نه‌شته‌رگه‌ری پلاستیکی گوێ(ئوتۆپلاستی) - دوکتۆر فه‌رزان ڕه‌زایی\nزۆرتر منداڵگه‌لێک که خاوه‌نی گوێگه‌لی گه‌وره و قوتن له لایه‌ن هاوته‌مه‌نه‌کانیانه‌وه گاڵته‌یان پێ ده‌کرێت و ئازار ده‌بینن. سه‌باره‌ت به منداڵگه‌لێک که ڕواڵه‌تیان نیگه‌رانی دروست ده‌کات حه‌تمه‌ن ده‌بێ پێش ئه‌وه‌ی فشاری هاوته‌مه‌نه‌کانیان کاریگه‌رییه‌کی گه‌وره له ڕۆح و ڕه‌وانیاندا دابنێ بیرێک بکرێته‌وه و زۆرتر باشترین کار ئه‌نجامی ئوتۆپلاستی له ته‌مه‌ن 7-6 ساڵییه.\nکاتێ ئوتۆپلاستی له ته‌مه‌نگه‌لی 5 ساڵیدا ئه‌نجام ده‌بێت گه‌شه‌ی کڕکڕاگه‌ی گوێ(ئوریکۆلار) له قۆناغێکی گونجاو له پێگه‌یشتندایه بۆیه گۆڕینه ئه‌نجام‌بووه‌که به‌ئاسانی قبووڵ ده‌کات. ئوتۆپلاستی شێوه‌یه‌کی بێ‌مه‌ترسی و باشه که بۆ گه‌یشتن به ڕواڵه‌تێکی ئاسایی وێڕای پاراستنی کارکردی سه‌ره‌کی گوێ به‌کار ده‌چێت. چونکه ئوتۆپلاستی متمانه‌به‌خۆیی منداڵان ده‌باته سه‌ره‌وه بۆیه وه‌کوو ڕازی‌که‌رترین نه‌شته‌رگه‌ری پلاستیک نێوی لێ ده‌برێت.\nباس و گفتوگۆ سه‌باره‌ت به ئوتۆپلاستی و نه‌شته‌رگه‌ری پلاستیک به سه‌یرکردنی وێنه‌کانی پێش و پاش نه‌شته‌رگه‌ری ده‌ست پێ ده‌کات. به‌م‌شێوه‌یه به یارمه‌تی وێنه‌کان تێده‌گه‌ن پاش نه‌شته‌رگه‌ری تووشی چ ئاڵ‌وگۆڕێک ده‌بن. که‌سانی گه‌وره‌ساڵ زۆرتر پێمان ده‌ڵێن گوێیه گه‌وره و قوته‌کانیان له جوانییان که‌م ده‌کاته‌وه و حه‌ز ده‌که‌ن ئوتۆپلاستی له‌گه‌ڵ نه‌شته‌رگه‌رییه‌کی جوانکاری تردا ئه‌نجام بده‌ن. له‌و نه‌شته‌رگه‌رییانه‌ی که ده‌کرێت له‌گه‌ڵ ئوتۆپلاستیدا ئه‌نجام بدرێت ئه‌توانین ئاماژه بکه‌ینه کێشرانی ده‌م‌وچاو، کێشرانی برۆ، بیلفارۆپلاستی، نه‌شته‌رگه‌ری پێڵوو(گه‌وره‌کردنه‌وه‌ی چناکه، دانانی گۆنا، ڕینۆپلاستی) نه‌شته‌رگه‌ری لووت(نه‌شته‌رگه‌ری لێو و شێوه‌کانی ساف‌که‌ری پێست.\nنه‌شته‌رگه‌رێکی پلاستیکی موعته‌به‌ر و به‌ئه‌زموون که به‌تایبه‌ت نه‌شته‌رگه‌رییه جوانکارییه‌کانی ده‌م‌وچاو ئه‌نجام ئه‌دات ده‌زانێ که ته‌نیا ئه‌رکی ئه‌و چاک‌کردنه‌وه‌ی به‌شه مه‌به‌سته‌کانی نه‌خۆشه نیه، به‌ڵکوو ئه‌و ده‌بێت وڵامی ئه‌و ئه‌نگیزه‌یه‌ش بداته‌وه که له پشتی ئه‌م نه‌شته‌رگه‌رییه‌وه‌یه. ئاشکرایه ئوتۆپلاستیکییه‌ک ناتوانێ به‌رگری بکات له ڕووخانی زه‌واجێک. بڕێک له نه‌خۆشه‌کان که ئاماده‌یی ئه‌نجامی نه‌شته‌رگه‌ری پلاستیکی ده‌م‌وچاویان نیه ده‌یانه‌وێ له شێوه‌گه‌لی پارێزانه‌تر وه‌کوو بووتاکس بۆ ساف‌کردنی هێڵ و چرچییه‌کانی ده‌م‌وچاو یان کولاژێن بۆ پڕکردنه‌وه‌ی کونگه‌لی ده‌م‌وچاویان که‌ڵک وه‌ربگرن. که‌سانێک که سه‌باره‌ت به نه‌شته‌رگه‌رییه‌کانی بووژانه‌وه و جوان‌کردنه‌وه ئاگاداری باشیان هه‌یه ده‌زانن چ کاتێ ئه‌نجامی ئه‌م نه‌شته‌رگه‌رییه بۆیان گونجاوه.\nله یه‌که‌مین دانیشتنی ڕاوێژکاری ئێوه‌دا، ئێمه پێکهاته‌ی ئێسقانتان له باری فۆرم و کارکرده‌وه فه‌حس ده‌که‌ین. جۆری پێست، ڕه‌گه‌ز، ته‌مه‌ن له‌گه‌ڵ پله‌ی شێواوی و جۆری کارکرد له فاکته‌ره گرنگ و کاریگه‌ره‌کانی ده‌رکه‌وتنی دوایین ده‌سکه‌وتی نه‌شته‌رگه‌رییه.\nوه‌کوو نه‌شته‌رگه‌رییه پلاستیکیه‌کانی تر فه‌حسی ته‌ندروستی گشتی و هه‌بوونی چاوه‌ڕوانی ئاقڵانه پێوییسته. ئاگاداری ئێوه له شێوه و ڕه‌وته‌کانی گه‌یشتنه ئاکامی سه‌رکه‌وتووانه‌ی دوایی پێویسته. له دانیشتنی ڕاوێژکاریدا ئێمه رێنوێنییه پێویسته‌کانتان پێ ده‌ده‌ین.\nله چاوپێکه‌وتنی پێش نه‌شته‌رگه‌ریدا په‌ره‌ستاره‌که‌مان ڕاهێنان و ڕێنوێنییه پێویسته‌کانی پێش و پاش نه‌شته‌رگه‌ریتان بیر ده‌خه‌نه‌وه. له کاتی ئیداری ڕۆژی پێش نه‌شته‌رگه‌ریدا پێوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ بگرن هه‌تا کاتژمێری نه‌شته‌رگه‌رییه‌که پێکه‌وه ڕێک بکه‌ین. له‌و ڕۆژه‌ی که بۆ نه‌شته‌رگه‌ری دێن، ئێوه و هاوڕێیه‌که‌تان له‌گه‌ڵ په‌ره‌ستاردا که کاروباری پێوه‌ندیدار به بێ‌هۆشی ئه‌نجام ئه‌دات قسه ده‌که‌ن(ئێوه به‌شێوه‌ی ته‌زرێقێکی نێوان‌ده‌ماری ئارامکه‌ره‌وه‌یه‌ک خه‌وتان لێ‌ده‌که‌وێ) هه‌روه‌ها دوکتۆره‌که‌تان ده‌بینن. به سه‌رنج‌دان به ته‌مه‌نی منداڵ و گه‌شه‌ی، ته‌زرێقی نێوان‌ده‌ماری زۆرتر پاش ئه‌وه‌ی منداڵه‌که خه‌وی لێ‌که‌وت ده‌ست پێ ده‌کات. ئوتۆپلاستی نزیکه‌ی 2-1 کاتژمێر ده‌خایێنێ که ئه‌م ماوه‌یه پێوه‌ندی هه‌یه له‌گه‌ڵ پێکهاته و جۆری بافتی پێش نه‌شته‌رگه‌رییه‌وه. ئه‌گه‌ر ئێوه له‌گه‌ڵ ئوتۆپلاستی له نه‌شته‌رگه‌رییه‌کانی تریش که‌لك وه‌رده‌گرن ته‌بعه‌ن ئه‌م ماوه‌یه زۆرتر ده‌خایێنێ. ئێوه پاش 1 کاتژمێر تێنه‌وه هۆش و که‌سانی پێ‌گه‌یشتوو(باڵغ) 4 کاتژمێر پاش وه‌رگرتن ته‌رخیس ده‌که‌ن. که‌سانی گه‌نجتر زیاتر ده‌هێڵنه‌وه هه‌تا له خواردن، خواردنه‌وه، لابردن و هۆشیارییان به‌ته‌واوی دڵنیا بن پاشان ته‌رخیسیان ده‌که‌ن.\nکاروباری پێش نه‌شته‌رگه‌ری ئوتۆپلاستی\n• تکایه حه‌وته‌یه‌ک پێش و 2 حه‌وته پاش نه‌شته‌رگه‌ری پارێز بکه‌ن له خواردنی ئه‌سپرین یان ئه‌و مه‌وادانه‌ی ئه‌سپرین و ئیبۆپرۆفۆنیان هه‌یه. بۆ ئاگاداری له لیسته‌ی ته‌واوی ده‌رمانگه‌لێک که نابێت پێش نه‌شته‌رگه‌ری به‌کاری بهێنن سه‌ردانی به‌شی”لیسته‌ی ده‌رمانه‌کان” بکه‌ن. ئه‌گه‌ر ده‌رمانێک که به‌کاری ده‌هێنن کاریگه‌ری داده‌نێ له سه‌ر گه‌ڕانی خوێن و خوێنڕێزیدا خێرا پزیشکه‌که‌تان ئاگادار بکه‌نه‌وه.\n• تکایه هه‌تا حه‌وته‌یه‌ک پێش و 3 حه‌وته پاش نه‌شته‌رگه‌ری پاریز بکه‌ن له کێشانی ماده‌هۆشبه‌ره‌کان و خواردنی کحوول. ئه‌گه‌ر به‌کارهێنانی ئه‌م دوانه ڕانه‌گرن چاک‌بوونه‌وه‌ی زامه‌کان دوا ده‌خه‌ن و سووری پێست و شێواوییه‌کانی تر ده‌مێننه‌وه.\n• تکایه سه‌باره‌ت به سه‌رجه‌م پێشینه پزیشکی و چاره‌سه‌رییه‌کانتان ئاگادارمان بکه‌نه‌وه. له چاوپێکه‌وتنی پێش نه‌شته‌رگه‌ریدا په‌ره‌ستار ئاگادارتان ده‌کاته‌وه له‌و ده‌رمانگه‌له‌ی که ده‌بێ له ڕۆژی نه‌شته‌رگه‌ریدا له‌گه‌ڵ قومێک ئاو بیخۆنه‌وه.\n• له چاوپێکه‌وتنی پێش نه‌شته‌رگه‌ریدا نوسخه‌یه‌کتان پێ ده‌درێت که ئه‌نتی‌بیووتیکه خواردنییه‌کان، مه‌ڵهه‌می ئه‌نتی‌بیووتیک چاو(ئه‌گه‌ر نه‌شته‌رگه‌ری پێڵووتان هه‌بێت) و ده‌رمانه ئارامکه‌ره‌وه‌کانی ئازاری تێدایه. تکایه ده‌رمانه‌کانی ئه‌م نوسخه‌یه پێش چوونه ژووری عه‌مه‌لیات دابین بکه‌ن هه‌تا پاش ته‌واوبوونی نه‌شته‌رگه‌ری و گه‌ڕانه‌وه بۆ ماڵ بتانبێت.\n• نابێت له نیوه‌شه‌وی ڕۆژی پێش نه‌شته‌رگه‌رییه‌وه شتێک بخۆن یان بخۆنه‌وه. مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی پزیشک پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌تان بۆ بنووسێت. باشتروایه پێش نه‌شته‌رگه‌ری ددانه‌کانتان بشۆن. ئه‌گه‌ر هه‌رکام له‌م بابه‌تانه ئه‌نجام نه‌ده‌ن نه‌شته‌رگه‌رییه‌که‌تان هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه.\nپاش نه‌شته‌رگه‌ری ئوتۆپلاستی\nکاتێ هاتنه‌وه هۆش نه‌وارێکی نه‌رم له ده‌ور سه‌رتانه‌وه ده‌بینن که گوێیه‌کانتانی داده‌پۆشێت. ئه‌م نه‌واره به‌رگری ده‌کات له گه‌وره‌بوونه‌وه‌ی هه‌ڵمساوی و هه‌ل‌ومه‌رجی نوێی گوێیه‌کان به‌هێز ده‌کات. ئه‌م پۆششه ڕه‌نگه له سه‌ر هه‌ستی بیستنتانه‌وه کاریگه‌ری دابنێ. ئه‌م نه‌واره ده‌بێته هۆی خێراکردنی ڕه‌وتی له نێو چوونی مایعی بافتی و به‌رگریش ده‌کات له چڵک‌کردن. پاش ئه‌نجامی نه‌شته‌رگه‌ری په‌ره‌ستاره‌کان یارمه‌تیتا ئه‌ده‌ن کاره‌کانی خواره‌وه ئه‌نجام بده‌ن:\nخواردنه‌وه‌ی شته ئاوه‌کییه‌کان، چوونه ڕێگه‌ی نه‌رم و هێواش، دفع، چاره‌سه‌رکردنی ئاڵۆزی و چاودێری نه‌واره‌که‌تان. په‌ره‌ستاره‌کان دیسان ڕێنوێنییه پێویست و کاروباره‌کانی پاش نه‌شته‌رگه‌ریتان بیر ده‌خه‌نه‌وه. په‌ره‌ستاره‌کان فێرتان ده‌که‌ن چۆن ئه‌م نه‌وارگه‌له هه‌تا 4-3 ڕۆژ وشک و ده‌ست‌لێ‌نه‌دراو بهێڵنه‌وه.\n3 رۆژ پاش نه‌شته‌رگه‌ری ده‌بێ بچنه لای دوکتۆر هه‌تا ئه‌م نه‌واره لاببرێت و له‌جیاتی نه‌واره‌که سه‌ربه‌ندێک ده‌به‌سرێته سه‌رتانه‌وه. نه‌خۆشه‌کان ده‌ڵێن کاتێ پۆششی سه‌ر لاده‌برێت هه‌ست به ئاسووده‌ییه‌کی خۆش ده‌که‌ن.\nکاروباری پاش نه‌شته‌رگه‌ری ئوتۆپلاستی\nکاتی نوستن 3-2 سه‌رین بنێنه ژێر سه‌رتان هه‌تا سه‌رتان بێته‌وه سه‌رتره‌وه. تکایه پارێز بکه‌ن له چه‌مینه‌وه، هه‌ڵگرتنی شتی گران، ته‌قه‌للاکردن. ئه‌گه‌ر منداڵی چکۆله‌تان هه‌یه ڕاسته‌وخۆ له سه‌ر زه‌وییه‌وه هه‌ڵینه‌گرن. سفارش ده‌کرێت هه‌تا حه‌وته‌یه‌ک سه‌یاره لێ‌نه‌خوڕن چونکه پۆششی سه‌ر گوێ هه‌ستی بیستنی ئێوه که‌م ده‌کاته‌وه و له ڕه‌نگدانه‌وه و کاردانه‌وه‌ی سه‌ر و مل که‌م ده‌کاته‌وه. لانی‌که‌م حه‌وته‌یه‌ک مه‌ره‌خه‌سی بگرن و نه‌چنه ده‌وام‌کردن.\nپارێزی خۆتان به شته ئاوه‌کییه‌کانه‌وه ده‌ست پێ بکه‌ن و ورده‌ورده به‌ره‌و خواردنه ئاساییه‌کان بچن.\n4-3 ڕۆژ پاش نه‌شته‌رگه‌ری پۆششی سه‌رتان وشک و ده‌ست‌لێ‌نه‌دراو بهێڵنه‌وه. ده‌توانن حه‌مام بکه‌ن به‌ڵام سه‌رتان ته‌ڕ مه‌که‌ن.\nئه‌گه‌ر پێویست بوو له ئارامکه‌ره‌وه دژه‌ئازاره‌کان که‌ڵک وه‌ربگرن. نه‌خۆشه‌کان زیاتر ئاڵۆزییان هه‌یه هه‌تا ئازار. دیارده‌کانی خواردنی ئارامکه‌ره‌وه‌کان بریتین له ڕشانه‌وه و زک‌گیری(یبوست) ئارامکه‌ره‌وه له‌گه‌ڵ خواردندا بخۆن هه‌تا له ڕشانه‌وه‌که‌تان که‌م ببێته‌وه. ئه‌گه‌ر زک‌گیری(یبوست)تان چاک نه‌بووه‌وه له ڕه‌وێنه‌ک(ملین) که‌ڵک وه‌ربگرن.\nهه‌ڵمساوی، کوتران و بێ‌خه‌وی له نیشانه زۆر سروشتییه‌کانی پاش نه‌شته‌رگه‌رییه و به پشێ‌چوونی چاک‌بوونه‌وه له توندییان که‌م ده‌کرێته‌وه. هه‌بوونی که‌سێکی پێگه‌یشتوو و به‌رپرس و ئه‌نجامی چالاکییه ڕۆژانه‌کان هه‌تا 3 ڕۆژ پاش نه‌شته‌رگه‌ری زۆر سفارش ده‌کرێت.\nنیشتنه‌وه‌ی هه‌ڵمساوی و چاک‌بوونه‌وه‌ی پێستی ده‌م‌وچاو پڕۆسه‌یه‌کی دوورودرێژه و چاک‌بوونه‌وه‌ی ئه‌مانه درێژه ده‌کێشێ. زۆربه‌ی نه‌خۆشه‌کان زۆرتر حه‌وته‌یه‌ک پاش نه‌شته‌رگه‌ری ده‌گه‌ڕێنه‌وه سه‌ر ده‌وامه‌که‌یان. ئێمه 2 حه‌وته حه‌سانه‌وه و مه‌ره‌خه‌سیتان پێ سفارش ده‌که‌ین به‌ڵام ئه‌م ماوه‌یه ده‌توانێ به سه‌رنج‌دان به حه‌ساسییه‌ت(ئالێرژی) که‌سه‌وه زۆرتر ببێته‌وه. هه‌تا 2 حه‌وته پاش نه‌شته‌رگه‌ری بوونی هه‌ڵمساوی و کوتران له ده‌م‌وچاوتاندا زۆر به‌رچاو و دیاره به‌ڵام بۆ هاوڕێیان و هاوکارانتان وه‌ها نیه.\nدوایین ده‌سکه‌وتی پاش نه‌شته‌رگه‌ری هه‌تا ساڵێک پاش نه‌شته‌رگه‌ری به‌ته‌واوی نابینرێن. سه‌ره‌ڕای دژوارپه‌سه‌ندبوونتان زۆر زووتر له ته‌واوبوونی ساڵێک له کاره‌که‌مان ڕازی ده‌بن. پاش ساڵێک داواتان لێ‌ده‌که‌ین بۆ هاوکاری‌کردن له‌گه‌ڵماندا چه‌ند ڕه‌سمێکمان له‌گه‌ڵ بگرن و به‌م‌شێوه‌یه ئێمه چێژ له دوایین ده‌سکه‌وت وه‌رده‌گرین.


کوردیپێدیا - ڕۆتیندا\n👫 ڕۆتیندا | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n30. 👁 فاتێ\n31. 👁 گولەر\n32. 👁 م. ئارفێ\n33. 👁 ماروف\n34. 👁 مەدیا\n35. 👁 مەریەم\n36. 👁 هۆزان جۆمەرت


