ئه‌لمۆنیته‌ر: بارزانی لاپه‌ڕه‌ی ریفراندۆمی هه‌ڵدایه‌وه\nمه‌سعود بارزانی، سه‌ركی پارتی دیموكراتی كوردستان\nرۆژنامه‌ی ئه‌لمۆنیته‌ر-ی چاپی ئه‌مریكا راپۆرتێكی سه‌باره‌ت به سه‌ردانه‌كه‌ی ئه‌مدواییه‌ی مه‌سعود بارزانی، سه‌ركی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ به‌غدا و نه‌جه‌ف بڵاوكردوه‌ته‌وه كه له 22ی تشرینی دووه‌می 2018 ئه‌نجامیدا و له مانشێته‌كه‌یدا ده‌ڵێت: بارزانی لاپه‌ڕه‌ی ریفراندۆم هه‌ڵده‌داته‌وه و چالاكییه سیاسییه‌كانی له به‌غدا و نه‌جه‌ف ده‌ستپێده‌كاته‌وه.\nله سه‌ره‌تای راپۆرته‌كه‌دا رۆژنامه‌ی ئه‌لمۆنیته‌ر نوسیویه‌تی: سه‌ردانه‌كه‌ی مه‌سعود بارزانی بۆ به‌غدا لاپه‌ڕه‌ی ساڵێك له تۆمه‌تباركردن و هه‌ڕه‌شه‌كانی دوای ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی نێوان بارزانی و ده‌سه‌ڵاتدارانی فیدڕاڵیی هه‌ڵدایه‌وه و دوای گه‌ڕانه‌وه‌شی له پایته‌خت بارزانی وای هه‌ژماركردوه كه عادل عه‌بدولمه‌هدی زیاتر له دۆسیه‌ی كورد تێده‌گات وه‌ك له حه‌یده‌ر عه‌بادی.\nرۆژنامه‌كه ده‌ڵێت: به‌ڵام سه‌ردانه‌كه‌ی به‌غدا و دواتر رۆیشتن به‌ره‌و نه‌جه‌ف و كۆبونه‌وه له‌گه‌ڵ موقته‌دا سه‌در، رابه‌ری ره‌وتی سه‌در، ئاماژه‌یه بۆ گرتنه‌به‌ری سیاسه‌تێكی نوێ كه بارزانی ده‌یه‌وێت جێبه‌جێی بكات، سیاسه‌تێك كه له‌گه‌ڵ گۆڕٍانكارییه‌كانی ئێستا بگونجێت، به‌تایبه‌ت كه ئێستا هێزه‌كانی فیدڕاڵ كۆنتڕۆڵی كه‌ركوك و ناوچه جێناكۆكه‌كان و ده‌روازه سنورییه‌كانیان كردوه، ئه‌مه جگه‌له‌وه‌ی په‌سه‌ندكردنی بودجه‌ی گشتیی 2019 نزیكه و به‌غدا سوره له‌سه‌ر كه‌مكردنه‌وه‌ی پشكی هه‌رێم بۆ خوار 17%.\nئه‌لمۆنیته‌ر موحسن سه‌عدون، په‌رله‌مانتاری پێشووی پارتیی له په‌رله‌مانی عیراق دواندوه و ئه‌ویش له باره‌ی سه‌ردانه‌كه‌ی بارزانییه‌وه وتویه‌تی: "بارزانی كێشه هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدای له‌گه‌ڵ عادل عه‌بدولمه‌هدی و سه‌ركرده‌ی كوتله سیاسییه‌كان تاوتوێ كردوه، به‌ڵام هۆكاری سه‌ره‌كیی سه‌ردانه‌كه‌ی، كاراكردنی رۆڵی حزبی سیاسییه له دانوستانی نێوان كوتله‌كان، كۆبونه‌وه‌شی له‌گه‌ڵ سه‌در بۆ نێوه‌ندگیری و خێراكردنی ئه‌و گفتوگۆیانه بووه كه له‌سه‌ر ته‌واوكردنی كابینه‌كه‌ی حكومه‌ت له‌ئارادایه".\nسه‌باره‌ت به‌و هه‌واڵانه‌ی كه باس له‌وه ده‌كه‌ن ره‌نگه بارزانی و نوری مالیكی و هادی عامری پێكهێنانی هاوپه‌یمانێتییه‌كی سیاسی پێكبهێنن، موحسن سه‌عدون وتویه‌تی: "لێكگه‌یشتنه‌كانی ئێستا ناگاته ئاستی پێكهێنانی هاوپه‌یمانی، به‌ڵام بارزانی ده‌یه‌وێت نوسینگه‌ی خۆی له به‌غدا بكاته‌وه تا به‌رده‌وام بێت له‌په‌یوه‌ندیكردنی به سه‌ركرده سیاسییه‌كانی عیراقه‌وه، به‌تایبه‌ت كه ئێستا پارتی له حكومه‌تی نوێی عیراقدا به‌شداره".\nرونیشیكردوه‌ته‌وه كه پارتی له‌رێی سه‌ردانه‌كه‌ی ئه‌مدواییه‌ی بارزانییه‌وه بۆ پایته‌خت، ویستویه‌تی بیرۆكه‌ی به‌شداریكردن له ئیداره‌كردنی ده‌وڵه‌ت پته‌وبكات، ئه‌وه‌ش له‌رێی به‌شداریكردن له حكومه‌ت و گێڕانی رۆڵێكی گه‌وره‌تری سیاسی له‌سه‌ر ئاستی وڵات.\nئه‌لمۆنیته‌ر باسی له كۆتاییهێنان به ناكۆكییه‌ك و سه‌رهه‌ڵدانی ناكۆكییه‌كی دیكه كردوه و نوسیویه‌تی: "بارزانی لاپه‌ڕه‌ی ناكۆكییه‌كانی له‌گه‌ڵ حزبه شیعه‌كان هه‌ڵدایه‌وه، به‌ڵام لاپه‌ڕه‌یه‌كی نوێی له ئاڵۆزی له‌گه‌ڵ شه‌ریكه كوردییه‌كه‌ی خۆیدا كرده‌وه كه یه‌كێتی نیشتمانی كوردستانه، چونكه سه‌ردانه‌كه‌ی بارزانی بۆ به‌غدا و گه‌شته‌كه‌ی به‌رهه‌م ساڵح، سه‌رۆك كۆماری عیراق بۆ رۆما هاوكاتی یه‌كتر بوون، ئه‌وه‌ش بۆ ئه‌وه بوو تا بارزانی خۆی له بینینی به‌رهه‌م ساڵح لابدات.\nرۆژنامه‌كه ئه‌وه‌شی به‌بیرهێناوه‌ته‌وه كه بارزانی به‌توندی دژی كاندیدكردنی به‌رهه‌م ساڵح بوو بۆ پۆستی سه‌رۆك كۆماری عیراق و ئه‌و كاره‌شی به پێچه‌وانه‌ی ئه‌و شه‌راكه‌تی نێوان حزبه‌كه‌ی كه له‌نێوان یه‌كێتی له‌قه‌ڵه‌مداوه، ئه‌وه‌ش دوای شكسته‌كه‌ی فوئاد حسێن، كاندیده‌كه‌ی بارزانی بۆ وه‌رگرتنی پۆستی سه‌رۆك كۆماری عیراق.\nهه‌ر له راپۆرته‌كه‌دا باس له لێدوانێكی غه‌یاس سورچی، كارگێڕی مه‌ڵبه‌ندی نه‌ینه‌وای یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان كراوه كه به ئاژانسی الاتّجاه برس-ی راگه‌یاندوه: "سه‌ردانه‌كه‌ی بارزانی له‌پێناو خزمه‌تكردنی به‌رژوه‌ندییه‌كانی پارتی و پته‌وكردنی ده‌سه‌ڵاتی پارتی بووه، بارزانی ئاماده‌نه‌بونی به‌رهه‌م ساڵحی قۆرغكرد و به‌تایبه‌ت ئه‌وكاته‌ی بۆ سه‌ردانی به‌غدا هه‌ڵبژارد تا چاوی به به‌رهه‌م ساڵح نه‌كه‌وێت".\nئاژانسه‌كه له‌زاری غه‌یاس سورچی بڵاویكردوه‌ته‌وه "بارزانی نایه‌وێت به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی گه‌لی كورد به‌دی بێت، چونكه بارزانی په‌نای بۆ یاریكردن بردوه"، ده‌شڵێت: "یه‌كێتی حزبێكی دێرینه و له هیچ هه‌نگاو و پیلانگێڕییه‌ك سڵ ناكاته‌وه كه دژی ده‌كرێت و ئه‌وه‌ی یه‌كێتی داوای ده‌كات ته‌نها پشكی خۆیه‌تی له به‌غدا و داوای له‌وه‌ش زیاتری نه‌كردوه".\nئه‌لمۆنیته‌ر تیشكی خستوه‌ته‌سه‌ر به‌گه‌ڕخستنی هێڵی بۆریی نه‌وتی كه‌ركوك له خاكی هه‌رێمی كوردستانه‌وه بۆ به‌نٍده‌ری جه‌یهانی توركیا و پێی وایه ئه‌وه خاڵی گرێدانه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه راسته‌قینه‌كه‌ی نێوان حكومه‌تی فیدڕاڵ و حكومه‌تی هه‌رێمه كه پارتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات، ئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه كه ئه‌و نه‌وته تا ئه‌مدواییه‌ش به‌رێگه‌ی وشكانیدا و له شاری سلێمانییه‌وه هه‌نارده‌ی ئێران ده‌كرا كه یه‌كێتی تیایدا باڵاده‌سته.\nرۆژنامه‌كه ده‌ڵێت پێشتر یه‌كێتی به‌توندی ره‌تیكردوه‌ته‌وه نه‌وتی كه‌ركوك هه‌نارده‌ی توركیا بكرێت، ئه‌وه‌ش به‌و بیانوه‌ی كه پارتی ده‌ست به‌سه‌ر داهاته‌كه‌یدا ده‌گرێت و به دادپه‌روه‌ری دابه‌شی ناكات، به‌ڵام سزاكانی ئه‌مدواییه‌ی ئه‌مریكا بۆسه‌ر ئێران وایكرد گرنگیی بۆریی نه‌وتی نێوان عیراق و توركیا سه‌رهه‌ڵبداته‌وه و ئه‌و بۆرییه ببێته‌هۆی ئه‌وه‌ی دووباره په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان ناوه‌ند و هه‌رێم رێكبخرێنه‌وه.\nهه‌ر سه‌باره‌ت به سه‌ردانه‌كه‌ی بارزانی له 22ی تشرینی دووه‌می 2018 بۆ به‌غدا و نمه‌جه‌ف، رۆژنامه‌كه نوسیویه‌تی، سه‌ره‌ڕای ئه‌و پێشوازییه گه‌رمه‌ی له به‌غدا و نه‌جه‌ف له بارزانی كرا، به‌ڵام ره‌نگه داواكارییه‌كانی بارزانی بۆ زیادكردنی به‌شه بودجه‌ی هه‌رێم له 14%ه‌وه بۆ 17% و كشانه‌وه‌ی هێزه فیدڕاڵییه‌كانی عیراق و حه‌شدی شه‌عبی له كه‌ركوك و ناوچه جێناكۆكه‌كان و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی پێشمه‌رگه بۆ ئه‌و ناوچانه، ته‌نانه‌ت له‌ئێستادا نه‌ینه‌دی، چونكه وه‌ك رۆژنامه‌كه ده‌ڵێت زۆربه‌ی لایه‌نه سیاسییه‌كان له په‌رله‌مانی عیراق له گروپه‌كانی حه‌شدی شه‌عبین كه پێشتر دژی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی هه‌رێمی كوردستان بوون و ئێستاش چه‌كداره‌كانیان له‌و ناوچانه جێگیر بوون كه پێشمه‌رگه ده‌یه‌وێت بگه‌ڕێته‌وه بۆیان.\nحه‌نین قه‌دۆ، په‌رله‌مانتاری هاوپه‌یمانی بنیادان وتویه‌تی داواكارییه‌كان بۆ كشانه‌وه‌ی هێزی فیدڕاڵی پێچه‌وانه‌ی ده‌ستوره كه له مادده‌ی 121دا ده‌ڵێت هێزی فیدڕاڵی مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه له هه‌موو ناوچه‌كان به ئازادی جموجوڵ بكات و هێزه‌كانی هه‌رێمیش ته‌نها بۆیان هه‌یه له‌ناو هه‌رێمدا بجوڵێن.\nقه‌دۆ به ئه‌لمۆنیته‌ری راگه‌یاندوه: داواكارییه‌كانی دیكه‌ی وه‌ك پشكی هه‌رێم و پۆسته وه‌زارییه‌كان ده‌كه‌وێته چوارچێوه‌ی رێژه و سه‌رژمێریی دانیشتوان، بۆیه ئه‌وه بواری ئه‌وه‌ی تێدا نییه له‌سه‌ر مافی ناوچه بێبه‌شه‌كان یارییان پێوه بكرێت، پرسی ناوچه جێناكۆكه‌كانیش پێویستی به هه‌مواركردنه‌وه‌ی ده‌ستوره نه‌ك دانوستانی سیاسی.\nئێستاش، به‌پێی رۆژنامه‌كه، بارزانی قه‌ناعه‌تی به‌وه هه‌یه دۆخی ئێستا بۆ جێبه‌جێكردن و هه‌مواركردنه‌وه‌ی مادده‌ی 140ی تایبه‌ت به ناوچه جێناكۆكه‌كان، له‌چاو پێش سازكردنی ریفراندۆم سه‌ختتره، بۆیه له‌بری ئه‌وه بارزانی هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی جڵه‌وی سیاسی له به‌غدا ده‌دات تا بتوانێت هه‌ر ده‌ستكه‌وێت كه بیه‌وێت به‌ده‌ستی بهێنێت.\nرۆژنامه‌كه نوسیویه‌تی: له‌بری روبه‌ڕوبونه‌وه و شه‌ڕه لێدوان، ئێستا بارزانی هه‌ستی به كه‌مێك له په‌راوێزكه‌وتن كردوه به‌تایبه‌ت دوای ئه‌وه‌ی كولته په‌رله‌مانیه‌یكانی عیراق به‌رهه‌م ساڵح-یان له بری فوئاد حسێن-ی كاندیده‌كه‌ی بارزانی په‌سه‌ند كرد.\nله كۆتایی راپۆرته‌كه‌دا رۆژنامه‌ی ئه‌لمۆنیته‌ر باسی له پێشنیازه‌كه‌ی بارزانی كردوه كه بۆ پێكهێنانی ئه‌نجومه‌نی باڵای سیاسی له عیراق بۆ به‌غدای كردبوو، بارزانی پێشنیازی كردبوو ئه‌و ئه‌نجومه‌نه به‌به‌شداریی سه‌رۆك حزبه‌كان و سێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ی عیراق، پێكه‌وه سیاسه‌تی وڵات دابڕێژێن.\nرۆژنامه‌كه له‌وباره‌یه‌وه ده‌ڵێت: "ده‌كرێت به‌وجۆره له پێشنیازه‌كه‌ی بارزانی تێبگه‌ین كه پێكهێنانی ئه‌و ئه‌نجومه‌نه بۆ ئه‌وه‌یه بارزانی رۆڵێكی كاریگه‌رتر به حزبه‌كه‌ی بدات، ئه‌وه‌ش دوای ئه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌مدواییه‌ی په‌رله‌مانی عیراق وایکرد هێزە عیراقییەکان هاوپه‌یمانێتییەکی نوێی وا دروست بکەن كه تاڕاده‌یه‌ك له پشک پشکێنەی تایه‌فه‌گه‌ری و نه‌ته‌وه‌په‌رستی دوور بێت كه له ساڵی 2003ه‌وه به‌رۆكی عیراقی گرتووه و دەڵێت: هه‌ر ئه‌و تایه‌فه‌گه‌رییه‌ش بوو کوردی کربووە "پارسه‌نگ"ی پرۆسه‌ی سیاسی لە عیراقدا."\nئه‌م بابه‌ته 5688 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ریاز دەرار: سوریا ده‌یه‌وێت بێ هیچ گۆڕانكارییه‌ك ناوچه‌كان راده‌ست بكه‌ین\n10:35 - 23/01/2019\nریاز دەرار: سوریا ده‌یه‌وێت بێ هیچ گۆڕانكارییه‌ك ناوچه‌كان راده‌ست بكه‌ین\nدوای تویتەكەی دۆناڵد ترەمپ لە 13 ئەم مانگەدا لەبارەی دروستكردنی "ناوچەی ئارام" بارودۆخێكی نوێ لە رۆژئاوای كوردستان و باكووری سوریادا هاتووەتە ئاراوە. ئیدارەی خۆسەر، هێزەكانی سوریای دیموكراتی و باڵی سیاسی ئەم هێزە هەوڵ دەدەن ئەم بارودۆخە نوێیە دەستكەوتەكانیان لەبار نەبات، یان بەلانی كەم هەوڵ دەدەن بە كەمترین زیان بێنە دەرەوە.\nپەیسەر پرێس لە چوارچێوەی پرسەكانی پەیوەست بەدۆخى ئێستاوه دیمانەیەكی لەگەڵ ریاز دەرار، هاوسەرۆكی ئەنجوومەنی سوریای دیموكراتی ئەنجامداوە.\nریاز دەرار كێیە؟\nخەڵكی شاری دێرەزورە لە رۆژهەڵاتی سوریا. ساڵی 1954 لە دایكبووە. پسپۆری زمانی عەرەبیە، دەرچووی زانكۆی دیمەشقە. بۆ ماوەی 11 ساڵ لە دێرەزور گوتاربێژى مزگەوتەكان و مامۆستایەتی كردووە.\nلە ساڵی 2000 بەدواوە وەكو چالاكوانێكی سیاسی لەناو رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی رۆڵی بەرچاوی گێڕاوە.\nلە پرسەننامەی شەهید "مەعشوق خەزنەوی" كە سمبولێكی سیاسی كۆمەڵگای كوردی بوو، لە ساڵی 2005 گوتارێكی خوێندەوە، بەهۆیەوە لەلایەن دەزگا ئەمنییەكانی سوریا دەستگیردەكرێت، تۆمەتی هاوسۆزی لەگەڵ جوداخوازانی كورد دەدرێتە پاڵ. بەهۆیەوە بۆ ماوەی پێنج ساڵ زیندانی دەكرێت.\nئەندامی دامەزرێنەری ئەنجوومەنی سوریا دیموكراتیە، كە باڵی سیاسی هێزەكانی سوریای دیموكراتیە. لە كۆنگرەی دووەمینیدا بە هاوسەرۆكی ئەنجوومەنی ناوبراو هەڵبژێردرا.\nپه‌یسه‌ر: دانوستاندنه‌كانتان لەگەڵ دیمەشق لە چ وێستگەیەك دایە؟\nریاز دەرار: لە رێگاى حەمیمیم ( بنكەى سەرەكى سەربازى رووسیا لە سوریا) لە جارێك زیاتر دەستمان بە دانوستانى ناڕاستەوخۆ كرد لەگەڵ دیمەشق. بەڵام دانوستاندنى راستەوخۆ لە مانگەكانى تەمموز و ئابى ساڵى رابردوو ئەنجامدرا.\nسوریا دەیویست بێ هیچ گۆڕانكارییەك ناوچەكانى رادەست بكەینەوە\nئەم دوو دانیشتنە هیچیان لێ شین نەبوو، چونكە رژێم بەهەمان لۆژیك و هزرى پێشووى نزیكى دانوستان دەبێت. دەیویست بەبێ ئەنجامدانى هیچ گۆڕانكارییەك ناوچەكانى رادەست بكەینەوە. ئەم مەسەلەیە دواى قوربانییەكانى هێزەكانى سوریاى دیموكراتى، هەروەها دواى ئەو گۆڕانكارییانەى بەسەر ناوچەكەدا هاتوون نامومكینە. دیسان پێویستى هاووڵاتیانى سوریا بە نیشتمانێكى سەقامگیر، هەبوونى لێكتێگەیشتن و رێككەوتن خۆى دەسەپێنێت. بۆ سەقامگیرى سوریا، پێویستە دەستوورێكى نوێ، مافى پێكهاتەكان و دابەشكردنى سامانەكان هەبێت. رژێم وەڵامى هەموو ئەم مەسەلانەى نەدایەوە.\nلە ئێستاشدا چاوەڕێ دەكەین كە دانوستاندنى جددى دەستپێبكات. ناوبژیوانى رووسى هەوڵ دەدات بێتە نێوانمان، بەڵام رووسیاى ناوبژیوانیش بێ كێشە نیە.\nئەم ناوبژیوانە بەرژەوەندى هەیە، حیسابى تایبەتى خۆى هەیە، هەوڵدەدات ئێمە خۆى رادەست بكەین و هیچ دەستكەوتێكیشمان نەبێت. هەروەها روسیا فشارەكانى توركیا كە لە بنەڕەتدا بە ئاسانكارى رووسیا دەقۆزێتەوە و دەخوازێت لە پێگەیەكى لاوازدا گۆشگیرمان بكات و مەرجەكانى بەسەرماندا بسەپێنێت. یان دەخوازێت نموونەى عەفرین دووبارە بێتەوە. نەمومكینە ئەم گوشارە ملكەچمان بكات و دەبێت چاوەڕێى دەرفەتى گونجاو بین، بۆ ئەوەى دانوستانى راستگۆیانە دەست پێبكەین.\nپه‌یسه‌ر: ئەوەى لە وەڵامەكەتدا تێگەیشتم، متمانەتان بە ناوبژیوانى رووسیا نیە؟\nریاز دەرار: مەسەلە متمانە و متمانەبوون نیە. ئێمە سیاسەت دەكەن، دەستەواژەى متمانە لەناو سیاسەتدا نیە، ئەوەى هەیە بەرژەوەندییە. گەڕانە بەدواى بەدەستهێنانى بەرژەوەندى. بۆیە پێویستە لەسەرمان حساب بۆ پێویستى هاوبەشى هەمووان بكەین.\nپه‌یسه‌ر: دواى بڕیارى دۆناڵد تره‌مپ لەبارەى كێشانەوەى سەربازانى وڵاتەكەى لەناو خاكى سوریادا، پەیوەندییتان لەگەڵ لایەنى سورى كردووە؟\nریاز دەرار: بەدڵنیایى گفتوگۆ لەگەڵ لایەنى سورى بە شێوەیەكى ناڕاستەوخۆ لە رێگاى رووسیا ئەنجامدراوە، نەخشەى رێگاى چارەسەریمان خستۆتەڕوو. ئەو نەخشە رێگاى خستوومانەتەڕوو، چەند خاڵێك لە خۆ دەگرێت بۆ چارەسەرى ناكۆكییەكانى نێوان ئێمە و رژێم. هەروەها ئەو خاڵانەش لەخۆدەگرێت كە پێمانوایە كێشەكانى سوریا بەگشتى چارەسەردەكرێن. پێموایە لە رێگاى ئەم نەخشە رێگایە بنەماى دەستووریمان بۆ بەشداریكردنى پێكهاتەكان لە بەڕێوەبردنى سوریا خستۆتەڕوو.\nدەربارەى بەڕێوەبردن، زمان و پەروەردە وهەموو كێشەكانى دیكە ئاسۆى چارەسەریمان خستۆتەڕوو. دەربارەى سامانە سروشتییەكان و بەڕێوەبردنى لە هەموو ناوچەكان بیرۆكەى واقیعى و سەردەمیانەمان رادەستى ناوەند كردووە. كێشەیەكى دیكەى گەورەمان لەگەڵ رژێم هەیە، ئێمە سوپایەكى تەواومان هەیە، داعشى لەناوبرد و لە ئێستادا خاوەن ئەزموون و هێزە. دەبێت دیاربكرێت چارەنووسى چى لێدێت لە ماوەى داهاتوودا. ئێمە پێشنیارمان كردووە دواى رێككەوتن ببینە بەشێك لە سوپاى سوریا. بۆیە دەبێت ئەم رێككەوتنە لەسەر بنەماى گونجاو بێت و دەرفەت بۆ هەمووان بڕەخسێنێت بۆ ئەوەى بەشداربن لە وێناكردنى سیاسەتى سوریادا.\nپه‌یسه‌ر: هەوڵتان نەداوە، ناوبژیوانێكى دیكە بدۆزنەوە تا جێگاى رووسیا بگرێتەوە؟\nریاز دەرار: رووسیا كاریگەرى گەورەى لەسەر رژێم هەیە. رووسیا بوو ژیانى گەڕاندەوە بۆ رژێم، دواى ئەوەى زۆربەى پێگەكانى لەدەست دابوو. رژێم دان بەم راستیە دەنێت و نایشارێتەوە. ئەگەر رووسیا و ئێران نەبووایە هێزەكانى ئۆپۆزسیۆن رژێمیان تووشى دۆڕاندن و بنكەوتن دەكرد. ئێمە لەگەڵ رژێم ململانێیەكى راستەوخۆمان نەبووە. ناكۆكیەكانمان سیاسیانەیە، كە دەكرێت بە رێگاى سیاسیانە چارەسەر بكرێت.\nكێشەكە ئەوەیە هەر لایەنێكی عەرەبی گرووپێكی سوری قیت كردۆتەوە\nئێمە تەنیا بەرەنگارى داعش بووینەتەوە، توانیمان تێكبیشكێنین و دووریبخەینەوە. ئەو ناوچانەمان رزگاركرد كە رۆژێك لە رۆژان رژێمى بەجێیهێشت. لە ئێستاشدا دەخوازین لە رێگاى بەڕێوەبەرایەتى خۆمان بیگەڕێنینەوە بۆ سوریا. بۆ ئەوەى ببێتە وڵاتێكى یەكگرتوو، بەڵام دەبێت بگەڕێتەوە بۆ سوریەكان كە ئێمەش خۆمان بە سورى لە قەڵەم دەدەین. داوا دەكەین ئەو مافانەمان بۆ بگەڕێنەوە كە لە سایەى ئیدارەى ناوەندى توند لێمان زەوتكراوە.\nپه‌یسه‌ر: ناكرێت پەنا بۆ (میسڕ) ببەن بۆ ئەوەی جێگای رووسیا بگرێتەوە ببێتە ناوبژیوان لە نێوان ئێوە و رژێمدا؟\nریاز دەرار: لاریمان لەسەر هیچ لایەنێكی عەرەبی نیە، بۆ ئەوەی بەشداری لە دانوستاندن بكات. بەڵام كێشەكە لەوە دایە ئەم لایەنانە بەخۆیان ناخوازن، چونكە حیساب و بەرژەوەندی تایبەتیان هەیە. ئەگەر میسڕ بێ، یان وڵاتانی كەنداو یان ئۆردون هەموویان بەم شێوەیە بیردەكەنەوە. وەكو ئەنجوومەنی سوریای دیموكراتی داوامان لەم لایەنانە كردووە، بۆ ئەوەی كرانەوەیەكی پراكتیكی سەرەتایی دروست ببێت، بۆ گۆڕینەوەی نامەكان دەربارەی نموونەی چارەسەری. كێشەكە ئەوەیە هەر لایەنێكی عەرەبی گرووپێكی سوری قیت كردۆتەوە، یاریەكە لە رێگای ئەم گرووپە بەڕێوەدەبات. وەكو "مینبەری قاهیرە" لە میسڕ، "هەیئەی دانوستان" لە عەرەبستانی سعودی هەروەها "ئیتیلافی سوری" لە ئەنقەرە. كەواتە هەموو لایەنەكان گرووپێكیان هەیە لە رێگایەوە دانوستاندن لەگەڵ مەسەلەی سوریادا دەكەن.\nئێمە لە سوریادا بەراوردمان لەسەر بەرەنگاربوونەوەی داعش كرد، بۆ ئەوەی هەبوونی خۆمان بسەلمێنین. پێمانوابوو كە چارەسەریەك دێتەگۆڕێ، ئیدارەی ئەمریكا بەشداری لەم چارەسەریەدا دەكات. چونكە یەكێك لە بانگەشە سەرەكیەكانی ئەمریكا، نەكشانەوە بوو تا بەرقەراربوونی چارەسەری سیاسی. بەڵام رارایی سیاسەت و بڕیارەكانی ئەمریكا وامان لێدەكەت متمانەمان بە ئەنجامەكان نەبێت.\nپه‌یسه‌ر: دوای بڕیاری ئەمریكا سەبارەت بە كشانەوەی هێزەكانی لە رۆژئاوادا، جێمس جێڤری نوێنەری ئەمریكا بۆ شەڕی داعش داوای لێ كردن پەلە نەكەن لە دانوستاندن لەگەڵ رژێم. كاردانەوەی ئێوە چیبوو لەسەر ئەم داوایە؟\nریاز دەرار: ئێمە لە سەرەتادا چووینە فەڕەنسا بۆ ئەوەی گفتوگۆ لەبارەی رۆڵی ئەم وڵاتە لەناو هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بكەین، داوامان لێكرد لەناوچەكەدا بمێنێتەوە بۆ ئەوەی كاریگەری لەسەر سیاسەت دروست بكات. وەڵامێكی بەسوودمان وەرنەگرتەوە، لەبارەی توانای مانەوەیان دوای كشانەوەی ئەمریكا. هەمووشیان سەرسوڕمابوون بە بڕیارەكە. ئێمە توانامان هەیە تا لەناوچەكە سیاسەت بكەین، بەبێ ئەوەی رێگا بدەین بۆشایی گەورە دروست ببێت.\nبەو توانەیەی هەمانە رووبەڕوی هەڕەشەكانی توركیا دەبینەوە\nسەرەتا پەیوەندیمان لەگەڵ رژێم بەر لەم رووداوە بووە، ئەو پەیوەندیە بۆ ئەم ئامانجانە بووە كە ئێمە دیاریمان كردوون. پێشموانیە ناكۆك بێت لەگەڵ چارەسەری سیاسی كە هەموو لایەنەكان بە ئەمریكاشەوە داوای دەكەن. ئێمە لەسەر ئەم ئاراستەیە دەڕۆین، دانوستاندن لەگەڵ رژێم، شەڕ لەگەڵ داعش دەكەین و هاوپەیمانی لەگەڵ ئەوانە دروست دەكەین كە دەخوازن ببنە هاوپەیمانمان. لەهەمان كاتدا بەو توانەیەی هەمانە رووبەڕوی هەڕەشەكانی توركیا دەبینەوە.\nپه‌یسه‌ر: نیازی دۆناڵد ترەمپ لەبارەی "ناوچەی ئارام" چۆن دەخوێنەوە. ئایا نیازی ترەمپ لەگەڵ داواكاریەكانی ئێوە دایە، یان لەگەڵ داواكاریەكانی توركیا دایە؟\nریاز دەرار: بیرۆكەی ناوچەی ئارام لە دەمی ترەمپ هاتە دەرەوە، لە سەردەمی كەمپینی هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی ئەمریكادا.\nبیرۆكەكە پاراستنی ناوچەكان لە بۆمبارانی ئاسمانی لەخۆ دەگرت تا دەگەیشتە پاراستنی مافی خەڵكی مەدەنی كە لەبنەمادا ئەوانە داواكاری هەموومان بوو. بەڵام خوێندنەوەی ئەو كاتە لەگەڵ ئەو شتەی ئەمڕۆ دەگووترێت جیاوازە.\nئەمڕۆ ئەم ناوچەیەی لەژێر دەستی ئێمە دایە ئارامە، پارێزراوە بەهۆی هەبوونی ئەمریكا لەناوچەكەدا. بەڵام هەڕەشەكانی توركیا دوای بڕیاری كشانەوە، ناچاریكردن حساب بۆ چۆنیەتی بەرەنگاربوونەوەی ئەم هەڕەشانە بكەن. ئەوەی دیار دەبێت تورك ویستیان بیرۆكەی "ناوچەی ئارام" كە لە تویتەكەی ترەمپ پەیدابوو، بقۆزنەوە و هەوڵ بدەن بیرۆكەكانیان بخەنەڕوو. كە بە واتای كۆنتڕۆڵكردنی بەڕێوەبردنی ناوچەكە دێت. لە راستیدا دەبێت ناوچەكە لە لایەن هەردوولا بپارێزرێت و چەكداری تێدا نەبێت و لایەنێك هەڕەشە لە لایەنەكەی دیكە نەكات. ئەمە پێناسەی ناوچەی ئارامە، بەڵام تورك دەخوازن جیهان بە خوێندنەوەی خۆیان خەریك بكەن، كە چەكدارەكانی سەر بە توركیا لەناوچەی ئارام دەگیرسێنەوە، هەروەها ئەمڕۆ مەسەلەی گەڕاندنەوەی ئاوارەكانی بۆ ناوچەی ئارام خستەسەر قسەكانی پێشوو.\nدەبێت ئاوارەكان بگەڕێنەوە ناوچەكانی خۆیان كە بەجێیان هێشتووە\nئەم قسانەی توركیا بەتەواوەتی لە دەرەوەی لۆژیكە، دەبێت ئاوارەكان بگەڕێنەوە ناوچەكانی خۆیان كە بەجێیان هێشتووە. هەروەها ئێمە زۆرجار بە شاندەكانمان گوتووە كە ناوچەكانمان دەتوانێ ئاوارەكان لەخۆ بگرێت.\nپه‌یسه‌ر: پێتوایە بەڕێوەبەرایەتی توركیا توانیوتەی ئەمریكا رازی بكات بە بیرۆكەی ئەو ناوچەی ئارامەی كە خۆی دەیەوێت؟\nریاز دەرار: پێموایە تویتەكانی ترەمپ ئەوەنده‌ی بۆ ناوخۆی ئەمریكایە نیو ئەوەندە بۆ دەرەوە نیە. لەوانەشە دەرەوە ئەم تویتانە بەكاربێنێت. ئاماژەكانی ئەردۆغانیش بەهەمان شێوە بۆ ململانێی ناوخۆی توركیایە. هەڵبژاردنی شارەوانی لە پێشە، دەخوازێ خۆی وەكو تاكە سەرۆك بسەپێنێت كە دەتوانێ چارەسەری بۆ هەموو كێشەكان بدۆزێتەوە.\nپێموانیە ئەنجامەكان بەم شێوەیە بێت كە ئەردۆغان دەخوازێت\nئەمەش ناچاری دەكات لە پێشبینیەكانیدا زێدەڕۆیی بكات و ناوچەكە تووشی مقۆ مقۆ و ناكۆكی بكات. پێموایە مەسەلەكە بۆ هەردوولا مەسەلەی ململانێیە لەگەڵ ناوخۆیاندا، لە دەرەوە بەكار دەهێندرێت. پێموانیە ئەنجامەكان بەم شێوەیە بێت كە ئەردۆغان دەخوازێت. پێشموانیە ئەوەی ترەمپ گووتوویەتی بەم شێوەیە جێبەجێ بكرێت، چونكە واقیع لەسەر زەوی گۆڕانكاری بەسەردا دێت، بەو پێیەی ئەمریكا وڵاتێكی دامەزراوەییە، حساب بۆ ستراتیژیەكانى هەبوونی ئەمریكا لەناوچەكەدا دەكات.\nپه‌یسه‌ر: چارەسەری قەیرانی سوریا بەبێ رێككەوتنی ئەمریكا – رووسیا زەحمەتە ئەگەر مەحاڵیش نەبێت. پێتانوایە ئەم دوو زلهێزە لەسەر چارەسەری سیاسی بۆ سوریا رێككەون؟\nریاز دەرار: بەڵێ، چارەسەری لە سوریادا بەرقەرار نابێت بەبێ رێككەوتنی ئەم دوو لایەنە. ئەم دوو وڵاتە لە شوێنی دیكە نەوەكو لە سوریا ناكۆكی و جیاوازیان هەیە.\nبەڵام ململانێكە لەسەر خاكی سوریا ئەنجام دەدەن. پەیوەست بە رووس، دوای ئەوەی لەگەڵ ئێران و توركیا بوونە هاوپەیمان زۆر پێشكەوتن، كە من ناوی دەنێم "هاوپەیمانی رۆژهەڵات". ئامانجی ئەم هاوپه‌یمانییە، بەرەنگاربوونەوەی ئەمریكا بوو لە سوریادا. دوای كۆبوونەوەی لوتكەی تەهران ئاماژە بە داگیركردنی ئەمریكا بۆ خاكی سوریا لە هەڵكشان دابوو. خیتابی سەرەكیان بووە:" دەبێت ئەمریكا لە سوریادا بكشێتەوە، ئەمریكا دەخوازێت سوریا پارچە بكات".\nچەندین جار لاڤرۆڤ ئەم دەستەواژانەی دەگوتووە، سەركردەكانی ناو ئەو هاوپەیمانیەتیەش بەهەمان شێوە. هەروەها وەلید موعەلیم (وەزیری دەرەوەی سوریا) لە تویتەكانیدا هەمان شتی دووپات دەكردەوە. هەموو ئەمانە دوای كۆبوونەوەی لوتكەی تەهران لە نێوان سەرۆكی ئێران، رووسیا و توركیا دەستی پێكرد. مەبەست لە پڕۆسەكە هەبوونی ململانێی ئەمریكا – رووسیایە. ئەمریكا لەلای خۆیەوە دەخوازێ كارتەكان بگۆڕێت و تێكەڵیان بكات لە رێگای بڕیاری كشانەوەی هێزەكانیدا. هەوڵەكانی ئەمریكا تێكدانی هاوپەیمانی سێ قۆڵیە، یان بەلانی كەم تێكدانی هاوپەیمانی رووسیا – توركیایە، لە رێگای جوڵەكانی كە بە بڕیاری كشانەوە دێتەگۆڕێ. بەڵام بەداخەوە ئەم ململانێیە لەسەر حسابی دواڕۆژی گەل و خاكی سوریا دەبێت.\nپه‌یسه‌ر: دوای بڕیاری كشانەوەی ئەمریكا، هەڵوێستی ئەرێنیمان بینی لە فەڕەنسا و بەریتانیا. پێتوایە ئەم دوو وڵاتە درێژە بە هەڵوێستەكانیان بدەن؟ ئەم دوو وڵاتە دەتوانن ئەگەر هێرشی سەربازی بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان ئاستەنگ بكەن؟\nریاز دەرار: پێموایە دەتوانن لە رێگای بەكارهێنانی پێگە و هەبوونیان لەناو ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی، كە رۆڵێكی بەهێزیان هەیە لە دەركردنی بڕیارەكاندا، هێڕشی سەربازی بۆ سەر رۆژئاوا ئاستەنگ بكەن. لە مانگی ئادار یان نیسانی داهاتوودا سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی دەدرێتە ئەڵمانیا و فەڕەنسا. دەكرێت ئەمە بەكاربێنن بۆ وروژاندنی چەند تەوەرەیەك لە بەرژەوەندی باكووری سوریا. لەگەڵ ئەوەش بەریتانیا و فەڕەنسا لەناوخۆیاندا چەندین كێشەیان هەیە كە لە كێشە و ململانێیە دەرەكیەكان دایاندەبڕێت.\nبەردەوامبوون لەسەر هێڵی سێیەم مومكینە ببێتە هۆی بێ رۆڵكردنی ئێمە\nپه‌یسه‌ر: لە ساڵی 2013 عەبدوڵا ئۆجه‌لان لەبارەی ململانێكانی ناو سوریا و رۆژئاوای كوردستان پێشنیاری (ستراتیژی هێڵی سێیەمین)ی كرد، كە خۆی لە پشتگیری نەكردنی رژێم و ئۆپۆزسیۆنی سوری دەبینێتەوە. لەژێر رۆشنایی ئەم گۆڕانكاریانەی روویانداوە و روودەدەن، كاتی ئەوە هاتووە ئەم ستراتیژیە گۆڕانی بەسەردا بێت؟\nریاز دەرار: هێڵی سێیەم لە كاتێكدا گونجاو دەبێت كە لەناوچەكەدا سەقامگیری هەبێت و ململانێ لە ئارادا نەبێت. لەگەڵ دەستپێكردنی قەیرانی سوریادا هەوڵماندا سیاسەت بە گوێرەی هێڵی سێیەمین بكەین. نەبووینە بەشێك لە رژێم و ئۆپۆزسیۆن. هێشتا هەوڵ دەدەین بە گوێرەی بنەماكانی ئەم هێڵە بڕۆین، بەڵام وەكو دەبینن، ئێمە لەهەموو چارەسەریەكان دوورخراینەوە، ئێمە بەشێك نین لە جنێڤ، بەشێك نین لە چارەسەری سیاسی، بانگهێشتی كۆبوونەوەكان دەربارەی سوریا ناكرێین و بەشداری تیادا ناكەین. سەرەڕای ئەوەی ئێمە بووین ئەركی سەرەكی و گرنگمان جێبەجێكرد، كە نەوەكو تەنیا سوریا بەڵكو هەموو جیهانمان لە مەترسی تیرۆر پاراست. ئەم رۆڵەمان بە ئەرێنی و تەواوی دڵسۆزی جێبەجێكرد، هەروەها بۆ یەكێتی سوریا كارمان كرد. بەڵام لایەنەكانی دیكە ئاڵای جیاواز لە یەكێتی سوریا بەرز دەكەنەوە، پابەندن لەگەڵ دوژمن و نەیارانی سوریا. لەگەڵ ئەوەشدا ئەوان بانگهێشت دەكرێن و ئێمە بانگهێشت ناكرێین. بۆیە بەردەوامبوون لەسەر هێڵی سێیەم مومكینە ببێتە هۆی بێ رۆڵكردنی ئێمە، بەرەو پاشكۆیەتی ئاراستەمان بكات.\nهەوڵ دەدەین بگەینە لێكتێگەیشتن لەگەڵ هەردوولا\nپه‌یسه‌ر: چارەسەر چیە؟ ئایا لەناوخۆتاندا لە بارەی ئەم چوارچێوەیە گفتوگۆتان كردووە؟\nریاز دەرار: نەخێر ئێمە رۆڵێكی دیكە دەبینین. بەبێ ئەوەی دەستبەرداری هێڵی سێیەمین بین، لایەنی ئەرێنی لە لایەنەكانی دیكە دەبینین و دانوستاندی لەبارەیەوە دەكەین. كەواتە ئەوەی دەیكەین هەوڵدانە بۆ پەیوەندیكردن بە هەموو هەنگاوە ئەرێنیەكان ئەگەر سەر بە ئۆپۆزسیۆن بێت یان رژێم. هەوڵ دەدەین بگەینە لێكتێگەیشتن لەگەڵ هەردوولا، بۆ خزمەتی چارەسەری سیاسی.


