وتووێژ لەگەڵ بەرێز مەلا عەزیز ئەحمەدی لە سەر شەهید بوونی مەلا ئاوارە\nئاماده کردنی: زاهید شاعیری شڵماشی\nبۆ ڕێزگرتن له گیانی پاکی مامۆستای نه‌مر شه‌هید ئاواره، وتووێژێک له گه‌ڵ مامۆستا مه‌لا عه‌زیز ئه‌ندامی\nله مێژینه‌ی حیزب دێموکرات کوردستانی ئێران پێک دێنم که سرنجی ئێوه‌ی به‌ڕێزی بۆ ڕاده‌کێشم.\nپرسیار: به‌رێز مامۆستا عه‌زیز ئه‌و کاته‌ت باش و ماندوو نه‌بی، سه‌ره‌تا به کورتی خۆت به خوێنه‌رانمان بناسێنه.\nوه‌ڵام: زۆر سپاس بۆ تۆ و به‌رپرسی ماڵپه‌ری گیاره‌نگیش که ئه‌و شانازیه‌تان به‌من به‌خشی که له سه‌ر شه‌هیدی مه‌زنی میلله‌ته‌کامان مامۆستا ئاواره قسه‌بکه‌م، من ناوم عه‌زیزه ناسراو به‌مه‌لا عه‌زیز خه‌ڵکی گوندی کونه‌مشکێی سه‌ر به‌شاری سه‌رده‌شت، هه‌ر له ساڵی 1343 وه به‌شانازیه‌وه ده‌ڵێم ئه‌ندامی حیزب دێمۆکرات کوردستان و شاگردێکی ناشیاوی مامۆستای شه‌هید ئاواره بووم.\nپرسیار : به‌رێز مامۆستا ده‌کرێ پێمان بڵێی که له کوێ و له چ ساڵێکدا شه‌هید مه‌لا ئاواره‌تان بۆ یه‌که‌م جار چاو پێکه‌وت؟\nوه‌ڵام: بۆ یه‌که‌م جار ئاواره‌م له گوندیکی ناوچه‌ی سه‌رده‌شت به ناوی دارمه‌کۆن دیی که له گه‌ڵ مه‌جموعه‌یه‌ک فه‌قێیان بوو و قسه‌ی بۆ ده‌کردن له ڕاستیی دا ئه‌و کات من ڕاده‌ی زانیاریم زۆر که‌م بوو، به‌ڵام کوردێکی حیزب دۆست بووم و ئه‌م شتانه‌م یه‌کجار پێ خۆشبوو که مامۆستا ئاواره باسیی ده‌کرد، باسه‌کانیی مامۆستا له ڕاستیی دا ئه‌وه‌نده دڵ نشین و به‌دڵیی فه‌قێکان بوو که فه‌قیکان به‌جۆرێک له ده‌وریی کۆببونه‌وه‌و به‌تامه‌زرۆیه‌وه گویان بۆ وته‌کانیی شل ده‌کرد هه‌ر وه‌کوو ئه‌وه‌ی گوێ بده‌نه ده‌رسه‌کانیان له لایان مامۆستاکه‌ی خۆیانه‌وه.\nپرسیار: مامۆستا گیان جووڵانه‌وه‌ی ساڵه‌کانی 46 و 47ی هه‌تاوی یه‌کێک له لاپه‌ره زێرینه‌کانی خه‌باتی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێرانه و جێگای تایبه‌ت به خۆی هه‌یه، له‌و خه‌باته نابه‌رامبه‌ره دا به داخه‌وه پۆله پێشمه‌رگه‌یه‌کی تێکۆشه‌ری ئه‌و کاتی حیزب و یه‌ک له‌وان مه‌لا ئاواره شه‌هید بوون، ده‌کرێ له‌و په‌یوه‌ندی‌یه دا و به تایبه‌ت له سه‌ر مه‌لا ئاواره زانیاری‌مان پێ بده‌ی؟\nوه‌ڵام: جولانه‌وه‌ی ساڵه‌کانی 46 و47 له ناوندی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان وه‌ک شاره‌کانی مهاباد، سه‌رده‌شت، شنۆ، پیرانشار، بۆکان و بانه سه‌ریی هه‌ڵدابوو، به‌داخه‌وه ئه‌و خه‌باته ڕه‌وا و به‌ر حه‌قه له ناوچه‌یه‌کی به‌رته‌سکی جوغرافی دابوو، هۆیه‌که‌شی بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه که، پێشمه‌رگه‌کان وه‌زعیه‌تێکی تایبه‌تیان بۆ هاتبوه پێشێ و ناچار بوون که بگه‌ڕێنه‌وه ناو باوه‌شی خه‌ڵک و ئه‌و وه‌زعیه‌ته‌ی تایبه‌تیه‌ی به‌سه‌ریان داسه‌پا بوو ناچاریشی کردبوون که خه‌بات و تێکۆشانی سیاسی و پاشان چه‌کداری خۆیان ده‌ست پێ بکه‌ن، هه‌روه‌ها له کاتیی جوڵانه‌وه‌کانی 46 ، 47 دا به‌شێکی زۆر که‌م پێشمه‌رگه هه‌بوو که به‌داخه‌وه ئه‌وانیش نه چه‌ک و ته‌قه‌مه‌نیان به ئه‌ندازی پێویست هه‌بوو که بتوانین به‌ربه‌ره‌کانی پێبکه‌ین و نه ئیمکاناتێکی به‌و شێوه‌یه‌ی مادیش و نه پشتیوانی سه‌ره‌کی هێزی پێشمه‌رگه‌ش واته کۆمه‌ڵانی به‌شه‌ڕه‌فی گه‌ڵ به‌تایبه‌ت چینی هه‌ژار و گوند نشینانی کوردستان باریی ژیانیان ئه‌وه‌نده باش بوو، ڕێژیمی سه‌رکوتگه‌ری پاشایه‌تیش به‌حه‌دێکی یه‌کجار زۆر به‌هه‌موو توانایه‌وه فشاریی هینابوو بۆ سه‌ر حه‌شارگه‌و بنکه‌کانی هێزیی پێشمه‌رگه، به داخه‌وه ئه‌وه بوو به‌هۆیی ئه‌وه‌ی له زۆر شویندا وه‌ک سه‌رده‌شت، مهاباد، بانه و پیرانشار و زۆرشوێنی که تێکۆشه‌رانی حیزب دمکرات گیانیان فیدای ڕزگاری گه‌له‌که‌یان کرد که شه‌هید ئاواره یه‌کێک له‌وانبوو.\nپرسیار: به‌رێز مامۆستا ئه‌گه‌ر بکرێ له سه‌ر شێوه‌ی ئێعدام کرانه‌که‌ی باسێکمان بۆ بکه‌ی و له هه‌مان کاتدا کاریگه‌ری گیران و شه‌هید کرانی مه‌لا ئاواره، له نێو خه‌ڵک و تێکۆشه‌راندا؟\nوه‌ڵام: له ڕاستی دا گیرانی مامۆستا ئاواره بوو به تازیه له سه‌رانسه‌ری ئه‌و ناوچه‌یه‌ی که خه‌باتی تازه‌ی هێزی پیشمه‌رگه گرتبوویه‌وه به‌تایبه‌ت خه‌ڵکی سه‌رده‌شت و ده‌وروو به‌ری، خۆشه‌ویستی ئاواره له ناو کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک دا گه‌یشتبوه ئه‌و ڕاده‌یه که جارێک دۆستێک به‌منی گوت: پێموایه دو‌ژمنیش مامۆستا ئاواره‌ی خۆش ده‌وه‌یست، که دوژمن مه‌به‌ستی له چلپاوخوران یا به‌کرێگیراوانی ڕێژیم بوو، مامۆستا ئاواره بێجگه له‌وه‌ی ئینسانێکی کورد و حیزبی بوو، مرۆڤێکی به ته‌واو مانای مرۆڤ دۆستی مرۆڤ دۆست بوو، مامۆستا ئاواره مرۆڤێک بوو، نه‌یده‌ویست هیچ کام له ئینسانه‌کان تۆشی ناره‌حه‌تی و کویره‌وه‌ریی ببن، مامۆستا ئاواره دژیی هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌ک نه‌بوو به تورک و فارس و عه‌ره‌بیشه‌وه، مامۆستا ئاواره ئاره‌زووی بوو و هه‌وڵیشی بۆده‌دا، هه‌موو نه‌ته‌وه‌کان ته‌نانه‌ت داگیرکه‌رانی کوردستانیش به ئاشتی و برایانه‌وه دوور له شه‌ڕو ده‌مارگرژیی بژین، ئاواره ئه‌و تایبه‌تمه‌ندیانه‌و چه‌ندین تایبه‌تمه‌ندی که‌شی تێدا به‌دیی ده‌کرا بۆیه له‌ده‌ستدانی خه‌میی تێکڕای کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک بوو به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی له نزیکه‌وه ده‌یانناسی، له‌سه‌روی هه‌مویانه‌وه ئه‌ندامان و پێشمه‌رگه‌کانی حیزب دێموکرات، جێگای داخه ئه‌وه‌ی ده‌ڵێم: بۆ ماوه‌یه‌کی زۆر دوای له‌ده‌ست دانی ئاواره پێشمه‌رگه‌کان وه‌ک مه‌ڕی بێ شوانیان لێهاتبوو، له‌ده‌ست دانی ئاواره بوو به‌هۆیی ئه‌وه‌ی بۆماوه‌یه‌ک کاریی تشکیلاتی ڕاوه‌ستێ، داخی له‌ده‌ست چوونی ئاواره ئه‌وه‌نده له‌سه‌ر دڵی گه‌لیی کورد گران بوو دوایی تێپه‌ڕبوونی ده‌یان ساڵ به‌سه‌ر ئه‌و کاره‌ساته دا ئه‌وانه‌ی ئاواره‌یان له‌داو خست ئێستاش له لایان خه‌ڵکه‌وه نه‌فرین ده‌کرین و ئه‌و کرده‌وه چه‌په‌ڵه‌یان بۆته مۆرکێکی رووڕه‌شی و به ته‌ویڵیانه‌وه دیاره، به‌داخه‌وه ده‌بێ بڵێم: بریا کورد به‌هه‌زارانی وه‌ک ئاواره‌ی هه‌با، تا ئێستاش ئه‌من تێکۆشه‌رێکی وه‌ک ئاواره‌ی شه‌هیدم نه‌دیوه له‌ناو حیزب دێموکراتی کوردستاندا که تێکڕای خه‌ڵک و هه‌موو ئه‌و خه‌ڵکه‌ی له‌ده‌وروو به‌ریه‌تی لێی ڕازیبن،\nپرسیار: ڕاده‌ی زانایی و هه‌ڵس‌وکه‌وتی مه‌لا ئاواره له لایه‌ن جه‌نابته‌وه چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێندرێ؟\nوه‌ڵام: له باره‌ی زانیاری مامۆستا ئاواره: مامۆستا ئاواره له حوجره‌ی فه‌قییان ده‌رسی خوێندبوو و مه‌لایه‌کی ئاینیی بوو، به‌ڵام له ماوه‌یه‌کی زۆر کورت دا که له‌بنکه‌ی سونێ ده‌ژیا به متالعه کردن و خوێندنه‌وه‌ی کتێب و بابه‌ت گه‌لی سیاسی وای خۆ پێگه‌یاند که له باری زانیارییه‌وه وه‌پێش ڕێبه‌رانی حیزبی که‌وته‌وه، ئاواره‌ی شه‌هید له‌و هه‌ل و مه‌رجه سه‌خته‌ی خه‌باتدا هیچ کاتێک له موتالعه و خوێندنه‌وه‌ی کتێب و ڕۆژنامه و بردنه‌سه‌ری ڕاده‌ی زانیاری خافڵ نه ده‌بوو، هیچ کاتێکی خۆی به فیڕۆ نه‌ده‌دا.\nپرسیار: شه‌هید مه‌لا ئاواره مرۆڤێکی رووناکبیر و شۆرشگێر بوو، ناوبراو کۆمه‌ڵێک شێعری ئه‌ده‌بی و شۆرشگێری له دوای خۆی به جێ هێشتوون، شێعره‌کانی له لایه‌ن جه‌نابته‌وه چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێندرێن؟\nوه‌ڵام: شێعره‌کانی مامۆستا ئاواره هه‌ڵقوڵاوی سه‌رچاوه‌ی بیر و باوه‌ڕی مامۆستای شه‌هید بوون، مامۆستا ئاواره کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستانی باش ده‌ناسی له ژیان و ئازارو مه‌ینه‌تیه‌کانییان شاره‌زابوو ته‌نانه‌ت ده‌یزانی که ده‌بی ژنانی کورد چۆن مناڵه‌کانیان په‌روه‌رده‌بکه‌ن و چ جۆره لایلایه‌یه‌کیان به‌گویی کۆرپه‌کانیاندا بخوێنن، هه‌ر وه‌کوو یه‌کێک له شێعره‌کانی مامۆستا ئاواره(لایه‌لایه)یه. هه‌ر وه‌ک له به‌شێک له شێعری لایه دا ده‌ڵێ:\nبه‌ڕای من گه‌وره‌ی و کوردپه‌روه‌ری و شاره‌زای ئه‌ده‌بی و دڵسۆزی به‌رانبه‌ر به نه‌ته‌وه‌که‌ی و هه‌ست کردن به زوڵم و زۆریه‌ک که له له لایان ڕێژیمی دژیی به‌شه‌ری پاشایه‌تیه‌وه له گه‌ل و نیشتیمانه‌که‌ی ده‌کران تێکڕا له هه‌ڵبه‌سته‌کانیدا ده‌رده‌که‌وێت، یا باشتر وایه بڵێم به لای منه‌وه شێعره‌کانی لایه‌لایه، توتنه‌وان و کوردم کوردستانم ده‌وێی گه‌وره‌ترین به‌ڵگه‌ن بۆ سه‌لماندنی بۆچونه‌که‌م، شێعره‌کانی مامۆستای شه‌هید مه‌لا ئاواره سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی له سه‌رده‌مێکی وادا ده‌نوسران و بڵاو ده‌کرانه‌وه که به‌داخه‌وه ڕاده‌ی زانیاری و خوێنده‌واری خه‌ڵکی کوردستان زۆر له حاستێکی نزم دابوو، هه‌موو خه‌ڵک که‌ڵکی لێێ وه‌رده‌گرت، به خوێنده‌وار و نه‌خوێنده‌واره‌وه، چونکه هه‌مویان خۆیان و ده‌رد و ئازاره‌کانی خۆیانیان تێدا ده دیه‌وه، هه‌ر بۆیه زۆربه‌ی نه‌خوێنده‌واره‌کانیش ته‌نیا به گوێ لێ بوون جا چ له زاری خۆی مامۆستا و چ له ده‌می خوێنده‌وارێکی که بیان بیستایه هه‌ر زوو له به‌ریان ده‌کردن.\nپرسیار: من لێره دا کۆتایی دێنم به پرسیاره‌کانم، به‌رێزتان ئه‌گه‌ر شتێکتان له‌و په‌یوه‌ندی‌یه دا ماوه ده‌توانن باسی بکه‌ن؟\nوه‌ڵام: سوپاسی ئێوه‌ی به‌ڕێز ده‌که‌م که ئه‌وه هه‌له‌تان بۆمن ڕه‌خساند و ئه‌و شانازیه‌تان به‌نسیب من کرد که باسی مامۆستای هه‌رده‌م زیندوو ئاواره‌ی شه‌هید بکه‌م چون به‌ڕاستی من خۆم به‌شیاوی ئه‌وه نازانم که له‌سه‌ر که‌سایه‌تی شه‌هید ئاواره قسه بکه‌م ئه‌گه‌ر ئێستا ئاواره مابا بێگومان یه‌کێک له گه‌وره ڕێبه‌رانی گه‌لی کورد ده‌بوو، به‌ڵام به‌داخه‌وه ئه‌و ڕێبه‌ره‌شمان له‌کیس چوو، له سه‌ریه‌ک ده‌توانم ئه‌وه بڵێم که میلله‌تی کورد جارێکی که نه پێشه‌وا قازی ده‌بێته‌وه نه ئاواره نه قاسملوو شه‌ره‌فکه‌ندیشی ده‌بنه‌وه.\nزۆر سوپاس بۆ ئه‌و کاته‌ی که پێت داین و سه‌رکه‌وتنت به ئاوات ده‌خوازین، به‌و هیوایه‌ی ئاواته‌کانی شه‌هید ئاواره و سه‌رجه‌م شه‌هیدانی کورد و کوردستان و به‌ڕێزیشتان و تێکرای گه‌لی کوردستان بێته‌ده‌ی و ڕوحی شه‌هیده‌کانمان به‌تایبه‌ت شه‌هید ئاواره‌ش شاد بێت.


باره‌گای بارزانی سه‌باره‌ت به پێكهێنانی كابینه‌ی نوێی حكومه‌تی عێراق راگه‌یاندراوێكی بڵاوكرده‌وه\nباره‌گای بارزانی له باره‌ی هه‌ڵوێستی مه‌سعود بازرانی، سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان سه‌باره‌ت به پێكهێنانی كابینه‌ی نوێی حكومه‌تی عێراق راگه‌یاندراوێكی بڵاوكرده‌وه.\nئاوێنه: له ڕاگه‌یاندراوه‌كه‌ی باره‌گای بارزانیدا هاتووه، لەپاش ڕاسپاردنی محەمەد عەللاوی بۆ پێكهێنانی حكوومەتی تازەی عێراق لە چەند میدیایەكی عەرەبی و كوردی وا بڵاوبووەتەوە كە گوایە مه‌سعود بارزانی لەبەر كێشەی كەسی و دانانی هەندێ كەسی نزیك لە خۆی بۆ وەرگرتنی وەزارەتەكان كێشەی لەگەڵ عەللاوی و پڕۆسەی پێكهێنانی حكوومەتی تازەدا هەیە، لێرەدا بە گشت لایەك ڕادەگەیێنین كە ئەم بابەتە هیچ بنەمایەكی نییە.\nئاماژه به‌وه‌ش دراوه مه‌سعود بارزانی تێبینی لەسەر شێواز و بەرنامەی كاری عەللاوی و میكانیزمی دیاریكردنی كاندیدەكان هەیە بۆ پۆستە وەزارییەكانی حكوومەتی عێراق. ئەو شێواز و میكانیزمە ڕەچاوی ماف و داواكاریی پێكهاتەكان و تایبەتمەندیی هەرێمی كوردستان ناكات و بە دڵنییاییەوە دەبێتە هۆی قووڵتربوونی قەیرانە سیاسییەكانی عێراق.\nجه‌خت له‌وه‌ش كراوه‌ته‌وه به لای مه‌سعود بارزانییەوە ناوی كەسەكان ئەولەوییەت نییە بەڵكو ئەوەی گرنگە پابەندبوونی هەموو لایەكە بۆ ئەوەی بنەماكانی شەراكەت و هاوسەنگی و تەوافوق لە پڕۆسەی سیاسی و حكوومەتی داهاتوودا ڕەچاو بگیرێت. لەگەڵ ئەوەیشدا هەروەك چۆن هەندێ لایەن عەللاویان بۆ پۆستی سەرۆك وەزیران كاندید كردووە، هەرێمی كوردستانیش مافی خۆیەتی كاندیدی بۆ پۆستە وەزارییەكان هەبێت و پێویستە ڕێز لەو مافەی هەرێمی كوردستان بگیرێت.


ANF | یانەو ژەناو ھۆرامانی گڵکوێ دوێ جە شەهیدەکانو ژیوگەپارێزیشان بەسەرێ کەردێوە\nیانەو ژەناو ھۆرامانی گڵکوێ دوێ جە شەهیدەکانو ژیوگەپارێزیشان بەسەرێ کەردێوە\nجە سەریاس و شمشێر، کڕێکوزیاو یانەو ژەناو ھەورامانی گڵکوێ دوێ جە شەهیدەکانو ژیوگەپارێزی هەورامان-یشان بەسەرێ کەردێوە و تانجە گۆڵینێشان سەرشاوە نیێرە.\nدووشه‌ممه, 6 Jul 2020, 22:07\nئارۆ دوو شەممە، ژمارێوە ئەندامێ ڕێکوزیاو یانەو ژەناو ھەورامانی، سەردای گڵکوێ دوێ جە یەرە ژیوگەپارێزەکێ هەورامانی-یشان کەرد کە جە ساتەوەختو ئەوەکوشنای ئێرو دارستانەکانو (بوزین و مەرەخێڵ)یەنە گیانشان بەختکەردەبێ.\nجە چوارچێوەنە ئەندامێ ڕێکوزیاکەی جە ئوردوگاو سەریاس-ی سەردای گڵکۆو شەھید (بیلال ئەمینی) و جە دەگاو شمشێر-ی سەردای گڵکۆو شەھید (یاسین کەریمی)شان کەرد و تاجەگۆڵینێشان سەرشاوە نیێرە. هامکات هامغەمی و پەشتیوانی وێشان پەی خانەوادەکانشان نیشانەدا و جەختشان کەردەوە، درێژە پنەدەرێ ڕێبازەکەیشان ببانە. هەرپاسە چەندین پەیامێ و شعرێشان پێشکەشێ گیانو هەر دوێ شەهیدەکەی کەردێ.\nئەندامێ ڕێکوزیاو یانەو ژەناو ھەورامانی جەلاو خانەوادێ هەر دوێ شەهیدیەوە بە گەرمی پێشوازیشان ونەکریا و وەشحاڵێ بیێ بەسەرداکەیشان و نیشاندای و پەشتیوانیەکەیشان و سوپاسشان کەردێ.\nبڕیارەن، ئەندامێ ڕێکوزیاو یانەو ژەناو ھەورامانی بشانە شارچەو نەسوڎێ و سەردای گڵکوو ژیوگەپارێز (موختار خەندانی) بکەرانێ کە جە هەمان ڕوودایەنە گیانش بەختکەردەبێ.\nجە ماوەی ویەردەنە، دارستانەکێ (بوزین و مەڕەخێڵ)ی سەر بە شارستانو پاوە-و هەورامانی جە دیمو وەرهۆرز (ڕۆژهەڵات)و کوردستانی ئێرشان گێرتەبێ و سەروەختو ئەوەکوشنای ئێرەکەیەنە ٣ ژیوگەپارێزێ هەورامانی بەنامەکێ (موختار خەندانی، یاسین کەریمی، بیلال ئەمینی)کە ئەندامێ ڕێکوزیاو ژیوگەپارێزی ژیوای پاوەی بێنێ گیانشان بەختکەردەبێ و چەنڎین ئەندامێ تەرێ بریندارێ بیێ بێنێ و دماتەر هەر یەرە گیان بەختکەردەکێ جە سەریاس، شمشێر و نەوسوڎە بە بەشداری جەماوەری و شکۆمەندانە تەرمەکێشان ئەسپەردێ کریێ بێنێ.\nهۆرام: جەژنەو قۆربانی، ڕۆو ستایش و ئاخێزوو پەیغەمبەر ئیبراهیم-یەن\nسەبور ڕۆستەمۍتەبار جە بیرکاریەنە یەکەمی ئێرانیش بەدەستوست


