بس اوندا نييه أره گئدیب‌سن؟! - یئنی قاپې Yeni Qapı\nآنا صفحه Ana Səhifə / قادین‌لار / ساغلام‌لیق / بس اوندا نييه أره گئدیب‌سن؟!\nآیهان میانالیAyhan Miyanalı June 16, 2018\tساغلام‌لیق, قادین‌لار, قادین‌لار اۆچۆن مقاله‌لر, گۆندم یۏروم یازېن / Yorum Yazın 1,809 باخېش/Baxış\nجينسی سيخينتی‌لاری اولان، داها دوغروسو، واژينيزم‌دن اینجیـیَن خانیم‌لارين أن چوخ إشيت‌ديگی قينايی‌جی سورغو بودور: “إله‌يه بيلميرسن’سه، اوندا نييه أره گئديردين؟! اوتورموشدون دا آتانين إوين‌ده!”\nبو سورغونو اوندان سوروشان‌لاردان خالا، یول‌داش، قونشو، قايين‌آنا و بونلارا تای اولا بیلر. اولدوغو کيمی، دوکتورلار دا لیسته‌یـه قاتيلير. سونونجونو تأسّۆف حيسّی’یله يازيرام. چۆنکی اؤزل‌جه‌سی‌نـه جينسی سورونونوز وار’سا، بيری‌نـه بو حاق‌دا دانيشماق اولدوق’جا چتين‌دير. اؤزۆمۆزۆ توپلاييب دوکتورا گئتمک ايسه داها دا چتين‌دير. نه ايله اۆزلَشه‌جه‌گيميزی قاباق‌دان بيلمريک. هله اۆسته‌ليک، تام دا جسارَتيميزی توپلاميش‌کن، دوکتوردان بئله قينايی‌جی بير قارشی‌لیق گؤردۆگۆمۆزده، اۆره‌گیمیز’له ياناشی، اینجاریمیز دا قيريلميش اولور. سيز بونا، اومودو دا آرتیرا بيلرسينيز.\nبير آز بالانسی قوروماق ايسته‌ييرم. قادين‌لارين جينسی سيخينتی‌لارين‌دان يازارکن، کيشی‌لری اونوتموشام ظنّ إتمه‌گين. هر هانسی’سا بير جينسی سيخينتی ياشايان کيشی‌لر ده سانکی کيشی‌ليک‌لرين‌دن بير شئی آزالمیش کيمی حيسّ إديرلر اؤزلری‌نی. بو حاق‌دا اوزمانا باش وورماق اونلار اۆچۆن ده زامان آلير. قينانماق‌دان، دامغالانماق‌دان قورخارلار. چۆنکی اونلار دا نه ايله اۆزلَشه‌جک‌لری‌نی قاباق‌دان بيلمزلر.\nبو سيرايا یاشام‌یول‌داشی‌نین جينسی سورونو اۆچۆن (قادين و يا کيشى) اوزمانا گئدن اینسان‌لاری دا آرتیرا بيليريک. أخلاقی بير يانا قوياق، فیکری و دۆشۆنجه باجاريق‌لارا بئله قارشی اولان سؤز’له اۆزله‌شيرلر (اؤرنک اۆچۆن: سن بونا نئيله‌دين کی، بو دوروما دۆشدۆ؟؛ سن اؤزۆن سورونلوسان، اونون بوينونا ييخما و بونلارا تای سؤزلر…).\nاؤلکه‌ميزده هر 5 جۆتلوک‌دن 4-نۆن قارشی‌لاشديغی بعضی جينسی سورون‌لاری واردير. لاکين اونلارين سورون‌لاری‌نی حل إتمک اۆچۆن اويغون، دۆزگۆن ياناشما اولمايا بيلير. يا دا بو سورون‌لاری حل إتمک اۆچۆن کيمه باش ووراجاق‌لاری‌نی بيلمه‌يه بيلرلر. هله کی، اؤلکه‌ميزده جينسی تانیم و موعاليجه ساحه‌سی تام اينکيشاف إدیلمه‌ییب‌دیر، اوزمان‌لارین سايی‌سی اولدوق’جا آزدير. بو ساحه‌يه عاييد اولان ایستک‌لره دوکتورلار تانیش اولمايا بيلرلر. و يا دۆزگۆن تانیمی اولدوغو حال‌دا، موعاليجه‌سی اۆچۆن نه إتمه‌لی اولدوغونو بيلمه‌يه بيلر. بو حال‌لار دا خسته‌نین چاره آختاريشين‌دا، سيخينتی‌لار’لا اۆزلشمه‌گی‌نـه سبب اولور.\nبۆتۆن بونلاردان يۆکۆنۆزۆ بير آز دا اولسا آزالت‌ماق اۆچۆن اوتانمازدان-سيخيلمازدان، آراشديرما روحونوزو گۆجلنديره‌رک، پارتنئرینیز’له/یاشام‌يول‌داشينيز’لا بیرلیک‌ده چيخيش يول‌لاری آختارماق فايدالی اولاجاق‌دير. جينسی سورون‌لارین حل إتمه‌گی اۆچۆن دۆزگۆن اوزمانی تاپماق نه قدر اؤنم‌لی‌دیر’سه، پارتنئرین دسته‌گی ده بير او قدر اؤنم‌لی‌دير. جۆتلۆک موعاليجه‌يه بیرلیک‌ده قاتيلديق‌لاری چاغ موعاليجه‌نين سۆره‌جی قيسّالميش اولار.\nیازار: شبنم صادیق‌اووا\nکؤچۆرۆب اویغون‌لاشدیران: آیهان میانالی\nتگ‌لر / Təqlərآیهان میانالی بس اوندا نييه أره گئدیب‌سن؟! شبنم صادیق اووا قادین قادین‌لار اوچون حایات سورون‌لاری قادینلار دونیاسی قادین‌لار دۆنیاسی کؤچورن : آیهان میانالی کؤچوروب اویغونلاشدیران : آیهان میانالی کۆچۆرۆب اویغون‌لاشدیران: آیهان میانالی\nاؤنجه‌کی / Öncəki گؤزله‌مک سونسوزلوق کیمی‌دی…/ نرگیز ناظیم\nسۏنراکی / Sonrakı هارداسان / کیان خیاو


پارتی، تورکیا دڵنیا دەکاتەوە\nتورکیا ئاماژە بە داخستنی دەروازە سنورییەکان دەکات\nلە رۆژی راگەیاندنی ئەنجامدانی ریفراندۆمی هەرێمی کوردستان، هەموو رۆژێک بەرپرسە باڵاکانی تورکیا لێدوان دژی ریفراندۆم دەدەن، لە دوا لێدواندا ئاماژە بۆ سزای ئابوری بۆ سەر کوردستان دەکەن، پارتیش هەموو کەناڵە دیبۆماسییەکانی خستۆتە گەر بۆ دڵنیاکردنەوەی حکومەتی تورکیا.\nدوێنێ وته‌بێژی سه‌رۆكایه‌تی كۆماری توركیا هه‌نگاوی وڵاته‌كه‌ی دژی به‌ڕێوه‌چوونی ریفراندۆم له هه‌رێمی كوردستان ئاشكرا كرد و رایگه‌یاند "له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی كوردی عێراق و به‌غدا كۆده‌بینه‌وه، بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌یان له‌و هه‌ڵه‌یه‌ی كه هه‌یه له رێی دیالۆگه‌وه”.\nله كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا ئیبراهیم كاڵن، وته‌بێژی سه‌رۆكایه‌تی كۆماری توركیا له‌باره‌ی پرسی ریفراندۆم له هه‌رێمی كوردستان، ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد " كاره‌كانمان له‌و باره‌یه‌وه به‌رده‌وام ده‌بێت، دۆخێكی وه‌ها بوونی نییه، بێ ئه‌وه‌ی دانیشین و قسه بكه‌ین یه‌كسه‌ر سزایان بده‌ین و ده‌روازه سنوورییه‌كان دابخه‌ین"”.\nلەلایەکی ترەوە پارتی دیموکراتی کوردستان هەموو توانای خۆی خستۆتە گەڕ بۆ دڵنیاکردنەوەی ئوردغانی سەرۆکی تورکیا و یڵدرمی سەرۆک وەزیران، بەپێی زانیارییەکانی سپی، لە رێگای کەناڵە دیبلۆماسییەکانەوە پارتی تورکیای دڵیناکردۆتەوە کە ئەوان پرۆسەی ریفراندۆم بە ئامانجی جیابوونەوە ئەنجام نادەن، بەڵکو بەکار‌هێنانیەتی وەک کارتێک بەرامبەر بەغدا بۆ ئەوەی ئیمتیازاتی زیاتری لێوەربگرن.\nهەر بەپێی ئەو زانیاریانەی سپی، پارتی دڵنیانی داوە بە بەرپرسانی تورکیا کە لە بەرنامەی ئەواندا نییە، پارێزگای کەرکوک بخەنە سەر سەر هەرێمی کوردستان.\nلە ٧ ی حوزەیرانەوە بارزانی و ژمارەیەک حیزبی کوردستانی بڕیاریان لەسەر ئەنجامدانی رایفراندۆم داوە، زلهێزەکانی ئەمەریکاو رووسیاو ئەڵمانیاو بەریتانیا لەگەڵ ئەنجامدانی ئەو پرۆسەیەدا نین، هاوکات هەرچی تورکیاو عێراق و عێراقە بە توندی دژی ئەو پرۆسەیەن.\nئه‌م بابه‌ته 8941 جار خوێنراوه‌ته‌وه


بزوێنەری وانکڵ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبزوێنەرێکی وانکڵ بە ڕونی دیارە لەگەڵ بەشەکانی\nبزوێنەری خولاوی وانکڵ: بزوێنەری وانکڵ جۆرێکە لە بزوینەری سووتانی ناوەکی لەڕێی بەکارھێنانی دیزاینێکی سەیری خولاو بۆ گۆڕینی پەستان بۆ جوڵەیەکی خولاو.\nھەموو بەشەکان بەیەک ئاڕاستەدا دەخولێنەوە بە پێچەوانەی بزوێنەری ئاڵوگۆڕی پەستانی باو کە پەستانەکان لەناکاو ١٨٠ پلە ئاڕاستەکانیان دەگۆڕن. بە پێچەوانەی دیزاینەکانی ئاڵوگۆڕی پەستان، بزوێنەری وانکڵ سوودی سادەیی و نەرمی و پەستان، زۆرترین خولانەوە لە خولەکێکدا و ھێزی زۆری ھەیە.\nپێوەری ئاڵوگۆڕ تەنھا یەک ڕووی خولاوەکە دەپێوێت چونکە تەنھا یەک ڕوو کاردەکات بۆ ھەر یەک لە دەرچەی خولانەوەکە. ئەم بزوێنەرە بە گشتی پێی دەوترێت بزوێنەری خولاو ھەرچەندە ئەم ناوە بۆ شێوازە تەواو جیاوازەکانی تریش بەکاردێت.\nدیزاینەکە لەلایەن ئەندازیاری ئەڵمانی (فلێکس وانکل) ەوە داھێنرا و یەکەمین شێوازی لە ساڵی ١٩٢٩دا درووست کرا. دەستی کرد بە پەرەپێدانی لە سەرەتاکانی ساڵانی (١٩٥٠)کاندا لە ئێن ئێس یو، کارەکانی لە ساڵی ١٩٥٧ تەواوکرا. ئێن ئێس یو لە ئەنجامدا مۆڵەتی دا بەدیزاینەکە بۆ کۆمپانیاکانی سەرانسەری جیھان کە توانیان دیزاینەکە بەرەوپێش ببەن.\nدیزاین[بەستەری مردوو] ماتۆڕی کەی کەی ئێمی وانکڵ: ھێمای (ئەی) یەکێکە لە سێ بەشی سەرەکی پەروانەکە. ھێمای (بی) ھێمایە بۆ شافتەکە و بەشە سپیەکەی شافتەکە. شافتەکە سێ جار دەسوڕێتەوە لە ھەر سوڕێکی پەروانەکەدا لە دەوری لۆبدا.\nھێڵکاری[بەستەری مردوو] وانکڵ - دەرچە - ئەگزۆز - شوێنی ستەیتەر (نەجوڵاو) - خانەکان - باڵەکان - پەروانە - گێڕ - شافت - پلاک\nبزوێنەری وانکڵ لایەنی ئەرێنی لە شێوازی دیزاینەکەیدا ھەیە کە پوختە و کێشی سووکە بە بەراورد بە زۆرێک لە بزوێنەری سووتانی ناوەکی باو کە پیستۆنی ڕێسیپرۆکەیتین بەکاردێنن. ئەم سوودانە بوونەتە ھۆی ئەوەی بزوێنەری سووڕاو لە زۆر ئامێر و ئۆتۆمبیلدا بەکاربێت. وەکو ئۆتۆمبیل و مانتۆڕ و ئۆتۆمبیلی پێشبڕکێ و فڕۆکە و خلیسکێنە و ھتد. ڕێژەی ھێز بۆ کێش گەیشتۆتە زیاتر لە یەک ھێزی ئەسپ بۆ ھەر پاوەندێک لە بزوێنەردا کە تەنھا لە پرۆژەی توێژینەوەدا درووست کراوە.\nبزوێنەرى [وانكێل] ، چوار هەنگاوى سووڕێكى ئۆتەو ڕوو دەدات لە بۆشاييەك لەنێوان هەر ڕووێكى بةشى پەروانەكە كە سێ-ڕووى و ناوەوەى خانووبەرەيێك. هێلكەى-وەك شێوەى ئێپيترۆچۆيد ڕۆتۆڕێكى سێ گۆشەيى چواردەور دەگرێت لەگەڵ شێوەى چەماوەكە كە هاوشێوەيە بۆ ڕوخسارى سێگۆشەيێكى [رێوليوكس] شێوەى بيردۆزيى پەروانەكە لەنێوان لوتكەى جێگير كە بەرئەنجامى قەبارەى بچوككراوەى شيوەى ئەندازەى ژوورى سووتان و گەورەككراوەى ڕێژەى پەستانە، بە پى ى ڕيزى چەماوەى لێكچوو پەروانەكە دەبەستێتەوە بە زوورترين ئاڕاستەى شێوەى خانووبەرەى ناوەكى لەگەڵ بەتۆپزيەكە كە ئەو دەست لە خانووبەرەكە نادات لە هەر گۆشەيێكى خولانەوە (كەوانەيێك چارەسەريێكى ئەمە گرفتى گەورەترين سوود لێ وەرگرتن نيە)\nشەفتى لێخوڕينى ناوەندى، بەناوى " شەفتى لەناوبەر " يان " ئێ-شافت "، تێ دەپەڕێت بەناو بنكەى پەروانەكەيە پشتگيريى كرد بەشيوەى پەيوەنديەكى جێگير. پەروانەكان سوار دەبن لەسەر شەفتى لەناوبەر (هاوشێوە بۆ كرانكپينس لە بزوێنەرى پستن) تەواوكەر بۆ شەفتى لەناوبەر (هاوشێوە بۆ كرانكشةفت(.پەروانەكان هەردووك دەخولێنەوە لەدەورى شەفتى لەناوبەر و سۆرى ئۆربيتال دەكەن لەدەورى شەفتى لەناوبەر.لە لوتكەى پەروانەكە مۆر دەكات دژبە سنوررى خانووبەرەكە، دابەش كردنى ئەو بۆ سێ ژوورى سوتان. خولانەوەى هەر پەروانەێك لەسەر تەوەرەكەى كۆنترۆل دەكرێت لەلايەن جووتێكى ددانەى سينچرۆنيزينگ.ددانەيێكى چاك كراوەوە سوار بووى لەسەر يەك لاى خانووبەرەى پەروانە ددانەيێكى بازنە تووش دەكات هاوپێچى دەكات بۆ پەروانەكە و پەروانەكە كتومت دەيگوازێتەوە ١-٣ خولانەوە بۆ هەر خولانەوەيێكى شەفتى لەناوبەر. دەرهاتى تواناى بزوێنەركە نانێررێت بەناو ددانەى سينچرۆنيزينگ. پەروانەكە دەجولێت لەى خولانەوە جوولە ڕێى پێشان دا لەلايەن ددانەكان و شەفتى لەناوبەر،ن ڕێيان پێشاننەدا لەلايەن ژوورى دەرەوەيى؛ پەروانە نابێت بخشێنێت دژى خانووبەرەى مەكينەى دەرەوەيى.هێزى فشارى گازى فراوان كرد لەسەر پەروانە فشار كۆشش دەكات بۆ بنكەى بەشێكى سەير لە شەفتى دەرهات.\nئاسانترين ڕێگا تا كارى بزوێنەركە دەهێنێتە بەرچاو لە بزواندنەكە ئەوەيە تا تەماشا نا پەروانەى خۆى بكات، بەڵام بۆشاييەكى دروستكرد لەنێوان ئەو و خانووبەرەكە.[وانكێل] بزوێنەر لەڕاستيدا سيستەمى پرۆگرێسينگ-كاڤيتيى قەبارەى-گۆڕاوە بەم جۆرە، سێ بۆشايى هەيە لە خانووبەرە، هەموو دووبارە كردنەوەى هەمان سووڕ. خاڵێ ئەى و بى لەسەر پەروانەكە و ئێ-شافت دەسوڕێنەوە لە خێراييى جياواز — خاڵى بى بازنە سێ جار هەروەك خاڵى ئەى دەكات، بۆ ئەوەى يەك خولگەى پڕى پەروانەكە يەكسان دەبێت بۆ سێ خولانەوەى ئێ-شافتەكە\n.هەروەك پەروانەى [ئۆربيتاللي] دەخولێتەوە، هەر لايێكى پەروانەكە نزيكتر دەهێنرێت و پاشان دوور لە ديوارەوەى خانووبەرەكە، پەستان و فراوانبوونى ژوورى سوتان وەك هەنگاوى پستن لە بزوێنەرى هاتنوچوندا.تواناى ئاڕاستەكراوى قۆناغى سوتان دەڕوات بەناو بنكەى زيادكراو\n. لەو كاتەى بزوێنەريێكى پستنى چوار-هەنگاوى يەك سوتانى هەنگاوى هەر سلندەريك بۆ هەر دوو خولانەوەى كرانەشەفت (ئەوەيە، نيوەى تواناى لێدانى لە خولانەوەى كرانەشەفت لە سلندەر).هەريەك لە ژوورى سوتان لە [وانكێل] يەك سوتان دروست دەكات هەنگاوێك لە خولانەوەى دريڤێشافت، واتە يەك تواناى هەنگا لە پەروانەى شۆڕشى ئۆربيتال و سێ تواناى هەنگاو لە خولانەوەى پەروانەبەم جۆرە، دەرهاتى تواناى بزوێنەريێكى [وانكێل] بە شێوەيەكى گشتى بڵندترە لە ئەوەى بزوێنەريێكى پستنى چوار-هەنگاوى جيگۆڕكيى بزوێنەرى هاوشێوە لە بارێكى هاوشێوەى نەوا؛ و بڵندتر لە ئەوەى مەكينەيێكى پستنى چوار- هەنگاوى ڕەهەندى جەستەييى هاوشێوە و كێش].\n]وانكێل] بزوێنەر بە شێوەيەكى گشتى بەتوانان تا بگەن بە زۆر بڵندترين سور بزوێنەر لە بزوێنەرى دەرهاتى تواناى هاوشێوە ئاڵوگۆڕ دەكات. ئەمە چاوەڕوانكراوە كەمێكى بۆ لووسى خۆيى لە جوولەى سووڕى و ڕاستيەكە كە " بزوێنەر " ئاپييێمى شەفتى دەرهاتە كەيە ٣ كات خێراتر لە بەشى لەرينەوە. شەفتى لەناوبەر فشار هێڵكارى گشتيى پەيوەنديدارى كرانەشەفت نيەزۆرترين سورى بزوێنەريێكى خوڵاوە بە تەوەرى سنووردارە لەلايەن ددان بار دەكات لەسەر ددانەى سينچرۆنيزينگ. ددانەى پۆڵاين و پتەو بەكار دەهێنرێن بۆ كردارى درێژ لەسەر ٧٠٠٠ يان ٨٠٠٠ سور بو هەر دەقەيەك مۆزدە [وانكێل] بزوێنەر لە ئۆتۆمۆبيلى راسينگ بەكار دەخەرێت لەسەر ١٠،٠٠٠ سور بو هەر دەقەيەك. لە فڕۆكە ئەوان بەپارێزگارى بەكار دەهێنرێن،لە سەرەوى تا ٦٥٠٠ يان ٧٥٠٠ سور بو هەر دەقەيەك. لەگەڵ ئەوەشدا، هەروەك فشارى گاز بەشدارى دەكات لە بەتواناييى، راسينگى بزوێنەريێكى [وانكێل] لە بڵندترين سور بو هەر دەقەيەك لەژێر هيچ حالەتى بار ناتوانن بزوێنەرەكە خاپوور بكەن.\nبزوێنەری دی کەی ئێم کە لە لایەن فلیکس وانکڵەوە پەرەی پێ درا\nیەکەمین بزوێنەری کەی کەی ئێم لە لایەن ھانس دیتەر پاسکێ پەرەی پێ درا.\nلە ساڵی ١٩٥١ دا NSU Motorenwerke AG لە ئەڵمانیا دەستی کرد بە پەرەپێدانی بزوێنەرەکە بە دوو شێوەی جیاواز. یەکەمیان بزوێنەری دی کەی ئێم کە لە لایەن فلیکس وانکڵەوە پەرەی پێ درا. دووەمیان بزوێنەری کەی کەی ئێم لە لایەن ھانس دیتەر پاسکێ پەرەی پێ درا کە بۆیە بنچینەی بزوێنەری وانکڵی نوێ.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=بزوێنەری_وانکڵ&oldid=827798»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٥:١٨ی ٢٤ی ئابی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


