ئاگرین شێخە: نێچیر لەوتارەكەیدا ئیعتڕاف لەسەر چی دەكات؟ – WTARIKURD\nئاگرین شێخە: نێچیر لەوتارەكەیدا ئیعتڕاف لەسەر چی دەكات؟\nدوای چەند ڕۆژ لەخۆپیشاندان و ناڕەزایی ھاوڵاتیە ماف خوراوەكانی ئەم وڵاتە!\nدوای ئەم ھەموو دەست درێژی و بێڕێزیەی كەبەرامبەر نوخبەی ڕۆشنبیری كوردستان کرا!\nدوای لێدان و ڕفاندن و گرتنی چەندین ھاوڵاتی!\nدوای ئەوەی ھێزەکانی ئاسایش و پۆلیسی چالاكە مەدەنیەكان ئەرکی پیشەییانەی خۆیان عەیبداركرد كە پاراستنی ھاوڵاتیانە لە پایتەختی ھەرێمی کوردستان، ھێندە حیزبیانە بەرامبەر خۆپیشاندەران ڕەفتاریان کرد كە مرۆڤ شەرم بكات ناوی پیشەكەیان بھێنێت.\nنەیانتوانی خەڵك لەدەستی ساقیت بووەكانی كۆمەڵگا بپارێزن، ئەو ساقیتانەی كەبوونەتە چەقۆكێش و كەللەپوتی داماڵڕاو لەئەخلاق و ئەدەب و بەھای ئینسانی و لەمەدرەسەیەكی پوچەڵی ڕزیوی زەردھەڵگەڕاودا دەرسی چروك كرداری و بەدڕەوشتی ئەخوێنن.\nلەم دۆخە سەخت و دژوارەدا، دوای ئەم ھەموو سەبرگرتنەی ھاوڵاتیان بەرامبەر سیناریۆكانی قەیرانی دارایی کەچوار ساڵە بەسەر ئەم ھەرێمەیاندا سەپاندووە خەڵکیان برسی و بێ دەرەتان و ئاسۆ لێڵ کردو خەمساردو بێباک بەردەوام بوون لە کەمکردنەوەی مووچەی فەرمانبەران و مامۆستایان، تەنانەت قوتی كەمئەندام و خانەنشینانیشیان خستە سەبەتەی چاوچنۆكی خۆیان.\nبێکاری و دانەمەزراندنی دەرچوانی زانکۆ پەیمانگاکان كرا بەدیاردەو ھیچ ئومێدێكیان بۆ تموعی بەدەستھێنانی بڕوانامە نەھێشتەوە.\nڕۆژ دوای ڕۆژ بارو دۆخی ھەرێمیان زیاترو زۆرتر بەرەو ھەڵدێر برد بەھۆی ئەم ئەجێندا سەقەت و نەدیتكەیەی كەلەخووی شیرەوە وەكو میرات بەریان كەوتووە.\nدوای ناڕەزایی دەڕبرینی ھەموو شارو شارۆچکەکان دژی ئەم شێوازە پۆخڵەی حکومڕانی كوردی كەحوكم بەعەقڵیەتی میری ژێر ڕەشماڵی خێڵ ئەكات. لەجیاتی ئەوەی گەرموگوڕو بەرپرسیارانە بەپیل داوا ڕەواکانی خۆپیشاندانەکانەوە بچێت، ھاتووە ئەم خۆپیشاندانە مەدەنیانەی ھاولاتیان بەئاژاوە گێڕو چەقۆکێش ناو دەبات.\nسەرۆكی حكومەت؛ كە تەنھا بۆگیان و سامانی خەڵكی ھەرێم (نێچیرڤان)و بۆ داگیركەرو دوژمنانی خەڵك و خاكی كوردستانیش (نێچیر)ە، بەئاشکرا حەق بە بەڵتەجیە دابەستەكانی حزب و بنەماڵەكەی دەدات ھێرشی سەخیفانە بکەنە سەر خەڵكی خۆپیشاندەر كە ھاتوونە شەقام بۆ داوای مافە زەوتكراوەكان و چەسپاندنی دادگەری.\nپێیان دەڵێ: “بەردەوام بن و سەرکوتیان بکەن”\nلە کاتێکدا خۆپیشاندەران ئاشتیانەو بەھێمنی، لەچوارچێوەی مەدەنیەتدا، بەھەستكردنی بەرپرسیارانە دێن و داوای نان و سەربەستی و گێڕانەوەی شكۆی ئینسانی و كەڕامەتی خۆیان دەکەن.\nبەمەش تادێت خۆپیشاندانی ناڕەزاییەکان فراوانتر دەبن، وەك ئەڵمانەكان دەڵێن: “تا قەفەز توندتر بێت ئارەزووی ئازادی زیاتر دەبێت”، ئەمانیش بەھەمانشێوەی ڕژێمە تۆتالیتارەكان خۆیان بەمیری عەدالەت و ئەمنیەت وێنا دەكەن و ھەركەسێكیش بێتەدەنگ بەتێكدەرو تەنزیمی دەرەكی ناوی دەبەن، بەڵام ھێندە ھەژارن لەخوێندەواری و ژیریدا بیریان چووە تاریخی حوكمڕانیەكان بخوێننەوەو لەگەڵ حوكمی ئێستای خۆیان بەراوردێكی بۆبكەن.