٦: سورة الأنعام\nالْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِم يَعْدِلُونَ ﴿1﴾\nسوپاس و ستایش بۆ ئه‌و خوایه‌ی که ئاسمانه‌کان و زه‌وی دروستکردووه، تاریکی و ڕووناکی فه‌راهه‌م هێناوه (که‌چی له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو به‌ڵگه به‌هێزو سه‌رسامئاوه‌رانه‌دا) ئه‌وانه‌ی بێباوه‌ڕن به په‌روه‌ردگاریان، ڕێگه‌و ڕێبازی تر ده‌گرنه‌به‌ر.\nهُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن طِينٍ ثُمَّ قَضَى أَجَلًا وَأَجَلٌ مُّسمًّى عِندَهُ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ ﴿2﴾\nئه‌و زاته ئێوه‌ی له خاك دروستکردووه له‌وه‌دوا بڕیاری داوه (هه‌ر که‌سێك) بۆ ماوه‌یه‌ك بژی و بمێنێته‌وه (له‌سه‌ر زه‌وی دا) وه کاتی ته‌واوبوونی ته‌مه‌نی هه‌رکه‌سێك، هه‌ر دروستکراوێك لای ئه‌و زاته‌یه (که‌چی له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌سه‌ڵاته بێ سنووره‌دا) ئێوه له شك و گوماندان!!\nوَهُوَ اللّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَفِي الأَرْضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ ﴿3﴾\n(الله) ئه‌و زاته‌یه که له ئاسمانه‌کاندا، وه له زه‌ویش دا (ده‌سه‌ڵاتی ئاشکرایه) به نهێنی و ئاشکراتان ده‌زانێت، به‌هه‌موو کارو کرده‌وه‌تان ئاگایه.\nوَمَا تَأْتِيهِم مِّنْ آيَةٍ مِّنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلاَّ كَانُواْ عَنْهَا مُعْرِضِينَ ﴿4﴾\n(بێ باوه‌ڕان) هه‌ر به‌ڵگه‌و (معجزة)یه‌کی په‌روه‌ردگاریان نیشان درابێت، ئه‌سته‌مه که پشتیان تێ نه‌کردبێت و ڕوویان لێ وه‌رنه‌گێرابێت.\nفَقَدْ كَذَّبُواْ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنبَاء مَا كَانُواْ بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿5﴾\nبێگومان ئه‌وانه حه‌ق و ڕاستی یان به‌درۆخسته‌وه کاتێ که پێیان ڕاگه‌یانرا، له ئاینده‌دا بۆیان ڕوون ده‌بێته‌وه و ده‌رده‌که‌وێت، ڕاستی و دروستی ئه‌و هه‌واڵانه‌ی که ئه‌وان گاڵته‌یان پێ ده‌کرد.\nأَلَمْ يَرَوْاْ كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ مَّكَّنَّاهُمْ فِي الأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّن لَّكُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاء عَلَيْهِم مِّدْرَارًا وَجَعَلْنَا الأَنْهَارَ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ ﴿6﴾\nئایا نه‌یان بینیوه (له‌ڕێگه‌ی ئاسه‌واریانه‌وه) چه‌نده‌ها نه‌وه‌مان پێش ئه‌مان له‌ناو بردووه که پایه‌دار بوون له زه‌وی دا، به مه‌رجێك ئێوه‌مان ئاوا پایه‌دار نه‌کردووه، وه بارانمان به‌رده‌وام بۆ ده‌باراندن (که ده‌بووه هۆی پێگه‌یشتنی جۆره‌ها ڕووه‌ك و به‌روبووم) وه جۆگه‌و رووبارمان له‌ناو کێڵگه‌و باخ و شاره‌کانیاندا خوڕه‌م کردبوو به‌ڵام به‌هۆی لادان و گوناهو تاوانیانه‌وه له‌ناومان بردن، وه نه‌وه‌ی ترمان له‌دوای ئه‌وان هێنایه کایه‌وه.\nوَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُّبِينٌ ﴿7﴾\nئه‌گه‌ر کتێبێك به‌به‌رگه‌وه بۆ تۆ دابه‌زێنین، به‌ده‌ستی خۆیان ده‌ستی لێ بده‌ن، ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕن هه‌ر ده‌ڵێن: ئه‌مه جگه له جادویه‌کی ئاشکرا شتێکی تر نیه!!\nوَقَالُواْ لَوْلا أُنزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ وَلَوْ أَنزَلْنَا مَلَكًا لَّقُضِيَ الأمْرُ ثُمَّ لاَ يُنظَرُونَ ﴿8﴾\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێن: چی ده‌بوو ئه‌گه‌ر فریشته‌یه‌ك بۆلای (محمد صلی الله علیه وسلم) ڕه‌وانه بکرایه، جا ئه‌گه‌ر فریشته ڕه‌وانه بکه‌ین کۆتایی به هه‌موو شتێکی ئه‌وان دێت و هیچ مۆڵه‌تێکیش نادرێن.\nوَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَكًا لَّجَعَلْنَاهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِم مَّا يَلْبِسُونَ ﴿9﴾\nخۆ ئه‌گه‌ر فریشته‌مان بکردایه به فرستاده، له شێوه‌ی پیاوێکدا ده‌مان نارد، وه هه‌مان گومان که ئێستا هه‌یانه بۆیان دروست ده‌بوو.\nوَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّن قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُواْ مِنْهُم مَّا كَانُواْ بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿10﴾\n(ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم دڵت له‌خۆت دانه‌مێنێت) چونکه گاڵته کراوه به پێغه‌مبه‌رانی پێش تۆ، سه‌رئه‌نجام ئه‌وه‌ی ئه‌وان بروایان پێی نه‌بوو، گاڵته‌یان پێ ده‌کرد، یه‌خه‌ی پێ گرتن و نغرۆی کردن.\nقُلْ سِيرُواْ فِي الأَرْضِ ثُمَّ انظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ﴿11﴾\nپێیان بڵێ: ده‌بگه‌ڕێن به‌سه‌ر زه‌ویداو ته‌ماشا بکه‌ن و سه‌رنج بده‌ن، بزانن سه‌رئه‌نجامی ئه‌وانه‌ی به‌رنامه‌ی خوایان به‌درۆ خستۆته‌وه چۆن بووه.\nقُل لِّمَن مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ قُل لِلّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لاَ رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُواْ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿12﴾\n(لێیان بپرسه ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) بڵێ: ئه‌وه‌ی له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌یه کێ خاوه‌نیانه (هه‌ر خۆت وه‌ڵام بده‌ره‌وه‌و) بڵێ: هه‌ر خوا، هه‌ر الله، خاوه‌نیانه وه ئه‌و خوایه فه‌رزی کردووه له‌سه‌ر خۆی که به‌ڕه‌حم و میهره‌بان و دلۆڤان بێت له ڕۆژی قیامه‌تیشدا که هیچ شک و گومانی تیا نیه کۆتان ده‌کاته‌وه (هه‌رچه‌نده) ئه‌وانه‌ی که خۆیانیان له‌ده‌ست داوه هه‌ر باوه‌ڕ ناهێنن.\nوَلَهُ مَا سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿13﴾\nهه‌رچی ئارام ده‌گرێت له شه‌وگارو ڕۆژگاردا هه‌ر به ویستی ئه‌و زاته‌یه، ئه‌و خوایه‌کی بیسه‌رو زانایه.\nقُلْ أَغَيْرَ اللّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلاَ يُطْعَمُ قُلْ إِنِّيَ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكَينَ ﴿14﴾\nپێیان بڵێ: (به عه‌قڵ و ژیری ئێوه ڕه‌وایه) که جگه له‌خوا که‌سێکی تر بکه‌مه پشت و په‌نای خۆم (به‌مه‌رجێك ئه‌و خوایه) به‌دی هێنه‌ری ئاسمانه‌کان و زه‌وی یه، وه هه‌ر ئه‌وه که ڕۆزی به‌خشه و بێ نیازه له هه‌موو ڕزق و ڕۆزییه‌ك، دووباره بڵێ: من فه‌رمانم پێ دراوه که یه‌که‌م که‌س بم که ته‌سلیمی ئه‌و زاته بم و موسوڵمان بم وه (من پێت ڕاده‌گه‌یه‌نم که): هه‌رگیز نه‌که‌ی له موشریك و هاوه‌ڵپه‌رستان بیت.\nقُلْ إِنِّيَ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿15﴾\nهه‌روه‌ها بڵێ: من زۆر ده‌ترسم له‌وه‌ی ئه‌گه‌ر یاخی بم له فه‌رمانی په‌روه‌ردگارم نه‌وه‌ك له ڕۆژی سامناکی قیامه‌تدا خوا سزاو ئازارم بدات.\nمَّن يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ ﴿16﴾\nئه‌وه‌ی له‌و سزایه ده‌رباز ببێت ئه‌وه ئیتر دیاره خوا ڕه‌حمی پێکردووه و شایسته‌ی میهره‌بانی ئه‌و بووه وه ئه‌و سه‌رفه‌رازیه ده‌ستکه‌وتێکی ئاشکرایه.\nوَإِن يَمْسَسْكَ اللّهُ بِضُرٍّ فَلاَ كَاشِفَ لَهُ إِلاَّ هُوَ وَإِن يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدُيرٌ ﴿17﴾\n(دڵنیا به له‌وه‌ی) ئه‌گه‌ر خوا زه‌ره‌رو گرفتێکت بۆ پێش بێنێت، که‌س ناتوانێت فریات که‌وێت جگه له‌و، خۆ ئه‌گه‌ر بیه‌وێت تووشی خێرو خۆشیه‌کت بکات، ئه‌وه ئه‌و خوایه ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر هه‌موو شتێکدا هه‌یه.\nئه‌و خوایه ده‌سه‌ڵاتداره به‌سه‌ر هه‌موو به‌نده‌کانیداو ئه‌و زاتێکی داناو ئاگایه.\nقُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادةً قُلِ اللّهِ شَهِيدٌ بِيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُل لاَّ أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿19﴾\n(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر به‌وانه بڵێ که شایه‌تیان ده‌وێت له‌سه‌ر پێغه‌مبه‌رایه‌تی تۆ) کێ هه‌یه گه‌وره‌ترین و ڕاسترین شایه‌تی بدات؟! هه‌ر خۆت بڵێ: خوای گه‌وره شایه‌ته له نێوان من و ئێوه‌دا وه من ئه‌م قورئانه‌شم به وه‌حی ونیگا بۆ هاتووه تا ئێوه‌و هه‌موو ئه‌وانه‌ی که پێیان ده‌گات ئاگادارو بێداربکه‌م، (له‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌موو ڕوونکردنه‌وانه‌دا) ئایا بڕواتان وایه که له‌گه‌ڵ خوادا خوای تر هیه؟! بڵێ: (من به‌ش به‌حاڵی خۆم) شایه‌تی ناحه‌ق و ناڕه‌وای وا ناده‌م، وه بڵێ ئه‌و خوایه بریتیه له خوایه‌کی تاك و ته‌نها، وه من به‌ڕاستی به‌ریم له هه‌موو ئه‌و شتانه‌ی که ئێوه ده‌یانکه‌نه هاوه‌ڵ و هاوڕێی ئه‌و زاته.\nالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءهُمُ الَّذِينَ خَسِرُواْ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿20﴾\nئه‌وانه‌ی که کتێبی (ئاسمانیمان پێ به‌خشیون له گاورو جوو) پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم ده‌ناسن هه‌روه‌ك چۆن مناڵه‌کانی خۆیان ده‌ناسن (به‌ڵام) ئه‌وانه‌ی که خۆیان له‌ده‌ست داوه‌و خۆیان ڕیسوا کردووه باوه‌ڕنا‌هێنن (به‌ڕاستی یه‌کان).\nوَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ ﴿21﴾\nجا کێ هه‌یه له‌وه سته‌مکار تر بێت، که‌شتی نادروست و درۆ بۆ خوا هه‌ڵبه‌ستێت، یا ئایه‌ت و (معجزة)کانی به درۆ بخاته‌وه‌و به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی سته‌مکارن هه‌رگیز سه‌رفه‌راز نابن.\nوَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُواْ أَيْنَ شُرَكَآؤُكُمُ الَّذِينَ كُنتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿22﴾\nڕۆژێك دێت که هه‌موو (خوانه‌ناس و) هاوه‌ڵپه‌رستان کۆده‌که‌ینه‌وه‌و ئینجا پێیان ده‌ڵێین کوان و له کوێن ئه‌و شتانه‌ی ده‌تانپه‌رستن و به هاوتای خواتان ده‌زانی به خه‌یاڵی خۆتان؟\nثُمَّ لَمْ تَكُن فِتْنَتُهُمْ إِلاَّ أَن قَالُواْ وَاللّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ ﴿23﴾\nکه‌چی ته‌نها وه‌ڵام و قسه‌یان ته‌نها ئه‌م سوێنده ناڕاسته‌یه که ده‌ڵێن: سوێند به خوای په‌روه‌ردگارمان ئێمه هه‌رگیز موشریك و هاوه‌ڵپه‌رست نه‌بووین!!\nانظُرْ كَيْفَ كَذَبُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ ﴿24﴾\nسه‌یرکه چۆن درۆ له‌گه‌ڵ خۆشیان ده‌که‌ن، چۆن بیرو بڕوای پوچیان لێ وون ده‌بێت و ئاسه‌واری نامێنێت.\nوَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ وَجَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا وَإِن يَرَوْاْ كُلَّ آيَةٍ لاَّ يُؤْمِنُواْ بِهَا حَتَّى إِذَا جَآؤُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِنْ هَذَآ إِلاَّ أَسَاطِيرُ الأَوَّلِينَ ﴿25﴾\nهه‌ندێك له‌و (بێباوه‌ڕانه) گوێت بۆ ده‌گرن (له‌کاتی خوێندنی قورئاندا، به‌ڵام چونکه مه‌به‌ستیان نیه شوێن حه‌قیقه‌ت بکه‌ون) ئێمه په‌رده‌مان هێناوه به‌سه‌ر دڵیاندا و تێ ناگه‌ن، وه گوێمان سه‌نگین و گران کردوون (وه‌ك ئه‌وه وایه که نه‌بیستن) هه‌ر نیشانه‌و به‌ڵگه‌یه‌کیش ببینن بڕوای پێ ناکه‌ن، هه‌ر کاتێکیش دێن بۆ لات ده‌یکه‌نه موجاده‌له‌و ده‌مه‌ده‌مێ، سه‌رئه‌نجام خوانه‌ناسان ده‌ڵێن: ئه‌مه هه‌ر داستانی پێشینانه!!\nوَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِن يُهْلِكُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿26﴾\nئه‌وانه نایه‌ڵن که‌س گوێ بۆ قورئان بگرێت و هه‌وڵ ده‌ده‌ن خه‌ڵکی لێ دوور بخه‌نه‌وه، جا به‌و کاره‌یان ته‌نها خۆیان تیا ده‌به‌ن و زه‌ره‌ر له خۆیان ده‌ده‌ن (به‌ڵام جارێ) هه‌ستی پێ ناکه‌ن.\nوَلَوْ تَرَىَ إِذْ وُقِفُواْ عَلَى النَّارِ فَقَالُواْ يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلاَ نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿27﴾\nجا ئه‌گه‌ر ئه‌وانه ببینی (له قیامه‌ت دا) له‌سه‌ر لێواری دۆزه‌خ ڕاوه‌ستێنراون (به ده‌م حه‌سره‌ت و ناڵه‌وه) ده‌ڵێن: خۆزگه جارێکی تر بگه‌ڕاینایه‌ته‌وه بۆ دنیاو (له‌م سه‌رئه‌نجامه شوومه ڕزگارمان ده‌بوو) ئه‌وسا هه‌رگیز نیشانه‌و به‌ڵگه‌و ئایه‌ته‌کانی خوامان به‌درۆ نه‌ده‌خسته‌وه، باوه‌ڕی به‌تینمان پێی ده‌بوو.\nبَلْ بَدَا لَهُم مَّا كَانُواْ يُخْفُونَ مِن قَبْلُ وَلَوْ رُدُّواْ لَعَادُواْ لِمَا نُهُواْ عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ﴿28﴾\n(بێگومان ئه‌وه ئاواتێکی ئه‌سته‌مه) چونکه هه‌موو ئه‌و کارو کرده‌وه‌و پیلانانه‌ی که پێشتر ده‌یانکرد وه ده‌یان کێشا ئێستا وا ئاشكرا بووه، خۆ ئه‌گه‌ر بگێڕدرێنه‌وه بۆ (دنیا) هه‌ر ده‌ست ده‌که‌نه‌وه به‌و کارو کرده‌وانه‌ی که جاران ده‌یانکرد، به‌ڕاستی ئه‌وانه هه‌ر درۆ ده‌که‌ن و درۆزنن.\nوَقَالُواْ إِنْ هِيَ إِلاَّ حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ ﴿29﴾\n(ئه‌وانه) ده‌ڵێن: ژیان هه‌ر ئه‌م ژیانه‌ی دنیایه‌و ئێمه زیندوو ناکرێینه‌وه بۆ (لێ پرسینه‌وه).\nوَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُواْ عَلَى رَبِّهِمْ قَالَ أَلَيْسَ هَذَا بِالْحَقِّ قَالُواْ بَلَى وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوقُواْ العَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿30﴾\nج اکاتێك ئه‌وانه ده‌بینیت (له‌به‌رده‌م دادگای پڕ له‌دادی) په‌روه‌ردگاریان دا وه‌ستێنراون، (خوای گه‌وره پێیان) ده‌فه‌رموێت: ئایا ئه‌مه‌ی (که بۆتان پێشهاتووه‌و ده‌یبینن) ڕاست و حه‌قیقه‌ت نیه؟ (به که‌ساسی و خه‌جاڵه‌تیه‌وه) ده‌ڵێن: سوێند به په‌روه‌ردگارمان (ئینجا خوا) ده‌فه‌رموێت: (مادام وایه) سزاو تاڵاو بچێژن له سه‌رئه‌نجامی کوفرو یاخی بونتاندا.\nقَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِلِقَاء اللّهِ حَتَّى إِذَا جَاءتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُواْ يَا حَسْرَتَنَا عَلَى مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَى ظُهُورِهِمْ أَلاَ سَاء مَا يَزِرُونَ ﴿31﴾\nبه‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی که بڕوایان به ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌ی (دادگای) خوایی نه‌بوو زه‌ره‌ریان کرد، کاتێکیش که قیامه‌ت کوتوپڕ یه‌خه‌یان پێ ده‌گرێت، ده‌ڵێن: ئاخ و داخ و په‌شیمانی بۆ ئه‌و ڕۆژگاره‌ی که (به‌بێ دینیی و سه‌رکه‌شی و تاوان) بردمانه سه‌ر، جا ئه‌وانه (کۆڵی) گوناهو تاوانیان به کۆڵیانه‌وه‌یه، ئای که چه‌نده خراپه، کۆڵ و باری وا ک ه‌ئه‌وانه هه‌ڵیان گرتووه.\nوَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلاَّ لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ ﴿32﴾\nژیانی دنیا ته‌نها بریتیه له تاوێك یاری و گه‌مه، بێگومان ماڵی قیامه‌ت (به‌هه‌شتی به‌رین) چاکتره بۆ ئه‌وانه‌ی پارێزکارو خواناسن، ئایا ئه‌وه عه‌قڵ و ژیریتان ناخه‌نه‌کار (بۆ هه‌وڵ دان بۆ به‌خته‌وه‌ری هه‌میشه‌یی).\nقَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لاَ يُكَذِّبُونَكَ وَلَكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآيَاتِ اللّهِ يَجْحَدُونَ ﴿33﴾\nئێمه چاك ده‌زانین که گوفتاری نادروستی خوانه‌ناسان غه‌م و په‌ژاره‌ت بۆ پێش دێنێت، ئه‌وه بزانه که ئه‌وانه وه نه‌بێت تۆ به‌درۆبخه‌نه‌وه، به‌ڵکو سته‌مکاران ئایه‌ته‌کانی خوا به‌درۆ ده‌خه‌نه‌وه و دژایه‌تی ده‌که‌ن.\nوَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِكَ فَصَبَرُواْ عَلَى مَا كُذِّبُواْ وَأُوذُواْ حَتَّى أَتَاهُمْ نَصْرُنَا وَلاَ مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ وَلَقدْ جَاءكَ مِن نَّبَإِ الْمُرْسَلِينَ ﴿34﴾\nبێگومان دژایه‌تی پێش تۆش به‌درۆخراونه‌ته‌وه، له‌به‌رانبه‌ر ئه‌و به‌درۆخستنه‌وه‌یه‌دا، ئه‌وان دانیان به‌خۆدا گرت، هه‌رچه‌نده ئازارو ئه‌شکه‌نجه‌ش دران، به‌ڵام سه‌رئه‌نجام له سه‌رکه‌وتنی ئێمه به‌هره‌وه‌ر بوون، وه بڕیار داده‌ی خوا هه‌رگیز ناگۆڕدرێت، (به تاقیکردنه‌وه‌ی پێغه‌مبه‌ران و ئیمانداران و سه‌رخستنیان) بێگومان هه‌واڵ و ده‌نگ و باسی پێغه‌مبه‌رانت پێ گه‌یشتووه.\nوَإِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِي الأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِي السَّمَاء فَتَأْتِيَهُم بِآيَةٍ وَلَوْ شَاء اللّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَى فَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِينَ ﴿35﴾\nخۆ ئه‌گه‌ر پشت هه‌ڵکردن و سه‌رپێچی خوانه‌ناسانت زۆر لاسه‌خته ئه‌گه‌ر ده‌توانی تونێلێ له زه‌ویدا هه‌ڵکه‌نی یا په‌یژه‌یه‌ك به ئاسماندا هه‌ڵپه‌سێری تا (معجزة)یه‌کیان بۆ پێش بێنی (بێ سووده ئه‌وانه هه‌ر باوه‌ڕت پێ ناکه‌ن) به‌ڵام ئه‌گه‌ر خوا بیه‌وێت له‌سه‌ر هیدایه‌ت و ڕێبازی دروست کۆیان کاته‌وه (به‌مه‌رجێك خۆیان مه‌به‌ستیان بێت، که‌واته) له‌و که‌سانه مه‌به که شاره‌زانین (له یاساو به‌رنامه‌کانی خوا).\nإِنَّمَا يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَالْمَوْتَى يَبْعَثُهُمُ اللّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿36﴾\nبه‌ڕاستی ته‌نها ئه‌وانه به‌ده‌م بانگه‌وازی خواوه دێن که به‌چاکیی گوێ ده‌گرن، به‌ڵام (دڵ) مردووه‌کان (له‌ڕۆژی قیامه‌تدا) خوا زیندوویان ده‌کاته‌وه، له‌وه‌ودواش به‌ناچاریی هه‌ر ده‌بێت بۆلای ئه‌و بگه‌ڕێنه‌وه (تا به‌سزای بێ باوه‌ڕیی خۆیانیان بگه‌یه‌نێت).\nوَقَالُواْ لَوْلاَ نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّ اللّهَ قَادِرٌ عَلَى أَن يُنَزِّلٍ آيَةً وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ ﴿37﴾\n(ئه‌و خوانه‌ناسانه) ده‌ڵێن: ئه‌وه بۆ (معجزة)یه‌کی له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاری یه‌وه بۆ ڕه‌وانه ناکرێت؟ بڵێ: خوا ده‌سه‌ڵاتی هه‌یه که (معجزة) بنێرێت به‌ڵام زۆربه‌ی ئه‌وانه نه‌فام و نه‌زانن (هه‌رگیز شایسته‌ی ئه‌وه نین خوا به‌ده‌م داخوازی نادروستیانه‌وه بچێت).\nوَمَا مِن دَآبَّةٍ فِي الأَرْضِ وَلاَ طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلاَّ أُمَمٌ أَمْثَالُكُم مَّا فَرَّطْنَا فِي الكِتَابِ مِن شَيْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ ﴿38﴾\nهیچ زینده‌وه‌رو گیانله‌به‌رێك نییه به‌سه‌ر زه‌ویدا بڕوات، یا باڵنده‌یه‌ك که باڵه‌کانی بفڕێت و ئه‌وانیش ئوممه‌ت و گه‌لێك نه‌بن وه‌ك ئێوه، (دڵنیابن) هیچ شتێك نیه پشت گوێمان خستبێ له کتێبه (تایبه‌تی یه‌که‌دا) که (لوح المحفوظ)ه له‌وه‌ودوا هه‌رهه‌موو ئه‌وانه کۆده‌کرێنه‌وه لای په‌روه‌ردگاریان (بۆ ئه‌وه‌ی دادگایی بکرێن و هه‌موو که‌س مافی خۆی وه‌رگرێت یا تۆڵه‌ی ڕه‌وای لێ بسه‌نرێته‌وه).\nوَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا صُمٌّ وَبُكْمٌ فِي الظُّلُمَاتِ مَن يَشَإِ اللّهُ يُضْلِلْهُ وَمَن يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿39﴾\nئه‌وانه‌ی که ئایه‌ت و (معجزة)کانی ئێمه به‌درۆ ده‌خه‌نه‌وه وه‌کو که‌ڕو لاڵ له تاریکستانه‌کاندا گیریان خواردووه، بێگومان ئه‌وه‌ی خوا بیه‌وێت گومڕای ده‌کات (چونکه خۆیشی ده‌ستپێشخه‌ره له‌و بواره‌دا) وه ئه‌وه‌ش که بیه‌وێت (هیدایه‌تی بداو هیدایه‌ت وه‌رگرێت) ده‌یخاته سه‌ر ڕێبازی ڕاست و ڕه‌وان.\nقُلْ أَرَأَيْتُكُم إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَغَيْرَ اللّهِ تَدْعُونَ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ﴿40﴾\n(به‌خوا نه‌ناسان) بڵێ: باشه ئه‌گه‌ر سزاو تۆڵه‌ی خوا یه‌خه‌تان پێ بگرێت، یا قیامه‌ت به‌رپا ببێت، (ئا له‌و کاتانه‌دا) ئایا هاناو هاوار بۆ که‌سێك جگه له خوا ده‌به‌ن؟ ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاست ده‌که‌ن و خۆتان به‌ڕاستگۆ داده‌نێن؟!\nبَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شَاء وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ ﴿41﴾\n(نه‌خێر له‌و کاته سامناکانه‌دا) هه‌ر هاناو هاوار بۆ ئه‌و زاته ده‌به‌ن (ئه‌ویش خوایه‌کی میهره‌بانه) به‌ڵاو ناخۆشی یه‌کانتان له‌سه‌ر لاده‌بات ئه‌گه‌ر بیه‌وێت، جا له‌و کاته‌دا هه‌ر شتێك که به‌هاوه‌ڵ و شه‌ریکی داده‌نێن، فه‌رامۆشی ده‌که‌ن.\nوَلَقَدْ أَرْسَلنَآ إِلَى أُمَمٍ مِّن قَبْلِكَ فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ ﴿42﴾\nبێگومان ئێمه پێش تۆ پێغه‌مبه‌رانی زۆرمان ڕه‌وانه کردووه بۆ سه‌ر قه‌وم و گه‌لانی تر (جا کاتێ که سه‌رکه‌ش و یاخی بوون)، تووشی ناخۆشی و به‌ڵاو ته‌نگانه‌مان کردن (به‌ڵکو داچڵه‌کێن و ڕووبکه‌نه ئێمه) و لێمان بپاڕێنه‌وه و بلاڵێنه‌وه.\nفَلَوْلا إِذْ جَاءهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُواْ وَلَكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿43﴾\nئه‌وانه کاتێ که تۆڵه‌و سزای ئێمه ڕووبه‌ڕوویان بوو ده‌بوا نزایان بکردایه‌و بکوڕوزانایه‌ته‌وه به‌ڵام ئه‌وه‌نده دڵ ڕه‌ق بوون (هیچیان بۆ نه‌ده‌وت) شه‌یتانیش کارو کرده‌وه‌ی (ناپه‌سه‌ندیانی) بۆ ڕازاندبوونه‌وه.\nفَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذَا فَرِحُواْ بِمَا أُوتُواْ أَخَذْنَاهُم بَغْتَةً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ ﴿44﴾\nئه‌وسا ئیتر کاتێ ئه‌و به‌رنامه‌یه‌و ڕێبازه‌ی که یادیان خرابۆوه فه‌رامۆشیان کرد، قاپی هه‌موو شتێکمان بۆ واڵاکردنه‌وه‌و، (نازو نیعمه‌تی ماددی زۆرمان به‌سه‌ردا ڕژاندن) هه‌تا ئیتر دڵخۆش و شادمان بوون به‌وه‌ی که پێیان به‌خشراوه، ئه‌وجا کتوپڕ (کارخانه‌و ئاوه‌دانی و شارستانی و ده‌زگا و کێڵگه‌کانیانمان کاول کرد)، وه هه‌مووانیان سه‌رگه‌ردان و ڕیسوابوون.\nفَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُواْ وَالْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿45﴾\nئه‌وسا ئیتر ده‌یارمان نه‌هێشتن و دوای ئه‌وانه‌مان بڕی که سته‌مکا بوون، (ئینجا بوونه‌وه‌ر هاوڕێ له‌گه‌ڵ ئیمانداران و فریشته‌کان دا وتیان): (الحمد لله رب العالمین).\nقُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَى قُلُوبِكُم مَّنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللّهِ يَأْتِيكُم بِهِ انظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ ﴿46﴾\n(به‌و بێ باوه‌ڕانه) بڵێ: باشه ئه‌گه‌ر خوا ده‌سگای بیستن و بینینتان لێ وه‌رگرێته‌وه، مۆر بنێت به‌سه‌ر دڵتان دا، ئایا که‌سێك هه‌یه ئه‌و ده‌سگایانه به ئێوه ببه‌خشێته‌وه، سه‌یر بکه‌و سه‌رنج بده چۆن نموونه‌و به‌ڵگه‌یان بۆ دێنینه‌وه، که‌چی ئه‌وانه هه‌ر مله‌جه‌ڕێ ده‌که‌ن و ڕوو وه‌رده‌گێڕن.\nقُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلاَّ الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ ﴿47﴾\nپێیان بڵێ: باشه، ئه‌گه‌ر سزاو تۆڵه‌ی خوا کتوپڕ یه‌خه‌ی پی گرتن، یا به‌ئاشکرا به‌ره‌و ڕووتان هات، ئایا ئه‌و کاته هه‌ر قه‌وم و ده‌سته‌ی سته‌مکاران نیه که تیا ده‌چن؟\nوَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلاَّ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿48﴾\nئێمه پێغه‌مبه‌ران نانێرین بێ ئه‌وه‌ی مژده‌ده‌ربن (بۆ ئیمانداران) وه ترسێنه‌ربن (بۆ بێ باوه‌ڕان)، جا ئه‌وه‌ی ئیمان و باوه‌ڕ بێنێت و خۆی چاك و ڕێك و پێك بکاو چاکه‌کاربێت، ئه‌و جۆره که‌سانه نه ترس و بیم ڕوویان تێ ده‌کات، نه غه‌م و په‌ژاره دایان ده‌گرێت.\nوَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُواْ يَفْسُقُونَ ﴿49﴾\nئه‌وانه‌ش که بڕوا ناهێنن و ئایه‌ته‌کانی ئێمه به‌درۆ ده‌خه‌نه‌وه، سزاو ئازار یه‌خه‌یان پێ ده‌گرێت له سه‌رئه‌نجامی گوناهو تاوان و لادانیان دا.\nپێیان بڵێ: من ناڵێم که گه‌نجینه‌کانی سامانی خوا لای منه، هه‌روه‌ها له نهێنی و شاراوه‌کانیش هیچ نازانم و ئاگادار نیم، وه ناڵێم من فریشته‌م، به‌لكو ته‌نها شوێنی ئه‌وه ده‌که‌وم که به‌وه‌حی و نیگا پێم ده‌گات، هه‌روه‌ها پێیان بڵێ: ئایا کوێرو چاوساغ وه‌ك یه‌کن (له ڕاستیدا بێ باوه‌ڕ وه‌ك کوێر وایه له تاریکستان دا گیری خواردبێت، وه له هه‌موو تاوێکی ژیانیداو له هه‌موو هه‌نگاوێکی دا به‌ته‌مای کۆسپ و ته‌گه‌ره‌یه، له‌ولاشه‌وه ئیماندار بینایه، چاوساغه، هه‌موو شتێكی له‌لا ڕوونه، ده‌زانێت بۆچی و، بۆچی ده‌ژی، به‌ره‌و کوێ ده‌چێت) ئایا بۆ بیر ناکه‌نه‌وه‌و تێ نافکرن.\nکه‌واته، ئه‌وانه ئاگادارو هۆشیار بکه که (ده‌ترسن) کۆبکرێنه‌وه لای په‌روه‌ردگاریان (بۆ لێپرسینه‌وه)، ئه‌و کاته که‌س نیه جگه له‌و په‌روه‌ردگاره پشتیوانیان لێ بکات، که‌سیش نیه تکاکاریان بێت، سا به‌ڵکو به ته‌قواو پارێزکاربن و (له هه‌وڵی به‌ده‌ست هێنانی ڕه‌زامه‌ندیی خوادابن).\nوَلاَ تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِم مِّن شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ ﴿52﴾\nئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) نه‌که‌ی ئه‌وانه ده‌ربکه‌یت (له مزگه‌وت و کۆڕی خواناسین) که له به‌یانیان و ئێواراندا له په‌روه‌ردگاریانده‌پاڕێنه‌وه‌و (ده‌یپه‌رستن) مه‌به‌ستیان ته‌نها ڕه‌زامه‌ندی ئه‌وه، حساب و لێپرسینه‌وه‌ی ئه‌وان له سه‌ر تۆ نیه، وه حساب و لێپرسینه‌وه‌ی تۆش له‌سه‌ر ئه‌وان نیه، تا ده‌ریان بکه‌یت و خۆت بخه‌یته ڕیزی زاڵم و سته‌مکارانه‌وه.\nوَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّيَقُولواْ أَهَؤُلاء مَنَّ اللّهُ عَلَيْهِم مِّن بَيْنِنَا أَلَيْسَ اللّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ ﴿53﴾\nئێمه ئا به‌و شێوه‌یه هه‌ندێکیان به هه‌ندێکیان تاقی ده‌که‌ینه‌وه (کێشه بۆ یه‌کتر دروست ده‌که‌ن، ده‌بنه به‌ڵا بۆ یه‌کتر، یاخود هه‌ندێك هه‌ژار ده‌که‌ین و هه‌ندێک ده‌وڵه‌مه‌ند…هتد) تا بێ بڕوایان (نه‌فامانه) بڵێن: خوا ڕێزی ئاله‌وانه ناوه له‌ناومان دا؟ (ئه‌و هه‌ژارو داماوانه که‌ی شایسته‌ی ئه‌وه‌ن که خوا هه‌ڵیان بژێرێت و هیدایه‌تیان بدات) ئه‌یه مه‌گه‌ر خوا خۆی چاك زانا نیه به سوپاسگوزاران؟\nوَإِذَا جَاءكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَن عَمِلَ مِنكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿54﴾\nهه‌رکاتێك ئه‌و که‌سانه هاتن بۆلات که ئیمانیان به ئایه‌ته‌کانی ئێمه هه‌یه (تۆ ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) بڵێ: سڵاوتان لێ بێت (ئه‌م مژده‌یه‌شیان بده‌رێ) که: په‌روه‌ردگارتان فه‌رزی کردووه له‌سه‌ر خۆی (که به نیسبه‌تی ئێوه‌مانانه‌وه) به ڕه‌حم و میهره‌بان و دلۆڤان بێت، وه ئه‌گه‌ر که‌سێکتان به نه‌فامی، به نه‌زانیی گوناهێکی کرد و له‌وه‌ودوا ته‌وبه‌ی کرد و په‌شیمان بۆوه، ئه‌وه با دڵنیا بێت که په‌روه‌ردگار زۆر لێخۆشبوو و میهره‌بانه.\nوَكَذَلِكَ نفَصِّلُ الآيَاتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ الْمُجْرِمِينَ ﴿55﴾\nئابه‌و شێوه‌یه‌ی که باس کرا به درێژیی (به‌ڵگه‌و نیشانه‌کانی ئیمان) ڕوون ده‌که‌ینه‌وه تا به جوانیی و ڕوونیی، ڕێبازی تاوانبار و خوانه‌ناسان ده‌رده‌که‌وێت و بناسرێن.\nقُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ قُل لاَّ أَتَّبِعُ أَهْوَاءكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُهْتَدِينَ ﴿56﴾\n(به بێ باوه‌ڕان) بڵێ: من قه‌ده‌غه‌م لێ کراوه ئه‌و شتانه بپه‌رستم که ئێوه له‌جیاتی خوا ده‌یپه‌رستن وه بڵێ: من شوێن ئاره‌زووی (نابه‌جێی) ئێوه ناکه‌وم (ئه‌گه‌ر وا بکه‌م) ئه‌وه ئیتر من سه‌ر لێ شێواوم و هه‌رگیز له هیدایه‌تدراوان نیم.\nقُلْ إِنِّي عَلَى بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّي وَكَذَّبْتُم بِهِ مَا عِندِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ ﴿57﴾\nپێیان بڵێ: من زۆر دڵنیام به به‌ڵگه‌وه په‌روه‌ردگارم (ده‌ناسم و ده‌یپه‌رستم) که‌چی (پێم سه‌یره) ئێوه باوه‌ڕتان پێی نیه، ئه‌وه‌ی ئێوه په‌له‌تانه بۆتان پێش بێت به‌ده‌ست من نیه‌و لای من نیه، حوکم و فه‌رمانڕه‌وایی (هه‌موو شت) به‌ده‌ست خوایه، ئه‌و زاته ڕاستی و حه‌قیقه‌ته‌کان ده‌خاته‌ڕوو، چاکترین جیاکه‌ره‌وه‌شه (له نێوان حه‌ق و باتڵدا).\nقُل لَّوْ أَنَّ عِندِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِيَ الأَمْرُ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَاللّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِينَ ﴿58﴾\nپێیان بڵێ: ئه‌وه‌ی ئێوه په‌له‌تانه له پێشهاتنی (سزای خوا) لای من بوایه و به‌ده‌ست من بوایه، هه‌موو شت له نێوانماندا ته‌واو ده‌بوو (ئێوه له‌نو ده‌چوون)، وه خوا خۆی چاك زانایه به سته‌مکاران.\nوَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لاَ يَعْلَمُهَا إِلاَّ هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلاَّ يَعْلَمُهَا وَلاَ حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الأَرْضِ وَلاَ رَطْبٍ وَلاَ يَابِسٍ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ ﴿59﴾\nکلیلی هه‌موو شاراوه‌کان و زانینی هه‌موو نهێنیه‌کان به‌ده‌ست خوایه و لای ئه‌وه، که‌س هیچی لێ نازانێت جگه له‌و زاته هه‌رچی له‌سه‌ر وشکانیه (له گیاندارو بێ گیان و گیاو دارو زینده‌وه‌رانی وردو درشت له‌سه‌ر زه‌وی و له‌توێی خاکدا) خوا پێی ده‌زانێت، هه‌روه‌ها هه‌رچی له ده‌ریاکانیشدا هه‌یه (له زینده‌وه‌ری هه‌مه‌جۆرو ماسی سه‌یرو سه‌مه‌ره) ئاگای لێیه‌تی، هیچ گه‌ڵایه‌ك له هیچ دارێك به‌رنابێته‌وه پێی نه‌زانێ، هه‌روه‌ها ده‌نکێك یا تۆوێك له تاریکستانی زه‌ویدا نیه (که پێی نه‌زانێت)، ئه‌و ده‌نکه چ شێدار بێت یا ته‌ڕ بێت، هیچ شتێك نیه له خوا په‌نهان بێت و له (لوح المحفوظ)دا، یاخود له دۆسیه‌ی تیابه‌ت دا تۆمار نه‌کرابێت.\nوَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُم بِاللَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَى أَجَلٌ مُّسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿60﴾\nهه‌ر ئه‌و زاته‌یه که به‌شه‌و خه‌وتان لێ ده‌خات و ده‌تان مرێنێت (له‌م ساڵانه‌ی دوایی دا زاناکان بۆیان ده‌رکه‌وتووه که خه‌و جۆره مردنێکه)، هه‌روه‌ها ده‌زانێت له ڕۆژیش دا چ کارو کرده‌وه‌یه‌ك ئه‌نجام ده‌ده‌ن، هه‌موو ڕۆژێك ژیانتان پێ ده‌به‌خشێت و زیندووتان ده‌کاته‌وه تا واده‌ی دیاری کراو، که (ڕۆژانی ته‌مه‌نتان) ته‌واو ده‌بێت و (خه‌وێکی گه‌وره‌تان لێ ده‌که‌وێت) له‌وه‌ودوا گه‌ڕانه‌وه‌تان بۆ لای ئه‌و زاته‌یه، ئه‌وجا هه‌واڵی ئه‌و کارو کرده‌وانه‌تان پێ ڕاده‌گه‌یه‌نێت که ئه‌نجامتان داوه.\nوَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُم حَفَظَةً حَتَّىَ إِذَا جَاء أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لاَ يُفَرِّطُونَ ﴿61﴾\nئه‌و زاته ده‌سه‌ڵاتی ته‌واو و بێ سنووری به‌سه‌ر به‌نده‌کانی دا هه‌یه، (فریشته‌ی) کردوه به پاسه‌وان و چاودێری ئێوه (تا له ژیاندان) هه‌تا ئه‌و کاته‌ی مه‌رگ یه‌خه به که‌سێکتان ده‌گرێت، ئه‌و کاته ئیتر (فریشته) ڕه‌وانه کراوه‌کانمان گیانی ده‌کێشن و له کاروکرده‌وه‌ی خۆیان که‌مته‌رخه‌می ناکه‌ن.\nثُمَّ رُدُّواْ إِلَى اللّهِ مَوْلاَهُمُ الْحَقِّ أَلاَ لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ ﴿62﴾\nسه‌رئه‌نجام خه‌ڵکی هه‌موویان گه‌ڕێنرانه‌وه بۆلای خوا که سه‌روه‌ریی ڕاسته‌قینه‌یانه، ئاگاداربن که حوکم و فه‌رمانڕه‌وایی هه‌ر به‌ده‌ست ئه‌وه، وه ئه‌و زاته خێراو له‌ماوه‌یه‌کی که‌مدا له هه‌مووان ده‌پرسێته‌وه.\nقُلْ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَّئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ﴿63﴾\nپێیان بڵێ: کێ فریاتان ده‌که‌وێت و ڕزگارتان ده‌کات له تاریکستانی وشکانیی وده‌ریادا، (کاتێ که گیر ده‌خۆن) و به که‌ساسی لێی ده‌پاڕێنه‌وه، به نهێنی هانای بۆ ده‌به‌ن، (به‌ڵێن به‌خوا ده‌ده‌ن و ده‌ڵێن) ئه‌گه‌ر له‌م ته‌نگانه‌یه ڕزگارمان بکات به دڵنیاییه‌وه ده‌چینه ڕیزی سوپاسگوزارانه‌وه.\nقُلِ اللّهُ يُنَجِّيكُم مِّنْهَا وَمِن كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿64﴾\nتۆش پێیان بڵێ: هه‌ر خوا (له‌و ته‌نگانه‌یه) ڕزگارتان ده‌کات، وه له هه‌موو ته‌نگانه‌یه‌کی تریش، که‌چی پاشان (زۆربه‌تان) هاوه‌ڵ و شه‌ریکی ناڕه‌وای بۆ بڕیار ده‌ده‌ن.\nقُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ انظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ﴿65﴾\nپێیان بڵێ: ئه‌و زاته به‌توانایه‌و ده‌توانێت سزای سه‌ختتان له سه‌رووتانه‌وه بۆ بنێرێت یا له‌ژێر پێتانه‌وه یاخود بتانکاته ده‌سته ده‌سته‌و پارچه پارچه، وه تاڵاوی توندوتیژی هه‌ندێکتان بکات به گه‌رووی هه‌ندێکی ترتان دا، ته‌ماشاکه چۆن به‌ڵگه‌یان بۆ ده‌هێنینه‌وه به‌ڵکو تێ بگه‌ن.\nوَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّ قُل لَّسْتُ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍ ﴿66﴾\n(له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا) قه‌ومه‌که‌ی تۆ ئه‌م به‌رنامه‌و قورئانه‌یان به‌درۆخسته‌وه له کاتێکدا که هه‌ر ئه‌وه‌یه حه‌قیقه‌ت و ڕاستیی، پێیان بڵێ: ئه‌وه ئیتر من ده‌سه‌ڵاتی ڕزگاریی ئێوه‌م نیه، وه من پشتیوانی ئێوه نیم (ئه‌گه‌ر خوا به‌ڵایه‌کتان به‌سه‌ر بێنێت).\nلِّكُلِّ نَبَإٍ مُّسْتَقَرٌّ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿67﴾\nهه‌موو هه‌واڵێك (که له قورئاندا هاتووه) کاتی به‌دی هاتنی خۆی دێت، وه له ئاینده‌دا بۆتان ده‌رده‌که‌وێت و ده‌یبینن.\nوَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ الشَّيْطَانُ فَلاَ تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرَى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿68﴾\nهه‌رکاتێك ئه‌وانه‌ت بینی که ده‌م له ئایه‌ته‌کانی ئێمه‌وه ده‌ده‌ن و (ده‌یکه‌نه گاڵته‌جاڕی خۆیان) تۆ پشتیان تێ بکه‌و کۆڕو کۆبوونه‌وه‌یان به‌جێ بهێڵه هه‌تا ئه‌و کاته‌ی که باسێکی تر دێننه پێشه‌وه، جا ئه‌گه‌ر هه‌ر کاتێك شه‌یتان له‌بیری بردیته‌وه (که ده‌بێت دووربکه‌ویته‌وه لێیان) هه‌ر که بیرت هاته‌وه له‌گه‌ڵ قه‌ومی سته‌مکاران دامه‌نیشه.\nوَمَا عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَيْءٍ وَلَكِن ذِكْرَى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿69﴾\n(هه‌رچه‌نده) تاوانی نه‌فامان هیچ کارناکاته سه‌ر پاداشتی ئه‌وانه‌ی خواناس و دیندارن، به‌ڵام (ئه‌و هه‌ڵوێسته) یادخستنه‌وه‌یه به‌ڵکو خۆیان بپارێزن (له‌و کۆڕو کۆمه‌ڵانه‌و یاخی یه‌کانیش دابچڵه‌کێن).\nوَذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهِ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ اللّهِ وَلِيٌّ وَلاَ شَفِيعٌ وَإِن تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لاَّ يُؤْخَذْ مِنْهَا أُوْلَئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُواْ بِمَا كَسَبُواْ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُواْ يَكْفُرُونَ ﴿70﴾\nواز له‌وانه بێنه که گاڵته به بیروباوه‌ڕی خۆیان ده‌که‌ن و ژیانی دنیا غه‌ڕاو سه‌رلێشێواوی کردوون، هه‌میشه یادیان بخه‌ره‌وه تا که‌س تیا نه‌چێت به‌هۆی کارو کرده‌وه‌ی ناله‌باری یه‌وه، ئه‌و کاته جگه له خوا که‌س نیه پشتیوان بێت، که‌سیش نیه تکاکاربێت، کابرای خوانه‌ناس هه‌رچی یه‌کی ببێت و بیه‌وێت بیکاته بارمته‌و فیدیه‌ی خۆی، لێی وه‌رناگرێت ئه‌وانه که‌سانێکن که گرفتاربوون به‌ده‌ست کاروکرده‌وه‌ی ناله‌باری خۆیانه‌وه، بۆ ئه‌وانه کاتی خۆی خواردنه‌وه‌ی به‌کوڵ و سزای به‌ئێش ئاماده‌یه، چونکه ئه‌وانه کاتی خۆی کافرو خوانه‌ناس بوون.\nقُلْ أَنَدْعُو مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَنفَعُنَا وَلاَ يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَى أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللّهُ كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّيَاطِينُ فِي الأَرْضِ حَيْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ يَدْعُونَهُ إِلَى الْهُدَى ائْتِنَا قُلْ إِنَّ هُدَى اللّهِ هُوَ الْهُدَىَ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿71﴾\nپێیان بڵێ: (ئایا ڕه‌وایه) له‌جیاتی خوا هاناو هاوار بۆ که‌سێك یا بۆ شتێك به‌رین، که نه ده‌توانێت قازانجمان پێ بگه‌یه‌نێ نه زیان (ئایا ڕاسته که) به‌ره‌و دوا بگه‌ڕێنه‌وه دوای ئه‌وه‌ی خوا هیدایه‌تی داوین وه‌ك ئه‌و که‌سه‌ی که شه‌یتان ده‌ستی لێ وه‌شاندبێت و شێتی کردبێت، به‌سه‌ر زه‌وی دا سه‌رگه‌ردان بسوڕێته‌وه هاوه‌ڵی (دڵسۆز)ی هه‌بێت، بانگی بکا بۆ ڕێبازی هیدایه‌ت و (به‌سۆزه‌وه پێی بڵێ): وه‌ره بۆلای ئێمه، (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) تۆ بڵێ: به‌ڕاستی من دڵنیام که هه‌ر هیدایه‌تی خوا هیدایه‌ته، ئێمه فه‌رمانمان پێ دراوه‌که ته‌سلیم و فه‌رمانبه‌رداری په‌روه‌ردگاری جیهانه‌کان ببین، (وه به‌قسه‌ی شه‌یتانه‌کان نه‌که‌ین).\nوَأَنْ أَقِيمُواْ الصَّلاةَ وَاتَّقُوهُ وَهُوَ الَّذِيَ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿72﴾\nهه‌روه‌ها (فه‌رمانمان پێ دراوه): نوێژه‌کان به‌چاکی ئه‌نجام بده‌ین، وه له‌خه‌شم و قینی خوا خۆمان بپارێزین، چونکه هه‌ر لای خوا کۆده‌کرێینه‌وه.\nوَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ وَيَوْمَ يَقُولُ كُن فَيَكُونُ قَوْلُهُ الْحَقُّ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنفَخُ فِي الصُّوَرِ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ ﴿73﴾\nهه‌ر ئه‌وکاته ئاسمانه‌کان و زه‌وی له‌سه‌ر بنچینه‌و بناغه‌ی حه‌ق و ڕاستی دروستکردووه، هه‌ر ڕۆژێك (هه‌رکاتێك)، فه‌رمان (به نه‌مان و له‌ناوچوونی بدات) بێ دواکه‌وتن پێش دێت، فه‌رمان و گوفتاری ئه‌و هه‌میشه ڕاست و به‌جێیه‌و ئه‌نجام دراوه، ئه‌و ڕۆژه‌ش که فوو ده‌کرێت به (صور)دا هه‌ر ئه‌و زانای نهێنی و ئاشکرایه، ئه‌و زاته خوایه‌کی زاناو ئاگایه.\nوَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلاَلٍ مُّبِينٍ ﴿74﴾\n(به‌سه‌رهاتی سه‌ده‌کانی ڕابردوو بێنه‌وه یادیان) کاتێ که ئیبراهیم به ئازه‌ری باوکی وت: ئایا به‌ڕاست، تۆ ئه‌م بتانه به‌خوای خۆی ده‌زانی؟! به‌ڕاستی من ده‌بینم تۆش و قه‌ومه‌که‌شت له گومڕایی یه‌کی ئاشکرادا گیرتان خواردوه.\nوَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ ﴿75﴾\nبه‌و شێوه‌یه‌ی (که ئیماندار باوه‌ڕی دامه‌زراوتر ده‌بێت) ئه‌ستێره‌و هه‌ساره‌و (نهێنیه‌کانی) ئاسمانه‌کان و زه‌ویمان نیشانی ئیبراهیم دا تا به‌ته‌واوی بچێته ڕیزی دڵنیاکانه‌وه.\nفَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأَى كَوْكَبًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لا أُحِبُّ الآفِلِينَ ﴿76﴾\nکاتێ که شه‌و باڵی کێشا به‌سه‌ریا ئه‌ستێره‌یه‌کی (گه‌شی گه‌وره‌ی دی) وتی: ئه‌مه په‌روه‌ردگارمه، کاتێ که ئه‌ستێره‌که‌ی لێ ئاوابوو وتی: من شتی له‌به‌رچاو وون بووم خۆش ناوێت و حه‌زی لێ ناکه‌م.\nفَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ يَهْدِنِي رَبِّي لأكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ ﴿77﴾\nکاتێ که مانگی بینی هه‌ڵهات، وتی: (ڕه‌نگه) ئه‌مه په‌روه‌ردگارم بێت کاتی که ئه‌ویش ئاوابوو (له‌به‌رخۆیه‌وه) وتی: به‌خوا ئه‌گه‌ر په‌روه‌ردگارم هیدایه‌تم نه‌دات ده‌چمه ڕیزی ده‌سته‌ی گومڕاکانه‌وه.\nفَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّي هَذَآ أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿78﴾\n(له‌وه‌دوا که سه‌رنجی دا) خۆر هه‌ڵهات، وتی: ئه‌مه‌یان په‌روه‌ردگارمه ئه‌مه گه‌وره‌تریشه کاتێ که ئه‌ویش ئاوابوو وتی: ئه‌ی خه‌ڵکینه، ئه‌ی خزمینه، ئیترمن به‌ریم له‌و شتانه‌ی که ئێوه کردووتانه به هاوه‌ڵ و شه‌ریك (بۆ په‌روه‌ردگار).\nإِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿79﴾\nمن ڕووی خۆمم کردۆته ئه‌و زاته‌ی که ئاسمانه‌کان و زه‌وی فه‌راهه‌م هێناوه، به‌دڵئارامی ته‌واوه‌وه (ده‌ڵێم که): هه‌رگیز من له ڕیزی موشریك و هاوه‌ڵپه‌رستان دا نیم.\nوَحَآجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللّهِ وَقَدْ هَدَانِ وَلاَ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلاَّ أَن يَشَاءَ رَبِّي شَيْئًا وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا أَفَلاَ تَتَذَكَّرُونَ ﴿80﴾\n(که‌چی قه‌ومی ناله‌بار) که‌وتنه موجاده‌له‌و ده‌مه ده‌مێ و به‌درۆخستنه‌وه‌ی (له وه‌ڵامیاندا ئیبراهیم وتی): ئێوه ده‌رباره‌ی خوای (تاك و ته‌نها) له‌گه‌ڵ من دا ده‌مه ده‌مێ و موجاده‌له ده‌که‌ن، له کاتێکدا که ئه‌و هیدایه‌تی داوم و ڕێبازی ڕاستی نیشان داوم وه من ناترسم له‌و شتانه‌ی که ئێوه کردوتانه به شه‌ریکی خوا (چونکه ناتوانن زیانێکم پێ بگه‌یه‌نن) مه‌گه‌ر ویستی په‌روه‌ردگارمی له‌سه‌ر بێت و بیه‌وێت شتێکم به‌سه‌ر بێنێت، زانست و زانیاری په‌روه‌ردگارم هه‌موو شتێکی گرتۆته‌وه، ئایا ئه‌وه بیرناکه‌نه‌وه‌و یاده‌وه‌ری وه‌رناگرن.\nوَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلاَ تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُم بِاللّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالأَمْنِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿81﴾\nمن چۆن له‌و شتانه ده‌ترسم له ئێوه له جیاتی خوا ده‌یانپه‌رستن (له حاڵێکدا) ئێوه ناترسن له‌وه‌ی که شه‌ریك و هاوه‌ڵتان بۆ خوا بڕیار داوه به‌بێ هیچ به‌ڵگه‌یه‌ك که خوا ناردبێتی بۆتان، جا که‌واته کام ده‌سته شایسته‌ی ئه‌وه‌یه که بێ ترس بێت و به ئاسایش بژی، ئه‌گه‌ر ئێوه لێکدانه‌وه‌تان هه‌یه‌و له‌ڕاستی یه‌کان شاره‌زان.\nالَّذِينَ آمَنُواْ وَلَمْ يَلْبِسُواْ إِيمَانَهُم بِظُلْمٍ أُوْلَئِكَ لَهُمُ الأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ ﴿82﴾\nبێگومان ئه‌وانه‌ی ئیمان و باوه‌ڕیان هێناوه‌و زوڵم و سته‌م و شیرکیان تێکه‌ڵ به ئیمانه‌که‌یان نه‌کردووه یاسووده‌یی و هێمنیی هه‌ر بۆ ئه‌وانه، بێگومان ئه‌وانه ڕێبازی هیدایه‌تیان گرتۆته‌به‌ر.\nوَتِلْكَ حُجَّتُنَا آتَيْنَاهَا إِبْرَاهِيمَ عَلَى قَوْمِهِ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاء إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ﴿83﴾\nبه‌و جۆره به‌ڵگانه که به ئیبراهیممان به‌خشی زاڵ بوو به‌سه‌ر قه‌ومه‌که‌ی دا، پله‌پایه‌ی هه‌ر که‌سێك شایسته‌بێت به‌رزی ده‌که‌ینه‌وه، به‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ زۆر داناو کاربه‌جێیه، وه زۆر زانایه به هه‌موو شتێك.\nوَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلاًّ هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ وَمِن ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ﴿84﴾\n(له‌وه‌دوا) ئیسحاق و یه‌عقوبمان پێ به‌خشی، هه‌ردووکیانیشمان هیدایه‌ت دا، زووتریش نوح مان هیدایه‌ت دابوو، وه له نه‌وه‌کانی (تری ئیبراهیم) داود و سلیمان و ئه‌یوب و یوسف و موساو هارون )هاتنه دنیاوه‌و بونه ڕابه‌رو چاوساغ بۆ خه‌ڵکی) ئا به‌و شێوه‌یه پاداشتی چاکه‌خوازان ده‌ده‌ینه‌وه (نه‌وه‌ی چاك و پاك و خواناسیان پێ ده‌به‌خشین).\nوَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى وَإِلْيَاسَ كُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِينَ ﴿85﴾\n(هه‌روه‌ها) زه‌که‌ریا و یه‌حیاو عیساو ئیلیاس هه‌ر هه‌موویان له چاکه‌کان بوون.\nوَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلاًّ فضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿86﴾\nئیسماعیل و یه‌سه‌ع و یونس و (لوط)یش (له هیدایه‌ت دراو و پێغه‌مبه‌ران بوون) هه‌ریه‌که له‌وانیشمان ڕێزدارکرد به‌سه‌ر هه‌موو خه‌ڵکی جیهاندا.\nوَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿87﴾\nهه‌روه‌ها هه‌ندێك له باوانیان و نه‌وه‌کانیان و براکانیانمان هه‌ڵبژارد و هیدایه‌ت و ڕێنموویمان کردن بۆ ڕێگه‌و ڕێبازی ڕاست و دروست.\nذَلِكَ هُدَى اللّهِ يَهْدِي بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَلَوْ أَشْرَكُواْ لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿88﴾\nئه‌وه‌یه هیدایه‌ت و ڕێنمویی خوایی که هیدایه‌ت و ڕێنمویی هه‌رکه‌سێکی پێ ده‌دا له به‌نده‌کانی (که شایسته‌بێت) خۆ ئه‌گه‌ر شه‌ریك و هاوبه‌ش بڕیاربده‌ن ئه‌وه هه‌رچی کارو کرده‌وه‌یه‌کی (چاکیشیان) هه‌یه هه‌مووی پووچ و بێ نرخ ده‌بێت.\nأُوْلَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ فَإِن يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلاء فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُواْ بِهَا بِكَافِرِينَ ﴿89﴾\nئا ئه‌وانه‌ی (که ناوبران) ئه‌وانه‌ن که کتێبی (ئاسمانی) و حیکمه‌ت و دانایی و پێغه‌مبه‌رایه‌تیمان پێ به‌خشیون، ئه‌گه‌ر ئه‌وانه بڕوایان پێی نه‌بێت (له نه‌فامان)، ئه‌وه که‌سانێکی تر (له ژیرو هۆشمه‌نده‌کان) بڕوایان پێیه‌تی و پشتیوانیی لێ ده‌که‌ن و له بێ باوه‌ڕییه‌وه دوورن.\nأُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللّهُ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ قُل لاَّ أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ هُوَ إِلاَّ ذِكْرَى لِلْعَالَمِينَ ﴿90﴾\nئه‌و (ناوبراوانه) ئه‌و که‌سانه‌ن که خوا (به‌تایبه‌ت) هیدایه‌ت و ڕێنموونیی کردوون، تۆش )ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) شوێنی هیدایه‌ت و ڕێنموونیی ئه‌وانه بکه‌وه وه پێشیان بڵێ: که من هیچ جۆره پاداشتێکم له ئێوه ناوێت وه ئه‌م قورئان و به‌رنامه‌یه (که به مندا ڕه‌وانه کراوه) ته‌نها یادخه‌ره‌وه‌یه بۆ هه‌موو خه‌ڵکی سه‌ر ئه‌م زه‌ویه.\nوَمَا قَدَرُواْ اللّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُواْ مَا أَنزَلَ اللّهُ عَلَى بَشَرٍ مِّن شَيْءٍ قُلْ مَنْ أَنزَلَ الْكِتَابَ الَّذِي جَاء بِهِ مُوسَى نُورًا وَهُدًى لِّلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُواْ أَنتُمْ وَلاَ آبَاؤُكُمْ قُلِ اللّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ ﴿91﴾\n(جوله‌که) وه‌کو پێویست قه‌دری خوایان نه‌زانی، ڕێزیان بۆ دانه‌نا (به‌تایبه‌ت) کاتێ که وتیان: خوا هیچ شتێکی بۆ هیچ که‌س ڕه‌وانه نه‌کردووه، پێیان بڵێ: باشه ئه‌ی کێ ئه‌و کتێبه‌ی ڕه‌وانه‌کردووه، پێیان بڵێ: باشه ئه‌ی کێ ئه‌و کتێبه‌ی ڕه‌وانه‌کرد که موسا هێنای (بۆتان)، نورو هیدایه‌تیش بوو بۆ خه‌ڵکی، (که‌جی حاخامه‌کان) به به‌ش به‌ش و پارچه پارچه‌یی نیشانتان ده‌ده‌ن و زۆریشتان لێ ده‌شارنه‌وه (به‌تایبه‌ت ده‌رباره‌ی پێغه‌مبه‌رو قورئان) هه‌روه‌ها هه‌ندێك شت فێرکران که نه‌ئێوه ده‌تانزانی نه باوانتان، پێیان بڵێ: هه‌ر خوا خۆی چاکتر ده‌زانێت (که چه‌نده ده‌زانن ئه‌م قورئانه ڕاسته به‌ڵام هه‌ر دژایه‌تی ده‌که‌ن) له‌وه‌ودوا وازیان لێ بێنه با له به‌تاڵ و نادروستی خۆیان دا هه‌ر گه‌مه یاری بکه‌ن.\nئه‌م (قورئانه) کتێبێكی پیرۆزه، دامانبه‌زاندووه، ڕاستی کتێبه‌کانی پێشوو ده‌سه‌لمێنێت (به‌تایبه‌ت ته‌ورات و ئینجیل، که ئه‌وانیش له‌لایه‌ن خواوه ڕه‌وانه کراون) تا شاره دێرینه‌که‌و هه‌موو ده‌وروبه‌ری داچڵه‌کێنێت و (بانگیان بکات بۆ ئیسلام، که دانیشتوانی هه‌موو گۆی زه‌وی ده‌گرێته‌وه) جا ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕیان به قیامه‌ت هه‌یه، بڕوایان به قورئانیش هه‌یه، وه له‌سه‌ر نوێژه‌کانیان به‌رده‌وامن و هه‌میشه له‌کاتی خۆی دا ئه‌نجامی ده‌ده‌ن.\nوَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوْحِيَ إِلَيَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثْلَ مَا أَنَزلَ اللّهُ وَلَوْ تَرَى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلآئِكَةُ بَاسِطُواْ أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُواْ أَنفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنتُمْ عَنْ آيَاتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ ﴿93﴾\nکێ له‌وه سته‌مکارتره که درۆ بۆ خوا هه‌لبه‌ستێت و بڵێت: منیش وه‌حی و نیگام بۆهاتووه له ڕاستیش دا هیچی بۆ نه‌هاتبێت هه‌روه‌ها ئه‌و که‌سه‌ش که ده‌ڵێت: منیش وه‌ك (قورئان کتێبێك داده‌نێم) وه‌ك خوا دایده‌به‌زێنم و ڕای ده‌گه‌یه‌نم خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و سته‌مکارانه ببینی چۆن له سه‌ره‌مه‌رگدا (گیرێکیان خواردووه) کاتێ فریشته‌کان ده‌ستیان لێ ده‌که‌نه‌وه‌و لێیان ده‌ده‌ن و (پێیان ده‌ڵێن) ئاده‌ی گیانتان بده‌ن به ده‌سته‌وه، ده‌ی ڕۆحتان ده‌رکه‌ن، ئه‌مڕۆ له تۆڵه‌ی (خوا نه‌ناسیتاندا) سزاو ئه‌شکه‌نجه‌ی خه‌جاڵه‌ت و شه‌رمه‌زاری ده‌درێن، چونکه شتی ناحه‌قتان به‌ده‌م خواوه هه‌ڵده‌به‌ست وه خۆتان به گه‌وره ده‌زانی له به‌رانبه‌ر ئایه‌ته‌کانی خوادا و فیزتان نه‌یده‌هێشت (باوه‌ڕی پێ بێنن).\nوَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَى كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُم مَّا خَوَّلْنَاكُمْ وَرَاء ظُهُورِكُمْ وَمَا نَرَى مَعَكُمْ شُفَعَاءكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاء لَقَد تَّقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنكُم مَّا كُنتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿94﴾\n(له ڕۆژی قیامه‌تدا خوای گه‌وره ڕوو به خوانه‌ناسان ده‌فه‌رموێت) ئێستا ئێوه به‌تاقی ته‌نها هاتونه‌ته لامان هه‌روه‌کو یه‌که‌م جار ئێوه‌مان دروست کرد، وه هه‌رچی پێمان به‌خشی بوون و به‌کارتان ده‌هێنا به‌جێتان هێشتووه، وه ناشبینن ئه‌و که‌س و شتانه‌ی که ئێوه ده‌تانگوت تکاکارن بۆمان و فریامان ده‌که‌ون، ئیتر ئه‌وه‌ته به‌ڕاستی هه‌رچی په‌یوه‌ندیه‌ك هه‌بوو له نێوانتاندا پچڕاوه‌و هه‌رچی ئومێدتان پێی هه‌بوو لێتان ون بووه.\nإِنَّ اللّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ذَلِكُمُ اللّهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ ﴿95﴾\nبه‌ڕاستی هه‌ر خوایه که ده‌نك و ناوك وقاژ ده‌کاو ده‌یپشکوێنێت، زیندوش له مردوو ده‌ردێنێت، ده‌رهێنه‌ری مردوشه له زیندوو، هه‌ر ئه‌و خوایه په‌روه‌ردگارتانه ئیتر بۆ کوێ ده‌چن و بۆ کوێ وێڵ ده‌بن.\nفَالِقُ الإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ ﴿96﴾\n(هه‌ر ئه‌و زاته‌یه که) به‌یانیان فه‌راهه‌م دێنێت و ئاسۆ ڕووناك ده‌کاته‌وه، وه شه‌وی کردووه به‌هۆی ئارامیی و خامۆشیی، ڕۆژو مانگیشی کردووه به‌هۆی ڕاگرتنی حساب، ئه‌و شتانه هه‌مووی به نه‌خشه‌ی خوای باڵاده‌ست و زانا کێشراوه.\nوَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُواْ بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿97﴾\nهه‌ر ئه‌و زاته، ئه‌ستێره‌ی بۆ فه‌راهه‌م هێناون تا ببێته هۆی ڕێنموویی تان له‌ناو تاریکستانی سه‌ر ڕووی وشکانی و ده‌ریاکاندا، به‌ڕاستی ئێمه نیشانه‌و به‌ڵگه‌ی زۆرمان (له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی خۆمان و ڕێك و پێکی کارمان) ڕون کردۆته‌وه بۆ که‌سانێك که پێی بزانن و لێی تێ بگه‌ن.\nوَهُوَ الَّذِيَ أَنشَأَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ ﴿98﴾\nهه‌ر ئه‌و زاته ئێوه‌ی به‌دی هێناوه له تاکه که‌سێك، سه‌رده‌مێك (به‌شێکتانی له پشتی باوکتانا) نیشته‌جێ کردبوو (وه که گوێزرانه‌وه بۆناو سکی دایکتان) ئه‌و شوێنه ئێوه‌ی گرته خۆ (تا تیایدا نه‌شونما بکه‌ن، یاخود بۆ ماوه‌یه‌ك ئێوه ی له‌سه‌ر ڕووکاری زه‌وی دانا، دوایی له توێی دا شاردنیه‌وه تا ڕۆژی قیامه‌ت) به‌ڕاستی ئێمه نیشانه‌و به‌ڵگه‌ی زۆرمان (له‌سه‌ر دروستکردنی ئێوه‌و دروستکاریی خۆمان هێناوه‌ته‌وه) بۆ که‌سانێك که تێ بگه‌ن و تێفکرن.\nوَهُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِّنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انظُرُواْ إِلِى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ إِنَّ فِي ذَلِكُمْ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿99﴾\nوه هه‌ر ئه‌و زاته له (هه‌وری) ئاسمانه‌وه (ئاوی) باران ده‌بارێنێت (ده‌فه‌رموێت): که به‌هۆیه‌وه چرۆو چه‌که‌ره‌ی هه‌موو شتێكی پێ ده‌دێنین و شینی ده‌که‌ین، وه لاسکی سه‌وزی لێ په‌یدا ده‌که‌ین، زنجیره دانه‌ی سه‌فته‌کراوی لێ دروست ده‌که‌ین، (وه‌ك گوڵه گه‌نم و چه‌ڵتوك و گه‌نمه‌شامی و….هتد) له دارخورماش له‌هه‌ندێ چڵه‌پۆپ و لق و پۆپی هێشوی خورما ده‌بێته‌وه، هه‌روه‌ها باخاتی ڕه‌زو ترێ، زه‌یتون و هه‌ناریش که هه‌یانه له ڕواڵه‌ت دا له‌یه‌ك ده‌چێت، هه‌شیانه له‌یه‌ك ناچێت، جا ته‌ماشای به‌ره‌که‌ی بکه‌ن کاتێ که ده‌یگرێت، کاتێ که پێ ده‌گات، (سه‌ره‌تا هه‌ندێکی گوڵه‌و دوایی خۆی هه‌ڵده‌پێچێت، ڕه‌نگ و قه‌باره‌یه‌ك ده‌گرێته خۆی، دوای چه‌ند مانگێك قه‌باره‌شی گه‌وره‌تر ده‌بێت، ڕه‌نگیشی ده‌گۆڕێت، ئه‌وسا پێ ده‌گات و تام و بۆنی سروشتی خۆی بۆ دروست ده‌بێت) به‌ڕاستی ئاله‌و شتانه‌دا (که ئاماژه‌یان بۆ کرا) به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی ته‌واو هه‌یه بۆ که‌سانێك که ئیمان و باوه‌ڕیان هه‌یه (به‌و به‌دیهێنه‌ره‌ی که ئاسه‌واری ده‌ستی به ده‌سه‌ڵاتی له هه‌موو شتێکدا به‌دی ده‌کرێت).\nوَجَعَلُواْ لِلّهِ شُرَكَاء الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُواْ لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ ﴿100﴾\n(له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو نیشانه‌ی ده‌سه‌ڵاتداری یه‌دا نه‌فامان) په‌ری ده‌که‌نه هاوبه‌ش و شه‌ریکی خوا، له‌حاڵێکدا که هه‌ر خوا دروستکاری په‌رییه‌کانه، وه به ناحه‌ق کوڕو کچ ده‌ده‌ن پاڵی، بێ هیچ جۆره زانیاریه‌ك (گاور ده‌ڵێ: عیسا کوڕی خوایه، جوو ده‌ڵێ: عوزه‌یر، موشریکه‌کان ده‌ڵێن فریشته‌کان کچی خوان!!)\nبَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُن لَّهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿101﴾\nئه‌و زاته به‌دی هێنه‌ری ئاسمانه‌کان و زه‌وی یه له جوانترین و ڕێك و پێکترین شێوه‌دا، چۆن ده‌بێته خاوه‌ن کوڕ؟!، خۆ ئه‌و هاوسه‌ری نه‌گرتووه به‌ڵکو هه‌موو هه‌موو شتێکی دروست کردوه، و ه‌ئه‌و زاته به‌هه‌موو شتێك زانایه.\nذَلِكُمُ اللّهُ رَبُّكُمْ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿102﴾\nئا ئه‌و خوایه په‌روه‌ردگارتانه، جگه له‌ویش هیچ خوایه‌کی تر نیه، به‌دیهێنه‌ری هه‌موو شتێکه، هه‌ر ئه‌و زاته بپه‌رستن و عیباده‌تی ته‌نها ئه‌و بکه‌ن چونکه ئه‌و خوایه ئاگادارو چاودێری هه‌موو شتێکه.\nلاَّ تُدْرِكُهُ الأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ﴿103﴾\nده‌زگای بینایی و (بۆچوونی ئاده‌میزاد) ناتوانێت ئه‌و زاته ببینێت، زانیاری ئه‌و خوایه هه‌موو شتێکی گرتۆته‌وه، ئاگاداریشه به هه‌موو ده‌سگاکانی بینایی، ئه‌و زاته ناسک و کارو ئاگایه.\nقَدْ جَاءكُم بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَا وَمَا أَنَاْ عَلَيْكُم بِحَفِيظٍ ﴿104﴾\nبێگومان به‌ڵگه‌ی ڕوون و ئاشکراتان له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارتانه‌وه پێ گه‌یشتووه (له‌سه‌ر بوونی خوایه‌کی باڵاده‌ست و دانا، له قورئانی بێ وێنه‌دا)، جا ئه‌وه‌ی له ڕاستیه‌کان تێ فکرێت و تێ بگات و گۆڕانکاری له بیروهۆشی ژیانیا ئه‌نجام بدات، ئه‌وه هه‌ر خۆی قازانج ده‌کات، ئه‌وه‌ش هه‌ر له‌سه‌ر خۆی ده‌که‌وێت و خۆی زه‌ره‌ر ده‌کات، وه من (واته پێغه‌مه‌بر صلی الله علیه وسلم) به هیچ شێوه‌یه‌ك چاودێر نیم به‌سه‌رتانه‌وه.\nوَكَذَلِكَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ وَلِيَقُولُواْ دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿105﴾\nهه‌ر به‌و شێوه‌یه (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) ئایه‌تی جۆراوجۆرت بۆ ڕه‌وانه ده‌که‌ین له هه‌موو باره‌یه‌که‌وه، با هه‌ر بڵێن خوێندوته‌و به‌ده‌رس پێت وتراوه (ئێمه ده‌مانه‌وێت) ڕوونی بکه‌ینه‌وه بۆ که‌سانێکی زانو تێگه‌یشتوو.\nاتَّبِعْ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ ﴿106﴾\n(تۆ ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) شوێنی ئه‌و به‌رنامه‌یه بکه‌وه که له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارته‌وه به نیگاو (وحی) پێت ڕاگه‌یه‌نراوه، جگه له‌و، خوایه‌کی تر نیه، گوێ مه‌ده (به گاڵته‌و قسه‌ی ناڕێکی) موشریك و هاوه‌ڵپه‌رستان.