وڵاته بوژاوه‌كان و رۆڵی وزه له په‌یڕه‌وكردنی نادیموكراتیدا – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » وڵاته بوژاوه‌كان و رۆڵی وزه له په‌یڕه‌وكردنی نادیموكراتیدا\nد. مه‌دیحه سۆفی / هاوسه‌رۆكی ڕێكخراوی سه‌وزی ئه‌وروپی _ كوردستانی\nده‌سه‌ڵاتی سیاسی له هه‌ر شوێنێكی جیهاندا بێت، به پێی ئاست و ڕاده و پێگه‌ی ده‌سه‌ڵاته ئابووریه‌كه‌یه‌وه په‌یڕه‌و ده‌كرێ، واته ئابووری ده‌سه‌ڵات ئاراسته ده‌كات، ئه‌گه‌ر تیشكێكی چڕ بخه‌ینه سه‌ر گه‌شه‌ی ئه‌مڕۆی جیهان، تێهه‌ڵكێشێك له‌گۆڕان و ڕیزبه‌ندێك له جیاوازی جێگۆڕكێ ده‌بینین، كه به‌رزبوونه‌وه‌ی پایه‌ی ئابووری ڕیزبه‌ندی پایه‌ی ده‌سه‌ڵات ده‌گۆڕێت، له ساڵی هه‌شتاكاندا گروپی Newly Industrialized Countries (NIC) هاته كایه‌وه، كه بریتی بوون له‌وڵاتانی سه‌نغافوره و كۆریای باشور و هۆنگ كۆنگ و تایوان، بۆ ئه‌و كاته جوڵه و گه‌شه‌ی به‌رچاویان هه‌بوو، واته ئه‌و وڵاتانه‌ی چه‌مكی به‌رهه‌مهێنان‌و پێشه‌سازی‌و پڕكردنه‌وه‌ی پێداویستی خۆیان و هه‌نارده‌ی به‌رهه‌میان بۆ ده‌ره‌وه په‌ره‌ی ده‌سه‌ند و وه‌كو نیشانه‌ی به‌ره‌و پێشكه‌وتن ده‌رده‌كه‌وتن.\nده‌توانین پێناسه‌ی وڵاته بووژاوه‌كان به‌وه بكه‌ین كه گه‌شه‌ی ئابووری نێوخۆیان له ئاستێكی به‌رزه و خاوه‌ن دامه‌زراوه و به‌رهه‌می بازاڕی ناوخۆیی باشن و خاوه‌ن جڵه‌وی ئاسایشی ناوخۆن‌و هیچ گرفت‌و پێكدادانی نێوخۆیی له نێوان گروپ و ئیتن و ئاینی جیاواز و شه‌ڕی نێوخۆیان نیه و ئاسایشی نێوخۆیان جێگیره، بۆ نمونه وڵاتانیBRIC ( به‌ڕازیل و ڕوسیا و هندستان و چین ) ئه‌م وڵاتانه نزیكه‌ی ٢٥% ی ڕوبه‌ری جیهان پێك دێنن و ٤٢% ی دانیشتوانی جیهان و ١٥% ی به‌رهه‌می نێوخۆی هه‌موو جیهان ده‌گه‌رێته‌وه.\nئه‌م چوار وڵاته به پشتیوانی گه‌شه‌ی ئابووری خۆیان و به به‌رجه‌سته‌كردنی ده‌سه‌ڵاتی ئابووری له ده‌سه‌ڵاتی سیاسیدا، ده‌یانه‌وێ كاریگه‌ریان له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی سیاسی دونیادا هه‌بێ و ده‌سه‌ڵاتیان بسه‌پێنن، ئه‌مه‌ش چه‌مكێكی سه‌یر نیه به‌ڵكو ئاساییه، چونكه هه‌ر له‌و وڵاتانه‌ی خۆیان به ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و زه‌بری ئابووری بارودۆخی نێوخۆیی خۆیان ڕاگرتووه، ئه‌م وڵاتانه هه‌ندێكیان خاوه‌ن وزه‌ی ئه‌تۆمین، یا خاوه‌ن سامانی وزه‌یه‌كی زۆری سروشتین، یا خاوه‌نی ژماره‌یه‌كی زۆری دانیشتوان، یا ئه‌ندامی هه‌میشه‌ییه له‌ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی، واته كۆمه‌ڵێ ده‌وڵه‌تی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتی ئابوورین و پێكه‌وه ده‌توانن گۆڕان له‌هه‌یكه‌لی ئابووری جیهاندا بكه‌ن .\nكۆمه‌ڵێ ده‌وڵه‌تی بووژاوه‌ی دیكه، به‌پێی توانای به‌رهه‌مهێنان و كڕین و فرۆشتن و گه‌شه‌ی ناوخۆ و ژماره‌ی دانیشتوان و هه‌نارده‌كردن و وه‌رگرتنی سیمای پیشه‌سازی‌و ئاڵوگۆڕی نێوده‌وڵه‌تیه‌وه وبوونی لێكچوونێك له‌گه‌ڵ وڵاته پیشه‌سازیه‌كان، له ساڵی ٢٠١٠ دا بانكی به‌ڕیتانی- چینی ئه‌و وڵاتانه‌ی ده‌ستنیشان كرد كه پاشكۆی وڵاته پیشه‌سازیه‌كانن و كورتكراوه‌كه‌ی بریتی بوو له CIVETS ( كۆلۆمبیا و ئیندۆنیزیا و ڤێتنام و میسر و توركیا و باشوری ئه‌فریقا ) بوون[ ] له توێژینه‌وه‌یه‌كی زۆر چڕی سه‌نته‌ری به‌دواداچوونی ئابووری له ئه‌ڵمانیا، هه‌ردوو چه‌مكی BRIC و CIVETS ی ڕه‌تكرده‌وه و چه‌مكی E7 ی هێنایه‌كایه‌وه وبه واتای ( حه‌وت وڵاته بووژاوه‌كان) كه بریتی بوون له به‌ڕازیل و ڕوسیا و هیندستان و چین و مه‌كسیك و ئیندۆنیزیا و توركیا[ ]، ئابووری ئه‌م وڵاتانه ئه‌وه‌نده به په‌له و خێرا گه‌شه ده‌كات، كه له‌وانه‌یه G7 تێپه‌ڕێنێت، بۆ نمونه چین له ٢٠١٠ دا دووه‌م وڵاتی ئابووری بوو پاش ئه‌مریكا، چاوه‌ڕوان ده‌كرێت له ٢٠٢٥ ببێته یه‌كه‌م وڵاتی بازرگانی و ئابووری له جیهاندا.\nگه‌شه و پێشكه‌وتنی وڵاته بووژاوه‌كان ڕه‌نگدانه‌وه‌ی زۆری له‌سه‌ر په‌یوه‌ندی و ڕایه‌ڵی ئابووری و دیبلۆماسی دروست كرد و له‌قه‌یرانی ئابووری ساڵی ٢٠٠٨ دا جیهان گه‌یشته ئه‌و بڕوایه‌ی به‌بێ گه‌شه‌ی ئابووری وڵاته بووژاوه‌كان ناتوانرێ ئه‌م قه‌یرانه سارێژ و ئه‌هوه‌ن بكرێته‌وه، ئه‌وه بوو له‌ساڵی ٢٠٠٩ له‌كاتی لوتكه‌ی ئابووری له پیترسبورگ، وڵاتانی لوتكه‌ی ئابووری G20 پێكهێنرا و هه‌ندێ له وڵاته بوژاوه‌كانی گرته‌وه، ئه‌م بیست ده‌وڵه‌ته پێكه‌وه ٩٠% ی ده‌سه‌ڵاتی ئابووری جیهان و ٨٠% ی بازرگای جیهان و ٦٥% ی دانیشتوانی جیهان پێكده‌هێنن، هیچ جوڵه‌یه‌ك له جیهاندا ناكرێ، ئه‌گه‌ر پێشتر بڕیاری ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌ی له‌سه‌ر نه‌درابێ.\nله‌م دابه‌شكردن و پۆلینكردنه‌ی وڵاتاندا، له‌م پێشڕه‌ویه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئابووریه‌دا، ئه‌وه‌ی گرنگه ڕۆڵی ئه‌و به‌رهه‌مهێنانه‌یه چ له‌پیسكردنی ژینگه‌و\nچ له تاڵانكردنی سامانی سروشتی و چ له زیادكردنی گازی زیانبه‌خش‌و قه‌تیسبوونی گه‌رمی خۆر و گه‌رمبوونی ئه‌تمۆسفێری گۆی زه‌وی و گۆڕانی كه‌ش و زیانه‌كانی بۆ سه‌ر هه‌موو بوونه‌وه‌ر و بوون به گشتی.\nله‌ڕێكه‌وتنی كۆیۆتۆی ساڵی ١٩٩٧ ی كۆنفرانسی كه‌شوهه‌وا له ژاپۆن، وڵاتانی دونیا به پێی جوگرافیای ئابووریه‌كه‌ی دابه‌شی دوو گروپ كرا، وڵاته پیشه‌سازیه‌كان، كه زۆربه‌ی وڵاتانی ئه‌ندامنن له OECD ڕێكخراوی هاوكاری ئابوری و گه‌شه‌پێدانن، و گروپی وڵاته بوژاوه‌كان كه بۆ بوژانه‌وه‌یان پێویستیان به وه‌به‌رهه‌مهێنان و وزه و ده‌رامه‌تی سروشتی هه‌یه، جا ئه‌و بووژانه‌وه‌یه تا چه‌ند كاریگه‌ری له‌سه‌ر تێكدانی ژینگه و هاوسه‌نگیه‌كه‌ی هه‌یه، تاچه‌ند كاریگه‌ری له‌سه‌ر قه‌تیسبوونی گه‌رما هه‌یه و هه‌وا و ئاو و خاك پیس ده‌كات، هه‌مووی ڕه‌نگدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر گه‌رمبوونه‌وه‌ی ئه‌تمۆسفێری گۆی زه‌وی هه‌یه، بۆیه له‌و كۆنفڕانسه‌دا جه‌خت له‌سه‌ر كه‌مكردنه‌وه‌ی ئه‌و گازه زیانبه‌خشانه كرا كه گه‌رمی خۆر هه‌ڵده‌مژن و ڕێگری گه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌كه‌ن[ ] له كۆنفڕانسی دی ڕیۆ دیجانیڕۆ ساڵی ١٩٩٢ به ناوی ( لوتكه‌ی زه‌وی )، توانرا چوارچێوه‌یه‌ك بۆ كار و كاردانه‌وه‌ی به‌رهه‌مهێنان و سنوورێك بۆ چالاكی ئابووری ده‌ستنیشان بكرێت، هه‌ر له‌و كۆنفڕانسه‌دا هه‌وڵ درا ڕێوشوێنێ بۆ پاراستنی ژینگه و زینده‌وه‌ر و ڕوه‌ك و سه‌رنشینی سه‌ر زه‌وی دیاری بكرێت، بۆیه وڵاته‌كان له ڕوانگه‌ی سێ پێگه و سه‌نگه‌وه دابه‌شكرا، له ڕوانگه‌ی پرنسیبی پاراستن و ڕه‌چاوكردنه‌وه و له ڕوانگه‌ی هه‌ست به لێپرسراویه‌وه و له‌ڕوانگه‌ی قۆزتنه‌وه‌ی هه‌ل بۆ گه‌شه‌كردن. بۆیه پاراستنی ژینگه به كۆڵه‌كه‌ی كاری ئه‌و كۆنفڕانسه ئه‌ژمار كرا.\nبوونی نزیكه‌ی هه‌شت ملیار كه‌س له‌سه‌ر پشتی گۆی زه‌وی له ساڵی ٢٠٣٠ دا، به‌پێی پێشبینی شاره‌زاكان، هۆكاری ئاشكرای پێداویستی و به‌كارهێنانی وزه‌یه‌كی زیاتره له جیهاندا له چاو ئێستادا، ئه‌مه‌ش زیاتر له وڵاته بووژاوه‌كاندا ( الدول النامیه ) هه‌ست پێده‌كرێت، ڕێژه‌ی پێداویستی وزه به‌تایبه‌ت ( غاز و نه‌وت ) له كۆتایی نیوه‌ی ئه‌م سه‌ده‌یه له چاو ئێستادا ٥٠% زیاتر ده‌بێ، و هه‌ر به پێی توێژینه‌وه و پێشبینی شاره‌زایان یه‌ك له‌سه‌ر سێی ٣/١ ی ئه‌و پێداویستیه بۆ وزه له‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و به تایبه‌ت له‌وزه‌ی عیراق و ئێران دابین ده‌كرێت، ئه‌م دابینكردنه بێ گومان ستراتیژ و پلان و بۆچوون و ئه‌گه‌ری زۆری ڕایه‌ڵ به یه‌كتر كردووه، وڵاته سه‌رمایه‌داره‌كان، یا ئه‌وانه‌ی ئێستا له‌ڕیزبه‌ندی سه‌ره‌وه‌ن، جیگۆڕكێ ده‌كه‌ن و ئێستا ئه‌مریكا له‌وپه‌ڕی دڵه‌ڕاوكێ و نائارامیدایه به‌هۆی گه‌شه‌ی خێرای وڵاتی چینه‌وه، ، بۆیه شه‌ڕی ئه‌مڕۆ ترسی وڵاته سه‌رمایه‌داره‌كانه له په‌ره‌سه‌ندن و گه‌شه‌سه‌ندنی وڵاته بووژاوه‌كان، به‌تایبه‌ت چین و هیندستان.\nبۆ دڵنیابوونی په‌ڕینه‌وه‌ی ئه‌و وزه‌یه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ره‌و به‌كاربردنی له وڵاتانی ڕۆژئاوا و باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا، ئه‌و ناوچه‌یه پێویستی به گۆڕانی جیۆپۆلیتیكی هه‌یه، چ به كه‌مكردنه‌وه‌ی هه‌یمه‌نه‌ی ڕوسیا و چ به ڕێخۆشكردنی ترانزێت و په‌ڕینه‌وه‌ی ئه‌و وزه‌یه، چ به له‌سه‌رخۆ كپكرنی ڕۆڵی شوێنی ستراتیژی توركیا بۆ ڕۆژئاوا و بنیاتنانی ئه‌ڵته‌رناتیڤێك ( كه ئه‌گه‌ری زۆره ڕۆژئاوای كوردستان بێت )، چ به كۆنتڕۆڵكردنی ته‌نگه‌ی ده‌ریاكان به‌تایبه‌تی ( ته‌نگه‌ی هورمز و مه‌له‌كه )، بۆیه له داهاتوودا شه‌ڕ ده‌بێته شه‌ڕی ئابووری یا باشتر بڵێین شه‌ڕی سامانی سروشتی، (ئه‌گه‌ر چی بۆ ئێستا و زیاتر له هه‌شت ساڵه شه‌ڕی بازاڕی غازی قه‌ته‌ر و ئێران سوریای گرتووه‌ته‌وه)\nزۆر جار ته‌نها وزه وه‌كو چه‌قی ناكۆكیه‌كان ده‌بینرێ، بێ ئه‌وه‌ی ئاوڕ له‌شه‌ڕی ئاو بده‌ینه‌وه، به‌تایبه‌تی له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا كه كه‌مترین ڕێژه‌ی ئاوی شیرینی تیادایه، و قۆرخكردنی ئاویش به‌مانای ده‌سه‌ڵات دێت، هه‌روه‌كو ئه‌و سیاسه‌تی ئاوه‌ی توركیا په‌یڕه‌وی ده‌كات، به گلدانه‌وه‌ی ئاوی ڕوباری دیجله و فورات و دروستكردنی ٢٢ به‌نداو و ١٩ پرۆژه‌ی به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی كاره‌با، توركیا ده‌یویست به ده‌سه‌ڵاتی ئاو هه‌ژموونی ده‌سه‌ڵاتی خۆی له‌سه‌ر ناوچه‌كه‌دا زاڵ بكات، به‌ڵام ئێستا غازی سروشتی هه‌ژموونی خۆی زاڵ كرد و وا شه‌ش ساڵه شه‌ڕی سوریا ده‌گێڕێ.\nوڵاته بووژاوه‌كان ڕۆڵی گرنگ ده‌بینن چ له جێگۆڕكێی ڕیزبه‌ندی وڵاتانی جیهان و چ له بڕیاره سیاسیه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان، وڵاته بووژاوه‌كان به‌وه پێناسه ده‌كرێن كه ئه‌و وڵاتانه‌ن كه ژماره‌ی دانیشتوانیان زۆره و گه‌شه‌ی ناوخۆیان زیندووه و هیچ شه‌ڕی ڕه‌گه‌زپه‌رستی یا ناوخۆیی تیادا نیه و ئاسایشی پارێزراوه بۆ نمونه به‌ڕازیل و هیندستان و ڕوسیا و چین و خوارووی ئه‌فریقا و ئیندۆنیزیا، ئه‌م وڵاتانه ڕێژه‌ی گه‌شه‌ی ئابووریان له چاو وڵاته پیشه‌سازیه‌كان زۆر زیاتره و گه‌شه‌ی سامانی مرۆییان به‌رزه، به‌وه‌ی ڕێژه‌ی ده‌ستی كاری گه‌نجی زۆره.\nگه‌شه‌ی به‌رده‌وامی ئه‌م وڵاته بووژاوه تازانه، له‌وانه‌یه لیستی ئێستای ڕیزبه‌ندی وڵاته پیشه‌سازیه زلهێزه‌كان له‌ق بكات بۆ نمونه له بانكی نێوده‌وڵه‌تی، وڵاتانی E7 كه وڵاتانی ( به‌ڕازیل و ڕوسیا و چین و هیندستان و ئیندونیزیا و مه‌كسیك و توركیا ) ده‌گرێته‌وه، وزه بڕبڕه‌ی پشتی ڕێژه‌ی گه‌شه‌ی زۆر و به‌رده‌وامی ئه‌م وڵاتانه‌یه، بۆیه شاره‌زایان دڵنیان له زیادبوونی پێداویستی جیهان بۆ وزه و به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی به‌كارهێنانی له داهاتوودا، واته هه‌رچه‌نده وزه‌ی دوباره به‌رهه‌مبهێنرێت ناتوانێ ببێته سوته‌مه‌نی بۆ ئه‌و گه‌شه قه‌به‌یه‌ی له‌و وڵاتانه‌دا په‌ره‌ده‌سێنێ.\nلێره‌دا ده‌گه‌ینه ئه‌و ده‌رئه‌نجامه‌ی ئه‌و توینوو بوونه‌ی وڵاته بووژاوه‌كان بۆ وزه و سامانی سروشتی، و ترسی وڵاته پیشه‌سازیه‌كان بۆ له‌ده‌ستدانی هه‌یمنه و ده‌سه‌ڵاتیان له جیهاندا، به‌مانای سه‌پاندنی ده‌سه‌ڵاتی ئابووریه له سه‌ر بڕیاره سیاسیه‌كان، مانای بوونی شه‌ڕه له‌سه‌ر سامانی سروشتی و مانای بوونی ڕۆڵی وزه و زیادبوونی ڕۆڵی وزه‌یه له‌ئاستی دابینكردنی ده‌سه‌ڵاتدا به‌سه‌ر به‌ڕێوه‌بردنی تاكڕه‌وی جیهاندا، هه‌ركاتێ ده‌سه‌ڵاتی ئابووری باڵاده‌ست بوو، ده‌سه‌ڵاتی سیاسی باڵاده‌ست ده‌بێ، ئه‌مه‌ش مانای په‌یڕه‌ونه‌كردنی دیموكراتی و گه‌شه‌ی نادادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تیه له زۆربه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌دا.\nوڵاته بووژاوه‌كان، له‌به‌ر به‌رزی ئاستی به‌رهه‌مهێنان و ئاڵوگۆڕ و په‌ره و گه‌شه‌ی ئابووری و بازرگانی ده‌ره‌وه‌یان، داواكاری ئه‌وه‌ن كه گلۆبال له‌بانكی نێونه‌ته‌وه‌یی و صندوقی دراوی نێونه‌ته‌وه‌ییدا، له دابه‌شكردنی به‌ش و ڕێژه‌ی ده‌نگدانا، به به‌رنامه‌كانیاندا بچنه‌وه و سه‌رله‌نوێ دایبڕێژنه‌وه، به‌وه‌ی كه ئه‌وان ئێستا له‌چاو جاران باڵاده‌ست و خاوه‌ن هێزی ئابووری زۆرترن\nبوونی ئاسایش مه‌رجی سه‌ره‌كی پیشه‌سازی‌و وه‌به‌رهه‌مهێنان و ده‌رهێانی وزه‌یه ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كۆمپانیا گه‌وره‌كانی ده‌رهێنانی نه‌وت، له شوێنێكدا كار ناكه‌ن كه ئاسایشی تێدا جێگیر نه‌بێ و ئارامی باڵی نه‌كێشابێته سه‌ر ناوچه‌كه، نمونه‌ی ئه‌و شوێنانه زۆرن كه كۆمپانیاكان هه‌ر به‌و هۆكاره‌وه، ده‌ستیان له‌كار كێشاوه‌ته‌وه و كۆمپانیاكه‌یان گوێزاوه‌ته‌وه، به‌ڵام بۆچی نائارامی و ناڕه‌زایی ئه‌و ناوچه و چاڵه نه‌وت و غازانه ده‌گرێته‌وه؟\nئه‌و وڵاته بوژاوانه‌ی خاوه‌نی بڕی زۆری داهاتی وزه‌ن وه‌كو ڕوسیا و چین و فه‌نزویللا و ئه‌و وڵاتانه‌ی وا به‌ره‌و بوونه وڵاتی بوژاوه ده‌چن وه‌كو نیجیریا و كۆنگۆ و یا ئه‌و وڵاتانه‌ی هیچ نه‌بێ خاوه‌نی بڕێكی باشی وزه‌ن وه‌كو كازاخستان و توركمینستان و جه‌زائیر، هه‌موو ئه‌م وڵاتانه خاوه‌نی سیاسه‌تێكی ئه‌وتۆریتێت‌و زۆرداری و نادیموكراتین، دانیشتوانیان زۆربه‌ی له‌ژێر هێڵی هه‌ژاریه‌وه‌ن، چینی ده‌سه‌ڵات سامانی وڵات قۆرخ ده‌كه‌ن و بانكه‌كانی جیهان له‌قوتی خه‌ڵك پڕ ده‌كه‌ن و له كۆتاییش خۆیان به چه‌پڵه‌ی ده‌ست ڕاده‌ماڵڕێن، وڵاتانی ڕۆژئاواش تا بتوانن بێده‌نگ و بێ كاردانه‌وه به‌رامبه‌ر ڕه‌فتاری ئه‌و وڵاتانه ده‌وه‌ستن له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێویستیان به به‌كاربردنی وزه‌كه‌یانه، چه‌ند ئه‌وان پێویستیان به‌وزه بێ، ڕژێمه‌كانی خاوه‌ن وزه زه‌بروزه‌نگیان زیاتر و قوتی خه‌ڵك زیاتر داگیرده‌كه‌ن و چه‌ند نرخی بازاڕی وزه به‌رزبێته‌وه، توندوتیژی و ده‌مكوتكردنی جه‌ماوه‌ر هاوته‌ریب زیاتر ده‌بێت، له‌ڕیزبه‌ندی ڕێكخراوی نێوده‌وڵه‌تی Transparency International وڵاته به‌رهه‌مهێنه‌ره‌كانی وزه هه‌میشه له ڕیزی كۆتایین، زۆربه‌ی زۆریان له گه‌نده‌ڵیدا تێگلاون و ئه‌وپه‌ڕی ناوبانگی ناهه‌مواری و ناپاكیان تۆماركردووه، هه‌موو ئه‌و وڵاتانه له ژماره‌ی ١٧٦ ولاتدا ده‌كه‌ونه ڕیزبه‌ندی پاش سه‌ده‌مین وڵاته‌وه وه‌كو جه‌زائیر و مه‌كسیك و ئێران و عیڕاق و كۆنگۆ و نیجیریا و كازاخستان و ڕوسیا و توركمینستان.\nئه‌مریكا هه‌ر به‌ته‌نها بۆ بواری به‌رهه‌مهێنان به‌كاربه‌ری چاره‌كی وزه‌ی هه‌موو جیهانه، بۆیه بۆ گوازتنه‌وه‌ی ئه‌و وزه‌یه‌ی پێویستی به دابینكردنی دڵنیایی و ئاسایشی گواستنه‌وه‌یه له وشكایی و له‌نێو ده‌ریا و ئوقیانوسه‌كان به‌تایبه‌ت له ته‌نگه‌ی ده‌ریاكان ، به‌هۆی بوونی چه‌ته و ڕێگره‌وه چ له نێو ده‌ریاكان و چ له نزیك ته‌نگه‌كانه‌وه هه‌میشه گرفتی زۆر بۆ گوازتنه‌وه‌ی وزه دێنه پێش، بۆ یه نه‌ك هه‌ر هێزی سه‌ربازی و هێزی ته‌كنه‌لۆژی به‌ڵكو هه‌ندێ جار هێزی ناتۆش بۆ پاراستنی ته‌نگه و پرۆسه‌ی گوازتنه‌وه‌ی وزه به‌كارده‌هێنرێت، ئه‌م چه‌ته‌گه‌ری و ڕێگریه‌ش كاردانه‌وه‌ی سیاسه‌تی نادیموكراتی و توندوتیژی و زۆرداری فه‌رمانڕه‌واكانی ئه‌و ولاتانه‌ن كه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ سامانی وڵات وه‌كو موڵكی خۆیان ده‌كه‌ن و به‌س.\nپرسیارێك كه لێره‌دا به ڕه‌وا ده‌بینرێ و ده‌بێ بكرێت ئه‌وه‌یه ئه‌گه‌ری زۆری ئه‌و تاڵان و ڕێگری و چه‌ته‌ییه بۆ و له كوێ ده‌كرێت و هۆكاره سه‌ره‌كییه‌كانی چین؟ لێره‌دا چه‌ند نمونه‌یه‌ك له‌سه‌ر بوونی وزه و داهاته‌كه‌ی و جۆری فه‌رمانره‌واییه‌كه‌ی و كاردانه‌وه‌ی دانیشتوان و خه‌ڵكی ناوچه‌كه له دوو نمونه‌ی جیاوازدا ده‌خه‌ینه ڕوو:\nئاشكرایه و زۆر به دڵنیاییه‌وه ، زۆربه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ی له جیهاندا سێیه‌م كه نه‌وت و غاز و به‌گشتی وزه به‌رهه‌م ده‌هێنن، خاوه‌نی ئابووریه‌كی به‌هێزن له هه‌مان كاتدا خاوه‌نی سیاسه‌تی پێشێلكردنی مافی مرۆڤ و زه‌بروزه‌نگن، ئابووریه به‌هێزه‌كه‌ش، ته‌نها حوكمڕان و ده‌سه‌ڵاتداره‌كان ده‌گرێته‌وه، واته ئه‌و داهاته ناڕژێته نێو بودجه‌ی ده‌وڵه‌ته‌وه و پرۆژه و پانتایی به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵك و خزمه‌تی شارستانی نێوخۆ ناگرێته‌وه، ژێرخان و باری سۆشیالی خه‌ڵكی پێ چاك ناكرێت و ئێستاش ئاستی ته‌ندروستی له نیجیریا له چاو وڵاته‌كانی دیكه‌ی ئه‌فریقیا ناهه‌موارتره، بوونی داهاتێكی زۆری سامانی وزه، له‌جیاتی به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی بژێوی گشتی كۆمه‌ڵگا ده‌كات به دوو چینی زۆر جیاواز له ڕووی دارایی و كۆمه‌ڵایه‌تی و پێگه‌ی ژیان و ژیاره‌وه، بۆیه ئه‌م خزمه‌ت نه‌كردن و ڕه‌چاونه‌كردنه‌ی پێداویستی جه‌ماوه‌ر هێدی هێدی ڕق و هه‌میشه ده‌سته و گروپی دژ به بواری ئابووری یا ڕاستتر بڵێین دژ به سێكته‌ری وزه دروست ده‌كات كه حكومه‌ت‌و فه‌رمانڕه‌واكان ده‌گرێته‌وه، نمونه‌یه‌ك له‌و پێشهاتانه له نیجیریایه كه گه‌وره‌ترین كۆمپانیای ده‌رهێنانی نه‌وتی لێبوو ئه‌ویش ئیكسیل موبایل بوو، نیجیریان دووه‌م وڵاتی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتی ئابووریه و گه‌وره‌ترین وڵاتی خاوه‌ن وزه‌یه له ئه‌فریقا، ڕێژه‌ی ٣% ی وزه‌ی جیهانی تێدایه، داهاته‌كه‌ی ٨٠% ی بودجه‌ی وڵات ده‌گرێته‌وه، كۆمپانیا جیهانیه‌كانی ده‌رهێنانی نه‌وت وه‌كو شێل و تۆتال و ئیكسۆن، هێزی سه‌ره‌كی ده‌رهێنانی نه‌وتن له‌وێ، به‌ڵام له‌به‌ر بوونی سیاسه‌تێكی زۆر نادادپه‌روه‌ری و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی له لایه‌ن حوكومڕانه‌كانه‌وه و له‌به‌ر نه‌بوونی دامه‌زراوه‌ی فه‌ڕمی حكومی و بێ به‌شبوونی زۆربه‌ی دانیشتوان له داهاتی ده‌وڵه‌ت و نه‌بوونی خزمه‌تگوزاری و قۆرخكردنی سه‌رمایه‌ی ده‌وڵه‌ت بۆ داروده‌سته‌ی پارته حوكمڕانه‌كان، میلله‌ت هه‌ڵده‌گه‌ڕێته‌وه‌و گروپ و كۆمه‌ڵی چه‌كدار دروست ده‌بێت، له نیجیریاش فه‌رمه‌وانڕه‌وایه‌كی گه‌نده‌ڵ و نابه‌رپرس‌و مافخۆر‌و قۆرخكه‌ر بووه هۆی دروستبوونی ئه‌و جۆره گروپ و چه‌ته‌یه و گرژیه‌ی ده‌ستیان به ڕفاندنی ئه‌ندامی كومپانیا و تێكشكاندنی هێڵی وزه و سوتاندنی كرد، له ساڵی ٢٠٠٦ به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی هێڵی گوازتنه‌وه‌ی غاز زیاتر له ٢٠٠ كه‌س تیاچوون و به‌تایبه‌ت ئیكسۆن مۆبیل زیانی زۆری پێكه‌وت و نزیكه‌ی شه‌ش كارمه‌ندی كۆمپانیای شێلیان ڕفاند، ناچار هه‌ندێ له چاڵه‌كانی وزه‌ی به‌جێهێشت، و ڕێژه‌ی وه‌به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی نیجیریاش به ڕێژه‌ی ٢٠% له‌چاو جاران كورتی هێنا، هه‌ر به‌هۆی ناعه‌داله‌تیه‌وه چه‌نده‌ها گروپی ئیتنی و چه‌ته و پیاوكوژ بۆ دژایه‌تی ئه‌و كۆمپانیایانه و حكومه‌ت دروست بوون، داوای هاوبه‌شیان ده‌كرد له‌و داهاته‌ی كه له‌سه‌ر خاك و زێدی خۆیان ده‌ست ده‌كه‌وت، جگه له‌وه‌ی داوای قه‌ره‌بووی شوێنه‌كانیان ده‌كرد و دژایه‌تی پیسبوونی ژینگه‌یان ده‌كرد، ئه‌و خێڵ و گروپانه‌ی خه‌ریكی ڕاوی ماسی بوون له كار كه‌وتبوون و بێ كاریه‌كی زۆری دروست كردبوو[ ] ئه‌مرۆ تا ڕاده‌یه‌ك گلۆبالیزم كه‌م یا زۆر چه‌مكه تازه‌كانی به‌ره‌و نێو ماڵه هه‌ره دووره‌كانیش بردووه له‌وانه چه‌مكی ژینگه، یه‌كێك له داواكاری خه‌ڵكی ناوچه‌ی ده‌لتای نیجیریا، نه‌هێشتنی پیسبوونی ژینگه‌ی ناوچه‌كانی ده‌رهێنانی نه‌وته، كه جگه له پیسبوونی هه‌وا و خاك و كه‌ناره‌كان‌و زیانی بۆ ئیكۆسیستیمی ماسی و فره‌زینده‌وه‌ر، ڕۆچووه‌ته نێو ئاوی ژێرزه‌ویش، بوونی وزه له‌و وڵاته هیچ كاریگه‌ری له‌سه‌ر باشتركردنی دۆخی هاوڵاتی نه‌بوو، هیچ دادپه‌روه‌ریه‌كی نه‌هێنایه كایه‌وه، له ساڵی ٢٠٠٤ دا سه‌رۆكی نیجیریا به‌ڵێنیدا كه له‌مه‌ودوا داهاتی وزه به یه‌كسانی دابه‌ش ده‌كرێت، به‌ڵام به‌ڵێنێكی پوچ بوو و هیچ وه‌رچه‌رخان و گۆڕان و به‌جێهێنانێكی به خۆیه‌وه نه‌بینی، پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه، هه‌رچه‌نده داهاتی ده‌وڵه‌ت زیادی ده‌كرد، باری ته‌بدروستی و ژیاری خه‌ڵك ناهه‌موارتر ده‌بوو\nله‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تیش ئه‌وه‌نده‌ی پرس و ڕا و بڕیاری كۆمپانیاكانی ئێكسون موبیل و تۆتال و شێفرۆن گاریگه‌ری هه‌یه و قسه‌ی ده‌ڕوا ئه‌وه‌نده بڕیاری نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان قسه‌ی ناڕوات، بۆیه ئابووری قسه ده‌كات و ئابووری بڕیار ده‌دات.\nڕوبه‌ری وڵاتی پاكستان نزیكه‌ی هه‌شت سه‌د هه‌زار كم٢ و ناوچه‌ی بلوجكستان نزیكه‌ی ٤٢% ی ڕوبه‌ری پاكستانه و زۆربه‌ی سامانی سروشتی ده‌كه‌وێته ئه‌و ناوچه‌یه‌وه و بڕی داهاتی هه‌ر تاكێك له‌وێ زۆر كه‌متره له‌چاو بڕی داهاتی كه‌سێكی ناوچه‌كانی دیكه، واته باری ئابووری دانیشتوانی بلوجكستان له‌چاو ئه‌و هه‌موو داهاته سروشتیه‌ی وه‌كو ئاسن و یوڕانیۆم زینك و ، زۆر ناله‌باره و ته‌نها ٦% ی داهاتی ده‌وڵه‌تی به‌رده‌كه‌وێ، ئه‌م نادادپه‌روه‌ریه كۆمه‌ڵگای به‌ره‌و ناڕه‌زایی و نائارامی بردووه، ئه‌م گروپ و لایه‌نانه‌ی دژایه‌تی ڕژێم و فه‌رمانڕه‌وای ئه‌و ده‌وڵه‌ته ده‌كه‌ن، ئه‌وانه‌ن كه ڕه‌زامه‌ندی ئه‌م نادادپه‌روه‌ریه نین و له‌كاتێكدا زۆربه‌ی كان و كانزای ناوچه‌كه تاڵان ده‌كرێت، ڕێژه‌ی هه‌ژاری نزیكه‌ی ٨٠% ی دانیشتوانه و ته‌نها سیكته‌ری ئاسایش بۆ پاراستنی داهات و كانه نه‌وته‌كان ئاوه‌دان كراوه‌نه‌ته‌وه، ته‌نانه‌ت سامانی ناوچه‌كه‌ی ئه‌وان كه‌متر ده‌خه‌مڵێنرێ وه‌ك له شوێنه‌كانی دیكه، بلوجیكستان شوێنێكی پڕ له نادادپه‌روه‌ریه و هێشتا له هیچ میدیایه‌ك باسنه‌كراوه، ئه‌گه‌ر ڕاپه‌ڕینی ئه‌م گروپانه نه‌بوونایه، هه‌ر باس له نه‌هامه‌تیه‌كانیان نه‌ده‌كرا.\nله شیكردنه‌وه‌ی سیاسه‌تی وزه‌ی هه‌رێمی كوردستان، هیچ ئاڵۆزی و پێچ و په‌نایه‌ك نایه‌ته‌ڕی بۆ هه‌ڵهێنجانی ئه‌و سیاسه‌ته، چونكه دۆخی كۆمه‌ڵگا ئاوێنه‌ی سیاسه‌ته‌كه‌یه‌تی ، ڕه‌نگدانه‌وه‌ی به‌رنامه و پلانه‌كانێتی، بۆ هه‌رێمێكی وا بچوك و ڕوبه‌رێكی وا به‌پیت و پڕ له سامانی سروشتی وزه و ئاو و بوونی ڕێژه‌یه‌كی زۆر له گه‌نج و ده‌ستی كار و ژماره‌یه‌كی زۆر له زانكۆ و دكتۆر و تا چاو بڕ ده‌كات باڵه‌خانه و ته‌لار و پرد، ئه‌م تابلۆ ڕووكه‌شه هه‌ر له سه‌ره‌تا وێنای ده‌ركه‌وته‌ی بووژانه‌وه و گه‌شه‌و سیمای پێشكه‌وتنێكی خه‌یاڵاوی به‌رجه‌سته ده‌كات، به‌ڵام هه‌ر به‌سیمای زۆر ساده‌ش، پێچه‌وانه‌كه‌ی ده‌سه‌لمێنێ، ئاستی كۆمه‌ڵگا به ڕاده‌ی په‌روه‌رده و ته‌ندروستی و ڕیزبه‌ندی وشیاریه‌وه ده‌خه‌مڵێنرێت، ئاستی ده‌وڵه‌تی هه‌رێمیش به بڕی جوڵه و گه‌شه و زیندووبوونه‌وه‌ی سێكته‌ره‌كانی دیكه و بواره بووژاوه‌كانی ئه‌و شوێنه و ئاستی داهێنان و چه‌كه‌ره‌ی په‌ره‌پێدانی عه‌قڵه‌وه ده‌پێورێت، پێوه‌ری چاو بۆ ڕوخسار و ته‌لار، هیچ گره‌وێك له پێوه‌ره ژێرخانه وێرانه‌كان ناباته‌وه.\nپێوه‌ری پێشكه‌وتنی جیهان له‌سێ ڕه‌هه‌ندا دیاری ده‌كرێت، له ڕه‌هه‌ندی په‌روه‌رده و ته‌ندروستی و ئاستی ژیاری تاك، هه‌رێمێك وه‌كو كوردستان كه له‌و سێ ڕه‌هه‌نده‌دا وێران بێت، ئه‌ی داهات له بوژانه‌وه‌ی چیدا خه‌رج ده‌كات و چی لێ ده‌كات، كۆڵه‌كه و بناغه‌ی گۆڕان و جوڵه‌ی سێكته‌ره‌كان له هه‌ر وڵاتێكدا له‌سه‌ر چه‌ند پایه‌یه‌ك وه‌ستاوه، كه ژێرخانی كۆمه‌ڵگا بنیان ده‌نێ یا ده‌یڕوخێنێ له‌وانه :\n1. زانست : مانه‌وه‌ی بیركردنه‌وه یا وه‌ستان و په‌ك كه‌وتنی، واته وه‌ستان و پوكانه‌وه‌ی خانه‌كانی مێشك و نوێ نه‌بوونه‌وه‌ی‌و ناهاوسه‌نگی له‌بیركردنه‌وه و دواكه‌وتن و مانه‌وه له نێو گۆمی كۆن و قه‌وزه لێدانی و جوینه‌وه‌ی كۆن له ئێستا و سبه‌ینێ، بیركردنه‌وه واته تازه‌گه‌ری، تازه‌گه‌ری واته زانست و به‌كارهێنانی قودره‌تی زانست بۆ فه‌راهه‌مكردنی گۆڕان له هه‌موو بواره‌كانی ژیاندا، چونكه زانست به‌كاربردنی توانای عه‌قڵه به‌ره‌و ده‌روازه‌ی تازه و تازه‌گه‌ری، زانست داهێنانه به‌ره‌و ئاسانكاری ژیان و پاشه‌كه‌وت كردنی كات‌و خۆ سه‌رقاڵ كردن به بیركردنه‌وه‌ی نوێوه، زانست واته بڕبڕه‌ی پشتی پێشكه‌وتن، ساڵانه ولاتانی جیهان له پێشبڕكێ و كێبڕكێی به‌رده‌وامن بۆ خاوه‌ندارێتی له ڕیزبه‌نده‌كانی سه‌ره‌وه‌ی داهێنان و هێنانه كایه‌وه‌ی بیرۆكه و بۆچوونی نوێی زانستی.\nله‌و وڵاتانه‌ی جیهاندا كه به‌رهه‌مهێنه‌ری وزه و سامانی سروشتین، كه‌مترین داهێنان و هه‌ڵپه‌ی زانستی و په‌تێنتی تێدا تۆمار ده‌كرێ، به‌پێچه‌وانه‌وه ئه‌و وڵاتانه‌ی به‌كاربه‌ری ئه‌و وزه‌یه‌ن كه وڵاتانی ڕۆژئاوا ده‌گرێته‌وه، پێشه‌نگن له بواری زانستی و توێژینه‌وه و لێكۆڵینه‌وه و به‌گه‌ڕخستنی ده‌رئه‌نجامه‌كانی له پێناوی پێشكه‌وتندا، زۆربه‌ی خوێندكاره بیانیه‌كانی زانكۆ له‌زانكۆكانی ئه‌مریكا و به‌ڕیتانیا و ئوسترالیا و فه‌ڕه‌نسا و ئه‌ڵمانیا ده‌خوێنن به كورتی له وڵاتانی(OECD)، ٤٠% ی ئه‌و خوێندكارانه له وڵاته بوژاوه‌كانه‌وه دێن وه‌كو چین و هیندستان، ٢٥% ی خوێندكاری چینی و ٥٦% ی خوێندكاری هێندی له ئه‌مریكا ده‌خوێنن، خوێندن له زانكۆكانی ڕۆژئاوا واته فێربوونی زانست به هه‌موو ورده‌كاریه‌وه، ئه‌مریكا هه‌ر زوو ئه‌و ڕاستیه‌ی قۆزته‌وه كه داهێنان و كاركردن له‌سه‌ر بنه‌مای زانست پێشكه‌وت و ده‌سه‌ڵاتی زانست و ئابووری دێنێته‌كایه‌وه، بۆیه زۆربه‌ی پاداشته زانستی و ڕێزلێنان و نۆبله‌كان به‌ر زاناكانی ئه‌مریكا كه‌وتوون.\nئێستا وڵاته بوژاوه‌كان به تایبه‌ت چین، له كێبڕكێی بواری زانستی و داهێنانن هه‌وڵ ده‌ده‌ن زانا و بلیمه‌ته‌كانی خۆیان بێنه‌وه وڵات و كار بكه‌ن و بودجه‌ی سێكته‌ری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی دوو ئه‌وه‌نده‌ی پێشتر زیاد كردووه و وا جاوه‌ڕوان ده‌كرێ تا ساڵی ٢٠٢٠ ڕێژه‌كه‌ی ببێته ٢.٥% وه‌كو ڕێژه‌ی بودجه‌ی ئه‌مریكا بۆ توێژینه‌وه‌ی زانستی.\nسه‌نغافوره، ئه‌و وڵاته بچوكه‌ی باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا، له‌گه‌ڵ جیابوونه‌وه‌ی له مالیزیا ساڵی ١٩٦٥ خاوه‌نی هیچ نه‌بوو، نه سامانی سروشتی و نه ژێرخان و نه هیچ داهاتێك شایانی پشت پێ به‌ستن بێت، هه‌ر ئه‌و كاته ( لێ كوان یو ) وتی : ئه‌مڕۆ ده‌ببێ ماحاڵ مه‌حاڵ بكرێ، ( لی كوان یو ) پشتی به سێ بوار به‌ست، سیسته‌می خوێندن و سیسته‌می بانك و شوێنی جوگرافیه‌كه‌ی، به‌شێكی زۆری داهاتی وڵاته‌كه بۆ خوێندن و زانست ته‌رخان كراوه، زانكۆكانی ڕیزبه‌ندی دووه‌م له‌نیو زانكۆكانی ئاسیادا، بوونی ته‌نگه‌ی مه‌له‌كه كه له‌نگه‌ری تێپه‌ڕبوونی وزه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسته به‌ره‌و چین و یابان و وڵاتانی دیكه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا، كاریگه‌ری زۆری له‌سه‌ر بوژانه‌وه‌ی ئه‌م وڵاته هه‌بوو، كه ڕۆژانه زیاتر له پازده ملیۆن به‌رمیل نه‌وتی پێدا تێپه‌ر ده‌بێت، خوێندن له سه‌نگافوره له ئاستێكی به‌رز و جێگایه‌كی گرنگی له سیاسه‌تی وڵاته‌كه‌دا هه‌یه، بۆیه گۆڕانی بنه‌ڕه‌تی بۆ كۆمه‌ڵگا له‌گه‌ڵ خۆیدا په‌لكێش كردووه.\n2. چه‌قبه‌ستوویی فه‌رمانڕه‌وایی : زۆربه‌ی حكومه‌ته‌كانی فه‌رمانڕه‌وای ئه‌و وڵاتانه‌ی له جیهانی سێیه‌مدا سامانی وزه‌یان هه‌یه، ڕژێمی سته‌مدیده و دیكتاتۆر و كورسی په‌رست و چه‌قبه‌ستوون یا چه‌قبه‌ستوو بوون، نمونه‌ی لیبیا و عیراق و كازاخستان و نیجیریا و جه‌زائیر توركمینستان و ڕوسیا و زۆر وڵاتی دیكه‌ش، ده‌بوو كورد له‌گه‌ڵ دۆزینه‌وه‌ی وزه و ده‌رهێنانی، كه بۆ سه‌ده‌یه‌ك ده‌چێت خه‌بات له پێناوی ئازادی و مافپه‌روه‌ری ده‌كات، جیاواز و جۆرێكیتر ده‌ركه‌وتایه، ده‌بوو زه‌بروزه‌نگی ڕژێمی به‌عس و مێژووی سه‌ركوتكردنی، ڕه‌نگدانه‌وه‌یه‌كی ئومێدبه‌خشی بۆ ئیستایه‌كی ئازاد و شێوازێكی شارستانی له‌پێشكه‌وتن‌و گۆڕانی تێدا به‌دیبكرایه، نه‌ك بۆ په‌روه‌رده‌كردن و ئاودانی ڕه‌گی دیكتاتۆرێكی دیكه و چه‌قینی كورسی‌و حزب بوایه، كورد جیاواز له نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی ناوچه‌كه، خاوه‌ن په‌رۆشی بوو بۆ تازه‌گه‌ری، كورد شاره‌زا‌و پسپۆری هه‌بوو، به‌ڵام به‌ڕیوه‌بردنی وڵات له‌سه‌ر بناغه‌ی خزمه‌تی حزبی و تێكۆشانی ڕابوردوو و بازنه‌ی یه‌كترناسین، دروست هه‌نگاوێك بوو بۆ هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی په‌یڕه‌و و پرۆگرامی سیاسه‌تی ڕابوردوو، چونكه هیچ نوێنه‌رێكی خه‌مخۆری گه‌ڵ له ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌بردنی ده‌وڵه‌تدا نه‌بوو، هه‌مووی بۆ قۆرخكردنی ده‌سه‌ڵاتێك و مانه‌وه له ئاستی لێپرسراوی و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی‌و به‌ركه‌وتنی چمكێك له هه‌یمه‌نه‌ی ده‌سه‌ڵات به‌سه‌ر جه‌ماوه‌ردا بوو.\nله‌گه‌ڵ بوونی داهات و بودجه و خاكێكی به‌پیت و ئاو و هه‌وایه‌كی سازگار و ده‌ستی كاری پێویست، سڕبوونی سێكته‌ر و بواره‌كانی دیكه، له‌و وڵاتانه‌ی خاوه‌ن وزه‌ن، به هه‌رێمی كوردستانیشه‌وه، تاوانێكه دژ به ئێستا و سبه‌ینێ و خه‌ڵكی ماندوو ده‌كرێت، ئه‌و وڵاتانه، ڕووبه‌رێكی زۆری زه‌ویوزاریان پشتگوێ خستووه و خۆیان پشتبه‌ستوو به به‌رهه‌می وڵاتانی دیكه‌ن، له ماوه‌ی نێوان ساڵی ٢٠٠٠- ٢٠١٤ وه نزیكه‌ی ٣٦ ملیۆن هیكتار زه‌ویوزاری كشتوكاڵی له‌لایه‌ن وڵاته پێشكه‌وتوو و پیشه‌سازیه‌كانه‌وه كڕڕاوه یا به كرێ گیراوه، زۆربه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ی زه‌وی فرۆشتووه یا به‌كرێی داوه، ئه‌و وڵاتانه‌ن كه دانیشتوانی خۆی برسی و هه‌ژارن و خاوه‌ن بڕێكی باشی ئاوی سازگاریشن بۆ چاندنی به‌روبونی كشتوكاڵی، وه‌كو مۆزه‌نبیق و لیبیریا‌و سودان‌و باشوری سودان و پاپواغینیا، ڕێژه‌ی زۆری له كیشوه‌ری ئه‌فریقایه، بۆ هۆكاری ئه‌مه‌ش هه‌ر ده‌گه‌ڕێینه‌وه بۆ یه‌كه‌م هۆكار ئه‌ویش به‌هه‌ند هه‌ڵنه‌گرتنی زانست‌و گه‌نده‌ڵی حوكمڕانیه.\n3. گه‌نده‌ڵێ فه‌رمانڕه‌وایی : گه‌نده‌ڵی له‌سه‌ر ئاستی فه‌رمانڕه‌وایی ده‌وڵه‌تدا به‌وه پێناسه ده‌كرێ كه بریتیه له ناهه‌مواری به‌كارهێنانی موڵك وماڵی ده‌وڵه‌ت له‌لایه‌ن ئه‌و كه‌سانه‌وه كه متمانه‌ی گه‌لیان پێ سپێرراوه بۆ فه‌رمانڕه‌واییكردن و ده‌وڵه‌ت به‌ڕێوه‌بردن[ ] له ڕیزبه‌ندی ساڵی ٢٠١٦ دا بۆ گه‌نده‌ڵی له جیهاندا كه له لایه‌ن ڕێكخراوی پاكسازی جیهانی Transparency International بۆ ١٧٦ ده‌وڵه‌ت ئه‌نجام دراوه، عیراقی له ڕیزبه‌ندی ١٦٦ ڕیز كردووه، كه ته‌نها سۆماڵ و یه‌مه‌ن و سودان و چه‌ند وڵاتێكی دواكه‌وتووتری به‌دوادا دێت، ئه‌م ڕیزبه‌نده به كوردستانیشه‌وه ده‌ژمێررێت، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ش به‌ڵگه نه‌بێت، بارودۆخی ژیاری خه‌ڵك باشترین به‌ڵگه و ڕیزبه‌نده، ئه‌م دیارده زه‌قه نامرۆڤایه‌تی و نابه‌رپرسیاریه زیان هه‌ر به ئێستا و به جه‌ماوه‌ر و به سیاسه‌تی كورد نادات، به‌ڵكو زیان به پێگه و په‌یامی كورد ده‌دات، ناو و ناوه‌ڕۆكی كولتوری كورد ده‌ڕوشێنێ و ئه‌وه‌نده‌یتر ئه‌و بیرۆكه‌یه پشت ڕاست ده‌كاته‌وه، كه كورد له ئاستی سیاسی و جیهانیدا كه‌متر سه‌ركرده‌ی به‌توانای له حوكمڕانیدا هه‌یه بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه گه‌وره‌كان له‌چاو سه‌ركرده‌ی لۆكاڵی و نێوخۆییه‌كان، بوونی ئه‌م دیارده‌یه هه‌ژاری خواسته‌كانی سه‌ركرده فه‌رمانڕه‌واكان ده‌رده‌خات، ئیراده‌ی له‌ق و ناهاوسه‌نگی له به‌رنامه ستراتیژیه نه‌ته‌وه‌ییه‌كاندا ده‌سه‌لمێنێ.\nله‌و شیكردنه‌وه‌یه‌ی سه‌ره‌وه ده‌رده‌كه‌وێت كه له‌ژێر سێبه‌ری فه‌رمانڕه‌وایی گه‌نده‌ڵدا ناكرێ گه‌شه‌ی ئابووری به گه‌شه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه ببه‌سترێته‌وه ، چونكه له‌و حكومه‌ته گه‌نده‌ڵ‌و نادیموكراتی‌و نادامه‌زراوانه‌دا، گه‌شه‌ی ئابووری و بواری به‌رهه‌مهێنان و بوونی سامانی سروشتی وه‌كو موڵكی فه‌رمانڕه‌واكان داده‌نرێ، شاردنه‌وه و مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و به‌روبووم و داهات و گه‌نجینه‌ی ژێر خاك و سه‌رخاكه وه‌كو مامه‌ڵه‌یه‌كی تایبه‌ت و موڵكیه‌ت ده‌بینرێ، بازنه‌یه‌ك له نهێنی و گرێبه‌ست و ئاڵووێڵ و ژماره‌یه‌كی په‌رده‌پۆش له ده‌رچوو و تێچوو و ڕاخستنی فه‌رشی سور بۆ كۆمپانیا جیهانیه‌كان و هه‌وڵی زۆر بۆ ڕه‌خساندنی ئاسایش و ئارامی، چونكه یه‌كه‌م مه‌رج بۆ كاركردنی ئه‌و كۆمپانیایانه بوونی ئاسایشه.\nبه‌موڵك كردنی سامانی ده‌وڵه‌ت بۆ به‌ڕێوه‌به‌رانی ده‌وڵه‌ت، واته دابڕانی میلله‌ت له ماف و ژه‌می قوته‌كه‌ی و تۆرانی و دوورخستنه‌وه‌ی له هزری ئینتیما و بێ به‌شكردنی له وابه‌سته‌بوونی به‌كیانێك كه‌هی خۆیه‌تی، ده‌بێ به‌خێوكردنی میلله‌ت ئه‌ركی خاك و داهاتی خاك بێت، نه‌ك داهاتی خاك ئه‌رك و مافی چینێكی نادادپه‌روه‌ر بێت، له هه‌ر شوێنێك كایه‌ی چینی ناوه‌ڕاست به‌ره‌و پوكانه‌وه بچێت، واته مه‌ودای نیوان ده‌سه‌ڵات و هاوڵاتی له بواری ئابووریدا گه‌وره‌تر ده‌بێت، گه‌شه‌نه‌كردنی چینی ناوه‌راست، واته زیاتر ده‌وڵه‌مه‌ندبوونی ده‌سه‌ڵات و به‌ره‌و هه‌ژاری و برسیبوونی چینی خواره‌وه، چینی ناوه‌ڕاست ئه‌و چینه‌یه كه تاكه‌كانی بتوانن ڕۆژانه له ٢ تا ٣٠ دۆلار بۆ بژێوی و ژیانی خۆیان به‌هه‌موو پێداویستیه‌كانیه‌وه خه‌رج بكه‌ن، ئه‌مه‌ش گه‌شه‌ی نێوخۆ و بازاڕ و داهاتی كۆمه‌ڵگا ده‌جوڵێنێ.\nله ئه‌فریقا٠،١% ی هاونیشتیمانی ئه‌فریقی خاوه‌نی٦٠% ی داهاتی ئه‌فریقان، ئه‌وانیش ئه‌و سه‌رۆك و سه‌ركردانه‌ن كه زیاتر له ٢٠ – ٣٠ ساڵه له‌سه‌ر ته‌ختی فه‌رمانڕه‌واییدان، وه‌كو كامیرۆن‌و زیمبابوێ، هۆكاره‌كانیش گه‌نده‌ڵی و نادادپه‌روه‌ری و قۆرخكردنی مافی هاوڵاتیه، بۆیه نابێ هه‌میشه گه‌شه‌ی ئابووری هاوتا بكه‌ین به گه‌شه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌موو تاكێك، چین و ئه‌مریكا خاوه‌نی چه‌نده‌ها كۆمپانیا و سه‌نته‌ری كارن بۆ قۆرخكردن و تاڵانكردنی سامانی ئه‌و كیشوه‌ره، به‌ڵام هه‌رگیز ده‌رگای وانه‌ی دیموكراتی‌و یه‌كسانی‌و خۆشگوزه‌رانی‌و ماف و پێشكه‌وتن بۆ خه‌ڵكی ئه‌و كیشوه‌ره ناكه‌نه‌وه، تا ئه‌وان بێ ئاگا و هه‌ژار بن، ئه‌مان باشتر تاڵانی ده‌كه‌ن، بۆیه زانست و وشیاركردنه‌وه و دادپه‌روه‌ری سه‌نگی مه‌حه‌كی گه‌شه‌ی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تین.