بۆ هاوتاكردنی موچەو گواستنەوەی میلاكی زیندانیانی سیاسی و كەسوكاری شەهیدانی هەرێم بۆسەر حكومەتی عیراق، داوای سەردانی لیژنەی باڵای ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم بۆ بەغدا دەكرێت، بەڕێوەبەری كاروباری زیندانییە سیاسییەكانیش، كارەكانی لیژنە باڵاكە ئاشكرادەكات و ڕاشیدەگەیەنێت: ئامانجی لیژنەكە بەئەنجام گەیاندنی دۆسیەكەیە.\nئەحمەدی مام ڕەسوڵ، بەڕێوەبەری كاروباری زیندانییە سیاسییەكان لەوەزارەتی شەهیدان و كاروباری ئەنفالكراوانی هەرێم، بە SNNی ڕاگەیاند: هەفتەی ڕابردوو نوسراوێكی فەرمیمان ئاراستەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم كرد، تا ئەو وەفدە باڵایەی بۆ بۆ هاوتاكردنی موچەی كەسوكاری شەهیدان و زیندانیانی سیاسی پێكهێندراوە، سەردانی بەغدا بكات و هەنگاوی پێویست بنرێت بۆئەو دۆسیەیە.\nوتیشی:" ئامانجی سەردانی ئەو لیژنە باڵایە، بۆ جێبەجێكردنی نوسراوەكانی ئێمەو ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق و دەزگای شەهیدان و دەزگای زیندانیانی سیاسی عیراقە، كە دوای بڕیارەكەی ئەنجومەنی نوێنەران دەرچوون".\nسەبارەت بەوەڵامی بەغداو ڕەزامەندی سەرەتایی بۆ گواستنەوەی میلاكی زیندانیانی سیاسی و كەسوكاری شەهیدان، ئەحمەدی مام ڕەسوڵ ئاشكرایكرد: بەپێی ئەو گفتوگۆیانەی ئێمە وەك حكومەتی هەرێم لەگەڵ لایەنەكانی عیراق كردوومانە، ئەوان هەنگاوی پێویستیان ناوەو ئێستاش بۆ ئەنجامەكەی پێویستە لیژنە باڵاكەی هەرێم سەردانی بەغدا بكات.\n7 مانگ پێشتر - Sep 14 2018 8:57AM


دادگاییکردنی گەندەڵکاران ئەرکی ئەم قۆناغەیە - ئاوێنه\nدادگاییکردنی گەندەڵکاران ئەرکی ئەم قۆناغەیە\n■ پارێزەر: لوقمان مصطفی\nهەرچەندە پێناسەی جۆراوجۆر بۆ گەندەڵی کراوە،بەڵام هەموویان لەسەر مەبەستێکی هاوبەش یەکدەگرنەوە .. هەموویان جەخت لەسەر ئەوە دەکەنەوە کە: ” گەنـدەڵی بریتییە لەخراپ بەکارهێنانی پۆست‌و نفووزو، لەمەحسووبیەت‌و مەنسووبیەت، لەدزی‌و لەبەفیڕۆدانی سامانی گشتی”. لەپێناسەیەکی تردا: ” گەندەڵی بریتییە لەپابەندنەبوون بەیاساکان‌و دەستوورەوە ـ یا یاساو دەستوور هەر بونیان نیە ـ لەپێناوی بەرژەوەندیی گروپێکی سیاسی دەسەڵاتدار کە سەرجەم جومگەکانی دەسەڵاتی قۆرخکردووە.\nرێکەوتنێکی نێودەوڵەتیش لەسەر پێناسەی گەندەڵی هەیە، هەروەکو (رێکخراوی روونیی ـ شەفافی ـ نێودەوڵەتی) دیاریی کردووە : ” بە گشتی گەندەڵی بریتییە لەهەر کارێک کە هەر کەسێک بەخراپی پایەی بەکارهێنابێت، بۆ بەرژەوەندییەکی تایبەتی بۆ خۆی یا بۆ گروپەکەی.. ” بەشێوەیەکی گشتی، گەندەڵی دەبێتە هۆی ئەوەی زیان بەبەرژەوەندی گشتی بکەوێت‌و، گەلێ قەیرانی لێدەکەوێتەوە .. گەندەڵیش لەسەرەوە بۆ خۆراوە شۆڕدەبێتەوە.. لەکاربەدەستانی باڵاوە بۆ بچوکترین فەرمانبەری کاربەدەست.\nگەندەڵی سیاسی بە مانا فراوانەکەی، بریتیە لە خراپ بەکارھێنانی ئۆفیسە گشتیەکان ،دامودەزگا (حکومیەکان) لەپێناو دەستکەوتە نھێنی‌و نایاسایی‌و تایبەتەکاندا. ھەموو فۆرمەکانی حکومەت ئەگەری کەوتنە ژێر کاریگەری گەندەڵی سیاسیان تێدا ھەیە. شێوازەکانی گەندەڵی لەیەکترجیاوازن، بەڵام باوترینیان بریتین لەدانی مافی پێشینە لەئەنجامدان‌و بەدەستھێنانی خزمەتی گشتی و بەرتیل و بەکارھێنانی ھەڕەشە لەبەدەستھێنانی خزمەتە گشتیەکان بەکارھێنانی کاریگەری و بردنی ماڵی حکومەت لەلایەن فەرمانبەرەوەو بەکارھێنانی واستە وکاری نایاسایی.\nلەئێستادا چیتر پێویست ناکات لێکۆڵینەوە لەئەگەری بوون یان نەبوونی گەندەڵی بکرێ لەکوردستان، چونکە لێپرسراوان لەسەر ئاستی باڵای حیزبی‌و حکومی دان بەوەدا دەنێن کە گەندەڵی بونی هەیەو بۆتە مەترسیەکی گەورە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەییمان.\nدیاردەی گەندەڵی، دیاردەیەکی بەربڵاوە و زۆربەی زۆری گەلانی جیهان بە دەستییەوە دەناڵێنن، چونکە ئەم دیاردەیە تەنیا کاردانەوەی بۆ سەر باری ئابووری وڵات نییە، بەڵکوو مەترسییەکی زۆری بۆ سەر سیستمی دیموکراسیی ئەو وڵاتە هەیە. هەر لە کۆنەوە پێناسەی گەندەڵی وا کراوە کە مانای بەکارهێنانی موڵک و سەروەتی دەوڵەتە بۆ بەرژەوەندیی تایبەتیی تاکەکەسی.\nبە داخەوە ئەمڕۆ لە کوردستانیش ئەم دیاردەیە بە زەقی دەبینرێت، بەڵام لێرەدا یەک جیاوازیی هەیە لەگەل ئەو گەندەڵییانەی کە لە وڵاتانی دیكەی ڕۆژئاوادا ڕوو دەدات، ئەویش ئەوەیە کە لە وڵاتانی دیموکراسی و پێشکەوتوو، دەستەڵاتی دادوەری ڕۆڵێکی باش لە نەهێشتنی ئەم دیاردەیە دەبینێت و بە هیچ شێوەیەک سەیری ڕووی ئەو کەسانە ناکەن کە گەندەڵی ئەنجام دەدەن و بە لایەنەوە گرنگ نییە ئەو کەسە خاوەن دەستەڵات بێت یاخود سیاسی یا پۆستێکی پلەبەرزی لە حکومەتدا هەبێت. بە لای دەستەڵاتی دادوەرییەوە ئەوە گرنگە ئەو گەندەڵکارە بهێنێتە بەردەم دادگا و لیکۆڵینەوەی خۆی لەگەلدا بکات و بە سزای خۆی بگەیەنێت. نموونەی ئەمەیش لە وڵاتێکی وەک ئیتالیا بینراوە كە چەندین جار دەستەی دادوەریی نەهێشتنی گەندەڵی، لە دادگای ئەو وڵاتەدا، (سیلڤیۆ بێرلسکۆنی)ـی سەرۆکوەزیرانی وڵاتەکەی بە تۆمەتی ئەنجامدانی کاری گەندەڵی، ڕاکێشاوەتە بەردەم دادگا کە چەندین دۆسیەی سەبارەت بەم بابەتەی لە لای دادگا هەیە.کە هەندێکیان هەڵسوکەوتی کەسیەو پێگەکەی بەکار هێناوە بۆپەیوەندی ناشەرعی وسۆزداری لەگەڵ کیژۆڵەی خوارتەمەنی یاسایی.\nلە لایەکی دیكەوە، درانەدادگای سەرۆکی پێشووی فەڕەنسا (جاک شیراک)ـی تەمەن 76 ساڵان، بە تۆمەتی بەکارهێنانی سامانی دەوڵەت بۆ بەرژەوەندیی تایبەتی خۆی، لەو کاتەیدا کە سەرۆکی شارەوانیی پاریسی پایتەخت بوو لە سەرەتایی حەفتاکاندا، دەنگدانەوەیەکی زۆری لە جیهاندا لێ كەوەتەوە. بێگومان ئەو وڵاتانەی کە گەندەڵیان تێدا ڕوو دەدات، پێویستییەکی زۆریان بەوە هەیە دەستەڵاتێکی یاسادانانی تێدا دابمەزرێنرێت، کە لە چەند دادوەرێکی پسپۆڕ و خاوەنویژدان و چاونەترس پێک بهێنرێت و لەگەڵ ڕوودانی هەر گەندەڵییەک، بە بێ ڕوانینی پۆستی گەندەڵکارەکە، ڕایکێشنە بەردەم دادگا و سزای یاسایی خۆی بدەن.\nلێرەدا واتە لە هەرێمەکەی لەمەر خۆمان ، دەبێت دە قێکی یاساییمان هەبێت بۆ دەرکردنی یاسایی چاودێریکردنی کارگێڕی، چونکە ناتوانرێت دژایەتیی ئەو گەندەڵییە بکرێت، لەبەر ئەوەی زۆربەی کاتەکان پێوەندییەکی بەهێز لە نێوان گەندەڵکاری کارگێڕی و گەندەڵکاری داراییدا هەیە، بۆیە دەبێت لە دەوڵەتدا دەستەی چاودێریکردنی دارایی و کارگێڕی بونیان هەبێت بۆ ئەوەی بتوانرێت بەسەر نەهێشتنی هەردوو گەندەڵیدا زاڵ بن.\nگەندەڵی بەرەنگاریەکی زۆر ترسناک دەخاتە بەردەمی پێشکەوتنی هەر ووڵاتێک. لە بواری سیاسەتدا، دەبێتە ھۆی لاوازکردنی دیموکراسی و ئەنجامدانی حکومڕانیەتیەکی باش لەرێگەی بنکۆڵکردنی (رووخاندنی) پرۆسە فەرمیەکان. گەندەڵیکردن لە ھەڵبژاردنەکان و دەستە و دامەزراوەکانی یاسادانان دەبێتەھۆی کەمکردنەوەی لێپێچینەوە و کەمکردنەوەی رێژەی نوێنەرایەتیکردن لە پرۆسەی بڕیاردروستکردندا؛ گەندەڵی لە دەسەڵاتی دادگەری دەبێتە ھۆی لەکارخستنی سەروەری یاسا؛ گەندەڵی لە بەرێوەبردنی خزمەتگوزاریە گشتیەکاندا دەبێتە ھۆی پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریەکان بە شێوەیەکی نا یەکسان. بە شێوەیەکی زیاتر گشتیتر، گەندەڵی دەبێتە ھۆی بەرە بەرە تێکشکانی توانا دامەزراوەییەکانی حکومەت لە کاتێکدا کە رێوشوێنەکان بە ھەند وەرناگیرێن، سەرچاوەکان ھەڵدەلووشرێن، و کارمەندان و فەرمانبەران دادەمەزرێنرێن و پلەیان بەرزدەکرێتەوە بەبێ رەچاوکردنی ئاستی کارکردنیان. لەھەمانکاتیشدا، گەندەڵی دەبێتە ھۆی بێھێزکردنی رەوایەتی (شرعیە) حکومەت و ھەندێک بەھای دیموکراتیانەی وەک باوەڕی(راستگۆیی) و لێبوردەیی.\nگەندەڵی لەزۆر لەوڵاتان بەربڵاوە، و بریتیە لە سەرەکیترین زیانبەخش بۆ سەڵامەتی ھاوڵاتیانی ئەو وڵاتانە. گەندەڵکاری سیاسی مانای وایە سیاسەتەکانی حکومەت لەبەرژەوەندی ئەوانەدەبێت کە بەرتیل دەبەخشن نەوەک بۆ جەماوەری گشتی. نمونەیەکی تر ئەوەیە کە چۆن سیاسەتمەداران ئەو یاسایانە دادەڕێژن کە پارێزگاریدەکەن لە کۆمپانیا گەورەکان و زیانیش بە پڕۆژە بازرگانیە بچووکەکان دەگەیەنن. ئەم سیاسیانەش کە(پاڵپشتیکاری بازرگانین) زۆر بە ئاسانی دەگۆڕێن بۆ پاڵپشتیکاری ئەو کۆمپانیا گەورانەی کە بە رێژەیەکی زۆر لە ھەڵمەتەکەی ھەڵبژاردنی ئەواندا بە پارە بەشداریانکردووە.\nگەندەڵی؛ واتە، خراپ بە کارهێنانی پێگە یان دەسەڵاتی ‘گشتی’ بۆ بەرژەوەندی ‘تایبەتی’. گەندەڵی بەگوێرەی یاسا و رێکارە کارپێکراوەکان قەدەغەیە.\n‘گەندەڵی ‘یاسایی’! جۆرێکیترە لە گەندەڵی، زیاتر لەوەی بەکارهێنانی پێگەو دەسەڵاتی گشتی بێت بەپێچەوانەی یاسا، بۆ بەرژەوەندی تایبەتی، دۆخێکە کە گەندەڵی بە یاسا رێکخراوە. گەندەڵی یاسایی ئاماژەیە بۆ پرۆسەیەك کە سەرتاپای گەندەڵە و ئیتر گەندەڵکاران بەگوێرەی یاسا، بێ سڵەمینەوە لەلێپێچینەوەی یاسایی، پێگە و دەسەڵات بەکاردێنن بۆ بەرژەوەندی تایبەتی‌و کەسی.\nنمونەی دەسەڵاتی رەهای سەرۆکی ووڵات ورێکخراووهەرسەرۆک بەش‌و دامودەزگایەک بێت ، پاڵپشت بەو یاسایەی کە رێی پێداوە هەڵسوکەوت دەکات ،تەخشانو پەخشانی داهاتی ووڵات دەکات بۆبەرژەوەندی تایبەتی‌و کەسی‌و حیزبی ، هەرخودی یاساکە وەک دەق بەکاردێنێت بۆدەم کوتکردنی سەرجەم نەیارەکانی ،لێرەدا یاسا دەوری مەقاشێک دەبێنێت تەنها دەست وپەنجەی میرەکان لەسوتان دەپارێزێت.\nبۆیە دەبێت سەرلەبەری ئەو یاسایانە هەموار کرێتەوە کەدەست وپەنجە ی نەرم کردووە لەگەڵ خاوان دەسەڵاتداو بەرژەوەندی گشتی دەکات بەقوربان بەرژەوەندی تایبەتی.\nدەبێت لێژنەی یاسایی پەرلەمانی کوردستان پرۆژە یاسایەکی تۆکمە گەڵاڵەبکەن بەمەبەستی بە گژداچونەوەی گەندەڵی بەگشتی وگەندەڵی سیاسی بەتایبەتی ،بۆئەوەی دادگاکان بتوانن بێ سڵیمینەوەوترس و دوودڵی و پاڵپشت بەو دەقە یاساییانە بتوانن بەرپرسە باڵاکانی ئەم ووڵاتە کە تێوەگلاون لەگەندەڵی راپێچی دادگایان بکەن رێکاری یاساییان لەبەرانبەردا بگیرێتەبەر.\nلەئێستادا چیتر پێویست ناکات لێکۆڵینەوە لە ئەگەری بوون یان نەبوونی گەندەڵی بکرێ لەکوردستان، چونکە لێپرسراوان لەسەر ئاستی باڵای حیزبی و حکومی دان بەوەدا دەنێن کە گەندەڵی بونی هەیەو بۆتە مەترسیەکی گەورە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەییمان.\nلەسەر ئاستی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی بوون و بڵاوی گەندەڵی لە کوردستان بۆتە بابەتێکی روون‌و ئاشکرا. لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی ساڵانە عێراق لە لایەن رێکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتیەوە لەریزی دە دەوڵەتە هەر گەندەڵەکەی دونیا پۆڵێن دەکرێ بێگومان بە بۆچوونی ئەوان کوردستانیش بە شێکی دانەبڕاوی ئەو گەندەڵیەیە.\nبۆیە دەبێت دوای کارا کردنەوەی پەرلەمان، لێژنەی یاسایی پەرلەمانی کوردستان پرۆژە یاسایەکی تۆکمە گەڵاڵەبکەن بەمەبەستی بەگژداچونەوەی گەندەڵی بەگشتی وگەندەڵی سیاسی بەتایبەتی ،بۆئەوەی دادگاکان بتوانن بێ سڵیمینەوەوترس‌و دوودڵی‌و پاڵپشت بەو دەقە یاساییانە بتوانن بەرپرسە باڵاکانی ئەم ووڵاتە کە تێوەگلاون لەگەندەڵی راپێچی دادگایان بکەن رێکاری یاساییان لەبەرانبەردا بگیرێتەبەر.


هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره له‌ناو واقعی سیاسی و ڕۆشنبیری ئێمه‌دا بوونی هه‌یه, به‌جۆرێك هه‌میشه كه باس دێته سه‌ر ڕه‌خنه‌گرتن له سیستمی سیاسیی و نوخبه‌ی سیاسی ده‌سه‌ڵاتدار, سه‌ر دێڕی ڕه‌خنه‌كانیان ده‌به‌نه‌وه بۆ دوای ڕاپه‌ڕین و مێژووی 27 ساڵی حكومڕانی كوردی.\nگرفته‌كه لێره‌دایه كه زۆربه‌ی خوێنده‌وار و ڕۆشنبیر و ڕه‌خنه‌گری ئێمه، دنیای ئێمه دابه‌ش ده‌كه‌ن به‌سه‌ر دوو مێژوودا، مێژووی دوای ڕاپه‌ڕین و به‌ر له ڕاپه‌ڕین.\nبه‌مانایه‌كی دی پێیانوایه مێژووی به‌ر له ڕاپه‌ڕین مێژووی زوڵم و زۆری ڕژێمه یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كان به‌تایبه‌ت به‌عس و قاره‌مانێتی و شۆڕش و به‌رخۆدانه دژی ئه‌م ڕژێمانه، هاوكات مێژووی دوای ڕاپه‌ڕین، مێژووی شكست و گه‌نده‌ڵی و فه‌رهود و تاڵانكردنی هه‌رێمه له‌سه‌ر ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتی كوردی و نوخبه‌ی سیاسی فه‌رمانڕه‌وا.\nبه‌بڕوای من ئه‌م بۆچوونه، ته‌واو بۆچونێكی هه‌ڵه‌یه، بگره به‌شێكی چاره‌سه‌رنه‌كردن و تێپه‌ڕاندنی ئه‌م نوخبه و سیستمه سیاسییه شكسخواردوه، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كورتهێنان و كه‌مبینی بۆ ئه‌م جۆره گوتاره زاڵه ڕه‌خنه‌ییه!.\nئێمه له‌به‌رده‌م یه‌ك مێژووداین، مێژوویه‌ك و ئه‌قڵیه‌تێكی سیاسی كه ته‌مه‌نی حه‌فتا ساڵ ده‌بێت و دابه‌ش نابێت بۆ دوای ڕاپه‌ڕین و به‌ر له ڕاپه‌ڕین.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه گه‌لی كورد له‌م به‌شه‌یدا جینۆساید و كۆمه‌ڵكوژ كراوه و له‌سه‌ر ده‌ستی ڕژێمی به‌عس تاوانی زۆری به‌رامبه‌ر ئه‌نجامدراوه، به‌ڵام به‌شێكی به‌رچاو له‌وه‌ی كه ڕویدا په‌یوه‌سته به‌و شته‌وه كه ناونرا شۆڕشی كوردی!.\nئه‌مڕۆ له‌هه‌موو كات زیاتر گرنگه بپرسین شۆڕش چی بوو؟ له پێناوی چیدا هه‌ڵگیرسا؟ئامانجه‌كانی چی بوون؟یان هه‌ر له بنه‌ڕه‌تدا هیچ ئامانجێكی هه‌بوو؟\nئه‌وه‌ی ده‌بینرێت و له ڕێگه به‌شێكی زۆر له‌و یاداشتانه‌وه سه‌رده‌ردێنێت كه سه‌رانی شۆڕش له هه‌ردوو شۆڕشه‌كه‌دا(نوێ و ئه‌یلول)،بۆمانی باس ده‌كه‌ن ئه‌وه‌یه، كه فه‌لسه‌فه‌ی شۆڕه‌كان له‌سه‌ر یه‌ك ڕاستی تاڵ بنیاتنراون، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه چه‌نده میلله‌ت و كۆمه‌ڵگایه‌ك بكرێته قوربانی له پێناو به‌ده‌ستهێنان وگه‌یشتن به خه‌ون و حه‌زه كه‌سی و حیزبیه‌كانیان، تاریككردنی چاره‌نوسی میلله‌تێك له پێناوی ڕوناككردنه‌وه‌ی مێژوو و داهاتووی نوخبه‌ی سیاسی ده‌سه‌ڵأتدار له شاخ و له شار و بنه‌ماڵه و نه‌وه‌كانیان.\nمێژووی حه‌فتا ساڵی رابردوو، مێژووی شكسته گه‌وره‌كان و ئاشبه‌تاڵ و له مرۆڤ خستنی مرۆڤی كورد بوه، مێژووی شكاندنی ئیراده‌ی تاكی كورد بوه، نه‌ك به‌ته‌نها له‌سه‌ر ده‌ستی داگیركه‌ران به‌ڵكو له‌سه‌ر ده‌ستی خودی شۆڕشه‌كان.\nئه‌وان چ له شار بووبن یان له شاخ خاوه‌نی یه‌ك دنیابینی و ئه‌قڵیه‌تی سیاسی بوون.\nبه پێچه‌وانه‌ی زۆرێك كه پێیان وایه، ئه‌مانه كۆمه‌ڵێك شۆڕشگێڕ بوون و له‌م شاخانه هاتنه خواره‌وه وبه هیوای ڕزگاریی و هێنانی ئازادی و خۆشگوزه‌رانی بۆ كۆمه‌ڵگای كوردی، پێموایه ئه‌وه‌ی له هه‌گبه‌یاندا نه‌بوه شه‌ڕی ئازادیی و ڕزگاریی بوه.\nئه‌وانه ته‌نانه‌ت له شاخه‌كانیش گه‌ر ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ر كوێره دێیه‌كدا هه‌بووبێت، هه‌مان ئه‌و ڕه‌فتاره‌یان نواندوه كه ئێستا به‌رامبه‌ر به هاوڵاتیانی هه‌رێم ده‌ینوێنن، به جیاوازیی كات و زه‌مه‌ن و ئه‌و كه‌ره‌ستانه‌ی له‌به‌رده‌ستیان بوه.\nبه‌شی زۆری ئه‌و سه‌ركردانه به‌شێوه‌ی ڕاسته‌خۆ یان نا ڕاسته‌وخۆ بووبێت په‌یوه‌ندیان له گه‌ڵ ڕژێمه‌كاندا هه‌بوه، ته‌نانه‌ت گومان ده‌كرێت كه هه‌ر پڕۆژه‌ی یه‌كێك له‌م شۆڕشانه! پڕۆژه‌یه‌كی موخابه‌راتی بووبێت.\nگومانم له‌وه نییه به‌شێكی به‌رچاو له‌وانه‌ی كه شه‌هیدبوون و خه‌باتیان كرد، به‌وپه‌ڕی دڵسۆزیی و له پێناوی دۆزی كوردا جه‌نگان، به‌ڵام بێ ئاگا له‌وه‌ی كه سه‌ركرده‌كانیان چ مه‌رامێكی چه‌په‌ڵ و ده‌جاڵ ئاسایان هه‌بوو.\nڕه‌نگه نه‌وشیروان مسته‌فا، كه خۆی یه‌كێك بوه له ڕاستگۆترین و سه‌ر ڕاستترین ئه‌وانه‌ی كه له ناو شۆڕشی نوێدا كه وه‌ك دیارده‌یه‌كی تاك و ته‌نیا له‌و سه‌ره‌وه به دلێری لێیهاته ده‌ره‌وه، مێژووی ئه‌م پیاوه گه‌واهی هه‌موو ئه‌و ڕاستیانه بدات.\nئه‌و، چ له شاخ و چ ئه‌و كاته‌ی دێته‌وه ناوشار له سه‌ر هێڵێكی ڕاست به‌رده‌وامی به خه‌باتی خۆی ده‌دات و له چه‌ندین بۆنه‌شدا حه‌قیقه‌تی ئێستا و ئه‌وسا بێ هیچ سڵكردنه‌وه‌یه‌ك به‌یان ده‌كات.\nیه‌كێتی و پارتی كه له ئێستادا له‌سه‌ر میراتی ئه‌م ڕۆژانه ده‌ژین و وه‌ك میراتێكی موقه‌ده‌س سه‌یری ئه‌و ڕۆژگارانه ده‌كه‌ن، به‌هۆی نه‌خوێندنه‌وه و هه‌ڵنه‌دانه‌وه‌ی لاپه‌ڕه شومه‌كانی ناو شۆڕش، ده‌یانه‌وێت درێژه به‌مانه‌وه‌ی خۆیان بده‌ن.\nشه‌رعیه‌تی شۆڕشگێڕی دزێوترین دێوه‌زمه‌ی ناو ژیانی ئێمه‌یه، چاره‌نووسی چه‌ندین نه‌وه‌ی ڕه‌شكردوو، هێشتاش ده‌یه‌وێت درێژه به‌خۆی بدات.\nله هه‌موو كات گرنگتر ئه‌وه‌یه، ئێمه به ته‌نها پێویستمان به تێپه‌ڕاندنی ئه‌قڵیه‌تی سیاسی نوخبه‌ی سیاسی حكومڕان و یه‌كێتی و پارتی نییه كه ته‌به‌نی ده‌كه‌ن، به‌ڵكو له‌گه‌ڵیشیدا پێویستمان به قه‌تیعه‌یه‌كی مێژووییه، كه نوقته‌یه‌ك بۆ مێژووی حه‌فتا ساڵی ڕابردوو دانێت كه به‌رده‌وام له شێوه و فۆڕمی تازه‌دا ده‌یه‌وێت خۆی زیندووكاته‌وه، ڕه‌نگه دواترینیان ڕیفراندۆمه‌كه‌ی 2017 بێت.\nنه‌ك شه‌ڕی گۆڕینی سیستمی سیاسی، نه‌ك شه‌ڕی یه‌كێتی و پارتی به‌ته‌نها ، به‌ڵكو شه‌ڕی ته‌واوی ئه‌و مێژووه و زینده‌به‌چاڵكردنی.\nنوخبه‌ی سیاسی ده‌سه‌ڵاتدار له‌كوردستان...


به‌هێزترین مۆبایلی ڤیڤۆ ببینن\nكۆمپانیای ڤیڤۆ بۆ مانگی حوزه‌یرانی ساڵی 2018 نوێترین مۆبایلی خسته بازاڕه‌كانه‌وه و وه‌ك كۆمپانیاكه‌یش ڕوونی كردووه‌ته‌وه ئه‌م مۆبایله به به‌هێزترین مۆبایل داده‌نرێت له‌دنیادا.\nبه‌پێی هه‌واڵێك كه له ماڵپه‌ڕی "gadgets" دا بڵاو كراوه‌ته‌وه و باس له به‌رهه‌مه نوێیه‌كه‌ی كۆمپانیای ڤیڤۆ ده‌كات و ده‌ڵێت، كۆمپانیای ڤیڤۆ بۆ مانگی حوزه‌یرانی ساڵی 2018 مۆبایلێكی نوێی دروست كرد به‌ناوی "Nex S" ه‌وه، وه‌ك كۆمپانیاكه روونكردنه‌وه‌ی له‌باره‌ی ئه‌م مۆبایله داوه به یه‌كێك له مۆبایله خێرا و به‌هێزه‌كانی دنیا داده‌نرێت، ئه‌مه‌ش وای كردووه ببێته جێگای سه‌رنجی كڕیاران و هه‌وادارانی ئه‌م جۆره مۆبایله.\nكۆمپانیاكه له‌باره‌ی تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌م مۆبایله‌وه روونكردنه‌وه‌ی داوه، مۆبایله نوێكه‌ی ئه‌م كۆمپانیایه پاترییه‌كی 4000 میلی ئه‌مپێری له‌سه‌ره و پرۆسێسه‌رێكی به‌هێزی هه‌یه كه ده‌گاته 590، جگه له‌وه‌ش كامێرایه‌كی به‌هێزی بۆ دانراوه كه كامێرای پێشه‌وه‌ی 13 مێگا پێكسڵه و كامێرای دواوه‌ی 16 مێگا پێكسڵه، هه‌روه‌ها شاشه‌یه‌كی روونی هه‌یه كه 6.59 ئینجه و روونییه‌كه‌ی ده‌گات 1080 به 2316 پیكسڵ.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا ئه‌م كۆمپانیایه ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كردووه كه ڕامی ئه‌م مۆبایله نوێیه هه‌شت گێگا بایته و میمۆری ناوه‌كی له 64 گێگا بایته‌وه ده‌ست پێ ده‌كات و ده‌گاته 256 گێگا بایت، له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شدا به سیسته‌می ئه‌ندرۆید 8.1 كار ده‌كات و نرخه‌كه‌شی ده‌گاته 750 دۆلاری ئه‌مه‌ریكی.


کورووش کەبیر و ئازادی یەواشەکی؟!. ئامادەکردنی رەشید قازی – Giareng\nلە 27 مای , 2014\nکوروش لە مێژبوو ئاگایی لە هیچ نەمابوو. ئارام و بێ دەنگ لە تەری دەیخۆارد و لە ویشکیش بۆی دەخەوت. لە ناکاو هەواڵێک، کە ئێرانێەکان پاش ٢٥٠٠ ساڵ لە مەنشوورە بە ناووبانگەکەی تازە بە دزی باسی ئازادی یەواشەکی دەکەن ئەوی ڕاچلەکاند. کوروش کە دەستی بە دونیا ڕانەدەگەیشت پەنای بۆ ئەهۆرامەزدا برد.\n_ ئەهوورا!. هەرکات لە خۆشیدا بی.\n_ بەخێر بێ کوروش . لە سەردەمانی تۆدا ئەهورامەزدا بووم و ئێستا ئەهوورا هۆندا و ئەهۆرا تۆیۆتاش هاتونەتە بازار. دواتر بوومە “کردگار”. ژنەکەم کووتی نێوبانگەگەت زۆر دێهاتێانەیە. بۆیە بومە “گاد”…\n_ شەکرتان لە دەمی دابێ خودایە. بۆیە ئەو دراوسێە مەسیحیەمان هەمووکات دووبارەی دەکردەوە ” ئۆۆۆ ماییی گادددد”…\n_ دواتر بوومەوە “ئەڵڵا”. لە بەڵایان بە دوور بی. دیتم هەرچی خۆین رشتن و کووشتن و برین و جەنایەت و فەساد و تەقینەوە و زیناح کردن و سەربرینە خستێانە ئەستۆۆو گەردەنی من.\n_ باشە خوداوەندی عەزەوەجەلە بۆ خەتمی ئەم کارە چت کرد.\n_ دەگەل جوبرەئیل و مەکائیل و ئیسرائیل و عیزرائیل بە گشتی هەرچی “ئیل” یەکی هەبوو کۆبونەوەیەکم پێکهێنا بەو ئاکامە گەیشتم کە هەر خودا بمێنمەوە باشترە.\n_ خوودایی بێ هاوتا، بە بیستنی هەواڵەکان لە سەر خەڵکەکەم زۆر نیگەران و پەستم. ئاخەر من لەسەردەمی خۆمدا مەنشووری مافی مرۆفم دارشت. ئێستا دەبیسم کە پاش ٢٥٠٠ ساڵ خەڵکەکەی من بەترسەوە باسی ئازادی یەواشەکی و لەواشەکی دەکەن. سەردەمانێک ئێمە تاقانە گوڵیی سەر گۆیی زەووی بووین.\n_ نامهەوی ئازارتان بدەم کوروش . ئەو سەردەمی لە یاد بکە. من لە بە نێو تاقانە گوڵەی سەر گۆیی زەووی جاڕز بووم. چەند ساڵە بۆ فرۆشتنم داناوە کەس بە یەک عا… نایهەوێ.\n_ ببەخشە خودای گەورە و مەزەن، بە یەک چیی نایانهەوێ؟.\n_ لەوکاتەدا لە کاناڵ دوو مەسیح هاتبۆە سەر خەت. دەمویست بڵێم کە کەس بە یەک “عانەش” نایانهەوێ.\n_ یەنی حاکمەکان ئاوا لە وڵاتەکەی من ریاوون.\n_ لەوەش خەرابتر ڕاشمان گەیاندوە هەرکەس ئەم پارچە زەویەمان لێبکرێ هەموو کورەی زەویشی دەگەڵ خەڵات دەکەین.\n_ ئەگەر وایە بۆ کورەیەکی دیکە دروست ناکەی خەڵکەکانی دیکە رەوانەی ئەوێ بکەی و خەڵکەکەی من بە تەنیا بێلێیوە؟.\n_ قەسەم بە ئیمپراتۆری ماد و هەخامەنەشی دەمویست وا بکەم بەڵام موشاویرەکانم لەوکارە مەنعیان کردم. کووتێان ئێستا مەنزوومەکەت دروست نەکردووە هەموو ئێرانییەکان بە زمانی لوسیەکانیان بە کوتنی ” فیدایەت شەم و چاکەرەتم و خولامەتم” دەبنە پەنابەر و لە ئەویش دەرین.\n_ ئەی خوداوەندی هێوەرکەرەوەی دڵەکان ، ڕۆژێک هەموو خەڵکی عالەم وەک تێمۆگل شەهرەداری ئاتن و فاتح شەری دەریاکانی ساڵامیس بە ئاوات بوون لە وڵاتی مندا بژین. مەگەر ئیمە قەومی یەهودمان ڕەزگار نەرکرد؟.\n_ تۆ مێشکی سەرت بردم بەو هەمووە هەر وکیف و منە منەوە. وام کرد و وا چوو. پێم کووتی ئەو زەمان رۆیشت. ئێستا کوردەکان کە ئیمپراتۆری مادیان هەبوو هیچ مافێکی سەرەتایشیان نییە. یەهودیەکانیش وەک ئەوان لە وڵاتی تۆدا مافی خۆیندن و نوسینیان نییە. خەڵکانی دیکە کورەی موریخێان گرت و خەریکن دەست بەسەر مەنزوومەکانی دیکە دادەگرن تازە خەڵکی تۆ بۆ حەسەن و حوسین کە مێژووی ئەوان ١٤٠٠ پێشتر دەگەرێتەوە، قور دەپێون. ڕۆژ نییە خەڵک لە سێدارە نەدن و زمانی عەرەبی چیی وای لەزمانی ئەرینی وڵات کەمتر نییە. ژنەکان چوونەوە نێو چارشێو و گونجی مالێ. خەڵک بۆ وەرگرتنی مریشکێکی بۆگەن و کیلۆ برینجێک و کەوچکێک ڕۆن و هێندێک یارانە لە سەفی دورودریژدا شەوو دەبەنە سەر. ئێستا ئەوەیە کەرامەتی خەڵکەکەت.\nلەوکاتەدا خودا لە بن لێوانیدا گۆران‌یەیک دەڵێ. کچێکم هەیە شاش نییەتی. روخسارێکی هەیە مانگ نییەتی. مەلاکان بە لەشکرەوە دێن. بەڵام لە دەروبەری ئاغازادەکانی گرتوونی…\n_ خوودای رەبەلعالەمەین نێوی “مەلا” ت هێنا ئەوانە کێن؟.\n_ وادیارە لە هەموو شتێکی بێخەبەری. نەتزانیوە دەورانەکان یەک بەدوایی یەکدا هاتوون و رۆیشتوون. ئێستا مەلاکان بوونەتە پادشا و ئیمپراتۆری ولات.\n_ دا کورە ئیزرائیل؟! ئەو دووربینە بێنە با کوروش سەیرێکی وڵاتەکەی بکات.\nکوروش بە چاووی خۆی دیتی کە چۆن نیوەی وڵات بگەرە زیاتریش بە چادر و دەستمال و عەمامە و جل و سیپالی مەلایان رەشپۆش کراوە. وەبیری هاتەوە کە سەردەمانێک کچ و ژنانی ساپاترایی هەر لە کەنارەکانی ئانتالیا و ئاماسیا و کەنداووی فارس و تا لیدیی میسر و نیل ئاتین بە سەربەستی بە رووت و قووتی بە کەیفی خۆیان لەشی نەرم و ماسلوکەکانیان دەردەخست ولە نێو ئاوە گەرمەکاندا مەلەیان دەکرد. کەس نەبوو موزاحیمان بێ…\n_ بەچاوی خۆت دیتت کوروش کە چت لە پاش بەجێی ماوە؟.\nئەی خوداونەدی شەفاکەرەوەی هەموو دەردەکان. سەرم سوورماوە کە لەهەمو ئازادی و سەربەستی و دەسکەوتانەی کە من بۆ خەڵکەکەم دەستەبەر کردبوو ئێستا بۆ کار گەیشتۆتە جێگایەک کە کچەکانمان دەچنە نێو دۆل و شیو ئەشکەوت و پەنا و سیلەکان تا بە دزیەوە دەستمالە یا رووسەریەکەی سەریان دەربخەن و لە فەیسبووک پۆز لەسەر یەکتر بدەن.\nکوروش لە حەیفان سەر ئێشەی گرت. دەستی بەسەریەوە گرتوو خەونوچکە بردیەوە.\nخوداوەندی عەزەوەجلە و خالقی زەووی فەرمێ . کوروش بنوو. هیچ نیگەران مەبە. نەتەوەکەت بە خەبەرەو ئازادی لەواشەکی پەرە پێدەدەن.\nتەنزێکی لە سەعید مەزەنبی و د محەممەد قازی\nئامادەکردنی رەشید قازی.