\nخۆ ئه‌گه‌ر په‌روه‌ردگارت (بیویستایه شایسته بوونایه) موشریك نه‌ده‌بوون، خۆ ئێمه تۆمان نه‌کردووه به چاودێری ئه‌وان، وه تۆ ده‌سه‌ڵاتت نیه به‌سه‌ریاندا (تا به زۆر هیدایه‌تیان به‌سه‌ردا بسه‌پێنیت)\nوَلاَ تَسُبُّواْ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ فَيَسُبُّواْ اللّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿108﴾\n(ئه‌ی ئیمانداران) نه‌که‌ن جوێن بده‌ن به‌و بتانه‌ی که (نه‌فامان) ده‌یپه‌رستن له جیاتی خوا، تا ئه‌ویش به ناحه‌ق و به‌سته‌م جوێن نه‌ده‌ن به خوا، (چونکه ئه‌وانه) نایناسن و قه‌دری نازانن، ئا به‌و شێوه‌ی ئێمه بۆ هه‌ر قه‌ومێك بیرو باوه‌ڕێکمان رازاندۆته‌وه، له‌وه‌ودوا گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆلای په‌روه‌ردگاریانه، ئه‌وسا له هه‌موو کاروکرده‌وه‌یه‌کیان ئاگاداریان ده‌کات.\nوَأَقْسَمُواْ بِاللّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِن جَاءتْهُمْ آيَةٌ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَا قُلْ إِنَّمَا الآيَاتُ عِندَ اللّهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءتْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿109﴾\nموشریك و هاوه‌ڵ په‌رستان به هه‌موو توانایه‌کیانه‌وه سوێندیان به خوا ده‌خوارد که ئه‌گه‌ر (معجزة)یان نیشان بدرێت بێگومان باوه‌ر دێنن، پێیان بڵێ: (معجزة) ته‌نها لای خوایه‌و بده‌ست ئه‌وه، جا ئێوه چوزانن، چونکه له‌وانه‌یه ئه‌و داخوازی و (معجزة)و به‌ڵگانه‌شیان بۆ پێش بێنین هه‌ر باوه‌ڕ نه‌هێنن.\nوَنُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَأَبْصَارَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُواْ بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَنَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿110﴾\nچونکه ئه‌وکاته دڵ و ده‌روون و بۆچوونیان هه‌ڵده‌گێڕینه‌وه (له نێوان جۆره‌ها لێکدانه‌وه‌و ئه‌گه‌ردا) هه‌روه‌کو چۆن یه‌که‌م جا له سه‌ره‌تاوه باوه‌ڕیان نه‌بوو (به ده‌سه‌ڵاتی بێ سنووری خوا ئه‌م هوموو (معجزة) بێ شوماره که ده‌وری داون)، ئێمه جارێ وازیان لێ دێنین تا له سته‌م و سه‌رکه‌شیی خۆیاندا سه‌رگه‌ردان بن و ڕۆ بچن.\nوَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَيْهِمُ الْمَلآئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتَى وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَّا كَانُواْ لِيُؤْمِنُواْ إِلاَّ أَن يَشَاءَ اللّهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ ﴿111﴾\nخۆ ئه‌گه‌ر (موشریکان جێبه‌جێ بکه‌ین و) فریشته دابزێنین و مردوو قسه‌یان بۆ بکات، هه‌موو شتێك به ده‌وریاندا کۆبکه‌ینه‌وه، هه‌ر باوه‌ڕ ناهێنن، مه‌گه‌ر ویستی خوای له‌سه‌ر بێت (هۆی یاخی بوون و سه‌رکه‌شیان ئه‌وه‌یه که) زۆربه‌یان نه‌فام و نه‌زانن (بیرناکه‌نه‌وه‌و تێنافکرن، هه‌تا ئه‌مڕۆش گا په‌رست و، شه‌یتان په‌رست و، بت په‌رستان هه‌ر ماون، هه‌یانه خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رزیشن، به‌ڵام له ڕووی ئاینداریه‌وه له‌وپه‌ڕی دواکه‌وتن و کۆنه‌په‌رستی دان).\nوَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الإِنسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا وَلَوْ شَاء رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿112﴾\nهه‌ر به‌و شێوه‌یه (کێشمه کێشمی ئیمانداران و خوانه‌ناسان به‌رده‌وامه) وه بۆ هه‌ر پێغه‌مبه‌رێك (بۆ ئیماندارانیش) دوژمنانمان له شه‌یتانه‌کانی ئاده‌میزادو په‌ری سازاندوو، که به‌رده‌وام قسه‌ی زل و ڕازاوه ده‌ده‌ن به‌گوێی یه‌کداو خه‌ڵکی سه‌رگه‌ردان و گومڕا ده‌که‌ن، خۆ ئه‌گه‌ر په‌روه‌ردگارت بیویستایه (نه‌یده‌توانی) شتی وا بکه‌ن، وازیان لێبێنه به هه‌ر درۆو ده‌له‌سه هه‌ڵبه‌ستن (بۆکوێ ده‌چن، له‌ده‌ست سزای خوایی قوتار نابن).\nوَلِتَصْغَى إِلَيْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُواْ مَا هُم مُّقْتَرِفُونَ ﴿113﴾\n(با هه‌ر بێ باوه‌ران) گوێ بگرن بۆ پڕوپاگه‌نده‌ی ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان به قیامه‌ت نیه، با هه‌ر به‌و کاره ناڕه‌وایه ڕازیی بن و با هه‌ر به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر گوناهو تاوان و لادانیان.\nأَفَغَيْرَ اللّهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنَزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِّن رَّبِّكَ بِالْحَقِّ فَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ﴿114﴾\nئایا ڕه‌وایه (بۆ منی پێغه‌مبه‌ر، بۆ منی ئیماندار) جگه له خوا که‌سێکی تر بکه‌مه حه‌که‌م و دادوه‌ر، له کاتێکدا که ئه‌و زاته به ڕوونی کتێبی (پیرۆزی خۆی که قورئانه) بۆ ڕه‌وانه کردوون، جا ئه‌وانه‌ی که کتێبی (ئاسمانیمان) پێ به‌خشیون (له گاورو جوو) چاك ده‌زانن که ئه‌م قورئانه له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارته‌وه به‌ڕاست و ڕه‌وا ڕه‌وانه کراوه، ئیتر تۆ هه‌رگیز مه‌چۆره ڕیزی گومانبازانه‌وه.\nوَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لاَّ مُبَدِّلِ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿115﴾\nفه‌رمان و فه‌رمووده‌کانی په‌روه‌ردگات (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) له‌وپه‌ڕی ڕاستی و دادپه‌روه‌ریدا به‌ئه‌نجام گه‌یشتووه، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك گۆڕانی به‌سه‌ردا نایه‌ت، چونکه ئه‌و زاته بیسه‌ره به گوفتاری هه‌مووان، زانایه به هه‌موو نهێنی و ئاشکرایه‌ك.\nوَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللّهِ إِن يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلاَّ يَخْرُصُونَ ﴿116﴾\nخۆ ئه‌گه‌ر فه‌رمانبه‌ردارو ملکه‌چی زۆربه‌ی خه‌ڵکی سه‌ر زه‌وی بیت ئه‌وه له ڕێبازی خوا وێڵت ده‌که‌ن (چونکه زۆربه‌ی ئه‌و خه‌ڵکه) هه‌ر شوێنی گومان ده‌که‌ون و (به‌شتی پڕوپووچ بڕوا ده‌که‌ن)، ئه‌وانه هه‌ر درۆو نادروستی هه‌ڵده‌به‌ستن.\nإِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ﴿117﴾\nبه‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ چاك زانایه به‌وه‌ی: کێ له ئاین و ڕێبازی ئه‌و خۆی وێڵ ده‌کات و خۆی گومڕا ده‌کات، وه هه‌ر ئه‌و زاته له هه‌موو که‌س زاناتره به‌وانه‌ی که هیدایه‌ت دراون و هیدایه‌تیان وه‌رگرتووه.\nفَكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ بِآيَاتِهِ مُؤْمِنِينَ ﴿118﴾\n(ئه‌ی ئیمانداران له ئێسته به‌دواوه، له‌و زینده‌وه‌ره سه‌ربڕاوانه) بخۆن که ناوی خوا له‌کاتی سه‌ربڕینیاندا ده‌وترێت، ئه‌گه‌ر ئێوه باوه‌ڕتان به ڕێنموونی و ئایه‌ته‌کانی هه‌یه.\nوَمَا لَكُمْ أَلاَّ تَأْكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُم مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلاَّ مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ وَإِنَّ كَثِيرًا لَّيُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِم بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ ﴿119﴾\nجا ئیتر ئه‌وه بۆچی ناخۆن (له گۆشتی ئه‌و ئاژه‌ڵانه‌ی) که ناوی خوا براوه له‌سه‌ریان (له کاتی سه‌ربڕینیاندا) خۆ ئه‌وه‌ی حه‌رام کراوه له‌سه‌رتان بۆتان ڕوونکراوه‌ته‌وه، مه‌گه‌ر ناچاربن بیخۆن، به‌ڕاستی زۆربه‌ی خه‌ڵکی سه‌رگه‌ردان و گومڕا ده‌بن به‌هۆی شوێن که‌وتنی ئاره‌زووه‌کانیانه‌وه بێ ئه‌وه‌ی هێچ زانیاریه‌کیان هه‌بێت (هه‌ر له خۆیانه‌وه شت حه‌رام ده‌که‌ن) بێگومان په‌روه‌ردگارت خۆی چاك ئه‌و که‌سانه ده‌ناسێت که ده‌ست درێژکارن و خۆشیان و خه‌ڵکیش له سنوور ده‌ترازێنن.\nوَذَرُواْ ظَاهِرَ الإِثْمِ وَبَاطِنَهُ إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُواْ يَقْتَرِفُونَ ﴿120﴾\n(ئه‌ی گرۆی ئیمانداران) واز بێنن له هه‌موو گوناهو هه‌ڵه‌یه‌کی ئاشکراو نادیار (له‌و گوناهانه به دووربن که به‌دڵ و ده‌روون ده‌کرێت، هه‌روه‌ها له‌وانه‌ش که به‌ده‌م و ده‌ست و ئه‌ندامه‌کان ده‌کرێت) به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی گوناهو تاوان ئه‌نجام ده‌ده‌ن پاداشتی گوناهو تاوانه‌کانیان یه‌خه‌یان پێ ده‌گرێت.\nوَلاَ تَأْكُلُواْ مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَآئِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ ﴿121﴾\n(له‌و ئاژه‌ڵه سه‌ربڕاوانه) مه‌خۆن که ناوی خوا له‌کاتی سه‌ربڕینیاندا نه‌براوه، (چونکه) ئه‌وه لادان و گوناهه، دڵنیابه که شه‌یتانه‌کان شت ده‌خه‌نه دڵی لایه‌نگره‌کانیانه‌وه تا موجاده‌له‌تان له‌گه‌ڵ بکه‌ن و (به‌رگی له به‌تاڵیان بکه‌ن) جا ئه‌گه‌ر ئێوه فه‌رمانبه‌رداری ئه‌و موشریك و شه‌یتانانه بن ئه‌وه مانای وایه که ئێوه‌ش موشریکن.\nأَوَ مَن كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿122﴾\nئایا ئه‌و که‌سه‌ی که (وه‌ك) مردوو وابوو، ئێمه زیندوومان کرده‌وه (به‌نوری ئیمان و قورئان) وه نوورو ڕووناکیه‌کمان پێ به‌خشی که له‌ژیانی دا له‌ناو خه‌ڵکی دا پێی ده‌ڕواو هه‌ڵسوکه‌وتی پێ ده‌کات (هانده‌رێتی بۆ هه‌موو چاکه‌یه‌ك، وه ده‌یگێڕێته‌وه له هه‌موو خراپه‌یه‌ك)، (ئایا ئه‌و که‌سه) وه‌کو ئه‌وه وایه که له تاریکستاندا گیری خواردبێت و سه‌ری لێ ده‌رنه‌کات، (له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا) ئا به‌و شێوه‌یه (که ده‌بینرێت) کاروکرده‌وه‌ی (ناپه‌سه‌ندی) بێ باوه‌ڕان بۆیان ڕازێنرابێته‌وه‌و (دڵیان پێی خۆشه).\nوَكَذَلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجَرِمِيهَا لِيَمْكُرُواْ فِيهَا وَمَا يَمْكُرُونَ إِلاَّ بِأَنفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿123﴾\nبه‌و شێوه‌یه‌ی (که ئاشکرایه)، بۆ هه‌موو شارو شارۆچکه‌یه‌ك که‌سانێکی تاوانبارو تاوانکارمان به‌دی هێناوه تا پیلان و ته‌ڵه‌که بگێڕن، (بێ ئه‌وه‌ی بزانن که) پیلان دژی خۆیان ده‌گێڕن و به‌سه‌ر خۆیاندا ده‌شکێته‌وه (به‌ڵام) هه‌ستی پێ ناکه‌ن.\nوَإِذَا جَاءتْهُمْ آيَةٌ قَالُواْ لَن نُّؤْمِنَ حَتَّى نُؤْتَى مِثْلَ مَا أُوتِيَ رُسُلُ اللّهِ اللّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُواْ صَغَارٌ عِندَ اللّهِ وَعَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا كَانُواْ يَمْكُرُونَ ﴿124﴾\n(بێ باوه‌ڕان) هه‌رکاتێ ئایه‌تێکی قورئانیان پێ ڕابگه‌یه‌نرایه ده‌یانگوت: ئێمه باوه‌ڕ ناهێنین هه‌تا وه‌ك پێغه‌مبه‌رانی خوا په‌یامی یه‌کسه‌ریمان پێ نه‌گات، بێگومان خوا خۆی چاك زانایه که کێ شایسته‌ی په‌یامه‌که‌یه‌تی، له ئاینده‌یه‌کی نزیکیش دا ئه‌وانه‌ی که تاوانبارو تاوانکارن سووکیی و ڕیسوایی و بێ نرخییان لای خوا بۆ ده‌مێنێته‌وه، هاوڕێ له‌گه‌ڵ سزای پڕ ئێشدا له پاداشتی پیلان و ته‌ڵه‌که‌بازی یان دا.\nفَمَن يُرِدِ اللّهُ أَن يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلإِسْلاَمِ وَمَن يُرِدْ أَن يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاء كَذَلِكَ يَجْعَلُ اللّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿125﴾\nئه‌وه‌ی (خێری تیابێت) و خوا بیه‌وێت هیدایه‌تی بدات سینه‌ی ساف و پاك و ئاماده ده‌کات بۆ ئاینی ئیسلام، ئه‌وه‌ش که بیه‌وێت گومڕای بکات، دڵی ده‌گوشێت و سنگی توند ده‌کات و هه‌ناسه‌ی سوار ده‌بێت، هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ی به‌ره‌و ئاسمان به‌رز بێته‌وه (چۆن تووشی ته‌نگه نه‌فه‌سیی و دڵه ته‌پێ و خوێن به‌ربوون ده‌بێت)، ئا به‌و شێوه‌یه خوا ئه‌وانه سووك و ڕیسوا ده‌کات که باوه‌ڕ ناهێنن.\nوَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ ﴿126﴾\nئه‌م ڕێگه‌و ڕێبازو به‌رنامه‌یه ڕێگه‌و ڕێبازو به‌رنامه‌ی ڕاست و دروستی په‌روه‌ردگاری تۆیه، بێگومان ئێمه هه‌موو به‌ڵگه‌یه‌کمان ڕوون کردۆته‌وه بۆ که‌سانێك که یاداوه‌ری وه‌رده‌گرن.\nلَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِندَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿127﴾\nئه‌وانه به‌هه‌شتی پڕ له ئاشتی و هێمنی یان بۆ ئاماده‌یه لای په‌روه‌ردگاریان، ئه‌و زاته پشتیوانیانه به‌هۆی کاروکرده‌وه‌ی (چاکیانه‌وه) که ئه‌نجامیان ده‌دا.\nوَيَوْمَ يِحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُم مِّنَ الإِنسِ وَقَالَ أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ الإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِيَ أَجَّلْتَ لَنَا قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَليمٌ ﴿128﴾\nڕۆژێك دێت خوا هه‌موانیان کۆ ده‌کاته‌وه‌و (به‌خه‌شم و قینه‌وه ده‌فه‌رمووێت): ئه‌ی ده‌سته‌ی په‌ریه‌کان به‌ڕاستی ئێوه زۆر که‌ستان له ئینسانه‌کان گومڕا کرد، له‌ولاشه‌وه گوێ له مشته‌کانیان، (له خه‌ڵکی نه‌گبه‌ت و ڕه‌نجه‌رۆ) ده‌ڵێن: په‌روه‌ردگارا ئێمه هه‌ندێکمان به‌هه‌ندێکمان ڕامانبوارد ئێستاش ئه‌وه‌ته گه‌یشتووینه‌ته ئه‌و کات و ساته‌ی که تۆ بۆت دیاری کردووین (خوا)یش ده‌فه‌رموێت: (مادام وایه) دۆزه‌خ جێگه‌تانه تا ژیانی نه‌بڕاوه‌ی تیا به‌رنه‌سه‌ر، تا ئه‌و کاته‌ی خوا ویستی له‌سه‌ره، به‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) داناو زانایه.\nوَكَذَلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ ﴿129﴾\nئا به‌و شێوه‌یه سته‌مکاران ده‌که‌ینه پشتیوان و هاوکاری یه‌کتر (له‌دنیادا، تا له قیامه‌تدا) به سزای کارو کرده‌وه‌ی خۆیان بگه‌ن.\nيَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُواْ شَهِدْنَا عَلَى أَنفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَافِرِينَ ﴿130﴾\n(له‌ڕۆژی قیامه‌تدا خوا ده‌فه‌رموێت): ئه‌ی ده‌سته‌ی په‌ری و ئینسان، ئایا پێغه‌مبه‌رانتان بۆ ڕه‌وانه نه‌کرا له خۆتان که ئایه‌ته‌کانی من و ڕووداوه‌کان بخه‌نه به‌رچاوتان و ئاگادارتان بکه‌ن له‌وه‌ی که ئه‌م ڕۆژه‌تان بۆ پێش دێت؟! (هه‌موو به‌یه‌ك ده‌نگ) ده‌ڵێن: ڕاسته، ئێمه خۆمان ده‌ده‌ین (به‌ڵام ئه‌وانه کاتی خۆی) ژیانی دنیا سه‌ری لێ شێواندبوون، وه شایه‌تیان له سه‌رخۆیان دا که کاتی خۆی کافرو بێ باوه‌ڕ بوون.\nذَلِكَ أَن لَّمْ يَكُن رَّبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ ﴿131﴾\nچونکه په‌روه‌ردگاری تۆ (نه‌یکردووه به عاده‌ت) که شارو شوێنه‌کان به ناحه‌ق کاول بکات و خه‌ڵکه‌که‌ی غافڵ و بێ ئاگابن و په‌یامی خۆیان پێ ڕاگه‌یه‌نرابێت.\nوَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُواْ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ﴿132﴾\nبۆ هه‌رکه‌س پله پایه‌ی تایبه‌تی خۆی هه‌یه (له به‌هه‌شتا، ئه‌گه‌ر ئیمانداربێت) به‌گوێره‌ی کرده‌وه‌کانی (هه‌روه‌ها پله نزمه‌کانی دۆزه‌خیش به‌گوێره‌ی خوانه‌ناسیی و تاوان دابه‌شکراوه) بێگومان په‌روه‌ردگاری تۆ له کارو کرده‌وه‌ی (ئه‌و خه‌ڵکه) غافڵ و بێ ئاگا نیه.\nوَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِكُم مَّا يَشَاء كَمَآ أَنشَأَكُم مِّن ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ ﴿133﴾\nپه‌روه‌ردگاری تۆ ده‌وڵه‌مه‌ندو بێ نیازه، هه‌روه‌ها خاوه‌نی سۆزو میهره‌بانیشه، ئه‌گه‌ر بیه‌وێت ئێوه لاده‌بات و له‌ناوتان ده‌بات، هه‌رچی و هه‌رکه‌سیشی مه‌به‌ست بێت دوای ئێوه جێنشینی ده‌کات، هه‌روه‌کو ئێوه‌ی له‌نه‌وه‌ی که‌سانێکی تر هێنایه کایه‌وه.\nإِنَّ مَا تُوعَدُونَ لآتٍ وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِينَ ﴿134﴾\nبه‌ڕستی ئه‌و به‌ڵێنانه‌ی که ده‌تان درێتێ (ده‌رباره‌ی قیامه‌ت و لێ پرسینه‌وه) به‌ڕێوه‌یه‌و هه‌ر دێت، به‌ڕاستیی ئێوه ناتوانن (له ده‌ستی ئه‌و زاته خۆتان) ده‌رباز بکه‌ن.\nقُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُواْ عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدِّارِ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ ﴿135﴾\n(ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم پێیان) بڵێ: ئه‌ی قه‌وم و هۆزم چیتان بۆ ده‌کرێت (له دژی من) ئه‌نجامی بده‌ن منیش چیم بۆ ده‌کرێت (له هه‌وڵ و تێکۆشان بۆ هیدایه‌ت و ئیمان) ئه‌نجامی ده‌ده‌م، له ئاینده‌دا ده‌رده‌که‌وێت که سه‌رئه‌نجامی چاك و ماڵی قیامه‌ت بۆ کێ ده‌بێت، دڵنیاش بن که سته‌مکاران سه‌رفراز نابن.\nوَجَعَلُواْ لِلّهِ مِمِّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالأَنْعَامِ نَصِيبًا فَقَالُواْ هَذَا لِلّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَذَا لِشُرَكَآئِنَا فَمَا كَانَ لِشُرَكَآئِهِمْ فَلاَ يَصِلُ إِلَى اللّهِ وَمَا كَانَ لِلّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَى شُرَكَآئِهِمْ سَاء مَا يَحْكُمُونَ ﴿136﴾\n(ئه‌و موشریکه نه‌فامانه) له‌به‌روبوومی کشتوکاڵ و ماڵات به‌شی خوایان جیاکردۆته‌وه (هه‌ندێکیان لاداوه‌و) وتویانه: ئه‌مه ئیتر به‌شی خوایه (هه‌ندێکی تریشیان جیاکردۆته‌وه‌و وتویانه) ئه‌مه‌ش بۆ بته‌کانمانه، جا ئه‌وه‌ی بۆ بته‌کانیان بڕیاریان داوه به خوا ناگات، (واته قبوڵ و په‌سه‌ند نیه، خوای گه‌وره له هه‌موو که‌س بێ نیازتره له شه‌ریك و هاوه‌ڵ و هاوبه‌ش) ئه‌وه‌ش (که به خه‌یاڵی ئه‌وان) بۆ خوا بڕیاریان داوه ده‌گه‌یشته لای بته‌کان و بۆ ئه‌وان ده‌بوو، (به‌ڕاستی ئه‌و نه‌فامانه) به یاسایه‌کی ناڕێک و به‌رنامه‌یه‌کی بێ سه‌روبن ڕه‌فتار ده‌که‌ن.\nوَكَذَلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِّنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلاَدِهِمْ شُرَكَآؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُواْ عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَلَوْ شَاء اللّهُ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿137﴾\nئا به‌و شێوه‌یه (که بیستوتانه) بۆ زۆربه‌ی موشریك و هاوه‌ڵپه‌رستان ڕازێنراوه‌ته‌وه کوشتنی مناڵانی خۆیان (نه‌فامانی عه‌ره‌ب کچانیان زینده به‌چاڵ ده‌کرد) ئه‌مه‌ش به‌هۆی هاندانی سه‌رگه‌ردانه‌کانه‌وه بوو، تا له ئاین دووریان بخه‌نه‌وه‌و سه‌ر لێ شێواویان بکه‌ن، خۆ ئه‌گه‌ر خوا ویستی له‌سه‌ر بێت ناتوانن کاری وا بکه‌ن، وازیان لێ بێنه بۆ خۆیان و درۆو ده‌له‌سه‌کانیان.\nوَقَالُواْ هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لاَّ يَطْعَمُهَا إِلاَّ مَن نّشَاء بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لاَّ يَذْكُرُونَ اسْمَ اللّهِ عَلَيْهَا افْتِرَاء عَلَيْهِ سَيَجْزِيهِم بِمَا كَانُواْ يَفْتَرُونَ ﴿138﴾\n(موشریکه‌کان) ده‌یانوت: ئه‌م ماڵاتانه‌و ئه‌م کێڵگانه قه‌ده‌غه‌کراون به بڕیاری ئه‌وان، نابێت که‌س لێی بخوات مه‌گه‌ر به ویستی خۆمان نه‌بێت، هه‌ندێك ماڵاتی تریش (به‌ره‌ڵابوون) حه‌رام بوو لایان بۆ سواریی، یا بۆ بار (به‌کاربهێنرێت) مڵاتێکی تریش ناوی خوای له‌سه‌ر نابه‌ن (ناوی بته‌کان ده‌به‌ن و) درۆ بۆ خوا هه‌ڵده‌به‌ستن (گوایه به‌و کاره‌یان ڕازی یه)، (خوا) له ئاینده‌دا تۆڵه‌ی هه‌موو ئه‌و شتانه‌یان لێ ده‌سێنێت که به ناحه‌ق هه‌ڵی ده‌به‌ستن.\nوَقَالُواْ مَا فِي بُطُونِ هَذِهِ الأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَى أَزْوَاجِنَا وَإِن يَكُن مَّيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكَاء سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ إِنَّهُ حِكِيمٌ عَلِيمٌ ﴿139﴾\n(نه‌فامییه‌کی تر که په‌یڕه‌وی ده‌که‌ن ئه‌وه‌یه که) ده‌ڵێن: هه‌رچی له‌سکی ئه‌م ماڵاتانه‌دا بێت (له به‌چکه‌و کۆرپه‌له) تایبه‌تی نێرینه‌کانمانه‌و حه‌رامه له هاوسه‌رانمان، خۆ ئه‌گه‌ر به مرداره‌وه‌بوویی (به‌چکه‌یه‌ك یان کۆرپه‌له‌یه‌ك بوو) ئه‌وان هه‌مووان تیایدا هاوبه‌شن و (پیاوان و ئافره‌تان لێی ده‌خۆن) له ئاینده‌دا پاداشتی ئه‌م هه‌موو (سنووره خۆکردانه‌و) باس و خواسانه‌یان ده‌درێته‌وه، چونکه به‌ڕاستی خوا حه‌کیم و داناو کار به‌جێیه، وه زاناو ئاگاداره به هه‌موو شتێك.\nقَدْ خَسِرَ الَّذِينَ قَتَلُواْ أَوْلاَدَهُمْ سَفَهًا بِغَيْرِ عِلْمٍ وَحَرَّمُواْ مَا رَزَقَهُمُ اللّهُ افْتِرَاء عَلَى اللّهِ قَدْ ضَلُّواْ وَمَا كَانُواْ مُهْتَدِينَ ﴿140﴾\nبه‌ڕاستی ئه‌وانه خه‌ساه‌رتمه‌ندو زه‌ره‌رمه‌ندن که مناڵه‌کانی خۆیان کوشت به ناحه‌ق و ناره‌واو دوور له هه‌موو زانستی یه‌ك، وه ئه‌وه‌ی خوا پێی به‌خشیبوون له خۆیان حه‌رام کردو له‌ناویان برد، هه‌مووشی به‌هۆی درۆ هه‌ڵبه‌ستنه‌وه به‌ده‌م خواوه، به‌ڕاستی ئه‌وانه گومڕان و ڕێبازی هیدایه‌تیان نه‌گرتۆته‌به‌رو هیدایه‌ت دراو نین.\nوَهُوَ الَّذِي أَنشَأَ جَنَّاتٍ مَّعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ كُلُواْ مِن ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُواْ حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴿141﴾\nخوا هه‌ر ئه‌و زاته‌یه که باخاتی به‌رزی لق و پۆپ دار به‌رپا ده‌کات، هه‌روه‌ها باخاتی نزمی په‌رش و بڵاو به‌دی دێنێت، هه‌روه‌ها خورما و کشتوکاڵی جۆراوجۆریش (که تام و بۆن و ڕه‌نگ و شێواز و قه‌باره‌یان جیایه) له زه‌یتون و هه‌ناری له‌یه‌ك چوو، هه‌روه‌ها له‌یه‌ك نه‌چوو، بخۆن له به‌روبومه‌که‌ی کاتێ که ده‌یگرێت، وه ڕۆژی چنین و دروێنه مافی هه‌ژارانی لێ بده‌ن و زیاده‌ره‌وی مه‌که‌ن، چونکه خوا ئه‌و که‌سانه‌ی خۆش ناوێت که له سنوور ده‌رده‌چن و زیاده‌ڕه‌وی ده‌که‌ن.\n(هه‌ر خوا) هه‌ندێك له ماڵاتی بۆ ئێوه ڕام هێناوه که بۆ باربردن به‌کاریان دێنن (وه له خوری و مووی هه‌ندێکی تریان) فه‌رش و ڕایه‌خ دروست ده‌که‌ن، ده بخۆ له‌و ڕزق و ڕۆزییه‌ی که خوا پێی به‌خشیون، نه‌که‌ن شوێن هه‌نگاو و (پیلانی) شه‌یتان بکه‌ون، چونکه به‌ڕاستی ئه‌و دوژمنێکی ئاشکرای ئێوه‌یه.\nثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأُنثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الأُنثَيَيْنِ نَبِّؤُونِي بِعِلْمٍ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ﴿143﴾\n(خوای گه‌وره) هه‌شت جووت ماڵاتی (بۆ خزمه‌تی ئاده‌میزاد دروستکردووه) له‌مه‌ڕ جووتێك و له بزنیش جووتێك (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم به‌و نه‌فامانه بڵێ که هه‌ر له خۆیانه‌وه شت حه‌رام ده‌که‌ن) ئایا خواردنی گۆشتی نێره‌کان حه‌رامه یا مێیه‌کان یا ئه‌وه‌ی که له‌سکی مێیه‌کاندا هه‌یه؟! ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاست ده‌که‌ن و به‌لگه‌یه‌کی زانستی تان پێیه، بۆمان ڕوون بکه‌نه‌وه؟!\nوَمِنَ الإِبْلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأُنثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الأُنثَيَيْنِ أَمْ كُنتُمْ شُهَدَاء إِذْ وَصَّاكُمُ اللّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿144﴾\nهه‌روه‌ها له وشترو له‌مانگاش، دوو جۆری دروستکردووه (دووباره پێیان) بڵێ: ئایا خواردنی گۆشتی نێره‌کان حه‌رامه یا مێیه‌کان، یا ئه‌وه‌ی که له‌سکی مێیه‌کاندا هه‌یه؟! یاخود ئێوه (وا دیاره) شایه‌ت بوون و له‌وێ بوون کاتێ که خوا بڕیاری به‌و جۆره‌ی بۆدان؟!! جا ئیتر کێ هه‌یه له‌وه سته‌مکارتر که درۆ به‌ده‌م خواوه هه‌ڵده‌به‌ستێت تا دوور له زانستی، خه‌ڵکی سه‌ر لێ شێواو بکات، به‌راستی خوا هیدایه‌تی ده‌سته‌ی سته‌مکاران نادات.\nقُل لاَّ أَجِدُ فِي مَا أُوْحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلاَّ أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلاَ عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿145﴾\nپێیان بڵێ: من له‌و شتانه‌ی (ئێوه باسی ده‌که‌ن) نابینم وه‌حی و نیگام بۆ هاتبێت که حه‌رامن هه‌رکه‌س بیانخوات، مه‌گه‌ر مرداره‌وه بوو، یا خوێنێکی ڕژێنراو، یا گۆشتی به‌راز، ئه‌وانه هه‌مووی پیس و ناپاکن، یاخود (ماڵات) که بۆ غه‌یری خوا سه‌ربڕابێت و ناوی نه‌زری له‌سه‌ر برابێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ناچاربوو (گرانی بوو، ترسی ئه‌وه‌ی هه‌بوو له‌برسا بمرێت) ئه‌وه ده‌توانێت (له‌و جۆره گۆشتانه بخوات) بێ سنوور ده‌رچوون و به‌رده‌وام بوون و دووباره کردنه‌وه چونکه به‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ لێخۆشبوو و میهره‌بانه.\nبۆ ئه‌وانه‌ش که جوله‌که‌ن هه‌رچی زینده‌وه‌ری چڕنوکداره لێمان حه‌رام کردن، وه له (گۆشتی) هگاو مه‌ریش چه‌ورییه‌کانمان لێ حه‌رام کردن مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی که به بڕبڕاگه‌ی پشتیانه‌وه بێت، یاخود ئه‌وه‌ی ده‌وری ڕیخۆڵه‌یانی دابێت، یا ئه‌وه‌ی تێکه‌ڵی ئێسقان بووبێت، ئه‌م (حه‌رام کردنانه‌ش) به‌هۆی لادان و سته‌میانه‌وه بووه، (بێگومان ئێمه ئه‌م شتانه) به‌ڕاستی و دروستی ده‌گێڕینه‌وه (تا جوله‌که خۆیان بناسن و بزان که ئه‌م قورئانه فه‌رمووده‌ی خوایه و ئاگاداره به هه‌موو شتێکیان).\nفَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل رَّبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلاَ يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ ﴿147﴾\n(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم جا ئه‌گه‌ر به‌درۆیان خستیته‌وه ئه‌وه پێیان بڵێ: که په‌روه‌ردگارتان خاوه‌نی ڕه‌حمه‌ت ومیهره‌بانی بێ سنووره ئه‌گه‌ر باوه‌ڕ بێنن و واز له پیلان و ته‌ڵه‌که بێنن لێتان خۆش ده‌بێت) که‌سیش ناتوانێت به‌ری سزاو خه‌شمی خوا بگرێت که له سته‌ماکارانیی ده‌گرێت (له ده‌رئه‌نجامی بێ باوه‌ڕییان).\nسَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُواْ لَوْ شَاء اللّهُ مَا أَشْرَكْنَا وَلاَ آبَاؤُنَا وَلاَ حَرَّمْنَا مِن شَيْءٍ كَذَلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِم حَتَّى ذَاقُواْ بَأْسَنَا قُلْ هَلْ عِندَكُم مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا إِن تَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَإِنْ أَنتُمْ إَلاَّ تَخْرُصُونَ ﴿148﴾\nموشریك و هاوه‌ڵپه‌رستان ده‌ڵێن: ئه‌گه‌ر خوا بیویستایه هاوه‌ڵمان بۆ بڕیار نه‌ده‌دا، باوانیشمان موشریك نه‌ده‌بوون، هیچ شتێکیشمان له‌خۆمان حه‌رام نه‌ده‌کرد (ئه‌مانه هه‌مووی قسه‌ی به‌تاڵه‌و هه‌رگیز خوای گه‌وره زۆر له که‌س ناکات بۆ باوه‌ر هێنان یان بێ باوه‌ڕی) هه‌ر به‌و شێوه‌یه ئه‌وانه‌ی پێش ئه‌مانیش درۆو بوختانیان هه‌ڵده‌به‌ست، هه‌تا توشی به‌ڵای ئێمه بوون و سزامان پێ چه‌شتن، پێیان بڵێ: ئایا هیچ زانیاری و زانستییه‌کتان پێیه نیشنمان بده‌ن و بۆمان ده‌رخه‌ن، یان ئێوه ته‌نها شوێنی گومان ده‌که‌ون، ئێوه جگه له درۆو نادروستی هیچی ترتان پێ نیه.\nقُلْ فَلِلّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ فَلَوْ شَاء لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿149﴾\nهه‌روه‌ها پێیان بڵێ: هه‌ر خوا خۆی به‌ڵگه‌کانی به‌هێزه هه‌رچه‌نده ئه‌گه‌ر بیه‌وێت (به زۆر) هه‌موانتانی هیدایه‌ت ده‌داو به‌ناچاریی ده‌بوا هه‌مووان ئیماندار بوونایه (به‌ڵام ڕێزی لێ گرتوون و سه‌رپشکی کردوون).\nقُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءكُمُ الَّذِينَ يَشْهَدُونَ أَنَّ اللّهَ حَرَّمَ هَذَا فَإِن شَهِدُواْ فَلاَ تَشْهَدْ مَعَهُمْ وَلاَ تَتَّبِعْ أَهْوَاء الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَالَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿150﴾\nپێیان بڵێ: ئاده‌ی شایه‌ته‌کانتان بێنن و به‌ڵگه‌تان نیشان بده‌ن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که خوا ئه‌م شاتانه‌ی حه‌رام کردبێت ئه‌گه‌ر (به‌درۆوه) شایه‌تیان دا ئه‌وه تۆ له‌گه‌ل ئه‌واندا مه‌به‌و شایه‌تیان بۆ مه‌ده، شوێنی ئاره‌زووی ئه‌وانه مه‌که‌وه، له کاتێکدا که ئایه‌ته‌کانی ئێمه به درۆ ده‌خه‌نه‌وه، چونکه ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕیان به قیامه‌ت نیه، گوێ ناده‌ن به په‌روه‌ردگاریان و ملکه‌چی و فه‌رمانبه‌رداری بۆ ئه‌و زاته به پێویست نازانن.\nقُلْ تَعَالَوْاْ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلاَّ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلاَ تَقْتُلُواْ أَوْلاَدَكُم مِّنْ إمْلاَقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلاَ تَقْرَبُواْ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿151﴾\n(ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ: (خه‌ڵکینه) وه‌رن با ئه‌و شتانه‌تان بۆ باس بکه‌م که په‌روه‌ردگارتان له سه‌رتانی حه‌رام کردوون، (یه‌که‌میان ئه‌وه‌یه) که شه‌ریك و هاوه‌ڵی بۆ بڕیار مه‌ده‌ن، (دووه‌میان ئه‌وه‌یه) که چاك ڕه‌فتار بن له‌گه‌ڵ دایك و باوکتاندا، (سێیه‌میان) منداڵانی خۆتان له‌به‌ر برسێتی و نه‌داری مه‌کوژن، چونکه ئێمه (په‌کتان ناخه‌ین) ڕزق و ڕۆزیی ئێوه‌ش و ئه‌وانیش ده‌ده‌ین، (چواره‌میان) نزیکی گوناهو تاوان مه‌که‌ون، چ ئه‌وه‌ی که ئاشکراو دیاره چ ئه‌وه‌ی که شاراوه‌و په‌نهانه، (پێنجه‌میان) هیچ که‌س به ناحه‌ق مه‌کوژن، ئه‌مه ئامۆژگاری په‌روه‌ردگاره بۆ ئێوه به‌لكو ژیرو هۆشمه‌ند بن و( له‌فه‌رمانی ده‌رنه‌چن).\nوَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْيَتِيمِ إِلاَّ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُواْ الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ لاَ نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُواْ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَبِعَهْدِ اللّهِ أَوْفُواْ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿152﴾\n(شه‌شه‌میان) نزیکی ماڵ و سامانی هه‌تیو مه‌که‌ون به چاکیی و له قازانجی نه‌بێت، هه‌تا ئه‌و کاته‌ی گه‌وره ده‌بێت و به‌ته‌واوی پێ ده‌گات، (حه‌وته‌میان) سه‌نگ و ته‌رازوو به ڕێك و پێكی به‌کار ببه‌ن و (فێڵی تیا مه‌که‌ن)، جا ئێمه داخوازی له‌که‌س ناکه‌ین به‌گوێره‌ی توانای خۆی نه‌بێت (هه‌شته‌م) هه‌رکاتێ قسه‌تان کرد دادوه‌رانه بدوێن و (لایه‌نی ناحه‌ق مه‌گرن) ئه‌گه‌ر خزمیش بێت، (نۆیه‌میان) وه‌فا بکه‌ن به‌و په‌یمانه‌ی که ده‌یبه‌ستن له‌گه‌ڵ خواداو به‌و به‌ڵێنه‌ی که به په‌روه‌ردگاری ده‌ده‌ن، ئه‌م شتانه‌ش ئامۆژگاری په‌روه‌ردگارتانه بۆتان به‌ڵكو یاداوه‌ری وه‌رگرن.\nوَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿153﴾\nبێگومان ئه‌مه‌ی (که باس کرا) ڕێبازی ڕاست و ڕاسته‌قینه‌ی منه شوێنی که‌ون، (ده‌یه‌م) شوێنی ڕێبازه (جۆراوجۆره‌کان) مه‌که‌ون تا له ڕێبازه‌که‌ی خوا وێڵ نه‌بن، ئابه‌و شێوه‌یه په‌روه‌ردگارتان ئامۆژگاریتان ده‌کات بڵکو خواناس و پارێزکار بن.\nثُمَّ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيَ أَحْسَنَ وَتَفْصِيلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لَّعَلَّهُم بِلِقَاء رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ﴿154﴾\n(دوای ئه‌و ده ئامۆژگاریه، به‌یادتان دێمنه‌وه): پاشان ته‌وراتمان به موسا به‌خشی که به ته‌واوی نازو نیعمه‌تی ئێمه‌ی تیا دایری کرابوو، ڕێنمونی ئه‌و که‌سه‌ی ده‌کرد که ده‌یه‌وێت زۆر چاک بێت، ده‌رباره‌ی هه‌موو شتێك باس و ڕای تیا بوو، ڕێنمونی به‌خش و ڕه‌حمه‌ت به‌خش بوو، بڵکو ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕی دامه‌زراو بێنن به ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌ی په‌روه‌ردگاریان (بۆ لێپرسینه‌وه‌و پاداشتی کارو کرده‌وه‌یان).\nوَهَذَا كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُواْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿155﴾\nهه‌روه‌ها ئه‌م قورئان ه‌پیرۆزه‌شمان ڕه‌وانه کردووه (بۆ سه‌رجه‌م خه‌ڵکی، له هه‌موو کات و شوێنێکدا) ده‌ی شوێنی که‌ون و خۆتان له یاخی بوون دوور بگرن، به‌ڵکو ڕه‌حماتان پێ بکرێت.\nأَن تَقُولُواْ إِنَّمَا أُنزِلَ الْكِتَابُ عَلَى طَآئِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ ﴿156﴾\nتا ئه‌وسا نه‌ڵێن: کتێبی ئاسمانی بۆ دووده‌سته‌ی (گاورو جوو) پێش ئێمه ڕه‌وانه کراوه، ئێمه له شاره‌زایی و ئاگاداریی ئه‌و کتێب و ئاینانه بێ ئاگا بووین.\nأَوْ تَقُولُواْ لَوْ أَنَّا أُنزِلَ عَلَيْنَا الْكِتَابُ لَكُنَّا أَهْدَى مِنْهُمْ فَقَدْ جَاءكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَّبَ بِآيَاتِ اللّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا سَنَجْزِي الَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ آيَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يَصْدِفُونَ ﴿157﴾\nیاخود بڵێن: ئه‌گه‌ر ئه‌و کتێبانه بۆ ئێمه ڕه‌وانه بکرانایه له‌وان چاکتر په‌یڕه‌ویامن ده‌کرد، خۆ ئه‌وه‌ته ئێوه‌ش به‌ڵگه‌ی ئاشکراو (قورئانی ڕه‌وانتان) له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارتانه‌وه بۆ ڕه‌وانه کراوه هاوڕی له‌گه‌ڵ هیدایه‌ت و ڕه‌حمه‌ت و ڕێنموی دا (که‌چی باوه‌ڕی پێ ناهێنن!!)، جا کێ هه‌یه له‌و که‌سه سته‌مکارتر، که ئایه‌ته‌کانی خوا به‌درۆ ده‌خاته‌وه‌و ىروایان پێ ناکات و ڕوویان لێ وه‌رده‌گێڕێت، له ئاینده‌یه‌کی نزیکدا تۆڵه له‌وانه ده‌سێنین که ڕوو وه‌رگێڕن له ئایه‌ته‌کانی ئێمه، به‌سزای توندو پڕ ئێش و ئازار، به‌هۆی لادان ویاخی بوونیانه‌وه.\nهَلْ يَنظُرُونَ إِلاَّ أَن تَأْتِيهُمُ الْمَلآئِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ أَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ لاَ يَنفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِن قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا قُلِ انتَظِرُواْ إِنَّا مُنتَظِرُونَ ﴿158﴾\nمه‌گه‌ر ئه‌وانه چاوه‌ڕێی ئه‌وه بکه‌ن که فریشته‌ی (تۆڵه) بێت بۆیان، یا په‌روه‌ردگار خۆی یه‌کسه‌ر بێت (بۆ له‌ناو بردنیان) یا هه‌ندێك له نیشانه‌کانی په‌روه‌ردگارت ده‌که‌وێت (که به‌ڵگه‌یه له‌سه‌ر نزیك بوونه‌وه‌ی قیامه‌ت)، ئه‌و ڕۆژه‌ی که هه‌ندێك له نیشانه‌کانی (نزیك بوونه‌وه‌ی قیامه‌ت) ده‌رده‌که‌وێت (وه‌کو هه‌ڵهاتنی خۆر له خۆرئاوا)، ئه‌و که‌سه‌ی ئه‌و کاته ئیمان و باوه‌ڕ ده‌هێنێت، ئه‌و ئیمان و باوه‌ڕه‌ی سودی بۆی نابێت ئه‌گه‌ر پێشتر ئیمانی نه‌هێنابێت، یا کرده‌وه‌ی چاکی هاوڕی له‌گه‌ڵ ئیمانه‌که‌یدا نه‌بووبێت، پێیان بڵێ: چاوه‌ڕێ بکه‌ن (بزانن خوا چیتان به‌سه‌ر دێنێت) ئێمه‌ش چاوه‌ڕوانین.\nإِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُواْ دِينَهُمْ وَكَانُواْ شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُواْ يَفْعَلُونَ ﴿159﴾\nبه‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی ئاینه‌که‌یان به‌ش به‌ش کردو بوونه ده‌سته ده‌سته و پارچه پارچه، ئه‌وه تۆ له‌وان نیت، تۆ له‌وان به‌ریت، ئه‌وانه خوا خۆی چاریان ده‌کات و حه‌قی لادانیان لێ ده‌سێنێته‌وه، له‌وه‌ودوا هه‌واڵێ هه‌موو ئه‌و کارو کرده‌وانه‌یان پێ ده‌دات که ئه‌نجامیان داوه.\nمَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَن جَاء بِالسَّيِّئَةِ فَلاَ يُجْزَى إِلاَّ مِثْلَهَا وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿160﴾\nئه‌وه‌ی خێرو چاکه‌یه‌ك بکات به ده‌قات پاداشتی ده‌درێته‌وه، ئه‌وه‌ش گوناهو هه‌ڵه‌یه‌ك ئه‌نجام ده‌دات تۆڵه‌ی به‌قه‌ده‌ر گوناهو هه‌ڵه‌که‌ی لێ ده‌سێنرێت، که‌واته سته‌میان لێ ناکرێت.\nقُلْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِّلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿161﴾\n(پێیان) بڵێ: به‌ڕاستی من په‌روه‌ردگارم هیدایه‌ت و ڕێنموونی کردووم بۆ ڕێگه‌و ڕێبازی ڕاست و دروست، ئاینی ڕاست و ڕه‌وان، ئاینی ئیبراهیمی (باوه‌گه‌وره) که دووره له هه‌موو لادان و ناڕێکی یه‌که‌وه، ئه‌و هه‌رگیز له ڕیزی موشریك و هاوه‌ڵپه‌رستاندا نه‌بووه.\nقُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿162﴾\n(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) بڵێ: به‌ڕاستی نوێژو خواپه‌رستی و ژیان ومردنم بۆ خوا، په‌روه‌ردگاری جیهانه‌کان ته‌رخان کردووه.\nلاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ﴿163﴾\nهاوه‌ڵ و هاوبه‌ش و شه‌ریکی نیه، وه من به‌و شێوه‌یه فه‌رمانم پێ دراوه، من یه‌که‌م که‌سم له موسوڵمانان.\nقُلْ أَغَيْرَ اللّهِ أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَلاَ تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلاَّ عَلَيْهَا وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿164﴾\nهه‌روه‌ها بڵێ: ئایا ڕه‌وایه من جگه له خوا په‌روه‌ردگارێکی تر بکه‌مه (په‌رستراوی) خۆم (له‌کاتێکدا که) ئه‌و (زاته) په‌روه‌ردگاری هه‌موو شتێکه، هه‌ر که‌سێك هه‌ر کارێك ئه‌نجام بدات له‌سه‌ر خۆی ده‌که‌وێت (ئه‌گه‌ر چاکه بێت پاداشی بۆ خۆیه‌تی ئه‌گه‌ر خراپه‌ش بێت هه‌ر یه‌خه‌ی خۆی ده‌گرێت)، هیچ که‌سێك تاوانی که‌سانی تر هه‌لناگرێت، له‌وه‌ودوا گه‌ڕانه‌وه‌تان بۆلای په‌روه‌ردگارتانه، ئه‌وکاته هه‌والێ هه‌موو ئه‌و شتانه‌تان پێ ده‌دات که جیاوازی و کێشه‌تان له‌سه‌ری هه‌بووه.\nوَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلاَئِفَ الأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِّيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿165﴾\nهه‌ر ئه‌و زاته، ئێوه‌ی کردووه به‌جێنشین له زه‌ویدا، پله‌و پایه‌ی هه‌ندێکتانی به‌رزتر کردۆته‌وه به‌سه‌ر هه‌ندێکی ترتان دا (له ڕووی زانستی یا سامان یا هێز…هتد)، تا تاقیتان بکاته‌وه له‌و بوارانه‌دا که پێی به‌خشیون (کێ بۆ چاکه‌و چاکه‌کاریی، به‌خشش و به‌هره‌کان به‌کار دێنێت، کێیش بۆ تاوان و خراپه‌کاری)، دڵنیابه که په‌روه‌ردگاری تۆ به‌خێرایی تۆڵه ده‌سێنێت (له‌وانه‌ی که له تاقیکردنه‌وه‌دا ده‌رناچن) بێگومان لێخۆشبووه‌و میهره‌بانیشه (بۆ سه‌رفرازان).


چه‌ك له گه‌وراترين هووزيگ له خوه‌رئاواى عراق داماڵيه‌ێد - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nشه‌فه‌ق نيوز/ ماوه‌ى چه‌ن رووژيگه هيزه‌يل عراقى ده‌سكردنه‌سه هه‌ڵمه‌تيگ ئه‌را داماڵين چه‌ك وه‌ده‌س هووزه‌يل شار عامريه‌ى فه‌لوجه له پاريزگاى ئه‌نبار له خوه‌رئاواى عراق، يه‌يش له‌وه‌ختيگ سه‌ركرده‌يل ناوچه‌يى ئى گامه ره‌ته‌و ئه‌كه‌ن و جوور كزه‌وكردن رۆڵ هووزه‌يل تاريفى ئه‌كه‌ن.\nسه‌رچه‌وه‌يگ ئه‌منى ناوچه‌يى ئه‌را ئه‌لعه‌ره‌بى ئه‌لجديد وت: هيزيگ له سوپا ئه‌را ماوه‌ى چه‌ن رووژيگه ده‌سكرده‌سه گه‌ردين و وشكانن فراوانيگ ئه‌را چه‌ك بى موڵه‌ت له شار عامريه‌ى فه‌لوجه‌و بڕه چه‌ك فريه‌يگ ده‌سوه‌سه‌ر كرياگه.\nجى باسه، سه‌رچه‌وه‌گه هه‌ميش وت: ئه‌و وشكاننه دقه‌ت له‌بان داماڵين چه‌ك له هووز ئه‌لبو عيسا كردگه ك گه‌ورتين هووزه‌يله له شاره‌گه‌و ئاشكرايشى كرد ئه‌و هه‌ڵمه‌ته سه‌ركردايه‌تى و ئه‌ندامه‌يليگيش له حه‌شد عه‌شايرييش گرته‌سه‌و.


2/8/2021 - 10:44\nدوای وەرگرتنی زانیاری وورد ، به ئۆپەڕاسیۆنێکی جۆری مەفرەزەکانی دەزگای ئاسایشی نیشتیمانی له پارێزگای کەرکوك، به فەرمانی دادگا توانی سێ کەس دەستگیر بکات که سەر به هەیکەلە جیاوازیەکانی به ناو ولایەتی کەرکوك و تیرۆرستانی داعش بوونە و بەشدارییان له به ئامانج کردنی هێزە ئەمنیەکان و هاووڵاتیان بووە له کاتی ئۆپەڕاسیۆنی ڕزگارکردن .\nله لایەکی دیکەوە له هەڵمەتێکی جیادا مەفرەزەکانی دەزگا له کەرکوك ، لەسەر تۆمارکردنی سکاڵای هاوڵاتیان و دوای دانانی کەمینێکی بەتێن توانرا چوار کەس که سووکایەتیان له تۆڕەکانی ئەلکترۆنیدا بەرانبەر به ئافرەتان کردووە و دواتر وەرگرتنی دارایی لێیان دەستگیر بکات .\nهەروەها مەفرەزەکانی دەزگا و دوای وەرگرتنی ڕەزامەندی دادگا ، توانرا دوو کەس دەستگیر بکرێن که کاریان ساختەکاری دراو بوو، دواتر فرۆشتنی بۆ بازرگانان و تاوەکو له بازاڕەکاندا ڕەواج پەیدا بکات ، ئەمەو دوای وەرگرتنی ووتەکانیان سەرجەمیان بردرانه بەردەم دادگا بۆ وەرگرتنی سزاکانیان .\nئامادەکردن و داڕشتنەوە/ فەرمان عەلی


د لەیس شبر: سیستمی سیاسی لە عێراق نزیكە لە رووخان\n:: PM:07:09:23/04/2020 \nماوەی چەند مانگێكە دۆخی عێراق لە هەموو رووێكەوە نائاساییە، ئەو وڵاتە بەدەست چەندان تەنگژەوە دەناڵێنێت، لەوانە سیاسی و تەناهی و ئابووری و دارایی و خزمەتگەزاری و تەندروستی و كۆمەڵایەتی و هیتریش، د لەیس شبر، سیاسەتوانی سەربەخۆ و راوێژكاری سەرۆك وەزیرانی پێشووتری عێراق، لە دیمانەیەكی "وشە"، تیشك دەخاتە سەر هۆكاری خراپی و داهاتووی دۆخی عێراق.\nهێزە سیاسییەكان بە هاوكێشەی كۆن هەڵسوكەوت دەكەن، ئەویش چارەسەری دۆخەكە ناكات\n*ماوەی چەند مانگێكە عێراق بەدەست چەندان تەنگژەوە دەناڵێنێت، لە پێشەوەیان سیاسی كە حكوومەتێكی كاربەڕێكەری هەیە، چی روودەدات؟\nحكوومەتی عێراق پێش پێنج مانگ، دەستی لەكار كێشاوەتەوە و سەرۆك حكوومەتی كاربەڕێكەریش چەند بەیاننامەیەكی دەركردووە و پەیامی ئاراستەی هێزە سیاسییە سەرەكییەكان كردووە، ئەو بە روونی دەڵێت كە حكوومەتەكی چیتر بەرگە ناگرێت و پێویستە پەلە لە پێكهێنانی حكوومەتی نوێ بكرێت، بەڵام دیارە كە تا ئەوساتەیش هێزە سیاسییەكان درك بە مەترسیداری دۆخەكە ناكەن، بەتایبەتی هێزە فەرمانڕەواكان و شیعەكان، ئەوان ناتوانن بیبینن كە بەشێك لە دەستكەوت و پۆستەكانیان لەدەست دەچێت، بۆیە پێنج مانگە بێ حكوومەت ماوینەتەوە و ئەوەیش پێشێلكردنێكی گەورەی دەستوور و نەریتە سیاسییەكانە، سەرەڕای ئەو هەموو تەنگژەی هەیە وەك كۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت و كێشەی تری ناوخۆیی، ئەوان نەیانتوانیوە بەسەر ناكۆكییەكانیاندا زاڵ بن و حكوومەتێك دروست بكەن، تەنانەت لە پێكهێنانی حكوومەتی مستەفا كازمیش، گوشاری زۆر بۆ بەدەستهێنانی پۆستەكان و ناكۆكییەكی گەورە لە نێوان ئەو هێزانە هەیە.\n*لە ماوەی چەند مانگێك، سێ راسپێدراو بۆ پێكهێنانی حكوومەت و چەندان كاندیدیش رەت كرانەوە، كەچی لە راگەیاندنەكان باسی رێككەوتن و سازان دەكرێت، ئەو حكوومەتەی عێراق بۆچی پێكنایەت؟\nچەند هۆكارێك هەیە، یەكەمیان قەبارەی ئەو شكستە گەورەیە كە لە ماوەی 17 ساڵی رابردوو لەلایەن هێزە فەرمانڕەواییەكان لە عێراق هەبووە، لە هەموو پێكهاتەكان، بۆیە ئەو شكستە كەلەكە بووە و ئێستە هۆكاری بەردەوامیی ناكۆكییەكانە، دووەم دەركەوتنی هێزی نوێی شیعەیە لەناو پێكهاتەكەدا، كە گرووپە چەكدارەكانن، ئەوان دەیانەوێ دەست بەسەر بڕیاردان لەناو ماڵی شیعەدا بگرن، دەیانەوێ بوون و باڵادەستیان بسەلمێنن، بۆیە بینیمان ئەوان محەمەد تۆفیق عەلاوی و عەدنان زورفیان رەت كردەوە، ئێستەیش هەر كاندیدێكی تر رەت دەكەنەوە كە ببێتە بەربەست لەبەردەم باڵادەستاین بۆ دۆخەكە و لە گۆڕەپانەكە، چونكە هەموو ئەو كاندیدانە باسی مانەوەی چەك بە دەستی دەوڵەت دەكەن، جا بتوانن یان نا، لەوكاتەی هێزە سیاسییەكانیتر وا دەزانن كە مانەوەی چەك بە دەستی ئەو گرووپانە، مەترسییە بۆ سەر ئەوان.