یه‌كێتی و دادی كۆمه‌ڵایه‌تی PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nیه‌كێتی و دادی كۆمه‌ڵایه‌تی\nبیروڕا 08:23 PM - 2021-05-30\nله‌یادی دامه‌زراندنی یه‌كێتی دا به گرنگی ده‌زانین هه‌ڵوێسته‌یه‌ك بكه‌ین له‌سه‌ر وه‌زیفه و رۆڵی یه‌كێتی وه‌ك حزبێكی سه‌ره‌كی كۆردستان و عیراق كه بۆ زیاتر له 30 ساڵه وه‌ك حیزبێكی سۆسیال دیموكراسی پێناسه‌ی خۆی كردووه ، و سۆسیال دیموكراسیش له كورترین پێناسه‌دا بریتیه له ره‌وتێكی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی میانڕه‌وی ریفۆرمخواز كه به ئامانجی به‌دیهێنانی دادی كۆمه‌ڵایه‌تی و خۆشگوزه‌رانی تێده‌كۆشێ.\nده‌بێت یه‌كێتی وه‌ك حزبێكی سۆسیال دیموكرات ناسنامه‌ی خۆی له هه‌رحزبێكی تر جیابكاته‌وه‌و سه‌ربه‌خۆ بێت له بڕیار و پرسه گرنگ و چاره‌نوسازه‌كاندا ، چونكه ئامانج و ئامرازی حیزبی سۆسیال دیموكراس جیاوازی ڕیشه‌یی هه‌یه له‌گه‌ل ئه‌وانی تردا ، و له‌دۆخێكی ناهه‌مواری وه‌ك ئه‌مرۆی هه‌رێم دا یه‌كێتی ده‌بێت له ئاست قوربانی دان و مێژووه‌كه‌ی بێت كه به ڕابه‌رایه‌تی مام جلال پڕیه‌تی له‌سه‌روه‌ری .\nیه‌كێتی له‌دۆخێكی ناجێگیری سیاسی و یاسایی و ئابوری وه‌ك هه‌رێمدا ناتوانێت وه‌ك حزبێكی سۆسیال دیموكراسی هه‌نگاوبنێت و رۆڵی هه‌بێت له به‌دیهێنانی دادی كۆمه‌ڵاتی و خۆشگوزه‌رانی گشتی دا، و ده‌بێت بیرمان نه‌چێت كه ئامانجی سه‌ره‌كی سۆسیال دیموكراسی به‌دیهێنانی دادی كۆمه‌ڵایه‌تی و خۆشگوزه‌رانی خه‌لك و كه‌م كردنه‌وه‌ی ناهاوسه‌نگی ئابوری چینه‌كانی كۆمه‌ڵگایه ، و ( ی .ن . ك) له پرۆگرامه‌گه‌یدا به روونی ئه‌م ئامانجانه‌ی ده‌ستنیشان كردووه ، و ده‌بێت سه‌رجه‌م هه‌وڵه‌كانی به‌م ئاراسته‌یه‌دا بێت .\nدادی كۆمه‌ڵایه‌تی و هاوسه‌نگی ئابوری توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا ده‌بێت جێگه‌ی تركیزی سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێتیو سه‌ركردایه‌تیه‌كه‌ی بێت ، و چونكه حزبایه‌تی ده‌بێت بۆ جه‌ماوه‌ر بێت و به‌ئاراسته‌ی خزمه‌تی زۆرینه‌ی كۆمه‌لگا بێت له‌بری پشتگیری له كه‌مینه‌یه‌كی به‌رپرس و بارزگانی مشه‌خۆر، یه‌كێتی ده‌بێت ئاراسته‌ی كاری بۆ خزمه‌تیزۆرینه وسنووردانان بۆ هه‌وڵه‌كانی كه‌مینه‌یه‌كی بازرگان دابنێت ، چونكه دواجار ئه‌وه زۆرینه‌ی جه‌ماوه‌ره كه بڕیار ده‌دات كێ ده‌بێت به حیزبی یه‌كه‌م و جڵه‌وی حوكمرانی ده‌گرێته‌ده‌ست ، و هه‌ر زۆرینه‌یه كه وا ده‌كات خه‌باتی په‌رله‌مانی ئاراسته دروسته‌كه‌ی وه‌ربگرێت و یاساكان له خزمه‌تی دادی كۆمه‌ڵاتی ده‌ربچێنێت.\nله‌یادی دامه‌زراندنی یه‌كێتی دا جێگه‌ی باسكردنه كه هه‌وڵه‌كانی هاوسه‌رۆكی یه‌كێتی ( لاهور شێخ جه‌نگی ) به‌رزبنرخێنرێت كه به ئاراسته‌ی خزمه‌تی گشتی و راستكردنه‌وه‌ی ئه‌و سیاسه‌ته نادروسته‌ی له ساڵانی رابدروودا له یه‌كێتی دا پیاده‌ده‌كرا ، و هاوخه‌م بوون له‌گه‌ڵ خه‌می كه‌س و كاری شهیدان له پرسه و بۆنه‌كانیاندا، و له بواری خزمه‌تی جه‌ماوه‌ری دا ناوبراو له‌كاتی گرنگو پێویست دا له خه‌می خه‌ڵكی ناوچه‌كان دا بوو، و به‌شێك له ئه‌ركی حوكمه‌تی له ئه‌ستۆ گرت له دابینكردنی مووچه و پێداویستیه‌كانی نه‌خۆشخانه‌كانی تایبه‌ت به كۆرۆنا ، ئه‌م جۆره‌هه‌وڵانه هه‌ر كه‌س و حیزبێك بیكات ده‌بێت بنرخێنرێت وه‌ك پێزانین و پاڵنه‌رێك بۆ ئه‌وانی تر .\nوه‌ك سه‌ره‌تا ووتمان ئامانجێكی سه‌ره‌كی یه‌كێتی وه‌ك حزبێكی سۆسیال دیموكرات بریتیه له به‌دیهێنانی دادی كۆمه‌ڵایه‌تی و هاوسه‌نگی ئابوری و ژیان و گوزه‌رانی ناوچه‌كان و شاره‌كان و توێژه‌كان ، به‌دیهێنای ئه‌م ئامانجه‌ش كۆمه‌ڵێ ئامرازی هه‌یه ، له‌وانه :\nیه‌كه‌م / خه‌باتی په‌رله‌مانی و هه‌وڵدان بۆ دروستكردنی زۆرینه‌ی په‌رله‌مانی:\nئاشكرایه كه په‌رله‌مان وه‌ك ده‌سه‌ڵاتیكی سه‌ره‌كی رۆلی به‌رچاوی هه‌یه له دارشتنی سیاسه‌ت و به‌رنامه‌ی حیزبه‌كان له چواچێوه‌ی یاساكان دا ، و هه‌ر په‌رله‌مانه له رێگه‌ی یاساكانه‌وه ماف ده‌به‌خشێ و پارێزگاری لێ ده‌كات ، و دواجار هه‌ر ئه‌م ده‌سه‌لاته‌یه حكومه‌ت دیاری ده‌كات و چاودێری ئه‌دائی ده‌كات ، ئه‌مه رۆل و وه‌زیفه‌ی سه‌ره‌كی په‌رله‌مانه ، و ده‌توانێت به‌جێبه‌جێ كردنی ئه‌م رۆڵه‌ی كه هه‌یه‌تی دادی كۆمه‌لاتی به‌دیبێنێت و و كۆمه‌ڵگایه‌كی خۆشگوزه‌ران و ژینگه‌یه‌كی ئازاد بۆ مماره‌سه‌كردنی ماف و ئازادیه‌كان فه‌راهه‌م بكات ، به‌ڵام پرسیاره جدیه‌كه ئه‌وه‌یه ئایا یه‌كێتی توانیویه‌تی له خه‌باتی په‌رله‌مانی دا سه‌ركه‌وتوبێت به‌ئاراسته‌ی به‌دیهێینانی ئامانجه‌كانی ؟ ئه‌گه‌ر زانستیانه ووردبینه‌وه ده‌توانین وه‌ڵامه‌كه‌مان نه‌خێر بێت، و یه‌كێتی هه‌رچه‌نده له‌م خووله‌دا پۆستی سه‌رۆكی په‌رله‌مانی به‌ده‌سته‌وه‌یه به‌ڵام له ئاراسته‌كردنی كۆبوونه‌وه‌كان و سیاسه‌تی یاسادانان و جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانی دا به‌ئاراسته‌ی دادی كۆمه‌لایه‌تی سیاسه‌تی یه‌كێتی فه‌رامۆش كراوه و له پێناو پاراستی ده‌ستكه‌وته كه‌سییكان دا ده‌ستكه‌وتی گشتی و خه‌می خه‌لك پشتگوێ خراوه ، ئه‌مه‌ش خاڵێكه ده‌بێت سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێتی و سه‌ركردایه‌تییكه‌ی هه‌ڵوێسته‌ی جدی له‌سه‌ر بكه‌ن و هه‌وڵی راستكردنه‌وه‌ی بده‌ن له خووله‌كانی داهاتوودا به‌هه‌وڵدان بۆ دروستكردنی زۆرینه‌ی په‌رله‌مانی و به‌هێزی نوێنه‌ره‌كانی، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ش دا بۆچوونی به‌شێك له نوێنه‌رانی یه‌كێتی له په‌رله‌مان جێگه‌ی نرخاندنه .\nدووه‌م / په‌یره‌وكردنی سیسته‌می لامه‌ركه‌زی :\nپه‌یره‌وكردنی ئه‌م جۆره سیسته‌می كارگێڕی خالێكی گرنگه و ئامرازێكی سه‌ره‌كییه له به‌دیهێنانی دادی كۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌مه‌ش له رێگه‌ی پداانی ده‌سه‌لات به ئه‌نجومه‌نه خۆجییه‌كانو پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاریه گشتیه‌كان به هاوڵاتیان له‌سه‌ر بنه‌مای دادپه‌وروه‌ی ، و له‌م خاله‌دا یه‌كێتی هێشتا له خه‌باتتدایه و به‌هیواین سووربێت له به‌دیهێنانی چونكه به‌سوودی گشتی ده‌شكێته‌وه و هاوسه‌نگی بۆ خزمه‌تگوزاری ناوچه‌كان ده‌گێرێته‌وه له بنه‌ره‌تدا، ئه‌مه‌ش گرنگیه‌كه‌ی زیاتر له‌م قۆناغه‌دا ده‌رده‌كه‌وێت كه ده‌سه‌ڵاتی تیمی یه‌كێتی له حكومه‌ت وه‌ك پێویست نیه و زیاتر په‌یره‌وكه‌رانی بریاره‌كانی حیزبی حكومرانن و ئاشكرایه كه بریاره‌كانی ئه‌م كابینه وه‌زارییه‌ش سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی نادادی كۆمه‌ڵاتی و نه‌هامه‌تییه‌كانی كۆمه‌ڵانی خه‌لكن ، بۆیه پێویسته یه‌كێتی له‌م رووه‌وه بیر له خۆرێكخستنه‌وه بكاته‌وه.\nسێیه‌م/ سه‌ربه‌خۆی دادگا و سه‌روه‌ری یاسا :\nبێگوومان دادی كۆمه‌ڵاتی به‌دی نایه‌ت ئه‌گه‌ر سه‌ربه‌خۆی دادگا و سه‌روه‌ری یاسا به‌رقه‌رار نه‌بیت ، ئه‌گه‌ر په‌رله‌مان كاری پاراستی یاسایی مافه‌كان بێت ، ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری ئه‌ركه‌كه‌ی بریتیه‌یه له پاراستنی دادوه‌ری مافه‌كان ، ئه‌م پاراستنه‌ش به‌وه به‌دیدێت دادگاكان ته‌نها له‌ژێر چه‌تری یاسادا كاربكه‌ن ، له هه‌رێم دا به‌گشتی دادگاكان له ژێر پرسیاردان ، به‌ڵام له كه‌یسیی رۆژنامه‌نووسانی بادینان و سزادانیان به پێچه‌وانه‌ی سه‌رجه‌م یاسا نێوخۆیی و نێوده‌وڵه‌تیه‌كان زیاتر و قورستر پرسیاری له‌سه‌ر رۆڵی دادگاكان له پاراستنی مافه‌كاندا دروست كرد، له‌م خاڵه‌دا ده‌كرێ بڵێین هاوسه‌رۆكی یه‌كێتی به جدی هاوسۆز و پشتیوانی مافی سزادراوان و به فه‌رمی له ئاستی نێوخۆیی و نێوده‌ڵه‌تی دا جه‌ختی له پاراستینی ماف و ئازادییه‌كان و و سه‌ربه‌خۆی دادگا ده‌كرده‌وه هاوته‌رریب له‌گه‌ڵ هه‌ڵوێستی نوێنه‌رایه‌تی و كۆنسوولخانه‌ی ووڵاتانی وه‌ك امریكا و فرنسا و بریتانیا و المانیا ...، ئه‌م هه‌نگاوه به هه‌ر پاساوێك بێت جێگه‌ی نرخاندن وستایشه و ده‌بێت پشتیوانی هه‌موو جۆره هه‌ولێك بین كه به ئاراسته‌ی پاراستنی ماف و ئازادییه‌كان و سه‌ربه‌خۆی دادوه‌ری هه‌ناگاوبنێ .\nچواره‌م / شه‌فافی له داهات و رێكخستنه‌وه‌ی باج:\nسه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی بۆ به‌دیهێنای دادی كۆمه‌ڵاتی و ئابوری داهاته‌كانه ، بۆیه ده‌بێت یه‌كێتی هه‌وڵه‌كانی له‌م رووه‌وه چڕبكاته‌وه و له پرۆژه یاسای بودجه‌دا سیاسه‌تی حیزبی سۆسیال دیموكرات په‌یره‌و بكات ، پاشان سیاسه‌تی سه‌پاندنی باج و جۆره‌كانی و رێژه‌كانی بابه‌تێكی گرنگی سۆسیال دیموكراته‌كانه و ده‌بێت یه‌كێتی رێگر بێت له‌و پاشاگه‌ردانیه‌ی كه له سه‌پاندن و وه‌رگرتنی به‌جه‌كاندا هه‌یه به بێ یاسا به‌لام دیسان ئه‌م خاله‌ش ده‌گه‌رێته‌وه بۆ رۆڵ و توانای یه‌كێتی له په‌رله‌مان دا كه له سه‌ره‌وه ئاماژه‌ی پێدرا .\nپێنجه‌م / دانانی كه‌سی پسپۆر و شیاو پاك بۆ سێكته‌ره جیاوازه‌كان :\nئه‌مه‌ش رۆڵێكی به‌رچاوی ده‌بێت له راستكردنه‌وه‌ی ئه‌و دۆخه شێواوه‌ی هه‌رێمی تێدایه و یه‌كێتیش به‌شێك له به‌رپرسیارێتیه‌كه‌ی له ئه‌ستۆدایه ، راسته ئه‌ركه‌كان و مافه‌كان به یاسا دیاریده‌كرێن به‌ڵام له بواری جێبه‌جێكردن دا كه‌سی شیاو و پسۆر له بواره جیاوازه‌كان دا كاریگه‌ری به‌رچاوی ده‌بێت بۆ خزمه‌تی گشتی و به‌دیهێنای دادی كۆمه‌ڵایه‌تی ، و له‌هه‌مان كات خۆبێبه‌ری كردن له هه‌ر كادر و به‌رپرسێكی حكومی و حزبی كه به‌تاوانی گه‌نده‌ڵی و خراپبه‌كارهێنانی ده‌سه‌ڵات تێوه‌ده‌گلی .\nئه‌م بابه‌ته باسی زۆر هه‌ڵده‌گرێت و بۆئه‌وه‌ی درێژی نه‌كه‌ینه‌وه و خوێنه‌ر تاقه‌تی خوێندنه‌وه‌ی هه‌بێت كۆتای پێدێنین و دووپاتی ده‌كه‌ینه‌وه كه ئه‌وه‌ی له‌سه‌ره‌وه ئاماژه‌ی پێدرا كۆمه‌ڵه فاكته‌رێكن په‌یره‌وكردنیان به سوودی یه‌كێتی و سوودی گشتی ده‌شكێته‌وه و هۆكار ده‌بێت بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی یه‌كێتی بۆسه‌ر رێگا راسته‌كه‌ی سۆسیال دیموكرات و دادی كۆمه‌ڵایه‌تی و دواجار به‌ده‌ستهێنای متمانه‌ی زۆرینه‌ی توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا .\nرێبوار محه‌مه‌د ساڵح / مامۆستای زانكۆ\nداقوق.. تیرۆرستانی داعش هێرش ده‌كه‌نه سه‌ر چه‌ند هاووڵاتییه‌ك\n07:41 PM - 2021-10-16\nفه‌ره‌نسا.. یادی تیرۆركردنی مامۆستایه‌ك ده‌كرێته‌وه\n06:11 PM - 2021-10-16\nبه‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی نه‌وت هاوسه‌نگی دارایی بۆ عیراق ده‌گێڕێته‌وه\n06:07 PM - 2021-10-16\nداوای ھه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌نجامی ھه‌ڵبژاردن ده‌كرێت\n05:57 PM - 2021-10-16\nعیراق 08:42 PM - 2021-10-16 به‌غدا.. هێزه ئه‌منیه‌كان خراونه‌ته ئه‌وپه‌ڕی حاڵه‌تی ئاماده‌باشیه‌وه\nهۆشداری ده‌درێت له‌مه‌ترسی پاشماوه پزیشكییه‌كان\nكۆمسیۆن ئه‌نجامی كۆتایی راده‌گه‌یه‌نێت\nوه‌زیری بازرگانی: زیاتر له 30 هه‌زار هه‌لی كارمان ره‌خساندوه\n04:21 PM - 2021-10-16\nهۆكاری گرانبوونی بەنزین ئاشكرا دەكرێت\nکوردستان 11:56 PM - 2021-10-15\nپێكهێنانی دوو لیوا هاوبەشەكەی نێوان پێشمەرگە و سوپای عیراق دواكەوتووە\nکوردستان 11:38 PM - 2021-10-15\nسۆران .. لەشەڕی نێوان دوو بنەماڵە كەسێك كوژرا\nکوردستان 11:33 PM - 2021-10-15\nپەرلەمانتارێک: جێبەجێکردنی داواکارییەکانی کورد مەرجی گفتوگۆکان بێت لەگەڵ بەغدا\nکوردستان 10:49 PM - 2021-10-15\nدوکان ..دامەزراوەی ڤیم چەند چالاكیەك ئەنجام دەدات\nکوردستان 10:45 PM - 2021-10-15\nدهۆك .. لەرووداوێكی هاتوچۆدا كەسێك گیانیلەدەستدا\nکوردستان 10:32 PM - 2021-10-15\nرانیە .. ٣ کەس بەتۆمەتی دزینی ماتۆڕسکیل دەستگیرکران\nکوردستان 09:19 PM - 2021-10-15\nبەریتانیا.. پەرلەمانتارێك درایە بەر چەقۆ\nجیهان 08:03 PM - 2021-10-15\nكۆمسیۆن: ده‌نگه به ده‌ست ژمێردراوه‌كان ده‌خرێنه سه‌ر ئه‌نجامه راگه‌یه‌نراوه‌كان\nكۆمسیۆنی عیراق: ئه‌و ئه‌نجامانه‌ی ئه‌مشه‌و راده‌گه‌یه‌نرێت ئه‌نجامی كۆتایی هه‌ڵبژاردنه‌كان نین\nكۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنه‌كانی عیراق ئه‌مشه‌و ئه‌نجامی كۆتایی په‌سه‌ند نه‌كراوی هه‌ڵبژاردنه‌كان راده‌گه‌یه‌نێت