(تابوو)ەوەکانی هەرێم لە هەڵکشاندایە؟\nتابوو (Taboo) لە بنەڕەتدا لە زمانی تانگۆوە هاتووە، تانگۆش وڵاتێکی پاشایەتییە خاکەکەی لە دورگەیەک پێکهاتووە کە ئەکەوێتە زەریای هێمنەوە.\nتابوو کە بە واتای حەرامکراو یان قەدەغەکراو دێت، بەوەی ئاستەنگ دابنرێ دژ بە کردارێکی دیاری کراو، لە سەر بنەمای باوەڕێک یان بیرۆکەیەک بەوەی ئەو کردارە یان زۆر پیرۆزە یاخود لە خەڵکی ئاسایی قەدەغە کراوە، قەدەغەکردنەکەش لە ژێر هەڕەشەی سزادانی ئیلاهی بێ سنوردا جێ بە جێ ئەکرێت.\nهەر لەم ڕوانگەیەشەوە فەیلەسوفی گەورەی ئینگلیز (راسل برتراند) لە پێناسەی تابوو یان ئەخلاقی حەرامکردندا لە دووتوێی کتێبە بە ناوبانگەکەی (العالم کما اراە) کە دەزگای بڵاوکردنەوەی قاهیرە لە ساڵی ١٩٧٩دا بڵاوی کردۆتەوە کە لە وەرگێرانی د.نەزمی لۆقایە، دەڵێت:-\nئەخلاقی حەرامکردن یان تابوو بریتییە لەو ئەخلاقەی کۆمەڵە رێکارێکمان پێشکەش دەکات سەبارەت بە هەندێ کرداری قەدەغەکراو و ئابڵوقەدراو، بە بێ ئەوەی هۆکارەکانی پشت ئەم قەدەغەکردنانەمان پێبڵێت، لە کاتێکدا لە توانای مرۆڤەکانە بگەڕێن بە دوای هۆکارەکان و بیگەنێ.\nهەر لەم ڕوانگەیەشەوە گەر بیرێک لە هەڵسوکەوتی ئەم حزب و دەسەڵات و حوکمڕانەی هەرێم بکەیتەوە دەبینیت لە دوای ڕاپەڕینەوە تابووەکانی لە هەڵکشاندایە لە بری ئەوەی قەدەغەکراوەکان کاڵ بکاتەوە و سنوری ئازادیەکان فراوانتر بکات.\nهەر سەبارەت بە بڕیارە تازەکەی وەزارەتی ڕۆشنبیریشی لە مەڕ بە ناوەندی کردنی ژمارە سپاردن بە کتێب، کە لە ڕابردووی حزبەکانی دەسەڵات ئەڕوانی هیچ کات بیرت بۆ ئەوە ناچێت کە ئەم حزبانەی خەریکن بڕیاری کەتکردن و سانسۆر خستنە سەرنووسین ئەدەن، لە شاخدا ئامێری ڕۆنیۆ و چاپیان لە سەر پشتی گوێ درێژ شاخە و شاخ گواستبێتەوە و لە شاریشدا لە ژێرزەمینەکان شاردبێتیانەوە. جگە لەمەش هەموو حوکمڕانێک لە دونیادا لە سەر بنەمای فەلسەفەیەک داڕێژراوە و لە سەری دەڕوات جا فەلسەفەکە تاکڕەو و دیکتاتۆری، هزری و شمولی، ئاینی، فرەیی، دیموکراسی یان هەر فەلسەفەیەکی دیکەی حوکمڕانی بێت، هەر کاتێکیش مەسەلەیەک بێتە پێشەوە ئەوا لە سۆنگەی ئەو فەلسەفەیەوە رێکدەخرێت، بەڵام کە سەیری ئەم ڕژێمەی هەرێم دەکەیت کە خۆی بانگەشەی دیموکراسی و پارلەمانی و ئازادی ئەکات، کاتێکیش دەست بۆ ڕێکخستنەوەی کار و باری بوارێک لە بوارەکانی ژیان ئەبات، بە یاسا و ڕێسایەکەوە دێتە دەرەوە کە هەر شایەنی رژێمە سەرکوتکارەکانە، چونکە تۆ بۆ بوارێکی گرنگی وەکو بەرهەم هێنانی کتێب و سپاردنی ژمارە پێیان، ناکرێ وا بە لاستیکی و لە دووتوێی چەند خاڵێکدا ڕێکارەکان ریز بکەیت و کە کورد وتەنی قوشیش لێی دەرنەچێت و نەک دادوەرێکی ئاسایی بگرە نەخوێنەوارێکیش ئەتوانێ لە خاڵێک لە خاڵەکان یاساشکێنیت پێ بسەلمێنێت.\nتاکە دەستەواژەیەکیش لە دوای ڕاپەڕینەوە ڕۆژ بە ڕۆژ وەکو پەتێک لە ملی ئازادیدایە و هەر ڕۆژە لە ڕاکێشانێکی تازەدا بازنەی هەناسەدانی ئازادی بچوک و بچوکتر ئەکاتەوە، تابووەکانی کوردە (پیرۆزییەکان)، پیرۆزییە نشتمانیەکان، ڕەمزە نشتیمانیەکان، سەرکردە پیرۆزەکان، پیرۆزییە ئاینییەکان، ناوی پێشمەرگە و ئاڵای پیرۆز و ڕەنگی پیرۆز و عەشیرەتی پیرۆز و...هتد لە کاتێکدا هەموو ئەمانە بۆ ئەوە هەن کە لە خزمەتی پیرۆزی مرۆڤی کورد بن، بەڵام هەموویان پیرۆز ڕاگیراون و هێڵی سوریان بە دەورا کێشراوە و ئەوەی لە پیرۆزی داماڵدراوە تەنها ئینسانیەکانی تری کۆمەڵگای کوردین. هەموو ئەو شتە پیرۆزانەش لە ئامادەباشیدان بۆ پاڵپشتی کردن لەو ڕێکارانەی کە وەکو تەوق بۆ ملی کتێب نووسراون. لەوەش ئاسانتر نیە بۆ حکومەت بیانوو بۆ قەدەغەکردن و کۆکردنەوەی کتێبێکی لێکۆڵینەوەی فیکری، کە دەست بۆ کایەی ئایین ببات یان لێکۆڵینەوەیەکی سیاسی و ئیداری کە پەنجە بۆ سەرۆک و سەرکردە و حزب و حکومەت ڕاکێشێت و شێواوی ٣٠ ساڵەی حوکمرانی لە خۆ بگرێت یان چیرۆکێک و هۆنراوەیەک کە پەی بە پەنهانییەکانی خودی مرۆڤ ببات،...لە خۆی ئاسانتر نیە دژی وەها نووسنێک هەزاران مەلا و سەلەفی و هەزاران سەرکردە و کەسایەتی حزبی و پێشمەرگەی دێرین و نوێنەری ئەخلاق و باوکی بەها کۆمەڵایەتییەکان بیهێنیتە سەر شەقام، بەڵام جارێک نەبوو ئەم دەسەڵاتە بۆ خنکاندنی ئازادی و پەرەپێدانی مەعریفی و کوشتنی ڕۆژنامەنووس و نووسەر، دە نووسەر دوای خۆی بخا بۆ ئیدانەکردنێک، کەوا بێت ئەم ڕژێمەی هەرێم، کە نەهێڵێت لە بارەی حزب و حکومەت و حوکمڕانی و ئایین و ئازادی و دیموکراسی و ئەدەب و ئەخلاقەوە بنووسی ئەوا ئەبێت نووسەران چاوەڕوانی ڕۆژگارێک بن کە مەودای نووسینەکانیان تا ئەو هێڵی سور و تابوو و حەرامکراوەکانە و ئەخلاق و بەهایانە بڕوات کە وەزیری ڕۆشنبیری و دەسەڵاتەکەی بۆمان ڕوون ئەکاتەوە یان بە کوردی هەمووان ببن بە نووسەری دەرباری حکومەت و حزب و دەسەڵات و چەندیان ژمارە ئەوێ بیسپێرن بە کتێب و نووسینی بێ گیان.


ماڵپەڕی بۆنەکان - چۆنێتی دروستکردنی شیرینی لەتیفە\nت یەکەم 18\tبڵاوکراوەتەوە لەلایەن ئەحمەد محمد خوێندراوەتەوە 3027 جار\nشەکر 1/3ی کوپێک پیکن پاودەر نیو کەوچکی چا ڤانێلا 1 کەوچکی چێشت خامە یەک کوپ ئارد نیو کوپ چۆنیەتی ئامادەکردنی: سپێنەی هێلکە کەمێک تێکی ئەدەین، پاشان نیوەی شەکرەکە دەکەین بەسەردا تاوەکو بەجوانی جێگیر دەبیت. * زەردێنەکە لەگەڵ ڤانێلاکە و ئەو شەکرەی کەماوەتەوە تێکەڵی دەکەین و تێکی دەدەین تا بەشێوەیەکی کرێمی توند و راکێشراو بەدەستمان بکەوێت، ئینجا زەردێنە و سپێنەکە لەگەڵ یەک تێکەڵ دەکەین و کەم کەم ئاردەکەش دەکەین بەسەریداو لەهەمان کاتدا پیکن پاودەرەکەشی تێدەکەین، هەرچەندە ڤانێلاو پیکن پاودەرەکە زیاتر بێت ئەوا نایابتر دەبێت. * ماددەکەمان دەکەینەوە ناو رەحەتیەکەوەو لەبنی سینیەکەماندا وەرەقەیەکی چەوری تەنک دادەنێین، پاشان بە هەمان ئەندازەی ئارەزوومانە بەرەحەتیەکە شێوەکەی دروست دەکەین، پاشان (20) خولەکێک بەپلەی گەرمی (220) پلەی سانتگیراد جێگیری دەکەین تا بەتەواوی پف بکات و رەنگی زێڕی وەربگرێت. * پاشان لەفڕنەکە دەری دەهێنین ئەو کاتەی سارد بوەوە ئەوا شیرینیەکە لەناوەندەوە لەت دەکەین و بەئارەزووی خۆمان خامەی تێ دەکەین.\nسەرچاوە: کتێبی بەتامترین جۆرەکانی خواردەمەنی\nMore in this category: « سودەكانی دارچین\tچۆنێتی دروستکردنی زەڵاتەی کلوسلۆ »\nHomeخواردنچۆنێتی دروستکردنی شیرینی لەتیفە


ژنانی کورد و فێمێنیزم – Politic Press\nخەباتی ژنان و هەوڵەکانی ژنان لە پێناو ئازادی و ڕزگاربوون لە کۆتو بەندی پیاوسالاری مێژوویەکی زۆر دوورو درێژی هەیە بە درێژای ژیانی مرۆڤایەتی و دروستبوونی شارستانییەتەکان ژنان بەرامبەر بە ستەم و توندوتیژییەکانی دەسەڵاتی پیاوسالاری بێ ڕۆڵ و کاریگەر نەبوون و بە یٔاسانی یٔەم زیهنیەتە نەیتوانییوە ببێتە کەلتورو سیستەمی کۆمەڵایەتی ژیانی مرۆڤ.\nلەگەڵ ئەوەی هەموو دەزگا، سیاسەت، بیرو باوەڕ و ئایینە تاک خوداییانەی رەوایەتی بەم زیهنیەتە داوە و بەردەوامن، بەڵام هێشتا ژنان لە هەوڵدان دانەبڕاون و هەمیشە کاریانکردووە بۆ شکاندن و راستکردەوەی هەڵەکان کە بەرامبەریان کراون و دەکرێن لە جیهاندا و یٔەگەر ژنانی وڵاتانی ڕۆژئاوا بە نموونە وەربگرین.\nئەو بزوتنەوانەی کە لەماوەی سێ نەوەی دوا لەدوای یەک لە دەیەی ١٨٥٠ تا دەیەی ١٩١٠، بوونیان هەبوو، بەگوێرەی بارودۆخی سەردەمەکانیان ئامانج و پلان و پرۆگرامی تایبەت بە خۆیان هەبوو بۆ دۆزینەوەی ڕێگە چارەیەک سەبارەت بە خراپی دۆخی ژنان. لەگەڵ ئەوەشدا ئامانجێکی بنەرەتی هەموو چالاکوانانی بەیەکەوە دەبەستێتەوە کە ئەویش: ژنان دەبێت ئامانجی خۆیان هەبێت لە ژیانیاندا و توانای بڕیاردان و کۆنترۆڵکردنی خۆیان و ژیانیان لە دەستی خۆیاندابێت. ئەم داواکارییە سەرەتاییە بنەڕەتیانەی ژنان لەو مێژووەوە کە دەستی پێکردووە تا ڕۆژی ئەمرۆش کە لە سەدەی ٢١ دا دەژین ناتوانین بڵێین لە بەشێکی بچوکی یٔەم سەرزەمینەشدا ژنان گەیشتبنن بە یٔەو ژیانەی کە سەربەخۆو ئازادبن و ژن بوونیان نەبێتە بەربەست لەبەردەم کارەکانیان یان رەفتارو خواستەکانیاندا.\nلە هەرێمی کوردستان ژنانێکی زۆر ماندوون و هەوڵ بۆ بەدەستهێنانی مافی ژنان و باشترکردنی ژیانی ژنان دەدەن وە بەرهەمیشیان هەبووە. بۆ نموونە یٔەوەی کە یٔێستا یٔێمە دەتوانین لە هەندێک ڕووەوە باشتر بژین لە نەوەی پێش خۆمان بەرهەمی هەوڵەکانی ژنانە، نەک ئەوەی دیارییەکی دەستی پیاوان بێت و بە ژنان بەخشرابێت. لەگەڵ ئەوانەشدا هەوڵەکانی ژنان بەبێ رەخنە نین و ناتوانین بڵێین کاری زۆر باشکراوە، بێگومان ئەمەش هۆکاری خۆی هەبووە. بە بڕوای من هۆکارێکی سەرەکی دەگەرێتەوە بۆ یٔاشنانەبوون بە فێمێنیزم و چەمکی فێمێنیزم و دروستبوونی کەسایەتی فێمێنیست لەناو ژنانی کوردستاندا.\nفێمێنیزم لە كۆمەڵی كوردیدا نوێیە، وەك چەمك لەلای كورد، چوار دەیەیە كاری پێدەكرێت و پێشتر بە یٔەدەبیاتی سیاسی و كۆمەڵایەتیمان نایٔاشنا بووە. جۆرێك ناتێگەیشتن لەم چەمكە دەبینین، سیستمی پیاوسالاری چەمکی فێمێنیزم وەک فکرەکەی بە بزوتنەوەیەكی دژە پیاو پێناسە دەكات لەحاڵێكدا بەپێچەوانەی یٔەم بیركردنەوەیەوەیە فێمێنیزم دژ بە زیهنیەتی پیاوسالاری و ئیمتیازەکانی پیاوسالارییە کە بەخشراون بە پیاوان بۆ پەراوێزخستنی ڕۆڵ و کەسایەتی ژنان.\nبەشێک بڕوایانوایە مادام فێمێنیزم و قوتابخانە فێمێنیستییەکان بەرهەمی بیری ژنانی ڕۆژیٔاوایە، کەواتە یٔەم بیرۆکەیە ناگونجێت لەگەڵ کەلتورو داب و نەریتی کۆمەڵگای کوردستاندا! کەسانێکیش هەن کە هەر لە بنەڕەتدا پێیانوایە سروشتی ژن بۆ یٔەوە نابێت هەموو یٔەو ماف و دەرفەتانەی پیاو هەیەتی پێی بدرێت یٔەمجۆرە لە بیرکردنەوەش بەشێکی لە یٔاینی یٔیسلامەوە سەرچاوە دەگرێت.\nجیا لەمانەش کەسانێک هەن کە پێیانوایە مافی یەکسانی ژن لەگەڵ پیاو دژایەتی هەیە لەگەڵ کۆمەڵی کوردستان چونکە ئاینی ئیسلام لەم کۆمەڵگایە پێڕەو دەکرێت و داخوازی فمینیستەکان و مافی یەکسانی دژایەتی لەگەڵ هێڵە سەرەکییەکانی دینی ئیسلام هەیە، چونکە بەبڕوای ئەوان ئاینی ئیسلام هەموو مافێکی یەکسانی بەخشیوە بە ژنان و پیاوان!\nئەم هۆکارانە و چەندین هۆکاری دیکەش وایکردووە هەستی ناڕازی و هەوڵەکانی ژنان دژ بە زیهنیەتی پیاوسالاری و سیستەمی باڵادەستی نێرانە لەناو کۆمەڵ و داب و نەریت، سیاسەت، زمان، میدیاو حزبەکاندا زۆر بەهێز نەبێت و هەوڵەکانی ژنان لە چوارچێوەی چالاکی و یادکردنەوەی بۆنەکان و بەشداریکردن لە کۆڕو سمینارەکاندا بممێننەوەو نەبن بە ڕێگەچارەیەکی ڕیشەیی بۆ چارەسەری دۆخی ژنان و دروستکردنی ژیانێک کە مرۆڤەکان تیایدا یٔازادبن و ژنان خاوەنی کەسایەتی و ناسنامەی سەربەخۆی ژن بوونیان بن.