\nھاواری ھاوڵاتیان تەنھا بۆ موچە و نان نیە، بەڵكو دەنگێكی بەرزی دێرینەو موددەتێكە لەژێر ھەژمونی ڕژێمی خۆماڵی داسەپاودا سست و كپ و مات كراوەو ئێستا بۆ ئازادی و حوكمی عادل، بۆ ھەڵوەشاندەنەوەی تاكڕەوی و ڕژێمی عەشیرەت و چەتەگەری، بۆ سەندنەوەی ماف و ڕیشەكێشكردنی فەساد دەنگیان ھەڵبڕیوە. لەپێناو چەسپاندنی یاساو دامەزراندنی حكومەتی ھاوڵاتی و كاركردن بەبنەما دیموكڕاسیەكان ڕێ دەپێون.\nئەم سیستەمە سیاسیە چەوتەی کە چارەگە سەدەیەكە دوو بنەماڵە لەنێو دوو حزبدا تێیدا فەرمان”گێڕن” نەك مەرمانڕەوا، بۆیە لەبەڕێوەبردندا مەڕی ھێڕن.\nئەمانە ھەموو ھەوڵێکیان تەنھا بۆ تێركردنی ورگی زل و چاوی برسی و دوژنی پڕ مەترسیە.\nلەپێناو بەرژەوەندی بنەماڵەو حزبدا ھەموو شتێ ئەكەن، ھەموو خێرێ ئەبەن، ھەموو دەستێكی پاك ئەبڕن.\nئەھا چۆن لەو پێناوەدا خیانەتەكانیان كە لەخەڵك و خاکی نیشتمان كردوویانە لەئەژمار نایەن.\nھەرچی دەستکەوتی و سەروەتی گەلی ئەم ھەرێمە ھەیە بردیان، دزیان، دایان بەنیوە قیمەت تەنێ بۆ ڕازی لوتفی ئاغاو ئابێی داگیركەر.\nنیوەكەی تریشیان لەپێناو سیاحەی تەڕفیھی و موزەخڕەفەی ژیانی ئەولادەكانیان خستەگەڕ.\nئەوەشی كە تۆزقاڵێ سودمەندی ئەم سەروەتە نەبووە نیشتمانیە ڕاستەقینەكان و دڵسۆزانی نیشتمانن.\nخەڵکی بەشمەینەت و ئاھ پڕحەسرەتی ئەم وڵاتە بەھەوڵ و تێكۆشانی خۆی لەدەست چەقۆكێشێكی داگیركەر نەجاتی بوو، ئەما بەبێ ویستی خۆی كەوتەوە دەستێكی نائەمین و چەقۆكێشێكی ناپەسەندی خۆماڵی، كە درۆو بوختان و تەشھری كرداری و تەخوینی شەرمەزاری كردووە بەئەجێنداو بنەمای گوتارە بەناو سیاسیەكانی.\nئەمڕۆ ئەم چەقۆكێشەی كەنەوەی دیدێكی تاریك و پەروەردەی ژێر ڕەشماڵێكی چڵكن و بەخێوكراوی شیرێكی لێڵە، ھەرئەوەندەی لەبارابوو بڵێت: خۆپیشاندەران چەقۆكێش و چەك بەدەست و كەسانی حزبین بۆیە سەركوتیان دەكەین بەچەقۆو چەك.\nوەك بڵێی نێچیرڤانی ئێرەو نێچیری داگیركەران، حزبی نیە.\nوەلێ نەك خۆی بەڵكو ئەوە 20 ساڵی ڕەبەقە تەنانەت خوێندنگاو نەخۆشخانەشی بەحزبی كردن و ھەرچی سەرسەری و ساقیتی ئەم كۆمەڵگەیە ھەبوو وەكو پیاوی ئاغا لەدەوری خۆی كۆی كردنەوەو كردوونی بە چەقۆكێش.\nچەقۆكێش تەنھا لە مەجلیسی چەقۆكێشان قسەی بۆ دێت و كەیف سازەبێت.\nوتارە پوچەڵەكەی نێچیرمان بیست، بۆیە نابێت بەدرۆی کەمکردنەوەی پاشەکەوتی موچە ھاوڵاتیان لە ناڕەزایەتییەکان سارد ببنەوەو بڕوا بەم دەلەسەیە بھێنن.\nبەڵكو دەبێ سورتربن و بەردەوام بن تا ئەوکاتەی ئەم حکومەتە ناچار بە دەستلەکارکێشانەوەو ڕۆیشتن دەبێت، چونكە ئەگەر تەنھا مووچە مەبەست بێت، ئەوان بۆ دوو مانگ و ڕەنگە بۆ زیاتریش موچەی فول دەدەن لەو پارانەی كە بەناشەرعی دەستیان كەوتووە، وەك پەرداخێك لەبەحرێك ھەڵێنجێ بۆ ئەوان وایە.\nدواتریش دێنەوە سەر ھەمان سیاسەتی جاران و دەكەونەوە وێزی گیان و تاڵانكردنی سامانی خەڵك.\nئیتر تكایە با بەردەوام بین تا كۆتایی پێھێنانیان، چونكە درۆزن ھەرگیز ڕاستی ناڵێت و فێریش نابێت.\nکارا فاتیح: كێن ئەوانەی کەوتنی قەوارەی هەرێمی کوردستان بە مەترسی دەزانن؟\nرەزا شوان: خانووە زێدەڕەوییەکان بیانووە بۆ دەرکردنی کورد لە کەرکوک.