پارتی حكوومەتی خۆجێیی هەڵەبجە پەك دەخات | ئاژانس\nHome سەرەکی پارتی حكوومەتی خۆجێیی هەڵەبجە پەك دەخات\nلە ڕێكکەوتنێك پەشیمان دەبێتەوە\nیەكێتیی و بزووتنەوەی گۆڕان پارتی تۆمەتبار دەكەن بە پەشیمانبوونەوە لە ڕێكکەوتنی پێكهێنانی ئەنجوومەنی پارێزگای هەڵەبجە كە بە هۆیەوە پێكهێنانی حكوومەتی خۆجێیی لە شارەكە پەكی كەوتووە و پارتییش پابەندبوون بەو ڕێكکەوتنە دەبەستێتەوە بەو پۆستانەی لەو شارە بەری دەكەوێت.\nڕۆژی 14/3/2017 لە بارەگای بزووتنەوەی ئیسلامی لە هەڵەبجە كۆبوونەوەی لایەنەكان ئەنجام درا و تێیدا بزووتنەوە دەستبەرداری بەڕێوەبەرایەتییەكی گشتیی خۆی بوو بۆ پارتی و بەو پێیەش پارتی ڕەزامەندیی نیشان دا لە بەشداریكردن لە ئەنجوومەنی پارێزگای هەڵەبجەدا، بەڵام لە ئێستادا هەڵوێستی لەسەر ڕێكکەوتنەكە گۆڕاوە و داوا دەكەن پشكیان لەو 40 بەڕێوەبەرایەتییەش هەبێت كە لە شارەكەدا هەیە.\nنزار مەحمود، ڕێكخەری مەكۆی هەڵەبجەی بزووتنەوەی گۆڕان بە “ئاژانس”ی وت: ״پارتی دەیەوێت ئەنجوومەنی پارێزگای هەڵەبجە درووست نەبێت و شارەكە نەبێتە پارێزگا و پێویست ناكات لە خوار بەڕێوەبەرایەتییە گشتییەكانەوە حزب جارێكی تر پۆستەکان دابەش بكاتەوە.״\nلە كۆی 13 بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی، هەریەكە لە بەڕێوەبەرایەتییە گشتییەكانی تەندرووستی و ڕۆشنبیری و مین دیاری كراون بۆ پارتی بەڵام پێی قایل نین و بە كەمی دەزانن.\nفازڵ بەشارەتی، بەرپرسی لقی 12ی پارتی لە هەڵەبجە بە “ئاژانس”ی وت: ״ئێمە، هیچمان پێ نەدراوە تا پاشگەز ببینەوە، 52 پۆست لە هەڵەبجەدا هەیە تەنیا سێ بەڕێوەبەری گشتی دانراون بۆ ئێمە و پۆستی بێ ناوەڕۆكمان ناوێت״.\nوتیشی: ״دەبێت باقیی پۆستەكانی ترمان بزانین ئەو كاتە ناوی پاڵێوراوەكانمان وەك ئەندامانی ئەنجوومەن دەنێرین، كۆمەڵ و یەكگرتوو ڕازی بوون ئێمە ڕازی نابین و هەتا كۆی پۆستەكانمان لە هەڵەبجە نەزانین ناوی كاندیدەكان نانێرین״.\nهاوكات ئەحمەد قەدەفەری، جێگری بەرپرسی مەڵبەندی 9ی شارەزووی یەكێتیی بە “ئاژانس”ی وت: ״ئەگەر پارتی پەشیمان نەبوونەتەوە لە ڕێكکەوتنی 14/3/2017 بۆچی تا ئێستا ناوی ئەندامەكانی ئەنجوومەنیان نەناردووە بۆ پارێزگای هەڵەبجە، تا بە ڕەسمی بینێرین بۆ وەزارەتی ناوخۆ״.\nوتیشی: ״پارتی ئامادەی كۆبوونەوەی لایەنەكان نەبووە بۆ دابەشكردنی بەڕێوەبەرایەتییە گشتییەكانی هەڵەبجە، ئێمە دەزانین پارتی دەیەوێت كێشە بۆ هەڵەبجە درووست بكات، چونكە پارتی لە ئەسڵدا دوو بەڕێوەبەرایەتیی گشتییشی بەرنەكەوتووە و بۆمان كردوون بە سێ، بزووتنەوەی ئیسلامی بەڕێوەبەرایەتییەكەی خۆیان دەدەن بە پارتی، ئەمەی ئێستا داوای دەكەن تەنیا بیانووگرتنە״.


په‌رتوکا پیرۆز » 1 تیمۆتاوس » به‌شێ 4\nگیان ب ئاشكرایی دبێژیت، كو د دەمێن دویماهیێ دا، هندەك دێ ژ باوەریێ پاشگەز[a] بن، دێ ب دویڤ گیانێن خاپینۆك و فێركرنێن ئەجنەیان كەڤن،\nب رێكا دووڕویاتیا درەوینان، ئەوێن وژدانا وان هاتیە داخكرن[b] .\nئەو هەڤژینیێ قەدەغە[c] دكەن و فەرمانا خۆ دویرئێخستنێ ژ هندەك خوارنان ددەن كو خودێ یێن ئافراندین، دا ب سوپاسیكرن ڤە ژ لایێ باوەردار و راستی نیاسان ڤە بهێنە خوارن.\nچنكو هەر تشتێ خودێ ئافراندی یێ باشە. پێدڤیە چ تشت نەهێتە رەتكرن، ئەگەر ب سوپاسیكرن ڤە بهێتە وەرگرتن،\nژ بەر كو پەیڤا خودێ و نڤێژ وی تشتی پیرۆز دكەن.\nخزمەتكارێ باش یێ مەسیحی\nئەگەر تۆ خویشك و برایان فێری ڤان تشتان بكەی، دێ خزمەتكارەكێ باش یێ مەسیح عیسای بی، خزمەتكارەكێ پەروەردەبووی ل سەر پەیڤێن باوەریێ و فێركرنا باش یا تۆ ل دویڤ دچی.\nخۆ ژ چیڤانۆكێن نەپیرۆز و چیڕۆكێن پیرەژنان بدە پاش، لێ راهێنانێ ل سەر خودێترسیێ بكە.\nچنكو وەرزشا لەشی مفایێ هەی بۆ هندەك تشتان، لێ ژ خودێترسیێ مفایێ هەی بۆ هەمی تشتان، ژ بەر كو خودێترسیێ سۆز بۆ ژیانا ڤێ جیهانێ و جیهانا دی[d] هەیە.\nئەڤ گۆتنە جهێ پشتڕاستیێیە و هەژیە ب تەمامی بهێتە قەبیلكرن.\nژ بۆ ڤێ چەندێ ئەم رەنجێ دكێشین و خەباتێ دكەین، چنكو مە هیڤیا خۆ ب خودایێ زیندی ڤە گرێ دایە، ئەوێ كو قورتالكەرێ هەمی مرۆڤانە، ب تایبەت یێ باوەردارانە.\nڤان تشتان راسپێرە و فێری وان بكە.\nبلا كەس سڤكاتیێ ب گەنجاتیا[e] تە نەكەت، لێ د ئاخفتنێ دا، د رەفتارێ دا، د حەزژێكرنێ دا، د باوەریێ دا، د دەهمەنپاكیێ دا بۆ باوەرداران ببە نموونە.\nتا كو ئەز دهێم، خۆ بۆ خواندن[f] و هاندان و فێركرنێ تەرخان بكە.\nخەمساریێ نەكە د وێ بەهرەیا روحانی[g] یا د تە دا، ئەوا ب سرۆشێ خودێ بۆ تە هاتیە دان، دەمێ جڤاتا ریهسپیان دەستێن خۆ داناینە سەر تە.\nخەمێ ژ وان تشتان بخۆ و ل سەر بمینە، دا پێشكەفتنا تە بۆ هەمی كەسان یا دیار بیت.\nچاڤێ تە ل تە و فێركرنا تە بیت و ل سەر بەردەوام ببە، چنكو ئەگەر تۆ وە بكەی، دێ خۆ و ئەوێن تە دبهیسن ژی قورتال كەی.\na. 4:1 q پاشگەز: ئەوێ ژ ئایینێ خۆ لێڤە دبیت، ب عەرەبی ‹مرتد›.\nb. 4:2 ئانكو وژدانا وان یا بێ هەست و مریە.\nc. 4:3 فەلسەفەیەكا یونانیە دبێژیت هەمی تشتێن ماددی ب خرابیێ ڤە د گرێداینە، لەوما پەیوەندی ل گەل ژنێ ژی خرابیە.\nd. 4:8 دەق و دەق: ‹ژیانا نوكە و داهاتی›.\ne. 4:12 ل دویڤ دیتنا جوهیان، مرۆڤ تا نێزیكی 40 ساڵیێ هەر یێ گەنجە.\nf. 4:13 ئانكو پەرتووكا پیرۆز بۆ باوەرداران بخوینە.\ng. 4:14 q بەهرەیێن روحانی: شیانێن تایبەتن خودێ ددەتە باوەرداران. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\n1 تیمۆتاوس به‌شێ 5


کتێبستان بەشەکان رۆمان خوێنەرەوەکە\nنووسەر: بێرنارد شلینک\nقەبارەی کتێب: 819KB\nژماره‌ی لاپه‌ڕه: 224\nژمارەی بینین لە ماڵپەڕ: 1732\nژمارەی داونلۆد لە ئاپی مۆبایل: 199\nدوو کارەکتەری سەرەکی لەم ڕۆمانەدا هەن، هانا شمیتس و کوڕێژگەکە. کات لەم ڕۆمانەدا زۆر درێژە، دەکرێت بڵێم دەتوانین ئەم ڕۆمانە بەسەر دوو کاتدا دابەش بکەین، کاتی جەنگ و دوای جەنگ، واتە تەمەنی کوڕێژگەکە لە هەرزەکاری، مامناوەندی و تا ڕادەیەک پیریش دەگرێتەوە. کاتێک ئەم کوڕە هەرزەکارە و خوێندکارە، تووشی نەخۆشیی زەردووی دەبێت و بە ڕێکەوت خاتوو هانا دەبینێت و پاشان پەیوەندی لە نێوانیاندا دروست دەبێت. سەرەتا پەیوەندیی جەستەیی دروست دەبێت و دواتر وردەوردە دەبێت بە پەیوەندییەکی ڕۆحی لە لایەن کوڕێژگەکەوە. دواتر کاتێک خاتوو هانا بڕیار دەدات ئەو جێگەیە بەجێ بهێڵێت و بۆ جێگەیەکی تر بڕوات لەگەڵ کوڕێژگەکە لە یەکتر دادەبڕێن، کوڕێژگەکە دەبێت بە خوێندکاری مافناسی و دواتر لە یەکێک لە سیمینارەکاندا لە دانیشتنێکی دادگا هانا دەبینێت کە دادگایی دەکرێت لەسەر ئەوەی کە سەر بە ڕێکخراوی ئێس ئێس بووە.\nئەم رۆمانە باس لەوە دەکات کە مرۆڤ چەند جیاوازیی لە نێوان خۆی و کەسی بەرامبەردا هەبێت، دەتوانێت گیرۆدەی ببێت یان خۆشی بوێت بەبێ ئامانج. کوڕێژگەکە جگە لەوەی بۆی دەرکەوت کە هانا سەر بەو رێکخراوەیە، بەڵام نەیتوانی ڕقئەستوور بێت بەرامبەری، لە کاتێکدا هانا بێماڵئاوی ئەو کوڕەی بەجێ هێشت، هەروەها لە کاتێکیشداهانا دەستی لە کوشتنی چەندین کەس هەبووە. گیرۆدەبوون بە هاناوە وای کرد نەتوانێت لەگەڵ خێزانەکەیدا بەردەوام بێت، بەڵکو جیا بووەوە.\nلەم رۆمانەدا لە ڕێگەی کەسایەتیی هاناوە پێمان دەڵێت کەهەندێک مرۆڤ چەند سەرسەختن و خۆبەزلزانن لەهەندێک ڕەفتاریاندا، هانا بە هۆی نەخوێندەوارییەکەوەیە نەیدەتوانی و نەیدەویست خۆی بشکێنێتەوە.\nکاتێک لە دادگاییەکەدا باس لە خوێندنەوەی کتێبی دایک و کچەکە کرا، هانا نەیگوت نەخوێندەوارم بەڵکو نکۆڵی کرد و گوتی خوێندوومەتەوە؛ گەر ڕاستی بگوتبا، ڕەنگە کەمێک سزای کەمتر بوایە، بەڵام سەرسەختانە گوتی خوێندوومەتەوە. مرۆڤ زۆر جار دەجەنگێت بۆ شتێک کە خراپ بەسەریدا دەشکێتەوە، د\nبڵیند و نەوی


ئوردن هه‌وڵ وازكردن "كه‌رامه" ئه‌ياد له‌ناونى خوه‌ى و عراق\nشه‌فه‌ق نيوز/ سه‌رچه‌وه‌يل ئوردنى جه‌خت له‌وه كردن ئوردن و عراق دانيشتنيگ ساز ئه‌كه‌ن له‌ماوه‌ى رووژه‌يل ئاينده له‌وه‌ر تاوتوێكردن مه‌سه‌له‌ى ده‌سوه‌پيكردن جموجويل گه‌شتكردن ده‌يشتايى له‌ناونى هه‌ردوگ وڵات له‌رێ ناوه‌ند كه‌رامه‌ى ترێبيل مه‌رزێ.\nماڵپه‌ڕ "عه‌مون" ئوردنى ك شه‌فه‌ق نيوز ئاگادارى بوێ، وت: ئه‌وه سه‌رچه‌وه‌يله باس له‌وه كردنه ئوردن داوا له لايه‌ن عراقى كردگه واده‌يگ ديارى بكا ئه‌را ئى دانيشتنه ك له‌تى باس له تاوتويكردن رێ و شوونه‌يل فيزا و ئيقامه ئه‌كريه‌ێد بيجگه پێوه‌ره‌يل ئه‌مان له‌بان رێ وه‌ره‌و به‌غدا.\nماڵپه‌ڕه‌گه هه‌ميش وت: ئوردن يه‌كه‌مجار هوير له‌وه ئه‌كا رێ وه‌و سه‌ياره‌يل عراقى بيه‌ێد ئه‌را ئه‌وه‌ك گه‌شتكه‌ره‌يل عراقى جيواز بكه‌ن له عه‌مان ئه‌را به‌غدا وه‌رجه ئه‌وه‌گ رێ وه سه‌ياره‌يل ئوردنى بيه‌ێد له‌وه‌ر هووكاره‌يل ئه‌منى.


بیر و باوەڕی ئیسلامی\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 2012-09-14 19:30:33\nسلاو مامؤستا جؤنن باشن مامؤستا ئةكةر جؤن بة مردو بدةى كوناهة ماناى قسةى ناشرين تكاية زوو وةلامم بدةنةوة\nخوای گەورە پاداشتت بداتەوە\nمرۆڤی موسڵمان پێویستە خۆی بپارێزێت لە جوێندان بە مردووان، چونكە پێغەمبەر درودی خوای لەسەر بێت دەفەرمووێت: (لا تسبوا الأموات فأنهم قد افضوا إلي ما قدموا) رواه البخاري (جوێن مەدەن بە مردووان، چونكە ئەوان رۆییشتن بۆ ئەوەی ئەنجامیان داوە).\nهەروەها دەفەرمووێت: (لا تسبوا أمواتنا فتوذوا أحياءنا) رواه البخاري ومسلم (جوێن بە مردووەكانمان مەدەن، كە زیندووەكانمان ئازار بدەن).\nژماره‌ی سه‌ردان : 5376774