ANF | کەرەجاڵ لە هۆرامانەوە بۆ ناو ئێزدییەکان\nکەرەجاڵ لە هۆرامانەوە بۆناو ئێزدییەکان و مەراسیم یان تەوافی کەڕەجاڵ لای ئێزدییەکان.\nپێنجشه‌ممه, 28 May 2020, 22:09\nکەرەجاڵ لە هۆرامانەوە بۆ ناو ئێزدییەکان (بابەتێکە بۆ گفتوگۆ لە نوسینی نامق هەورامی)\nدۆڵی کەرەجاڵ لەسەروی سەرچاوەی ئاوی زەڵمەوە بوو، بە چارەکە سەعاتێك دوور بوو، لە ئاوایی ئەحمەد ئاوا، تا سەرچاوەی زەڵم جوانترین سروشت، ھەمووی باغ و سەوزاوی، بەدڕژایی ڕێگای ئاوە سازگارەکەی زەڵم، بەڵام کەرەجاڵ دوڵێکی وەشك بوو، ئەشکەوتی زوری تیابوو، بێجگە لە بارەگای بەتالیونی حەوت و مەڵبەندی رێکخستنی گەرمیان، لقی چواری پارتیشی هەرلەوێ بوو، ڕێگایەکی ھاتوو چۆ بوو بۆ ئێران، لە پلەکانی مەلامستفاوە بۆ ملەخۆرت، لەوێشەوە بۆ دزلی، لە رۆژ ھەلاتی کوردستان.\nبەپێی قسەی خەڵکی ناوچەکە ناوی کەرەجاڵ لە ( قەراڵ جا) واتە شوێنی سەرکردەو گەورەکان هاتووە، دیارە لەو شوێنەدا چەندین قەڵا هەیە، لەوانە: ( قەڵاو بەرەگاو خوگا) کە ئەوەی دیاریبێت دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ئاشورییەکان.\n( قەڵاو سولی و قەڵاو زەڵمی) دوو شوێنی تری ئەم ناوچەیەن، هەروەها لێرەدا دوو کانی هەن، دیارە بوونی قەڵا و ئەشکەوت و بوونی کانی لەدامێنیدا میراتێکی میتراییەو لەزۆر شوێندا باسی کراوە، هەروەک چلەخانە بەکار هاتووە، لەوانەش: ( چلەخانەو پیرشالیاری و چلەخانەو پیر رۆسەمی) کە لەدامێنیدا ( هانەو پیری) واتە کانی پیر هەیە.\nلەدەورانی رابردوودا دوو دێی گەورە لەو ناوچەیەدا هەبوون بەناوەکانی ( زەردی کەمەر) لەلاشانی ئێڵانپێ و ( پڵاو) لەپشتی کەڕەجاڵ، خەڵکی ناوچەکە دەگێڕنەوە ساڵی ١٨٥٩ تاعون بڵاو دەبێتەوەو خەڵکی زۆرێک لە گوندەکان تیادەچن، بەڵام دێی ( پڵاو) ناگرێتەوە، چونکە لەو کاتەدا خۆیان کەرەنتین کردوەو رێگەیان نەداوە کەس نە لەگوندەکەوە دەرچێت و نەکەسیش بێتە گوندەکە، ئەوانەشی کە نێردراون بۆ هێنانی کەرەسەی پێویستی خەڵکی گوندەکە، دوای هاتنەوەیان نێردراون بۆ ئەشکەوتی ( مەڕەو لەیلێ) تا لەێدا بمێننەوە، کاتێ سەردانیان کردون دیویانە کەرەنتینەکراوەکان مردون، ( مەڕەو لەیلێ) لەنزیک ( کۆشکۆ کناچێ) یە لە دۆڵی ( وشکەناو) لە هەورامان.\nکەرەجاڵ ئەگەرچی مێژوەکەی بەتەواوی دیار نییە، بەڵام بەپێی ئەو بەڵگانەی کەهەن دەتوانین بڵێین لەپێش میتانییەکانەوە ژیان لەم ناوچەیەدا هەبووە، لەمێژوی نزیکدا باسی ( بابا فڵامەرز) دەکرێت، بابا فڵامەرز بابا گەورەی ( بابا زەردەڵ و با با ئەردەڵ) ی سەردەستەی بنەماڵەی ئەردەڵانییەکانە، بەڵام مێژوی ئەم ناوچەیە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی میتراییەکان و سەرەتای دەسەڵاتی دایک سالاری، چونکە ئەگەر سەرنج بدەین لەهەوراماندا زۆر شوێن هەن بەناوی ژنانەوە لەوانەش ( کۆشکەو کناچێ، قەڵاو کناچێ، بەردەبووک) کە ئەمانە سەرەتاکانی دەسەڵاتی دایکسالارین لە هەوراماندا، لەباسی شاماردا لەم بابەتەوە بەوردی باسکراوە.\nئەوەی هەیە لە کەڕەجاڵ لە هەوراماندا مەزاری ( بابا فڵامەرزە) کە مێژوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی میتراییەکان، هەرچەندە خەڵکی ناوچەکە لەو باوەڕەدان ( گوڵعەنبەر ی کچی شابەدری حەسنەوی) لەساڵی ١١٦٤ کەکۆتایی بە دەسەڵاتی حەسنەویەکان هاتووە، کوڕی ئەم گوڵعەنبەرە کچی ( بابا فڵامەرز) ی خۆشدەوێت و بابا بەمەرجێ رازی دەبێت کە هەمویان بچنە سەر ( ئایینی یارسان) و ئەوانیش رازی دەبن، دواتر لەگەڵ هێرشی ( تاتار) دەسەڵات دەدرێتە دەست ( بابا ئەردەڵان) ی کوڕەزای بابا فڵامەرز، بەم جۆرە ئەم بنەماڵە بە یارسانی دەمێننەوە تا ساڵی ١٥٣٨ کاتێک ( بێگە بەگ) دەبێتە موسوڵمان و ( زۆراب بەگ) ی برای لێی جیابویەوە.\nبەسەرنجدان لەهەندێ بابەت دەبینین مێژوەکە لەوە کۆنترە، بەڵگەیەکی تری میترایی بوونی باسی کەڕەجاڵ بوون و مانەوەی عەشیرەتێکە لەگوندی زەڵم بەناوی ( هۆزی شامار) یان ئیستە پێیان دەڵێن ( شامارو خاڵە کەوەی) .\nمەسەلەی شامار وەک خواوەندی مێینە لە هەوراماندا بابەتێکی گرنگە، تەنانەت ناوی گوندی ( شەمێران) و قەڵای شەمێران دورە لەو راستییەی هەندێ مێژوو نووس بە ( شمع ئیران) ناوی دەبەن، راستییەکەی بوونی نشینگەی ( شاماران) ە لەو قەڵایەدا کە بووەتە ( قەڵای شەمێران).\nزنجیرە چیاکانی هەورامان بەدرێژبوونەوە تا ( سورێن) وەک بەشێک لە جوگرافیای هەورامان شتێکی بەڵگەنەویستە، ئیستەش زۆرێک لە گوندەکانی بناری سورێن ناوەکانیان بە هەرامی ماونەتەوە لەوانەش: ( سیاو مێوە، وڵەسمتە، نەوێ، توتەقاچ و ....هتد)،\nژوورێكی لە بەرد هەڵكۆڵدراو لە بناری شاخی سورێن، شوێنەوارناس و مێژووناسانی بەسەر دوو بەرەی "زووحاك و زەردەشت"دا دابەش كردووە. ژوورەكە شوێنەوارییە و مێژووەكەی بۆ سێ هەزار ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە، هەندێك دەڵێن، ئەو ژوورە زیندانێكی زووحاك بووە و هەندێكی تر دەڵێن، یەكێك لە پەرستگەكانی زەردەشت بووە.\nژوورە لە بەردهەڵكۆڵدراوەكە كەوتووەتە سنووری گوندی "نەوێ" كە بەدووریی 25كم لە باكوری شارەدێی خورماڵ هەڵكەوتووە. لەو دەڤەرەدا دەیان شوێنەوار و كەلوپەلی سەردەمانی كۆن دۆزراونەتەوە و شوێنەوارناسان بە گرنگییەوە لێی دەڕوانن.\nژوورەكە لە بەردە شاخێكی لاكێشەیی بەدرێژایی 11 مەتر و پانیی شەش مەتر هەڵكەنراوە، دەروازەیەك روو لە رۆژئاوا بەچێوەی یەك مەتر كراوەتەوە و لە ناوەوەیدا چەند تاقێك و چەند بەردێكی شێوە كورسی هەیە كە پێشبینی دەكرێت بۆ دانیشتن داتاشرا بن و بەرزی بنمیچی ژوورەكە دوو مەتر دەبێت.\nبە تەنیشت ژوورەكەوە، چەند گۆڕێكی كۆن هەن و ئەو دانیشتووەی گوندەكە باس لە شوێنەواری خانووی بە بەرد هەڵچنراو دەكات، هاوشێوەی شوورای قەڵای نەوێ كە پێش چەند ساڵێك بەهۆی بارانەوە لەناوچوو.\nوەک باسمان کرد ئەوەی دۆزراوەتەوە چلەخانەیەکی میتراییە، وەک ئەوەی لە گوندی هەورامان و چیای ( پیر رۆسەم ) هەیە، بونی شوینێکی وا شوینی گەیشتنی پلەی حەوتەمە لەئاینی میترائیسمدا بە پلەی پیر و ئەو کونەی بۆ چونەژورەوەی روناکی هەیە لە هەورامیدا پێی دەڵێن ( کڵاورۆچنێ).\nمەراسیم یان تەوافی کەڕەجاڵ لای ئێزدییەکان\nئەم مەراسیمە ساڵانە لە دووەم چوارشەمەی دوای سەری ساڵی تازەی ئێزدی بەڕیوەدەچێت لە گەندی ( سینا) ی سەربە شاریا لە پارێزگای دهۆک.\nمەراسیمەکە وایە کە پەیڕەوانی ئایینی ئێزدی بە چیای ( سینا) دا سەردەکەون لە دووەم چوارشەمەی مانگی نیسانی هەموو ساڵێک، و مەراسیمەکە لە چوارشەماندا بەڕێوەدەچێت، دیارە پیرۆزی چوارشەممە لە ئایینی میتراییدا دیاوە و پشوی هەفتەیە لەو رۆژەدا، ئێزدییەکان لەو باوەڕەدان (کەڕەجاڵ) کەسێکی پیرۆزی ئایینەکەیانەو لەو رۆژەدا تەوافی دەکەن.\nلەو مەراسیمەدا هەندێ رێوەڕەسم هەن ئەنجامدەدرێن، لەوانەش کاتێ خەڵک سەردەکەونە سەر کەڕەجاڵ هەرکەسەو لقێکی بچوک گەڵای بەڕو( هەژگ) بەدەستەوە دەگرن و هەندێکیان دەیخەنە بە کەمەر یان لەسەریانی دەدەن، کاتێ ئەم زیارەتکارانە دێنە خوارەوە بەشێکی ڕیگەکە بە پشتاوپشت دێنە خوارەوە کە پێی دەوترێت ( ئیشک) ، کە دێنە خوارەوە ژنان لەپێشوازیاندان بە بخورەوە.\nلەسەر مەزاری کەڕەجاڵ تەواف دەکەن، بەردی مەزارەکە ماچ دەکەن و دواتر پارە دەخەنە مەزارەکەوە، لەسەر دیواری مەزارەکە وێنەی ( رەشمار) هەیە وەک یەکێک لە نماد و سیمبولە پیرۆزەکانی ئایینی میترائیسم، دواتر ئەوانەی مرازیان هەیە بەرد دەلکێنن بە دیواری مەزارەکەوە و نیاز دەگرنەوە، پاش ئەوە مەراسیمی زوڕناو دەهۆڵ دەست پێدەکات، پێش هاتنەخوارەوەیان لەوێ سرودی یان کەلامی ( بەیتا شێشمس) دەخوێنن کە وەک ( کەلامی خۆرەزەردە) ی داودە لە ئاینی یارساندا، لەهەوراماندا شوێنی تایبەت بە خوێندنی ئەم کەلامانە لە ئایینی میترائیسمدا هەبوە، پێیان وتوە ( شەمشی)، دواتر بە روناکی یان شەمس ناوی رۆشتووە، ئیسەش لە هەورامان ( کەلو شەمشی) هەیە شوێنی خوێندنی سرودی رۆژ بووە.\nدوای خوێندنی سرودەکە خەڵک دێنە خوارەوەو لە ( شاریا) مەراسیمی شایی و هەڵپەڕکێ بە دەهۆڵ و زوڕناوە بەردەوامە تا درەنگانی شەو، کەڕەجاڵ یەکێکە لە ٤٥ تەوافی ئایینی لەناو ئێزدییەکاندا.\nلینکی سرودی بەیتا شەمس کە ئەو رۆژە دەخوێنرێت:\nلە ( کەڕەجاڵ ) لە هەوراماندا بەڕێز ( رەشید هەورامی) لە کتێبی ( هۆرامان بێشکەو لانکەی مێژووی بەرەبەیانی ژیان) لە لاپەڕە ١٠ تا ١٣ باسی سەردانێکی خۆی دەکات بۆ کەڕەجاڵ دەڵێت : لە مانگی ١٠ ی ئەو ساڵەدا چوین بۆ کەڕەجاڵ بەمەبەستی راو، کەگەشتینە کەڕەجاڵ لە ئەشکەوتێک دامەزراین، چەکی من تەنها دەفتەرێک و پێنوسێک بوو، دیواری ئەشکەوتەکە بە چەندین پەیکەر هەڵکۆڵرابوو، ئافرەتێکە شتێکی بەدەستەوەیە خەریکی نەخشە لەسەرەوە بۆ خوارەوە، نەم دەزانی ئەو نەخشانە بخوێنمەوە، تەنها وەکخۆیان وێنەکەیانم دروست کردوە، لەوێنەکەدا ئەو ئافرەتە دانیشتووە منداڵێکی لەباوەشدایە مەمکی دەداتێ، بەرامبەریان ئافرەتێکە لەسەر ئەسپێک و تیروکەوانێکی بەدەستەوەیە، من نەمدەزانی مانای ئەو وێنانە، کەچوینەوە ئەو باسەم بۆ دایکم کرد گوتی بەیانی دەچینە لای کێخا قادر ئەو باش لەو شتانە دەزانێت، بەیانی چوین، کە باسەکەم گێڕایەوە کێخا وتی: " ئەم نوسینانە کە ئەو ئافرەتە خەریکیانە یەکەم نوسینە بە پیتی هەورامی لە جیهاندا، پێش ئەمە نووسینی دیکە نەبووە، کاتی خۆی زانایەک لە دێی ( پاوە- بنجەو قوڵی) هەبوو دەیگوت ئەو دایکە ناوی ( ئاینار) ە و لەسەدەی ١٤ و ١٥ ی پێش زایندا بووە لەو ناوچەیەدا".\nبەسەرنجدان لەم باسە (ماجد عبدالله الشمس) باسێکی لەوجۆرە دەگێڕێتەوە دەڵێت: " بەپێی پاشماوە شوێنەوارییەكەی ئەشكەوتی گوندۆك كە لە دوو كۆمەڵەی هەڵكۆڵراو پێكهاتووە وەكو مێژوو سەردەمەكەی پەیوەستە بە چاخی دەسەڵاتی میتایی(8) كە بۆ نیوەی دووەمی سەدەی پانزەیەمی پ.ز دەگەڕێتەوە كە ئاهەنگگێڕانیان ئەوانەی تێیدا هاوبەشییانكردووە لەوبۆنەیەدا وەكو بەدیمەنەكانەوە دیارن، ئەوەش بە راوكردنی ئاژەڵەكە و خۆشبوونی ئاووهەوا و هاتنی وەرزی بەهار و ئاگركردنەوە و رێوڕەسمی پیرۆزكردنی جەژنە كە لەنێوان ژن‌و مێردەكەدا یان (موغ)و ژنە مووغدا یان گەورەی ماڵدا هەستاون بە هەنووكردنی ئەو دوو منداڵەی نێوانیان بە خوێنی ئاژەڵەكە كە لەسەر مێزێك بە رووتی وەستاون، وەكو بە تابلۆكانەوە دیارن ئاهەنگگێڕانەكە شێوەیەكی ئایینی لەخۆگرتووە، تێیدا خواوەند (دەموزی- تەمووز) هاوبەشی تێداكردووە كە پیرۆزكردنی بۆنەكەیە و بەوشێوەیە كراوە، ئەمەش نەریتێكی ساڵانەیە و لەوچوارچێوە ئایینییەدا هەستاون بە ئاهەنگگێڕان. (ماجد عبدالله الشمس، الحضارة و الميثولوجيا في العراق القديم بحوث و دراسات الأسطورة، أصل النوروز، البستنة ، 2003 دمشق ، منشورات دار علاء الدين)\nکەواتە ئەم بابەتە پەیوەندی بە سەدەکانی کۆنەوە هەیە و دەبێت زیاتر کاری لەسەربکرێت چونکە دەورانێکی مێژوو داسنییەکان کە ئەمڕۆ ئێزدین و بەبڕوای بەندە لقێکی ئایینی میترائیزمن لە هەوراماندا هەبوون و ئیستەش زۆر شوێن بەو ناوەوە ماون بەهەندێ گۆڕانکارییەوە لەوانەش ( قەڵاو هەسونێ، دارسەیران، داسنێ و هتد...)\nسوپاس بۆ زانیارییەکانی هاوڕیی بەڕیزم کاک ( ئیبراهیم حاجی زەڵمی و کاک محەمەد زەڵمی) لەبارەی کەڕەجاڵ لە هەورامان.\nلینکی تەوافی کەڕەجاڵ لە شاریا:


Kurdisch kurdî - Gesine Intervention\nLanguages » Kurdisch kurdî\nراوێژەریی ژنانی ئینەپتاڵ زیاتر لە ماوەی بیست ساڵە راوێژکاری و پشتیوانی دەکات، لە ژنان، جا سەر بە هەر نەتەوەیێک بن، یا خود هەر ئاینێکیان هەبێ. ئێمە رێنمایی و راوێژکاری و زانیاری ئەدەین بەو ژنانەی کە لە تەنگانەدان، ئەوانەی هەل و مەرجی گوزەرانییان قورس و پرزەحمەتە، ئەوانەی زۆردارییان لەسەرە، گرفتی پەروەردەکردنیان هەیە، هەروەها لە کاتی تەلاق و جیابوونەوە.\nراوێژکاری لە بابەتی زۆرداری‌لێکردن\nژنان لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیایە تامی زۆرداری‌لێکردن ئەچێژن. ژنان ئەزمونی زۆرداری‌لێکردنی خاووخێزانییان هەیە، لە لایەن هاوسەر یاخود کەسانی بێگانە. زۆرداری‌کردن دەرحەق بە ژنان ژێر پێ‌خستن و بریندارکردنی مافی مرۆڤە، ئەم کارە لە ئاڵمان بە تاوان ئەژمێردرێ.\nهەموو ئەم شتانە زۆرداری‌لێکردنن:\nزۆرداری‌لێکردن و زەبر وزەنگی جەستەیی کاتێک:\nلێ‌یان بدرێ، ژێرپێ بخرێن، تەنگەتاو بکرێن، پاڵیان پێوە بنرێ.\nبە چەک یاخود بە ئامرازێک بریندار بکرێن\nکاتێک ناچاربکرێن ئەندامی مێ‌یینەیان ببڕدرێ (خەتێنە بکرێن)\nئەمەش زۆرداری‌لێکردنی سێکسە، ئەگەر:\n(تەجاوز) دەستدرێژییان بکرێتەسەر ، یان بە زورداری داوای کاری سێکسی‌ێان لێ بکرێ\nلە کۆڵیان نەکەونەوە و زەختی سێکسی‌یان بخرێتە سەر (بە بێ رەزامەندی دەستیان بۆ ببرێ)\nناچار بە لەشفرۆشی بکرێن.\nزەبر وزەنگی رۆحی و دەروونی، کاتێک:\nسووکایەتییان پێ‌بکرێ، جنێویان پێ‌بدرێ یان بەسەریاندا گوڕەگوڕ و شیتەشیت بکرێ\nکۆنترۆڵی زۆرێان بەسەرەوە بێت و بەبەردەوامی چاوەدێری بکرێن.\nرێگایان پێ‌نەدرێ بۆخۆیان بڕیار بدەن (بۆ نمونە لە ماڵەوە بچنە دەرەوە)\nهەڕەشەیان لێ‌بکرێ (بۆ نمونە لە کاتی جیابوونەوە، کە دەکوژرێن، کە جێگاورێگایان لە دەست ئەدەن، یا خود مناڵەکانیان لێ ئەسێننەوە )\nبە بێ رەزامەندی خۆیان ناچار بە شوکردن بکرێن.\nزۆرداری‌لێکردن و زەبر وزەنگ نەخۆشی بەدواوەیە. زۆرێک لە ژنان قسە لە بەسەرهاتەکانیان ناکەن. ئەوان ترسیان هەیە و شەرم دەکەن کە شتەکانیان بگێڕنەوە. لەگەڵ بەسەرهاتەکانی خۆتان بە تەنیا مەمێننەوە هەر لە دڵی خۆتانا ڕای مەگرن! لە گەڵ ڕاوێژکاریی ژنانی ئینەپتاڵ کاتێک دیاری بکەن بۆ قسە لێکردن. ئێوە ئەتوانن لە بابەت نیگەرانی و ترسەکانتانەوە قسە بکەن. ئێمە لەسەر مافەکانتان زانیاریتان ئەدەینێ کە چۆن بتوانن خۆتان لە چنگ زەبروزەنگ و زۆرداری بپارێزن. لەم شوێنی ڕاوێژکاریی تەنیا ژنان کار ئەکەن. ئەم کارمەندانەش بەرپرسن لە پاراستن و نەدرکاندنی نەهێنییەکان. ئەمە بەو مانایەیە کە ئێوە ئەتوانن لەسەر هەموو شتێک لە گەڵ ئێمە قسە بکەن. ئێمە ئەم قسانە ناگێڕینەوە! راوێژکاریش لێرە بەخۆڕاییە.\nرێگاکانی گەیشتن بە ناوەندی راوێژکاریی ژنانی ئینەپتاڵ:\nبۆ دیاری‌کردنی کاتێک تەلەفۆنمان بۆ بکەن یاخود ئیمایلێکمان بۆ ڕەوانە بکەن. ئەگەر ئێوە ئاڵمـانی کەم ئەزانن یان هیچی لێ‌نازانن یاخود ناشتوانن بە ئینگلیسی قسە بکەن، بە کەسێکی‌تر ـ کە متمانەی پێ‌ئەکەن ـ بڵێن تەلەفونتان بۆ بکات. خانمی ڕاوێژکار لێرە هەوڵ ئەدا وەرگێڕێکتان بۆ پەیدا بکات کە قسەکانتان تەرجومە بکاتەوە.\nناوەندی راوێژکاریی ژنانی ئینەپتاڵ لەم سێ شوێنە هەیە:\nTalstr. 8 (2. Obergeschoss)\n02324 – 38093050 58452 Witten Augustatr.47\n02302 – 52596 58332 Schwelm\n02336 – 4759091\nئەمەش ئادرەسی ئیمایلی راوێژکاریی ژنانی ئینەپتاڵە E-Mail: info@frauenberatung-en.de\nیارمەتی‌دان لە کاتی پێویست و تەنگانە\nیارمەتی وەربگرن! بچنە لای کەسێک کە متمانەتان پێ‌یەتی. بۆ نمونە بچنە لای ئەو کەسەی لە سوسیال یارمەتی‌یت ئەدا، یان سەرپەرشتیاری مەنزڵگا (هاوس مایستر) یاخود خانمێکی جیران، ….\nئەگەر ئێوە لە مەترسی‌دان و بە خێرایی پێویستی‌تان بە پارێزەر و یارمەتی‌دان هەیە، ئەوا ئەتوانن هەروەها بەم ژمارەیە ـ ١١٠ ـ تەلەفون بۆ پۆلیس بکەن. پۆلیس ئەتوانی بۆ نمونە مشوری ئەوە بخوات کە دەبێ هاوسەرەکەت یان هاوژینەکەت بۆ ماوەی دە رۆژ ماڵ یان مەنزڵگای پەنابەری پێ‌بەجێ بهێڵێ.\nخانو یان ماڵی ژنان\nئەگە ئێوە خۆتان بتانەوێ، ئەوا پۆلیس ئەتوانێ بتان بات بۆ خانوویێکی ژنان. خانووەکانی ژنان شوێن و جێگای تایبەتین بۆ پاراستن و لەخۆگرتنی ژنان و مناڵەکانیان. لەوێ تەنیا ژنان کار ئەکەن و لێی ئەژین. شوێن و عینوانەکەشی شاراوەیە و بە کەس ناوترێ.\nهەروەها ئێوە بۆخۆشتان لە شوێنی خۆتانەوە ئەتوانن بەم ژمارەیە ٦٢٩٢ـ ٠٢٣٣٩ تەلەفون بکەن. لە رێگای ئەم تەلەفونەوە بۆتان شی ئەکرێتەوە کە چۆنچۆنی ئەتوانن خۆتان بگەیێننە خانوی ژنان.\nئەتوانن زانیاری زیاتر سەبارەت بە ماڵەکانی ژنان لەم لاپەڕەی ئیتێرنێتی‌یە بەدەست بخەن:\nمافەکانی ئێوە لە کاتی زەبروزۆرداریی لێکردن:\nژنان لە ئالمان بە پێی (پاراگرافی یەک لە یاسای پاراستن لە زەبروزۆرداری) بە بێ لە بەرچاوگرنی ئەوەی کە لە کوێ‌وە هاتون، یان بارودۆخی مانەوە و نیشتەجێ‌ییان چۆنە، ئەتوانن داواکاریی بەرز بکەنەوە. دادگا ئەتوانێ بۆ نمونە لە هاوسەر یان هاوژینەکەت قەدەغە بکات کە:\nبگەڕێتەوە بۆ ماڵ\nلە ئێوە نزیک ببێتەوە\nلە رێگاکانی وەک تەلەفون، ئێس ئێم ئێس، واتس ئاپ و شتی لەوجۆرە پێوەندی‌تان پێوە بکات.\nراوێژکاریی ژنانی ئینەپتاڵ ئەتوانێ لەم بابەتانەوە یارمەتی‌تان بدات.\nزانیاری زیاتری حقوقی و مافەکان:


د.بەختیار شاوەیس: چاره‌نوسی 200 ملیاره‌کە دیار نییه، ناردنی ئەو بڕە پارەیە ڕێککەوتنی لەسەر نەکراوە\nبەختیار شاوەیس وتەبێژی فەرمی فراکسیۆنی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەپەرلەمانی عێراق\nد.بەختیار شاوەیس وتەبێژی فەرمی فراکسیۆنی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەم وتووێژەدا دەڵێت " من پێموایە بڵاوکردنەوەی هەواڵی ناردنی دوو سەد ملیارەکە لە لایەن نوێنەران و بەرپرسانی کوردەوە به‌شێکی زۆریان بابڵێین ئه‌جێندای حیزبییه، هه‌ندێکیان له‌ڕێگه‌ی سیاسه‌تی حیزبه‌که‌یانه‌وه ئه‌مانه بڵاوده‌که‌نه‌وه ئه‌گه‌رنا نوێنه‌ری کورد ده‌بێت حه‌ق و ڕاستگۆ بێت و ئه‌وه‌ی که هه‌یه بیڵێت له به‌رژوه‌ندی خه‌ڵک بێت، دەشڵێت" ئه‌گه‌ر حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان پابه‌ند نه‌بێت به جێبه‌جێکردنی هه‌ر سێ بڕگه‌که‌ی مادده‌ی (11) ، به‌دڵنیاییه‌وه حکومه‌تی عێراقی پاره نانێرێت به‌و 200 ملیاره‌شه‌وه ئه‌وه‌ش قورسه، من پێشبینی ناکه‌م ئه‌م هه‌فته‌یه پاره بنێردرێت."\n"200 ملیاره‌کە چاره‌نوسی دیار نییه "\nلەسەرەتای وتووێژەکەدا وتەبێژی فەرمی فراکسیۆنی یەکێتی نیشتمانی سەبارەت بە چارەنوسی ئەو بڕە پارەیەی بەغداد بەنیازبوو بینرێت بۆ هەرێم (دوو سەد ملیار دینارەکە) وتی" له ڕاستیدا ئه‌م 200 ملیاره چاره‌نوسی دیار نییه له‌به‌رئه‌وه‌ی کاتی خۆی له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران له‌ڕۆژی 16-6 بڕیاری له‌سه‌ر درابوو خودی وه‌زیری دارایی له‌ناو کۆبوونه‌وه‌که‌دا ده‌نگی له‌سه‌ر نه‌دابوو، بەپێی یاسا پێویسته وه‌زیری دارایی واژۆ بکات له‌سه‌ر ته‌مویل کردنی پاره بۆ هه‌رێم یان بۆ هه‌ر پارێزگایه‌کی عێراق، دوێنێش کۆیوونه‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران بووه به‌هه‌مان شێوه له کۆبوونه‌وه‌که ڕێگری کردووه و ڕازی نه‌بووه له‌سه‌رئه‌وه‌ی که ئه‌و بڕه پاره‌یه بنێردرێت ئایا وه‌کو سولفه‌یه یان وه‌کو هه‌ر شتێکی تره."\n"بۆچی وەزیری دارایی عێراق ڕازی نیە لەسەر ناردنی بودجە بۆ هەرێم؟"\n" به په‌یوه‌ندیه‌کی ته‌له‌فونی ئه‌م ئیشه کراوه "\nد. بەختیار شاوەیس ڕونیکردەوە کە بۆچی وەزیری دارایی عێراقی ڕازی نیە لەسەر ناردنی بڕە پارەکە بۆ هەرێمی کوردستان، لەو ڕووەوە وتی" له‌به‌رئه‌وه‌ی ڕازی نییه پێش هه‌موو شتێک ئه‌مه شتێکە لەچوارچێوەی یاسای بودجەی عێراقیدا نییه، له هه‌مانکاتدا ڕێککه‌وتنیش نه‌کراوه له‌نێوان هه‌ردوولادا واته ڕێککه‌وتنی نێوان هه‌ردوو حکومه‌تی هه‌رێم و به‌غداد نییه و به په‌یوه‌ندیه‌کی ته‌له‌فونی ئه‌م ئیشه کراوه، کازمی ویستویه‌تی که هاوکاریه‌کی هه‌رێمی کوردستان بکات، تا جۆرێک له ئاسایی بوونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌کان هه‌بێت له‌به‌ر دۆخی هه‌ڵبژاردن به‌ڵام وه‌زیری دارایی که به‌رپرسه و ئه‌و ته‌نها ده‌توانێت پاره‌که ڕه‌وانه بکات له‌وه ده‌ترسێت که واژۆی بکات و دواجار ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی یاسایی ببێته‌وه، وه لیژنه‌ی نه‌زاهه له په‌رله‌مان هه‌روه‌ها لیژنه‌ی دارایی له په‌رله‌مان به‌ڕوونی هه‌ر یه‌که‌م ڕۆژ وتیان وه‌زیری دارایی ناتوانێت له ده‌ره‌وه‌ی یاسای بودجه ئه‌مه بکات، وه ده‌سته‌ی ده‌ستپاکی عێراقیش هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌وه‌یان کردووه له وه‌زیری دارایی ئه‌گه‌ر شتێکی له‌و بابه‌ته بکات ئه‌وا مه‌له‌فی له‌سه‌ر ده‌که‌نه‌وه و ڕه‌وانه‌ی قه‌زای ده‌که‌ن."\nئەی دەتوانن لێپێچینەوە لە گەڵ کازمی بکەن وەک باسکرا خۆی واژۆی لەسەر ناردنی بەشە پارەکەی هەرێم داوە؟ لە وەڵامدا د.بەختیار شاوەیس وتی" ئه‌گه‌ر جێبه‌جێ بکرێت، ده‌توانن به‌ڵام با کازمی واژۆشی له‌سه‌ر بکات و ده‌نگی داوه له کۆبوونه‌وه‌که‌دا به‌ڵام به‌پێی یاسای ئیداره‌ی دارایی یه‌ک که‌س بۆی هه‌یه پاره‌که بنێرێت به‌شێوه‌یه‌کی کرداری ئه‌ویش وه‌زیری داراییه، وه‌زیری داراییش ناتوانێت و ناوێرێت خۆی بخاته به‌رده‌م ئه‌م به‌رپرسیارێتییه‌وه."\n"حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له‌کاتی خۆیدا زیاتر مه‌به‌ستی ئه‌وه بووه که مه‌سه‌له‌ی فرۆشتنی نه‌وت له‌ڕێگه‌ی هه‌رێمی کوردستانه‌وه بخاته ناو یاساکه‌وه "\nئاماژەت بەوەکرد ئەگەر حکومەتی هەرێم بڕگەکانی ڕێککەوتنەکانی جێ بەجێ کرد دواتر حکومەتی عێراقی پابەند نەبوو بەجێ بەجێ کردنی ئەوا وەک پەرلەمانتارە کوردەکان سکاڵا لەسەر حکومەتی عێراقی تۆمار دەکەن ئەی پەرلەمانتارە عێراقیەکان چی بۆ پابەند نەبونی حکومەتی هەرێم تۆمار ناکەن؟\nلەوبارەیەوە د.بەختیار شاوەیس وتی" ئه‌وان تائێستا ئه‌و مه‌له‌فه‌یان نه‌جوڵاندووه سه‌باره‌ت به پابه‌ندنه‌بوونی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان چونکه من پێموایه خۆیان ده‌زانن که قازانجیانه له‌وه‌ی که حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان پابه‌ند نه‌بێت به‌و یاسایه‌وه، حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له‌کاتی خۆیدا زیاتر مه‌به‌ستی ئه‌وه بووه که مه‌سه‌له‌ی فرۆشتنی نه‌وت له‌ڕێگه‌ی هه‌رێمی کوردستانه‌وه بخاته ناو یاساکه‌وه واته شه‌رعیه‌ت بدات به فرۆشتنی نه‌وت که له یاساکه‌دا هه‌یه به‌ڵام بڕگه‌کانی تر که په‌یوه‌ندی به‌هاتنی پاره‌وه هه‌یه بۆ هه‌رێمی کوردستان ئه‌وه‌تا تائێستا جێبه‌جێی نه‌کردووه."\n"ئه‌گه‌ر حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان پابه‌ند نه‌بێت به جێبه‌جێکردنی هه‌ر سێ بڕگه‌که‌ی مادده‌ی (11) ، به‌دڵنیاییه‌وه حکومه‌تی عێراقی پاره نانێرێت به‌و 200 ملیاره‌شه‌وه ئه‌وه‌ش قورسه "\nوتەبێژی فەرمی فراکسیۆنی یەکەتی نیشتمانی کوردستان بڵاوکردنەوەی هەواڵی ناردنی (دوو سەد ملیار دینار) لەلایەن عێراقەوە بۆ هەرێم بە ئەجێندای حیزبی لە قەڵەمدا، لەو ڕووەوە د.بەختیار شاوەیس وتی" من پێموایه به‌شێکی زۆریان بابڵێین ئه‌جێندای حیزبییه، هه‌ندێکیان له‌ڕێگه‌ی سیاسه‌تی حیزبه‌که‌یانه‌وه ئه‌مانه بڵاوده‌که‌نه‌وه ئه‌گه‌رنا نوێنه‌ری کورد ده‌بێت حه‌ق و ڕاستگۆ بێت و ئه‌وه‌ی که هه‌یه بیڵێت له به‌رژوه‌ندی خه‌ڵک بێت، من هه‌ر یه‌که‌م ڕۆژی هەواڵی ناردنی ئه‌م 200 ملیاره ته‌ئکیدم له‌سه‌ر ئه‌وه کرده‌وه وتم من ناڵێم پاره‌که نایه‌ت به‌ڵام ئه‌م ڕێگریانه‌شی هه‌یه یه‌که‌م وه‌زیری دارایی که قورسه به‌لایه‌وه واژۆی بکات چونکه دادگای لێ ده‌گرن، دووه‌م یاسای قه‌رز که له کۆتایی ساڵی پار ده‌رچوو له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه به‌ته‌واوه‌تی ده‌ست و پێی کازمی به‌سته‌وه بۆئه‌وه‌ی که نه‌توانرێت له‌ده‌ره‌وه‌ی یاسا هیچ بڕه پاره‌یه‌ک بۆ هه‌رێمی کوردستان بنێرێت که‌واته تائێستا له 16-6 وه بۆ ئه‌مڕۆ که دوو هه‌فته‌ی به‌سه‌ردا ڕۆیشتووه قسه‌که‌ی ئێمه ده‌رچوو واته هیچ بڕه پاره‌یه‌ک نه‌هاتووه بۆ هه‌رێمی کوردستان."\nشاوەیس لە بەشێکی تری وتووێژەکەی بۆ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا دوپاتیکردەوە "سه‌باره‌ت به‌ناردنی 200 ملیاره‌که، ئه‌وه‌ی که هه‌یه له‌سه‌ر ئه‌رزی واقیع ئه‌مڕۆ که کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران کراوه، وه‌زیری دارایی ڕێگری کردووه له‌وه‌ی ئه‌و پاره‌یه بنێردرێت که ته‌نها ده‌سه‌ڵاتی وه‌زیری داراییشه، ئێمه ناتوانیین بڵێین ده‌نێردێت شتێکی قورسه به‌ڕاستی چونکه ده‌بووایه تا کۆتایی ئه‌م مانگه بنێردرایه، من پێموایه ئه‌گه‌ر حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان پابه‌ند نه‌بێت به جێبه‌جێکردنی هه‌ر سێ بڕگه‌که‌ی مادده‌ی (11) ، به‌دڵنیاییه‌وه حکومه‌تی عێراقی پاره نانێرێت به‌و 200 ملیاره‌شه‌وه ئه‌وه‌ش قورسه، من پێشبینی ناکه‌م ئه‌م هه‌فته‌یه پاره بنێردرێت."\n" گومانمان هه‌بوو که ڕێککەوتنەکەی هەرێم و بەغداد جێبه‌جێ نه‌کرێت "\nئەی پێشتر هەرێم لەسەر و بەندی خوێندنەوەی پڕۆژە یاسای بودجە ڕایگەیاند" لە گەڵ بەغداد گەیشتونەتە ڕێککەوتن"\nلە وەڵامدا د.بەختیار شاوەیس وتی" ئه‌و ڕێککه‌وتنه تائێستا جێبه‌جێ نه‌کراوه، ڕێککه‌وتن کاتێک که ده‌کرێت گرنگ له جێبه‌جێکردنه‌که‌یدایه، ئێمه ئه‌و کاته‌ش وه‌کو فراکسیۆنی یه‌کێتی به‌یاننامه‌مان ده‌رکرد و خۆشحاڵ بووین به ڕێککه‌وتنه‌که و هه‌وڵی زۆریشماندا بۆئه‌وه‌ی یاساکه له په‌رله‌مان جێبه‌جێ بکرێت به‌ڵام له کۆتایی به‌یاننامه‌که‌ی ئێمه که ئێستاش ماوه جه‌ختمان له‌وه کردۆته‌وه وه‌کو فراکسیۆنی یه‌کێتی گرنگ له‌و یاسایه جێبه‌جێکردنیه‌تی چونکه گومانمان هه‌بوو که‌جێبه‌جێ نه‌کرێت، جێبه‌جێکردنه‌که‌شی له مادده‌ی (11) ی یاساکەیە کەتیایه‌تی پشکی هه‌رێمی کوردستانه و له سێ بڕگه پێکدێت، ئێستا هه‌ردوو حکومه‌ت لیژنه‌یان دروستکردووه، ئه‌وه سێ مانگ تێپه‌ڕیووه به‌سه‌ر په‌سه‌ندکردنی یاساکه‌دا به‌ڵام ئه‌م لیژنانه کاره‌کانیان ته‌واو نه‌کردووه و نه‌خراوه‌ته بواری جێبه‌جێ کردنه‌وه."\n"بۆچی ڕێککەوتنەکەی هەرێم و بەغداد جێبەجێ ناکرێت؟ "\nدەربارەی هۆکاری جێ بەجێ نەکردنی ڕێککەوتنی نێوان هەرێم و بەغداد؟ د.بەختیار شاوەیس بەمجۆرە وەڵامی هۆکارەکانی دایەوە و دەڵێت" له‌به‌رئه‌وه‌ی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان وه‌ک وتم ئه‌و لیژنانه‌ی دروستکراوه کاره‌کانیان ته‌واو نه‌کردووه، داهاتی نه‌وت، کە داهاتی 250 هه‌زار به‌رمیلی ڕۆژانه ڕاده‌ست نه‌کراوه که له‌ناو ڕێککه‌وتنه‌که‌دایه، حه‌ق و حساب نه‌کراوه بەوەی ئایا مانگانه چه‌ند به‌ر هه‌رێمی کوردستان ده‌که‌وێت و چه‌ند ده‌بێت بگه‌ڕێنێته‌وه بۆ به‌غداد؟ هه‌روه‌ها داهاتی نانه‌وتی که بریتیه له باج و گومرگ هه‌موو ئه‌مانه که لە 50% ی داهاتی نانه‌وتی هه‌رێمه تائێستا ئه‌مانیش به‌هه‌مان شێوه جێبه‌جێ نه‌کراوه هه‌روه‌ها ڕاده‌ستکردنی داتاکان و زانیارییه‌کان له‌سه‌ر داهاتی خاڵه گومرگیه‌کان، هه‌روه‌ها ڕێژه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێمی کوردستان ئه‌مانه ڕاده‌ستی به‌غداد نه‌کراوه یان ئیهمالیه‌ک هه‌یه که بۆته هۆی ڕاده‌ست نه‌کردنی."\n"حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ئه‌م خاڵانه‌ی تائێستا به‌شێوه‌یه‌کی کرداری جێبه‌جێ نه‌کردووه "\nد.بەختیار شاوەیس ئەوەشی وت" ئه‌وه‌ی ئێمه ده‌یزانیین خۆی ده‌بێت حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ئه‌مانه جێبه‌جێ بکات وه‌کو ئه‌وه‌ی که له‌یاساکه‌دا هاتووه، یاساکه‌ش ڕێککه‌وتنی هه‌ردوولایه، پێشتر ڕێککه‌وتن بووه و بووه به یاسا، حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ئه‌م خاڵانه‌ی تائێستا به‌شێوه‌یه‌کی کرداری جێبه‌جێ نه‌کردووه بۆیه بیانوی داوه‌ته ده‌ست ئه‌وه‌ی که حکومه‌تی عێراقی پاره نه‌نێرێت بۆ هه‌رێمی کوردستان، ئێمه له‌کاتی خۆشیدا وتمان ئه‌م یاسایه ئه‌گه‌ر جێبه‌جێش بکرێت به‌پێی ئه‌وه‌ی که نرخی نه‌وت به‌رزبۆته‌وه ڕه‌نگه بڕێکی زۆر که‌م بێت بۆ هه‌رێمی کوردستان به‌ڵام به‌هه‌رحاڵ هه‌رچه‌ندێک بێت ڕێژه‌که چونکه به‌پێی نرخی نه‌وت ڕۆژانه گۆڕانکاری به‌سه‌ردا دێت له‌به‌رئه‌وه‌ی تائێستا ئه‌و پرۆسه‌یه نه‌کراوه و ئه‌نجام نه‌دراوه واته هه‌ر سێ بڕگه‌که جێبه‌جێ نه‌کراوه."\n"ناتوانیین بڵێین حکومه‌تی عێراقی پابه‌نده یان پابه‌ند نییه "\nوتەبێژی فەرمی فراکسیۆنی یەکێتی جەختیکردەوە" ئێمه جارێ ناتوانیین بڵێین حکومه‌تی عێراقی پابه‌نده یان پابه‌ند نییه ئه‌گه‌ر حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان هه‌ر سێ بڕگه‌که جێبه‌جێ بکات، ئه‌و داواکاریانه‌ی که حکومه‌تی عێراقی لێی هه‌یه بیخاته به‌رده‌ستی، به‌دڵنیاییه‌وه ئه‌و کاته ئێمه ئه‌گه‌ر حکومه‌تی عێراق جێبه‌جێی نه‌کات ئێمه خۆمان دادگا له حکومه‌تی عێراقی ده‌گرین و داوای تانه ده‌که‌ین، ده‌توانیین وه‌کو نوێنه‌رانی کورد ئه‌و که‌یسه بجوڵێنیین."\nدەقی وتووێژەکەی ژیار محەمەد لەگەڵ د.بەختیار شاوەیس Jul 01-021


پێداویستى بۆ دروستکردنى باجی ڕێگەپێدراو\nپێداویستى بۆ دروستکردنى باجی ڕێگەپێدراو:\n1- پشتگیری ئەو كۆمپانیایە یان ئەو شوێنە و لایەنەى كاری بۆ دەكات.\n2- دوو (2) وێنەی معاملات.\n3- كۆپی كۆدی ئاسایش.\n4- كۆپی ساڵانەی ئۆتۆمبێل.\nتێبینى: • هەر هاووڵاتییەك باجی نوێكردەوە پێویستە باجە كۆنەكەی بگێرێتەوە.\n+98(0)918 668 4199 - +964(0)751 197 5675 [email protected] له‌سه‌رهێڵ : 130


���� ����ī ����\n40�Ⱓ ����� ����� �����ڷḦ ���� �ڵ�����ȭ ��ݿ� ���� ����/����/�м�/���/���/���Ǹ� ���� �츮���� �ڵ�����ȭ�� ���� �⿩�ϰ� �ִ� �ѱ��ڵ�����ȭ������ ������� �ڵ��� �̾߱� �ڳ��Դϴ�.\nȯ�� ģȭ�� ÷�ܱ�� �����ϴ� 21������ ��ɼ� ������\n21����� ���鼭 ���ο� �õ����� �ڵ��� �����ο��� ��Ʈ�� �ְ� �̷��� �������� �ݿ��� ����Ʈ ī���� ��� �� ���ۿ� ���� ���� ������ ��ġ�� �ִ�. �̷��� �������� ��� �������� �������, �Ǵ� ���� ���ο� ���ɼ��� �Ѹ��� �ΰų�, ��ȭ, ��ȸ, ���� ��� ���� �������� �ϰ� �ִ�.\n���ӷ�-ũ���̽����� ��� �ڵ����� ��ī(Necar) 4�� â������ ��ǰ�̾����� ��� ������ ������ �غ������� ���ߴ�. ���� ���ʷ� ���ͽ�(Opel-General Motors)�� ���� �ڵ����� ���̵���� 1(HydroGen 1)�� ��ǥ�߰� ����� 2003�� �ֹ����� ��� ��� ���̺긮�� SUV�� ����������(Escape)�� �����ߴ�. ȯ�湮���� ������ �Ϻ��� ����ũ�� ī ���߿�, �̱��� ���� Ʈ�����߿� ������ ���߾��. ������ �Ϻ��� ����ϰ� VW ��Ʋ ����(Lupo)�� ���� ����� ��������, �Ǵ��ĸ���(Pininfarina)�� 1999�� ������ �� ��Ʈ���?(Metrocubo)�� ���� �긮��ī�� ���ߵǾ��.\n�ڵ��� ���� ÷�� ���б���� �������� ���� �������� �ذ�Ǿ��. �� ���� �����(Mazda)�� ������ ASV(Advanced Safety Vehicle)�� �ڵ��� �Ĺ̿� ���̵带 �� �� �ִ� �ǳ� ��ũ���� �����ν� �������̼� �ý��� �׸��� �浹�� �ּ�ȭ�ϱ� ���� ���� ������ġ���� �����ߴ�. �ֽ� ��ǻ�� �ý����� �̿��� ������ 2000���� ����Ʈ ���� 24.7�� ��ǻ�Ϳ� ���� �����Ǵ� ���� ���带 �ڶ��ߴ�. �� ���̹� ����Ʈ ī(Cyber Concept Car)�� �������� ���ȿ��� ������ �ð��� �����ϴ� ������ �����ο� �����Ͽ� ���� �ȶ��ϰ� ÷��ȭ�� �ڵ����� ������� ����� ����̱⵵ �ߴ�. �����ν� �ý����� �̿��� ���ͳ�, �׺���̼�, �µ�����, �������� Ȯ���� ���� Ȱ �� �ִ� ��÷�� ���б���� ����� 24.7 ����Ʈ ī�� �ڵ������ �̹������ٴ� ���ǰ�� ����� ������ �־��.\n���ο� ����� �˷�̴��� �?�� �ö�ƽ�� ��뵵 ÷�� ��� ������ �� �κ��� �����ϰ� �ִ�. �ֻ��� 2000�� ���� ������ �̴� (Hyper mini)�� �˷�̴��� �ö�ƽ�� ����� ���۵� ���̴�. �׵����� ȸ���� �İ?��(Hoogovens)�� ���¸� ī��ÿ���� I.D.E.A SpA �� ������ ������ �ڵ����� �˷�̴��� �ö�ƽ�� ���� ���� ���� �̿��ߴ�.\n[������]��Ȱ����� ���� �ڵ��� �������� �߱� [2008-01-19 07:59:44]\t[�����]ī �����ΰ� ��� �������� ���� [2008-01-11 16:38:06] �̿��� | ����������ȣ��å | �̸��� ���������å


پارتى له باره‌ى بڕياره‌كه‌ى دادگاى فيدراڵييه‌وه هه‌ڵوێستى خۆى راگه‌ياند\nبه‌رپرسى ده‌زگاى هه‌ڵبژاردنى پارتى ديموكراتى كوردستان، خه‌سرۆ گۆران رايگه‌ياند، "بڕياره‌كانى دادگاى فيدراڵى به دڵى پارتى ديموكراتى كوردستانن".\nله لێدوانێكى تايبه‌تدا بۆ كوردستان24، خه‌سرۆ گۆران گوتى: "ئه‌و بڕيارانه‌ى ئه‌مڕۆ له دادگاى فيدراڵى ده‌رچوون، به دڵى پارتى ديموكراتى كوردستانه و پارتى هه‌ر ئه‌وه‌ى ده‌ويست كه بڕيارى له باره‌وه دراوه".\nگوتيشى: "پارتى پێى وابوو هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ده‌نگى پێشمه‌رگه و ئاواره‌كان ناده‌ستوورييه بۆيه سكاڵاى تۆمار كرد".\nهه‌روه‌ها گوتى: "ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانى پارێزگاى نه‌ينه‌وا به ده‌ست بژمێردرێنه‌وه، پێشبينى ده‌كه‌ين، ژماره‌ى كورسى پارتى له نه‌ينه‌وا زياتر بێت و ئێستا شه‌ش كورسى هه‌يه و بگاته حه‌وت كورسى".\nهه‌روه‌ها ئه‌وه‌شى گوت: "پارتى هيچ كاتێك لارى نه‌بووه له ژماردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌كان به ده‌ست".\nئاماژه‌شى بۆ ئه‌وه كرد، "پارتى ئاماده‌يه هه‌ماهه‌نگى و هاوكارى پێشكه‌ش به‌و دادوه‌رانه بكات، كه بڕياره له جێى كۆميسيارانى كۆميسيۆنى باڵاى سه‌ربه‌خۆى هه‌ڵبژاردنه‌كان له سنوورى پارێزگاكانى عێراق ده‌ستبه‌كار بن".\nدواى به‌ڕێوه‌چوونى پرۆسه‌ى هه‌ڵبژاردنه‌كانى 12ى ئايارى رابردوو، ئه‌نجوومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق به زۆرينه‌ى ده‌نگ ياساى هه‌ڵبژاردنه‌كانى هه‌موار كرده‌وه.\nئه‌مڕۆش دادگاى فيدراڵى ئه‌و هه‌مواركردنه‌وه‌يه‌ى به شه‌رعى و ياسايى له‌قه‌ڵه‌مدا.\nدادگاى ئيتيحادى راشيگه‌ياند، تانه‌دان له ئه‌نجامى هه‌ڵبژاردنه‌كان ناده‌ستوورى نييه و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ده‌نگدانى تايبه‌ت و پێشمه‌رگه و هاووڵاتيانى ده‌ره‌وه‌ى وڵات و ئاواره‌كانى ناوخۆ ناده‌ستوورييه.\nهه‌روه‌ها بڕياريشدا، كه ژماردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌كان به ده‌ست پرسێكى ئاسايى و ده‌ستوورييه و ده‌بێت ته‌نيا ئه‌و ده‌نگانه بژمێردرێنه‌وه كه گومانيان له‌سه‌ره و ئه‌و ناوچانه‌ى كه ساخته‌كارى تێدا تۆمار نه‌كراوه پێويست به ژماردنه‌وه‌ى ده‌نگه‌كان ناكات.\n01 بنه‌ماڵه‌ى ئه‌و كچه‌ى جگه‌رى بۆ چاندرا رێز له په‌يامنێرى كوردستان24 ده‌گرن\n02 داوا لە حكوومەتی عێراق دەكرێت یاسای بودجە جێبەجێ بكات\n03 بەڕێوەبەرایەتیی رەگەزنامە ھاووڵاتیان ئاگادار دەكاتەوە\n04 كەشناسی پێشبینی بەفر و باران دەكات\n05 یەكێتی ھەوڵی دواخستنی كۆبوونەوەی پەرلەمان دەدات\n06 به‌شير حه‌داد: به‌غدا پاره‌ى مانگى يه‌ك و دووى ئه‌مساڵ ره‌وانه ده‌كات\n02 بنه‌ماڵه‌ى ئه‌و كچه‌ى جگه‌رى بۆ چاندرا رێز له په‌يامنێرى كوردستان24 ده‌گرن\n06 كەشناسی: بەفر و باران بەردەوام دەبێت