لە پەنجەكانتەوە بزانە ئاستی كۆلیسترۆلت بەرزە\n:: PM:10:31:20/11/2021 \nكۆلیسترۆل مادەیەكی مۆمی هاوشێوەی چەورییە، لە ئاستی ئاساییدا سوودی هەیە، بەڵام كە رێژەكەی زیادی كرد، لەسەر رووی ناوەوەی لوولەكانی خوێن دەنیشێ و كێشەی تەندروستی دروست دەكات، بەڵام چۆن لە پەنجەی دەست و پێ دەزانی رێژەی زۆرە؟\nپزیشكان وریایی دەدەن لە بوونی چەند نیشانەیەك لەسەر پەنجەی دەست و پێ، رەنگە ئاماژە بێت بۆ بەرزیی رێژەی كۆلیسترۆل لە خوێندا، چاودێریكردنی رێژەكەی زۆر گرنگە و یارمەتی كەمكردنەوەی مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشی دڵ و سەكتەی مێشك دەدات، بەهۆی زۆر خواردنی چەوری یان قەڵەوی یان وەرزش نەكردنەوە زیاتر دروست دەبێت، پێویستە بۆ دڵنیابوون پشكنینی خوێن بكرێت.\nهەندێك ئاماژەی جەستەیی بۆ بەرزبوونەوەی كۆلیسترۆل هەیە پێویستە وریایان بین\nبەهۆی نەبوونی هیچ ئاماژەیەك بۆ بەرزیی رێژەكەی لە خوێندا، پێی دەگوترێ بكوژی بێ دەنگ، بەڵام بەمدواییە پزیشكان گوتیان هەندێك ئاماژە لە پەنجەی دەست یان پێدا هەیە، وەك وریاكردنەوەیە لە بەرزیی كۆلیسترۆل، د. راهوول ئەگراوال، پزیشكی شارەزای نەخۆشییەكانی دڵ بە رۆژنامەی "ئێكسپرێس"ی بەریتانی گوت، هەندێك ئاماژەی جەستەیی هەیە و پێویستە وریایان بین.\nروونی كردەوە، رەنگە ئەو نیشانانە لە پەنجەكانی دەست و پێ دەركەون، واتە بەهۆی كەلەكەبوونی كۆلیسترۆل و داخرانی لوولەكانی خوێنی دەست و پێ، كاتێك هەست بە مێروولەكردن و دروستبوونی زیادەی بچووك لەژێر پێستی پەنجەكان بەهۆی كەلەكەبوونی چەورییەوە دەكەیت، ئەوەیش لەكاتی زۆر بەرزبوونی رێژەی روو دەدات.\nئەو پزیشكە روونی كردەوە، دەكرێ ئەو زیادانە لە هەر شوێنێكی لەش دروست ببێت، بەڵام بەزۆری لە دەست و پێ دەبێت، مەترسیدار نییە و دوای دابەزینی ئاستی كۆلیسترۆل ون دەبێت و نامێنن.\nفەرامۆشكردنی ئەو نیشانانە مەترسیدارە


تکایە دوای سەلەفیەکان مەکەون – Denegkan\nتکایە دوای سەلەفیەکان مەکەون\nسووکایەتی بەهەرشێوەیەک بێت، بەرامبەر هەر تاکێک یان کۆمەڵێک، کارێکی نەشیاوقێزەوەنە. بەتایبەتی ئەو سوکایەتیانەی بەرامبەر پیرۆزیەکانی کۆمەڵگایەک بکرێ، لەهەمان کاتدا نابێت هیچ سنورێک و پیرۆزیەک رێگری لە رەخنە بکات. چونکە بنەمای درووستبوونی هەموو کۆمەڵگایەکی مۆدێرن رەخنەیە .\nوەڵامی رەخنەش بەرخنە دەدرێتەوە ئیتر شیوازی ئەو رەخنەیەش نووسین یان نواندن بێت. بەکار هێنانی توندوتیژیش بەرامبەر رەخنە نیشانەی بێوەڵامیە.\nزۆر کاری توندوتیژی موسڵمانەکانمان لەرابردوو بینی . بەرامبەر بەو هونەرمەندە دانیمارکیەی لە سیپتمبەری 2005 کاریکاتێر لەسەر مەحەمەد بڵاوکردەوە، زۆر کاری توندوتیژیمان بینی بەرامبەر تیری جۆنز قسی ئەمریکی قورئانی سووتاندا. لە رابردوو زۆر کاری توندوتیژیمان بینی بەرامبەر بەو نووسەرانی کە رەخنەیان لە ئایینی ئیسلام گەرتبوو، چ لە وڵاتانی موسڵمان یان لە کوردستان.\nکەچی بەرامبەر ئەو سەدەها تەقینەوانەی موسڵمانەکان ئەنجامیان دا، لەوانە تەقینەوەی گەورەترین پەیکەری مێژوویی بوزا لە ئەفغانستان یان تەقینەوەی قوتابخانەیەکی سەرەتایی و میترۆلە روسیا، یان تەقینەوی هەردوو بینای بورجی بازرگانی لە نیویۆرک ساڵی2001 کە نزیکەی 3 هەزارکەس گیانیان لەدەستدا، بە تاک یان بەکۆمەڵ سەر بە ئایینی مەسیحی و بوزی هیچ کاردناەوەیەکی ئەوتۆیان نەبوو بەرامبەر ئایینی موسڵمان ، چوونکە ئیماندارانی سەر بەم ئایینانە بریار لە کەنیسەو تێمپڵی بوزا وەرناگرن، چوونکە موفتیان تێدا نییە لەخۆیانەوە بەبێ هیچ زانیاریەک خەڵک هانبدات بۆ توندوتیژی ، چوونکە ئیشی ئایین تووندوتیژی نییە، بەڵکو گیانی لێبوردەیی و خوشەویستیە لەناو کۆمەڵگادا.\nئایا موسڵمانەکان بۆ باشترکردنی ژیانیان بۆ خۆپێشاندان ناکەن. بۆ پێادویستەکانی ژیان: لە کارەبا، خانوو، قوتابخانە، نەخۆشخانە ، جادە ، ئاسایش بۆ خۆپێشاندان ناکەن .\nئەو فلمەی لە لایەن سام باسلی لە ئەمریکا . ناوێکی خوازراوە لە سەر ژیانی مەحەمەد دەرهێنراوە. زیاتر لە دوو مانگە بە زمانی ئینگلیزی لە یوتوبە بڵاوبووەتەوە. بەڵام موسڵمانەکان هیچ کاردانەوەیەکیان نەبوو .تاوەکو فلمەکە دۆبلاجکرا بۆ زمانی عەرەبی ئینجا پیاوانی ئایینی و ئیسلامی سیاسی بۆ بەرژەوەندی خۆیان ئەم بابەتیەیان ورژاند ، لە کاتێکدا ئەم فلمە ئەوەندە لە ئاستێکی نزمدا دەرهێنراوە نەک پێویست بەوەناکت مرۆڤی لەسەربکوژی، بەڵکو پیویست ناکات وەڵامش بدرێتەوە. لە کاتێکدا هەرەزۆری ئەوانەی چوونە سەر سەفارەی ئەمریکا لەمسرو لیبیا فلمەکەیان نەبینوە ! لە کوردستانیش ئەوانەی توندوتیژی دەکەن بەرامبەر ئەونوسەرانەی رەخنە لە ئایینی ئیسلام دەگرن هیجیەکێکیان نووسینەکەیان نەخوێندەتەوە.\nدەنگۆی ئەوە هەیە کە موسڵمانەکانی کوردستان بە هاندانی سەلەفیەکان وئیسلامی سیاسی دژ بەو فلمە خۆپێساندان و توندوتیژی بکەن، هیوادرام خەڵکی کوردستان دوایی ئەم چەواشەکاریانە نەکەون چوونکە لە کۆتاییدا تەنها بەزرەی خەڵکی کوردستان دەبێت ، دەبێتە ناشیرین کردنی کۆمەڵگاکەمان ، هیوادارم نەکەونە دوای ئاپۆڕی دواکەوتووی سەلەفەیەکان .\nئەم جۆرا کارانە لە هەمانکاتدا لە بەرژەوەندی دەسەڵاتە و هیچ زرەرێک بە دەسەڵات ناگەیەنێت ئەمە بەلارێبردنی خەڵکی کوردستانە لە جیاتی دژ بە گەندەڵی و نادادپەروری کۆمەڵایەتی بوەستن ، خەڵک هاندەدەن بۆ کاری توندوتیژی.\nبۆ کۆتایی هێنان بە توندوتیژی ئایینی تەنها جیاکردنەوەی ئایینە لەدەسەڵات ، ئەمڕۆ دەبێت خەڵکی کوردستان بیکە نە داواکاریەکی گشتی و لەدەستوری کوردستان جێگای بکەنەوە. تەنها ئەم کارەیە ئایین لە سوکایەتی دووردەخاتەوە ، پیرۆزی رادەگرێ.\nPrevious ترۆپكی خۆشه‌ویستی له شیعره‌كانی _ په شێو_دا\nNext شیرین له دو به‌رهه‌می وه‌فایی و هێمندا