په‌یام عه‌زیزی: جێگای فیستیڤاڵێك به ناوی مامۆستا سه‌ید عه‌لی ئه‌سغه‌ر كوردستانی خاڵییه\n13/4/2019 - 10:33\nپشتیوانی كردن له منداڵانی بێ سه‌رپه‌ره‌شت\n"په‌یام عه‌زیزی" گۆرانیبێژی پاوه‌یی له كۆنسێڕتی خێرخوازیی شاری سنه بۆ پشتیوانی كردن له منداڵانی بێ سه‌رپه‌ره‌ست كه بڕی پاره‌ی 300 میلیۆن تمه‌ن له لایه‌ن كه‌سانی خێرخوار بۆ ئه‌م منداڵه ئازیزانه كۆكرایه‌وه، ڕایگه‌یاند: جێگای فیستیڤاڵێك بۆ ڕێزگرتن له كه‌سایه‌تی و پێگه‌ی مامۆستا سه‌ید "عه‌لی ئه‌سغه‌ر كوردستانی" ئه‌فسانه‌ی مۆسیقای كوردستان خاڵییه.\nكۆنسێڕتی خێرخوازیی "په‌یام عه‌زیزی" به مه‌به‌ستی پشتیوانی كردن له منداڵانی بێ سه‌رپه‌ره‌شت و كۆكردنه‌وه‌ی یارمه‌تی، به هاوكاری ئه‌ندامانی كوردیی گروپی موزیكی "ئه‌وین" و به ئاماده‌بوونی "هورموز شوجاعی میهر" پێشكه‌شكاریی ناودار و به‌توانای ئێرانی له هۆڵی گه‌وره‌ی ئازادی له شاری سنه به‌ڕێوه‌چوو كه له لایه‌ن هۆگرانی موزیكی كوردیی و لایه‌نگرانی ئه‌م گۆرانیبێژه كورده‌وه پێشوازییه‌كی بێوێنه‌ی لێكرا، به شێوه‌یه‌ك كه نزیكه‌ی 2500 كه‌س له نزیكه‌وه ئه‌م كۆنسێڕته‌یان بینی و هه‌روه‌ها له لایه‌ن كه‌سانی خێرخوار و مرۆڤ دۆستیشه‌وه بڕی پاره‌ی 300 میلیۆن تمه‌ن بۆ ئه‌م منداڵه ئازیزانه كۆكرایه‌وه.\n"په‌یام عه‌زیزی" له سه‌ره‌تای ده‌سپێكی ئه‌م كۆنسێڕته‌دا گوتی: شاری سنه زێدی مامۆستا سه‌ید "عه‌لی ئه‌سغه‌ر كوردستانی" ئه‌فسانه‌ی مۆسیقای كوردستانه كه شكۆ و گه‌وره‌یی ئه‌م بلیمه‌ته‌ی مۆسیقای جیهانم بۆ نایه‌ته سه‌ر زمان. به‌داخه‌وه به‌ڕێزیان به باشی به كۆمه‌ڵگای مۆسیقای ئێران و دنیا نه‌ناسێندراوه. به بڕوای من جێگای فیستیڤاڵێك بۆ ڕێزگرتن له كه‌سایه‌تی و پێگه‌ی مامۆستا سه‌ید "عه‌لی ئه‌سغه‌ر كوردستانی" ئه‌فسانه‌ی مۆسیقای كوردستان له وڵاتی ئێران خاڵییه. ئه‌گه‌ر ئه‌م كاره گرینگه بكرێت، موزیكزانانی ناوداری ئێران و دنیا له‌گه‌ڵ ئه‌م كه‌سایه‌تییه بێوێنه‌یه‌ی مۆسیقای كوردستان ئاشنا ده‌بن و به ناسینی زیاتری ئه‌م هونه‌رمه‌نده كورده یارمه‌تی ده‌به‌خشێت، كه 100 ساڵ پێش ئێستا مه‌قامه‌كان و گۆرانییه كوردییه‌كانی به باشترین شێوه پێشكه‌ش كردووه.\nگوتیشی: هیوادارم له داهاتوویه‌كی نزیكدا، به‌ڕێوه‌چوونی فیستیڤاڵی مامۆستا سه‌ید "عه‌لی ئه‌سغه‌ر كوردستانی" ببینین و من لێره‌وه به شانازییه‌وه ڕایده‌گه‌یه‌نم كه قوتابی مه‌كته‌بی ئه‌م مامۆستا بێوێنه‌یه‌ی مۆسیقای كوردستانم.\nله به‌شێكی دیكه‌ی ئه‌م كۆنسێڕته‌دا "هورموز شوجاعی میهر" پێشكه‌شكاریی ناودار و به‌توانای ئێران گوتی: خه‌ڵكی كوردستان، خه‌ڵكانێكی شیرین و مێهره‌بانن و من ئه‌وانم زۆر خۆش ده‌وێت، له ساڵانی پێش ئێستادا سه‌ردانی مه‌هابادم كردووه و هه‌میشه له بینینی كوردستان چێژ وه‌رده‌گرم. نزیكه‌ی 20 ساڵه كه له‌گه‌ڵ "په‌یام عه‌زیزی" براده‌رین و كاتێك كه داوای لێكردم كه له كوردستان ئاماده‌بن به شانازییه‌وه بانگهێشته‌كه‌یم قه‌بووڵ كرد و ئێستاكه‌ش زۆر به‌خته‌وه‌رم كه له ناو ئێوه خه‌ڵكی هونه‌ردۆستی كوردستاندام.\nئه‌م كۆنسێڕته خێرخوازییه كه له لایه‌ن ته‌له‌ڤیزیۆنی كوردستان ـ ناوه‌ندیی سنه‌وه به شێوه‌ی ڕاسته‌وخۆ بڵاكرایه‌وه، به ئاماده‌بوون و هاوكاریی چه‌ندین كه‌سایه‌تی پارێزگای كوردستان به‌ڕێوه‌چوو، له‌وانه: "به‌همه‌ن مورادنیا" پارێزگاریی كوردستان، دكتۆر "مێهدی فه‌ڕشادان" نوێنه‌ری شاره‌كانی سنه، دیوانده‌ره و كامیاران له په‌ڕڵه‌مانی ئێران، "حامید جه‌ولایی" به‌ڕێوه‌به‌ڕیی گشتیی وه‌رزش و لاوانی پارێزگای كوردستان، "جه‌لال قه‌لعه‌شاخانی" به‌ڕێوه‌به‌ڕیی گشتیی فه‌رهه‌نگ و ڕۆشنبیری پارێزگای كوردستان، "حیشمه‌توڵڵا سه‌یدی" شاره‌وانی سنه، سه‌ید "سه‌باح قوڕه‌یشی" به‌ڕێوه‌به‌ڕیی گشتیی بێهزیستی پارێزگای كوردستان، "ئه‌بوالقاسم ئه‌مانوڵڵاهی" به‌ڕێوه‌به‌ڕیی گشتیی ته‌له‌ڤیزیۆنی كوردستان ـ ناوه‌ندیی سنه، "ئه‌مین مورادی" سه‌رۆكی حه‌وزه‌ی هونه‌ریی پارێزگای كوردستان، ڕێكخراوه‌ی "ته‌رانه سه‌رای ئاوییه‌ر"، كۆمه‌ڵێك له كه‌سانی خێرخواز و خه‌ڵكانی مرۆڤ دۆست و هه‌روه‌ها خه‌ڵكی هونه‌ر دۆستی شاری سنه.\n"په‌یام عه‌زیزی" له‌م كۆنسێڕته‌دا كۆمه‌ڵێك پارچه موزیك و گۆرانی كوردیی له‌وانه: "الله مه‌ده‌د"، "یا ره‌سوالله یا شاهی مه‌دینه"، "ساقی وه‌ره"، "ئاگر كه‌تییه دڵی من"، "یار میگوید الله"، "همه جا بروم" و هه‌روه‌ها چه‌ندین گۆرانی له گۆرانیبێژانی ناوداری كوردیی پێشكه‌ش كرد كه بریتی بوون له: "یارم چه‌نده جوانه"، "باوانه‌كه‌ی بابم"، "جانێ، جانێ" و "مه‌گریی مه‌گریی".\nئه‌ندامانی گروپی موزیكی "ئه‌وین" كه هه‌موویان له هونه‌رمه‌ندانی به‌ئه‌زموون و به‌توانای شاری سنه بوون، له‌م كۆنسێڕته خێرخوازییه‌دا له ته‌نیشت "په‌یام عه‌زیزی" به باشی هونه‌ریی خۆیان ئاراسته كرد كه بریتی بوون له: "هیوا ڕه‌حمانی" ـ ژه‌نیاری ڤیۆڵۆن، "زانیار پێندار" ـ ژه‌نیاری دیوان، "ئه‌شكان ئه‌ندرێ" ـ ژه‌نیاری كیبۆڕد، "حامید پیرا" ـ ژه‌نیاری نایه و زوڕنا، "ته‌بیب مه‌عسووم پوور" ـ ژه‌نیاری عوود، "كاروان عه‌زیمی" ـ ژه‌نیاری گیتاربێیس، "ئارام هاله‌كی" ـ ژه‌نیاری گیتار، موختار زه‌ندسه‌لیمی ـ ژه‌نیاری ده‌ف، "په‌یام قه‌ره‌نه‌ی" ـ ژه‌نیاری پێڕكاشێن و "ئه‌فشین خه‌رامان" ـ ژه‌نیاری دڕامز و سه‌رپه‌ره‌ستی گرووپ.\nئا: مه‌نسوور جیهانی\nئه‌مرۆ.. كۆنسێرتی شاره‌كانی نێرگز له‌سه‌ر قه‌ڵای هه‌ولێر سازده‌كرێت\nهونه‌رمه‌ند ئیسماعیل سابووری\nله‌نێوان موزیك و هونه‌ره‌مللییه‌كاندا