دیمانه له‌گه‌ڵ کوێستان محه‌مه‌د… – Denegkan\nدیمانه له‌گه‌ڵ کوێستان محه‌مه‌د…\nكوێستان محه‌مه‌د- ئه‌ندامی په‌رله‌مانی كوردستان:\nئێمه وه‌ك لیستی گۆڕان پشتگیریی ته‌واوی هه‌موو مافه‌كانی ژنان ده‌كه‌ین\n* ئه‌گه‌ر سه‌یری به‌شداریی ژنان بكه‌ین له‌حزبه سیاسییه‌كان وحكومه‌تدا وه‌ك نه‌بوو وایه\nكوێستان محه‌مه‌د ئه‌ندامی په‌رله‌مانی كوردستان ولیستی گۆڕان له‌م دیمانه‌یه‌دا تیشك ده‌خاته سه‌ر پرسی ژن و به‌شداریی سیاسیی وچۆنێتی به‌شداریی كاریگه‌ریی ژن له‌هه‌ڵبژاردن و ژیانی سیاسیی وپه‌رله‌مانتارییدا.\nئاسۆ:ئایا رێژه‌ی 30% كه له‌ئاینده‌دا بۆ ژنان دیاریكراوه ده‌توانێت له‌په‌رله‌مانی ئاینده‌دا كار له‌سه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌و یاسایانه بكات له‌دژی مافه‌كانی ژنانه؟.\nكوێستان:یه‌كێك له ده‌ستكه‌وته باشه‌كانی ئه‌م په‌رله‌مانه‌ی ئێستای ئێمه ئه‌وه‌یه رێژه‌ی كورسییه‌كانی ژنانی له (25) كورسییه‌وه گه‌یانده (30) كورسی، ئه‌مه به‌هه‌وڵی لیژنه‌ی داكۆكیكردن له‌مافه‌كانی ژنان بوو، به‌ڵام مه‌سه‌له‌ی هه‌مواركردنی یاسای باری كه‌سێتی، یاساكه له‌مادده‌ی (3)دا هه‌ندێ بڕگه‌ی كه‌په‌یوه‌ندیی به‌فره‌ژنییه‌وه هه‌یه، ئێمه گۆرانكاریمان كردووه. دیاره له‌په‌رله‌مان دوو بۆچوون هه‌بوو، یه‌كێكیان ئه‌وه‌یه ئایا فره‌ژنی به‌ته‌واوه‌تی قه‌ده‌غه بكرێت؟ یان فره‌ژنی بمێنێته‌وه به‌كۆمه‌ڵێك مه‌رج؟، دوای ئه‌وه‌ی خرایه ده‌نگدانه‌وه ئه‌و بۆچون ورایه زۆرینه‌ی ده‌نگه‌كانی به‌ده‌ستهێنا ده‌ڵێت فره‌ژنی بمێنێته‌وه به‌مه‌رج، به‌جیاوازیی چوار ده‌نگ، ئه‌مه ته‌نیا ئه‌م بڕگانه‌ی مادده‌ی (3)یه كه‌تێیدا نایه‌كسانی ژن وپیاو به‌ته‌واوه‌تی ره‌نگی داوه‌ته‌وه، چونكه ئه‌گه‌ر هه‌موو مه‌رجه‌كانیش به‌شێوازێك بن هیچ پیاوێك له‌م هه‌رێمه‌دا نه‌توانێت ژنی دووه‌م بهێنێت مادام له‌ناو یاساكه پیاو به‌هه‌ر مه‌رجێك بۆی هه‌بێت ژنی دووه‌م بهێنێت واته ژن وپیاو یه‌كسان نین، ئه‌مه نایه‌كسانی یاساییانه‌ی ژن وپیاوه له‌م بڕگانه‌ی مادده‌كه ره‌نگی داوه‌ته‌وه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌گشتی سه‌یری یاساكه بكه‌ین، یاساكه كۆمه‌ڵێك ده‌ستكه‌وتی باشی تیایه بۆ ژن، به‌دڵنیایی ئه‌مه په‌یوه‌ندیی به‌وه‌وه هه‌یه په‌رله‌مانی داهاتوو پێكهاته‌كه‌ی چۆنه؟\nراسته 25% په‌رله‌مان ژن بوو، به‌ڵام له‌ناو په‌رله‌ماندا ژنانێكیش هه‌بوو ده‌نگیان داوه به‌وه‌ی فره‌ژنی بمێنێته‌وه، كۆمه‌ڵێك پیاویش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا بوون فره‌ژنی به‌ته‌واوه‌تی قه‌ده‌غه بكرێت، ئه‌مه په‌یوه‌ندیی به‌پێكهاته‌ی په‌رله‌مانه‌وه هه‌یه، به‌ته‌نیا به‌ژنانه‌وه نییه، چونكه هه‌موو شته‌كان له‌ناو په‌رله‌ماندا به‌ده‌نگدان ساغ ده‌كرێته‌وه، ئه‌گه‌ر ئه‌و (30%)یه‌ی ژنانیش (100%) له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا بن به‌هیچ شێوه‌یه‌ك نابێت فره‌ژنی بكرێت ئه‌گه‌ر ره‌نگی كۆمه‌ڵێ پیاوی ئازادیخوازی یه‌كسانیخوازیان له‌گه‌ڵ نه‌بێت، به‌دڵنیایی سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ست ناهێنێت وناتوانێت ئه‌و گۆڕانكارییه بكه‌ن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر پێكهاته‌ی په‌رله‌مان به‌شێوه‌یه‌ك بێت جگه له‌ژنه‌كان كۆمه‌ڵێ پیاویشی تیابێت بڕوایان به‌یه‌كسانی وئازادیی هه‌بێت ئه‌وكاته ده‌توانرێت گۆڕانكاری بكرێت وئه‌و فره‌ژنییه‌ی له‌مادده‌ی (3)دا هه‌یه گۆڕانكاریی تێدا بكرێت وبه‌ته‌واوه‌تی فره‌ژنی قه‌ده‌غه بكرێت. بۆیه من دڵنیات ده‌كه‌مه‌وه ئه‌مه به‌ته‌نیا له‌سه‌ر ژنان نه‌وه‌ستاوه به‌ڵكو ده‌بێت پیاوه‌كانیش هاوكاریی ژنان بن، چونكه وه‌كو باسمكرد له‌جاری پێشوو كه هه‌مواری یاساكه كرا خۆشبه‌ختانه كۆمه‌ڵێ پیاوی زۆر ئازادیخوازو یه‌كسانیخواز له‌گه‌ڵ ئێمه دژی ئه‌وه بوون فره‌ژنی هه‌بێت، شه‌ڕیشیان له‌سه‌ر كردووه‌و له‌گه‌ڵ ئێمه‌ش ده‌نگیانداوه، بۆیه ئه‌گه‌ر ئه‌و (30%)یه‌ی ژنه‌كان هه‌مووشیان یه‌ك بیروبۆچونیان هه‌بێت ئه‌گه‌ر پیاوه‌كان پاڵپشتی ئه‌وه نه‌بن به‌دڵنیایی ناكرێت هه‌موار بكرێت بۆیه ئه‌مه زیاتر په‌یوه‌ندیی به‌پیاو وژنی ناو په‌رله‌مانه هه‌یه نه‌ك ته‌نیا به‌ژنه‌كانه‌وه.\nئاسۆ:ئێستا چه‌ندین قه‌واره‌ی سیاسی كێبڕكێ ده‌كه‌ن بۆ هه‌ڵبژاردن ئه‌م جاره به‌ڵام بۆ لیستێكی سه‌ربه‌خۆ نه‌بوو تایبه‌ت به‌ژنان؟.\nكوێستان:پێم باش نییه، لیست هه‌بێت بۆ ژن وبۆ گه‌نج، به‌ڕای من ناكرێت ژن به‌ته‌نیا جیابكرێته‌وه، چوونكه هه‌موو ژنێك ده‌بێته ئه‌ندامی په‌رله‌مان ته‌نیا نوێنه‌ری ژن نییه، نوێنه‌ری پیاویشه، هیچ ژنێك ته‌نیا به‌ده‌نگی ژن نابێت به‌ئه‌ندامی په‌رله‌مان، به‌ده‌نگی ژنان وپیاوانی ئه‌م كۆمه‌ڵگایه ده‌چێته په‌رله‌مانه‌وه، راسته ئه‌ركی ژن قورستره له‌ئه‌ركی پیاوه‌كانی ناو په‌رله‌مان، وه‌ك چۆن مه‌سه‌له گشتیی ونه‌ته‌وایه‌تی ونیشتمانییه‌كان له‌ئه‌ستۆی پیاوانه، ئه‌وه به‌هه‌مان شێوه له‌ئه‌ستۆی ژنانه، مه‌سه‌له‌یه‌كی دیكه‌شیان له‌ئه‌ستۆدایه كه‌مه‌سه‌له‌ی ژنه، بۆیه هه‌ر ژنێك ده‌چێته په‌رله‌مان به‌ته‌نیا نوێنه‌رایه‌تی ژنان ناكات نوێنه‌رایه‌تی هه‌موو كۆمه‌ڵگا ده‌كات به‌ژن وپیاوه‌وه.\nئاسۆ:به‌ڕێزت له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دایت كێشه‌ی ژن جیابكرێته‌وه؟.\nكوێستان:پێموایه كێشه‌یه‌ك هه‌یه له‌م هه‌رێمه ناوی كێشه‌ی ژنه‌و هه‌موومان هه‌ستی پێ ده‌كه‌ین، نایه‌كسانی و توندوتیژیی ونابه‌رامبه‌ریی هه‌یه، به‌ڵام كێشه‌كه كێشه‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌و په‌یوه‌ندیی به‌هه‌موو تاكه‌كانی كۆمه‌ڵه‌وه هه‌یه، ئه‌گه‌ر كێشه‌ی ژن چاره‌سه‌ر بكرێت كێشه‌ی خێزانه‌كانی ئێمه چاره‌سه‌ر ده‌كرێت، ئه‌گه‌ر ژن له‌م كۆمه‌ڵگایه ئاسووده بێت پیاوه‌كانیش ئاسووده ده‌بن، بۆیه كێشه‌یه‌كه په‌یوه‌ندیی به‌هه‌موو تاكه‌كانه‌وه هه‌یه، به‌ڵام كێشه‌كه، كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌یه پێویستی به‌چاره‌سه‌ركردن هه‌یه، كێشه‌ی ژنان له‌وه‌دا خۆی ده‌بینێته‌وه نایه‌كسانی ته‌واو هه‌یه له‌یاسادا، یاسای باری كه‌سێتی ویاسای سزادانی عێراقی وكۆمه‌ڵێ یاسای دیكه ئێمه تێبینیمان له‌سه‌ری هه‌یه، مه‌سه‌له‌ی توندوتیژیی هه‌یه به‌رامبه‌ر ژنان، ئه‌گه‌ر سه‌یری ئاماره‌كان بكه‌ین هه‌ر ئه‌و ئامارانه‌ی له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌دواداچوونی توندوتیژیی حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه ده‌رده‌چن ئامارێكی مه‌ترسیدارن، كه‌وا كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌و قووڵ هه‌یه له‌م هه‌رێمه‌ی ئێمه به‌ناوی كێشه‌ی ژنانه‌وه، به‌ڵام چاره‌سه‌ركردنیشی به‌هه‌موو لایه‌ك ده‌كرێت، له‌كاتی چاره‌سه‌ركردنه‌كه‌شیدا هه‌موو تاكه‌كانی كۆمه‌ڵ لێی سوودمه‌ند ده‌بن.\nئاسۆ:زۆرجار ره‌خنه گیراوه له‌وه‌ی به‌شداریی ژن له‌په‌رله‌ماندا به‌ته‌نیا به‌شدارییه‌كی شكڵی بووه بۆ ئه‌وه‌ی بڵێن ژنیش له‌په‌رله‌ماندا هه‌بووه، تۆ چه‌ند ئه‌م بۆچوونانه به‌راست ده‌زانیت؟.\nكوێستان:من به‌دڵنیایی پێتده‌ڵێم جگه له‌په‌رله‌مان كه‌به‌رێژه دانراوه، رێژه‌كه‌ش پێشتر له‌یاساكه‌ی بریمه‌ر دانراوه له‌ناوه‌نده‌وه، كه ژن توانیوویانه (25) كورسییه‌كانی په‌رله‌مان به‌ده‌ستبهێنن، له‌به‌رئه‌وه نییه ده‌سه‌ڵاتی كوردیی ئه‌مه‌ی بۆ كردوون، پێشترو له‌یاساكه‌ی بریه‌مر دانراوه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر سه‌یری به‌شداریی ژنان بكه‌ین له‌حزبه سیاسییه‌كان وحكومه‌تدا وه‌ك نه‌بوو وایه.\nئاسۆ:ئه‌و شكڵ و به‌شدارییه‌ی ژن ئێستا له‌ناو حزب وحكومه‌ت وپه‌رله‌مان هه‌یه‌تی، ئه‌م به‌شدارییه شكڵییه‌و بۆ ئارایشته وه‌ك داوا ده‌كه‌ن ژنێك بخه‌نه سه‌ركردایه‌تییه‌وه نه‌ك ژنێك به‌توانای خۆی بچێته سه‌ركردایه‌تییه‌وه؟.\nكوێستان:ناتوانم نیشانه‌ی هه‌ڵه به‌سه‌ر ژنه‌كانی په‌رله‌مان بهێنم، زۆر ژنی به‌توانامان هه‌یه، ژنمان هه‌یه زۆر به‌شداریی جیددی كردووه، ژنمان هه‌یه راو بیرو بۆچوونی تایبه‌تی وده‌نگی تایبه‌تی خۆی هه‌بووه، ره‌نگه له‌وه‌زیره‌كاندا له‌و ماوه دوورو درێژه‌ی حكومه‌ت هه‌بووه وه‌زیری زۆر به‌توانا ده‌ركه‌وتبێت، به‌ڵام وه‌ك خۆت وتت له‌بڕیاری سیاسیدا ژن هیچ ده‌ورێكی نییه، ئه‌گه‌ر سه‌یری حزبه سیاسییه‌كان بكه‌ین، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی هه‌ر ژنی نییه له‌مه‌كته‌بی سیاسیی وسه‌ركردایه‌تییدا، حزبێكی وه‌ك پارتی دیموكراتی كوردستانیش دوای ئه‌و هه‌موو ساڵه خه‌باته یه‌ك ژنی هه‌یه، ئه‌گه‌ر سه‌یری حزبه‌كانی تریش بكه‌ین دووان یان سیانیان هه‌یه، به‌ڵام به ئه‌م ژنانه چه‌ند ده‌وریان هه‌یه له‌سیاسه‌تی ئه‌م هه‌رێمه‌دا؟ به‌دڵنیایی دورخراونه‌ته‌وه‌و هیچ به‌شدارییه‌كیان پێنه‌كردوون، زۆربه‌ی حزبه سیاسیه‌كان كه‌ژنیان هێناوه له‌ناو حیزبه‌كانیان ئه‌وه بۆ جوانكردن و ئارایشتی حزبه‌كانیانه، له‌به‌رئه‌وه ئه‌گه‌ر سه‌یر بكه‌ین ئه‌و حزبانه‌ی ژنیشیان هه‌یه له‌مه‌كته‌ب سیاسی و سه‌ركردایه‌تیدا نه‌یانخستوونه‌ته‌وه ناوه‌ندی بڕیاره‌وه، مه‌كته‌به گرنگه‌كانی حزبه‌كان به‌ده‌ست ئه‌م ژنانه‌وه نین، بزانه كام حزبی سیاسیی مه‌كته‌بی رێكخستن یان راگه‌یاندن یان هه‌ر مه‌كته‌بێكی گرنگی به‌ده‌ست ژنانه‌وه‌یه؟، بێگومان هیچیان، له‌بڕیاره چاره‌نووسسازه‌كانی ئه‌م هه‌رێمه یه‌ك ژن به‌شداریی پێناكرێت، ئه‌م مانای وایه ژن له‌بڕیاری سیاسیی دورخراوه‌ته‌وه، بۆ جوانكردن وئارایشتكردنی حزبه سیاسیه‌كانه به‌ڵام ئه‌مه ئه‌وه ناگه‌یه‌نێت ژنی به‌توانا نییه له‌حزبه‌كان وحكومه‌ت وپه‌رله‌ماندا، نه‌خێر ژنی زۆر به‌توانا هه‌یه، چ حزبه سیاسییه‌كان چ په‌رله‌مان وحكومه‌ت بگه‌ڕێن به‌دوای ژندا ده‌توانن ژنی زۆر به‌توانا بهێنن به‌شداری فعلی وراسته‌وخۆیان پێبكه‌ن له‌به‌ڕێوه‌بردن وئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ئه‌م وڵاته وبڕیاری سیاسیدا، به‌ڵام ئایا ئه‌م ژنانه تا چه‌ند ده‌خرێنه پێشه‌وه؟.\nئاسۆ:ئه‌گه‌ر ئه‌م جاره‌ش ژنان به‌فیزای حزبی بچنه په‌رله‌مانه‌وه ئایا دووباره به‌شدارییكردنه‌كه شكڵی نابێت؟.\nكوێستان:یه‌كه‌م ژنه‌كانی په‌رله‌مان به‌س به‌ڵێ ونه‌خێریان له‌سه‌ر ده‌بوو، ئه‌مه بێ ویژدانییه‌كی گه‌وره‌یه به‌رامبه‌ر به‌ژنانی په‌رله‌مان ده‌كرێت، چونكه وه‌ك پێشتر باسمكرد ژنی واهه‌بووه به‌ده‌ر له‌ئیراده‌ی حزبه‌كه‌ی رای زۆر تایبه‌تی خۆی هه‌بووه‌و ده‌نگدانی تایبه‌تی خۆی هه‌بووه، كۆمه‌ڵێك پڕۆژه یاسا له‌په‌رله‌مان وتووێژی له‌سه‌ركراوه گه‌واهی نه‌ك بۆ ژنه‌كان بۆ پیاوه‌كانیش ده‌ده‌ن، ئێمه له‌یه‌كه‌م یاساوه له‌یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمه شانزه كه‌س دژی ئه‌وه بووین سه‌رۆكی هه‌رێم له‌ناو خه‌ڵكدا هه‌ڵبژێردێت هه‌ر شانزه‌شمان له‌لیستی سه‌وز بووین، ئه‌م شانزه‌یه‌ش زۆرینه‌ی له‌وانه‌بوون سه‌ر به‌باڵی ریفۆرم بوون وئێستا پشتگیریی لیستی گۆڕان ده‌كه‌ن، رای خۆمانمان هه‌بووه، به‌ده‌ر له‌وه‌ی كه‌ئه‌م یاسایه به‌ئیتفاقی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی وپارتی دانرابوو، به‌ڵام ئێمه دژی ئیراده‌ی هه‌ردوو حزبه‌كه ده‌نگمان له‌سه‌ر یاساكه نه‌دا، له‌یاسای وه‌به‌رهێنان هه‌روابووه، له‌یاسای رۆژنامه‌گه‌ریی وده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندیی هه‌روا بووه، له‌زۆر له‌یاسای تریش، ئه‌مه په‌یوه‌ندیی به‌كه‌سه‌كانه‌وه هه‌یه، له‌هه‌موو دنیادا حزبی سیاسیی شه‌رٍ له‌سه‌ر كورسییه‌كان ده‌كه‌ن به‌ڵام دوای ئه‌و كه‌سانه‌ی دێنه په‌رله‌مان تا چه‌ند ئه‌وه‌یان له‌بیره ئه‌وان جگه له‌وه‌ی نوێنه‌ری حزبه‌كانن به‌ده‌نگی خه‌ڵك هاتوون ده‌بێ نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵك بكه‌ن له‌رێی به‌رنامه سیاسییه‌كه‌ی حزبه‌كه‌یانه‌وه، تاچه‌ند ئه‌و گرێبه‌سته‌ی له‌گه‌ڵ خه‌ڵك كردوویانه كه‌ئه‌و به‌رنامه سیاسییه‌یان بۆ جێبه‌جێ ده‌كه‌ن؟ ئه‌وه له‌سه‌ر كه‌سه‌كان وه‌ستاوه كه دێنه ناو په‌رله‌مانه‌وه، بۆیه پێموایه ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كان خه‌ڵكی شایسته‌و به‌تواناو ئازا بن كه هاتنه په‌رله‌مانه‌وه ده‌بنه نوێنه‌ری راسته‌قینه‌ی خه‌ڵك.\nئاسۆ:پێتوانییه حزبه‌كانی ئێمه زیاتر خۆیان بڕیار له‌پێش په‌رله‌مانه‌وه ده‌ده‌ن وئه‌ندام په‌رله‌مانه‌كان ئه‌وه‌یان له‌سه‌ر قبووڵی ئه‌و بڕیاره‌ی مه‌كته‌بی سیاسیی بكه‌ن؟.\nكوێستان:دڵنیات ده‌كه‌مه‌وه بۆ یاسای باری كه‌سێتی یه‌كێتی بچووكترین ته‌وجیهاتی نه‌دا به‌ئێمه، نموونه‌شم بۆ ئه‌وه، ئێمه بووینه سێ به‌شه‌وه، به‌شێكمان دژی فره‌ژنی بووین، سێ چوارێكی زۆر كه‌ممان به‌داخه‌وه سه‌ركردایه‌تی وكادری پێشكه‌وتووی یه‌كێتی تیابوو كه‌ئێستا زۆرینه‌یان له‌لیستی كوردستانین ده‌نگیان به‌فره‌ژنی دا، به‌شێكیشمان بێلایه‌نی هه‌ڵبژاردو ده‌نگی نه‌دا به‌هیچی، ئه‌مه ئه‌گه‌ر ته‌وجیهاتی مه‌ركه‌زیی هه‌بووایه به‌و سێ به‌شه ئیشمان نه‌ده‌كرد.\nئاسۆ:جه‌نابت له‌لیستی گۆڕاندان، پێتوایه په‌رله‌مانی ئاینده له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی مافه‌كانی ژنان جیاواز ده‌بێ و ئه‌و یاسایه‌ی باری كه‌سێتی كه هه‌موار كرایه‌وه‌و خواستی ژنان نه‌بووه گۆڕانی به‌سه‌ردا دێت؟.\nكوێستان:ئێمه وه‌ك لیسته‌كه‌ی خۆمان پشتگیریی ته‌واوی هه‌موو مافه‌كانی ژنان ده‌كه‌ین، ئه‌گه‌ر سه‌یری هه‌موو ژنه‌كانی لیسته‌كه‌ی ئێمه بكه‌ن ده‌بینن ئه‌و ژنانه زۆربه‌یان هه‌ڵقوڵاوی مه‌سه‌له‌كانی ژنانن‌و له‌و شوێنانه ئیشیان كردووه‌و داكۆكیكه‌ری راسته‌قینه‌ی مه‌سه‌له‌كانی ژنان بوون، ئه‌و پیاوانه‌ش زۆربه‌یان كه له‌لیسته‌كه‌مانن پیاوانی یه‌كسانیخوازن وبڕوایان به‌مه‌سه‌له‌كانی ژنان هه‌یه، دوایش له‌به‌رنامه‌ی سیاسیی لیسته‌كه‌مان ده‌رده‌كه‌وێت ئێمه چه‌ند له‌گه‌ڵ مافه‌كانی ژنانین وپشتگیریشی لێ ده‌كه‌ین.\nPrevious دەستوور و دەسەڵاتی خۆماڵی……سالار بابەشێخ\nNext کۆواری نه‌وشه‌فه‌ق ژماره 69


گوڵان میدیا September 12, 2021 زانستی\nگەر سەیری فیلمە زانستی خەیاڵییەكان بكەی، لە زۆریان دا دەبیندرێ مرۆڤ دەفرێت. ئامێرێكی بچووك توانای ئەوەی هەیە مرۆڤێكی گەورە هەڵبگرێت و وەك باڵندە بەرەو بەرزایی بیفڕێنێت. لەم ماوەیەدا ئەم خەیاڵە زانستیە وەڕاست گەڕاوە و كۆمپانیایەكی ئوسترالی ئامێرێكی فڕینی بەناوی (CppterPack) بەرهەم هێناوە. ئەم ئامێرە فڕۆكە كە بەم دواییە فیلمێكی ڤیدیۆیی لێ بڵاوكراوەتەوە لەو فیلمەدا دەبیندرێ كە كەسێك ئامێرەكەی لەخۆی بەستووە و وەك فیلمە خەیاڵی زانستییەكان بەرەو ئاسمان دەفڕێت.\nئامێرەكە وەك كۆڵەپشتییەكە و لە دوو قوڵی لێخوڕەكەی دوو پەروانە هەیە. رێك وەك كوادكۆپتەرەكان. سەبارەت بەو ئامێرە كە هێشتا لە كاتی تاقیكاری و ئەزمووندایە هەندێك رەخنە هەیە وەك ئەوەی ئەو پەروانانە كە بەلای راست و چەپی لێخوڕەكەدایە كێشە دروست دەكەن، لێخوڕەكە یان دەبێ هەتا شوێنی مەبەست باسك و قوڵی نەجوڵێنێ، یان دەبێ رێگا چارەیەكی دیكە هەبێ. هیچ زانیارییەكیش سەبارەت بە وزەی بەگەڕخەری ئامێرەكە نییە.


كاربۆ گێڕانه‌وەی موچەی سێ مانگی خوراوی فەرمانبەران ده‌كرێت\nئه‌ندامێكى په‌رله‌مانى كوردستان له په‌ڕه‌ى تایبه‌تى خۆى له فه‌یسبوك ڕایده‌گه‌یه‌نێت:ڕێوشوێنی یاسایم لەدژی سەرۆکی حکومەتی کاربەڕێکەری ھەرێم گرتە بەر بۆ گێڕانەوەی موچەی سێ مانگی خوراوی فەرمانبەران.\nكاوه عه‌بدولقادر په‌رله‌مانتارى كوردستان له فراكسیۆنى نه‌وه‌ى نوێ له په‌ڕه‌ى تایبه‌تى خۆى له فه‌یسبوك ڕاشیگه‌یاندووه:ئەمڕۆ لەفەرمانگەی دادنوسی ھەولێر ڕێوشوێنە یاساییەکانم لەدژی حکومەتی ھەرێم دەستپێکرد سەرەتاش بەناردنی ھۆشداری بۆسەرۆکی حکومەتی کاربەڕێکەر کەلەماوەی (١٥) ڕۆژدا بڕیار لەسەر گەڕاندنەوەی سێ موچە خوراوەکانی فەرمانبەرانی ھەرێم بدات ، چونکە ئەوەی ئەوان کردویانە پێچەوانەی یاسای بودجەی ٢٠١٩ ی عێراقە کەپێویستە ھەرێم پێوەی پابەند بێت.\nئاماژه‌ى به‌وه‌ش كردووه:ئەوەشمان ڕوون کردۆتەوە کە پێنەدانی موچەی ئه‌وسێ مانگەی ساڵی ٢٠١٩ بە فەرمانبەران نایاساییەو ناکرێ پارە بەناوی موچەی فەرمانبەران لەبەغداوە بنێردرێت ئەوان بە شتێکی تر خەرجی بکەن و مافی بنەڕەتی فەرمانبەران پێشێل بکەن .\nئه‌و په‌رله‌مانتاره ئاشكراشى كردووه:ئەگەر لەو ماوەیەی دیاریکراوە سەرۆکی حکومەتی کاربەڕێکەر گوێی لەھۆشداریەکە نەگرت و مافی فەرمانبەرانی نەگەڕاندەوە ئەوا ڕیکارە یاساییەکانی تر دەست پێدەکەین ولەدادگای ئیداری سکاڵای لەسەر تۆمار دەکەین\n704 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n6/16/2019 3:26:29 PM


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی خواردنەوی ئاو کاتی وتاری هەینی؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی خواردنەوی ئاو کاتی وتاری هەینی؟\nبەرواری دانان :2022-06-17 کۆدی پرسیار:2539\nپرسیار: حوکمی خواردنەوی ئاو کاتی وتاری هەینی؟\nوەڵام: زانایان دەڵێن خواردنەوەی ئاو کاتی وتاری هەینی دوو حاڵەتە:\nیەکەم: ئاوی لەلایە و لە شوێنی خۆی ئاو دەخواتەوە، ئەمەیان دروست نییە، چونکە وەک ئەوە وایە دەستی لە ووردە بەرد دابێت، هەروەک فەرموودە هاتووە تووشی لەغوە دەبێت.\nدووەم: ئاوی لەلا نییە و لەشوێنی خۆی هەڵدەستێت، ئەمەیان دروست نییە، ئەمەیان تووندترە لە حاڵەتی یەکەم، چونکە:\nـ سەرقاڵ دەبێت لە گوێ لە وتار گرتن.\nـ سەر دەکێشێت بۆ بەسەر شانی خەڵک تێپەڕ بوون و ئەزیەت دانیان.\nـ نوێژ خوێنەکان سەرقاڵ دەکات.\nچونکە پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم فەرمان کردن بە چاکە و نەهی کردن لە خراپەی قەدغە کردووە کاتی وتاری هەینی، ئەوە خواردن و خواردنەوە لەپێشترن قەدەغە بکرێن، جگە لە حاڵەتی تێنوویەتیەکی تووند نەبێت ڕوخسەت دراوە، کە سەرقاڵ بێت لە گوێ لە وتارگرتن، لەم حاڵەتە دروستە ئاو بخواتەوە.\nابن قدامە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (ئەگەر کەسێک گوێی لە وتار نەبێت، هیچی تێدا نییە ئاو بخواتەوە). الكافي.