سزادانی ڕێبوار تاڵە‌بانى لە‌لایە‌ن دادگاوە، پە‌یوە‌ندى بە دۆسیە‌ى مالیە‌وە هە‌یە، بۆیە ئە‌ندامە یە‌کێتیە‌کانى ئە‌نجومە‌نى پارێزگاى کە‌رکوک و ژمارە‌یە‌ک ئە‌ندامى عە‌رە‌بى و تورکمانى واژۆیان بۆ لابردنى کۆکردوە‌تە‌وە، ئە‌ندامە پارتیە‌کانیش کە لە‌هە‌ولێرن، دژى لابردنى ناوبراون و بریارە‌کە‌ى دادگا بە"سیاسى"دە‌زانن.\nجوان حە‌سە‌ن ئە‌ندامى ئە‌نجومە‌نى پارێزگاى کە‌رکوک ( یە‌کگرتوى ئیسلامى)، بە‌دە‌نگى ئە‌مە‌ریکاى ڕاگە‌یاند"ڕێبوار تاڵە‌بانى لە‌لایە‌ن یە‌کێتی یە‌وە بە بە‌ردە‌وام بوونى دۆخى کە‌رکوک تۆمە‌تبار دە‌کرێت، لە‌کاتێکدا گە‌ر ناوبراو بیشگە‌ڕێتە‌وە ، نیساب تە‌واو نابێت."\nوتیشى"ئە‌و شە‌ڕە‌ى ئێستا لە نێوان یە‌کێتى و پارتى لە‌سە‌ر پارێزگارى کە‌رکوک هە‌یە، هە‌مان ئە‌و شە‌ڕە‌یە کە‌پێشتر لە‌بە‌غدا لە‌سە‌ر پۆستى سە‌رۆک کۆمار هە‌یانبووە، ئێستا شە‌ڕە‌کە‌یان لە‌بە‌غداوە بۆ لاى ئێمە گواستۆتە‌وە."\nپاساوى ئە‌ندامە یە‌کێتیە‌کانى ئە‌نجومە‌ن بۆ واژۆ کۆکردنە‌وە بۆ لابردنى ڕێبوار تاڵە‌بانى، ئە‌وە‌یە ناوبراو لە‌لایە‌ن دادگاوە حوکم دراوە و چیتر کار بە واژۆکانى ناکرێت، لە‌محاڵە‌تە‌شدا ئە‌نجومە‌ن ئیفلیج تر دە‌بێت و موچە‌ى سە‌دان فە‌رمانبە‌ر ڕادە‌گیرێت.\nئە‌ندامانى یە‌کێتى کە ژمارە‌یان 6 ئە‌ندامە، لە‌گە‌ڵ بە‌شێک لە‌ئە‌ندامانى عە‌رە‌بى و تورکمانىدا، واژۆیان بۆ ئە‌نجامدانى دانیشتنێک لە‌هە‌فتە‌ى داهاتو و لابردنى تاڵە‌بانى کۆکردۆتە‌وە.\nسە‌رگرتنى دانیشتنە‌کە‌ى هە‌فتە‌ى داهاتوى ئە‌نجومە‌نى پارێزگا بۆ لابردنى ڕێبوار تاڵە‌بانى ڕوون نییە، بە‌و پێیە‌ى بە‌شێک لە‌ئە‌ندامانى ئە‌نجومە‌ن لە‌دە‌رە‌وە‌ى وڵاتن، کوتلە‌کانى تورکمانى و عە‌رە‌بیش لە‌نێوخۆیان دا یە‌کدە‌نگ نین، بە‌ڵام گە‌ر ئە‌ندامە‌کانیان بگە‌ڕێنە‌وە و گرفتى ناوخۆییان ڕێگە‌بدات، ئە‌وا ئە‌و دوو کوتلە‌و یە‌کێتى، پێکە‌وە دە‌توانن 21 ئە‌ندام کۆبکە‌نە‌وە و نیساب تە‌واو بکە‌ن.\nکامە‌ران کە‌رکوکى ئە‌ندامى ئە‌نجومە‌نى پارێزگا لە‌کوتلە‌ى پارتى، یە‌کێتى تۆمە‌تبار کرد بە جوڵاندنى دۆسیە‌ى یاسایى لە‌دژى ڕێبوار تاڵە‌بانى، بە‌دە‌نگى ئە‌مە‌ریکاى ڕاگە‌یاند"تازە ڕێبوار تاڵە‌بانى لە‌لایە‌ن دادگاوە ئیدانە کراوە، بۆیە یان دە‌بێت بیسە‌لمێنین کە بڕیارە‌کە‌ى دژى سیاسیە، یان چارە‌ى تر نییە."\nلە‌کاتێکدا یە‌کێتى و پارتى لە گە‌رمە‌ى ململانێدان لە‌سە‌ر کە‌رکوک، حکومە‌تى عێراقیش بڕیارى گۆڕینى لیوا مە‌عن سە‌عدى فە‌رماندە‌ى دژە‌تیرۆرى عێراق و دانانى دانانى عە‌میدروکن حە‌یدە‌ر عوبە‌یدى دە‌رکردووە، کە‌ناوبراو عە‌رە‌بێکى خە‌ڵکى حە‌ویجە‌یە.\nئازاد جە‌بارى سە‌رۆکى لیژنە‌ى ئە‌منى لە‌ئە‌نجومە‌نى پارێزگاى کە‌رکوک، بە‌دە‌نگى ئە‌مە‌ریکاى ڕاگە‌یاند"گرفتى ئێمە پارێزگارە نە‌ک سوپا، چونکە سوپا دە‌بێت زوو یا درە‌نگ لە شار بچنە دە‌رە‌وە."\nوتیشى"زانیاریە‌کى وا هە‌یە، گوایە بارزانى و حکومە‌تى عێراق ڕێککە‌وتبن لە‌سە‌ر دە‌رچوونى حە‌شد و سوپا لە کە‌رکوک و دامە‌زراندنى سێ هە‌زار پۆلیسى کە‌رکوکى بۆ گرتنە دە‌ستى دۆسیە‌ى ئە‌منى شارە‌کە."\nململانێى نێوان دوو حیزبە حوکمڕانە‌کە‌ى هە‌رێم لە‌سە‌ر کە‌رکوک گە‌یشتۆتە ئاستێک، کورد خە‌ریکە لە‌و شارە پۆستى بە‌دە‌ستە‌وە نامێنێت و عە‌رە‌ب و تورکمانیش بە‌سودوە‌رگرتن لە‌م مشتومڕە، تا دێت پێگە‌ى خۆیان بە‌هێزتر دە‌کە‌ن.


کوژرانی 9 کەس لە یەمەن بەهۆی هێرشە ئاسمانییەکانی هاوپەیمانانەوە بە ڕابەرایەتی سعودیە\nدانیشتوانی ناوچەکە بە ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرزیان وت لە ئەنجامی دوو هێرشی ئاسمانی جیادا حەوت هاوڵاتی مەدەنی کوژراون و نزیکەی شەش کەسی دیکە برینداربوون لە باکوور و ڕۆژئاوای یەمەن کە لەلایەن هاوپەیمانێتیەکەی سعودیەوە ئەنجامدراون دژی حوسییەکانی یەمەن.\nهاوپەیمانێتییەکە بە ڕابەرایەتی سعودیە لە ساڵی 2015 دا چووە ناو جەنگی یەمەنەوە لە هەوڵێکدا بۆ گێڕانەوەی سەرۆکی یەمەن عەبد ڕەبە مەنسور هادی بۆ سەر دەسەڵات، لەو کاتەوە هاوپەیمانێتییەکە هێرشی ئاسمانی دەکاتە سەر یەمەن و ئەوەش دەبێتە هۆی کوژرانی هاوڵاتیانی مەدەنی سەرەڕای ئەوەی هاوپەیمانێتییەکە ڕەتی دەکاتەوە هاوڵاتیانی مەدەنی کردبێتە ئامانج.\nجێی ئاماژەیە حوسییەکان لەو کاتەوەی پیش سێ ساڵ لەمەوبەر هادییان لەسەر دەسەڵات لابردووە بەشێکی زۆری یەمەنیان خستۆتە ژێر دەسەڵاتی خۆیانەوە بە سەنعای پایتەختیشەوە. سعودیە و هاوپەیمانە سونییەکانی دەڵێن حوسییەکان لەگەڵ ئێرانی شیعەدا هاوپەیمانن و هەڕەشەن بۆ سەر ناوچەکە.\nدانیشتوانیش دەڵێن چوار هاوڵاتی مەدەنی لە ئەنجامی هێرشە ئاسمانییەکاندا بۆ سەر گەڕەکەکانی شاری سەعدەی باکوور کە شوێنی سەرەکی حوسییەکانە کوژراون، پێنج کەسی دیکە لە حەدیدەی ڕۆژئاوای وڵاتەکە لە ئەنجامی هێرشە ئاسمانییەکاندا کوژراون.\nجێی ئاماژەیە ڕۆژی سێشەممەش هێرشە ئاسمانییەکان بوونە هۆی کوژرانی پێنج کەسی دیکە لە باکووری وڵاتەکە.


خەیاڵەکانی حاجی - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در جمعه, 29 مرداد 1395 09:29\nحاجی رەقی لە باسی هەرچی قەدەر، خراپەی دونیای ئەمڕۆ، ئیبلیس و قسەو شێوازە سەیروسەمەرەکەی شێرکۆیە. حاجی کە قەت لە ژیانیدا پێکەوە سەری ئەم هەموو باسەی لای خۆی نەکردبووەوە، ئیتر گومانی لەوەدا نەبوو رێک لەو کاتەیدا... شەیتان زۆر زیرەکانە خەڵەتاندبووی!\nحاجی کە لە حەج گەڕایەوە، جگە لە عادەتە قۆڕەکەی جاران نەبێ ئەزیەتی دەکرد، ئەگینا تەواو کەیف خۆش و لەسەرحاڵ بوو. پێی وابوو دووا ئەرکی موسوڵمانێتی خۆی بەجێ هێناوە و، ئیتر خوا بۆ خۆی سەرپشکە لە سەر ئەوەی دووای مردن دەینێرێتە بەهەشت یان نا. کە لەناو فڕۆکەکە دانیشتبوو و لە پەنجەرە گچکەکەیەوە سەیری ئاسمانی پایتەختی وڵاتی دەکرد (تەیارەکە بە تەمای نیشتنەوە بوو)، لە کاتێکدا جاروبارە وەک هەمیشە بە دزییەوە دەستی بەسەر میزەڵدانیدا دەهێنا، وەک هەردیی شاعیر دەڵێ شریتی عومری رابردووی دەهاتەوە بەرچاو. هەتا چاو هەتەری دەکرد جگە لە کوێرەوەری، زەحمەت، ماندوو بوون و یارمەتیدانی خەڵکی نەبێ، بەتایبەت خەڵکی فەقیر و هەژار، چیدی نەدەهاتەوە خەیاڵی. هەڵبەت تەمەنیشی ئەوەندە درێژ بوو کە هەندێ شتی بە بێ ویست لەدەست دەرچێ و، فەرامۆشی بکا. ئەمەیش لای ئاسایی بوو، بەڵام تا ئەو جێگایەی ویژدانی رێی پێدەدا، هەستی بە هیچ بارگرانییەکی لە جۆری ناحەز نەدەکرد و بگرە یەکجار کەیف خۆش و مورتاح بوو. سەفەری حەج لە دووابزماری تابووتی ژیانی دەکرد! ئیتر ئامادە بوو بارگەوبنە بە تەواوی بپێچێتەوە و ماڵئاوایی لەم دونیایەی بکا کە لای ئەو جگە لە ماندووبوون، کوێرەوەری، ئەزیەت و ئازار و ئەرک، چیتری پێوە نەبوو. ئەگەرچی لای کوفر بوو، بەڵام هەندێ جار سەری سوڕدەما لە کاری خوا! ئاخر خودا بۆچی ئەم جیهانە و بنیادەمی خوڵقاندبوو؟ ئەویش ئا بەم شێوەیە! لەوێ لە خوارەوە لە سەر عەرز، هەتا دەهات وەزع خراپتر دەبوو. شەڕ، کوشتن، گرتن، بێسەرەوشوێن بوون، بێدەرەتانی و... بگرە لە هەموویان خراپتر بێ متمانەیی جیهانی کردبوو بە جەهەننەم (لای حاجی دونیا دەبا لانیکەم تێکەڵێک بایە لە بەهەشت و جەهەننەم، نەک تەنیا جەهەننەم). دونیا سەرەونخوون دەهاتە بەرچاوی. ئاهێکی هەڵکێشا و، شوکری خودای کرد لە سەردەمێکی تردا ژیابوو. ئەو سەردەمەی وا زۆرینەی خەڵکی کاتێ بە بەر دووکانەکەیدا تێدەپەڕین، سڵاویان دەکرد. "ئاخ، یادی بەخێر،... هەزار جار یادی بەخێربێت!"\nلەبیری دێ بە منداڵی، هەر بە شوێن باوکییەوە بوو. لە سپێدەوە هەتا شەو. کە باڵای کرد و خەریکبوو سمێڵی گووگرە بێت (تەمەنی چواردە ساڵان)، لە گەڵ چەند وڵاغار یەکیان خست و هاتووچۆی ئەو دیو سنووریان پێکرد. لە یەکێک لەم سەفەرانەدا بوو لە سەر باری خوار، وەها شەقێکیان تێهەڵدا کە بۆ هەمیشە میزەچرکێی گرت. کە ریش و سمێڵی دانا و چوارچێوەی هەیکەلی جوان داڕشت (بیست ساڵی)، دووکانێکی کوتاڵفرۆشی پێکەوە نا و تیادانیشت، هەرچەند قەت دەستی لە قاچاخ بەرنەدا. لەو کاتەوەی بوو بە بەززاز، ئیتر تەواو بە مزگەوت و نوێژ و رۆژووەوە لکا و، هەتا ئەم تەمەنەی هەنووکە بۆ یەک جاریش بێت پشتی تێنەکرد. لە ماوەی چەند ساڵ دا، بە نێوانی دوو دوو، چوار ژنی هێنا و لە کۆتاییدا ببوو بە خاوەنی شانزدە منداڵ (هەشت کوڕ و هەشت کچ). تەنانەت لە تەمەنی هەفتاد ساڵیشدا چووبوو بۆ حەج. (تەواوی رووداوە گرینگەکانی تەمەنی حاجی لەو ساڵانەدا روویاندابوو وا بە رەقەم جووت بوون: چواردە و بیست و...، هەتا هەفتاد). حاجی کە بیری لەمە دەکردەوە بزەی دەهاتێ. هەستی دەکرد خودا بە ئەنقەست ئەمەی رێکخستووە. حیکمەتێک لە پشتیدا بوو. هەر لەمەوە، بەو ئاکامەیش گەیشتبوو کە مردنی، دیسان لە ساڵە جووتەکاندا دەبێ: هەفتاد و دوو، هەفتاو چوار، یان... . بۆیە حاجی دڵنیا بوو لەوەی لانیکەم دوو ساڵی تریش دەژی (هەرچەند هەوڵیدەدا لەم بیرە کوفراوییەیش خۆی دوور رابگرێ، چونکە بڕیاری ژیان و مەرگ تەنیا لای خودا بوو و بەس).\nلەگەڵ دەوردانەوەی فڕۆکەکە بە حەوت تەبەقی ئاسمانەوە، دیسان حاجی وەک عادەتی هەمیشەی، بە دزییەوە و بە ئاستەم دەستی بە میزەڵدانیدا هێنایەوە و هەستە مورتاحەکەیش بەهێزتر رووی تێکردەوە. بە بێ ئیرادە جەستەی گرد و بێ سەروبنی زیاتر لە کورسییەکەدا نوقم کرد و بگرە باوێشکی بێ خەیاڵیش دەمی پێ کردەوە و، پڕ بە سییەکانی هەوای قورسی ناو تەیارەکەی هەڵمژی. ئەگەرچی لەوێ لە سەر زەوی، لە لای، ژیان یەکجار قورس دەهاتە بەرچاو، بەڵام خۆی وەک نموونەیەک دەبینی کە دەکرا ئەم قورسییە سووک بکا، وەها کە بەردەوام هیوا بۆ ژیان بگێڕێتەوە. نموونەیەک کە لەم رۆژانەدا یەکجار کەم دەست دەکەوت. زیاتر بیری لە کارە خێرخوازانەکانی خۆی کردەوە. بیری ئەوەی بە ئاشکرا و نائاشکرا دەستی بە چەندین بنەماڵە و بێوەژن و پیرەپیاوی فەقیرەوە بوو. ئەوەی کە، زەکاتی خۆیشی دەدا و لە هیچ مزگەوت دروستکردن و کارێکی خێری تریش بێ بەری و بێ بەش نەبوو. کورت و موختەسەر، حاجی تورەکەکەی کۆڵی پڕ بوو، ئەوەندە پڕ کە هەستی دەکرد جاری وابوو ئەژنۆکانی لەژێرباری گرانی چاکەدا شل دەبوون! لای ئەو، ئاخر، کاری چاکەیش وەک خراپە وایە، بە درێژایی تەمەن هەتا دێ قورس و قورستر دەبێ و جەستەی مرۆڤ وەها شەکەت دەکا، نەبێتەوە. ئەگەرچی ئاکامەکانیان بە تەواوی جیاوازن.\nلە کاتێکدا فڕۆکەکە سوڕ دەخوا و فڕۆکەوانەکە دووا پەیام بە موسافیرەکان دەدا، بزەیەکی دەنیشتێتە سەر لێوی. بیر لە بەردەبارانکردن و رەجمی شەیتان دەکاتەوە. خۆشی، وەک ئاوی روون جامی دەروونی لێواولێو دەکا. چەند بە لەزەوە وردەبەردەکانی دەست دەدایە و تێی دەگرت! کاتی خۆیشی حەزرەتی ئیبراهیم هەر ئەمەی کردبوو. بەردی لە شەیتان گرتبوو و،... توانیبووی راوی بنێ. حاجی هەڵبەت نایشارێتەوە ئەگەرچی لەگەڵ ئەو حەشیمەتە گەورە و بێ ئەژمارە لە 'حجرالاسود' نزیک کەوتبووەوە، بەڵام هاوکات ترس و خۆفێکی گەورە و سەیریش دایگرتبوو! بڕوای نەدەکرد قەت لە ژیانیدا بتوانێ ئەوەندە لە مەلایکەی وەدەرنراوی خوا نزیک بکەوێتەوە، هەرچەند جیلوەی شەیتانی بە درێژایی ژیان لە زۆر شوێن و لە زۆر شتدا بینیبوو. هەوڵی دا بەو بیرەی کە شەیتانیش یەکێک لە مەلایکەکانی خودا بووە و خۆفەکەیشی هەر بۆ ئەمە دەگەڕایەوە، هەستە ناخۆشەکە لەخۆی دووربخاتەوە. بۆ یارمەتی زیاتری خۆی، دیسان سەری هەڵهێنایەوە و لە پەنجەرەکەوە سەیرێکی دەرەوەی کردەوە. ئەگەرچی فڕۆکەکە نزم ببووەوە، بەڵام هێشتا بە سەر هەورەکانەوە هاڕڕەی دەهات.\nحاجی دەستێ بە کەمەرەکەی دەوری سکی دا دێنێ و، دیسان خەیاڵی شەیتان دەیباتەوە. دیسان بیر لە ئیبراهیم کە بە بەرد راوی نابوو و لە خۆی دووری خستبووەوە. لای، چەندە ئەمە کردەیەکی ئاسان بوو. تەنیا ئەوەندە بەس بوو دانەویت و دەست ببەی بۆ چەند وردیلە بەرد و بیهاوی و، ئیتر خۆت لە حوزوری ناحەز و نەگبەتی بۆ هەمیشە دەرباز بکەی. بەڵام حاجی هەستی کرد کە نا، لە ژیانی راستەقینەدا ئەوەندە ئاسان نیە. باشە بۆ؟ ئەم پرسیارە رۆحی گووشی. خەیاڵی، بە ناو کۆڵانەکانی بیرکردنەوەدا کەوتە سوڕان و گەڕان. ئیبراهیم شەیتانی بینیبوو، بۆیە تووانیبووی راوی بنێ، بەڵام ئەی عەبدی نەگبەت! کێشە ئەوە بوو کە شەیتان ئیستا بۆ ئەوان تەنیا رۆح و هەوەس و کردەیەکی نادیاربوو، بۆیە نەدەکرا بیبینی و، بە بەرد راوی بنێی، نە دەشکرا نەیبینی و خۆی لە نەبان بکەی! شەیتان هەمیشە لە شوێنێک بە دەوری مرۆڤەوە بوو، ئەسڵەن دروستکرابوو بۆ ئەوەی هەمیشە بە دەوری مرۆڤەکانەوە بێت، هەر هەموویان. حاجی لێرەدا بە زەحمەت دەستبێحەکەی لە گیرفانی دەرهێنا و لە ژێر لێوەوە دۆعایەکی بۆ دوورخستنەوەی شەیتان خوێند. خەیاڵی ئەوەی بۆ دەربازبوون لە ئیبلیس، بیر و خەیاڵ و هێزێکی دەروونیی سەیر پێویست بوو، خەمگینی کرد. ئاخێک هەڵدەکێشێ. چەندە کارەکان هەمیشە لای پێغەمبەرەکان ئاسان بوونە. بۆ ئەوان هەموو شتێ دەستی دەدا. تەنیا پێویست بوو ئیرادە بکەن و بەس، بەڵام بۆ عەبدی نەگبەت چی؟... نا،... نا!\nکتوپڕ فڕۆکەکە دەکەوێتە چاڵێکی هەوایی و بە توندی دەلەرێتەوە و دادەکشێتە خوارەوە. جۆرێک لە نائارامی خەڵکەکە دەگرێتە خۆ. چەند حاجی ژنێک هاواردەکەن. تەیارەکە دەناڵێنێ. وەک بڵێی لە دیوارێکی نەدیتراو خشاوە. کە دۆخەکە ئارام دەبێتەوە، حاجی لەبەرخۆیەوە ئەمە بە وەبەرکەوتنی مرۆڤ و شەیتان دەشوبهێنێ. شەیتان رێک ئاوایە. لە شوێنێک کتوپڕ لێی دەخشێی، یان لێت دەخشێ. ئەوسا هەست دەکەی هەموو شتێک دەکەوێتە ناو بۆشاییەکەوە کە تێیدا خەریکە بە توندی و بە خێرایی بەردەبیتەوە،... گشت شتێ لە سەر سنووری کۆتایی. لە راستیدا زۆر جاریش هەموو شتێک کۆتایی پێ هاتووە. هەڵبەت نەک وەک جەستە، بەڵکو وەک هەموو ئەو توێشەبەرەیەی لە ژیاندا مرۆڤ کۆی کردووەتەوە. حاجی پەنجەکانی دەکا بە مشت و توند توند دەیگوشێ. گەر بەردێکی پێ بوایە، ئیستا وەها بەرەو حجرالاسودی دەیهاویشت کە چاوەکانی شەیتانی بەڕاستی کوێر کردایە! ئەو چاوانەی رێگایان بە شەیتان نیشان دەدا و، پێیان دەگوت بەرەو کوێ و بەرەو کێ بچێ.\nنەفەرەکەی تەنیشتی روو دەکاتە حاجی و دەڵێ بە من بوایە کارێکم دەکرد مرۆڤەکان لە ئاسمان بژین، بڕوا ناکەم لێرە ساتێک لە یادی خودا غافڵ بن! حاجی سەر وەردەگێڕێ و لێی دەڕوانێ. چەند چاوەکانی ئاشنان. لە کێ دەچێ لە کێ ناچێ، حاجی بیری شێرکۆی کوڕی مامە حەمەی دراوسێیان دەکەوێتەوە. بیری چاوەکانی، شێوازی بەڕێدا رۆیشتن و هەروەها... قسەکانی،... قسە سەیرو سەمەرەکانی شێرکۆ، رقی لە مەلا و لە حاجییەکان. رقی لە دین، ئەوەیکە دین دونیای لە ئەزەلەوە شێواندبوو. شێرکۆ دەیویست دونیا بگۆڕێ، رۆژ تا ئێوارە قسەی بە حکومەت دەگوت و باسی لە جیهانێک دەکرد تێیدا هیچ کام لەم کێشانەی ئەمڕۆ نەدەبینران. حاجی چەندەی پێ سەیر بوو. لەخۆوە نەبوو لەوێ لەسەر زەوی دونیا ئەوەندە تێک چووبوو. مرۆڤ و گۆڕینی دونیا! لە قورئاندا باسی هەژار و دەوڵەمەند کرابوو. ئەمە مانای ئەوە بوو خوای گەورە بڕوای بە هەبوونی فەقیر و دەوڵەمەند هەتاهەتایە هەبووە. خوا، بۆ رەواندنەوەی هەژاری، تەنیا باسی لە خێر و خێرات کردبوو و بەس. ئیتر هیچی تر نا. بەڵام شێرکۆ جۆرێکی تر بوو. لەگەڵ ئەوەی ئەمەی رەد دەکردەوە، کەچی باوەڕیشی بە خێر و خێرات نەبوو! بیسمیللا! شتی چۆن چۆنی لەم دونیایەدا پەیدا دەبن! لاحەولە... گرژدەبێ. ئەوسا وەک بڵێی کتوپڕ سەرچاوە و هۆکاری هەموو نەهامەتییەکانی سەردەمی دۆزیبێتەوە، روخساری گەش گەش دەبێتەوە. لە کاتێکدا دیسان خۆبەخۆ دەستی بۆ میزەڵدانی دەچێتەوە، هۆکاری ئەم کەشفە بۆ سەفەری حەج دەگێڕیتەوە، بۆ ئەوە بە دڵ رەجمی شەیتانی کردبوو و هەتا ئیستایش بە پێچەوانەی حاجییەکانی تر لە جیاتی ئەوەی لە بیری دیاری و خۆهەڵکێشانی دوواتر لەناو خەڵکدا بێت، بەردەوام لە بیری خوا و پەیامبەرەکان و شەیتان و ئەرکەکانی مرۆڤ ببوو. "ئەیچۆن وەهایە!... سەرچاوەی بەدبەختیی بەشەر لەم سەردەمەدا تەنیا و تەنیا بۆ ئەمە دەگەڕێتەوە،... بۆ ئەوەی هەندێ کەس نەک تەنیا خودا و یاسا و دەستوورەکانی خودایان لەبیر چووبووەوە، بەڵکو دەیانەویست بۆخۆیان جێی ئەویش بگرنەوە!... ئەستەغفوڕەڵڵا،... ئەستەغ... "\nفڕۆکەکە نزمتر دەبێتەوە. هەورەکان، دوورەدەستەکان وندەکەن. حاجی، شەیتان و مرۆڤی ئەم سەردەمەی وەک ئەم هەورانە دێتە بەرچاو. نەک تەنیا ئاسمانی روون و دیمەنە دڵفڕێن و جوانەکانی دادەپۆشن و لەچاو ونیان دەکەن، بەڵکو تەنانەت خۆشیان لە خۆیان ون دەکەن. هیچ هەورێک دوو بست ئەولاتر لە تەنیشت خۆیەوە نابینێ! "مرۆڤ ئاوایە!... هەمیشە پێشینیان بەهەشتی تر بوونە،... هەمیشە!" وە چەندە خۆشیشە ئیستا بۆ خۆی یەکێکە لە پێشینیان،... چەند خۆشە!\nلەبیری دێ ئەوەندەی نەخایاند شێرکۆ ون بوو و ئیتر کەس ساڵانی ساڵە نەیبینیەوە. بە ئیستایشەوە هەر ونە. حاجی ئاگای لێیە، باوکی، هەمیشە دەستی پێیەوە بووە و یارمەتی دەدا. دەهاتە لای حاجی و گلەیی لە بەختی خۆی دەکرد. جاری وایش بوو دەگریا. دەیکێشا بە ئەژنۆی خۆیدا و دەیگوت تازە ئیتر بە تەمای ئەوە نیە چاوی بەکوڕەکەی بکەوێتەوە. حاجی ئاهێک هەڵدەکێشێ. ئاهێک کە لە بنەوەی رقێکی سەیریشە. ئەوەی وا ویستی دونیا بگۆڕێ و باوەڕی بە خێریش نەبوو، ئیستا نەک تەنیا دونیای پێ نەگۆڕدرا، بەڵکو بۆ خۆیشی کەوتە خێر وەرگرتن! بزەیەکی تاڵی دێتێ. حەک داوەشێی،... حەک!\nکە دەگەنە ژێر هەورەکان، لەجیاتی ئەوەی دونیا رووناکتر بێتەوە، تاریکتر دەبێ. حاجی پێی سەیرە. لە پەنجەرەکەوە سەیرێکی دەرەوە دەکاتەوە. چ رەهێڵە بارانێکە! ئیستا دێتەوە بیری فڕۆکەوانەکە ماوەیەک لەوە پێش ئاگاداری کردبوونەوە. بەڵام ئەم ئەوەندە خەیاڵی شەیتان و دونیا و شێرکۆ هەڵیگرتبوو کە ئاگادارییەکە تەنیا وەک وشە و رستە بە تەنیشت گوێیەکانیدا تێپەڕیبوو،... بێ مانا. بۆچی حاڵیش بێت؟ خۆ فرمان و سەرەداوی فڕۆکەکە بەو نیە!... جا بۆیە فەرق ناکا. بەڵام نا،... رادەوستێ. ئەگەرچی قەزا و قەدەر بە سەر دونیادا حوکم دەکا و ئەم قەزاو قەدرەیش کاری خودی خودایە، بەڵام خوا قەت نەیگوتووە مرۆڤ دەبێ بەتەواوی خۆی بداتە دەستی قەزا و قەدەر. حاجی کە هەمیشە لە ئاڵۆزی و قورسبوونی حوکمەکانی خودا سەری سووڕمابوو و قەت هەوڵی نەدابوو زۆر بیریان لێ بکاتەوە (ئەو پێی وابوو لە دوواجار تەنیا خودا لە خۆی بە تەواوی تێدەگا و بەس)، ئەمجارەیش هەوڵی دا بە هەمان شێوە بە لایاندا تێپەڕێ، بەڵام هەرچی کرد نەیتوانی. هی خۆشیی شوێنی دانیشتنەکەی بوو، هی بیری رەجمی شەیتان و سەرکەوتن بە سەریدا، یان گەمەژەیی شێرکۆ؟... نازانێ. پێی سەیر بوو. سەر وەردەگێڕێ و سەیرێکی دوواوە دەکا. جگە لە ریزە کورسی ئەم بەر و ئەوبەر بە پشت سەری خۆیەوە کە تێێدا مرۆڤەکان بە هەموو روخساریانەوە دیارن، ریزەکانی تر تەنیا تۆقە سەریان بەدەرەوەیە. پێشەوەیش تەنیا بێ ئەژمار تۆقە سەر. سەرە ماندووەکان. ئەوانەی وا چەندین هەفتەیە لەبەر گەرما و هەتاوی توند و تیژدا فەڕزێکیان بەجێ هینابوو کە بۆ زۆر کەس خەون بوو. چاودادەخا و هەوڵدەدا ئەو نەختە رێگایەی ماوە بیر لە هیچ نەکاتەوە. ئەسڵەن بۆ دەبێ بیربکاتەوە؟ ئەمە چییە خۆی تێ هاویشتووە؟ بۆ ئەوەی خەیاڵی خۆی بخەڵەتێنێ، بیر لەو زەمانانە دەکاتەوە وا حاجییەکان نەک بە فڕۆکە، بەڵکو بە پێ و بە وڵاغ دەچوون بۆ حەج. پەککوو زەحمەت بووە،... پەککوو! هاوکات بە نیشانەی سەلماندنی قسەکەی خۆی سەر دەلەقێنێ، کتوپڕ هەست بە زەختێکی زۆر لە ناو میزەڵدانیدا دەکا. فشارەکە لەناکاو ئەوەندە بەهێزە، کە دەست پیاهێنانە بە ئاستەمەکانی سەر میزەڵدانیش چیدی یارمەتی نادەن. حاجی میزی دێ. ئەو هەمیشە لە ژیانیدا ئەوەتەی لەبیری دێ وابووە، هەر لەو سەفەرەی ئەو دیو سنوورەوە وا بە ناحەق تێیان هەڵدا. کە میزیشی دێ، دەبێ دەستبەجێ بچێ بۆ ئاودەست. راوەستان مەحاڵە. حاجی هەر لەبەر ئەمە دووکانەکەیشی لە تەنیشت مزگەوتدا کڕیبوو. ئەم لەم بەر دەرگاکەوە و باوکی شێرکۆیش لەو بەرەوە. رێک بە بیست میتر دوور لە دەرگا سەوزە گەورەکە و، بیست و ئەوەندە میترێکیش دوور لە یەکتر. کەممەرەکەی شلدەکاتەوە و دەیەوێ هەستێ، موسافیرەکەی تەنیشتی بە تەعەجوبەوە سەیری دەکا. نا، تەعەجوب نیە، مۆڕەکەیە. چاوە شێرکۆ ئاساییەکان. حاجی دادەنیشێتەوە. بیری دەکەوێتەوە لە کوێیە! دەبێ تا زەوی خۆی راگرێ. فڕۆکەکە دیسان نزمتر و نزمتر دەبێتەوە. وەی لەم نزیکبوونەوەیەش! وەک بڵێی بە هەر داکشانێک، ئەوەندەی تر میزەڵدانی حاجی دادەکشێ و لاواز و لاوازتر دەبێ. بەسەر خۆیدا دەنەوێتەوە.\nحاجی لە ناو بێنە و بەرەی ئازاری میزەڵدان، بیری شێرکۆ، دونیای خوارەوە و شەیتان، خواخوایەتی فڕۆکەکە زوو بگاتە زەوی. ئەگەر زوو نەگاتێ، رەنگە یەکێک لە ناخۆشترین بۆنەکانی دونیا بە ناو ئەم حەشیمەتەدا بڵاو بێتەوە کە لە گرینگترین سەفەری ژیانیان دەگەڕانەوە. حاجی خۆی دەگووشێ. لێوەکانی دەکرۆژێ. جەستەی ئەوەندەی تر خڕ و گرمۆڵە دەبێ. کورسییەکە چیتر جێگای بۆ رۆچوون نەماوە. بارانی دەرەوە ئەوەندەی تر یارمەتی دەر و دنەدەرە بۆ خۆکردنەوە،... بۆ خۆ فشکردنەوەی بەشێک لە جەستە! رقی لە خۆی هەڵدەستێ کە بۆچی دە خولەکێک لەوە پێش هەڵنەستابوو و، بچی بۆ ئاودەستە بچوک و بۆگەناوییەکەی ناو تەیارەکە. ئەو کە لەو سەرەوە کاتێک بەرەو حەج فڕیبوون یەکجار بۆ ئەمە زیرەک بوو، بۆچی لێرەوە، لەمسەرەوە فەرامۆشی کردبوو؟\nحاجی رەقی لە باسی هەرچی قەدەر، خراپەی دونیای ئەمڕۆ، ئیبلیس و قسەو شێوازە سەیروسەمەرەکەی شێرکۆیە. حاجی کە قەت لە ژیانیدا پێکەوە سەری ئەم هەموو باسەی لای خۆی نەکردبووەوە، ئیتر گومانی لەوەدا نەبوو کە بە بێ ئەوەی بە خۆی بزانێ، رێک لەو کاتەیدا زیاتر لە هەر کاتێکی تر هەستی بە زۆرترین کامەرانی لە ژیانیدا کردبوو، شەیتان زۆر زیرەکانە خەڵەتاندبووی!... خۆی هاویشتبووە ناو ژیانییەوە. ئای لە شەیتان!... بەڵام نا، رەنگە زیاد لە رادە بۆ بەردەکان دانەویبووەوە. حاجی رقی لەخۆی دەبێتەوە. ئەوسا ئەو خوتبەیەی مەلای مزگەوتەکەی خۆیانی هاتەوە یاد کە هەمیشە دەیگوت قەت هەوڵ مەدەن لە ژیانتان رازی بن،... لە کردەوەکانتان رازی بن،.... رازیبوون بۆ خودا دانێن... قەت! رازیبوون یەکێک لەو شوێنانەیە غەفڵەت دروست دەکا و ئیتر شەیتان خۆی پیادەکا.\nشەیتان تازە خۆی پیاکردبوو. حاجی چاوەکانی دەقونجێنێ و لێوەکانی دەگەزێ. هەندێ جار پێویستە مرۆڤ خۆی بداتە دەست قەدەر. ئەگەرچی لە ژێرەوە لە سەر زەوی ژیان کارەساتە،... ئەگەرچی مرۆڤی وا پەیدا دەبن کە دەیانەوێ جێگای نەعوزوبیللا خوا بگرنەوە،...،... ئەگەرچی قەدەر لە رەگەزە شەیتانییەکەیشی بێت!\nلە کارەساتی ئەو دیو سنووری ساڵانی ساڵ لەمەوبەر، هیچ کارەساتێکی تری وەهای وەک ئەوەی ئیستای نایەتەوە یاد! حاجی هەست دەکا بۆ یەکەم جارە لە ژیانیدا خۆی بە تەواوی داوەتە دەست شەیتان. شەیتان بە نیگا ورد و پڕ لە زۆڵیەتییەکەی لێی رادەمێنێ،... بەو بزە رەشەوە کە دەروونی حاجی هەتا قووڵاییەکان شەقار شەقار دەکا. "ئای شەیتان،... ئای شەیتان!"


