجە كە تایبەتە بە دەهۆڵ و زوڕناژەنەكان، چایخانەی (حەبیب مەیاس) لە بازاڕی جووتقاوە تایبەتە بە وەستای سپیكارەكان، چایخانەی (فەلاح) تایبەتە بە مامۆستایان و وەرزشكاران. دیارترینیان چایخانەی (قەرە)یە لە شەقامی باوەگوڕگوڕ كە تایبەتە بە كەڕولاڵەكان.\nئەو چایخانەیە ڕۆژانە زۆربەی كەڕولاڵەكانی كەركووك بەبێ جیاوازی ئاینی و نەتەوەیی و مەزەو، لێی كۆ دەبنەوە و بە زمانی تایبەتی خۆیان (زمانی هێما) گفتوگۆ دەكەن و لە هەواڵی یەكتر دەپرسن. لە سەردانی ئەو چایخانەیە چەندان پرسیار دروست دەبن، ئاخۆ چی وای لێ كردوون هەموویان لەوێ كۆ ببنەوە؟ چۆن ئەم هەموو كەڕولاڵە بە جیاوازییەكانیانەوە لێرە یەكیان گرتووەتەوە؟ تا چەند هاوكار و تەبان لە ناو یەكتردا؟\nسەڵاح عەباس ئەحمەد یەكێكە لەو كەسانەی هاوتوچۆی ئەو چایخانەیە دەكات و لە زمانی هێما تێدەكات، هەرچەندە خۆیشی زمانی قسەكردنی تا ئلستێك پاك نییە، وەلێ بە چاكی لێی تێدەگەیشتین و ئامادەیی نیشان دا ببێت بە وەرگێڕ لە نێوان ئێمە و كەڕولاڵەكان.\nسەڵاح گوتی: من لە منداڵییەوە لەگەڵ ئەم كەڕولاڵانە هەڵسوكەوت دەكەم و هەموویان بە چاكی دەناسم، لە زمانی قسەكردیان (زمانی هێما) زۆرباش تێدەگەم. لەبارەی چۆنیەتیی كۆبوونەوەیان لەم چایخانەیە، گوتی، لە سەرەتای ساڵانی هەشتاكانەوە قوتابخانەی تایبەت بە كەڕولاڵ كرایەوە، ئیتر هەموومان لەوێ یەكترمان ناسی و لەو كاتەوە تا ئێستە هاوڕێ و دۆستی یەكترین بەبێ گوێدانە جیاوازیی ئاین و نەتەوە و حزب و دڵمان بەیەكتر دەكرێتەوە.\nسڵاح هۆی ئەو خۆشحاڵییەیان بەیەكتر دەگێڕێتەوە بۆ ئەوەی "هەموومان بەدەست یەك جۆر كێشەوە دەناڵێنین، ئەویش نەبوونی زمانی قسەكردنە وەك خەڵكی ئاسایی. ئێمە لە خۆشی و ناخۆشییەكانی یەكتر بەشدار و هاوكارین، تەنانەت ژن و ژنخوازیش هەیە لە نێوانماندا، تا كچی كەڕولاڵ هەبێ كچی تر ناخوازین، چونكە باشتر لەیەكتر تێدەگەین".\nوەستا سەڵاح چوار كەسی كەڕولاڵی دەستنیشان كرد هەریەكەیان لە نەتەوەیەكن بۆ ئەوەی بە زمانی هێما گوزارشت لە خۆیان بكەن بۆ "وشە" و خۆیشی بوو بە وەڕگێڕمان.\nحەسەن پیرداود بۆ "وشە" گوتی, من كوردم و هاوسەرەكەم توركمانە، سێ منداڵمان هەیە و هیچ كێشەیەكیشمان نییە، تەنیا گلەییم لە دەسەڵاتدارانی كەركووك هەیە كە حیساب بۆ كەڕولاڵ ناكەن، تەنانەت جێیەكی تایبەتیشمان بۆ تەرخان ناكەن تا لێی كۆ ببینەوە وەك (رێكخراوێك بۆ كەڕولاڵەكان)، چونكە ئەوكات كچە كەڕولاڵەكانیش دەبوونە ئەندام و هاوسەرگیریش لە نێوانماندا ئاسانتر دەبوو.\nهەروەها جیهاد جەلال ئیسماعیل كەڕولاڵێكی ترە و پێچەوانەی حەسەن ئەم خۆی توركمانە و هاوسەرەكەی كوردە، جیهاد هێمای بۆ ئەوەی كرد كە "منداڵێكمان هەیە سوپاس بۆ خوا كەڕولاڵ نییە".\nنیگەرانی خۆیشی خستە ڕوو كە هیچ سوودێكیان نە لە قوتابخانە و نە لەلایەنی پێوەندیدار وەرنەگرتووە، بۆ نموونە مۆبایلی تایبەت بە كەڕولاڵ پێویستییەكی سەرەكییە بۆ ئێمە، كەچی بۆمان دابین نەكراوە.\nسەعد محەمەد موحسین یەكێتی ترە لەو كەسانەی لەو چایخانەیە دادەنیشێ لەگەڵ هاودەردەكانی، ئەو ئاماژەی بەوە دا كە عەرەبە و هاوسەرەكەیشی كە كەڕولاڵە و خزمی خۆیەتی. بەڵام چوار منداڵەكەی سەعد نەخۆشییەكەیان بۆ گوازراوەتەوە و بەگوتەی خۆی "ئەوانیش كەڕولاڵن".\nسەعد پێی خۆشە حكوومەت بیاننێرێ بۆ دەرەوەی وڵات جا بۆ چارەسەر بێت یان بەشداری لە خولی فێربوونی هێمای نێودەوڵەتیی كەڕولاڵەكان. لەو رووەوە گوتی "ئێمەش هاووڵاتین و مافی خۆمانە داوا لە حكوومەت بكەین وەك كەڕولاڵی وڵاتانی تر بژێوی ژیانمان بۆ دابین بكەن و هاوكاری و كارئاسانیمان بۆ بكەن، دەبێ بزانن ئێمەش خاوەن پێداویستی تایبەتین و هیچ كەمتر نین لە كەمئەندامان كە بەداخەوە حیسابی تایبەتیان بۆ دەكەن و ئێمەش حیسابی هاووڵاتیی ئاساییمان بۆ دەكەن.\nسائیر شلێمون ئاشوورییە و هێشتا ڕەبەنە، ئەو هێمای بەوە كرد كە بۆیە ژنی نەهێناوە چونكە بە نیازە بچێ بۆ ئەوروپا و بەیەكجاری لەوێ بژی. بەگوتەی سائیر "لەوێ ڕێز لە مرۆڤ دەگیرێت، بەتایبەتی كەمئەندام شوێن و خزمەتگوزاریی تایبەتیان هەیە و ژیانیان لە هەموو روویەكەوە بۆ دابین كراوە".\nسائیر نیگەرانە لەوەی پرۆژەی هەبووە بۆ كەمئەندام بەڵام كەس پێشوازی لێ نەكردووە، زیاتر گوتی "من وەرزشكارم و چەندان جار داوام لە حكوومەت كرد كۆمەڵگەیەكی وەرزشی تایبەت بە كەڕولاڵ و كەمئەندام دابمەزرێنن و من سەرپەرشتییان بكەم بۆ بەسەربردنی كاتێكی خۆش، بەڵام بەداخەوە تا ئێستە وەڵامی داواكەمیان نەداوەتەوە، بۆیە نائومێد بووم".


وەزارەتی رۆشنبیری عێراق پرۆژەیەکی دژە تووندڕەوی دەستپێدەکات\nئەم هەوڵە نوێیە بۆ رێگرتنه له ریشه‌داكوتانی ئایدۆلۆژیای توندڕەوی بەنێو وڵاتدا بە یارمەتی و پشتیوانیی زنجیرەیەك لایه‌نی هاوبەش.\nنوێنەرانی پەیمانگا کلتورییەکانی عێراق بەشداریده‌كه‌ن لە کۆبوونەوەیەكدا بۆ تاوتوێکردنی پرۆژەیەکی چڕوپڕی کلتوری بۆ رووبەڕووبوونەوەی بیری توندڕەوی لە 22 ئایار. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی رۆشنبیری عێراق]\nوەزارەتی رۆشنبیری عێراق ئامادەکاریدەکات بۆ دەستپێکردنی پرۆژەیەکی نوێ کە هەوڵی رووبەڕووبوونەوەی ئایدۆلۆژیای توندڕەوی دەدات لە ئاستی کلتوریدا، بە یارمەتی و بەشداریی زنجیرەیەك لایه‌نی هاوبەشی ناحکومی.\nلە 22 ئایار، وەزیری رۆشنبیری، عەبدولئەمیر هەمەدانی لەگەڵ نوێنەرانی یەکێتیەکان و رێکخراوە رۆشنبیری و میدیاییەکان کۆبووه‌وە بۆ نیشاندانی پرۆژەیەك و پلانێك بۆ جێبەجێکردنی لەنێو خەڵکدا.\nبەڕێوبەری ناوەندی عێراقی بۆ گەشەپێدانی میدیا، عەدنان سیراج کە بەشداربوو له کۆبوونەوە سەرەتاییەکەدا، وتی پرۆژەکە هەوڵی تاوتوێکردنی "هەموو بیرۆکە رووخێنەرە تیرۆریستییەکانی هەیە لە هەوڵێکدا بۆ پاککردنەوەی کۆمەڵگە لەو جۆرە بیرکردنەوەیە".\nبە دیارونای وت: "لەڕێی ئەم پرۆژەیەوە، وەزارەت دەیه‌وێت کۆمەڵگە و نەوەکانی داهاتوو بپارێزێت لە هەڕەشەی ئەم بیرۆکانە."\nچالاکوانانی مافە مەدەنییەکان وانەیەك لەگەڵ منداڵانی خوێندنگە رێکدەخەن بۆ رووبەڕووبوونەوەی توندڕەوی لە پارێزگای نەینەوا لە 8 ئایار 2017. [خاوەنی وێنە: تۆڕی کۆمەڵگەی مەدەنی نەینەوا]\nوتی پرۆژەکە بەرنامەی دوورمەودای تێدایە و رێکخراوی دەوڵەتی و ناحکومی، میدیا و قەوارەکانی دیکە لەخۆدەگرێت.\nوتیشی: "دەبێت هەمووان بەشداری بکەن و دەسەڵاتێکی نیشتمانی هەیە بۆ شەڕکردن دژی توندڕەوی."\nسیراج وتی: "ئەو بەرنامە و پلانانە لەئێستادا کاریان لەسەردەکرێت و کۆبوونەوە و وێرکشۆپی بچوکی دیکە ئەنجامدەدرێت بۆ پڕکردنەوەی تەواوی رەهەندەکانی پرۆژەکە." ئاماژەیکرد بەوەی ئەمە پاڵپشتییەکی بەهێز ده‌كرێت له‌لایه‌ن حکومەته‌وه.\nوتیشی تەرکیزی سەرەکی لەسەر فیلمی بەڵگەنامەیی و فیستیڤاڵی شانۆییە، لەگەڵ رێکخستنی چالاکی کلتوری و نمایشگای کتێب و وێنەگری.\nسیراج وتی ئامانجی هەرە سەرەکی تیشکخستنە سەر ئەوەیە چۆن ئایدۆلۆژیای توندڕەوی لە ئیسلام لادەدات و بۆ روونکردنەوەی کاریگەرییه کارەساتباره‌كانی لەسەر کۆمەڵگەکان.\nوتی کارکردنیش بەردەوامە لەسەر ێکخستنی هەڵمەتی بەرزکردنەوەی هۆشیاری و پەروەردەیی لە خوێندنگەکان و بواره گشتیەکاندا و بڵاوکردنەوەی پۆستەر و نامیلکە کە سەرکۆنەی توندڕەوی ده‌كه‌ن و تەونی کۆمەڵایەتی بەهێزده‌كه‌ن.\nسکرتێری گشتی یەکێتی نوسەرانی عێراق، ئیبراهیم خەیات بە دیارونای وت: "شکستهێنانی سەربازی بە تیرۆریزم کۆتایی هێڵەکە نیە."\nوتی گەورەترین ئاستەنگ لەكاتی دەرکردنی داعشەوە "ئه‌وه‌یه چۆن رێگری بكرێت لەوەی تیرۆریستان دووبارە ریشه‌دابكوتنه‌وه لەنێو کۆمەڵگەداو بۆ جاری دووه‌م گوژمێك به‌خۆیان بده‌ن به پێكهێنانی بنکەی جەماوەری".\nخەیات وتی یەکێتی نوسەران پێشتر نەخشەڕێگەیەکی خستبووەڕوو بۆ دوای داعش و چەندین کۆنفرانس و کۆڕی لەمڕووەوە رێکخستووە.\nوتی کاردەکات بۆ جێکردنەوەی بیرۆکە و پرۆژەکانی بۆ نێو پرۆژە چڕوپڕەکەی کە وەزارەتی رۆشنبیری پلانی هەیە بەگەڕی بخات.\nوتیشی: "پلانەکانمان بڵاوکردنەوەی ئاشتی و خۆشەویستییە لەجیاتی رقوكینه و توندوتیژی و ده‌مارگیری."\nهه‌روه‌ها وتی ئەمە "گەشەدان بە چەند چالاکییەکی کلتوری لەخۆدەگرێت بۆ بەهێزکردنی یەکێتی کۆمەڵایەتی بە فرەیی خۆیەوە و بۆ تەرکیز خستنە سەر ئەوەی هەموومان یەك چارەنوسمان هەیە و دەبێت ئەزمونی دیموکراتی خۆمان بەهێزبکەین".\nخەیات تێبینی ئەوەی کرد: "رووبەڕووبوونەوەی بیری توندڕەوی ئەرکێکی سەختە."\nوتیشی: "بۆ ئەوەی سەرکەوتوو بێت، پێویستمان بەوەیە نەك تەنیا تەرکیزی هەوڵەکانمان بخەینە سەر لایه‌نه کلتورییه‌كان، بەڵکو کارکردنیش بۆ باشترکردنی ئەدای حکومی لەسه‌ر ئاستی خزمەتگوزاری و قه‌ڵاچۆكردنی هەژاری و نەخوێندەواری و گەندەڵی."\nوتی هەوڵەکان بۆ ریشەکێشکردنی توندڕەوی "شەڕێکی چڕوپڕی کلتوری و کۆمەڵایەتی و ئابورییە کە پێویستی بە خستنەگەڕی تەواوی سەرچاوەکانمانە بۆ بەدەستهێنانی سەرکەوتن"، داوای لە تەواوی قەوارەکانیش کرد پێکەوە کاربکەن بۆ ئەم مەبەستە.\nپاراستنی لاوان و کەمینەکان\nبەرپرسی میدیا لە تۆڕی کۆمەڵگەی مەدەنی لە نەینەوا، موهەنەد ئەومەری بە دیارونای وت رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی ماوەی چەند ساڵێكە کاردەکەن بۆ رووبەڕووبوونەوەی بیری توندڕەوی.\nوتی: "چەندین وێرکشۆپ و هەڵمەتی هۆشیاری رێکخراون بۆ دانیشتوانی موسڵ و شارەکانی دیکەی نەینەوا و پرۆژەی بەردەواممان هەیە بۆ كردنه ئامانجی لاوان و کەمینەکان بۆ شەڕکردن دژی چەمك و بیرکردنەوەی لادەرانە."\nئەومەری داوای لە حکومەت کرد پاڵپشتی ئەم چالاکییانە بکات و ئاراسته‌ی هەوڵەکانی چاودێری و چاکسازی دەروونی بۆ ئەو منداڵانە رێکبخات کە لە کەمپەکانی ئاوارەییدا دەژین.\nوتی: "دەبێت دەستبەجێ ئەم منداڵانە لە ئامێز بگرین و گرنگییان پێبدەین تا بیرۆکەی تیرۆریستی و توندڕەوی نەچنە نێو مێشکیانەوە."\nداوا لە وتارخوێنانی نەینەوا دەکرێت برەوبدەن بە میانڕەوی\nوتارخوێنانی ناوچە دوورەدەستەکانی پارێزگاکە بەشداریده‌كه‌ن لە خولێکدا کە داوایان لێدەکات سەرکۆنەی ئایدۆلۆژیای توندڕەوی بکەن لە مینبەرەکانیانەوە.\nدوای رزگارکردن، موسڵ نیازی وایە ئایدۆلۆژیای داعش بنەبڕبکات\nوەك بەشێك لە هەوڵەکانی بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئایدۆلۆژیای توندڕەوی، دیوانی وەقفی سوننی کارنامەی یەکخستنی وتاری هەینی لەخۆگرتووە.\nکتێبفرۆشان ئەو شەقامانە پڕدەکەنەوە کە داعش كوشتاره‌كانی لێ ئەنجامدەدان\nناوچەیەك کە پێشتر داعش ئەو کەسانەی لێ سەردەبڕی کە ئایدۆلۆژیا توندڕەوەکەیان رەتدەکردەوە گۆڕاوە بۆ ناوەندێکی کلتووریی کراوە.