پاڵه‌وانه‌كه‌ی عێراق خه‌لاَت ده‌كرێت\nپاش ئه‌وه‌ی توانی ژماره‌ی پێوانه‌یی یاری یه‌كباز له‌سه‌ر یاریگه‌كانی عێراق و له پاش 22 ساڵ بشكێنێت باری عامری یاریزانی گۆڕه‌پان و مه‌یدانی یانه‌ی پێشمه‌رگه له‌لایه‌ن نوێنه‌رایه‌تی لیژنه‌ی ئۆڵۆمپی كوردستان له شاری سلێمانی خه‌لاَت ده‌كرێت .\nسه‌باره‌ت به‌و مه‌راسیمه تایبه‌ته‌ی بۆ یاریزانه پاڵه‌وانه‌كه‌ی پێشمه‌رگه ڕێك ده‌خرێت زه‌رده‌شت ڕه‌فیق ڕاهێنه‌ری گۆڕه‌پان و مه‌یدانی یانه‌ی پێشمه‌رگه تایبه‌ت به پێشمه‌رگه سپۆرت ووتی ، سوپاس بۆ خوای گه‌وره پاڵه‌وانانی پێشمه‌رگه هه‌رده‌م توانیویانه پێشه‌نگ بن له یاریه‌كانیان و له یاری گۆڕه‌پان و مه‌یدانیش له پێشه‌نگ بووین .\nزه‌رده‌شت ووتیشی ، پاش ئه‌وه‌ی له به‌رواری 13 و 14 / مانگی 10 / 2017 و له‌شاری به‌غداد پاڵه‌وانێتی یانه‌كانی عێراق ئه‌نجام درا یاریزانی پێشمه‌رگه باری عامر توانی به 7.66 م له یاری یه‌كباز ژماره‌ی پێوانه‌یه‌ی بشكێت ئه‌وه‌ش پاش 22 ساڵ كه ئه‌و ژماره‌یه به ناوی وه‌لید توركی بوو به 7.65 م .\nزه‌رده‌شت ڕه‌فیق ووتیشی ، سوپاس بۆ نوێنه‌رایه‌تی لیژنه‌ی ئۆڵۆمپی كوردستان له شاری سلێمانی كه خه‌لاَتی یاریزانه‌كه‌مان ده‌كه‌ن و مه‌راسیمێكی تایبه‌تی له باره‌گه‌ی نوێنه‌رایه‌تی بۆ ڕێك ده‌خه‌ن كه بڕیاره كاتژمێر 3:00ی ئێواره‌ی ڕۆژی یه‌ك شه‌ممه به‌رواری 12 - 11 - 2017 به‌ڕێوه بچێت .


به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به دواداچوونی توندوتیژی دژ به ئافره‌تان: – Denegkan\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به دواداچوونی توندوتیژی دژ به ئافره‌تان:\nbydengekan\tOctober 25, 2012\tژنان\nگرفتی پرۆفیشناڵ بوون\nنوسینی: رێكه‌وت ئیسماعیل\nله زانستی پزیشكیدا دیاریكردنی نه‌خۆشی واته(تشخیص- diagnosis) گرنگترین كاره، چونكه به‌هه‌ڵه دیاركردنی نه‌خۆشیه‌ك وا ده‌كات نه‌ك نه‌خۆشیه‌كه چاره‌سه‌ر نه‌كرێت به‌ڵكو ره‌وشی نه‌خۆشه‌كه‌ش ترسناكتر بێت.\nئه‌مه راسته‌وڕاست ئه‌و هه‌ڵه كوشنده‌یه‌یه كه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی به‌دوواداچوونی توندوتیژی دژ به ژنان تێیكه‌وتوون جا ئایا ئه‌مه له دڵسۆزیانه‌وه بێت یان له پرۆفیشناڵ نه‌بوونیانه‌وه بێت.\nئه‌وه‌ی من له‌م نوسینه‌دا ده‌مه‌وێت ئاماژه‌ی بۆ بكه‌م زۆر به كورتی ئه‌وه‌یه كه هه‌ڵه‌ی پرۆفیشناڵ نه‌بوونی ئه‌و دامه‌زراوانه رۆڵی گرنگی بینیووه له قه‌به‌كردن و مه‌ترسیداركردن و ته‌نانه‌ت به‌رزكردنه‌وه‌ی رێژه‌ی دیارده‌كه.\nلێره‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌ین به كورتی و هێنده ده‌رفه‌ت هه‌بێت له‌سه‌ر یه‌كێك له هه‌ڵه‌كانی ئه‌و دامه‌زراوانه بوه‌ستین كه ئه‌ویش بریتیه له چۆنیه‌تی ئاماده‌كردنی ئاماره‌كان و ئه‌و بنه‌ما زانستیانه‌ی كه بۆ ئاماده‌كردنی ئه‌و ئامارانه پشتیان پێده‌بسترێت….\nتوندوتیژی دژ به ژنان چیه؟