پیلانگێڕیه‌کانی ده‌سه‌ڵات به‌ناوی که‌رکوک پووچه‌ڵه! |\nپیلانگێڕیه‌کانی ده‌سه‌ڵات به‌ناوی که‌رکوک پووچه‌ڵه!\n2011/03/01 at 4:39 PM لێدوانێک بنووسە\nحه‌مه‌غه‌فور:پارتی‌و یه‌کێتی فوویان کردووه به زوڕناداو ته‌واوی میدیای خۆیان‌و ووته‌بێژانی سه‌ربه‌خۆیانیان ڕاسپاردووه ده‌سبکه‌ن به پڕوپاگانده‌به‌هه‌موو شێوازێک، یانی چاوپێکه‌وتنی ته‌له‌فزیۆنی، ڕۆژنامه‌و گۆڤارو که‌سایه‌تیه‌کان‌و ته‌نانه‌ت گرته‌ی ڤیدیۆیی له‌هاوڵاتیان‌و دایکی شه‌هیدانیش ئه‌فڕێنن‌و بڵاوی ده‌که‌نه‌وه‌له‌شاشه‌ی تی‌ڤی‌یه‌کانیانه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی خۆپیشاندانه‌کان‌و ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵکی کوردستان به “پیلانی به‌عسی‌و شۆڤێنی‌و ده‌ستی ده‌ره‌کی‌و ..تد” جاڕبده‌ن، هه‌تا فه‌زای جه‌نگی‌و تۆقاندن‌و دڵه‌ڕاوکێ بسه‌پێنن به‌سه‌ر ڕه‌وشی جووڵه‌ی جه‌ماوه‌رو شۆڕشی خه‌ڵکیدا. هه‌تا ڕێگا خۆشکه‌ن بۆ فڕاندن‌و گرتن‌و ڕاونانی خۆپیشانده‌ران‌و ڕابه‌رانیان. له پاڵیشیدا داوا له خه‌ڵکی ڕاپه‌ڕیو ده‌که‌ن بڕۆنه‌وه ماڵه‌وه‌و جارێ وازبێنن له خواست‌و داواکاریه‌کانیان، با گوایه‌ده‌سه‌ڵات، یان یه‌کێتی‌و پارتی بچن‌و میلیشیاکانیان بجووڵێنن‌و پارێزگاری بکه‌ن له‌خه‌ڵکی کوردزمانی که‌رکوک‌و ناوچه‌دابڕاوه‌کان!!\nباشه پێمان ناڵێن؛ خۆپیشاندانی خه‌ڵکی به‌شمه‌ینه‌تی ناوچه‌ی که‌رکوک‌و ده‌ورو به‌ری، به تایبه‌تی عه‌ره‌به‌کان‌و تورکمانه‌کان، بۆچی ده‌بێت به پیلانی شۆڤێنی بدرێنه قه‌ڵه‌م؟؟\nیان بۆ بۆمان ڕوون ناکه‌نه‌وه‌که‌بۆچی هه‌تا ئێستاش سه‌دان ماڵی ئاواره‌ی که‌رکوکی گه‌ڕاوه‌بۆ ئه‌و شاره‌له‌که‌لاوه‌و خانووی له‌وحی‌و شوێنه‌سه‌ربازیه‌کاندا ئه‌ژین؟ یان بۆچی له‌که‌رکوکیش که‌سانی سه‌ر به‌حزبه‌کانتان هه‌مه‌کاره‌ن‌و ده‌وڵه‌مه‌ند بوون‌و ئه‌بن، جه‌ماوه‌رێکی فراوانیش له‌ئاواره‌ی که‌رکوکی هه‌ژارو بێکارو بێماف‌و موحتاجن؟؟\nئه‌ی خێره وا ده‌سه‌ڵاتی کوردی، له به‌رزترین ئاستیدا له‌گه‌ڵ سه‌رۆکی حزبی شۆڤێنی‌و کوتله نزیکه‌کان له به‌عسیه‌کانه‌وه له حکومه‌ت‌و پارله‌مانی عێراقدا موو ناچێت به‌به‌ینیانداو، مام جه‌لال تاڵه‌بانی نوکته‌شیان بۆ ده‌گێڕێته‌وه!!؟؟ ناشێ پێمان بڵێن نوکته‌کانی مام جه‌لال ته‌کتیک‌و سیاسه‌ته!!!\nئه‌م سیاسه‌تی بانێکه‌و دوو هه‌وایه‌زۆر بڕ ناکات‌و پووچه‌ڵه!!\nخه‌ڵکی سڤیل خۆپیشاندان بکه‌ن بۆ داخوازی به‌رهه‌ق‌و ڕه‌واو ئاسایی خۆیان، پارتی‌و یه‌کێتی‌و ئۆپۆزیسیۆنیش به شۆڤێنی‌و پیلانی به‌عسیه‌کان بیده‌نه قه‌ڵه‌م، به‌ڵام 20 بیست ساڵه سه‌رانی کورد له‌گه‌ڵ به‌عسی‌و فاشی‌و تائیفی‌و کۆنه‌په‌رستی ئیسلامیدا بران‌و حکومه‌ت‌و پارله‌مان پێکدێنن، ئه‌م کاره‌ی ئه‌وان ڕه‌وایه‌و شه‌رعیه‌و له‌پێناو خه‌ڵکی کوردستاندایه!!؟؟\nنا، نا، به‌ڕێزان، ئه‌م درۆ شاخداره دادتان نادات! بیانووی که‌رکوک هه‌ڵگرن بۆ خۆتان! خه‌ڵک کێشه‌ی سه‌ره‌کی له‌گه‌ڵ خودی ئێوه‌و ده‌سه‌ڵاتی گه‌نده‌ڵتاندا هه‌یه!\nئێوه خۆتان ئێستا گه‌وره‌ترین دوژمنی خه‌ڵکی کوردستانن، نه‌ک به‌عسی‌و شۆڤێنی!! خه‌ڵک له دژی ده‌سه‌ڵاتی گه‌نده‌ڵ‌و حزبی‌و میلیشیایی ئێوه ڕاپه‌ڕیوه‌و ئێوه‌ش بێشه‌رمانه‌ته‌قه‌تان ڕووبه‌سنگی هاوڵاتیانی خۆتان کردووه‌و خوێنتان ڕشتووه‌و تاوانی گه‌وره‌تان ئه‌نجامداوه، تازه ئه‌م دیعایه‌و شێرو ڕێویه ناتوانێ له‌به‌رده‌م ڕق‌و نه‌فره‌تی گشتی‌و جه‌ماوه‌ریدا ده‌ربازتان بکات، وه‌ئه‌م پڕووپووچی که‌رکوک‌و پارێزگاری له‌دڵ‌و قودسی کودستانه، خه‌ڵک له‌ته‌سمیمی لابردنی ئێوه‌له‌سه‌ر عه‌رشی فیرعه‌ونیی ده‌سه‌ڵاتتان په‌شیمان ناکاته‌وه.\nخه‌ڵکی کوردستان بڕیاری داوه ده‌سه‌ڵاتی ئێوه وه‌کو ته‌گه‌ره‌ی سه‌ره‌کی له‌به‌رده‌م ئاسووده‌یی‌و ئازادی‌و سه‌ربه‌خۆییاندا پاک بکاته‌وه، دواتر مه‌سه‌له‌ی که‌رکوک‌و ناوچه دابڕاوه‌کانی تریش به لۆژیکی مۆدێرن‌و له‌سه‌ر بنه‌مای بڕیاری پێکهاته‌کانی ئه‌و شارو ناوچانه چاره‌سه‌ر ده‌کات!\nئێستا خه‌ڵک داوای ڕۆشتنی ئێوه ده‌کات! ئه‌م پیلانگێڕیانه له ئینکاریه موجافه‌ئامێزو شێتانه‌کانی موعه‌ممه‌ر قه‌زافی ئه‌چێت! باشتره ده‌سهه‌ڵگرن له‌م پیلانگێڕیانه‌تان له‌دژی هاوڵاتیانی کوردستان! چاره‌نووسی ئه‌م په‌نجه‌ڕاوه‌شاندن‌و په‌نابردنه‌بۆ نانه‌وه‌ی فه‌زای ترس‌و خۆف، هه‌ر له‌سه‌رۆک‌و ڕژێمی تونس‌و میسرو قه‌زافیه‌وه‌ئه‌توانن تێبگه‌ن!\nده‌سهه‌ڵگرتنتان له‌م گه‌ڕو گێچه‌ڵه‌تان به‌خه‌ڵکی ڕاپه‌ڕیوی کوردستان، که‌خه‌ته‌ری ڕژانی خوێنی زیاتری خه‌ڵکی ڕاپه‌ڕیوی به‌شوێنه‌وه‌یه، هه‌نگاوێکی ژیرانه‌تره بۆ عاقیبه‌تێک که چاوه‌ڕێتان ئه‌کات!\nدوای دوانــزه رۆژ تاله بانی لــه سه ر خوپێشاندران بــه قــسه هــات\tئامانجی جەماوەری گوران و سەرانی گوران جیاوازن!


