ماكینزی: هێرشەكەی سەر ماڵی كازمی میلشیا شیعەكان ئەنجامیانداوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nفەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی هێزەكانی ئەمریكا، هێرشە ئاسمانییەكەی سەر ماڵی سەرۆك وەزیرانی عیراق میلشیا شیعەكانی سەر بە ئێران ئەنجامیانداوە.\nژەنەڕاڵ كینیس ماكینزی فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی هێزەكانی ئەمریكا لەدیدارێكیدا لەگەڵ كەناڵی ئەلحوڕە ئۆباڵی هێرشە ئاسمانییەكەی سەر ماڵی مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عیراقی خستە ئەستۆی میلشیا شیعەكانی سەر بە ئێران و لەهەمان كاتیشدا نیگەرانی و بێزاری واشنتۆنی بەرامبەر بەو هێرشە دەربڕی و بەپەلامارێكی تاوانكاری وەسفیكرد.\nژەنەڕاڵ ماكینزی وتیشی، میلشیاكانی سەر بەئێران توانای ئەوەیان نییە بەشێوەیەكی یاسایی دەسەڵات بگرنە دەست هەربۆیە پەنا بۆ توندوتیژی دەبەن لەپێناو بەدیهێنانی ئامانجەكانیان كە ئەوەش كارێكی باش نییە.\nفەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی هێزەكانی ئەمریكا ئاماژەی بەوەشكرد، هێزەكانی ئەمریكا لە عیراق بەردەوام دەبن لە هاوكاریكردنی هێزە ئەمنییەكانی عیراق.\nقەزافی داوایەك لە هاووڵاتیانی لیبیا دەكات\nەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی هێزەكانی ئەمریكا\nخەڵك سەنتەری ئەمریكا بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشییە گوازراوەكان و خۆپارێزی داوا لە هاووڵاتیانی وڵاتەكەی دەكات سەردانی توركیا نەكەن. سەنتەری ئەمریكا…\nئێران، ژمارەی گیانلەدەستدان بە كۆرۆنا لە 132 هەزار كەس نزیكدەبێتەوە\nخەڵك- پەیوەندییە گشتییەكان لە وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا زیاتر لە دوو هەزار 80 تووشبووی نوێ بە ڤایرۆسی…\nخەڵك- پەیوەندییەكان گشتییەكان لە وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا زیاتر لە 14 هەزار و 500 تووشبووی نوێ بە ڤایرۆسی…\n14 تەموز 2021 9.51 pm\nخەڵك سەرۆك كۆماری ئێران داوا لە كابینەی حكومەتی داهاتووی وڵاتەكەی دەكات، دەستكەوتە دیپلۆماتییەكان بپارێزن.


مستەفا ئوزچەلیک دەڵێت شەنگال خاکی باشووری کوردستانە\nپارتەکانی کوردەکانی تورکیا پارتی ئازادی کوردستان (پاک)، پارتی دیموکراتی کوردستان (پەدەکە) و پارتی سۆسیالستی کوردستان (پەسەکە) لە ڕاگەیاندنێکدا داوایان لە پشێشمەرگەکانی ڕۆژ و هێزی یەبەشە کردووە ئارام ببنەوەو ئەو ڕووداوەی کەلە ڕۆژی هەینی ڕوویدا دووبارە نەبێتەوە.\nسەرۆکی پارتی ئازادی کوردستان (پاک) مستەفا ئۆزچەلیک بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند کە ئەزموونی مێژووی گەلی کورد بە دەیان جار ئەوەی سەلماندووە کە شەڕی ناوخۆ زامێکی قوڵە لە دڵو هزری گەلی کورددا. بەڕێز ئۆزچەلیک گوتیشی هەر کەسێک ئەم کارەدەکات پێویستە سەرەتا ڕێز لە حکومەتی هەرێمی کوردستان بگرێت. ئۆرچەلیک گویشی یەبەشە کە سەر بە پەکەکەیە و خۆی بە بەشێک لە حەشدی شەعبی دەزانێت. حەشدی شەعبیش سەربە بەغدایە.\nڕۆژی شەممەش کۆنگرەی جیڤاکا دیموکراتیک و پارتی دیموکراتی گەلان و پارتی هەرێمە دیموکراتەکان پێکەوە لەسەر ئەو بابەتە بڵاو کراوەیەکیان ڕاگەیاند و تیایدا ئەو شەڕە دەبەستنەوە بە هاوکاری کردنی نێوان ئاکەپە و پارتی دیموکراتی کوردستانەوە.\nدەقی ڕاپۆرتی پەیامنێرمان خەجیجان فەرقین


پەیکەرەی مامۆستا قانع لە مەریوان نێژرا\n٢٧ ژوئەن ٢٠١٩ - ٠٦ پوشپەڕ ١٣٩٨ - ٠٨:٤٣ تاران\nبەڕۆژکراو: ١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١٨:٠٨ تاران\nدەسبەسەرکردنی هاووڵاتییانی شنۆیی بەردەوامە\nئیتلاعاتی سپا، هاووڵاتییەکی شنۆیی دەسبەسەر کرد\nدەسڕێژیی هەڵۆکانی زاگرۆس بۆ سەر دەستوپەیوەندییەکی حکوومەت لە مەریوان\nبرینداربوونی کۆڵبەرێکی دیکەی بانەیی\nکۆڵبەرێکی کورد بە ٨٠ ملیۆن تمەن جەریمە سزا درا\nکۆڵبەرێکی لاو بە تەقەی هێزە نیزامییەکان، گیانی لەدەست دا\nدەسگێڕێک لە شاری مەهاباد، کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\nهاووڵاتییەکی کورد بە ٥ ساڵ زیندانیی تەعلیقی مەحکووم کرا\nڕێکخراوەی ژینگەپارێزانی پیرانشار و کافەکتێبی ئەندێشە، بانگەوازێکیان بۆ یادی قوربانییانی کیمیابارانی سەردەشت بڵاو کردەوە\nبەرپرسی شۆرای شاری مەهاباد، هێرشی کردە سەر هەواڵنێری "ڕێکار"\n١٣٩٥/٠٢/٠٤ - ٢٣-٠٤-٢٠١٦ - ١٢:٣٧ تاران ٩٢٠ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: هونەرمەندێکی پاوەیی بە ناشتنی پەیکەرەی شاعیرێکی کورد، ناڕەزایەتی بەرانبەر بە کاربەدەستانی مەریوان نیشاندا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی ڕابردوو، هونەرمەند بەشیر ناسری وەک ناڕەزایەتی دەربڕینێک بەرانبەر بە کردەوەکانی تایبەت بە جوانیناسیی و "ڕازاندنەوەی شار" لە مەریوان، پەیکەرەی مامۆستا قانع( ١٨٩٨ ــ ١٩٦٥)ـی کردە ژێر خاکەوە.\nڕازاندنەوەی شار(مبلمان شهری) بە سەرجەمی ئەو کەرەستە، کەلوپەل، هێما، دەزگا، فەزا و ئەو توخمانە دەوترێت کە لە شەقام و شوێنە گشتییەکان بۆ کەڵکی گشتیی دانراون.\nئەو هونەرمەندە، هاوکات لەگەڵ ناشتنی پەیکەرەی قانعی شاعیر، نەمامێکی لەگەڵ چاندووە و پێشکەشی خاکی مەریوانی کردووە.\nسەبارەت بەو کارە، بەشیر ناسری لە لاپەڕەی فەیسبووکی خۆیدا نووسیویەتی: "دوو ساڵە پەیکەرەی شاعیری مەزنی کورد، "مامۆستا قانع"ـم تاشیوە و بەتەما بووم بە تێچووی خۆمەوە بیگوازمەوە بۆ مەریوان، لەبەر ئەوەیکە هەرجار دیمەنی ناحەز و پەیکەرەی نەگونجاوم لەو شارە دەبینی".\nناوبراو لە درێژەدا، بەرپرسانی حکوومەتی و بەتایبەتی شارەوانیی مەریوانی بە "کەمتەرخەم" لەهەمبەر هونەرمەندانی ئەو شارە لەقەڵەم دەدات و ئەو دۆخە بە "کارەسات" ناودەبا.\nپێشتر و لە کۆتاییەکانی ساڵی ١٣٩٣ هەتاوی، یەکێ لە هونەرمەندانی بۆکان بەناوی کەماڵ عەزیزی لە هەڵوێستێکی هاوشێوەدا، "ماكت"ی تەختی سلێمانی لە بەر چاوی گشتی ئاگر تێبەردا.\nهونەرمەند بەشیر ناسری لەدایکبووی گوندی "خانەگا"ـی سەربە پاوەیە و خوێندنی لە بواری هونەر لە زانستگەی هونەری تاراندا تەواو کردووە و ماوەی چەندین ساڵە لە بواری شێوەکاریدا، چالاکی دەکات و خاوەنی چەندین بەرهەمی هونەرییە کە گرینگترینیان بریتین لە؛ سەرديسی هونەرمەندان مەزهەر خالقی، شێرکۆ بێکەس، خاڵۆ حسەین کۆهکەن، مامۆستا هەژار، مەولەویی کورد و ...هتد.\nتا ئێستا ٢ بەرهەم لە پەیکەرەکانی بەشیر ناسری، کە بریتین لە پەیکەرەکانی مەولەویی کورد و میرزا عەبدولقادر پاوەیی، لە گۆڕەپانەکانی شاری پاوەدا دانراون.\nبۆكان/ هونەرمەندێکی کورد یەكێک لەبەرهەمە بەنرخەكانی سووتاند\nپەیکەرێک بۆ پیرەمێرد لە پاوە ساز کرا\nئێستا ٣٨ میوان لەسەر هێڵن\n١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١٨:٠٨ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١٧:٠٦ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١٤:٠٠ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١٣:٠٧ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١٢:٠٣ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١١:٥٦ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٥ - ٢٦-٠٦-٢٠١٩ - ١١:٥٢ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٤ - ٢٥-٠٦-٢٠١٩ - ١٧:٢٨ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٤ - ٢٥-٠٦-٢٠١٩ - ١٢:٥٣ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٤ - ٢٥-٠٦-٢٠١٩ - ١٢:٥١ تاران\n١٣٩٨/٠٤/٠٤ - ٢٥-٠٦-٢٠١٩ - ١٢:٠٧ تاران\nگواستنەوەی چەکوچۆڵ لە شاری نەغەدە بۆ شنۆ\n١٣٩٨/٠٤/٠٤ - ٢٥-٠٦-٢٠١٩ - ١١:٣٩ تاران\nمێرمنداڵێکی مەهابادی بە هۆی کێشەی بنەماڵەییەوە کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\n١٣٩٨/٠٤/٠٤ - ٢٥-٠٦-٢٠١٩ - ١١:٢٣ تاران\nمامۆستایەکی ئایینی، بانگهێشتی دادگای ڕۆحانییەتی هەمەدان کرا


هه‌موو رێگاكانی هاتوچۆ بۆ سه‌رێكانی داخران\nهەواڵ / کوردستان :: پێش 4 هەفتە  :: 918 جار بینراوە\nبه‌هۆی سه‌ختی شه‌ڕ و پێكدادانی نێوان شه‌ڕڤانان و سوپای توركیا و چه‌كداره هاوپه‌یمانه‌كانی، هه‌موو رێگاکانی هاتوچۆ بۆ سه‌رێكانی داخران و به‌هۆی بۆردومانی سوپای توركیاشەوە 12 هاووڵاتی كوژران.\nله‌زگین ئیبراهیم، چالاکوان له رۆژئاوای كوردستان به دواڕۆژی راگه‌یاند: دوایئه‌وه‌ی شه‌وی رابوردوو ئاگربه‌ست له نێوان ئه‌مریكا و توركیا راگه‌یه‌ندرا، سوپای توركیا و چه‌كداره‌كانیان پابه‌ندی رێكه‌وتنه‌كه نه‌بوون و شه‌ڕ به سه‌ختی به‌رده‌وامه".\nوتیشی:" له‌و کاتەوە تا ئێوارەی ئەمڕۆ شەڕەکە له به‌ره‌ی رۆژهه‌ڵاتی سه‌رێكانی و گونده‌کانی ئه‌و ده‌ڤه‌ره به‌رده‌وامه و سێ رێگای سه‌ره‌كی له سه‌رێكانی بۆ ناوچه‌كانی تر كه‌وتوونه‌ته ده‌ستی چه‌كداره‌كانی توركیا و داخراون و رێگایه‌كیش له به‌ر ترسی شانه‌ی رێكخراوه تیرۆریستیه‌كان، خه‌ڵك ناتوانن هاتوچۆی لێوە بكه‌ن و ئه‌ویش داخراوه".\nئاماژه به‌وه‌شكرد: دوێنی فڕۆكه جه‌نگیه‌كانی توركیا گوندی مشرفیەی له رۆژهه‌ڵاتی سه‌رێكانی بۆردومانكردوە و به‌و هۆیه‌وه 12 هاووڵاتی کە لە بۆردومانه‌دا شه‌هیدببوون ئه‌مڕۆ ته‌رمه‌كانیان دۆزراونه‌تەوه".\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو: ئه‌مڕۆ كاروانێكی ئۆتۆمبێلی هاووڵاتیانی مه‌ده‌نی رۆژهه‌ڵات و باكوری سوریا چوونه‌ته گوندی مشرفیه و توانیان ته‌رمی ئه‌و هاووڵاتیانه له‌بن داروپەردوو ده‌ربێنن".\nپێداچونەوە: کارزان ساڵح


تائێستا لەسەدا یەکی ڕوفاتی قوربانیانی ئەنفال دەرهێنراون\n2019.04.14 - 12:00\nبەپێی ئامارەکانى وەزارەتى کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوانی هەرێم، لەکۆی 182 هەزار قوربانی جینۆسایدی ئەنفال، تەنها ڕوفاتی دوو هەزار و 672 کەس دەرهێنراون کە دەکاتە 1.2%ی ڕوفاتی تەواوی قوربانیان.\nله سه‌ر مه‌زارى ئه‌نفالکراوه‌کان له گوندى دێبنه‌ى سنورى گه‌رمیان، مه‌راسیمى 31هه‌مین ساڵیادى جینۆسایدی ئه‌نفال به‌ڕێوه‌چوو، هاوکات لە چەمچەماڵ و چەندین شار و شارۆچکەى هەرێم یادی ئەنفال کرایەوە.\nلەماوەى نزیکەى 200 ڕۆژدا، لە شوباتی 1988 تاوەکو ئەیلولی ئەو ساڵە، ڕژێمی بەعس لە هەشت قۆناغ و لە شەش ناوچەی جیاوازی کوردستان جینۆسایدی ئەنفالی دەستپێکرد.\nبەپێی ئامارەکان، زیاتر لە 182 هەزار پیاو و ژن و منداڵی کورد ئەنفال کران و تەرمەکانیان خراوەتە گۆڕە بە کۆمەڵەکان کە زۆربەیان دەکەونە پارێزگای میسان و دیالە کە بەپێی ئامارە نافەرمییەکان، نزیکەى 150 گۆڕی بەکۆمەڵ دەبن.\nکەسوکاری ئەنفالکراوان لە پاڵ خەم و ئازاری بێ کۆتایی قوربانییەکانیان، بەدەست بێ خزمەتی و قەرەبوونەکردنەوەیان دەناڵێنن، ئەوان ڕەخنە لە سستی هەڵدانەوەى گۆڕە بەکۆمەڵەکانیان دەگرن و داوا دەکەن لیستى موچەی کەسوکاری ئەنفالکراوان لەگەڵ هاوتای شەهیدانی عێراق بکرێت.\nلە ساڵی 2007دا، حكومەتی ھەرێم بڕیاریدا ڕۆژی 14ی نیسان بکرێتە ڕۆژی یادكردنەوەی تاوانەكانی ئەنفال و ساڵانە لە 14ی نیساندا یادی ئەنفال دەکرێتەوە.\nقۆناغەکانى جینۆسایدی ئەنفال\nئەنفال بە هەشت قۆناغ جێبەجێ كرا و زیاتر لە 200 رۆژ بەردوام بوو كە لە كۆتایی مانگی شوباتی 1988 لە شەش ناوچەی جیاواز دەستی پێكرد تا 6ی ئەیلولی هەمان ساڵ بەردەوام بوو.\nقۆناغی یەكەمی ئەنفال؛\nلە 23ی شوباتی 1998 تا 18ی ئازاری هەمان ساڵی خایاند، لە ناوچەكانی دۆڵی جافایەتی لە سنوری قەزا و ناحیەكانی ( دوكان، بنگرد، چوارتا، قەڵاچوالان، سەرچنار، سورداش) ی سەر بە پارێزگای سلێمانی دەستیپێكرد، كە لە بەرەبەیانی 23ی شوباتدا خەڵكی یاخسەمەر و سەرگەڵوو بەرگەڵوو، خەڵک بە دەنگ و ناڵەی تۆپی بەعس بە ئاگاهاتن كە ئەوە بەیەكەم تەقەی دەستپێكردنی ئەنفال دادەنرێت.\nرژێمی بەعس لەو هێرشەیدا، 20 لیوا و 60 فەوج و 10 فەوجی سوك و مەفرەزەی تایبەت جگە لە دەیان دەبابە و پاڵپشتی هێزی ئاسمانی ئامادە کردبوو.\nلە 22 ئازار تا 1ی نیسانی 1988ی خایاند، ناوچەكانی قەرەداخ و بازیان و دەربەندیخانی گرتەوە كە لەو هێرشەدا 80 گوند و دوو هەزار و 241 خانوو وێران كران.\nئەو هێرشەی ئەنفال بە كاریگەرترین و كوشندەترین هەڵمەت دادەنرێت لە 7ی نیسانی 1998 دەستیپێكرد و 20ی نیسانی هەمان ساڵ كۆتایی هات كە ناوچەكانی (چەمچەماڵ، سەنگاو، قادركەرەم، دوز، كفری، كەلار، پێباز، تیلەكۆ) ی گرتەوە و فراوانترین هێرشی ئەنفال بوو كە زیاتر لە 500 گوندی گرتەوە و زیاتر لە 500 گوندی گەرمیان وێرانکران و نزیکەى 30 هەزار گەنج و ژن و منداڵ و پیر بێسەروشوێن کران.\nلە 15ی ئایارى 1998 تا 25ی ئابی 1998ى خایەند، ناوچەكانی ئاغجەلەر، ناوشوان، چەمی رێزان، دەشتی كۆیە، تەقتەقی لە هەرسێ پارێزگای هەولێر و سلێمانی گرتەوە كە لە رۆژی 3ی ئایار بە كیمیابارانكردنی گوندی گۆپتەپە دەستیپێكرد.\nقۆناغی پێنجەم و شەشەم و حەوتەمی ئەنفال؛\nلە 15ی ئایاری 1998 دەستسپێكرد و لە 26ی ئابی هەمان ساڵ كۆتایی هات، هێرشەكە بۆ نێو چیاكانی شەقڵاوە و رەواندوز بوو، كە گوندەكانی (وەرە، عەلیاوا، سماقوڵی نازەنین) ی گرتەوە.\nقۆناغی هەشتەم و كۆتایی ئەنفال؛\nلە 26 ی ئاب دەستیپیكرد و لە شەشی ئەیلول كۆتایی هات، ئەو هێرشەش بۆ سەر ناوچەكانی بادینان بوو، ئەو گوندانەی بەهۆی ئەو شاڵاوەوە وێرانكران، 450 گوند بوون، كە 19 گوند لە قەزای شێخان و 35 گوند لە ئاكرێ و 100 گوند لە زاخۆ و 233 گوند لە ئامێدی و 63 گوندی سەر بە سەنتەری شاری دهۆك بوون.\n2019.05.03 - 15:35\nتەقینەوەیەکی دیکە سریلانکای هەژاند\n2019.04.24 - 08:41


گەردەنمان لە موو باریکترە/ هەموو بەرپرسیارێتی ڕووداوی فڕۆکە ئۆکراینیەکە لە ئەستۆ دەگرین - Mehr News Agency\n11 rêbendanê 2020 - 13:43\nNews Code 30449\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، دوای ئەوەی ئەنجامی لێکۆڵینەوەکان ڕاگەیێندرا و دەرکەوت کە بە پەدافەندی ئاسمانی ئێران فڕۆکە موسافریەکەی ئۆکراین لە ئاسمانی تاران بە هەڵە کراوەتە ئامانج، سەردار عەلی حاجی زادە فەرماندەی هەوافەزای سوپای پاسداران کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەوانی بۆ ڕوونکردنەوەی زیاتر ڕێکخست.\nسەردار حاجی زادە وتی: لەم دۆخە زۆر دژوارەدا هاتووینەتە بەر کامێرا، گەردەنمان لە موو باریکترە. بە بیستنی هەواڵی تێکشکانی فڕۆکەی موسافربەری لە لایەن پەدافەندی خۆمانەوە، داوای مەرگم لە خودا کرد. بریار دەمردم ئەو رووداوەم نەدەدی.\nسەردار حاجی زادە زیادی کرد: ئێمە هەموو تەمەن خۆمان کردووەتە پێش مەرگی خەڵک و ئەمڕۆیش ئابڕوومان لە گەڵ خودای گەورە مامەڵە دەکەین و لەم دۆخە دژوارەدا هاتووینەتە بەرچاوی کامێراکان تا ڕوونکردەوە بدەین.\nوتیشی: ئەم رووداوە لە لایەن ئەرکانە باڵاترەکانی دەسەڵاتی دادی ئێرانەوە لێکدەدرێتەوە و زانیارییەکان تەواو دەبێت' هەر لە سەرەتاوە دەڵێم ، گەردەنمان لە موو باریکترە و هەموو بەرپرسیارێتیەکە قبووڵ دەکەین و هەموو بەرپرسیارێتیەکە لە ئەستۆ دەگرین و هەر بڕیارێک بەرپرسان بیدەن ئێمە جێبەجێ دەکەین.\nسەردار حاجی زادە ڕایگەیاند کە ئەو شەوەی ئێران هێرشی مووشەکی کردووە لە بەر ئەوەی کە لایەنی ئەمریکایی هەڕەشەی پەرچەکردار و پێکانی ۵۲ شوێن لە ئێرانی کردبوو، سیستەمی پەدافەندی ئێران لە ئامادەباشی تەواو دا بووە و چونکوو بە ئۆپراتۆرەکەیان وتبوو کە مووشەکی کڕووز تەقێندراوە ، ئەم ئۆپراتۆرەیش فڕۆکەکەی بە کڕووز زانیوە و مووشەکی کورت بڕی پێوە ناوە.\nراشیگەیاند کە ئۆپراتۆرەکە دەبوایە پەیوەندی بکردایە و فەرمانی وەرگرتایە ، کە دوای هەوڵ دانێکی زۆر بە هۆی کێشەی سیستەمی پەیوەندیەوە نەیتوانیوە پەیوەندی بکات و ئەمەش هەڵەکەی ئەو بوو.\nئەو مووشەکە فڕۆکەکەی نەتەقاندووەتەوە و تەنیا بووەتە هۆی داکەوتنی و فڕۆکەکە دوای ئەوەی لە زەوی داوە تەقیوەتەوە.\nجەختیشی کرد: کە هەر هەڵە یان کێشەیەک بووە دەگەڕێتەوە بۆ هێزە چەکدارەکان . بەشی دەوڵەتی و بەڕێوەبەرایەتی و شەریکەی فڕۆکەخانەکان هیچ هەڵەیەکیان نەبووە.