٨ی مارسێکی دیکە!\n11:17 - 19 رەشەمه 2719\nمێژووی خەباتی ژنان قۆناغگەلێکی زۆری بڕیوە تا ئەوەی هەموو ژنانی جیهان بتوانن خۆیان لەنێو گێرانەوەی گەورەی (کلان روایت) ڕەوتی فمنیسمی ڕۆژاوایی دەرباز بکەن. بە ئاوڕدانەوەیەکی خێرا بەسەر ڕەوتی خەباتی ژنان، دەتوانین بە ٣ قۆناغ پۆلێنبەندی بکەین. ڕەوتی یەکەم یاسای وەکوو کۆسپی سەر ڕێگای ژنان دەبینی و هەوڵی چارەسەری کەلێنە یاساییەکانی لەوانە مافی دەنگدانی دەدا. دالی ناوەندی لەم ڕەوتە هەوڵ و تێکۆشان بۆ ڕیفۆرمی یاسایی بوو بێ ئەوەی کە باسی ژیان و بارودۆخی ژنان بکات.\nڕەوتی دووهەم هەنگاوی گەورەتری هاویشت و کۆسپە سیاسی، کۆمەڵایەتی، کولتووری و ئابوورییەکانی کردە سووژەی خوێندنەوەی خۆی. ئەم ڕەوتە ئەگەرچی هەنگاوی گەورەی هەڵگرت بۆ چارەسەریی کێشەی ژنان بەڵام بە هۆکاری ئەوە کە سووژەی خوێندنەوەکانیان ژنانی سپی پێست بوو خۆی بوو بە هۆکار بۆ پەراوێزخستن و دووبارە بەرهەمهێنانەوەی ناعداڵەتی لەنێو ژنان.\nڕەوتی سێهەم کە لەژێر کاریگەریی بیرمەندانی پۆست مۆدێڕن بیچمی گرت، لە ڕێگای کولتوورەوە دیسکۆرسی زاڵی پیاوسالارەیان وەبەر ڕەخنە دا و خۆیان (وەک تیۆری) لەژێر کاریگەریی مارکسیسم درباز کرد. ئەوان فمنیستەکانی ڕەوتی دووهەمیان لە بەر ئەوەی پێکهاتە زمانی و ناوشیارەکانی مرۆڤیان لە بەرچاو نەگرتبوو ڕەت کردەوە. ڕەخنەیەکی هەرەگرینگی ئەم فمنیستانە لە ڕەوتی دووهەم دالەنگاندنی (تقلیل) خواستەکانی ژنان بە تێکۆشانی چینایەتی بوو کە لە ڕەوتی دووهەم پەیڕەو دەکرا. ڕەوتی سێهەم پێیان وایە دەبێ لە زمانی ژنانە، زێهنیەتی ژنانە و تایبەتمەندیی فیزیۆلۆژیکی ژنانە جەخت بکەینەوە. دەسکەوتێکی گرینگی ئەم ڕەوتە شکاندنی تابۆی خۆشکایەتیی یۆنیفرساڵ بوو کە لە هەناوی خەباتی ژنانی سپی پێست سەری هەڵدابوو. لەو کاتە بە دواوە لە پەنای جێندەر، نەتەوە، ئایین و... لە خوێندنەوە فمنیستیتەکان گرینگی پێدرا.\nبەم بەرچاو ڕوونییە گەلۆ خەباتی ژنانی کورد لە کوێی ئەو ڕەوتانە خۆی بینیوەتەوە؟\nژنانی کورد ئەگەرچی لە کۆماری کۆردستان لە ساڵەکانی ١٣٢٤ و ١٣٢٥ی هەتاوی بوونە خاوەنی یەکەمین ڕێکخراوی تایبەت بە خۆیان، بەڵام بۆ هۆکاری تەمەنی کەمی کۆمار و کولتووری پیاوسالاری زاڵی ئەو سەردەمە کە بە سەر کوردستان زاڵ بوو، نەیانتوانی لەو هەلە یاساییە کەڵک وەربگرن و خواست و داواکاریی خۆیان بە شێوازێکی بەربڵاو و گشتگیر لە کۆمەڵگا بهێننە بەر باس. ڕەوتی دووهەمی خەباتی ژنان لە کورستان لە سەردەمی شۆڕشی ١٣٥٧ی هەتاوی بە بەشداری لە ڕێکخراوە سیاسییەکان و شەڕی چەکداری دەست پێدەکات. ئەم هەنگاوە بەپێی کات و شوێنی خۆی دەسکەوتێکی مەزن بوو و توانی ڕۆڵ و پێگەی ژن لە کوردستان بگوازێتەوە بۆ قۆناغێکی تر. بەڵام لە دوای نسکۆی شۆڕش لە ڕۆژهەڵات خواست و داواکاریی ژنانیش پاشەکشەی کرد. هۆکارەکانی ئەم پاشەکشەیە زۆرتر دەگەڕێتەوە بۆ ئەو تیۆری ناتەواو و سەقەتەی کە ژنانی پەلکێشی نێو شۆڕش کرد. دەتوانین بڵێین لە ڕووی لێکچواندنەوە کۆپی پەیستێکی سەقەتی ڕەوتی فمنیسمی جیهانی بوو. بەو هۆکارەی کە تایبەتمەندی ژنانەی نەکردبووە بنەما بۆ بەشداریی ژنان بەڵکوو زۆرتر لەژێر کاریگەریی خەباتی چینایەتیدا بوو. هەر بۆیە ژنان بەشدارییان لە شۆڕش کرد، بەڵام بە زێهنیەتی پیاوسالارانەوە.\nبەو ئەزموونە مێژووییە کە باس کرا، هەروەها لەژێر تیشکی خوێندنەوە نوێیەکان کە هەموویان جەخت لە شکاندنی ڕەوایەتە گەورەکە دەکەن، ژنانی کورد دەبێ لە ڕووی تیۆرییەوە ڕەخنەکارییەکی جیددی لە مێژووی بزووتنەوەکە بکەنەوە. هەتا ئەم هەنگاوە هەڵنەگیرێت و دژوازییە تیۆریکەکە چارەسەر نەکرێت نابێ چاوەڕوانی پێشکەوتنی گەورەتر بکەین. هەنگاوی سەرەتایی خۆ دەربازکردنی لە ڕەوتی خۆشکایەتی یۆنیڤرساڵ و فمنیسمی ئێرانییەوە دەست پێدەکات. گرینگترین تیۆری لەم بابەتەوە تیۆری ئینترسکشناڵیتە (Intersectionality) لەم تیۆریەدا ڕەهەندەکانی جیاوازی ژێردەستە بوون پیکەوە لە پەیوەندیدان و کارتێکەرییان لەسەر یەک هەیە. کۆنسپتی ژێردەستە بوون لە ئاوەها بارودۆخێکدا کە کەسێک ڕەنگە شێوازگەلێکی جیاواز لە ژێردەستبوون لە ژیانی کەسیەتی یا، کۆمەڵایەتی ئەزموون بکات، گرینگییەکی تایبەتی هەیە. ئیتر لێرەوە فمنیسمی کوردی زەنجیری پەیوەندی لەگەڵ ڕەوتەکانی دیکەی فمنیستی لەوانە خۆشکایەتی یۆنیڤرساڵ و فمنیسمی ئێرانی دەپچڕێنێت و خۆی لەنێو ئەو پرسیارە دەبینێتەوە کە ئایا شێوازگەلی ژێردەستە بوون تاک ڕەهەندییە یان فرە ڕەهەندی؟


پەیوەندەی تەلەفۆنی ئەنجومەنی هاوکاری ئاسیا-ئافریقا بۆ کۆچی دوای موحەمەد یاوز\nپەیوەندەی تەلەفۆنی ئەنجومەنی هاوکاری ئاسیا-ئافریقا بۆ کۆچی دوای موحەمەد یاوز\nبه رواری داگرتن : 2019-08-10 14:32\nناوەندی ھەواڵەكان - ئەنجومەنی هاوکاری ئاسیا-ئافریقا بۆ کۆچی دوای موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ یاریدەدەرانی سەرۆکی گشتی هودا پار ئەنجام دا.\nمونیر سەلاح سەرۆکی ئەنجومەنی هاوکاری ئاسیا-ئافریقا بۆ کۆچی دوای موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ یاریدەدەرانی سەرۆکی گشتی هودا پار ئەنجام دا و پەرسەو سەرەخۆشی خۆی ڕایگەیاند.\nمونیر سەلاح سەرۆکی ئەنجومی هاوکاری ئاسیا-ئافریقا لە پەیوەندی تەلەفۆنیەکە باسی لەوە کرد: بە دڵگرای ئاگادار بووین موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار و بەرپرسی کاروباری سیاسی هودا پار کۆچی دوای کردوە. هیوادارین خودای گەورە لێ خۆش بێت. پرسەو سەرەخۆشی خۆمان ڕادەگێنین. (İLKHA)\nبليته كان موحەمەد یاوز هودا پار کۆچی دوای ئەنجومەنی هاوکاری ئاسیا-ئافریقا


ڕاپەڕین لەپەنجەرەیەکی کانێسکانەوە\nڕاپەڕین لەپەنجەرەیەکی کانێسکانەوە\nلە کانێسکان، لەکەلەگیەکەی ماڵی وەستا جەلالی حەدادی باپیرم، لەگەڵ پۆلێک لە منداڵ و ژنانی کەس و دەرودراوسێ کۆببوینەوە، ژورەکە تاریک بوو، پەنجەرەیەک ئەیڕوانی بەسەر حەوشە و دەرگا شینە سێ تاکیەکەی کۆڵانا، تاکێکی دەرگاکە کراوە بوو، ئەو بەیانیە وەک هیچ بەیانیەکی تر نەبوو، شڵەژانێکی ناوەکی و خورپە و دڵخۆشیەکی سەیر، دەنگی دوعای بەشێک لە ژنەکان و نانکردنی نەنکم و پورەکانم، بێ حەوسەڵەیی باپیرم کە شکۆیەکی بێوێنەی هەبوو لەو دەستە رانکوچۆخە شینکیەی بەریەوە، کە بە ژورەکەدا دەهات و دەچوو، دەنگی ئێزگەکەش وەک هەموو رۆژێکی تر، بەڵام ئەم بەیانیە بە دەنگێکی بەرز و بێ ئەوەی کەس بڵێ کزی بکە دارو دیوار گوێی هەیە..\nدەنگە بەسۆزەکەی دایکە حەپسەی داپیرم لەسەر تەنورەکەوە لەگەڵ کڵپەی ئاگر و تەپەتەپی گونک پانکردنەوەی پورەکانم و دەنگی رادیۆکەش دەگەیشتە گوێی هەموومان کە دەیگوت (ئۆه خوا مەحفوزانکات رۆڵە، خوایە جەرگ سوتاوم نەکەیت) دوای کەمێکیش ئەیوت (ئۆه بە کۆی زوخاڵ بن، تاقتان نەمێنێت) درەنگتر زانیم دوعا بۆ خاڵەکانم و باوکم و کوڕانی گەڕەک ئەکات کە هەموو کانێسکانی بەکوڕی خۆی ئەزانی شیری بە هەموو مناڵانی گەڕەک دابوو.. دوعاشی لە ئەمن و بەعسیەکان ئەکرد، کە ئەو رۆژە رۆژی تەواو بونیان بوو..\nدەنگێکی وەک قریشکە، وەک نێڵەی گڕ، وەک کەڕەنایەک جاڕ بدات لە کۆڵانەوە بۆ حەوشە و لە حەوشەوە بەناو درەخت و ئاگری تەنور و تۆزی ئاردی سەر پنەکە و بەناو گوێی نەنکما و تا بەرقاپی کەلەگیەکە و بەناو شوشەی پەنجەرەکەدا هات و خۆی کرد بەناو بیستنی هەموومانا.. (هاتن، هاتن.. وا لەسەری کۆڵانەوە بە یەکڕز هاتن، پێشمەرگە هاتن..) دەنگەکە تەواو نەببوو تلیلەی دایکم تێکەڵ بە دەنگی (خوا مەحفوزتانکات) باپیرم و سوجدەی شوکرەکەی بوو.. ماوەیەکی باش بوو دەنگی تەقە لە دورەوە ئەبیسترا.. هەندێک جاریش نزیکتر..\nچێشتەنگاو بوو، یەکەم مەفرەزەی پێشمەرگە بە کۆڵانەکەدا بەرەوخوار تێپەڕین.. (رێی خەباتمان چەندە دور و سەخت بێت، با چواردەورمان کڵپەی ئاگر بێت..) لەگەڵ دەنگی سرودەکەیا من سەرم بە شوشەی پەنجەرەکەوە نابوو لە دەرگای حەشەوە کۆڵانم ئەبینی وا سەرنجم تیژکردبۆوە، مێشولەش بەو بەردەگایەدا تێپەڕیایە ئەمبینی، لەگەڵ دەرکەوتنی پێشمەرگەی یەکەمی ریزەکەدا، ئیشراقێک کەوتە روانینم ئەوەی لەو لەحزەیەدا من بینیم مرۆڤ نەبوو، شاخ بوو دەستێک جلی کوردی خاکی لەبەر کردبوو، ئینسان نەبوو پیرمەگرون بوو جامانەیەکی قوتی لەسەر کردبوو، ئەوەی من بینیم چەم بوو لە دامێنی کەژەوە بۆ ناو شار هاتبوو چەکی لەشان کردبوو..\nئەوە یەکەمین وێنەی پێشمەرگەبوو لە ناو شاردا کە لەو دیو دەرگاکەوە تێپەڕین و من بینیم..\nدایکم وتی ئیتر پێشمەرگە حوکممان ئەکات، ئیتر پێشمەرگە ئەمانپارێزێت..\nوێنەیەک هەرگیز و هیچ شتێک ناتوانێت جوانی ئەو لەحزانە تێک بدات..\nشەڕ یەک دوو رۆژان درێژەی کێشا، ئەو بەر شەقامەکە مردوی لێبوو، بە بەتانیەکی عەسکەری داپۆشرابوو.\nئەو رۆژانە گرنگ بوون، ماڵمان جمەی دەهات لەو پێشمەرگانەی بەزمانی بەفر قسەیان دەکرد، گەڕەکمان پڕ بوو لە شکۆ، ئیتر باوکم بە دڵخۆشی و شانازیەوە باسی ساتەکانی پێشمەرگایەتی خۆی بۆ ئەگێڕامەوە، ئینجا زانیم بۆ ئەو رۆژانەی پێشتر باوکم و هاوڕێکانی تری لە رێکخستنی ناو شار خەریکی چی بوون و چۆن خۆیان بۆ ئەو لەحزانە ئامادەکردوە. ئەو رۆژانە خێرا خێرا شتی سەیر رویان ئەدا..\nئەو رۆژانە دوو خاڵم بە برینداری گەڕانەوە. ئەو رۆژانە باسی جاشیان دەکرد بون بە پێشمەرگە، ئەو رۆژانە گوێم لە وشەی فەرهود بوو، ڕاو ڕوت.. ئەو رۆژانە لەو سەرجادانە چەکبەدەستی لێبوو بەخۆی دەوت پێشمەرگە و شاخ نەبوو، جامانەی لەسەردا بوو پیرەمەگرون نەبوو، بە زمانی بەفر نەئەدوا..\nئەو رۆژانە گوێم لێ بێبوو ئەیانوت، جەماعەتێک دروستبون شۆفڵ ئاودیو ئەکەن، جەماعەتێک فێربون تەل ئەبڕن..\nمناڵانی گەڕەک هاواریان ئەکرد؛\nنان و سەمون و کەرە\nسەدام قۆنەرەی گەلە\nرۆژانێک تێپەڕی و مناڵەکان هاواریان ئەکرد؛\nسەدام باشترە لەبەرە\nرۆژانی پڕ شکۆ زوو تەواو بوو، ئاوارەبوین، گەڕاینەوە و سێ ساڵ دوای راپەڕین، خاڵێکی پێشمەرگەی چوار شانەم، خاڵە کارزانی ئەفسەری یەکەم سوپای نیشتمانی ئازادکراوم، جەنازەکەیان هێنایەوە بۆ حەوشەکە، لەشەڕی براکوژیا شەهیدببوو، نەنکم جەرگ سوتاو بوو، باپیرم سوجدەیەکی تری بردوو سەری بەرز کردەوە و وتی (خوایە شکورم بەبەشت)..\nئەو ساتانە یادەوەری بچوکی مناڵین و بیر ناچنەوە..\nپیرۆز بێت یادی راپەڕین و بەرزبێت یادی تێکۆشانی گەلی کوردی بەشمەینەت..\nبەهیوام ئەو هەستی شۆڕشگێڕیە بۆ ئازادی و عەدەلات کۆتایی نەهاتبێت و ناشرینیەکانی رۆژانی دواتری ئەو ساتە مێژووییە گرنگەکەمان بیر نەبەنەوە..


راگەیاندراوی رێکخراوی لاوانی خەبات بۆ شەهادەتی کاک بێهزاد مەحموودی\nبەداخێکی گرانەوە شەوی یەک شەممە بەرامبەر ۲۳ مای ۲۰۲۱ کاک بێهزاد مەحموودی ئەندامی رێکخراوی لاوان بەهۆی رێژەی زۆری سووتانەکەی بۆ هەمیشە ماڵئاوایی لێ کردین و بە پلەی بەرزی شەهادەت گەیشت.\nکاک بێهزاد مەحموودی دوای چەندین داواکاری لە نووسینگەی رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ خەم خواردن لە باروودۆخی خۆیی و پەنابەرانی کوردی کوردستانی ئێران لە هەرێمی کوردستان و دابین کردنی ژیانێکی شایستە بۆیان، لە ئەنجامدا بەهۆی پشتگوێ خستنی داواکارییەکانی رۆژی سێشەممە، ۱۸ مای ۲۰۲۱ لە بەرامبەر بارەگای رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا.\nئێمە لە رێکخراوی لاوانی خەبات سەرخۆشی بە خانەوادەی کاک بێهزاد و ئەندامانی رێکخراوی لاوان و تەواوی هاوسەنگەرانی لە ریزەکانی سازمانی خەبات دەڵێین و هیوادارین کە جارێکی تر شاهیدی رووداوێکی دڵتەزێنی لەو شێوەیە نەبین.\nدەبێت قوربانیدانی کاک بێهزاد مەحموودی ببێتە هەوێنی چارەسەرکردنی تەواوی کێشە و گرفتەکانی پەنابەرانی کوردی کوردستانی ئێران لە هەرێمی کوردستان و دابینکردنی ژیانێکی شایستە و لەبار بۆیان.\n٢٤ مای ۲۰۲۱\nڕێکه‌و 2021-05-24 13:00:36


botan 31/01/2020 - 09:04 بڵاوکراوەتەوە لە جیهانی\nسوپاى ئه‌مریكا بڵاویكرده‌وه ، ژماره‌یه‌كى زیاتر له سه‌ربازه‌كانى وڵاته‌كه‌ى له هێرشه موشه‌كییه‌كه‌ى ئێران بۆ سه‌ر بنكه‌ى سه‌ربازى (عه‌ین ئه‌لئه‌سه‌د ) برینداربووه ، ئه‌و ژماره‌یه‌ش له ژماره‌ى پێشوو زیاتر كه رایگه‌یاندبوو .\nتۆماس كامپڵ وته‌بێژ به ناوى پنتاگۆن رایگه‌یاند :" له سه‌رژمێرییه‌كى نوێ دوێنێ پێنج شه‌ممه ده‌ركه‌وتووه ، كۆى گشتى برینداره‌كانى موشه‌كبارانى ئێران بۆ سه‌ر بنكه سه‌ربازییه‌كانمان له عێراق بریتین له (64) سه‌رباز " .\nئه‌و وته‌بێژه ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شكردووه " برینداره‌كان به‌ده‌ست پێكانى سوكى ده‌ماغ یان سه‌رئێشه ده‌ناڵێنن " روونیشیكردووه‌ته‌وه " له كۆى 64 بریندار ، تاكو ئێستا 39 سه‌رباز گه‌ڕاونه‌ته‌وه خزمه‌تى خۆیان " .


پەیامی پیرۆزبایی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران بە بۆنەی، وەرگرتنی خەڵاتی ئاشتیی نۆبڵ لەلایەن “نادیە موراد” کچە کوردی ئیزدی 8 / 10 / 2018\nکچێکی کوردی ئیزەدیی خەڵکی شەنگال و باڵوێزی ئاشتی نەتەوەیەکگرتووەکان “نادیە موراد” بە هاوبەشی لەگەڵ “دێنیس موکوێگ” پێکەوە خەڵاتی نۆبڵی ئاشتیی ساڵی ۲۰۱٨ی زایینییان بەدەست هێنا.\n ۲٠۱٤ی زایینی ،چەکدارانی بیرتەسک و سەدەناوەڕاستیی “دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام” ناسراو بە (داعش) پەلاماری شاری شەنگالیان دا و داگیریان کرد و لەو هێرشە دڕندانەیەدا، شکۆ و هەیبەتی مرۆڤانەی هەزاران مرۆڤی بێتاوان شکێندرا و بۆ جارێکی دیکە نەیارانی کوردستان و کورد هەوڵی داگیرکارییان لە کوردستان دا. نادیە موراد پاش ئەوەی لە چاوی ٥ برا و دایک و باوکی بوونە قوربانی ئەو ستەمە گەورەیە،یەکێک بوو لەو هەزاران کچانەی کە لەلایەن ئەو ڕێکخراوە تیرۆریستییەوە بەدیل گیران و لە شارەکانی ژێر دەستی داعش بۆ مەرامە دژی ئینسانییەکان دەکڕان و دەفرۆشران، نادیە موراد دوای ماوەیەک توانی خۆی لە دەستی ئەم ڕێکخراوە تیرۆریستییە ڕزگار بکات، دوای ڕزگاربوونی توانی ببێتە دەنگی ئەو کچە بێتاوانانەی کە لەژێر دەستی داعشدا تووشی ئەشکەنجە و چەندین کاری قێزەونی دیکە بوونەتەوە. نادیە بە هەوڵ و تێکۆشانی بەردەوام هاواری پڕ بە گەرووی مرۆڤ‌تەوەری و پاراستنی کەرامەتی ئینسانی بوو.\nنادیە بەهۆی کارکردنی لەسەر پڕۆژەیەک لەژێر ناوی ” کۆتاییهێنان بە توندوتیژیی جنسی، وەکوو چەکێکی شەڕ” توانی بە هاوبەشی لەگەڵ دێنیس موکوێگ خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی بەدەست بهێنێت.\nراستییەکی حاشاهەڵنەگرە، لە ئاست ئازارەکانی کورد و هەموو پێکهاتەکانی کوردستان، هەر جۆرە خەڵات و پێزانینێک بارتەقای خەمەکانمان نییە، بەڵام بیستنی لەلایەن ئەوانەی رەگەزپەرستانە شەو و ڕۆژ دەکەنەوە، تەزوویەک بە لەشیاندا دێت کە بەقەد هەموو ئەو ئازارانەیە.\nلە کاتێک دا “نادیە”خەڵاتی ئاشتی وەردەگرێت کە ژنانی کۆمەڵگای ئێران و کوردستان بەتایبەتی، لەژێر هێژموونی چەسانەوەی توندی بیری وەلایەتی فەقیهی رۆژانە رووبەری ستەم و بێرێزی دەبنەوە و ئازایانە بۆ بەدەستهێنانی مافەکانیان لە هەوڵی بەردەوام دان.\nناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران، گەرمترین پیرۆزبایی خۆی پێشکەش بە نادیە موراد وکوردانی ئیزەدی و سەرجەم ئەو کەسانە دەکا کە بۆ بەدەستهێنانی ئاشتی و ئازادی لە هیچ چەشنە زەحمەت و تێکۆشانێک درێغی ناکەن.\nناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران


نوێکردنەوەی خانویەک بۆ بەستنەوەی بە دیمەنی سروشتەوە - خانو و ڤێلا - ماڵپەڕی تەلارساز\nخانو و ڤێلا\nنوێکردنەوەی خانویەک بۆ بەستنەوەی بە دیمەنی سروشتەوە\nلە لایەن سەرمەد لە 14 تشرینی دووەمی 2018 لە بەشی خانو و ڤێلا\n14 تشرینی دووەمی 2018 دانراوە\nگروپی تەلارسازی Rob Paulus Architects کە نوسینگەیەکی تایبەت بە ئەندازیاری تەلارسازیە، هەستا بە نوێ کردنەوەی ئەم خانووە لە ساڵی 2012 دا لە سەر ڕووبەری 420م²، کە دەکەوێتە شاری Tucson لە ویلایەتی ئەریزۆنا لە ئەمریکا.\nئەم نوێکاریە خانوەکە دەکاتەوە بە ڕووی دیمەنە سروشتیە سەحراویەکان (دەشتەکی) دا، لە گەڵ هەندێک گۆڕانکاری و چاکسازی لە دیزاینی ناوەوەی خانووەکە دا. شکڵە تازەکان تێکەڵ و پاکن و کۆنتراستێکی (Contrast) ێکی تەواویان دروست کردووە لە گەڵ دیمەنە سروشتیەکەی دەوروبەری دا.\nبە بەکارهێنانی شێوازی کرانەوە لە ناوەوە، دیوارەکان پارچە پارچە کراون بۆ پێدانی وەزیفەی باشتر بە نەخشەکە، واتە زۆربەی دیزاینەکە لە ناوەوە کراوە بە سیستمی مەفتوح. لە دەریشەوە ئەو تەختە داریانەی کە بەکار هێنراوە بۆ دەورەدانی حەوشەکەی وەکو ناوچەیەکی حەوانەوە و دانیشتنێکی کراوەی جوانی لێ کردووە کە وا هەست دەکرێت لە ناو سروشت دا دانیشتووی. سروشتی ئەو ناوچەیە وەکو سروشتی کوردستان وایە، بە ڕای من دەتوانرێت ئەم جۆرە کرانەوەیە لە کوردستان بەکار بهێنرێت.\nبە هەمان شێوەی مەتبەخەکەشی بە ڕووی دەرەوە دا کراوەتەوە وەک ئەوەی کە دەرەوە و ناوەوە بە تەواوی تێکەڵ کرابێت.\nکۆمەڵێک ڕەنگ و مەوادی سروشتی زاڵ بووە بە سەر ئەم دیزاین کردنەوەیە دا لە گەڵ بەکارهێنانی (fir wood) کە جۆرە دارێکە خەتەکانی بە ئاشکرا دەبینرێت لە سەر خواستی خاوەنی خانوەکە. ئەم جۆرە دارە لە زۆربەی مەخزەن و دۆڵاب و کەوانتەرەکانی ناوەوە دا بەکار هاتووە لەگەڵ بەکار هێنانی وەک ڕووپۆش لە بەشی ژێرەوەی سەقفە ئاشکراکانی بەشی دەرەوە.\nبەم شێوەیەش خانووەکە بە تەواوی تێکەڵاوی سروشت کراوە لە گەڵ ئەو دیزاینەی ناوەوە کە هەستێکی ئارامبەخشی بەخشیوە بە خانوەکە.\nخەڵات جەلال 152\nدەستخۆش کاکە سەرمەد، ئەم بابەتەشت یەکێکی ترە لە بابەتە بەپێزەکانت.\n15 تشرینی دووەمی 2018 دانراوە\nدەست خۆش کاکک @سەرمەد زۆر جوان شیکرنەوەی بۆ کراوە.\n19 تشرینی دووەمی 2018 دانراوە\nدەست خۆش کاک سەرمەد.\nبەڵام من حاز بەو جۆرە دیزاینانە ناکەم. حەز ئەکەم دەرەوە و ناوەوە بە تەواوی لە یەک جیا بێت.