وه‌همی شۆڕشگیڕ و كاره‌كته‌ره‌كانی نێو شۆڕش …. – Denegkan\nوه‌همی شۆڕشگیڕ و كاره‌كته‌ره‌كانی نێو شۆڕش ….\nbyشکۆ\tNovember 25, 2013\tئەدەب\nوه‌همی شۆڕشگیڕ و كاره‌كته‌ره‌كانی نێو شۆڕش له\nچیرۆكی (گوڵباران و پیاوه بۆگه‌نه‌كان)\nكۆتایی ساڵی2010 و سه‌ره‌تای 2011 له به‌غدا و له نێو جه‌نجاڵی گۆڕانكارییه‌كانی ژیانم له نێوان كه‌ركوك و به‌غدادا، له ژوورێكی بچوكی هۆتێلێكی هه‌ژارنشیندا به‌بێ ئه‌وه‌ی كه‌س پێمبڵێ كاروان كاكه‌سورم خوێنده‌وه. پێشتر نه ناوی خۆی نه ناوی هیچ كام له چیرۆك و رۆمانه‌كانیم بیستبوو جگه له كتێبی (منداڵیم ئاسكێك بوو به‌سه‌ر په‌لكه‌زێڕینه‌دا بازبازێنی ده‌كرد) كه بیڕه‌وه‌ری و یادگارییه‌كانی كاروان كاكه‌سووره، ئه‌ویش ته‌نها له ماڵی هاوڕێیه‌كدا و له نێو ره‌فه‌ی كتێبخانه‌كه‌یدا به‌رچاوم كه‌وتبوو، ئه‌و هاوڕێیه‌م هه‌رجارێك كه ده‌چوومه ماڵیان، بۆ پێكه‌نین یه‌كێك له به‌سه‌رهاته‌كانی نێو ئه‌و كتێبه‌ی ده‌خوێنده‌وه و قاقا پێده‌كه‌نی منیش هیچ تێنه‌ده‌گه‌یشتم!\nله به‌غدا هیچ كتێبێكم لانه‌بوو و كۆمه‌ڵێك كتێبی ئه‌لیكترۆنیش له نێو كۆمپیوته‌ره‌كه‌مدا هه‌بوو، ناچار گه‌ڕام به‌نێو كتێبخانه ئه‌لیكترۆنییه‌كه‌دا و چه‌ند كتێبێكم ده‌سنیشانكرد به‌و نیازه‌ی بیانخوێنمه‌وه، بیره‌وه‌رییه‌كانی كاروان كاكه‌سوور ده‌سپێكی ئه‌و پرۆسه‌ی خوێندنه‌وه‌یه بوو، دوو به‌رگ بوو خوێندمه‌وه، جارێكی تریش خوێندمه‌وه، چه‌ند جارێكی تریش خوێندمه‌وه، خوێندنه‌وه‌ی بیره‌وه‌رییه‌كانی كاكه‌سوور بۆ من چێژ و له‌زه‌تێكی تایبه‌تی هه‌بوو سه‌ره‌تا تێینه‌گه‌یشتم ئایا من رۆمان و چیرۆك ده‌خوێنمه‌وه یاخود یاده‌وه‌ری نوسه‌رێك؟ ته‌كنیكێكی هێنده جیاواز و سه‌یر له نوسینه‌وه‌ی ئه‌و بیره‌وه‌رییانه‌دا به‌كارهاتووه كه كه‌مجار هه‌ستده‌كه‌ی نوسه‌ر باسی ژیانی خۆی ده‌كات! به‌قه‌د ئه‌وه‌ی هه‌ستی خوێندنه‌وه‌ی رۆمانێكی پڕ رووداو و كه‌سایه‌تی كاریگه‌ر و ته‌كنیكی ناوازه‌ت پێده‌به‌خشێت! بیره‌وه‌رییه‌كانی ئه‌و نوسه‌ره بۆ من قسه‌ی زیاتر هه‌ڵده‌گرێت و مانایه‌كی تری هه‌یه، بۆیه ده‌مهه‌وێ كاتێكی تری بۆ ته‌رخان بكه‌م بۆ رانان و خوێندنه‌وه‌ی.\nله دوای خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و كتێبه‌وه كه‌ڵكه‌ڵه‌ی خوێندنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی ئه‌و نوسه‌ره كه‌وته خه‌یاڵمه‌وه و گه‌ڕامه‌وه كوردستان به‌و ئومێده‌ی هه‌موو به‌رهه‌مه‌كانی تریم به‌رده‌ست بكه‌وێت و زیاتر چێژ له خوێندنه‌وه‌ی دنیای كاروان كاكه‌سور وه‌ربگرم، خۆشبه‌ختانه به‌شێكی زۆری چیرۆكه‌كانیم ده‌ست كه‌وت و خوێندمنه‌وه، هه‌ر یه‌كێك له چیرۆكه‌كانی بۆ من مایه‌ی تێڕامان و وه‌ستان بوو، هیچ به‌رهه‌مێكی ئه‌و نوسه‌ره نیه به یه‌كجار خوێندنه‌وه وازم لێنابێت، ئه‌مه‌ش ئه‌كرێ به‌شێكی به‌هۆی ئه‌و ئاسوده‌بوونی رۆحییه‌ی كه كتێبه‌كه پێیبه‌خشیوم و خۆشحاڵبوونی خۆم به نوسینه‌كه‌وه بوبێت به‌ڵام به‌شێكی سه‌ره‌كیشی به‌هۆی ئه‌و ئه‌فسون و ته‌كنیكه‌وه بووه كه نوسه‌ر نایه‌ڵێ به ته‌نها یه‌ك جار خوێندنه‌وه كتێبه‌كه‌ی بخه‌یته‌وه نێو ره‌فه‌ی كتێبخانه‌كه‌ت، ئه‌مه‌ش به‌رای من خه‌سڵه‌تی نوسه‌ری سه‌ركه‌وتووه به تایبه‌ت چیرۆكنوس، كه نه‌یه‌ڵێ چێژی خوێندنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كه‌ی به سانایی كاڵ بێته‌وه. بۆیه له‌مێژه حه‌زی خوێندنه‌وه و رانانی كتێبه‌كانی كاروان كاكه‌سورم له خه‌یاڵدایه، وه‌لێ ده‌رفه‌تی من، یان توانای نوسینم له‌سه‌ر وه‌ها به‌رهه‌مێك، یان كات و شوێنی پێویست، یان هه‌ر هۆكارێكی تر، نه‌یهێشتووه تا ئێستا موماره‌سه‌ی ئه‌و حه‌زه‌م بكه‌م، به‌و ئومێده‌ی ئه‌م خوێندنه‌وه‌یه‌م شایسته‌ی چیرۆكه‌كه‌ی كاروان كاكه‌سور بێت و بتوانم زۆرترین تیشك بخه‌مه سه‌ر كه‌سایه‌تی و هێڵ و روداوه‌كانی چیرۆكه‌كه.\nناونیشانی ئه‌م چیرۆكه چه‌ند ووشه‌یه‌كی لێكدراوه و ووشه‌كانیش هه‌ریه‌كه‌یان بۆخۆی به‌شێوه‌یه‌كی قۆڵ په‌یوه‌ندی به ناوه‌ڕۆكی چیرۆكه‌كه‌وه هه‌یه. (گوڵباران) ئه‌و بێوه‌ژنه بێده‌نگ و كۆستكه‌وتووه‌یه كه هه‌میشه مه‌حكومی ئازارچه‌شتنه به‌هۆی هه‌ڵه‌ی پیاوه‌كانی ده‌وروبه‌رییه‌وه، به‌ڵام وێنه‌ی ئه‌م كاره‌كته‌ره وێنه‌ی ژنێكی مه‌رد و خاوه‌ن (كیان)ی تایبه‌ت به خۆیه‌تی كه به درێژایی چیرۆكه‌كه سه‌ربه‌رزانه ده‌ژی و نه‌یهێشتووه پێویستی به كه‌س بێت و زه‌لیلی ده‌ستی ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی بێت، هه‌میشه خۆی له قاسییترین دۆخدا كاره‌كانی خۆی رایی كردووه، دواجاریش به هۆی ئه‌تك كردنییه‌وه‌یه له‌لایه‌ن چوار پیاوه‌وه توشی نه‌خۆشییه‌كی سه‌یر دێت وه‌ك نوسه‌ر ئه‌ڵێت له كۆتایی نه‌خۆشییه‌كه‌شدا ته‌نانه‌ت نه‌یده‌توانی شه‌وانه ئاگاداری منداڵه كۆرپه‌كه‌شی بكات ناچار ((دلێر)) به‌و ئه‌ركه هه‌ڵده‌ستا ئه‌میش دوای ئاگاداركردنه‌وه‌یان له‌لایه‌ن دراوسێكانیانه‌وه. وێنای گوڵباران له زهنی مندا رێك هاتوه‌ته‌وه له‌گه‌ڵ ناوه‌كه‌یدا كه هه‌موو ساتَێكی ژیانی خۆی له خۆیدا په‌خشكردن و بارینی گوڵ بووه به‌سه‌ر مناڵه‌كانی له‌لایه‌ك به‌هۆی میهره‌بانی و به‌سه‌ر خه‌ڵكانی گه‌ڕه‌ك له‌لایه‌كی تره‌وه به‌هۆی جوانی و قه‌شه‌نگییه‌كه‌یه‌وه. بۆ من گرنگ نیه كاروان كاكه‌سوور بۆ دروستكردنی ئه‌م كاره‌كته‌ره پشتی به چی به‌ستووه و مه‌به‌ستی كێیه، كه‌سێكی ریالیستییه، یان خه‌یاڵییه، له روئیای مندا گوڵباران وێنه‌ی ئه‌م نیشتیمانه بێناز و كۆستكه‌وتووه‌ی خۆمانه، كاتێك (فه‌رهاد مه‌ندوب) به هه‌ر هۆیه‌كه‌وه بێ ده‌چێته شاخ و شۆڕش ده‌كات و دواتر له‌وێوه حیكایه‌ته‌كانی به (دڵشاد)ی برایدا ده‌گاته‌وه شار، گوایه عه‌شقی (گوڵباران) له شار ره‌تاندویه‌تی كه له بنه‌ڕه‌تدا وانیه، ئه‌مه وێنه‌ی هه‌مان كاره‌كته‌ره شۆڕشگێره‌كانی ئێره‌یه كه به هه‌ر هۆیه‌كه‌وه بووه هه‌ڵه‌ته‌ی چیاكان بوون و دواتر گه‌ڕانه‌وه شار و ئیدی بۆ ئه‌به‌د له‌سه‌ر خه‌رمانی حیكایه‌ت پاڵیاندایه‌وه و ئیشی ئه‌وان ته‌نها بوو به حیكایه‌تخوانی. كاتێ (دڵشاد مه‌ندوب) و (فه‌رهاد مه‌ندوب) و (سمكۆی خه‌جه ئافات) و (چاودێره‌كه‌ی شاره‌وانی) و چوار پیاوه‌كه‌ی تریش چاو ده‌بڕنه جه‌سته‌ی (گوڵباران) ناتوانی وێنه‌ی ئه‌و قۆناغانه‌ی مێژوو له‌پێش چاوی خۆت لابه‌ری كه ووڵاتانی گه‌وره و هه‌رچی و په‌رچییه‌كانی دنیا چاویان له‌سه‌ر نیشتیمانی كۆستكه‌وتووت بووه و قومارییان له‌سه‌ر كردووه و دواجاریش له شه‌ڕێكی بێبه‌رامبه‌ردا نیشتیمانت به‌سه‌ر چوار ووڵاتدا دابه‌ش كرا، ئالێره‌دا وێنه‌كه ته‌واو وێكچووه كاتێ له نیوه‌شه‌وێكی دره‌نگدا چوار پیاو به خۆیان و چه‌ند سه‌گێكی دڕه‌وه ڕوو له ماڵه‌كه‌ی (گوڵباران) ده‌كه‌ن و دوای پێكدادانێكی توندی سه‌گه‌كانی ماڵی (گوڵباران) كه (سمكۆی خه‌جه ئافات) په‌روه‌رده‌ی كردبوون، له‌گه‌ڵ سه‌گه‌كانی چوار پیاوه‌كه پێكڕا هه‌ڵده‌كوتنه سه‌ر ئه‌و بیوه‌ژنه كۆستكه‌وتووه‌ی كه ناوی (گوڵباران)ه و هه‌رچییان ده‌وێ له‌گه‌ڵیدا ده‌كه‌ن. ئه‌كرێ ئه‌و قۆناغه‌ی به‌ر له‌وه‌ی (سمكۆی خه‌جه ئافات) و سه‌گه‌كه‌ی (بیرۆ) بێن بۆ ماڵی (گوڵباران) و ئیتر له‌وێ بمێننه‌وه به‌یه‌كجاری، به قۆناغی دوای راپه‌ڕینی كوردستانی بشوبهێنین، كه له كوله‌مه‌ڕگی و چه‌رمه‌سه‌ریدا ژیان ده‌گوزه‌را به‌ڵام له‌گه‌ڵ په‌یدابوونی (سمكۆی خه‌جه ئافات) و به‌خێوكردنی توتكه‌سه‌گه‌كانی ماڵی ((دلێر)) له‌لایه‌ن (بیرۆ) سه‌گه‌كه‌ی (سمكۆی خه‌جه ئافات) و مانه‌وه‌ی یه‌كجارییان له‌و ماڵه‌دا ئیتر روناكیی و گه‌شانه‌وه رووی تێكردن تا ئه‌و كاته‌ی كه چوار پیاوه‌كه ده‌ده‌نه سه‌ریانا و په‌لامارییان ده‌ده‌ن، به‌تایبه‌ت ئه‌و كاته‌ی (گوڵباران) به یاوه‌ری (سمكۆی خه‌جه ئافات) ده‌گه‌نه‌وه ناو كوخه‌كه چرایه‌كی به‌ده‌سته‌وه‌یه ئه‌مه‌ش ئاماژه‌یه‌كی روونه بۆ ده‌ستپێكردنی زه‌مه‌نێكی رووناك له‌لایه‌ن نوسه‌ره‌وه. ئه‌مه ئه‌كرێ وا شرۆڤه بكرێت كه كاتی خۆشی له ژیانی ئێمه‌ی نیشته‌جێی ئه‌م نیشتیمانه‌دا زۆر كورتخایه‌ن و كه‌مه، هه‌روه‌ك چۆن له ماڵه‌كه‌ی گوڵبارانیشدا هه‌روابوو.\n(پیاوه بۆگه‌نه‌كان) به‌شی دووه‌می ناونیشانی چیرۆكه‌كه ئه‌م ووشه‌یه له دوو لاوه په‌یوه‌ندی به چیرۆكه‌كه‌وه هه‌یه، یه‌كه‌میان، ئینسانه‌كانی نێو ئه‌م چیرۆكه زۆربه‌ی جاره‌كان دوای مردنیان بۆگه‌ن ده‌كه‌ن و ده‌بنه مایه‌ی بێزاربوونی ده‌وروبه‌ری خۆیان به زیندویه‌تیش كه‌مترین سوودیان بۆ كه‌سانی تر هه‌یه و مرۆڤ لای كاروان كاكه‌سور و لێره‌دا مه‌خلوقێكی بۆگه‌نه، به‌شێكی تری په‌یوه‌ندییه‌كه ئه‌و هه‌ستی بۆنكردن و بۆگه‌نبوونه‌یه كه سه‌راپای چیرۆكه‌كه‌ی ته‌نیووه، نوسه‌ر ویستویه‌تی هه‌ر له ناونیشانه‌وه خه‌یاڵی خوێنه‌ر به‌لای یه‌كێك له هه‌سته‌وه‌ره‌كانی مرۆڤدا راكێشێت و به‌وه‌ی كه ئه‌كرێ هه‌ر یه‌كێك له هه‌سته‌وه‌ره‌كانی مرۆڤ یه‌كپارچه كاره‌ساتهێنه‌ر و كوشنده بێت وه‌ك له‌م چیرۆكه‌دا هه‌سته‌وه‌ری بۆن كردن ئاوایه.\n(گوڵباران و پیاوه بۆگه‌نه‌كان) ئه‌و چیرۆكه‌یه كه رووداو و كاره‌كته‌ركانی شێوه ئاڵۆزییه‌كیان پێوه‌دیاره، چونكه نوسه‌ر لێره‌دا رۆڵی كه‌سی موخاتیب به‌رامبه‌ر به كه‌سایه‌تی سه‌ره‌كی چیرۆكه‌كه ده‌بینێت و له هه‌ندێ شوێنیش ده‌بێته‌وه به خودی خۆی باس له سه‌رچاوه‌كانی نوسین و داڕشتنه‌وه‌ی چیرۆكه‌كه ده‌كات ئه‌مه‌ش به‌رای من ته‌كنیكێكی جیاوازه له ته‌كنیكی نوسینی چیرۆكی باوی كوردی، خاڵێكی سه‌یر كه من تێیناگه‌م و سه‌رم لێی سوڕماوه ئه‌وه‌یه ئایا نوسه‌ر له زمانی كێوه موخاته‌به‌ی كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی ده‌كات؟ ئایا ئه‌وه خودی (دلێر) (كاره‌كته‌ره سه‌ره‌كییه‌كه)یه به‌رده‌وام قسه له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌كاته‌وه و یاده‌وه‌ری خۆی بۆ خۆی ده‌گێڕێته‌وه؟ ئایا ئه‌وه هێزێكی میتافیزیكییه و چاوێكی ره‌قیبه به‌سه‌ر هه‌موو رووداوه‌كانی ژیانی (دلێر)ه‌وه؟ یاخود ئایا ئه‌وه خودی كاروان كاكه‌سوره قسه ده‌كات و خۆشی كاره‌كته‌رێكی شاراوه‌ی نێو چیرۆكه‌كه‌یه؟! به‌هه‌رحاڵ ئه‌مانه هه‌مووی پرسیارن و نوسه‌ر به په‌نهانی هێشتونیه‌تیه‌وه.\nته‌كنینكی ده‌ستپێكردن له خالێك و كۆتایی هێنان به هه‌مان خاڵ ئه‌و ستایله‌یه كه من زۆر پێی سه‌رسامم و له شانۆشدا زۆرترین ئیعجابی منی بۆ خۆی كێشكردووه ئه‌وه‌ی كه له شانۆدا پێی ده‌وترێت ئه‌بسێرد كاروان ئه‌م چیرۆكه‌ی به‌و شێوه‌یه نوسییووه.\nكاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی چیرۆكی (گوڵباران و پیاوه بۆگه‌نه‌كان) كوڕێكی گه‌نجی داڕوخاو و ترساوه، (دلێر) له‌سه‌ره‌تادا چه‌كێكی به‌ده‌سته‌وه‌یه وه‌ك نوسه‌ریش ده‌ڵێ روون نیه بۆ و چۆن ئه‌و چه‌كه‌ی پێیه! ئه‌م كاره‌كته‌ره په‌یوه‌ندییه‌كی هێنده قوڵی له‌گه‌ڵ هه‌ستی (بۆنكردن)دا هه‌یه كه خوێنه‌ر هه‌ست ده‌كات نه‌ك ته‌نها لای (دلێر) به‌ڵكو بۆن یه‌كێكه له ماتریاله سه‌ره‌كییه‌كانی دروست بوونی ئه‌م چیرۆكه، ترس له بۆن، حه‌ز كردن به بۆن، دوالیزمی ژیانی (دلێر)ه، ناسینه‌وه‌ی بۆنی ئاوه‌دانی له هه‌ندێك له كه‌سایه‌تی و رووداوه‌كان و رق لێبوونه‌وه‌ی ئه‌و بۆنه و دواجار دووركه‌وتنه‌وه له بۆنی ئاوه‌دانی و خۆشویستی بۆنی سروشت و چۆڵه‌وانی، وا له‌و كه‌سایه‌تییه ده‌كات نه‌توانێت به ئاسانی خۆی لێی لابدات هه‌رچه‌نده ترسێكی كوشنده‌شی لێی هه‌یه. بۆنی بۆگه‌نی یان روونتر بۆنی بۆگه‌نبوونی ئینسان ئه‌و گرێیه‌یه كه پاڵه‌وانی چیرۆكی (گوڵباران و پیاوه بۆگه‌نه‌كان) هیچ كات ناتوانێت لێی قوتاربێت و هه‌میشه‌ش ترسی هه‌یه خۆی یان دایكی یان برا بچوكه‌كه‌ی له دوای مردنیان بۆگه‌ن بكه‌ن و دیسان نازناوی بۆگه‌نی به‌سه‌ر خانه‌واده‌كه‌یاندا ببڕێته‌وه، چونكه كاتێ باوكی ده‌مرێت راسته له چله‌ی هاویندا ده‌كوژرێت به‌ڵام به‌هۆی بۆگه‌نییه‌وه ته‌نانه‌ت كه‌سێك نیه ته‌رمه‌كه‌ی به‌رێت بۆ قه‌برستان تا دواجار خه‌ڵكی ئه‌و ده‌وره‌به‌ره دوای ئه‌وه‌ی پیاز ده‌ئاخننه لوتیانه‌وه ئینجا ده‌توانن به‌خاكی بسپێرن، رۆژێك له دواشتنی باوكیشی كاتێ له‌گه‌ڵ دایكی ده‌چنه سه‌ر گۆڕه‌كه، دایكی به ده‌ستێكی لووتی گرتووه به‌ده‌سته‌كه‌ی تری ئه‌و هه‌وایه له خۆی دوور ده‌خاته‌وه كه ته‌رمه‌كه بۆگه‌نی كردووه. له دوای ناشتنی باوكیشی سه‌ره‌كیترین ئامۆژگاری دایكی بۆ (دلێر) ئه‌وه‌یه كه ناونیشانی خۆیان به هیچ كه‌س نه‌ڵێت ئه‌مه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له كاتی مردنی باوكیدا و پێش ئه‌سپه‌رده‌كردنی و دوای بۆگه‌نبوونی، خه‌ڵكی ئیتر نازناوی (جه‌مشید بۆگه‌نی) یان لێی نا و دایكیشی ترسی ئه‌وه‌ی هه‌یه كه كوره‌كه‌ی به‌و نازناوه‌ی باوكییه‌وه بناسرێت و تا مردن لێی نه‌بێته‌وه هه‌رچه‌نده (جه‌مشید)ی باوكی له ژیانیدا ئه‌و نازناوه‌ی نه‌بووه و به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه جارجار خۆی به شیعر نوسینه‌وه سه‌رقاڵ كردووه هه‌میشه ویستویه‌تی نازناوێك بۆخۆی هه‌ڵبژێرێت تا خه‌ڵك به‌و شێوه‌یه بیناسنه‌وه به‌ڵام ئه‌و حه‌زه‌ی نه‌هاته دی و دوای مردنی ئه‌و ناوه‌ی به‌باڵادا بڕا. ترس له بۆنی بۆگه‌نی و پرۆسه‌ی بۆگه‌ن بوون هه‌ر له دایكییه‌وه بۆ (دلێر)یش مایه‌وه و وایكرد كه بۆ هه‌میشه ئه‌سڵی خانه‌واده‌كه‌یان له هه‌موو كه‌سێك بشارێته‌وه. لێره‌دا كاروان كاكه‌سوور هاوڕوانێكی له‌گه‌ڵ (پاتریك زۆسكیند) نوسه‌ری رۆمانی (بۆن.. چیرۆكی كوشنده) 1986-ئه‌ڵمانیا،دا هه‌یه، هه‌ر یه‌كه‌یان به ئاقارێكدا و یه‌كێك به ئاراسته‌ی نێگه‌تیڤ و یه‌كێكیان به پۆزه‌تیڤ كاریان له‌سه‌ر هه‌سته‌وه‌ری بۆن كردووه. به‌وه‌ی كه (جان باتیست گرۆنۆی) پاڵه‌وانی رۆمانی (بۆن.. چیرۆكه كوشنده‌كه) هه‌ر به زكماك توانایه‌كی زیاتری له مرۆڤی ئاسایه بۆ ناسینه‌وه‌ی بۆنه‌كان و هه‌موو ژیانیشی ته‌رخان ده‌كات بۆ دروست كردنی بۆن به‌ڵام ئه‌و بۆنانه‌ی كه ئه‌و دروستیان ده‌كات پێویستییان به ره‌گه‌زێكه كه له نێو لاشه‌ی ئافره‌ت دایه و بۆ په‌یداكردنی پێویسته خاوه‌نی ئه‌و لاشه‌یه بكوژێت، (باتێست) به‌رده‌وام ده‌بێت تا ژماره‌یه‌كی زۆر له ژنانی شاره‌كه‌ی ده‌كوژێت بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و بۆنه و دواجاریش خاوه‌نی كه‌سه كوژراوه‌كان به‌دوایدا ده‌گه‌ڕێن به‌و نیازه‌ی بیدۆزنه‌وه و له تۆڵه‌ی كچه‌كانیان بیكوژن به‌ڵام (جان باتیست گرۆنۆی) هه‌ڵدێت و له یه‌كێك له كڵێساكان خۆی حه‌شار ده‌دات و له ساته‌كانی كۆتاییدا و به‌ر له‌وه‌ی بگه‌نه سه‌ری ده‌توانێ ئه‌و بۆنه دروست بكات كه مرۆڤ ده‌گه‌یه‌نێت حاڵه‌تی مه‌ستی و بێهۆش بوون و له‌گه‌ڵ به‌باكردنی بۆنه‌كه به‌سه‌ر خه‌ڵكه‌كه‌دا سه‌رجه‌م ئاماده‌بووانی نێو كڵێساكه بێهۆش ده‌بن و ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ر حاڵه‌تی راسته‌قینه‌ی خۆیان و خۆیان له هه‌موو كۆت و پێودانگه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان داده‌ماڵن به خودی قه‌شه‌ی كڵێساكه‌شه‌وه. ئه‌وه‌ی كه من مه‌به‌ستم بوو لێره‌دا قسه‌ی له‌سه‌ر بكه‌م به‌كارهێنانی (هه‌ستی بۆن كردن)ه له نێوان چیرۆكنوسێكی كورد و رۆماننوسێكی ئه‌ڵمانیدا و دووباره ته‌وزیفكردنه‌وه‌ی ئه‌و هه‌سته‌وه‌ره‌یه له‌نێو تێكستێكی ئه‌ده‌بیدا، كه بۆن كردن لای نوسه‌رێكی وه‌ك كاروان كاكه‌سووری په‌روه‌رده‌ی كلتوری خۆرهه‌ڵاتی كوشنده و ترسێنه‌ره، به‌ڵام لای (پاتریك زۆسكیند)ی په‌روه‌رده‌ی كلتوری ئه‌ڵمانی و خۆرئاوادا بۆن مایه‌ی حه‌سانه‌وه و مه‌ستبوون و ئه‌رخه‌یانیه، ئه‌گه‌رچی پێویسته له پێناو به‌ده‌ستهێنانی ره‌گه‌زه‌كانی بۆنه‌كه‌دا قوربانیش بدرێت به‌ڵام دواجار ئه‌وه بۆنكردنه كه وای له قه‌شه‌یه‌كی كڵێساش كرد به‌ده‌م بۆنكردنه‌وه مه‌ست بێت و باوه‌ش به كیژۆڵه‌یه‌كی ناسكدا بكات و هه‌موو پێودانگه كۆمه‌ڵایه‌تی ئایینه‌یان پێشێل بكات. هه‌رچی كاروان كاكه‌سووره له لایه‌كه‌وه بۆنی وه‌ك ئه‌وه وه‌رگرتووه كه په‌یوه‌ندییه‌كی زۆر راسته‌وخۆی له‌گه‌ڵ نۆستالۆژیادا هه‌یه به‌وه‌ی مرۆڤ به‌تایبه‌تی مرۆڤی خۆرهه‌ڵاتی هه‌میشه كوشته‌ی نۆستالۆژیا و رابردووه‌كه‌یه‌تی و ئیشتیاقی بۆی هه‌یه، ئه‌گه‌رچی پڕئازار و نه‌هامه‌تیش بووه بۆی، كاروكته‌ری سه‌ره‌كی چیرۆكه‌كه‌ی كاروان كاكه‌سووریش به هۆی ئه‌وه‌ی كه یاده‌وری و رابردوویه‌كی زۆر تاڵی هه‌یه بۆیه توشی ئه‌م حاڵه‌ته بووه، بۆنیش یه‌كێكه له‌و هه‌ستانه‌ی كه به‌شێوه‌یه‌كی زۆر زاڵمانه مرۆڤ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆ تاریكترین كه‌له‌به‌ره‌كانی نێو یاده‌وه‌ری له‌وێوه حوزن بۆ ئه‌و گریان و پێكه‌نینانه هه‌ڵده‌ڕێژێت كه به‌شێكن له‌و رابردووه‌ی، دیاره خودی كاروان كاكه‌سوری نوسه‌ری چیرۆكه‌كه‌ش له‌م حاڵه‌تی مه‌حكومبوون به نۆستالۆژیایه به‌ده‌ر نیه و به‌ڵكو به‌پێچه‌وانه‌وه زۆریش پێی كاریگه‌ره و له زۆربه‌ی نوسینه‌كانیدا ره‌نگیداوه‌ته‌وه (منداڵیم ئاسكێك بوو به‌سه‌ر په‌لكه زێرینه‌دا بازبازێنی ده‌كرد) كه یاده‌وه‌رییه‌كانی نوسه‌ره، باشترین به‌ڵگه‌ی ئه‌م حاڵه‌ته‌یه، ئه‌م مه‌حكومبوونه‌ش لێره‌دا دووباره كاری خۆی كردۆته‌وه و نوسه‌ر نه‌یتوانیوه یان نه‌یویستووه له ژێر ئه‌و كاریگه‌رییه ده‌رچێت. له‌لایه‌كی تره‌وه بۆنكردن لای ئه‌م نوسه‌ره كورده پێچه‌وانه‌ی رووانینه‌كه‌ی نوسه‌ره ئه‌ڵمانییه‌كه‌یه، چونكه كاره‌كته‌ره‌كانی ئه‌م هه‌میشه له‌ڕێگه‌ی بۆنكردنه‌وه تۆشی نه‌هامه‌تی بوون و به‌رده‌وام ترسیان له بۆنكردن هه‌یه، ئه‌مه جگه له جیاوازییه جه‌وهه‌رییه‌كه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه بۆنی (پاتریك زۆسكیند) بۆنێكی خۆشه به‌ڵام بۆن لای (كاروان كاكه‌سوور) بۆنێكی ناخۆشه و بۆگه‌نییه، (دایكت حه‌زی نه‌ده‌كرد تۆ ئاوا هه‌ر شتێك ببینی له لوتی خۆتی نزیك بكه‌یته‌وه و بزانی بۆنی چی لێدێت، به ده‌گمه‌نیش شته‌كان بۆنی خۆشیان لێده‌هات، به‌ڵام خۆشی و ناخۆشی ئه‌و بۆنانه هیچ په‌یوه‌ندییان نه به شێوه و نه به زه‌مه‌نی شته‌كانه‌وه هه‌بوو… ئه‌و بۆنه‌ی خه‌یاڵتی به‌ره‌و چۆڵه‌وانی ده‌برد جۆرێك ئاسوده‌یی پێده‌به‌خشیت، به‌ڵام هه‌ر بۆنێك بۆ ئاوه‌دانی بیگێڕابویتایه‌وه، پێی سه‌غله‌ت ده‌بوویت…).\nكاره‌كته‌ری ترساو، خه‌سڵه‌تی چیرۆكی ( گوڵباران و پیاوه بۆگه‌نه‌كان)ه ئه‌وه‌تا له ده‌سپێكی چیرۆكه‌كه‌دا، نوسه‌ر پێمان ده‌ڵێت پاڵه‌وانی ئه‌م چیرۆكه چه‌كێكی به‌ده‌سته‌وه‌یه و ته‌مه‌ننا ده‌كات بتوانێك ئه‌و چه‌كه‌ی ده‌ستی بته‌قێنێت به‌و هیوایه‌ی له نێو ئه‌و سه‌رمایه‌ی زستاندا كه‌مێك گه‌رمی ببێته‌وه. به‌ڵام نایته‌قێنێت له‌به‌ر ئه‌وه‌نا كه هه‌ستی ژیاندۆستی زۆر به‌رزه، نا به‌ڵكو ترسی هه‌یه له نێو ئه‌و سه‌رمایه‌شدا هه‌ر بۆگه‌ن بكات و ببێته میرات هه‌ڵگری باوكی له نازناوی بۆگه‌نی.\nترس له بۆگه‌ن بوون، ترس له سه‌رما، ترس له گه‌رما، ترس له وه‌ڕینی سه‌گه‌كان و لوره‌ی گورگه‌كان، ترس له ناووناتۆره‌ی دروستكراوی خه‌ڵك، ترس له (سمكۆی خه‌جه ئافات) و لێدانه‌كانی، ترس له قوتابخانه و ته‌باشیر و ته‌خته‌سڕه‌كه، تر له خوێندكاره هاوپۆله‌كان، ترس له (دڵشاد و فه‌رهاد مه‌ندوب)، ترس له ئاشكرابوونی ناوی دایك، ترس له ئاشكرابوونی مه‌رگی (گوڵباران)ی دایك، ترس له ئاشكرابوونی نازناوه بێزراوه‌كه‌ی (جه‌مشید)ی باوك، ترس له كامێرا سێپایه‌كه‌ی وێنه‌گره‌كه، ترس له ره‌قبوونه‌وه، ترس له بۆگه‌نبوون، ترس له مردنی (هه‌ڤاڵ)ی برا بچوك به منداڵی، ترس له هه‌موو شته‌كان …هتد، هه‌موو ئه‌م ترسانه كه‌سایه‌تی (دلێر)یان پێكهێناوه، كه‌مترین ئازایه‌تی و جه‌به‌رود و شانازی له ژیانی ئه‌م كه‌سایه‌تییه‌دا به‌دیناكرێت! ئاخۆ نوسه‌ر ده‌یهه‌وێ بڵێت (دلێر) كێیه؟ په‌روه‌رده‌ی كام كۆمه‌ڵگایه كه سه‌راپای ژیانی ترس و ده‌سته‌مۆبوونه؟ئایا هه‌ر یه‌كێك له تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگای خۆرهه‌ڵاتی و ووردتر بلێم كۆمه‌ڵگای كوردی (دلێر)ێكی له ناو خۆیدا نیه؟ ئایا كێ هۆكاری هه‌ره‌سهێنانی كه‌سایه‌تی (دلێر)ه‌كانه؟؟ ئه‌مانه هه‌مووی پرسیارن و لێكدانه‌وه و وه‌ڵامی جیاواز هه‌ڵده‌گرن.\nحه‌زی برامردن یان براكوشتن بۆ ده‌ستبه‌راگرتنی شتومه‌كه‌كانی، حه‌زێكی قوڵی (دلێر)ه ئه‌وه‌تا له سه‌ر قه‌بران و له كاتی ناشتنی ته‌رمی (سرود) برایدا ئه‌و ته‌مه‌ننا ده‌كات دایكی زوو گۆڕه‌كه هه‌ڵكه‌نێت و براكه بنێژێت و خێرا بگه‌نه‌وه ماڵه‌وه، تا ئه‌و به ئیسراحه‌ت له‌سه‌ر دۆشه‌ك و جێگاكه‌ی (سرود) دا بخه‌وێت و ئیتر ئه‌وه‌نده سه‌رمای نه‌بێت. ئه‌م حه‌زه له‌م كه‌سایه‌تییه‌دا به رای من دوو ره‌هه‌ندی هه‌یه یه‌كه‌میان ئه‌وه‌یه له‌پێناو رزگاربوونی ژیانی خۆی له كوله‌مه‌رگی و گه‌رمبوونه‌وه‌ی له نێو پێخه‌فه‌كه‌ی براكه‌یدا حه‌ز له مردنی بكات، كه ئه‌مه‌شیان په‌یوه‌ندی به زه‌بروزه‌نگی رۆژگاره‌وه هه‌یه وایكردووه ئه‌م خێزانه كه‌مده‌رامه‌ت بن و نه‌توانن ماڵێكی پۆشته و دۆشه‌ك و به‌تانییه‌كی رێكوپێكیان هه‌بێ تا ئه‌م ته‌مه‌ننای مردنی براكه‌ی نه‌كات. ره‌هه‌ندێكی تریشی ئه‌و حه‌زی مه‌رگدۆستییه‌یه كه له‌نێو ئینساندا هه‌یه وه‌ك له چیرۆكی (حه‌سار و سه‌گه‌كانی باوكم) ی شێرزاد حه‌سه‌ن كار له‌سه‌ر ئه‌م چه‌مكه كراوه و ئه‌م حه‌زه له نێو كوڕه‌وه ئاراسته‌ی باوك ده‌كرێت و كوڕ حه‌ز به مردن یان كوشتنی باوك ده‌كات، له پێناو ده‌ستگرتن به‌سه‌ر مومته‌له‌كانی باوكدا له دوای مردنی، ئه‌كرێ ئه‌و حه‌زه‌ی ((دلێر))یش له روویه‌كه‌وه به‌م گریمانه‌یه لێكدانه‌وه‌ی بۆ بكرێت كه نایه‌وێت دایكی هیچ كوڕێكی تری هه‌بێت و ته‌نها خۆی تاقانه كوری دایه بێت! (به‌ڵكو له‌مه‌ودوا تۆ له باوه‌شی دایكتدا ده‌نویت، كه هه‌م گیانت گه‌رمایی زیاتری پێده‌گات و هه‌م كه‌متر ده‌ترسیت، به‌تایبه‌تی له وه‌ڕینی سه‌گه‌كان، كه هه‌ندێجار لوره‌ی گورگیشتان له‌گه‌ڵدا ده‌بیست).\nقوتابخانه لای كاروان كاكه‌سوور شوێنێكی ناخۆش و بێزراوه هه‌ربۆیه زۆرجار وێنه‌ی ناشرین و شێوه به‌ندینخانه‌ی پێده‌به‌خشێت، ئه‌وه‌تا له‌م چیرۆكه‌یدا له دیدی (دلێر)ه‌وه هه‌میشه ترسناكی قوتابخانه‌مان بۆ دووباره ده‌كاته‌وه، هه‌ر له ترسی (دلێر) له مامۆستاكانی و هاوپۆله‌كانی و دار و دیواری قوتابخانه‌وه ئه‌وه روون ده‌بێته‌وه قوتابخانه له‌م ناوچه‌یه‌دا چ وه‌زیفه‌یه‌كی هه‌یه! و ده‌سته‌واژه‌ی (ئه‌و قوتابییه‌ی له مامۆستا نه‌ترسێت دوارۆژی باشی نابێت) له زمانی كاره‌كته‌رێكی عه‌وامی نێو چیرۆكه‌كه‌وه به روونی پێمانده‌ڵێت كه قوتابخانه هه‌میشه وێنه‌یه‌كی تری هه‌بوو له كۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا، ئه‌و وێنه‌یه‌ش ئینزیباتخانه‌یه و شوێنی ترساندنی ئه‌و منداڵانه‌یه كه بۆ فێربوونی زانست و زانیاری رووی تێده‌كه‌ن. (دلێر) هه‌ر له قوتابخانه‌دا (فه‌رهاد مه‌ندوب)ی ناسی كه دواتر بوو به كابووسێكی هه‌میشه‌یی ژیانی و دواتریش (دڵشاد مه‌ندوب)ی برای بوو به میراتگری ئه‌و كابووسه بۆ گیانی (دلێر)، بۆنی ئاوه‌دانیش كه سه‌راپای قوتابخانه‌كه‌ی گرتبوو هێنده‌ی تر ئه‌و شوێنه‌ی لای (دلێر) ترسناكتر كرد! ئه‌كرێ ئه‌و پرسیاره بكرێت بۆ زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی یه‌كه‌مجار ده‌چنه قوتابخانه میز به خۆیاندا ده‌كه‌ن؟! ئایا ئه‌و شوێنه ئه‌وه‌نده ترسناكه وه‌ك (دلێر) له‌وێدا میزی به‌خۆیدا كرد؟ ئایا هه‌ر به‌راستی له دنیای ئێمه‌دا ئه‌و ده‌سته‌واژه‌یه‌ی كاروان كاكه‌سور راسته كه له زمانی یه‌كێك له كاره‌كته‌ره‌كانییه‌وه نوسیویه‌تی زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی له كۆتاییدا ده‌بنه دكتۆر و ئه‌ندازیار له‌یه‌كه‌م رۆژی قوتابخانه‌دا میز و ته‌نانه‌ت گووشیان به‌خۆیاندا كردووه؟ ئایا یه‌كه‌م میز به‌خۆداكردن له قوتابخانه پاسپۆرتی بوون به دتۆر و ئه‌ندازیاری ده‌به‌خشێت به كه‌سی میزكه‌ر؟ یان ئه‌وه‌تا ئه‌وه ته‌نها بیانوویه‌كی پێكه‌نیناوی میزكه‌ره‌كانه بۆ پینه‌كردنی (عه‌یب) ه‌كه‌یان؟.\nویستی دووركه‌وتنه‌وه له ئاوه‌دانی هه‌ر له سه‌ره‌تای چیرۆكه‌كه‌وه ده‌رده‌كه‌وێت به‌وه‌ی كه (دلێر) حه‌زی به هیچ بۆنێك نه‌كردووه كه به‌ره‌و ئاوه‌دانی كێشی كردبێت، هه‌میشه رقی له مه‌كته‌ب و ئاوه‌دانییه‌كه‌ی بووه، كه له خانووه‌كه‌ی (مه‌لا ئه‌بو به‌كر)یش ده‌ركران خێرا چوونه قه‌راغی شار و له‌وێ كوخێكیان بۆ خۆیان دروست كرد، هیچ كاتێكش حه‌زی نه‌كردووه له‌خڵكی تر له ده‌وروبه‌ری ماڵیان خانوو دروست بكات، به به‌ڵكو دروستبوونی چه‌ند ماڵێك له چۆڵه‌وانییه‌كه‌ی ده‌وروبه‌ریان ته‌واو بێتاقه‌ت بووه، ئایا ئه‌م حه‌زه له‌وه سه‌رچاوه‌ی نه‌گرتووه كه ئاوه‌دانی مایه‌ی هه‌موو نه‌هامه‌تییه‌كانی ژیانی ئه‌م كوره‌یه بۆیه هێنده‌ی رقی لێیه‌تی؟ ئه‌مانه واده‌كه‌ن بگه‌ینه ئه‌و بڕوایه‌ی كاروان كاكه‌سوور پێیوابێ هه‌موو ئه‌و ئازار و به‌دبه‌ختیانه‌ی تووشمان ده‌بن به‌هۆی قه‌ره‌باڵغی و ئاوه‌دانیه‌وه‌یه، قسه‌یه‌كی تری نوسه‌ر وه‌ك زیندویه‌تی ئه‌م دیده ده‌خه‌مه‌ڕوو، كاروان كاكه‌سوور له شوێنێكی كتێبی (منداڵێك به دزییه‌وه كتێب ده‌خوێنێته‌وه) كه دیدارێكی فراوانه دانا فایه‌ق له‌گه‌ڵیدا سازیداوه له باسی ته‌كنه‌لۆژیا و پێشكه‌وتنه‌كانی دنیاوه قسه‌ی یه‌كێك له بیرمه‌نده‌كانی دنیا دێنێته‌وه و ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر ته‌كنه‌لۆژیسته‌كان لافی ئه‌وه‌مان به‌سه‌ردا لێده‌ده‌ن و ده‌ڵین ئه‌وه‌تا له‌مسه‌ری دونیاوه به هۆی ئامێرێكه‌وه ده‌توانن له‌گه‌ڵ ئازیزانتان له‌وپه‌ڕی دونیا قسه بكه‌ن ئه‌وا ئێمه‌ش پێیان ده‌ڵێینه‌وه ئه‌گه‌ر هه‌ر به‌رهه‌می ئه‌و ته‌كنه‌لۆژیایه‌ی ئێوه نه‌بوایه ئێمه و ئازیزانمان ئاوا له‌یه‌كدی ته‌ره نه‌ده‌بووین و هه‌ریه‌كه‌مان نه‌ده‌كه‌ویتێنه سوچێكی دنیاوه! ئه‌مه‌ش به‌رهه‌می ته‌كنه‌لۆژیایه كه تامی غوربه‌ت و عه‌شق و زۆر چه‌مكی تری نه‌هێشتووه و زۆر شتی تریشی له مانا راسته‌قینه‌كه‌ی خۆی داماڵیه‌وه. ئه‌گه‌رچی ئه‌م قسه‌یه له دیوێكدا په‌یوه‌ندی به‌و مه‌حكومبوون به نۆستالۆژیای خودی كاروانه‌وه هه‌یه، به‌ڵام له دیوه‌كه‌ی تریشدا وه‌ك به‌شێكی ناچراڵییه‌كانی دونیا، شارستانیه‌ت و پێشكه‌وتنه‌كانی مرۆڤایه‌تی ره‌ت ده‌كاته‌وه و جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌و دیده ده‌كاته‌وه كه ژیانی مرۆڤ له سایه‌ی پێشكه‌وتن و ته‌كنه‌لۆژیاوه له زۆر شت ته‌جرید بووه و زۆر مانای ساده و جوانی له ده‌ستداوه و له دۆخی به‌رده‌وام بوونی ئه‌م پێشكه‌وتنه‌دا مرۆڤ له زۆر كار و ئه‌رك خانه‌نشین ده‌بێت و دواجار رۆبۆته‌كان جێگه‌ی مرۆڤ ده‌گرنه‌وه و ره‌نگیشه هه‌ره‌شه بۆ سه‌ر نه‌سلی مرۆڤی سانا دروست بێت.\nله روویه‌كی تره‌وه به مانا (رۆسۆ)ییه‌كه‌ی مرۆڤ تا به‌ره‌و سروشت بگه‌ڕێته‌وه خۆشتر و بێ كێشه‌تر ده‌ژی و زیاتر هه‌ست به جه‌به‌روتی خۆی وه‌ك (بونه‌وه‌ری مرۆڤ) ده‌كات.\nترس له چیرۆك هه‌ڵبه‌ستن و هۆنینه‌وه‌ی سیناریۆ كابوسێكی به‌رده‌وام\n(دلێر) هه‌موو ژیانی ترسی گه‌وره‌ی له‌و چیرۆك و بالۆرانه هه‌بووه كه خه‌ڵكی بۆ خۆی و باوكی و دایكی و ده‌روبه‌ره‌كه‌یان هه‌ڵبه‌ستیووه، چونكه له دوای مردنی باوكی ده‌یان چیرۆك و سیناریۆی له‌سه‌ر ده‌گێڕنه‌وه. (فه‌رهاد مه‌ندوب)ی هاوڕێی چه‌ندین چیرۆكی ئه‌فسوناوی و سه‌یری له‌باره‌ی دایك و باوكی (دلێر) و په‌یوه‌ندی نێوان خۆی و دایكی (دلێر) گێرایه‌وه كه (دلێر) خۆی هه‌ندێجار سه‌ری سوڕده‌ما له رێكوپێكی دارشتنه‌وه‌ی سیناریۆكان له كاتێكدا زۆر دڵنیابوو له ناڕاستی چیرۆكه‌كان، له‌دوای كوژرانی (فه‌رهاد مه‌ندوب) (دڵشاد مه‌ندوب)ی برای ده‌یان چیرۆكی عه‌شق و ئه‌وین و سه‌ركێشی نێوان فه‌رهادی برای و (گوڵباران) دایكی (دلێر) ی بۆ خودی (دلێر) ده‌گێڕایه‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ی بزانێت كه ئه‌و ئێستا وا له‌به‌رده‌م كوڕه‌كه‌ی (گوڵباران)ه و سه‌رجه‌م چیرۆكه‌كانی ئه‌و لای (دلێر) ئاشكرایه كه ناراستن و هی خه‌یاڵی خۆیه‌تی، هه‌ر (دڵشاد مه‌ندوب) مه‌رگی براكه‌ی له شاخ و له‌كاتی ده‌رچوونی له‌شار و رووكردنه نێو شۆڕش ده‌كاته یه‌كێك له ئه‌فسانه گه‌وره‌كان و وێنای پاڵه‌وانێكی مێژووی به (فه‌رهاد)ی برای ده‌به‌خشێت له‌كاتێكا هه‌مووان ده‌یانزانی كه (فه‌رهاد) له شاخ چۆن به چ شێوه‌یه‌ك كوژراوه. ئه‌مانه وا له كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی ده‌كه‌ن كه هه‌میشه ترسی له هه‌ڵبه‌ستنی چیرۆكی ناڕاست بێت به‌وه‌ی نه‌بادا رۆژێك چیرۆكێكی له هه‌موو ئه‌وانه ناخۆش و ترسناكتری بۆ هه‌ڵبه‌سترێ و به‌و هۆیه‌شه‌وه نه‌توانێت چیدی له كوخه‌كه‌یان بێته‌ده‌رێ. نوسه‌ر ده‌یهه‌وێ بڵێت ئه‌و كۆمه‌ڵگایه‌ی كه (دلێر)ی تێدا په‌روه‌رده كراوه كۆمه‌ڵگایه‌كه جگه له حیكایه‌ت و چیرۆكی درۆ هیچی تر شك نابه‌ن، ئه‌و كۆمه‌ڵگایه توتی حیكایه‌ت گێره‌وه‌ن. ئه‌وان به‌وه به‌خته‌وه‌ر ده‌بن كه حیكایه‌تێكی هه‌ڵبه‌ستراو به‌باڵای هاوگه‌ڕه‌كێكی خۆیاندا ببڕن و به‌و هۆیه‌وه هه‌میشه ئازاری بده‌ن، پێمانده‌ڵێ ئێوه ته‌نها له‌سه‌ر سه‌رگوزشته‌ی درۆینه ده‌ژین، ئه‌و ئێوه‌ن هیچ كات ناتوانن (دلێر)ه‌كانی ده‌وروبه‌رتان قبوڵ بكه‌ن و به‌رده‌وام به ناوناتۆره‌ی سه‌پێنراوه‌وه ده‌یانتلێننه‌وه.\nباوه‌ڕ نه‌هێنان به مردنی دایك و شاردنه‌وه و ترس له ئاشكرابوونی یه‌كێكی تره له گرێ كوێره‌كانی ژیانی (دلێر) كه نایه‌وێت كه‌س به‌م مردنه بزانێت و ته‌نانه‌ت كاریش بۆ ئه‌وه ده‌كات تا بیشارێته‌وه، به‌ڵام (هه‌ڤاڵ) ی برا بچوكی ئێواره‌ی یه‌كه‌م به‌ده‌م گریانه‌وه هه‌واڵه‌كه لای (دڵشاد مه‌ندوب) ده‌دركێنێت هه‌رچه‌ند (دڵشاد) به‌سه‌رسورمانه‌وه لێی ده‌روانێت و باوه‌ریشی پێناكات به‌ڵام (دلێر) زۆر بیتاقه‌ت ده‌بێت و ده‌ترسێت (دڵشاد) به‌و هه‌واڵه بزانێت، بۆیه له برا بچوكه‌كه‌ی توڕه ده‌بێت و ده‌ینێرێته ماڵه‌وه، به‌ڵام دواجار هه‌رچۆنێك بێت (هه‌ڤاڵ)ی منداڵ خه‌به‌ره‌كه به ژنێكی دراوسێیان ده‌ڵێت و له‌مه‌شه‌وه هه‌موو خه‌ڵكی گه‌ڕه‌ك پێی ده‌زانن و ده‌یبه‌ن بۆ گۆڕستان تا ئه‌سپه‌رده‌ی بكه‌ن.\nپرسیار لێره‌دا ئه‌وه‌یه ئاخۆ (دلێر) بۆ به‌رده‌وام ده‌یه‌وێت مه‌رگی دایكی بشارێته‌وه به‌چه‌شنی ناوه‌كه‌ی به هیچ كه‌سێكی نه‌ڵێت؟ ئاخۆ ئه‌وه ترسه له گیانی خۆی؟ یان ترسه رابردووی خانه‌واده‌كه‌ی؟ یاخود ترسه له ئاشكرابوونی نازناوی (جه‌مشید)ی باوكی كه دوای مردنی به (جه‌مشید بۆگه‌نی) ناسرا؟ یاخود ترسه له‌وه‌ی (دڵشاد مه‌ندوب) به‌رگه‌ی بیستنی هه‌واڵه‌كه نه‌گرێت و له خه‌فه‌تا گیانی ده‌رچێت؟ یان ئه‌وه‌تا ترسی له‌وه هه‌یه (دڵشاد) مردنی (گوڵباران) بكات به درفه‌تێك بۆ هۆنینه‌وه‌ی ده‌یان و سه‌دان چیرۆكی تری بێبنه‌ما و ئه‌مجاره وه‌ك ژنی خۆی بیناسێنێت؟. بۆیه پێموایه ئه‌م چیرۆكه یه‌كێكه له تێكسته نایابه‌كانی ئه‌ده‌بی كوردی چونكه پرسیار و جه‌ده‌لی قوڵ دروست ده‌كات، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی عه‌قڵیه‌تی پشتی نوسینی ئه‌م چیرۆكه هه‌ڵگری تیگه‌یشتنێكی فراوانتره له پێویست، هه‌میشه ئه‌و چیرۆكانه‌م لا جوانه كه خولقێنه‌ری ده‌یان پرسیارن له‌ناوخۆیاندا.\nكاره‌كته‌ره درۆزن و حیكایه‌تخوانه‌كانی نێو شۆڕش\nشۆڕش هیچ كات هه‌واڵی راست په‌خش ناكات، هه‌میشه هه‌وڵی دروستكردنی حیكایه‌ت و بالۆره‌ی ئه‌فسانه‌یی ده‌دات، ده‌یه‌وێت به‌رده‌وام وێنه‌ی كارێزما بۆ كاره‌كته‌ره‌كانی خۆی بسازێنێت، شۆڕش به هۆی ئه‌و هه‌ستی مه‌رگدۆستییه‌ی له نێو كاره‌كته‌ره‌كانیدا دروستی ده‌كات راستگۆییان لێده‌سێنێته‌وه، ره‌نگه زۆرجار ئه‌مه بۆ خودی كاره‌كته‌ره‌كانیش په‌نهان بێت و نه‌زانن كه شۆڕش ئه‌و كاره‌ی له‌گه‌ڵدا كردوون، به‌ڵام دواجار ئه‌وان شتێكیان نیه بۆ گێڕانه‌وه، جگه له داستانه‌كانی كۆشتن و قڕكردن و وه‌حشه‌ت و ترسناكی، بكه‌ری ئه‌م كارانه‌ش كه‌مجار وا هه‌ڵده‌كه‌وێت كه بونه‌وه‌رێكی ئاسایی بێت، به‌ڵام دواجار شۆڕش خۆی پێویستی به‌وه‌یه زۆربه‌ی ئه‌و كه‌سایه‌تییانه‌ی پرۆسه‌كه‌ی بۆ جێبه‌جێ ده‌كه‌ن مرۆڤی ئاسایی نه‌بن و بۆ قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ی ئه‌و حاڵه‌ته‌ش له قه‌باره‌ی خۆیان گه‌وره‌تریان بكات و وێنه‌ی ئه‌فسانه‌ییان بۆ دروست بكات، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر شۆڕشه‌كه بگات به مه‌نزڵ و ده‌سكه‌وتی هه‌بێت و له‌سه‌ر خه‌رمانی حیكایه‌ت پاڵبداته‌وه، زۆربه‌ی شۆڕشه‌كانی دونیاش كاتی گه‌یشتونه‌ته دوا وێستگه ئیتر بۆ ئه‌به‌د له‌سه‌ر ئه‌و بالۆرانه ژیاون كه هه‌ر خۆیان خولقێنه‌ریانن.\n(فه‌رهاد مه‌ندوب)یش كاتێ ده‌چێته شاخ و له‌وێ به هۆكارێكی نادیاره‌وه ده‌كوژرێت، ئیدی لێره‌وه رۆڵی (دڵشاد)ی برای ده‌ستپێده‌كات و تا كۆتایی چیرۆكه‌كه هه‌موو رۆژێك دێت و چیرۆكێكی درۆینه‌ی ژیانی فه‌رهاد بۆ ( دلێر) باس ده‌كات و ده‌یكات به پاڵه‌وانی ده‌یان چیرۆكی ئه‌فسوناوی، تا ئه‌وه‌ی حیكایه‌ته‌كان له سنوری عه‌قڵ و لۆژیك ده‌رده‌چن، په‌تای وه‌هم دروستكردن ته‌نها له لای شۆڕشگێڕه‌كان ناوه‌ستێت و به هۆی په‌یوه‌ندی خوێنیه‌وه ده‌گوازرێته‌وه بۆ كه‌سانی تریش، ئه‌و كاره‌كته‌رانه هه‌ر به‌وه‌وه نه‌وه‌ستاون كه چیرۆك له شاخ بهۆننه‌وه و ره‌وانه‌ی شاری بكه‌نه‌وه به‌ڵكو ده‌ستیان به‌سه‌ر رووداوه‌كانی نێو شاریشدا گرتووه و چیرۆكیان بۆ هه‌موو رووداوێك هه‌یه، ئه‌وه‌تا (دڵشاد مه‌ندوب) ناونانی چۆڵه‌وانیه‌كه‌ی ده‌وروبه‌ری ماڵی (دلێر) به ده‌سكه‌وتێكی شۆرش ده‌زانێت و ده‌ڵێت له‌پای جه‌ربه‌زه‌یی و قاره‌مانێتییه‌كانیدا شۆڕش بریار ده‌ده‌ن گه‌ڕه‌كێك بكه‌ن به ناوی خۆشه‌ویسته‌كه‌ی (فه‌رهاد مه‌ندوب)ه‌وه! كه ئه‌م رووداوه خۆی له بنه‌ڕه‌تدا وانیه، ئه‌سڵه‌ن شۆڕش چ كاره‌یه له ناونانی گه‌ڕه‌كێكی ژێر ده‌ستی حكومه‌ت!؟ نا به‌ڵكو له عه‌فه‌ویه‌تی خه‌ڵك و به هۆی ئه‌وه‌ی كه (گوڵباران) یه‌كه‌م كه‌س بووه خانووی له‌و چۆڵه‌وانییه‌دا دروست كردووه بۆیه دواتر به ناوی ئه‌وه‌وه و له زمانی خه‌ڵكیه‌وه ناوه‌كه بڵاو بوه‌وه، پاشان هه‌موو ئه‌و باس و خواسه پڕ ئه‌وین و سه‌ركێشیانه‌ی كه (دڵشاد مه‌ندوب) له‌باره‌ی په‌یوه‌ندی خۆشه‌ویستی (فه‌رهاد مه‌ندوب) و (گوڵباران)ه‌وه ده‌یانگێڕێته‌وه سه‌رله‌به‌ریان ناڕاستن و ته‌نها وه‌همێكی درێژخایه‌نی ژیانی ئه‌و دوو برایه‌یه.\nدروستكردنی وه‌همێكی كوشنده له‌لایه‌ن (دڵشاد مه‌ندوب)ه‌وه دیسان ئه‌و راستییه دوپات ده‌كاته‌وه كه مه‌خلوقه‌كانی ئه‌م مه‌مله‌كه‌ته واهیمه هه‌پرون به هه‌پرونی كردوون و له‌گه‌ڵ وه‌همدا ته‌مه‌نێكیان به‌ڕێكردووه، ئاخر ئه‌م كوره له دوای مردنی براكه‌یه‌وه هه‌موو ئیش و كاری ئه‌وه‌بوو به دوای عه‌ره‌بانه نه‌وتفرۆشییه‌كه‌یه‌وه گه‌ڕه‌ك به گه‌ڕه‌كی شار بگه‌ڕێت به‌و هیوایه‌ی بتوانێت عه‌شیقه نه‌بینراوه‌كه‌ی براكه‌ی ببینێته‌وه كه دواجار ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی دووانه‌ن له‌گه‌ڵ براكه‌یدا مافی ئه‌وه‌ی به خۆی داوه ئه‌گه‌ر (گۆڵباران) واتا عه‌شیقی براكه‌ی بدۆزێته‌وه بیكات به ژنی خۆی و هه‌ر به‌وه‌شه‌وه نه‌وه‌ستا به‌ڵكو ده‌یان شه‌و خه‌ونی پێوه بینیوه و هێزێكی دڵنیایی لای خۆی دروستكردووه كه هه‌ر ده‌بینێته‌وه و ئه‌ویش واتا خۆشه‌ویستی براكه‌ی یه‌كسه‌ر ئه‌م ده‌ناسێته‌وه به‌هۆی له‌یه‌كچونیان له‌گه‌ڵ براكه‌یدا و باوه‌شی پێداده‌كات و بۆ ئه‌به‌د به‌خته‌وه‌ر ده‌بن! له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه وه‌ك خۆی ده‌ڵێت زۆربه‌ی كچانی شار سه‌رسامی قۆزییه‌كی بوونه به‌ڵام ئه‌م گوێیان پێنادات و خۆییان لێ لاده‌دات به‌و هیوایه‌ی به پاكیزه‌یی بگاته به‌رده‌ستی (گوڵباران).\nشكۆ عومه‌ر كاكه‌ڕه‌ش/ كه‌ركوك\n*ئه‌و رستانه‌ی له نێو دوو كه‌وانه‌دان دیالۆگ و قسه‌ی نێو چیرۆكه‌كه‌ن.\nPrevious دەسەڵاتى کوردى چیمان پێ دەلێت ؟!\nNext سێبەرى گەڵامێو …. نەوزاد بەندى