\nلەلایەكی تر ئەو هێزە سیاسییە دەسەڵاتدارانە لە ماوەی 17 ساڵی رابردوودا، نایانەوێ تێبگەن كە لایەنێكی نوێ لە هاوكێشەكە هەیە، بۆیە هاوكێشەی پێكهاتنی حكوومەتەكان لە 2005 و 2010 و 2014، جیاواز بوو لەوەی ئێستە، ئێستە چەندان هێزی جەماوەری و نیشتمانی و مەرجەعیەت هەن، ئەوانە هەموویان لەسەر زەوی هەن و بەرهەڵستكاری هێزە سیاسییە فەرمانڕەوایەكانن، هۆكارەكەیشی روونە، چونكە ئەوان لە بەڕێوەبردنی دەوڵەت شكستیان هێناوە، بۆیە هەموو ئەو هێزانە دەیانەوێ هاوكێشەیەكی نوێ بێتە كایەوە، بۆ هێنانەپێشەوەی سەرۆك وەزیرانێكی نیشتمانی، بەڵام هێزە سیاسییە فەرمانڕەواكان لەوە تێناگەن و دەیانەوێ بە هاوكێشەی كۆن هەڵسوكەوت بكەن، هاوكێشەی كۆنیش هیچ چارەسەرێكی بۆ دۆخی عێراق پێ نییە.\n*لە سایەی ئەو هەموو تەنگژەی هەیە و هێزە سیاسییە فەرمانڕەواكانیش گۆڕانكاری ناكەن، ئاخۆ سیستمی سیاسی لە عێراق هەڕەشەی رووخانی لەسەرە؟\nسیستمی سیاسی لە عێراق نزیكە لە لەناوچوون و رووخان، پێم وایە هۆكاری سەرەكیش ئەوەیە ئەو هێزانەی هەوڵیان دا ئەموونێكی دیموكراسی بنیات بنێن، خۆیان بەرجەستەی ئەزموونێكی دیموكراسی نەبوون، نموونە زۆرە، زۆرینەی هێزە سیاسییەكان، 17 ساڵە سەركردەكان هەر خۆیانن، ئەوان ئامادە نین واز لە پۆستەكانیان بێنن و بەرنامەی دیموكراسیان هەبێت، بۆیە ئەزموونی دیموكراسی بێ بوونی حزبی دیموكراسی نابێت، ئەو سیستەمە سیاسییەی هەیە، نەیتوانیوە رەوتی خۆی راست بكاتەوە و پێم وایشە هەرگیز ناتوانێت ئەوە بكات، بۆیە 100% سیستمەكە بەڕێگەوە بۆ لەناوچوون، بەڵام چۆن؟، رەنگە بەهۆیكارێكی دەرەكی یان شۆرشێكی چەكداری یان خەباتی چەكداری یان كودەتای سەربازی یان شۆڕشێكی گەورەی نیشتمانی.\n*باسی بوونی گفتوگۆ لە نێوان بەغدا و واشنتن دەكرێت، ئاخۆ بواری سەركەوتنی ئەو گفتوگۆیانە هەیە، ئاخۆ هێزەكانی ئەمەریكا لە عێراق پاشەكشە دەكەن؟\nحكوومەتی عادل عەبدولمەهدی رووێكی وای پێشان دا، بەوەی هیچ گومانێكی تیادا نەبێت كە عێراق لە رووی سیاسی و حكوومەتەوە سەر بە ئێرانە، بۆیە هیچ بەیاننامە و لێدوان و هاریكارییەك لەگەڵ ئەمەریكییەكان نەیتوانی ئەو تێگەیشتنە لای واشنتن بسڕێتەوە، واشنتن پێی وایە حكوومەتی عادل عەبدولمەهدی دامەزراوەكانی دەوڵەتی رادەستی گرووپە چەكدارەكان كردووە، كە زانراویشە ئەوان سەر بە ئێرانن، بۆیە هەرچەند بەیاننامەكان پێچەوانەی ئەوە دەڵێن، بەڵام پێوەندییەكانی عێراق و واشنتن زۆر خراپ بووە، تەنانەت لە بابەتی پاڵپشتیكردنی چەند كاندیدێك واشنتن پێی وایە دەسترۆیشتوویی ئێران لە عێراق بە شێوەیەكە كە بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكای خستووەتە مەترسییەوە، پێم وایە هیچ كاندیدێكی نوێ ناتوانێت پێوەندییەكان ئاسایی بكاتەوە، تەنیا ئەگەر هەڵبژاردنێكی راستەقینە و گۆڕانی هاوسەنگی هێز نەبێت، بەو شێوەی ئێستە و بەو هاوسەنگییەی هەیە، پێوەندییەكان لەپشت پەردەوە بە ئاڵۆزی دەمێننەوە.\n"حكوومه‌تی توركیا ده‌یه‌وێ چۆك به كورد دابدات"


خۆپیشاندانی کوردانی شاری یۆتێبۆری سوید، بۆ پشتگیری لە خەڵکی شاری مەه\nکوردانی دانیشتووی دەرەوەی وڵاتیش هەموو لە ڕیزی یەکگرتوو دا و بە بێ جیاوازی بیروبۆچوون، بە پیر بانگەوازی خەڵکی سابڵاغی مەکۆی شۆڕش و حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکانیانەوە هاتن و دەستیان دایە خۆپیشاندان.\nهەر لەو پەیوەندییە دا، ڕۆژی هەینی ڕێکەوتی ٨/٥/٢٠١٥ی زایینی، کۆمەڵێک لە کوردانی نیشتەجێ لە شاری یۆتێبۆریی وڵاتی سوید، لە جێیەک بەناوی " بۆرنێس پارک" کۆبوونەوە و بە دانی درووشمی جۆراوجۆر و دەربڕینی دەنگی نارەزایەتی، بیزاری خۆیان بەرامبەر بە سیاسەتە دژی مرۆڤایەتییەکانی ڕژیمی ئیسلامی ئێران دەربڕی و پشتیوانی خۆیان لە خەڵکی ئازا و چاونەترسی شاری مەهاباد دەربڕی.\nلەو خۆپیشاندانە بە بەرز کردنەوەی ئاڵای سەربەرزی کوردستان و چەندین درووشمی جیاواز، داوایان لە کۆڕ و کۆمەلە نیودەوڵەتییەکان و حکومەتی سوید کرد کە چی دیکە لە بەرامبەر سیاسەتی ئینکار و قڕ کردن و نابەرامبەری حکومەتی ئیسلامی ئێراندا دژ بە گەلی کورد بیدەنگ نەبن و نارەزایەتی توند خۆیان دەرحەق بەو ڕووداوە ناشایسستانەی کاربەدەستانی ڕژیمی ئیسلامی نیشان بدەن.\nپێویست بە ئاماژەیە کە کومیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە شاری یۆتێبۆری، لەو خۆپیشاندانە دا بەشدار بوون و دەنگی خۆیان خستە پاڵ دەنگی هەموو ئازادی خوازانی کورد و نەیارانی سیاسەتی ئینکار و کوشت و بڕی ڕژیمی ئیسلامی ئێران.\nکومیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستان- یۆتێبۆری سوید


(یۆنگ تیچۆڵ هان) له‌م كتێبه‌دا جه‌خت له‌وه ده‌كاته‌وه، كه نیولیبرالیزم دۆخێكی ده‌خوڵقێنێت كه باری ناله‌باری ژیانی ئینسان و بێكار و مه‌ینه‌تیه‌كانى خه‌تاى خۆیه‌تی ، ناكارامه‌یی خۆیه‌تى، ئه‌وه سیسته‌م نییه به‌رپرسه له‌و هه‌موو سته‌م و بێده‌رامه‌تیه‌ى ئینسان، به‌ڵكو ئه‌وه دۆخی خراپی ئینسان خۆیه‌تى، نه‌شاره‌زاییه‌تى بێده‌رامه‌ت و موحتاجی كردووه، نه‌وه‌ك هه‌لومه‌رجی ئابووری و ڕیژێمه‌كانى حكوم و بازاڕیی قۆرغكرا، بۆیه ئینسان له‌بری بیركردنه‌وه له گۆڕینی هه‌لومه‌رج ده‌بێ خۆی بگۆڕێت.\nنیولیبرالیزم ده‌ست ده‌بات بۆ ناوه‌وه‌ى ئینسان، بۆ بیری، به زۆر ئامراز، له ڕێگه‌ى میدیا و سۆسیال میدیا زه‌به‌ڵاحه‌كانیه‌وه، له‌ڕێگه‌ى ئه‌وانه‌ى به‌ئاسانیی ده‌كه‌ونه ژیر كاریگه‌ری ئه‌و مه‌عریفانه‌ى كاپیتالیزمی نوێ به‌رهه‌می دێنێت، یا ئه‌وانه‌ى بێ ئه‌وه‌ى بزانن، به‌نائاگاییه‌وه كه‌وتوونه‌ته خزمه‌تى نیولیبرالیزمه‌وه، كاتى مرۆڤ كاری ده‌ستناكه‌وێ، هه‌ژاری و برسێتى ته‌نگی پێهه‌ڵده‌چنێ، نیولیبرالیزم پێی ده‌ڵێت، ئه‌وه تۆی ناتوانى كارت ده‌ستبكه‌وێ، ئه‌وه تۆی تواناى نان ده‌ركردنت نییه، له‌به‌ر ئه‌وه هه‌ژاری، به‌م شێوه‌یه ئینسان له‌بری داڕمانى ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ی هه‌ژاری و بێ كاری، برسێتی دروست كردووه، ده‌كه‌وێته گیانى خۆی، شه‌ڕ له‌گه‌ڵ ده‌روونى خۆی، به‌م جۆر زۆرینه ده‌بینه مرۆڤی ده‌رون شێواو، پاشان رێگه له دروستبوونى شۆڕش. نیولیبرالیزم شلگیرانه له مه‌یدانه بۆ هێشتنه‌وه‌ى ئه‌و دۆخه‌ى كه كه عه‌مباره‌كانى خۆراك سه‌دان جار هێنده‌ى پێداویستیه‌كانى دانیشتوانى سه‌رزه‌وی خۆراكیان هه‌ڵگرتووه، كه‌چی هه‌موو چركه‌یه‌ك چه‌ندین ئینسان گه‌وه‌ره و مناڵ به‌هۆی برسێتیه و به‌دخۆراك و خۆراكی نه‌شیاوه وه ده‌مرن و ده‌تلێنه‌وه به‌ئازاره‌كانى.\nنیولیبرالیزم، پێناسه‌یه‌كی ساناى نییه، به‌ڵام ڕه‌نگه باشترین پێناسه بۆ نیولیبرالیزم بریتیبێ له‌و پێناسه‌یه‌ى كه "دیڤد هارڤی" له كتیبی "كورته‌یه‌ك له‌باره‌ى مێژووی نیولیبرالیزم" كردبێتی كه تێدا ده‌ڵێ: " نیولیبرالیزم بریتیه له: تیوه‌رزه‌كردنى كرده‌كانى سیاسه‌تى بازاڕ، كه‌باشترین ئامرازه‌كان ده‌سه‌پێنێت له رێگه‌ى رزگاركردنى توانا و كارامه‌یی پێشه‌نگانه‌ى تاك له‌چوار چێوه‌ى سیسته‌مدا له‌پێناو هه‌ژموونى موڵكیه‌تى تایبه‌ت و بازاڕی ئازاد و بازرگانى ئازاد."\nنیولیبرالیزم هیچ ڕێگه و ئامرازێك، هیچ كایه و بوارێك به‌جێناهێلێت تاوه‌كو ئیستغلالی نه‌كات، له مه‌عریفه‌وه بۆ فیكر له‌وێشه‌وه بۆ سیاسه‌ت و هونه‌ر ...هتد تاوه‌كو له رێگه‌یه‌وه هه‌ڵته‌كاندنى دید خۆی و هه‌ژموونێتى سیسته‌می كاپیتالیزم ده‌ستبه‌ر نه‌كات.\nنیولیبرالیزم مرۆڤ ده‌خاته سه‌ر رێگایه‌ك له‌وێشه‌وه ڕه‌وانه‌ى گه‌شتێكی نادیار كه له‌وگه‌شته‌دا هه‌میشه پێیده‌ڵێت تۆ به‌رده‌وام پێویستیت به خۆڕاهێنانه، به‌ۆرك شۆپ ده‌رونییه، تاوه‌كو خاڵه لاوازه‌كانى خۆت چاره‌سه‌ر بكه‌ین، كه‌چ هه‌میشه مرۆڤ له‌و گه‌شته‌دا ده‌رون برینداره و ناگاته هیچ، چونكه له بیری چووه، یا له بیری براوه‌ته‌وه كه ئه‌وه سه‌رچاوه‌ى مه‌ینه‌تیه‌كانێتی هه‌لومه‌رجی وێرانكارانه سه‌رمایه‌دارییه، نه‌وه‌ك نوقسانیه‌كانى خود، ئا ئه‌مه‌یه شۆڕشی موسته‌حیل كردووه، ئالێره‌وه‌یه زه‌ووره‌تى بیری به‌رنگاری و چه‌پ، مه‌عریفه‌یه‌ك كه پرسیارى گه‌وره بخاته سه‌ر سیسته‌مه‌كه، سه‌ر بازاڕ و سیاسه‌تى بازاڕی به‌ڵای به‌ناو ئازاد كه جگه له ئیستغلال و وێرانكردنى ئینسان هیچی لێ به‌رهه‌م نه‌هاتووه.


20 | ئه‌یلول | 2009 |\nArchive for ئه‌یلول 20, 2009\nمێزگرد: رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست؛ قه‌یران و هه‌وڵی ڕزگاربوون ـ 2 (به‌شداری دووهه‌م)\nڕێنێسانس نیوز؛ له درێژه‌ی مێزگردی تایبه‌تی ڕێنێسانسدا، که ماوه‌یه‌ک به‌ر له ئێستا له‌مه‌ڕ قه‌یرانه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌ستی پێکردبوو، ئه‌نجامی ململانێکانی دوای هه‌ڵبژاردنه‌کانی سه‌رکۆماریی له ئێران ده‌خرێته به‌ر باس. به‌شدارانی مێزگرده‌که له‌و به‌شه‌دا، له ئه‌نجامه درێژخایه‌نه‌کانی ململانێکه ده‌کۆڵنه‌وه. به‌شداری ئه‌م جاره، کارناسی باڵای زانستی سیاسی، ئازاد حاجی ئاغایی پێی وایه که “سیسته‌م خه‌ریکی خواردنی به‌شێک له خۆیه‌تی” و ئاماژه‌ش به‌وه ده‌کات که ” له ناو خودی سیسته‌مدا کۆنسێرتی جیاجیا دێنه ئاراوه، قه‌ڵش و له‌تبوونه‌کانی ناو سیسته‌م له لایه‌ن خودی سیسته‌مه‌وه نکولی لێ ناکرێ و له به‌ر پاراستنی ده‌وڵه‌ت، حکومه‌ت ژێر پێی خۆی لێژ ئه‌کات” (زیاتر…)\nئه‌یلول 20, 2009 at 22:05 1 comment\nکاتی گرتنی کۆنفڕانسی نه‌ته‌وه‌یی کورد ئاشکرا بوو\nڕێنێسانس نیوز؛ کاتی به‌ڕیوه‌چونی ئه‌و کۆنفڕانسه نه‌ته‌وه‌یی‌یه‌ی زیاتر له دوو ساڵه له ڕۆژه‌ڤی ڕای گشتیی کوردی دایه، ئاشکرا بوو و بڕیاریشه لیژنه‌یه‌کی پارتی کۆمه‌ڵگه‌ی دێموکراتیک ڕه‌وانه‌ی هه‌ولێر بکرێ بۆ به‌شداربوون له ئاماده‌کارییه‌کاندا.\nئه‌یلول 20, 2009 at 11:34\nمه‌لا کرێکار ده‌بێته بابه‌تی دیدارێک له نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان\nڕێنێسانس نیوز؛ ئۆسلۆ: سه‌رۆکی پێشووی ئه‌نسارولئیسلام مه‌لا کرێکار، ده‌بێته بابه‌تی دیدارێکی هه‌ردوو وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی نۆڕوێژ و ئێڕاق، له میانه‌ی کۆبوونه‌وه‌ی گشتیی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرووه‌کان که بڕیاره حه‌وتووی داهاتوو به‌ڕێوه‌بچێ.\nئه‌یلول 20, 2009 at 10:55


په‌رله‌مانی عێراق هه‌وڵی زیادكردنی مووچه‌ی خانه‌نشینی ده‌دات\nسەرۆك بارزانی پێشوازی لە وەزیری بەرگریی عێراق دەكات\n2019-07-30 [07:11 AM]\nئه‌مرۆ سێشه‌ممه 30/7/2019، ئه‌ندامێكی لیژنه‌ی یاسایی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق رایگه‌یاند: "پێشنیازی هه‌موار و زیادكردنی مووچه‌ی خانه‌نشینی گه‌یشتووه‌ته ئه‌میندارێتی گشتی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران، ئه‌گه‌ر ئه‌و پێشنیازه ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر بدرێت، مووچه‌ی خانه‌نشینی كه‌مترینیان له 400 هه‌زار دیناری عێراقییه‌وه ده‌بێته 600 هه‌زار دینار.\nوه‌جیه عه‌باس، ئه‌ندامی لیژنه‌ی یاسایی په‌رله‌مانی عێراق له‌وباره‌یه‌وه گوتوویه‌تی: "پێشنیازمان كردووه یاسای ژماره 9ـی ساڵی 2014 هه‌موار بكرێته‌وه، 21 جار هه‌موار كراوه بۆ ئه‌وه‌ی كه‌مترین مووچه‌ی خانه‌نشینی ببێت به 600 هه‌زار دینار نه‌ك 400 هه‌زار بێت".\nهه‌روه‌ها گوتوویه‌تی: "یاساكه به‌ته‌واوه‌تی له‌ناو لیژنه‌ی یاسایی په‌رله‌مانی عێراق گفتوگۆی له‌سه‌ر كراوه دوای هه‌موار كردنه‌كان، 8 هه‌مواریان له‌لایه‌ن ئه‌حمه‌د ساعدی، سه‌رۆكی ده‌سته‌ی نیشتمانیی خانه‌نشینی پێشكه‌شی كراوه‌و له‌گه‌ڵ هه‌مواركردنه‌كاندا ئه‌وانه‌ش جێكراوه‌نه‌ته‌وه".\nهه‌روه‌ها ریگه‌یاندووه: "هه‌مواركردنه‌كان پێشكه‌شی ئه‌میندارێتی گشتی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی عێراق كراوه، چونكه په‌یوه‌ندیی به لایه‌نی دارایی هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی ره‌وانه‌ی حكوومه‌ت بكرێت و دواتر بیگێڕنه‌وه بۆ په‌رله‌مان خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌م و دووه‌می بۆ بكرێت و ده‌نگی له‌سر بدرێت".\nوه‌جیه عه‌باس ده‌ڵێت: "پاش ئه‌وه‌ی ده‌نگی له‌سه‌ر ده‌درێت و یاساكه له رۆژنامه‌ی وه‌قائیع بڵاوده‌كرێته‌وه جێبه‌جێ ده‌كرێت. به‌ڵام تا ئێستا پێشنیازه و چاوه‌ڕوانی حكوومه‌تی عێراقین تا بیگێڕێته‌وه بۆ ناو هۆڵی په‌رله‌مان".\nئەم هەواڵە 8641جار خوێندراوەتەوە


نوێترين ڕۆمانى كاروان عومەر كاكـەسوور بە زمانى فارسى بڵاو دەبێتەوە » DidiMn\nسەرەتا / کتێب/هەواڵ / نوێترين ڕۆمانى كاروان عومەر كاكـەسوور بە زمانى فارسى بڵاو دەبێتەوە\nديدى من – نەشرێ نيماژ\nله فارسييەوە: سەليم جەمـال\nگازينۆى منداڵان، ناوى نوێترين ڕۆمانى كاروان عومەر كاكەسوور ڕۆماننووس و چيرۆكنووسى ناودارى كوردە، كە بڕيارە بە زمانى فارسى بڵاو بكرێتەوە، هەروەها ناوەندى بڵاوكراوەى نيماژ له وڵاتى ئێران ئەركى بڵاوكردنەوەى كتێبى ناوبراوى له ئەستۆ گرتووە و خەليل جەليلزادە ڕۆمانەكەى له زمانى كوردييەوە كردووه بە فارسى و بڕيارە بەم زوانه بخرێته بازاڕى كتێبەوە.\nكاروان عومەر كاكەسوور ڕۆژى 15/5/1964 له شارى هەولێرى پايتەختى هەرێمى كوردستان هاتووەته دنيا. ئەو سەردەمى خوێندنى له شارى هەولێر و موسڵ بە كۆتا هێنا. دواتر بڕوانامەى پسپۆڕىی له بەشى مێژوو له كۆلێژى پەروەردەى زانكۆى موسڵ بە دەست هێناوه.\nئەو له سەرەتاكانى ساڵى 1990 كوردستانى بۆ وڵاتى ئەڵمانيا بە جێ هێشت و بۆ ماوەيەك لەوێ نيشتەجێ بوو، هەروەها له ئێستادا له وڵاتى دانيمارك ژيان بەسەر دەبات.\nبە شێوەيەكى گشتى چيرۆك و زۆرينەى ڕۆمانەكانى كاروان عومەر كاكەسوور سەرنج دەخەنه سەر ڕەوشى هەرێمى كوردستان. كتێبە بڵاوكراوەكانى ئەو له كۆمەڵەچيرۆكى سەدەى يەكەمى خەياڵ، ئەسپيديلۆن، خەوننامەى دادە سۆزى، منارەى ئاوەدانى و ڕۆمانى ئاى له ڤيليا لەڤيليا، مامزێڕ و كەناڵى مەيموونه چەكدارەكان پێك دەهێنن.\nبڕگەيەك له ڕۆمانى گازينۆى منداڵان:\n”ڕێك لە نێوەندى شار جێگير كراوە… تاكو له قەڵاى كۆنى شاريش بەرزترە. كەس لەوێ بوارى ئەوەى پێ نەدرا شتێك لە ڕۆژگارى بەتەمەنبوونى خۆى بدركـێنێت، هەر بە هۆكارى ئەمە بونياد نراوه كە تەنها چيرۆك و يادگارييەكانى سەردەمى منداڵى خۆيانى تێدا بگێڕنەوە. ئەگەر بێتوو بە شێوەيەكى شاراوە و لە نێو هزرى خۆيشتدا بير له گەورەبوون بكەيتەوە، ئەو نۆكەر و بەكرێگيراوە لێزانانەى كە لەوێن، سيخوڕيت دەكەن و زۆر بە ئارامى لەوێ شاپتڕێنت دەكەن.“\nBooks, Karwan Omar Kakasur, Kurdish Literature,