ناڕەزایەتی بارزانی لە بەرامبەر پەکەکە بەهۆی شنگال\nناڕەزایەتی بارزانی لە بەرامبەر پەکەکە بەهۆی شنگال\nبه رواری داگرتن : 2019-08-05 08:29\nهه ولێر - نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستانی عێراق ئاماژەی بە بوونی پەکەکە لە شنگال کرد، وتی: ناکۆکی و کێشەی نێوان پارتەکان و گروپەکانی چەکدار نابێت ببێتە هۆکاری تێکچوونی ئارامی و گەشەپێدانی شنگال.\nنێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستانی عێراق لە دهۆک لە میانەی بەژداری لە ڕێوڕەسمی یاد کردنی قوربانیەکانی کۆمەڵکوژی شنگال وتارێک پێشکەش کردەوە.\nبارزانی ئاماژەوە بەوە کرد، دەبێت بۆ شنگال و کوردەکانی ئێزدی زیاتر کار بکرێت و ئەو ناوچانەی تر کە تێدا دەژین پێویستیان بە خزمەتگوزاری و ئاوادانی هەیە و ئەو کارانەی نەتەوە یەکگرتوەکان ئەنجام دەدات بە گرنگ ناو برد.\nنێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستانی عێراق ئاماژەی بە بوونی پەکەکە لە شنگال کرد، وتی: ناکۆکی و کێشەی نێوان پارتەکان و گروپەکانی چەکدار نابێت ببێتە هۆکاری تێکچوونی ئارامی و گەشەپێدانی شنگال. ئیتر نابێت لە ناو چادرەکان بژین و دەبێت بە سەرفرازی بگەڕێنەوە ماڵی خۆیان. دەبێت شنگال و ئێزدیەکان زیاتر لە هەموو کەس سوودی خۆیان و خاکی خۆیان بزانن. دەبێت ڕێگە بە هیچ پارتێک و گروپێک و ڕێکخراوێک نەدرێت کە ئارامی و گەشەپێدان و ئاوادانی ناوچەکە لە ناو ببات. ڕێگە بە هەوڵەکانی ڕێگری کردن لە گەڕانەوەی ئێوە بە وڵاتەکەتان نەدەن.\nبارزانی لە بەردەوامی ئاماژەی بەوە کرد، بۆ کردنی شنگال بە پارێزگا کار دەکەن، وتی: هاوکاری کردنی حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی عێراقی فیدیرال بۆ چارەسەر کردنی ڕەوشی شنگال گرنگە. بۆ گەشتەپێدانی ناوچەکە فۆنێک دروست دەکەین کە کۆمەڵگای نێونەتەوەیی و نەتەوە یەکگرتوەکانیش تێدایە. هەروەها دەبێت لە ساڵی دەهاتوودا حکومەتی عێراقیش بۆ ئاوادانی شنگال بودجە تەرخان بکات. (İLKHA)\nبليته كان نێچرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێم کوردستان شنگال ئێزدی


یارمەتی:هۆشدارییەکانی چوونەژوورەوە - MediaWiki\nThis page is a translated version of the page Help:Login notifications and the translation is 40% complete.\n١ خەم مەخۆ!\n٢ بۆچی ھۆشدارەکەم پێ گەیشت؟\n٣ چی بکەم؟\n٤ چۆن ئەم تایبەتمەندییە کار دەکات؟\n٥ چەند تێبینییەک\n٥.١ چوونە ژوورەوە سەرکەوتووەکان\n٦ تێپەڕوشەیەکی بەھێزت ھەبێت\nسڵاو! ئایا تۆ لێرەیت چوونکە ھۆشداری ھەوڵدانی چوونە ناو ھەژمارەکەت بەدەست ھێناوە؟ خەم مەخۆ! ھەژمارەکەت ھێشتا پارێزراوە.\nبۆچی ھۆشدارەکەم پێ گەیشت؟\nبۆیە ئەم ھۆشدارەت پێ گەیشتووە چوونکە یەکێک بە سەرنەکەوتووانە ھەوڵی چوونە ناو ھەژمارەکەتی داوە. ئەگەر ھەوڵی چوونە ژوورەوەکە لەسەر ئامێرێک یان براوسەرێک درابوو کە پێشووتر بەکارت نەھێناوە، دوای ھەوڵی چوونە ژوورەوەی شکستخواردوو ئاگادار دەکرێیتەوە. ئەگەر ئامێرەکە و براوسەرەکە ناسراو بوون، ئەو کاتە دوای پێنج جار ئەو ھۆشدارەت پێ دەگات.\nھۆشدارەکە لەلایەن $LoginNotify دەدرێت، تایبەتمەندییەکە کە لە ساڵی ٢٠١٧دا زیاد کراوە.\nپێویستە تێپەڕوشەیەکی بەھێزت ھەبێت بۆ ھەژمارەکەت. ئەگەر تێپەڕوشەکەت بەھێز و دەگمەن نییە، پێویستە بە زووترین کات تێپەڕوشەکەت بگۆڕیت. ئەو تێپەڕوشانەی زۆر بێھێز و سادەن ئەوانەن کە تەنیا ژمارەن (١٢٣٤٥٦٧٨٩٠) یان ناو و ژمارەی سادەن.\nتەنانەت ئەگەر تێپەڕوشەکەشت بەھێزە، لەوانەیە پێویست بکات بیگۆڕیت بەھەرحاڵ.\nچۆن ئەم تایبەتمەندییە کار دەکات؟\nFor unknown devices/IPs, we alert on every failed attempt. The extension bundles these notifications to avoid spamming users with too many notifications. For example, if there are 3 failed attempts from an unknown device, there will be a single notification, which says: "3 ھەوڵی شکستخواردوو دراوە بۆ چوونە ناو ھەژمارەکەت لە کۆتا چوونەژوورەوەتەوە. ئەگەر ئەمە تۆ نەبوویت، تکایە لە بەھێزیی تێپەڕوشەکەت دڵنیابەرەوە.".\nچوونە ژوورەوە سەرکەوتووەکان\nThe extension allows you to get an email when a user logs in successfully to your account from an unfamiliar device and IP. This is especially helpful for admins or other functionaries who are concerned that their rights might be misused. This notification is on by default. Note that the web notifications are disabled for this feature. The email text says: "یەکێک (ڕەنگە خۆت بیت) لەم دواییانەدا چۆتە ھەژمارەکەتەوە لە ئامێرێکی نوێوە. ئەگەر ئەمە تۆ بوویت، دەتوانیت ئەم نامەیە پشتگوێ بخەیت. ئەگەر ئەمە تۆ نەبوویت، پێشنیار دەکەین کە تێپەڕوشەکەت بگۆڕیت و بەسەر چالاکیی ھەژمارەکەتدا بچیتەوە." You can disable this in your preferences.\nتێپەڕوشەیەکی بەھێزت ھەبێت\nلێرەدا کۆمەڵێک ئامۆژگاری لەسەرهێل هەیە سەبارەت بە درووستکردنی تێپەڕەوشەیەکی بەهێز. ئەمانەش چەند ئامۆژگارییەکی گشتین دەربارەی تێپەڕەشە:\nRetrieved from "https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Help:Login_notifications/ckb&oldid=5202630"


:: PM:06:35:22/04/2019 \nمووشه‌كه گه‌ردوونییه‌كه‌ى سپه‌یس ئێكس له‌كاتی تاقیكردنه‌وه‌دا ده‌ته‌قێته‌وه، كه ڤیدیۆیه‌كه‌ی دنیای سه‌رسام كردووه.\nبه‌گوێره‌ی هه‌واڵێك كه له ماڵپه‌ڕی "thesun" دا بڵاو كراوه‌ته‌وه، باس له ته‌قینه‌وه‌ی مووشه‌كی سپه‌یس ئێكس ده‌كات و ئاماژه‌ی پێ داوه، ده‌زگای سپه‌یس ئێكس ده‌یه‌ویست موشه‌كێكی جیاواز له جۆری ئاسمانى دروست بكات كه بتوانێت به كاتێكی كه‌م بگاته هه‌ساره‌ی سوور "مه‌ریخ"، ئیلون موسك وه‌ك به‌رێوه‌به‌ری ده‌زگاكه سه‌رپه‌رشتی كاره‌كانی ده‌كرد و گوتبووی، ئه‌م تاقیكردنه‌وه سه‌ركوتوو ده‌بێت و ئێمه توانیومانه مووشه‌كێكی جیاواز دروست بكه‌ین".\nبه‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی چاوه‌روان نه‌كراو مووشه‌كه‌كه دووكه‌ڵی لێ به‌رزبوویه‌وه و دوای دوو خوله‌ك ته‌قییه‌وه، ڤیدیۆی كاتی ته‌قینه‌وه‌ی مووشه‌كه‌كه گیراوه و دوای بڵاو كردنه‌وه‌ی ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی زۆری لێ كه‌وته‌وه و زه‌ره‌رێكی زۆر له كۆمپانیاكه‌دا كه دوو ملیار دۆلاری ئه‌مه‌ریكی بوو.\nسپه‌یس ئێكس ده‌زگاییه‌كی گه‌ردوونییه تایبه‌ته به دروست كردنی مووشه‌كی گه‌ردوونى كه ده‌نێردرێته ده‌ره‌وه‌ی ئاسمانه‌كانی زه‌ویی، ئه‌م ده‌زگایه له‌لایه‌ن ئێلۆن مۆسكه‌وه دروست كراوه، ئیلۆن ڕیڤ مه‌سك ئه‌ندازیار و داهێنه‌ری به‌ناوبانگی ئه‌مه‌ریكییه و له كه‌نه‌دا ده‌ژی له 28 حووزه‌یرانی 1971 له ئه‌فریقای باشوور له دایكبووه.