هەولێر..دوو خوشك لەشفرۆشی لەگەڵ سەرمایەداران دەكەن\nدوو ژن لە هەولێر كە خوشكی یەكترن و یەكێكیان خاوەنی دوو منداڵ و ئەوەی تریان سێ منداڵی هەیە، بۆ دابین كردنی بژێوی ژیانیان و دەستكەوتنی پارەیەكی باش، لەگەڵ پیاوانی سەرمایەدار ڕێككەوتوون و ئەوەی ئەوان دەیانەوێ ئەو دوو ژنە پێیان دەدەن و لە بەرامبەریش دا پارەیەكی باش وەردەگرن.\nئارەزوو و پەیمان ، ئەو دوو خوشكەن كە ئێستە نیشتە جێی شای هەولێرن و بەیەكەوە ئەو كارە دەكەن، ئەو دوو خوشكە لەبەر قسەی خەڵك لە كۆمپانیاش كار دەكەن تا پەنجەی گومانیان بۆ درێژ نەكرێت، لەبەرامبەر ئەو شێوازە ژیانەی كە تیایدا دەژین، پەیمان باسی چۆنیەتیی دەستكردن بەم كارەی بۆ "وشە" دەكات و چیرۆكی خۆی دەگێڕێتەوە.\nپەیمان گوتی، تەمەنم ١٨ ساڵ بوو بە زۆر بە شویاندام بە پیاوێك تەمەنی ٤٠ ساڵ بوو، لە شارۆكەیەك نیشتەجێی كردم، ماوەی نۆ ساڵ لەگەڵی ژیام و دوو كچیشم لێی بوو، خەڵك وای دەزانی باوكمە ناخۆشترین ژیانم هەبوو لەگەڵیدا و زۆر دڵپیس ، ڕەزیل بوو، هەمیشە سەرخۆش بوو و قوماری دەكرد كە دەیدۆڕاند لە من و منداڵەكانی دەدا، دواتریش هەر لە كاتی قوماركردندا جەڵتە لێیداو مرد.\nدوایی مردنی مێردەكەی پەیمان دەچێتە ماڵی خوشكەكەی دەژیت، بەڵام بەهۆیی ڕەفتاری نەشیاوی مێردی خوشكەكەیەوە هەردووك خوشكەكە ماڵ جێ دەهێڵن.\nپەیمان ئەوە ڕون دەكاتەوە، چونكە دایك و باوكی نەماوە و هەر ئەو خوشكەی هەیە، ناچاربووە بچێتە لای ئەو دوای مردنی مێردەكەی، بەڵام مێردی خوشكەكەی داوای لێ كردووە لەگەڵیدا ڕیك بكەوێت و هەر كات خوشكەكەی لە ماڵ نەبێت ئەوان ئازدی خۆیان وەربگرن، هەر بەوەشەوە نەوەستاوە، جارێك لە خەودا پەلاماری كچەكانی پەیمانی داوە، بۆیە دوای ئەو ڕووداوانە، پەیمان ماڵی خوشكەكەی جێ دێڵیت و خوشكەكەیشی لە مێردەكەی جیا دەبێتەوە ئیدی ئەو دوو خوشكە بەیەكەوە دەژین.\nئەو گوتی، دوای ئەوەی هەموو خراپیەكیان لەلایەن پیاوەوە بەرامبەر كراوە، بڕیاریانداوە، ئیدی ئەوان خراپ بن بەرامبەر پیاوان و چۆنیان بوێت ئاوا بەكاریان بهێنن و سوودیان لێ وەربگرن.\nئارەزو خوشكی گەورەی پەیمانە، بۆ"وشە" گوتی من چوار مێردم كردووە، سێ منداڵم هەیە هەریەكەیان لە پیاوێكە، لەهەر چوار مێردەكەم كەسیان نەیان توانی نە باوكێكی باش بن نە مێردێكی پیاوانە بن، ئیدی چاوەڕوانی چی لە پیاو بكەم، بۆیە بەكارهێنانیان و پارە لێوەرگرتنیان زۆر باشترە لەوەی لەماڵێكدا خزمەتیان بكەیت و ئەوانیش سوكایەتیت پێ بكەن.\nئەو دوو خوشكە دانی پێدا دەنێن، كە ماوەی چەند ساڵێكە ئەوان شێوازی ژیانیان بە تەواوی گۆڕاوە، ڕابردوویان لە بیر كردووە ودەیانەوێ لە گیرفانێكی پڕەوە منداڵەكانیان بەباشی بەخێو بكەن.\nسەبارەت بە و پیاوانەشی كە ئەوان لەگەڵیاندا دەبن، ئاماژەیان بەوەكرد تەنیا لەگەڵ پیاوی خاوەن سەرمایەدا دەبن، چونكە ئامانجی ئەوان تەنیا وەرگرتنی پارەی زۆرترە، جەختیش لەوە دەكەنەوە كە هەمووكات ئەو پیاوانەی لەگەڵیاندا دەبن، ئامادەی پێدانی زۆر شتن لە بەرامبەر لەگەڵبوونێكی نهێنی.\nترسی ئەو دووخوشكە لەوەیە، كە لەگەڵ گەورەبوونی كچەكاناندا ئەوانیش فێری ئەو كارە ببن، بەتایبەت زۆربەی ئەو پیاوانەی دێن بۆ ماڵیان و موشتەری دایكیانن چاویان بڕیوەتە كچەكانیان و داوایان كردووە لەگەڵ كچەكانیان بن بە هەر نرخێك بێت.\nئەوان دەڵێن، ئەگەر كچەكانیان ئێستە لە ژێر دەستی ئەواندا بن، دوای چەند ساڵێكی ترلەبەردەستیان نامێنن و ئەو پیاوانەش وەك گورگ بە پێدانی پارە یاخود ئۆتۆمۆبێل لەخشتەیان دەبەن.\nئەو دوو خوشكە لەبەر ئەوەی لەناو خەڵكیدا زۆر بەزەقی دیار نەبیت چ كارێك دەكەن، لەلایەن ئەو پیاوانەی كە لەگەڵیاندان بە هەمیشەیی موشتەریانن، لە كۆمپانیا دامەزراون، بەڵام وەك خۆیان باسی دەكەن، ئەو جۆرە ژیانەی ئەوان دەژین ئەگەر بە پارەی حەرام نەبێ بە حەڵاڵی بۆیان دەستەبەر نابێت.\nهەولێر/ ئیڤان عەبدولرەحمان.\nئه‌م بابه‌ته 46865 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهۆشبه‌ره‌كان به‌غدایان ته‌نیوه..123 كیلۆگرام گیرا


Monday, 08.17.2020, 2:18\n(1) راپه‌ڕين و مێگه‌ڵ\nچه‌ند جارێكى پێشتريش وتوومه كاك نه‌وشيروان مسته‌فا له‌سه‌رده‌مى خۆپيشاندنه‌كانى 17 شوباتدا ، 25 كورسى په‌رله‌مانى هه‌بوو ، له‌سه‌ر ئاستى كوردستان گه‌وره‌ترين كاريزماى سياسى بوو ، به ئيشاره‌تى يه‌ك په‌نجه‌ى سه‌د هه‌زار چه‌كدار له‌به‌ر ده‌رگاى مه‌كۆكه‌ى ئاماده ده‌بوون ، سه‌ركرده‌يه‌ك به‌م هه‌موو هێزه‌وه نه‌توانێ هاوكێشه‌ى سياسى له‌كوردستان بگۆڕێ ، شاسوارێكى سه‌رۆك كۆمپانياى چاڤيلاند ئه‌توانێ كوردستانمان بۆ ئازاد بكات له‌ده‌ست ئه‌م ده‌سه‌ڵاته ديكتاتۆرو سته‌مه‌كاره‌دا ؟! ..ده‌يان وسه‌دان باره‌گاى لق و ناوچه‌و مه‌ڵبه‌ند و مه‌كۆ بسووتێنرێ ، ده‌سه‌ڵات چ باكى پێوه‌يه ، به‌يانى هه‌ر به‌پاره‌ى خۆپيشانده‌ره‌كانه‌وه هه‌موويان به تازه‌ترين دێزاينه‌وه‌و به بۆياخێكى جوانتره‌وه ئاوه‌دانيان ئه‌كاته‌وه . با قوڕگى هه‌زاران خۆپيشانده‌ر هه‌ڵزڕێت و هاوارى رووخانى ئه‌م ده‌سه‌ڵاته بكه‌ن ، هه‌رچى كاغه‌زو كارتۆنى قرتاسييه‌كان هه‌يه پڕكه‌ن له‌دروشمى رووخانى گه‌نده‌ڵكاران ، چى له‌وه‌زعه‌كه ئه‌گۆڕێ و كێ ئه‌يانخوێنێته‌وه ؟! .\nئه‌م مێگه‌ڵه‌ى به‌دواى شاسوارو موزيعى كه‌ناڵه‌كه‌ى كه‌وتوون ، به‌ديله‌كه‌يان كێيه ، سه‌رۆكى كۆمپانياى چاڤيلاند يان مرۆڤخۆره‌كانى داعش و ئه‌نساروئيسلام ؟؟ . خۆ كێشه‌ى گه‌وره‌ى ميلله‌تى ئێمه له‌سه‌رده‌مى راپه‌ڕينه‌وه تاكو ئه‌مڕۆش ته‌نها نه‌بوونى به‌ديلێكه ، شۆڕش و راپه‌رينيش به‌بێ سه‌ركردايه‌تيه‌كى راسته‌قينه‌ى خاوه‌ن هێز مه‌حاڵه سه‌ربگرێ . له‌هه‌مووشى گرنگتر هيچ خۆپيشاندانێك سه‌ر ناگرێ ئه‌گه‌ر له‌هه‌ولێره‌وه گلپه‌نه‌سه‌نێ ، ئه‌مه حه‌تميه‌تى تاريخه‌و هيچ گۆڕانكاريه‌كيش له‌سه‌ر قه‌زايه‌كى سه‌ر سنووره‌كانه‌وه نايه‌ته دى ، خۆ كورد ده‌يان ساڵ شۆڕشى له‌سه‌ر سنووره‌كان كرد ئايا هيچى پێكرا بۆ گۆڕينى ده‌سه‌ڵاتى ديكتاتۆرى عيراق ؟! .\nوه‌زعى هه‌ولێريش خۆتان بينيتان ، نيو مليۆن بنديوارو سه‌رديوار له‌هه‌ر خۆپيشاندانێكدا دێنه سه‌ر شه‌قام بۆ سه‌ركوتكردنى خه‌ڵكه‌كه ، هێزى زێره‌ڤانى و له‌شكرى رۆژو ئه‌وانيتريش بۆ كاتى ته‌نگانه‌تر سازو ئاماده كراون ، ئيدى ئه‌و هه‌وڵه بێ ئه‌نجامانه بۆچى راناگيرى و به‌دێليكى باشتر بدۆزنه‌وه . له‌جياتى باره‌گا سووتاندن و خه‌ڵك به‌كوشتدان ، با به رێگايه‌كى شارستانيانه‌تر ئه‌م وه‌زعه بگۆڕن ئه‌ويش له‌رێگه‌ى سندوقى هه‌ڵبژاردنه‌وه . كه‌س نه‌لێ حزبه‌كانى ده‌سه‌ڵات ته‌زويرو گزى وفزى ئه‌كه‌ن ، ئه‌وانه ئه‌گه‌ر بتوانن ئه‌و په‌ڕى ده دووانزه كورسى ته‌زوير بكه‌ن ، با له‌وه زياتر خه‌ڵكى ده‌نگيان نه‌ده‌نێ ، دونياش چاوى له‌سه‌ر هه‌رێمه‌و هه‌موو شتێك بۆ ده‌سه‌ڵات به‌سه‌ر ناچێ . ئێمه خۆمان ئه‌م حزبانه ئه‌گه‌ينينه ده‌سه‌ڵات هه‌ر خۆشمان باجه‌كه‌ى ئه‌ده‌ين ..\n(2) گه‌نده‌ڵى و چاكسازى\nسى ساڵه گه‌نده‌ڵى له‌م هه‌رێمه‌دا ره‌گى داكوتاوه ، هه‌ر له‌سه‌رده‌مى ئاوديوكردنى شوفڵه‌كانى به‌نداوى بێخمه‌وه ، تا شه‌ڕى كوردكوژى له‌سه‌ر داهاته‌كانى ئيبراهيم خه‌ليل كه هه‌زاران پێشمه‌رگه‌و خه‌ڵكى بێتاوان بوونه قوربانى . ئێستاش كار له‌كار ترازاوه گه‌نده‌ڵى بووه به كلتوورى ناو ده‌سه‌ڵات ، ته‌نانه‌ت براده‌رێك گێڕايه‌وه كاتێك به‌بريارى حزب كرابووه موديرعام پێى وترابوو" بڕۆ خۆت ده‌وڵه‌مه‌ند بكه "؟!. ئه‌گه‌ر چى ئه‌و مودير عامه‌ش كارى دكتۆرى فێته‌رنه‌رى بوو !.\nيه‌كێك له‌ده‌رهاوێشته‌كانى ئه‌م كلتووره‌ش ، سه‌رهه‌ڵدانى جه‌يشێكى گه‌وره‌ى مافيا بوو ، له‌ته‌كيشيدا دامه‌زراندنى ده‌يان هه‌زار بنديوار وخانه‌نشينى ناياسايى و ئيمتياز به‌خشين به‌سه‌رۆك جاش و خائينو خۆفرۆش و ته‌نانه‌ت كۆنه به‌عسيه‌كانيشى گرته‌وه . بۆيه زۆر گاڵته‌م به‌و قسانه دێ كه باسى چاكسازى له‌حكومه‌ته‌كه‌ى پارتى ده‌كه‌ن . جارێ پێش هه‌موو شتێك ئه‌و بنديوارانه شاده‌مارى ده‌سه‌ڵاته ديكتاتۆريانه‌كه‌ى پارتييه ، به‌بێ ئه‌وانه بۆ يه‌ك له‌حزه ناتوانێ خۆى راگرێ . هه‌م له‌هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ده‌يان هه‌زار ده‌نگيان پێئه‌ده‌ن ، هه‌م له‌خۆپيشاندانه‌كانيشدا ده‌بنه چه‌كوشى ده‌ستى بۆ سه‌ركوتكردنى خۆپيشاندانه‌كان ، ، ئيدى چۆن ئه‌توانێ ده‌ستبه‌رداريان بێت ؟!! . ئه‌و هه‌موو به‌ڵين و هيوا درۆيانه‌ى لايه‌نگران و ئه‌ندامه‌كانيشى له‌سه‌ر شاشه‌كانه‌وه به‌خه‌ڵكى ئه‌فرۆشنه‌وه هه‌مووى بڵقى سه‌ر ئاوه هه‌ر زوو ئه‌توێنه‌وه . ئه‌و هه‌موو ئومێدبه‌خشينه به‌رێكه‌وتن له‌گه‌ڵ به‌غدا هه‌مووى له‌پێناو به‌نجكردنى ميلله‌ته‌و هيچ راستيه‌كى تيا نيه . ئه‌و‌ان له‌كاتێكدا به‌غدا مانگانه ده‌يان مليار دينارى بۆ ده‌ناردن به‌بێ هيچ حيساب وكيتابێك ، ئاماده نه‌بوون له‌به‌رامبه‌ردا ته‌نها 100 هه‌زار به‌رميل نه‌وتيان بده‌نێ ، ئێستا چۆن هه‌موو نه‌وته‌كه ته‌سليمى به‌غدا ئه‌كه‌ن ؟.\nسه‌رانى پارتى هاواريان لێهه‌ڵساوه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى مافى ده‌ستووريان هه‌يه و به‌غدا زه‌وتى كردووه ، ده باشه به‌پێى ماده‌ه‌كانى ده‌ستوور به‌ڕێوه‌بردنى گومرگه‌كان له‌ده‌سه‌ڵاتێكى هاوبه‌شى هه‌ردووه حكومه‌تى هه‌رێم و به‌غدايه ، ئه‌ى بۆچى ناهێلن به‌غدا چاودێرى ده‌روازه گومرگييه‌كانى هه‌رێم بكات ؟!. بير له‌وه ناكه‌نه‌وه ئه‌گه‌ر به‌غدا ئێستا له‌به‌ر زرووفى ده‌ولى وئيقليمى نه‌توانێ ده‌روازه گومرگيه‌كان به‌هێز بگه‌ڕێنێته‌وه ژێر ده‌سه‌ڵاتى خۆى ، خۆ ده‌توانێ به‌يانى له‌گه‌ڵ توركيا و ئێران رێكبكه‌وێ كه ده‌روازه‌ى تر بكاته‌وه كه به‌ناوچه‌كانى ژێر نفووزى حكومه‌تى هه‌رێمدا تێنه‌په‌رێ . ده‌توانێ به‌ديلى ئيبراهيم خه‌ليل و حاجى ئۆمه‌رانيش زۆر به‌ئاسانى بدۆزێته‌وه ، ئه‌وسا حكومه‌تى هه‌رێم چى پێئه‌كرێ ؟.\nكێشه‌ى پارتى غرووره‌كه‌يه‌تى ، وا ده‌زانێ هاتنى دوو وه‌زيرى ده‌ره‌وه‌ى ده‌وڵه‌تانى ئه‌وروپاو سه‌ردانه‌كانى كونسڵى ئه‌مريكا وبه‌ريتانيا ، ئيدى به‌مه پشتگييرى ده‌وڵه‌تى بۆ مسۆگه‌ر ئه‌كات ، ئه‌مه‌ش له‌كاتێكدا ته‌نها ريفراندۆمه شكستخواردووه‌كه‌ى به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌يه كه كه‌سى له‌پشت نيه و، ئه‌و هه‌موو ديمه‌نه رتووشكراوا‌نه‌ى هاتنى وه‌زيرێكى بيانيش هيچ سووديان نيه ، چونكى دوور نه‌ڕۆين ، بابايه‌كى وه‌كو توركيا به‌يه‌ك چه‌قه‌نه‌ى كازمى ئاماده‌يه هه‌موو هه‌رێم وميلله‌ته‌كه‌شى بكاته قوربانى يه‌ك سه‌فقه‌ى ئابوورى له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تى عيراقدا ، ئه‌وسا نه رێكه‌وتنه په‌نجا ساڵيه‌كه قييمه‌تى ئه‌مێنێ ، نه بوونى كونسلگه‌رى توركياش له‌هه‌ولێر ، به‌غدا ده‌وڵه‌ته و هه‌رێميش له ديدى توركيا ئێستاش ئيداره‌ى شيمال العراقه .\n(3) ده‌سه‌ڵات ونه‌خوێنده‌وار\nیەكێك لەفەرماندەكانی پارتی دەڵێ " په‌كه‌كه ئامانجی لەناوبردنی باشووری كوردستانە و لە سێ ئەندامیان دووانیان بەكرێگیراوی دەزگا هەواڵگرییەكانن ". كابرا وته‌نى " ده‌وجا وه‌ره خۆت مه‌كووژه". په‌كه‌كه هه‌وڵئه‌دات هه‌رێمى كوردستان له‌ناو ببات ، به‌ڵام توركيا كه رۆژانه بوردۆمانى گونده‌كانى كوردستان ئه‌كات و ده‌يان بنكه‌ى سه‌ربازى تێدا داناوه ئه‌وان پارێزه‌رى هه‌رێمى كوردستان وقه‌واره‌كه‌ين !! . نازانم خۆيان بالوه‌ڕيا به قسه‌كانى خۆيان هه‌يه . ئه‌و مه‌سئولانه‌ى پارتى له‌مه‌سه‌له‌ى درۆكردندا زياد له‌حه‌دديان تێپه‌ڕاندووه، بۆيه خه‌ڵكى هيچ متمانه‌يه‌كى به‌م ده‌سه‌ڵاته نه‌ماوه . ته‌نانه‌ت له‌كاره‌ساتى كۆرۆناى نه‌گبه‌تيش بێ متمانه‌يى خه‌ڵك بووه هۆى ته‌شه‌نه‌سه‌ندنى به‌مشێوه ترسناكه‌وه .\nكێشه‌ى ئێمه له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتى پارتى ئه‌وه‌يه كه ئه‌وانه خوێنده‌واريان زۆر كه‌مه ، هه‌رچه‌نده خوێنده‌واريش پێوه‌ر نيه بۆ رۆشنبيرى ، به‌ڵام ئه‌و‌انه خوێنده‌واريه‌كه‌شيان سه‌قه‌ته . گه‌وره‌ترين سه‌ركرده‌يان رۆژێك له‌رۆژان وتارى نووسه‌رێك ناخوێننه‌وه ، چاويان به كتێبێك هه‌ڵنايه‌ت ، سه‌يرى به‌رنامه‌يه‌كى ته‌له‌فزيۆنى ناكه‌ن ، ئه‌وه‌ى هه‌يه‌و نيه ده‌ستوپێوه‌نده‌كانيان ياخود ماستاوچيه‌كيان پێيان رائه‌گه‌ينن ئه‌ويش بۆ خۆ نزيككردنه‌وه لێيان ، بۆيه هيچكات ئه‌و‌انه له‌ئێشوئازارى خه‌ڵكى تێناگه‌ن . هه‌زاران نوسين بڵاو ئه‌بێته‌وه ، هه‌زاران پێشنيارى چيينه رۆشنبيره‌كه ئه‌خرێنه روو ، قه‌ت بووه رۆژێك له‌رۆژان ده‌سه‌ڵاتى پارتى به‌گوێى نوسه‌رێكى كردبێ يان پێشنيارێكى لێوه‌رگرتبێ ؟. قه‌ت بووه نوسينى گه‌وره‌ترين نوسه‌رى ئه‌م هه‌رێمه كاريگه‌ريه‌كى ئه‌وتۆى هه‌بووبێ به‌سه‌ر بڕياڕێكى ئه‌م ده‌سه‌ڵاته ؟. خۆيان چييان ويستووه هه‌ر ئه‌وه‌يه ، بۆيه ئه‌م ده‌سه‌ڵاته شكست له‌دواى شكست تووشى ئه‌بێ چونكه گوێ له‌خه‌ڵكى دڵسۆزو خه‌مخۆرى ميلله‌ت ناگرێ و ، قه‌ڵه‌مفرۆش وماستاوچى وگه‌نده‌ڵكارانى پێ له‌پێشتره !.\nده‌سه‌ڵاتێك ئێستاش له‌وه‌همى ساڵانى چل و په‌نجايه‌كانى سه‌ده‌ى رابردوو ئه‌ژى ، وا ئه‌زانێ سه‌ركوتكردن وده‌مكوتكردنى ميلله‌ت بۆى ئه‌چێته سه‌ر ، غافل له‌وه‌ى ئێستا دونيا كراوه‌يه‌و سه‌گێك له‌شوێنێك بتۆپێ ئه‌بێته هه‌واڵى ميدياكان . له‌وڵاتێكى وه‌كو سه‌نگافووره‌و ئيمارات خه‌ڵك نايه‌نه سه‌ر شه‌قام بۆ خۆپيشاندان له‌دژى ده‌سه‌ڵات ، چونكه هيچ نوقسانيه‌كيان نيه ، كاتێك خه‌ڵكى برسى ونه‌داره‌ى كوردستان له‌تاو برسيه‌تى منداله‌كانيان دێنه سه‌رشه‌قام له‌جياتى گوێگرتن لێيان ، به‌ڵته‌چييه‌كانيان تێبه‌رئه‌ده‌ن ، ئه‌مه‌ش سنوورى خۆى هه‌يه و رۆژيك دادێ ئه‌وانه‌ش به‌كه‌ڵكى ئه‌م ده‌سه‌ڵاته نايه‌ن .\nله‌كۆتاييدا ده‌مه‌وێ بڵێم ، ئه‌م كاره‌ساته‌ى سى ساڵه درێژه‌ى هه‌يه ، نه به خۆپيشاندانى جه‌ماوه‌رى كۆتايى دێ ، نه به‌شۆڕشى چه‌كدارى كه وڵاته‌كه‌مان بكاته‌و يه‌مه‌ن وسوريا ، ته‌نهاوته‌نها به‌يه‌ك شت چاره‌سه‌ر ئه‌كرێ ئه‌ويش زيندووبوونه‌وه‌ى ويژدانى ئه‌و حزبانه‌ى تره كه كارێك بكه‌ن بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ئه‌م حكومه‌ته‌و راگه‌ياندنى هه‌ڵبژاردنى پێشوه‌خته ، ئه‌وه‌سا با ئه‌و ميلله‌ته زوڵملێكراوه بڕيارى خۆى بدات به گۆڕينى ئه‌م ده‌سه‌ڵاته زاڵموسته‌مكاره به ته‌ێرێكى تۆزيك مه‌عقوولتر .\nته‌نها به سندوقى ده‌نگدان ئه‌م ده‌سه‌ڵاته ئه‌ڕوخێ نه‌ك  خۆپشاندانى دوو قه‌زاو ناحيه‌ى سه‌ر سنوورى ئێران ..