یۆرگین کلۆپ 3 چارەسەر بۆ ئەگەری ڕۆیشتنی کۆتینیۆ دادەنێت\nلەلایەن کارۆخ ڕواندزی لە 2017/08/13 ئینگلتەرا, تۆپ\nدوای زیاد بوونی دەنگۆی ڕۆیشتنی فیلیب کۆتینیۆ بۆ یانەی بارسێلۆنا، یۆرگین کلۆپ، راهێنەری لیڤەرپولی ئینگلیزی، 3 ئەستێرەی وەک شوێنگرەوەی کۆتینیۆ دیاری کردوە بۆ ئەوەی گرێبەست لەگەڵ یەکیان واژۆ بکات.\nڕۆژنامەی(میرۆر)ی ئینگلیزی لەم ڕوەوە ئاماژەی کردوە کە کلۆپ لە ئەگەری بەهێزی ڕۆیشتنی کۆتینیۆ بە بری 100 ملیۆن پاوەن بۆ بارسێلۆنا لە میرکاتۆی ئەم هاوینە، هەوڵ دەدات گرێبەست لەگەڵ (لۆرینزۆ مانسینی) ئەستێرەی ناپۆلی واژۆ بکات، کە تەمەنی 26 ساڵەو یاریزانێکی بەتوانایە و کلۆپ زۆر پێی سەرسامە، بەپێی ڕۆژنامەکە لیڤەرپول لەو باوەڕەدایە کە بتوانێت مانسینی بە 60 ملیۆن پاوەن ڕازی بکات و پەیوەندی بە ڕێدز بکات.\nدووەمین بژاردەی کلۆپ لە ئەگەری نەهاتنی مانسینی یاریزانی شالکە (ماکس مایەر) دەبێت، کە ساڵی داهاتوو گرێبەستی بە فەرمی تەواو دەبێت، ئێستاش کڕینی لە بەردەست دایە، سێیەمەین بژاردەش یاریزان (جۆلیان بریندات)ی ئەستێرەی بایەڕن لیڤەرکوزنە کە لەهەمان کاتدا یانەی بایەڕن چاودێری دەکات.\nئەوەی ڕوونە، کلۆپ نایەوێت دەستبەرداری کۆتینیۆ ببێت، بەڵام ڕاهێنەرەکە لە هەمان کاتدا ئاشکرای کردوە کە ناشتوانێت ڕێ لە رۆیشتنی یاریزانە بەڕازیلییەکە بۆ هیچ شوێنێک بگرێت و بڕیاری کۆتایی بەدەست یانەکە دەبێت.\nبابەتی پێشووزێدان باسی قورسی کلاسکیۆ بەرانبەر بارسا و کاریگەری ڕۆیشتنی نێیمار دەکات\nبابەتی دواتر گواردیۆلا پیرۆزبایی له به‌رپرسانی یانه‌که‌ی ده‌کات


2020-07-04 [12:09 PM]\nپوختەی وتەکانی وەزیری پەروەردە\nلەسەر تاقیکردنەوەکانی پۆلی ١٢ی یٔامادەیی\n١- ڕەوشی کۆرۆنا بە ھەر شێوەیەک بێت، دەبێت تاقیکردنەوەکانی پۆلی ١٢ لەو بەروارە یٔەنجامبدرێت کە دانراوەو لە کاتی خۆیدا دەکرێت.\n٢- تاقیکردنەوەکان لە ڕۆژی ١١/٧/٢٠٢٠ بەڕێوەدەچێت و پێویستە پشت بە ڕینماییە تەندروستییەکان ببەسترێت، لە ھەفتەیەکدا بۆ پۆلی ١٢ ، دوو تاقیکردنەوە یٔەنجامدەدرێت.\n٣-پێویستە قوتابییان پابەندی ڕێنماییە تەندروستییەکان بن.\n٤- بەشیک لە ھۆڵی زانکۆکان بۆ یٔەنجامدانی تاقیکردنەوەکان بەکاردێت، لەگەڵ وەزارەتی ناوخۆش قسەمان کردووە ھەر کەسێک دزە بە پرسیار یان شتێک بکات، ڕێکاریی یاسایی ھەیەو یٔەو کەسەش دەدەینە ڕاگەیاندنەکان.\n٥- لە کاتی یٔەنجامدانی تاقیکردنەوەکان، چاودێری ڕەوشی تەندروستییان دەکرێت.\n٦- ١٦٢،٦٨٨ قوتابی ١٢ ھەبووە، ١٤٤،١٤٢ یان مافی بەشداربوونیان بەدەستھێناوە.\n٧- بەسەر زیاتر لە دوو ھەزار ھۆڵدا قوتابییەکان دابەش دەبن، مەنھەجیش یٔەوەی داخڵ نەبووە پرسیاری لێ نەھاتەوە، بە شێوەی گشتی پرسیارەکان تێکەڵە ، قورس و ناوەند و سوکی تێدایە.\n٨- بۆ یەکەمین جارە لەسەر یٔاستی پەروەردە ، دوای یٔەنجامەکان کە ڕادەگەیندرێت، دوای ١٢ کاتژمێر دەتوانێت پەڕەی سۆمای خۆی ببینێتیت، یٔەمەش پرۆسەیەکی زۆر شەفافەو دادپەروەرانەیە.\n١٣- یٔەو پەڕە سۆمایە ھەمان یٔەو پەڕەیەیە کە واژوو و پەنجە مۆری خۆی لەسەرەو، دەزانێت کامەی ھەڵەیەو کامەی ڕاستە ، یٔەمەش نەتیجەی یٔیعتیراز کەم دەکاتەوە.\n١٤- بۆ یٔەنجامی تاقیکردنەوەکان، دەبێت قوتابیان ماسک بەکاربھێنن.\n١٥- دەسکێش یٔیختیارییە ، یٔیجباری نییە ، بەڵام ماسک یٔیجبارییە.\n١٧- لە پارێزگای سلێمانی ١٥٠ ھەزار ماسک بۆ قوتابیان للە دھۆکەوە تا گەرمیان یٔامادە کردووەو بە کۆی گشتی ٢٤٠ ھەزار ماسک یٔامادەکراوە ، یٔەوەی ھەیەتی لەگەڵ خۆی بھێنێت، وەزارەتیش بە پێی توانا ماسکەکان لە پێش تاقیکردنەوەکان بەردەست دەخات.\n١٨- نابێت ھیچ قوتابییەک لە کاتی تاقیکردنەوەدا ھیچ بگۆڕنەوە بە نموونە قەڵەم ڕەساس، یان وەرەقە.\n١٩- وەرەقە یٔامادەیە بۆ یٔەوەی ھەر کەسیک بۆ وەڵامی وانەکان پێویستی پێ بوو، مەبەست لێی پەڕەی سپییە بە کۆرد و ناوی خۆیانەوە، بۆیە لاپەڕەی پرسیارەکان بەکار مەھێنن بۆ تاقیکردنەوەکان.\n٢٠- نە دەکرا چاوەڕێی بارودۆخی کۆرۆنا ببین کە بزانین بە چی دەگات، یٔەمە لە بەرژەوەندی قوتابیانە و یٔێمە ناتوانین پێشبینی یٔەوە بکەین یٔایا یٔەم ڤایرۆسە چی لێدێت، بۆیە بڕیارمانداوە کە ١١/٧ تاقیکردنەوەکان بکرێت.\n٢١- یٔەگەر قوتابی نەیتوانی بەھۆی کۆرۆناوە تاقیکردنەوە بکەن واتە ھەڵگری ڤایرۆسەکە بوو لە مانگی ٩ دا تاقیکردنەوەکان دەکەن، یٔەگەر قوتابییەک ھەڵگری یٔەو ڤایرۆسە بێت، دەبێت لە تۆماری وەزارەتی تەندروستی تۆمار بێت و لەوانەوە ناوی قوتابییەکان وەردەگرین نەک لە شوێنێکی ترەوە.\n٢٢- ھیچ بڕیاریک نەدراوە بۆ ساڵی نوی کە دەوام دوا بکەوێت ، لە کاتی خۆیدا خوێندنەوە بۆ دۆخەکە دەکەین، بەڕێوەبەرایەتی پلان دانانمان ڕاسپاردووەو بابەتە لەگەڵ یٔەنجوومەنی وەزیران قسەی لەگەڵ دەکەین.\n٢٣- یٔەو بەشەی خوێندنی ٢٠١٩ بۆ ٢٠٢٠ کە ماوە، قەرەبوویان دەکەینەوە لە ساڵی خوێندنی نوێدا، بۆ نموونە قۆناغی ١ کە چۆتە قۆناغی ٢، زیاتر پێویستی بەوەیە پیت و ژمارە فێربێت ، بۆیە میکانیزمێکمان بۆ داناوە، کە قەرەبوو دەکرێتەوەو لەکاتی خۆیدا ڕایدەگەیەنین.\n٢٤- پێویستە ھەمووان پشت بە پەیجەکان نەبەستن بۆ ھەواڵ و زانیاری، تەنیا سەیری دەزگا فەرمییەکانی وەزارەتی پەروەردە بکەن.


پاڵپشتی یونسێف له ئۆڵه‌مپیادی فیلمسازی مێرمنداڵان له‌فێستیڤاڵی فیلمه‌كانی منداڵان\n22/9/2018 09:50 AM\nیونسێف له هاوكاری له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی سینه‌مای لاوانی ئێران، به‌شێك له تێچووی فێركاری فیلمسازی پیشه‌یی به مێرمنداڵانی وه‌رگیراو له دووهه‌مین ئۆڵه‌مپیادی فیلمسازی دابینده‌كات.\nبه‌پێی راپۆڕتی لیژنه‌ی راگه‌یاندنی ئۆڵه‌مپیادی فیلمسازی مێرمنداڵانی ئێران، دوابه‌دوای به‌ڕێوه‌چوونی دووهه‌مین ئۆڵه‌مپیادی فیلمسازی مێرمنداڵان وه‌كو یه‌كێك له به‌شه‌كانی سی‌ویه‌كه‌مین خولی فێستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران، نوێنه‌ری یونسێف UNICEF له ئێران پێشنیاری كرد بۆ ئه‌وه‌ی كه به‌مه‌به‌ستی پاڵپشتیكردن له ره‌وتی گه‌شه‌ی فیلمسازانی مێرمنداڵی به‌هره‌مه‌ند له‌م بواره‌دا، له هاوكاری و په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی سینه‌مای لاوانی ئێران، به‌شێك له تێچووی فێركاری فیلمسازی پیشه‌یی به وه‌رگیراوه‌كانی ئه‌م ئۆڵه‌مپیاده دابینبكات.\nهاوكاری یونسێف له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی سینه‌مای لاوانی ئێران به‌شێكه له به‌رنامه‌ی كاری هاوبه‌ش له‌نێوان وه‌زاره‌تی رۆشنبیری ئێران و یونسێفدا و ئه‌نجومه‌نی سینه‌مای لاوانی ئێرانیش له‌هه‌وڵدایه كه له‌ته‌نیشت ئه‌م رێككه‌وتننامه‌یه‌دا، بارودۆخی شیاو بۆ ئاماده‌بوون و هاوكاری یونسێف له به‌شی ئۆڵه‌مپیادی فیلمسازی مێرمنداڵان پێكبهێنێت.\nدووهه‌مین ئۆڵه‌مپیادی فیلمسازی مێرمنداڵان به هاوڕێیه‌تی ئه‌نجومه‌نی سینه‌مای لاوانی ئێران و دامه‌زراوه‌ی سینه‌مایی فاڕابی له سی‌ویه‌كه‌مین خولی فێستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمه‌كانی منداڵان و مێرمنداڵانی ئیسفه‌هان به‌ڕێوه‌ده‌چێت. ئه‌م ئۆڵه‌مپیاده له دوو به‌شی "فیلم" و "سیناریۆ" به وه‌رگرتنی فیلمه 3 خوله‌كییه‌كان به بابه‌تی سه‌ربه‌ست له گروپی ته‌مه‌نی 9 تا 16 ساڵ به‌ڕێوه‌ده‌چێت.