نەوزادی موهەندیس : حكومەتی ڕزگاری نیشتیمانی لە پێناو چیدا ؟ . – WTARIKURD\nدوای 2 ساڵ تێپەڕبوون بەسەر گەورەترین و مەترسیدارترین قەیراندا كە ڕووبەڕووی هەرێمەكەمان بۆتەوە كە بریتیە لە قەیرانی دارایی كە كاریگەرییە خراپەكانی فشاری خستۆتە سەر تاك بەتاكی میلەتەكەمان و تەواوی ژیانی سیاسی و ئابوری و بازرگانی و كۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و ئاوەدانی و پەكیخستون و لە ئێستادا گەیشتۆتە قۆناغێك كە چیتر نە حكومەت و نە میلەتیش ناتوانن بەرگەی زیاتری بگرن ، لەكاتێكیشدا هیچ ڕووناكیەك و تروسكاییەك نابینرێت بۆ چارەسەركردن و خۆ دەربازكردن لەم دۆخە ناهەموارە . دۆخەكە لە دیاردە و كێشە و قەیرانەوە بەرەو كارەسات هەنگاو دەنێت و گەر بە زووی و بەدڵسۆزی و خەمخۆریەوە بەرەو ڕووی نەبینەوە ئەوا سەر دەكێشێت بۆ خراپترینیش .\nئاشكراشە كە ئەم دۆخە لەخۆڕا و لەماوەی چەند ڕۆژ ومانگ و ساڵدا نەهاتۆتە ئاراوە ، بەڵكو لە ئەنجامی كەڵەكەبوونی كێشە و بێ پلانی و مەحسوبیەت و مەنسوبیەت و دڵڕازیكردن و ناشەفافیەت و گەندەڵی و بەهەدەردانی سەروەت و سامانی زۆر و زەوەندی میلەتەكەماندا هاتۆتە ئاراوە لەماوەی 24 ساڵی ڕابووردوودا و لە كابینە و حكومەتە یەك لەدوایەكەكانی هەرێمەكەماندا ، كە بەداخەوە هێندەی هەڵپەی كۆكردنەوەی سەروەت و سامانی دزراو و حەرامدا بوون نیو هێندە پەرۆشی ئاوەدانی و خۆشگوزەرانی میلەت نەبوون . لەئێستاشدا كە دۆخەكە ڕوو لە تەقینەوەی ناڕەزایی جەماوەر و ڕاپەڕینێكی نوێیە هەموان لە سەركردەی حیزبەكانی دەسەڵات و ئەوانی تریش خەریكی پاكردنەوەی ڕابووردوو و پەرێزی خۆیانن و گەرەكیانە ئەستۆ و گەردنی خۆیان لەهەموو گەندەڵی و ناعەدالەتیەك كە كردویانە پاك بكەنەوە و خۆیان بكەنە فریشتە و بەرامبەرەكانیان لە هاوڕێ و هاوسەرنگەر و سەركردەكانی تر بكەنە شەیتان و نەفرەتیان لێبكەن ، تازە بەتازە خەریكی هەڵدانەوەی نهێنی و دەرخستنی پارەی دزراو و كردنەوەی ژێر زەمینەكانن ، لەكاتێكدا كە میلەتێكی برسی و هەژار و حكومەتێكی سەرنەكەوتویان پێشكەش كردوە . بەبێ جیاوازی ئەو سەركردە و لێپرسراوە حیزبی و حكومیانە كە لەماوەی ئەم 24 ساڵەدا بەشدار بوون لە دەسەڵاتدا هەموانیان بەرپرسن لەم شكستە و مافی میلەتە كە لێیان بپرسێتەوە و دادگایەكی میلی ڕاستەوخۆیان بۆ دابنێت و چارەنوسیان دیاریبكات .\nلەئێستادا ئەوەی گرنگە دۆزینەوەی ڕێگا چارەیەكی خێرا و بەپەلەیە بدۆزرێتەوە بۆ دەربازبوون لەم قەیرانەداراییە و سووك كردنی باری برسێتی و نەبونی میلەتە ، لەسەر بنەمایەكی زانستی و بە پلان و واقع بینانە ، لەلایەن كەسانی ئەكادیمی و پسپۆڕ و خاوەن شارەزایی و ڕابوردوو پاك ، چونكە چاكسازی بە كەسانی گەندەڵكار ناكرێت و سەركەوتووش نابێت ، چونكە هەمیشە لە هەوڵی پاراستنی دەسكەوت و بەرژەوەندیی خۆیان و دەستوپێوەندەكانیاندا دەبن . بۆیە لە ئێستادا زۆرینەی داواكاری ئەوەیە كە ئەم كابینەی حكومەتە هەڵبوەشێنرێتەوە و لە جێگەیدا كابینەیەكی ( ڕزگاری نیشتیمانی ) دابمەزرێت ، لە پێناو ڕزگاركردنی ئەوەی كە دەتوانرێت ڕزگار بكرێت و ڕێگە بگیرێت لە داتەپەینی تەواوی بناغە و بنەمای دەوڵەتمەداری و دەسەڵات لە هەرێمدا و بتوانرێت كە دۆخی نالەباری دارایی بگۆڕدرێتەوە بە دۆخێكی باشتر و ئاسایی و متمانە و دڵنیاییش لای جەماوەر دروست بكاتەوە و تروسكایەكی ئومێد لای هەموان چەكەرە بكات و دڵسۆزی و خەمخۆری و ئینتمای هەموانیشمان بە گەل و نیشتیمان زیندوبكاتەوە و ببوژێنێتەوە .\nئەركی ئەو كابینە حكومیەی ڕزگای نیشتیمانیە بریتیە لە هەنگاونانی خێرا بە پێی ستاندارە جیهانیەكانی بواری ئیدارە و ئابوری و دارایی بۆ كەمكردنەوەی خەرجی و زیادكردنی داهات و شەفافیەت بوون لەهەردوو پڕۆسەكەدا و وەستانەوە دژی گەندەڵی و كەمكردنەوەی ژمارەی زیاد لە پێویستی فەرمانبەران و موووچەخۆران و كەمكردنەوەی تەمەنی خانەنشینی و دابەزینی نرخی هەموو پێداویستیەكانی ژیان لە ناو بازاڕدا بەهاوكاری بازرگانان و سەرمایەدارانی وڵات و باشكردنەوەی پەیوەندیە سیاسی و ئابوریەكانیش لەگەڵ حكومەتی ناوەند لە بەغداد و سەرەڕای هەموو ئەمانەش بریتیە لە ئاسایی كردنەوەی دۆخی سیاسی ناجێگیری ناو هەرێم و زیندووكردنەوەی كۆدەنگی نیشتیمانی و پاراستنی یەكڕیزی ناوماڵی كورد و گەڕانەوەی شەرعیەتی یاسا و سەروەربونێتی بۆ دامودەزگا شەرعیەكانی هەرێم لە پەڕلەمان و سەرۆكایەتی هەرێم و دووركەوتنەوەیە لە تۆخكردنەوەی حیزبایەتی و پاراستنی بەرژەوەندی كەسی و حیزبی و سەركردەكان و بنەماڵەكان . چونكە بەرژەوەندی گەل و نیشتیمان لەسەروو هەموانەوەیە ، دۆخەكە گەر بەم شێوەیە چارەسەر نەكرێت ئەوا بەدڵنیایی ساڵی 2016 ساڵی كۆتایی هاتنی ئەم حكومەت و دەسەڵات و ئەزمونە دەبێت .\nپرسیار لێرەدا ئەوەیە ، كێ وە چ حیزب و سەركردەیەك دەتوانێت ئەو كارە زۆر سەخت و دژوارە بگرێتە ئەستۆ ؟ چۆن سەردەكەوێت و كێن ئەوانەی پشتگیری تەواوی دەكەن ؟ ئەرێ لەناو سەركردەكانی كوردستاندا كەسایەتی ئاوها بەتوانا و پڕۆقیشناڵ و نەزیه و خاوێن هەن كە بتوانن ئەو كارە بكەن؟ یان ئەم كارەش تەنها بۆ پەردەپۆشكردن و درێژكردنەوەی ماوەی ناشەرعی دەسەڵات بەكاردێت ؟ و دەیان پرسیاری تریش .\nوەڵام ، كورت و كرمانج بریتیە لەوەی كە كەمن ئەو كەسایەتیانەی كە بتوانن شان بدەنە بەر ئەو كارە سەختە نا لەبەرئەوەی توانا و پاك و خاوێن و نەزیه نین و دڵسۆزو و خەمخۆر نین ، بەڵكو لەبەرئەوەی لە ناو هیچ حیزبێكدا كارەكتەرێكی نمونەیی و كاریزمایی بێوێنە نیە كە هەموان لەسەری ڕێكبكەون و هەموانیش بچنە ژێر ڕكێف و هەژمونیەوە و هەموانیش بەدڵسۆزانە گوێڕایەڵی ببن ، لەناو خودی حیزبكانیشدا دیاردەی تەكەتول و ململانێی ناڕەوا ڕێگرە لەبەردەم هەڤاڵەكانی خۆیاندا و لە دەرەوەی حیزبەكانیشدا هیچ كەسایەتیك جێگەی ڕەزامەندی هەموان نیە و هیچیشیان خۆیان بەكەم نازانن كە بچنە ژێر ڕكێف و بڕیارەكانی تاكە كەسێكی دەرەوەی حیزبەوە ، هەربۆیە حكومەتی ڕزگاری نیشمانیش گەر پشتیوانی هەموو سەركردە و حیزبە سیاسیەكانی لەگەڵدا نەبێت ئەوا هەرگیز سەركەوتوو نابێت و تەنها بریتی دەبێت لە كات كوشتن بە قازانجی بەردەوامیدان بۆ تەمەنی ناشەرعی دەسەڵاتەكان . و گەر ئەو حكومەتەش لەهەمان كارەكتەری چەند ساڵی ڕابووردووی ناو حیزبە بێزراوەكان بێت ئەوا هەرگیز چانسی سەركەوتنی نابێت .\nئێستاش ڕێگەی چارەسەر ڕوون و ئاشكرایەكە بریتیە لە :\n* ڕێكخستنەوە و باشكردنەوەی پەیوەندیەكانی نێوان كوردستان و بەغداد لەهەموو بوارەكاندا و لەسەروو هەموانیشەوە بواری ئابوری و داراییە .\n* ڕاگرتنی فرۆشتنی نەوتی كوردستان لەڕێگەی توركیاوە و گەڕاندنەوەیە بۆ بەغداد .\n* دۆزینەوەی سەرچاوەی داهاتی تر و شەفافكردنی داهات و خەرجی و دادپەروەری لە دابەشكردنیاندا .\n* گەڕاندنەوەی شەرعیەتی جەماوەری و یاسایی بۆ پەڕلەمان و هەموو ئۆرگانەكانی تری دەسەڵات .\n* ڕێكخستنەوەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان و پاكسازیكردن لە جۆر و ژمارە و چەك و تەقەمەنی و خزمەتكردنیاندا .\n* كاركردن بۆ ئاسایكردنەوەی دۆخی سیاسی هەرێم و هەوڵدان بۆ پاراستنی یەكڕیزی نیشتیمانی و خۆ تێوەنەگلاندن لە هاوپەیمانی و دۆستایەتی و ڕێكەوتنی نهێنی و دووقۆڵی ناڕەوا لەگەڵ دەرودراوسێدا لەسەر حسابی بەرژەوەندی كورد و كوردستان و دووركەوتنەوە لە پاشكۆیەتیان .\nگەر هەموان پابەندبوون بەم بنەمایانەوە لە ئێستا و داهاتووشدا ئەوا هەرگیز پێویستمان بە حكومەتی ڕزگاری نیشتیمانی نابێت .\nبەکلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ئەم بابەتە دەگات بە هاوڕێکانت\nعوسمان عومەر : شەرەکانى شوباتى ١٩٨٨ ى دۆڵى جافەتى وکشانەوەو ودواتر ناونانى بە ئەنفال .


%95ـی جەستەی سووتاوە "وشە" وردەكاری سووتانی منداڵە پەنابەركەی كەمپی بەردەڕەش بڵاو دەكاتەوە\n:: PM:08:24:13/11/2019 \nپێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ چوارشەم 13ی تشرینی دووەم/ نۆڤەمبەر، منداڵێكی تەمەن 12 ساڵانی پەنابەری رۆژئاوای كوردستان لە كەمپی بەردەڕەش ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا. پۆلیس و سەرپەرشتیاری كەمپەكە دەڵێن، 95%ـی جەستەی سووتاوە و ئێستە لە نەخۆشخانەی سووتانە لە دهۆك.\nنەقیب فەواز ئیسماعیل بەڕێوەبەری پۆلیسی بەردەڕەش دەڵێ، بەشێكی سیمی تەلبەندی كەمپەكە دڕاوە، ئەو منداڵە لەوێوە رای كردووەتە دەرەوەی كەمپەكە و لەبەردەم دەرگای كەمپ نەوتی بەخۆی داكردووە و ئاگری لە جەستەی خۆی بەرداوە.\nخەلیل بە پۆلیسی گوتووە دڵم تەنگە بۆیە خۆم سووتاند\nزیاتر روونی كردەوە، شوفێرانی تاكسی بەردەم كەمپەكە بە ئاگر كوژێنەوەی ناو ئۆتۆمبێلەكانیان، ئاگری سەر جەستەی منداڵەكەیان كوژاندووەتەوە و تا ئەو دەمیش پۆلیسی بەردەڕەش گەیشتووەتە شوێنی رووداوەكە و منداڵەكەیان دەستبەجێ بۆ نەخۆشخانەی سووتانی دهۆك بردووە، گوتی "بە قسەی پزیشكانی نەخۆشخانەكە بێت، خەلیل، ئەو منداڵەی خۆی سووتاندووە، 95%ـی جەستەی سووتاوە و تەندروستیشی باش نییە".\nلە بارەی هۆكاری خۆسووتانەكەشی، ئاماژەی بەوەدا لە بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دهۆك پەڕاوی لێكۆڵینەوەی بۆ كراوەتەوە، گوتی "بەڵام ئەوەی زانراوە لەسەری ئەوەیە كە ئەو لای خاڵی لە بەردەم كەمپەكە لە دوكانی سەوزە و میوە كار دەكات، یەكێك لە پۆلیسەكانیش لێی پرسی بوو بۆچی بڕیاری خۆسووتانت داوە، گوتوویەتی دڵم تەنگە".\nبۆتان سەلاحەدین سەرپەرشتیاری كەمپی بەردەڕەش، ئاماژە بەوە دەدات كە ئەو منداڵە لەگەڵ دایك و ماڵباتەكەی روویان لە كەمپی بەردەڕەش كردووە و باوكی لەگەڵیان نییە، گوتی "دایكی دەڵێ، پیاوەكەی ماوەی شەش ساڵە هیچ سۆراغێكی نییە".


2022/06/15 157 جار بینراوە\nکچێکی خاوەن پێداوستى تایبەت، هونەری شێوەکاری کردوە بە پیشەی تایبەتی خۆی و لە پێشانگاکاندا نمایشی کارەکانی دەکات، دەڵێت: گرنگ نیە مرۆڤ بە جەستە کامڵ بێت ، گرنگ ئەوەیە ئیرادەی بەهێزی هەبێت.\nفاتیمە شەمسەدین، ٢٩ ساڵ، دانیشتوی شاری کەرکوکە، ئەندامە لە رێکخراوى داکۆکىى بۆ مافەکانى کەمئەندامان، ماوەى چەند ساڵێکە خەریکى هونەرى شێوەکارییە.\nوەکخۆى باسی دەکات و دەڵێت: هەر لەزگماکیەوە خاوەن پێداویستى تایبەتم، چەندین نەشتەرگەریم کردوە بە ئومێدی ئەوەی بتوانم لەسەر پێیەکانم بوەستم، بەڵام بێسود بو، تاکو ئەم تەمەنەم هەرگیز قاچەکانم ئیشیان نەکردوە و عەرەبانەیەک بوە بە هاوڕێی تەمەنم.\nفاتیمە، بەهۆى ئەو بارودۆخە تایبەتەى کە تێیدایە نەیتوانیوە وەک مناڵى ئاسایى بخوێنێت، بەڵام بەهۆی حەزی زۆری بۆ خوێندن لە تەمەنی ٢٤ ساڵی دەچێتە قوتابخانەى خێرا و تاکو قۆناغی شەشى سەرەتایی تەواو دەکات.\nدەڵێت: بە مناڵی لە ماڵەوە خێزانەکەم پیتەکانیان فێرکردەکردم، بەڵام من زۆرم حەز بە خوێندن بو بۆیە بە تەمەنێکی گەورە رۆشتمە خوێندنگەی خێرا.\nفاتیمە، خاوەنی ٢٦ بروانامەی مەدەنیە، بۆ نمایشکردنی کارەکانی چەندین چالاکى و پێشانگاى تایبەت بە خۆی کردوەتەوە.\nهەر لە تەمەنێکی زۆر مناڵیەوە حەز و خولیای کاری شێوەکاری هەبوە، دەڵێت: بە مناڵی بەردەوام قەڵەم و دەفتەرم لابو، سەرەتا دەستم بە نوسینى ئاڵۆز دەکرد و دواتر وردە وردە گوڵم دروست دەکرد، تا گەشتە ئەوەى توانیم روخسار دروست بکەم، پاش ئەمانە رۆژ لە رۆژ باشتر بوم لە هونەرەکەم.\nلە ئێستادا هونەری شێوەکاری بوەتە پیشەی فاتیمە، وەکخۆی دەڵێت: بەشێکی کەمی بژێوی ژیانی پێ پەیدا دەکات، جگە لەمە رۆژانە کاری دەستی و دروستکردنى ئیکسسواراتى ژنان و کاری درومانیش دەکات.\nفاتیمە، لەبارەی کارکردنی بەردەوامی سەرەڕای ئەوەی خاوەن پێداویستی تایبەتە، دەڵێت: هیچ شتێک مەحاڵ نیە، گرنگ نیە تۆ بە جەستە کامڵى یاخود نا، گرنگ ئەوەیە ئیرادەت هەبێت، بەهێز بیت، ژیرانە بیربکەیتەوە و بە بیرکردنەوەیەکى ژیرانە لە ژیان بڕوانیت، هیچ شتێک نابێتە بەربەست ئەگەر بتەوێت کەسێکى سەرکەوتوبیت، بڕیاردان و کۆڵنەدان دەمانگەیەنێتە لوتکە.\nژمارەی سەردان 574,154 ژمارەی میوان 15


ژماره یه‌كه‌مه‌كانی سه‌ر تابلۆكانی ئۆتۆمبێلی هه‌ڵه‌بجه خرانه زیادكردنی ئاشكراوه، به‌ڵام هیچ یه‌ك له‌و ژمارانه نه‌فرۆشران و پرۆسه‌كه بۆ 15 رۆژی دیكه دواخرا.\nله‌وباره‌وه زانا محه‌مه‌د به‌ڕێوه‌به‌ری كاروباری یاسایی له ئه‌نجومه‌نی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه ده‌ڵێت "به‌پێی به‌یانی ژماره 6ی ساڵی 2019ی وه‌زاره‌تی ناوخۆ و به‌یانی تایبه‌ت به فرۆشتنی ژماره نایابه‌كانی تابلۆی ئۆتۆمبێله‌كانی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه له ژماره 1 تا ژماره 9، ئێمه وه‌ك هه‌نگاوی یه‌كه‌م له رۆژنامه و كه‌ناڵه‌كان بانگه‌وازمان بڵاوكرده‌وه و داوامان له هاووڵاتییان كرد به‌شداری بكه‌ن به‌پێی یاسای ژماره 32ی ساڵی 1986 ئه‌مڕۆمان دیاری كرد بۆ ئه‌و زیادكردنه ئاشكرایه له پرۆسه‌یه‌كی شه‌فافدا داوامان له هاووڵاتیان كرد كه به‌شدار بن، به‌ڵام ئه‌مڕۆ به‌داخه‌وه نه‌توانرا ئه‌وه ژمارانه بفرۆشرێن له‌به‌رئه‌وه‌ی كێشه‌ی یاساییمان هه‌بوو به‌هۆی ئه‌وه‌ی به‌شێك له‌و به‌ڕێزانه‌ی ئاماده‌بوون له زیادكردنه‌كه‌دا ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی دیاریكرابوو وه‌ك بارمته‌ی یاسایی، بڕی له‌سه‌دا 20ی نرخی خه‌مڵێنراویان پێشكه‌ش نه‌كردبوو، ئێمه به‌پێی یاساكه بۆ جاری دووه‌م بانگه‌واز بۆ ئه‌م زیادكردنه ده‌كه‌ین و له نزیكترین كاتدا ماوه‌ی 15 رۆژ دیاری ده‌كه‌ین و داواش له هاووڵاتیان ده‌كه‌ین ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی دیاریكراوه بۆ بارمته، ئاماده‌ی بكه‌ن".\nزانا محه‌مه‌د باسی له‌وه‌شكرد، له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی ناوخۆوه له ژماره 1 تا ژماره 10001 نرخه‌كه‌ی خه‌مڵێنراوه و له‌دوای ئه‌و ژماره‌یه لیژنه‌یه‌ك هه‌یه به سه‌رۆكایه‌تی قائیمقامی هه‌ڵه‌بجه نرخه‌كان دیاری ده‌كرێن.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری كاروباری یاسایی له ئه‌نجومه‌نی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه له‌باره‌ی داهاتی ئه‌و تابلۆیانه‌ش وتی "به‌پێی به‌یانی ژماره 6ی وه‌زاره‌تی ناوخۆ و ره‌زامه‌ندی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌و داهاته بۆ پارێزگای هه‌ڵه‌بجه ده‌بێت، له‌سه‌دا 80ی بۆ پرۆژه‌كان و بوژانه‌وه‌ی هه‌ڵه‌بجه ده‌بێت و له‌سه‌دا 20یش بۆ په‌ره‌پێدانی هاتوچۆی هه‌ڵه‌بجه ده‌بێت".


نووسەرێكی كورد یەكێكە لە 20 كەسایەتی دەوڵەتی ئیتاڵیا - باسنیوز\nنووسەرێكی كورد یەكێكە لە 20 كەسایەتی دەوڵەتی ئیتاڵیا\nلە كتێبی چيرۆكى ئەوانەی خۆ بەدەستەوە نادەن ناوی هێنراوە\n"راتسە پییاڤێ" بە واتای نەژادی پییاڤێ، چيرۆكى ئەوانەیە كە هەرگیز خۆ بەدەستەوە نادەن، لەلایەن جانلوکا ڤێرساچێ نووسەر و ڕۆژنامەنوسی ئیتالی لەبارەی 20 كەسایەتی ئیتاڵیاوە داندراوە، یەكێ لە كەسایەتییەكان شۆرش عزیز سورمێیە.\nپێشەکی ئەم كتێبە كە لەلایەن لوکا زایا سەرۆکی هەرێمی ڤێنتۆ نووسراوە، پێش چەند رۆژێک کەوتە بەر دەستی خوێنەران.\nئەو کتێبە باس لە 20 کەسایەتی نیشتیمانی و کۆمەڵایەتی و ئەکادیمی ئیتاڵی دەکات کە رۆڵێکی دیاریکراویان هەبووە لەنێو کۆمەڵگەدا، لەنێو ئەو کەسایەتییانەش باس لە کەسایەتی رۆژنامەنووسی کورد (شۆرش عزیز سورمێ) دەکات، کە ماوەی 32 ساڵە ژیان لە وڵاتی ئیتالیادا بەسەر دەبات، لەو ماوەیەدا هەموو هەوڵ و کۆششێکی داوە بۆ ناساندنی دۆز و ئازاری گەلەکەی بە هاووڵاتیانی ئیتاڵیا.\nنووسەر سەبارەت بە شۆرشی عەزیز سورمێ نووسیویەتی "ئەو بەسەرهاتانەی کە شۆڕش دەیانگێرێتەوە کە بەسەر خودی خێزانەکەی خۆی و کەسانی دەوروبەریدا هاتوون، وات لێدەکەن لە ناو تراژیدیاکەدا بژیت".\nسورمێ لە شاری هەولێری سەر بە هەرێمی کوردستان لەدایک بووە، دوای گەیشتنی بۆ ئیتالیا 32 ساڵ لەمەوبەر، هەموو هەوڵێکی ئەوە بووە کە دۆزی میللەتەکەی بە رۆژاوا بناسێنێ، بە تایبەتیش ئیتالیا، شۆڕش هەمیشە جەخت لەسەر ئەوە دەکات کە دوارۆژی ئاشتیانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەستراوە بە چارەسەری کێشەی کورد.\nلە كتێبەكەدا هاتووە "لە کاتێکدا کە کەس ئاگاداری ئێش و ئازار و مەینەتەکانی میللەتی کورد نەبوو، کەچی ئەو بە شێوەیەکی خۆبەخشانە، بەردەوام هەوڵ و تواناکانی خۆی دەدا بۆ باسکردن لە جینۆسایدکردنی گەلەکەی، لەو کاتەی هیچ دەزگایەکی راگەیاندنی ناوخۆیی و دەرەکی ئیتالیا باسی لێوە نەدەکرد".\nنووسەری کتێبەکە کەسایەتی سورمێ وەکو (برایەکی رۆژهەڵاتی) وەسف دەکات، کە خاوەنی چەندین کەلتوری جیا جیایە، بۆیە ئەو شارەزاییەی سورمێ هەیەتی کەم کەس تیایەتی، جگە لەمەش ڕەوانی زمانەوانی زیاتر ئاسانکاری بۆ کردووە تا بتوانێت زانیارییەکان وەکو خۆی بە ئیتالیەکان بگەیەنێ.\nلە کۆتایی نووسینەکەیدا فێرساچێ دەڵێ "ئەوەی شۆرش لە ماوەی بەسەربردنی ژیانیدا لە ئیتالیا کردوویەتی وەک مانەوەی ئەو شوێنپێیە وایە کە لەسەر بەفر دەمێنێتەوە، کە نەوەکانی دوای خۆشی سوودی لێ وەردەگرن".\nسەرۆك بارزانی: هەموو ڕێگەیەك دەگرینەبەر بۆ ئەوەی پڕۆسەی نامرۆڤانەی تەعریب له كه‌ركووك ڕابوەستێت\nفۆتۆگرافەرێكی كورد لەبارەی جەنگەوە پێشانگەیەك لە ئەڵمانیا دەكاتەوە..\nبه‌ریتانیا گۆڕانكاری دیمۆگرافی له ناوچه كوردستانییه‌كان رەت دەكاتەوە\nپەیەدە هێزەكانی لە منبج دەجوڵێنێ\nبەڤیدیۆوە... لە چیلی هێرش كرایە سەر پاپای ڤاتیكان\nناردنی هێزە سەربازییەكانی توركیا بۆ سنووری رۆژئاوای كوردستان بەردەوامە\nچین ڕووبەڕووی تەنگژەی نەبوونی ژن دەبێتەوە\nهاووڵاتیانی عەرەب خەون بە ژیان لە ئیسرائیل دەبینن\nفڕین لەگەڵ باڵندەدا