***** ***** مامۆستا مەلا ئیبراهیم سۆفی ماوەتی کۆچی دوایی کردو یەکێتی زانایان پرسەنامەیەک ئاراستەی خانەوادەکەی دەکات ***** ***** شاندێکی باڵای ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر سەردانی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایان دەکات ***** ***** وەزیری هەرێم بۆ کاروباری پێکهاتەکان سەردانی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایان دەکات ***** ***** ئەمینداری گشتی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان پیرۆزبایی لە یەکێتی زانایان دەکات ***** ***** بە بۆنەی ساڵیادی دامەزراندنیەوە مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایانی مەراسیمی پێشوازی میوانان بەرێوە دەچێت ***** ***** سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان سه‌ردانی یه‌كێتیی زانایانی ئاینیی ئیسلامیی كوردستان ده‌كات ***** ***** وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی بە نوێنەرایەتی سەرۆکی حکومەتی ھەرێم سه‌ردانی یه‌كێتی زانایان ده‌كات ***** ***** پەیامی پیرۆزبایی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە یادی پەنجاو یەک ساڵەی دامەزراندنی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامیی کوردستان ***** ***** لە پەیامێکدا سەرۆکی ھەرێمی کوردستان پيرۆزبايى له يه‌كێتيى زانايان ده‌كات ***** ***** پەیامی سەرۆك بارزانی بە بۆنەی پەنجا و یەكەمین ساڵیادی دامەزراندنی یەكێتیی زانایانی ئایینی ئیسلامیی كوردستان ***** ***** مامۆستا مەلا ئەحمەدی سیوەیلی کۆچی دوایی کردو یەکێتی زانایان پرسەنامەیەک ئاراستەی خانەوادەکەی دەکات ***** ***** وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی و سەرۆکی یەکێتی زانایانی لەگەڵ مامۆستایانی ئایینی قەزای شقڵاوە کۆبوونەوە\nپەیامی پیرۆزبایی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە یادی پەنجاو یەک ساڵەی دامەزراندنی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامیی کوردستان\nلە پەیامێکدا سەرۆکی ھەرێمی کوردستان پيرۆزبايى له يه‌كێتيى زانايان ده‌كات\nبه‌یاننامه‌ی یه‌كێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی كوردستان به بۆنه‌ی 51 ساڵه‌ی دامه‌زراندنیه‌وه\nگۆڤاری (پەیامی زانایان) کەوتە بەر دیدی خوێنەران\nوەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی و سەرۆکی یەکێتی زانایان لەگەڵ وتاربێژانی سنووری ئەوقافی دەوروبەر کۆدەبنەوە\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 06/09/2021 : 20:07:47\nئەمرۆ 6ی9ی2021 بەئامادەبوونی هەردوو بەرێزان د.پشتیوان سادق وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی و د. عبداللە مەلا وەیسی سەرۆکی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان و ئامادەبوونی بەرێوەبەری گشتی لەدیوانی وەزارەت و بەرێوەبەری گشتی حەج و عومرەو بەرێوەبەری ئەوقافی دەوروبەرو بەرپرسی لقی هەولێری یەکێتی زانایان لەگەڵ وتارخوێنانی سنووری ئەوقافی دەوروبەر لە پارێزگای هەولێر کۆبوونەوە.\nسەرەتای کۆبوونەوەکە بە چەند ئایەتێک لە قورئانی پیرۆز دەستی پێکردو، دواتر بەرێز د.پشتیوان سادق وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی لە وتەیەکدا بەگەرمی بەخێرهاتنی ئامادەبووانی کردو خۆشحاڵی خۆی بە دیدارەکە دەربڕی، پاشان تیشکی خستە سەر چەند پرسێکی هەنووکەیی و پەیوەست بە رەوشی ئایینی و نیشتمانی و لەو سۆنگەوە رۆڵی مامۆستایانی بەڕێزی بەرزنرخاند لە بڵاوکردنەوەی بیری میانرەوی و خزمەتکردنی ئایینی پیرۆزی ئیسلام، ھەروەھا جەختی لەپاراستنی یەکریزی تەبایی کۆمەڵایەتی کرد بە خاڵی بەھێزی سەرکەوتنی دانا، دواتر بەناوی حکومەتی کوردستان سوپاسی مامۆستایانی کرد کە لەکاتی ھاتنی قەیرانەکاندا رۆڵیان ھەبووە لە ئارامی و بڵاو کردنەوەی ھۆشیاری، لەتەوەرێکی تردا جەختی لە ئایین پەرەوەری و نیشیتمان پەروەری کردەوە ھەروەھا ئاماژەی بەبۆردی وتاری ھەینی کردو رایگەیاند بۆردی وتار لەسەر بنەمای راسپاردەکانی کۆنفرانسی رێکخستنی وتاری ساڵی ٢٠١٦دروست بووەو ئامانجى سه‌ره‌كى ووتارى ئایینى گه‌یاندنى په‌یامى ئایینى و نیشتیمان په‌روره‌رریه، لەبەشێکی وتەکەیدا پەیوەندی بەھێزی نێوان یەکێتی زانایان و وەزارەتی ئەوقافی بەرز نرخاند بۆ گەیاندنی پەیامی ئایینی.\nدواتر بەرێز د. عبداللە مەلا وەیسی سەرۆکی یەکێتی زانایان وتەیەکی پێشکەش کردو لە دەسپێکدا سوپاسی یەکێتی زانایانی ئاراستەی مامۆستایانی ئایینی کرد، کە لە ماوەی رابردوو خزمەتێکی گەورەیان پێشکەش کردووەو قەت رۆلی بەرچاوی زانایان لەمەڕ هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگەو خزمەتی دینداری لەیاد ناکرێت، گوتیشی: کابینەی تازە لەبەرنامەی دایە لەرووی ئایینی هەنگاوی باش بهاوێژێت و ئەرکی ئێمەشە لە چوارچێوەی پاراستنی پێگەی مەلایەتی خزمەت بکەین، چونکە رۆڵی وتاربێژ ئیسلاحیەو دەبێ لە ئاستی گشتی و بۆ بەرژەوەندی گشتی بێت.\nسەرۆکی یەکێتی زانایان گوتیشی: زۆر گرنگە وتاربێژان لەمەڕ زانیاری و هەواڵی نێو تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان هۆشیارو ورد بن، نەک هەرچی پۆست دەکرێ ئەوانی لەسەر مینبەر بڵاوی بکەنەوە، چونکە پێشەنگی ئێمە لە خزمەتی مرۆڤایەتی پێغەمبەر (درودی خوای لەسەر بێت) ئەویش هەمیشە خەمی خەڵکی هەبووەو قەتیش بەگژ کەس دانەچووە، بۆیە گرنگە مینبەر کەشێکی رۆحی و ئیمانی دروست بکات، نەک ببێتە ئامرازی شڵەژانی کۆمەڵگەو ئامادەبووانی نوێژی هەینی. هەورەها باسی لە هەماهەنگی و پەیوەندی بەھێزی نێوان یەکێتی زانایان و وەزارەتی ئەوقاف كرد كە لەمەڕ خزمەتكردن بە پرۆسەی خزمەتکردنی ئایینی دەکات بۆیە لەقوناغی داھاتوو لەھەموو پرۆژەو بریارەکان پێکەوە دەبین ئەویش بەئامانجی خزمەتکردنی ئایینی پیرۆزی ئیسلام.\nدواتر باسی لە گرنگی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کردو لەو سۆنگەوە چەند بەرچاو ڕوونیەکی پەیوەستی دایە وتاربێژان کە بە هۆشیاریەوە مامەڵە لەگەڵ ئەم پرسە بکەن و نەبنە تەڕەفگیرو مینبەرو مزگەوت بۆ هیچ کەس و لایەنێک بەکار نەهێنن.\nژماره‌ی سه‌ردان : 8885791


ئه‌و کچه باڵاپۆشه‌ی ئه‌مڕۆ ئۆباما له وتاره‌که‌یدا له‌مزگه‌وتێکی ئه‌مریکا ناوی هێنا کێیه؟\nئه‌مڕۆ له‌یه‌کێک له مزگه‌وته‌کانی ئه‌مریکا، باراک ئۆبامای سه‌رۆکی ئه‌و وڵاته وتارێکی پێشکه‌ش کرد و تیایدا به شان و بای موسوڵمانانی وڵاته‌که‌یدا هه‌ڵیدا، له‌نێو هه‌مووشیاندا نمونه‌ی به‌چه‌ندین ئه‌فسانه‌ی سه‌رده‌می ڕابردوو هێنایه‌وه‌و له‌م سه‌رده‌مه‌شدا ناوی (ئیبتیهاج محمد)ی هێنا.\nئیبتیهاج محمد کچه موسوڵمانێکی باڵاپۆشی ئه‌مریکییه، به‌ڕه‌گه‌ز ئه‌فریقییه و یه‌کێکه له‌پاڵه‌وانه‌کانی وه‌رزشی زۆرانبازی شمشێر له ئه‌مریکا، ئه‌م کیژۆڵه‌یه ته‌مه‌نی ٣٠ ساڵه و سه‌رنجی میدیاکانی ئه‌مریکای به‌لای خۆیدا ڕاکێشاوه، توانیویه‌تی له پاڵه‌وانێتی هه‌نگاریا و یۆنان دوو میدالیای برۆنز به‌ده‌ست بهێنێت، هه‌روه‌ها له‌م وه‌رزه‌شدا پێگه‌ی خۆی له‌نێو هه‌ڵبژارده‌ی ئۆڵۆمپی ئه‌مریکای به‌شدار له ئۆڵۆمپیادی ڕیۆ دی جانێرۆ ٢٠١٦ کردۆته‌وه.\nئۆباما له وتاره‌که‌یدا ڕایگه‌یاند :" ئێمه شانازی به موسوڵمانه‌کانی ئه‌مریکاوه ده‌که‌ین، مامۆستامانن، لاوانی به‌هره‌مه‌ندن و پاڵه‌وانی وه‌ک ئیبتیهاجمان هه‌یه، هه‌سته سه‌رپێ با ئاماده‌بوان بتبینن، ئه‌مه ئه‌و پاڵه‌وانه‌یه که به‌شداری ئۆلۆمپیادی ڕیۆ ده‌کات و ئاڵای سورو شینی وڵاته‌که‌مان به‌رز ده‌کاته‌وه، داوامان لێکردووه میدالیای ئاڵتونمان له‌گه‌ڵ خۆی بۆ بهێنێته‌وه".\nئیبتیهاج ده‌بێته یه‌که‌مین یاریزانی باڵاپۆش له‌ڕیزه‌کانی هه‌ڵبژارده‌ی ئۆڵۆمپی ئه‌مریکا به‌درێژایی مێژوو، له‌م باره‌یه‌شه‌وه ناوبراو به میدیاکانی ڕاگه‌یاند :" دایک و باوکم له منداڵییه‌وه حه‌زیان ده‌کرد وه‌رزش بکه‌م، هه‌وڵیاندا وه‌رزشیکم بۆ بدزۆنه‌وه له‌گه‌ڵ به‌رگه ئیسلامییه کلتورییه‌کانمدا بگونجێت، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش زۆرانبازی شمشێریان هه‌ڵبژارد، چونکه هه‌موو جه‌سته‌م داپۆشراوه".