نەبوونی دەرمان هەڕەشە لەژیانی نەخۆشانی تالاسیما دەکات – کوردی – RojNews.News\nنەبوونی دەرمان هەڕەشە لەژیانی نەخۆشانی تالاسیما دەکات\n02/03/2020 - 7:06:50 pm\nسێشەممە, 25 فبر 2020 – 08:39 ڕۆژنیوز- هەولێر\nبەپێی دواین ئاماری نەخۆشخانەی تالاسیمیای هەولێر، لە سنووری پارێزگای هەولێر ٩٣٣ نەخۆشی تالاسمیا بوونیان هەیە، لەو ژمارەیەش ٤٧٧ نەخۆشیان پیاون و ٤٥٦ نەخۆشیان ژنن، هەموو ئەو نەخۆشانەش لەیەک نەخۆشخانەی ٣٣ قەرەوێڵەیدا چارەسەر وەردەگرن، لەسالێ ٢٠١٩شدا حەوت نەخۆشی تالاسیما گیانیان لەدەستداوە.\nنەخۆشی تالاسیمیا Thalassemia، گرووپێك نەخۆشی زگماكی خوێن دەگرێتەوە، كە لەیەك تایبەتمەندیدا هاوبەشن، ئەویش ناتەواوی لەدروستبوونی هیمۆگلۆبیندا-یە، ناتەواوی لەدروستبوونی هیمۆگلۆبین چەند جۆرێكی هەیە، بۆیە نەخۆشی تالاسیمیاش چەند جۆرێكی هەیە، کە بیتا تالایسمیا Beta thalassemia باوترینی جۆرەكانیەتی.\nتوشبووانی نەخۆشی تالاسیمیا، پێویستیان بە وەرگرتنی چارەسەری بەردەوام و وەرگرتنی خوێن هەیە، بۆیە ڕۆژانە ٥٢ نەخۆش لە نەخۆشخانە ٣٣ قەرەوێڵەییەکی هەولێر چارەسەر وەردەگرن، ئەوەش لۆدێکی زۆری لەسەر نەخۆشخانەکە دروستکردووە، بۆیە کارمەندانی نەخۆشخانەکە ڕۆژانە بەدوو گروپ دەوام دەکەن.\nسروە جەبار، وتەبێژی كۆمەڵەی تالاسیمیا دەڵێت: كێشەو گرفتەكانی ئێمە هەمەجۆرە، یەکێک لە گرفتەکانمان ئەوەیە، کە ماوە ماوە دەرمانی پێویست ناگاتە نەخۆشخانەكەمان، لەئێستادا ماوەی هەفتەیەکە دەرمانمان بۆنەهاتووە، یەکێکی دیکە لە کێشەکانمان کەمی نەخۆشخانەیە، لە سنووری پارێزگای هەولێر یەك نەخۆشخانە بوونی هەیە، چوار ساڵ پێش ئێستا بەردی بناغەی نەخۆشخایەنەك داندرا، كە دەبوو لە ماوەی دوو ساڵدا تەواو بكرێت، بەڵام تاوەكو ئێستا پرۆژەكە هیچ كارێکی تێدا نەكراوە.\nوتەبێژی کۆمەڵەی تالاسیمیا، بۆ بەرگرتن لە زیادبوونی نەخۆشانی تالاسیمیا، دوا لە مامۆستایانی ئاینی دەكات، بەر لەوەی هاوسەرەکان لەیەک مارەببڕن داوایان لێبکەن پشكنین ئەنجامبدەن.\nجاسم محەمەد، باوكی یەکێک لە نەخۆشانی تالاسیمایە لەشاری هەولێر، کە خۆشی هەمان نەخۆشی هەیە، لەبارەی خەمەکانیانەوە بە ڕۆژنیوزی وت: ئێمە كۆمەڵێک كێشەمان هەیە، بۆنمونە كاتێک یەكێك لەنەخۆشەکان کێشەی دانی دەبێت، لەنەخۆشخانەکەدا هیچ بزیشکێی ددان نییە، هەروەها کۆمەڵێک کێشەمان هەیە لەبواری پشكین، پێویستە نەخۆشخانەیەکی باشترمان بۆ دروستبکرێت.\nڕۆژنیوز داواكاریی نەخۆشانی تالاسیمای گەیاندە، دكتۆر دلۆڤان محەمەد، بەرێوبەری گشتی تەندروستی هەولێر، ناوبراو ئاماژەی بەوەکرد، کە لەنزیكەوە سەردانی ئەو نەخۆشخانەیەی کردووە و وتی: ئەو نەخۆشخانەیە هیچ كێشەو گرفتێكی نییە، تەنها گرفتی ئەوەیە، کە جارجار کێشەی کەمی دەرمانیان بۆ دروست دەبێت، ئەویش هۆکارەکەی ئەوەیە، حكومەتی عێراق، درەنگ دەرمانمان بۆ ڕەوانە دەكات، ئێمە دڵنیایان دەكەینەوە هەموو هەوڵێك دەدەین بۆ دابینکردنی دەرمان بۆیان، هەروەها پشکنین بۆ کوالێتی دەرمانەکانیان دەکەین.\n“دەبێت ڕێگریی لە دووبارەبوونەوەی دەستدرێژیی بکرێت”\nشاندێکی هەرێم بەسەرۆکایەتیی نێچیرڤان بارزانی سەردانی بەغدا دەکات


لە 2020 بێزاریت؟ وادابنێ لەدایکبوی 1900یت\nنوسەری ئەم وتارە (ستیفن هودگسون) بۆ کەمکردنەوەی ترس‌و بیمی کۆرۆناڤایرۆس کە لەئێستادا جیهان بەقۆناغێکی سەختی بڵاوبونەوەی ڤایرۆسەکەدا تێدەپەڕێت، گوزەرێکی خێرای بەناو مێژووی نزیکی مرۆڤایەتیدا کردووەو بەگوێماندا دەچرپێنێ و دەڵێت:\nلەوانەیە بارودۆخمان بەوشێوەیەش خراپ نەبێت.. ڕاستە ڕەوشەکە ئاڵۆزەو تاڕادەیەک مەترسیدارە بەڵام زۆر گرانە جیاکاری بکەین لەنێوان ئەوەی کە ڕاستییەو ئەوەی کەترسێکی سادەیە. بۆزانینی ڕاستی وادابنێ تۆ لەساڵی (1900) لەدایکبویت.\nلەجەژنی لەدایکبوونی (14) ساڵیتدا جەنگی جیهانی یەکەم سەری هەڵداو لەجەژنی لەدایکبوونی (18)ساڵیتدا کۆتایی هات و (22)ملیۆن مرۆڤ لەو جەنگەدا مردن!\nلەماوەیەکی تری هەمان ساڵدا پەتای ئەنفلۆنزای ئیسپانی بەجیهاندا بڵاوبوویەوە و بەردەوام بوو هەتا جەژنی لەدایکبوونی (20) ساڵیت تەنها لەو دوو ساڵەدا (50) ملیۆن کەس مردن بەڵێ ..پەنجـــــــا ملیۆن مرۆڤ.!\nلەجەژنی لەدایکبوونی (27) ساڵیتدا،بێ بازاڕی و داکشانەوەی گەورە سەری هەڵداو ڕێژەی بێکاری گەشتە (25%) و بەرهەمی گشتی جیهانی بەڕێژەی (27%) دابەزی.ئەم قەیرانە بەردەوام بوو هەتا تەمەنت گەشتە (38) ساڵی، ئابوری ولایەتەیەکگرتوەکانی ئەمەریکا لەداڕمان نزیک بوەوەو لەگەڵیشیدا ئابوری جیهان لەمەترسیدا بوو...\nهەروەها کاتێک تەمەنت گەشتە (39) ساڵی جەنگی جیهانی دووەم دەستی پێ کردو لەجەژنی لەدایکبوونی(41) ساڵیتدا ئەمەریکا هاتە ناو جەنگەکەوە لەنێوان جەژنی لەدایکبوونی( 39 بۆ 45) ساڵی (75) ملیۆن کەس مردن لەشەڕدا.\nلەتەمەنی (50) ساڵیتدا شەڕی هەردوو کۆریا دەستی پێ کردو (5) ملیۆن مرۆڤ تیاچون، لەماوەی لەدایکبوونتەوە تا تەمەنی (55) ساڵیت تۆ بەدەست ترس‌و نەخۆشی ئیفلیجی مناڵان‌و گرانەتاو مەلاریا لەهەموو وەرزێکی هاویندا ناڵاندووتەو بەبەرچاوتەوە هاوڕێکانت و ناسراوەکانتان توشی ئیفلیجی دەبون یان بەهۆیەوە دەمردن!\nلەتەمەنی (55) ساڵیتدا شەڕی ڤێتنام دەستی پێ کردو بیست ساڵی خایاندو کارەساتی هەردوو شاری هێرۆشیماو ناکازاکی ڕوویدا و (4)ملیۆن مرۆڤ مردن.\nلەجەژنی لەدایکبوونی(62) ساڵیتدا قەیرانی مووشەکەناوکیەکانی کوبا سەری هەڵدا کە بوو بەخاڵێکی وەرچەرخان لەشەری ساردا.\nلەبەرئەوە بیر لەهەموو ئەو کەسانە بکەرەوە کەلەساڵی (1900) لەدایکبوون چۆن بەرگەی ئەم هەموو ڕوداوو جەنگ‌و نەخۆشیان گرتووە؟!....\nهەربۆیە باشترین هۆی مانەوە لەژیانتدا ئەوەیە لەماڵەوە بمێنەرەوە زۆر تێکەڵ مەبەو هەر کاتێکیش بۆ دابینکردنی پێویستییەکانت چویتە دەرەوە ماسک ببەستەو زو زو دەستەکانت بەئاوو سابون بشۆ...


پەرلەمانتارێک هۆشداریدەدات لە لێبڕین و کەمکردنەوەی مووچەی ئەو فەرمانگانەی سەربە حکومەتی فیدراڵین و بەڕێوەبەری گشتی ڕەگەزنامەی هەرێمیش داوا لە پەرلەمانتاران دەکات لە جێی لێدوان بۆ کەناڵەکانی ڕاگەیاندن کار بکەن بۆ ناردنی مووچەکانیان لە حکومەتی فیدراڵییەوە.\nهۆشیار عەبدوڵڵا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە پەیامێکی ڤیدیۆییدا کە لە پەیجی خۆی بڵاویکردووەتەوەو ناس کورد بەدواداچوونی بۆ کردووە (25ی کانونی دووەمی 2021) ڕایگەیاندووە، "ئاگادار کراوم لەوەی بۆ دابەشکردنی مووچەی ئەم مانگە لێبڕینی 21% فەرمانگەکانی سەربە حکومەتی فیدراڵیش دەگرێتەوە، ئەوەش تاوانێکی دیکەیە وەکو ئەوەی لە مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم دەبڕێت، چونکە حکومەتی فیدراڵی ئامادەیی دەربڕیووە کێشەی ئەو فەرمانگانە چارەسەر بکات و لە 15ی مانگی داهاتووەوە ئەو کێشەیە یەکلایی دەکرێتەوە."\nوتیشی، "لەسەر ئەوەی دەوترێت لێبڕینی مووچە فەرمانگەکانی سەربەحکومەتی فیدراڵی دەگریتەوە ئێمە حکومەتی عێراق و وەزارەتی ناوخۆ ئاگادار دەکەینەوە، چونکە ئەمانە سەر بە حکومەتی فیدراڵین و لە هەموو پارێزگاکان دەبێت موچەکانیان وەکو یەک بێت، ئەگەر ئەو لێبڕینە لە مووچەکان بکرێت ئەوە هەڵە و تاوانێکی گەورەیە بەهەمان شێوەی ئەوەی لە ڕابردوو بەرانبەر کەسوکاری شەهیدان و زیندانیانی سیاسی کراوە".\nجەختی لەوەشکردەوە، "هیوادارین فەرمانبەرانی فەرمانگەکانی سەر بە حکومەتی فیدراڵی ناچار نەکرێت بە لێبڕینی 21% مووچەکانیان و ئەو گرفتە چارەسەر بکرێت، ئەگەر هەر بەڕێوەبەرێکی فەرمانگەکانی سەر بەحکومەتی فیدراڵی فەرمانبەران ناچار بکات بە وەرگرتنی مووچە بە لێبڕینەوە وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی فیدراڵی لێ ئاگادار دەکەینەوە."\nلەلایەکی دیکەوە لیوا هێرش ئەحمەد، بەڕێوەبەری گشتیی ڕەگەزنامە و پاسپۆرتی هەرێمی کوردستان کە فەرمانگەیەکی سەر بە حکومەتی فیدراڵییە لە لێدوانێکدا بۆ "ناس کورد" وتی، "ئێمە داواکارین ئەو پەرلەمانتارانە قسەی زل نەکەن و هەوڵبدەن مووچەی مانگەکانی 10، 11 و 12ی ساڵی ڕابردوو و مانگی یەکی ئەمساڵی ئەو فەرمانگانە ڕەوانە بکەن."\nوتیشی، "تا ئیستا هیچ مووچەیەکی ئەو فەرمانگانە دابەش نەکراوە بەهۆی ڕەوانە نەکردنی لەلایەن حکومەتی فیدراڵییەوە".


به‌خێربێت بۆ لۆپ ویب\nئیمه ئاینده‌ت بنیاد ده‌نێن\nئێمه سه‌ركه‌وتنت بنیاد ده‌نێن\nتۆ وێب سايتت دەوێت؟\nئیمه وێب سایت بۆ تۆ بنیات ده‌نێن به كه‌مترین كات به‌جوانترین دیزاین و به نرخێكی گونجاو\nئێمە دەبين بە پردێك لەنێوان تۆ كڕيار\nله‌گه‌ڵ ئیمه خوت به جیهان بناسێنه\nئیمه هه‌لده‌ستین به درۆستكردنی وێب سایت و دیزاینكردن ئێمه وێب سایتی وا دروست ده‌كه‌ین كه تۆ ده‌توانی به‌ئاسانی به‌رێوه ببه‌ی خزمه‌تگۆزاریه‌كانمان (وێب داڕژتن ، دیزاینكردن دومه‌ین و هوست ، ئاسایشی وێب سایت) به‌پێ بیروكه‌ی و ئاره‌زی خۆت وێب سایت بۆت داده‌رێژین ، ئامانجی ئیمه دلخۆشكردنی كریاره‌كانه\nئێمه ئه‌و ئامانجه به ده‌ست دێنین به‌هۆی شاره‌زایانمان . به تێگه‌یشتن و شیكاركردنی كاره‌كه‌ت\nوێب سایته‌كه‌ت ده‌توانی له‌سه‌ر هه‌ر قه‌باره‌یه‌كی شاشه به‌جوانترین شێوه بكه‌یته‌وه به ته‌واوی وه دروستكردنی وێب سایتێك كه پێویستی به ده‌ستكاری نابێت له داهاتوودا\nهوست و دومه‌ین\nئێمه یارمه‌تی ده‌رده‌بین له تۆماركردنی ناوێكی گونجاو بۆ وێبسایت ، ئێمیل و هوست به‌پێ داواكاری به‌كارهێنه‌ر ده‌بێت\n(com - net - org - edu - gov .....)\nئاسايشی وێب سایت\nبه‌شێوه‌یه‌ك وێب سایت داده‌رێژین پارێزراو بێت له هێرشه ئه‌لكترۆنیه‌كان ، سالانه ئاسایشی ویب سایت نوێ ده‌كرێته‌وه چاودێری و سه‌لامه‌تی وێب سایته‌كه‌ت لای ئێمه ده‌بێت\nخزمه‌تگۆزاریه‌كانی گرافیك و دیزاین به‌پێ داواكاری كریار به جوانترین شێوه دیزاین ده‌كرێت\n(Business Card - ID Card - Logo - Brochure)\nئێمه وێب سایتی وا دروست ده‌كه‌ین كه تۆ ده‌توانی خۆت ده‌ستكاری بكه‌ی . به‌بێ پێویستی دانانی به‌رنامه له‌سه‌ر كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت . ده‌توانی به ئاسانی له هه‌ر شوێنێك بیت بابه‌ت بلاو بكه‌یته‌وه\nئیمه بۆ ماوه‌ی 24 كاتژمێر له 30 رۆژ دا له‌گه‌لت ده‌بین یارمه‌تی ده‌ده‌ین و فێرت ده‌كه‌ین چۆن وێب سایت به‌رێوه‌ببه‌ی به‌شێوازێكی ئاسان به‌بێ كێشه\nوێب سایتێكت بۆ دابین ده‌كرێت كه دیزاینكراوه به به‌ركارهێنانی دوایین ته‌كنه‌لۆژیا\nDesign for Doctor\nخزمه‌تگۆزاریه‌كان و كاری زیاتر\nچه‌ند خزمه‌تگۆزاری ترمان زیاد كردیه بۆ ئه‌وه بتوانین زیاتر خزمه‌تی توی به‌رێز بكه‌ین\nسیڤی - CV\nهه‌ڵده‌ستین به دروستكردنی (سی_ڤی) به دیزاینێکی زۆر مۆدێرن و سەردەمیانە و به نرخێكی زۆر گونجاو. سیڤیه‌كانتان به شێوه‌یه‌كی پڕۆفیشناڵ دروست ده‌كرێن . هه‌روه‌ها به سێ زمانی جیاواز (كوردی ، ئینگلیزی ، عربی ) و له سه‌ر خواستی خۆتان ده‌بێت\nکارتی بازرگانی (Business Card)\nبۆ دروست کردن و دیزاین کردنی هەموو جۆرە کارتێکی بازرگانی (گشتی ـ تایبەتی) به‌جوانترین شێوه بە هەموو جۆرە دیزاینێک و لەسەر خواستی خۆتان\nئیمه هه‌لده‌ستین به به‌رێو‌بردنی وێب سایت و تۆره كومه‌لایه‌تیه‌كان هه‌روه‌ها ئیمێلی بازرگانی به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ركه‌وتۆ مودێرن ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت خوت به‌رێوه‌ببه‌ی و بابه‌ته‌كان نوێ بكه‌یته‌وه ئیمه ئاماده‌ین بو یارمه‌تی و مه‌شقكردن\nراپۆرت و سمینار\nده‌ته‌وێت راپۆرت و سمێنار ئاماده‌بكه‌ی به جوانترین دیزاین و سه‌ركه‌وتوبیت ئیمه هه‌لده‌ستین به ئاماده‌كردنی جوانترین و ناوازه‌ترین راپۆرت و سمێنار به سێ زمان (ئێنگلێزی - عربی - كوردی) راپۆرته‌كان له‌سه‌ر خواستی ئیوه ده‌بێت\nپشتگیریكردن - Support\nئیمه هه‌لده‌ستین به چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان به‌رێگه‌ی ونلاین وه هه‌روه‌ها دانانی پرۆگرام و چاكردنی سیسته‌می كومپیوته‌ر پێویستت به پروگرامه شاره‌زایت نیه له كومپیوته‌ر ئیمه به‌رێگه‌ی ونلاین پروگرامه‌كه بوتو داده‌نین و یارمه‌تیت ده‌ده‌ین له چونیه‌تی به‌كارهێنانی پروگرامه‌كه\n ئیمه هه‌لده‌ستین به درۆستكردنی وێب سایت و دیزاینكردن ئێمه وێب سایتی وا دروست ده‌كه‌ین كه تۆ ده‌توانی به‌ئاسانی به‌رێوه ببه‌ی خزمه‌تگۆزاریه‌كانمان (وێب داڕژتن ، دیزاینكردن دومه‌ین و هوست ، ئاسایشی وێب سایت) به‌پێ بیروكه‌ی و ئاره‌زی خۆت وێب سایت بۆت داده‌رێژین ، ئامانجی ئیمه دلخۆشكردنی كریاره‌كانه\nهه‌ولێر - كوردستان - عیراق\nنامه‌كه‌ت گه‌شت . زۆر سوپاس\nكوردستان - عیراق\nموبایل : +9647503217022\nlopewebs@gmail.com : ئێمیل\nبه‌ژداری كردن به ئیمێل\nئیمێلی خوت داخل بكه به‌ژداری بكه\n© Copyright LopeWeb. All Rights Reserved\nDesigned by Arkan


ئەمریکا داوادەکات ئارامیی بگەڕێتەوە ناوچەکە – کوردی – RojNews.News\nئەمریکا داوادەکات ئارامیی بگەڕێتەوە ناوچەکە\n02/03/2020 - 4:15:13 pm\nشەممە, 21 أكت 2017 – 10:42\nهیزەر ناورت، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا ڕایگەیاند، کە پێویستە ئارامی بگەڕێتەوە ناوچەکە و ئەمریکا نیگەرانە سەبارەت بەو شەڕانەی لە پردێ ڕوویانداوە.\nوتەبێژی وەزرەتی دەرەوەی ئەمری لە کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیی ڕۆژانەیدا ڕایگەیاند، کە حکومەتی عێراقی پێویستە بەرگریی لە هاوڵاتییان کوردی عێراق بکات.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا ڕایگەیاند:”نیگەرانین لە بارەی ئەو ڕاپۆرتانەی سەبارەت بە تێکهەڵچوونەکانی دەوروبەری ئاڵتون کوپری (پردێ) لە باکوری عێراق، ئێمە لە نزیکەوە ئاگامان لە دۆخەکە هەیە، داوا لە هەموو حزبەکان دەکەین کە هەموو توندوتیژییەکان ڕابگرن و هەوڵ بدەن ئارامی بگەڕێتەوە ناوچەکە”.\nڕاشیگەیاند: داوامان لە حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عێراق کردووە، کە هێزەکانی عێراقی فیدرال بۆ بەرگریی لە هاوڵاتیانی کوردی عێراق بەکاربێنێت.\nناورت، وتیشی: ئەمریکا جەخت دەکاتەوە سەر عێراقێکی یەکگرتوو، دیموکرات، سەقامگیر و فیدرال و هەروەها پابەندە بەوەی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەشێکە لە وڵاتی عێراق، دیسانەوە هەر دوو لایەن هان دەدات بۆ دیالۆگ بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.\nڕۆژی ١٦ی ئەم مانگە، چەکدارانی حەشدی شەعبی و سوپای عێراق، هیرشیان کردە سەر شاری کەرکوک و شارۆچکەی خورماتووی سەر بە پارێزگای سەلاحەدین و پاش شەڕێکی چەند کاتژمێریی، هێزی پێشمەرگە کشانە داووە و کەرکوک و خورماتوو و سەرجەم ناوچە دابرێندراوەکان کەوتنە دەست هێزی عێراق و دوێنێ-ش چوونە ناو شارەدێی پردێ-ی سەر بە پارێزگای هەولێر و تیایدا جێگیربوون.\nحکومەتی هەرێم ئامادەیی دەربڕی بۆ ڕاگرتنی شەڕ و دانووستان لەگەڵ بەغدا\nبە فەرمانی هادی عامری حەشدی شەعبی لە خانەقین و کەرکوک پاشەکشە دەکەن


عه‌لی خامه‌نه‌ئی: ئەگەر ئەمریکا نیازی گۆڕینی رژێمی ئێرانی هه‌بێت توانای جێبەجێ کردنی نییە\n2019-06-13 [03:05 AM]\nعه‌لی خامه‌نه‌ئی رێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ڕایگەیاند، من وه‌كو بیروڕای خۆم ترامپ به شایانی هیچ پەیام و وەڵامێک نازانم بۆیه لەگەڵ ئەمریکا گفتوگۆ ناکەین، وتیشی، ئەمریکا ئەگەر نیازی گۆڕینی رژێمی ئێرانی هه‌بێت توانای جێبەجێ کردنی نییە.\nسەرلە بەیانیی ئەمڕۆ نووسینگەی ڕاگەیاندنی ڕێبەری باڵای ئێران ئایەتۆڵڵا خامنەیی ڕایگەیاند، ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی لەگه‌ڵ شینزۆر ئابێ سەرۆک وەزیرانی ژاپۆن كۆبوه‌وه و باسی له‌وه كرد، کۆماری ئیسلامیی ئێران هیچ متمانەی بە ئەمریکا نییە و ئەزموونە تاڵەکانی پێشوو وەکوو ئەوەی لە برجام ڕوویدا دووپات ناکرێتەوە چوونکە هیچ میللەتێکی ئازاد و دلێر و عاقڵ لەژێر گوشاردا دانووستان ناکات.\nسەرۆک وەزیرانی ژاپۆن بە ڕێبەری ئێرانی ڕاگەیاند، من دەمەوێت پەیامێک لەلایەن سەرۆک کۆماری ئەمریکاوە بە جەنابتان بگەیێنم، له‌به‌رامبه‌ردا ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامیی ئێران بە سەرۆک وەزیرانی ژاپۆنی وت، ئێمە گومانمان لە نیازپاکی و جیدی بوونی ئێوەدا نییە بەڵام سەبارەت بەوەی لەبارەی سەرۆک کۆماری ئەمریکاوە وتتان من شەخسی ترەمپ بە شایانی هیچ پەیام و وەڵامێک نازانم.\nئایەتۆڵڵا خامنەیی سەبارەت بەوەی کە ترەمپ گوتبووی: "ئەمریکا بەنیازی گۆڕینی ڕەژیمی ئێران نییە" جەختی کردەوە ئەمریکا ئەگەر ئەو نیازەشی بێت توانای جێبەجێ کردنی نییە هەروەها کە لە چل ساڵی ڕابردوودا بۆ لەناوبردنی کۆماری ئیسلامی ئێران هەوڵیان دا و نەیانتوانی ئەو کارە بکەن.\nئەم هەواڵە 5884جار خوێندراوەتەوە