دەربارەى نوسینگەى هاوبەشی هەماهەنگی قەیرانەکان (JCC)\nپارێزگای سلێمانی 2018-09-05\nبەمەبەستى دامەزراندنى سیستەمێكى دامەزراوەیی پێشكەوتوو لە هەرێمى كوردستان، بۆ رِووبەرووبونەوە و وەلآمدانەوە و چارەسەركردنى هەموو ئەو قەیران و كارەساتانەى لە هەرێمى كوردستان روودەدەن، ناوەندی هاوبەشی هەماهەنگی قەیرانەكان لە حكومەتی هەرێمی كوردستان لە 1ی ئەیلول 2014 بە بڕیاری ژمارە 5719ی ئەنجومەنی وەزیران دامەزرا كە لە كۆبوونەوەی كابینەی حكومەت لە 1ی ئەیلول بڕیاری لەسەر درا. ناوەند بە فەرمی لە 17ی مایس 2015 كرایەوە. ناوەند لەلایەن بەڕێوبەری گشتی سەرۆكایەتی دەكرێت لە ژێر چاودێری و ڕێنمایی وەزیری ناوخۆ. تۆڕی ناوەند بۆ بەڕێوەبردن و وەڵامدانەوەی قەیرانەكان پێك دێت لە ئەنجومەنی ناوەند و نووسینگەكانی وەڵامدانەوەی قەیرانەكان لە پارێزگاكانی هەولێر و سلێمانی و دهۆك.\nبەردەوامیدان بە بەها بنەڕەتیەكانی هەرێمی كوردستان پاراستنی دانیشتوان پاراستنی كاروبار و ژێرخانی كۆمەڵگا\nنامیلکەی تایبەت بە سەنتەری هەماهەنگی قەیرانەكان\nپاڵپشتی دارایی نوسینگەی هاوبەشی هەماهەنگی قەیرانەكان\nلیژنەی ئامادەکردنی نەخشەی فریاکەوتن و دانانی پلانی فریاکەوتن بۆ پارێزگای سلێمانی\nبەشی كۆگا و سەرچاوەكان\nبەشی تەكنەلۆژیای زانیاری\nبەشی بەڕێوەبردن و كۆكردنەوەی زانیاری و بەدواداچوون\nبەشی پلان دانان و ئامادەكاری\nبەشی پەیوەندی و هەماهەنگی\nJCC سەرپەرشتیار و بەڕێوەبەری نوسینگەی هاوبەشی هەماهەنگی قەیرانەکان\nپێکهاتەی نوسینگەی هاوبەشی هەماهەنگی قەیرانەکان\nئەركی نوسینگەكەی هەماهەنگی قەیرانەکان


CHRA.TV - عەبادی باجی گەندەڵی دا\nبڵاوكراوەتەوە لە یەک شەممە, 20 ئایار 2018 10:57\nئەگەرچی دکتۆر حەیدەر عەبادی و لیستەکەی بۆ ھەڵبژاردنی گشتی عێراق بە ناوی لیستی سەرکەوتن (النێر ) ناوەزەد کردبوو بە پشت بەستن بە ئەو سەرکەوتنانەی کە ھاوپەیمانی نێو دەوڵەتی و کوردو ھەموو ھێزەکانی تری عێراق و بەکۆمەکی ئێران بەسەر دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام دا بە دەستی ھێنا بوو لە ھەمان کاتدا لێدوانەکانی بۆ لەناوبردنی ھەوڵی جوداخوازەکان کە مەبەستی ڕیفراندۆمەکەی ھەرێمی کوردستان بوو کە خۆی لە گێڕانەوەی کەرکوک و ھەموو ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ھەرێم بۆ ژێر دەسەڵاتی حکومەتی ناوەندی و خۆنمایشکردن و ەکو پاڵەوانی سەرکەوتووی دوو جەنگ تیرۆر و پاراستنی یەکپارچەیی خاکی عێراق .\nبەڵام ھەر دوای ڕاگەیاندنی ئەنجامە بەراییەکان دەرکەوت ئەو دروشم و بانگەشانە فریای عەبادی نەکەوتن ھەرچەندە لەلایەن ئەمریکاو کۆمەڵگای نێو دەوڵەتیەوە پشتیوانی لێدەکرا , سەرەڕای ئەوەی ھەوڵی دابوو لیستەکەی سنووری تائیفیەت و ئتنیک تێبپەڕێنێت بە بەشداریکردنی سونەو شیعەو کوردو تورکمان کەچی نەبوو بە ھێزی یەکەم و لیستی سائرون ی نزیک لە مقتەدا سەدر و لیستی فەتح ی ھادی عامری کە ھەموو باڵەکانی حەشدی شەعبی لە خۆ دەگرێ پێشی کەوتن .\nبۆ پێش نەکەوت ؟\nدەکرێ بپرسین دکتۆر عەبادی ئەو ئەندازیارە کارەباییە کە لە زانکۆی مانچستری بەریتانیا خوێندنی تەواو کردبوو یەکێک لە سەکردەکانی حزبی دەعوە بوو کە ساڵانێکی زۆر لە ڕیزی ئۆپۆزەسیۆنی عێراقدا بوو بۆ نەی توانی متمانەی دەنگدەرانی عێراق بەدەست بھێنێت بە پلەی یەکەم ؟\n١. ھەرچەندە عەبادی لەسەرەتای دەست بەکاربوونی وەکو سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق بەڵێنی ئەوەی بە گەلانی عێراق دا کە بەھەموو تواناکانیەوە بە گژی گەندەڵیدا بچێتەوە ئەگەر سەریشی دانابێت , بەڵام لەڕووی پراکتیکەوە نەی توانی ئەو بەڵێنەی بە جێبھێنێت ھەرچەندە زۆرکەس و لایەن ئەو گەواھیەی بۆ دەدەن کە ئەوساڵانەی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانیش بووە دەنگێکی دلێرو بەرز بووە بەرامبەر گەندەڵی بەڵام وادیارە پێکھاتەی حکومەتو لاوازی پێگەی لە نێو حزبی دەعوەدا ئەو بوارەیان بۆ نەڕەخسان بەربە تەوژمی توندی گەندەڵی و گەندەڵکاران بگرێت .\n٢. خاڵێکی تری گرنگ و ھەستیار کە ڕێگربوو لە پێشکەوتنی لیستەکەی عەبادی بوونی چەندین دەمووچاوو سەری دیاری حزبی دەعوە کەلە ساڵانی ڕابردوودا ھاوبەشی دەسەڵات وئیمتازات و گەندەڵیەکان بوون لە ھەمانکاتدا لیستە ڕکابەرەکانی دەیان دەمووچاوو سەری لاو نوێ یان لە خۆ گرتبوو .\n٣. خاڵێکی تر ئەو ھاوپەیمانێتیە بوو کە کە سەرەتا لەگەڵ لیستی فەتح ی ھادی عامری کە سەرکردەکانی حەشدی شەعبی و ڕەوتی حکمەی عەمار حەکیمی لەخۆ دەگرت پێکھێناو دواتر ھەرەسی ھێنا لە ژێر کاردانەوەو ناڕەزایتیەکانی شەقامدا .\nئەو خاڵەی کەزیاتر جێگەی مشتومڕ و گێرمەو کێشەی ڕکابەرەکانی بوو نەبوونی ئازایەتی و خواستی بەھێز بۆ بە گژاچوونەوەی گەندەڵی و لە ڕەگو ڕیشە ھەڵکەندنی سەرەڕای بەڵێنەکانی نەیتوانی بیانخاتە بواری جێبەجێ کردنەوە. ھەرلە سەردەمی حوکمڕانی ئەودا یاسای لێبووردنی گشتی دەرچوو کە بواری ڕەخساند کە زۆر لە ماڤیاکان و دەستەو تاقمە ساختەچی و گەندەڵەکان کەماڵی گشتیان تاڵان کردبوو لە سزاو لێپرسینەوە دەرباز بن و بگڕێنەوە بۆ ژیانی ئاسایی خۆیان ھەمان ڕۆڵی پێشووتریان ببینن .\nبەڵی عەبادی نەیتوانی بەر بەو تەوژمە ڕێکخراو و بەھێزەی گەندەڵی بگرێت سەرەڕای پشتیوانی مەرجەعیەتی شیعە کە خۆی لە سید سیستانی دەبینێتەوە جگە لە پشتیوانی بە ھێزی شەقامی عێراقی ھەرچەندە لە چەندین بۆنەی جیاوزدا بەڵێنی ئەوەی دابوو کەچۆن بەسەر تیرۆرو تیرۆریستاندا سەرکەوتین ئاواش بەسەر گەندەڵی و گەندەڵکاراندا سەردەکەوین .\nلەلایەکی ترەوە ھەندێک لە چاودێرانی دۆخی عێراق لەو بڕوایەدان مانەوەی عەبادی لە ڕیزەکانی حزبی دەعوەدا ھۆکاری سەرەکی بوون لەوەی کە نەتوانێت متمانەی خەڵکی عێراق بەدەست بھێنێت و لەڕیزی پێشەوە بێت


جیاوازی نێوان سەرچاوە کراوە (Open Source) و سەرچاوە داخراو (Closed Source) لە 5 خاڵدا – کەی ئای تی ئێن\nبەراورد 27, ئایار 2019\nپرسیارە دووبارە بووەکان پێویستە زیاتر لێیان بڕاوندرێت. لە ئێستادا زۆرێک لە ئێمە نازانێت جیاوازی نێوان سەرچاوە کراوە (Open Source) و سەرچاوە داخراو (Closed Source) چییە. کەی ئای تی ئێن لە 5 خاڵدا جیاوازی نێوان سەرچاوە کراوە (Open Source) و سەرچاوە داخراو (Closed Source) ـت دەخاتە بەردەست.\nبا سەرەتا لە پێناسەیانەوە دەست پێ بکەین.\nسەرچاوە کراوە (Open Source) چییە؟\nسەرچاوەی کۆدەکانی بۆ ھەموو لایەنێک بەردەستە و ھەموو کەسێک دەتوانێت کۆدەکان ببینێت و سوود لە کۆدەکان ببینێت بە مەبەستی دەستکاریکردن و فێربوون و هەر هۆکارێکی دیکە، سەرچاوە کراوە بیرۆکەیەکی زۆر باشە بۆ زیاتر بەرەوپێشچوون و بینینەوەی ھەڵەکان و چارەسەرکردنیان. وەک سیستەمی ئەندرۆید؛ کە سیستەمێکی سەرچاوە کراوەی کۆمپانیای گووگڵە، دەتوانی دەستکاری ناوەڕۆک بکەیت.\nسەرچاوە داخراو (Closed Source) چییە؟\nئەمە پێچەوانەی سەرچاوە کراوەیە، واتا ناتوانرێت کۆدەکان بەدەست بخرێن بە ھۆی داخراوییەوە، ئەو نەرمەکاڵایانەی کە گەشەپێدەران پەرەی پێ دەدەن تەنھا دەیانەوێت خۆیان خاوەنی نەرمەکاڵاکە بن و تەنها خۆیان بتوانن کۆدەکان ببینن و دەستکاری بکەن. نموونە بۆ سەرچاوە داخراو؛ وەک سیستەمی iOS.\nلە ڕووی نرخەوە:\nسەرچاوە کراوە هیچ تێچوویەکی ناوێت لە چاو سەرچاوە داخراوەوە، بە هۆی ئەوەی کە دەتوانرێت هەمووان سوود لە کۆدەکانی سەرچاوە کراوە ببینن. بەڵام سەرچاوە داخراو تێچوویەکی زۆری دەوێت و زۆرجار بە خۆڕایی نین.\nلە ڕووی خزمەتگوزارییەوە:\nلە سەرچاوە کراوەدا دەتوانرێت کەسانی دیکە یارمەتی ئەو کەسانە دەدەن کە کێشەیەکیان لە پرۆژەکانیاندا ھەیە، جیاواز لە سەرچاوە داخراو کە خزمەتگوزاری بەشداربوونی نییە.\nلە ڕووی داھێنانەوە:\nسەرچاوە کراوە دەتوانرێت لە لایەن کەسانی دیکەوە گۆرانکاری تێدا بکرێت و زیاتر بەرەو پێش بچێت. بەڵام ناتوانرێت کەسانی دیکە گۆڕانکاری لە سەرچاوە داخراودا بکەن.\nلە ڕووی بەکارھێنانەوە:\nکێشەی سەرچاوە کراوە ئەوەیە کاتێک گەشەپێدەران دەستکاری کۆدەکان دەکەن، لە لایەن کۆمپانیاکانەوە پێداچوونەوەی بۆ ناکرێت و ئەمەش گەورەترین خاڵی لاوازی سەرچاوە کراوەیە. گەر بێین سەیری سەرچاوە داخراو بکەین، گەورەترین خاڵی بەھێزی ھەیە ئەوەیە لە لایەن گەشەپێدەرانی زیاترەوە نەرمەکاڵاکە ڕوون دەبێتەوە و ڕێنیشاندەر دەبێت.\nلە ڕووی پاراستن:\nسەرچاوە کراوە بەوە دەناسرێت کە زۆر جار کەلێن ھەیە تێیدا و زۆرجار بەکارھێنەران ڕوو دەکەنە ئەو ئەپ و سیستەمانەی کە داخراون، لایەنێکی دیکەی سەرچاوە کراوە ئەوەیە کە پرۆژەکان لە لایەن کەسی نەناسراوەوە بەرێوەدەبرێن، بەلام سەرچاوە داخراو بەوە ناسراوە ئاسایشی بەھێزی هەیە و ئەو کەسەی پرۆژەکە دەکات دواتر پێداچوونەوەی بۆ دەکات.\nتاگەکان Closed Source Open Source بەراورد جیاوازی سەرچاوە داخراو سەرچاوەکراوە


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ئەمیش کەلیلی بەهەشتی داعەشیەکان ئەم کەلاو سەیر بکەن چوون کەلیلی بەهەشتی لە سەر بەستراوە.\nئەمیش کەلیلی بەهەشتی داعەشیەکان ئەم کەلاو سەیر بکەن چوون کەلیلی بەهەشتی لە سەر بەستراوە.\nبە پیی ئەم کەلاوە رژیمی ئیران پێیوەندی هییە لە گەل داعەشدا چونکە ئەم بێرۆکەیە بێرۆکی رژیمی ئیرانە\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۱/۱۲/۱۳۹۳ ۰۸:۲۵:۰۰ قبل‌ازظهر