شوان به‌رزنجی 19/01/2020 - 16:41 بڵاوکراوەتەوە لە ئابووری/كوردستان\nبەپێی نوسراوێكی وەزارەتی دارایی حكوومەتی هەرێمی كوردستان كە لە 16ی 1ی 2020 دەرچووە و كە كۆپیەكی نوسراوەكە دەست (باسنیوز) كەوتووە، ئاماژە بە چۆنیەتی خەرجییەكانی وەزارەت و دامەزراوەكانی حكوومەت كراوە تاوەكو بودجەی 2020ی حكوومەتی هەرێمی كوردستان پەسند دەكرێت.\nوەزارەتی دارایی ئەوەی راگەیاندووە، كە تاوەكو بودجەی 2020 پەسند دەكرێت پێشینەی بەردەوامی مانگانە بۆ داموو دەزگاكان خەرج دەكرێت ئەویش دوای فەرمانی نوێكردنەوەیان.\nبەپێی بڕیارەكان پارەی مانگانەی پاككردنەوە و خواردنی نەخۆشخانە و خواردنی بەندییەكان و خاوێنكردنەوەی شار و شارۆچكەكان و فرۆكەخانەكان و كرێی ئۆتۆمبێل و خانوو باڵەخانەكان بە جیا لە پێشینەی مانگانە خەرج دەكرێت، ئەویش بەو مەرجەی لە كاتی پەسندكردنی بودجەی 2020 تەرخانی بۆ دابندرێت لە لایەن وەزارەت و فەرمانگەكان.\nئەوەش هاتووە، كە بە پێی بوودجەی مانگانەیان رێگە دەدرێت بە فەرمانگەكان هەندێك پێویستی گرنك و ئامێرو كەلوپەل بكردرێت ئەویش بە دیاریكردنی رێژەی 5% بۆ 30% لە كۆی پێشینەی مانگانە تێپەڕ نەكات ئەویش بە پێی پێشینەكە.\nهەروەها وەزارەتی دارایی روونیشیكردووەتەوە سەرجەم پاداشت و هاوكارییەكان رادەگیرێت، جگە لە بەخشینی بەردەستی وەزیرەكان نەبێت، چونكە بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران رێگەی پێدراوە.\nوەزارەتی دارایی جەختی كردووەتەوە کە نابێت هیچ خەرجكردنێك لەسەر داهاتە ناوخۆییەكانی وەزارەتەت و فەرمانگەكان بكرێت.\nدووپاتیش كراوەتەوە، ئەگەر لە دەرەوەی بڕیاری وەزارەتی دارایی و پێشینەی مانگانە هەندێك گرێبەست بۆ كڕینی كاڵا و كەلوپەل بكرێ ئەوە وەزارەتی دارایی بەرپرس نابێت لەو بابەتە.\nئەوەش هاتووە كە نابێت بە بێ رەزامەندی ئەنجوومەنی وەزیران هیچ فەرمانبەرێك ئیفاد بكرێت بۆ دەرەوە، ئەگەر بەم جۆرە كرا ئەوە پارەی بۆ خەرج ناكرێتەوە، ئەگەر رەزامەندی ئیفادیش هەبوو دەبێت لەسەر پێشینەی مانگانە پارەكە خەرج بكرێت.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی مۆسیقا و گۆرانی چییە ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی مۆسیقا و گۆرانی چییە ؟\nبەرواری دانان :2018-12-07 کۆدی پرسیار:888\nپرسیار // حوکمی مۆسیقا و گۆرانی چییە ؟\nوەڵام // زانایان دەڵێن گۆرانی و مۆسیقا حەڕامن ، بەڵگە :\n(١) خوای گەورە دەفەرمووێت : (( ومن الناس من يشتري لهو الحديث ليضل عن سبيل الله )) [ لقمان : ٦ ] .\nواتە : لەنێو خەڵکدا ھەیە وتەی بیھودە ، شانامەی عەجەم و یان ھەر فکرەیەکی ڕووخێنەر ، لەتۆی کتێبێکدا یان لەناو " سیدی " یەکدا دەکڕی ، یان بۆ خۆی دەنووسێ و بۆ چەواشەکردنی خەڵک بڵاوی دەکاتەوە .\nلھوالحدیث : مانایەکی بەربڵاو و فراوانی ھەیە ، چونکە ھەموو جۆرە وتەیەک ئادەمی سەرقاڵ بكا و بەرەو گومڕای ڕایکێشێت ، ئیتر گۆرانی و ئاوازی بزوێن بێت یان ھەر وتەیەکی بێھوودە ، ئەمانە ھەموو دەگرێتەوە .\nابن عباس خوا لێی ڕازی بێت دەفەرمووێت : مەبەست پێی گۆرانی یە .\nحەسەنی بەصری و موجاھد ڕەحمەتی خوایان لێ بێت دەفەرموون : مەبەست پێی گۆرانی و ئالەتی ڕابواردنە .\nتفسير الطبري ج٢١ لاپەڕە ٤٠ ، تفسير ابن كثير ج٣ لاپەڕە ٤٥١\nابن قیم ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( بەسە تەفسیری صحابی و تابعی کە بۆ للھو کە مەبەست پێی گۆرانی یە ، بە صحیحی لە بن عباس و ابن مسعود نقل کراوە ، ابو صھباء دەڵێت : پرسیارم لە ابن مسعود كرد سەبارەت بە : " ومن الناس من يشتري لهو الحديث " فەرمووی : بەو خوایەی کە ھیچ پەرستراوی بە حەق نییە ئیلا ئەو نەبێت لەم ئایەتە مەبەست پێی گۆرانی یە ، سێ جا ئەمەی دووبارە کردەوە ، ھەروەھا لە ابن عباسیش نقل کراوە کە گۆرانی یە ، ....... )) إغاثة اللهفان 1/258-259 .\n(٢) خوای گەورە دەفەرمووێت : (( واستفزز من استطعت منهم بصوتك )) [ الإسراء : ٦٤ ]\nواتە : ھەر کەسێکیان تۆ پێی دەوێریت بانگی بکەو ، بە دەنگی سەدای ناھەقی خۆت بیخرۆشێنە و لە ھەقیی وە دوورخە ، ھەتا دەیخەڵەتێنی و فریوی دەدەیت .\nمجاھد دەڵێت : دەنگی شەیتان گۆرانی و تەوی پووچە .\n(٣) خوای گەورە دەفەرمووێت : (( أفمن هذا الحديث تعجبون ، وتضحكون ولا تبكون ، وأنتم سامدون )) [ القمر : ٥٩ - ٦١ ] .\nواتە : ئایا ئێوە لەم وتەیە " قورئان " سەرسام ئەبن ؟! ، و پێدەکەنن لەکاتی بیستندا و ناگرین تا پەند و ئامۆژگاری لێی وەرگرن ، ئەبوو وانەبوایە وە بەردەوام ئێوە بێ ئاگا و سەر گەرم دەبن .\nابن کثیر ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( " وأنتم سامدون " سفیان الثوری لە باوکی دەگێڕێتەوە ، ئەویش لە ابن عباس دەگێڕێتەوە دەڵێت : مەبەست پێی گۆرانی یە ، ... )) تفسير ابن كثير .\n(٤) پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ليكونن من أمتي أقوام يستحلون الحر والحرير والخمر والمعازف .... )) رواه البخاري تعليقا برقم 5590 ، ووصله الطبراني والبيهقي ، وراجع السلسلة الصحيحة للألباني 91 .\nواتە : لە ئومەتی من خەڵکانێک دێن زینا و حەریر و عەرەق و ئالەتی ڕابواردن حەڵاڵ دەكەن .\nابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( فەرموودەکە بەڵگەیە بۆ حەڕامی معازف ، معازف ئالاتی ڕابواردن ھەمووی دەگرێتەوە لای زانایانی زمانەوانی ، ئەم ناوە ھەموو ئالەتی ڕابواردن دەگرێتەوە .)) مجموعە الفتاوی 11/535 .\nابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( مەزھەبی ھەر چوار پێشەوایەکان ئەوە کە ئالەتی ڕابواردن حەڕامە بەھەموو جۆرەکانیەوە ، فەرموودە جێگیر بووە لە صحیح بوخاری پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت خەبەری داوە لە ئومەتی من کەسانێک دێن زینا و حەریر و عەرەق و ئالەتی ڕابواردن حەڵاڵ دەکەن ، ... شوێن کەوتووانی پێشەوایەکان کەس نقلی نەکردووە جیاوازی . )) مجموعة الفتاوى 11/576 .