قاعیده هه‌واڵی دامه‌زراندنی لقی خۆی له هیندسـتان ڕاده‌گه‌یه‌نێت\nڕێبه‌ری ڕێـکخراوی ئه‌لقاعیده ئه‌یمه‌ن ئه‌لزه‌واهیری ده‌ڵێت لقی هیندسـتانی ڕێـکخراوه‌که‌ی پـێـکهێناوه و حوکمی ئیسلامی له‌و وڵاته دائه‌سه‌پـێنێت و ئاڵای جیهادی لێ به‌رزده‌کاته‌وه.\nله ڤیدیۆیه‌کی 55 خوله‌کی که ئه‌مڕۆ پـێنجشه‌ممه بڵاوکرایه‌وه، زه‌واهیری ئه‌مه‌ی ڕایگه‌یاند و گوتی پـێـکهێنانی بنکه‌یه‌کی جیهاد له هیندسـتان مژده‌یه‌کی خۆشه بۆ موسڵمانان له بورما و به‌نگلادیش و ئاسام و جوجارات و ئه‌حمه‌د ئاباد و که‌شمیر.\nزه‌واهیری جارێـکی دیکه وه‌فاداری خۆی بۆ مه‌لا محه‌مه‌د عومه‌ری ڕێبه‌ری تاڵیبانی ئه‌فغانسـتان دووپاتکرده‌وه، ئه‌مه‌ش پـێده‌چێت ڕه‌تکردنه‌وه‌یه‌ک بێت بۆ ئه‌بو به‌کر ئه‌لبه‌غدادی ڕێبه‌ری داعش که له ئێسـتادا خۆی به خه‌لیفه‌ی موسڵمانان داده‌نێت و داوا ده‌کات هه‌رچی موسڵمانانی جیهانه وه‌فاداری خۆیانی بۆ ڕابگه‌یه‌نن.\nچاودێران ده‌ڵێن له‌وه‌تای داعش سه‌ری هه‌ڵداوه، ژماره‌یه‌کی که‌متر له توندڕه‌وان په‌یوه‌ندی به قاعیده‌وه ده‌که‌ن، ئه‌مه‌ش بووه‌ته مایه‌ی نیگه‌رانی ڕێبه‌رانی ئه‌لقاعیده که چیتر وه‌ک جاران ئه‌و پایه و ناوه‌یان له نێو توندڕه‌وانی ئیسلامیدا نه‌مێنێت، بۆیه هه‌وڵ ده‌دات له به‌شه‌کانی دیکه‌ی جیهان که‌سانی توندڕه‌و به دوای خۆیدا ڕابکێشێت.\nجێی ئاماژه‌یه 15% ی خه‌ڵکی هیندسـتان موسڵمانن که ده‌کاته نزیکه‌ی 175 ملیۆن که‌س، به‌مه‌ش سێـیه‌م گه‌وره‌ترین نه‌ته‌وه‌ی موسڵمانن له جیهاندا.


عومەری خاوەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nعومەر حەمەساڵەح ئەحمەد ناسراو بە عومەری خاوەر دانیشتوویەکی شاری ھەڵەبجە بوو کە لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨دا خۆی و منداڵەکەی لە باوەشیدا بوو، بوون بە قوربانیی چەکی کیمیایی. ڕەمەزان ئۆزتورک (Ramazan Öztürk) وێنەیەکی لە عومەری خاوەر گرت کە ئێستا وەکوو ھێمای کارەساتی ھەڵەبجە دەناسرێ.\nوێنەی هاوشێوەی عومەری خاوەر و ئەو مناڵەی لە باوەشی دا بوو لەکارەساتی هەڵەبجە\n٢ بەشداری سیاسی\n٣ سوومبوولی هەڵەبجە\nعومەری خاوەر ساڵی ١٩٣٤ لەدایکبووە، بنەماڵەکەی بەبنەڕەت خەڵکی ناوچەی گەرمیان بوون لەشارۆچکەی باوەنوور چوون بەرەو ھەڵەبجە و لەوێ گیرسانەوە. عومەر لەنێو براکانیدا تەنیا ئەو بەناوی دایکیەوە ناوی براوە.\nلەژیانیدا دوو جار ژنی ھێناوە، ژنی یەکەمی نزیکەی چوار مانگ پێکەوە دەبن و دواتر جیا دەبنەوە، لەژنی دووەمی بەناوی "سامییە" ١٠ منداڵی دەبێ. تا نزیکەی کۆتایی تەمەنی حەوت کچی بووە کەناویان: گەرمیان، کوێستان، تارا، شیلان، جوانە، ژیان، بەیان بووە. دوای ئەو حەوت کچە عومەر و سامییە دەبنە دایک و باوکی کوڕێک و لەخۆشیاندا ناوی دەنێن "حەمەشوان"، سێ ساڵ حەمەشوان کوڕیان دەبێ بەنەخۆشییەک ژیان لەدەستدەدا؛ دەڵێن عومەری خاوەر تا مرد ئێشی ئەو کوڕەی لەدڵدا بووە.\nساڵێک دوای مردنی حەمەشوان، بەخت روو دەکاتە خێزانەکەی عومەر و سامیەی ژنی بەسکێ دوو کوڕی دەبێ،. عومەر بێ سێ و دوو ناویان دەنێت "ئەحمەد" و "محەمەد". تا ئێستا ڕوون نییە عومەرێک کەھێندە ھۆگری ناوی کوردی بووە، چۆنە کوڕەکانی بەکوردیی ناونەناون، بەڵام کچەکانی ھەموویان بەکوردین. لەبەر ئەوەی دوو کۆرپەکەی دوانەن تا ئێستا ڕوون نییە ئەو منداڵەی لەباوەشیدا پێکەوە مردوون ئەحمەدە یان محەمەد.\nئاشناو هاوڕێكانی دەڵێن عومەری خاوەر پیاوێكی گونجاو بوو لەگەڵ دەوروبەرەكەی، دڵتەڕو شیكپۆش بووە هەمیشە. لەزۆربەی بۆنە نەتەوەییەکانی شارەکەیدا بەشدارییکردووە بەوە ناسراو بووە هەڵپەرکێی بەباشی زانیوە و ئەو ئاھەنگانەی ئەوی تیابووە چێژێکی زیاتری ھەبووە، قەدو باڵا ناوەند جرپن‌و ھەڵەشە نەبووە، بەڵام خاوو خلیچکیش نەبوو، ئەوکاتەی شارەکەی بۆمبا بارانکرا عومەری خاوەر بەیانیان کاری نانەوایی کردووە دوا نیوەڕوان پاسەوانی (باخچەی ساوایانی ھەڵەبجە) بووە.\n«ئەو دەرھێنەرانەی کاری شانۆییان دەکرد لەھەڵەبجە زۆر کەیف خۆش دەبوون وەختێ رۆڵێکیان دەدا بەعومەری خاوەر، چونکە ئەدای رۆڵەکەی زۆر بەجوانی دەکرد، دەیزانی دەرھێنەر چی دەوێ لەو شانۆگەرییەدا..، خۆشەویستی ھەڵەبجەییەکان بوو بەگەنجی»، حەکیمی مەلا ساڵح ھاودەمی گەنجی عومەری خاوەر وا دەڵێ، کە ئێستا نیشتەجێی ھەڵەبجەیە.\nھێشتا بورھانی برازای خاوەر سیمای مامەی لەبەرچاوە کە بۆ دواینجار بینی، لەو وێنانەی پێشتر دەردەکەون عومەری خاوەر سمێڵێکی رەشی پڕ و دەموچاوێکی نەگۆشتن نە لاوازی ھەیە، قەدو باڵایەکی مام ناوەند، رووخۆش‌و ھێمن «سیفەتێکی زۆر بەرزی ئەو پیاوە لەگەڵ پیردا دەبوو بەکەسێکی پیرو لەگەڵ گەنج‌و منداڵدا دەبووەو منداڵ، ئەوانە سیفاتی ئینسانی خۆشەویستن لەنێو کۆمەڵگەدا، عومەر ھەموو ئەوانەی تیابوو» حەکیمی مەلا ساڵح وایوت.\n«جلەکانی دایمە ئەتوت ئوتوکراون، دڵتەڕبوو پەیوەندیە کۆمەڵایەتیەکانی زۆربوون، بەڵام لەو کاتەی شەھید بوو خەریک بوو پیریی پیایا دیاری دەدا، سمێلی مووی سپی تێکەوتبوو سەریشی سپی بوو بوو، بەڵام ھێشتا دڵی تەڕ بوو بایەخی بەشیکپۆشی‌و خۆرازاندنەوە دەدا، کاتێ لەنانەوایی دەگەڕایەوە بەجۆرێ خۆی دەگۆڕی ھەر وەکو کاری نەکردبێ وابوو، دوانیوەڕوانیش دەچوو بۆ رەوزەو لەوێ پاسەوان بوو». عومەر بەزیندوویی زۆربەی ھەڵەبجەییەکان دەیانناسی، بەمردوویش ھەڵەبجەییەکانی بەدنیا ناساند لەڕێی باوەشە پڕ سۆزەکەی بەیەکێک لەکوڕەکانی. تازە ھەرکە باسی ھەڵەبجە کرا بێ سێ‌و دوو تەرمی راکشاوی ئەو بەر لەھەمووشت دەکەوێتە بەر زەین.\nلەبارەی بەشداریی سیاسی لەخەباتی کوردایەتیدا، دەوترێت عومەر ھیچ کاتێ پێشمەرگایەتیی نەکردووە، بەڵام ئەندامی ئەو کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە تا ساڵی ١٩٧٤. حەکیمی مەلا ساڵح ھاودەم و ھاوڕێی عومەر وتی «دوایینجار بینیم ساڵی ١٩٨٢ بوو، ھەواڵی چالاکیە شانۆییەکانی لێپرسیم وتم من مەترسی گیرانم لەسەرە و دەمەوێ بچمە چیا تا ببمە پێشمەرگە، ئەو وتی سەد خۆزگەم بەخۆت کە دەچیتە چیا، خۆزیا منیش ببومایەتە پێشمەرگە، بەڵام چی بکەم لەماڵ‌و منداڵەکەم، عومەری خاوەر نیشتمانپەروەرێکی راستەقینە بوو سووتابوو بۆ کوردایەتی زۆر دەرسی فێرکردین لەبارەی بەرگریی و نیشتمانپەروەریی». بورھان غەریب برازای عومەری خاوەر دەڵێ پێکەوە لەگەڵ مامیدا ئێشکگری ئۆردوگایەک بوون. ئەو دەڵێت «مامە عومەر پێشمەرگایەتیی نەکردووە، بەڵام ماوەیەک لەسەرپێڵی زەھا و پێکەوەبووین ئێشکگری ئۆردوگایەک بووین، بەدارێکەوە پاسەوانی دەکرد تفەنگی ھەڵنەدەگرت، مامە عومەرم کوردپەروەربوو زۆر خەونی بەئازادیی کوردەوە دەبینی».\nبورھان تا دواین کاژێرەکانی ژیانی لەگەڵ مامی بووە، لەبارەی دواین قسەی لەگەڵ عومەری خاوەر وتی «لەسەرجادە وەستابووین پێکەوە، ڕادیۆیەکی بەدەستەوە بوو گوێی لەھەواڵ دەگرت، ھەر ئەو جلانەی لەبەردا بوو ئێستا لەوێنەکەیدا ھەیە ھەمیشە دەتوت ئوتووکراون جلەکانی پاکوتەمیز بوو، وتی بورھان ماڵی باوکت گشتیان چوون بۆ سلێمانی لەترسی تۆپباران، وتم ئەی تۆ چۆن نەچووی مامە؟ وتی: بەڕاستی مامەگیان ئەگەر مردین با گشتمان پێکەوە بمرین بۆیە ھەڵەبجەم جێنەھێشت. من [بورهان] بۆ پیاسەکردن رۆیشتم، ھەر ٢٠ دەقیقە چارەکێک دوای ئەوەی ھەڵەبجە بۆمبارانکرا».\nبیست دەقیقە پێشی ئەوەی یەکەم ناپاڵم بکەوێتە خوارەوە بەسەر ھەڵەبجەدا، "عومەری خاوەر" گوێی بۆ ھەواڵ ھەڵخستبوو لەڕێی رادیۆیەکەوە، کەچی دوای نیوسەعات مردنی خۆی و منداڵەکەی بوونە گرینگترین وێنە بۆ ئەوەی دنیا بزانێ چی روویداوە لەشارەکەی.\n« من نەڕۆیشتم… بەڕاستی مامە گیان وتم با ئەگەر مردین گشتمان پێکەوە بمرین »\n—دوایین قسەی عومەری خاوەر لەگەڵ برازایەکی خۆی لەپێشنیوەڕۆی ١٦ی ئازاری ١٩٨٨دا، ڕۆژی کیمیابارانی هەڵەبجە\nتازە رێکەوت وابوو، لەنێو ھەزاران قوربانی ھەڵەبجە، وێنەی عومەری خاوەر و کۆرپەکەی بوونە سوومبوولی کۆمەڵکوژکردنی شارەکە، بەڵام لەساڵانی گەنجێتی و کامڵبوونی تەمەنیدا عومەر لەشارەکەدا ناوێکی بەرچاو بووە ئەکتەرێکی باشی شانۆ، ھەڵپەڕکێ زانێکی بەسەلیقەو خۆشڕوو، پیاوێکی کۆمەڵایەتی‌و گونجاو. کارزانێکی ئەو ئیشانەی کردوونی ھەموو ئەوانە بەسن بۆ ئەوەی لەشارێکی بچکۆلەی وەکو ئەوکاتی ھەڵەبجە ناسراوبێت. بۆ رۆژنامەوانانی شەڕ "سەعید سادقی" و "ھیدایەتی بەھبودیی" سیمای عومەری خاوەر و کۆرپەکەی باوەشی دیمەنی لەبیر نەچوونەوەن، ئەوان لەو یەکەمین رۆژنامەنووس و فۆتۆگرافەرە ئێرانیانەن چوونە ناوشاری لەھەڵەبجە لەوەختی بۆمبارانکردنەکەیاندا، سادقی دەڵێ «کاتێ دەستمانکرد بەوێنەگرتن چووینە سەر عومەری خاوەر دەنگی نووسابوو نەیدەتوانی ھاوار بکات ئێمە نەماندەزانی داوای چی دەکرد بەڵام تێگەیشتین داوای یارمەتی و ھاوکاریی بوو».\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ١٨ی ئازاری ٢٠١١ ھێنراوە. پارامەترەکە |deadurl= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ لڤین پرێس: وەرگیراوە لە وتارێکی ڕۆژنامەی هاوڵاتییەوە، نووسینی ڕۆژنامەنووس کاوە شێخ عەبدوڵڵا Archived ٢٢ی ئازاری ٢٠١٤, لە وەیبەک مەشین.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=عومەری_خاوەر&oldid=703382»\nدواجار لە ١١:٥٣ی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٥٣ی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


یەکێتی و یەکگرتوو کۆبوونەوە – کوردی – RojNews.News\n22/06/2020 - 8:51:48 pm\nسێشەممە, 12 ماي 2020 – 16:23 ڕۆژنیوزـ سلێمانی\nپاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ لە شاری سلێمانی شاندێکی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بە سەرۆکایەتی قادر عزیز سەردانی سەرکردایەتی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستانی کرد.\nشاندەکەی یەکێتی پێکهاتبوون لە چەند ئەندامێکی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لەگەڵ شاندی یەکگرتوو بە سەرکردایەتی سەڵاحەدین بەهادین ئەمینداری گشتی یەکگرتووی ئیسلامی و ئەندامانی ئەنجومەنی جێبەجێکاری یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان کۆبوونەوەیان ئەنجامدا.\nدوای کۆبوونەکە مستەفا عەبدوڵا ئەندامی ئەنجومەنی جێبەجێکاری یەکگرتوو و سۆران جەمال تاهیر لێپرسراوی پەیوەندییەکانی یەکێتی نیشتیمانی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنوویان ئەنجامد و ئاماژەیان بەوەکرد، کە لە کۆبوونەوەکەدا گفتووگۆیان لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو حزب کردووە.\nهەروەها وتیان: باسی پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستانمان لەگەڵ بەغدا کردووە، لەگەڵ بارودۆخ و ژیانی خەڵک، تاوتوێی دانانی بەرنامەیەکی گونجاومان کرد بۆ حکومڕانییەکی گونجاو.\nهەر لە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسیەکەدا سۆران جەمالی تاهیر بەرپرسی پەیوەندییەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان وتی: سەردانەکانی شاندی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بۆ لای سەجەم حزبەکان بەردوام دەبێت، بۆ بە هێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان یەکێتی نیشتیمانی و حزبەکانی دیکە.