ئاگری ئیسماعیل نژاد: فه‌رمانی تڕامپ ته‌نیا بڕیارێک نیه به‌ڵکو ڕه‌نگدانه‌وه‌ی شێوه ڕوانینێک له‌و کۆمه‌ڵگایه که تڕامپ ده‌کاته سه‌رۆک کۆمار\nگرووپه‌کانی مافه‌کانی مرۆڤ و هه‌ندێک له ئه‌وانه‌ی خه‌ڵاتی نۆبێلیان بردۆته‌وه و که‌سایه‌تییه ناسراوه‌کان وه‌ک مایکڵ زاکربێرگ ڕه‌خنه‌یان له ئه‌م فه‌رمانه‌ی تڕامپ گرتووه و ده‌ڵێن ئه‌مه جۆرێک سیاسه‌تی هه‌ڵاواردن دژی ئه‌و په‌نابه‌ر و کۆچبه‌رانه‌یه که به هۆی ئاین یان له باری ئه‌تنییه‌وه بوونه‌ته ئامانج.\nله وتووێژ له گه‌ڵ به‌ڕێز ئاگری ئیسماعیل نژاد، ڕۆژنامه‌وان له ئوتریش سه‌باره‌ت به ئه‌م فه‌رمانه نوێیه، کاریگه‌رییه‌کانی له سه‌ر هاووڵاتیانی ئێرانی و کورد و ئه‌گه‌ری کاردانه‌وه‌کان به رامبه‌ر به ئه‌وه وتووێژمان کردووه.\nئاگری ئیسماعیل نژاد:فه‌رمانی تڕامپ ته‌نیا بڕیارێک نیه به‌ڵکو ڕه‌نگدانه‌وه‌ی شێوه ڕوانینێک له‌و کۆمه‌ڵگایه که تڕامپ ده‌کاته سه‌رۆک کۆمار


موقته‌دا ئه‌لسه‌در داوا له لایه‌نگرانی ده‌کات هێرشه‌کان له دژی ئه‌مه‌ریکا ڕابگرن\nڕابه‌ری شیعه‌ی توندڕه‌و له عێراق که دژایه‌تی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌کات داوای له لایه‌نگرانی کردووه هێرشه‌کانیان بۆ سه‌ر هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ڕابگرن بۆ ئه‌وه‌ی هیچ بیانوویه‌کیان بۆ مانه‌وه له وڵاته‌که‌دا نه‌بێت.\nئێواره‌ی ڕۆژی شه‌ممه مه‌لای توندڕه‌وی ئاینی موقته‌دا ئه‌لسه‌در له بڵاوکراوه‌یه‌کدا له‌سه‌ر ماڵپه‌ره‌که‌ی خۆی گوتی ئه‌و داوای له میلیشیاکانی کردووه ڕێگابد‌ه‌ن ئه‌مریکایـیه‌کان به سه‌لامه‌تی عێراق به‌جێ‌بهێڵن، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌لسه‌در ئاگاهی دا به‌وه‌ی ئه‌گه‌ر بێت و هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا دوای کۆتایی ئه‌مساڵ بمێننه‌وه ئه‌وا ئه‌و هێرشه‌کان توندده‌کاته‌وه.\nکه‌متر له 5 هه‌زار سه‌ربازی ئه‌مه‌ریکا له عێراقدا ده‌مێننه‌وه. وه‌ها بڕیاره هه‌موویان هه‌تا کۆتایی ئه‌مساڵ بکشێنه‌وه. به‌ڵام له ئێستادا ڕابه‌ره سیاسیـیه‌کان له عێراق له‌گه‌ڵ وڵاته یه‌کگرتووه‌کاندا له دانووستاندان، سه‌باره‌ت به مانه‌وه‌ی هه‌ندێك له‌و سه‌ربازانه له دوای ساڵی 2011 وه‌ك ڕاهێنه‌ر.\nبه‌رپرسانی ئه‌مه‌ریکی و عێراقی گوتیان هێزه‌کانی عێراق توانایان هه‌یه ئاسایشی ناوخۆ بپارێزن، به‌ڵام پێویستیان به ڕاهێنان و مه‌شق کردنه له‌سه‌ر به‌کارهێنانی چه‌کی قورس بۆ پارێزگاری له خاک و ئاسمان و سنووره ئاویه‌کانی ئه‌و وڵاته.\nمیلیشیاکانی له‌شکری مه‌هدی هه‌تا ساڵی 2008 له چه‌نگدابوون دژ به وڵاته یه‌کگرتووه‌کان، دواتر ئه‌و هیزه هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه و سه‌نگی خسته سه‌ر کاری سیاسی له عێراق. ڕه‌تی سه‌در به‌شێکی سه‌ره‌کیـیه له حکومه‌تی ئیئتلافی سه‌رۆک وه‌زیران نوری ئه‌لمالیکی.


جەلیل کاکەوەیس: وەرگێڕ دەبێت لەگەڵ نووسەردا دۆناودۆن بکات – سه‌رده‌م\nجەلیل کاکەوەیس، وەرگێڕی ڕۆمانی ڕاپۆرتی پەپووسلێمانکە: وەرگێڕ دەبێت لەگەڵ نووسەردا دۆناودۆن بکات\nلە ماوەی ڕابردوودا، وەرگێڕی بەتوانا و زمانپاراو (جەلیل کاکەوەیس) ڕۆمانێکی ئێجگار قووڵ و فرەتێما و فرەڕەهەند و تەکنیک ئاڵۆز و سەختی وەرگێڕایە سەر زمانی کوردی، ڕۆمانی (ڕاپۆرتی پەپووسلێمانکە) لە لایەن نووسەرێکی یەمەنی، بە ناوی (حەبیب عەبدولڕەب سروری) کە خۆی پسپۆڕی بواری زانستەکانی کۆمپیوتەرە، نووسراوە، جوانی و سەرنجڕاکێشی ڕۆمانەکە و خودی وەرگێڕانەکەی جەلیل کاکەوەیس، ئەم گفتوگۆ کورتەی لێکەوتەوە.\nبێگومان ئێمە لە ڕابردوودا بەر چەندین بەرهەمی وەرگێڕدراوی ئەم وەرگێڕە ناودارە کەوتووین و ئاشناین بە سەلیقە و زمانپاراوی و هەڵبژاردنە نایابەکانی، بە تایبەت ڕۆمانی (چل ڕێساکەی عەشق) کەیەکێکە لە شاکارەکانی خانمە نووسەری تورک (ئەلیف شەفەق) لە لایەن هەمان وەرگێڕەوە کاری وەرگێرانی بۆ کرابوو، جەلیل کاکەوەیس، بە گڕوتینی گەنجێکەوە، تا هەنووکەش لە ئەدەبیات دەڕوانێت و کاری شایستە و ناوازە پێشکەش بە خوێنەران دەکات، جوانیی ئەم پیاوە لە سادەییەکەیدایە، لە بێمنەتی و بێدەنگییە قوڵ و جوانەکەی، ئەو بۆ هەر کارێکی وەرگێڕان هیچی ناوێت، تەنها سوپاسێک و دەستخۆشییەک.\nئیدریس عەلی: بۆچی ڕۆمانی پەپووسلێمانکەت هەڵبژارد بۆ وەرگێڕان، گرنگی ئەم ڕۆمانە لە چیدا دەبینیتەوە؟\nجەلیل کاکەوەیس: بەر لە هەر شتێک، ئەو دەقانەی وەرمگێڕاون، هەستم کردووە بە سەرکێشییەوە بەرەنگاریم دەبنەوە و ململانێم لەگەڵدا دەکەن و بە ئاسانی خۆ بەدەستەوە نادەن، ئاوەهاش دنەیان داوم کە بەشداری ئەو ململانێ هزری و هۆشەکییە بکەم، کە دەقەکەی پێکهێناوە، هەر لەم سۆنگەیەوە بوو کە ڕۆمانی ڕاپۆرتی پەپووسلێمانکەم هەڵبژارد، چونکە گرنگییەکەی لەمەدا دەبینم کە پەلوپۆی بۆ زۆر بواری زانستی و کۆمەڵایەتی و توانای لەڕادەبەدەری مرۆڤ هاوێشتووە، کە مەگەر هەر بیرمەندانپەییان پێ بردبێت، ئینجا بە تەکنیکێکی ئەوەندە فرەڕەهەند نووسراوە، پێم وایە دەگمەنە، کاراکتەرەکان لەگەڵ ڕووداوەکاندا، بە کارامەیی دەجوڵێن و گێڕانەوەیەکی لێزانانە دروست دەکەن و هەر یەکەو لە ڕۆڵی خۆیدا بەشێکی دێتە بەرچاو.\nئیدریس عەلی: لە پێشەکیی کتێبی ڕاپۆرتی پەپووسلێمانکەدا، ئاماژەت بەوە داوە، کە خوێندنەوەی ئەم ڕۆمانە حەوسەڵە و ئارامیی گەرەکە، ئایا پێت وایە ئەم جۆرە ڕۆمانە تەکنیک قورسانە بۆ خوێنەری کورد قورس و مایەی بێزاری بن؟\nجەلیل کاکەوەیس: ئەم وتەیەم گشتگیر نییە، بەڵکو مەبەستم ئەو خوێنەرەیە کە ئاسۆیی دەخوێنێتەوە، کنەی کۆد و نهێنییەکانی دەقەکە ناکات و بۆ چێژوەرگرتن دەیخوێنێتەوە، ئەم جۆرە خۆێنەرە، ڕەنگە زوو دەستی لێ هەڵگرێت و تەواویشی نەکات، بەڵام هاوکات دڵنیام خوێنەری لە من سەردەرکردووش هەیە و ڕەنگە لە منی وەرگێڕیش زیاتر سوودمەند بێت، وەکو ئەزموونی تەکنیک و نووسینیش، زەمینەیەکی تازەی لێ ساز بکات.\nئیدریس عەلی: ئەم ڕۆمانە بە وردی لەسەر دونیابینی فیکر و سایکۆلۆژیا و سەردەمی پڕ لە کێشمەکێشی شاعیر و فەیلەسووفێکی وەک ئەبوعەلای مەعەڕی کاری کردووە، بە ڕای تۆ نووسەر تا چەند سوودی لە ژیان و ڕووداوە ڕاستینەکانی مەعەڕی و ژیانی کۆمەڵایەتی ئەو سەردەمە بینیوە؟\nجەلیل کاکەوەیس: هەر سەردەم و چاخێک بە درێژایی مێژوو، دونیابینی خۆی هەیە و لە هەر سەردەمێکیشدا، کەسێک یان چەند کەسێک، لەگەڵ ڕەوتی سەردەمی خۆیاندا هەڵناکەن و هەماهەنگ نابن، ئەبوعەلا لە میانەی نووسین و شیعرەکانیەوە، لە سەردەمی عەباسییەکاندا، بە پێچەوانەی خەڵکی عەوام، بۆچوونی تایبەتی خۆی هەبووە و تەنانەت بڕێ جار، بە لەڕێلادەر دانراوە، بێگومان نووسەری ڕۆمانەکە لە ڕێی شیعرەکانی ئەبوعەلای مەعەڕی، وەک نموونە ئەو دۆخەی پیشان داوە، وەک:\n(وتەی نێردراوان بە ڕاست دامەنێ، چونکە واتەواتی هەڵبەستراویان داڕشتووە، من کە دواکەسی ڕۆژگار بم، شتێکم هێنا بەر لە من نەهێنرابوو!)\nنابێ ئەوەش لە بیر بکەین، کە ڕۆماننووس بە فراوانی خەیاڵی خۆی تێدا بەکار هێناوە و دوو سەردەمی ئێجگار لەیەکتر دوور، دەخاتە ڕوو کە هەزار ساڵ نێوانیانە، کە پێی وایە ئەم ناوچەیەی ئێمە لێی دەژین، لە هەر دوو سەردەمەکەدا، کاولکارییە و هێشتا ئاوەز تێیدا ونە، ئەبو عەلا بەر لە هەزار ساڵ وتویەتی:\n(تاقە ڕابەری من ئاوەزمە!) کەچی لەم سەدەی بیستویەکەدا، ئەو ئاوەزەی ئەبوعەلا هاواری بۆ دەکرد، ئێشتاش بە نرخی نەبوانە.\nئیدریس عەلی: چێژ و سەختی و ئەو کێشانە چی بوون، لە کاتی وەرگێڕانی ڕۆمانی ڕاپۆرتی پەپووسلێمانکەدا، هاتنە ڕێت؟\nجەلیل کاکەوەیس: سەرەتا دەمەوێ شتێک لەبارەی وەرگێرانەوە بڵێم، پێم وایە وەرگێڕ کاتێ دەقێک وەردەگێڕێت، گەرەکە لەگەڵ نووسەرەکەدا، جۆرە دۆناودۆنێک بکات و تەواو خۆی لە جێگەی ئەو دابنێت، ئینجا دەتوانێت پەی بەو کۆد و نهێنییانەی پشت دەقەکە ببات، ئەمەش پێش دەستپێکردن بە وەرگێڕان، گەرەکە بە وردی بیخوێنێتەوە، بە پەرۆشەوە لەگەڵ هەموو وشە و ڕستەیەکیدا بژی، تا بە تەواوی لە تەکنیک و هونەرکاریی دەقەکە تێدەگات، ئەم ڕۆمانە بە پێچەوانەی کۆمیدیاکەی دانتی، لەو دونیا و دوای مردن، ئەبوعەلا بۆ سەر زەوی سەفەر دەکات، بۆیە لە هەندێ شوێندا زمانێکی خواسایی بەکار نەهاتووە، بەڵکو تژییە لە ڕەوانبێژی و گەمەی زمان و داهێنانی ئیدیۆمی تازە، سەرباری ئەوەش، بڕێ جار وا هەستم دەکرد کە من دەقێک بە زمانی قوڕەیشی قورس دەخوێنمەوە، لەگەڵ ئەوەشدا هیوادارم شتێکم بە شتێ کردبێ.\n2021-10-10 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2021/10/Untitled-1-3.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2021-10-10 15:16:342021-10-10 15:18:16جەلیل کاکەوەیس: وەرگێڕ دەبێت لەگەڵ نووسەردا دۆناودۆن بکات