کارگروپی نێونەتەوەیی ئاوی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا دەستیپێکرد – کوردی – RojNews.News\n27/09/2021 - 11:45:52 am\nکارگروپی نێونەتەوەیی ئاوی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا دەستیپێکرد، بڕیارە لەم کارگروپەدا دۆخی ئاو لە ناوچەکە، وشکبوونی سەرچاوە ئاوییەکان و کۆنترۆڵکردنی لەلایەن دەوڵەتەکانەوە تاوتوێ بکرێت، کارگروپەکە دوو ڕۆژ بەردەوام دەبێت.\nکارگروپی نێونەتەوەیی ئاوی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا، کاتژمێر١٠ی ئەمڕۆ، لە هۆڵی سەردەمی حەسەکە دەستی بە کارەکانی کرد، ئەو کارگروپە لەلایەن لیژنەی بەڕێوەبەریی هەرێمی و ژینگەی هەرێمی جزیرەوە بە بەشداری ‘زانکۆی ڕۆژئاوا’ و ‘ناوەندی فورات بۆ لێکۆڵینەوەکان’ ڕێکخراوە.\nکارگروپەکە بڕیارە تیشک بخاتە سەر یاسا و پەیمانە نێونەتەوەیی پەیوەندیدارەکان بە ئاو، بارودۆخی سیاسیی ناوچەکە، شەڕی ئاو و چۆنیەتی بەکارهێنانی لەناو ناکۆکییەکاندا و هەروەها بڕیارە هاوکات باس لە مەترسییەکان و کێشەکانی پەیوەندیدار بە ئاسایشی ئاو، دابینکردنی ئاسایش و گەشەسەندنی سەقامگیریی ئاو بکرێت.\nسەرەڕای ئەو ئامانجانە؛ کارگروپەکە هەوڵدەدات پێشێلکاری و تاوانەکانی دەوڵەتی تورک لەدژی ئابووری، کۆمەڵگا، سروشت و کۆنترۆڵکردنی سەرچاوەکانی ئاوییەکان بۆ دروستکردنی قەیران، ئاشکرا بکات، هەروەها بڕیارە گفتوگۆ بۆ دۆزینەوەی ڕێگەچارە و ستراتیژیی گونجاو بۆ چارەسەرکردنی کێشە ئاوییەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا بکرێت، سەرنجی سەرمایەدارەکان بۆلای ناوچەکە ڕابکێشن، سوود لە پسپۆڕەکانی ئەو بوارە وەرگرن و داوا لە ڕێکخراو و لایەنە نێونەتەوەییەکان بکەن تا لەبەرامبەر بەکارهێنانی ئاو وەک کارتی فشار بوەستنەوە.\nبڕیارە دەیان ڕێکخراوی کۆمەڵگای مەدەنی و ڕێکخراوە مرۆییە نێونەتەوییەکان کە لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریادا کار دەکەن و هەروەها ڕێکخراوە حقووقییەکانی پەیوەندیدار بە ژینگەوە بەشداری ئەو کارگروپە بن.\nهەروەها شاند و کەسایەتییە سیاسەتمەدارەکانی دەرەوەی هەرێمی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا، شاندێک لە لایەن خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا، کۆمەڵە و ڕێکخراوە هەرێمییەکانی پەیوەندیدار بە ژینگە، پسپۆڕانی بواری ژینگە و مافناسە هەرێمییەکان بڕیارە بەشداری لە کارگروپەکەدا بکەن.\nبەرنامەکانی کارگروپی نێودەوڵەتیی ئاوی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا\nبەگوێرەی بەرنامەکانی کارگروپەکە بڕیارە ئەو کارگروپە کە ئەمڕۆ دەستی بە کارەکانی کردووە، تا کۆتایی ڕۆژی بەیانی بەردەوام بێت و پێنج دانیشتن تێدا بکرێت.\nلە ڕۆژی یەکەمدا بڕیارە سێ بابەت تاوتوێ بکرێت، لەوانە؛ پەیمان و گرێبەستە نێودەوڵەتییەکانی پەیوەندیدار بە ئاوی ڕووبارەکان، کاریگەریی سیاسیی قەیرانەکانی ئاو لەسەر ناوچەکە و کاریگەریی قەیرانی ئاو لەسەر ئابووری ناوچەکە.\nلەو دانیشتنانەدا بڕیارە چوار بەشی سەرەکیی تاوتوێ بکرێت، لە بەشی یەکەمدا بەشداربووانی سیمینارەکە، پەیمانە دوولایەنەکانی نێوان تورکیا و سوریا و عێراق سەبارەت بە ئاوی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات دەخەنە بەرباس، لە بەشەکانی دیکەش سەبارەت بە تاوانەکانی دەوڵەتی تورک بۆ دروستکردنی قەیرانی ئاو لە ناوچەکە، ئاوە نێودەوڵەتییەکان و پەیمانەکانی سەبارەت بە بەڕێوەبردنی هاوبەشی سەرچاوە ئاوییەکان گفتوگۆ بکرێت.\nلە ڕۆژی دووەمدا ئەم بابەتانە دەخرێنە بەر باس؛ شەڕی ئاو و ناکۆکییە نێودەوڵەتییەکان، کاریگەرییە سیاسییەکانی قەیرانی ئاو لەسەر دۆخی ئەمنی ناوچەکە، بەکارهێنانی ئاوی ڕووبارەکان لەلایەن دەوڵەتی تورکەوە وەک کارتێکی فشار بۆ سەپاندنی دەسەڵاتی خۆی لە ناوچەکە.\nباسەکانی دانیشتنی سێیەم بریتین لە: پیسبوونی ئاو و کاریگەرییەکانی لەسەر گەشەی ئابووری، سەرچاوە سەرەکییەکانی خواستی ئابووری ئاو، کاریگەریی ڕاستەوخۆی ئاو لەسەر کەرتی کشتوکاڵ و ڕۆڵی ئاسایشی ئاو لەسەر گەیشتن بە گەشەسەندنی سەقامگیر.\nلە ڕۆژی دووەمدا، دانیشتنەکانی چوارم و پێنجم بەڕێوەدەچن و بە ئەنجامنامە کۆتاییپێدیت.\nلە هەر کام لە دانیشتنەکاندا چوار بابەتی سەرەکی دەخرێنە بەر باس کە چەقی باسەکەیان، کاریگەریی قەیرانی ئاو لەسەر ژینگە و کارەساتەکانی لەناوچوونی ئاسایشی ئاو دەبێت.\nبەپێی بەرنامەکە لە دانیشتنی چوارەمدا بابەتی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا و کاریگەرییەکانی لەسەر ئاسایشی ئاوی ناوچەکە، پلانە درێژخایەنەکانی دەوڵەتی تورک بۆ بەکارهێنانی ئاو لە پڕۆژە گەورەکانیدا و کاریگەرییەکانی لەسەر سوریا و عێراق، پیسبوونی ئاوە نێودەوڵەتییەکان و کاریگەرییەکانی لەسەر سیستەمەکانی تەندروستی ژینگە.\nلە کۆتا دانیشتن، واتە دانیشتنی پێنجمدا، بڕیارە لەسەر بەکارهێنانی ئاو لە بوارە جیاوازەکاندا، کاریگەرییەکانی لەسەر ئاسایشی ئاو، دۆخی سەرچاوە سەرەکییەکانی ئاو بۆ دابینکردنی ئاسایشی ئاو، لێکەوتەکانی کەمیی ئاو و مەترسییەکانی، یەدەگەکانی ئاو، دەرفەت و ڕێگەچارەکانی گەیشتن بە ئاسایشی ئاو گفتوگۆ دەکرێت.\nکارگرووپەکە بە بڵاوکرد نەوەی ئەنجامنامە کۆتاییدێت.\nشاندێكی هەدەپە لەگەڵ بزوتنەوەی گۆڕان لە كۆبونەوەدایە\nهەدەپە: هاوکاریی و یەکێتیی گەلی کورد بە گرنگ دەبینین


سلێمانی.. ئاگادارییه‌ك له‌به‌ڕێوبه‌رایه‌تی هاتوچۆ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هاتوچۆی پارێزگای سلێمانی رایگەیاند “سایدی ڕۆشتن به‌ره‌و ئاڕاسته‌ی (سه‌هۆڵه‌كه) به‌ربه‌ستكراوه لە ئێستادا و داوا له‌شۆفێران ده‌كه‌ن ڕێگه‌ی دیكه بگرنه‌به‌ر”.\nئەمڕۆ پێنجشەممە، 12/5/2022، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هاتوچۆی پارێزگای سلێمانی ئاگاداری شۆفێران ده‌كاته‌وه کە “به‌هۆی رووداوی شه‌وی ڕابردوو تایبەت بە ته‌قینه‌وه‌ی بۆری غاز له‌كافتریایه‌كی شه‌قامی سالم، له‌ئێستادا سایدی ڕۆشتن له‌شه‌قامی عه‌قارییه‌وه به‌ره‌و شه‌قامی سالم بۆ سه‌ر پردی شه‌هید ڕه‌ئوف به‌گ به‌ربه‌ستكراوه، هه‌روه‌ها پێچكردنه‌وه‌ش له‌سه‌ر پرده‌كه به‌ره‌و ئاڕاسته‌ی (سه‌هۆڵه‌كه) به‌ربه‌ستكراوه‌و داوا له‌شۆفێران ده‌كه‌ن ڕێگه‌ی دیكه بگرنه‌به‌ر”.\nهاوپەیمانی دژی داعش پشتیوانی بۆ هەسەدە و پێشمەرگە دووپاتكردەوە\nناوبژیوانێکی کورد چامپیۆنزلیگ بەڕێوەدەبات\n06 نیسان 2022 7.15 pm\nخەڵك- لەڕووداوێكی دەگمەندا، پیاوێكی خەڵكی باشووری عیراق كە تەمەنی 103 ساڵە لە پارێزگای دیوانیە، بۆ جاریی سێیەم…


په‌روه‌رده ئاگادارییه‌ك بڵاوده‌كاته‌وه\nنەتەوە | 00:08:16 2018-04-17 | (787) جار خوێندراوەتەوە\nپه‌روه‌رده سه‌رجه‌م "مامۆستایانی به‌شداربووی سه‌ر سندوقه‌كانی ده‌نگدان" ئاگادار ده‌كاته‌وه كه له كاتی ده‌وامی فه‌رمیدا ناتوانن به‌مه‌به‌ستی به‌شداری له خولی راهێنانی كۆمسیۆن، ناوه‌نده‌كانی خوێندن به‌جێبهێڵن.\nله ئاگاداریه‌كه‌ی به‌ڕێوبه‌رایه‌تی گشتی په‌روه‌رده‌ی سلێمانیدا هاتووه: ئاگاداری سەرجەم مامۆستایانی بەشداربووی سەر سندوقەكانی دەنگدانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بكەن لە كاتی دەوامی فەرمیدا بەهیچ شێوەیەك ناتوانن ناوەندەكانی خوێندن بەجێبهێڵن بۆ خولی راهێنانی كۆمسیۆن، چونكە ئەو كارە ئارەزوومەندانەیەو بەرانبەر كارەكەشیان یارمەتی وەردەگرن.\nسه‌باره‌ت به هۆكاره‌كه‌شی راگه‌یه‌نراوه: ئەمساڵ لەبەر دواكەوتنی خوێندن بەهۆی بایكۆتەوە سەرجەم پشووەكان و رۆژانی شەممە دەوام دەكرێت بۆ قەرەبووكردنەوەی ماوەی فەوتاو وە هیچ ماوەیەكمان نەماوە بۆ قوتابیان و خوێندكاران.\nئه‌وه‌شخراوه‌ته‌ڕوو: بۆ زانیاری زیاتر لەبەر ئەوەی خولی راهێنانەكان لە دوو كاتی جیاوازدا ئەنجامدەدرێت پێویستە مامۆستایان خۆیان بگونجێنن بە هەماهەنگی لەگەڵ كۆمسیۆن تا كارنەكاتە سەر رەوشی خوێندن لە ناوەندەكانی خوێندندا.