\nله پێناسه‌ی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كاندا هاتووه كه توندوتیژی دژ به ئافره‌تان به‌ربڵاوترین جۆری پێشێلكاری مافه‌كانی مرۆڤه له هه‌موو دنیادا، هه‌موو ئافره‌تێك له هه‌ر وڵاتێكدا و له‌هه‌ر كه‌لتورێكدا له هه‌ر كلاسێكی كۆمه‌ڵایه‌تیدا بێت ، له‌هه‌ر ته‌مه‌نێكی ژیاندا و سه‌ر به‌هه‌ر دیانه‌تێك بێت ده‌شێت قوربانی توندوتیژی خێزانی بێت، ئه‌مه گرفتێكی جیهانیه… له‌م پێناسه‌وه بۆمان ئاشكرا ده‌بێت كه دیارده‌ی توندوتیژی تایبه‌ت نیه به كۆمه‌ڵگه‌ی كورده‌واریه‌وه، به‌ڵكو به پێچه‌وانه‌وه ره‌نگه كۆمه‌ڵگه‌ی كورده‌واری كه‌متر له هه‌ندێ كۆمه‌ڵگه‌ی ته‌نانه‌ت ئه‌وروپیش توندوتیژی دژ به ژنانی تێدا بێت. ئه‌ی باشه كه‌واته گرفته‌كه له چیدایه كه ئاماره جیهانیه‌كان كۆمه‌ڵگه‌ی ئیمه ده‌كه‌نه دڕنده‌ترین كۆمه‌ڵگه‌و وێنه‌یه‌كی زۆر ناشرین و نه‌خوازراو به نه‌ته‌وه‌ی كورد ده‌ده‌ن؟\nمن پێموایه یه‌كێك له هۆكاره هه‌ره سه‌ره‌كیه‌كان( جگه له هۆكاره سیاسی و ئانقه‌سته‌كان) هۆكاری نه‌شاره‌زایی خودی رێكخراوه‌كانی ژنانه .\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌دواداچوونی توندوتیژی دژ به ئافره‌تان یه‌كێكه له‌و لایه‌نه به‌رپرسانه‌ی كه ره‌وشی توندوتیژی دژ به ژنان تاوتوێ و چاره‌سه‌ر ده‌كات، له‌م فه‌رمانگه‌یه‌وه زانیاریه‌كان ده‌كرێنه داتاو پاشان وه‌كو ئامار بڵاو ده‌كرێنه‌وه.\nچۆنیه‌تی دروستكردنی داتا و پۆڵێنكردنی ئاماره‌كان به‌ڵگه‌یه‌كی زۆر گرنگی ئه‌وه‌ن كه ئه‌م فه‌رمانگه‌یه هیچ پێوه‌رێكی زانستی بۆ پێشێلكاری مافی ژنان ره‌چاو ناكات به‌ڵكو به پێچه‌وانه تێكه‌ڵ و پێكه‌ڵییه‌كی یه‌كجار زۆر به ئاماره‌كانیه‌وه دیاره كه هه‌ر ئه‌مه‌شه بۆ ته هۆكاری ئه‌وه‌ی له‌چاو ستاندارده جیهانیه‌كه‌دا رێژه‌ی توندوتیژی به‌هه‌موو جۆره‌كانیه‌وه دژ به ژنان زۆر قه‌به‌و ناڕاست ده‌رچن و له ئاكامدا كوردستان له به‌رچاوی هه‌موو دنیاوه وه‌ك ئه‌ژدیهای حه‌وت سه‌ر وێنا بكرێت… با بزانین ئه‌م ئامارانه چین و باسی چی ده‌كه‌ن؟\nئه‌و ئاماره‌ی كه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی توندوتیژی دژ به‌ژنان بڵاوی ده‌كاته‌وه ئه‌م بابه‌تانه له خۆ ده‌گرێت\n1. كوشتن + خنكاندن\n2. خۆكوشتن + خۆخنكاندن\n3. هه‌وڵی كوشتن+ خنكاندن\n4. گومانی كوشتن + خنكاندن\n5. هه‌وڵی خۆكوشتن+ خۆخنكاندن\n9. هه‌وڵی خۆسوتاندن\n10. ده‌رمان خواردن\n12. لاقه‌كردن+ ده‌ستدرێژی\n16. كێشه‌ی مۆبایل\n17. سوكایه‌تی پێ كردن(تانه‌وته‌شه‌رو ناوبانگ زڕاندن).\n19. بێزاركردن(راسته‌وخۆ+ مۆبایل)\n24. سواڵ پێ كردن.\n25. دزی پێ كردن.\n26. له‌شفرۆشی پێ كردن.\n27. رێگرتن له شوكردن.\n31. له‌جیاتی خوێن.\n32. ماره‌یی سه‌ر بێشكه.\n33. جۆراوجۆر( مردن، كاره‌باگرتن، غازلێدان، هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن).\n34. خیانه‌تی زه‌وجی.