دانپێدانانی بەرپرسەکەی پەدەکە لەسەر ‘داڵدەدانی ئەنفالچییەکان’ کاردانەوەی لێکەوتەوە – کوردی – RojNews.News\n23/09/2021 - 11:17:49 am\nژمارەیەك ڕێكخراو و كەسایەتی هەرێمی كوردستان لەسەر قسەكانی بەرپرسێكی پەدەکە، كە دانی بەوەدا نابوو، ئەنفالچییەکان لە هەولێرن، دەڵێن، ئەوە دانپێدانانێكی ڕاستەوخۆیە، كە سەرانی ڕژێمی پێشوو لە تاوانبارانی تاوانەكانی جینۆساید گەلی كورد لەئێستادا لە هەرێمی كوردستان دەژین و داڵدەراون، داواش دەكەن، تاوانبارانی تاوانانی جینۆسایدی گەلی كورد راپێچی دادگا بكرێن.\nدوێنێ، لەمیانی بانگەشەی هەڵبژاردنی حزبەكەی بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، كاكەمین نەجاڕ، ئەندامی مەكتەبی سیاسی پەدەکە وتی:”ئەو خەڵكەی پێشتر ئەنفالی دەكردین و تەعریبی دەكردین و دایك و خوشكیان ئەنفال كردین، كە هاتنە كوردستان بۆچوونیان گۆڕا، زۆربەی ئەوانەی قیادەی ئەو نەهامەتیانەی سەر كوردیان دەكرد ئێستا لە هەولێرن”، ئەمە ناڕەزایی گەورەی بەدوای خۆیدا هێنا.\nلە سەر ئەو پرسە ٢٩ ڕێكخراو و كەسایەتی لە هەرێمی كوردستان یاداشتێكیان بڵاوكردەوە و لە یاداشتەكەیاندا هاتووە: ئەوەی كاكە مین نەجاڕ ئاشكرای كرد، ٣٠ ساڵە لە كوردستان جێ بەجێ دەكرێت لەژێر ناوی لێبووردنی بەرەی كوردستانی و ئاشتەواییدا، وەلێ نەجاڕ بە ئاشكرا دەریبڕی، لەكاتێكدا تاوانبارانی تاوانی جینۆساید و تاوانی جەنگ و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی هیچ لێبوردنێك نایانگرێتەوەك ئەوانە تاوانی زەق و گەورەیان ئەنجامداوە.\nئەوەش هاتووە: ئەم دانپێدانانە ڕاستەوخۆیە بەڵگەی ئەوەیە، نەك بە تەنها جاش و موستەشارەكان لە هەرێمی كوردستان داڵدەدراون، بەڵكو دانپێدانانێكی ڕاستەوخۆیە بەوەی، كە سەرانی ڕژێمی پێشوو لە تاوانبارانی تاوانەكانی جینۆساید گەلی كورد لەئێستادا لە هەرێمی كوردستان دەژین و داڵدەراون، وەك بینیمان لە ماوەی ڕابردوودا عزەت دووریی و ئەرشەد زێباری لە كوردستان مردن و مەلا عوزێریش گەورەترین پرسەی حزبی بۆ دانرا، كە هەموو سوكایەتیبوون بە ڕابردوو و ئێستامان.\nئەو حزب و ڕێكخراو و كەسایەتییانە، بە توندیی ئیدانەی داڵدەدان و دادگایی نەكردنی تاوانبارای جینۆساید و ئەو جۆرە لێدوان و پاڕانەوە و بەرگرییە لە تاوانباران دەكەن و دەڵێن، لە كاتێكدا لە یاسای بەركار و ڕێككەوتنە نێودەوڵەتییەكان، شتێك نییە بۆ پەشیمانبوونەوە و تاوانبار دەبێت بە سزای یاسایی خۆی بگات، نەك ئەوەش بەڵكو داكۆكیی و پاڕانەوە لە تاوانباران، جۆرێكە لە تاوان و لە زۆر وڵات سزای بۆ داندراوە.\nلە کۆتاییشدا، داوا لە داواكاری گشتی دەكەن، بە ئەركی خۆیان هەڵبستن و چیتر ڕێگە بەو جۆرە سوكایەتییە بە یاسا و قوربانیانی جینۆساید نەدەن و تاوانباران و داكۆكیكاران لە تاوانبارانی تاوانانی جینۆسایدی گەلی كورد راپێچی دادگا بكەن.\n13- هیوا سەید سەلیم نووسەر و كوڕی شەهید


مایكڵ رۆبن: حكومه‌ت شكستیهێنا له به‌ده‌ستهێنانی پاڵپشتیی ئه‌مەریكا\nرودا‌وەكانی ئه‌م دواییه‌ی هه‌رێمی كوردستان سه‌رنجی توێژه‌رانی دنیای ده‌ره‌وه‌ی به‌لای خۆیدا راكێشاوه، به‌تایبه‌تیش كه ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێمی كوردستان له ئیداره‌دانی ژیانی سه‌ره‌تایی خه‌ڵك شكستیانهێنا و خۆپیشاندان و ناڕه‌زاییه‌كان گه‌یشتنه لوتكه و دۆخی دارایی خه‌ڵك به‌ته‌واوی هه‌ره‌سیهێنا.\nمایكڵ رۆبن، توێژه‌ری ئه‌مەریكایی له وتارێكدا سه‌باره‌ت به روداوه‌كانی هه‌رێمی كوردستان دەڵێت: دیموكراسیه‌تی كوردستان كورتی هێنا و ده‌سه‌ڵات له نێوان دو حیزبدا دابه‌شكرا، له‌وه‌ش زیاتر دو بنه‌ماڵه ده‌ستیان به‌سه‌ر هه‌مو جومگه‌كانی حوكمڕانیداگرت، پاشه‌كشه‌ی دیموكراسی گه‌یشته لوتكه، كاتێك بارزانی پاش دو ساڵ درێژكردنه‌وه‌ش ئاماده نه‌بو ده‌ستبه‌رداری كورسیه‌كه‌ی بێت، كوردستان بوه‌ته شوێنێكی مه‌ترسیدار بۆ رۆژنامه‌نوسانی سه‌ربه‌خۆ و ئازاد، كوردستان توشی قه‌یرانێكی ئابوری و دارایی سه‌ختكرا و ئابوریه‌كه‌ی وێران بو، ئێستا زیاتر له (٢٠) ملیار دۆلار قه‌رزاره و وه‌به‌رهێنه‌ره‌كان هه‌ڵاتون و خه‌ڵك موچه‌ی پێنادرێت، دۆخه‌كه‌ش به‌ره‌و خراپتر ده‌چێت. ئه‌نجامدانی رێفراندۆمیش به بێ پلان و ئاماده‌كاری و پاڵپشتی هه‌رێمی بچوككرده‌وه و له كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی دایبڕی. حكومه‌تی هه‌رێم پاش له ده‌ستدانی زۆربه‌ی سه‌رچاوه‌ی داهاته‌كانی ئێستا مایه‌پوچ بوه و ناتوانێ له‌سه‌ر پێی خۆی بوه‌ستێت.\nهەروەها نوسیویەتی “ئه‌وه هه‌ڵه‌یه گله‌یی له به‌غداد بكه‌یت، چونكه هه‌رێم خۆی ئیداره‌یه‌كی خراپی داهاته‌كانی كردوه و كێشه‌ی له‌گه‌ڵ به‌غدا دروستكردوه، به تایبه‌ت دوای بڕیاری سه‌ربه‌خۆ فرۆشتنی نه‌وت له (٢٠١٤)دا، خه‌رجیه‌كی بێ به‌رنامه هه‌یه ته‌نانه‌ت بارزانی ساڵانه‌كه‌ی له سه‌رۆكی ئه‌مەریكا زیاتره، حكومه‌ت قه‌رزێكی زۆری فه‌رمانبه‌رانی لایه، به‌ڵام هه‌ردو بنه‌ماڵه‌كه خاوه‌نی سه‌رمایه‌و داهاتێكی زۆرن و تا ئێستاش له دۆخێكی دارایی باشدان، بارزانی ئه‌گه‌رچی ده‌ڵێت وازی له سه‌رۆكایه‌تی هێناوه، به‌ڵام هێشتا له كۆشكه‌كه‌ی خۆیدا ده‌وام ده‌كات”.\nئاماژەی بەوەشکرد، “هه‌رێم بانگه‌شه‌ی دامه‌زراندنی حوكمڕانیه‌كی هاوشێوه‌ی ئیمارات و مه‌غریب ده‌كات، به‌ڵام ئه‌وه ئه‌سته‌مه، چونكه بارزانی وه‌ك سه‌رۆك خێڵێك ده‌رده‌كه‌وێت نه‌ك پادشایه‌ك، له لایه‌كی دیكه‌وه نه‌توانراوه ئاستی گه‌نده‌ڵی كه‌مبكرێته‌وه، وه‌ك چۆن له‌و دو وڵاته ئه‌نجامدراوه له پێناو خزمه‌تكردن به‌هاوڵاتییان”.


سی ئێن ئێن: وەشاندنی گورزی سەربازیی ەمریكا دووچاری ململانێی راستەوخۆ بكات لەگەڵ روسیا و ئێراندا سەركێشیه – basknet.org\nسی ئێن ئێن: وەشاندنی گورزی سەربازیی ەمریكا دووچاری ململانێی راستەوخۆ بكات لەگەڵ روسیا و ئێراندا سەركێشیه\nكەناڵی سی ئێن ئێن لەزاری چەند سەرچاوەیەكی بەرپرسەوە بڵاویكردەوە لە كۆبوونەوەكەدا فەرماندە سەربازییەكان و راوێژكارانی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا بە ترەمپیان راگەیاندووە پەرەسەندنی هەڵوێستەكان بۆ وەشاندنی گورزی سەربازیی لە رژێمی سوریا رووبەڕووی سەركێشیان دەكاتەوە.\nراشیگەیاند جەیمس ماتیس وەزیری بەرگری و ئەندامانی تیمی ئاسایشی نەتەوەیی هۆشداریانداوە بە ترەمپ بەوەی پێدەچێت وەشاندنی گورزی سەربازیی لە بنكەكانی رژێمی سوریا ببێتە هۆی ئەوەی ئەمریكا دووچاری ململانێی راستەوخۆ بكات لەگەڵ روسیا و ئێراندا.\nسەرباری ئاڕاستەكردنی كەشتیگەلی سەربازیی ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی بەرەو دەریای ناوەڕاست، بەڵام تائێستا بڕیاری لەبارەی ئەو هێرشە مووشەكییانە نەدراوە كە چاوەڕوان دەكرا كۆتایی هەفتەی رابردوو بكرێتە سەر پێگەكانی رژێمی سوریا كە لەلایەن واشنتۆن و لەندەن و پاریسەوە تۆمەتبار دەكرێت بە بەكارهێنی چەكی كیمیایی دژی مەدەنییەكانی شاری دوما.


كاتی خۆی، كه‌هێشتا هێزی پێشمه‌رگه له‌كه‌ركوك‌و ناوچه كوردستانییه‌كان مابوو، حكومه‌تی عێراق فه‌ریق عه‌بدولئه‌میر زه‌یدی نارد ده‌ستبه‌سه‌ر ئه‌و ناوچانه‌دا بگرێته‌وه‌و بیخاته‌وه ژێر ركێفی خۆی، دیارده‌یه‌ك جێی سه‌رنج‌و تێڕامان بوو، یه‌كه‌م شێوازی ده‌ركه‌وتنی زه‌یدی وه‌ك فه‌رمانده‌و پله‌دارێكی سه‌ربازیی له‌گه‌ڵ وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی ئه‌وكاتی حكومه‌تی هه‌رێم، كه‌خۆی له‌فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگری‌و شان‌و شكۆ‌و هه‌یبه‌تی سه‌ربازیی‌و به‌رگریدا ده‌بینیه‌وه.\nئه‌وانه‌ی له‌بواری سه‌ربازی‌و به‌رگریدا شاره‌زان باشتر ده‌زانن، كه‌فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگری ته‌نها چه‌ك‌و كه‌ره‌سته‌و رێ‌و شوێنه سه‌ربازییه‌كان نیه، ته‌نها مانۆڕی سه‌ربازی‌و نمایشی جه‌نگی نیه، به‌ڵكو فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگری‌و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی شۆڕش‌و ورد ده‌بێته‌وه بۆ سه‌رجه‌م كایه‌و بواره‌كانی ژیان، كه‌ئێمه لێی بێبه‌شین.\nده‌ركه‌وته‌كانی فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگریی\nده‌ركه‌وتنه سه‌ربازییه‌كه‌ی زه‌یدی بریتی بوو له‌چه‌ند ساتێكی زۆر كه‌م له‌كه‌شو هه‌وایه‌كی شان‌و شكۆیی پڕ له‌سیسته‌م‌و دیسپلینی سه‌ربازیدا، كه‌خۆی له‌وه‌رگرتنی ئه‌ركه‌كه‌یدا ده‌بینیه‌وه بۆ په‌لاماردانی كه‌ركوك، به‌ڵام ده‌ركه‌وتنه‌كه‌ی وه‌زیری پێشمه‌رگه به‌جلێكی كوردی شلو شێواوو نارێكوپێك‌و شپرزه، سه‌رباری وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ناڕێكخراو، به‌جۆرێ جگه له‌وه‌زیری پێشمه‌رگه هه‌ر فه‌رمانده‌و له‌لایه‌ك‌و له‌حزبێكه‌وه وه‌ڵامی زه‌یدی‌و حكومه‌تی عێراقی ده‌دایه‌وه، كه‌گوزارشت بوو له‌نه‌بوونی فه‌لسه‌فه‌و ئه‌ته‌كێتی سه‌ربازی‌و به‌رگریی.\nئه‌و رووداوه بوو بۆ ئه‌وه‌ی تائه‌مڕۆ ئێمه له‌م هه‌رێمه به‌هۆی بێبه‌رنامه‌یی حكومه‌ت‌و هه‌وڵی ملشكاندنی یه‌كتری‌و خۆخۆریی‌و تاڵان‌و بڕۆییه‌وه تێبگه‌ین، كه‌چه‌ند لاواز بووین‌و رۆحی به‌رگری‌و فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگریمان نه‌ماوه، نه‌ك ته‌ها له‌بواره سه‌ربازییه‌كه به‌ڵكو له‌هه‌موو بواره‌كاندا، حكومه‌ت كاتێك باس له‌شۆڕشی كشتوكاڵی ده‌كات، ته‌نها قسه‌یه‌و كردارێكی نیه، ئه‌گه‌رنا ئه‌و هه‌مووو به‌روبوومه كشتوكاڵیه ئه‌مساڵ بۆ وێران ده‌بوو، چونكه له‌بنه‌ڕه‌تدا بازرگانی هاورده‌نی‌و نارده‌نی كشتوكاڵی وه‌ك هه‌موو بواره‌كانی تر دراوه‌ته كه‌رتی تایبه‌ت‌و ته‌نده‌ر‌و ئه‌م سه‌فقه‌و ئه‌و سه‌فقه‌ی ئاشكرا‌و ژێر به‌ژێر.\nته‌نانه‌ت له‌حكومه‌ت گه‌ڕێ وه‌ك تاكیش له‌و رووه‌وه وێران بووین، چه‌ندمان ئالوده‌ی یاری‌و ته‌كنه‌لۆجیا‌و پۆپجی بووه نه‌ك ته‌نها مناڵه‌كانمان وابڕوات نه‌ك دوژمن‌و داگیركه‌ر بگره گه‌ر دزێكیش بێته نێو ماڵه‌كان ره‌نگه به‌هۆی سه‌رقاڵبوون به‌پۆپچی‌و نێته‌وه نه‌توانی به‌رگری له‌ماڵه‌كه‌ی خۆشت بكه‌ی. بۆیه كاتێك هه‌موو كاره‌كان له‌بۆته‌ی نه‌وت‌و قازانجی گرێبه‌سته نه‌وتیه‌كاندا ده‌بینیته‌وه بۆ كه‌مینه‌یه‌كی دیاریكراو ئه‌وكاته كه داگیركه‌رێك دێت‌و سێ له‌سه‌ر چواری نیشتیمانه‌كه‌ت داگیر ده‌كات، نه‌ك ناتوانی به‌رگری بكه‌ی، به‌ڵكو به‌هۆی ترسنۆكی‌و پاراستنی پێگه‌و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كه‌ته‌وه ده‌شبیته چاوساغ‌و كه‌واسووری به‌ر له‌شكریان. ئه‌دی ئیدی كوردبوونی ئێمه‌و پڕوپاگه‌نده‌ی خۆشه‌ویستی نیشتیمان چیه، كه‌شتێك نه‌بێ ناوی فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگری بێت؟! ئه‌ی مناڵ‌و نه‌وه‌كانمان‌و نه‌وه‌ی نه‌وه‌كانمان به‌ره‌و چ ئاینده‌یه‌ك ده‌ڕۆن له‌دۆخێكی ئاوادا؟\nئه‌ركی تاك له‌ژێر سایه‌ی حكومه‌تێكی خه‌مسارددا\nزۆر وتراوه له‌مه‌ڕ بێتوانایی حكومه‌ت‌و ده‌سه‌ڵات‌و نه‌بوونی پرۆژه‌و به‌رنامه له‌هه‌موو بواره‌كان، به‌ڵام پێویسته له‌سه‌ر ئاستی تاك‌و په‌روه‌رده‌ش هه‌رچه‌نده دۆخه‌كه سه‌خت بێ مشورێكی ئه‌وه بخۆین لانیكه‌م فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگری له‌هه‌موو بواره‌كانی ژیان له‌خۆمان‌و مناڵ‌و قوتابخانه‌و زانكۆ‌و په‌یمانگه‌و مزگه‌وت‌و ناوه‌نده‌كانی تردا په‌ره پێبده‌ین‌و چاوه‌ڕێی حكومه‌وت پارته سیاسیه‌كان نه‌بین، چونكه ئه‌وان ته‌نها له‌خه‌می خۆیان‌و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی خۆیاندان نه‌ك میلله‌ت‌و بگره ئه‌وه‌تا برسیترمان ده‌كه‌ن بۆئه‌وه‌ی نه‌مان بپه‌رژێته سه‌ر لێپرسینه‌وه‌و به‌دواداچوونی مافه‌كانی ترمان، به‌ڵام مانه‌وه‌ی مرۆڤ په‌یوه‌سته به‌فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگری‌و جه‌نگی مانه‌وه‌و ژیان له‌پێناوی به‌گژاچوونه‌وه‌ی نادادیه‌كان‌و بونیانانی مرۆڤێك، كه‌پڕ له‌هیوا‌و ئومێد‌و گیانی به‌رگری بێت. به‌شی هه‌ره زۆری نه‌ته‌وه‌كانی ده‌وروبه‌ر‌و ناوچه‌كه‌و جیهانیش فه‌لسه‌فه‌ی به‌رگریان فه‌رامۆش نه‌كردووه، ته‌نها ئێمه نه‌بێت، كه‌به‌رپرس‌و ده‌سه‌ڵاته‌كه‌مان وه‌ك شوان به‌دیار بیره نه‌وت‌و گرێبه‌ستی نه‌وتیه‌كانیه‌وه دانیشتووه‌و مێشێك میوانی نیه، واده‌زانێ ئه‌و هه‌موو خوێنه‌ی له‌پێناوی ئازادیۆ‌و سه‌ربه‌ستیدا رژاوه بۆ ئه‌وان رژاوه، كه‌جورئه‌تی به‌گژاچوونه‌وه‌ی داگیركردنی خاك‌و ئاوی نیشتیمانه‌كه‌شیان نه‌ماوه، ته‌نها خه‌یاڵی بیره نه‌وته‌كان نه‌بێت.\nئه‌ی كێ نازی حه‌سه‌نێكف بكێشێت؟\n"له‌نێوان نغرۆكردنی حه‌سه‌نكێف‌و به‌مزگه‌وتكردنی ئایا سۆفیادا"\nفه‌لسه‌فه‌ی به‌رگریی چیه؟