جۆن بۆڵتۆن بۆ رووداو: ئەمریکا دەبێ دان بە سەربەخۆیی کوردستانی عێراقدا بنێت\nجۆن بۆڵتۆن، راوێژكاری پێشووی ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریكا، سندووقی نهێنییەكانی كۆشكی سپی، تاوەكو پێش تێكچوونی نێوانی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، یەكێك لە بەهێزترین و گرنگترین كەسایەتییەكان بوو لە ئەمریكا.\nكتێبێكی نووسیوە، تێیدا باسی نهێنیەكانی كۆشكی سپی دەكات. بێگومان ئەو كتێبە جیهانی سەروبن كرد. رووداو یەكەمین تەلەڤزیۆنی كوردستانییە بۆ یەكەمجار هەڤپەیڤین لەگەڵ جۆن بۆڵتۆن دەكات.\nلە 1991 چارەنووسی كورد هەمیشە لە مێشكمدا بووە\nرووداو: بەڕێز بۆڵتۆن بەخێرهاتی. حەزماندەكرد لە ستودیۆكەمان لە واشنتن یان نیویۆرك میوانمان بووای. كۆڕۆنا رێگەی پێنەداین. تۆ لەلای كورد وەك دۆستی كورد ناسراوی، كورد تۆیان خۆشدەوێت. نازانم دەزانی یان نا. دەمەوێ بزانم ئاشناییت لەگەڵ دۆزی كورد دەگەڕێتەوە بۆ كەی و، چۆن و لە كوێ دەستیپێكرد؟\nجۆن بۆڵتۆن: خۆشحاڵم كە لەگەڵتانم. سوپاس بۆ ئێوە. ئەگەر بەگشتی قسە بكەین، ساڵانێكی زۆر لەمەوبەر، رەنگە ئەوكاتەی لە زانكۆ بووبم. بەڵام بە دڵنیاییەوە، ئەوكاتەی بە تەواوی شارەزای دۆزی كورد بووم، رێك دوای جەنگی یەكەمی كەنداو بوو لە ساڵی 1991. پاش ئەوەی هێزەكانی عێراق لە كوەیت دەركران، سەدام حوسێن كەمپینێكی سەركوتكردنی لە هەموو عێراق دەستپێكرد. دەیان هەزار، بگرە سەتان هەزار كورد ماڵەكانیان بەجێهێشت و كۆڕەویان كرد بەرەو باكوور. ئەگەری روودانی كارەساتێكی مرۆیی گەورە هەبوو. هاوەڵی جیم بەیكەر بووم، كە ئەوكات وەزیری دەرەوەی ئەمریكا بوو، لە سەردانەكەیدا بۆ باشووری رۆژهەڵاتی توركیا. ئێمە پێكەوە لە سنوور پەڕینەوە بۆ عێراق. ئەوە سەرەتای هەوڵدان بوو بۆ گەیاندنی یارمەتی و دڵنیابوون لەوەی كوردانی ئاوارەی نێو عێراق و ئەوانەش كە لە سنوور پەڕیبوونەوە، پارێزراون و یارمەتی دەدرێن. دوای ئەوە بابەتی ئەوەی چ بەسەر كورد دێت هەمیشە لە مێشكمدا بووە.\nپێویستە ئەمریكا لانیكەم دان بە دەوڵەتی كوردی دابنێت بۆ ئەو بەشەی كوردستان كە لە عێراقدایە\nرووداو: لەكاتی بوونی ئێوە لە ئیدارەی جۆرج دەبلیو بووش و لەوكاتەش كە نوێنەری ئەمریكا بوون لە نەتەوەیەكگرتووەكان پرسی كورد هەر پرسێكی گەرم بوو. زۆرجار كورد هەروەك ئەوەی لە ئوكتۆبەری 2019 روویدا لە رۆژئاوای كوردستان، هەستدەكەن ئەمریكا خیانەتی لێكردوون. پێتوایە تێنەگەیشتنێكی نادروست هەیە لە سیاسەتی ئەمریكا، یاخود ئەمریكا بەرژەوەندییەكانی زیاتر لەگەڵ دەوڵەتانە و كەمتر لەگەڵ گەلانە؟\nجۆن بۆڵتۆن: لە راستیدا پێموانییە ئەمریكا سیاسەتێكی كاریگەری لەبارەی كورد هەبێت. هەرچەندە بەداخەوە، ئەوە وامان لێدەكات جیاواز نەبین لە زۆر وڵاتی دیكە، بەتایبەتی لە ئەوروپا. كاتێك سەیری مێژووی درێژی ناسیۆنالیزمی كوردی دەكەی، جار هەبووە دەرفەتی ئەوتۆی بۆ رەخساوە كە ئەگەری ئەوە هەبووە هەنگاوی گەورەی بەدوادابێت بەرەو بەدەوڵەتبوون. جاری ئەوتۆش هەبووە پاشەكشە بەو هەنگاوانە كراوە. ماوەیەكی زۆرە بۆچوونی من ئەوەیە هەڵوەشانەوەی عێراق سوودمەندە. پێویستە ئەمریكا لانیكەم دان بە دەوڵەتی كوردی دابنێت بۆ ئەو كوردستانەی لە چوارچێوەی عێراقدایە. پرسیارەكە قورسترە بۆ كوردانی نیشتەجێی دەوڵەتانی دیكەی ناوچەكە. بەڕای من ئەمە شتێكە كە پێویستە ئەمریكا ستراتیژیانە لەبەرچاوی بگرێت. لەبەرئەوەی دەكرێ ئەنجامەكانی زۆر گرنگ و ئەرێنی بن.\nئەگەر گشتپرسیش نەكرابووایە سوپای پاسداران هەر هێرشیدەكردە سەر كوردستان\nرووداو: وەك بزانم، تۆ لەگەڵ سەربەخۆیی باشووری كوردستانی. بۆچی ترەمپ پشتیوانی گشتپرسییەكەی 2017ی كوردستانی نەكرد؟\nجۆن بۆڵتۆن: ئەوە بەر لە دەستبەكاربوونم بوو لەم ئیدارەیەدا. پێموایە ئەوە لەژێر كاریگەری وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا و ئەو كەسانەدا بوو كە هیچ كات لەگەڵ ئەنجامدانی گشتپرسی نەبوون. هەروەها لەگەڵ دابەشبوونی عێراق نین. یان دان بەو راستییە دانانێن كە عێراق پارچە پارچە بووە. ئەوكات مشتومڕی زۆر كرا لەسەر ئەوەی ئەنجامدانی گشتپرسی كارتی دەستی نەیارانی سەربەخۆیی كورد بەهێزتر دەكات، بەڵام بۆچوونی من وابوو سوپای پاسداران، كە هەوڵیدا رەوشەكە بقۆزێتەوە، شتێكی هاوشێوەی هەر دەكرد ئەگەر گشتپرسیش ئەنجام نەدرابووایە. گشتپرسی هۆكاربوو بۆ ئەنجامدانی ئەوەی كە بەبێ گشتپرسیش هەر دەیانكرد. گشتپرسی لانیكەم، لە پرەنسیپدا، بیرۆكەیەكی باشبوو بۆ باوەڕهێنانی خەڵكی جیهان بە بەهێزی هەستی كورد بۆ سەربەخۆیی.\nئۆباما لە شەڕی داعشدا دەستی ئێرانی لە ناوچەكەدا بەهێز كرد\nرووداو: دوای گشتپرسی سەربەخۆیی كوردستان، هێزەكانی حەشدی شەعبی بە هاوكاری ئێران لە 16ی ئوكتۆبەری 2017 هێرشیانكردە سەر پێشمەرگە لە كەركووك و هەموو شوێنەكانی كوردستانی عێراق، بۆچی ئەمریكا بێدەنگ بوو بەرامبەر ئەو هێرشە؟ ئەو پرسیارە لەهزری هەموو كوردێكدایە.\nجۆن بۆڵتۆن: پێموایە لەبەر هەمان ئەو هۆكارە بوو كە دژی گشتپرسییەكە بوون. لە پاڵنەرەكانی پشت ئەو كارەی ئێرانییەكان و هاوپەیمانە عێراقییەكانیان تێناگەم. بە بۆچوونی من ئەوە بەشێكە لە كێشەی هاوسەنگەربوون لەگەڵ میلیشیا عێراقییەكان و هێزە سەربازییەكانی ئێران لە هەوڵەكان بۆ لەنێوبردنی خەلافەتی داعش. چونكە كاتێك ئۆباما دەستی بەو شەڕە كرد، نائاگایانە یان بەبێ ویستی خۆی، دەستی ئێرانی لە ناوچەكەدا بەهێز كرد. پێموایە ئێستا ئەنجامەكەی وەك خێو (كابووس) بۆمان هاتووە. بەدڵنیاییەوە توانای بەخشییە ئێران بۆ ئەوەی دژی كوردی عێراق كار بكات. بەشێوەیەكی زۆر جیدی.\nرووداو: لێرەدا پرسیارێك دروست دەبێت، ئیدارەی ئەمریكا بەشێوەیەكی گشتی چۆن تەماشای پێگەی هەرێمی كوردستان دەكات؟\nجۆن بۆڵتۆن: ئیدارەی ئەمریكا بەگشتی و بەدڵنیاییشەوە كۆنگرێسی ئەمریكا لەسەر بنەمایەكی كۆدەنگ، بە رێژەیەكی زۆر هاوسۆزن لەگەڵ کورد. بەڵام هەستێكی باش رێكخراو نییە. من وایدەبینم. لەوباوەڕەدا نیم بە تەواوی ئاگاداری ئەو رەوشە سەختانەبن كە كوردیان تێدەكەوێت. هێشتا هەستێكی بەهێز هەیە لای كەسانێك كە هیواخوازن عێراق دابەش نەبێت، وەك پێشتر گوتم. بە لەبەرچاوگرتنی سیاسەتی ئێران بە دیاریكراوی، هەرگیز هیچ رێگەیەكی كاریگەر نییە بۆ ئەوەی جارێكی دیكە لە عێراق حكومەتێك دروست ببێتەوە هاوشێوەی ئەو حكومەتە بێت كە لە دوای جەنگی یەكەمی جیهانی دروستبوو و بە رووخانی سەدام حوسێن كۆتایی هات. بەڕای من شتێكی ناواقیعییە. پێموایە ئەوەش لەبەرئەوەیە كە ئەو كەسانە لە گرنگی سەربەخۆیی دیفاكتۆیی كورد لە باكووری عێراق، لە پتر لە 25 ساڵی رابردوودا، تێناگەن.\nلێكدانەوەیەكی هەڵە درایە ترەمپ سەربارەت رۆڵی كورد لە عێراق و سووریا لە شەڕی دژی داعشدا\nرووداو: پێشمەرگە لە كوردستانی عێراق و هێزە كوردییەكان لە رۆژئاوای كوردستان و سووریا، بەخوێن و فیداكارییەكی زۆر لەسەر زەوی بوونە هۆی سەركەوتنی هاوپەیمانیی دژی داعش بەسەرۆكایەتی ئەمریكا، بۆچی دواتر ترەمپ گوتی كورد بەبێ F16 هەر رادەكەن. كەس لە ئیدارەی ئەمریكی پێینەدەگوت ئەوە بیركردنەوەیەكی هەڵەیە؟\nجۆن بۆڵتۆن: پێموایە چەند كەسێك بۆیان روونكردەوە كە هەڵەیە. گومان لەوەدا نییە كە هەموو كەسێك لەگەڵ F16 دەتوانێ باشتر شەڕ بكات. لێكدانەوەیەكی هەڵە درایە ترەمپ سەربارەت رۆڵی كورد لە عێراق و سووریا لە شەڕی دژی داعشدا. نازانم لە كێی بیستبوو. لەوانەیە بەر لەوەی من بگەمە لای، ئەو قسانەی لە ئەردۆغان یان كەسانی دیكە بیستبێت. بەڵام بەدڵنیاییەوە ئەوە بۆچوونی زۆرینەی بەرپرسانی پنتاگۆن نەبوو كە شان بەشانی كورد شەڕیان كردبوو لە تەواوی شەڕی دژی داعشدا. بەڵام ئەوە یەكێكبوو لەو شتانەی كە چووبووە نێو سەری ترەمپەوە. كە شتێكیش چووە سەریەوە، هاتنەدەرەوەی زەحمەتە.\nترەمپ خۆیشی نازانێت بۆچی باوەڕ بە ئەردۆغان دەكات\nرووداو: بۆچی رەجەب تەیب ئەردۆغان زۆر بە ئاسانی دەیتوانی قەناعەت بە ترەمپ بكات و، ترەمپ بۆچی ئەوەندە رێزی ئەردۆغانی دەگرت؟\nجۆن بۆڵتۆن: خۆزگە توانیبام وەڵامێكی باشی ئەو پرسیارەت بدەمەوە. من خۆشم لێی تێناگەم. باوەڕناكەم ئەوە پەیوەندی بە وەبەرهێنانەكانی ترەمپ لە توركیا یان هیچ شتێكی هاوشێوەوە هەبێت. پێموایە ئەو كارەی ترەمپ هاوشێوەی پەیوەندییەكانیەتی لەگەڵ ڤلادیمێر پووتین، شی ژینپینگ، كیم جۆنگ ئون و سەركردە ئۆتۆریتارەكانی(دەسەڵاتخواز) دیكەیە. راڤەكردنی زۆر سەختە. تەنانەت خودی ترەمپیش گوتوویەتی ئەویش ناتوانێ راڤەی بكات، بەڵام ئاشکرایە ئەوە مەترسییەكی گەورەیە بۆ ئەمریکا و هاوپەیمانانی، وەک چۆن ئەو رووداوانەی چەند جارێک لە باکووری رۆژهەڵاتی سووریا بینیمانن ئەوە دەسەلمێنن.\nبەهۆی بارودۆخی باكووری سووریا نیگەرانم لە دووبارە هەڵبژاردنەوەی ترەمپ\nرووداو: ترەمپ بەشێك لە هێزەكانی كێشایەوە لە رۆژئاوای كوردستان، هاوكات توركیا لە ئوكتۆبەری 2019 هێرشیكردە سەر هێزەكانی سووریای دیموكرات. دوای ئەو ناڕەزاییەی ئەمریكا و هەندێك وڵاتی ئەوروپایی گرتەوە دژی ئەو هەڵوێستەی ترەمپ، چۆن توانیتان قەناعەت بە ترەمپ بكەن كشانەوەكە رابگرێت و هەندێك هێزی دیكەش بنێرنەوە بۆ رۆژئاڤا؟\nجۆن بۆڵتۆن: من کۆتاییەکانی 2019 دەستم لە كار كێشایەوە. زۆرترین سەرقاڵیم لە كۆتایی 2018 بوو. ئەوكاتەی ترەمپ بە پێشنیازێکی ئەردۆغان رازیبوو بۆ كشاندنەوەی هەموو هێزەكانی ئەمریكا لە باكووری رۆژهەڵاتی سووریا. ئێمەش ترەمپمان رازیكرد كە ئەوە بیرۆكەیەكی باش نییە. ئەوەی لە ساڵی 2019 دا روویدا، گوشاری بەردەوامی ئەردۆغان و تورکیا بوو بۆ كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا. سەرئەنجام لە كۆتایی 2019 سەركەوت لەو هەوڵەیدا. ئەو كارەی بە ترەمپ كرد كە دەیویست 2018 پێی بكات. ئەم جارە سەركەوتووتر بوو. بەڵام وەك تۆ گوتت، ترەمپ رازیبوو جارێكی دیكە بەو بڕیارەدا بچێتەوە. ئەوە بەشێكە لە سەختی هێشتنەوەی ترەمپ لەسەر پەیڕەوكردنی هەمان سیاسەت بۆ ماوەیەكی درێژ. نازانم ئەم بارودۆخەی باكووری رۆژهەڵاتی سووریا تاوەكو كەی بەردەوام دەبێت. ئەوە یەكێكە لە هۆكارەكانی نیگەرانیم لە دووبارە هەڵبژارنەوەی ترەمپ. دوای 3ی نۆڤێمبەر، ناتوانرێت بگوترێ هەنگاوی دواتری چ دەبێت، ئەگەر دووبارە هەڵبژێردرێتەوە. ئێستا ئازادە لەو سنووردارییە سیاسییەی پێشتر تێیدا بوو كە لە كۆتایی 2018 پەشیمانی كردەوە و وامانكرد دڵنیابین لە مانەوەی هێزەكانی ئەمریكا و هاوپەیمانان لە باكووری رۆژهەڵاتی سووریا.\nرووداو: لە كتێبەكەتدا دەڵێی جەیمز جێفری نوێنەری ئەمریكا بۆ كاروباری سووریا دژی كوردە. چۆن ئەوەتان رەچاوكرد و بۆچی دژی كوردە؟\nجۆن بۆڵتۆن: وابزانم مایك پۆمپەیۆ بوو كە یەكەمجار وایگوت. هەروەها دوای تەماشاكردنی گفتوگۆی نێو یەكێك لە كۆبوونەوەكان لە ئەنقەرە لە كۆتایی 2019، زۆر نیگەران بووم لەوەی ئەنجامەكەی چ دەبێت. پێموانەبوو هیچ سازشێك لەگەڵ توركیا بكرێت كە هیچ جۆرە جوڵەیەكی هێزی سەربازی توركیا لەخۆبگرێت لە سنووری باشوری توركیاوە بەرەو باكووری رۆژهەڵاتی سووریا. پێشتر هێزەكانی توركیا لە رۆژئاوای فورات هەبوون. ئەو هێزانە لە بارودۆخی جیاواز و لەكاتی جیاوازدا چوونە ئەوێ. راستییەكەی منیش پێشنیازی پێچەوانەكردنەوەی دۆخەكەم نەكرد. هەستم كرد كاتێك هێزەكانی توركیا بگەنە باكووری رۆژهەڵاتی سووریا، هەڵبەت پێشتریش لە ساڵانی پەنجاكانی سەدەی رابردوو ئەو ناوچەیەیان داگیركردبوو، ئەوە بۆ ئێمە مەحاڵ دەبێ لەو ناوچەیە سەقامگیری بەدیبێنین. هەرچەند پێموایە بەشێك لە هێزەكانی ئەمریكا لە باكووری رۆژهەڵاتی سووریا ماون، بەڵام رەوشەكە ناسەقامگیرە. تاكە شت كە پێویستمان نەبوو ئاڵۆزتركردنی رەوشەكە بوو لەلایەن دیپلۆماتە ئەمریكییەكان بە بیركردنەوە لەوەی توركیا رۆڵێكی بنیاتنەرانەی دەبێ لەو ناوچەیە.\nدەبێ كورد خۆی ئامادە بكات بۆ دوای هەڵبژاردنەكانی ئەمریكا\nرووداو: ئێستا دۆسیەی سووریا لە دەستی جەیمز جێفریدایە، هۆكارێك هەیە لە پشت ئەوەوە كە جەیمز جێفری رقی لە كورد بێت؟\nجۆن بۆڵتۆن: بە تێڕوانینی من زۆر گرنگە كورد پەیوەندی خۆی بپارێزێت لەگەڵ وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا و كۆنگرێس و پنتاگۆن. كورد لەم شوێنانە پشتگیری زۆرتری هەیە لەبەر چەندین هۆكار. یەكێك لە هۆكارەكان شەڕی هاوبەشە لە دژی داعش. پێموانییە لە 100 رۆژی داهاتوودا هیچ مەترسییەك لەسەر كورد هەبێت. باوەڕناكەم بەر لە هەڵبژاردن ئەمریكا هیچ گۆڕانكارییەكی گەورە بكات. لەم خاڵەدا ترەمپ نایەوێ هیچ كارێك بكات كە لە رۆژی هەڵبژاردندا كێشەی بۆ دروست بكات. بە بۆچوونی من پێویستە ئێوە خۆتان ئامادەبكەن بۆ دوای هەڵبژاردنی ئەمریكا. جا جۆ بایدن بیباتەوە یان ترەمپ. لە مانگی كانوونی دووەم، سەرۆكی نوێ دەستبەكار دەبێت. دوای ئەوە ئەگەری گۆڕان لە سیاسەتی ئەمریكادا، جا بەرەو باش یان خراپ، زۆرتر دەبێت. بەردەوام بن لە راوێژ لەگەڵ وڵاتانی ئەوروپا، كورد لە ئەوروپا دۆستی زۆر باشی هەن. هەوڵی چڕوپڕی سیاسی و دیپلۆماسی بدەن بۆ ئەوەی بایەخی ئەو ناوچەیە بخەنە بەر سەرنجی ئەمریكا، بەتایبەتی، ئەوە زۆر گرنگە.\nلەوانە بایدن بتوانێ رەوشی باكووری رۆژهەڵاتی سووریا وەك 2018 لێبكاتەوە\nرووداو: كورد لە سووریا پێویستە چ بكەن بۆ ئەوەی ئەمریكا بەجێینەهێڵێت و بتوانن بگەنە بەشێك لە مافەكانیان لە سووریا بەشێوەیەكی یاسایی؟\nجۆن بۆڵتۆن: بەڕای من باشترین چارەسەر ئەوەیە وەك ساڵی 2018 هێزەكانی هاوپەیمانان بگەڕێنەوە نێو ئەو سێگۆشەیەی باكووری رۆژهەڵاتی سووریا و رۆژهەڵاتی فورات. هێزی ئاسمانی رووسیا لەو ناوچەیە دەربكرێت. هێزە سەربازییەكانی رووسیا و ئێران لەو ناوچەیە دەربكرێن. هێزەكانی ئەسەدیش لەو ناوچەیە دەربكرێن. هەر هەوڵێك بەو ئاراستەیە بدرێت دەبێتە هۆی سەقامگیری زۆرتر و رەخسانی دەرفەتی گەورەتر بۆ بەدیهاتنی دانوستاندنی كاریگەر لەگەڵ ئەسەد. ئێستا كورد لە پێگەیەكی زۆر لاوازدان بۆ دانوستاندن لەگەڵ ئەسەد. ئەوە یارمەتیدەر نابێ بۆ بەدیهاتنی باشترین ئەنجام. ئەگەر ئەسەد بەڵێنی سازشیش بدات، من متمانەی پێناكەم. دیسان دەڵێم پێویستە كورد زۆر هەوڵی دیپلۆماسی و سیاسی بدەن. رەنگە ئەگەر جۆ بایدن بە سەرۆكی ئەمریكا هەڵبژێردرێت بتوانێ ئەو رەوشەی لە 2018 دا لە ناوچەكە هەبوو، بگەڕێنێتەوە.\nرووداو: ئەگەر ترەمپ لەو گەڕەی هەڵبژاردندا شكستبێنێ لەو باوەڕەدانیت كە كتێبی THE ROOME WHER IT HAPPENED یەكێك لە هۆكارەكان بێت ؟\nجۆن بۆڵتۆن: وەڵامی ئەم پرسیارە نازانم و، هێشتا زووە بۆ ئەوەی ترەمپ بە دۆڕاو دابنێم. دیموكراتەكان هەڵبژاردنی 2016 یان بەرامبەر ترەمپ دۆڕاند، بەڵام من ناڵێم ترەمپ بردییەوە، بەڵكو پێموایە هیلاری كلینتن كەمپەینێكی زۆر خراپی بەڕێوەبرد. هێشتا نزیكەی 100 رۆژ ماون بۆ هەڵبژاردنی ئەمریكا و ئەوە ماوەیەكی زۆر درێژە بۆ سیاسەتی ئەمریكا. ئەو كتێبەم لە بارەی كاری ترەمپ وەك سەرۆك خوێنەری زۆری هەبووە. خەڵك دەتوانن بیخوێننەوە و خۆیان دەرەنجامی لێ هەڵێنجن.\nسولەیمانی كلیلی ئێران بوو لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا\nرووداو: پێتوایە بڕیاری كوشتنی قاسم سولەیمانی، بڕیارێكی دروستبوو؟\nجۆن بۆڵتۆن: بەڵێ. ئەو فەرماندەیەكی زۆر گرنگی سوپای پاسداران و هێزی قودس بوو. زیانی گەورەی بە ئەمریكا و سەربازانی سوپای ئەمریكا و هاوپەیمانان گەیاند لە ماوەیەكی دوور و درێژدا. قاسم سولەیمانی كلیلی هەوڵەكانی ئێران بوو بۆ بەدەستهێنانی كاریگەری لە هەموو رۆژهەڵاتی نێوەڕاست. هەروەها كەسێكی گرنگی نێو ئەو حكومەتە بوو كە پشتیوانی تیرۆرە و خۆشی سەرۆكی رێكخراوێكی تیرۆریستی بوو. ئەمریكا ئەو رێكخراوەی بە تیرۆریست ناساندووە. بۆیە پێموایە ئەوە كارێكی دروستبوو. هەنگاونانی دیكەش لە دژی سووپای پاسداران بە خراپ نازانم. بەڕای من یەكێك لەو شتانەی كە پێویستە لە ئێران هەوڵی بۆ بدەین رووخاندنی رژێمە. یەكێك لە رێگەكانی ئەو كارەش تێكشكاندنی سوپای پاسدارانە. دەكرێ ئەوە ببێتە هۆی شڵەژاندن و پەرەدان بەو ناسەقامگیرییەی كە لە ئێران هەیە. رژێمی ئێران پشتیوانی جەماوەریی نییە. پێویستە رووخاندنی ئایەتوڵڵاكان و گەڕاندنەوەی حكومەت بۆ خەڵك بەشێكبێ لە سیاسەتی ئەمریكا.\nئایەتوڵڵاكانی ئێران واز لە چەكی ئەتۆمی ناهێنن\nرووداو: ئەوكاتەی راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریكا بووی، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، بەڕاستی دەیویست رژێمی ئێران بڕووخێنێت؟\nجۆن بۆڵتۆن: نەخێر. پێموایە ئەوە یەكێكە لە كێشەكان. بەڕای من كشانەوە لە رێككەوتنی ئەتۆمی ئێران كارێكی دروستبوو. ترەمپ لە هەڵبژاردنی 2016 بانگەشەی بۆ كرد. بەڵام زۆر كاتی پێچوو تاوەكو سەرئەنجام لە 2018 لە رێككەوتنەكە كشایەوە. خۆشحاڵم كە منیش دەستم لەو بڕیارەیدا هەبوو. بەڵام پێموانییە ئەوەندە بەس بێت. پێموانییە ئایەتوڵڵاكان یەك ئاماژەشیان ناردبێ كە نیشانیبدات بڕیارێكی ستراتیژییان داوە بۆ دەستبەرداربوون لە چەكی ئەتۆمی. باوەڕیش ناكەم وازی لێبێنن. لەوباوەڕەدان هەبوونی توانای ئەتۆمی لە دەسەڵاتدا دەیانهێڵێتەوە. ئەوەش هۆكارێكی بنەڕەتییە لەوەی كە من پێموایە پێویستە لە دەسەڵات دووربخرێنەوە و، حكومەتێك پێكبهێنرێت كە دەستبەرداری چەكی ئەتۆمی ببێت.\nرووداو: زۆر سوپاس كە رازیبووی ببیە میوانمان. هیوادارین جاری داهاتوو لە ستۆدیۆكانمان لە كوردستان بتانبینین.\nجۆن بۆڵتۆن: سوپاس بۆ میوانداریتان\nسه‌رچاوه: ماڵپه‌ڕی رووداو


گرفتی بەردەم خۆپیشاندانەکان - ئاوێنه\nگرفتی بەردەم خۆپیشاندانەکان\nلەڕابردودا تائەمڕۆ هەرێمی کوردستان چەندین خۆپیشاندانی بچوکی کورتخایەن‌و خۆپیشاندانی گەورەو درێژخایەنی بەخۆوە بینیوە، زۆرجار توندوتیژیان لێکەوتۆتەوەو قوربانی بەخۆوە بینیوە، خۆپیشاندانەکان نەیانتوانیوە گۆڕانکاری ڕیشەی دروستبکەن، چەند گۆڕانکارییەکی کاتی‌و تاکتیکی بەدەست هێناوە، دەسەڵات تائەمڕۆش گوێی لە‌خۆپیشاندەران نەگرتوە، خۆپیشاندانەکان بەردەوام دەکەونە ژێر پرسیاری بۆچی خۆپیشاندانەکان سەرکەوتونابن؟ بۆچی ئامانجی گەورە بەدەستناهێنن؟ بۆچی خۆپیشاندانی گشتی ناکرێت؟\nخۆپیشاندان دڵی دیموکڕاسیە؟\nکاتێک باسی دیموکڕاسی دەکەین دەبێت خۆپیشاندان ببێتە دڵی، چونکە خەڵک لە‌دیموکڕاسیدا ئازادانەو ئازایانە دێتە شەقام‌و داوای گۆڕانکاری دەکات، بەردەوام لە‌وڵاتە دیموکڕاسییەکاندا خۆپیشاندانەکان کاریگەر بون‌و زۆرجار حکومەتیان هەڵوەشاندوە، بەڵام سیستەمە سیاسییەکانی ناوچەکەو هەرێمی کوردستان دیموکڕاسی نین، حکومەتێکی خۆسەپێن‌و ستەمکارو سەربازین، بۆیە زۆرجار خۆپیشاندانەکان دەبنە شۆڕش‌و ڕاپەڕین‌و ستەمکارەکان ڕەوانەی مێژودەکەن.\nبۆچی خۆپیشاندانی گشتی ناکرێت؟\nهەرێمی کوردستان تا ئەمڕۆش یەک ئیدارەو حکومڕانی ڕاستەقینەی نییە، یەک جیۆگرافیای ئیداری پتەوی نییە، تا ئەمڕۆش دو ئێدارەی زەرد‌و سەوز بونی هەیە، بۆیە دروستکردنی خۆپیشاندانێکی سەرتاسەری گرانە، لێرە لە‌زۆنی سەوز یەکێتی حکومڕانە، لە‌زۆنی زەرد پارتی حکومڕانە، دو ئیدارە‌و دو کولتوری جیاوازیان دروستکردوە، ئەمەش خۆپیشاندانی گشتی زەحمەتکردوە.\nبۆچی خۆپیشاندانەکان سەرکەوتونابن؟\nخۆپیشاندانەکان تا ئەمڕۆش ئامانجی گەورەو گۆڕانکاری گەورەیان دروستنەکردوە، چەندین گرفتی گەورە لە‌خۆپیشاندانەکاندا بونی هەیە، خۆپیشاندانەکان زۆرکات چینێک یان توێژێک بەشداری تێدادەکات، واتا خۆپیشاندانێکی یەکڕەنگ دەبێت، ئەمەش لە‌گەورەی خۆپیشاندانەکە کەمدەکاتەوە، وەک خۆپیشاندانی پاری مامۆستایان کەتەنیا مۆڕکی مامۆستایان‌و فەرمانبەرانی پێوەدیاربو، بۆئەوەی خۆپیشاندانەکان سەرکەوتوبن لە‌ئێستادا، پێویستە تەواوی خەڵک بەشداری تێدابکەن وەک فەرمانبەران‌و مامۆستایان‌و مەلاکان‌و کاسبکاران‌و دایک‌و باوکی خوێندکاران‌و پاشان هێزە چەکدارەکان، لەبەر ئەوەی خراپی ئەم حکومەتە کاریگەری نێگەتیفی بۆ سەر هەموان هەیە، خەڵک دەبێت لەخۆی بپرسێت بۆچی دەبێت پەنجا کەسی دو بنەماڵە بتوانن پێنج ملیۆن کەس برسی بکەن؟ پێویستە خۆپیشاندانەکان لە‌تاکڕەنگی دوربن‌و ڕێگەنەدەن ببێتە موڵکی هیچ حزبێک، خۆپیشاندانی فرەڕەنگ دەسەڵات ناچار دەکات بەخۆیدا بچێتەوە، خۆپیشاندانە مەدەنیەکان دەبنە بناغەی ڕاپەڕین‌و شۆڕش، خۆپیشاندان‌و ڕاپەڕینەکانی بەهاری عەرەبی چەندین ستەمکاریان وەستاند.\nحیزبەکانی دژە دەسەڵات بەردەوام سواری شەپۆلی شەقام بون، واتا ئەم حیزبانە جوڵەی شەقام دروستناکەن بەڵکو زۆر جار دەوری نیگەتیڤیان بینیوە بۆ کۆتای هێنان بە‌خۆپیشاندانەکان، بەناوی خۆپیشاندەرانەوە لەسەر مێزی گفتوگۆی دەسەڵات چەماونەتەوە‌و شەقامیان چۆڵکردوە، مامۆستایانی ئاینی لە‌کۆمەڵگای ئێمەدا کاریگەری دروستدەکەن بەڵام بۆ خۆپیشاندانەکان زۆر لاوازن، پغەمبەران لەپاڵ خواپەرستی دژایەتی زوڵمیشیان کردوە، بەڵام مامۆستایانی ئاینی زیاتر باسی خواپەرستی دەکەن.\nخۆپیشاندانەکان کاریگەر دەبن کاتێک هەموان توڕەییەکانیان دەبەنە شەقام، چونکە ئەم دەسەڵاتە مافیاکڕاتە پێویستە تێپەڕێت، دەسەڵاتی جوتحیزبی چارەکە سەدەیەکە ئەمڕۆی بەرهەم هێناوە، کۆمەڵگایەکی زیندو کۆتایی بەم ستایلە کلیپتۆکراسیەی دەسەڵات دێنێت.\nبڵاوكراوه‌ته‌وه له 22-12-2017