7/6/2020 4:52:25 PM\n13475 جار خوێندراوەتەوە\nلەماوەی چوار مانگی ڕابردوو ڕاستەوخۆ بەشداربووم لە چارەسەری سەدان نەخۆشی تووشبوو بە ڤایرۆسی کۆرۆنا وە ھەروەھا ڕۆلمان ھەبوو لە دانانی پلانی پێویست لە یەکێک لە نەخۆشخانە گەورەکانی بەریتانیا کە چاودێری یەک ملیۆن خەلک دەکات .لە ھەمان کات لە نزیکەوە چاودێری دۆخی کوردستانم کردووە وە ھەروەھا لە گەل ژمارەیەک لە ھاوڕێکانم وە ھاوکارانم لە تەماس بوومە\nکۆمەلێک سەرنج وە تێبینی لام دروستبوو کە حەزدەکەم لەم چەند خالەی خوارە شیکردنەوەیەکی بۆ بکەم .\n١. ھەرچەندە ھەموومان دەزانین کە دۆخی تەندروستی کوردستان لە ئاستێکی پێشکەوتوو نیە وە زۆر کەموکوڕی لە وەزارەتی تەندرووستی ھەیە بەلام بەشێوەیەکی گشتی تاکو ھەنووکەش چارەسەرێکی باشی تووشبوانی ئەو پەتایە دەکرێت وە لە زۆربەی حالەتەکان نەخۆش چارەسەری پێویستی بۆ دەکرێت . دەبێت خەلکی کوردستان پالپشتی دکتۆرو کارمەندانی تەندرووستی بکەن . لە دۆخێکی وەک ئێستا نەک ھەر تەنھا حکومەت بەلکوو ھاوولاتی دەتوانێت لەزۆر لایەن پالپشتی کەرتی تەندرووستی بکەن . لە وولاتێکی وەک بەریتانیا ھەزاران ھاوولاتی خۆبەخش ڕۆلێکی گەورەیان ھەبوو لە بەرەنگاری ئەو پەتایە وە یارمەتیدانی کەرتی تەندرووستی.\n٢. پێشتر ووتومانە کە زۆربەی خەلکی بە سووکی تووشی ئەو پەتایە دەبن وە تەنھا ڕێژەیەکی زۆر کەم پێویستیان بە نەخۆشخانە دەبێت . ئەوەی من تێبینیم کردووە کە خەلکێکی زۆر لە کاتێک بە سووکی تووشی ئەو پەتایە بوونە کۆمەلێک دەرمان بەکار دەھێنن کە بە ھیچ شێوەیەک پێویستیان نیە . خەلکانێک ھەن بە ھەزاران دینار لە چەندان جۆری فیتامین سەرف دەکەن کە لە ڕاستیدا ھیچ لێکۆلینەوەیەکی زانستی نیشانی نەداوە کە ئەو ڤیتامین وە کانزایانە ھیچ ڕۆلێکیان ھەبێت لە بەرگری کردن لەو ڤایرۆسە. گەر ئەتوانی ڤیتامین D بکڕیت وە بەکاربێنی شتێکی باشە بەلام دەبێت بزانی کە ئەوە ناتپارێزێت لە تووشبون بەو پەتایە ئەگەر ڕێکارەکانی تری خۆپارێزی بەکار نەھێنیت . ئەگەر باری دارایت خراپە پێویست ناکات دوو دڵ بێت چونکە ئەم ڤیتامین وە کانزایانە بە ھیچ شێوەیەک چارەسەری ئەو پەتایە نین وە بە دلنیایی دەلێم ئەوەندە ناھێنێت کە ھەزاران دینار سەرف بکەیت لە کۆمەلێک ڤیتامینی گران بەھا. بۆ پشتگیری لەم ڕایە ئێمە لە نەخۆشخانەکانی بەریتانیا ھیچ ڤیتامین وە کانزامان بە تووشبوانی ئەو پەتایە نەداوە.\n٣. لەگەل کەمبوونەوەی ژمارەی پشکنین خەلکێکی زۆر ھەن کە نیشانەی ئەو پەتایەیان ھەیە بەلام پشکنینیان بۆ ناکرێت . گومان لەوەدا نیە چەند پشکنین زیاتر بکرێت دەرفەتی کۆنترۆلی ئەو پەتایە باشتر دەبێت بەلام توانای وەزارەتی تەندرووستی سنووردارە.\n٤. ھەر کەسێک کە نیشانەکانی ئەو پەتایەی ھەبێت ئەوە ئەگەرێکی ھەرە زۆرە کە تووشی ئەو ڤایرۆسە بووبێت وە دەبێت وەک تووشبوەکی ئەو پەتایە ھەلسوکەوت بکات . لە کاتێک ئەگەر پشکنین ناتوانرێت بۆ نەخۆش بکرێت ئەوە باشترین ڕێگە ئەوەیە کە نەخۆش لە مالەوە بمێنیتەوە وە بەرکەوتن کە گەل ئەندامانی تری خێزانەکەی وە کۆمەلگا بە تەواوی کەم بکاتەوە. لە وولاتێکی وەک بەریتانیا لە کاتێک پەتاکە بە ڕێژەکی زۆر بلاوبۆوە بە ھەزاران نەخۆش ھەر لە مالەوە نەھاتنە دەرەوە تەنانەت حکومەت لەتوانای نەبوو کە ئەو ژمارە زۆرەی پشکنین بکات .جگە لە ھەندێک ئامۆژگاری سەرەتایی نەخۆش پێویستی بە ھیچ چارەسەرێکی تر نەبوو .نەخۆش لە مالەوە دەتوانێت پاراسیتامۆل بۆ ژان وە تا بەکاربھێنێت. بڕێکی باش ئاو وە شلەمەنی بخواتەوە لە گەل ھەندێگ ئامۆژگاری گشتی کە زۆر باسکراوە لە کەنالەکانی ڕاگەیاندن .جگە لەمە بەشی ھەرە زۆری نەخۆشەکان پێویستیان بە ھیچ چارەسەرێکی تر نابێت.\n٥. کاتێک نەخۆش تووشی ھەناسە تەنگی دەبێت ، بەھەر شێوەیەک بێت دەبێت سەردانی نەخۆشخانە بکات وە ترسی چوونی بۆ نەخۆشخانە نەبێت چونکە لەو حالەتەدا پێویست بە پشکنینی خوێن وە تیشکی سنگ دەکات وە دوای بینینی دکتۆر ڕێژەیەکی زۆر لەم نەخۆشانەش دەتوانرێت لە مالەوە چارەسەر بکرێن وە لە ڕئگای ئۆنلاین ڕاستەوخۆ لە لایەن دکتۆر وە کارمەندانی تەندرووستی چاودێری بکرێن . ئەم گروپە لە نەخۆشەکان دەبێت لە لایەن دکتۆر پلانی چارەسەری بە تەواوی بۆ ڕوونبکرێتەوە وە لە ئەگەری خراپتربوونی باری تەندروستیان دەبێت بچن بۆ نەخۆشخانە.من حەز ناکەم لێرە باسی ئەو چارەسەریە بکەم چونکە لە نەخۆشێک بۆ نەخۆشێکی تر لەوانەیە جیاواز بێت . لە نەخۆشخانەکەی ئێمە پتر لە شەش سەد نەخۆشمان بەو شێوەیە چارەسەر کرد .\n٦. ئەو نەخۆشانەی کە ڕێژەی ئۆکسجین لە خوێن دابەزیەوە وە نارەحەتن دەبێت لە نەخۆشخانە چارەسەر وەرگرن . لە ڕاستیدا لە زۆربەی وولاتان تەنھا ئەو نەخۆشخانەی کە باری تەندرووستیان ناجێکیرە لە نەخۆشخانە دەمێننەوە .\n٧. ئەوەی تێبینیم کردە لە کوردستان بە ڕێژەیەکی زۆر بلاو CT scan ی سنگ بۆ ژمارەیەکی یەکجار زۆری نەخۆش دەکرێت وە بۆتە جۆرێک لە بازرگانی لە کاتێک ھیچ شتێک لە چارەسەری نەخۆشەکە ناگۆڕێت . ئەمە جگە لە پارەیەکی زۆر لە زۆربەی حالەتەکان ھیچ سوودێک بە نەخۆش ناگەیەنێت . ئەو پشکنینە تەنھا دەبێت لە نەخۆشخانە بکرێت وە تەنھا ژمارەیەکی زۆر کەم نەخۆش پێویستیان بە سکان دەبێت . نابێت سکان بۆ ئەوە بکەی بزانی تووشی کۆرۆنا بوویت یان نا ؟ . دەبێت ئەوە بزانین کە کردنی سیتی سکان ڕێژەیەکی زۆر لە تیشک بەرلەش دەکەوێ وە بۆی ھەیە زیانی ھەبێت.\n٨. خەلکێکی زۆر دەرزی دژە خوێن مەین - (Fragmin یان Clexane )دەکڕن وە لە مالەوە بەکادەھێنن . ئەو دەرمانە دەبێت تەنھا لە ژێر چاودێری دکتۆر بدرێت بۆ ئەو نەخۆشانەی کە باری تەندروستیان خراپە وە لە نەخۆشخانە خەوتوون. ئەو دەرمانە ئەگەر بە شێوەیەکی باش وە بڕی درووست بەکارنەھێنرێت دەبێتە ھۆی خوێن بەربوون . نەخۆشێک کە باری تەندروستی خراپ نیە وە لە مالەوە توانای جوولەی ھەیە بە ھیچ شێوەیەک پێویست بە دەرمانی دژە خوێن مەیین ناکات.\n٩. خەلکێکی زۆر دەستی بە بەکارھێنانی دەرمانیDexamethasone کردووە ھەر لەبەر ئەوەی وا دەزانن تووشی ئەو پەتایە بوونە . ھەندێک جار نەخۆش خۆی ڕاستەوخۆ ئەو دەرمانەی کڕیوە وە لە ھەندێک حالەت لە لایەن کارمەندی تەندرووستی بۆی نووسراوە . حەز دەکەم ئەوە بلێم کە ئەو دەرمانە ھیچ سوودێکی نیە بۆ ئەو کەسانەی کە ئەو پەتایەیان بە سووکی گرتووە . ئەم چارەسەریە بۆ ئەو نەخۆشانەیە کە باری تەندروستیان زۆر خراپە وە لەژێر ئامێری ھەناسەدانن یان پێویستیان بە ئۆکسجین ھەیە . واتە بۆ ئەو نەخۆشانەیە کە لە نەخۆشخانەن .\n١٠. ھەندێک نەخۆش ئۆکسجین لە مالەوە بەکار دەھێنن بۆ ئەو پەتایە. ئێمە ئۆکسجین لە مالەوە بۆ ھەندێک نەخۆشی درێژخایەنی سنگ بەکاردەھێنین بەلام بۆ ئەو پەتایە جیاوازە . دەبێت ئەوە بزانین کە کەسێک جگەرە بکێشێت یان لە ئاگر نزیک بێت ئەوە لەوانەیە ئامێری ئۆکسجین گڕ بگرێت وە کارەساتی لێبکەوێتەوە . من خۆم لە گەل ئەو ڕایەدا نیم کە نەخۆش ئۆکسجین لە مالەوە بەکاربھێنێت. لە ھەندێک دۆخی تایبەت ئەگەر ئەو بڕیارە درا لە لایەن دکتۆر ئەوا دەبێت زۆر بە ووردی چاودێری بکرێن چونکە دەزانین بەشێک لەو نەخۆشانە بە شێوەیەکی خێرا باری تەندروستیان تێکدەچێت .\n١١. خەریکە ھەندێک کەس بازرگانی بە پلازمای خوێن دەکات . ھەر ئەمرۆ لە شاری ھەولێر دوو تەلەفۆنم بۆ ھاتووە دەربارەی پلازمای چاکبوانی کۆرۆنا .تاکوو ھەنووکە ھیچ لێکۆلینەوەکی زانستی یەکلایی نەکردۆتەوە کە پلازما چەند سوودی ھەیە بۆ تووشبوانی ئەو پەتایە. لێکۆلینەوەی گەورە کراوە وە چاوەڕوان دەکرێت لە داھاتوویەکی نزیک ئەنجامەکانی ئەو لێکۆلینەوانە دەربکەوێت . ئەوەی تێبینی کراوە کە پلازما یارمەتی چاکبوونەوەی ھەندێک نەخۆشی داوە بەلام دەبێت ئەوە بزانین کە پلازما موعجیزە نیە بۆ ئەو پەتایە . بەشێوەکی گشتی پلازما کێشە بۆ نەخۆش دروست ناکات وە سەلامەتە ئەگەر بەشێوەیەکی درووست بە نەخۆش بدرێت .منیش لەو باوەڕەدام ئەگەر پلازما لەبەر دەستبێت دەتوانرێت بۆ ئەو نەخۆشانە بەکاربێت کە باری تەندرووستیان ناجێگیرە. بەلام ئەگەر دەستنەکەوێت ئەوە ناگەیەنێت کە نەخۆش دەمرێت لەبەر نەبوونی پلازما وەک ئەوەی ھەندێک خەلک تێگەیشتوون.\n١٢. تاکوو ھەنووکە ھیچ دژە ڤایرۆسێک دەرنەکەوتووە کە مردن بە ھۆی ئەو پەتایە کەم بکاتەوە . لە سەرەتای سەرھەلدانی ئەو پەتایە زۆر دەرمانی جیاواز بەکارھێنران . ھەنووکە باس لە دوو دەرمانی سەرەکی دەکرێت . یەکێکیان Remdesivir کە لەلایەن کۆمپانیەکی ئەمریکی بەرھەم دەھێنرێت . لێکۆلینەوە سەرەتاییەکان لە ھەندێک وولات نیشانی داوە کە ئەو دەرمانە لە توندووتیژی وە ماوەی ئەو پەتایە کەم دەکاتەوە بەلام تاکوو ھەنووکە یەکلا نەبووتەوە کە ڕۆلی ھەبێت لە کەمکردنەوەی ژمارەی مردن بە ھۆی ئەو ڤایرۆسە. دەرمانی دووەم ( Favipiravir)کە لە لایەن ڕووسیا بەرھەم دەھێنرێت . لە سەرەتا لە ژاپۆن بۆ ھەندێک نەخۆش بەکارھاتووە . بە گوێرەی ھەوالەکان بەشێک لەو دەرمانە دەبێت بگاتە عێراق لە ئایندەیەکی نزیک . ئەو دەرمانە بە گوێرەی ئەو ھەوالانەی لە ڕووسیا بلاوبۆتەوە سوودی ھەبووە بۆ تووشبوانی کۆرۆنا.من خودی خۆم زۆر بڕوام بە ئەو لێکۆلینەوانەی ڕووسیا نیە لەبەر زۆر ھۆکار . لێکۆلینەوە لە سەر ھەمان دەرمان لە زۆر وولاتی تر بەردەوامە وە پێشبینی دەکرێت لێکۆلینەوەکانی بەریتانیا لە ڕاستیەکانی کاریگەری ئەو دەرمانە یەکلا بکاتەوە . من خۆم بڕوام بە ھەر چارەسەرێک ھەیە کە ئەگەری ئەوەی ھەیە یارمەتی نەخۆش بدات بە تایبەتی ئەو تووشتبوانەی باریان خراپە. دەبێت ئەوە بزانین کە ئەم دوو دەرمانە زۆر گران بەھان وە من ئاگادارم خەلکانێک ھەزارن دۆلاریان سەرف کردووە بۆ کڕینی Favipiravir وە لە وولاتی ئێران ھێناویانە بۆ کوردستان . ئەمە لە کاتێک تاکوو ھەنووکە کاریگەری ئەو دەرمانە بە بەلگەی زانستی درووست نەسەلمێنراوە .جگە لە دەرمانی Dexamethasone ھیچ دەرمانێک دەرنەکەوتووە کە لە ڕێژەی مردن کەم بکاتەوە لە تووشبوانی ئەو پەتایە.\n١٣. دەبێت لەو ڕاستیە بگەین کە ژمارەیەکی کەم لە تووشبوانی ئەم پەتایە دەمرن . ئەمە ڕاستیەکە لە سەرانسەری جیھان وە ھەرچەندە سیستەمی تەندرووستی پێشکەوتوو بێت . ئێمە ھەرچەندە دەزانین ئەو کەسانەی کە زۆر بە توندی تووشی ئەو پەتایە دەبن چی جۆرە گۆڕانکاریەک لە جەستەیان ڕوودەدات بەلام تاکوو ھەنووکەش نازانرێت کام کەس بە تووندی تووشی ئەو پەتایە دەبن وە ئەوە دەبێت ھۆکارێک بێت کە ھەموومان خۆمان بپارێزین لەو ڤایرۆسە .\n١٤. لە کاتێکی وەک ئێستا تاکوو دەکرێت لە قەلەبالغی خۆت بە دوور بگرە ، ئەگەر ناتوانی ئەوە بکەیت بە ھۆی کارو کاسبی دەبێت ماسک ببەستی . لە کاتی بینینی ھاوڕێکانت تاکوو دەکرێت دوو مەتر لە یەک دوور بن .\nھاوڕێیانی خۆشەویست من دەمەوێت ئەوە بلێم کە ئەو پەتایە ھەموو جیھانی گرتۆتەوە وە لە ھەندێک بەشی جیھان زۆر کەمی کردووە. بە تێپەڕبوونی کات زۆر شتی نوێ لەو پەتایە فێر بووین . خەریکە لێکۆلینەوەکان لە کاریگەری ھەندێک چارەسەر بۆ ئەو ڤایرۆسە یەکلا دەکەنەوە. ڤاکسین لە زۆر بەشی جیھان گەیشتۆتە قۆناغێکی پێشکەوتوو وە زۆر ھیوا ھەیە پێش کۆتایی ئەمسال لە زۆر وولات ڤاکسین بەرھەم بھێنرێت .لەگەل ئەو ھەموو لێکۆلینەوانەی دەربارەی ئەو ڤایرۆسە دەکرێت ھیچ زانایەک نازانێت کەی ئەو پەتایە کۆتایی پێدێت . ئەگەر ڤاکسین دروست نەکرا ئایا ئەو ڤایرۆسە دەبێت بە شتێکی وەرزی وە لەگەلمان دەژی؟.من لەو باوەڕەدام کە تەنھا کات وەلامی ئەو پرسیارانە ئەداتەوە . ئەمڕۆ ھەموو جیھان گەیشتۆتە ئەو ڕاستیە کە دەبێت لە گەل ئەو ڤایرۆسە خۆمان بگونجێنین تاکو خواحافیزیمان لێدەکات یان لەناوی دەبەین .\nلە کۆتایی ئامۆژگاریم بۆ ھەموو خزمو ھاوڕێیان وە کوردستانیان ئەوەیە : تاکوو ئەتوانی خۆت لەو پەتایە بپارێزە بەلام ئەگەر ھاتوو تووشی ئەو ڤایرۆسە بوویت ئەوە لە زۆربەی ھەرە زۆری کاتەکان بە سووکی دەبێت وە بۆی ھەیە ماوەی چەند ڕۆژێک ھەندێک ناڕەحەت بیت . بە ھیچ شێوەیەک پێویست بە دەرمانی گران بەھا ناکات کە بەکاربێنی . ئەگەر ھاتوو بە تووندی تووشی ئەو پەتایە بووی ئەوا بڕوای تەواوت بە دکتۆرەکانی کوردستان ھەبێت کە شەو و رۆژ لە ڕێزی پێشەوەی بەرەنگاری ئەو ڤایرۆسە کار دەکەن .\nھەموومان دەزانین کە دۆخی تەندروستیی کوردستان لە ئاستێکی پێشکەوتوو نیە و زۆر کەموکوڕی لە وەزارەتی تەندروستی ھەیە بەڵام بەشێوەیەکی گشتی تاکو ھەنوکەش چارەسەرێکی باشی توشبووانی ئەو پەتایە دەکرێت و لە زۆربەی حاڵەتەکان نەخۆش چارەسەری پێویستی بۆ دەکرێت . دەبێت خەڵکی کوردستان پاڵپشتی دکتۆر و کارمەندانی تەندروستی بکەن . لە دۆخێکی وەک ئێستا نەک ھەر تەنھا حکومەت بەڵکو ھاوڵاتی دەتوانێت لەزۆر لایەن پاڵپشتی کەرتی تەندروستی بکەن .


’’ترەمپ هێرش دەکاتە سەر ئێران’’\nڕۆژنامەى جێروزڵم پۆستى ئیسرائیلى پێشبینى دەکات سەرۆکى ئێستا ئەمەریکا دۆناڵد ترەمپ فەرمان بکات بە هێرشکردنە سەر ئێران لە کۆتایی ویلایەتەکەى یان تیشکى سەوز هەڵ بکات بۆ ئیسرائیل ئەو کارە بکات و هەندێک یارمەتى بدات.\nڕۆژنامەکە ئیسرائیلییەکە لە ڕاپۆرتێکدا کە ناس کورد بەدواداچوونى بۆ کردووە (14ی تشرینى دووەمى 2020) جەخت دەکاتەوە کە "هەماهەنگى و پەیوەندى گۆڕینەوەى زۆر لەبارەى ئەو ئەگەرەوە هەیە، بەمدواییانەش ترەمپ نێردراوى تایبەتى خۆى لەبارەى ئێرانەوە ناردووە بۆ ئیسرائیل تا لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆی سەرۆک وەزیرانى تەل ئەبیت قسە بکات، بەدواى ئەویشدا بڕیارە مایک پۆمپیۆ سەردانێکى هاوشێوە بکات بۆ ماوەى سێ ڕۆژ.\nهەر لەم میانەیەشدا تۆڕى هەواڵى فۆکس نیوز دیمانەیەکى لەگەڵ راوێژکارى ئاسایشى نەتەوەیی ئێران هربرت ماکماستەر کرد باسى لەئەگەرى هێرشرکردنە سەر ئیسرائیل کردبوو لەترسى سیاسەتى داهاتوى بایدن بەرامبەر ئێران.