دەما مرۆڤاتیێ د ناڤ جیهانێدا هەست ب هەبوونا ستەمكاریێ كری ل هەمبەری خوە، و هەستكری زۆلما لێ دهێتكرن ژلایێ هەڤالبەندێ لگەل وانان ژیانا خوە دەربازدكەن، ل وی دەمی ڕابووینە ب دویڤ دادگەریێ و ژێدەرێ وێدا گەریاینە، داكۆ بشێن خوە بگەهینن دادیا ڕاستەقینە، بەشەك ژ دادگەری د جیهانا ئیسلامی هاتییە هەبوونێ، و ئەڤا د نهاداژی ل ئەورۆپایێ پێشچاڤێ مە دكەڤت بەشەكە ژ هەمان دادگەری و ڕەنگە هێشتا نەگەهشتبت وێ هەبوونێ ژی، ڕەنگە هەبوونا ڤێ دادیێ د ناڤ جیهانا ماددییا ئەم تێدا دژین تشتەكێ مەحال بت و نەشێت ب دەستڤە بهێت، ڕاستە ل هەمی جیهانی باس ل دادیێ دهێتكرن، ئەڤەژی ژ ئەگەرا چییە؟ ژ دەرئەنجاما نەبوونا دادیێ یە و چونكی كانیەكە هێشتا جیهانێ نەشیایە بگەهتە سەرەكانییا وێ و ئاڤا شرینا وێ ڤەخۆت، دبت نەگەهتێ ژی هەتا بەرەڤ جیهانا ئایدیالی (نموونەی) دچت، ژ نووڤە ب دادگەرییا ڕاستەقینە شادبت.\nدادپەروەری (العدالە: JUSTICE):\nئێك ژ بهایێن جڤاكیێن گرنگ دهێت ل قەلەمدان، و ژیان لسەر دهێت ئاڤاكرن، بهایێ وێ ب چ ڕەنگەكی ژ دیمۆكراسیێ و یەكسانیێ كێمتر نینە، ئەگەر زێدەرت نەبت، چونكی یەكسانی ئەوە تو هەمی كەسان وەكۆ ئێك لێ بكەیی، لێ دادگەری یا جودایە، بۆ نموونە: ئەگەر كەسەكێ زەنگین ڕابت ب دابەشكرنا كۆژمەكێ پارەیی ب سەر هژمارەكا خەلكیدا، و ئەو دابەشكرنە ب ڕەنگەكێ یەكسان بت لسەر هەمی كەساندا بێكۆ زەنگینی و هەژاریا وان كەسان ل بەر چاڤ بهێت وەرگرتن، دبت ل وی دەمی ستەم ل هندەك ژ وان كەسان بهێتكرن، و كەسێن هەژار و زەنگین هندی ئێك وەرگرن، لێ دادپەروەری وەكهەڤیێ و گونجاندنەكێ د ناڤبەرا واندا پەیدادكەت، بۆ نموونە: ئەگەر هەمان نموونا سەری بینین و كەسەك بهێت ب دادگەری كۆژمەكێ پارەیی بسەر هندەك كەساندا دابەش بكەت، ل وی دەمی ژیارا كەسێن هەژار ل پێشچاڤ بگریت، و كەسێن زەنگین كێم پاران یانژی ئێكجار نەدەتێ و بەلێ كەسێن هەژار كۆژمەكێ زۆر بدەتێ داكۆ دادگەری د ژیانا واندا پەیدا ببت، بەلێ دبت هندەك كەسان هەردوو چەمكێن دادپەروەری و یەكسانی ژ هەڤ جودا نەكربن، بۆ نموونە زانایێ (هۆبهاوس)ی پەرتووكەك دانایە ب ناڤێ (ڕەگەزێن دادپەروەریا جڤاكی) و دادگەری پێناسەكرییە ب"جۆرەكێ یەكسانیێ یە، د دەستڤەئینانا بەرژەوەندییا گشتیدا بایەخەكێ گەوهەری هەیە، ئەڤ یەكسانیەژی د پڕاكتیزەكرنا یاسا و ڕێسایاندا پەیدادبت د سەر هەمی تاكێن جڤاكیدا ب ڕەنگەكێ یەكسان".\nگەلەك جاران خەلكێ داخازا مافێ خوە كرییە و خواستییە حوكمەت و گرۆپێ بجه ئینەرێ دادیێ ئەوان مافێن ڕەوایێن وان ب دڕستی د سەرواندا دابەش بكەن، لێ ئەڤ یەك بۆ حوكمەت و گرۆپان یا خۆش نەبوویە، هەروەكۆ نها گەلەك دبینن ئەڤە تێكدەرێن جڤاكینە و كاری ژبۆ وێرانكرن و تالانكرنا جڤاكی دكەن، لەورا ڕابووینە ب كوشتن و سزادانا ئەوان كەسێن داخازا مافێن ڕەوایێن خوە دكەن، ژ دایكبوونا زیندانان ژی هەڤدەمە لگەل بەرەڤ پێشچوونا مرۆڤاتیێ و سەرهەلدانا گەلەك زانستێن نوی، مینا زانستێ تاوانناسی (كریمینۆلۆژی) و كۆمەلناسی و دەروونناسی (سایكۆلۆژی)، ئەڤان زانستانژی بزاڤكرییە كەسێن زیندانبووی بێخن دژێر چاڤدێرییا ڤەكۆلینێن خوەدا، ل بارا سزادانا خەلكی ژی (ئەفلاتوون) دبینت "ئەو كارێ مرۆڤێ چاك نینە؛ ئەو كەسێ خەلكێ ئازار ددەت... ، ئێشان و ئازاردانا هەڤال یان هەر كەسەكێ دی كارێ مرۆڤێن دادگەری نینە، بەلكۆ كارێ ستەمكارایە".\nشەركرن بۆ ب دەستڤە ئینانا دادپەروەریێ:\nسرۆشتێ مرۆڤی د چێكرنێدا هەمی دەمان د بزاڤێدایە بگەهت بەختەوەریێ، دەما زارۆكە هەست دكەت و ب ڕاستیژی هەمی بەختەوەرییا وی د بەرسینگێ دەیكا ویدایە، دیسان دەما هندەكێ مەزن دبت و دگەهت ئاستێ سنێلەیێ هەمی بزاڤان دكەت بگەهت ئەوان هزرێن وی هەین، خوە وەكۆ كەسەكێ مەزن نیشانددەت، هزرا وی گەهشتنە ب وێ كچا وی دڤێت و چەندین هزرێن دی، پاشی دەما مەزن دبت و ب خێزان دكەڤت ل وی دەمی بارێ وی گران دبت و ل كۆمكرنا پارەیی دگەرت، بزاڤا لگەل ڤی دكەت و لگەل یێ دی دكەت داكۆ بشێت ژیانا خوە و خێزانا خوە دابین بكەت و د ڤێ دەرئەنجامێدا دبت گەلەك جاران زیان بكەسێن دەردوورا وی بكەڤت ژ سەدەما وی و ئەو دادپەروەرییا جڤاكی بهێت تێكدان.\nهەبوونا مرۆڤی بەردەوام د ململانێیا شارستانیدایە بۆ گەهشتن ب بەختەوەریێ، بەلێ ئەم نزانین "دەما مرۆڤ یێ زارۆك خودان ساخلەمی و دەمە، لێ پارە نینن، دیسان دەما مرۆڤ مەزن دبت خودان پارە و ساخلەمییە، لێ دەم نینە، و پاشی هەر د گێژەڤانكییا ڤێ بزاڤ و سیراعێدا مرۆڤ دگەهت ژیێ پیریێ ل وی دەمی هەتا مرۆڤ دبت خودان مال و دەم، پاشی مرۆڤ ساخلەمییا خوە ژ دەست ددەت" ئێدی ژیان ب ڤی ڕەنگییە و بەردەوام د هزرا خوەدا ل بەختەوەریێ دگەرت – بێگومان دادی ژی ڕێكەكە بۆ بدەستڤە ئینانا بەختەوەریێ- لێ دبت مرۆڤ نەشێت د ناڤ ڤێ ژیانێدا بگەهتێ، هەرچەندە بەردەوام د ململانێدایە بۆ ڤی كاری، لێ دەرئەنجام بەرۆڤاژی دهێن.\nد ڕۆژەڤا ئەڤرۆدا تێگەهێ شەركرن بۆ دەستڤەئینانا دادگەریێ د جیهانا ڕۆژئاڤادا، ئێك ژ تێگەهێن گرنگە د ناڤ جیهانێدا و ڤەكۆلینێن جودا لسەر ڤی ئالی دئێن دروستكرن، و هندەك كەس ئەڤی تێگەهی ب هەمان جیهادا ئیسلامی ل قەلەم ددەن، ڤەكۆلینەك ژ لایێ (چارلز ئەمجەد عەلی)ڤە هاتییە ئەنجامدان و پاشی د گوڤارا (Dialog) دا و د ژمارا (پایز)ا سالا (2009)دا یا تایبەت ب ئیسلامێڤە، هاتییە بەلاڤكرن، گوڤارەكا ئنگلیزییە، ژلایێ دزگەهێ (بلاك ویل)ڤە دئێت بەلاڤكرن.\nد ناڤ ڤەكۆلینێدا بزاڤ هاتییەكرن چەمكێ شەركرن بۆ دادپەروەریێ د ناڤبەرا مەسیحی و ئیسلامێدا هاتییە بەحسكرن، خالێن وەكهەڤ و جودا تێدا هاتینە دیاركرن، جوداهییا د ناڤبەرا هەردوو ئاییناندا د وێ خالێدایە یاكۆ بنەرەتا دینێ وان ژێ هاتی، ئەو دبێژت: "تێگەهێ شەركرن ژبۆ دادپەروەریێ چ بنەمایەكێ دینی بۆ نینە، چ ڕەنگڤەدانەك د ناڤ پەیمانا نوی (العهد الجدید)دا نینە، بەلێ تێگەهێ جیهادێ د ناڤ جیهانا ئیسلامیدا بۆ سەردەمێن كەڤن ڤەدگەرت هەر ل وی سەردەمێ دەولەتا مەدەنییا مەدینێ دروستبووی لسەردەمێ پێغەمبەریدا (سلاڤ لێ بن)، سەرهلدانا ڤی تێگەهی ژی د ناڤ مەسیحیەتێدا ل وی دەمی هات دەما دەستهەلاتا سیاسییا ڕۆژئاڤایی ڕەخنەیێن توند ئاراستەیی كەنیسێ كرین داكۆ ڕێكەكێ و بەدیلەكێ بۆ جیهادا ئیسلامی ببینن، ئەڤەژی ب مەرەما ڕێدانێ بۆ ب دەستهەلاتا سیاسییا دەڤەرێ داكۆ هێرشان بینت سەر جیهانێ و وەلاتان داگیربكەت" ئەڤ چەندەژی د نوكەدا باش یا دیارە ژ شەرێ ب ناڤێ تیرۆرێ بۆ دەستەبەركرنا ئاشتی و دادپەروەریێ وەلاتێن زلهێزێن جیهانێ یێن وەكۆ (ئەمریكا، بریتانیا، ڕۆسیا، ...هتد) ب كەڤلكێ پەزی و ب كێلبێن گورگی چ بسەرێ جیهانێ ئینایە، هەتا وی ڕادەیی ب ناڤێ (مافێ مرۆڤی، مافێ ئافرەتێ، مافێ زارۆكی...هتد) و ژ هزار مافێن درەو جیهانا ڕۆژهەلاتی وێراندكەن، هەمی خێراتێن وانژی ب (بەرامبەر پەیداكرنا شەری د ناڤ وەلاتیدا و پاراستنا كۆرسیكا دەستهەلاتدارێن دكتاتۆر) ڤان گوتنێن بتنێ حبرەكا لسەر كاغەزێ دكەن و هەمی خیانەتە و بازرگانییە ب مرۆڤان و ئەڤا ل ڤان ڕۆژان و ب تایبەت ل ڕۆژا (4/4/2017) ل وەلاتێ سۆریێ ڕویدایی ژ كێمیا بارانكرنا باژێرێ (ئیدلب)ێ و شەهیدكرنا پتری (100) كەسان ژ سڤیلان و هژمارەك ژ زارۆكان د ناڤدابوون، و دیسان برینداركرنا (400) كەسان، ئەڤەیە مافێ مرۆڤی؟!\nهەر د ناڤ ڤەكۆلینا دەربازبوویدا هاتییە"تیۆرا شەرێ دادپەروەریێ د ئیسلامێدا شیایە ب درستی ڕه و ڕیشالێن دادیێ بچینت، و دارا وێ شین بكەت، ئەڤەژی د سەركەڤتنا ئیسلامێدا باش دیاردبت دەما شارستانیەتا دەریایا ناڤەراست ئاڤاكری ب فەلسەفە و ئەخلاقێ خوە، دیسان ب گوتارا خوە یا سیاسی و پاشی ب وەرگێرانا بەرهەمێن (ئەفلاتوون، ئەرستۆ...هتد) ئانكۆ ب هەبوون و گرنگیدانا فەلسەفا ڕۆژئاڤایی و ئاڤاكرنا بنگەها شارستانیەتا ئیسلامی لسەر ڤی بنەمایی".\nد دیرۆكێدا گەلەك فەیلەسۆف و زانایان باس ل بابەتێ دادپەروەریێ كرییە، بۆ مەرەما گەهشتن ب خوەشیا ژیانێ و لادانا پەردەیێن تاریی ژ سەر ژیانا ئەم تێدا دژین، داكۆ مرۆڤاتیی ب هەبوونا خێر و شادیێ شاد ببت و دویر بكەڤت ژ ڕۆحا شەرەنگیزیێ، بۆ نموونە (ئەرەستۆ) باس ل جۆرێن دادپەروەریێ كرییە و دابەشی سەر سێ جۆرانكرییە (دادپەروەرییا دابەشكاری، دادپەروەرییا ڕاستڤەكرنێ) و دیسان زانا (هۆبهاوس) سەرەرایی ڤان هەردوو خالێن ئەرستۆیی جۆرەكێ دیژی ب ناڤێ "دادپەروەرییا ئالۆگۆركرنێ" لێ زێدەكرییە، ئەڤ جۆرێ دادپەروەریێ تاك و گرۆپ و دەولەت پڕەنسیپێن وێ پڕاكتیك دكەن. بەلێ دادپەروەریێن دابەشكاری و ڕاستڤەكری هەردوویان: پێدڤی ب حوكمەتەكێ یان دەستهەلاتەكا فەرمانڕەوا هەیە داكۆ پڕاكتیك بكەت.\nفەیلەسۆفێ جیهانیێ ب ڕەگەز یونانی (ئەفلاتوون)ی د ناڤ گەلەك جهێن (كۆمار)ا خوەدا ئاماژە ب گەلەك چەمكێن سەردەم كرییە و دادپەروەریژی ژ وان زاراڤایە و لگەل سەردەمێ وی ژبەری هەبوونا حەزرەتێ عیسا (سلاڤ لێ بن) هەتا نهاه ێشتێ خەونەكە و ب دڕستی نەهاتییە هەبوونێ، ڕەنگە نەهێت هەبوونێ ژی، چونكی ئەو ئاماژێ ب باژێر (دەولەت)ەكێ دكەت و گەلەك جاران یێ ڕەشبینە ب هاتن و هەبوونا ئەڤێ دەولەتێ كۆ ژ دایك نابت.\nئەفلاتوون دبینت دادپەروەری "د دەما هەبوونا ئازادیێدا یا پێدڤییە هەبت" و ئەو وەسا دبینت "دادپەروەری ئەوە تو مفایی بگەهینی هەڤالێ خوە و زیانێ بگەهینی دۆژمنێ خوە"، ئەگەر ئەڤێ گوتنێ لسەر ژیانا مە یا ئەڤرۆ بجه بینین دێ دیاربت ئەم بەرۆڤاژینە و ئەم وەكۆ مەزن دبێژن "بۆ خەلكێ بەحرین و بۆ خوە ژەحرین" ڕۆژەڤا مەژی بەلگەیە لسەر ڤێ یەكێ، هەر ژ سیاسیێن وەلاتی بگرە هەتا بچووكترین كەسێن جڤاكی(ئەگەر هندەكێن كێم نەبن)، ئەرێ مە دادی ژی دڤێت؟ دیسان دبێژت:"ئەگەر ئەم ل زێری بگەرین و ئەو ڕەفتارێن مە نابن ڕێگر لهەمبەری ڤی كاری، دادپەروەری گەلەك ژ زێری ژی ب بهاترە" دبت بۆ هندەك كەسان مال و پارە گەلەك ب قیمەت بت، لێ بهایێ دادگەریێ گەلەك ب قوەترە ژڤێ ژی.\nئەو دبینت سەركردێ دادپەروەر ئەڤەیە دەما دبێژت:"چ فەرمانڕەوایەك نینە (دەستهەلاتدار ب ڕامانا پەیڤێ دەستهەلاتداربت) د هەر چ كەش و هەوایەكێ هەبتدا دەستهەلاتا خوە بۆ بەرژەوەندیێن خوە یێن تاكەكەسی ب كاربینت، ئەو هەمی شارەزایی و بلیمەتییا خوە بۆ ڕەعیەتا خوە بكاردئینت، هەر تشتێ ئەو دكەت و دبێژت بۆ كەسێن ژێر دەستهەلاتا خوە دكەت" لێ مخابن هەر ئەو بخوە ئەڤێ چەندێ نابینت ب دەستڤە بهێت لەورا هەر دبێژت:"ئەرێ تو دبینی شڤان بۆ بەرژەوەندییا تەرش و تەوالێ خوە كاردكەن و ژبلی بەرچاڤگرتنا مفایی بۆ خودانێ وی پەزی، ئەم بخوەژی بێ ئاگەهین ژ وێ یەكێ سەردارێن دەولەتانژی وەكۆ ئەوی كەسێ بەرێخوەدانێ ل تەرشێ خوە دكەت، هەمان ڕەنگ ئەوژی بەرێخوەدانێ ل خەلكی دكەن...، تو بێ ئاگەهی ژ وێ یەكێ دادپەروەرییا حەق فەزیلەتەكە ب تنێ بۆ كۆمەكا كەسایە و ئەگەر هویرتر بێژم بۆ بەرژەوەندییا چینا بهێز یا دەستهەلاتدارە، ئەڤەژی لسەر حسابا كەسێن گوهدارییا فەرمانێن وان دكەن...، ئەڤ كەسێن بهێز ب ناڤێ دادپەروەریێ كاردكەن، هەمی دەمان د پەیوەندیاندانن لگەل دەولەتێ هەردەما ئاریشەیەكا وەكۆ باجێ بۆ وان پەیدابوو كاردكەن بۆ وێ یەكێ باجێ كێم بدەن حوكمەتێ و هەر تشتەكێ هەبت ژ مەسەلەیێن وەزیفی و پلەیان ئەو ب دەستڤە بینن" ئانكۆ ب هیچ ڕەنگەكێ ئەو هەست ب دادپەروەریێ ناكەن لگەل كەسێن ژێر فەرمانا خوە و بتنێ چینەك و هندەك كەس دبن چەتەیێن د ناڤ جەرگێ وەلاتیدا و هەر تشتەكێ هەی ژ وەلاتی ژ تالانكرن و وێرانكرنێ بۆ بەرژەوەندیێن خوە ددەن كاری، و پاشی لسەر دەزگەهێن مەدیایی گازی دكەن و بانگێ دادپەروەریێ ڕادگەهینن.\nبۆ بجه ئینانا دادپەروەریێ د ناڤ باژێرێ خەیالیێ ئەفلاتوونیدا ئەو دەستەیەك ژ خەلكی پەسەنددكەت بۆ بڕێڤەبرنا دەولەتێ ئەوژی كەسێن ژ (هەژی)نە، ئەو دیاردكەت ئەگەر كەسەكێ ژ هەژی دەستهەلات بكەڤت د دەستیدا "ل وی دەمی ئەو شەرەفا خوە بۆ كۆژمەكێ پارەیی یان تشتەكێ بێ قیمەت ناشكێنت و بن پێ ناكەت، ئەوان نەڤێت خەلك بێژتە وان كرێگرتی ب ئەگەرا وەرگرتنا پارەیەكێ لهەمبەری ئەو كارێ ئەو دكەن، ئەوان نەڤێت خەلك گازیكەنێ دزیكەر ژبەركۆ ئەوان كۆژمەكێ پارەیێ ب دەستڤە ئینایی د وەزیفا خوەدا، بەلكۆ ئەڤ كەسێن هە هەمی دەمان ل شەرەف و ناڤداریێ دگەرن" ئەفلاتوون دبێژت: "دڤێت كەسێن ژ هەژی حوكمی بگرن دەست و ئەگەر ئەو لسەر ڤێ چەندێ ڕازی نەبوون، دڤێت ئەو بهێن سزادان، و باشترین جۆرێ سزایژی ئەوە كەسێن نەژهەژی بهێن دەستهەلاتێ ل وان بكەن، چونكی دبت ئەڤە ببت ڕێكەك بۆ ترسا كەسێن ژهەژی ژ كەسێن خراپ كۆ دەستهەلات كەفتی دەستان دێ وەلاتی بەرەڤ تالانكرنێ بن، ل وی دەمی دێ كەسێن چاك ڕازی بن دەستهەلاتێ وەرگرن، نەژبەر مەرەما ب دەستڤەئینانا پارەیی، بەلكۆ ژبەر مەرەما پاراستنا حالێ وەلاتی، داكۆ باش بكەن، چونكی ئەو دبینن كەس ژ وان باشتر نینە دەستهەلاتێ بگرن دەست و وەلاتی بڕێڤەببەن" د ناڤ مللەتیدا یا دیارە كەسێن ژ هەژی هاتینە لادان و پشتگوه هاڤێتن و گەلەك كەسێن نەژهەی چووینە سەر كۆرسیا فەرمانداریێ و بووینە ڕێڤەبەرێن خەلكی، لەورا ژیارا مە یا نها گەلەك یا دیارە و ڕەوش یا ئالۆزە، یان دڤێت چارەكەین، یانژی دێ باجا وێ ئالۆزیێ دەین.\n1- كۆمار، ئەفلاتوون، وەرگێران: سۆران عومەر حەمە، و...هتد، بێ ژمارا چاپێ، چاپخانا ڕۆژهەلات، هەولێر، 2015.\n2- ئیسایكلۆپیدیای كۆمەلناسی، د.ئیحسان محەمەد ئەلحەسەن، وەرگێران: دانا مەلا حەسەن، چاپا ئێكێ، دەزگەهێ چاپ و وەشانا سەردەم، سلێمانی، 2012.\n3- زانین و دەستهەلات (خوێندنەوەیەكی فوكۆ وەك خۆی)، د. كەمال میراودەلی، چاپا ئێكێ، چاپخانا ڕەنج، بێ جه، 2007.\n4- أكاذیب التاریخ الكبری، مجدی كامل، الطبعە الاولی، بدون مطبع، القاهرە، 2011.


پرسیارکردن لە تاریکى … عەبدولموتەڵیب عەبدوڵڵا – Dengekan\nbyAbdulmutalib Abdullah\tDecember 15, 2017\tGeneral, Literature, Slider\n” لە هیچ دنیایەکەوە رەوانە نەکراوم”\nدەڵێن بیرى منداڵى تیژە، (زانین)ى قۆناغى منداڵى وەکو نەخشى سەر بەردە، بەشێک لەو بەهرەیە بەر منیش دەکەوێت، چونکە زۆر شتان دەگێڕمەوە دایکم سەرى سوڕ دەمێنێ! هەموو ئەوانەى پەیوەندى بە قۆناغى منداڵى و چالاکى میمیۆرى و گەشەکردنییەوە هەیە… جگە لە بیرخستنەوەى زانیارییەکان، هەندێک لە منداڵان تواناى یادکردنەوەى دەنگیان لەلا بە هێزە و هەندێکى دیکە وێنە و بینین! بەبیرهاتنەوە لە دوو ساڵى یەکەمى تەمەنى منداڵدا کۆپیکردنى شتەکانە و تێگەیشتنى لەگەڵدا نییە، دواتر درککردن دێتە ئاراوە، بۆیە فێرکردنى منداڵ لە رێگاى شتە بەرجەستەکانەوە باشتر دەچێتە مێشکەوە! گەشەپێدانى بیرهێنانەوە هەر تەنها شارەزایى زیاد ناکات، بەڵکو لە رووى عەقڵییەوە تواناى وەرگرتنیش بە هێز دەکات.\nدەزانم لە قسەکردندا پێش هەموو شتێک تاکێتى خۆم لە دەست دەدەم، چونکە (من) دەبێتە راناوێکى رێزمانى و دەچێتە رستەوە. ماوەیەکى زۆر لەگەڵ خۆم بووم، ئەو هەموو ماوەیە بۆم دەرکەوت لەگەڵ خۆبوون لە بیابانێکى وشکوبرینگ، کە ئێمە پێى دەڵێن وڵات، شتێکى ئەستەمە، لە رێگاى لەگەڵ خۆبوون ناتوانین خۆمان بدۆزینەوە، لێرە لەو وڵاتە وێرانەیەدا دەبێ پارچە پارچە بیت… یەکێک پێمدەڵێت چاى دەخۆیتەوە؟ بۆشاییەکانم لە رێگاى ئەویدیکەى وشەوە پڕ کردەوە، وشە دەکەمە کێلى قەبرى ئەو منەى کە نەکرا بیپارێزم! ئەو قسەیە بەرەو یەکێک لە رستە بە ناوبانگەکانى (لاکان) دەبێتەوە، کە دەڵێت (ئارەزووى مرۆڤ ئارەزووى ئەوانیدیکەیە) ئەو رستەیە جەخت لەوە دەکاتەوە کە کاتێک من دەبێتە راناوى رێزمانى هەر تاکێتى من ناکوژرێ، بەڵکو ئارەزووەکانیشى لە دەست دەدات. نازانم دەڵێم چاى دەخۆمەوە یان نا! بەڵام دەزانم لەو وێرانەییەدا حەقیقەتى من لە دەرەوەى منەوەیە… نازانم دەڵێم چاى دەخۆمەوە یان نا! بەڵام دەزانم دەسەڵاتى کوردى لە ناوەوە کلۆرە… نازانم دەڵێم چاى دەخۆمەوە یان نا! بەڵام لە نێو خەیاڵم بە رستەیەک بە دایکم دەڵێم: کاتێک لەسەر دیوار بەربوومەوە و ناوەڕاستى لووتم لە بەردێک چەقى و شکا، ئازارى لە خوێن لەبەر رۆیشتنەکەى زۆرتر بوو… ئەو دەڵێ هەر بە جلى خوێناوییەوە تۆم بۆ لاى (ئەحمەد تەبیب) برد، هەر بە یەکجار تەداوى کردن، بۆ خۆت چاک بوویتەوە! ماڵى ئەحمەد تەبیب لە نزیک ئەو ماڵانە بوو، کە لە وێستگەى شەمەندەفەر بە دار و درەخت داپۆشرابوون، پاشان دایکم دەڵێ ئەوە تۆ چۆن هەموو ئەو شتانەت لە بیر ماوە، خۆ ئەو کات هێشتا پێنج ساڵانت تەواو نەکردبوو؟ من دەڵێم ئەوە دووەمجارم بوو ماڵى ئەحمەد تەبیب ببینم، جارى یەکەمم بە هۆى دومەڵى بن گوێچکەى چەپمەوە لەگەڵ باوکم منتان بردە لاى و ئەویش هەر بە یەکجار تەداوى چاک بوومەوە. دایکم لەسەرەخۆ دەڵێ ئەوەیان من بۆم گێڕایتەوە، نیشانەکەشى بە بن گوێچکەى چەپتەوە ماوە.\nبۆ هەموو دەردێ دەستى ئەحمەد تەبیب بە شیفاى عاجل دادەنرا، دەڵێن ناوبانگى تەبیبى ئەو لە شەستەکان و سەرەتاى حەفتاکاندا تەواوى هەولێرى گرتبۆوە، هەمیشە ماڵى ئەوان نەخۆش و زامدارى جۆراوجۆر رووى تێدەکردن، لەبەر ئەوەى ئێمە زۆر لەوان دوور نەبووین، بۆیە وەک دراوسێ مامەڵەیان لەگەڵدا دەکردین… دواى ئەوەى باوکم لە رێگاى ماڵى (مونعیم محەمەد ئەفەندى) کە یەکێک بوو لە خواپێداوەکانى شارى هەولێر و تێکەڵاوییان لەگەڵ ماڵى (مستەفا حوزێرى) هەبوو، لە کارگەى شیرى هەولێر وەک کرێکار بە شێوەیەکى فەرمى دامەزرا، ماڵمان بۆ گەڕەکى کوران، بۆ ئەو خانووە گوازرایەوە کە میرى بۆ کرێکارانى کارگە دروستى کردبوو، دواى چەند ساڵێک لە پشت ئەو چوار خانووەى کارگەى شیر، واتە لە شوێنى باخچەى وێنجەى مانگاکانى کارگەى شیرى پێشان و شوێنى دەزگاى ئاسایشى گشتى ئێستا، میرى ریزێک خانووى بۆ کاربەدەستانى هێزى ئەمنى و کارمەندانى خۆى دروست کرد، دووەم خانوو بەلاى شەست مەترى و غاباتى کوران و روو لە کۆگاى تووتن بەر گۆرانبێژى بە توانا (فواد ئەحمەد تەبیب) کەوت، راستە ئەوجارە دراوسێیەتیمان نزیکتر کەوتبۆوە، بەڵام ئەحمەد تەبیب و شەستەکان ئاواببوو، حەفتاکان بوو، بۆیە چیتر ئەو ماڵە تەبیبى ماڵى ئێمە نەبوون.\nکاتێک ماڵمان لە نزیک حەسارى عیزەدین ئاغا بوو، خۆشترین رۆژەکانى منداڵى من ئەو کاتانە بوو، کە لەگەڵ نەنکم دەچووینە ئەوبەرى ماڵەوە و لە خوار قەبرستان و ئاشى ئەحمەد جەڵەبى باپیرم بیستانى گوندۆرە و ئاروو و تەماتە و بامیە … چێکردبوو، زۆرجاران من بەشى خۆم لە نێو جەمەدانییەک دەکرد و دەمهێنایە ماڵەوە، بەڵام هەمیشە بیرم لاى هەڵاتن بوو، بەر لەوەى لە (جۆگەى میرى) بپەڕمەوە و (هەیاس) رێگام پێبگرێت… هەیاس ئەگەرچى شێتێکى بە هێز و ترسێنەر و بە ناوبانگى شارى هەولێر بوو، بەڵام پیاوێکى کەم وێنە بوو، بۆ ماڵى ئێمە وەک پەرژین وابوو، هەیاس حیکایەتى زۆرە، من ئەگەر لە دوورى ماڵەوە هەیاسم دیتبایە، هەمیشە بیرم لە مەسافەیەک بۆ راکردن دەکردەوە، بەڵام لە نزیک ماڵەوە وەک ناسیاوێک نان و ئاوم بۆ دەبرد. شوێنى زۆربەى کاتەکانى ئەوساى هەیاس بن دیوارە بەرزەکانى ئاشى ئەحمەد جەڵەبى بوو، کە ئێستا ماڵى چەند لێپرسراوێکى باڵاى پارتى و یەکێتى شوێنیان گرتۆتەوە… ئەوسا و ئێستاى هەولێر بە شیشى هەیاس و شیش و کۆنکریتى پارتى و یەکێتى کۆنترۆڵکراوە! شیشى یەکەمیان بۆ بەرگریکردن لە خۆ بوو، دووەمیان بۆ ئارایشکردنى خۆ… هەیاس رۆیشت و حیکایەتى هێزى لەگەڵ خۆى بۆ گۆڕستان برد، بەڵام پارتى و یەکێتى رۆژ بە رۆژ لاواز دەبن و بڵاچەى هێزى جەماوەر لە دەستت دەدەن… هێزى سیاسى کوردى بەردەوام بۆ بەرگریکردن لە مردن، (کۆنەپەرستى و پەڕگیرى) برەو پێدەدەن!\nشتەکان وەک چۆن هەن، ئەوە نین، یان مەرج نییە وابن… ژمارەى دانیشتوانى ئەمریکا لە شەش پۆینت سێى دنیا تێپەڕ ناکات، بەڵام ئەو بانگەشەیەى کە بۆ مافى مرۆڤ دەیکات هەموو دنیاى لەخۆگرتووە، بیر لەوە ناکاتەوە کە لە سەدە پەنجاى سامانى هەموو دنیا لە ئەمریکایە، بیر لەو جیاوازییە گەورەیە ناکاتەوە لە نێوان ژمارەى دانیشتوانى دنیا و خۆى…. ئەو قسەیەم لەوێوە دێت، کە ناکۆکى سیاسى هەموو شتێکى بەخۆوە گرێ داوە و هەموو شتێکى بە رەمزکردوە. دەزانم هەموو ناکۆکییەک بەرئەنجامى ناهاوسەنگى هێزە، ئەى خۆگونجانى خەڵکى ماناى چییە؟ خۆگونجانى خەڵکى پەیوەستبوونێکى درۆزنانەیە! ئەو قسەیەم گشتگیر و هەندێ رەقە، بەڵام خەڵکى بە بێ ئاگایى بوون باوەڕ بە ئایدیۆلۆژیا دەهێنن، بەر لەوەى بیر لە راستییەکان بکەنەوە… خەڵکى هەمیشە بە کارێک هەڵدەستن کە حەزى لێناکەن، چونکە دەیانەوێت لە واقیع دوور بکەونەوە، ئەوە ئایدیۆلۆژیایە! ئایدیۆلۆژیا مانا بە هەموو شتێک دەبەخشێت بە تیرۆر و کۆنەپەرستیش… ئەوەى خەڵکى بێ ئاگا رێست دەکاتەوە ئایدیۆلۆژیایە، ئەوەى ماندوویان دەکات ئایدیۆلۆژیایە، ئەگەرچى ئایدیۆلۆژیا وەک ئەوەى هەیە، درۆزنانەش بێت.\nوەک دەزانین ئاگایى درۆزنانە لاى (مارکس) و (ئەنگڵس)ى هاوڕێى فۆرمى زاڵى ئایدیۆلۆژیایە، چونکە (ئەوان نازانن چى دەکەن، بەڵام هەر دەشیکەن) ئەوەى نایزانن و دەیکەن، ئایدیۆلۆژیایە. ئەو پێناسە مارکسییە لاى (پیتەر سلۆتەردایک) تەواو ئاوەژوو دەبێتەوە، چونکە ئەو بە پێچەوانەى مارکس دەڵێ (ئەوان دەزانن چ دەکەن، بەڵام هەر دەشیکەن)… ئەو قسەیەى سلۆتەردایک جەخت لەوە دەکاتەوە کە فۆرمى زاڵى ئایدیۆلۆژیا ئاگایى درۆزنانە نییە، بەڵکو گومانبردنە، بە مانایەکى دیکە نیودژى بوونى ئاگایى درۆزنانەیە لە رووى مەعریفى و رۆحییەوە. ئایدیۆلۆژیا هەمیشە کار لە پێناو ئاراستەکردنى غەریزە و ئاراستە دەروونیەکانى تاک دەکات! ئایدیۆلۆژیا ئەو راستییەیە کە تێگەیشتنمان بەرانبەر واقیع بە لارێدا دەبات، کەواتە راستە خەڵک دەزانن ئایدیۆلۆژیا هەمیشە فێڵییان لێدەکات و بە کاریان دەهێنێت، بەڵام وێڕاى ئەوەش وازى لێناهێنن. سلۆتەردایک ئەوە بە زمانحاڵى مرۆڤى گومانبەر دادەنێت، بوونەوەرى گومانبەر بەرهەمى بیرکردنەوەى دیکارتى نییە، بەڵکو بەرهەمى ناکۆکیەکانى ئایدیۆلۆژیاى سیاسییە! ئەوەى دووەمیان لەسەر بڕوابوون دەوەستێ، نەوەک بیرکردنەوە و راستییەکان. بوونەوەرى گومانبەر هەمیشە پێیوایە لە بەر ئەوەى دەوڵەمەند و دزەکان پارێزگارى لە یاسا دەکەن، ئیتر رووبەرووبوونەوەى دەسەڵات هیچ سوودێکى نییە؟!\nمن بە درێژایى ژیانم هەوڵمداوە وەک مرۆڤێکى بێ زیان دەربکەوم… موتەلیب بە منداڵى زۆر جوان و لەبەر دڵان بوو، پێنج ساڵانى تەواو نەکردبوو، کوڕێکى خرپن و رۆح سووک بوو، ژنانى حەسارى عیزەدین ئاغاى دراوسێ بۆ ئەوەى نیگەرانمان بکەن زۆرجاران لێیان دەشاردینەوە، دڵمان دەکەوتە لەرزە، ئەوەندە لە خۆمان دەردەچووین وەک شێتانمان لێدەهات، کە دەیانزانى ئیتر کارمان تەواوە، یەکێک خۆى وا نیشان دەدا زۆر ماندووە، دەستى تۆى دەگرت و دەیگوت دۆزیمەوە! ئەوە قسەى نەنکم بوو و جاروباریش دایکم بۆى دەگرتەوە و دەیگوت هەموو دەرو دراوسێ لە رۆحى خۆیان خۆشتریان دەویست، هەمیشە لە باوەشیان بووى و دەیانشاردییەوە. بە دایکم دەڵێم ژنێک هەبوو ناوى (زارێ) بوو، زێتر لە باوەشى ئەو بووم نەک هى تۆ، دایکم دەڵێ زارێ نەبوو، ئەوە کچەکەى بوو (سێوێ)ى خوشکى (محەمەد)… کە ماڵى (مونعیم محەمەد ئەفەندى) لە قەسرەکەى خۆیان ژوورێکیان پێدا بوون و لە بەر هەژارى و بێکەسى لەخۆیان گرتبوون… دایکم دەڵێ تۆ لەگەڵ زارێى خێزانى (حەسەن پۆلیس) لێتتێکچووە، کە نەخۆش کەوتى تۆم بردە ماڵى ئەوان و یەکەمجار لە ژیانتدا ئەو دەرزى لێدایت، ئەوە ئەو کاتە بوو، کە هاتینە گەڕەکى کوران، زارێ دایکى شێرزاد حەسەنى چیڕۆکنوس ماڵییان لە بەرانبەر ماڵى مەلا هەمزەى شیوعى بوو. لە خوار کارگەى شیر و لە بەرانبەر ماڵى ئێمە و لە شوێنى کوورەکانى کوران (فازیل)ى برا گەورەى هەیاسیش خانووى دروست کرد.\nدڵدارى شاعیر لە یادەوەرییەکانیدا باسى (گوندى تیمار)ى نزیک هەولێر -سەر رێگاى مەخمور- و دەمودووى ئەو مەلا هەمزەیە دەکات و دەڵێ لە نێو جوتیارانى گوندى تیمار کە باس دەهاتە سەر ئاغا و ستەمکارى پیاوێک زۆر خوێندەوارانە قسەى رێک و بەجێى دەکرد، ناوى مەلا هەمزە بوو، من هەمیشە هانى ئەوانەم دەدا، بۆ ئەوەى دژى ستەم و زوڵمى ئاغاکان بوەستن، هەمیشە لە دەورم کۆ دەبوونەوە و گوێیان لە قسەکانم دەگرت و پەسەندییان دەکرد، ئەگەرچى من جاروبار دەچوومە گوندى تیمار بەڵام ببوومە خۆشەویستى جوتیار و رەنجدەرانى ئەو ناوە. خۆشەویستى پاڵە و رەنجدەران… بۆ دڵدارى شاعیر و خۆشەویستى دەرودراوسێ بۆ منى منداڵ کاریگەرى تایبەتى خۆیان هەبوو، دڵداریان بەرەو شیعرى جوان و بەرز برد، منیش بەرەو دڵناسکى و سۆز… دڵدار و سروودى ئەى رەقیب دوو دیوى یەک دراون، من و دڵناسکیش… ئەى رەقیب بۆ بەرگریکردن لە نەتەوە قەڵغان بوو بەڕووى دوژمنان، دڵناسکى منیش بوو بە نەخۆشى و رووبەرووى پزیشکانى کردمەوە، ئەوانە کەمن، کە بۆ ئەى رەقیب هەڵناستنە سەر پێ، ئەو پزیشکانەش نەزانن کە دەیانەوێ دڵى من بە داو و دەرمان چاک بکەنەوە! دڵدار کەوتە سەردەمێ کە ئەى رەقیب لەبرى ئەوەى وەک جوانکارى شیعریى سەیر بکرێت، وەک دژ بوونەوە پێناسەى دەکرێ، منیش کەوتمە دنیایەک کە دڵ بەرگەى ئازارەکانى ناگرێ، نە دڵدار لە شیعر دەبێتەوە، نە منیش بەرگەى نەخۆشى دڵ دەگرم!\nPrevious ئایا فەڵەستین موڵکی موسڵمانە یان موڵکی یەهود؟ … ئەردەڵان حەکیم قەرەبای\nNext نامه‌یه‌كی كراوه بۆ جه‌لال به‌رزنجی … سه‌باح ڕه‌نجده‌ر