زانستی سیاسی و پۆلەتیکای دوور لە ده‌وڵه‌ت – JINEOLOJI\nزانست لە ئەنجامی ئه‌زموونگەلێکەوە پەرەیسەند، هەر لە دەرئەنجامی تاقیکردنەوەوە بە ئەنجام گەیشتوە، به پره‌نسیپ و پێوەری كۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی و سیاسی لێی ڕوانراوە و بە ئەزمونی رۆژانه پێشكه‌وتوه.\nژنۆلۆژی به ئه‌زموون و تاقیكردنه‌وه‌ی تێكۆشانی ئازادی و یه‌كسانی، به میراسی كه‌لتوری كۆمه‌ڵایه‌تی درێژخایه‌ن، یه‌كه‌مین زانستە کە دوور لە ئه‌قڵیه‌تی ده‌وڵه‌تگه‌را پێشبەکەوێت. ژن ره‌گه‌ز ـ نه‌ته‌وه‌ی بێ ده‌وڵه‌ته، ژن كۆمه‌ڵگای بێ ده‌وڵه‌ته، ئێمه ژنانی بێ ده‌وڵه‌تین. ئه‌مه راستیه‌كه كه هیچ كاتێك ده‌وڵه‌تی ژن دروست نه‌بووه. ژنان دەستی بە كۆمه‌ڵگابوون كرد، به‌ڵام كۆمه‌ڵگابوونێكی بێ ده‌وڵه‌ت، پێویسته ئه‌م پرسیاره بكرێت كه له نێوانی رێبازی ژنۆلۆژی و زانسته‌كانی دیكه‌دا جیاوازی چیه، له نێوان زانستێك كه به ده‌وڵه‌تكراوه و ئه‌و زانسته‌ی له ئه‌قڵیه‌تی ده‌وڵه‌تگه‌را سه‌ربه‌خۆیه، جیاوازی چیه؟\nهه‌ر باس و شرۆڤه‌یه‌ك، له ئه‌نجامی تاقیكردنه‌وه‌ی ژیاندا دەخەینەڕوو، جاری یه‌كه‌مه كه زانست به تاقیكردنه‌وه‌ی ژیان بونیاد دەنرێت و ده‌خوڵقێنرێت. جاری یه‌كه‌مه كه هه‌زاران ژن پێکەوە دەژین. له دۆخی ئێستادا ده‌بینین كه له هیچ جێگایه‌كی ئه‌م دونیایه‌دا ژن به ته‌نیا ناتوانن ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی خۆیان به سه‌ر به‌رن، ژن بێ پیاو ناتوانێ بژیت، ئه‌مه وه‌كو شه‌رم، عه‌یب، تاوان، لاوازی و قه‌ده‌غه لە قەڵەم دەدرێت و ژنان له یه‌كتری نامۆ كراون. له راستیدا له ئه‌نجامی ئه‌و هێرش و قڕكردنانه‌ی كه له سه‌ر ژنان پێكهاتوه، ناتوانن له ناو كۆمه‌ڵگای ده‌وڵه‌تپارێزیدا له گه‌ڵ یه‌ك بژین. وه‌كو هاوڕه‌گه‌ز و هاونه‌ته‌وه له یه‌ك دوور خراوینەتەوە. پێكه‌وه ژیانی ژنان زۆر دژوار و زه‌حمه‌ت بووه. ژنانی كورد توانیان ئه‌م بەربەستانە تێپه‌رێنن. گه‌ریلای ژنیش زانستی تێپه‌ربوونی ئه‌م زۆر و زه‌حمه‌تیانه ده‌ڵێنه‌وه. ئه‌مه‌ش تاقیكردنه‌وه‌ی ژیانە بە شێوەیەکی زانستیانە.\nکە مرۆڤ هەوڵی فێربوونی زانستی ژن دەدات بۆ ئەوەی لەبیر نەکرێت، بەکارنەهێنرێت، چەواشە نەکرێت و پەراوێز نەخرێت دەبێ زۆر هوشیار بێت، بەڵام ئەمە دەبێ پەیوەست بێت بە ڕابردووەوە، بۆ؟ چونکە دەبێت سەرەتا درک بەوە بکەین کە بەدوای چی دا دەگەڕێین، چیمان دەوێت و بۆ هەموو ئەوانەش رێ و رێبازمان دیار بێت. ئه‌و ئه‌نجامه‌ی كه پێویسته پێی بگه‌ین، دیار بێ، هاوكات ئه‌و كه‌سانه‌ی پێویسته لەگەڵیان بژین، خۆیان یه‌كلایی كردبێته‌وه، تێگه‌یشتوو بن، خاوه‌ن زانستی مێژوویی، كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسه‌ت، دارایی، هاوژیانی، ته‌ندروستی، ئەكۆلۆژی، ئه‌ستاتیك، ئه‌خلاق و په‌روه‌رده بن له‌و بڕوایه‌دام هه‌ر ژنێك كه لەسەر ئەم بابەتانە بخوێنێتەوە و خاوه‌ن بوچوون بێ. هەر چۆن له دۆخی كۆمه‌ڵایه‌تی و ژیانی ئێستادا کاتێ مرۆڤ له‌م بابه‌تانه بێ ئاگا بێت، به‌ره‌و خراپی، دارووخان و هه‌ڵوه‌شانەوە ده‌ڕوات.\nبۆ ڕێگری له‌م دۆخه خراپه پێویسته جارێكی دیكه بگه‌ڕێینه‌وه سه‌ر هەندێ روداو و رێباز. له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا شه‌ڕ، پێكدادان، هه‌ستی دووبەرەکی، رێبازی به‌كارهێنانی توندوتیژی، یه‌كتر كه‌م و بچووك خستن، وه‌ك رێبازی شه‌ڕی سارد له هەر ساتێکی ژیانمان بەدی دەکرێت. ئێمه‌ش به زانست و تێگه‌یشتنی هه‌ستی ژن، ئه‌زموونی مێژوویی ژنان، هێزی چاره‌سه‌ری رۆژانه، هه‌وڵ ده‌ده‌ین ئه‌م بابه‌تانه سه‌ر له نوێ شرۆڤه بكه‌ینەوە و ئه‌م دژبه‌رایه‌تیه له نێوان ژنان دا تێپه‌رێنین. هه‌تا ئه‌م پەیوەندی دژبه‌رایه‌تی، سارد و دوژمنایه‌تی تێنەپەڕێنین، ژنان ناتوانن پێکەوە بژین. هه‌تا نه‌توانن له یه‌ك تێبگه‌ن، دیسان ئه‌م كێشه چاره‌سه‌ر نابێت. ئه‌و ژنه‌ی نه‌توانێ له گه‌ڵ ره‌گه‌زی خۆی، به پابه‌ندبوون به تێگه‌یشتنی كۆمه‌ڵایه‌تی و مێژوویی بژی، له كام كار و خه‌باتدا بەشداری نەبێت، ناتوانێ درک بە گۆره‌پانی خه‌باتی خۆی بکات و ته‌نیا بەس دەبینێ به‌و شتانه‌ی فێری بووه. ئەوەشی فێری بووە و خوی پێوە گرتووە بەشی خۆشه‌ویستی ژن به‌رامبه‌ر به هاوره‌گه‌زی خۆی و دەوروبەری ناكات. چونکە ئه‌و خووانە به پێی ئه‌قڵیه‌تی پیاو داڕێژراون. ژنان له زۆربەی بوارەکانی سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، دارایی، كه‌لتوری و هتد… بەشدارن، به‌ڵام ئایا به زانستی ژنۆلۆژی له ناو ئه‌م كار و خه‌باتانه‌دان یا له سه‌ر بنه‌مای ئه‌و شتانه‌ی كه له كۆنه‌وه ده‌زانن؟ بێگومان وه‌ڵامدانەوەی ئه‌م پرسیاره ئه‌ركی هه‌موومانه.\nبۆ ئه‌مه‌ش هەندێ تایبه‌تمه‌ندی و تێگه‌یشتن به پێی قۆناغ پێویسته. نمونه ئه‌گه‌ر باسی سیاسه‌ت بكه‌ین، زۆر ژن هه‌یه كه له سیاسه‌ت دا بەشدارن، به‌ڵام ئایا ئه‌م ژنانه به پێ تێگه‌یشتنی ژنان سیاسه‌ت ده‌كه‌ن، یا به پێ تێگه‌یشتنی ئه‌قڵیه‌تی پیاوسالاری؟ ئایا به به‌رنامه و پلانی ره‌گه‌زی خۆ به‌شداری سیاسه‌ت ده‌کەن یا له سه‌ر بناغه‌ی بۆچونی پیاوان پێشكه‌وتووه؟ له وه‌ڵامی ئه‌م پرسیارانه‌دا هه‌موو لایه‌نی نێگەتیڤ له به‌رچاو ده‌گرین. ئه‌م دۆخه بێگومان بابه‌تێكی ژیانییه. داخۆ به رێبازی فێربوونی سیاسه‌تی ده‌سه‌ڵاتدارانه‌وه كار به‌ڕێوه‌ده‌چێت. ئه‌و كاته له سه‌ر ئه‌م بابه‌ته قووڵ بوونه‌وه پێویسته. ئه‌مه رێبازێكه كه ژنۆلۆژی راوەستەی لەسەر دەکات و هه‌وڵ ده‌دا كه به رێبازی ژیان له سه‌ر بنه‌مای هزری ژن ــ كۆمه‌ڵگا رێبازی سیاسه‌ت بگوڕێ. ئه‌گه‌ر له سیاسه‌ت ـ پۆلوتیكا ـ ئه‌خلاق دا گۆڕانكاری نه‌كرێت و ژن له ناو هه‌موو به‌شی سیاسی ـ كۆمه‌ڵایه‌تیدا بەشداری نەکات، و گۆڕانکاری نەکات، ئەوە بەشداری ژن و وشیاری ژن واتایەکی ئەوتۆی نیە. ئه‌مه نموونه‌یه‌كی ژیانیی بوو، له مێژوودا زۆر له ژنان له بوارەکانی سیاسی ـ دیپلوماسی بەشداریان کردووە و هه‌موو پەیوه‌ندیه‌كانی وڵاته‌كه‌یان به تێگه‌یشتن و زۆر به ئاسایی به‌ڕێوه بردوه. یه‌ك له‌و ژنانه خوه‌داوه‌ندی وڵاتی رۆژ، خوه‌داوه‌ند „ئارینا“ی „پوودووهه‌پای“ه. له قۆناخی شه‌ڕ وئاشتیدا ژنانی پێشه‌نگ توانیویانه كه وڵاتی خۆیان له‌م شه‌ڕ و پێكدانانه بپارێزن و پەیوەندی دۆستایه‌تی ـ دراوسێیه‌تی به شێوه‌یه‌كی زۆر سروشتی و به تێگه‌یشتن پەرەپێبدەن. بۆ پێشخستنی ئاشتی زۆر نامه‌یان بۆ وڵاتانی دراوسێ ناردوه، هه‌تا ئێستاش نامه‌ی دانوستان و دیپلۆماسی „پوودووهه‌پای“ له موزه‌خانه‌كاندا پارێزراوە.\nله رۆژی ئه‌مڕۆدا ئه‌گه‌ر سه‌ره‌ڕای هێندە ده‌رفه‌ت و تێگه‌یشتن هێشتا كێشه‌ی كۆمه‌ڵگا چاره‌سه‌ر نابن، ئه‌وه له بیركردنه‌وه و لاوازی پێگەی ژنەوە سه‌رچاوه ده‌گرێت. ئه‌و ژنه‌ی كه له هه‌موو بوارەکانی كاردا ده‌توانێ بەشدار بێت، ده‌توانێ به بۆچوون و شرۆڤه‌كانی بەدوای ڕیبازەکانی تری چارەسەری دا بگەڕێت. زۆر ژن له بوارەکانی سیاسی، دیپلۆماسی و ڕاوێژکاری دا بەشدارن به‌ڵام ئایا وه‌ك ژنێكی تێگه‌یشتوو و خاوه‌ن رێگا چاره‌سه‌ری له‌و بوارانەدان یا به گوێره‌ی ئه‌م سیسته‌مه سیاسه‌ت و دیپلۆماسی ده‌كه‌ن. ئه‌مه دۆخێكه كه دەیسەلمێنێت كه ژن وه‌ك پیاو به‌شداری خه‌باتی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌بێت. وه‌ك پیاو بیرده‌كاته‌وه، فێر ده‌بێت، قسه ده‌كات، خوێندن و تێگه‌یشتنی وه‌كوو پیاوه و هاوكات وه‌كوو پیاو فێر ده‌بێت كه چۆن نكۆڵی له ره‌گه‌زی ژن بكات. ئه‌گه‌ر ژنی ئه‌م سه‌رده‌مه به ئه‌قڵ و رێبازی پیاو له ناو داموده‌زگا كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كاندا بەشدارە!، دیاره ئه‌و ژنه له‌گه‌ڵ ڕاستی ژنۆلۆژی نه‌گه‌یشتوون به یه‌ك و لەسەر رێی چاره‌سه‌رییەک نیە کە لەسەر بنەمای هێزی ژنە. به‌تایبه‌تی له رۆژی ئه‌مڕۆماندا به پێشكه‌وتنی ته‌كنۆلۆژیا و ته‌ندروستی یاری به‌ژیانی هه‌موو مرۆڤ و گیانداران ده‌كرێت، به‌ڵام ژنێك كه به‌م ره‌نگه به‌شداری ژیانی پیاوان ده‌بێت و ئاڵوگۆڕ دروست ناكات، ئه‌و ژنه ره‌نگه له جه‌سته‌دا ژن بێت به‌ڵام له لایه‌نی هزریەوە درێژه‌پێده‌ری بۆچوونی پیاوه. شه‌ڕ و پێكدادانێ كه ئێستا له ئارادایه ئایا به سیاسه‌ت، هونه‌ر و زانستی ژنی به‌م ره‌نگه چاره‌سه‌ر ده‌بێت؟ هه‌موومان باش ده‌زانین كه چاره‌سه‌ر نابێت، به‌ڵام لاساییکردنەوە كارێكی ئاسایی و ئاسانە. كاری ئاوه‌ها ئاسان له ژن و له دۆخی ئێستاكه‌شدا هیچ ئاڵوگۆڕێك دروست ناكات، ته‌نیا بەشی خەرجی ره‌نگ و جل و به‌رگی ژن ده‌كات. به‌مه‌ش ده‌وترێت به‌شداربوونی خه‌باتی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسه‌ت، ئه‌مه ته‌نیا خۆ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنه و به‌رده‌وامی سیسته‌می ئه‌قڵی پیاوه.\nئه‌قڵی پیاو له هه‌موو دونیادا خاوەن قسەیە، ئه‌و زانسته‌ی كه پێشیانخست بوو به هۆكاری وێرانی هه‌موو دونیا، سروشت و به‌تایبه‌ت سروشتی ژنانی وێران كرد. یه‌ك له‌و كێشانه‌ی كه ئه‌قڵیه‌تی پیاو هێناویە ئاراوە، كێشه‌ی ژنه. ئێمه بێینە سەر وشه‌ی „كێشه‌ی ژن“ و بیگۆڕین، بابه‌تێكی به ناوی كێشه‌ی ژن له ئارادا نیه. كێشه‌یه‌كه كه بۆ ژن دروست كراوه و رۆژانه درێژه‌ی هه‌یه. له ناو ئه‌و كێشانه كه هێنراوەتە ئاراوە نكۆڵی كردن له ره‌گه‌زی ژن، مافی ژیانی ژن، مافی قسه كردن و باسكردن له سه‌ر خۆ نیه. ئه‌و سنورانه‌ی بۆ ژن دیاری كراون له ژێر ناوی ئه‌م كێشانه‌دا دووباره ده‌بنه‌وه. ئه‌و ژنه‌ی كه قسه بكات یا مافی ژیانی خۆی بپارێزێ، ده‌كوژرێت. ئه‌مە كێشه‌ی ژن نیه، ئه‌م كێشانه بۆ ژن دروست كراون.\nپێویسته ژن له تێگه‌یشتنی ئه‌مه‌دا بێت و به‌رامبه‌ر به‌م پێناسه چەوتانە خاوه‌ن هه‌ڵوێست بێت. زۆر به ئاشكرایی ده‌ست لە ژیان و مێشكی ژنان وەردەدەن و یاری پێده‌كه‌ن و وایان لێكردوه كه ژنیش ئه‌مه‌ی قبووڵ كردوه، ئه‌گه‌ر ئێمه ئه‌م ڕاستیانه ئاشكرا نه‌كه‌ین، ئه‌و كاته ناتوانین له نێوان رێگای باش و خراپدا بژارده‌مان هه‌بێت و ببین بە خاوەن هەڵوێستێکی ڕوون. ژن وه‌ك ره‌گه‌ز له ناو سیسته‌می ئه‌قڵیه‌تی پیاوسالاریدا لە ژێر ناوی سیاسه‌ت بەشدارن، ئه‌مه سیاسه‌ت نیه، ئه‌مه سیاسه‌تی ده‌وڵه‌ته و ته‌نیا خزمه‌تی ده‌وڵه‌ت ده‌كات. بۆ تێگه‌یشتن له سیاسه‌ت ( پۆلەتیکا ) به بێ ده‌وڵه‌ت پێویسته ژنان ببنە خاوەن زانستی خۆیان.\nتێگه‌یشتنی ژن پێویسته له ئاستی ئاكادیمیا، سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، ره‌نج، سروشتی و ئیكۆلۆژی، خودبوون، هاوژیانی ئازاد، مێژووی كۆمه‌ڵایه‌تی له قۆناغی دوور ـ ناوین ـ ئێستادا بێت كه بتوانێ درک بە جیاوازی نێوان خه‌باتی خۆی و سیسته‌می ده‌وڵەت بکات.\nئه‌گه‌ر له ناو تێگه‌یشتنی ئه‌قڵیه‌تی نێردا به‌تایبه‌تی ئه‌و ژیانه كۆمه‌ڵایه‌تیه كه دروستی كردوه، به زۆر بە دوای پەیدا کردنی شوێنەوە بین، هه‌ڵه‌یه و كارێكی چەوتە. به هه‌موو تایبەتمەندیەکانمانەوە پێویسته بتوانین له لایه‌كی دیكه‌وه سه‌یری بابه‌ته‌كه بكه‌ین و بەو پێیە بەشداری بکەین و ئەوەش ئه‌و كاته‌یه كه ده‌رگا و جێگای تازه‌مان بۆ دەركرێنه‌وه.\nوشیاری و تێگه‌یشتنی ژن ته‌نیا ئه‌وه نیە کە دەیبینێ و دەیبیستێت، ئه‌و زانسته‌یه كه له‌گه‌ڵ دڵ و مێشك یه‌ك ده‌بن و پەرە بە چاره‌سه‌ری دەدات. له دۆخی ئێستادا تەنیا رەهەندێکی بەرچاوی ژیان دەبینرێت به‌ڵام ژن، ژیان لە زۆر رەهەندیەوە دەبینێت. زۆر به جوانی باشی و خراپی له یه‌ك جیا ده‌كاته‌وه. كێ ده‌توانێ هه‌ستی ژنێكی شه‌نگال وه‌ك خۆی باس بكات؟ داخۆ ئه‌و ژنه له ناو سیاسه‌ت و پۆلۆتیكای ئێستادا باسی چی بكات؟ كێ ده‌توانێ راستی شه‌ڕ و پێكادانه‌كانی ئێستا به باشی باس بكات جگه‌له‌و ژنه په‌نابه‌ره‌ی كه زستان له به‌ر به‌فر وبارانه‌وه منداڵه‌كانی به خێو ده‌كات؟ ئه‌گه‌ر سیاسه‌تی ئه‌مڕۆ دوور لە كورسی و جل وبه‌رگی فه‌رمی بێت، ئایا ده‌توانێ خۆی بگەیەنێت ئەو ژنانە و گوێ له بۆچوونه‌كانیان بگرێت؟ لێره‌دا ژنۆلۆژیه كه ده‌توانێ له دڵ ومێشكی ژنانەوە بڕوانێت، گوێیان لێ بگرێت. ئه‌گه‌ر ئێوه‌ش ده‌تانه‌وێت به رێبازی ژنۆلۆژی لەم کاروانەدا بن، فه‌رمون با پێكه‌وه له سه‌ر رێگای زانستی ژنان هاوڕێ بین.


دەستدرێژی سێكسی لە كوردستان زیادی كردووە\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان كۆنفڕانسێكی ئامادەكاری بۆ رۆژی 25ی ئەم مانگە كە تایبەتە بە رۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان ساز كرد ئاشكرا كرا توندوتیژی سێكسی زیادی كردووە.\nئەمڕۆ سێشەم شەشی تشرینی دووەم، كوردە عومەر بەڕێوەبەری گشتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا رای گەیاند، بەراورد بە ساڵی رابردوو رێژەی دەستدرێژی سێكسی بۆ سەر ژنان زیادی كردووە هۆكارەكەیشی بۆ نەبوونی هۆشیارییەكی تەواو لە كۆمەڵگەی كوردی دەگەڕێتەوە.\nبەڕێوەبەری گشتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان گوتی، ماوەی یەك مانگە هێلێكی گەرمی تایبەتیان بۆ تۆمار كردنی سكاڵاو بەهانەوە چوونی ژنان خستۆتە كار لەو ماوەیەدا تەنیا لە سەنتەری هەولێر دوو هەزار سكاڵا لەلایەن ژنانەوە تۆمار كراوە كە سكاڵایان لەسەر پیاوەكانیان و باوك و برا تۆمار كردووە.\nئاشكرای كرد، دەبێت راگەیاندن رۆڵی سەرەكی ببینێت لە هۆشیار كردنەوەی كۆمەڵگەو چیتر ئەو دراماو فیلمانە پەخش نەكەن كە دەبێتە مایەی بڵاوكردنەوەی توندوتیژی لەناو خێزانەكاندا، چونكە هەندێك دراما هەیە هانی پیاو و ژنان دەدات توندوتیژی بەرانبەر یەكتر ئەنجام بدەن.


بافل جەلال تاڵەبانی و فەرماندە سەربازی و ئەمنییەکانی یەکێتی ژمارەک بڕیار دەردەکەن – لڤین پرێس\nبافڵ جەلال تاڵەبانی، ئێمە لەمەودوا وەک ھێزی پێشمەرگە پلان و ستراتیژی خۆمان دەبێت بۆ پاراستنی زیاتری ھەرێمی کوردستان و سەلامەتی گیانی ھێزی پێشمەرگە چونکە چۆن خەممان ئارامی و ئاسایشە پێویستە گیانی ھێزەکانی پێشمەرگە و کارمەندانی دەزگا ئەمنییەکان لە ئاسایش و دژەتیرۆر و ھێزەکانی ناوخۆش بپارێزین کە ئەمەش بە دابینکردنی پێداویستییەکانیان دەبێت.\nبافڵ جەلال تاڵەبانی لە دەباشان لەگەڵ ژمارەیەک لە فەرماندەکانی ھێزی پێشمەرگە و دەزگا ئەمنییەکان کۆبووەوە بۆ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەمنی ناوچە کێشەلەسەرەکان و ئەو سنوورانەی بۆشایی ئەمنییان ھەیە، چەند بڕیارێک دران لەپێناو ئاسایش و ئارامی زیاتر و پاراستنی سەروماڵی ھاوڵاتیان و رووبەڕووبوونەوەی پاشماوەکانی داعش.\nلە کۆبوونەوەکەدا کە سەرپەرشتیار و فەرماندەی ھێزەکانی حەفتا ئامادەیبوون، بافڵ جەلال تاڵەبانی دووبارە پرسە و سەرەخۆشی و ھاوخەمی قوڵی خۆی دەربڕی بۆ شەھیدبوونی ژمارەیەک پێشمەرگەی قارەمان و ھیوای زوو چاکبوونەوەشی بۆ برینداران خواست.\nلەکۆبوونەوەکەدا بە وردی ھەڵسەنگاندن بۆ دۆخی ئەمنی ئەو سنوورانە کرا کە بۆشایی ئەمنی تێدایە، دوای گفتوگۆکردن و راگۆڕینەوە لەسەر میکانیزمەکانی رووبەڕووبوونەوەی پاشماوەکانی داعش و پاراستنی ھەرێمی کوردستان، چەند بڕیارێک دران لەپێناو ئاسایشی زیاتری ھەرێمی کوردستان، لەو رووەوە بافڵ جەلال تاڵەبانی روونیکردەوە چەندین جار ھۆشداریمان داوە بە حکومەتی عێراق و ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە مەترسی جموجۆڵەکانی پاشماوەکانی داعش و سوود وەرگرتنیان لەو ناوچانەی بۆشایی ئەمنییان تێدایە، بۆیە ئێمە لەمەودوا وەک ھێزی پێشمەرگە پلان و ستراتیژی خۆمان دەبێت بۆ پاراستنی زیاتری ھەرێمی کوردستان و سەلامەتی گیانی ھێزی پێشمەرگە چونکە چۆن خەممان ئارامی و ئاسایشە پێویستە گیانی ھێزەکانی پێشمەرگە و کارمەندانی دەزگا ئەمنییەکان لە ئاسایش و دژەتیرۆر و ھێزەکانی ناوخۆش بپارێزین کە ئەمەش بە دابینکردنی پێداویستییەکانیان دەبێت.\nبافڵ جەلال تاڵەبانی فەرماندە و تەواوی ھێزە ئەمنییەکانیشی راسپارد کار بەو بڕیارانە بکرێت و چاو کراوەتر بن لە بەرامبەر مەترسییەکانی تیرۆریستان سڵ نەکەوە، بە توانا سەربازی و ئەمنییەکانیان ئارامی و ژیانی خەڵک بپارێزن و وەک ھەمیشە گیانفیدابن لەپێناو ژیانی خەڵک و ئاسایشی ھەرێمی کوردستان.\nبەڕێوەبەرایەتی كوالیتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان وەڵامی پەرلەمانتارێک دەداتەوە