زایینی: ٢٦-٠٣-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠١/٠٦ - ١٢:١٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: پێشمەرگەیەکی دێرینی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شاری پیرانشار کۆچی دوایی کرد.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٥ی خاکەلێوەی ١٣٩٦ی هەتاوی کاک سەید "نەجمەدین عەبدوڵڵا پوور" کوڕی سەید "حوسێن" خەڵکی گۆندی جەڵدیان سەر بە شاری پیرانشار کۆچی دوایی کرد.\nناوبراو ساڵی ١٣٥٨ی هەتاوی پەیوەست بە ڕیزی پێشمەرگەکانی حیزب بوو و لە هێزی مەلا ئاوارەی (قەندیل)ی ئەو کات سازمان درا و وەک کادری کۆمیتە شارستان کاری دەکرد.\nکاک سەید نەجمەدین هەتا ساڵی ١٣٦٣ی هەتاوی پێشمەرگایەتی کرد و دواتر لەسەر ئیزنی حیزب گەڕایەوە نێو بنەماڵەکەی و دەستی بەژیانی ئاسایی خۆی کرد بەڵام تا دوا ساتەکانی ژیان دڵی هەر لە لای حیزبەکەی بوو.\nپیویست بە ئاماژەیە کە باوکی ناوبراو کاک سەید حوسێن ئەندامی کۆمیتەی ناوچەی "بەربنە" بوو و ساڵی ١٣٦٢ی هەتاوی، بەهۆی پیری و بەساڵاچوویی وازی لە پێشمەرگایەتی هێنا و دواتر ماڵئاوایی لە ژیان کرد .\nتەرمی ناوبراو لەنێو ئاپۆڕای خەڵکی جەڵدیان بە خاک ئەسپێردرا.\nحیزبی دێموکراتی کوردستان ئێران سەرەخۆشی لە بنەماڵە، خزم و کەس و کاری ناوبراو دەکات و خۆی بە شەریکی خەمیان دەزانێت.


هەوڵی ڕێژیم بۆ دروستکردنی مووشەکی کڕووز بە توانای بڕینی مەودای ٢ هەزار کیلۆمیتر – کوردستان و کورد\nهەوڵی ڕێژیم بۆ دروستکردنی مووشەکی کڕووز بە توانای بڕینی مەودای ٢ هەزار کیلۆمیتر\nسپای پاسدارانی ڕێژیمی ئێران، هەوڵی ئەوە دەدا کە جۆرێک لە مووشەکی “کڕووز” دروست بکات کە مەودای بڕینی دەگاتە ٢ هەزار کیلۆمیتر و ئەوەش مەترسیی لەسەر ئاسایشی ناوچەکە دروست دەکا.\nلەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا، “حوسێن سەلامی” فەرماندەی گشتیی سپای تێرۆریستی سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران، لە سەردانێکی بۆ ناوچەی کەنداو، باسی لەوە کردووە کە لە داهاتوویەکی نزیکدا سپا مووشەکێکی درێژمەودا لە جۆری “کڕووز” دروست دەکا کە مەودای بڕینی ئەو مووشەکە ٢ هەزار کیلۆمیترە؛ ئەوە لە حاڵیکدایە کە سپای پاسداران بەردەوام لە ناوچەکەدا کردەوەی تێرۆریستی و تێکدەرانە ئەنجام دەدا و بە دروستکردنی ئەو جۆرە مووشەکەش ئاسایشی ناوچەکە دەخاتە مەترسییەکی جیددییەوە.\nئەو مۆرەیەی سپای تێرۆریستی پاسداران هەروەها لەو سەردانەدا وتوویەتی: هێزی دەریایی سپا، مووشەکی درێژمەودای تا ئاستی ٣٥، ٩٠، ٣٠٠ و ٧٠٠ کیلۆمیتری هەیە و لە داهاتووشدا لەو بارەیەوە تواناییەکانی خۆی پەرە پێدەدا و مووشەکی کڕووزی درێژمەودا دروست دەکا؛ ئەوە لە کاتێکدایە کە بەرنامەی مووشەکیی ڕێژیمی ئێران مەترسی و نیگەرانییەکی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دروست کردووە.\nشایانی باسە کە، ئیسرائیل و وڵاتانی عەرەبی بەردەوام گۆشار بۆ ئەمریکا و یەکیەتیی ئورووپا دێنن کە لە وتوویژەکانی بەرجام‌دا، سنووردارکردنی بەرنامەی مووشەکیی ڕێژیمی ئێران وەک یەکێک لە پێشمەرجەکانی ئەو ڕێککەوتنە بگونجێنن و نەهێلن چیدیکە ئەو ڕێژیمە ئاسایشی ناوچەکە بخاتە مەترسییەوە.\nتاگی بابەت: حوسێن سەلامیکڕووز


كێڵگە پەلەوەرییەكان 40 ملیار دینار زیانیان بەركەوتووە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nكێڵگە پەلەوەرییەكان 40 ملیار دینار زیانیان بەركەوتووە\nكێڵگە پەلەوەرییەكان لەهەرێمی كوردستان 40 ملیار دینار زیانیان بەركەوتووە.\nنازم عەبدوڵا، سەرۆكی كۆمەڵەی كێڵگە پەلەوەرییەكانی سلێمانی بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەماوەی حەوت مانگی ڕابردوودا تاكو كۆتایی ئەم مانگە ٤٠ ملیار دینار زیان بەر تەواوی خاوەن پرۆژەكانی كێڵگەی پەلەوەری لەهەرێمی كوردستان كەوتووە.\nباسی لەئەوەشكرد، بەهۆی گرانی پێویستییەكانەوە بەشێك لەخاوەن كێڵگە پەلەوەرییەكان بەنیازن واز لەكارەكەیان بهێنن و هۆڵەكانیان بفرۆشن، تەنانەت لەئێستادا لە ٪ ٥٥ ی هۆڵەكانی گەورەكرنی مریشك بەهۆی نەخۆشی و گرانبونی پێداویستییەكانەوە هۆڵەكانیان پڕنەكردووەتەوە.\nناوبراو لەبارەی هۆكاری ئەو زیانەی بەر كێڵگە پەلەوەرییەكان كەوتووە وتی: عەلەف چوار مانگ پێش ئێستا لە ٤٤٠ دۆلارەوە بەرزبووەتەوە بۆ ٥٨٠ دۆلار، هەروەها نرخی هەر جوتێك جوجك لە ٣٥ سەنتەوە بەرزبووەتەوە بۆ ٧٥ سەنت، لەلایەكی دیكەوە نرخی لیترێك گاز لە ٣٥٠ دینارەوە بەرزبووەتەوە بۆ ٨٠٠ دینار، نرخی یەك تۆن غاز لە ٤٠٠ هەزار دینارەوە بەرزووەتەوە بۆ ٩٥٠ هەزار دینار.\nزیاتر ڕوونیكردەوە، بەهۆی بڵاوبوونەوەی نەخۆشی ئابی و نیوكاسڵ و گەمبۆرۆ لەنێو مریشكی كێڵگەكاندا هۆكارێكی دیكەی زیانی خاوەن كێڵگەكان بووە.\nئەوان داواكارن حكومەتی هەرێم پاڵپشتیان بێت بۆئەوەی بتوانن لەكاری خۆیان بەردەوامبن و نرخیش لەبازاڕەكاندا جێگیربێت.\nوەزارەتی دارایی لە بارەی خەرجییەكانی وەزارەتی خوێندنی باڵاوە ڕوونكردنەوەیەكی بڵاوكردەوە\nئەم تێستانە تاقی بکەرەوە، بزانە سەرت لێی دەردەچێت؟


سەرکۆماری لوبنان: ئیسڕائیل، بڕیارەکانی ئەنجوومەنی ئاسایش پێشێل دەکات\n3 رۆژ پێش ئێستا 103 جار خوێنراوەتەوە\nسەرکۆماری لوبنان، میشێل عەون رایگەیاند: "ئیسڕائیل، بەردەوامە لە پێشێل کردنی بڕیاری ژمارە ١٧٠١ی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان. ئێمە جەخت لەوە دەکەینەوە کە پابەند بووین بە بڕیارەکەوە و رێزمان لە چارەسەر کردنی کێشەکان لەژێر چاودێری نەتەوە یەکگرتووەکان گرتووە".\nسەرکۆماری لوبنان ئەوەشی دووپاتکردەوە کە بەرگری لە خاک و سەروەری وڵاتەکەیان دەکەن و هیچ سازشێک لەسەر ئەو بابەتە ناکەن.\nناوبراو باسی لەو قەیرانە ئابوورییەش کرد کە بەرۆکی وڵاتەکەی گرتوە و وتی: "ئەو شەڕەی ئەمڕۆ لوبنان-ی تێکەوتووە زۆر لە شەڕی سەربازی سەختترە چونکە ئەم شەڕە کاریگەری لەسەر نان و بژێوی لوبنانییەکان هەیە و هەڕەشە لە ئایندەی روڵەکانی وڵاتەکەمان دەکات".\nعەون ئەوەشی ئاشکرا کرد لەم شەڕەدا دوژمنانی لوبنان زیادیان کردووە و لە پێش هەمووشیانەوە گەندەڵکاران دێن کە بریتین لەو کەسانەی بۆ قازانجی خۆیان نانی هاووڵاتییان قۆرغ دەکەن، ئەوانەشی یارمەتیدەر دەبن بۆ ئەوەی دراوی نیشتیمانی بەرامبەر دۆلار بەهای خۆی لەدەست بدات یاخود هەواڵ و پڕوپاگەندەی نائومێدکەر بڵاو دەکەنەوە.\nتوركیا ناڕازییه له گرێبەستی كۆمپانیایەكی ئەمریكا و هەسەدە لە بواری نەوتدا\nفڕۆكه جه‌نگییه‌كانی ئیسرائیل هێرشیان كرده سه‌ر كه‌رتی غه‌ززه\nحووسییه‌كان بانگه‌شه‌ی كوشتنی چه‌ندین سه‌ربازی سعوودیه له شاری نه‌جران ده‌كه‌ن\nتاران داوا له ولآتانی خۆراوا ده‌كات ده‌ست له داڵده‌دانی تیرۆریستان هه‌ڵبگرن\nسوریا رێككەوتنه‌كه‌ی هەسەدەو كۆمپانیایەكی ئەمریكی بە دزینی نەوتی وڵاته‌كه‌ی ناوده‌بات\nكازمی و ئه‌ردۆگان جه‌ختیان له باشتركردنی په‌یوه‌ندییه‌كانی عێراق و توركیا كرده‌وه


وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاره ده‌به‌نگه‌كان - فاضل قه‌ره‌داغی\nموضوع: وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاره ده‌به‌نگه‌كان - فاضل قه‌ره‌داغی الأربعاء ديسمبر 02, 2015 7:33 am\nوه‌ڵامی پرسیاره ده‌به‌نگه‌كان\nوه‌لامی پرسیاره جوگرافی و مبژووییه‌كانی كتێبی\nئایا قورئان پاریزراوه\nنووسینی : مامۆستا فاضل قه‌ره‌داغی - جزاه الله خیرا\nكتیبی پرۆژه‌ی تیشك - 96\nسلیمانی - 1435 - 2014\nزۆربه‌ی ئه‌و كتێبانه‌ی دژ به قورئان‌و ئیسلام ده‌نووسرێنه‌وه شایه‌نی وه‌ڵامدانه‌وه نین. كتێبی (ئایا قورئان پارێزراوه)، كه نووسینی كه‌سێك به‌ناوی (عبدالله عبدالفادی)یه‌و كراوه‌ته كوردی، یه‌كێكه له‌و كتێبانه. به‌ڵام كێشه‌كه له‌وه‌یه زۆربه‌ی خوێنه‌ران شاره‌زا نین بۆیه نازانن ئه‌و ڕه‌خنانه چه‌ند بێبایه‌خن‌و به‌م جۆره كار له‌سه‌ر به‌شێك له‌و خوێنه‌رانه ده‌كه‌ن بۆیه وه‌ڵامدانه‌وه‌یان پێویست ده‌بێت.\nله‌م كتێبه هه‌وڵم داوه نه‌ك ته‌نها ڕه‌خنه‌كان وه‌ڵامبده‌مه‌وه به‌ڵكو هه‌روه‌ها هه‌ندێك زانیاری ده‌رباره‌ی كتێبه‌كان‌و بیروباوه‌ڕه‌كانی جووله‌كه‌و مه‌سیحییه‌كان‌و ده‌رباره‌ی مێژووی كۆن پێشكه‌ش به خوێنه‌ران بكه‌م، هه‌روه‌ها هه‌ندێك ڕه‌خنه‌م له موفه‌سیره كۆنه‌كانی قورئان گرتووه كه نه‌ك ته‌نها ڕه‌خنه‌ی نادروستیان تووشی قورئان كردووه به‌ڵكو هه‌روه‌ها عه‌قڵیه‌تی مرۆڤی موسڵمانیشیان به‌ئاڕاسته‌یه‌كی نازانستی بردووه.\nپێش ئه‌م كتێبه‌ش وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی تر دراونه‌ته‌وه‌و به چه‌ند كتێبێك له‌لایه‌ن پرۆژه‌ی تیشكه‌وه بڵاوكراونه‌ته‌وه.\nكتێبه‌كه ژماره (96)ی پرۆژه‌ی تیشكه‌و (318) لاپه‌ڕه‌ی قه‌باره گه‌وره‌یه.\nكتاب الرد على الاسئلة البليدة\nالرد على الاسئلة الجغرافية والتاريخية في كتاب (هل القران معصوم)\nتحفل المكتبات بالكتب التافهة التي تزعم انها تنتقد الاسلام والقران في الصميم، ولو كان القراء على حالة واحدة من الاطلاع وسعة المعلومات لاصبح الرد عليها ضربا من العبث ومضيعة للوقت وازدراءا للعقل، لكن ولما كان الامر خلاف ذلك ولما كان اكثر القراء عل غير اطلاع على القضايا الدينية اصبح من الواجب الرد على امثال تلك الكتب حتى لا تنقلب التفاهة حكمة ولا يغدو الغباء نباهة وحنكة. وكتاب (هل القران معصوم) للمدعو (عبدالله عبدالفادي) واحد من تلك الكتب التافهة ان لم يكن اتفهها، وقد اضطلع مشروع (تيشك-الضياء) بالرد عليه وكان نصيبي منه الاسئلة (او الانتقادات) الجغرافية والتاريخية. وقد حاولت قدر الامكان الرد على تلك الانتقادات بالاستعانة بالكتب المقدسة لليهود والمسيحيين (وتلك التي يعتبرونها مزيفة كذلك) اضافة الى مصادر التاريخ القديم من تاريخ يهودي ومصري فرعوني وغير ذلك. كما تطرقت الى جناية المفسرين المسلمين على القران بسبب نقلهم من مصادر اهل الكتاب وبسبب تفسيراتهم الغريبة التي قد يكون بعض منها من نسخ خيالهم او خيال من نقلوا عنه فخلطوا اعجاز القران بهذيان الانسان، ولم يكتفوا بتعريض القران الى الانتقاد بل وجهوا عقلية المسلم وجهة لاعلمية. كتاب (هل القران معصوم) ترجم قبل سنوات الى اللغة الكردية وتم تداوله سرا ونشر كذلك في الانترنيت. وكتابي في الرد عليه باللغة الكردية ايضا ويقع في حوالي 318 صفحة من القطع الكبير.\nئه‌م پیشه‌كیه له پیگه‌ی مامۆستا وه‌رگێراوه : http://www.zagros.org/content/fadhil/fadhil-2014-10-31-078.html\nموضوع: رد: وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاره ده‌به‌نگه‌كان - فاضل قه‌ره‌داغی الجمعة ديسمبر 04, 2015 6:51 pm\nموضوع: رد: وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاره ده‌به‌نگه‌كان - فاضل قه‌ره‌داغی الأربعاء يناير 31, 2018 6:52 am


◄ Sonuç: Found 153, page 1 of 16 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👁 Bu başlık 11,209 defa görüntülendi\n👫 ئاسا دڵشاد Kişiler\n📅 Da eklendi May 31 2012 10:18AM\nرۆژی 26-05-2012 لەسویدو لەشاری یۆتۆبۆری بە بەشدا [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ H.B. 31-5-2012 10:18:12\n✌ ئاشنا مەلا محێدین Şehitler\n📅 Da eklendi Sep 3 2010 10:35AM\nئاشنا مەلا محێدین لەساڵی 1977 لە بنەماڵەیەکی تێکۆش [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 3-9-2010 10:35:52\n📊 ئاماری هەندێک لە پڕۆژەکانی کەرکوک Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Jan 6 2014 10:35PM\nکەرکوک، عومەر غەریب د.نەجمەدین کەریم پارێزگاری ک [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 75% ✍ H.B. 6-1-2014 22:35:12\n👫 ئامانج مەردۆخی Kişiler\n📅 Da eklendi Sep 8 2010 9:59PM\n👁 Bu başlık 7,932 defa görüntülendi\nلەدایکبووی شارۆچکەی قەرەداغ-ەو خاوەنی دوو بڕوانامە [ Daha... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 74% ✍ H.B. 8-9-2010 21:59:53\n📷 ئاهەنگی ماڵئاوایی ئەدمۆنز لە سلێمانی - 1945 Resim ve tanım\n📅 Da eklendi Jul 6 2014 10:38PM\n👁 Bu başlık 15,643 defa görüntülendi\n... [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ H.B. 6-7-2014 22:38:20\n👫 ئاڵا تاڵەبانی - ئاڵا تەحسین عەلی تاڵەبانی Kişiler\n📅 Da eklendi Dec 9 2009 10:06PM\nلە دایکبووی کەرکوک 1966 خوێندنی سەرەتایی و ئاماد [ Daha... 👁] ✖ ✖ 14 0 ✔ 99% ✍ H.B. 9-12-2009 22:06:48\n👁 Bu başlık 17,104 defa görüntülendi\n👫 ئۆڵف پاڵمێ Olof Palme Kişiler\n📅 Da eklendi Nov 5 2009 9:53AM\n👁 Bu başlık 8,205 defa görüntülendi\nلە1927دا لەدایکبووە. دوای کارنامەیەکی سەرکەوتوانە [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 90% ✍ H.B. 5-11-2009 9:53:33\n👫 ئیبراهیم شابانووی Kişiler\n📅 Da eklendi May 4 2011 8:40AM\n👁 Bu başlık 6,025 defa görüntülendi\nلەساڵی (1962) لەگەڕەکی توڵەدوش لەخانەقین لەدایکبوو [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ H.B. 4-5-2011 8:40:52


زنجیرە تەلەڤیزیۆنی West World، دەکرێتە یاری بۆ مۆبایلە زیرەکەکان – کەی ئای تی ئێن\nسینەما 29, كانونی دووه‌م 2018\nزنجیرە تەلەڤیزیۆنی West World، دەکرێتە یاری بۆ مۆبایلە زیرەکەکان\nزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی جیهانیی ڕۆژئاوا بە ئینگلیزی West World، یەکێکە لە زنجیرە پڕ بینەرەکانی تۆڕی HBO. کە وەرزی یەکەمی لە ٢/١٠/٢٠١٦ بڵاوبۆتەوە، وا بڕیارە لەم ساڵدا وەرزی دووەمی بڵاوبێتەوە کە پێک بێت لە ١٠ ئەڵقە. بە ڕەچاوکردنی پشت ڕاستکردنەوەی Warner Bros، وا پێدەچێت بەم زووانە ئەم زنجیرە تەلەڤیزیۆنیە بکرێتە یاریەک بۆ مۆبایلە زیرەکەکان.\nتا ئێستا هیچ زانیارییەک ورد دەربارەی یاریەکە بوونی نیە، تەنها دەزانرێت گەشەپێدەری یاریەکە بریتی دەبێت لە ستۆدیۆی Behavior Interactive، کە خاوەنی هەریەک لە یاریە بەناوبانگەکانی Fallout Shelter و Dead by Daylightـە. پێشبینی دەکرێت جۆری یاریەکە لە جۆری ستراتیژی بێت، کە بەکارهێنەری یاریەکە کۆنترۆڵی پارکی West World بکات، بە خواستی بەکارهێنەرەکە ڕۆبۆت و ناوچەکانی ناوی جێگیر بکرێت.\nکورتەیەک دەربارەی چیرۆکی زنجیرەکە:\nداستانی جیهانی ڕۆژئاوا باس لە جێگەیەکی تایبەت دەکات لە ڕۆژئاوای ئەمەریکا کە ژمارەیەکی زۆر ڕۆبۆتی تێدا دروستکراوە و بە تەواوەتی ڕوی دەرەوەیان لە مرۆڤی ڕاستی دەچێت و کۆمەڵێک کەسی دیکەش کە پێیان دەوترێت میوانەکان سەردانی ناوچەکە دەکەن و دەتوانن بە دانی پارەیەکی زۆر بڕۆنە ناو پارکی جیهانی ڕۆژئاوا تا هەرکارێکیان بوێت بیکەن و هەرچۆن ویستیان لەگەڵ ڕۆبۆتەکاندا ڕەفتار بکەن، بەبێ ئەوەی هیچ ترسێک هەبێت لە ئازارگەیشتن بە میوانەکان .\nهێشتاکە کاتی بڵاوبوونەوەی یاریەکە دیار نیە، بەڵام وا پێدەچێت لەگەڵ بڵاوبوونەوەی وەرزی دووەمی زنجیرەکەدا، بینەری بڵاوبوونەوەی یاریەکە بین لە کۆگاکانی مۆبایلە زیرەکەکاندا.\nتاگەکان جیهانی ڕۆژئاوا زنجیرە تەلەڤیزیۆنی مۆبایل زیرەکەکان


شەوی ڕابردوو پێنجشەممە 11ی شوباتی 2021، د. بەرهەم ساڵح، سەرۆك كۆماری عێراق لەمیانی سەردانێکی بۆ وڵاتی ئیمارات چاویكەوت بە شێخ محەمەد بن زاید، جێنشینی ئەبو زەبی و چەند پرسێکی تایبەت بە هەردوو وڵاتیان تاوتوێ کرد.\nبەگوێرەی ڕاگەیەنراوێکی سەرۆکایەتیی کۆماری عێراق، ئاماژە، لە دیدارەکەدا گفتوگۆکرا سەبارەت بە پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان عێراق و ئیمارات و پێویستی پەرەپێدانی بۆ ئاستێکی بەرزتر بەجۆرێک خزمەت بە بەرژەوەندییەكانی هەردوو گەلی دۆست بكات.\nئەوەش هاتووە، سەرۆك كۆماری عێراق پیرۆزبایی لە سەركردایەتی و گەلی ئیمارات کرد، بەبۆنەی گەیشتنی كەشتیی "هیوا" بە سەرکەوتوویی بۆ خولگەی هەسارەی مەریخ، ئەمەشی بە سەركەوتنێكی زانستی گەورە و شانازی بۆ گەلانی ناوچەكە دانا، ھەروەھا هیواشی خواست سەركردایەتی و گەلی ئیماراتی دۆست ھەمیشە لە خۆشگوزەرانی و پێشكەوتنی زیاتردا بن.\nبەگوێرەی ڕاگەیەنراوەکە، هەر لە دیدارەکەدا گفتوگۆكرا لەبارەی گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە و جیھان و جەختكرایەوە لە گرنگی پشتیوانیكردن لە دیالۆگ و كەمكردنەوەی گرژییەكان و چەسپاندنی ئاسایش و ئارامی ناوچەكە و ھێنانەدی گەشەپێدان و خۆشگوزەرانی بۆ سەرجەم گەلانی ناوچەكە.\nئاماژە بەوەشکراوە، لە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا شێخ محەمەد بن زاید، بەگەرمی سوپاسی سەرۆك کۆماری عێراقی کرد، لەبارەی خۆشحاڵی بۆ ئەو سەرکەوتنەی کە وڵاتی ئیمارات بە دەستیھێناوە، ھاوکات جێنشینی ئەبو زەبی دووپاتیکردەوە کە دەوڵەتی ئیمارات بە بەردەوامی پشتیوانی دەکات لە گەلی عێراق لە پێناو ھێنانەدی ئاسایش و سەقامگیری و خۆشگوزەرانی.