ریفراندۆم، پڕۆژە و هەوڵێکە بۆ جڵەوکردنی نارەزایەتی جەماوەری کوردستان! – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ریفراندۆم، پڕۆژە و هەوڵێکە بۆ جڵەوکردنی نارەزایەتی جەماوەری کوردستان!\nریفراندۆم، پڕۆژە و هەوڵێکە بۆ جڵەوکردنی نارەزایەتی جەماوەری کوردستان!\nلە کۆبونەوەی زوربەی حزبەکانی کورستاندا کە بەم دوایانە بەسترا، بریاردرا، ٢٥/٩/٢٠١٧ ریفراندۆم ئەنجام بدرێت… دیارە لەو کۆبونەوەیدا حزبی گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی بەشداریان نەکرد، بەڵام بەشدار نەبوونیان بەمانای رەتکردنەوەی ریفراندۆم نەبوو، بەڵکو لەگەڵ شێوازی ریفراندۆمە ناکۆکیان هەیەو دەیانەوێت لەرێگای پەرلەمانەوە ئەم پرسە بجوڵێت و کاراکردنەوەی پەرلەمان بە پیشمەرجی ریفراندۆم دەزانن.\nدیارە پرسی ریفراندۆم، سەبارەت “بە مانەوە لەگەڵ عێراق و جیابوونەوەو پێکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆ” پرسێکی رەواو تەنانەت دواخراویشە… لە ساڵی ١٩٩١ وە، ریفراندۆم زەمینەی سیاسی و عەینی هەیە… لەوکاتەشەوە تا ئێستا ئەم پرسە بەشێوەی جۆراو جۆر هێنراوەتە ئارا. بە دیاریکراویی و لەساڵی ١٩٩٥ دا، مەنسور حیکمەت وەکو یەکەمین کەس لە نوسراوێکدا لە ژێر ناوی “لەپیناو داکۆکی کردن لەخواستی سەربەخۆیی کوردستانی عیراقدا” بەوردی پێداویستی و هۆکارەکانی دەستبردن بۆ سەربەخۆیی کوردستان دەستنیشان دەکات و ریفراندۆمیش وەکو شێوازو ئەلگۆیەک بۆ خستنەگەڕی ئیرادەی خەڵکی کوردستان دەخاتە روو، هەر ئەوکاتە و لەبەر رۆشنایی ئەو باسەی مەنسور حیکمەتدا، حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی بەبڕیارنامەیەک سەرخەت و هەنگاوە عەمەلیەکان و شێوازی ئەنجامدانی ریفراندۆم پەسەند دەکات… ئەو کاتە کە حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی دەست دەداتە چالاکی بەکردەوە و مەیدانی بۆ پرسی ریفراندۆم، لەلایەن دەسەڵاتی بۆرژوازی کوردەوە نەک هەر رێگری لێدەکرێت، بەڵکو دادگا!! لە حزب دەگرن و تاوانباری دەکەن بە هەوڵدان بۆ جیاکردنەوەی کوردستان لە عێراق و پارچەپارچەکردنی عێراقی عەزیز!!.\nتا ساڵی ٢٠٠٣ و کەوتنی رژێمی بەعس لەدەسەڵات، حزبەکانی دەسەڵاتداری بۆرژوازی کورد، بەهەموو شێوەیەک بەرگری لە یەکپارچەیی خاکی عێراق و رووبەڕووی هەر دەنگ و هەوڵێکی جدی دەبن بۆ سەربەخۆیی کوردستان و پێکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆ… لە ساڵی ٢٠٠٣ بەدواوە، کارتی جیابوونەوەی کوردستان، لەلایەن سەرکردایەتی حزبە دەسەڵات بەدەسەتەکانی کوردستان و حزبەکانی پاشکۆیان دەبێتە کارتێکی بەردەوامی گوشار لەسەر بەغدا، بۆ بەشداری لە دەسەڵاتی ناوەندو بەشی پۆست و داهات و رەوایەتی وەرگرتن بۆ درێژەدان بەدەسەڵاتدارێتیان بەسەر خەڵکی کوردستاندا… لەو کاتەوە تا ئەمساڵ، لەگەڵ هاتنە پێشی هەر پێشهاتێکی تازەدا، لەگەڵ قوڵبوونەوەی هەر ناکۆکۆکیەکدا لەگەڵ بەغدا لەسەر هەر پرسێک بەتایبەتیش پرسی پارەو داهات و پۆستدا، دووبارە هەڕەشەی جیابوونەوەی کوردستانیان بەدەستەوە گرتووە، لە ئێستاشدا کە کۆتاییهێنان بەتوانا سەربازییەکانی داعش لە عێراقدا بەرەو کۆتایی دەروات و ئەمەش بڕگەیەکی تر و نوێ لە ژیانی سیاسی عێراق، بەدوای خۆیدا دەهێنێت… ئەم جارە نەک پرسی سەربەخۆیی کوردستان، بەڵکو پرسی ریفراندۆم لەلایەن دەسەڵاتی ناسیونالیزمی کوردەوە بەدەستەوە دەگیرێت… هۆکارەکانی هێنانە ئارای ئەم پرسە زۆرن، بەڵام سەرەکی ترینیان بریتین لە: هاتنەوە ئارای کێشە نێوان هەرێم و بەغدا، کە بەهۆی شەڕی داعشەوە هەڵپەسێردرابوون، لەوانە مەسەلەی( بودجە، سەرژمیری، ناوچەی کێشە لەسەر، یاسای نەوت و غاز، مادەی سەدو چل، سنور و کێشەی پێشمەرگەو حەشدی شەعبی، ..تان). لەدەستدانەمانی فاکتەری قارەمانیەتی پێشمەرگە!! لەجەنگ لەگەڵ داعش و لاوازبوونی پشتیوانی نێودەوڵەتی لە پێشمەرگە… بنبەستبوونی یەکجاری حکومەت!! وپەرلەمان!! و دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی بۆ بەڕێوەبردنی کۆمەڵگاو ویستەکانی هاوڵاتیان… خەڵک توانای بەرگریکردنی نەماوەو خەریکە بەتەواوەتی پەتی سەبریان دەپچرێت و دەسەڵاتی سیاسییش بە حکومەتی هاوبەش و زووربەو بنکەفراونەوە، توانای وەڵامدانەوەی بە هیچ کام لە خواستە زۆر سەرەتاییەکانی خەڵکی کوردستانەوە نییە و توڕەیی جەماوەری بەشوێنێک گەیشتووە، کە خەڵک ئەم دەسەڵاتە وەکو دەسەڵاتێکی دیکتاتۆرو بنەماڵەیی دزو تاڵانچی و دیکتاتۆر تەماشا دەکەن… هەروەها قڵشتی نێوان ریزەکانی خانەوادی بۆرژوازی کورد، بەرەو قوڵبونەوەو بن بەست پەلکێش کراوە… هەموو ئەمانە بوونەتە هۆکاری سەرەکی بۆ هێنانە ئارای پرسی ریفراندۆم بۆ رزگارکردنی دەسەڵات و خانەوادەی بۆرژوازی کورد، لەبەردەم توڕەیی و نەفرەتی پەنگ خواردویی جەماوەریدا… دیارە ئەگەر پرسی ریفراندۆم بۆ سەربەخۆی و پێکهێنانی دەوڵەت بوایە… ئەو دەوڵەتە ناوەرۆکەکەی هەرچۆنێک بوایە، لە دەسەڵاتی میلیشیایی لە پێشترو باشترە. هەروەها ناوەرۆکی یاساکانی ئەم دەوڵەتە هەرچۆنێک بێت، لە بێ یاسایی باشترو لە پێشترە… واتە جیابوونەوەری کوردستان و پێكهاتنی وڵاتێکی سەربەخۆ بەجیا لە ناوەرۆکی دەوڵەت و حکومەت و یاساکانی، هەنگاوێکی لە پێشترو باشترە لە جێگای دەسەڵاتی میلیشیایی و نەبوونی هیچ جۆرە یاسایەک…دیارە ئەمە بەو مانایە نییە بەرەی ئازادیخوازو پێشکەوتنخوازو چەپ و کۆمۆنیستەکان، هەوڵ و تێکۆشانی زۆر بەکردەوەو ئامانجدارانە نەگێرن بۆ ئەوەی دەوڵەتێکی شارستانی و سەدەمی و یاساو رێسای پێشکەونخواز تیایدا جێگیر بێت و بەرێوەبردنی وڵات پشت بەستوو بێت بە دەسەڵاتی راستەوخۆی ئازادانە جەماوەری… بەڵام راستی ئەوەیە، گوتاری ریفراندۆم لە ئێستادا کە گوتاری پارتییە، بۆ سەربەخۆیی نییە، بۆ پاشەکەوتکردنی ئاکامی ریفراندۆمە بۆ بەدەستەوەگرتنی بۆ سات و سەودا لەگەڵ بەغداو وڵاتانی ناوچەکەو، بۆ سازدانەوەی ناو ماڵی کورد!! و لەهەمووشیان گرنگتر، بۆ جڵەوکردنی ناڕەزایەتی و توڕەیی جەماوەری ستەم دیدەی خەڵکی کوردستانە… ئەگەر ساڵی ٢٠٠٩ بزوتنەوەی گۆڕان توانی بزوتنەوەی ناڕەزایەتی خەڵکی کوردستان جڵەو بکات و سواری شەپۆل و توڕەیی لێوان لێوی جەماوەری بێت دژی دەسەڵات، ئەوا ئەمجارە پارتی دەیەوێت لە رێگای هێنانەمەیدانی پرسی ریفراندۆم و ئەنجامدانی ریفراندۆمدا، سواری شەپۆلی ناڕەزایەتی جەماوەری بێت و بۆ دەورەیەک پاشەکشە بە بزوتنەوەو تورەیی جەماوەری بکات. خەڵکی هۆشیارو پێشکەوتنخوازی کوردستان، دەبێ بە درێژەدانیان بە خەبات و خۆرێکخستن و خۆ جیاکردنەوەیەیان لە ئاسۆی بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد، ئەم پلانگیرییە پوچەڵ بکەنەوەو فریوی هاش و هۆشی ریفراندۆم نەخۆن و لە درێژی ئەو خەباتەشیاندا، بزوتنەوەیەکی فراوانی ملیۆنی لەخوارەوەی خەڵک بۆ ریفراندۆم و بۆ سەربەخۆیی کوردستان و پێکهێنانی وڵاتێکی سەربەخۆی سکیولاری غەیرە قەومی، وەرێبخەن…


بۆ بەرز کردنەوەی توانای بەرگری لە هیچ هێزێک ناترسین - Mehr News Agency\n3 reşemiyê 2019 - 21:03\nNews Code 24779\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە پێوەندییە گشتییەکانی سوپا، ئەمیر سەرتیپ ئەمیر حاتەمی، وەزیری بەرگری و پشتیوانی هێزە چەکدارەکان، وتی: لە چلەمین ساڵڕۆژی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران، دەیەی پێنجەمی شۆڕشی شکۆمەندی ئیسلامی جێژن دەگرین کە زیاتر لە ڕابردوو ئاسەوارەکانی لە سەر هەموو نەتەوەی ئێران و جیهان ئاشکرا بووە.\nوەزیری بەرگری و پشتیوانی هێزە چەکدارەکان، بە ئاماژە بە دەستکەوتەکانی شۆڕش، وتی: پێشکەوتنەکانی ئێران لە بوارە جیاوازەکانی زانستی، پیشەیی، تەکنیکی، کۆمەڵایەتی، زانستی مرۆڤی و پزیشیکی لە ئەو دەستکەوتانەیە. بۆ هەمووان دیارە کە بەرچاوترینی ئەو پێشکەوتنانە، لە سۆڵامێری و نۆڵامێری لە بواری بەرگری و هێزە چەکدارەکان ڕووی داوە.\nناوبراو بە وتنی ئەوەی کە فەرمانبەرانی سوپا خۆیان فیدایی شۆڕش، نیشتمان، خەڵک و وڵایەتی فەقێ، زیادی کرد: بە بەرەکەتی شۆڕشی ئیسلامی، وڵاتمان خاوەن سوپایەکی حزبوڵڵایی، شۆڕشی، کارامە و بە وتەی فەرماندەی گشتی تەواوی هێزەکان، (شەجەرەی تەیبە)یە کە بە هەبوونی فەرماندە و فەرمانبەرە وڵایی، بە ئیمان و جیهادییەکان لە بواری جیاوازەکان پێک هاتووە و خۆیان بە فیدایی شۆڕش، نیشتمانی ئازیز، خەڵک و وڵایەتی فەقێ دەزانن.\nئەمیر سەرتیپ حاتەمی، هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران نمانەی یەکێتی، هاودڵی و بەڕێوەبەرایەتی جیهادی لە وڵات زانی و جەختی کرد، هێزە چەکدارەکان توانیویانە لە سەردەمە جیاوازەکان لە بوارگەلی زانستی، تەکنیکی، ڕەزمی و پشتیوانی لە دۆخە دژوارەکان بپەڕنەوە و بگەنە لووتکەی سەرکەوتن.\nئەمیر سەرتیپ حاتەمی جەختی کرد: نەتەوەی ئازیزی ئێران دڵنیا دەکەینەوە کە بۆ بەرگری لێیان و نیشتمان و ئارامانەکانی ئیمام و شەهیدان و لە پەیڕەو کردنی فەرمانی گەورەی ڕێبەری یەک بست نایێینە دواوە و بۆ کردەوەیی کردنەوەی بەڵێنەکانمان و بۆ بەرز کردنەوەی توانی بەرگریمان لە هیچ وڵات و هێزێک ترسمان نییە و بە دلێری و هاودڵی نەتەوە، دەوڵەت و لاوان و بەستێنە زانستییەکانی وڵات درێژە دەدەینە پێشکەوتنەکانمان.


په‌یامێك له‌ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ بۆ لیست و لایه‌نه‌كان سه‌باره‌ت به‌به‌كارهێنانی منداڵان له‌بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان. - ده‌سته‌ى سه‌ربه‌خۆى مافى مرۆڤ له‌هه‌رئمى كوردستان\nپه‌یامێك له‌ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ بۆ لیست و لایه‌نه‌كان سه‌باره‌ت به‌به‌كارهێنانی منداڵان له‌بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان.\nby IHRCKR Admin | مارس 7, 2018 | په‌یامى رۆژنامه‌وانی, سلايد شو, كاروباری منداڵان, هه‌واڵی گشتی\nدوای ئه‌وه‌ی به‌فه‌رمی له‌رۆژی 15 ی نیسان بانگه‌شه‌ی لیست و لایه‌نه‌كان و كاندیده‌كان ڕاگه‌ینرا بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی 2018 ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران ، هه‌ر له‌و كاته‌وه په‌یامێكمان بڵاو كرده‌وه سه‌باره‌ت به ئارامی به‌ڕێوه‌چونی پرۆسه‌ی بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن و دووركه‌وتنه‌وه له پیشیلكاری و ناوزڕاندن و ڕێز گرتنی بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ و یاساو ڕێنماییه‌كانی كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردن .\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی تێبێنیمان كردوه له‌و چه‌ند رۆژه‌ی دوایی به‌تایبه‌ت به‌شێك له‌لیست و كاندیدو لایه‌نه‌كان منداڵانیان به‌كارهێناوه بۆ بانگه‌شه‌و چالاكیه‌كانیان و سوڕانه‌وه به‌ناو بازاڕو شه‌قامه‌كان و له‌سه‌ر ئۆتۆمبیل و شوێنه گشتی یه‌كان ، ئه‌وه‌ش ته‌واو پێچه‌وانه‌ی جارنامه‌ی مافه‌كانی منداڵانه كه ڕێگه نادات منداڵان بۆ هیچ پڕۆسه‌و كردارێكی سه‌ربازی و سیاسی به‌كار بهێنرێن وه‌ك كه‌ره‌سته‌ی بانگه‌شه‌و مه‌رامی سیاسی\nبۆیه وه‌ك ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ئه‌و حا‌ڵه‌تانه به‌پێشیلكاری ده‌زانین به‌رامبه‌ر مافی مندالان و به‌دیارده‌یه‌كی ناشارستانیشی له‌قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ین و داواش له دام و ده‌زگا په‌یوه‌ندیداره‌كان و ده‌زگا ئه‌منیه‌كان ده‌كه‌ین ڕێگری له‌و كارانه بگرن . وه هه‌روه‌ها كۆمسیۆنی سه‌ربه‌خۆی هه‌لبژاردنه‌كانیش رێكاری پێویست بگرێته به‌ر به‌رامبه‌ر هه‌رلیست و قه‌واره‌و لایه‌نێك كه ئه‌و سه‌رپێچیه ئه‌نجام ده‌ده‌ن له‌به‌كارهینانی منداڵان بۆ بانگه‌شه‌و ڕیكلامی سیاسی .\nهه‌رێمی كوردستان _ 7 ی ئایاری 2018


فەتوایەك سێ ناوەندی هەرێم بە شەڕ دەدات |\nHome سەرەکی فەتوایەك سێ ناوەندی هەرێم بە شەڕ دەدات\nلیژنەی فەتوا: داوای لێبووردن ناكەین … مافی مرۆڤ: لە دژی بنەماكانی مافی مرۆڤە\nفەتوایەكی لیژنەی فەتوای هەرێم سەبارەت بە هاتووچۆكردنی ژنان بە تەكسی، لیژنه‌که دەخاتە زوومی ڕەخنەی دەستەی مافی مرۆڤ و ئەنجوومەنی باڵای خانمانەوە، كە پێكەوە كار لەسەر هەڵوەشاندنەوەی دەكەن، لە كاتێكدا لیژنەی فەتوا جەخت لەوە دەكاته‌وه ئامادە نین داوای لێبووردن بكەن.\nڕۆژی 4ی12ی2019، بە نووسراوی ژمارە 1022، یەكێتیی زانایانی ئایینیی ئیسلامیی كوردستان مەكتەبی تەنفیزیی ئەنجوومەنی باڵای فەتوا، حكومی سەركەوتنی ئافرەت بە تەنها لەگەڵ شوفێری تەكسی و حوکمی ئەو پارەیەی شوفێرەكە وەریدەگرێت؛ دەركرد. وه‌ک له فه‌تواکه‌دا هاتووه، ئافره‌تان به شه‌و نابێت به ته‌نها له‌گه‌ڵ ته‌کسی سه‌ربکه‌ون و به‌بێ که‌سێکی مه‌حره‌میش نابێت له‌گه‌ڵیان بچنه ده‌ره‌وه‌ی شاره‌کان، ئه‌و پاره‌یه‌شی له لایه‌ن شۆفێره‌کانه‌وه وه‌رده‌گیرێت حه‌رام کراوه.\nزیا پترووس، سەرۆكی دەستەی مافی مرۆڤ لە هەرێمی كوردستان به ״ئاژانس״ ی وت: ״ئەم پرسە دوولایەنەیە، لە ڕووی دەستووری عێراقەوە نابێت لە عێراق و هەرێم یاسایەك دەربچێت پێچەوانەی بنەماكانی ئیسلام بێت، بۆیە لەم ڕووەوە ئەمە كارێكی گونجاوە، بەڵام لە ڕووی شارستانییەت و مافی مرۆڤ و عەلمانییەتەوە ئەمە هەڵەیە و پێچەوانەی بنەماكانی مافی مرۆڤ و ئازادییە.״\nوتیشی: ״ئێمە لەگەڵ ئەنجوومەنی باڵای خانمان لەسەر خەتین و پێمان وایە ئەم بڕیارە درووست نییە و دەبوایە یەكێتیی زانایان ئەم فەتوایەی بۆ پیاوەكان دەربكردایە و بیوتایە كە پێویستە پیاوان بە چاوی خراپ سەیری ئافرەتان نەكەن و زوڵمیان لێ نەكەن.״\nئه‌م پرسه ئێستا له ناو تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانیشدا گه‌رمه.\nپەخشان زەنگەنە، ئەمینداری گشتیی ئەنجوومەنی باڵای خانمان بە ״ئاژانس״ی وت: ״ئێمە لەگەڵ وەزارەتی ناوخۆ و ئەوقاف قسەمان كردووە، پشتگیریی ئەو ڕێكخراوانەی ژنان و ئافرەتان دەكەین كە ناڕەزایەتییان دەربڕیوە و بە نیازی چەند چالاكییەكن، بۆ هەڵوەشانەوەی ئەم فەتوایە.״\nوتیشی: ״دەبێت ئەم بڕیارە هەڵبووەشێتەوە و ئەنجوومەنی باڵای فەتوای هەرێم بە فەرمی داوای لێبووردن بكات، چونكە ئەمە پێشێلكاری و ئیهانەیە بە مافی پیاو ئینجا بە مافی ژن.״\nئەنجوومەنی باڵای فەتوا ڕایده‌گه‌یه‌نێت، بە هیچ شێوەیەك داوای لێبووردن ناكەن.\nدكتۆر عیرفان ڕەشید، وتەبێژی ئەنجوومەنی باڵای فەتوای هەرێم وتی: ״ئەم قسانە زۆر عەیبە، كە ئەنجوومەنی باڵای خانمان و هەندێك ڕێكخراوی ژنان دەیكەن، بۆ ئێمە چی تاوانێكمان كردووە تا داوای لێبووردن بكەین.״\nوتیشی: ״ئێمە بە هیچ شێوەیەك داوای لێبووردن ناكەین، ئێمە شەرعی خوامان بە خەڵك وتووە و خەڵك ئازادە قبووڵی دەكات یان نا.״


📅 26-03-2018 Tarih ve olay\n📅 Da eklendi Mar 26 2018 12:00AM\n👁 Bu başlık 6,297 defa görüntülendi\nباکووری کوردستان - بە پێی بەیاننامەی قایم مەقامی [ Daha... 👁] ✖ ✖ 14 13 ✔ 99% ✍ H.B. 26-3-2018 0:00:00\n🎥 کۆڵبەرانی رۆژهەڵات Albümler\n📅 Da eklendi May 14 2013 8:54PM\n👁 Bu başlık 12,262 defa görüntülendi\nئەلبوومی کۆڵبەرانی رۆژهەڵاتی کوردستان. کۆڵبەران م [ Daha... 👁] ✖ ✖ 26 86 ✔ 78% ✍ H.B. 14-5-2013 20:54:13\n📊 Istatistik Başlık Sayısı 379,054\nKitap PDF 11,373\nİlgili Dosyalar 46,645


٤٥٠٠ مەریوانی لە بواری چنینی کڵاش چالاکی دەکەن - Mehr News Agency\n19 berfanbarê 2017 - 11:37\nNews Code 15358\nبەرپرسی گشتی میراتی فەرهەنگی کوردستان:\n٤٥٠٠ مەریوانی لە بواری چنینی کڵاش چالاکی دەکەن\nبەرپرسی گشتی میراتی فەرهەنگی، پیشە دەستییەکان و گەشتیاری کوردستان وتی: ئێستا ٤٥٠٠ مەریوانی لە بواری چنینی کڵاش چالاکی دەکەن.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، موحسن عەلەوی پاش نیوەڕۆی دوێنێ لە ڕێوڕەسمی تۆماری جیهانی مەریوان وەکوو شاری کلاش وتی: بە پێی ئەو خاڵە کە ئەمڕۆ توانیمان مەریوان وەکوو شاری کڵاش تۆماری جیهانی بکەین ئەبێ بڵێین کە ئەمڕۆ بۆ ئەم پارێزگایە ڕۆژێکی بەشکۆیە.\nعەلەوی بە ئاماژە بە ئەو باسە کە ئەمڕۆ زیاتر لە ٤٥٠٠ کەس لە مەریوان خەریکی چنینی کڵاشن وتی: زیاترین بنکە فێرکارییەکانی چنینی کڵاش، زیاتری کارگەی چێ کردنی کڵاش و زیاتری فرۆشگەی کڵاش ئەمڕۆ لە ئەو شارە چالاکی دەکەن.\nڕێوڕەسمی تۆماری جیهانی شاری مەریوان وەکوو شاری کڵاش بە ئامادە بوونی بەرپرسانی پارێزگا و هەروەها غەدا هیجاوی سەرۆکی ناوچەی ئاسیا و ئۆقیانووسییەی ئەنجومنی جیهانی پیشە دەستییەکان، ئەحمەد فارسی ناوبژیوان و ئەندامی ئەنجومنەی جیهانی پیشە دەستییەکان، بەهمەن ناموەر موتڵەق جێگری پیشەی دەستی میراتی فەرهەنگی لە هۆڵی نشاتی پەروەردە و بارهێنانی شآاری مەریوان بەڕێوە چوو.