الف: ژ تێكٌلى و رابين رونشتنا دگه ل مروڤێن نه جامێر و بێ ئه صل بطرسهێن، چكو ئه گه ر ئيرو كه يفا هه وه خوه ش بكن، وێ صبه هێ زه ره رێ بگهێنن هه وه.\nب: عه رن و غه زه با خوه داخون.\nج: خوه ژ زاروكێن دوژمنێ بابێ خوه ڤه دن، چكو فكرا وان ژى وه ك يا بابێن وايه، وه پێره ئه ڤ شعر وه ند:\nأحْيا الضّغائنَ آباءٌ لَنا سَلَفوا فَلَن تَبيدَ و للآباء أبْناءُ\nيانى: باب و باپيرا كين هلێخستنه وه حه تا ئه وا زاروك هه بن ئه ڤ كين خلاس نابن و بن برنابن.\n* پاش ئه ڤاشيره تا، قه يس، ده سه ك عه مه لى بو نيشاندانا موهميا هه ڤ گرتن و وه حده تێ نيشا ئه ولادێن خوه كر; ب ڤى ئاوايى كو 33 تيرێن كه ڤانێ ئانين دانين سه رهه ڤ و گرێدان و بى گورزه ك دار و ڤێجا گوته ئه ولادێن خوه ئه ڤا بشكێنن، يێك و يێك هاتنێ و نه كارين بشكێنن، ڤێجا ژ هه ڤ ڤه كرن و هه ر يێكى تيره ك دان ده ستێ وان و ئه وا هه ر يێكى تيرا خوه ب رحه تى و بێ زه حمه ت شكێناندن، ڤێجا قه يس گوت:\nعه زيزێن من! ئه ڤه، نه تيجا هه ڤ گرتن و يێك بينێيه، كو ئه گه ر هه ڤ گرتن هه بت شكه ستن هێدى تنه هن.\nشيره تێن عومه ر بن خه تاب\nعومه ر بن خه تاب عه دوى خه ليفێ دوێ يێ موسلمانا بيه، گوره كى نڤيسينا كتێبا «ئه علام» يا زه ره كلى مروڤه كى گر، رهدين صور، به ژن بلند، مه عدگرتى وه توند بيه كو خه لك ژى دطرسهان، ل سالا 40 پێشيا هجره تێ دا وه لديه و ل سالا 23 هجرى به رابه رێ 644 ميلادى ل مه دينايێ وه فات كريه.\nئبن سه عد ل كتێبا طه به قات دا دنڤيست كو عومه ر ل به ر وه فاتێ وها شيره ت ل كورێ خوه عبدالله كرن:


پارچە شیعری ژمارە ٦ ، لاپەڕە ٢٨ ی دیوانی چاپی ئەنیسی\nکەی بەهار وایە؟\nکەی بەهار وایە گوڵم خونچە دەمێ پێنەکەنێ\nبولبولی دڵ بە شنەی خۆشی بەیانان نەشنێ\nنەت بووە عاشقی وەک وی لە سبەی تاکو شەوێ\nبەتەما بێت، کەچی ماچێکی لێوی نەدەنێ!\nگوڵی ئەوساڵی وەریوە، گوڵی پاریشی چووە\nمەگە کای پارەکە وەک ئێمە بەباکا بە شەنێ!\nپەڕوپۆی پاکی وەریوە لەخەمان، کوا مەلی دی\nبببنە هاواڵی خەمی، تازە لە کوێ پێدەکەنێ؟\nئەو هەژارە کە ئەوەند تامەزرۆ ماوەتەوە\nمەکە لۆمەی کە لەنێو دڕکە، بە دۆش هەر دەژەنێ!\nئەمنیش کوندم و هەرکوێیە دەچم، وێرانە\nوەکو تاقتاقکەرە خۆم مامەوە لێرە بە تەنێ\nڕیشەکەی خەڵفی هیوای کاکی "ئیمامی" پرسن،\nوا پوواوە بە سەری ئێوە بە فوو هەڵدەقەنێ!\nهەندێک ڕوونکردنەوە سەبارەت بە شێعرەکە:\nشیعرێکی جوان و ڕەوان و بێ گرێ وگؤڵە، باس لە بەهارێک دەکات کە بەهاری ڕاستەقینە نییە لەبەر ئەوەی خونچە پێناکەنێ و بولبول- کە دڵی خۆیەتی، بە شنەی خۆشی بای بەیان ناشنێتەوە؛ ئەوە هەڵوێستێکی ڕوونی سیاسییە کە لە بەرگی ئیهامدا شاراوەتەوە بەڵام هێشتا هەر خوێنەر مەجبوور دەکات مل بکێشێت بزانێ لە پشت پەردەوە چ خەبەرە و شاعیر باسی کوێ و چ سەردەمێک دەکات . ڕووی قسەی شیعرەکە لە "گوڵم" واتە گراویی شاعیرە و هۆنەر هەر لە فەردی یەکەم (مەتلەع) ەوە خۆشەویستەکەی دەکاتە "بەرگۆ" ی قسەکان، لە دڵی خۆی نموونەی بۆ دەهێنێتەوە و پێی دەڵێت تۆ هەرگیز ئەوینداری ئەوتۆت نەبوە کە وەک بولبول هەر لە بەیانییەوە تا شەو بەتەمای ماچێکی گوڵ چاوەڕوانی بکێشێت بەڵام خونچە دەمی بۆ نەکاتەوە و ماچێکی لێوی نەداتێ! دڵی من گوڵی ئەمساڵی [بەهۆی با وبۆران و سەرما و بەستەڵەکی سیاسییەوە؟] وەریوە و گوڵی پاریش نەماوە پێی شادمان بێت، کە وابوو هیچ چارێکی نییە جگە لەوەی وەک "ئێمە" [هاوبیرانی شاعیر]، بە باسی ڕابردووی خۆش کەیف ساز بێت و کای پار بە با بکات؛ ئەوەندەش خەم و خەفەتی لێ بارە، کە پەڕوپۆی هەڵوەریوە و وەک مەلی گەڕی لێهاتووە کە مەلانی دی پێیان خۆش نییە هاوڕێیەتی بکەن و لەئەنجامدا ناتوانێ خەمی خۆی لەگەڵ کەسدا دابەش بکات. بەم پێیە، دەرەتانێکیش بۆ پێکەنینی نەماوە وسەرەڕای ئەوەی گەلێکیش تامەزرۆی دیتنی گوڵە، بەڵام لەبەر ئەوەی کەوتۆتە نێو دڕک و دڕووەوە، ناچارە دەبێ "بە دۆش بژەنێت"! (بڕوانە دواتر).\nشاعیر دوای ئەو شوبهاندنە سەرکەوتووانە، کە هەمووی لە باسی دڵی دا بوو- ڕاست وەک ئەوەی دڵی لە خۆی جیاواز بێت، لە دوو فەردی کۆتایی شیعرەکەدا خۆی و نەک دڵی، ڕاستەوخۆ دەخاتە بەر تیری لۆمە و دەڵیت من وەک کوندەبوو هەرکوێیەک دەچم وێرانەیە [واتە ئەگەر وێرانیش نەبێت من وێرانی دەکەم]، وێرانە و کەلەواش ئاشکرایە کەسی تێدا نابێت، کە وابوو، من بوومەتە "تاقتاقەکەرە" و لێرە بە تاق و تەنیایی ماومەتەوە.\nلە دێڕی کۆتایی (مەقتەع) دا، شاعیر ناوی خۆی بە "کاکی ئیمامی" دەبات و دەڵێ من پێشترخەڵفێکی ساوای هیوام چەقاندبوو، جا ئەگەر هەواڵی ئەوم لێ دەپرسن، سوێند دەخۆم بە سەری خۆتان کە ڕەگ و ڕیشەی وەها پواوە و لەناو چووە، کە بە تاقە فوویەک هەڵدەقەنرێت و دەکەوێت! واتە من خۆم، کە شاعیرم، هیوام نەماوە و خەریکە بە تەواوەتی بێ هیوا دەبم.\nئەو بێ هیوایی بە دواڕۆژە، یەک لە تایبەتمەندییەکانی شیعری ئاواتە و لە زۆر شوێنی دیکەی دیوانەکەشیدا دەردەکەوێت. بۆ کەسێک کە نشوستی کۆماری کوردستان و شکستی خەباتی ساڵانی ١٣٣١ و ١٣٣٢ ی ئێران و زاڵییەتی ڕوکنی دووی ئەڕتەشی شا و حکوومەت نیزامی تەیمووری بەختیار و دامەزرانی ساواک و هەرەسی شۆڕشی ئەیلوولی باشووری کوردستان و شەهید بوونی ئەندامانی باڵی شۆڕشگێڕی حزبی دیموکڕات و ئیعدامەکانی ساڵی ١٣٤٨ ی جڵدیان، ئینجا زاڵبوونی مەلاکان بە سەر ئێراندا و کوشت وبڕ و گیران و ئەشکەنجە ی خەباتکارانی کوردی بە چاوی سەر بینیوە و بە خوێن و پێست هەستی پێکردوون، بێ هیواییەکی ئەوتۆ شتێکی سەمەرە و نا ئاسایی نییە.\nشیعرەکە لە عەینی ڕەوانی و بێ گرێ وگۆڵیدا وەک هەموو شیعرێکی سەرکەوتووی "سهل و ممتنع"، ئاڵۆزییەکی مەنتیقی تێدایە کە بەیەک جار خوێندنەوەی ساکار هەستی پێ ناکرێت و تەنیا لە شیکردنەوەدا دەردەکەوێت. لە هەندێک شوێندا شاعیر، جێگۆڕکێ بە خۆی و دڵی و گراوییەکەی و خوێنەری شیعرەکان دەکات و خوێنەر مەجبوور دەکات وورد بێتەوە و ماسی سووری واتا لە قووڵایی گۆمەکە دا بدۆزێتەوە.\nهەندێک ووشە و تەعبیر لە شیعرەکەدا هەن کە دەکرێ قسەیان لە سەر بکرێت یان ڕوونکردنەوەیان لەمەڕ بدرێت:-\n- دەمێ پێنەکەنێ: ئیهامێکی تێدایە. لە واتای نزیکی ئیهامەکە دا، دەم بەواتای ماوەیەکی کورتی زەمەنییە بەڵام دەکرێ وەک دەم یان زاریش وەربگیرێت و بگوترێت پڕ بە یەک دەم پێنەکەنی؛\n- "بە شنەی خۆشی بەیانان نەشنێ": جگە لە تەعبیری ڕازاوە و تازەی "نەشنێ" ، سەرجەمی میسراعەکە مۆسیقای ناوخۆیی پیتی /ش/ ی تێدایە؛\n- "ماچی لێو": لە ئەدەبیاتی کوردیدا بێ وێنە نییە بەڵام تازەترە لە ماچی سەر گۆنا کە لە زوربەی ئەدەبی کلاسیکی کوردیدا دەبینرێت؛\n- "مەگە": شێوازێکی دیکەی "مەگەر" ە و لە زۆر شوێنی ناوچەی موکریان لەو بیچمەدا دێت؛\n- "کای پار بەباکردن": شاعیر بە نیازێکی تایبەت، پەندی کۆنی "کای کۆن بەبا کردن" ی کردۆتە "کای پار بە باکردن". ئەم کارە لە پەیوەندی میسراعی یەکەمی شیعرەکەدایە، کە تێیدا باس لە گوڵی ئەمساڵ و گوڵی پار کراوە؛ هەروەها سەنعەتی بەدیعی "تضاد" یش لە نێوان گوڵ و کا دا بە کار هێنراوە.\n- "بە شەنێ": لە جیاتی "بەشەن"، ئەوەش شێوە دەربڕینێکی موکریانییە؛\n- "مەلی دی": شاعیر لە سەرەتای شیعرەکەدا دڵی خۆی بە بولبول شوبهاندووە و بەم پێیە، نیاز لە "مەلی دی" دەبێ دڵی خەڵکانی دیکە بێت؛\n- "ئەو هەژارە": نیاز دڵی شاعیرە؛\n- "تامەزرۆ": زۆر بە تاسە (هەنبانە بۆرینە)؛\n- "بە دۆش هەر دەژەنێ": تەعبیرێکی هەندێک ئەستەمی ناو شیعرەکەیە. واتای ئاسایی کە لە شیعرەکە وەردەگیرێت ئەوەیە ئەو دڵە هەژارە تاق و تەنیا ماوەیە، ئەوەندە تامەزرۆی یار و دۆست و دەزگیرانە و وەها کەوتۆتە نێو دڕک و دڕوو [گێرە و کێشەی سیاسی و زیندانەوە)، کە لەبەر ناچاری لە دۆش دەژەنێت. "دۆ" واتە کیژێک کە لە هەڵپەڕکێدا دێتە دەستی لاو(هەنبانە بۆرینە). "لە دۆ ژەندن" ئیهامی تێدایە. واتای نزیکی بریتییە لە: "دۆ ژەندن" واتە ژەندنی مەشکە بۆ ئەوەی دۆ لە ماستاو وەربگیرێت بەڵام لە خوێندنەوەی شیعرەکەدا خوێنەر بیری بۆ واتایەکی دوورتریش دەچێت ئەویش ژەندنە بە واتا سێکسیەکەی کە لەگەڵ تامەزرۆ بوونی یار و تەنیا وبێ هاودەم مانەوەدا یەک دەگرێتەوە. لە دۆ ژەندن دەبێ لەو پەیوەندەدا گوترابێت کە لە هەڵپەڕکێی کوردیدا، بە گوێرەی نەریت، کوڕەلاوان گەلێک ڕێزی "دۆ" واتە ئەو کچانە دەگرن کە دێنە دەستیانەوە، تەنانەت کاتێ پەنجە دەخەنە پەنجەی دۆوە، هەوڵ دەدەن دەستی کچ ئەزیەت نەکەن و نەیگوشن واتە لە هەڵپەڕکێی کوردیدا کاتێ دۆ لە دەستی کوڕەلاودایە، کوڕەکە هیچ جووڵە و کردارێک ناکات کە بۆنی سێکسیی لێوە بێت. جا شاعیر دەڵێ دڵی من لەبەر ناچاری و تامەزرۆیی لە "دۆ" ش دەژەنێت یان خۆ بە "دۆ" شەوە دەنێت گەرچی دەزانێت نابێ وا بکات! ئەوە تێگەیشتنی منە لەم فەردە بەڵام لە بۆچوونەکەم دڵنیا نیم لەبەر ئەوەی ئەگەری هەڵەی چاپ یان هەڵەی ڕاگواستنی شیعرەکە لە لایەک و خراپ تێگەیشتنی خۆم لە لایەکی دیکە ناتوانم نەگرمە بەرچاو. هیوادارم خوێنەران هەڵەم راست بکەنەوە.\n- "تاق تاقکەرە": یان تاق تاقەکەرە، قژاوکە، توتەک، باڵدارێکە شەو تا ڕۆژ دەڵێ "تووت، تووت" بە فارسی "مرغ حق" ی پێدەڵێن (هەنبانە بۆرینە)؛ پەیوەندی تاقتاقکەرە لەگەڵ شاعیر دەبێ ڕواڵەتی و ووشەیی بێت. شاعیر دەڵێ من بە تەنیا ماومەتەوە و تاقتاقکەرەش هەر "تاق" و تەنیایە، کەوابوو هەردوکمان وەک یەکین؛\n- "ئیمامی": شاعیر لە شیعرەکانیدا جاروبارە لە نازناوی "ئاوات" و جاروبارەش لە بەشی یەکەمی شوهرەتەکەی خۆی (ئیمامی زەنبیلی) کەڵک وەردەگرێت. لێرەشدا وەک دەبینین،"ئیمامی" هاتووە و شاعیر خۆی بە "کاکی ئیمامی" واتە کاک ئیمامی ناوبردە کردووە.\n- "ڕیشەکەی خەڵفی هیوای کاکی ئیمامی پرسن...": لێرەدا ناتەواوییەک لە باری ڕێزمانەوە هەیە. لە ڕستەی ئاسایی پەخشاندا دەگوترا "ئەگەر لە ڕیشەی خەڵفی کاکی ئیمامی دەپرسن یان بپرسن، ..." بەڵام شاعیرانی گەورەی هەموو گەلێک توانیویانە زمانی زگماک وەک مێو بگرنە دەست و مشتوماڵی بدەن و بیچمی جیاوازی لێ دروست بکەن. ئەو چەشنە دەست تێوەردان و گۆڕینە، ناتەواوییەک بۆ ئەو کەڵە شاعیرانە نییە کە خەسلەت و تایبەتمەندییەکانی زمانەکەیان دەناسن و شارەزایانە دەیسووڕێنن و دەیچەرخێنن و هەندێک جاریش دەیکەنە شتێکی نوێ، ئەوان بەم کارە زمان دەوڵەمەندتر و ڕازاوەتر دەکەن؛\n- "هەڵدەقەنێ": لێرەشدا لە باری ڕێزمانییەوە دەبوایە بگوترێت "هەڵدەقەنرێ" یان "هەڵدەقەنرێت"، بەڵام شاعیرێکی بە ئەزموونی وەک ئاوات کوا گوێ دەداتە "عمرو" و "زەید" ی ویشکی ڕێزمان و ڕێزمان نووسان!\nڕێکەوتی دانرانی شیعرەکە:\nئەو مەسەلەیە لە دیوانی چاپی ئەنیسیدا دیاریی نەکراوە و بەم پێیە نازانین لە چ سەردەمێکدا گوتراوە، بەڵام دڵساردی و بێ هیوایی شاعیر، کە لە شیعرەکەدا بە ڕوونی دەردەکەوێت، پێمان دەڵێت کە دەبێ دوای چەند شکست و نشوستی سیاسیی نەتەوەی کورد گوترا بێت. بە بۆچوونی من دوور نییە شیعرەکە هی ساڵانی ٣٠ تا ٤٠ ی هەتاوی (٥٠ تا ٦٠ ەکانی زایێنی) بێت.