سەرۆکی پێشووی ئەمریکا تەقینەوەکانی کابوولی بە "تراژیدی" ناودەبات و دەڵێت، "نەدەبوو هەرگیز رێگە درابا رووبدەن".\nدۆناڵد ترەمپ سەرۆکی پێشووی ئەمریکا رۆژی پێنجشەممە 27-08-2021 لە راگەیێندراوێکدا وتی، "من و میلانیا هاوخەمیی خۆمان بۆ خێزانەکانی سەربازە قارەمان و بوێرەکانمان دەردەبڕین کە ئەرکەکەیان بەرامبەر ئەمریکا بۆ ئەوان واتایێکی زۆری هەبوو. بیر و دڵمان لای خێزانی ئەو خەڵکە سڤیلە بێتاوانەشە کە لە هێرشی دڕندانەی ئەمڕۆی کابوولدا گیانیان لەدەستدا."\nرۆژی پێنجشەممە تەقینەوەیەک لە دەروازەی سەرەکی فڕۆکەخانەی کابوول روویدا، ئەو هۆتێلەی تەقینەوەکە لە نزیکی روویدا لەلایەن هەندێک وڵاتەوە لە 14ی ئابەوە بەکاردەهێندرا بۆ دەربازبوون لە وڵاتەکە. جەنەراڵ کێنز مەکێنزی، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکاش دەڵێت، "12 سەرباز کوژراون و 15ـی دیکەش بریندارن." لەو بارەوە ترەمپ ئاماژە بەوە دەکات، "نابێت هەرگیز رێگە درابا ئەم تراژیدییە رووبدات کە خەمی ئێمەی قووڵتکرد."\nدوای ئەو تەقینەوەیەش بە کەمتر لە کاژێرێک، تەقینەوەی دووەم روویدا. جۆن کێربی، وتەبێژی وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا - پێنتاگۆن تەقینەوەکانی پشتڕاست کردووەتەوە و رایگەیاند، یەکێکیان لە نزیک دەروازەیەکی سەرەکیی فڕۆکەخانەکە بووە و ئەوی دیکەشیان لەنزیک هۆتێلێکی نزیکی فڕۆکەخانەکە بووە.\nئه‌مریکا له‌باره‌ى رووداوه‌کانى تونسه‌وه هه‌ڵوێستى خۆى راگه‌یاند


ئه‌و ژنانه‌ی به وه‌رزش به‌رگرییان له مافی ژنان كرد\nخه‌باتی ژنان بۆ ده‌ستكه‌وتنی مافه‌كانیان مێژوویه‌كی درێژی هه‌یه، دیاره نایه‌كسانی به‌رامبه‌ر به ژنان له هه‌موو بواره‌كانی ژیاندا كراوه، لایه‌نی ئابووریی و سیاسیی و یاسایی و فه‌رهه‌نگی و كۆمه‌ڵایه‌تی گرتۆته‌وه.\nلایه‌نێكی تری گرنگ هه‌یه كه زۆرجار مافی ژنانی تێدا پێشێلكراوه ئه‌ویش وه‌رزشه، له‌م لایه‌نه گرنگه‌ی ژیانیشدا هه‌مووكاتێك ژنان چه‌وساونه‌ته‌وه یان له زۆر كۆمه‌ڵگه‌ی دواكه‌وتوودا، هه‌تا ئه‌مڕۆش زۆر وه‌رزش هه‌یه ناهێڵن ژنان تیایدا به‌شداربن، له هه‌ندێك وڵاتیش وه‌رزش كردن بۆ ژنان به شتێكی خراپ یان حه‌رام ده‌زانرێت. دیاره له‌و كۆمه‌ڵگایانه‌ش كه ئه‌مڕۆ رێگه به ژنان ده‌ده‌ن وه‌رزش بكه‌ن، ئه‌وانیش پێشتر رێگه‌یان به ژنان نه‌داوه وه‌رزش بكه‌ن، به‌ڵام به هۆی گۆڕانكارییه مێژووییه‌كان و خه‌باتی ره‌وای ژنانه‌وه، توانیویانه بگه‌نه ئه‌م رۆژه تا ژنانیش بۆیان هه‌بێت به‌شداردی هه‌موو یاریی و وه‌رزشه جیاجیاكان بكه‌ن.\nكه‌ناڵی (دۆیتچه ڤێله) ی ئه‌ڵمانی راپۆرتێكی جوانی له باره‌ی خه‌باتی ئه‌و ژنانه‌وه كردووه كه بوونه‌ته سه‌رمه‌شق بۆ ژنانی جیهان، لێره‌دا پێم خۆشه كورته‌یه‌ك له‌باره‌ی ئه‌و راپۆرته‌وه بكه‌مه كوردی، چونكه له رووی مێژووییه‌وه گرنگه، پێویسته هه‌موو ژن و پیاوێكی جیهان، به‌چاوی رێزه‌وه سه‌یری خه‌باتی ئه‌و ژنانه بكه‌ن كه سه‌ره‌تا بوونه‌ته سه‌رمه‌شق بۆ ژنانی تر و رێگه‌یان خۆشكردووه تا ژنان به‌شداریی وه‌رزش بكه‌ن و كه‌سیش گومانی له هێز و توانای ژنان نه‌بێت له بواری وه‌رزشدا.\nسه‌ره‌تا یاری پایسكلسواری وه‌كو هه‌موو یارییه‌كانی تر، ته‌نها بۆ پیاوان هه‌بوو به‌شداری تیادا بكه‌ن، به‌ڵام ساڵی 1924 بۆ یه‌كه‌مجار ژنه وه‌رزشكاری ئیتاڵی (ئه‌لفونسینا سترادا) خۆی كرد به پیاو بۆئه‌وه‌ی به‌شداری پاڵه‌وانێتی پایسكلسواری ئیتالیا بكات، هه‌رچه‌نده دواتر رێكخه‌ران ئاشكرایان كرد كه ژنه، به‌ڵام رێگه‌یان پێدا به‌شدار بێت، دواتر به‌شداری له پاڵه‌وانێتییه‌كه‌دا كرد و به‌مشێوه‌یه‌ش بووه یه‌كه‌م ژن كه به‌شداری پاڵه‌وانێتی پایسكلسواری بكات و دواتریش رێگا خۆشكرا تا ژنانیش بۆیان هه‌بێت به‌شداری پاڵه‌وانێتی پایسكلسواری بكه‌ن.\nپێشبركێیه‌كانی ئۆتۆمبێل كه له ئێستادا به فۆرمۆلا وه‌ن ده‌ناسرێت، له سه‌ده‌ی بیسته‌مه‌وه به‌تایبه‌تی دوای ئه‌وه‌ی پیشه‌شازی ئۆتۆمبێل پێشكه‌وتنی زۆری به‌خۆیه‌وه بینی و له‌ناو جه‌ماوه‌ردا بره‌وی په‌یدا كرد، ته‌نها پیاوان بۆیان هه‌بوو به‌شداری ئه‌م پێشبڕكێیه بكه‌ن، ژنان بۆیان نه‌بوو به‌شداری بكه‌ن، له‌كاتێكدا پێشتریش ته‌نانه‌ت له زۆر وڵاتدا ژنان بۆیان نه‌بوو ئۆتۆمبیلیش لێبخوڕن، ئه‌وه‌تا وڵاتێكی وه‌كو عه‌ره‌بستانی سعودی هه‌مووی چه‌ند ساڵێكی كه‌مه رێگه‌ی به ژنان داوه شۆفێری ئۆتۆمبێل بكه‌ن، به‌هه‌رحاڵ بۆ یه‌كه‌مجار (دی فیلیس)ی ژنه وه‌رزشكاری ئیتاڵی ساڵی 1958 و 1959 به‌شداری سێ پێشبركێی فۆرمۆلا وه‌نی كرد، به‌مێشوه‌یه‌ش (دی فیلیس) بووبه یه‌كه‌م ژن بتوانێت به‌شداریی پێشبركێی فۆرمۆلا وه‌ن بكات و هه‌ر ئه‌و رێگای خۆشكرد تاو ژنانی تریش به‌شداری ئه‌م یارییه بكه‌ن.\nپێشبڕكیی ماراسۆن یه‌كێكه له پێشبڕكێ كۆن و دیاره‌كانی وه‌رزش، هه‌میشه به چاوی گومانه‌وه سه‌یری تواناكانی ژنان له‌م یارییه‌دا كراوه، هه‌ربۆیه له سه‌ره‌تاوه رێگه به ژنان نه‌ده‌درا به‌شداری مارسۆنه‌كان بكه‌ن، ئه‌وان بۆیان هه‌بوو ته‌نها له ڕاكردنه ماوه كورته‌كاندا به‌شداریی بكه‌ن، به‌ڵام(كاترین سویتزه‌ر) ژنه وه‌رزشكاری ئه‌مریكی، یه‌كه‌مین ژن بوو كه ساڵی 1967 له ماراسۆنێكدا به‌شداربوو كه تایبه‌ت بوو به پیاوان، له‌و كاته‌دا ژنان ته‌نها بۆیان هه‌بوو به‌شداریی له راكردنێكدا بكه‌ن كه نابێت ماوه‌كه‌ی له 800 مه‌تر زیاتر بێت، هه‌ر بۆیه كاترین ده‌یویست ئه‌م نه‌ریته بشكێنێت و به‌شداریی پاڵه‌وانێتیه‌كه‌ی كردوو هه‌موو بازنه‌كانی ته‌واو كرد، له‌و كاته‌دا رێكخه‌ری ماراسۆنه‌كه، ویستی رێگه‌ی لێبگرێت، به‌ڵام ئه‌و نه‌یهێشت و وه‌كو له وێنه‌كه‌شدا ده‌رده‌كه‌وێت به‌رده‌وامی به راكردن دا، به‌مشێوه‌یه‌ش سویتزه‌ر ڕێگای بۆ به‌شداری ژنان خۆشكردو ئه‌و بووه هۆكار تا ژنانیش بۆیان هه‌بێت به‌شداری ماراسۆنه‌كان بكه‌ن و له راكردنه‌كانی 800 مه‌تر زیاتریشدا بۆیان هه‌بوو به‌شداری پاڵه‌وانێتییه جیهانییه‌كان بكه‌ن.\nتێنسی سه‌ر زه‌وی\nژنه وه‌رزشكاری ئه‌مریكی (بیلی جان كینگ) یه‌كێكه له‌و ژنانه‌ی كه بووه سه‌رمه‌شق بۆ ژنانی تری جیهان تا كچان و ژنانیش بێنه ناو یاری تێنسی زه‌وییه‌وه، ئه‌و یه‌كه‌مین ژن بوو كه خه‌باتی ده‌كرد بۆئه‌وه‌ی ژنانیش وه‌كو پیاوان به‌شداریی پاڵه‌وانێتی تێنسی سه‌ر زه‌وی بكه‌ن و هه‌مان خه‌ڵات وه‌ربگرن، چونكه پێشتر خه‌ڵاتی ژنان له هی پیاوان كه‌متر بوو، ئه‌وه‌بوو له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك ژنی تر، ده‌ستیان كرد به سازكردنی پاڵه‌وانێتی تایبه‌ت به ژنان بۆ تێنسی زه‌وی و دواجار ساڵی 1973 بۆ پاڵه‌وانێتی ئه‌مریكا، هه‌مان خه‌ڵاتی پیاوان بۆ ژنانیش دانرا.\nبازدان له‌سه‌ر به‌فر\nتا ساڵی 1990 لیژنه‌ی ئۆڵۆمپی نێو ده‌وڵه‌تی رێگه‌ی نه‌ده‌دا كه ژنان به‌شداری له پاڵه‌وانێتی بازدان له‌سه‌ر به‌فر بكه‌ن، به‌ڵام ساڵی 1997 ژنه وه‌رزشكاری نه‌مساوی(ئیڤا گانسته‌ر)توانی بۆیه‌كه‌مجار به‌شداریی پاڵه‌وانێتی بازدان له‌سه‌ر به‌فر بكات و ببێته یه‌كه‌مین ژن كه به‌شداری ئه‌م پاڵه‌وانێتییه بكات، پاشان به هه‌وڵ و كۆششی گانسته‌ر بۆیه‌كه‌م جار یه‌كه‌م پاڵه‌وانێتی بۆ ژنان ساڵی 2011 سازكرا ، دواتریش له ئۆڵۆمپیادی ساڵی 2014 دا ژنان توانیان به‌شداری ئه‌م پاڵه‌وانێتیه‌ی بكه‌ن.\nیه‌كه‌م ژنه ناوبژیوان\nهه‌میشه كاری ناوبژیوانی له لایه‌ن پیاوانه‌وه كۆنتڕۆڵ كرا بوو، به‌ڵام ساڵی 2003 (نیكۆڵ بیتیگنات) كه ناوبژیوانێكی سویسریه، بۆ یه‌كه‌مجار وه‌كو ژنه ناوبژیوانێك ده‌ركه‌وت و ئه‌وه‌ش له خولێكی گرنگدا له ئاستی ئه‌وروپا.\nپاشتر بیتیگنات له زۆر یاری خولی تۆپی پێی سویسرا ناوبژیوانی كرد، هه‌روه‌ها دواتریش توانی له مۆندیالی كچان و چه‌ند خولێكی تردا بۆ تۆپی پێی ژنان، وه‌كو ناوبژیوانێك یاریه‌كان به‌سه‌ركه‌وتوویی به‌رێوه‌به‌رێت، هه‌ربۆیه ئه‌م ژنه‌ش توانی رۆڵی ژنان وه‌كو ناوبژیوانی بهێنێته پێشه‌وه‌و چیتر ئه‌م كاره له‌لایه‌ن پیاوانه‌وه قۆرخ نه‌كرێت.\nهه‌میشه پیشه‌ی راهێنه‌ری تۆپی پێ له لایه‌ن پیاوانه‌وه قۆرخ كرابوو، ته‌نانه‌ت زۆربه‌ی تیپه وه‌رزشییه‌كانی ژنانیش له جیهاندا له‌لایه‌ن پیاوانه‌وه راهێنیان پێده‌كرا، به‌ڵام ساڵی 2014 بۆ یه‌كه‌مجار(كورین دیاكری) ژنه وه‌رزشكاری فه‌ره‌نسی توانی ببێته راهێنه‌ری تیپی تۆپی پێی پیاوانی یانه‌ی(كلیرمون فوت)، ئه‌م یانه‌یه یه‌كێكه له یانه‌كانی فه‌رنسا و له خولی پله دوودا یاری ده‌كات.\nكورین كه پێشتر یاریزانی هه‌ڵبژارده‌ی فه‌ره‌نسا بوو، توانی ببێته یه‌كه‌مین ژن كه راهێنان به تیمێكی پیاوان بكات. ئه‌م ژنه توانی بۆ ماوه‌ی سێ ساڵ راهێنان به‌م یانه‌یه بكات و سه‌ركه‌وتنی گه‌وره‌ش به‌ده‌ستبهێنن، به‌مشێوه‌یه‌ش كورین دیاكری بووبه یه‌كه‌مین ژن كه راهێنان به تیپێكی پیاوان بكات.\nخه‌باتی ژنان له رێگه‌ی تۆپی پێوه\nمۆنیكا شتابی یاریزانی پێشووی هه‌ڵبژارده‌ی تۆپی پێی ژنانی ئه‌ڵمانیا، له ته‌واوی جیهاندا هه‌وڵ ده‌دات ژنان فێری یاری تۆپی پێ بكات و هاوكارییان بكات، به‌تایبه‌تی له وڵاته تازه پێگه‌یشتووه‌كان، مۆنیكا شتاب زیاتر له‌و وڵاتانه كار ده‌كات، كه مافی ژنان پێشێل ده‌كه‌ن، ئه‌و ده‌یه‌وێت له رێگه‌ی وه‌رزشه‌وه ، هانی ژنان بدات تاوه‌كو بۆ مافه‌كانیان تێبكۆشن.\nوه‌رگێڕان: ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا\nسه‌رچاوه؛ سایتی دۆیتچه ڤێله‌ی ئه‌ڵمانی


بەڵێ یەکی لە سێدارە دراو\nلەسەردەمی شێخ محمودەوە تا دەگاتە ئەمڕۆ ھەوڵ و تێکۆشان بۆ دەوڵەتێکی سەربەخۆ بووە, ئەو نوخبە سیاسیانەی تا ئەمڕۆ جڵەوگیری دەسەڵات بوون و مەغزاکانی پشت دەسەڵاتیشیان کۆنترۆڵکردنی کۆمەڵگە بوە بە تێڕوانینەی خۆیان دەیانەوێت, وە دیموکراسی لایان ئەو حەبە پڕۆفینەیە تەنیا لەکاتی ئازارەکانی خۆیان بەکاری دەھێنن, ئەگینا کەمێک لەمەغزاکانیان لابدات ئیتر ئەمە فۆبیایەکە بۆ تێکدانی کۆمەڵگە.\nبەڵێ, لای زۆربەمان بەڵێیەکی ئیحراجییە, بەڵێیەکە بۆ مێژوو وە تۆمارکردنییەتی بۆ نەوەکانی دوای خۆی بۆ ئەوەی لەسەریان نەبێت بە ماڵ, بڕوا ناکەم ھەموو ئەوانەی دەڵێن بەڵێ لە ناخی دڵیانەوە بێت چونکە نەک لایەنێک و دوو لایەن شایی و ھەڵپەڕکێی بۆ بکەن و ئەوانی تر شین و واوەیلایان بێت بەڵکو لەم قۆناغەدا ئەگەر پێویست بوایە ئەوا لە ھەموو ماڵێک بەجلی کوردی و ئاڵای کوردستانەوە پێشوازییان لێدەکرد.\nبەڵێ, بەڵێیەکە لەسێدارە دراوە بەو تێڕوانینەم کە سەرکردایەتی سیاسی کورد زیرەکانە ھاتووەتە مەیدان و لەدۆخێکی ناھەموار و پەشێو لەژیانی ڕۆژانەیان, خستونییەتە نێوان دوو بەرداشەوە کە تێیگەیشتووە چۆن ئیجراجبونێک ڕوی ھاوڵاتیەکانی دادەپۆشێت.\nبەڵێ تینوەتی دایکی جگەرسوتاو ناشکێنێ, بەڵام ناچاری و خەونی دەوڵەت وای لێدەکات, ئەو لەوە تێدەگات کە زوڵم و ستەم چەند ناخۆشە, بێدەرەتانی و بێنانی چەند ناخۆشە بەڵام ئەگەر لێی بپرسیت ئەمڕۆ کاتییەتی بێگومان دەڵێت نەخێر ھەر دایکێک و ھەر ڕۆڵەیەکی نیشتیمان پێموایە پێویست ناکات ھیچ بەرنامەیەکیشی بۆ بکەیت ناوچاوان گرژی و بێتاقەتی ئەو, پێناسەی ناسۆریش ھەڵناگرێت و ویژدانی پێت دەڵێت دەڵێم بەڵێ بەڵام بەڵێیەکی پڕ لەحەسرەت.\nبەڵێ ھاوارێکە لەباڕوت دەچێت گڕ دەگرێ و ئەسوتێت گڕێکی پڕاو پڕ بەرپرسیاریەتی لە مۆڕاڵی مرۆڤیاتی بەتەواوی مانا, بەڵام ئەوانەی کەسە نزیکەکانیان ئاوێتەی خاکی نیشتیمان بووە پێتان دەڵێن, نەڵێین ئومێد و ھیوا و خۆزگە دەکەین بەڵکو دەڵێن بەڵێ فەرموون مادام لەم دۆخە نەخوازراوە ئیحراجمان دەکەن ئێوەش بنەماکانی ژیانێکی سەرەتاییمان لە ئاو و کارەبایی دەوڵەتداری پێشکەش بکەن.\nھاونیشتیمانیانتان دەڵێن, نەڵێن پاشخانی موچە و سیستەمی سکانی بارھەڵگر لە بازگەکان و پارەی خاشاک و زبڵ و ھەروەھا فلێکسی ناونیشانی دوکانەکان بکەن بە پرۆژە و دوای بەڵێیەکە بۆمان بکەن بەدیاری و جوانترین پرۆژەی دوای ڕیفراندۆم.\nسەرکردایەتی سیاسی کورد دەبێت لەوە تێبگات ئەگەر ڕیفراندۆم بکات ئەوا قۆناغێکی مێژووی نوێ دەست پێ دەکات, وە ئەگەر ئەو مەوقیفەی ھاوڵاتییەکانی بە ھێند وەر نەگرێت و ئاھێک بەگەروە ماندوەکاندا نەھێنێت پێموایە لەم دۆخە نەخوازراوەی ئیمڕۆ ئەوا توشی لێکھەڵوەشانێک و پەرتەوازەییەکی گەورەی نێوخۆیی دەبین.\nبەڵێیەکی بێدەنگ ھاوار دەکات و ساردی بەدەمەوەچوون لە ناوچەیەک بۆ ناوچەیەک ھەست پێدەکرێت, ھەست دەکەیت خەڵک ماندووە ھەست ناکەیت ھەمووی لەمڕۆدا خۆشییەکانی ئەو ڕۆژەیە کە دەیویست, خەڵکانێکی زۆر ھیوایان بەڕۆژێک بوو کە بارودۆخیان لەکەشێکی گونجاودا بوایە بۆ ئەوەی دەنگی سەربەخۆیی سەمفۆنیایەک بوایە و ئارام و دەم بەزەردەخەنەیەک خەوی لێبکەوتایە نەک بەڵێیەکی لەسێدارەدراوی لە ناخی بخستایە.\nدوو ئامانجی یەکپارچەیی ھەرێم لەلایەن ھاوپایمانانەوە...\nفابیوسەکان سزای دیموکراتی و نیشتیمانییەکان بدەن...\nدکتۆر بەرھەم بۆ بێدەنگە؟...\nنەک شەلین بەڵکو پاشمان شکاوە...