به هار هاته وه - سوزی میحراب\nخانه/ادبیات/به هار هاته وه\nبه هار هاته وه\nمصطفی محمودیان ارسال ایمیل 5 فروردین 1394\n1 383 خواندن این مطلب 5 دقیقه زمان میبرد\nساڵی تازەتان پیرۆز!\nهیچکام لەئێمە نازانین ئەم بوونەوەره؛ کەی و چۆن وەدیهاتوە و رێکخراوەو وەرێخراوە و ئەو زانیاریە هەر لە لای داهێنەری گەردون خۆیەتی. بەڵام دەزانین که بوونەوەر با لەبننەهاتووش نەبێ، ئەوەنده زۆر و زەوەنده که پانایی، درێژایی، قوڵایی، بەرزایی، زلی و فراوانی و زۆری ، ئەستێره و گەڕوک و مانگ و خۆری، تین و تەوژم و دیمەنی جۆراوجوری، بەهیچ پێنوسێک نانوسرێ و بە هیچ زمانێک ناوترێ. چازان و هۆزانان لە فراوانی ونەزم و رێک و پێکی، سەریان لێسوڕماوه وکەروباریان دەقوڕماوه. بائێمەش بە دەستی بەتاڵەوە زۆر نەرۆین و خەمی دور نەخوین؛ با هه ر بڕوانینه بن پێی خوۆمان تا نەکەوینە بەر تانەو لۆمان.\nپەروەردگار، کاتێک ویستی بۆ مەبەستێکی زۆر پیرۆز، گیانلەبەران بخولقێنێ و به تایبە تی مرۆڤەکان وەدیبێنێ؛ تۆپی زەوی سارد کردەوه. سێ چارەکی کردە ئاوو بەشێکی بە بەژ هێشتەوه. بەڵێ ئەم گۆی زەویمانه ئەم خڕۆکه خڕ و توند وئەم گەڕۆکه نەویمانە، بەدەوری خۆی و هەم خۆرا خێرا خێرا خولایەوه. کزی دامان خەوتن کەوتن سەرنەکەوتن مانای نەبوو بەلایەوه. بەڵێ واهاتوه و وابووه، هەڵسوڕان و هەدانەدان هەر چا بووه. زانا دەڵین تۆپی زەوی پتر لە ده جۆر سوڕان و گۆڕان و هاتوچۆی هەیه. ئەو هەڵسوڕو داسوڕانەش هەمووی بە قازانجی مەیە.\nبەڵێ تۆپی گەورەی لە جۆش وەک ئەندامی کۆمەڵەی رۆژ، له دەوری خۆی لە دەوری خۆر دەخولێتەوه. هەمووساتان لە خولدایە و ساتێکیش ناحەسێتەوە. لە ماوەی شەوو رۆژێکا سەرمەقولاتێک بە خۆی دەدا. دامرکانی لەبۆ نییەو ناداهەدا. بە ساڵێکیش لە دەوری خۆر دەخولێتەوه. بە خێراییەک پتر لە سەد هەزار کیلۆ مەتر، دەرواو بەڕێکی دێتەوه. ئەو جۆڵان و سوڕانەوه، ئەم رویشتن و گەڕانەوه، بەم خێراییە و ئابەم شێوە، خێروبێرێ زۆری پێوه.\nلایە ک لەسەر زەوی شەوه کاتی پشوودان و خەوه. لایەک روناکییە و ڕوژه، چاخی هەوڵ و کردوکۆشه.\nئێستا لێره چوارشەمۆیه لە هەندێ جییان سێ شەمه؛ کات و ساتیش وەکوو یەک نین لە راستی یەک نین سێ ژەمه.\nلەهەندی شوێنی زەمینا بەهار هاتوه لەتەقمینا؛ لەلایێ تر ساڵ هەر کۆنە زستانی لەڕ هەر لە ڕوویە و مرچ و مۆنه.\nئەگەر لێره چێشتەنگاوه؛ لە هەندێ جێ نیوەڕۆیە. لە بڕێ شوێن ئێوارەیه، یان رۆژ لە پشتی ئاسۆیه. هەر ئەم کاتە لە هەندی شوێن وا بانگی خەوتنانێ دەدەن. لە بازێ شوێن شەو نەماوە و خەڵک نوێژی بەیان دەکەن.بەڵێ لەچوار دەوری زەوی، له رۆژیدا یان لە شەوی، کاتێ نییە بۆ خوا نەبێ، بانگ و بەندەگی تیا نەبێ.\nهەندێ شوێنی زەوی وشک و گەرم و بێ ئاو و قاقڕه؛ هەندێ جێگای پەستەڵەک و سۆڵبەندان و سارد و سڕه.\nلە جەمسەری لای باکوری ئەم کوره دا، پیشەش مانگی رەبەق شەوه، جا پێت خوشه بەخەبەر بە دەنا بڕۆ لێی وەرکەوه. لای باشووری لەو ماوەدا، رۆژە و شەوی لێدانایە؛ زۆر درەنگ بێ کورەی رۆژێ لە پاش کێو دەگرێ پەنایه. لەسەر پشتێنەی زەویدا لەجێی بڵیند و نەویدا، شەو یا رۆژ دوازدە سه عاته؛ هەڵدەکەوێ لەو مەڵبەنده شەو به کەمتر لە قنیاته.\nسوڕانی گۆ لە دەوری خۆر؛ ساڵێ دەکا بە چوار فەسڵ؛بەهار هاوین پاییز زستان بەریز بە یەک دەبن وسڵ.\nبەهار لە هەرکوێ هاتەدی،هەموو ولات دەرەنگێنێ؛ دەشت و سارا و کێو و بەندەن دەخەمڵێنێ. زەوی لاپاڵ و بەندەنی، دارستان مێرگ و چیمەنی، بە قەولی سەعدی وتەنی:”دەپۆشێ کەوای زمڕوتی” لەپێ هەتا سەری لوتی.\nدارو گیا کڵوک دەردەکەن عەتر بەزەوی وەردەکەن\nولات دەخەمڵێ کەسک و سوور دڵ دە بزوێنێ هەر لە دوور\nکانی و چۆماو دەژینەوه دەڕۆن بە هاژەو تینەوه\nمەلی خۆجێیی دێنە باڵ لە یەکتری دەگرن هەواڵ\nکۆچەریەکانیش دێنەوه ئەوانیش دەگریسێنەوه\nساز دەکەنەوه هێلانان لەسە دار و لە گوێسوانان\nهەندێ لە قوڕ ساز دەکەن ماڵ به دار و پووش و پەڕۆ و پاڵ\nدەگرن تەمای زەماوەندێ لە دارستان لە ناو گوندێ\nخەمڕەوێنه شادیهێنه دەنگی مەلان دڵبزوێنه\nهەستی عاشق دەبزوێنن شەو و ڕۆژێ دەچریکێنن\nبە ئاوازێ بە ئاهەنگێ دەخوێنن هەریەک به دەنگێ\nبولبولیش قافڵه سالاره لە هەر لایێ ناره ناره\nبۆ یەک دەچریکێنن لەکوڵ لە ترۆپکی دار، سەرچڵی گوڵ\nدەدوێن لە ویست وئاخی ناخ لە بن چرپی و بن قەدی شاخ\nبۆ یەک لێدەدەن بالۆره ئاشق و گراوی بە نۆره\nدەپێچنەوه چیغ و دەوار ئاژەڵداران بەرەو هەوار\nجێیەک شادی دەکا بە نۆش لە جێیە کی زەنوێر و خوۆش\nدەگرنە پێش پیشەی ساڵان هەڵدەدەن چادر و رەشماڵان\nدیمەنی چۆن دڵبزوێنه خەی کوێستانم چەن بژوێنه\nوەکوو حەتری هەرخۆ وایه بۆن و بەرامەکی لایه\nکەنگر دۆرێ لە سەر کەژان گوینی کیفار تەپڵەک بێژان\nتیروێ لە بەندە ن و باسک گوڵە بەڕۆنە خاشخاشک\nکەرکۆڵ و تاڵووی قیت و قۆز بۆڕ و کەما، لۆ، تاڵینتۆز\nزەردەبیزای سارای کەسک گیاقەیاغەیە و گەسگەسک\nهۆزەڵاوی بلاوێنه چەپەترووکه کەرخنکێنه\nکەرتەشی تێسۆی له لایه گۆزروان و ترشەگایه\nشلێر، شەشپەڕ، مێلاقەیه دڕوە زەردە چەقچەیە\nئاڵەکۆک و ئەسپینگ و شنگ بۆ خواردنیش گێلاخە و پنگ\nپێچوکه و قونسوری بێناز هەڵز، مەندێ کارگ، رێواس\nشەنگە بیزای بنبڕکراو کوزەڵەی نێو کانی ودەراو\nخەریکە دەکرێ بە نەقڵ لووشەشینکه لووشەی ئەسڵ\nخۆی راداوێ بەپیتەوه دارستانیش دەژیتەوە\nدەگەڵ دارەبەن روو بەروو داری مازوو داری بەڕوو\nشیلان پنجی حەوت حەوت کرۆسک بەڵاڵووک و کەوت\nئەسپینداری وا بەکەڵک چەقالە و چنار و پەڵک\nرۆژێی لێناخاتە شەوێ بیش که زوو وەخۆ دەکەوێ\nسێو تاریفی ناکری بەزار لە داری بەر گوێز و هەنار\nئای چەن خۆشە وەدەس خرێ هڵوو هەرمێ بەهێ ترێ\nبەرسیلە یە و توترک و لاس توویه و هەڵووچەیه و گێلاس\nشەلیل شەفتالوو قەڕەڵوو کۆخ و قەیسی و ئاڵووباڵوو\nهەڵدەدەنەوە لەبنەوه بە بەهارێ شین دەبنەوه\nبەو هێزەی وا مردنی کوشت بەڵێ بە ژینەوەی سروشت\nهەستان لە خەو و سانەوه رووەک هەموو ژیانەوه\nلە رێی رۆژی نەهامەتی بیروەکەین لە قیامەتێ\nئاوقای ژیان دەبینەوه ئێمەش ئاوا دەژینەوە\nجا با ئەو گەردونە پان وپۆڕگەوره، ئەو خول وسوڕان و دەوره، ئەو هەموو نەزم ونیزامە، ئەو هەموە گیاو و گوڵ کڵووکە به بۆن وبەرامە، ئەو گشتە دار و درەخته بە بەر و سێبەرە بە کەڵک و بەتامه؛ لەلایەکی ترەوه گشتی بوونەوەر و کەڵکە کانی وەک سەرچاوەو ئاو و کانی، وزە و هێز و بون و مانی،\nبەفر و باران تیشک و هەوا دەنگ و دیمەن، ئاهەنگ نەوا\nگش کانەکانی نێو زەوی هەرچی دەگونجێ دەسکەوی\nبۆنی خۆش و تەوژم و هێز خۆراگرتن و قین وقێز\nزەرده خەنه هەم پێکەنین لەجێی خۆیدا گریان و شین\nئەندامەکانی ناو جەستە هەرچی بیر و مێشک و هەستـه\nخوێن و پەی و دڵ و دەمار گەروو، گەده، سێپەلک و زار\nئەندامی بۆن و چاو و گوێ ئەو ئەندامەی دەڵێ، دەدوێ\nجەرگ پەراسوو گورچیله ددانی سەر دوو شەویله\nماسوله ئێسک و پێست و موو ئەوانی دیکه موو به موو\nلەهەرچی وا گیانلەبەره لە بەر هەتاو یان سێبەره\nلە کاکێشان تا گەردیله ئەگەر ئازاده گەر دیله\nکە دەنکێکی بێسۆ نییه بێهۆ نییه و لە خۆ نییه\nباوەڕی پێ پتەو کەین بە باوەڕ بژین تا هەین\nگوێڕایەڵی داهێنەر بین تا ژێر نەکەوین لەسەر بین\nئەرکی سەرشان بەجێبێنین سەر لە یەکتر نەشێوێنین\nمافئەستین و مافپارێز بین پێکەوەبین تا بەهێز بین\nستەم نەکەین لە کەسێ لەبێزمانێ لە بێدەسێ\nبا لە ئێمه نە زۆر نە کەم لە زیندەوەر نەکرێ ستەم\nبپارێزین مافی ژینگەش بیهێڵێینەوە شین وگەش\nپیسی نەکین نەیسووتێنین ئاوی دەین وەیچەقێنین\nخاکی هەڵدڕهەڵدڕ نەبێ گیاوگۆڵی با بنبڕ نەبێ\nبا راونەکەین نێچیری راینەگرین بە یەخسیری\nبن بەردانی نەدەینەوه رازی وەدەر نەخەینەوە\nبۆ ببڕێ گەنجی سەر بە مۆر ئاسەواری مێژوویی زۆر\nئایینی پیرۆزی ئیسلام داکۆکیەکی بێسنوور، لەسەر پێکەوەبوون و یەکڕیزی دەکات و ئاشتەوایی وبرایەتی بە هەوێنی بەختەوەری تاک و کۆمەڵ دەزانێ و تەنانەت بەشێک لە فەلسەفەی بەندایەتیەکانی وەک نوێژ رۆژوو حەج و… دەگەڕێتەوە سەر تێکەڵاو بوون و پێکەوەژین وپارازتنی یەکڕیزی. هەر بۆیە شێعره فۆلکلۆریەکەش دەڵێت:(بەهار هاتەوە بەهار هاتەوە دۆست و دەستگیران ئاش دەکاتەوە) دەبا ئێمەش سەرەتای ساڵی تازە بکەینە هۆ و دەسپێکی ئاشبوونەوه و یەکگرتنەوه، شەیتان لە خۆمان دەرکەین لێیتێکدەین کەین و بەین، بۆ یەکدی برا و چرا بین هەتا هەین:\nگۆپاڵی شەڕێ دانێین کۆنە قینان وەلا نێین\nلە خزم و دۆس سەرهەڵێنـین دڕدۆنگیمان بتارێنین\nپرسین لە بێدەست و برسی سڵاو تۆقه هەواڵپرسی\nوەکی جاران باش بینەوه دەگەڵ جیران ئاش بینەوه\nهەم بۆ گەڕان و دەشت و دەر پێکەوە بچین بۆ سەفەر\nرێبواری رێی هاوکاری بین بەدڵ بە دەست و دیاری بین\nنەڵێن ئێمه چین وکێین! پێ لە گوناهی خۆمان نێین\nبۆ خوشک و برای دینییه بێتاوانین قەیدی نییه\nزیانی گەلێکه لێکدوورین چاتر وایە لێک ببوورین\nخوای میهرەبان فەرموویەتی: لەوکەسانە دوورم کە لە یەکتر نامۆیی دەکەن!\nیاخوا خوای خاوەن بەزه، لەگش لایەکمان نیزیک بێ و ئێمەش یەکتر بەر نەدەین!\nجارێکی تر ساڵی تازەتان پیرۆز!\nنوروز و اسـلام تقابل یا تفاهم!!\n"سلام کردن" در چه جاهایی جایز نیست؟\n8 فروردین 1394 در 8:44 قبل از ظهر\nسوپاس بو ماموستای ماموستایان


لەماوەی یەك حەفتەدا نزیكەی 5 هەزار دۆنم گەنم و پووش و پاوان لە سنووری هەڵەبجە و شارەزوور سووتاون – رۆژنامه‌ی خه‌بات\nلەماوەی یەك حەفتەدا نزیكەی 5 هەزار دۆنم گەنم و پووش و پاوان لە سنووری هەڵەبجە و شارەزوور سووتاون\nخەبات: عەلی بانیشاری:- بەپێی چەند ئامارێكی نافەری لە سنووری پارێزگای هەڵەبجە و دەشتی شارەزوور لە ماوەی یەك هەفتەدا نزیكەی 5 هەزار دۆنم گەنمی جووتیاران و پووش و پاوان سووتاوە. بەوتەی جووتیارانی سنوورەكە هۆكاری سەرەكی ئاگركەوتنەوەكان فڕێدانی “جگەرە”ـیە. یەكێك لەو جووتیارانەی 7 دۆنم گەنمی سووتاوە دەڵێت: هێشتا پارەی گەنمی ساڵانی 2014 و 2015م وەرنەگرتووە، كەچی رەنج و ماندووبوونی ئەمساڵیش بەهەدەرچوو. جووتیارێكی دیكەش داوا لە حكوومەتی هەرێم دەكات قەرەبووی زیانەكانیان بكاتەوە. وتەبێژی بەرگری شارستانی هەڵەبجە ئاماژە بۆ ئەوە دەكات هۆكاری ئاگركەوتنەوەكانی چەند رۆژی رابردوو نادیارن.\nبەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی هەڵەبجە رایگەیاند: 9ـی ئەم مانگە توانیوویانە ئاگرێك لە شاخی بەمۆ كە لە سنووری بەڕێوەبەرایەتیان نەبووە كۆنتڕۆڵ بكەن كە بۆ ماوەی 3 رۆژ بوو ئاگرەكە بەردەوام هەبوو. بەڕێوەبەرایەتییەكە بڵاویكردووەتەوە بۆ ماوەی 6 كاتژمێر تیمەكانییان بە بەردەوامی سەرقاڵی كوژاندنەوەی ئاگرەكەی شاخی بەمۆ بوون. شاخی بەمۆ دەكەوێتە نێوان ناحیەی مەیدان لە سنووری ئیدارەی گەرمیان و ناحیەی بەمۆی سەر بەپارێزگای هەڵەبجە. \nكێشەی زوو كۆنتڕۆڵ نەكردنی بەشێك لەو ئاگرانەی لە ناوچە شاخاوییەكانی سنووری پارێزگای هەڵەبجە دەكەنەوە بۆ بوونی “مین و تەقەمەنی” دەگەڕێتەوە. 2ـی ئەم مانگەش بەهۆی كەوتنەی دوو ئاگری گەورە لە گوندەكانیخێڵی حەمە، بانیشار، عامورە، تەپەكوڕە، دەرەشیش لە سنووری پارێزگای هەڵەبجە زیاتر لە 3 هەزار دۆنم گەنمی جووتیاران و پووش و پاوان سووتا. زانیار عومەر، وتەبێژی بەرگری شارستانی هەڵەبجە راگەیاند: ئاگركەوتنەوەكان بەهۆكارێكی نادیار نەبوون.\nعەلی حەمەلاو، یەكێك لەو جووتیارانەی چەندین بەهۆی ئاگركەوتنەوەكەی 2ـی مانگی گوندی بانیشاری سەر بە پارێزگای هەڵەبجە زیانێكی زۆری بەركەوتووە. ئەو دەڵێت: بەشێك لە ئاگركەوتنەوەكان بەهۆی فڕێدانی جگەرەوەیە، جگەرەكێش دوای كێشانی جگەرەكەی بە تەواوی ناكوژێنێتەوە و دەبێتە هۆی ئاگركەوتنەوە. دەشڵێت: بڕیار بوو دوای چەند رۆژێكی تر دەڕاسە گەنمەكەم بۆ بدورێتەوە، بەڵام ئاگر هیچی بۆ نەهێشتمەوە. ناوبراو سوپاسی تیمەكانی بەرگری شارستانی و پۆلیسی دارستان دەكات كە هەوڵێكی زۆریان بۆ كۆنتڕۆڵكردنی ئاگرەكە داوە. عەلی حەمەلاو داوا لە حكوومەتی هەرێم دەكات قەرەبووی جووتیارە زیان لێكەوتووەكان بكاتەوە.\nهەر بەهۆی ئاگركەوتنەوە 6 و 7ـی مانگ لە گوندەكانیبێڕەشكە، كانی سپیكە لە سنووری شارەزوور نزیكەی 2 هەزار دۆنم گەنم و پووش سووتا، پاش هەوڵێكی زۆر تیمەكانی بەرگری شارستانی سەیدسادق تووانیان ئاگرەكە كۆنتڕۆڵ بكەن. كەریم مەحمود، جووتیارێكی نیشتەجێی قەزای سەیدسادقە، ئەو دەڵێت: بەهۆی ئاگركەوتنەوە 7 دۆنم گەنمم سووتاوە و زیانێكی زۆرم بەركەوتووە. ئەو جووتیارە گوتیشی: هێشتا پارەی گەنمی ساڵانی 2014 و 2015م وەرنەگرتووە كە زیاتر لە 5 ملیۆن دینارە. كەریم مەمحمود كە ماوەی 28 ساڵە جووتیارە دەشڵێت: دەبێت ئەو كەسانە سزای توند بدرێن كە دەبنە هۆی ئاگركەوتنەوە و ماڵوێرانكردنی خەڵك. ئەوەشی گوت: ئەگەر سزای توند دانەندرێت بۆ ئەو كەسانەی ئاگر دەخەنەوە، هەموو ساڵێك جووتیار تەنها ماندووبوونی بۆ دەمێنێتەوە.\nبابه‌تی پێشوو تادێت ژمارەی تووشبووان بە كۆرۆنا لە هەرێمی كوردستان بەرزدەبێتەوە\nبابه‌تی دواتر خۆپاراستن و كارامەییەكانی ژیان\n53 خوله‌ك پێش ئێستا