دوو کتێبی نووسەر و وەرگێڕ "کارزان خدر" بڵاوبوونەوە - قەندیل 24\nدوو شه‌ممه , ئه‌یلول 21 2020\nسەرەکی / تۆپ ستۆر / دوو کتێبی نووسەر و وەرگێڕ “کارزان خدر” بڵاوبوونەوە\nدوو کتێبی نووسەر و وەرگێڕ “کارزان خدر” بڵاوبوونەوە\nقەندیل ٢٤ تۆپ ستۆر, چاوپێکەوتن 468 بینین\nقەندیل ٢٤ : تایبەت\nلە دوو ڕۆژی ڕابردوودا دوو کتێبی نووسەر و وەرگێڕ “کارزان خدر” بە دیزاین و چاپێکی نوێ کەوتنە بازاڕەوە. کتێبەکانیش یەکێک لە ئامادەکردنی خۆیەتی و یەکێکیش شاکارێکی ڤیکتۆر هۆگۆیە کە لە فارسییەوە وەریگیڕاوە. لەم ڕاپۆرتەدا نووسەر تیشک دەخاتە سەر هەردوو بەرهەمەکەی:\nپێشەکی سوپاستان دەکەم، دیارە ٢٨ی ئەم مانگە هەردوو بەرهەمم لە لایەن دەزگای چوارچرا چاپ و بڵاوکرانەوە.\nبەرهەمی یەکەم: دیداری نووسەران لە ئامادەکردنی خۆمە کە دیدار و گفتوگۆیە لەگەڵ ٦ ئەدیبدا، کە هەموویان لە کتێبخانەی کوردیدا جێپەنجەیان دیارە و ناسراون. دیدارەکان پێکهاتوون لەم ئەدیبانەی خوارەوە\n– سیامەند شاسواری – نووسەر و وەرگێڕ\n– حەمەکەریم عارف- نووسەر و وەرگیر\n– عەبدوڵڵا حەسەن زادە- نووسەر و وەرگێڕ و سیاسەتمەدار\n– لەتیف هەڵمەت- شاعیر و نووسەر\n– جەوهەر مەحموود داراغا- وەرگێڕ\n– حەمەی مەلاکەریم- نووسەر و وەرگیڕ\nئامانج لە ئامادەکردنی کتێبی “دیداری نووسەران” ئاشناکردنی ئەدیبانی کورد بە خوێنەران و وەرگرتنی ئەزموون و شارەزاییان لە بواری خۆیاندا. هەموو ئەو پرسیارانەی لە لای من و خوێنەران بە گشتی گەڵاڵە بوونە، ویستوومە لە جیاتی ئەوانیش پرسیاریان لێ بکەم و هەموویان لە پەرتووکێکی خنجیلانەدا کۆ بکەمەوە.\nهەوڵێکی بچووکیشە بۆ بە کلتوورکردنی خوێندنەوە و چاندنی تۆی خوێندنەوە لە خوێنەراندا.\nهەرچی ڕۆمانی “کڵۆدی سەرگەردان”یشە کە شاکارێکی ڤیکتۆر هۆگۆیە، ئاشنامان دەکات بە کلتوور و ناسنامەی سەدەی هەژدە و نۆزدەی فەرەنسا و ئاشنامان دەکات بە دابوونەریتی ئەو کۆمەڵگایە. سیاسەتی نەزانانەی دەوڵەت و حوکمڕانیی سیاسەتمەدارە نەزانەکانمان بۆ ڕوون دەکاتەوە. پێمان دەڵێ: خەڵکی فەقیر و هەژاریش مافی ژیانیان هەیە و بە هۆی زیندانیکردنی خەڵکی بێتاوان و دەسەڵاتدارە زۆردارەکان، کۆمەڵگە بەرەو لەناوچوون و فەسادبوون دەچێ.\nلە کۆتاییدا دەڵێم: هیوام وایە کەلێنێکی چکۆلەم لە کتێبخانەی کوردیی پڕکردبێتەوە.\nنیسان 29, 2020\nپشدەر: ژنێک گیانی لەدەستدا\nتاڤگەی شەهیدان، قادراوە\nئایا پێتوایە لەگەڵ هاتنی وەرزی گەرما ڤایرۆسی کۆڕۆنا نامێنێت؟\nبۆ (46) ساڵەی بۆردوومان کردنی قەڵادزێ ئەو شارەی لە بیرکراوە\nنیسان 24, 2020\nزەینی وەرتێ، سێ تیر و یەك نیشان!!!\nنیسان 20, 2020\nبۆ (44) ساڵەی بۆردوومان کردنی قەڵادزێ ئەو شارەی لە بیرکراوە\nكێ لۆبی بكات؟\nنیسان 5, 2020\nکوردستان به‌چى به ناوبانگه\nنیسان 4, 2020\nخۆشترین هه‌ڵبژارده‌ی مامۆستا حه‌سه‌ن زیره‌ک


حكومه‌تی هه‌رێمى کوردستان بودجەی بۆ نۆژەنکردنەوەی رێگاوبانەکانى هەر چوار پارێزگاکەی هەرێمی کوردستان  تەرخانکرد و بەوتەى شارەزایەکی بواری شارەوانیش دەستوبردى لێنەکرێت و بارانبارین دەستپێبکات کارەکە پەکى دەکەوێت.\nئەمڕۆ (پێنجشەممە، 12ی ئایاری 2019)، جوتیار عادل، وتەبێژی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند:”حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕی 33 ملیار و 876 ملیۆن دیناری تەرخانکردووە بۆ نۆژەنکردنەوەی ڕێگاوبانی هەر چوار پارێزگا و ئیدارەکانی راپه‌ڕین و گه‌رمیان”.\nئاماژەی بەوەشدا “پێش ھاتنی وەرزی زستان و لەماوەی دوو مانگ و نیودا پڕۆژه‌ی نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی ڕێگه‌كان جێبەجێ دەکرێت”.\nلەبارەی بڕیارەکەشەوە نادر ڕۆستی، وتەبێژ بەناوی وەزارەتی شارەوانی گەشتوگوزار دەربارەی بڕیارەکە بە ناس کوردی ڕاگەیاند “ئێمەش بڕیارەکەمان لە وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە بیستوە و ئەوەندەی زانیاریمان هەبێت لەماوەیەکی نزیکدا ئەو نۆژەنکردنەوانە جێبەجێ دەکرێت”.\nناس کورد، زانیوویەتى “دوێنێ (چوارشەممە، 11ی ئەیلولی 2019) هەریەکە لە بەڕێوبەرانى شارەوانییەکانى هەر چوار پارێزگاکە و ئیدارەکانی گەرمیان و ڕاپەڕین لەگەڵ ستافی ئەنجومەنی وەزیران لەو بارەیەوە کۆبوونەوەتەوە و لەو کۆبوونەیەدا ئەو بڕیارە دراوە”.\nئەندازیارێک بڕیارەکەى حکومەت بە گرنگ ناودەبات و ئاماژە بەوە دەکات ئەگەر زوو بەزوو بڕیارەکە جێبەجێ بکرێت و پارەکە تەرخان بکرێت ئەوا دەتوانرێت بەر لە هاتنى وەرزى زستان و باران بارین پڕۆسەکە بەئەنجام بگەیەنرێت.\nجەمال شێخ حسێن، ئەندازیاری ڕێگاوبان بۆ ناس کوردی روونکردەوە”دەبێت حکومەت بەو بڕە پارەیەی تەرخانی کردوە کەرەستە و ئۆتۆمبێل و ئامێری نۆژەنکردنەوە و کارمەند بە زوویی تەرخان بکات بۆ نۆژەنکردنەوەی شەقامەکان چونکە ئەگەر بێتو بە زوویی تەواو نەکرێت و بگاتە وەرزی زستان ناتوانرێت نۆژەنکردنەوەکە بکرێت”.


ژمارەیەك پەڕلەمانتار هەڵوێستیان لەسەر دابەشنەكردنی مووچە ڕاگەیاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\nژمارەیەك پەڕلەمانتار هەڵوێستیان لەسەر دابەشنەكردنی مووچە ڕاگەیاند\n2020/06/13 - 3:16 PM\nژمارەیەك پەڕلەمانتاری پەڕلەمانی كوردستان هەڵوێست لەسەر دابەشنەكردنی مووچە ڕادەگەیەنن و هۆشداری دەدەن، “هیچ پاساوێك نییە بۆ زیاتر دواخستنی مووچەی موچەخۆرانی هەرێمی كوردستان”.\nبەپێی ڕاگەیەنراوێك، كە 15 پەڕلەمانتاری فراكسیۆنە ئۆپۆزسیۆنەكانی پەڕلەمانی كوردستان واژۆیان لەسەر كردووە، ئاماە بەوەدەدەن، “ڕوونكردنەوەكەی وەزارەتی دارایی هەرێم لەبارەی 400 ملیار دینارەكەوە، كە گوایا تەنها 222 ملیار دیناری ماوە، جێی متمانەی مووچەخۆرانی هەرێمی كوردستان نییە و دەبێـت پارەی مووچە بدرێتە مووچەخۆران، نەك بۆ شتی دیكە سەرف بكرێت”.\nهیچ پاساوێك نییە بۆ زیاتر دواخستنی موچەی موچەخۆرانی هەرێمی كوردستان و لە ئێستادا، موچەخۆران و خەڵكی كوردستان، دۆخێكی سەختی گوزەران بەرێدەكەن، سەرەڕای ئەوەی زیاتر لە دوو هەفتەیە، 400 ملیار دینار لە بەغدادەوە هاتوەتە سەر هەژماری بانكیی حكومەتی هەرێمی كوردستان و رونكردنەوەكەی وەزارەتی دارایی هەرێم-یش لەوبارەیەوە، كە گوایا تەنها 222 ملیار دیناری ماوە، جێی متمانەی موچەخۆرانی هەرێمی كوردستان نییە و دەبێـت پارەی موچە بدرێتە موچەخۆران، نەك بۆ شتی دیكە سەرفبكرێت. بۆیە:\n– داوادەكەین لە سبەینێوە (14/ 6/ 2020)، دەست بە دابەشكردنی موچە بكرێـت، بە بێ دەسكاریكردنی موچە و یەكەمین وەزارەت-یش، وەزارەتی تەندروستیی بێت، كە پزیشك و كارمەند و پەرستارەكانی سەر بەم وەزارەتە (سەرەڕای خۆبەخشە ماندونەناسەكانیان) لە سەنگەری پێشەوەی روبەروبونەوەی ڤایرۆسی “كۆرۆنا- كۆڤید 19″دان.\n– موچە زۆر دواكەوتوە و ئێستا لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیران-ین و حكومەت موچەی مانگی “شوبات”ی دابەشنەكردوە. بۆیە، دەبێت لە كەمترین ماوەدا، تەواوی موچەی موچەخۆرانی هەرێم بدرێت و حكومەتی هەرێم-یش بەرپرسیارانەتر و جدیتر لەسەر ئەم پرسە و چارەسەركردنی كێشەكانی لەگەڵ بەغداد، مامەڵە بكات.\n– مەم بورهان قانع.\n– شێركۆ جەودەت.\n– روپاك ئەحمەد.\n– سیروان بابان.\n– د. محێدین حەسەن یوسف.\n– یاسین خزر.\n– سەرچنار ئەحمەد.\n– جەلال محەمەد.\n– ئەبوبەكر هەڵەدنی.\n– موسلیم عەبدوڵلا قەسرێ.\n– د. ئیسماعیل تەها سگیری.\n– دیاری ئەنوەر حەمەرەحیم.\n– هەڵز ئەحمەد.\n– گۆران عومەر عەلی.\n– بەدریە ئیسماعیل.\nپەڕلەمانتارپەڕلەمانی كوردستانحزبە ئۆپۆزسیۆنەكانمووچه\nساردەمەنی و شیرینیەك لە سلێمانی دادەخرێت\nگەشتی هاووڵاتیانی عیراق و هەرێم بۆ توركیا ئاسایی دەكرێتەوە


تانسو چیللەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبە تورکی: Tansu Penbe Çiller\n(١٩٤٦-٠٥-٢٤) ٢٤ی ئایاری ١٩٤٦ (تەمەن ٧٦ ساڵ)\nئابووریناس، دیپلۆمات، سیاسەتوان، مامۆستای زانکۆ\nBoğaziçi University، زانکۆی یەیڵ، University of Connecticut، Robert College\nتانسو چیللەر (بە زمانی تورکی: Tansu Çiller؛ لە دایکبووی ٢٤ی ئایاری ١٩٤٦، ئەستەمبوڵ) ژنە سیاسەتوان و ئابووریزانی تورکییە. ئەو لە ماوەی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٩٣ تاکوو ٦ی ئازاری ١٩٩٦، وەک ٢٢ەمین سەرۆک وەزیرانی تورکیا کاری کرد. ئەو بەیەکەم سەرۆک وەزیرانی ژن لە مێژووی تورکیا دادەنرێت. بەر لەوەی پۆستی سەرۆک وەزیران وەربگرێت، ئەو لە چەند پلە و پۆستێکی باڵای دیکە کاری کردووە لەوانە، جێگری سەرۆک وەزیرانی تورکیا بوو لە ماوەی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٩٦ تاکوو ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٩٧، لە کابینەکەی نەجمەدین ئەرباکان، لە هەمان کات و ماوەشدا وەزیری دەرەوەی تورکیا بوو. لە ماوەی ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٩١ بۆ ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٩٣، وەزیری دەوڵەت بوو بۆ کارووباری ئابووری.\nتانسو چیللەر لە ماوەی ١٣ی حوزەیرانی ١٩٩٣ تاکوو ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢، سەرۆکی حیزبی ڕێگای ڕاستیی بوو لە تورکیا. لە دوای ساڵی ٢٠٠٢ لە کارکردنی لە بواری سیاسەت خۆی خانەنشین کرد. ئەو لە زانکۆی بۆسفۆر بڕواننامەی بەکالۆریۆسی لە ئابووری بەدەستهێنا. دواتر لە چەند زانکۆیەکی ئەمریکا درێژەی بە خوێندنی دا.\nلە ماوەی سەرۆکوەزیرانی تانسو چیللەر، چەندین ڕاپۆرت لەلایەن ڕێکخراوە نێونەتەوەییەکانی تایبەت بە مافەکانی مرۆڤ بڵاودەکرایەوە لەسەر خاپوورکردنی گوند و شارۆچکە کوردییەکان، هەروەها سووکایەتی و دەستدرێژی سێکسی کردنە سەر هاوڵاتیانی سڤیلی کورد لەلایەن هێزەکانی تورکیاوە. ڕاپۆرتەکان لە ماوەی ساڵانی ١٩٩٣ بۆ ١٩٩٦ بڵاوکرانەوە.\n^ ئ ا "Tansu Çiller | Turkish prime minister and economist". Encyclopedia Britannica. Retrieved 2021-02-24.\n^ "Tansu Çiller Kimdir? - Güncel Tansu Çiller Haberleri". www.sabah.com.tr. Retrieved 2021-02-24.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تانسو_چیللەر&oldid=909473»


بەڕێوەچوونی جێژنی نەورۆز لە پارلمانی بریتانیا – KDPmedia\nHomeبریتانیـابەڕێوەچوونی جێژنی نەورۆز لە پارلمانی بریتانیا\nناوەندی گەشە و پێشکەوتنی کوردی لە بریتانیا بەرنامەیەکی تایبەتیی بەبۆنەی هاتنەوەی نەورۆزەوە لە پارلمانی بریتانیا رێکخست.\nلەم بۆنە تایبەتییەدا کە ڕۆژی چوارشەممە، ٢١ی ڕەشەمە (١١ی مارسی ٢٠٢٠) لە تەلاری پارلمانی بریتانیا بەڕێوە چوو، بەشێکی بەرچاو لە ئەندامانی پارلمانی بریتانیا، ئاکادمیست و نوێنەری بەشێك لە حیزب و لایەنەکانی کوردستانی و رەوەندی کورد لە بریتانیا بەشدار بوون.\nلەم ڕێوڕەسمەا چەند ئەندام پارلمانی بریتانیا کە دۆست و هاوسۆزی پرسی کوردن وتاریان پێشکێش کرد کە بریتی بوون لە: نەدیم زەهاوی ئەندامی پارلمانی بریتانیا لە حیزبی محافزەکار؛ وەزیری بازرگانی و پیشەسازیی کە بە ڕەچەلەك کوردە؛ بۆب سێلی، ئەندامی پارلمان لە حیزبی محافزەکاران؛ کریس ستێفان، ئەندامی پارلمان لە حیزبی نەتەوەیی سکۆتلەند و، برایم دۆگلوز، لە دامەزرێنەرانی ناوەندی گەشە و پێشکەوتنی کوردی لە بریتانیا.\nپرسی کورد لە بارودۆخی ئێستای هاوکێشەکانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین، بۆنەی مێژوویی نەورۆز و لێک‌گرێدراویی لەگەڵ خەباتی شوناسخوازیی کورد و بابەتە ڕۆژەڤەکانی ئێستای جیهان و کوردستان نیوەرۆکی قسەی وتاربێژانی ئەم کۆبوونەوەیە بوو.\nلەم ڕێوڕەسمەدا هەیئەتێکی کۆمیتەی حیزبی دێموکراتی کوردستان بەشدار بوون و لە پەراوێزی بەرنامەکاندا لەگەل ژمارەیەکی بەرچاو بانگهێشت‌کراوەکان و ئەندام پارلمانەکانی دۆست وەک نەدیم زەهاوی، ئەندامی پارلمانی بریتانیا و وەزیری بازرگانی و پیشەسازی دیدار و چاوپێکەوتنیان هەبوو.\nبەشێکی دیکەی ئەم ڕێورەسمە چەند بڕگەیەکی هونەری و مۆسیقیی کوردی بوو.


تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ی فیدراڵییه‌كه‌ی ئه‌سیوپیا – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » گۆران فه‌تحی » تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ی فیدراڵییه‌كه‌ی ئه‌سیوپیا\nتاقیكردنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ی فیدراڵییه‌كه‌ی ئه‌سیوپیا\nمشتومڕێكی ئیقلیمی و نێوده‌وڵه‌تیی له دوای قۆناغی دووه‌می پڕكردنی به‌نداوه‌كه‌ی ئه‌سیوپیا دروست بووە، به‌تایبه‌ت دوای به‌رزبوونه‌وه‌ی لافاوی رووباری نیل، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌سیوپیا نه‌یتوانی له 3 ملیار مه‌تر سێجا زیاتریش ئاو گلبداته‌وه، له‌كاتێكدا ئامانجی ئه‌و وڵاته ئه‌وه‌بوو 13 ملیار مه‌تر سێجا ئاو گلبداته‌وه، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی ئاوی رۆیشتوو بۆ هەریەک لە میسر و سودان كه‌می نه‌كرد و كاریگه‌ریی گلدانه‌وه‌ی ئاوی به‌نداوه‌كه‌ی له‌سه‌ر نه‌بوو، لانیكه‌م له‌مساڵدا، چاوه‌ڕوانیش ده‌كرێت هه‌رسێ وڵات (میسر و سودان و ئه‌سیوپیا) بگه‌ن به ئه‌نجامێكی جێی ره‌زامه‌ندیی هه‌رسێ لایەن سه‌باره‌ت به به‌نداوه‌كه و كارپێكردنی.\nجەنگ له هه‌رێمی تیگرای ئه‌سیوپیا\nله‌گه‌ڵ كێشه‌ی به‌نداوی نه‌هزه كه ئه‌سیوپیا رووبه‌رووی بۆته‌وه، ئه‌وا ته‌پڵی جەنگ له هه‌رێمی تیگرای ئه‌سیوپیاوه به‌ره‌و ویلایه‌ته‌كانی تری ئه‌و وڵاته، وه‌كو كالارۆمۆ و ئه‌لعه‌فر و ئه‌مهه‌ر ته‌شه‌نه‌ی كردووه، ئابی ئه‌حمه‌دی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌سیوپیاش داوای له گه‌نجانی وڵاته‌كه‌ی كردووه كه ده‌ست بده‌نه چه‌ك بۆ روبه‌ڕوبوونه‌وه‌ی به‌ره‌ی رزگاریی تیگرای، كه به‌پێی یاسای ئه‌سیوپیا له‌ناو لیستی تیرۆردایه.\nئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجیشه، به‌ره‌ی رزگاریی تیگرای توانیوێتی رێگریی له هێزه فیدرالییه‌كانی ئه‌سیوپیا بكات له چوونه ناو هه‌رێمی تیگرایه‌وه، لەو کاتەدا کە به‌ره‌كه توانیوێتی سه‌ربكه‌وێت به‌سه‌ر هێزه‌كانی حكومه‌تدا و ناچاری بكات هه‌رێمه‌كه بەجێبهێڵێت، ئه‌مه چ جای ئه‌وه‌ی ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌ره حكومییانه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانیش له تیگرای دایمه‌زراندوون ده‌رپه‌ڕێنێت، ئه‌وه‌ش قه‌یرانی تیگرای له ته‌نها پرۆسه‌یه‌كی سه‌ربازیی و سیاسییه‌وه گۆڕیووه بۆ قه‌یرانی مان و نه‌مانی فیدرالییەکەی له ئه‌سیوپیای نوێدا دروستبووە به‌گشتی.\nئه‌و جه‌نگه‌ی له تیگرای ده‌ستیپێكردووه له‌مانگی تشرینی دووه‌می ئه‌مساڵدا، كاره‌سات و نه‌هامه‌تییه‌كی مرۆیی گەورەی لێكه‌وتۆته‌وه، كه به له‌سێداره‌دانی راسته‌وخۆی چه‌كدارانی به‌ره‌ی تیگرای له‌لایه‌ن هێزه حكومییه‌كانه‌وه ده‌ستیپێكرد و دواتر به ئابڵوقه‌ی هه‌رێمه‌كه و تێوه‌گلانی گروپه چه‌كدارییه‌كانی سه‌ربه حكومه‌ت له پێشێلكاریی مرۆیی به‌رده‌وامی پێدرا، هه‌روه‌ها ئه‌دیس ئه‌بابا داوای له سوپای ئه‌رتیریای دراوسێی كرد تا هاریكاریی بكات له سه‌ركوتكردنی چه‌كدارانی هه‌رێمی تیگرای-دا، ئه‌مه‌ش هه‌ڵاتنی هه‌زاران هاووڵاتی تیگرای لێكه‌وته‌وه كه به‌ره‌و سودان چوون له‌ترسی شەڕو پێکدادانەکە.\nحكومه‌تی ئه‌سیوپیا له‌پاڵ ئه‌وانه‌دا سیاسه‌تی برسیكردنی به‌رامبه‌ر دانیشتوانی تیگرای په‌یڕه‌وكرد و رێگریشی دەكرد له چوونی یارمه‌تی و هاریكاریی مرۆیی بۆ خه‌ڵكی هه‌رێمه‌كه، به‌پێی به‌یاننامه‌ی رێكخراوه مرۆییه خۆبه‌خشه‌كان و به‌ڕێوه‌به‌ری ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌مریكایی بۆ گه‌شه‌پێدان، ئه‌وه‌ش بووه‌ته هۆی دروستبوونی قه‌یرانێكی گه‌وره‌ی برسیكردن بۆ زیاتر له 400 هه‌زار هاووڵاتی تیگرای.\nكه‌لـله‌ره‌قی ئه‌دیس ئه‌بابا\nله‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و ده‌رهاویشته و كاره‌ساتانه‌ی باسمان كرد، كه هه‌مووی به‌خراپه به‌سه‌ر ئه‌دیس ئه‌بابادا شكاوه‌ته‌وه، ئه‌وا هێشتا حكومه‌تی ئه‌و وڵاته سووره له‌سه‌ر مه‌به‌ستی خۆی بۆ شكستپێهێنانی به‌ره‌ی رزگاری تیگرای، به‌وپێیه‌ی گوایه گروپێكی تیرۆریستییه به‌پێی یاسای ئه‌سیوپیا، له‌به‌رئه‌وه بیرۆكه‌ی دانوستان و چاره‌سه‌ری ئاشتییانه و وازهێنان له پڕكردنی به‌شێكی گه‌لی ئه‌سیوپیا دژبه به‌شه‌كه‌ی تر، دووره له بیركردنه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تی ئه‌دیس ئه‌باباوه، دروشمی «چاره‌سه‌ری ئه‌فریقایی بۆ قه‌یرانه‌كانی ئه‌فریقاش»كه ئه‌دیس ئه‌بابا پێشتر پابه‌ندی خۆی پێوه راگه‌یاندبوو، كاری پێناكات و ئاساییش بوو كه ئه‌دیس ئه‌بابا هه‌وڵه‌كانی سه‌رۆك وه‌زیرانی سودان ره‌تبكاته‌وه بۆ كۆكردنه‌وه‌ی حكومه‌ت و به‌ره‌ی رزگاریی تیگرای له‌سه‌ر مێزی گفتوگۆ، به سه‌رپه‌رشتی وڵاتانی ئه‌فریقا، بۆ كۆتایی هێنان به‌و قه‌یرانه‌ی تیگرای كه ته‌شه‌نه ده‌كات به‌ره‌و رێڕه‌وێكی ترسناكتر.\nپاساوی ئه‌دیس ئه‌باباش بۆ ره‌تكردنه‌وه‌ی هه‌وڵه‌كانی سودان، ئه‌وه‌یه كه متمانه‌ی به خه‌رتوم نییه، به‌وپێیه‌ی لایه‌نێك له‌نێو ده‌سه‌ڵاتی سوداندا دژ به ئه‌دیس ئه‌بابایه و خاكی ئه‌سیوپیای داگیركردووه.\nجووڵه‌كانی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌سیوپیا\nده‌كرێت جوڵه‌كانی ئابی ئه‌حمه‌دی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌سیوپیا له‌چه‌ند ئاراسته‌یه‌كدا كورت بكه‌ینه‌وه، كه یه‌كه‌م و گرنگترین و مه‌ترسیدارترینیان ئه‌و پڕكردنەی رای گشتییه‌یه له ناوخۆی ئه‌سیوپیادا به‌رامبه‌ر به تیگرای، كه ره‌نگه رق و ئاڵۆزیی گه‌وره له‌نێو ئیتنیكه سه‌ره‌كییه‌كانی فیدرالییزمەکەی ئه‌سیوپیادا زیاتر بكات، ئه‌مه چ جای زیادكردنی درزی نێو كۆمه‌ڵگەی ئه‌سیوپیا و له‌ده‌ستدانی گرنگترین مه‌رجه‌كانی یه‌كڕیزیی مانه‌وه‌ی سیستمی فیدرالی له‌و وڵاته‌دا.\nدووه‌م ئاراسته كه ئابی ئه‌حمه‌د كاری له‌سه‌ر ده‌كات، هێنانی پاڵپشتی ده‌ره‌كیی نا ئه‌فریقییه بۆ پاڵپشتی له‌خۆی دژبه لایه‌نێكی ناوخۆی وڵاته‌كه كه توركیایه و یه‌كێك له‌و وڵاتانه‌یه كه ئه‌دیس ئه‌بابا پشتی پێ ده‌به‌ستێت، چونكه ئێستا ئیراده و بۆچوونی توركیا و ئه‌سیوپیا یه‌كده‌گرنه‌وه، سه‌باره‌ت به زیادكردنی هاریكاری نێوانیان و له‌چه‌ندین بواردا به‌تایبه‌تی له‌رووی سه‌ربازییه‌وه، كه دۆسێیه‌كی گرنگی سه‌ردانه‌كه‌ی ئابی ئه‌حمه‌د بوو له‌م دواییه‌دا بۆ ئه‌نقه‌ره، كه به‌ڵینی به ئه‌سیوپیا داوە پاڵپشتی سه‌ربازیی حكومه‌ت بكات له رووی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نییه‌وه، به‌تایبه‌تی دابینكردنی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی هێرشبه‌ر، كه رۆڵی گه‌وره‌ی ده‌بێـت له جەنگی هێزه‌كانی حكومه‌تدا دژبه به‌ره‌ی رزگاریی تیگرای.\nسێیه‌م ئاراسته‌ش، گوێ نه‌دانی حكومه‌تی ئه‌سیوپیایه به هه‌وڵه‌كه‌ی نێرده‌ی ئه‌مریكا بۆ ئه‌فریقا، بۆ راگرتنی جەنگ له تیگرای و پاراستنی ئه‌سیوپیا له لێكترازان و له‌تبوون، یان تێوه‌گلان له جەنگێکی ناوخۆیی، كه كاریگه‌ریی به‌سه‌ر هه‌موو بارودۆخی ئه‌فریقا و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكاشه‌وه ده‌بێت.\nرازی نه‌بوونی ئه‌سیوپیا به هه‌وڵه‌كه‌ی ئه‌مریكا خۆی له‌و بڕوایه‌دا ده‌بینێته‌وه، كه ئه‌مریكا له‌سایه‌ی سه‌رۆك جۆ بایدندا، ده‌یه‌وێت گوشار بخاته سه‌ر ئه‌دیس ئه‌بابا بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی هێزی تری هه‌رێمی له ناوچه‌كه‌دا، هه‌روه‌ها گوایه واشنتۆن له هه‌ڵویستی ئه‌سیوپیا تێناگات سه‌باره‌ت به دانوستانه‌كان له‌سه‌ر به‌نداوی نه‌هزه و زیاتر نزیكه له بۆچوون و هه‌ڵوێست و به‌رژه‌وه‌ندیی میسر و سودانەوە.\n*(الاختبار الكبیر للفیدرالیة الاثیوبیة).. د.حه‌سه‌ن ئه‌بو تالیب.. رۆژنامه‌ی الشرق الاوسط سێشه‌ممه 24 ته‌مووز ژماره 15610\nلێکەوتەکانی شكستی هەندێ لایەن له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا\nمه‌ترسیی هێرشێكی نوێ بۆ سه‌ر رۆژاڤا