بەڵێ پەرلەمان بە تەنھا موڵكی لایەنێك نیە – Standard Kurd\nبەڵێ پەرلەمان بە تەنھا موڵكی لایەنێك نیە\nلەلایەن ستاندار Posted on ئاب 25, 2017 1993 جار بینراوە 0 سەرنج\nبۆ درێژەدان بەو كودەتایەی كە پارتی بەسەر پەرلەمانی كوردستان ئەنجامیداوەو، بۆ بەردەوامبوون لەسەر شاردنەوەی قەیرانەكانی ھەرێمی كوردستان، بە تایبەت قەیرانی سەرۆكایەتی ھەرێم، ماوەیەكە; وەكو زەمینە خۆشكردنێك بۆ كارا كردنەوەی پەرلەمان دوور لە یەكڕیزی و ئیستیحقاقاتی ھەڵبژاردنی ٢٠١٣، گوێمان لە بەرپرسانی پارتی و بەشێكی یەكێتی وحیزبی تریش دەبێت باس لەوە دەكەن; كە پەرلەمانی كوردستان تەنھا موڵكی لایەنێكی سیاسی نیە(بێگومان مەبەستیان لە بزوتنەوەی گۆڕانە)و ناكرێت لەبەر خاتری لایەنێك چاوەڕێ بكەین و كارای نەكەینەوە. جا بەشێكی ئەم سیناریۆیە(لە حاڵەتێكدا ئەگەر جێبەجێكرا) ئەوەیە; كە بە خەڵكی كوردستان و وڵاتان بڵێن; ئەوە گۆڕانە لە دانوستاندنەكاندا نایەتە پێش و نایەوێت دۆخی كوردستان چاك ببێتەوەو، عینادی دەكات. بەمە دەیانەوێت گۆڕان ناشیرن بكەن.\nجارێ بەر لە ھەموو شتێك، پەرلەمان دەبێ ئاسایی بكرێتەوە، ئینجا كارا بكرێتەوە. پاشان، ئەی ئەو كاتەی كە پارتی پەرلەمانی دوور لە ھەموو عورفێكی سیاسی و بە پێشێلكردنی یاسا پەكخست، بەشێك لە حیزبەكانی تر بۆ بێدەنگ بوون، بۆ ئەو كاتە نەیاندەوت: پەرلەمان بە تەنھا موڵكی لایەنێكی سیاسی نیە، تاوەكو بە ئارەزووی خۆی دایبخات. ئەم دژ بەیەكی و چەواشەكارییە لە گوتاری پارتی لەم بارەیەوە، پێویست بە قسەی زۆرو، شەرح كردن ناكات، چونكە پارتی خۆشی دەزانێت ئەوەی دەیڵێت راست نیە، بەڵام پشتی بە بێدەنگی بەشێك لە حیزبەكانی تر قایمە. بەڵام بۆ حیزبەكانی تر، ئەم دژبەیەكی و ھەڵگەڕاندنەوەی راستیەكان، ئۆباڵێكی خراپی گەورەیەو، لە زاكیرەی خەڵك و مێژوو ون نابێت.\nلە دوای رووداوەكانی دوازدەی ئۆكتۆبەری ٢٠١٥، زۆر ھەوڵ درا بۆ ئەوەی وا لە خەڵكی كوردستان و وڵاتانی ئیقلیمی و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بگەیەندرێت; كە كێشەی سەرەكی لە ھەرێمی كوردستان، پەرلەمانی كوردستانە، نەوەك كێشەی تر، بەڵام خۆشبەختانە، بەھۆی بەرزی ئاستی ھۆشیاری خەڵك و، ھەبوونی زانیاری لەلایەن وڵاتانەوە، ئەم ھەوڵی بەلاڕێدا بردنە سەری نەگرت، بۆیە لە ئێستادا دەبینین ھەر ھەوڵێك بدرێت بۆ كاراكردنەوەی پەرلەمان بە بێ چارەسەركردنی كێشەی سەرۆكایەتی\nھەرێم، ھەوڵێكی نایاسایی و نوقسانەو، خزمەت بە پرۆسەی سیاسی ناكات لە ھەرێمی كوردستان.\nبۆیە ئەوەی گرنگە جەختی لەسەر بكرێتەوە، ئەوەیە; كە كێشەی پەرلەمان دروستكراوی كێشە سەرەكیەكەیە، كە بریتیە لە كێشەی سەرۆكایەتی ھەرێم، بۆیە ھەر ھێزو لایەنێكی سیاسی ئەگەر دەیەوێت راستگۆ بێت لەگەڵ ئەندامان و بەرنامە سیاسیەكەی، ئەوا دەبێ پێش، یاخود ھاوكات لەگەڵ ئاسایی كردنەوەی پەرلەمان، ھەوڵی چارەسەر كردنی كێشە راستەقینەكە بدات، كە سەرۆكایەتی ھەرێمە. بێگومان لە سەرووی ھەموو ئەمانەشەوە، پێویستە لابردنی پاشەكەوتی مووچەو ، چاككردنەوەی بژێوی خەڵك، كاری جدی و راستگۆیانەی لەسەر بكرێت و، لە پارتە دەسەڵاتدارەكان قبوڵ نەكرێت لەوە زیاتر یاری بە قوت و چارەنووسی ھاوڵاتیان بكرێت.\nدواجار، ھەر حیزبێك بە بێ چارەسەر كردنی كێشەی سەرۆكایەتی ھەرێم و، بە بێ یەكڕیزی نیشتمانی و بە دەستكاری كردنی ئیستحقاقاتی ھەڵبژاردن و گۆڕینی دەستەی سەرۆكایەتی پەرلەمان، بەم جۆرەی پارتی دەیەوێت، بەشدار بێت لە كارا كردنەوەی پەرلەمان، ئەوا بەشداربوونە لە تەواو كردنی كودەتاكەی پارتی.\nبزوتنەوەی گۆڕان پەرلەمانی كوردستان كێشەی یاسایی سەرۆكی هەرێم\nبڵاوکراوەی پێشوودووماڵی و دابەش بوون ، لاساری و ڕکە کردن\nبڵاوکراوەی نوێترهۆکارەکانی زۆربوونی تاوانە کۆمەڵایەتیەکان.


به گوێره‌ی ئاژانسی ئاسۆشیه‌تێدپرێس مارک ئه‌سپر ده‌ڵێت که له ژێر پلانی ئێستادا هه‌مووی ئه‌و سه‌ربازانه‌ی ئه‌مه‌ریکا که سوریا جێ دێڵن بۆ ڕۆژئاوای عێڕاق ده‌ڕون و له‌شکره‌که درێژه به کرداره‌کانی بۆ سه‌ر داعش ده‌دات و ناهێڵێت داعش سه‌رهه‌ڵبداته‌وه.\nله ده‌مێکدا بۆ په‌یامنێران ده‌دوا، وه‌زیری به‌رگری ئه‌و بیرۆکه‌یه‌ی به دوور نه‌زانی که هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا کرداره‌کانی دژه تێرۆر له نێو عێڕاق را بۆ نیو سوریا ئه‌نجام بدات. به‌ڵام ئه‌و گوتی له سه‌ر ورده‌کاری ئه‌م بابه‌ته به پێی کات کاری له سه‌ر ده‌که‌ن.\nئه‌سپر گوتی ئه‌و له گه‌ڵ هاوتای عێڕاقی سه‌باره‌ت به پلان بۆ گوازتنه‌وه‌ی زیاتر له 700 سه‌رباز له سوریا ڕا بۆ نێو ڕۆژئاوای عێڕاق قسه‌ی کردووه.\nئه‌و ڕووداوانه ڕوونیان کرده‌وه که یه‌کێک له هۆیه‌کان بۆ کێشانه‌وه‌ی سه‌ربازان له سوریا و هاتنه‌وه‌یان بۆ ئه‌مه‌ریکا له ماوه‌یه‌کی زوودابوو، وه‌ک تڕامپ چوارشه‌مه گوتی، "کاتی ئه‌وه هاتووه که سه‌ربازانی ئێمه بگه‌ڕێنه‌وه وڵات." به‌ڵام ئه‌و سه‌ربازانه ناچنه‌وه ئه‌مه‌ریکا.\nله ده‌مێکدا وه‌زیری به‌رگری شه‌مه واشنگتنی جێ هێشت، سه‌ربازانی ئه‌مه‌ریکا هه‌روا درێژه‌یان به کێشانه‌وه له باکووری سوریا دا دوای ئه‌وه‌ی تورکیا هێرشی کرد. ڕاپۆرت سه‌باره‌ت به شه‌ڕ و پێکدادانی تاک و توک له نێوان چه‌کدارانی به پشتیوانی تورکیا و هێزه‌کانی کوردی سوریا هه‌بوو سه‌ڕه‌ڕای ئه‌وه‌ی پێنج ڕۆژ ئاگربه‌سته‌ی ڕاگه‌یه‌ندرابوو.\nکێشانه‌وه‌که واده‌کات هاوپه‌یمانانی کورد به ته‌نیا جێ بهێڵن ئه‌وانه‌ی شان به شانی ئه‌مه‌ریکا بۆ ماوه‌ی چه‌ندین ساڵ شه‌ڕی تاقمی داعشیان کرد. نێوان 200 بۆ 300 سه‌ربازله بازگه‌ی ئه‌ل- ته‌نف له باشوری سوریا ده‌مێننه‌وه.\nوه‌زیری به‌رگری ئه‌مه‌ریکا گوتی ئه‌و سه‌ربازانه‌ی ده‌چنه عیراق دوو ئه‌رکیان له پێشده‌بێت.\n"یه‌که‌م یارمه‌تی بۆ به‌رگری کردن له عێراق و ئه‌نجام دانی کرداری دژه داعش له ده‌مێکدا بۆ هه‌نگاوه‌کانی دوایی ده‌چین. هه‌روه‌ها گوتیشی ده‌کرێت بۆی هه‌یه شته‌کان له نێو ئیستا و ئه‌و کاته ڕووبدات که کێشانه‌وه‌ی سه‌ربازانمان ته‌واو ده‌که‌ین. به‌ڵام پلانی ئێستامان ئه‌وه‌یه."\nبه پێی ڕێکه‌وتنێکی نێوان دوو وڵات،له‌ئێستا دا زیاتر له 5،000 سه‌ربازی له عێڕاق هه‌یه.


بزوتنەوەی ئیسلامی ھێزێکی جەماوەری بوو – basknet.org\nبزوتنەوەی ئیسلامی ھێزێکی جەماوەری بوو\nلەدوای نسکۆی شۆڕشی کورد لەساڵی ١٩٧٥ودەرکەوتنی چەندین ھێزی ئایدلۆژی جیاوازلەسەرگۆڕەپانی کوردستان,ئاسایی بووتەوژمێکی ئیسلامی بەڕێبەرایەتی عولەما وزانا بێتە مەیدانی کاروئیعلانی جیھادوشٶڕش بکات لەدژی ڕژێمی دکتاتۆری بەغدا.\nھەرچەندە ئەوئیعلان کردنە زۆردواکەوت وپێویست بوو زانایان و تەوژمی ئیسلامی لەدژی ستەمی ڕژێمەکانی عێراق سەرقافڵەی شٶڕش وبەرخودان بوبان وبیان سەلماندبا کەپیاوی حرب ومیحڕابن..\nو م جمال شارباڕێری\nلەھەشتاکان چواچێوەی خەباتی باسک وتەوژمی شٶڕشگێری ئیسلامی فراوان بوو،چونکەلەلایەک جەوروستەمی ڕژێم گەیشتە لوتکە،لەلایەکی تریش سەرکردەیەکی وەکو بەرێزمامۆستا ملاعپمان ئەرکی ڕێبەرایەتیەکەی خستەسەرشانی خۆی.\nلەدھۆک ھێزی انێاراللە کە سەیدایان مامۆستاملاانوەری گلی وسیدعلی شیلانی وچەندانی ترھاتنە ریزەکانی باسکەوەوئەێارواللەیان ھەڵوەشاندەوە،لەلایەکی ترسەرکردەوئەندامانی بزوتنەوەی پەیوەندی ئیسلامی [حرکە الرابگە الاسلامیە]ناونیشانی خۆیان وازلێ ھێناولە ریزەکانی بزوتنەوە دا گیرسانەوە کە لەنێویاندامامۆستا شێخ عبداللگیف ی واژەیی ومامۆستاشێخ محمدی بەرزنجی وچەندین کەسی سەرکردەو گەنجی دیاری تر،لەشکری قورئانیش کەباڵی سەربازی ئەوڕێکخراوەبوولە مەکتەبی سەربازی بزوتنەوە درێژەی بەکارەکانیدا.\nئینجابەرەبەرە زانا ناودارەکانی کوردستان نمونەی مامۆستاسید نجم الدین ی چەمجەماڵی ومامۆستاملامحمدی ھۆرێنی گەرمیان ومامۆستاکریکارو مامۆستامغدیدومامۆستاشەریف و م جمال شارباڕێری ومامۆستاعلی باپیرومامۆستا ملاقادری کۆکۆیی ومامۆستا علی مەمک ومامۆستاملاعلی پینجوینی ومامۆستا ملاێدیقی سەرگەتی ومامۆستا عبدالقادری برایەتی ومامۆستا سلمان و چەندین سەرکردەی ھەڵکەوتوی شاری ھەولیرلەپێش ڕاپەڕین لەگەڵ ژوالنون و ابوعلی الموێڵی لەریزەکانیدا دەرکەوتن..\nلەبەرئەوەی بزوتنەوە لەسەرتاوە بەدەستێکی سپی ودڵێکی بەفرینی بۆسەرخستنی دۆزی ڕەوای کوردھاتەئاراوە،وە خاوەنی ڕابەرو قیادەیەک بووھیچ کەس بەشەرمی نەئەزانی لەدواوەی بڕوات،ھەرخودی ئەوە وای کرد ھەموتوێژوچینەکانی کوردستان لەخۆبگرێت، ھەرلەزانایان و ڕٶشنبیران وگەنجان و کەسایەتیەکۆمەلایەتیەکان و عەشائیروبەگ و ئاغاوات وتەوژمی نەقشی وقادری و ئەھلی مەژاھیب و سەلەفی وسەیدو شێخ وبنەماڵە ئاینیەکان ومامۆستایانی زانکۆو ئافرەتان و خویندکاران و ئەوانی تر،سەرجەمیان لە باوەشی میھرەبانی باسکدا بەئاسودەیی کورەی شٶڕشیان گەرم کرد.چەندین ئەفسەروپلەداری کوردو تورکمان و عەرەب پەیوەندی تایبەتیان بەوھیزە تازەوەکرد.\nلەوکاتەدا واتەسەردەمی جەبەروتی بەعس دومەکتەب بۆبزوتنەوە جێی گرنگی پێدان بوون ئەوانیش مەکتەبی عەسکەری بەسەرپەرشتی بەریزمامۆستاملاعلی عبدالعزیزکەبەھۆی مێژوی رابردویی و ناسراوی وئازایەتی کاریگەری دیاری ھەبوولەسەربەگەڕخستنەوەی ڕوحیەتی بەرنگاری وبەرھەڵستی بەعس لەروی سەربازیەوەوبەخشینەوەی مەعنەویەتیش بەھیزە کوردیەکانی تر..\nمەکتەبی ڕاگەیاندنیش لەڕێی گۆڤاری [النفیری عەرەبی ودەنگی باوەر]وھێڵەکانی تری ڕاگەیاندن بووە باڵوێزێکی ڕاستگۆبۆزیاترناساندنی تاوانەکانی ڕژێم بەکۆمەڵگەی مردوی ئەوکاتەی نێودەوڵەتی وناساندنی دۆزی ڕەوای گەلی کوردستان.کەلەزۆربەی وێستگەکاندا خامەوقەڵەمە بەبڕشتەکەی بەرێزمامۆستاملا احمدکاکە محمودھەمیشە کاری ئەکردولەکێلاندا خۆی ڕانەئەگرت..\nشێوازی کاری باسک نەک تەنھا لەباشور بەلکولەناوکوردەکانی رۆژھەلاتی کوردستانیشداتەواو ڕەنگی دابۆوەوپەرەی سەندبوو،چونکە بزوتنەوە بەمۆدێلێکی تازەوە شٶڕشی دەست پێکرد،کە خۆماڵی بوون وئیسلامی بوون و خۆشەویستی خەڵک و خاک و دلسۆزی وراستگۆیی وخاکی بوون لەسیماکانی بوون،لەھەمان کاتا موعجیب نەبووبە نەسیم و شنەبای ولاتانی دەوروبەروعەرەب،یاخود بیرۆکە و بیردۆزە ماوە بەسەرچووەکانی ڕۆژەھەڵات و ڕٶژئاوا،وەکردەوەکانی لەوکاتەدا پێش قسەکردن بووە، بۆرزگاری وئازادی خەلکی کوردستان دەیان سەرکردەو پێشمەرگەی کردۆتە قوربانی ،یاخودلەزیندانەکانی بەعسدالەسێدارەدراون وە کومامۆستا ملامحمدی کونە فلوسەوحاجی منوروشەھیدخاڵێ و..ھتد..\nھەرئەوئاراستەیەش بوووای کرد کە بزوتنەوە ڕٶڵی گەورەببینێت لە سەردەمی شاخ و ڕاپەڕین ودوای ڕاپەرین،وەلەپرۆژەی ئازادکردنی عیراق وەکوسێیەم حزبی کوردستان ناوی تۆماربکریت،لەکۆنگرەکانی تاران و ڤیەنناوکۆلنی ئەڵمانیاونیورک ولەندەن موێعب ئاسا و راسگۆیانە پەیامی کوردانی مەزڵوم و ھەڵەبجەوئەنفالی بەدونیائەگەیاند..\nلەئێستادا کەکوردستانی باشوربەدەست چەندین قەیرانی سیاسی و ئابوری ویاسایی وکۆمەڵایەتی تێ ئەپەڕێت بەتایبەت کەبزوتنەوە لەدەرەوەی حکومەت و دەسەڵاتە و لەھەمان کاتیشدا بۆھێنانەدی ئەمڕۆی کوردستان خوێن و قوربانی پێشکەش کردووە وھیجرەت و ئاوارەیی وو تاڵ و سوێری چەشتووەوژیانی ناوئەشکەوتی لەبری دۆشەکی گەرم ھەڵبژاردووە، ڕەوانییە لەبەرامبەرقەیرانەکان وستەمی سەر فەرمانبەران و مامۆستایان وجەماوەر دەنگی دلێرترنەبێت، بەتایبەت کەلەدەرەوەی یاسا و داخستنی پەرلەمان بەئەجیندای حزبی و دەسەڵات خەڵک برسی ئەکرێت وپاشەکەوتی زۆرەملێی بەسەر فەرمانبەران ئەسەپێندرێت و رۆژلەدوای ڕۆژباج و ڕسوماتی لەسەرھاولاتیان زیادئەکریت وڕێژەی ھەژاری و بێکاری بۆسەرولەسەدا٢٥بەرزئەبێتەوە،وە جۆرەھا کلتوری ناپەسندلەناوکۆمەڵگەی کوردەواری بڵاوئەبێتەوەوبازرگانی کردن بەمادە ھۆشبەرەکان ئەبێتەدیاردە ونێرگەلەکێشان وتریاکیش گەنجانی ولاتی داروخاندووە.\nبەھۆی نادادی و ستەمی دەسەلاتیشەوە زەویەکشتوکاڵیەکان داگیرکراون وتەنانەت شوێنێک نەماوەتەوە شوان و گاوانەکان ئاژەڵەکانی لێ بلەوەڕێنن،وەبەھۆی کەم تەرخەمی حکومەت وھاوکاری نەکردنیان بەرھەمەکانی جوتیاران بەبازارناکریت وزەرەرمەند ئەبن .لەبری پێدانی بەخشین بەخوێندکارانی زانکۆپارەیان لێ وەرئەگیرێت وبەشی ناوخۆیشیان بەکرێ پێ ئەدرێت.\nلەئەنجامی پیسبوونی ژینگەوگرنگی نەدان بەئاسایشی خۆراک وبەرەڵایی بازار زۆرینەی خەڵکی کوردستان نەخۆشەوحالەتی دەرونی ناجێگیرە،نەخۆشخانە ئەھلیەکانیش خەریکی ڕوتانەوەی خەلک و نەخٶش وھاونیشتمانیانن،خوێندنی باڵازیاتربەرەوپارالێل وتایبەتی ئەچیت،ئەوە لەکاتێکدایە کەکوردستان لەسەر دەریای نەوتەوبەردەوامیش ڕۆژانە زیاترلەملیۆنێک بەرمیل نەوت ئەفرۆشرێت ونرخی بەرزئەبێتەوە بەڵام خەڵک زیاترھەژارئەبیت وگرانی زیاترتەشەنەئەکات و خەلک یادی گرانی سەردەمی جەنگی جیھانی ئەکاتەوە.\nلەبەرئەوە پێویستە بزوتنەوە لەویادەدا بەئیرادەیەکی بەھێزەوە بەپشت بەستن بەجەماوەروبەنەخشە ڕێگایەکی کردەییەوە پەیام بداتە دەسەڵات و بەڕاشکاوی بەحزبە دەسەڵاتدارەکان بڵێت ئێمە ناتوانین لەبەرامبەرئەم ھەمووگەندەڵی و ناعەدالەتی و ناشەفافی داھات وبرسی کردنی ھاونیشتمانیانمان بێ دەنگ بووەستین،وەھەر ڕٶژە لەپارکیک یالەمەیدانێک بەئامادەبوونی رابەری گشتی ومەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی کۆبوونەوەی جەماوەری ئەنجام بدات وھەنگاوبەھەنگاوفشارەکانی زیادبکات وکارتی سورلەبەرامبەریان بەرزبکاتەوە بەمەبەستی چارەسەری قەیرانەکان و پشتیوانی جەماوەر[ان اللە لایحب الجھربالسوء الامن ڤلم….]،چونکە سەدان و بەڵکوھەزاران مەزلوم لەکوردستان ھەیەو ھاوارئەکات[وامعتێما]بەلام معتێمێک نییە وەلام بداتەوە و ڕآشکاوانە ھەڵوێست بنوێنێت،گرنگە لەم دۆخە ناھەموارەدا باسک ئەوبۆشاییە پڕ بکاتەوە وخامۆشی بشکێنێت وبۆھەمووئەگەرەکان ئامادەسازی بکات،وەنوێنەریش بۆلیژنەی ڕێفراندۆم دیاری نەکات تابەڵێنی پڕٶتۆکۆلی بۆچارەسەری گرفتی موچەی فەرمانبەران و قەیرانەکانی ترلەلایەن دەسەڵات وحزبە حوکمڕانەکانەوە بەتایبەت یەکێتی وپارتی رانەگەیەنرێت.\nلەبنچێنەدا ئەوە ئەرکی سەرەکی وڕاستەقینەی ئێمەیە لەھەمان کاتدا،گەرانەوەیە بۆئەێاڵەتی سیاسەتی سەرەتاکانی ڕاگەیاندنی بزوتنەوە،جگەلەوە باس کردنی دادگەری لەژێر لێوانەوە ھیچ لە دۆخەکە ناگۆڕیت ورەنگی ئاڵاونوسراوەکەی سەری ھیج بەرجەستە ناکات ولەدروشم تێ ناپەڕێت و خەلکی کوردستانیش ھوشیاروبەئاگایە.\nشوان قەڵادزەیی\t2017-05-13\nلاوێن پشدەری ئەوەی کەتۆی هێشتوەتەوە ڕۆشنبیری و سادەی و سیاسەتی ژیرانەو هیمەت بەرزیە، لەبەرامبەر هەر …