\nتێبینی: ئێمه بابه‌ته‌كانمان وه‌ك خۆی نوسیوه‌ته‌وه بۆیه هه‌ڵه زمانه‌وانیه‌كان تایبه‌تن به به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ناوبراو نه‌ك نوسه‌ری بابه‌ته‌كه\nئه‌گه‌ر سه‌رنجی ئه‌و ئاماره بده‌ین راسته‌وخۆ بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت له هه‌ر وڵات و بستێكی دنیادا، ته‌نانه‌ت له‌و وڵاتانه‌شی كه ته‌مه‌نی دیموكراسی تێیدا چه‌ند سه‌ده‌یه‌ك ده‌بێت، ئه‌گه‌ر ئه‌و ئاماره به‌وجۆره پڕ بكرێته‌وه ئه‌وه وێنه‌یه‌كی نازانستی و شێواو ده‌ده‌ن به ره‌وشی كۆمه‌ڵگه به‌گشتی و ژنان به تایبه‌تی و رێژه‌ی توند و تیژیه‌كانیش به‌هۆی ئه‌م ئاماره بێسه‌روبه‌ره‌وه بێگومان یه‌كجار زۆر زیاد ده‌كات و ده‌بێته هۆكاری ئه‌وه‌ی كه هه‌مووتاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه به شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان خۆیان له نێو ئه‌و ئاماره‌دا ببیننه‌وه…\nئه‌وه‌ی له‌م ئاماره‌دا به‌دی ده‌كرێت ئه‌وه‌یه كه رێكخه‌رانی ئاماره‌كه هیچ شاره‌زاییه‌كی ئه‌وتۆیان له یاسا و بڕگه یاساییه‌كانی تایبه‌ت به تاوان نیه، چونكه به‌شێكی زۆر له بڕگه‌كانی ئه‌و ئاماره په‌یوه‌ندی به دیارده‌ی جێنده‌رو توندوتیژی و تاوانی شه‌ره‌فه‌وه نیه، به‌ڵكو وه‌ك هه‌ر دیارده‌یه‌كی دیكه‌ی نێو كۆمه‌ڵگه هه‌ژمار ده‌كرێت. ئه‌م خشته‌یه هێنده‌ی كه‌موكوڕی و موباله‌غه‌و ناشاره‌زایی پێوه دیاره ره‌نگه ته‌نها پسپۆڕانی بواری یاسا و تاوان و كۆمه‌ڵناسی بتوانن راستی بكه‌نه‌وه. من ده‌پرسم له چ بستێك له‌م دنیایه‌دا تاوانی سواڵ پێكردن وه‌ك توندوتیژی دژ به ژنان تۆمار ده‌كرێت؟ یاخود وه‌ك له بڕگه‌ی ١٦ هاتووه (كێشه‌ی مۆبایل) و له بڕگه‌ی ١٩ بێزاركردن به مۆبایل، من پێموایه ئه‌گه‌ر كێشه‌ی مۆبایل و بێزاركردنی مۆبایل به توندوتیژی هه‌ژمار بكه‌ین ئه‌وه ده‌بێت فه‌ڕه‌نساو ئه‌ڵمانیا و ئه‌مه‌ریكا یه‌كه‌م وڵاتی دنیا بن له توندوتیژی دژ به ژنان نه‌ك كوردستان. دزی پێكردن له‌هه‌موو بڕگه‌یه‌كی یاساییدا تاوانێكی جینائیه‌و هه‌ر كه‌سێك ئه‌نجامی بدات ژن بێت یان پیاو یان مافیا و چه‌ته به هیچ شێوه‌یه‌ك ناچێته نێو چوارچێوه‌ی توندوتیژی دژ به ژنانه‌وه، له پیناسه‌و فۆرمه‌كانی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كانیش دیارده‌ی له‌شفرۆشی پێكردن به هه‌مان شێوه ده‌چێته نێو چوارچێوه‌ی كاری مافیاگه‌ری یاخود ئه‌وه‌ی به بازرگانی كۆیله‌ی سپی ناوی براوه.. چه‌ندین بڕگه‌ی دیكه‌ی سه‌یرو سه‌مه‌ره له‌م ئاماره‌دا به‌دی ده‌كرێن كه به‌ڕاستی نه‌ك ته‌نها مایه‌ی پێكه‌نینه به‌ڵكو له هه‌مان كاتدا مایه‌ی گریانیشه وه‌ك ( غازلێدان و هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن و كاره‌با گرتن و خۆبرینداركردن و جنیودان و بێزاركردن و ونبوون…هتد)، لێره‌دا زۆرم لا سه‌یره كه رووداوه‌كانی هاتووچۆ به تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی كه ژنان تێدا بریندار ده‌بن یاخود گیان له ده‌ست ده‌ده‌ن وه‌ك ئامار هه‌ژمار نه‌كراوه، چونكه به‌پێ گومانه‌كان و هه‌ڵسه‌نگاندی ئه‌و ئاماره بێت ده‌كرێت مه‌به‌ستێك له پشت ئه‌و روداوه هه‌بێت و به ئانقه‌ست به‌رامبه‌ر به ژنان ئه‌نجام درابێت…\nدیارده‌ی خۆكوشتن یاخود ئینتیحار، یه‌كێكه له‌و دیاردانه‌ی له‌م ئاماره‌دا نزیكه‌ی یازده بڕگه‌ی له خۆ گرتووه، بێگومان له‌م بڕگانه‌شدا بێ سه‌ره‌وبه‌ره‌ییه‌كی زۆر به‌رچاو ده‌كه‌ون، تاڕاده‌ی ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ر گومانیش هه‌بێت وه‌ك له بڕگه‌ی ٤ و ٣٣ دا هاتووه، ئه‌وا هه‌ر ده‌كرێته ژماره‌و بڵاو ده‌كرێته‌وه، ئایا ده‌كرێت ته‌نها به گومان یاخود روداوێكی نه‌خوازراوی وه‌ك غازلێدان و كاره‌با گرتن، داتایه‌ك بۆ توندوتیژی دژ به ژنان ئاماده بكرێت؟