پیلۆسی شەڕەکەی لە ترامپ بردەوە – کوردی – RojNews.News\nپیلۆسی شەڕەکەی لە ترامپ بردەوە\n13/01/2021 - 2:46:01 pm\nدوای ڕەتکردنەوەی پێنس لە پەسەندکردنی بڕیاری دەستلەکارکێشانەوەی ترامپ، ئەنجومەنی نوێنەران ئەمڕۆ بڕیاری یەکلاکەرەوە دەدات و لەبری سەرۆک دەستلەکارکێشانەوە پەسەند دەکات، لە شەقامەکانی واشنتۆنیش پاسەوانی نیشتیمانی بۆ ڕێگریکردن لە هەر پشێوییەک بڵاوەیان پێکرا.\nمایک پێنس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا بانگهێشتنامە فەرمییەکەی ئەنجومەنی نوێنەرانی ڕەتکردەوە سەبارەت بە هەمواری مادەی ٢٥ی دەستووری وڵات کە تایبەتە بە دەست لەکارکێشانەوەی بە وەکالەت لە بری سەرۆک، هەر ئەوەش وای لە ئەنجومەنەکە کرد پرۆژەیەک بۆ تۆمەتبارکردنی ترامپ ئامادە بکات بۆ لەکارلادانی و بڕیارە ئەمڕۆش مادەکە هەموار بکاتەوە و دەستلەکارکێشانەوەکە ڕابگەیەنێت و پەسەندیشی بکات.\nترامپ و پێنس\nدەستکاریکردنی مادەی ٢٥ لە دەستووری وڵات ڕێگە بە پێنس دەدات لە بری تامپ دەستلەکارکێشانەوە پێشکەش بکات و لە بری سەرۆک بڕیار بدات، ئەوە لە دوای ئەوە هاتووەتە ئاراوە کە تا ئێستا ترامپ ئامادەیی نیشان نەداوە دەستبەرداری پۆستەکەی ببێت، بەڵام بۆ کاراکردنی هەمواری مادەی ٢٥، هەم مایک پێنس و هەم زۆرینەی ئەندامانی ئیدارەی ترامپیش پێویستە ئەوە ڕابگەیەنن، کە سەرۆک توانای جێبەجێکردنی ئەرکەکانی نییە.\nپێنس لە نامەیەکدا بۆ نانسی پێلۆسی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران و سەرۆکی پارتی دیموکراتی ئەمریکا دەڵێت: “لەگەڵ مانەوەی تەنیا هەشت ڕۆژ لە ماوەی سەرۆک کۆمار، ئێوە و بەرەی دیموکراسی داوا لە من و حکومەت دەکەن کە هەمواری ٢٥ی دەستوور کارا بکەین، پێموانییە پێوانەیەکی لەو شێوەیە لە بەرژەوەندی گەلەکەمان بێت یان لەگەڵ دەستوورەکەماندا بێت”.\nپێنس لە نامەکەیدا بۆ پێلۆسی جەختی لەوە کردووەتەوە کە هەمواری دەستوور تەنها لە یەک حاڵەتدا دەکرێت ئەویش پەککەوتن یان کەمئەندامی سەرۆک بەکار بهێنرێت.\nلەو سەرو بەندەشدا کارمەندانی پاسەوانی نیشتمانی لە دوێنێوە لە شەقامەکانی واشنتۆندا بڵاوەیان پێکراوە کە بەشێوەیەکی سەرەکی بۆ دابینکردنی پاڵپشتی لۆجستی زیاتر بۆ پۆلیسی واشنتن کۆکراونەتەوە بۆ ڕێگری لە هەر توندوتیژییەک لە نێوان لایەنگرانی ترامپ و بایدندا.\nدەسەڵاتدارانی ئەمریکا ترسی دووبارەبوونەوەی توندوتیژییەکان یان هەر سیناریۆیەکی کارەساتاوی چاوەڕواننەکراویان هەیە لەسەروبەندی دەست بەکاربوونی بایدندا لە ڕۆژی ٢٠ی ئەم مانگەدا، بۆیە پنتاگۆن ڕایگەیاند کە تا ١٥ هەزار کەس لە کارمەندانی گاردی نیشتمانی کۆبکاتەوە بۆ ئەو ماوەیە.\nپاش چوار ساڵ لە ململانێی توندی نانسی پیلۆسی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا لەگەڵ دۆناڵد ترامپ سەرۆکی وڵات، دواجار پیلۆسی توانی بەسەر ترامپی ڕکابەریدا سەرکەوێت و بڕیارە چارەنوس سازەکە بۆ لادانی ترامپ بچێتەوە لای خۆی، پاش ئەوەی لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٩ شکستی هێنا لە هەوڵەکانی بۆ لەکارلادانی لە ئەنجومەنی پیراندا.\nسەربازانی تورک بەردەوامن لە گەمارۆدانی گوندەکانی لیجەى ئامەد\nعێراق دەچێتە پاڵ ڕێككەوتننامەی پاریس بۆ كەشوهەوا


ڕۆڵی ئافرەتی سەرکردە لە بەژداری سیاسی کۆموڵگەى کوردیدا | Zanco Journal of Humanity Sciences\nڕۆڵی ئافرەتی سەرکردە لە بەژداری سیاسی کۆموڵگەى کوردیدا\nەشدارى سیاسی بریتیە لە بەژداری تاک لە بواری رامیاری و ژیانی گشتی تاوەکو ببیتە دابینکەری بەدەستهینانی هاونیشتیمانیبون و دیموکراسیەت .رۆلی ئافرەت لە بەژداری سیاسی ئامانجی خۆی هەیە کە کاریگەری راستەخۆو ناراستەخۆ دەکاتە سەر دروستکردنی بریار ودابەشکردنی دلنیایى ماف وئازادییەکان .\nرۆلی ئافرەتی سەرکردە لە کۆمەڵگە و بەتایبەت تر لە بەژداری سیاسی لە پرس گەلیک خۆی دەبینێتەوە لەوانەش لە بوارەکانی خۆ پاڵاوتنی بۆ هەلبژاردن وە بەژداری کردنی لە بانگەشەى هەڵبژاردن وە دەنگدان وە کارلێکردنی لەگەڵ ژیانی سیاسی دا . وەهەروەها لە چوونە نێو پارت ورێکخراوە حیزبی ورێکخراوە ناحکوومیەکان دیسانەوە ئافرەت رۆلی هەیە ودەبێت .\nلە پەیماننامە نیودەوڵەتیەکان هیچ جۆرە جیاوازیەک نابینرێ لە مافی بەژداری کردن لە نێوان ئافرەت وپیاودا ، ئەگەر سەیری ریکەوتنە نیودەوڵەتیەکان بکەین دەبینین مافی داوەتە هەموو مروڤێک بەبی جیاوازی ڕەگەزی .\nهەر لەبەر ئەمەشە کە سیستەمی کۆتا پەیرەو دەکرێ وەک جیاکەرەوەیەکی ئەرێنی ، وە دەبێتە ئامرازێکی باش بۆ فەراهەمکردنی هەلێکی باش بۆ ئافرەتان بۆ گەیشتنیان بە پەرلەمان . ئەم گرتنە بەری ریوشوینە وا لەئافرەت دەکات کە بەژدار بێ لە دارشتنەوەی سیاسەتی گشتی وولات . ئەم سیستەمی کۆتایە واباشە لە پارتە سیاسیەکان ورێکخراوە حیزبى ورێکخراوە نا حکومیەکان پەیڕەو بکرێت .\nڕۆڵی ئافرەتی سەرکردە لە بەژداری سیاسی کۆموڵگەى کوردیدا. JAHS [Internet]. 29Dec.2016 [cited 28Feb.2020];20(6):65 -70. Available from: http://zancojournals.su.edu.krd/index.php/JAHS/article/view/1200


یەکێتی و پارتیش داوای لێبوردنێک قەرزارن – لڤین پرێس\nبەسەرنجدان لە ژمارەی دەنگی حزبە سیاسییەکان لە کوردستان بۆ ھەڵبژاردنەکانی ١٠/١٠، دەردەکەوێ کە جگە لە یەکگرتووی ئیسلامی ھەموو حزبەکانی دیکە لە رووی ژمارەی دەنگدەرەوە لە پاشەکشەیەکی دراماتیکیدان.\nکەمکردنی ئەو ژمارە زۆرەی دەنگ، بەلەبەرچاو گرتنی ئەوەی کە تەنھا لەو چوار ساڵەدا، سەدان ھەزار دەنگدەری نوێ پەیدا بوونە، دەبێ بۆ حزبەکان لە رووی سیاسی و رێکخستنی جەماوەرییەوە وەک کارەسات ئەژمار بکرێ، نەک مەستی سەرکەوتن بن!\nبە نسبەت یەکێتیی نوێ کە چەند مانگێکە بانگەشەی ئەوەی بۆ خۆی دەکرد کە حزبی مافیا و قاچاخچی بووە رەنگبێ دەستخستنی ١٥-١٦ کورسی سەرکەوتن بێت! بەڵام بە دەستھێنانی تەنھا ١٥٠ ھەزار دەنگ لە ھەموو عێراق، دەبێ جێی ھەڵوەستە بێت و، پێویستیشی بە داوای لێبوردنێک دەکات. پێش ھەموانیش لە نورەدین!\nپارتیش کە بە حیسابی خۆی کورسیی لە دەست نەداوە، پتر لە سێ سەد ھەزار دەنگی دۆڕاندووە. تەنھا لە بادینان کاندیدێکی یەکگرتوو، پتر لە دوو کاندیدی سەرکەوتووی پارتی دەنگی ھێناوە و، لە ھەولێریش ئەنجامەکان ھی پێداھەڵاگوتن نین. بە تایبەتیش لەو شوێنانەی نەوەی نوێ کاندیدی ھەبووە، ئەگەر زیاتر لە کاندیدێکی ھەبوایە ئەگەری سەرکەوتنی ھەبوو.\nجا خۆشترین شت بە نسبەت پارتی و یەکێتییەوە ئەوەیە کە بە ھەردووکیان نزیکەی ملیۆنێک موچەخۆر و، کاتێکیش دەیانەوێ کۆنگرەی حزبی بکەن، یەکی یەک ملیۆن ئەندامیان ھەیە!\nداوای لێبوردن شمولی بزووتنەوەی گۆڕان ناکات. ئەوان دەمێکە دوکانەکەیان ئیفلاسی کردبوو، بەس ھەر پێداگر بوون لەسەر ئەوەی بازاڕیان دەبێتەوە! گۆڕان باجی بێھەڵوێستیی خۆی دایەوە، حزب کە بێھەڵویست بوو دەنگدەرەکەشی بەرامبەری ھەمان رەفتار دەنوێنێ. بە تەحەدداوە گۆڕان یەک سەبەبی نەبووە تا دەنگدەرەکەی بڵێ لەبەر ئەو ھۆکارە دەنگی پێدەدەم. بۆیە تازە سوھراب مردووە و ھیچ دەرمانێکیش زیندووی ناکاتەوە.\nئاستەنگەکانی دوای هەڵبژاردن


لەچەند کاتژمێری داھاتوودا گازەژەھراوییەکە دەگاتە ئاسمانی ھەرێم - پرس میدیا\nHome Unlabelled لەچەند کاتژمێری داھاتوودا گازەژەھراوییەکە دەگاتە ئاسمانی ھەرێم\nلەچەند کاتژمێری داھاتوودا گازەژەھراوییەکە دەگاتە ئاسمانی ھەرێم\nپرس میدیا 4/05/2021 02:29:00 pm\nپێشبینی دەکرێت لە چەند کاتژمێری داهاتوودا شەپۆلێکى گازى دووەم ئۆکسیدى گۆگرد، کە گازێکى ژەهراوییە، لە ئیتالیاوە بگاتە ئاسمانى عێراق و هەرێمى کوردستان و لەوبارەیەوە، کەشناسى هەرێم دەڵێت، "مەترسى لەسەر تەندروستى هاوڵاتیان دروست ناکات"، هاوکات، دەستەى ژینگەى هەرێمیش دەڵێت، "تاوەکو بەیانی گازەکە دەگاتە هەولێر و سلێمانی و پێویستە هاوڵاتیان زیاتر پابەندی بەستنی ماسک ببن."\nئەژى چەتۆ وتەبێژی بەرێوەبەرایەتى کەشناسى و بومەلەرزەزانى هەرێمى کوردستان لە روونکردنەوەیەکدا ئەوەی خستووەتەڕوو، "سەرچاوەى ئەو گازە ژەهراویە دەگەڕێتەوە بۆ گڕکانى ئیتنا لە دورگەى سقلیە لە باشورى وڵاتی ئیتاڵیا کە یەکێکە لە چالاکترین گڕکانەکانى جیهان، کە لە کۆتایى مانگى ئاداردا تەقیوەتەوە و بووەتە هۆى ئەوەى دووکەڵ و بارستەیەک گازى ژەهراوى فڕێبداتە دەرەوە، کە ئەگەر بە چڕى روو لە ناوچەکانى دانیشتوان بکات مەترسى لەسەر تەندروستى دروست دەکات."\nئەژى چەتۆ ئاماژەی بەوەشکردووە، "ئەو بارستە گازە کە یەکێکیان بریتیە لە گازى دووانە ئۆکسیدى گۆگرد (So2) و لە چەند رۆژى رابردوودا گەیشتوەتە ئاسمانى باکورى میسر و باکور خۆرهەلاتى لیبیا، بەهۆى هەڵکردنى باى رۆژئاواشەوە بەشێک لەو بارستە گازە بەرەو ناوچەکانى رۆژهەڵاتى ناوەراست کشاوە و پێدەچێت لە کاتژمێرەکانى داهاتوودا بگاتە ئاسمانى عێراق بەڵام لە ئاستە بەرزەکاندا."\nراشیگەیاندووە، "پێویست ناکات هاوڵاتیان توشى ترس و دڵەڕاوکێ ببن بەهۆى هاتنى ئەو بارستە گازە، چونکە هیچ مەترسیەک دروست ناکات، ئەوەش لەسەر بنەماى ئەوەى ئەو وڵاتانەى کە کەوتنەتە ژێر کاریگەرى ئەو دووکەڵ و گازەوە هیچ حاڵەتێکى نائاساییان رانەگەیاندووە."\nباسی لەوەشکردووە، "پێشتریش چەند جارێک ئەو گڕکانە تەقیوەتەوە و دووکەڵ و تەمومژى بڵاوکردووەتەوە، بەڵام نەبووەتە مەترسى بۆ سەر تەندروستى دانیشتوانى ئەو ناوچانە."\nلای خۆشییەوە، ئەحمەد محەمەد وتەبێژى دەستەى ژینگەى هەرێم لە پانۆرامای ئێن ئاڕ تى راگەیاند، پێشبینی دەکرێت لە ماوەى ٢٤ تا ٤٨ کاتژمێرى داهاتوودا ئەو شەپۆلە گازە بگاتە ئاسمانى عێراق و هەرێمى کوردستان، دەشڵێت، ئەگەر لەو کاتەدا باران هەبێت دەبێتەهۆى بارانى ترشەڵۆک ئەوەش کاریگەرى لەسەر مرۆڤ و ژینگەش بە گشتى دەبێت.\nئەحمەد محەمەد ئەوەشی خستووەتەڕوو، گازەکە تاوەکو ئێستا بەشێوەی ئاسایی هاتووە و خێرایی با رۆڵ دەبینێت لە خێرا گەیشتنیدا و لە چەند کاتژمێرێکی داهاتوو و تاوەکو بەیانی گازەکە دەگاتە هەولێر و سلێمانی.\nراشیگەیاند، پێویستە هاوڵاتیان زیاتر پابەندی بەستنی ماسک ببن، بە تایبەت ئەوانەی نەخۆشی هەستیاریان هەیە وەک رەبۆ و نەخۆشی بۆری هەوا و سیەکان و پێست، دەشڵێت، پێویستە هاوڵاتیان تاوەکو بتوانن نەیەنە دەرەوە و بەپێی پێویست نەبێت سەردانی شوێنەکان نەکەن.\nوتەبێژى دەستەى ژینگەى هەرێم وتیشی، چونکە باران نییە بۆیە کاریگەریی کەمترە، ئەگەر باران ببارییایە مەترسیەکەی زیاتر دەبوو.\nداواکاری گشتی لەسەر قسەکانی پیر لوقمان هاتەدەنگ\nهاوکات، رێبین سەمەد قوتابی لە بواری پیسبوونی نەوتی لە چەند خاڵێکدا مەترسییەکانی لەسەر بڕ و مەودای گازەکە بڵاوکردووەتەوە و تیایدا هاتووە:\n-گازێکی تا ئەندازەیەک قورسە و بەرزی کەمە.\n-بە چاو نابینرێت بەڵام بۆنێکی ناخۆشی هەیە.\n-بوونی لە هەوادا کاریگەری دەخاتە سەر جۆری خاک لەوانەیە لە خاکێکی بە بەرهەمەوە بگۆڕێت بۆ بەرهەم لاواز.\n-کاریگەری دەکات لەسەر گەڵای رووەکەکان و لەوانەیە بەشێکیان وشک بێت.\n-کاریگەری دەکات لەسەر جۆری ئاو لە رەنگ و تام.\nBy پرس میدیا at 4/05/2021 02:29:00 pm


سەدان كارمەندی زانكۆی زانستی پزیشكی شاری سنە لەسەر كار دەركران – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / سەدان كارمەندی زانكۆی زانستی پزیشكی شاری سنە لەسەر كار دەركران\nسەدان كارمەندی زانكۆی زانستی پزیشكی شاری سنە لەسەر كار دەركران\nسێ شه‌ممه 28 تشرینی یه‌كه‌م 2014\tکوردستان, هەواڵ 82 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nنوێنەرێكی پارێزگای كوردستان لە مەجلیسی كۆماری ئیسلامی رایگەیاندووە كە، 300 كەس لە كارمەندەكانی زانكۆی پزیشكی كوردستان لەسەر كار دەركراون.\nرۆژی شەكشەممە 4ی مانگی رەزبەر نوێنەری شارەكانی سەوڵاوا و مەریوان لە مەجلیسی كۆماری ئیسلامی لە هوشداردانێكدا بە وەزیری بێهداشت، خوازیاری كۆتایی هێنان بە هەڵسوكەوتی دڵخواز لەگەڵ كارمەندانی زانكۆی زانستی پزیشكی كوردستان لە شاری سنە بوو.\nبە پێی راپۆرتی ماڵپەڕی خانەی میلەت، ئۆمید كەریمیان بە وەزیری بێهداشتی راگەیاندووە كە، هەڵسووكەوتی دڵخواز لە زانكۆی زانستی پزیشكی كوردستان لە دەوڵەتی رووحانی و دەركردنی 300 كارمەند و پێرسۆنێلی خزمەتگوزار، زەحمەتكێش و بە پێشینە وێڕای ئەم هەموو بێكارییە لە پارێزگای كوردستان و كەمی هێز لە بەشی تەندروستی، بێهداشت و دەرمان جێگای داخ و مەخابنە.\nدەوترێ ئەو 300 كارمەندە لە لایەن حەراسەتی گشتی زانكۆی زانستی پزیشكیەوە دەركراون و هۆكارەكەشی بیرۆكە سیاسی و مەزهەبیەكانیان بووە.\nبە پێی ئامارەكانی خودی كۆماری ئیسلامی، پارێزگا كوردنشینەكەی ئێران واتە، ئیلام، كرماشان، كوردستان و ورمێ زۆرترین رێژەی بێكارییان تێدایە و لە ساڵی 89 نرخی بێكاریی لە پارێزگای كوردستان لەسەدا 23 و ئێستاكە 28 و یەك پۆینت راگەیەندراوە و ئەمەش وایكردووە كە زۆربەی هەرەزۆری خەڵكی رۆژهەڵاتی كوردستان و بەتایبەت پارێزگای كوردستان لەگەڵ هەژاری و بێكارییەكی بەرین دەست و پەنجە نەرم بكەن.\nئێستاكە زیاتر لە 130 هەزار كەس لە هاوڵاتیانی كوردی رۆژهەڵاتی كوردستان لە دەرەوەی ئێران سەرقاڵی كار كردنن و زۆربەیان روویان لە باشووری كوردستان كردووە.\nلە ماوەی دوو ساڵی رابردوو لە رێژەی یەك میلیۆن و 500 هەزار دانیشتووی پارێزگای كوردستان پتر لەسەدا 8 و 5 پۆینتی دانیشتووانی ئەو پارێزگایە بەرەو دەرەوەی سنوورەكان كۆچیان كردووە.