فەلسەفە چی لە پەتای كۆرۆنا دەوێت؟ زۆر شت\nپووختە: قەڵەمرەویی شرۆڤەكاریییەكانی فەلسەفە نە شوێنی بایۆلۆجی دەگرنەوە نە كاریان ئاڕاستەكردنی تاقیگە پزیشكی و تەندروستییەكانە. فەلسەفە كە كارگەی بەرهەمهێنانی واتا و شیكاریی ڕەخنەییە تێگەیشتنەكانی لە یەك پانتاییدا قەتیسناكرێن. ئەو كاتەی درمێك دەردەكەوێت فەلسەفە گورج دێتەگەڕ و لێكۆڵینەوە لە مەترسی و لێكەوتە كۆمەڵایەتی، تەندروستی و ژیارییەكانی ئەم درمە دەكات. ئەوكات لەوێندەرێ، لەو شوێنەی درمەكان كاران و نەخۆشیەكان سەغڵەتیەكی زۆر بۆ مرۆڤەكان دێننەسازان، فەلسەفە چرۆدەكات و خۆشی دەخزێنێتەنێو شەڕێكەوە، شەڕی تێگەیشتنە لە چیرۆكە جیاوازەكانی نەخۆشی و نەخۆشبوون، شەڕی دروستكردنی واتا تایبەت بە دیرۆكی درمەكان و ئەو هەستی جودای و ترسەی لە ساتەوەختی درمەكانا بە چركە لەدایكدەبن. بەمە فەلسەفە لەو ترسە دەكۆڵێتەوە دیرۆكی درمەكان لەبارەیانەوە هۆشداریمان دەدەنێ كە مرۆڤایەتی لەبەردەم چ مەترسیێكدایە. هەرچی شەڕی بایۆلۆجیە دەكرێت وڵاتان لەڕێگای ئەزموونگە و كارگەكانی دەرمانەوە بیكەن. ئەمەش بەپێی ئەوەی كە شەڕ لەگەڵ پەتای كۆرۆنا بۆ هەندێك شەڕێكی بایۆلۆجیە، بۆ چەندانی تریش شەڕێكی جەستەییە لەپێناو مانەوە. لەم حاڵەتەدا فەلسەفەی سیاسی جیهانگیریش، كە لەبەردەم تاقیكردنەوەیەكی تەندروستی و ئابووری دژواردایە، شەڕی سیاسییەكان لە شەڕی بازرگانی دەرمان و بەرهەمهێنانی پێداویستییە تەندروستییەکان پووختدەكاتەوە.\nلە میانەی ئەم بەشەدا سەرنجدەخەینەسەر ئەوەی، پەتای كۆرۆنا چارەنووسێكی بەدفەڕی هاوبەشی بۆ سازاندین، فڕێیداینە ناو خراپەیەكی چڕەوە، خراپەیەك كرۆكی خۆی لە بێ ڕەهەندیدا دەدۆزێتەوە و وانەی تاریكیمان پێدەڵێتەوە و درزیش دەخاتە "نێوان مردنی سروشتی و نا-سروشتییەوە"، چونكە "بەشێكی زۆر لەوانەی مردن گورج نێژران و فریای ئەوەش نەكەوتن شتێك بڵێن". بەمە ڕێوڕەسمی ناشتن لەگەڵ كۆڤید -19 گۆڕانێ زۆری هاتەسەر و لێرەوە مرۆڤەكان دەستبەرداری ئەو نەریتە بوون پێشتر بۆ مردووەكانیان دەكرد. بەدڵنیاییەوە ڕوونكردنەوەی ئەو لێڵیەش بەرباسدەخەین كە پەتاكە دەریخست چەند جەستەمان شایانی ئەو هەموو پیرۆزییە نەبوو تێۆرییەكانی جەستە جاڕیان بۆدا.\n"جیهانێكی بەپەتاكرا "( A pandemized world) پێماندەڵێت، پەتای كۆرۆنا كاری خۆی لەناو جەستەیەك ئەنجامدەدات و دواتر بەرەو جەستە و جێیەكی تر دەڕوات و كاری فەلسەفەش بەدواچوون و تێڕامانە لەوەی پەتاكە كردویەتی. واتە فەلسەفە ئیش لەسەر پاشماوەكانی پەتاکە دەكات. پاشماوەكانیش (ناساغبوون، هەناسەسواری، ئازار، ترس لە مردن، مەرگ) هەمان پاشماوەی پەتاكانی ترە بە نەختێك تایبەتمەندییەوە. كەوابێت، تەقەلای ڕاڤەكاران بۆپەنجەخستنەسەر ستەمی پەتای كۆرۆنا لە بوارە جیاوازەكان كارێكی زۆر و بەردەوامی دەوێت و خستنەڕووی نیگەرانیەكانیشی تا ئەو دەمەی پەتاكە دەچێتە قۆناغی پۆست كۆرۆنا ڤایرۆس(Post-Coronavirus)ەوە، واتە پاش تێپەڕاندنی ئێستای و بوونی بە بەشێك لە یادەوەریەكانمان، هەر لە چوارچێوەی قسەكردنێكی ئێستاییدا دەمێنێتەوە. هەركە پەتاكەش ئێستای خۆی تێپەڕاند ئاخافتن لە جۆری ڕاچڵەكاندنی هزری نوێ و كەم وێنە دێنەكایەوە. یەک لەو پرسیارانەی روناكبیرانی ئەوروپایی لەنێو ئەو نووسینانەی لە ئێستادا تایبەت بەم پەتایە دەینووسن ئەوەیە كە ئایا هاریكاری(Solidarity) بۆ بەرەنگاربوونەوەی پەتای كۆرۆنا چارەسەرە؟ یان گەڕانەوە بۆ هێزە دەرەكییەكان (خوا) ؟ لێرەوە دەبینین جارێکیتر كۆتای مرۆڤایەتی و خراپی مرۆڤ بووەتەوە بە باسی فەلسەفە. پەتای كۆرۆنا تەنیا باسێك نییە بۆ قسەكردن لە قەیرانی تەندروستی، بەڵكو باسێكیشە بۆ قسە لە مرۆڤ كە سەرووی هەموو شتێك نییە و خودی پەتای كۆرۆناش سەلماندی پرسیاری تەندروستی پرسیارێكی نەتەوەییە نەك سەرووی نەتەوەیی یان ئەودیو نەتەوەیی(واتە هەر وڵاتە و سەرقاڵی کەرتی تەندروستی خۆیەتی).وەكیتریش، ئەزموونكردنی ئەم ڤایرۆسە ئەزموونكردنێكی بێوێنەیە. ئەزمونكردنی شتێكە کە پێشتر بەمجۆرە ئەزموونەكراوە. ئەزموونكردنەكە زۆر جیهانییە و پێشماندەڵێت پەتای كۆرۆنا تەماشاكردنی بۆ جەستە، مەرگ و ژیانیش گۆڕی. مەرگ ئێستا لە جاران زۆرتر دەبیسترێت. ژیانیش، لە ترسی پەتاكە كە مانای مەرگی لەخۆیدا بەرجەستەكردووە، لە جاران زێدەتر دلۆڤاندەكرێت. ئیدی لە هەنووكەدا بۆ هەمووان گرنگە بزانین گەڕانەوە بۆ ژیانی پێشوومان شیاوە؟ گەر گەڕاینەوە حورمەت لە كاتەكانمان، لە پێكەوبوون، هاوڕێیەتی و ژیانی كۆمەڵایەتیمان دەگرین؟ ئەدی جۆر(species)ی مرۆڤ لە پاشەكشەدا نییە؟ كاتی ئەوە نەهاتووە باس لە كۆتای مرۆڤ بكرێت، ئەو تێزەی فەلسەفە پێیئاشنایە؟ یان بە پێچەوانەوە پێویستمان بە پاراستنی بوونی مرۆییمانە، بە جۆر و چەشنی مرۆڤ، بە ئاكاری بەردەوامبوون و بەرەنگاربوونەوە؟ لێرە هەر هێندە دەڵێین گەر پەتی ئەم پەتایەش بپسێت بەپێی ئەوەی ژیان بەردەوامە پەتای تر بەڕێوەیە. هەر لێرە جێی خۆیەتی ئاماژە بۆ ئەوەش بكەین، بیرمەندی ئیتالی سێرجیو بێنڤێنوتو(Sergio Benvenuto ) هێما بۆ ئەوە دەكات، بەشێكی زۆر لە سیاستكار، فەیلەسوف، بیریارانی مورال و ڕۆژنامەكاران لە ئیتالیا بۆ ئەوە دەچن "ئەم درمە دەرفەتێكە لەبەردەم باشتركردنی خودیخۆمان!" باشە تۆ بڵێیت ئەوە بێتەدی؟ بڵاوبوونەوەی پەتا قەدەری داهاتوومان نەبێت؟ زوو زوو ئەم جۆرە میوانە خۆی بە ئەستێرەكەمانا نەكات؟ چاترە دانبەوەشدا بهێنین كە خراپی سێستەمی خواردن، بێباكیمان بەرامبەر بە ژینگە، كوشتنی ناوچە سەوزەكان و بەهەدەربردنی وزەكانی ناو سروشت دەستیان لە تێكدانی بەڵانسی گەردوون و سروشت بینی و لەوسەریشەوە كردمانی بە هاوسێی پەتاكان. هاتنی ئەم پەتایە هۆكار بوو بۆ دەرخستنی بێباكییەكانی دەسەڵات لەناو گرنگترین كەرتی خزمەتگوزاری كە تەندروستییە. لێرەوە هەڵدراینە ناو جیهانێكی بەپەتاكراوەوە كە دژە ڕەهەندە و لە جەستە و جێیەكیش ئۆقرەناگرێت.\nپەتای كۆرۆنا چی لە فەلسەفە دەوێت؟ هیچ\nپەتای كۆرۆنا چی لە فەلسەفە دەوێت؟ ئەڵبەتە هیچ(Nothing) . سەرەتا بابزانین هیچ چی دەگەیێنێت. هیچ لێرە ئامادەنەبوون( Absence) ، نەبوونی شتێك (Something) دەگەیێنێت. لەو جێیگەیەی هیچ هەیە نا-هیچ یان (شتێك) بوونی نییە. كە قسەش بێتەسەر جێگا یان(جێگا و هیچ) كەوابێت هیچ پێویستی بە دۆزینەوەیە. كە هیچ هەبوو نا-هیچ بوونی نییە. بەمە جێگای هیچ بە هیچ پڕدەكرێتەوە كە ئەوەش بۆشایی (بەتاڵی)یە. لەو شوێنەی هیچ هەیە (شتێك) بوونی نییە. پێچەوانەكەشی ڕاستە. واتە كە شتێك هەبوو هیچ نا-ئامادەیە. بوونی شتێك نەبوونی هیچە و بوونی پێوانەشە. پێوانەی ئەوەی كە هەیە، هەیە واتە هیچ نا-ئامادەیە، شتێك لە بوون یان لە ئامادەبوون دایە، لێ بەم واتایە(هیچ و شتێك) لەتەك یەكدا لە ڕووبەڕووبوونەوەدان. چۆن؟ كاتێك لێمان دەپرسن خەریكی چیت؟ دەڵێین هیچ. ئەم هیچە هیچێكی بێ ناواخن نییە، چونكە لەوێدا من ئامادەم. ئامادەبوون دەشێت لەخۆیدا شتێك بێت. خۆ هیچیش دەمانباتەوە ناو گفتوگۆی نەبوون، واتە شتێك بوونی نییە. كە هیچ هەبوو بوونی مانا و بەها دەكەوێتە ژێرپرسیارەوە.\nسەرباری ئەوە، هیچ لێرە بە مانای سفر (Zero)یش دێت. لەو جێگایەی هیچ هەیە خاڵێك هەیە، لێ كەس (Nobody) بوونی نییە و ناچیزە و نابودییش زێد بەخۆی دەگرێت و شەڕی نێوان بوون و نەبوون، ئامادەبوون و نا-ئامادەبوونیش هەر لەوێندەرێ دەستپێدەكات. هیچ لێرە لە مێژووی سفر (0) یان (Zero) ، لەو هیچیەتی (Nothingness)یە نزیكماندەكاتەوە پرسیارە لەسەر بەها. لەناو هیچیەتیشدا ترسێك بوونی هەیە کە ترسە لە بەتاڵی (بۆشایی). دژەمانای بەتاڵی كە پڕییە شوێنێكە بۆ دەركەوتنی نا-بۆشایی، بەڵام بیرماننەچێت ئەوە سفر بوو بیركردنەوەی ماتماتیكی بە وشەی "ناكۆتا" گەیاند و سفریشی خستەناو ژمارە ڕاستەقینەكانەوە. ئەی ئەگەر پرسیارەكە قڵپبكەینەوە چی روودەدات؟ واتە كە بمانەوێت بڵێین فەلسەفە چی لە پەتای كۆرۆنا دەوێت؟ ئەڵبەتە دەڵێین زۆرێك(too much) . باشە بۆ فەلسەفە زۆری لە كۆرۆناڤایرۆس دەوێت؟ چونكە ئەو دەمەی فەلسەفە گەڕان لەناو كۆرۆناڤایرۆسدا دەكات زۆرێك شت لەوێ دەدۆزێتەوە: مەرگ، جەستە، ناشتنی لاشەی تووشبوو دوور لە خەڵك، سیاسەت و بایۆلۆژی، بەسیاسەتكردنی پزیشكی، دیستانسی كۆمەڵایەتی كە ئەوەش سۆزی تەوقەكردن یان ویستی سێكسكردن، باوەش و ڕاموسان و....هتد بیردەخاتەوە. بەڵام هەرگیز ئەمە ئەوە ناگەیێنێت پلەی یەكترگیری نێوان كۆرۆناڤایرۆس و فەلسەفە بەهەندوەرنەگرین و كارلێكی نێوانیان بە سەرەتایەك نەزانین بۆ دروستبوونی پرسیاری نوێ و بیركردنەوەی جیاواز. كەوابێت هۆگری نێوان فەلسەفە و پەتای كۆرۆنا سەرچاوەكەی فەلسەفەیە و نائاگای ئەم پەتایەش وا بەدەست فەلسەفەوە. هەرفەلسەفەشە پێمان ئێژێت ئەم پەتایە میوانە، میوانێكی ناوەختی نادلۆڤان کە ڕۆژێک دێت بڕوات، لێ موخابن گەڕانەوەی دواتری هەمان ناو و هەمان كاردانەوەی نابێت. لە گەڕانەوەكەیدا هەمدیس بۆ فەلسەفە خۆی لە پڕكردنەوەی شوێنێك بریتیدەکات کە هیچ نییە،کە شتە، بگرە شتێكی زۆریش.\nجیهان پاش پەتاكە هەمانە بە كەمێك خراپترەوە\nگەورە ڕۆماننووسی فەرەنسی میشێل وێلبێك (Michel Houellebecq) لە نامەیەكدا بەناوی""جیهان پاش پەتاكە هەمانە بە كەمێك خراپترەوە ""، كە لە 4 ی ئایاری ئەم ساڵ لە سۆسیال میدیای فەرەنسی و هەندێكی زمانی تردا بڵاوبوەوە، هێما بۆ ئەوە دەكات، جیهانێكی نوێ پاش پەتاكە بوونی نییە. جیهانەكە هەمانە وەلی بە نەختێك خراپییەوە. نكوڵی لەوەش ناكات كە پەتاكە بە خەسڵەتە بێزاركەر و ترسناكەكەیەوە توانی لەوەدا سەركەوتن بەدەستبهێنێت كە شوێنێك بۆ خۆی بدۆزێتەوە. ئەمە ڤایرۆسێكی جیهانییە بە هەندێك تایبەتمەندی گومڕاوە. جارجارە بكوژە و جارجارەش نەخێر. خۆشی لە ڤایرۆسە دەردئامێزەكانی تر جیادەكاتەوە و بێ كوالیتیشە. ئەوەی ئەم نووسەرە لەم نامەیە زۆر لەسەری دەوەستێت ئەوە نییە ڕۆژانە زۆرێك لە جیهان بەم ڤایرۆسە دەمرن ، کەچی نەیتوانیوە ببێتە رووداو، بەڵکو ئەوەیە ئایا كەرەنتینكردن پێویستە؟ وتنی ئەمەش دژ بە بەشێك لە هاوڕێكانیەتی كە پێیانوایە كەرەنتین هیچ شتێك ناگۆڕێت. لەڕێگای كەرەنتینەوە ئەم نووسەرە دێتەسەر شەڕێكی كۆنی نێوان فلۆبێر-نیچە. فلۆبێر پێیوایە مرۆڤ بۆئەوەی بیربكاتەوە و بنوسێت پێویستە دانیشێت. هەرچی نیچەیە لە كردەی بیركردنەوەدا گرنگی بە ڕۆشتن (پیاسە)دەدات كە بەهۆیەوە دیزاینی نووسین دادەنێت. کەوابێت بۆمان هەیە بپرسین: دانیشتن و ڕۆشتن چ مانایەكیان بۆ نووسین هەیە؟ كامیان نووسین بەرهەمدەهێنن؟ دانیشتن بۆ یەكلاكردنەوەی ململانێكانی بیركردنەوە باشە، هەرچی ڕۆشتنە بۆ پلانسازی نووسین و چۆنیەتی نووسین. ئەم ڕۆماننووسە فەرەنسییە دانیشتن لەسەر مێز بە باش دەزانێت بۆ نووسین و پیاسەش دەكارێت ئیش بۆ یەكلاكردنەوەی ململانێكان بكات.\nبەبۆچوونی وێلبێك ئەوەی هەموو شتێك وەك خۆی نامێنێتەوە بە ڕاست نازانێت و پەتاکەش سەلماندی ئەوروپا دەوڵەمەندترین ناوچەی جیهان و پێشكەوتوترینیشی نییە. هەروەها شاردنەوەی مردن و بەدزیەوە ناشتنی مردووەكان دوور لە چاوی خەڵك یەكێكە لە تایبەتمەندییەكانی كاتی كۆرۆنا. تەمەنی نەخۆشەكان لەم ماوەیە گرنگی بۆ مردنەكان بینی. نەخۆشەكان بەپێی تەمەن چارەسەردەكرێن. ئەمەش نموونەیە لەسەر ئەوەی ژیانی هەمووان هەمان بەهای نییە. ئەمە ئەوەشمان وەبیردێنێتەوە كە مەرگ/ ژیان لەبەرەو پۆلینكردندایە. جیهانی دوای كەرەنتین و نەمانی قەدەغە جیهانێكی نوێ نییە هەمانە بەكەمێك خراپترەوە. لێرە وێلبێك وڕێنەی ئەوانە پووچەڵدەكاتەوە چاوەڕوانی دونیایەكی سەرلەبەر تازەن و ئیدیای بوونی جیهانێكی نوێش، پاش كۆتایهاتنی پەتاكە، بە بێ مانا وێنادەکات. باشە ئەم ڕۆماننووسە فەرەنسییە گەورەیە بۆ وادەلێت؟ خۆ زۆرێك پێیانوابوو پاش ئەم تەنگژە تەندروستییە جیهانییە دێینە سەر خوانی دونیایەكی نوێ. كەچی بۆچوونی وێلبێك پێماندەڵێت ئەمە ڕاست نییە و با بە نیازی گۆڕانە گەورەكان نەبین. بۆیە پێیوانییە كاری ئەدەبی گەورە پاش كۆتایهاتنی پەتاكە بێنەدونیاوە هەروەك چۆن پاش درمی تاعون ڕوویدا. موخابن میشێل وێلبێك ئەو بینینەمان لا بەرجەستەناكات كە تێگەیشتنی مەرگ لە "جیهانێكی بە پەتاكراودا" مەغزای نوێ وەردەگرێت. بەڵێ مەرگ هەر وەك مەرگ دەمێنێتەوە لێ مانای تر، جیا، دەدرێتەپاڵی. كاتێك لە دەستپێكی ئەم باسەپرسیمان: فەلسەفە چی لە كۆرۆناڤایرۆس دەوێت؟ وتمان زۆر شت، لەو زۆر شتە تەقەلاكانی فەلسەفەمان مەبەستبوو بۆ ڕاڤەكردن و خستنەژێرپرسیاری مەرگ، ئازارچەشتن بەدەم مەرگەوە، لەدەستدانی یەكتر، دابڕان لەژێر زەبری قەدەغەی هاتووچۆ. بەدڵنیاییەوە بابەتی مەرگ كاریگەرترین ئاماژەی ناو ئەم پەتایە بوو. هەموو ڕۆژانە ئەوە دەبینین كە، لەناو پەتای كۆرۆنا دا خۆیەكسانكردنێك بە مەرگ هەیە. كۆرۆنا كە ناوە بۆ ڤایرۆسێكی كوشندە لە درمەوە بووە پەتا، پەتایەكی ترسناكی زوو مەرگهێنەر. مەرگهێنەریە كتوپڕییەكەی، ئەوەی لە هەر كوێبین دووچاریدەبین ، وای لەم پەتا سامناكە كردوە جێی باسی هەموان بێت و قسەش لەسەر لێكەوتەكانی لە هەڵكشاندابێت. مەرگ هەر هەیە و هەبووە، كۆرۆناڤایرۆس بەكاربردنی ناوی مەرگی خێراتركرد. كۆرۆنا ناوی ڕاستەوخۆی مەرگی پەردەپۆشكرد و خۆی كردە هۆكاری مەرگەكان. مەرگەكان ،ئەمئێستا، بە تونێلی كۆرۆناڤایرۆس دا تێدەپەڕن. ئەوە كۆرۆناڤایرۆس بوو ترسی هێنا، ترسێكی گەردووناوی، كە ئەوەش لەگەڵ واتای شڵەژان كەوتەگەڕ تا هێشتا دروستکات (ئەوەی هەنووكە نەهاتۆتەسازان). بەمجۆرە كۆرۆناڤایرۆس لەژێر سێبەری مەرگ سیاسەتی ترسی نوێكردەوە و جەستەی مردوو و جەستەی زیندووشی لێكدابڕان. جەستەی مرۆڤێكی مردوو بە كۆرۆناڤایرۆس جەستەیەكی نائازاد، گەمارۆدراو و بە یاسایكراوە. جەستەی مردوو كە كۆرۆنا چووەتە ناویەوە جەستەیەكی بێ لایەن نییە و مەترسیداریشە. هەرچی جەستەی زیندووە جەستەیەكە لە دەرەوەی یاسا. جەستەیەك لە رووداوی ئۆتۆمۆبیل فەوتدەكات (دەمرێت) هەمان ئەو جەستەیە نییە كۆرۆناڤایرۆس فەوتیدەكات. وەكیتر، "ڤایرۆسی ناوبراو گەواهییە لەسەر مردن بەجۆرێكی ناسروشتی. ڤایرۆسەكە دیوارێكی خستۆتە نێوان مەرگی سروشتی و مەرگی ناسروشتییەوە" (Jörn Etzold).\nمرۆڤایەتی لەبەردەم تەنیای بووناوی و چەپاندنی مردن دا\nفێمینیستی بیرمەند و واتاناسی(semiotician)فەرەنسی ژولیا كریستێڤا (Julia Kristeva)لە لێدوانێك، كە بەهۆی پەتای كۆرۆناوە ماوەیەك بەر لەئێستا لەتەكیا ئەنجامدراوە، گوزارە لەوەدەکات كاتی هاتووە باس لەوە بکەین ئەوروپا لە هەموو شتێكا بەرەو فەشل ملدەنێت، بەتایبەت لە بواری بایەخپێدانی تەندروستیدا. سەرەتا ڤایرۆسەكە وەك مێتافۆرێك دەستیپێكرد دواتر لەناو ژیانمان خۆی بەرجەستەكرد. بەقەولی ئەم خانمە فەیلەسوفە هەر ئەم دەمووەختە پەتاوییەش هەڵیداینە ناو فێربوونی سێ وانەشەوە: تێكنەلۆژیا توانی تەنیایی بووناوی ڕادیكالمان زیادبكات، پێویستمان بەوەیە هەستی سنورداركردنمان بگەڕێنینەوە، ئەوەش كە چۆن كەوتینە چەپاندنی مردنەكانمان.\nئەم خانمە بیرمەندە ئەوەش ڕووندەكاتەوە كە تێڕامان لە تاك و كۆمەڵگە لە كاتی پەتاكە چرۆیەكی زۆری دەركرد: بیركردنەوە لە ژیانی ئێستای ئەوروپاییەكان، لە خودی بیركردنەوە كە چەند ئەوروپاییەكان لە بیركردنەوە سەركەوتوون. بۆ ئەم بیرمەندە ئەم پەتایە ئەوەشی نیشاندا ئەوروپا نەك تەنیا دیدگای سیاسی ڕوون و توانای بیركردنەوەی لە كولتوورە مەزنەكەی خۆی نییە بگرە لە بواری بایەخپێدانی تەندروستیشدا شكستخواردووە. ئەوروپا لە مێتافۆری ڤایرۆسەوە چووە قۆناغی ڤایرۆسێكی ڕاستەقینەی گومانلێنەكراو. بۆ كریستێڤا ئەمە كێشەیە. بەلاشیەوە مەبەستە لەوە حاڵیبین مرۆڤی ئێستای ئەوروپای، كە مرۆڤێكی بەجیهانیكراوە، تایبەتمەندییەكانی لە سێ لایەندا خۆیچڕدەکاتەوە: تەنیایی وەك تەنیایی ئەزمووندەكات، تەحەمولی سنورداركردنەكان ناگرێت، كارلەسەر چەپاندنی مردنەكان دەكات. بەواتایەكی تر، لاوازی مرۆڤی هاوچەرخ لەبەردەم تەنیایی، كە لەكاتی كەرەنتینكردنەكە دەركەوت، جێگای پرسیارە و پەتاكەش وایلێكردین جگەلە تەنیایی ڕووبەڕووی دوو كێشەی تر ببینەوە: سنورداركردن و مردنەكان. بۆ هەمووان ڕوونە كە مەرگ بەشێكە لە ژیانمان، لەناومانایە، لێ نزیكبوونەوە لەمەرگهێنەر شتێكی تۆقێنەر و بێزاركەرە (لێرە دەشێت ڤایرۆسەكە بێت). باشە بابزانین پەتاكە لە تێگەیشتنی ئەم فێمینیستە بەڕەچەڵەك بولگارییە بۆچوونمان بۆ شتەكان دەگۆڕێت؟ پێیوایە بەڵێ دەیگۆڕێت. پەیوەندی خێزانی دەگۆڕێت، كە بریتییە لە پەیوەندی نێوان باوك و دایك و مناڵەكان. تەنانەت بۆچوونمان بۆ بەرخۆری (consumerism) یش(زێدەڕۆی لە بەكاربردن) دەگۆرێت. بەلایەوە گرنگە بكارێت بیركردنەوەمان بۆ چێژ و سێكسیش بگۆڕێت. لە ئەزموونی خودی خۆشیەوە بۆ ئەوە دەچێت كە سێ جەنگ لە ژیانا ژیاوە(جەنگی جیهان دوو، جەنگ سارد، جەنگی ڤایرۆس) كە هەمووشیان فێری خۆڕاگریان كردووە. ئەم خۆڕاگرییە توانجیشە لە لاوازی هەندێك كەس لەبەردەم كەرەنتین و ئەو تەنیاییەی كەرەنتین دروستیدەكات. لای ئەم كەرەنتین شتێكی ئاشكراكرد كە پێشتر هەبوو ئەوەش تەنیاییە كە هیچ شتێك پڕیناكاتەوە بەو شاشانەش كە لەبەردەستماندایە.\nگەر تەماشای دیوێكی تری بینینەكانی كریستێڤا بكەین دەبینین گۆڕینی ڕەوش(دۆخ) بە یەكێك لە تایبەتمەندییەكانی پەتای كۆرۆنا دەناسێنێت كە ڕەوشی ژیان، نەریتی پێكەوەبوون، سێكسكردن، هاوڕێیەتی و ئاهەنگەكانمان دەگرێتەوە. هەریەك لەوانەش كە ناواخنی خۆیانیان هەیە دەكارن لە ڕەوشێكی نۆرمالەوە ببنە ڕەوشێكی نانۆرمال. ئەمەش وایكرد لە ئاكامی گۆڕانی ڕەوشەكانەوە لە بارێكی سروشتیەوە بەرەو بارێكی ڕیزپەڕ هەنگاوبنێین. گەر ئەمەش پەسەندكراوە یان نەخێر هەر ئەوەیە کە ئێستایا بوونی هەیە. ئەمەش بەبۆچوونی ئێمە پەیوەندی بەوەوەیە کە شار شاری جاران نییە. كەسەكانی ناو شار و شوێنە گشتییەكان ترسنۆكن. بوێری لەبەردەم ترسنۆكیدا بە مەرگ كۆتای دێت. بوێر لە مەرگەوە نزیكە و هەرچی ترسنۆكە لە مانەوە لە ژیانەوە. بوێر دەچێتە دەرەوە و ترسنۆك لە ماڵەوە دەبێت، لێ بوێر لە كەناری مەرگە و ترسنۆكیش لەناو دڵی ژیانە. كۆڤید -19 جۆرە سەیركردنێكی لەناو خەڵك گشتیكرد كە گشت ئەم ڕێكاریی و ڕێنوماییانەی قەدەغە بۆ ئەوەیە تەندروست بین. تەندروستبوون بە قەدەغەبوونەوە بەسترایەوە. لەم بارەدا قەدەغە ژیان دێنێت نەك ئازادی. ژیانی بێ ئازادی، كە ژیانێكی تەندروستە، ژیانی سەردەمی پەتای كۆرۆنایە. قەدەغە وشە قێزەوەنەكە لەگەڵ پەتای كۆرۆنا شیرین بوو.\nسەرباری وتنەكانی كریستێڤا ئەوەش دەڵێین، دوژمنەكەمان، ئاگامبێن وتەنی، نادیارە. نادیارییەكەی زۆربەی شتەكانی تریشی لە ژیانمانا نادیاركرد، كاتی ئاشتی و كاتی شەڕی بەیەکترتێكەڵکرد. دیستانسە كۆمەڵایەتیكە ژیانمانی بێ بەهاكرد، خۆی وەك جێگرەوەی سۆز، هاوڕێیەتی ، ئاهەنگ و خۆشیەكان نیشاندەدات و خستیشمانیە ناو پارادۆكسی نوێوە. نازانین چی لە تەنیایمان بكەین، چۆن هاوڕێیەتیەكانمان ئاڕاستەبكەین، بەپێی ئەوەی كاتەكانمان بریتین لە زۆركاتی نازانین چۆن چێژ لە كاتی زیاد وەربگرین. كات زۆرە، لێ فێربوون و پەروەردە بەرەو سواوی دەچێت. پرسی جێندەر دادەتەپێت و فێمینیزمیش چاوپۆشی لە بێدادییە جێندەرییەكانی ساتەوەختی كەرەنتین دەكات. ئەمەش تەنیا لەبەرئەوەی چالاكیە كولتوورییەكان دڵیان لە لێدانوەستاوە، یەكتربینین ئاوا بووە و پێكەوەبوون چرۆدەرناكات. ئاڤیتال رۆنێل (Avital Ronell ) وتەنی: سڵاوی ئەمڕۆ ئێوارە لە پەنجەرەوە لەیەکتری دەکەین.\nڕەوشی ناشتن لە سەردەمی كۆرۆنادا\nشرۆڤەی ڕەوشی ناشتنی مردووان بە پەتای كۆرۆنا لە داهاتوو هەوێنی چەندین چیرۆك و فیلمی سینەمای دەبێت. تاكە پاساو بۆ ڕەوشەكە ترسناكی پەتاكەیە، لێكەوتە دەروونی و ڕۆحییەكانی ناشتنەكەش هەر ئەو چیرۆك و فیلمانە دەكارن لە زەینماندا بیسازێنن كە زیندووەكانی پاش دەمی كۆرۆنا ڕۆڵی تیادەگێڕن. ڕەوشی ناشتنەكە شكۆداری جەستەی لەكەداركرد. تێۆرییەكانی جەستە پێویستە لەبەر ڕۆشنای پەتای كۆرۆنا و گێڕانەوەكانی مردنی سەردەمی كۆرۆنا بەخۆیانا بچنەوە. مەینەتی مردنەكان و جۆری ناشتنیان بەپێی جوگرافیاكانی بڵاوبوونەوە و كاریگەرییەكانی پەتاكە جیاوازن. جەستەكان، لەو وڵاتانەی مردوو بە كۆرۆنایان زۆربوو، پێش ئاوابوونیان فریای زۆر شت نەكەوتن مەگەر تەنیا سڵاوێكی دیگیتاڵانە نەبێت. جەستەم، ئەم گوزارشتە پاش تێپەڕاندنی كۆرۆناڤایرۆس، هەڵوێستی تێۆری جیا بەرهەمدێنێت. جەستە كە هەنووكە كەوتۆتە بندەستی قەڵەمرەوی پەتای كۆرۆناوە نەریتی ناشتن و خەمخواردن بۆ مردووانی سەرلەبەر گۆڕی. لە ساتەوەختی پەتاكەش ئاگامبێن پێیوتین چەند بە شێوازێكی ناشرین مامەڵە لەتەك تەرمی مردووەكان دەكرێت و دوور لە ئازیزانیان بێباكانە دەنێژرێن. ئەم مامەڵەیەی ئێستا لەتەك جەستەدا دەكرێت لە ئەنتیگۆن (Antigone )ەوە، لە یۆنانی كۆنەوە، بەو جۆرە نەكراوە. پاش ژاك لاكانیش بەشێكی زۆر لە پزیشكە دەروونییەكان شیكاریان بۆ دیاردەی ئەنتیگۆن لە شارستانی ڕۆژئاوا كرد، بەڵام ئەنتیگۆن لە دەمی كۆرۆنادا بووە بابەت. نەریتی ناشتنی مردووان بە پەتای كۆرۆنا گفتوگۆی لەسەر ئەنتیگۆن نوێكردەوە. پەتاكە وایكرد لەبەر بەرژەوەندی تەندروستی گشتی نەریتی مردوو ناشتن سەرلەبەربگۆڕێت. ئەمە بەرەو جۆرە شێوازێك لە پرسیاری هزرییمان دەبات كە بەمشێوەیەیە: ئەنتیگۆن بەردەوامە؟ شارستانی پۆست مۆدێرن لەسەر دەستی پەتای كۆرۆنا نەریتی ناشتن لەسەر ڕەوتی ئەنتیگۆن پیادەدەكات؟ لە ڕێگای ئەم پرسیارانەوە بەوەش دەگەین كە مردن لە سەدەی 21 وەك مردن نییە لە پێشتر. ئەنتیگۆنی ئەمڕۆ، سەردەمی كۆرۆنا، ئەنتیگۆنێكی پۆستمۆدێرنانەیە. دۆزی مردن و ناشتنی مردووەكان لە كاتی پەتای كۆرۆنا خەماویین. كەمترین كەس بۆی هەیە لە ڕێوڕەسمی ناشتنەكە بەشداربێت، ئەوانیتر دەتوانن لەڕێگای سۆسیال میدیاوە بەشداری لە ناشتنەكە بكەن و كەسیش بۆی نییە دەستكاری كەلوپەل و پێویستییەكانی مردووەكە بكات.\nشرۆڤەی ڕەوشی ناشتن گفتوگۆی كۆرۆنا و مردن زەقدەكاتەوە. ڕەنگە نووسەرێكی وەك نێستۆر براونشتاین (Néstor Braunstein) چاكتر گوزارەی لێكردبێت كاتێك دەپرسێت لە كاتی پەتادا چی لە جەستەی مردووەكان بكەین؟ ئایا ئەم جەستانە ترسناكن هەروەك ئەو شتەی نەخۆشخەرە(ئەو شتەی دەردی كوشندە دروستدەكات)؟ چەندێك كات پێویستە لەنێوان مردن و ناشتن و یان سوتاندندا تێپەڕێت؟ ئەی چی لە كەل و پەل و شتی تایبەتی ئەو كەسانە بكەین؟ براونشتاین ئاماژە بۆ ئەوەش دەكات كە بەهۆكاری سامناكی پەتاكە و ترسیش لە تەشەنەسەندن وایلێهات ناشتن بەجۆرێكی نۆرمال پشتگوێخرێت و سندوقی تایبەت بە ناشتنی مردووەكانیش بەكارنەبرێت. گشت ئەم پرۆسەیەش، لەژێر كاریگەری تێگەیشتنێكی ژۆرژ باتای (Georges Bataille)، ناودەنێت "قێزەوەنكردنی مەرگ بەناوی ژیانەوە".\nلەم بارەیەشەوە دەچینە سەر لێدوانێكی بیرمەندی كامێرۆنی ئاشیل مبێمبی (Achille Mbembe) تایبەت بە توانای ئەم پەتایە لە "دێمۆكراتیزەكردنی هێزی كوشتن" یان مراندن. ناوبراو وایدەبینێت گۆشەگیری كۆمەڵایەتی، تەنیایی یان كەرەنتین، تاڕادەیەك دەكارێت لە مەرگ دوورمانبخاتەوە یان مەرگ دوابخات، بەڵام گرفتەكە لەوەدایە پەتای كۆرۆنا هێزی كوشتنی دێمۆكراتیزەكرد. پێشیوایە پەتاكە فۆڕمی ئەو بیركردنەوەیەی گۆڕی كە چۆن لەبارەی جەستەی خۆمان و ئایندەمان بیربكەینەوە. پەتاکە ئەو تێگەیشتنەشی تیابەرجەستەکردین كە لە ماڵەكانمان دەچینەدەرەوە خۆمان تووشی ڤایرۆسەكە دەكەین یان خەڵك تووشدەكەین. بۆیە ئێستا جەستەی هەمووان دەسەڵاتی كوشتنی هەیە. هەر ئەم پەتایە ئەوەشمان پێدەڵێت كە تەنیای و نەچوونە دەرەوە تاكە فۆڕمی ڕێكخستنی ئەم دەسەڵاتەن. بەپێی تێۆری(necropolitics)ی ئەم بیرمەندە بێت ڤایرۆسەكە بە یەكسانی هەموو دووچارناكات. لاوان لە ڤایرۆسەكە دەربازدەكرێن و لێدەگەڕێن بەساڵاچووان بمرن. ئەوەی لێرە بڕیاردەرە ئابووری یان سیاسەتێكی ئابوورییە كە بڕیار لە ژیان و مەرگی تاكەكان دەدات. ئەمەش لەبەرئەوەی، سێستەمی سەرمایەداری خۆی لەسەر دابەشكردنی ناهاوتایانەی مەرگ و ژیان بونیاددەنێت. ئەم لۆژیكی قووربانیدانەش شوێنەكەی وا لەناو دڵی نیولێبرالیزم دا. هەر ئەم ڕوناكبیرە كامێرۆنیە لە بابەتێكی تر بەناوی""مافی گەردوونای هەناسەدان""پێیوایە زۆرترین كاریگەریی ئەم ڤایرۆسە لەسەر هەناسەدانمانە نەك شوێنێكی تر. ئەم كێشەیە بۆ حكومەتەكانیش جێیباسە كە كێ توانای هەناسەدانی باشترە ئەو كەسە بپارێزرێت. بەواتایەكیتر، گشت پەتاكان، بە كۆڤید -19 شەوە، شەڕیانە لەسەر ئەوەی چۆن هەناسە بەرن. ئەو دەمەش هەناسە دەبرێت ناشتن دێت، ناشتنی سەردەمی پەتای کۆرۆنا، کە ناشتنێکی بێباکانە و ئەنتیگۆنانەیە.\nژێردەر: بۆ بابەتەكانی: یەكەم: براونشتاین "گەڕانەوە بۆ ئەنتیگۆن: ڕێوڕەسمی ناشتن لەكانی پەتاكەدا" بڕوانە http://www.journal-psychoanalysis.eu/the-return-of-antigone-burial-rites-in-pandemic-times/، دووەم: كریستێڤا" مرۆڤایەتی و سەرلەنوێدۆزینەوەی تەنیایی بووناوی و نەمریی" بڕوانەhttp://www.journal-psychoanalysis.eu/humanity-is-rediscovering-existential-solitude-the-meaning-of-limits-and-mortality/، سێهەم: مبێمەبی"پەتاكە هێزی كوشتنی دێمۆكراتیزەكرد' http://www.journal-psychoanalysis.eu/the-pandemic-democratizes-the-power-to-kill-an-intyerview/، چوارەم: وێلبێك "جیهان پاش پەتاكە هەمانە بە كەمێك خراپترەوە' https://tass.ru/obschestvo/8405773 https://www.franceinter.fr/emissions/lettres-d-interieur/lettres-d-interieur-04-mai-2020\n-تیۆری (necropolitics) كاركردەی هزری ئاشیل مبێمبیە. بەپێی ئەم تێۆرییەیە دەسەڵاتی سیاسی و كۆمەڵایەتی بڕیار لەسەر (ژیان و مەرگ)ی خەڵك دەدات. ناوبراو لێرە لەژێركاریگەری "تێۆری بایۆپۆلیتیك" و "مافی شمشێر"ی فوكۆدایە.