سه‌رمایه‌ی نیشتیمانی‌و سه‌رمایداری نیشتیمانی\nكێن‌و بۆچی گرنگن؟\n•\tئاشكرایه هیچ ولاَت و كۆمه‌ڵگایه‌ك به‌بێ بوونی ئامار و سه‌رژمێریه‌كی وورد و زانستی بۆ سه‌روه‌ت و سامانی سروشتی و نیشتیمانی تایبه‌ت به‌خۆی ناتوانێت نه پلانی زانستی دابڕێژێت و نه پڕۆسه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه و گه‌شه‌كردنی ولاَت و كۆمه‌ڵگا پێشبینی بكات و كاری بۆبكات و بیشیگه‌یه‌نێته دوا مه‌نزڵ و مه‌به‌ست.بۆیه هه‌میشه ئه‌و ولاَت و كۆمه‌ڵگایانه‌ی كه خاك و ئاو و سامانی سروشتی زۆر و زه‌وه‌ند و توانای مرۆیی زیره‌ك و ده‌سه‌لاَت و سه‌ركرده‌ی حه‌كیمیان هه‌یه هه‌میشه ده‌كه‌ونه ڕیزی ئه‌و كۆمه‌ڵگا و ولاَتانه‌وه كه گه‌شه و پێشكه‌وتن و ئاوه‌دانی ڕوویان تێده‌كات و ده‌چنه ڕیزی ولاَته پێشكه‌وتوو و كۆمه‌ڵگا خۆشگوزه‌رانه‌كانه‌وه و دوورده‌كه‌ونه‌وه له هه‌ژاری و دواكه‌وتوویی و نه‌خۆشی و بێكاری و هه‌موو دیارده نه‌گبه‌تیه‌كانی تر كه ده‌بنه هۆی دواكه‌وتن و هه‌ژاری تاك و كۆمه‌ڵگا.\n•\tهه‌ربۆیه كۆڵه‌كه گرنگه‌كانی پێشكه‌وتن و گه‌شه‌كردنی ولاَت و كۆمه‌ڵگاكان بریتین له بوونی سه‌روه‌ت و سامانی سروشتی و توانای مرۆیی له‌لایه‌ك و له‌لایه‌كی تریشه‌وه بریتیه له بوونی خاوه‌ن ئه‌قڵ و پلانی زانستی و كه‌سانی خاوه‌ن سه‌رمایه و له پێش هه‌موانیشه‌وه بریتیه له بوونی ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ و خاوه‌ن سه‌روه‌ری و حكومه‌تێكی خه‌مخۆر و نیشتیمانی. چونكه به‌بێ بوونی حكومه‌ت و ده‌سه‌لاَتێكی ڕه‌شید و حه‌كیم و خه‌مخۆر ناتوانرێت هیچ هه‌نگاوێكی نیشتیمانیانه هه‌ڵبنرێت،چونكه ناتوانرێت ده‌سكه‌وت و گه‌شه و پێشكه‌وتنه‌كان بپارێزرێن و ڕێگه بگرێت له له ناوچوونیان و به‌هه‌ده‌ردانیان . حكومه‌تێك كه ڕێگه‌نه‌دات كه سه‌روه‌ت و سامانی ولاَت بكه‌وێته ده‌ست كه‌سانی گه‌نده‌ڵ و مشه‌خۆر و داگیركاران و كۆمپانیا بیانیه خوێنمژه‌كان كه هه‌موو خه‌میان به‌تالاَنبردنی سه‌روه‌ت وسامانی ولاَتان و وه‌ده‌ستخستنی قازانجی زۆر و زه‌وه‌ندوله‌بن نه‌هاتووی گه‌لانی دواكه‌وتوو و هه‌ژار و داگیراكراوانه.\n•\tبۆیه له‌م قۆناغی ڕزگاری نیشتیمانی و دامه‌زراندنی ده‌سه‌لاَت و حكومه‌ته نیشتیمانیه‌ی كوردستاندا له‌م به‌شه‌ی باشووردا كه خۆشبه‌ختانه ته‌مه‌نی نزیك ده‌بێته‌وه له 30 ساڵ،گرنگه كه حكومه‌ت و ده‌سه‌لاَت گرنگی بده‌نه پڕۆسه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه و گه‌شه‌پێدانی ولاَت و كۆمه‌ڵگای كوردی و هه‌وڵی جێگیری سیاسی و ئابوری و ئه‌منی و كۆمه‌لاَیه‌تی بده‌ن و هه‌موو خه‌میان بریتی بێت له‌وه‌ی كه ولاَت و كۆمه‌ڵگا به‌ره‌و كه‌ناری ئارامی و خۆشگوزه‌رانی و به‌رن و دووری بخه‌نه‌وه له دواكه‌وتویی و هه‌ژاری و نه‌خۆشی و ناخۆشی و به‌هه‌ده‌ردانی سه‌روه‌ت و سامانه زۆر و زه‌وه‌نده‌كه‌ی,هه‌موو ئه‌م كارانه‌ش به دانانی پلانی زانستی پێشوه‌خته و به‌ده‌سه‌لاَتێكی ته‌واو نیشتیمانی و خه‌مخۆر ده‌كرێت كه هانی ئۆرگانه‌كانی حكومه‌ت بدات دوور بكه‌ونه‌وه له گه‌نده‌ڵی و مشه‌خۆری و به‌هه‌ده‌ردانی سه‌روه‌ت و سامانی ولاَت و له‌ولاشه‌وه گرنگی زۆر بداته كه‌رتی تایبه‌ت و كۆمپانیا و وه‌به‌رهێن و خاوه‌ن سه‌رمایه و سه‌رمایه‌داره‌كان كه سه‌روه‌ت و سامانه‌كانیان بخه‌نه خزمه‌ت پڕۆسه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه و گه‌شه و پێشكه‌وتنی ولاَته‌وه و هه‌موان له‌خه‌می خزمه‌تكردن و خۆشگوزه‌رانی هاولاَتیان و كۆمه‌ڵگادا بن و دوور بكه‌ونه‌وه له مشه‌خۆری و خۆده‌وڵه‌مه‌ندكردنی ناڕه‌وا و ده‌ستبردن بۆ قوتی جه‌ماوه‌ر و هه‌ژاران و كاربكه‌ن بۆ وه‌به‌رهێنانی سه‌روه‌ت و سامانه‌كانیان له‌ڕێگه‌ی خزمه‌تكردنی نیشتیمان و كۆمه‌ڵگاوه.\n•\tبه‌م شێوه‌یه ده‌توانرێت نیشتیمانێكی ئازاد و سه‌ربه‌خۆ و كۆمه‌ڵگایه‌كی پێشكه‌وتوو و خۆشگوزه‌ران بنیات بنێین و خه‌ون و ئاواتی له مێژینه‌مان وه‌دیبهێنین.هه‌ربه‌م شێوه‌یه‌ش ده‌توانین سوود و كه‌ڵكی زۆر له سه‌رمایه‌ی نیشتیمانه‌كه‌مان له ئاو و خاك و توانا مرۆییه‌كان وه‌ربگرین و سه‌رمایه‌دارانیشمان ببنه سه‌رمایه‌دارێكی نیشتیمانی و خه‌مخۆر بۆ ئاینده.چونكه هه‌موو سه‌رمایه‌یه‌ك نیشتیمانی نیه و هه‌موو سه‌رمایه‌دارێكیش نیشتیمانی نابێت ,گه‌ر ته‌نها هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی قازانج و سوودی تاكه كه‌سی بێت و بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی و كه‌ڵه‌كه‌كردنی زیاتری سه‌رمایه‌كه‌ی بێت دوور له خه‌می نیشتیمان و نه‌ته‌وه و كۆمه‌ڵگاكه‌مان.بۆیه سه‌رمایه‌ی نیشتیمانی بریتیه له‌و سه‌رمایه‌یه‌ی كه ده‌خرێته خزمه‌تی پێشكه‌وتن و ئاوه‌دانی نیشتیمانه‌وه و سه‌رمایه‌داری نیشتیمانیش به‌هه‌مان شێوه بریتیه له‌و كه‌سانه‌ی كه سه‌روه‌ت و سامانه‌كانیان ده‌خه‌نه پێناو وه‌به‌رهێنان و ئاوه‌دانی و خزمه‌تی كۆمه‌ڵگا و نیشتیمانه‌كانیانه‌وه.\n•\tخۆشبه‌ختانه له‌م هه‌رێمه‌ی خۆشماندا گه‌لێك سه‌رمایه‌داری نیشتیمانی هه‌بوون و له‌ئێستاشدا هه‌ن و توانیویانه ده‌یان پڕۆژه‌ی گه‌وره و گرنگ بنیات بنێن و جێگه ده‌ستیان دیار بێت له ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ولاَت و ده‌ستگیرۆیی هاولاَتیانی هه‌ژار و نه‌هێشتن و كه‌مكردنه‌وه‌ی بێكاری و هه‌لاَوسان ،سه‌ره‌ڕای هه‌بوونی ڕێگر و نمونه‌ی ناشیرینی مشه‌خۆری و گه‌نده‌ڵیش له‌هه‌رێمه‌كه‌ماندا،بۆیه ئه‌ركی ئه‌و سه‌رمایه‌دارانه‌یه كه هه‌میشه له‌خه‌می ولاَت و كۆمه‌ڵگاكه‌ماندا بن چونكه سه‌رچاوه‌ی داهات و سه‌رمایه‌كانیان هه‌ر ئه‌م نیشتیمان و كۆمه‌ڵگایه‌ی خۆیانه و چه‌قی ده‌سكه‌وت و سه‌ركه‌وتنه‌كانیان هه‌ر لێره‌وه ده‌ستیپێكردوه و سه‌رچاوه‌یان گرتوه. له‌هه‌موو دونیاشدا كۆمپانیا گه‌وره ئابوریه‌كان هه‌میشه پابه‌ندی یاسایی و داراییه‌كان و باج و خه‌راجه‌كانیان پێشكه‌ش به ولاَت و كۆمه‌ڵگاكانیان ده‌كه‌ن و دواتر له خه‌می سه‌روه‌ت و سامانه‌كانی خۆیانن ،هه‌ربۆیه‌ش ئه‌وان له پێشكه‌وتنی به‌رده‌وام و ئاوه‌دانی زیاتری ولاَت و كۆمه‌ڵگاكانیاندان،نمونه‌ی جوانی سه‌رمایه‌دارانی نیشتیمانی كوردستان زۆرن و له سلێمانیشدا گه‌لێك پڕۆژه‌ی نه‌خۆشخانه و كۆمه‌ڵگا نیشته‌جێبونه‌كان و كارگه به‌رهه‌مێنه‌كان و ...هتد.یان بنیات ناوه . به‌هیوای ئه‌وه‌ی هه‌موان نیشتیمان و كۆمه‌ڵگای كورده‌واری خۆمان خۆشبوێت و سه‌رمایه و تواناكانمان بخه‌ینه خزمه‌ت ولاَت و نیشتیمانه‌كه‌مانه‌وه وهه‌موان ولاَت و نیشتیمان بكه‌ینه موڵكی خۆمان نه‌ك ته‌نها بۆ دادۆشینی سه‌روه ت و سامانه‌كه‌ی خۆشمان بوێت و گرنگه ئینتیمای نیشتیمانی لای تاك و كۆمه‌ڵگا به هه‌ژار و ده‌وڵه‌مه‌نده‌وه زیندوو بكه‌ینه‌وه و له دڵ و ده‌روون و هه‌ست و نه‌ستی هه‌مواندا بیچه‌سپێنین،هه‌ربه‌مه‌ش ده‌بینه تاك و كۆمه‌ڵگایه‌كی نیشتیمانی و دوورده‌كه‌وینه‌وه له خیانه‌ت و ولاَتفرۆشی و به‌هه‌ده‌ردانی سه‌روه‌ت و سامانه‌كانی ولاَت.


لە پورتوگال ..زانکۆى سەلاحەدین بە شدارى کۆبوونەوەیەکى ئیراسمۆس مۆندەسى یەکێتى ئەوروپا دەکات - زانكۆی سەڵاحەدین-هەولێر\nلە پورتوگال ..زانکۆى سەلاحەدین بە شدارى کۆبوونەوەیەکى ئیراسمۆس مۆندەسى یەکێتى ئەوروپا دەکات\nد. ئەحمەد دزەیى سەرۆکى زانکۆى سەلاحەدین وبە یاوەرى شاندێک کە پێکهاتووە لە د.هیوا یاسین عەبدوڵڵا سەرۆکى سەنتەرى توێژینەوەیى و زانستى و د. بەشیر سابت پسپۆر لە بوارى هایدرۆلۆژجى ، بەشداری کۆبوونەوەیەکى زانستی هاوبەشى ئیراسمۆس مۆندسیان کرد کە چەند زانکۆیەک بەشدارى تێدان دەکەن ، کە جگە لە زانکۆى سەلاحەدین و زانکۆى دهۆک لە عیراق و کوردستان و دوو زانکۆى ئێرانى وکۆمەڵێک لە زانکۆ ئەوروپیەکان بەشدارى تێدا دەکەن .\nپرۆژەکەى ئیراسمۆس تایبەتە بە بوارى زانستى ئەندازیارى و هایدرۆلیک و ژینگەو ئاوەڕۆ و گۆڕانى ئاوو هەواو پیشەسازى خۆراک و چۆنیەتى کۆنترۆل کردنى،بە بەکارهێنانى تەکنیکى GISو RS .\nیەکێتى ئەوروپا تەواوى خەرجیەکانى ئەو پرۆژەیەى بۆ ماوەى دوو ساڵان دابین کردووە ، تیمێکى زانکۆى سەلاحەدینیش کە پێکهاتووە لە ١٣مامۆستاى ئەکادیمى و پسپۆر بەشدارى پرۆژەکە دەکەن و لە سەرجەم کۆبوونەوەکاندا و رۆڵێکى گرنگ دەگێڕن ، بە تایبەت لە رووى ئامادە کردنى کۆرسەکان،بڕیاریشە بۆ ساڵى ئایندە کۆبوونەوەکە بە بەشدارى زانکۆ ئەوروپیەکان لە شارى هەولێر ئەنجام بدرێت .


ئەگەر دەنگدان بە پارە بوایە؟!\nبۆ خۆ كاندیدكردن بۆ نوێنەرایەتیكردنی خەڵك لە پەرلەماندا یان سەرۆكایەتیكردنی وڵاتێك، تەنها ویستی خۆت بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە بەس نییە، دەبێت خەڵك بۆ ئەو پۆستە بەشیاوت بزانن، ئەوجا حزب لەسەر بنەمای كارامەیی و لێهاتوویی كاندیدت بكات. لەڕاستیدا ئەم پرەنسیپە لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست كاری پێناكرێ، چونكە ئەو كەسەی كە هەنگاوێكی وادەنێ، پێش هەموو شتێك ویستی خۆی و تەزكییەی حزبەكەی بە بنەما دادەنێ.\nلەم بارەیەوە نووسەر و رەخنەگری سینەمایی ئەمریكی جۆرج جان ناپان دەڵێ: «بەرپرسە خراپەكان لەلایەن خەڵكە باشەكانەوە هەڵدەبژێردرێن، بەتایبەت ئەوانەی كە دەنگ نادەن.» ئیتر ئەوە دەنگدەرە بە دەنگدان یان دەنگ نەدان ئەو ئیشكالییەتە یەكلاییدەكاتەوە، وەختێك رێگەی سندوقی هەڵبژاردنەكان دەگرێتەبەر، پاشخانێكی مەعریفی وای هەبێت، بزانێت بۆچی بەشداری دەنگدان دەكات؟ بۆچی فڵان كاندید هەڵدەبژێرێت؟ چونكە دەنگدانێكی راستەقینە پڕۆسەیەكی ئەوەندە هەستیارە كە دەبێت چ كاندید چ دەنگدەر هۆشیاری ئەوەیان هەبێت بە ئاگاییەوە بڕیار بدەن، بڕیار لە چارەنووسی تەواوی كۆمەڵگەیەك نەك تەنها خودی خۆی و ئیمتیازات و مووچە خانەنشینییەكەی. بەرپرسیارێتییەكی گەورەیە كەسێك خۆی بە نوێنەری چەند ملیۆن كەس بزانێت، بەرپرسیارێتییەكی گەورەتریشە بە نووكە قەڵەمێك یان پەنجەمۆرێك لە یەك چركەدا بڕیارتدابێت متمانەت ببەخشیتە حزبێك یان كاندیدی حزبێك ببێتە نوێنەرت یان سەرۆكی وڵاتەكەت.\nخەڵكی خۆرهەڵات بەگشتی و كوردستان و عیراق مەسەلەكە بەمجۆرە وردناكەنەوە، چونكە ئەگەر وردیان بكردایەتەوە و لێی تێبگەیشتنایە، بیردانیان لەتوپەت نەدەكرد و بەبێ بیركردنەوە رووە و سندوقەكانی هەڵبژاردن نەدەڕۆشتن.\nتیۆدۆر رۆزفێڵت دەڵێ: «دەنگدان وەكو تفەنگ وایە، بۆ ئەوەی سوودی هەبێت، دەمێنێتەوە سەر ئەوەی چۆنی بەكاردەهێنێت.» بەواتای ئەوەی چركەی دەنگدانەكەت بشوبهێنە بە پەنجەنان بە تفەنگەكدا، یەكجار فیشەكەكە دەردەچێت، دەبێت وا نیشانەت گرتبێتەوە بیپێكیت، كە نەتپێكا نازانی چ كارەساتێك روودەدات. زۆر گرنگیشە ئامانجەكانمان لە چاوی ئەوانیتردا نەبینین، دەبێت لە عەقڵی خۆماندا وردمان كردبێتنەوە و تێگەیشتبین و بڕیارمان دابێت.\nمیللەتی كورد ئەزموونێكی درێژخایەنی لەگەڵ پەیمانشكستی هەیە، گەیشتۆتە سنووری ئەوەی كراوەتە قسەی نەستەق و نوكتە. ئیتر خۆ دەبێت بگەینە خاڵێك جیددیانەتر بیر لەم پڕۆسەیە بكەینەوە و بە هۆشیارییەكی زیاترەوە بڕیار لە بەخشینی دەنگمان بە كاندیدەكان بدەین.\nهەر بە ئەزموونیش بۆمان تاقیبۆتەوە هەتا ئێستا هیچ هەڵبژاردنێك چ لە عیراق و چ لە كوردستان گۆڕانكاری ریشەیی لە ژیانی خەڵكدا دروست نەكردووە، هیچ كابینەیەكی حكومی ژیانی خەڵكی نەكردۆتەوە ئەولەویەتی كارەكانی، هیچ كابینەیەك لەوەی پێشتری باشتر نەبووە، بگرە هەمیشە خراپتریش بووە. ئەگەر هەموو ئادەمیزادێك وا بیربكاتەوە دەنگی لە هەڵبژاردنەكاندا دەبێ ببێتە مایەی گۆڕانكاری لە وڵاتەكەیدا و دەنگدان بەرپرسیارێتییەكی ئەخلاقییە بەرامبەر بە خۆی و چارەنووسی ژیانی لە كۆمەڵگەدا، ئەوا لانیكەمیش بێت، گۆڕانكاری هەر روودەدات. هەروەها خۆكاندیدكردن بۆ هەر پۆستێك كە بە دەنگدان بەدەستی بهێنێت هەنگاوێكی تەواو ئەخلاقییە لەبەردەم ئەو خەڵكەی دەنگت پێ دەبەخشن و متمانەت پێدەكەن گۆڕانكاری بەسەر ژیانیاندا بهێنیت.\nلە وڵاتی ئێمە لە هەمووشت هەرزانتر و بێبەهاتر قسەكردن و ناڕەزاییە، جگەلەوەش لای ئێمە و لە هەموو دونیاشدا دەنگدان بێ بەرامبەرە، ئەگەر بە پارە بوایە رەنگە جدیانەتر بیرمان لێبكردایەتەوە، دیوەكەی تری ئەم پرەنسیپە هۆشیاری دەنگدەر و ویژدانی كاندیدە. هەموو كۆكین لەسەر گرنگی دەنگدان، بەڵام هێشتا نازانین بۆچی گرنگە، چونكە ئەگەر بزانین هەرگیز دوو جار بەدوای یەكدا دەنگ بە یەك حزب یان یەك كاندید نادەینەوە كاندید یان حزبی خۆشمان بێت، ئەگەر بوون و نەبوونی وەكو یەك وابێت.\nدواجار دەبێت مەسەلەكە وا ببینین كە خۆكاندیدكردن و دەنگدان بەرپرسیارێتی و ئیلتیزامێكی هێندە ئەخلاقیی گەورەیە، كە گۆڕانكاری لە وڵاتێك، ناوچەیەكدا، لە جیهاندا دروست دەكات، ئەگەر وابیرنەكەینەوە پێویست ناكات هەڵبژاردن بكرێت.


پلانی فراوانی گەشتیاری و ڕاکێشانی گەشتیار لە ناوەندە زانستیەکان بۆ ناوچە گەشتیاریەکانی پارێزگای هەڵەبجە و هەورامان دادەڕێژرێت\nلە سنووری پارێزگای هەڵەبجە و ناوچەی هەورامان زیاتر لە 36 ناوچەی گەشتیاری هەمەچەشن هەن کە ساڵانە گەشتیارێکی فراوان لە ناوە و دەرەوەی هەرێم سەردانیان دەکەن، بەڵام ناوچە گەشتیاریەکان بە شێوەیەکی زانستی کاریان لەسەر نەکراوە و نەتوانراوە شوێنی مانەوەی گەشتیاران وەک پێویست دروستبکرێت، زانکۆی هەڵەبجە لەو چوار چێوەیەدا بەشی گەشتوگوزار لە ساڵی ئایندەدا دەکاتەوە و چەند ۆڕکشۆپێکی نێودەوڵەتیش لەسەر ڕێگا نوێیەکانی کەرتی گەشتوگوزار ئەنجام دەدات.\nزۆری ناوچە گەشتیاریەکان لە پارێزگای هەڵەبجە بەگشتی و ناوچەی هەورامان بە تایبەتی، نەبوونی پلان بۆ هێشتنەوەی گەشتیار و پەرەدان بە سیستەمی گەشتیاری مۆدێرن، بووەتە جێگە و باسی ناوەندیە زانستیەکان، زانکۆی هەڵەبجە لەوچوار چێوەیەدا ۆڕکشۆپێکی نێودەوڵەتی لەسەر گرتنەبەری ڕێگا نوێیەکانی گەشتیاری بۆ ژمارەیەک لە مامۆستیان و پسپۆڕانی گەشتیاری ئەنجامدا .\nد. ئاکۆ محمد ڕاگری بەشی بازرگانی نێودەوڵەتی لە زانکۆی هەڵەبجە لە لێدوانێکدا بە دەنگی ئەمەریکای ڕایگەیاند" لە ۆڕکشۆپەکەدا کارمان لەسەر ئەوە کردووە پێویستە ڕێگا نوێیەکان لە ڕووی دروستکردنی شوێنی مانەوەی گەشتیار و بە کەلتوری کردنەوەی ناوچە گەشتیاران تا سیمایەکی کەلتوری ناوچەکە زیاتر بخرێتە ڕوو گەشتیارێکی فراوانیش ڕوو لەناوچەکەمان بکەن کراوە ".\nبارینی باران و بەفر لەم ساڵدا جیاواز لە ساڵانی ڕابردوو بەتایبەت لە هەوراماندا کە زیاتر لە 100 سانتیمەتر بەفر و نزیک بە سێ هێندەی ساڵی پار باران بارین وایکردووە وەک غەریب ئەحمەد بەڕێوبەری بەڕێوبەرایەتی گەشت و گوزاری هەڵەبجە لە لێدوانێکدا بەدەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند " ئەو کانی و کارێزانەی کە پێشتر ووشک بووبوون ئێستا جارێکی دیکە بوژاونەتەوە و پێدەچێت، گەشتیاری زیاتر لەم ساڵدا بۆ ناوچەگەشتیاریەکان ڕابکێشێتەوە ".\nلەبەرامبەر ئەو ناوچە زۆرە گەشتیارانەی لە پارێزگاکەدا هەن، وەزارەتی خوێندنی بالاو توێژینەوەی زانستی ڕەزامەندی لەسەر کردنەوەی بەشی گەشت و گوزار دەربڕیوە وەک بەشێکی زانستی، د. مەهابات کامیل سەرۆکی زانکۆی هەڵەبجە لە لێدوانێکدا بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند " ساڵی ئایندە لە ناو کەمپەسی زانکۆی هەڵەبجە بەشەکە دەکرێتەوە خوێندکار وەردەگرێت ".\nحکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئێستادا بە بڕیارێک، خاوەن ناوچە گەشتیاریەکانی پەیوەست کردوە کە بەناچاری دەبێت 30% کارمەندەکانیان لە ناوچە گەشتیاریەکان دەرچووانی بەشی گەشتوگوزاری زانکۆکانبن ، ئەم هەنگاوەش بە ئاڕاستەی ئەوەیە، کە زیارتر گرنگی بە کەرتی گەشتوگوزار بدرێت و گەشتیاری زیاتر بۆ ناوچە گەشتیاریەکان ئاڕاستە بکرێت، کە سالانە لە بۆنە تایبەتەکاندا بەتایبەتی لە بۆنە نەتەوەیی و ئاینیەکاندا،نزیک بە 100 هەزار گەشتیار دێنە ناوچە گەشتیاریەکانی هەڵەبجەوە .


كوشتنی گەنجانی كورد لەسوید و وڵاتانی تری ئەوروپا گومانى دروستكردووە\nهەواڵ / کوردستان :: 12/07/2019 :: 4491 جار بینراوە\nله ماوه‌ی شه‌ش مانگی ئه‌مساڵ 11 گه‌نجی كورد له سوید كوژراون و سه‌رۆكی ده‌زگای لوتكه بۆ كاروباری په‌نابه‌رانیش ده‌ڵێت: "كوشتنی گه‌نجانی كورد له سوید و وڵاتانی ئەسكەندەنافیا جێگه‌ی گومانه".\nئاری جه‌لال، سه‌رۆكی ده‌زگای لوتكه بۆ كاروباری ئاواره و په‌نابه‌ران به دواڕۆژی راگه‌یاند "لە چەند رۆژی رابوردوودا لەناوچەی (بلاك بێرگ)ی باكووری رۆژئاوای ستۆكهۆڵمی پایتەختی سوید، گەنجێك بەناوی رۆژ شەماڵ تەمەن 23 ساڵ، لەبەردەم ماڵەكەی لەلایەن چەكدارێكەوە تەقەی لێكرا و كوژرا.\nرۆژ گۆرانیبێژ بووە و راپەر بووە، بەپێی وتەی ئەندامانی خێزانەكەشی هیچ پەیوەندییەكی بەكاری توندوتیژییەوە نەبووە و تائێستاش هۆكاری كوشتنی كوڕەكەیان نازانن.\nوتیشی: "دیدەن كە گەنجێكی كورد بوو بەهەمانشێوەی رۆژ، مانگی رابوردوو لەلایەن گرووپێكەوە لە سوید كوژرا، ئەگەرچی هاوڕێ و بەشێك لە ناسیاوەكانی ئەو گەنجە دەڵێن لەكاری چەتەگەرییەوە تێوەگلابوو، بەڵام ئەندامانی خێزانەكەی ئەوە رەتدەكەنەوە".\nئاری جه‌لال، ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، بەپێی ئامارێكی پۆلیسی سوید، تەنیا ئەمساڵ لە ستۆكهۆڵم 9 كەیسی كوشتنی گەنجان تۆمار كراوە، بۆیه كوشتنی گه‌نجانی كورد له سوید و وڵاتانی ئەسكەندەنافیا جێگەی گومانە".\nهەر هه‌فته‌ی رابوردوو، دوو گه‌نجی دیكه‌ی كورد له سوید كوژران كه یه‌كێكیان خه‌ڵكی هه‌ولێر و ئه‌وی دیكه‌شیان خه‌ڵكی باكووری كوردستان بووه.\nسه‌رۆكی ده‌زگای لوتكه، راشیگه‌یاند "لە سوید كوشتن بەدەستی گروپە چەتەكان بەردەوامە و پۆلیسی ئەو وڵاتە ئامارێكی نوێ لەبارەی زۆربوونی حاڵەتەكانی كوشتن بڵاودەكاتەوە، تەنانەت فینلەندا و چەند وڵاتێكی تری ئەسكەندەنافیای گرتۆتەوە.\nئاری جه‌لال، ده‌شڵێت: "ئەگەرچی كوشتنی گەنجە بیانییەكان لە سوید زیاتر دەبینرێت، بەڵام ئێستا ئەو رووداوانە لە وڵاتانی دراوسێی سویدیش بەرەو زیادبوون دەچن، لەوانەش نەرویج و فینلەندا كە تەنیا لەماوەی مانگی رابردوودا، چوار حاڵەتی گیانلەدەستدانی گەنجی تازەپێگەیشتوو لە فینلەندا تۆماركراون كە بەشێكیان جێی گومانن".\nرۆژی 25ی نیسانی ئەمساڵ گۆرانیبێژێكی كورد بەناوی ئاری قەرەداغی لەشاری هیلسنكی بە رووداوی هاتوچۆ مرد، بەڵام هەندێك لە كوردی ئەو وڵاتە گومانیان لە رووداوەكە هەیە.\nلە كۆتایی ساڵی رابردوودا گەنجێكی تری كورد بەناوی شایان لە ستۆكهۆڵم لەلایەن گرووپێكەوە كوژرا، ئەمەش چالاكڤانانی ئەو وڵاتەی هێنایە سەرشەقام و بڕیاریاندا پێكەوە بەرەنگاری ئەو دیاردەیە ببنەوە.