ئەوانەی لە ژێر سێبەری لوولە تۆپەکانی ئەمەریکادا\nدێنە سەر کورسی فەرمانڕەوایی هەر دەبێ بڕۆن!\n- حکومەتە میلیشیاو خێڵەکییەکەی کابوڵ بە نموونە -\nرەخنە گرتن لە سیاسەتەکانی ئەمەریکا لە سەر کشانەوەی لە ئەفغانستان و بەجێ هێشتنی بۆ هێزەکانی تاڵیبان زۆرێک لە ڕۆژنامەو تۆڕە کۆمەڵاتییەکانی گرتۆتەوە. ئەمەریکا لەوبارەوە، بە بڕوای من، نە هەڵەی کردووەو نە بە شێوەیەکیش مامەڵەی لەگەڵ ناوچەکەدا کردووە کە نەیزانیبێ چی دەکاو پێشتر پلانی بۆدانەڕشتبێ.\nکاتێک کە بە وردی دیقەت دەدەیە مێژووی ئەمەریکا ئەوەت بۆ ڕوون دەبێتەوە کە ئەفغانستان یەکەم شوێن نییە کە ئەمەریکا بەم شێوەیە مامەڵەی لەگەڵدا کردووە، بەڵک و زۆر شوێنیتریش هەن کە بە هەمان شێوەی ئەفغانستان ئەمەریکا ماوەیەک لەوێ ماوەتەوەو دوای وێرانییەکی زۆر بۆ وێرانبوونێکی زۆرتر بەجێی هێشتووە. کەواتە ئەمەریکا هەڵەی نەکردووەو بەهەڵەش ئەفغانستانی بەجێ نەهێشتووە. ئەمەریکا ئەفغانستانی وا بەجێ نەهێشتووە کە نەیزانیبێ چی دەکات، بەڵک و ئەوە سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکا بووە کە وای خواستووە حکومەتی ئەمەریکا بەم شێوەیەی ئێستا لەگەڵ ئەفغانستان مامەڵەبکات. واتە ئەوە سرووشتی سیاسەت و مێژووی ئەمەریکایە کە ئاوا مامەڵەی کردووە. ئەمەریکا بەدوای بەرژەوەندیی خۆیەوە بووە. جا هەرچۆنێک ئەو بەرژەوەندییەی بۆ مەیسەربووبێ ئەو ئاهوا مامەڵەی کردووە بێ گوێدانە سەرزەنشتکردن و ڕەخنە.\nئەو حکومەتەی ئێستای ئەفغانستان کە تەنها کابوڵی بەدەستەوە ماوەو لە ئان و ساتی لەدەستدانی ئەوێشدایە، بە هێزو پاڵپشتی ئەمەریکا دامەزراوەو هەر ئەمەریکاش لەسەرەتاوە تاکو کشانەوەی لێی پاراستوویەتی لە هەڕەشە بەردەوامەکانی تاڵیبان. خۆ ئەگەر ئەمەریکا نەی هێنابانایە سەر حوکم هەر لە سەرەتاوە نەیان دەتوانی لە دوورەوەش سەیری کابوڵ و کورسی فەرمانڕەوایی لە ئەفغانستاندا بکەن. ئەوە پەرچەکرداری ئەمەریکا بوو بە هۆی ١١ی سێپتەمبەرەوە کە لە گەڵ هاوپەیمانەکانی هێرشی کردە سەر تاڵیبان و لە شوێنیاندا حکومەتێکی سەر بەخێڵ و میلیشیاکانی دامەزراندو بە تەواویش بەستییەوە بە خۆیەوە.\nلە لایەکی تریشەوە چەندین بەڵگە لەبەردەستدایەو هەر لە دەمی بەرپرسانی باڵای ئەمەریکا خۆشیانەوە بڵاوبۆتەوە کە تاڵیبان هەر لە سەرەتاوە درووستکراوی دەستی خۆیان بووە بۆ ئەوەی حکومەتەکەی ئەوکاتی سەر بە ڕووسیا لە ئەفغانستان بڕووخێنێت. ئەمە ، بە قسەی خۆیان، لە پێناو پاراستنی ئاساییشی نەتەوەیی ئەمەریکادا بووە . کەواتە چەقی یارییە سیاسییەکەی ئەمەریکا لە پێناو بەرژەوەندییە سیاسییەکانی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکادایە. بەڵگەی پێویست هەیە کە هەم تاڵیبان و هەمیش ئەو حکومەتەی ئێستای ئەفغانستان درووستکراوو پەروەردە کراوی دەستی ئەمەریکاو هاوپەیمانانی ئەمەریکان. ئەوێ ڕۆژێ بەرژەوەندی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکا وای دەخواست کە ئەو حکومەتەی ئەوکاتی ئەفغانستان کە سەر بەڕووسیا بوو بڕوخێنێت. بۆئەنجامدانی ئەو مەبەستەش ئەمەریکا، بە بڕوای من، هێزێکی خاوەن ئایدۆلۆجیەتێکی توندڕەوی لە تاڵیبان باشتری پێ شک نەدەهات. ئەم کارەی بە هاوکاری ڕاستەوخۆی سعودییەو پاکستان و هەندێک شوێنیتر ئەنجامدا.\nحکومەتی تاڵیبانی سەربەئەمەریکا دەوامی کرد تا ١١ی سێپتەمبەر و ئیتر لەوێوەوە بەرژەوەندی ئەمەریکا لەگەڵ تاڵیبان کۆتایی هات و پێویستی بە جێگرەوە هەبوو. ئەمەریکا بەهاوکاری هاوپەیمانەکانی حکومەتەکەی تاڵیبانی ، بە بڕوای من تەنها لە ڕووی حوکمداری و بەڕێوەبردنەوە، کۆتایی پێهێنا. واتە تاڵیبان لە ئەفغانستان تەنها بەڕواڵەت و لەڕووی حوکمدارییەوە لەئەفغانستان کۆتاییان هات، ئەگینا لە ڕووی ئایدۆلۆجی وهەڕەشەکانیان بۆسەر ئەمەریکا هەر بەردەوام بووە. هەروەها لە ناوخۆی ئەفغانستانیشدا هەر هەوڵی گەڕانەوەیان داوە بۆ سەر کورسی دەسەڵات. لە هەندێک میدیاشەوە دەرکەوت کە حکومەتی ئەمەریکا لە ڕێگەی سیاسەتی دەرەوەی خۆیدا هەمیشە لە پەیوەندی بەردەوام و بێ پچڕاندابووە لەگەڵ تاڵیبان. واتە لە لایەکەوە قورسترین و وێرانکەرترین چەکی لەدژیان بەکار دەهێناو چیاکانی تۆرەبۆرەی بەسەردا دەڕوخاندن و لە لایەکی تریشەوە لە گفتگۆو پەیوەندی نهێنی و ژێربەژێردابوو لەگەڵیاندا.\nئەم حکومەتەی ئێستای ئەفغانستان کە لە ژێر سێبەری لوولەتۆپەکانی ئەمەریکادا هاتە سەرحوکم، وەک بەچکەی ساوای ئەمەریکا، دەبوایە هەمیشە ئەمەریکاو هاوپەیمانەکانی بیپاڕێزن لەدەستی تاڵیبان. خۆ ئەگەر ئەمەریکاو هاوپەیمانەکانی نەبوونایە ئەوا ئەو حکومەتە هەر لە یەکەم ساڵی تەمەنی حوکمڕانیی خۆیدا کۆتایی پێ دەهات لەلایەن تاڵیبانەوە. ئەم حکومەتەی ئێستای ئەفغانستان حکومەتێکی گەندەڵ و دزو چەتەو دوور لە بەرژەوەندییەکانی خەڵکی ئەفغانستان بووە. گوێی بە بەرژەوەندییەکانی خەڵک نەداوە، گوێی بە خزمەتگوزاری لە پێناوی خەڵکدا نەداوە، گوێی بە ئاوەدانکردنەوەو باشکردنی ڕێگاوبان و نۆژەنکردنەوە نەداوە، بێکاری تەنگی بە خەڵکی ئەفغانستان هەڵچنیبوو، سێکتەرەکانی پەروەردەو تەندرووستی و پیشەسازی و کشت و کاڵ و خوێندن و تەواوی خزمەتگووزارییەکان وەلانرابوون. کاربەدەستانی ئەوحکومەتە وەک ئەوەی کە بەیانی ئەو شوێنە لەدەست دەدەن بۆیە هەرچی زووە دەستیان کردە تاڵانی و دزی و ڕاوەڕووت، دەستیان کردە ناردنە دەرەوەی پارەو پوڵ وسامانەکانیان و سپیکردنەوەی لە دەرەوەی وەڵات، دەستیان کردە خۆدەوڵەمەندکردن و تەخشان و پەخشان کردنی سەروەت و سامانی گشتی بەسەر کەس و کار و دەستەو تاقم وپێوەندەکانیان، لەولاشەوە ئەوپەری هەژاری و نەداری و نەبوونی و بێکاری و بێ جێگاوڕێگایی سەرتاپای ئەفغانستانی گرتبووەوە.\nئەمە وایکرد کەلێنێکی گەورە بکەوێتە نێوانی خەڵک و حکومەتی ئەفغانستان . خەڵک بۆی ڕوون بووەوە کە ئەو حکومەتە هی ئەوان نیە. بۆیە خەڵک ئینتیمانی بۆ وەڵات و نیشتیمان و نەتەوە نەما. خەڵک بۆ ئەوەی بژی وەڵاتیان بەجێ دەهێشت. خەڵک گەییشتە ئەو قەناعەتەی کە تاڵیبان بێت یان حکومەتەکەی ئێستای ئەفغانستان هیج لە مەسەلەکە ناگۆڕێ و بۆ ئەوان هەمان تاس و حەمامە. بۆیە هەر کە تاڵیبان هیرشی دەکردە هەر شوێنێک هیچ بەرەنگاری نەدەکرا. هێزەکانی ئاساییش و چەکدار و سوپای سەر بە حکومەتی ئەفغانستان هیچ بەرەنگاری ناکەن و شوێن و سەنگەرەکانیان زۆر بە خێرایی بەجێ دەهێڵن.\nلێرەوەیە کە دەبێت ئەو پرسیارە بکرێت کە بۆچی سەرباری ئەوەی ئەو حکومەتەی ئەفغانستان خاوەنی زیاترلە سێسەد هەزار چەکدار، خاوەنی تانکی پێشکەوتووی شەر، فڕۆکەی پێشکەوتووی جەنگی، خومپارەی دوورهاوێژی پێشکەوتووی سەردەمیانە و لە سەرووی ئەمانەشەوە خاوەن دام و دەزگای حکومی و تەجروبەی زیاتر لە بیست ساڵ لە حوکمڕانی وەڵات، وە لەبەرامبەردا تاڵیبان تەنها چەکی سوک و زۆریش کەمتر بە ژمارە چەکداری هەیە لە کاتی ئێستادا، بەڵام هێشتا سوپای سەر بەحکومەتی ئەفغانستان هیچ بەرەنگاری پیشان نادات. بە بڕوای من گرێ و گرفتەکە لێرەوەیە کە ئەم حکومەتەی ئەفغانستان حکومەتی خەڵکی ئەفغانستان نییەو نەبووە. کاری ئەم حکومەتەو کاربەدەستەکانی لێرەدا بە بڕیارێک لە پێناو پاراستنی بەرژەوەندییەکانی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکا تەواو بووە. بۆیە خەڵک هیچ بەرەنگاری لەو حکومەتە ناکات و سوپاش هەمووی سەر بەخێڵ و باند و سەرۆک هۆزەکانەو ئەوانیش بەرژەوەندی خۆیان و خێڵ و عێلەکەی خۆیان دەخەنە سەرووی بەرژەوەندی وەڵات و نیشتیمان ونەتەوە. هەروەک ئەوەی کە لە ئێستای کوردوستان و عێڕاق دا دەگوزەرێت.\nئەمەریکا بەرژەوەندی خۆی تەواو بووە لەگەڵ ئەم حکومەتەی ئێستای ئەفغانستان کە حکومەتێکی دوور لە خەڵک و گەندەڵ و درووستکراوی دەستی ئەمەریکا خۆیەتی. بەرژەوەندی ئێستای ئەمەریکاو هێندێک لە هاوپەیمانانی ئەمەریکا لە نێویاندا، بە بڕوای من، سعودییەو ئیسڕائیل وا دەخوازێت کە تاڵیبان بهێنرێنەوە سەرحوکم. بۆیە لەباتی ئەوەی بڵێین کە ئەمەریکا بۆچی وا دەکات؟ دەبێت ئیتر لە لامان ڕۆشن بێت کە ئەوە بەرژەوەندی ئێستاو ئەوڕۆی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکایە لەو ناوچەیەدا کە لەگەڵ تاڵیبان و ئایدۆلۆجییەتێکی توندڕەوی وەک تاڵیبان دەگونجێت. هەر ئەو بەرژەوەندییەش بوو کە وای کرد تاڵیبانی درووست کردو هێنانیە سەرکورسی فەرمانڕەوایی لە ئەفغانستان. هەرهەمان بەرژەوەندی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکاش بوو کە بە شێوەیەکی کاتی و بۆ ماوەیەک کۆتایی بە حوکمی تاڵیبان هێنا. ئینجا حکومەتی ئەفغانستانی هێنایە شوێن و ئێستاش نۆرەی ئەو حکومەتەیە کە دەبێ ماڵئاوایی لە کورسییەکە بکات و دیسان تاڵیبان شوێنی بگرێتەوە. واتە هەمان بەرژەوەندی ئەمەریکایە ئەو تێکەو لێکەیە دەکات.\nئەمەریکا تاڵیبانی ویست هەتا ئەو شوێنەی بەرژەوەندی ئەمەریکا دەپارێزێت. هەر کە تاڵیبان سەرەخەری کردو لە ئەرکە سەرەکیەکەی دوورکەوتەوە ئەمەریکا بە حکومەتی ئێستای ئەفغانستان شوێنی گرتەوە. ئیتر بۆ سبەینێی بەرژەوەندی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکا چی پێویست بوو ئەمەریکا هەر ئەو کارە دەکا. جا با بە دەیان شێوەو جۆر مافی مڕۆف پێشێل بکرێت یان بە دەیان هەزار لە خەڵکی سیڤیل بکوژرێن یاخود بە ملیۆنان لە خەڵکی داماو دەربەدەرو بە هەزارانیش لە برسا بمرن. بۆ ئەمەریکا ئەوانە نابنە ڕێگر. بەرژەوەندی سەرمایەدارانەی کۆمپانیا چاوچنۆک و گەورەو زەبەلاحەکانی ئەمەریکا لە سەروو هەموو بەهایەکی ئینسانییەوەیە. بە بڕوای من هیچ دوور نییە کە لە عێڕاقیشدا هەمان سیناریۆ لە ئارادا بێت. واتە هێزێکی خاوەن ئایدۆلۆجی توندڕەوی وەک تاڵیبان کە لە بەرژەەوەندی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکا و هەندێک لە هاوپەیمانەکانیدا بێت شوێنی ئەم سیستەمەی ئێستای عێڕاقی پێ بگرنەوە.\nخەڵکی عێڕاقیش کە دیارە بە کوردوستانیشەوە لە سیستەمی حوکمڕانی وە زاڵە کەوتوون و ئینتیماو خۆشەویستییان نەماوە بە حکومەت، نیشتیمان، وەڵات و نەتەوە. خەڵکی عێڕاقیش هەر وەک خەڵکی ئەفغانستان هەمان گلەیی و گازندەیان لەبەرامبەر حکومەتی میلیشیاو خێڵەکیدا هەیە. ئەو حکومەتەی عێڕاقیش وەک حکومەتەکەی ئێستای ئەفغانستان لە ژێر سێبەری لوولە تۆپەکانی ئەمەریکادا لە کاتی داگیرکردنی عێڕاقدا کورسی فەرمانڕەوایی بۆ ئامادەکرا. چەتەیی و دزی و گەندەڵی وەک چۆن کەلێنێکی گەورەی لە نێوانی خەڵک و حکومەتی ئێستای ئەفغانستان درووست کرد هەر بەهەمان شێوەش کەلێنێکی گەورە لە نێوان خەڵکی عێڕاق و حکومەتدا درووست بووە. بۆیە بە بڕوای من ئەگەر سبەینێ شتێکی لەو بابەتە ڕووبدات هەمان چارەنووسی ئەفغانستان چاوەڕێی سیستەمی حوکمڕانی ئێستای عێڕاق و خەڵکەکەی دەکات. واتە وێرانبوونی زیاترو فەرمانڕەوای دڕەندەتر. چەتەیی و گەندەڵی و دزی لەسەروەت و سامانی گشتی سەرتاپای سیستەمی حوکمڕانی لە عێڕاقدا گرتۆتەوە. کەلێنێکی گەورە دروست بووە لە نێوانی خەڵک و حکومەتی عێڕاق. بۆیە لە کاتی تەنگانەدا خەڵک بەرەنگاری لەوحومەتە ناکات. بە کورتی و کرمانجی خەڵک دەڵێت بۆ من فەرقی نییە : ئەگەر هەر بم خوات چ گورگ و چ سوار!. سوپاو هێزی چەکداریش هەمووی سەر بە خێڵ و هۆزوکەس و لایەنە حیزبی و دینی و مەزهەبییەکانە. بۆیە ئەوانیش گوێ لە حکومەت ناگرن و فەرمانی خاوەنەکانیان جێبەجێدەکەن.\nهەر دەسەڵاتێک کە لە ژێر سێبەری لوولە تۆپەکانی ئەمەریکادا بێتە سەرحوکم و لە لایەن خەڵکەوە نەهاتبێ خەڵک دیفاعی لێناکات. بۆیە ڕۆژێکیش دێت دەسەڵاتێکی تر لە ژێر سێبەری هەمان بەرژەوەندی و لوولەتۆپ شوێنی بگرێتەوە.


بێكاربوونی زیاتر له ٨٠ كرێكاری كارگه‌ی په‌لوه‌ری مانێشتی ئیلام – کۆمەڵە\nبێكاربوونی زیاتر له ٨٠ كرێكاری كارگه‌ی په‌لوه‌ری مانێشتی ئیلام\nڕاپۆرته‌كان باس له‌وه ده‌كه‌ن كه بەهۆی کەمتەرخەمی و پشتگوێخستنی کەمبوونی مریشک له لایه‌ن بەرپرسانی ئاستی باڵای ئۆستانی ئیلام، تەنیا کارگەی پەلەوەری ئەو ئۆستانه داخراوە و به‌هۆیه‌وه ٨٨ کرێکار بێكار بوون.\nکەمیی مریشک لە بازاڕی ئیلام، یەکێک لە کێشە و نیگەرانییەکانی هاووڵاتییانی ئەو ئۆستانه سنوورییە و لە ئێستادا ئۆستانی ئیلام لەگەڵ کەمیی مریشک بەرەڕوویە و نرخی هەر کیلۆ مریشک ٢٥ هەزار تمەنە. شایانی باسه، ئەو کرێکارانە چەندین ساڵە لەو کارگەیە دامەزراون و سەرەڕای دواخرانی حه‌قده‌سته‌كانیان، لە سەر کارەکەیان دەرکراون.\nڕاگوێزرانی سێ به‌ندكراو بۆ زیندانی ناوه‌ندی نه‌غه‌ده\nچوونه‌سه‌ره‌وه‌ی ژماره‌ی قوربانییان كۆرۆنا له ئێران


ڕووناكبیری تاریك بین!! ... نه‌جم محه‌مه‌د\n*من هاوڵاتیه‌كی زه‌حمه‌تكێشی ئاسایی كه‌دێته سه‌رشه‌قام وخۆپیشاندان ده‌كات و داوای خزمه‌تگوزاری وخۆشگوزه‌رانی ده‌كات پی ڕووناكبیرترو گه‌وره‌تره له‌و جۆره به‌ناو ڕوناكبیرانه كه‌بیرو خه‌ونی خه‌ڵكی تاریك ده‌كه‌ن هه‌موو ئیراده‌یه‌كی چاكسازی و گۆڕان و خۆشگوزه‌رانی وئومێد به‌ژیانێكی باشتر له‌خه‌ڵك ده‌سێننه‌وه‌و ده‌یبه‌خشنه سه‌ركرده‌و حیزبه‌كان*\nله‌م هه‌لومه‌رجه سه‌خت و ناله‌باره‌ی كه‌خه‌ڵكی كوردستانی تیادا ده‌ژی و له‌م هه‌لومه‌رجه پڕقه‌یران و ئاڵۆزه‌ی كوردستاندابه‌داخه‌وه ئه‌و چینه‌ی كه‌ناوی خۆی ناوه نووسه‌رو ڕوناكبیروخۆی به‌نوخبه‌ده‌زانێت پشتی له‌خه‌ڵكی به‌شمه‌ینه‌ت كردووه‌وله‌گه‌ڵ ئازاری ئه‌و خه‌ڵكه‌دا ناژی و موعاناتی ئه‌وخه‌ڵكه ناخوێنێته‌وه به‌لایه‌وه گرنگ نیه‌ئه‌وخه‌ڵكه چۆن ده‌ژی وچی لی دێت به‌داخه‌وه‌له‌بری ئه‌وه‌ی ڕووناكبیر له‌به‌ره‌ی خه‌ڵكدا بێت و خه‌ڵك ووشیار كاته‌وه و ڕۆڵی رشۆشنگه‌ری وعه‌قلانی هه‌بێت وله‌ڕیزی پێشه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تیاكانی خه‌ڵكدا بێت و پێشڕه‌و پێشه‌نگ بێت و به‌دوای خواست و داواكاری و مافه‌كانی خه‌ڵكیه‌وه‌بێت و به‌رگریكاری مافه‌كانیان بێت له‌پێناو ژیان ودونیایه‌كی باشتردا خه‌بات بكات وتێبكۆشێت كه‌من پێم وایه ئه‌مه ئه‌ركی سه‌ره‌كی ڕووناكبیره به‌داخه‌وه به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان ڕاسته‌وخۆو ناڕاسته‌و خۆ زۆر به‌ی هه‌ره‌زۆریان چونه‌ته ناو به‌ره وڕیزی حیزبه‌كانه‌وه وخۆیان خستۆته ناو ئه‌و ململانیه سیاسی و شه‌ڕه‌پۆسته‌ی حیزبه‌كانه‌وه به‌تایبه‌تی پرسی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم خۆیان به‌وبابه‌تانه‌وه سه‌رقاڵكردووه ودابه‌ش بوون به‌سه‌ر حیزبه‌كاندا و هه‌ریه‌كه‌یان بوونه‌ته ووته‌بێژوقسه‌كه‌رو ڕاوێژكاری ئه‌و حیزبانه وبه‌رگری له‌سیاسه‌ت و به‌رژه‌وه‌ندی سیاسی وپرۆژه‌و بڕیاره‌كانیان ده‌كه‌ن خۆیان خستۆته ناو ئه‌و ململانێیه‌وه كه‌من پێم وایه ئه‌مه ئه‌ركی سه‌ره‌كی ڕووناكبیر نیه به‌ڵكو ئه‌ركی كادیره حیزبیه‌كانه ئه‌م جۆره ڕووناكبیرانه به‌م هه‌ڵوێستانه‌یان خه‌ڵك چه‌واشه ده‌كه‌ن وخه‌ڵك ده‌خه‌ڵه‌تێنن و هیواو ئومێدی ساخته لای خه‌ڵك دروست ده‌كه‌ن به‌رامبه‌ر به‌حیزبه‌كان وهه‌وادارپه‌یدا ده‌كه‌ن بۆ حیزبه‌كان و سه‌ركرده‌و به‌رپرسه‌كان ده‌كه‌نه كاریزماو سۆپه‌رمان لای خۆیان وخه‌ڵكی.\nمن هاوڵاتیه‌كی زه‌حمه‌تكێشی ئاسایی كه‌دێته سه‌رشه‌قام وخۆپیشاندان ده‌كات و داوای خزمه‌تگوزاری وخۆشگوزه‌رانی ده‌كات پی ڕووناكبیرترو گه‌وره‌تره له‌و جۆره به‌ناو ڕوناكبیرانه كه‌بیررو خه‌ونی خه‌ڵكی تاریك ده‌كه‌ن هه‌موو ئیراده‌یه‌كی چاكسازی و گۆڕان و خۆشگوزه‌رانی وئومێد به‌ژیانێكی باشترله‌خه‌ڵك ده‌سێننه‌وه‌و ده‌یبه‌خشنه سه‌ركرده‌و حیزبه‌كان وهه‌مووهیواوئومێدێك به‌ژیانێكی باشتر له‌دڵ وهزری خه‌ڵكیدا ده‌كوژن ئه‌مانه‌خۆیان هیچ هیواو ئومێدێكیان به‌ئیراده‌ی ئینسانه‌كان نه‌ماوه بۆشۆڕش بۆگۆڕان وبۆژیانێكی باشترهه‌ربۆیه ئه‌و تۆی بی ئومیدیه‌ش لای خه‌ڵكی ده‌چێنن ئه‌م جۆره ڕووناكبیرانه بوونه‌ته پاشكۆ ی ده‌سه‌ڵات وئۆپۆزیسێۆن وحیزبه‌كان و سه‌ربه‌خۆی خۆیان له‌ده‌ست داوه هه‌ربۆیه من پێم وایه ئه‌م ڕووناكبیرانه تاریك بینن به‌داخه‌وه هه‌ندی خه‌ڵكی بوونه‌ته شوێنكه‌وته‌و ده‌روێشی ئه‌م به‌ناوڕوناكبیرانه هه‌رچی ئه‌مان بینووسن وبڵاوی بكه‌نه‌وه كوێرانه‌و بی بیركردنه‌وه ملی ڕه‌زامه‌ندی بۆده‌له‌قێنن و به‌مه‌نتیقی ده‌زانن زۆر جار ئه‌و جۆره له‌خه‌ڵكه له گفتوگۆكانیاندا هه‌ندی ووته‌ی ئه‌م جۆره ڕووناكبیرانه ده‌هێننه‌وه وكه‌وتۆته سه‌رزاریان.\nجۆرێكی تر له‌ڕوناكبیری ترهه‌یه ئه‌م جۆره‌ش له‌م هه‌لومه‌رجه‌ی كوردستاندا هه‌رخه‌ریكی لێكۆڵینه‌وه وشیكاری وڕه‌خنه‌گرتن له‌ڕۆژنامه‌و گۆڤاره‌كاندا له‌به‌رنامه‌و ته‌وه‌ری ته‌له‌فیزیۆنه‌كاندا ئه‌م جۆره‌ش بی ئاگا له واقیعی كۆمه‌ڵگا وه‌ك ته‌ماشاكه‌ر ده‌ڕواننه ڕوداو واقیع و كێشه‌كانی خه‌ڵك ودووره په‌رێز له‌خه‌ڵك هیچ ده‌خاڵه‌تێك ناكه‌ن له ژیانی كۆمه‌ڵگاو له‌په‌نجه‌ره‌وه سه‌یری خه‌ڵكی وكۆمه‌ڵگا ده‌كه‌ن به‌دوای ماف وداواكاریه‌كانی خه‌ڵكیه‌وه نین ئه‌مانه به‌س قسه‌ی بی كردارده‌كه‌ن من پێم وانیه ته‌نیا ئه‌ركی ڕووناكبیر هه‌ر لێكۆڵینه‌وه و شیكاركردن وته‌فسیركردن و ڕه‌خنه‌گرتن بێت وله‌سه‌رزه‌وی واقیعه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌دا به‌كردار ڕۆڵ وهه‌ڵوێستی مرۆیانه‌ی نه‌بێت ودابڕاوبن وگۆشه‌گیربن له‌خه‌ڵكی وكۆمه‌ڵگا به‌داخه‌وه ئه‌م دووجۆره له‌ڕووناكبیران كه‌باسم كردن ڕۆڵ و وه‌زیفه‌ی ڕوناكبیریان تێكداوه وبه‌لاڕێدا بردووه هیچ كام له ووێناوپێناسانه‌ی بیرمه‌ندان وفه‌یله‌سوفه‌كان بۆ روناكبیریان كردوه له‌ماندا ووجودی نیه وئه‌مان له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و وێناو پێناسه‌نه‌دان.