عێراق دوای هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ئێران\nلاوان عوسمان عه‌لی 2021.06.04 08:50 PM\nسەرەڕای کەمیی زانیارییەکان دەربارەی ئەو ململانێیەی کە لەنێوان دوو جەمسەرەکەی حوکمرانیی ئێراندا هەیە، و سەرباری ناڕوونیی بەشی گەورەی ئەو وێنەیەی کە سرووشتی ئەو ململانێیەمان بۆ رووندەکاتەوە، بەڵام ئەم راستییە هەرچۆنێک بێت گریمانەی بوونی ئەو ململانێیە رەتناکاتەوە. هەرەمی حوکمرانیی رژێمی ئێران کە بەر لە چەند مانگێکی کەم چل و دووەمیین پاییزی تەمەنی تێپەڕاند، چەند جۆر لە بەرهەڵستکار و دژبەر لەخۆ دەگرێت کە هەندێک ریشەی مێژووییان هەیە و ئەوانی دی بەبەراورد بەمان بە گرووپگەلی کاتیی و راگوزەر دادەنرێن.\nلەوکاتەوەی کە فرۆکەکەی ڕێبەری پێشووی شۆرشی ئیسلامیی لە ئێران « ئایەتوڵا خومەینیی» لە گوندی “ نۆفڵ لۆشاتۆ”ی فەرەنسییەوە بەڕێکەوتووە و لە فرۆکەخانەی « میهرئاباد» ی تاران نیشتووەتەوە چیدی پەردە بەسەر سەردەمی کۆندا دادرایەوە و لەوێوە سەردەمێکی نوێ دەستیپێکرد کەوا هاوکات و هاوزەمان بوو لەگەڵ چەندیین رووداوی سەیر و سەرنجڕاکێشدا.\nڕێبەری باڵای شۆڕش هەر لەو ساتەوە هەستی بەوەکرد کەوا ئەم ڕادە و سنوورە لە گۆڕانکاریی بەس نییە و کۆتاییپێهێنانی لەوێدا ئاکامێکی دەبێت کە نە بەدڵی خودی ڕابەر خۆی و نە بەدڵی شوێنکەوتووانیشی دەبێت کەوا ئەوکات لەچیێژی سەرکەوتندا دەژیان. خومەینیی، باش لە مەترسیی دەستگای هەواڵگریی ڕژێمی شای لەعەرشلادراو لەسەر خۆی و رژێمەکەی تێگەیشتبوو بەڵام سەرباری ئەوەش ڕەتیکردەوە کە بەتەواویی کێوماڵیان بکات، چونکە لەهەمان کاتدا دەیزانی کە پێویستیی بە توانا و ئەزموونەکانیان دەبێت کە ئەوان بەدرێژایی ساڵانی کارکردنیان بەدەستیانهێنابوو. هەروەها لەوەش تێگەشتبوو کە ریشەکێشکردنی رەوتێکی وا کە خاوەن قووڵایی مێژوویی و ڕیشەیەکی دوورودرێژە کارێکی نەکردە و ئاستەمە.\nهەربۆیە فەرمانی ناردنی گەورە بەرپرسانی دەستگای بۆ خانەنشینیی دەرکرد، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا سوودی لە توانا و ئەزموونە زۆروزەبەندەکانیان وەردەگرت. ماوەی شەڕی ئێران- عێراق تێپەڕیی و لەگەڵ خۆیدا گەلێک قووربانیی لەهەردوولا چنیەوە! بەڵام ئەم ساتمەیەی ساڵانی سەرەتای حوکم، خومەینیی لە بییرۆکەی “ هەناردەکرنی شۆڕشی ئیسلامیی” بۆ دەرەوە پەشیمان نەکردەوە، بەڵکوو بەپێچەوانەوە سوورتری کرد لەسەر جێبەجێکردنی بییرۆکەکە.\nبەپێی ئەوە، کاری کرد بۆ چاندنی کەسانی دڵسۆز و نزیک لە خۆی لە زۆر وڵاتی جیاجیادا، بەدڵنیاییەوە یەکێکیش لەو وڵاتانە عێراق بوو، کە لێرەدا مەبەستەکەی ئێمەیە. کاتێک کە خومەینیی لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی پێشوودا لەڕێگەی پشتیوانییەکانی بۆ چەند کەسایەتییەکی عێراقیی- ئایینیی - شیعیی کە بەرهەڵستکاری سەددام حسێن بوون و لە دەستی ستەم و زۆردارییەکانی وی و رژێمەکەی لە وڵات بەرەو ئێران و هەندێک لە وڵاتانی دی هەڵاتبوون کاری دەکرد بۆ دامەزراندنی حیزبێکی سیاسیی - ئیسلامیی- شیعیی و مەبەستیشی لە داڵدەدانیشیان لای خۆی بۆ ئەوە کە لەدواتردا وەکوو « بەیدەق» لە شەترەنجی گەمەکانیدا بەکاریانبهێنێتەوە.\nبەڵام ئەوەبوو کە لەوەدا دژبەرەکانی خومەینیی بە هەنگاوێک پێشی وی کەوتبوون، بەو پێیەی کە ئەوانیش لەماوەی حوکمی خۆیاندا و لە کۆتایی ساڵانی پەنجاکاندا و بەنزیکیی بۆ هەمان مەبەستگەل حیزبێکی دیکەی شیعییان درووستکردبوو.\nئەم ساتە مێژووییە بناغەی گۆڕانی ململانێ کەسییەکان بوو لە نێوان ژمارەیەک لە سەرکردەی ئایینیی- سیاسیی شیعەی ناودار لە عێراقدا بۆ ململانێی سیاسیی.\nلەوێوە ئیدیی هەندێک لەگرووپ و سەرکردە سیاسییە شیعییەکان چیدی خۆیان لە سەربازگە ( ئیتیڵاعاتیی) ەکە ( یان ئەوەی کە ئەمرۆ بە ریفۆرمخوازان ناسراون) دیتەوە کە لەگەڵ هاتنە سەر حوکمی رژێمی ئیسلامیی لە ئێران بە رووکەش هاوئاواز و لەناخەوە کینەهەڵگر بوون بەرامبەری، و هەندێکی دیکەشیان خۆیان لە سەربازگە نوێیەکەدا دیتەوە کەوا بە پێی ناونیشانەکەی ئەمرۆیان دەکاتە ( سەربازگەی هاوئاوازەکانی سوپای پاسداران).\nبەمجۆرە چیدی ئێران بووە خاوەنی دوو گرووپ لە کرێگرتە و پیاوی دڵسۆز لە عێراقدا، چونکە ئەو دوو حیزبە ئیسلامییە ناوک و بناغەی هەموو حیزبە ئیسلامییە شیعییەکانی ترن کە دواتر لە عێراقدا دامەزران. ئەو بەشەی کە بە پیاوانی رەوتە ئیتڵاعاتییەکە ناودەبرێن زۆرجار نیشانە و ئامرازی مەدەنییبوون و سەردەمییبوونیان پێوە دیارە و، دەبینرێن کەوا باس لە رێزگرتن لە دەوڵەت و یاسا و سەروەرییەکەی دەکەن و لەوەش زیاتر تێیاندایە کە داوای دەوڵەتێکی سیکۆلار دەکات کە ئایین و کاروباری دەوڵەت لێکجیابکاتەوە، و بەکورتیی بەزمانی پیاوانی دەوڵەت و دەوڵەتداریی قسە دەکەن دژ بە بەرەی ( نادەوڵەت)ی لەخۆبایی.\nهەروەها ئەم گرووپە دەبینرێن کە شەڕی دەوڵەت و سەروەرییەکەی دەکەن بە مەرجێک کەوا ئەمە شەڕە هەر لە سنووری بانگەشەدا بێت و بابەتەکە سنووری گفتوگۆ و درووشمبازیی تێنەپەڕێنێت، چونکە ئەوانیش کە کاتێک وەکوو لە لەهجەی عێراقییدا هەیە( ئاسنەکە گەرم دەبێت-تحمی الحدیده) ئیدی قڕوقەپی لێدەکەن.\nهەرچی گرووپ و تیمەکەی تری هاوئاوازانی ئێرانن ئەمانە نمایندەی رەوتە سیاسییە توندئاژۆکەی نێو ئێران( ئاراستە پاسدارییەکە)ن، کەوا ئەمرۆ خاوەنی قسەی کۆتایین لە ئێراندا. ئەمانە ئەمرۆ لە عێراقدا، بە بەرەی “ نادەوڵەت” ناسراون. ئەو هێزانەن کەوا پشتیوانی هەیکەلیەتی\n“ نادەوڵەت” ن یاخود راستەوخۆ بەشێکن لێی و ماوە ماوە تەحەددای گەل و دەوڵەت و هەموو ئەو هێز و کەسایەتییە سیاسییانە دەکەن کە لەگەڵ مەفهومی دەوڵەت- دان و بە رۆژی رووناک و بەبێ ئەوەی تا ئێستا کەس پێشیان پێبگرێت سەروەریی و ڕێزەکەی دەشکێن.\nئەم پوختەکاریی و جیاکردنەوەیانە هەروا ئاسان نین وەک دەبینرێن، بەڵکوو گەلێک ئاڵۆز و سەیرن! بۆ نموونە، دەکرێت هێزێک هەبێت کەوا لە بنەڕەتدا لەسەر لایەنە ریفۆرمخوازەکە حساب بکرێت وەلێ لە هەمان کاتدا خاوەنی هێزێکی چەکداری توندوتیژ بێت و ماوە ماوە لە رێیەوە تەحەددای دەوڵەت و دژبەرە سیاسییەکانی پێبکات. ئەم خاڵە لە دواتردا و لە بەشەکانی دیکەی وتارەکەدا زیاتر باسی لێوەدەکەم.\nململانێی کرێگرتەکان بۆ سەلماندنی دڵسۆزیی بۆ گەورەکانیان چیدی پێی ناوەتە قۆناغێکی نوێوە. بەجۆرێک کە دڵسۆزیی هاوبەش و مەرجەعیەتی سیاسیی هاوبەش و بەرژەوەندیی سیاسیی هاوبەش ئەمرۆ سەرکردەی یەکەم میلیشیای چەکداری عێراقی دوای ٢٠٠٣ی لەگەڵ ئەو کەسەدا کۆکردووەتەوە کە نمایندەی دەوڵەت دەکات، ئیدی لەوێوەیە کە سەرکردەکە نمایندەکاری دەوڵەت وەکوو ئامرزاێک بەپشتبەستن بە هێز و ناونیشان و شەرعیەتی دەوڵەت بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی کەوا دژبەرە سیاسییەکانی خۆی پێ بکوتێت، هەرچی ئەو کەسەشە کە ئەمرۆ نمایندەی دەوڵەت دەکات بەجۆرێک موغازەلەی ئەو سەرکردە سیاسییە دەکات و بە ( گەورەی بەرەنگارییکاران- سید المقاومه) ناوی دەات کە چیدی بووە بە موجامەلە و لە موغازەلە دەرچووە. نمایندەکاری دەوڵەت پێی وایە بەم ڕێگەیە بۆ ماوەیەکی زیاتر پۆستەکەی خۆی دەپارێزێت.\nهەموو بەباشیی و لێزانانە رۆڵەکانی خۆیان دەبینن، ڕۆڵبیینان رۆڵ دەبینن و گەورەکانیان چەپڵە لێدەدەن، چونکە پلانەکە بە ویستی وان دەچێتە پێشەوە. ئەمرۆ، سەربازانی بەرەی ریفۆرمخوازیی( یاخود بەرەی ئیتیڵاعاتیی وەکوو هەندێک کەس حەز دەکەن وەها ناویان بهێنن) لەژێر پشتێنەوە کوتەک دەسرەوێننە سەربازانی بەرە توندڕەوەکە، ئەوانیش لەبەرامبەردا هەرەشەی سوتاندنی تەڕ و وشک دەکەن پێکەوە.\nدوای تیرۆرکردنی چالاکوانی دیار و سەرۆکی ڕێکخستنەکانی خۆپیشاندان لە کەربەلا "ئیهاب ئەلوەزنیی" لە ٩ی ئایار لەسەر دەستی چەند کەسێکی نەناسراو، چیدی خۆپیشاندانەکان چونە قۆناغێکی نوێوە، و گەلێک داواکاریی بۆ ئاشکراکردن و سزادانی تاوانباران بەرزکرانەوە، تا ئەوەی کە بانگەوازێکی فراوان سەرپێخرا بە مەبەستی ئەنجامدانی خۆپیشاندانێکی گەورەی سەرتاسەریی لە بەغدای پایتەخت لە رۆژی ٢٥ی هەمان مانگ، بەڵام ئەوەبوو هەروەک چاوەروان دەکرا بە توندوتیژییەکی زۆرەوە وەڵام درایەوە.\nدوای چەند رۆژێک لە ئەو کوشتن و سەرکوتکارییەی کە لە ٢٥ی مانگدا لە بەغداد کەوتەوە، لایەنە پەیوەندییدارەکان رایانگەیاند کەوا لە ئۆپەراسیۆنێکی نەوعیی- دا، فەرماندەی لیوای « الگفوف» ی هێزەکانی حەشدی شەعبییان بەتۆمەتی تێوەگلان لە کوشتنی هەریەک لە خۆپیشاندەران” فاهم الگائی و ایهاب الوزنی" دەستگیرکردووە.\nدەستگیرکردنەکە و چۆنییەتیەکەی بوونە هۆی درووستبوونی قەیران لە نێوان پاڵپشتییکەر و نەیاری هەنگاوەکەدا. یەکێک لە پشتیوانانی ئەم هەنگاوە بریتی بوو لە موقتەدا سەدری سەرکردەی رەوتی سەدر، کەوا لەڕێی پەیامێکەوە پشتیوانیی خۆی بۆ هەنگاوەکە و بۆ دەوڵەت لەبەرامبەر ئەوانەی کە هێزی خۆیان بەسەر دەوڵەتدا دەسەپێنن، لە گرووپ و هێزگەلی چەکدار دەربڕیی. هەرچی مەرجەعییەتیشە لای خۆیەوە بێبەرییبوونی خۆی لە کەسی دەستگیرکراو راگەیاند( بەو پێیەی کە ئەو کەسە پێشتر بەشێک بووە لەو هێزانەی ناو حەشد کە لە مەرجەعییەتەوە نزیک بوون)و ئەمەش وەکوو دەربڕیینی رەزامەندیی لەلایەن مەرجەعییەتەوە بۆ ئەو هەنگاوە خوێندرایەوە.\nئەگەر بە چاوێکی شیکارییانە بڕوانین دەتوانین ئەوە لەم رووداوە بخوێنینەوە کەوا: ئەو هێزە سیاسییەی کە پشتیوانیی ئەم لێدانە ئاراستەکراوەی کازمیی دەکات لە گرووپە وەلائییەکان( وەلائیی: بەوانە دەگوترێت کەوا لەسەر رەوتی توندئاژۆ حسابن) بریتییە لە رەوتی سەدر، ئەو لایەنەی کە لەسەرەتاوە گوتمان سەرکردەکەی، سەرۆکی وەزیران و هێز و شەرعییەت و ناونیشانی دەوڵەت وەکوو ئامرازێک بۆ لێدان لە دژبەرە سیاسییەکانی خۆی بەکاردەهێنێت.\nڕەنگە پرسایەک لەنیو خوێنەران بپرسێت. ئایا بێجگە لە هۆکاری بەرژەوەندییخوازیی کە هۆکارێکی کاتیی قۆناغەکەیە چ هۆکارێکی دیکە دەشێت سەدر و کازمیی بەیەکەوە کۆبکاتەوە؟ بەجۆرێک کەوا سەدر بەو شێوەیە پشتیوانیی کازمیی بکات، و ئەویش لەبەرامبەر میدیادا بە ئاشکرا و پڕ بە گەرووی بڵێت: لەڕقی هەمووان، ئەوا دەڵێم و دانیپێدا دەنێم کە سەید موقتەدا گەورەی بەرەی بەرهەڵستکاران( سید المقاومه)یە؟ دەبێت چی تر هەبێت کە وەها ئەم دووانەی دژ بە دژبەرێکی هاوبەش لەم دۆخە هەستیارەدا کۆکردبێتەوە؟\nبەشێک لە وەڵامەکە خۆی لە پرسیارە سەرەکییەکەدا دەبینێتەوە ( ململانێی دژبەرەکان لەپێناو کرێگرتەیی.. ململانێی دوو جەمسەرەکەی حوکمی ئێران لە گۆڕەپانی عێراقدا) ئەمەی کە روودەدات هەر بەڕاست شەڕی نێوان سەربازەکانی دوو جەمسەرەکەی حوکمە لە ئێران. هەریەک لە کازمیی و سەدر بەوە ناسراون کە پەیوەندییەکی پتەویان لەگەڵ باڵە ریفۆرمخوازەکە ( یان ئەوەی کە هەندێک پێیان دەڵێن باڵە ئیتیڵاعاتییەکە ) دا هەیە و بەجۆرێک لە جۆرەکان لەسەر ئەو بەرەیە حسابن.\nلەکاتێکدا دژبەرەکانیان ( گرووپە وەلائییەکان) و هەموو ئەو لایەن و کەسایەتییانەی کە بەرگێکی یاساییان کردووە بە بەر جووڵەکانیاندا و بەیاسا کردوونیان بەخاوەنی ناونیشان، ئەوانە لەسەر بەرە توندئاژۆکە حساب دەکرێن. نابێت ئێمە ناوەڕۆکی ئەو هەڕەشەیەمان لەبییربچێت کە ماوەیەک لەمەوبەر سەرکردەیەکی حیزبوڵڵای عێراقیی( کە ئەمانیش بەشێکن لە بەرە وەلائییەکە) بە ناوی “ ابو علی العسكری" ئاراستەی کازمیی سەرۆکوەزیرانی کرد و گوتی: هەردوو گوێچکەت دەبڕین و ئەوکات نە سی ئای ئەی و نە ئیتیڵاعاتی ئێرانییش فریات ناکەون! بەو مانایەی کە کازمیی پەیوەندیی لەگەڵ ئەو دوو دەستگایەدا هەیە!\nلە کاتێکدا کە ئێمە ئەم یەکگرتن و سەنگەرگرتنە دەبینین، جیهان و ناوچەکە چاویان لەسەر گفتوگۆکانی جنێفی نێوان ئێران و دەوڵەتە ئەورووپییەکانە، کە ئەمەش بۆخۆی بەجۆرێک لە جۆرەکان دەشێت لەبەرژەوەندیی ئەم هەوڵانەی کازمیی بشکێتەوە، بەوپێی بە بۆچوونی زۆرێک لە چاودێران ئێستا، ئێران لە هەر کاتێکی دیکە نزیکترە کە دەست لە بەشێک لە کرێگرتەکانی لە جیهانی عەرەبیی بەگشتیی و لە عێراقدا بەتایبەتیی هەڵبگرێت، ئەمەش لەبەرامبەر هەڵگرتنی بەشێک لەو سزایانەی کە بەسەریدا سەپێنراون.\nوا بڕیارە کە لە رۆژی ١٨ی ئەم مانگەدا هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیی لە ئێران بەڕێوەبچێت، ئەوەی لێرەدا جێی باسە ئەوەیە کەوا؛ تیشکێک بخەینە سەر هەندێک لەو رووداوە نوێ و کاریگەرانەی کەوا بەر لە هەڵبژاردن روویانداوە. دەشێت دیارتریینی ئەو رووداوانە دوورخستنەوەی ژمارەیەکی دیاری ئەو کاندیدانەی کە ئێستا لەسەر بەرەی ریفۆرمخوازیی حسابن، وەکوو( عەلی موتەهیریی و عەلی لاریجانیی و مەحموود ئەحمەدی نەژاد) کە ئەمەش راستەوخۆ وادەکات کە تا رادەیەکی باش مەیدانەکە بۆ دیارتریین کاندیدی بەرە توندئاژۆکە چۆڵ ببێت کە ئەویش دەکاتە\n“ ئیبراهیم رەئیسی” کە ئێستا سەرۆکی دەسەڵاتی دادوەرییە لە ئێران. بەمشێوەیە و تەنانەت بەر لە دەستپێکردنی ماوە بانگەشەش بردنەوەیەکی پێشوەختە بۆ بەرە توندئاژۆکە تۆمارکرا.\nوایدەبینم کەوا تا ڕادەیەکی زۆر چارەنووسی سەرۆکی داهاتووی حکومەت لە عێراقدا لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردنە سەرۆکایەتییەکەی ئێران وەستابێت. ئەگەر بێت و توندئاژۆ و موحافەزەکارەکان( باڵە پاسدارییەکە) بتوانن بگەن بە پۆستی سەرۆکایەتیی کۆمار لە ئێراندا ئەوا ئەم ئەنجامە لە عێراقیشدا رەنگدەداتەوە و لە بەرژەوەندی بەرە وەلائییەکە دەشکێتەوە و لە دواتردا دەبنە خاوەنی قسەی کۆتایی لە بابەتی دیارییکردنی سەرۆکی داهاتووی حکومەتدا لە عێراق. بەڵام ئەگەر هات و سەرۆکایەتیی ببێتە نسیبی بەرەی ڕیفۆرمخواز و ئەمجارە بەخت یاوەریان بێت ئەوا لە عێراقیشدا بەهارەکەیان بەردەوام دەبێت و دواتر ئەوان دەبنە خاوەن قسەی کۆتایی لە ململانێی دیارییکردنی سەرۆکی حکومەتی داهاتوودا.\nعێراق.. قه‌یرانى كه‌مبوونه‌وه‌ى ئاو و مه‌ترسییه‌كانى\nهه‌ڵبژاردنه‌كانى ئەسیوپیا.. چارەنووسی شەڕ و ئاشتی لەسەر بەنداوی نەهزە


شرۆڤەکارێکی بابەتە سیاسییەکانی عێراق وتی: واشینتۆن بە ڕۆڵ گێڕان لە ئەنجامی هەڵبژاردنی پارلەمانی عێراق، نەخشەیەکی سیاسی نوێ بە مەبەستی مانەوە لە خاکی ئەم وڵاتە داڕشتووە.\nلە گەڵ بەرپرسانی هەرێم کۆدەبێتەوە؛\nنوێنه‌ری تایبه‌تی سه‌رۆكی روسیا بۆ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكوری ئه‌فریقا به سه‌ردانێكی فەرمی گەیشتە هه‌رێمی كوردستان و لەگەڵ بەرپرسانی باڵای هەرێم کۆدەبێتەوە.\nبە دەرکردنی بڵاوکراوەیەک ڕاگەیندرا؛\nوەزیری بەرگری ئەمریکا لە دیدار لە گەڵ وەزیری بەرگری عێراق داکۆکی کرد: ڕاسپاردەی سەربازی ئەمریکا لە عێراق پێش کۆتایی ساڵی زایینی کۆتایی دێت.\nوتەبێژی فەرماندهی ئوپەراسیۆنی هاوبەشی عێراق:\nوتەبێژی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی عێراق رایگەیاند: کاتی چوونە دەرەوەی هێزە ئەمریکییەکان لەم وڵاتە ناگۆڕدرێت و درێژ ناکرێتەوە.\nفڕۆکەیەک کە مادەی تەقەمەنی دەگواستەوە لە نزیکی پارێگای کەربەلا تێکشکا\nماڵپەڕێکی عێراقی لە تێکشکانی فڕۆکەیەکی بێ فڕۆکەوان کە مادەی تەقەمەنی دەگواستەوە لە نزیکی پارێزگای کەربەلا لالیەن هێزە ئەمنییەکانی ئەو وڵاتەوە هەواڵی دا.\nکەسایەتییە بەرچاوە تورکمانەکانی عێراق هۆشداریان دا;\nگەر ئەمریکییەکان لە عێراق نەڕۆنە دەرەوە, ئاگری شەڕ دادەگیرسێت\nکەسایەتییە بەرچاوە سیاسیەکانی بەرەی تورکمانەکانی عێراق جارێکیتر دژایەتی خۆیان لە گەڵ بوونی سەربازانی ئەمریکیی لە عێراق راگەیاند.


راسى هه‌وڵه‌يل ئه‌مريكا له‌باره‌ى كلكردن 14هه‌زار سه‌رباز ئه‌را ناوچه‌گه چه‌س؟ - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nهــــه‌واڵ جیــهانى هه‌وڵه‌يل ئه‌مريكا كلكردن 14هه‌زار سه‌رباز ناوچه‌گه\nشه‌فه‌ق نيوز/ ئداره‌ى ئه‌مريكى خوازياره وجوود هيزه‌يل سه‌ربازيى له خوه‌رهه‌ڵات ناوين پته‌وتره‌و بكا ك زوتير له مانگ مايۆ، ئه‌ويش له‌وه‌ر روێ وه‌ڕوێ بوينه‌وه‌ى هه‌ڕه‌شه‌يل ئيرانى جوور ئه‌وه‌گ رووژنامه‌ى"وۆل ستريت جۆرنال" ئاماژه وه‌پى كرد.\nپنتاگۆن هه‌وڵ بڵاوكردنه‌وه‌ى 14 هه‌زار سه‌رباز ئه‌ياد له له‌سه‌ره‌تاى ده‌سوه‌پيكردن وه‌رز وه‌هار تا شماره‌ى سه‌ربازه‌يلى بدێده 70 هه‌زار له‌وه‌ر زه‌مانه‌ت ئاسايش له ناوچه‌گه، يه‌يش له‌وه‌ختيگ رووژنامه‌يگ ئه‌مريكى ئه‌وه ده‌رخست ك دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆك ئه‌مريكا ئاشكراى پته‌وكردن هيزه‌يل سه‌ربازى ئه‌كا له رووژه‌يليگ تر له‌ى مانگه.\nجى باسه، وه‌گووره‌ى رووژنامه‌گه، كلكردن هيزه‌يل زيايه ئه‌را ناوچه‌گه خوه‌ێ له روێ وه‌ڕوێ بونه‌وه‌ى ئيران دوينێده‌و له‌باره‌ى ئه‌نجامداين په‌لاماره‌يلى ئه‌را بان به‌رژه‌وه‌نديه‌يل ئه‌مريكا له خوه‌رهه‌ڵات ناوين.\nئه‌مريكا: ئيران وه‌رده‌وامه له وه‌قاچاخبردن چه‌ك ئه‌را حووسيه‌يل له يه‌مه‌ن\nئه‌مريكا ئويشێد ئامانجمان كوشتن به‌غدادى بويه\nهۆنگ كۆنگ يه‌كه‌م حاڵه‌ت مردن وه ڤايرۆس كۆرۆنا تۆمار كرد\nحزبوڵڵاى لوبنانى ته‌ياره‌يگ بى ته‌ياره‌وان ئسرائيلى خستنه خوار


قوباد تاڵەبانی بەردی بناغەی كارگەی شەكری بیتوێنی دانا و چەند پڕۆژەیەكی دیكەی راگەیاند – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » قوباد تاڵەبانی بەردی بناغەی كارگەی شەكری بیتوێنی دانا و چەند پڕۆژەیەكی دیكەی راگەیاند\nقوباد تاڵەبانی بەردی بناغەی كارگەی شەكری بیتوێنی دانا و چەند پڕۆژەیەكی دیكەی راگەیاند\nهەولێر ، هەرێمی كوردستان ، عیراق (GOV.KRD)- قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان بەردی بناغەی كارگەی شەكری بیتوێنی دانا و رایگەیاند حكومەت بە هەموو توانایەوە ئاسانكاریی بۆ هەر كۆمپانیایەك و وەبەرهێنەرێک دەكات پڕۆژەی هاوشێوە لە کەرتەکانی کشتوکاڵ و پیشەسازی جێبەجێ بكات.\nلە وتارێكدا بەبۆنەی دانانی بەردی بناغەی پڕۆژەی کارگەی شەکری بیتوێن، ئەمڕۆ 8 نیسان (ئەپریل) ی 2021 قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆك وەزیران کارگەكەی بە پڕۆژەیەکی گەورەی ستراتیژی لەسەر ئاستی کوردستان و عیراق لە قەڵەمدا و سوپاسی کۆمپانیای ئابورلاند و وەزیری کشتوکاڵ و سەرۆکی دەستەی وەبەرهێنانیشی كرد لە سەرخستنی پڕۆژەكە.\nجێگری سەرۆک وەزیران لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا ئەم پڕۆژەیەی بە نموونەیەکی باشی پاڵپشتیکردنی حکومەتی هەرێم دایە قەڵەم بۆ کەرتی تایبەت و رایگەیاند حکومەت بە هەموو توانایەوە هانی وەبەرهێنەران و سەرمایەداران دەدات رووبكەنە كەرتەكانی كشتوكاڵ و پیشەسازی لەپێناوی بنیاتنانی ئابوورییەكی بەهێز و سەقامگیر و بەرهەمهێن.\nقوباد تاڵەبانی باسی لەوەشكرد پڕۆژەی كارگەی شەكری بیتوێن جگە لەوەی نزیکەی هەشت هەزار هەلی كاری راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ دەڕەخسێنێت، كەرتی كشتوكاڵیش هەنگاوێک دەباتە پێشەوە و وتیشی “ئەمەش هەر ئەو ئامانجەیە كە پێشتر بەڵێنیان دابوو كاری لەسەر بكەین”.\nهاوكات جەختی لەوەش کردەوە تەنها بەو پڕۆژەیەوە ناوەستن و لەگەڵ وەبەرهێنەرانی دیکە خەریکن بۆ پڕۆژەی هاوشێوەی دیکە، بەتایبەت پاش پەسەندكرانی یاسای بودجەی فیدراڵی و پڕۆژە یاسای بودجە لە هەرێمی كوردستان دەستكراوەتر دەبن بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژەی گەورە کە هەم هەلی کاری زیاتر بڕەخسێنێت و هەم ژێرخانی ئابووری بەهێزتر بکات.\nقوباد تاڵەبانی ئەوەشی روونكردەوە، دەبێت لە پێشخستنی کەرتی کشتوکاڵدا رەچاوی هەموو پێوەرە ستاندارد و زانستییەکان بکرێت “بۆ ئەوەی هەم زۆرترین و باشترین جۆری بەرهەممان هەبێت و هەم کەمترین زیان بە سامانی خاک و ئاو بگەیەنین”، داواشیكرد لە بەکارهێنانی ئاودا رەچاوی باشترین سیستمی ئاودێری بکرێت بۆ ئەوەی کەمترین رێژەی ئاو بە فیڕۆ بچێت.