\nله ئاماره‌كه‌دا هه‌موو جۆره خۆكوشتنێكی ژنان وه‌ك توندوتیژی دژ به ژنان ناوی هاتووه، له كاتێكدا به‌پێ ی هه‌موو ئاماره زانستیه‌كان رێژه‌ی ٤٠٪ ی خۆكوشتنی كه‌سان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ نه‌خۆشی ده‌رونی وه‌ك خه‌مۆكی جوت كه‌سایه‌تی- انفصام- و ماده هۆشبه‌ره‌كان، ٦٠٪ ی رێژه‌ی خۆكوشتنیش ده‌گه‌ڕێته‌وه فه‌رهه‌نگی دواكه‌وتووی كۆمه‌ڵگا و شێوازی په‌روه‌رده و گرفتی خۆشه‌ویستی و سۆز و گرفتی خێزان و ته‌نانه‌ت ده‌رنه‌چوون له قوتابخانه.\nبه چ پێوه‌رێك ده‌كرێت ئه‌و كچه‌ی له قوتابخانه ده‌رناچیت و خۆی ده‌سوتێنێت یان ئه‌و كچه‌ی له‌سه‌ر مۆبایلێك كه باوكی یان دایكی لێ ی ده‌سه‌نێت خۆی ده‌سوتێنێت به توندوتیژی هه‌ژمار بكرێت؟ به چ پێوه‌رێك ئێمه ده‌توانین خۆكوشتنی ئافره‌تێك له ژێر فشارو هه‌ڕه‌شه‌ی خێزاندا یان به‌هۆی له ده‌ستدانی په‌رده‌ی كچێنی له حاڵه‌ته‌كانی دیكه جودا بكه‌ینه‌وه، یان خۆكوشتنی پیاوان یان كوڕان ته‌نها له به‌رئه‌وه‌ی مێینه نین له چ خانه‌یه‌كدا هه‌ژمار بكه‌ین…\nبۆیه مه‌رج نیه هه‌موو كرده‌وه‌یه‌كی خۆكوشتن و خۆ سوتاندنی كچان بخرێنه ئه‌ستۆی كۆمه‌ڵگه و له چوارچیوه‌ی توندوتیژی دژ به ژنان، پیاوان له به‌رامبه‌ریدا تاوانبار بكرێن، هه‌ر وه‌ك چۆن ناكرێت به‌رامبه‌ر خۆكوشتنی پیاوان ژنان تاوانبار بكرێن.\nبۆ سه‌لماندنی راستی و دروستی ئه‌وه‌ی سه‌ره‌وه كۆمه‌ڵگه‌ی هۆڵه‌ندا به نمونه ده‌هێنمه‌وه…\n– رێژه‌ی ٩٪ ی كۆمه‌ڵگه‌ی هۆڵه‌ندی له پێنج ساڵی رابووردا به‌شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان بۆته قوربانی توندوتیژی ناو خێزان كه رێژه‌كان به‌مجۆره‌ی خواره‌وه دیاری كراون:\n٤٥٪ ی هه‌موو هه‌موو ژن و پیاوه‌كان، ئه‌وانه‌ی كه ته‌مه‌نیان له نێوان هه‌ژده بۆ حه‌فتا ساڵدایه به‌شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان قوربانی توندوتیژی خێزانن. له‌م رێژه توندوتیژیه لێدانی قورس و ده‌ستدرێژی سێكسی و لاقه‌كردن به‌رچاوده‌كه‌ون.. ژماره‌كانیش به داتا به‌مجۆره‌یه: ١٦٠ هه‌زار ئافره‌ت دووچاری لێدانی سوك یاخود ده‌ستدرێژی سێكسی و سوكایه‌تیپیكردن بوونه‌ته‌وه، ٣٠ هه‌زار ئافره‌ت دووچاری لێدانی توند و ده‌ستدرێژی سێكسی توند بونه‌ته‌وه. ٧ هه‌زار ئافره‌ت دووچاری توندوتیژی له ئاستی زۆر به‌رزو ترسناكدا بوونه‌ته‌وه.. هه‌ندێك جار توندوتیژی هێنده خراپ بووه كه ئافره‌ته‌كه‌ی ناچاركردووه له‌گه‌ڵ منداڵه‌كانیدا هه‌ڵبێت\nله ساڵی ٢٠٠٨ دا نزیكه‌ی ١٠ هه‌زار ئافره‌ت په‌نایان بردۆته به‌ر شێڵته‌ره‌كان رێژه‌ی ٣٨٪ ی ئه‌وانه منداڵیشیان له‌گه‌ڵدا بووه…ژنان به‌رێژه‌ی ٦٠٪ و پیاوانیش به رێژه‌ی ٤٠٪ بوونه‌ته قوربانی، له ساڵی ٢٠٠٧ دا له نێوان قوتابیانی ١٢-١٦ ساڵه‌دا ١٦٠.