نوامبر 23, 2020 – رادیو ده‌نگی ئازادی و یه‌كسانی\nبه‌ڕێوه‌چوونی خۆپیشاندانی ناڕه‌زایه‌تیی له گواتمالا\nله ئه‌نجامی خۆپیشاندانێكی هه‌زاران كه‌سی له پێته‌ختی گواتمالا، خۆپیشانده‌ران ڕۆژی یه‌كشه‌ممه ٢ی سه‌رماوه‌ز، بینای په‌رله‌مانی ئه‌م وڵاته‌یان ئاگر تێبه‌ردا و له‌گه‌ڵ مه‌ئموورانی پۆلیس تێكهه‌ڵچوون. به پێی ڕاپۆرته‌كان، له ئه‌نجامی ئه‌م تێكهه‌ڵچوونه نزیكه‌ی ٥٠ كه‌س له ناڕازییان به‌هۆی …\nبه‌رده‌وامی خۆپیشاندانه‌كان له‌دژی ڕه‌گه‌زپه‌ره‌ستی له بڕازیل\nبه هه‌زاران كه‌س له خه‌ڵكی شاره‌كانی بڕازیل له‌وانه، پۆرتۆ ئالگره، بڕازیلیا، ڕیۆدۆژانیرۆ و سائۆپائۆلۆ، ڕۆژی دووشه‌ممه بۆ جارێكی دیكه له ناڕه‌زایه‌تیی به كوژرانی پیاوێكی ڕه‌ش پێست به‌ده‌ستی هێزه‌كانی پۆلیس، هاتنه سه‌ر شه‌قامه‌كان و خۆپیشاندانیان ئه‌نجام دا. ناڕازییان …\nبه‌رده‌وامی خۆپیشاندانی دژه ده‌وڵه‌تی له پاكستان\nڕۆژی یه‌كشه‌ممه ٢ی سه‌رماوه‌ز، به هه‌زاران كه‌س له خه‌ڵكی پاكستان به خواستی ده‌ست له‌كار كێشانه‌وه‌ی “عومران خان” سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌م وڵاته هاتنه سه‌ر شه‌قامه‌كان و خۆپیشاندانیان ئه‌نجام دا. به پێی ئه‌م ڕاپۆرته، ناڕازییان له‌سه‌ر بانگه‌وازی پارته نه‌یاره‌كانی ده‌وڵه‌ت و له ئێعتڕاز …\nبه‌رده‌وامی كۆبوونه‌وه‌ی په‌ره‌ستارانی زانكۆی علووم پزیشكی یه‌زد\nكۆمه‌ڵێك له په‌ره‌ستارانی شیركه‌تیی زانكۆی علووم پزیشكی یه‌زد، ڕۆژی دووشه‌ممه بۆ دووهه‌مین ڕۆژی به‌رده‌وام له ناڕه‌زایه‌تیی به نه‌گۆڕینی بارودۆخی كاریان و هه‌روه‌ها دواخرانی حقووقه‌كانیان ده‌ستیاندایه كۆبوونه‌وه. په‌ره‌ستارانی ناڕازیی به به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م كۆبوونه‌وه‌یه له به‌رامبه‌ر بینای ئۆستانداریی یه‌زد، سه‌ره‌ڕای …\nكۆبوونه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تیی خانه‌نشین كراوانی ئه‌هواز\nكۆمه‌ڵێك له خانه‌نشین كراوانی ئه‌هواز به‌دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی بانگه‌وازێك، ڕۆژی دووشه‌ممه ٣ی سه‌رماوه‌ز، له ناڕه‌زایه‌تیی به یه‌كسان نه‌كرانی حقووقه‌كانیان له‌گه‌ڵ كرێكارانی شاغڵ، له به‌رامبه‌ر بینای ته‌ئمینی ئیجتماعی ئه‌مشاره ده‌ستیاندایه كۆبوونه‌وه. به پێی ڕاپۆرته‌كان، زیاتر له ١٣٠ خانه‌نشین كراوی ئه‌هوازی به به‌ڕێوه‌بردنی …\nكۆبوونه‌وه‌ی كرێكارانی شاره‌داریی سه‌هه‌ند\nكۆمه‌ڵێك له كرێكارانی په‌یمانی شاره‌داریی سه‌هه‌ند له ئۆستانی ئازه‌ربایجانی شه‌رقی، ڕۆژی دووشه‌ممه له ناڕه‌زایه‌تیی به په‌رداخت نه‌كرانی بڕی چه‌ندین مانگ حه‌قده‌ست و مه‌زایایان، له‌به‌رامبه‌ر بینای شاره‌داریی ئه‌مشاره كۆبوونه‌وه. كرێكارانی ناڕازیی كه دوو مانگه حه‌قده‌سته‌كانیان دواخراوه ده‌ڵێن: سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه چه‌ندین مانگ حه‌قی …\nناڕه‌زایه‌تیی كرێكارانی به‌شی فه‌ننی ڕێگای ئاسنی جنووبی شه‌رق\nسه‌رله به‌یانی ڕۆژی دووشه‌ممه ٣ی سه‌رماوه‌ز، كۆمه‌ڵێك له كرێكارانی به‌شی فه‌ننی ڕێگای ئاسنی جنووبی شه‌رق، به به‌ڕێوه‌بردنی كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له شوێنی كاره‌كه‌یان، خوازیاری به شیفت كردنی كرێكاران له هێڵه‌كانی ڕێگای ئاسنی كرمان بۆ زاهێدان بوون. ناڕازییان ده‌ڵێن: نزیكه‌ی ٢٧٠ …\nپێویسته مۆری كۆتایی له‌سه‌ر ئه‌م هه‌ژاری و فه‌لاكه‌ته بدرێ!\nناوه‌ندی لێكۆڵینه‌وه‌كانی مه‌جلیس، ڕۆژی شه‌ممه ئه‌وه‌ڵی مانگی سه‌رماوه‌ز ڕایگه‌یاند كه ڕێژه‌ی بێكاری ٩ و ٨ ده‌هۆمی له‌سه‌دیی ڕاگه‌یه‌ندراو له لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه واقعی نییه و ڕێژه‌ی بێكاریی واقعی دوو هێنده‌ی ئاماری ڕاگه‌یه‌ندراوی ده‌وڵه‌ت، واته ٢٤ له‌سه‌ده. ناوه‌ندی ئاماری …