ڕاگه‌یاندكاری شۆڕشگێڕو، بلیمه‌تی درۆ – Denegkan\nbyیاسین\tFebruary 6, 2014\tگشتی\nدرۆ پێوستی به بلیمه‌تی یه ، بریتیه له توانای عه‌قڵ ، سه‌ر به خێزانی شیرده‌ره‌كانه كه تێیاندا((به‌شه‌رو ، مه‌یمون و ، مانگا)) زیاتر له‌و خێزانه‌كانی دیكه درگ به ترس ده‌كات . په‌پوله شه‌وق و شۆڵه‌ی ئاگر بۆ خۆی ڕایده‌كێشێت و له ئه‌كامدا ده‌مرێت ، چونكه بێ زاكیره‌یه و فێر نابێت له ئه‌زموون و ئازاری سوتاندنی ڕابردو . مێژووی دروست بوونی درۆ به هۆی گه‌شه‌ی خانه‌كانی مێشكه‌وه بووه كه درك به ئازار ده‌كات . به دووباره بوونه‌وه فێر بوو چۆن قوربانی بدات بۆ مردن یان به‌رگیری لێ بكات ، مانگاش كاتێك هه‌ست به مه‌ترسی ده‌كات ده‌لوشكێنێت و جووته ده‌وه‌شێنێت . ڕێویش خۆی به مردوو پێشان ده‌دات بۆ خۆ لادان له مردن . ترس ڕۆڵێكی گرنگ ده‌گێڕێت له فریودان و درۆدا ، ماوه‌ی هه‌زاران ساڵه پرۆڤه به مرۆڤ ده‌كات ، له سه‌رده‌می كۆیلایه‌تیه‌وه فریوی ده‌سه‌ڵات ده‌دات كه خاوه‌نی سزاو پاداشه له ژیانیان و پاش مردنیشیان . مێژوو ئه‌وه‌ی ئاشكرا كردووه كه په‌یوه‌ندی له نێوان دروست بوونی ده‌سه‌ڵاتی كۆیلایه‌تی و دروست بوونی خێزان و ده‌وڵه‌ت دا هه‌یه . هه‌ردووكیان وابه‌سته‌ن به یه‌ك سیسته‌مه‌وه ، هێزی مادی ((چه‌كی كوشنده)) و هێزی نا مادی كه مه‌به‌ست كه‌ره‌سته‌كانی ڕاگه‌یاندنه ئه‌م سیسته‌مه‌ی ڕاگردووه ، له سه‌ره‌تاوه چه‌كی كوشنده سنووردار بوو پێش ئاشكرا بوونی ڕوكێتی نه‌وه‌وی و چه‌كی له ناو بردنی گشتی . پاش ئاشكرا بوونی ئامرازه‌كانی ڕاگه‌یاندن و ئامێره‌كانی جاسوسیكردن ، هه‌ر كه‌سێك خاوه‌نی ئه‌م كه‌ره‌ستانه بوو بێت ده‌توانێت به ملیۆنه‌ها خه‌ڵك بخاته ژێر ده‌سه‌ڵاتی خۆیه‌وه . ئامێره‌كانی ئاسایش له جیهاندا ململان ده‌كات بۆ مۆنۆپۆڵ كردنی ئه‌م تكنۆلۆژیا نوێیه ، وه‌كو ((نموونه)) ئاژانسی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌مریكا خاوه‌نی سه‌دان و هه‌زاران ئامێری كۆمپیته‌رن له ڕێگه‌ی كه‌ناڵی نه‌هێنی شه‌پۆله‌كانی لاسلكیه‌وه كاری جاسوسی ده‌كه‌ن ((له ناوه‌و ده‌ره‌وه‌ی ئه‌نته‌رنێت)) به سه‌ر جیهاندا . هه‌روه‌ها دیسان ده‌وڵه‌تی ئه‌مریكا جاسوسی به سه‌ر گه‌له‌كه‌ی خۆیشیدا ده‌كات . هه‌وڵی ئه‌وه ده‌دات گورزێك بوه‌شێنن وه‌كو ئه‌وه‌ی ((نیۆرك ساڵی 2011)) ڕویدا له بزووتنه‌وه‌ی ((ۆۆڵ سترێت داگیر بكه‌ن)) ، هه‌روه‌ها جاسوسی به سه‌ر دوژمنه‌كانی ده‌ره‌وه‌و دۆسته‌كانیه‌وه ده‌كات و جێوازی ناكات ، دوژمن ده‌بێته هاوڕێ و هاوڕێش ده‌بێته دوژمن . ئه‌و جیهانه‌ی كه له سه‌ر بنه‌مای درۆو ته‌فره‌دان به‌نده ، هیچ بیروباوه‌ڕێكی مرۆڤایه‌تی و مۆڕاڵی و ((ویژدانی)) به تایبه‌تی له بواری ڕاگه‌یاندن له‌و جیهانه‌دا تێیدا جێی نابێته‌وه به تایبه‌تیش له‌و وڵاتانه‌ی سه‌ربه‌خۆنیین و له فه‌له‌كی ئه‌مریكادا ده‌سورَێنه‌وه‌و وڵاته‌كه‌ی ئێمه‌ش یه‌كێكه له‌و وڵاتانه . پێویسته ڕاگه‌یاندنی میسر خزمه‌تی گه‌ل بكات به تایبه‌تی سته‌م لێكراوان و چه‌وساوه‌كان ، به‌ڵام ترس له سزا ((یان چڵێسی پاداش)) ده‌بێته هۆی نه‌غرۆ بوونی هه‌ندێك له میدیاكاران بۆ نێو چاڵی درۆو ته‌فره‌دان به تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی له ده‌سه‌ڵاته‌وه نزیكن . درۆ پێویستی به بلیمه‌تیه بۆ ئه‌وه‌ی ببێته ئه‌ستێره‌یه‌ك له ئه‌ستێره‌كانی ڕاگه‌یاندنكار ، بزانێت چۆن چۆنی ڕه‌خنه له ده‌سه‌ڵات ده‌گرێت چۆنیش لێی ناڕازی ده‌بێت به چه‌شنێك ئازاری پێنه‌گات . ئه‌گه‌ر بیكاته ئامانج ئازاری پێناگات و، به‌ڵكو ناوبانگی ئۆپۆزسیۆنی زیره‌ك به ده‌ست دێنێت . چۆن میدیاكاری بلیمه‌ت به‌شداری ده‌كات له شۆڕشێكی شكۆداردا به بێ ئه‌وه‌ی دووچاری ڕوشاندن و بریندار ببێت !!، چۆن ده‌بێته یه‌كێك له پاڵه‌وانه شۆڕشگێڕه‌كان و شكۆمه‌ندی نیشتمان و ئه‌ده‌بی به ده‌ست دێنێت !! . چۆن خه‌لك بڕوا به ووته‌كانی ئه‌و ئه‌ستێره وابه‌سته‌یه ده‌كات و لێی نزیك ده‌بێته‌وه هه‌ر كه‌سێك ڕوناكیه‌ك بخاته ڕوو!! . به‌ڵام ئه‌و ڕۆژه هات كه ئه‌م پاڵه‌وانه نیشتمانیه تێیدا هه‌ره‌سیهێنا ، ئازایه‌تیه‌كه‌ی خه‌یانه‌تی لێده‌كات كاتێك دژ به شۆڕشگێڕان ده‌وه‌ستێته‌وه ، بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌ی ده‌كرد ئه‌مانه ئه‌و كه‌سانه‌ن كه له خۆپیشاندانه‌كان له گه‌ڵیاندا بووه و هاوڕێ شۆڕشگێره‌كانی ئه‌ون ، كه‌چی پێشیان ده‌ڵێت دزو به‌ڵته‌جی . سه‌ره‌تا ئیدانه‌ی ده‌سه‌ڵات دارانی پێشووی ده‌كردو تاوانباریانی ده‌كرد به گه‌نده‌ڵ و خائین ، پاڵه‌وان بوونی ڕاگه‌یاندكارانه‌ی خۆی له مه‌ڕ ئه‌م تاوانباركردنه بونیاد نا ، هه‌روه‌ها چۆنیش 180 پله بایدایه‌وه و خۆی بێ به‌ری ده‌كات له خوێنی هه‌زاران له هاوڕێ شۆڕشگێڕه كۆنه‌كانی خۆی كه له سه‌ر شه‌قامه قیره‌كان خوێنیان ڕژا . درۆ پێویستی به بلیمه‌تییه تا ئازاكان بڕوایان پێ بكات ، به‌ڵام تا ئه‌و كاته‌ی واده‌ی خۆی دێت .\nنوال السعداوی ــ حوارالمتمدن ــ العدد ((4339)) له 19/ 1/ 2014\nو. له عه‌ره‌بیه‌وه(یاسین له‌تیف)\nPrevious تێكشكانی ڕوانگه‌ی فه‌لسه‌فی له تێكستی شیعریدا\nNext مەرگ لەدیدی نووسەرانی کوردەوە


خاوه‌ن پشكه‌كانی تویته‌ر بڕیاریاندا تویته‌ر به ئیلۆن مه‌سك بفرۆشن\n09:57 - 25/04/2022\nخاوه‌ن پشكه‌كانی كۆمپانیا تویته‌ر ئه‌مڕۆ دوشه‌ممه رایانگه‌یاند، له كۆبونه‌وه‌یه‌كدا به ده‌نگی زۆرینه بڕیاریانداوه به دواین پێشنیاری ئیلۆن مه‌سك به‌ڕێوه‌به‌ری جێبه‌جێكاری تێسلا رازیبن، به‌مه‌به‌ستی كڕینه‌وه‌ی تویته‌ر و له به‌رامبه‌ریشدا ئیلۆن مه‌سك ده‌یه‌وێت گۆڕانكاری بنه‌ڕه‌تی له چالاكییه‌كانی تویته‌ردا بكات و بیكاته پلاتفۆڕمێكی ئازادتر وه‌ك له ئێستا.\nبه زۆرینه‌ی ده‌نگ بڕیاریانداوه رازیببن به پێشنیاری كڕینه‌وه‌ی كۆمپانیاكه‌یان له‌لایه‌ن ئیلۆن مه‌سكه‌وه\nبه‌پێی تۆڕی هه‌واڵی Reuters، خاوه‌ن پشكه‌كانی ئێستای كۆمپانیای تویته‌ر رایانگه‌یاندوه، به زۆرینه‌ی ده‌نگ بڕیاریانداوه رازیببن به پێشنیاری كڕینه‌وه‌ی كۆمپانیاكه‌یان له‌لایه‌ن ئیلۆن مه‌سك به‌ڕێوه‌به‌ری جێبه‌جێكاری كۆمپانیای تێسلا.\nئیلۆن مه‌سك بڕی 43.000.000.000 (چل و سێ ملیار) دۆلاری پێشكه‌ش كردون\nئاماژه‌یان به‌وه‌شكردوه، ئیلۆن مه‌سك به‌ڕێوه‌به‌ری جێبه‌جێكاری كۆمپانیای تێسلا بڕی 43.000.000.000 (چل و سێ ملیار) دۆلاری پێشكه‌ش كردون و سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ته‌واوی خاوه‌ن پشكه‌كان فرۆشتنی تویته‌ریان به ئیلۆن مه‌سك ره‌تكرده‌وه، به‌ڵام له ئێستادا وا بڕیاریانداوه به‌و بڕه پاره‌یه رازی ببن.\nئیلۆن مه‌سك ده‌یه‌وێت كار له‌سه‌ر رێكخستنه‌وه‌ی چالاكییه‌كانی تویته‌ر بكات و چیتر رێگه نه‌دات كاری ریكلام و بازرگانیكردنی تێدا بكرێت\nله‌و باره‌یه‌شه‌وه ئیلۆن مه‌سك رایگه‌یاند، ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی پێشكه‌ش به خاوه‌ن پشكه‌كانی ئێستای تویته‌ر كردوه كۆتا پێشنیاری ئه‌و ده‌بێت بۆ كڕینه‌وه‌ی ئه‌و كۆمپانیایه، چونكه ده‌یه‌وێت له بنه‌ڕه‌ته‌وه كار له‌سه‌ر رێكخستنه‌وه‌ی چالاكییه‌كانی تویته‌ر بكات و چیتر رێگه نه‌دات كاری ریكلام و بازرگانیكردنی تێدا بكرێت و بیكاته پلاتفۆڕمێكی په‌ره‌پێدراو له پێناو ئازادی راده‌ربڕین.\nخاوه‌ن كۆمپانیاكه و ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رانی ئێستای تویته‌ر ناتوانن كار له‌سه‌ر په‌ره‌پێدانی تویته‌ر بكه‌ن\nوتیشی، "خاوه‌ن كۆمپانیاكه و ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌برانی ئێستای تویته‌ر نه ده‌توانن كار له‌سه‌ر په‌ره‌پێدانی تویته‌ر بكه‌ن، نه پلانێكیشیان هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی سه‌كۆی تویته‌ر به‌رفراوانتر بكه‌ن، بۆیه پێویسته كار له‌سه‌ر نوێكردنه‌وه‌ی بكه‌ین".\nئیلۆن ڕیڤ ماسك، ئه‌ندازیار، كارساز و سه‌رمایه‌دارێكی ئه‌مه‌ریكی-كه‌نه‌دییه كه له ساڵی 1971 له ئه‌فریقای باشوور له‌دایكبوه، به‌ڕێوبه‌ری جێبه‌جێكاری كۆمپانیا تێسلا مۆتۆرزه و سه‌رۆكی سۆلار سیتی و ھاوسه‌رۆكی كۆمپانیای زیره‌كی ده‌ستكرد"OpenAI"یه و یه‌كێكه له ده‌وڵه‌مه‌ندترینه‌كانی ته‌واوی جیهان.\nئیلەن مەسک تێسلا


له‌باره‌ی شه‌ڕی چاكسازی\n11/11/2019 5:48:00 PM 165 جار خوێندراوەتەوە\nتاوه‌كو ئێستا په‌رله‌مان و حكومه‌ت له باره‌ی یاسایی چاكسازی ناكۆكیان هه‌یه‌و حكومه‌تیش ترسی هه‌یه یاساكه بنێرێت بۆ په‌رله‌مان و به‌شێك له په‌رله‌مانتاران دژایه‌تی خۆیان بۆ ره‌شنووسی یاساكه ده‌ربڕیوه، به‌بێ ئه‌وه‌ی زانیاری ته‌واویان له‌سه‌ر ناوه‌ڕۆكی پڕۆژه‌كه هه‌بێت، چونكه به‌شێكی شاردراوه‌ته‌وه.\nله پرۆژه‌كه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمدا پێشنیاركراوه له‌مه‌ولا خانه‌نشینانی پله تایبه‌ته‌كان به په‌رله‌مانتارانیشه‌وه به رێژه‌ی 25% مووچه‌ی ئێستایان خانه‌نشین بكرێن و هه‌ڵگرانی بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس به رێژه‌ی 30% و ماسته‌ر 35% و دكتۆرا 40%، به‌ڵام په‌رله‌مان ئه‌م شێوه‌یه‌ی قبوڵ نییه، چونكه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌یه‌وێ خانه‌نشینانی خولی رابردوو هه‌روه‌كو خۆی به رێژه‌ی له 80% موچه‌كانیان خانه‌نشین بن و په‌رله‌مانیش ئه‌وه ره‌تده‌كاته‌وه.\nئێستا له حكومه‌تی هه‌رێم 42 جۆر ده‌رماڵه خه‌رج ده‌كرێت كه زۆرینه‌یان پێچه‌وانه‌ی ئه‌و یاسا تایبه‌ته‌ی عێراقه كه له ساڵی 2008 له‌باره‌ی مووچه‌وه ده‌ركراوه، بۆیه پێشبینی ده‌كرێت حكومه‌تی هه‌رێم ته‌نیا رێژه‌یه‌كی كه‌می ئه‌و ده‌رماڵانه ببڕێت كه زۆر به زه‌قیی دژی رێنماییه عێراقییه‌كانن و به‌شێكی كه‌می ده‌رماڵه‌كان ده‌گرێته‌وه.\nخاڵێكی دیكه‌ی ناكۆكی نێوان حكومه‌ت و په‌رله‌مان كه له راستیدا ره‌نگدانه‌وه‌ی ناكۆكی نێوان حیزبه سیاسییه‌كانه بریتیه له خانه‌نشینكراوانی یه‌كێتی و حیزبه‌كانی دیكه كه كۆی گشتی 36 هه‌زار كه‌سه كه 26 هه‌زاریان هی یه‌كێتین و 10 هه‌زاره‌كه‌ی دیكه خانه‌نشیكراوانی حیزبه‌كانی دیكه‌ن جگه له پارتی.\nپارتی به ته‌نیا خۆی 73 هه‌زار خانه‌نشینكراوی هه‌یه كه له رووی ئیداریی و یاساییه‌وه چاره‌سه‌ری كردوون، به‌ڵام 36 هه‌زار خانه‌نشینكراوه‌كه‌ی حیزبه‌كانی دیكه هیچشتا به مۆڵه‌قی ماونه‌ته‌وه‌و ناكۆكییه‌كی گه‌وره‌ی دروستكردووه له نێوان په‌رله‌مان و حكومه‌تدا كه حكومه‌ت مكوڕه له‌سه‌ر جێبه‌جێكردنی و په‌رله‌مانیش ئاماده نییه گفتوگۆی له‌سه‌ر بكات.\nلاهور شێخ جه‌نگى له نێوان پیرۆزكردن و ره‌خنه‌گرتن\nزانیاری لە بارەی دیوە شاراوەكەی دۆسییەی نەوتی هەرێم\nدوا بژارده‌كانی به‌رده‌م یه‌كێتیی\nتاعون لە چین بڵاوبۆوە