٧٠٠ منداڵ بوونه‌ته قوربانی و دووچاری جۆرێك له جۆره‌كانی توندوتیژی قورس و سوك هاتوون. لاقه‌كردنی كچان به رێژه‌ی ٨٠٪ له لایه‌ن برا، مام، زڕباوك و باپیره‌وه بووه، رێژه‌ی ١٦٪ی ئه‌و كچانه‌ی كه جارێك یان زیاتر لاقه‌كراون ته‌مه‌نیان له شازده‌ساڵ كه‌متر بووه.\nرووداوه‌كانی ساڵی ٢٠٠٨\nساڵی ٢٠٠٨ له بنكه‌كانی پۆلیسی هۆڵه‌ندا ئه‌م ژمارانه تۆمار كراون:\n– ٦٣٨٤١ روداوی توندوتیژی\n– ٢٣٦٧١ سكاڵای تۆماركراو له كن پۆلیس.\n– ١٥٨١٨ هاوڵاتی به‌هۆی توندوتیژیه‌وه ده‌ستگیركراون..\nژماره‌ی قوربانیه‌كان ساڵی ٢٠٠٩\n١٤ كوژراوی پیاو\n١٩ كوژراوی ژن\n١٢ كوژراوی منداڵ ( مه‌به‌ست له منداڵ له یاساكانی هۆڵه‌ندا هه‌موو كه‌سێكی خوار ١٨ ساڵه)\nكۆی گشتی ٤٥ كوژراو\nژماره‌ی قوربانیه‌كان ساڵی ٢٠١٠\n١٠ كوژراوی پیاو\n٢٠ كوژراوی ژن\n١٤ كوژراوی منداڵ\nكۆی گشتی ٤٤ كوژراو.\nله هه‌رسێ ئافره‌ت له جیهاندا یه‌كێك له ژیانی خۆیدا لانی كه‌م جارێك یان زیاتر دووچاری توندوتیژی وه‌ك لێدان، سوكایه‌تی، لاقه‌كردن ده‌بێته‌وه، نیوه‌ی ئه‌و ژنانه‌ی ده‌كوژرێن له لایه‌ن هاوسه‌ره كۆنه‌كانیانه‌وه ده‌كوژرێن، توندوتیژی و لاقه‌كردنی ژنان له نێوان ته‌مه‌نه‌كانی ١٥-٤٤ مه‌ترسیدارتره له نه‌خۆشیه‌كانی شێرپه‌نجه‌و روداوه‌كانی ئۆتۆمبیل و مه‌لاریا.\nله به‌لژیكا یه‌ك ژن له حه‌وت ژن دووچاری توندوتیژی ده‌بێته‌وه له‌لایه‌ن مێرده‌كه‌یه‌وه..\nئۆكسفام له‌و باوه‌ڕه‌دایه كه توندوتیژی چوارچێوه‌ی گه‌شه‌سه‌ندنی ژنان له بواره‌كانی ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تی و كه‌لتوری و مافه‌سیاسیه‌كان به‌رته‌سك ده‌كاته‌وه . ئۆكسفام نه‌ك ته‌نها ده‌رئه‌نجامه‌كانی توندوتیژی به‌ڵكو هۆكاره‌كانی باس ده‌كات ده‌یباته‌وه سه‌ر نه‌بوونی هاوسه‌نگی له په‌یوه‌ندی ده‌سه‌ڵاتدا كه به‌هۆكاره‌كانی كه‌لتوری و ئاین و سیاسه‌ت و خوێندن و ئابوریه‌وه ئافره‌تان كه‌له‌پجه ده‌كات..\nبه سه‌رنجدانی ئه‌و ئامارانه‌ی سه‌ره‌وه بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت ته‌نانه‌ت له هه‌موو وڵاته پێشكه‌وتووه‌كانی دنیاشدا رێژه‌ی زۆر به‌رز له‌و دیارده‌یه به‌رچاو ده‌كه‌وێت، كه‌چی هیچ كه‌س و لایه‌نێكش نایكات به هه‌ڵڵاو ئاماری بێسه‌روبه‌ره‌ی له‌سه‌ر دروست ناكات و بڵاو ناكاته‌وه به‌ڵكو رێگا چاره‌ی گونجاو بۆ ئه‌و دیارده‌یه داده‌نێن و به رێگایه‌كی زانستی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌كه‌ن…\nقه‌به‌كردن و شاخ و باڵ لێڕواندنی ئه‌و داتایانه به‌و جۆره ناواقعی و نازانستیه له كوردستاندا به‌رچاو ده‌كه‌وێت ره‌نگدانه‌وه‌ی خاڵێكی زۆر گرنگه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه كه هه‌ندێك لایه‌ن و میدیای دیاریكراو به ئانقه‌ست كار بۆ به ئایدۆلۆژیاكردن و به سیاسه‌تكردنی ئه‌م كه‌یسه ده‌كه‌ن، كه ئه‌مه‌ش هۆكاری راسته‌قینه‌ی گه‌وره‌كردن و