كەركوك/ 2ی حوزەیرانی 2020/ سەردانی مستەفا كازمی، سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ كەركوك و چاودێریكردنی بەڕێوەچونی ئۆپەراسیۆنێكی سەربازیی\nچوار فەوجی تایبەت بە سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق رەوانەی خۆرئاوا و باكوری خۆرئاوای كەركوك كران و جێگیربون بە ناوی هێزی "پاراستنی یاسا".\nئەو فەوجانە چوارشەممە 5ی ئایار گەیشتنە كەركوك و لە سنوری ناحیەی سەرگەڕان و پردێ جێگیربون، ئەوەش دوابه‌دوای ز‌نجیره‌یه‌ك هێرشی چه‌كدارانی داعش دێت بۆ سه‌ر هێزه عیراقییه‌كان، پێشمه‌رگه و كێڵگە نەوتییەكان.\nسەرچاوەیەك كە لێپرسراوێتی هەیە لە فەرماندەیی پۆلیسی كەركوك، بە (كەركوك ناو)ی وت "چوار فەوج بە تەواوی چەك و پێداویستی سەربازییەوە گەیشتونەتە كەركوك، فەوجەكان سەر بە سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیرانن و دوو فەوجیان لە سنوری ناحیەی سەرگەڕان و دوانەكەی تر لە ناحیەی پردێ جێگیربون".\n"ئەو چوار فەوجە بە فەوجەكانی پاراستنی یاسا ناسراون، هەر لە بەغداوە ئەرك و شوێنی نیشتەجێبونیان بۆ دیاریكراوە"، سەرچاوەكە وای وت.\nبە فەوجەكانی پاراستنی یاسا ناسراون، هەر لە بەغداوە ئەرك و شوێنی نیشتەجێبونیان بۆ دیاریكراوە\nبەختیار والی (39ساڵ)، جوتیارە لە قەزای دوبز لە خۆرئاوای كەركوك، دەڵێت "ناوچەكە هێزی پێویستی لێیە، بەڵام ناتوانن ژیانی خۆیان و خەڵك بەپێی پێویست بپارێزن... پەلامارەكانی چەكدارانی داعشیش بە جۆرێكە كە ناتوانین پێشبینی بۆ بكەیت، هەر رۆژەو لە دۆڵ و شیوێكدان، بەڕاستی ئێمە دەترسین لە ژیانی خۆمان".\nئەو داوایكرد پەیوەندی نێوان هێزەكان باشتر بێت بۆ ئەوەی رێگریی لە جموجۆڵی داعش بكەن، "دەڵێن هێزێكی تازە لە بەغداوە هاتووە، هیوادارین بتوانێت ژیانمان بپارێزێت".\nرەوانەكردنی ئەو هێزە تازەیە بۆ كەركوك، هاوكاتە لە جموجۆڵی بەردەوامی چەكدارانی داعش بۆ سەر هێزەكانی سەر بە حكومەتی عیراق و هەرێم لە خۆرئاوای كەركوك و كێڵگە نەوتییەكان.\nتەنیا لەم مانگەدا لە سێ هێرشی جیاوازدا لە خۆرئاوا و باكوری خۆرئاوای كەركوك، سێ پێشمەرگە، سەربازێك و پۆلیسێكی پاراستنی كێڵگە نەوتییەكان كوژران و دوو بیرە نەوتیش تەقێنراونەتەوە. لەگەڵ برینداربونی سێ پێشمەرگە و سێ سەربازی سوپای عیراق.\nسەرچاوەكە وتی "ئامانج لە ھاتنی ھێزی پاراستنی یاسا، بۆ رێگریكردنە لە زیادبونی جموجۆڵەكانی داعش و پاراستنی كێڵگە نەوتییەكان"، زیاتر وتی "لەو ناوچەیە بۆشایی ئەمنی هەیە و سەرۆك وەزیران نایەوێت ئەو جموجۆڵانەی داعش لەو ناوچەیە بەردەوامی هەبیت".\nوه‌زاره‌تی پێشمه‌رگەی حكومەتی هەرێمی كوردستان، لە یەكی ئایار و دوای بە ئامانجگرتنی سەنگەرێكی پێشمەرگە، لە راگەیەنراوێكیدا جەختیكردەوە "چەندین جار هۆشداریمان دابوو، لەبارەی مەترسییەکانی تیرۆریستان لەو ناوچانەی کە بۆشایی ئەمنیان تێدایە. بەداخەوە، هۆکاری ئەو هەلقۆستنەوەی تیرۆریستان، بوونی ئەو بۆشاییە ئەمنی یە، کە لەنێوان هێزی پێشمەرگە و سوپای عێراقدا هەیە، بۆ ئەمەش جەختدەکەینەوە کە ئەو ناوچانە پێویستیان بەهێزی هاوبەش و هەماهەنگی هه‌یه".\nهه‌ردوو وه‌زاره‌تی به‌رگری عیراق و پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێم لە گفتوگۆی بەردەوامدان له‌سه‌ر پێكهێنانی شه‌ش ژور و ناوه‌ندی ئۆپه‌راسیۆنی هاوبه‌ش بۆ رێگریكردن لە بەهێزبونی داعش، بەڵام دوای چەندین مانگ نەگەیشتونەتە رێككەوتن.\nبەپێی گفتوگۆكان، ئەو ژورە هاوبەشانە، دوانیان له به‌غدا و هه‌ولێر دەبن، ئه‌وانیتر له كه‌ركوك، مه‌خمور، دیاله و موسڵ.\nشۆڕش ئیسماعیل، وه‌زیری پێشمه‌رگه 25ی نیسانی 2021 له‌كاتی به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی هێزه‌كانیان له سنوری گه‌رمیان وتی "داوا لە سەرۆک وەزیرانی عیراق دەکەم راستەوخۆ تەدخول بکات تا هەردوو وەزارەتی بەرگری و وەزارەتی پێشمه‌رگه بگه‌نه رێككه‌وتن".\nدۆخی ئەمنی پارێزگای كەركوك لەمكاتەدا بە قۆناغێكی ئاساییدا تێپەڕنابێت و كۆتایی مانگی رابردوش هێزە ئەمنییەكان ئاشكرایانكرد كە چەكدارانی رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و شام ناسراو بە (داعش) پیلانیان هەبووە لەڕێی پێنج خۆكوژەوە هێرش و تەقینەوە دژی چەند دامودەزگایەكی شارەكە ئەنجامبدەن لە مانگی رەمەزاندا.\nیەكێك لەو "خۆكوژانە" 29ی نیسان بەر لە جێبەجێكردنی پیلانەكەی لەبەردەم بارەگای ئاسایشی نیشتیمانیی كەركوك كوژرا و یەكێكی تریشیان دەستگیركرا، ئەوەش بەپێی وتەی فەرماندەیەك لە ئاسایشی نیشتیمانیی كەركوك.\nلە سنوری قەزای داقوق لە باشوری كەركوكیش، هێزێكی حەشدی شەعبی جێگیركران، ئەو هێزە پێشتر لە ناو فڕۆكەخانەی كەركوك لە ئەركدابون.\n"ئێمە بۆ هەر ئەگەرێكی نەخوازراو شەوان لە دەوروبەری قەزاكە دەبین و هاوكاری هێزەكانی تر دەكەین"، سەرچاوەیەك لەو هێزە وایوت.\nمستەفا كازمی، سەرۆك وەزیران، لە حوزەیرانی 2020 و دوای كەمتر لە مانگێك لە دەستبەكاربونی وەك سەرۆك، گەیشتە قەزای داقوق بۆ سەرپەرشتیكردنی ئۆپەراسیۆنێك بە بەشداری تەواوی هێزە ئەمنییەكانی ناوچەكە.\nئەوكات نوسینگەی كازمی، لە راگەیەنراوێكدا لەبارەی ئۆپەراسیۆنەكەوە وتی "ئامانج لێی وشككردنی سەرچاوەی تیرۆر بووە لە ناوچەكە، سەرۆك وەزیران داوای لە هەموو هێزە ئەمنییەكان كردووە موڵك و ماڵ و ژیانی هەموو هاوڵاتیانی ناوچەكە بپارێزن".\nلەمكاتەدا، هێزه‌كانی سوپا، پۆلیسی فیدراڵی، حه‌شدی شه‌عبی، لیوای 61ی تایبه‌ت و پۆلیسی ناوخۆیی له چوارچێوه‌ی ژوری ئۆپه‌راسیۆنه هاوبه‌شه‌كانی كه‌ركوكدا دۆسیه‌ی ئه‌منیی پارێزگاكه‌یان له‌ژێر ده‌ستدایه.


هێدفۆنی مایكرۆسۆفت سێرف خرایه بازاڕاوه\n6/10/2018 10:42 AM\nئه‌م هێدفۆنه له سێ ساڵدا په‌ره‌ی پێدراوه، هێدفۆنه‌كانی مایكرۆسۆفت سێرف بۆ كێبڕكێ له‌گه‌ڵ مۆدێله‌كانی Bose و سۆنی دروستكراون.\nمایكرۆسۆفت كۆمه‌ڵێك به‌رهه‌می نوێی ده‌بێت له‌وانه پی.سی سێرف، به‌ڵام شتێكی سه‌رسوڕ‌هێنه‌ر هه‌یه، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه كه له‌گه‌ڵ به‌رهه‌مه نوێیه‌كانی به‌رهه‌مێكی ته‌واو جیاوازی خسته‌ڕوو، به‌رهه‌مه‌كه‌ش هێدفۆنی سێرف بوو كه ئه‌م هێدفۆنه دژی نۆیزو ژاوه‌ژاوه. ئه‌م پاییزه هێدفۆنه‌كه دێته بازاڕه‌كانه‌وه‌و نرخه‌كه‌ی 350 دۆلار ده‌بێت.\nئێستا پرسیار ئه‌وه‌یه ئایا ئه‌م به‌رهه‌مه ده‌توانێت له‌گه‌ڵ باشترین هێدفۆنه دژه نۆیزه‌كان كێبڕكێ بكات؟ له‌ڕاستیدا ئه‌م هێدفۆنه له‌ماوه‌ی 3 ساڵداو زۆر به وردبینییه‌وه له‌لایه‌ن ئه‌ندازیاران و دیزاینێره‌كانی مایكرۆسۆفته‌وه دروستكراوه، بۆیه چاوه‌ڕێ ده‌كرێت ئه‌و شته بێت كه ئێمه چاوه‌ڕێی ده‌كه‌ین. له‌گوێكردنیان زۆر ئاسانه‌و كێشیان 290 گرامه، هه‌رچه‌ند له به‌رهه‌مه‌كانی Bose و سۆنی قورستره به‌ڵام كاتێك له‌سه‌ری ده‌كه‌یت هه‌ست به قورسی ناكه‌یت.\nتایبه‌تمه‌ندی سه‌ره‌كیش ئه‌وه‌یه كه به‌هه‌ر لایه‌ك دوگمه‌كه‌یه‌ك زیادكراوه كه به دوگمه‌ی لای ڕاست ده‌توانیت ئاستی ده‌نگه‌كه ڕێكبخه‌یت و به لای چه‌پیش ده‌توانیت بڕی نۆیزێك كه ده‌ته‌وێت نه‌مێنێت ڕێكبخه‌یت. كۆنترۆڵی تاچ له‌سه‌ر داپۆشه‌ره‌كانی هه‌یه كه ده‌توانیت له ڕێگه‌یه‌وه موزیكێك گوێ بگریت یان بیوه‌ستێنیت.\nخاك – كاروان محەمەد\nنیشانەکانی برینی گەدە\nچارەسەرەکانی سەرگێژبوون لەکاتی هەستاندا


ماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2019.03.16 01:20 PM\n1516 جار خوێندراوەتەوە\nخالید ره‌زا ئه‌مین\n15ی ئازاری 1988، کە رۆژی ئازادکردنی هەلەبجەیە پرێتی لە یادەوەری خۆش و ناخۆش، هەواڵی ئازاد کردن و کارەساتی کیمیا بارانکردن و کوشتنی بە کۆمەڵی دانیشتوانی هەلەبجە و دەوروبەری، تیکەلاوە لە خوۆشی و ناخۆشی، لە سەرکەوتن و لە ماڵویرانی و دەربەدەری، هەستیکی پڕ لە ناسۆرە و لەگەڵ تەمەنماندایە و لیمان جیا نابێتەوە.\nمنیش وەک پیشمەرگەیەک یادەوەریم لەو روداوە دا هەیە، ئەمەی لێرەدا ئەینوسمەوە بۆ یەکەم جار لە یەکەمین ساڵیادی هەلەبجەدا کە ئەوکات لیژنەیەکی تایبەت کە پیکهاتبون لە مامۆستا رەئوف عوسمان و دکتۆرە پەروین و... بەو بۆنەوەیە بلاوکراوەیەکیان دەرکرد، ئەم یادەوەریەم لە یەکی لەو ژمارانەدا بلاو کردۆتەوە کە ئەگەر هەلە نەبم سالی ١٩٩٢ بو. وا لیرەدا جاریکی تر یاداشتی ئەکەم تا لەریی فەیس بوکەوە ژمارەیەکی زۆتر لە خەلک بیخوێنێتەوە، ئەویش ناوەرۆکی ئەو بروسکەیەیە کە رۆژی 15-3-1988 کاک نەوشیروان بۆ کاک شەوکەتی حاجی موشیری نارد.\nمن نوسه‌ری ئه‌م چه‌ند دیره ناوم خالید ره‌زا یه. کاتی ئه‌م به‌سه‌ر هاته به‌نده یەکیک بوم لە عه‌ده‌د جیهازی کاک نه‌وشیروان ، کاک بەختیار ساڵی ٨٦ فیری جیهازی کردبوم. باره‌گاکه‌مان، ناوه‌ندی کۆمه‌له‌ی ره‌نجده‌ران له به‌رگه‌ڵو بوو. ئه‌و کاته جه‌ند مانگیک بوو مامجه‌لال سه‌فه‌ری هه‌نده‌رانی کردبو، کاک نەوشیروان لە بەرگەڵو بو. یه‌کیتی له‌و کاته‌دا خاوه‌نی هیزیکی گه‌وره‌ی پیشمه‌رگه‌و، تۆریکی پانوپۆڕی جیهاز بوو له‌سه‌رتاسه‌ری کوردستاندا، به‌جۆریک هەمو سەرە سەعاتیک ئاگای له هه‌موو روداوه‌کان و، شه‌ره‌کان بوو.\nدوای پیرۆزبایی، تکایه پێڕەوی ئەم خاڵێنە بکەن:\nتیبینی: دوو ئه‌ندامی مه‌کته‌بی سیاسی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان سه‌رپه‌رشتی ئه‌و هیزه‌ی یه‌کیتیان ده‌کرد که له‌گه‌ل هیزه‌کانی به‌ره‌ی کوردستانی به‌شداریان له‌گرتنی هه‌ڵه‌بجه‌دا کرد، ئه‌وانیش بریتی بوون له کاک دکتۆر فوئاد مه‌عسوم و، کاک فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر ئه‌وان له‌ئیران بوون، کاک نه‌وشیروان له به‌رگه‌ڵو بوو!


دووەمین فێستیڤاڵی ئەدەبیی مەم و زین لە هەولێر بەڕێوە چوو\nكولتور و هونەر 21/10/2021 - 09:23 Basnews\n"ڕۆماننووسی کورد، جان دۆست خەڵات کرا"\nئێوارەی دوێنێ چوارشەممە ناوەندی ڕۆشنبیریی مەم و زین بە هاوکاری بەڕێوەبەرایەتیی گشتی ڕۆشنبیری و هونەری هەولێر لە هۆڵی ڕۆشنبیری و بە ئامادەبوونی کۆمەڵێک لە نووسەر و ڕۆشنبیرانی کورد دووەمین فێستیڤاڵی ئەدەبیی خۆی بەڕێوە برد و خەڵاتی ساڵی 2021ی فێستیڤاڵەکە بەخشرایە جان دۆست نووسەر و ڕۆماننووسی کورد.\nلە فێستیڤاڵەکەدا ئومێد خۆشناو پارێزگاری هەولێر و بریکاری وەزیری ڕۆشنبیری و لاوانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و بەڕێوەبەری گشتیی ڕۆشنبیر و هونەری هەولێر ئامادە بوون.\nفێستیڤاڵەکە بە گەشتێک بەناو میوزیکی کوردی لەلایەن گرووپی میوزیکی ڕیتمی هەولێر دەستی پێکرد.\nپاشان پانێلێک لەبارەی ڕەوشی ئەدەبی کوردستان بە بەشداریی د. حەمە مەنتک نووسەر و لێکۆڵەر لە باشووری کوردستان، شەریف فەلاح نووسەر و لێکۆڵەر لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و خالید جەمیل، نووسەر و توێژەر لە ڕۆژئاوای کوردستان بەڕیوە چوو کە فەرهاد چۆمانی نووسەر و وەرگێڕ بەڕێوەبەری پانێلەکە بوو، لەو پانێلەدا هەرکام لەو نووسەران تیشکیان خستە سەر ڕەوشی ئێستای زمان و ئەدەبی کوردی لەو پارچانەی کوردستان و چەند کێشە و گرفتێکی بەردەم ئەدەبی کوردییان خستە ڕوو.\nدواتر لەلایەن ئازاد جوندیانی نووسەر و سیاسەتڤان خەڵاتی ڕێزلێنانی ناوەندی ڕۆشنبیریی مەم و زین بەسەر بەشداربوانی پانێلەکەدا دابەش کرا.\nلە بڕگەیەکی دیکەی فێستیڤاڵەکەدا د. سالار عوسمان بریکاری وەزیری ڕۆشنبیری و لاوانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە گوتەیەکدا وێڕای بەرزنرخاندنی فێستیڤاڵەکە ڕایگەیاند وەک وەزارەتی ڕۆشنبیری لە هەوڵداین لەمەودوا بە جدی ئاوڕ لە کێشە و گرفتی ناوەندە کولتووری و دەزگاکانی چاپ و وەشان بدەینەوە و بێگومان هەموویان بەسەر دەکەینەوە و ڕێکخستنی ئەمجۆرە چالاکییانە پێویستیی ڕەوشی ئەمڕۆی کوردستانن.\nپاشان خەڵاتی ساڵانە و تایبەتیی فێستیڤاڵی ئەدەبیی مەم و زین بەخشرایە جان دۆست نووسەر و ڕۆماننووسی ناسراوی کورد لە بەرانبەردا جان دۆست لە گوتەیەکدا سپاسی ڕێکخەرانی فێستیڤالەکەی کرد و گوتی وەرگرتنی خەڵات لەلایەن نەتەوەکەمەوە بۆ من فەخر و شانازییە.\nلە بڕگەی کۆتایی فێستیڤاڵەکەدا لەلایەنیاران هیوا بەڕێوەبەری ناوەندی ڕۆشنبیریی مەم و زین-ەوە وێڕای سپاسی ئامادەبوان و بەشدارانی فێستیڤاڵەکە کورتەیەکی لەبارەی کار و چالاکییە فەرهەنگی و ئەدەبییەکانی ناوەندەکەیانی خستە ڕوو.


یه‌کێتی فیفا یاری نێوده‌وڵه‌تی تۆپـی پـێ له عێراق ڕاده‌گرێت\nیه‌كێتی نێوده‌وڵه‌تی تۆپی پـێی جیهانی (فیفا) ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه یه‌کێتی تۆپی پـێی عێراقی ئاگادارکرده‌وه، که‌وا چیتر ڕێگه نادات یاری نێوده‌وڵه‌تی له عێراق ئه‌نجام بدرێت، به‌هۆی ئه‌و بارودۆخه ناهه‌مواره‌ی له ئێسـتادا عێراق پـیادا تێپه‌ڕده‌بێت.\nئه‌م بڕیاره‌ی فیفا له پاش ئه‌و هێرشانه هات که کرانه سه‌ر یاریگاکان و به تایبه‌تیش له دوای ئه‌وه‌ی ڕۆژی یه‌کشه‌ممه محه‌مه‌د عه‌باس ڕاهێنه‌ری یانه‌ی که‌ربه‌لا گیانی له‌ده‌سـتدا له ئاکامی ئه‌و لێدانه‌ی هه‌فته‌ی ڕابردوو دووچاری بوو له لایه‌ن هێزه‌کانی پـۆلیسی ناسراو به سواته‌وه.\nجێی ئاماژه‌یه 23 ی مانگی شه‌ش له یاریگای که‌ربه‌لا یاریـیه‌ک له نێوان یانه‌ی قوه ئه‌لجه‌ویـیه‌ی عێراق و یانه‌ی که‌ربه‌لا به‌ڕێوه‌چوو و پاش ته‌واوبوونی یاریـیه‌که شه‌ڕ له نێوان یاریزانه‌کاندا ڕوویدا و هێزه‌کانی پـۆلیسی سوات که‌وتنه لێدانی یاریزانه‌کان، له‌و نێوه‌دا محه‌مه‌د عه‌باسی ڕاهێنه‌ری یانه‌ی که‌ربه‌لا به سه‌ختی برینداربوو، هه‌روه‌ها 4 یاریزانیش برینداربوون.


وه‌زیری نه‌وتی عێراق: له‌گه‌ڵ هه‌ولێر گه‌یشتووينه‌ته لێكتێگه‌یشتنی باش\nسامر غه‌زبان، وه‌زیری نه‌وتی عێراق\nوه‌زیری نه‌وتی عێراق ئاشكرای ده‌كات له سه‌ره‌تای ساڵی داهاتوو حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رۆژانه 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت له رێگه‌ی كۆمپانیای سۆمۆ هه‌نارده ده‌كات، ئه‌مه‌ش له چوارچێوه‌ی رێككه‌وتنیان له بودجه‌ی ساڵی دوو هه‌زارو بیست.\nسامر غه‌زبان، وه‌زیری نه‌وتی عێراق، له دیمانه‌یه‌كی ته‌له‌فزیۆنیدا له‌گه‌ڵ كه‌ناڵی عه‌هد، دووپاتیی كرده‌وه كه ساڵی 2019، هه‌رێمی كوردستان هیچ بڕه نه‌وتێكی راده‌ستی حكوومه‌تی فیدڕالی نه‌كردووه، به‌ڵام بۆ ساڵی داهاتوو بڕیاره هه‌رێمی كوردستان رۆژانه 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتی رۆژانه راده‌ستی كۆمپانیای سۆمۆ بكات، ئه‌مه‌ش له چوارچێوه‌ی رێككه‌وتنی بودجه‌ی ساڵی 2020ى عێراق ده‌بێت.\nوه‌زیری نه‌وتی عێراق دووپاتیشی كرده‌وه له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان گه‌یشتوونه‌ته لێكتێگه‌یشتن له باره‌ی دۆسیه‌ی نه‌وت و ئاشكراشی كرد، رۆژی یه‌كشه‌ممه‌ی داهاتوو شاندێكی حكوومتی هه‌رێمی كوردستان سه‌ردانی به‌غدا ده‌كات و گفتوگۆ له باره‌ی بودجه‌وه ده‌كرێت.\nسامر غه‌زبان جه‌ختیشی كرده‌وه هه‌ردوو حكوومه‌ت ئه‌رك و پابه‌ندییان له‌سه‌ر شانه و ده‌بێت جێبه‌جێی بكه‌ن و له باره‌ی بودجه‌ی ساڵی دوو هه‌زارو بیسته‌وه سازش له هه‌ڵوێسته‌كانمان ناكه‌ین و نرخی به‌رمیلێك نه‌وتیش له بودجه‌ی 2020 به 56 دۆلار خه‌مڵێندراوه.\nحكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌وڵده‌دات له‌گه‌ڵ به‌غدا له‌سه‌ر پرسه هه‌ڵواسراوه‌كان، به‌تایبه‌تیش پرسی نه‌وت و گاز و ناوچه كوردستانییه‌كان، رێكبكه‌وێت، كه‌ئامانجی كابینه‌ی نۆیه‌می حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه.\n01 تەقینەوەیەک ئاهەنگێکی سەقز دەکاتە شیوەن\n04 ئه‌مه‌ریكا ناوی به‌رپرسه سزادراوه‌كانی عێراق ئاشكرا ده‌كات\n05 نووسینگه‌ی وه‌زیری دارایی روونكردنه‌وه‌یه‌ك له باره‌ی "پاشه‌كه‌وتی مووچه" بڵاوده‌كاته‌وه\n06 داعش له سنووری قه‌زای خانه‌قین هێرشی كرده سه‌ر سوپای عێراق\n05 پۆلیسی هه‌ولێر: په‌ڕاوی لێكۆڵینه‌وه‌ی رووداوه‌كه‌ی عه‌نكاوه به‌رده‌وامه\n06 نوێترین لێدوان لە عادل عەبدولمەهدیەوە