لە دوای ڕووخانی دیکتاتۆریەتی پاشایەتی پاڵەوی و هاتنەسەر کاری دیکتاتۆریی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە ڕێبەندانی پەنجاو حەوت، تا ئێستا زیاتر لە سێ جین هەڵبژاردنی جۆرواجۆر بەڕێوەچوون. لە بەڵێ یان نا بە کۆماری ئیسلامی هەتا هەڵبژاردنەکانی مانگی داهاتوو، کە هەر هەموویان ساختەیی و فەرمایشیی بوون؛ هەر بۆیە لە هیچکام لە بەناو هەڵبژاردنەکانی کۆماری ئیسلامیدا پێوەرە دێموکراتیکەکان بەدی ناکرێن و هیچ پڕەنسیپێکی دێموکراتیکی تێدا ڕەچاو نەکراوە و توخمی نفاق و دووبەرکی لێ بەدەر، هەڵبژاردنەکانیان ئاداری بەسەر پادارەوە نەبووە. بەداخەوە تەنیا لە توخمی دووبەرەکینانەوە لە هەندێ حاڵەت و هەندێ ناوچەدا خەڵکیان ڕاکێشی سەر سندووقەکانی دەنگدان کردووە. لەپاڵ ئەمەدا زۆر بێشەرمانە لە ئەهرۆمی زۆر و هەڕەشە و نانبڕینی خەڵکی بێدەرەتان و هەژاریش کەڵکاوەژوویان وەرگرتووە بۆ ئەوەی سەفەکانی دەنگدان درێژ بن. لەتەنیشت ئەم دوو خاڵەدا، بەردەوام لە چاشنی فریو و هەڵخەڵەتاندنی بیروڕای گشتیش کەڵکیان وەرگرتووە، وەک دوایین گوتەی خامنەیی کە دەڵێت: ئەوانەشی کە منیان خۆش ناوێ لەبەر ئەمنییەتی ئێران بێن دەنگ بدەن.\nئەم یارییە دزێوە بە درێژایی ئەم چل و یەک ساڵە بەردەوام و ساڵەوساڵ خۆی لە ڤێرژێنی نوێدا ئاپدەیت کردووەتەوە.\nئەمە لە حاڵێکدایە کە گاڵتەجاڕی دەستەمۆسپێنیی لەباتی هەڵبژاردن چیدی لە ئێستادا بابەتێکی نامۆ نییە و دیکتاتۆرە مل‌شۆڕەکەی ئێران خۆی ئێستا باش دەزانێ کە خەنەکەی بێ ڕەنگە و دەنگدان لەم خولەدا، ڕەواییدانە بە سەرکوتی سیستماتیکی ئازادی لە جوگرافیای داگیرکراو لە لایەن دیکتاتۆرەوە.\nبۆیە وامەزەندە دەکرێ پاش چل و یەک ساڵ هەژاری و برسیەتی و ئێعتیاد و ئێختلاس و فەسادی فرەڕەهەند و کوشتاری بێبەزییانەی ڕاپەڕینەکانی ئەم دواییانە، کاری حکوومەت و دەست و پێوەندییەکانی بۆ ڕاکێشانی جەماوەری خەڵک بۆ سەر سندووقەکانی دەنگدان، لە چاو جاران ئەستەمتر و زەحمەتتر بێت.\nچ بمانهەوێ و چ نەمانهەوێ، بیروڕای گشتیی وڵاتانی ڕۆژاوایی دەکەونە ژێر کاریگەریی و شوێندانەریی ژمارەی بەشداربووانی هەڵبژاردن بۆ دانپێدانان و ڕەوایی بەخشین بە دەسەڵاتی وڵاتێک. هەر چەند ئێستاکە ئیدی تا ڕادەیەکی بەرچاو، وڵاتانی ڕۆژاوایی و ئەمریکا، قەناعەتیان بەم بابەتە هێناوە، کە هەڵبژاردنەکانی کۆماری ئیسلامی نە تەنیا دێموکراتیک نییە، بەڵکوو بە هۆی زۆرەملێ و فرتوفێڵەوە خەڵک ڕاکێشی سەر سندووقەکان دەکەن و گەر لەباتی چل میلیۆن، چوارسەد میلیۆن خەڵکیش لە هەڵبژاردنەکانی کۆماری ئیسلامیدا بەشداری بکەن، هیچ لە نێوەڕۆکی بابەتەکە کە هەمان مایەپووچبوونی ئەو ڕێژیمەیە ناگۆڕێ.\nبەڵام لەگەڵ ئەم ڕاستییەشدا، ئەوە ئەرکی نیشتمانیی و ئینسانیی هەموو تاکەکانی کۆمەڵگای فرەچەشنی ئێران و کوردستانە کە نەبن بە بەشێک لە پیلان و پلانەکانی ڕێژیم بۆ ڕەواییبەخشین بە درێژکردنەوەی تەمەنی دیکتاتۆر. چونکە دەنگدان لەم خولەدا، دەنگدانە بە تاقمێکی مافیایی کە بوونەتە نەهامەتییەکی ئێجگار مەزن بۆ ئاشتیی و ئارامیی ناوچەکە و جیهان و بەگشتیی دەنگدان بە ڕێژیمێکە کە جگە لە مەرگ و نەمان هیچ ئایدیا و ئامانجێکی نییە.\nگەر چاوێ لە میراتی چل و یەک ساڵەی ئەم ڕێژیمە بکەین، جگە لە نەهامەتی و چەرمەسەری هیچی دیکەی تێدا نییە. خۆکوژی، هەژاری، دزی، جینایەت، کوشت و کوشتار، ئاوارەبوون، زیندان و ئەشکەنجە، ئێعتیاد و موخەددر، کارتۆنخەویی، بێ خانومانی، مایەپووچی و تەڵاق و خەمۆکی و دەیان و سەدان حاڵەتی دیکەی خەساری کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی، دیسان ئەمەمان پێدەڵێنەوە، دەنگدان لەم ڕێژیمەدا، دەنگدانە بۆ کۆیلەتی.


لە هۆڵەندا یادی 120 ساڵەی ڕۆژنامەگەری کوردی لە ژێر ناوی مەکۆی تێکۆشەرانی نەتەوەیی مەراسیمێکی پڕشکۆ پیرۆزکرا. | نوێنەرایەتی ئوروپا پارتی ئازادیی کوردستان\nلە هۆڵەندا یادی 120 ساڵەی ڕۆژنامەگەری کوردی لە ژێر ناوی مەکۆی تێکۆشەرانی نەتەوەیی مەراسیمێکی پڕشکۆ پیرۆزکرا.\nلە بیرەوەری 120 ساڵەی ، ساڵوەگەڕی ڕۆژنامەگەری کوردی و بەرزڕاگرتنی شکۆیی ووشەیی کوردی وقەڵەم لەبەردەم ئەرک وبەرپرسیارێتێکی گەورەیی نەتەوەیی و بیرهێنانەوەی نەوەیی نوێمان لەم کاروانە پڕسەخت وپێچاوپێچەی پارێزگاران لە زمانی پاراوی کوردی وجێکۆركیکردنیان لە ووڵاتان وبڵاوکردنەوەی یەکەم نۆبەرەی کوردستان لە 22ی نیسانی ساڵی 1898 لە قاهیرەیی میسر بووە دەستپێکی یەکەم هەنگاوبڕینی بەنێو سنورە دەستکردەکاندا تابەئەمڕۆ دەگات ، بۆ ئەومەبەستەش نوێنەرایەتیی ئورووپای پارتی ئازادیی کوردستان ،\nڕۆژی یەک شەممە ڕێکەوتی2ی بانەمەڕی ساڵی 2718ی کوردی ھاوکات لەگەڵ 22ی ئاپریلی ساڵی2018ی زایینی ، لە شاری ئارنهێمی وڵاتی هۆڵەند، ڕێوڕەسمێکی شایستەیی بەم بۆنەیەوە رێکخست بەئامادەبوونی ژمارەیەکی بەرچاو لە ڕۆژنامەوانان وڕۆشنبیران وکەسایەتی ناسراوئەدەیبی کورد وهەروەها بەشداریی ڕاستەخۆی جەنابی کاک حسەین یەزدانپەنا سەرۆکی PAK لە ڕیی سۆشیال میدیاوە بەشداربوون ، ئەمەومەراسیمەکە لەلایەن هەردوو بەرێزان ساسان دەروێش ڕۆژنامەنووس وخاتوو کوردستان ئەندامی چالاکی PAK بەرێوەبرا ، سەرەتا بە دەقیقەیەک بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە گیانی پاکی بەرزە فڕی شەهیدانی کوردستانی گەورە و هەموو ئەوخاوەن قەڵەمانەی کە گیانی خۆیان کردە خەڵاتی مانەوەی ووشەی پاراوی کوردی لەگەڵ ووتنەوەی مارشی نەتەوەیی ئەی ڕەقیب دەستیپێکرد ، پاشان خاتوو چیمەن نەقشبەندی ئەندامی مەجلیسی گشتیPAK ووتەیەکی کورتی بەناوی نوێنەرایەتی ئوروپاوە پێشکەشکرد ، کە تیدا سوپاسی ئامادەبوانی کرد وبەدەرفەتێکی زێرینی زانی لەم یادەدا لەژێر ناوی مەکۆیی تێکۆشەرانی نەتەوەیی ، نووسەرانی تاراوگە لە هەر چوار پارچەکەی کوردستان بەتایبەتی هۆڵەندا کۆبکەنەوە کە تاراوگە بەشێکی گرنگی ئەو مێژووەمانە کە کوردستانی نۆبەرە چاوی تیاهەڵهانی ولە کۆتایشدا سوپاسی گەرمی ئاراستەیی هەولوماندووبوونی هەموو نووسەران وڕۆژنامەنووسان کرد کە ئەمڕۆ بەباتەکانیان مەڵۆیەکی تریان خستە سەر خەرمان و گەنجینەیی دەوڵەمەندی ڕۆژنامەگەری کوردستان ، هەروەها کاک حسەین یەزدانپەنا فەرماندەی گشتی هێزەکانی PAK لە سەنگەری بەرگریی وقارەمانێتی لە ژێر سێبەری چیاسەرکەشەکانی کوردستانەوە لە ڕێی سۆشیال میدیاوە ، ووتەیەکی پێشکەشی ئامادەبوان کرد بەم بۆنە پیرۆزەوە ، یەزدانپەنا ، وێڕایی پیرۆزبایی گەرمی خۆیان وهەڵۆچاونەترسەکانی ڕۆژهەڵات بەگشتی ، بۆنەی 120 ساڵەی ڕۆژنامەگەریی کوردی ئاراستەیی ئامادەبوانی ئەم بۆنەیە وهەمووخەڵکی کوردستان کرد بەتایبەتی ڕۆژنامەنووسان کە داکۆکیکاری دۆزی ڕەوایی گەلی کوردن ، ئاماژەی بە مێژووییەکی پڕسەروەری ئەم کاروانە دانەبڕاوەیی کرد وپرسی دەبێت ئاخۆ لەم هەلومەرجەدا کاری ڕۆژنامەگەریی چی بێت وهەوڵەکانی لە چ خاڵێکداچڕبکاتەوە ؟ لە ڕێژەی ووتەکانیدا بریزحسەین یەزدانپەنا گوتی ، ڕۆژنامەگەریی کوردیی دەبێت لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەکەمان کاربکات وبۆ هۆشیارکردنەوەی تاکی کورد ولە پێناوگەیشتنی نەتەوەکەمان بەماف وئازادییەکانی هەنگاوبنێن ، کە بەداخەوە لە ئێستادا هێندێک میدیا هەن کە بەپێچەوانەی ئەم ڕێڕەوەوە هەنگاویان هەڵگرتووە و ڕاستەوخۆ خزمەت بەدوژمنانی کورد دەکەن ، لە درێژەی ڕێوڕەسمەکە لەلایەن چوار کەسایەتی کوردی هەرچوارپارچەکەی کوردستان کێک وشیرینی 120 ساڵوەگەڕی ڕۆژنامەگەری کوردی شکێنرا ولەلایەن مامۆستا سەباح مستەفا سالح ئاڵایی پیرۆزیی کوردستانیان پێشکەشکراو وهاواری کرد لە نێو هۆڵی ئامادەبوان ئەوەی ئەمڕۆ گەلەکەمان داوامان لێدەکات تەنهاوتەنها یەک ڕیزیی نەتەوەیمانەوباڕەنگەکانی کۆمانکاتەوە لە ژێرشەکانەوەی ئەوئاڵایی نێو دەستی هەمووتان وبەرزیی ڕابگرن ئەوە هاواری نیشتیمانە دەنگ وسەدایی لە گوێی هەمووماندایە کورد تەنهاخۆیی دۆستی خۆیەتی ودەبێت یەک نەتەوەویەک خاک بین ، لە تەوەری یەکەمدا لەلایەن بەڕیزان سالار قەرەداخی لە باشووروباران بۆسکانی لە باکوورو مامۆستا گۆران لە ڕۆژهەڵات وقەدۆ شیرین لە ڕۆژئاوا چوار بابەتی گرنگ ومێژوویان پێشکەشکرد بەپشت بەستن بە مێژوویی ڕۆژنامەگەری کوردی لە پارچەکانی کوردستان وچاوخشاندن بەوئەرشیفە دەولەمەندەی کە لەگەنجینەی نەتەوەیماندا پارێزراون لە خستنە ڕووی چەندین بەڵگەوسەرچاوەی گرنگ کە ئەمڕۆ نەوەی نوێ بزانن لە پاڵ شۆڕشی چەکداری وڕاپەڕینەکاندا شۆڕشی فیکری وزامن ئاوێتەیی یەکترکراون ، لە تەوەرێکی تردا لەلایەن\nبەرێزان خەلیل سنجاری سیاسەتزان وپێشمەرگەی دێرین و میدیاکار و نیهاد قازی ئەندازیار و ڕۆشنبیرو کەسایەتی کورد وقەڵەمێکی بوێر لە نێو ڕۆشنبیرانی عەرەب و حەسۆ هورمی ڕۆژنامەنووس و ڕۆشنبیری کوردانی ئیزیدی و خاوەن چەند پەرتوکێک وئازاد گولی ڕۆژنامەنووس و نووسەر وخاوەن ئەزموونێکی دەوڵەمەندی لەوبوارەدا وئاشتی شێخانی هونەرمەند و ڕۆژنامەنووس وخاوەن ئەزموون لە هەردووبوارەکەدا وشاخەوان دووکانی ڕۆژنامەنووسی گەنج و بەتواناو بەرپرسی سەنتەری میترۆ و کامران قازی ڕۆژنامەنووس و وێنەگری فۆتۆگرافی و خاوەن ئەرشیفێکی دەوڵەمەندی چەندین ساڵەی و ساسان دەروێش وەک ڕۆژنامەنووسێک وخاوەن ئەزموونێک لە ڕۆژنامەی برایەتی و خەبات و بڵاوکراوەکانی تاراوگە و دکتۆر فەلاح ئەبوبەکر پێشمەرگەی دیڕین وکەم ئەندامی سەنگەرو ڕۆشنبیر ، پێکەوە وێرایی پیرۆزبایکردنیان لەم ڕۆژە مێژووییە ئاماژەیان بە 120 ساڵەی تیپەڕبوونی ئەم ڕۆژدا کە بەدرێژایی مێژووی وێسگەکانی نەتەوەی کوردمان کەم تەرخەم نەبووە لەم بوارەدا لە ڕێگایی ڕۆشنبیروتێکۆشەرانیەوە وێڕایی ئەوەی هیچ نەتەوەیەک وەک ئێمە کارەساتی گەورەی جینۆسایدوئەنفال وپاکتاوی نەژادی وسڕینەوەی نەدیوە، لەگەڵ ئەوەشدا هەولیان داوە لە ڕێگەیی قەڵەمە بویڕەکانیان چ لە شاخ وشار بەنهینی کارەسات ومەینەتی گەلەکەمان بەدنیا بناسێنین ، بەپێچەوانەشەوە هەوڵیان داوە دەسکەوت و چونە پێشەوە وشارستانیەتی گەلانی دنیا بەتاکی کورد بناسێنن ، لە دوابڕگەش لەلایەن ئەفشار ئەقدەسی بەر پرسی نوێنەرایەتی ئوروپایی پارتی ئازادیی کوردستان خەڵات و گوڵی ڕێزلێنان پێشکەشی کۆمەڵێک لە ڕۆژنامەنووسان وڕۆشنبیرانی ماندوونەناسی تاراوگە کرد کە هەمیشە داکۆکیکاربوون لە دۆزیی ڕەوایی گەلەکەیان وکۆتایش بە تابلۆیەکی زیندویی ئاشتی شیخانی هات لەژێر ناونیشانی ناوی ڕۆژنامە گرنگەکانی کوردستان لە هەرچوارپارچەی کوردستان کە ئامادەبوان پێکەوە واژوو ناوی خۆیان لە سەرنووسی.\nشایانی باسە ، هەر بەوبۆنەیەوە نوێنەرایەتی ئورووپای PAK، ئێوارە خوانێکی بۆ رۆژنامەوانانی بەشدار لە رێورەسمەکە رێکخست و جارێکی دیکە کاک حسەین یەزدانپەنا راستەوخۆ لەگەڵیان دوواو و لەلایان ئامادەبووانەوە چەندین پرسیار ئاڕاستەی بەڕێزیان کرا.\n5 گوڵانی 2018\n25ی ئاوریلی 2018


هۆکارەکانی تاڵبوونی دەم\n8/12/2020 03:53 PM\nتامکردن بەگشتی میکانیزمێکی پێجەڵپێچی هەیە و زۆر هۆکار دەتوانن کاریگەری لەسەر دابنێن. تاڵبوونی بەردەوامی دەم دەتوانێ نیشانەی بوونی کێشەیەکی شاراوە بێت. لەدرێژەدا بەشێک لە هۆکارەکانی ئەم کێشەیە دەخەینە بەر باس.\nوشکبوونی دەم یان "زێرۆستۆمیا" کاتێک روو دەدات کە ئاوی پێویست لە دەمدا بەرهەم نایەت. ئاوی دەم بەکتریا زیاندەرەکان لەناو دەبات. بەکارهێنانی هەندێک دەرمان، جگەرەکێشان و گیرانی لووت(کە دەبێتە هۆی ئەوەی کەسەکە بە دەم هەناسە بدات) کۆمەڵێک هۆکارن لە دەبنە هۆی وشکیی دەم.\nنەپاراستنی تەندروستیی دەم و ددانیش دەتوانێ هۆکار بێت بۆ تاڵبوونی دەم. ئەم بابەتە دەبێتە هۆی رزینی ددان، هەوکردن و نەخۆشییەکانی پووک. زۆرینەی کێشە ددانییە باوەکان بە بەکارهێنانی هەمیشەیی فڵچەی ددان بەرگیریان لێدەکرێت.\nهەست کردن بە تامی تاڵ یان تامی کانزاکان یەکێک لە کێشە باوەکانی سێ مانگی یەکەمی سەردەمی دووگیانییە. سەقامگرنەبوونی ئاستی هۆرمۆنەکان لە سەردەمی دووگیانبووندا دەتوانێ لەسەر هەستەکانی ژن کاریگەری هەبێت، بابەتێک لە دەبێتە هۆی بێزو کردنە تایبەتەکان لەواندا و تام و بۆنی هەندێک لە خۆراکەکان ئازاریان دەدات.\nگەڕانەوەی ئاسیدی گەدە(ریفلاکس)\nگەڕانەی ئاسیدی گەدە هۆکارە بۆ تاڵبوونی ناو دەم. یەم کێشەیە بەهۆی لاوازیی ئەو ماسولکەیەوە روو دەدات کە لەسەرەوەی گەدە جێگیر بووە، واتە ئەو ماسولکەیەی کە ئیزن نادات ئاسیدی گەدە بگەرێتەوە بۆ ناو بۆری خۆراک. ئەم رووداوە کزانەوەی قەفەزی سنگ و سکی لێدەکەوێتەوە و تامێکی تاڵ و ناخۆشیش دروست دەکات.