17/1/2019 09:32 AM\nبه‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌ك له ئه‌نستیتۆی میشیگان بۆ زانسته‌كانی ژیان، هۆكاری لاوازی مۆتۆڕی جوڵه‌و لاوازبوونی جۆره كرمێكیان دۆزیوه‌ته‌وه.\nله توێژینه‌وه‌كه‌دا مۆلكیۆلێك ده‌ستنیشان كراوه كه ده‌توانرێت بكرێته ئامانج تاوه‌كو مۆتۆڕی جوڵه‌ی كرمه‌كه به‌هێزتر بكرێت و هه‌روه‌ها پیشاندراوه كه ده‌كرێت هه‌مان ڕێچكه بۆ بوونه‌وه گوانداره به‌ته‌مه‌نه‌كانیش بگیرێته‌به‌ر.\nله‌گه‌ڵ هه‌ڵكشانی ته‌مه‌نی مرۆڤ و ئاژه‌ڵه‌كانی مۆتۆڕی جوڵه‌مان تێكده‌چێت. جۆره كرمێك كه درێژییه‌كه‌یان یه‌ك میلیمه‌تره‌و به نێماتۆد ناسراون، نه‌خش و ده‌ركه‌وته‌ی هه‌ڵكشانی ته‌مه‌نیان زۆر هاوشێوه‌ی ئاژه‌ڵه‌كانی دیكه بووه. ئه‌مجۆره كرمانه ته‌نیا سێ هه‌فته ده‌ژین و باشترین نموونه‌ن بۆ توێژینه‌وه له‌سه‌ر به‌ته‌مه‌نی.\nپڕۆفیسۆر شوان ژوو نووسه‌ری توێژینه‌وه‌كه ده‌ڵێت "پێشتر بینیمان كه له‌گه‌ڵ هه‌ڵكشانی ته‌مه‌ن، كرمه‌كان تواناییه جه‌سته‌ییه‌كانیان له‌ده‌ستده‌ده‌ن. هه‌ندێكجار له ناوه‌ڕاستی ته‌مه‌نیاندا مۆتۆڕی جوڵه‌یان به‌ره‌و داكشان ده‌چێت. به‌ڵام چ شتێك هۆكاری ئه‌مه‌یه؟"\nتوێژه‌ران مۆلكیولێكیان به ناوی SLO-1 كرده ئامانج. ئه‌مكاره‌یان به ئامڕازه جه‌نه‌تیكییه‌كان و ده‌رمانێك به ناوی پاكسیلین ئه‌نجامدا. له هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه‌دا كاریگه‌ری به‌رچاوی له‌سه‌ر كرمه‌كان هه‌بوو. ئه‌وان نه ته‌نیا مۆتۆڕی جوڵه‌یان باشتربوو به‌ڵكو زیاتریش له كرمه ئاساییه‌كان ژیان.\nته‌مه‌نێك كه ئه‌م مۆلكیۆله تێیدا ده‌ستكاری كراوه له‌سه‌ر ئه‌نجامی توێژینه‌وه‌كه كاریگه‌ری هه‌بوو. ئه‌گه‌ر ئه‌وكاره له ته‌مه‌نێكی كه‌متردا بكرێت كاریگه‌رییه‌كی ئه‌وتۆی نابێت و ته‌نانه‌ت كاریگه‌ری نه‌رێنی له‌سه‌ر مۆتۆڕی جووڵه‌ی كرمه لاوه‌كان ده‌بێت. به‌ڵام كاتێك له ناوه‌ڕاستی ته‌مه‌ندا چالاكی ئه‌م مۆلكیۆله ڕاده‌گیرێت هه‌ردووكی مۆتۆڕی چالاكی و ماوه‌ی ته‌مه‌ن باشتر ده‌كات.\n4/18/2019 3:35:00 PM


هاوکارییەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی بۆ قوتابیان بەردەوامە\nهاوکارییەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی بۆ قوتابیان بەردەوامە\nیەک شەممە, 12 تشرینی دووەم 2017 15:06\nژمارەى بینین: 591\nدەزگای خێرخوازیی بارزانی گرنگییەکی تایبەتی بە سێکتەری پەروەردەدات لەو راستایەی کە پێشکەوتن و داهاتووی وڵات لە بەهێزی و پتەوی ئەو سێکتەرەدا دەبینێتەوە، هەر بەو مەبەستەش هاوکاری قوتابیان لە سەرتاسەری کوردستاندا دەکات.\nرێکەوتی ١٢/١١/٢٠١٧ لە درێژەی کاروچالاکییەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی لە سێکتەری پەروەردەدا، تیمەکانی دەزگا لە تەوێڵەی سەر بە شارەدێی بیارە جانتا و پێداویستی خوێندنیان پێشکەش ٢٤٠ قوتابی قۆناغی بنەڕەتی دەکەن.\nهەر لەو چوار چێوەیەدا رۆژی پێشتر رێکەوتی ١١/١١/٢٠١٧ دەزگای خێرخوازیی بارزانی لە خانەقین قوتابییانی پۆلەکانی یەک هەتا شەشی بنەڕەتی بەسەر دەکاتە و جانتا و پێداویستییەکانی خوێندن پێشکەش ٣١ قوتابی دەکات، هەروەها لە خانکێی سەربە پارێزگای دهۆک چالاکییەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی لە سێکتەری پەروەردەدا درێژەی دەبێت و ٢٠٠ قوتابی بنەڕەتی جانتا و پێداویستییەکانی خوێندنیان پێشکەش دەکرێت.


جۆلانەى (Bliss) ڕوویەکی تەخت و ئاسودی هەیە بۆ نوستن لەسەری | گروپی ٢٤\n07 تەمموز 2013\nجۆلانەى (Bliss) ڕوویەکی تەخت و ئاسودی هەیە بۆ نوستن لەسەری\nلەكاتێكدا كە جۆلانەی نوستن هەڵبژاردنێكى چاكە بۆ هەوارنشینەکان، وە زۆر كەس زۆرجار دەچنە سەر بان و تەنانەت واز لەجێگانیشیان دەهێنن بە شەو بۆ ئەوەى لەسەر ئەم جۆرە جۆلانەیە بخەون، بەڵام هەموو کەسێک ئاسودە نییە لەگەڵیان لەبەر ئەوەی ئەم جۆرە جۆلانانە جێی پشتیان چەماوەیە. جۆلانەى نوستنی (Bliss ) دیزاینێكى نوێ بەكاردەهێنێت بۆ ئەوەی خەوتنی سەر جۆلانەی هەڵواسراو ئاسودەتر بکات.\nجۆلانەى (Bliss ) ڕوویەكى تەختى هەیە بۆ خۆشكردنى خەوتن لەسەرى، كە لە جێگا یان چادرگەى لەحەسیر دروستكراو دەچێت، تایبەتمەندى ئەم جۆلانەى تۆڕى (Bliss ) ئەوەیە بە دووخاڵى سەربانى هەر شوقەیەكەوە دەبەسترێت و ڕووى لە ئاسمان دەبێت، كەئەمەش یارمەتى دەر دەبێت بۆئەوەى چەند كەسانێكى زیاتر جێگاى خەوتنیان بۆ دابین بكرێت ئەگەر زۆربوون و جۆلانەى (Bliss ) سەرینى لەگەڵدایە بۆ خەوتن و هەروەها جۆلانەكە دەتوانرێت ئیسفەنجی بۆ بەكاربهێنرێت و فشەڵە و كێشیشى سوكە كە ئەمەش یارمەتیدەر دەبێت بۆ ئەوەى بەئاسانى هەڵبگیررێت و بشۆررێت و دووبارە دابنرێتەوە .\nجۆلانەى (Bliss ) كە وەكو جێكایەك وایە لە ئاسماندا دانرابێت لەلایەن كۆمپانیاى ( ripstop nylon)ـەوە دروستكراوە كەلە چەند چینێك پێكهاتووە و پشتێنێكى هەیە، لە جانتایەكى تەواو پێكهاتووە كە كیسێكى شت هەڵگرتن و لایتێكى تێدایە كە لە هەموو چادرگەیەكدا هەیە، كێشى جۆلانەكە هەمووى (652 گرامە) كە لە سەدا (2,5م) ى كێشەكەى بریتیە لە كێشى ئەو پەتەى كە لە هەردوو كۆتاییەكەیدا هەیە .\nجۆلانەى (Bliss ) كە وەكو جێگایەك وایە كە لە ئاسماندابێت هەفتەى ڕابردوو پێشكەش كرا .


ڕۆژنامەیەكی كوێتی لە ڕاپۆرتێكدا ئاشكرای كرد، سەرەڕای گەرموگوڕی كۆبوونەوەكان لە بەغدا بۆ پێكهێنانی گەورەترین فراكسیۆن و یەكلاكردنەوەی پۆستی سەرۆك وەزیرانی داهاتووی عێراق، لە هەولێریش كێبەركێ دروست بووە، لەسەر ئەوەی كێ پۆستی سەركۆماری عێراق وەربگرێ.\nڕۆژنامەی "ئەلرەئی" كوێتی بڵاوی كردووەتەوە، پارتی و یەكێتی لە هاوپەیمانی بەستن لەگەڵ هادی عامری و نووری مالیكی نزیك دەبنەوە، بۆ ئەوەی گەورەترین فراكسیۆنی پەرلەمانی دروست بكەن، هاوكات لەسەر پۆستی سەركۆماریش تا ئێستە لەسەر كاندیدێك یەكلا نەبوونەتەوە و بەڵكو ناوەكان زۆرن.\nلە بەشێكی تری ڕاپۆرتەكە نووسیویەتی، بۆ وەرگرتنی سەركۆماری عێراق، ناوی نێچیرڤان بارزانی و فوئاد حوسێن و فوئاد مەعسووم و بەرهەم ساڵح دێت. مەعسووم و بەرهەم ساڵح ئەگەری وەرگرتنەوەی پۆستی سەركۆمارییان لاوازە، چونكە مەعسووم سەركەوتوو نەبوو لەوەی بەغدا ناچار بكات، بودجەی هەرێم ڕەوانە بكات، بەرهەم ساڵحیش لە لیستێكی جیایە و ئەستەمە پشتیوانی هەمووان بەدەست بێنێت.\nڕۆژنامەكە نووسیویەتی، بەڵام فوئاد حوسێن سەرۆكی دیوانی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان و نزیك لە مەسعوود بارزانی، باشترین چانسی وەرگرتنی ئەو پۆستەی هەیە و ئەو بە فەرمی سەر بەهیچ یەكێك لەو دوو حزبە نییە، كاندیدكردنی نێچیرڤان بارزانیش بۆ ئەو پۆستە دەبێتە سوپرایزێك لە نێوان هەولێر و بەغدا، هیچ شتێك مەحاڵ نییە.\nئه‌م بابه‌ته 28204 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nناوەڕۆكی كۆبوونەوەی سەرۆكی فراكسیۆنە كوردییەكان و عادل عەبدولمەهدی ڕاگەیەندرا\nكاروانێكی سوپای ئەمەریكی لە ئوردنەوە دەگاتە عێراق\nبه مووشه‌ك هێرش ده‌كرێته سه‌ر بنكه‌یه‌كى سه‌ربازى رووسیا\nتره‌مپ بۆ تاران: كۆتایی خۆتان به ڕوونی ده‌بینن


📊 Artikelen 370,752 | Fotos 57,445 | Boeken 10,680 | Gerelateerde bestanden 39,111 | 📼 Video 164 | 🗄 Bronnen 13,668 |\n◄ Resultaat: Found 64, page 1 of 7 Artikelen per pagina: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n💬 ئەگەر ژن بکەن بە کوێخا و سالار، مەڕ ئەبڕێتەوە ساڵی شەش حەوت جار Uitdrukkingen & preekwoorden\n📅 Toegevoegd op Aug 19 2019 9:20AM\n👁 Dit item is 110 keer bekeken\nئەبڕێتەوە= بڕینەوەی مووەکەی ئەمە پەندێکە لە کوردە [ Meer... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 92% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:20:33\n💬 ئەو ژن و شوە بۆ یەکتر چاکن، لە تانە و لۆمەی خەڵکی بێ باکن Uitdrukkingen & preekwoorden\n👁 Dit item is 91 keer bekeken\nشو= مێرد [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:20:46\n💬 بەهەمانەیە پارە ژن بێنە یا بەهەمانە درۆ بنوێنە Uitdrukkingen & preekwoorden\n📅 Toegevoegd op Aug 19 2019 9:21AM\n👁 Dit item is 96 keer bekeken\n... [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:21:13\n💬 پلەی جوانی ژن ها لەنێو دەنگا گوڵیش ئەناسرێ بەبۆن و ڕەنگا Uitdrukkingen & preekwoorden\n👁 Dit item is 88 keer bekeken\n... [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:20:56\n💬 تا گەنج و لاوی ژنێک بخوازە جگەریش بکڕە بە گەرمی و تازە Uitdrukkingen & preekwoorden\n👁 Dit item is 98 keer bekeken\nهەرکارەو لەکاتی گونجاوی خۆیدا ئەنجام بدە. هاوسەردا [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:20:35\n💬 جوانکاری ناوێ ژنی پیاوی کوێڕ خۆت هیلاک مەکە بۆ کاری بێ خێر Uitdrukkingen & preekwoorden\n👁 Dit item is 89 keer bekeken\nهاوسەری پیاوی نابینا پێویست ناکات خۆی بڕازێنێتەوە. [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:21:25\n💬 دوو هاوسەر لەیەک دڵسۆزو پاکن بۆ یەک مەفت و نۆکەری چاکن Uitdrukkingen & preekwoorden\n👁 Dit item is 95 keer bekeken\n [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:20:52\n💬 دەمی ئەبەسێ ژنی ددان لار کاتێ پێکەنی چاو ئەخاتە کار Uitdrukkingen & preekwoorden\n👁 Dit item is 99 keer bekeken\n... [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:21:49\n💬 ژن ئەدرێ بەشو بەقەول و بەڵێن هەرکەس بێ قەولە لەدەستی هەڵێن Uitdrukkingen & preekwoorden\n👁 Dit item is 97 keer bekeken\n... [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:20:55\n💬 ژن بدە بەوەی ژنی مردووە گابدە بەوەی گای گومکردووە بە هەموو هێزێ قەدریان دەگرن عاجزیان ناکەن هەتاکو دەمردن Uitdrukkingen & preekwoorden\nئەو کەسانەی شتێکیان لەدەست داوە زیاترت قەدری دەزان [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ Z.S. 19-8-2019 9:20:33


➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: Feb 16 2018 1:18AM تۆمارکراوە


راپۆرتێكى دواڕۆژ بڕیارێكى حكومه‌ت ده‌گۆڕێت\nهەواڵ / ئابوری :: 16/11/2018 :: 2012 جار بینراوە\nدواى بڵاوبونه‌وه‌ى راپۆرتێكی سایتى "دواڕۆژ" له‌سه‌ر بڕیارێكى حكومه‌ت، كه زیاتر 10 ملیۆن دۆلار زیان به كاسبکارانی عەلوەی سلێمانی ده‌گه‌یه‌نێت، حكومه‌ت به بڕیاره‌كه‌دا چووه‌تەوەو ماوەی ھاوردەکردنی میوەی درێژکرده‌وە.\nعەتا محەمەد، نوێنەری کاسبکارانی عەلوەی سلێمانی بەدواڕۆژی راگەیاند: "دوای ئەوەی سایتی دواڕۆژ ھەواڵێکی لەسەر بازرگانانی میوە بڵاوکردەوە، تیایدا ئاشكرایكرد ئه‌گەر بڕیاری قەدەغەکردنی ترێ و سێو و خورما جێبەجێ بکرێت لەلایەن حکومەتەوە، ئەوا بازرگانان ١٠ ملیۆن دۆلار زیان دەکەن".\nراشیگەیاند: "دوای بڵاوبونەوەی ھەواڵەكەی سایتی دواڕۆژ، حکومەتی ھەرێم ھاتە سەرخەت و کاتەکەی تا ١٥ ڕۆژی دیکە بۆ درێژکردینەوە".\nهاوكات لیژنه‌ى كاسبكارانى عه‌لوه‌ى سلێمانى، سوپاسنامەیەك ئاڕاسته‌ى سایتی دواڕۆژ ده‌كات و دەڵێن: "سوپاس و پیزانینی 1000 بازرگانی میوەتان ئاڕاستە دەكەین، به‌هۆى راپۆرته‌كه‌ى ئێوه‌وە حكومەت هاتەسه‌رخەت و 15 روژ موڵەتى هاورده‌ى چه‌ند میوه‌یه‌كى درێژكرده‌وه".


15/7/2020 - 19:42\nرعب كورونا قد ينتهي خلال العام المقبل، إذا استمر تطوير اللقاح على ما يرام\nنقل موقع "بزنس إنسايدر" عن خبير الأمراض المعدية وعضو خلية الرئاسة الأميركية لمكافحة فيروس كورونا، أنطوني فاوتشي، تأكيده أنه "في غضون عام أو 18 شهراً، ربما لن يضطر الناس إلى القلق بشأن الإصابة بهذا الفيروس المرعب"، وأن هذا الرعب "قد ينتهي خلال العام المقبل، إذا استمر تطوير اللقاح على ما يرام".\nأضاف الخبير في بث مباشر استضافته جامعة "جورج تاون" في واشنطن، أمس الثلاثاء، "لن يكون هناك لقاح يقي بنسبة 100 في المائة، لكن ما نأمله هو أن يكون اللقاح الجديد فعالا بنسبة 70 إلى 75 في المائة".\nتفاؤل الخبير يأتي إثر تأكيد شركة "موديرنا" الأميركية لصناعة الأدوية أن بيانات التجارب الأولية للقاح الذي تطوره ضد كوفيد-19، "آمن ويثير استجابة مناعية"، وقالت الشركة إن التجارب السريرية للقاحها "ستدخل المرحلة النهائية في 27 تموز الحالي، سعياً لمعرفة فعالية هذا اللقاح في حماية الناس من الإصابة.\nكما ستجرى التجارب السريرية في هذه المرحلة الثالثة والنهائية على 30 ألف متطوع في الولايات المتحدة، سيتلقى نصفهم جرعات تبلغ الواحدة منها مئة ميكروغرام من اللقاح، فيما سيتلقى النصف الآخر دواء وهمياً، ومن المفترض أن تستمر الدارسة حتى 27 تشرين الأول 2022، لكن يرتقب صدور نتائج أولية قبل هذا الموعد بكثير.\nوتعد شركة "موديرنا" في طليعة السباق العالمي من أجل التوصل للقاح مضاد للوباء الذي أصاب لغاية اليوم أكثر من 13 مليون شخص في العالم وأوقع أكثر من 570 ألف وفاة.\nله24 بانكی هه‌ولێردا ده‌ست به‌دابه‌شكردنى ئه‌م بڕه پاره‌یه ده‌كرێت\nكارمه‌ندێكی ده‌زگای خێرخوازی بارزانی گیانی له‌ده‌ستدا\nنرخی زێڕ بەڕێژەیەكی بەرچاو دابەزی\nلەبەغدا کچێکی 10 ساڵان لەلایەن دوو کەسەوە بە بلۆک کوژرا\nسوودەكانی جوینی بنیشت بزانە\nله شنگال داگرتنی ئاڵا لە سەر بارەگای گرووپه چه‌كداره‌كان دەستیپێدەکات\nسەرۆک وەزیرانی بەریتانیا كوردێك به‌وه‌زیری تایبه‌ت به‌دابینكردنی ڤاكسینی كۆڕۆنا دیاری كرد\nئه‌گه‌ر شیر ده‌ده‌یت به كۆرپه‌كه‌ت ئاگاداری ئه‌م خاڵانه به\nرۆژانه پێویسته چه‌ند گڵاس ئاو بخۆینه‌وه .. ؟\nچاره‌سه‌رێكی نوێ بۆ نه‌خۆشانی كۆڕۆنا