فێربون‌و پەروەردەی فنلندا\nنوسەر: ئەحمەد مشاری\nئێمەی فنلیندیی: "گەل و کۆمەڵگەیەکی بچکۆلەین، بۆیە فێرخوازەکانمان پشتگوێ ناخەین و بەردەوام لەگەڵیانداین بۆ پێشکەوتنیان"\nچیرۆکی فێرخوازێک، لەسەردەمی قەیران و وەستانی بازاڕ و کڕین و فرۆشتن\nفێرخوازی فنلندیی لەگەڵ ئاراستەیەکدا گەورە دەبێت، کە بتوانێت وڵاتەکەی دەربازی بکات لەو قەیرانە ئابوورییانەی کە تووشی دەبێت.\nلە سەرەتای نەوەتەکانی سەدەی بیستدا، فنلندا تووشی قەیریانێکی ئابووریی قووڵ بوو، کە لەوە پێش بە خۆیەوە نەیدیبوو. بێکاری گەیشتە ئاستێکی بەرزی ترسناک، بەرهەمی ناوخۆیی وڵات گەیشتە ئاستێکی زۆر نزم، قەرزاریی گەیشتە پلەیەکی زۆر بەرز، بانکەکان داڕمان و مایەپووچ بوون، چۆن حکومەت لەم قەیرانە قووڵەدا بتوانیت پاڵپشت بێت بۆ فێرخواز؟\nلە ماوەی ئەم قەیرانە قووڵەدا، منداڵی فنلندیی لەماڵەکی خۆیدا پاڵی لێ دەدایەوە و دەنووست و خەریکی یاریکردن بوو، نەیدەتوانی بچێتە دایانگا و باخچەی ساوایان، بەڵکو تا تەمەنی حەوت ساڵی لە ماڵی خۆیدا دەیخوارد و دەنوست و خەریکی یاریکردن بوو.\nکاتێکیش دەگەیشتە تەمەنی حەوت ساڵی پەیوەندی دەکرد بە نزیکترین فێرگەی گەڕەک و ماڵەکەیەوە، مامۆستاکەی پێشوازی لێ دەکرد و پێی ڕادەگەیاند، کە لەم ڕۆوە هاوکاری و یارمەتی دەدرێت و ڕێنمایی وەردەگرێت بۆ فێربوون، لەم دەستپێک و سەرەتایەوە یەکەم وانەی ماندووحەسانەوە بوو.\nمنداڵ لەم قەیرانە قووڵ و گەورەیەدا، لەم دەستپێکەیەوە بە تەواوەتی فێری ماندووحەسانەوە دەبوو، نەدەخرایە ژێر فشاری وەرەقەی تاقیکردنەوەو و ئاڵانگاری کۆکردنەوەی زانیاری لای خۆی، هیچ جۆرە وەرەقەیەکی پێ نەدەدرا کە هەڵسەنگاندنی زیرەکیی لەسەر تۆمارکرابێت، هیچ مامۆستا و ڕاهێنەرێک هەڕەشەی مانەوەی لە پۆلەکەیدا لێ نەدەکرد. پێیان دەگوت فێرگەکەت فێرگەیەکی بەرز و باشی خۆتە، بەیانیان فێری ئەوە دەبوون کە ڕۆژەکەیان لە فێرگەدا چۆن بەخۆشی بەسەربەرن. کە زەنگی تەواوبوونی کاتی فێرگە لێ دەدرا، دەگەڕایەوە بۆ ماڵەوە بۆ لای دایک و باوکی، بێ ئەوەی هیچ ئەرکێکی بەسەردا درابێت، کە ئامادەی کات بۆ ڕۆژی دواتری فێرگەکەی، بۆیە بە خۆشییەوە هاوبەشی ژیانی لەگەڵ دایک و باوکیدا دەکرد.\nئەم وانەی پشوودانە، لە هەموو قۆناغاغەکانی فێرگەدا سەرکەوتنی بەدەست هێنا، منداڵ لەگەڵ پشووەکانیدا گەورە بوو، فێری ئەوە بوو بیر بکاتەوە لە دەرچوونی کۆمەڵگاکەی لە قەیرانە قووڵەکان.\nئەوەی لە فێرگەی فنلندییدا دەگوزەرێت، ئەم پرسیارەیە: چیمان دەوێت لە فێرگەدا؟\nدەڵێن، لە فنلندەدا:"ئێمەن نە ئاڵتوونمان هەیە و نە وزەی نەوتمان هەیە، بەڵام فێربوونمان هەیە"\nدوای چەند ساڵێک لەم قەیرانە قووڵە، فنلندا بوو بە بەهێزترین دەوڵەت و وڵات لە ناو نزیکی بیست لەو وڵاتانەی کە کێبڕکێیانە، فێرخوازەکانی گەیشتن بە پلەیەکی زۆر بەرزی زانستیی.\nژاوەژاوی قەیرانە قووڵەکەی فنلندا نەدەدار بە گوێی فێرخوازەکاندا و باس و خواسی لە فێرگەدا نەبوو. لەم سەردەمی قەیرانە قووڵەدا، فێرگەکانی فنلندا میتۆدە میکرۆباوییەکەیان ئەفەرۆز دەکرد، بە هیچ جۆرێک قبووڵیان نەبوو. بە پێچەوانەی داوکارییە بازرگانییە دەستبەجێکانەوە، فێرخواز فێری داهێنان و چارەسەر و پلانڕێژیی بوون بۆ پاشەڕۆژ. بەم شێویە فێرخوازان بوون بە فریادڕەسی پاشەڕۆژ.\nوەک فنلندییەکان دەڵێن:"ئێمە خاوەنی ئاڵتون نین، وزەی نەوتیشمان نییە، بەڵام فێربوونمان هەیە"\n"Teach like Finland" (وەک فنلندا فێربن)، ئەو کتێبەی مامۆستایەکی ئەمەریکیی"تیموپی ووکر" نووسیوێتی، لەسەر ئەزموونی فێربوون لە فنلندەدا، میتۆد و بیری و ئامڕازەکانی فێربوون لە فنلندەدا باس دەکات.\nپێش چونی ئەم مامۆستایە و هەرچ شاندێکی پەروەردەیی بۆ وڵاتی فنلاندا، واین وێنا دەکرد کە لە وڵاتەدا پەروەردە و فێربوون، شتێکی زۆر سەیر و سەمەرە و دەگمەنی کردووە، کە ڕەنگە لە وڵاتانی دیکەدا چنگ نەکەون لەبەر ئاڵۆزییان، وەک موچەی بەرزی مامۆستاکان؛ تەلار ی قەشەنگ و بەرزی فێرگەکان، یان وەک کۆمەڵە فاکتەرێکی زۆر ئاڵۆز، ئامڕازگەلێکی فێربوونی تایبەت، بەڵام لە کۆتاییدا هەموو شاندەکان بۆیان دەرکەوت، فێربوون لە فنلندەدا زۆر ئاساییە و بەڵکو لە وڵاتنی تر ئەوەندە ئاسانکارییش بۆ نەکراوە، بەڵام میتۆدێکی سەردەمیانەی بۆ دۆزراوەتەوە، کە فێرخواز بێ ئەوەی ماندوو بکرێت، یان بێ ئەوەی مامۆستا و ڕاهێنەران و فێرخوازن تووشی دڵەڕاوکێ و ئالۆزیی بن، زۆر بە ئاسانی دەتوانن لە یەکتریەوە فێربن و سەرکەوتنی گەورە بە دەست بهێنن.\n"تیمۆپی ووکر" دوای چەند ساڵێک لە وانەگوتنەوە و فێربوون لە فنلندەدا، بۆی دەرکەوت، کە پەیڕە و پرۆگرامی فێرگەکان بۆ فێربوون و پەروەردە زۆر ئاسان و ساکارە(SIMPLE)، زۆر پەسەندە(Sensible)، سەربەخۆیە(Independent)، خاکەڕاییە(Modest)، خۆشییە(Playful)، بێ دڵەڕاوکێیە(Law-sress)، یەکسانە(Equitbale).\nپوختەی پەیڕەو و پرۆگرامی فنلندا:\n١/ پەسەندە: پەیڕە و پرۆگرامێکی پڕ لە پشوودانە، ١٥ خولەک پشوو دوای هەرچ وانەیەکی ٤٥ خولەکیی، ئەم پەیڕەو پڕۆگرامە لای فێرخوازان و پەروەردەناسانیش پەسەندکراوە.\n٢/ سەربەخۆیە: تا ئاستێکی بەرز فێرخواز لە جوڵەکانی و گفتوگۆکانیدا لەگەڵ مامۆستادا سەربەخۆیە، فێرخوازان پێکەوە بە کۆمەڵ کۆمەڵ تیبپی تایبەتی بۆ خۆیان دروست دەکەن.\n٣/ سادە و ساکارە: پەیڕە و پرۆگرامی قورس و تەکنیکی ئاڵۆز و بودجەی بەرز نەکراوە بە مەرج بۆ فێربوون، چونکە لە میانەی پەیڕە و پرۆگرامێکی سادە و ساکارەوە دەتوانرێت ئاستی فێربوونی فێرخواز بەرزبکرێتەوە، بۆیە پەیڕەو و پرۆگرامی خوێندن و پەروەردە لە فنلندەدا، سادە و سکارە.\n٤/ شادیی و خۆشییە: منداڵی فنلندیی، لە تەمەنی حەوت ساڵییەوە دەست دەکات بە خوێندن، بۆ ئەوەی تا ئەو تەمەنە شادمان و دڵخۆش بێت بە یاریکردن و بەزم و ڕەزمی تایبەتی منداڵانەی خۆی. کە لە تەمەنی حەوت ساڵیدا پەیەوەندی بە فێرگەوە دەکات، سێ سەعات بە خوێندن و فێربوونەوە سەرقاڵە، ماوەی پشوو و یاریرکردن لە فێرگەدا زۆرە، کە دەگەڕێتەوە بۆ ماڵەوە هیچ ئەرکێکی فێرگە و فێربوونی بەسەردا نادرێت بۆ ئەوەی بتوانێت خەریکی یاریکردن و بەزم و ڕەزم و جێبەجێ کردنی حەزەکانی خۆی بێت، ئەمەش پڕ لە شادیی و خۆشییە بۆ منداڵ و فێرخواز.\n٥/ نیگەرانیی و دڵەڕاوکێیی نییە: ناو فێرگە و دەروەی فێرگە ئەبێت ژینگەیەکی ئارام بێت بۆ فێرخواز، تا بتوانێت بە خۆشیی بژی، پشوودان و ئارامیی بۆ فێرخواز و مامۆستا زۆر گرنگ و بە بایەخە، بۆیە ئەم پەیڕەو و پڕۆگرامە نیگەرانیی و دڵەڕاوکێیی تیا نییە.\n٦/ دادپەروەیی و یەکسانیی: تۆ لە هەرچ کوێیەکی وڵاتدا دەژیت و دانیشتووی هەرچ ناوچە و گەڕەکێکیت یان لادێیەکیت گرنگ نییە، گرنگ ئەوەیە مافی منداڵەکەت بچێتە فێرگە و فێر بێت، ئەمە مافێکی دادپەروەرانە و یەکسانانەیە بۆ هەموو کەس وەک یەک، ئەم پرنسیپە پەڕوەردەییە بە تەواوەتی لە خوێندن و فێربوون و پەروەردەی فنلندەدا جێبەجێ کراوە.\nبنەمای فێربوون لە فنلندادا، فێرخواز پێویستە بجوڵێت و یاری بکات و لە ناو پۆلدا قسە بکات و بدوێت، پەیڕەو و پرۆگرامی فێرگەی فنلندیی ئاسانکاریی کردووە بۆ ڕێزگرتن لە جوڵەی منداڵ، وەڵامدەرەوەی جوڵە خۆڕسکیەکانی منداڵە بە زەوینەخۆشکردن بۆ جوڵەکانی و یاریکردن و گفتوگۆ و گەڕانی سەربەخۆ لە گۆڕەپانی فێرگەدا و دەربڕین و گوزارشت لە هەست و نەستی خۆی بەرمابەر بە فێربوون و مامۆستا و فێرگە و بەڕێوەبەرێتیی فێرگە.\nئەم بنەمای فێربوونە، کە خۆی لە یاریکردن و جوڵە و گفتوگۆی سەربەستانەی فێرخوازدا دەبینێتەوە، کۆمپانیای«Angry Birds» کە کۆمپانیایەکی فنلندیە بەردەوام لە هەوڵی ئەوەدایە یارییەکان بە شێوازێکی زانستیانە و کۆمەڵایەتیانە و سەرچڵیانەی منداڵ کە ئەو پەڕی خۆشیی پێ دەگەیەنن،وەرزانە و ساڵانە ئامادە بکات و داهێنانی نوێی تیادا بکات.\nئەم ئاراستەکردنە، ئەم جۆرە لە فێربوون، ئەم جۆرە لە بنەمای خۆشیدان بە فێرخواز، کاریگەریی ئەرێنیی گەیاندووە و فێرخوازەکان گەیشتوون بە پلەی زۆر بەرزی فێربوون.\nبەردوام ڕێنمایی و ئامۆژگاریی و ئاگادارییەکان دەگاتەوە بە بەڕیوەبەری فێرگە، دەربارەی گفتوگۆی فێرخوازان و هەست و نەستیان و داواکاریەکانیان و خواستەکانیان.\n١/ مەرج نییە هەموو شت لە تەمەنێکی زوودا فێربێت. ئەرکی مامۆسا و ڕاهێنەر پاراستنی هەوڵ و خواستەکانێتی بۆ فێربوون هەتا خودی خۆی گەورە دەبێت و دەتوانێت تایبەتمەندێتی خۆی دیاربکات و چی گونجاوە بۆی ئەوە بکات.\n٢/ گوێگرتن لە هەموو ڕا و بۆچوونەکانی. هاندانی بۆ دۆزینەوەی کێشەکانی خودی خۆی و چارەسەرکردنی لە لایەن خودی خۆیەوە.\n٣/ نیشاندان و دەرخستنی بەهرە و کارامەییە تایبەتە بەرزەکانی لە فێرخوازانی دیکە.\n١/ ئەبێت ئەرکی مامۆستایەتیی و وانەبێژیی سوک و ئاسان بکرێت. فشاری زۆری وانەبێژیی و قورسکردن لەسەری توانای داهێنانی مامۆستایەتیی کەم دەکاتەوە، هەروەها پەیوەندیەکانی لەگەڵ فێرخوازدا لاواز دەکات.\n٢/ مامۆسا دەبێت کەمترین قسە بکات. پۆلی نموونەیی و فێرگەی نموونەیی ئەو پۆل و فێرگەیەیە، کە فێرخواز سەربەستانە گوزارشت لە هەموو ڕا و بۆچوونێکی خۆی دەکات و لەگەڵ یەکترییدا بەو پەڕی ئازادیەوە گفتوگۆ دەکەن، زیاتر لەوەی لەگەڵ مامۆستادا گفتوگۆ بکەن(ئەمە فەلسەفەی جۆن دێوی بوو) بۆ فێربوون و پەروەردەی نوێ.\n٣/ بڕوا و متمانەی پێ بدە، هەروەها دەسەڵاتی فراوانی پێ بدە، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ڕۆژانەی، بێ ئەوەی پێویست بکات بگەڕێتەوە بۆ لای بەڕێوەبەر و ئیدارەی فێرگە.\nپەیڕەو و پرۆگرام:\n١/ پەیڕەو و پرۆگرام ئاسان بێت بۆ جێبەجێکردن، چەقبەستێت لەسەر کارامەیی و بەهرە کۆمەلایەتیی و ئیدارییەکان، جیاوازیی تاک و تاکگەریی نێوان فێرخوازەکان قبووڵ بکات.\n٢/ هەموو پەیڕە و و پرۆگرامێک دەبێت بە جۆرێک داڕێژرابێت، هەموو جۆرەکانی خۆشیی و خۆشەویستیی تیادا مسۆگەر کرابێت.\n٣/ پەیڕەو و پرۆگارم، دەبێت بە جۆرێک بێت، خولی کێبڕکێ و هەوڵەکانی فێرخوازن بۆ گەیشتن بە پلەی بەرزی کۆمەلایەتیی و فێرگەیی تیادا مسۆگەر کرابیت.\n«كین روبنسون»ی گەورە ڕاوێژکاری بەریتانیی و یەکێک لە ڕابەرە گەورەکانی فێربوون و پەروەردەی بەریتانیی، کە خاوەنی زۆرترین گوتاری بە ناوبانگ و کۆڕ و کۆبوونەوە دیارەکانە لەسەر فێربوون و پەروەردە، دەربارەی فێرگەی داهێنەرانە و پێشکەوتوو لە جیهاندا، دەڵێت: ئەگەر لێم بپرسن کام دەوڵەت لە دنیادا توانیوێتی باشترین و پێشکەوتووترین فێرگەی هەبێت بۆ فێربوون و پەروەردە، دەڵێم دەوڵەتی فنلاندا.\n1 فێربون‌و پەروەردەی فنلاندا، نەخشی سەر بەردە


2020 | حکومەتی هەرێمی كوردستان | وەزارەتی شارەوانی و گەشت و گوزار | حکومەتی هەرێمی كوردستان\nدەستەی پاراستن و چاککردنی ژینگە و دەستەی گەشتوگوزار هەماهەنگی لەنێوانیان دووپات دەكەنەوە\nئەمڕۆ 22ی كانونی یەكەم (دیسەمبەر)ی 2020 ئەمەل جەلال سەرۆکی دەستەی گشتی گەشتوگوزار لە دیوانی دەستەی گەشتوگوزار پێشوازی لە عەبدولرەحمان سدیق سەرۆکی دەستەی پاراستن و چاککردنی ژینگە و بەڕێوەبەرانی دەستەی ژینگە کرد.\nئەمڕۆ 21ی كانوونی یەكەم (دیسەمبەری) 2020 بە ئامادەبوونی ساسان عەونی وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزار، بەشێوەی ڤیدیۆ کۆنفرانس، سیمینارێك لەنێوان وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار و ئاژانسی (جایکا) سەبارەت بە ناساندنی پڕۆژەی ئاوەڕۆ دروستکردنی ئاوەڕۆ لە هەرێمی کوردستان و ڕەوشی هەرێمی کودستان بۆ کۆمپانیا ژاپۆنییەکان بەڕێوە چوو كە نزیكەی سەد کەس لە کۆمپانیاکانی ژاپۆنی بەشدارییان تێدا کرد.\nبە ئامادەبوونی ساسان عەونی وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزار، و د. عەلی تەتەر پارێزگاری دهۆک وکلێمنس سەمنتەر کونسوڵی گشتیی کۆماری فیدراڵی ئەڵمانیا، وئۆلیڤەر دیکۆتیگنەس کونسوڵی گشتیی کۆماری فەرەنسا، بەڕێوەبەرانی ڕێکخراوی GIZی ئەڵمانی، پرۆژەی ئاوی فایدە لە پارێزگەی دهۆک کرایەوە.\nسەرۆكی حكوومەت بە چوار ملیار دینار گرفتی ئاوی سلێمانی و چەمچەماڵ چارەسەر دەكات\nرێژەی بەرهەمهێنانی ئاو لە 1500 مەتر سێجای ڕۆژانەوە بۆ 3200 مەتر سێجا بەرز دەكرێتەوە\n19 ئاب 2020\n14 کانوونی دووەم 2020


جموجۆلە بازرگانییە کان لەهەرێم زیادی کردووە - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان هه‌واڵ جموجۆلە بازرگانییە کان لەهەرێم زیادی کردووە\nجموجۆلە بازرگانییە کان لەهەرێم زیادی کردووە\nپرس میدیا 10/12/2020 04:23:00 pm سڵایدشۆو, کوردستان, هه‌واڵ,\nوتەبێژی وەزارەتی بازرگانی حکومەتی ھەرێم رایگەیاند، بەھۆی چەندین فاکتەر و باشبوونی دۆخەکە لە ئێستادا جموجوڵی بازرگانی رۆژبەڕۆژ لە زیادبووندایە، بە جۆرێک لە مانگەکانی رابردوو تا ئێستا ١٠% جوڵەی بازرگانی زیادیکردووە.\nفەتحی مەجید وتەبێژی وەزارەتی بازرگانی حکومەتی ھەرێم رایگەیاند ، "دوای کرانەوەی رێگاکان و ئاسانکاریکردن بۆ بازرگانان رۆژبەڕۆژ جموجۆڵی بازرگانی لە ھەرێمی کوردستان لە زیادبوون دایە و لە ئێستادا بەرەو زیاتریش دەچێت، چونکە وەکو پێشتر نییە ھاتوچۆ بۆ بازرگانان زەحمەت بێت و بەئاسانی هاتوچۆ دەکەن و ھاوکاریان دەکرێت، ئەمەش بووەتە فاکتەرێکی سەرەکی بۆ ئەوەی جوڵەی بازرگانی زیادبێت."\nئەوەشی خستووەتەڕوو، ئەگەر جموجوڵی بازرگانی بەراورد بکەین بە مانگەکانی پێشتر، تا ئێستا ١٠% زیادی کردووە، ئەمەش باشە و لە داھاتووش ئەگەر بەو شێوەیە بەردەوام بێت زۆر باشتر دەبێت.\nباسی لەوەشکردووە، "ھۆکاری زیادبوونیشی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە دۆخی ھەرێم سەقامگیرە و ھەرێم و بەغدا خەریکی رێککەوتنن و بازار باشە، ئەگەر لەگەڵ بەغدا بگەنە رێککەوتن رێژەکە زۆر لەوە زیاتریش دەبێت، چونكە جارێکی دیکە کۆمپانیا بیانیەکانیش روو لە ھەرێمی کوردستان دەکەن بۆ ئەوەی کاری بازرگانی بکەنەوە و رێژەیەکی باشی کۆمپانیاکان ھاتوون."\nBy پرس میدیا at 10/12/2020 04:23:00 pm


سائیرون پرۆژە یاسای هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی رەتكردەوە\nبابه شێخ رابه‌ری روحی كوردانی ئێزدی كۆچی دوایی كرد\n13/11/2019 - 20:28\nلەلایەن ئەنجوومەنی وەزیرانەوە دەنگی لەسەردراوە\nفراكسیۆنی سائیرون له په‌رله‌مانی عێراق ئه‌و پرۆژه یاسا نوێیه‌ی ڕه‌تده‌كاته‌وه كه حكوومه‌تی عێراق بۆ په‌رله‌مانی ناردبووه.\nفراكسیۆنی سائیرون لە پەرلەمانی عێراق یاسای هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی رەتكردەوە، كە لەلایەن ئەنجوومەنی وەزیرانەوە دەنگی لەسەردراوە.\nفراكسیۆنی سائیروون لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند: فراکسیۆنی هاوپەیمانیی سائیروون لە پەرلەمانی عێراق پابەندبوون بە بەیاننامەكەی موقتەدا سەدر، رێبەری رەوتی سەدر رادەگەیەنێت. دەبێنە دەنگێكی داواكار و بەرگریكاری مافە یاساییەكانی خۆپیشاندەران، لەگەڵ هێزە سیاسیەكانی دیكەش هەوڵی تێپەڕاندنی پاكێجی چاكسازی و یاسا گرنگەكان دەدەین كە داواكاری خۆپیشاندەران جێبەجێدەكەن، بەتایبەتی گۆڕینی یاسا و كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان و هەمواركردنی دەستوور.\nفراکسیۆنی سائیروون هەروەها دەڵێت، پرۆژەیاسای هەڵبژاردنی پەرلەمان رەتدەكەینەوە، كە ئەنجوومەنی وەزیران دەنگی لەسەرداوە، ئەگەر پێچەوانەی ئیرادەی گەلی عێراق بێت لەبارەی هێشتنەوەی سیستمی هەڵبژاردنی كۆن و ئێستا و دابەشكردنی كورسییەكان بەپێی سیستمی سانت لاك كە هەژموونی پارتە دەستڕۆییشتوەكان و پەراوێزخستنی ئەوانی دیكە دەسەپێنێت.\nلە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، "هەموو جۆرە دەستوەردانێكی دەرەكی لەكاروباری ناوخۆی عێراق رەتدەكەینەوە، بەتایبەتی دەستوەردانی ئەمریكای قێزەون، داواش لە دەزگا ئەمنییەكان دەكەین بەگیانێكی نیشتمانی و برایانە مامەڵە لەگەڵ خۆپیشاندەران بكەن و نەبنە ئامرازێكی سەركوتكار دژی رۆڵەكانی گەلی عێراق، چونكە رووبەڕووی لێپێچینەوەی یاسایی و توڕەیی گەلیان دەكاتەوە".\nده‌رچوویه‌كی كۆلێژی ساندهێرستی بریتانی بۆ پاراستنی ناوچه‌ی سه‌وزی به‌غدا راسپێردراوه