ئاڵوزكردنی كێشه‌كه‌یه نه‌ك چاره‌سه‌ركردنی، له كاتێكدا هیچ كام له‌و میدیاو رێكخراوانه هێنده بوێر نه‌بوون باسی گه‌وره‌ترین توندوتیژی رۆحی و جه‌سته‌یی به‌رامبه‌ر به ژن بكه‌ن كه دیارده‌ی فره ژنیه. هه‌روه‌ها گرفتێكی دیكه ئه‌وه‌یه كه هه‌ندێك رێكخراوی به‌ناو ژنان و فه‌مینیست و داكۆكیكار له مافی ژنان به ئامانجی تایبه‌ت و هه‌ندێك جاریش سۆز ئامێزه‌وه كار له‌سه‌ر وروژاندن و قه‌به‌كردنی نا مه‌سئۆلانه‌ی ئه‌م ئامارانه ده‌كه‌ن و ته‌نها له بڵاوكردنه‌وه‌و خوێندنه‌وه‌ی ئاماره‌كاندا رۆڵی خۆیان ده‌بیننه‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ی كارێكی ئه‌وتۆ زانستی بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌م كێشه‌یه بكه‌ن.\nمن له رێگای ئه‌م نوسینه‌وه پێشنیازی ئه‌وه ده‌كه‌م كه ئه‌و ئامارانه سه‌رله‌نوێ به پێوه‌رێكی زانستی داڕێژرێن و له رێگای رێكخراوه شاره‌زاكانی ژنانه‌وه له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان و وڵاتانی دیكه هه‌وڵ بدرێت میكانزیمی گرنگ و زانستی بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ دیارده‌ی توندوتیژی دژ به ژنان دیاری بكرێت، هه‌روه‌ها داوا له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی به‌دوواداچوون ده‌كه‌م له رێگای په‌رله‌مانه‌وه یاسایه‌ك بۆ پابه‌ندكردنی میدیاكان به‌م هه‌واڵانه‌وه هه‌موار بكه‌ن، چونكه بڵاوكردنه‌وه‌ی رۆژانه‌ی هه‌رشتێك له كه‌ناڵه‌كانی میدیاوه ئه‌و شته ده‌كاته كارێكی ئاسایی و رۆژانه له‌به‌رده‌م بینه‌رانیداو ئه‌نجامدان و دووباره‌كردنه‌وه‌شی ده‌بێته حه‌ز و خولیاو كه‌لتور.\nPrevious له گه‌مه‌كردنه‌وه بۆ سوكایه‌تی …. ئارام سدیق\nNext یاسای پاراستنی پیرۆزییه ئایینیه‌کان و مه‌ترسی و ده‌رهاویشته‌کانی


لەگەڵ ڕووداوەکاندا: ئازادییەکان و دادگا لە هەرێمی کوردستانی عێراق\nلەوەتای دەستگیرکراون، هەڵمەتەکان بۆ ئازادکردنیان دەستیان پێکردووە.\nژمارەیەک نوسەر و چالاکوان لە هەرێمی کوردستانی عێراق دەستگیر دەکرێن و دەسەڵاتدارانی هەرێمەکە دەڵێن بە تاوانەکانی خیانەت و سیخوڕایەتیکردن دەستگیر کراون و دادگایی دەکرێن، لە کاتێکدا زۆرینەی هاوکارەکانیان جەخت دەکەنەوە لەوەی باسکردنێکی ڕاشکاوانەی گەندەڵییەکان و ئاماژەکردنەکانیان بە خراپی بەکارهێنانی دەسەڵات و قسەکردن لەسەر بەفیڕۆدانی سامانی سەر زەوی و ژێر زەوی لە هەرێمەکەدا و نوسین لەسەر ناڕەواییەکان و تاڵانکردنی سامانەکان، ئەو نوسەر و ڕۆژنامەوان و چالاکوانانەیان لە زیندان ناوە.\nدوابەدوای بڕیارەکەی دادگا لە شاری هەولێر، پایتەختی هەرێمی کوردستانی عێراق بۆ زیندانیکردنی شیروان شیروانی، گوهدار زێباری، شڤان بەروشکی، ئەیاز کەرەم و هاریوان عیسا، جارێکی تر شەپۆلێکی ناڕەزایی بەرامبەر ناڕەوایی ئەو بڕیارەی دادگا دەستیان پێکردەوە.\nناڕەزاییەکان هەر تەنها بۆ داکۆکیکردن لە ئازادییەکانی ڕادەربڕین و ڕۆژنامەوانی نەبووە، بەڵکو بەشێکی زۆریشی بۆ پشتیوانی بووە لە هەبوونی دادگایەک و سیستەمێکی سەربەخۆی دادوەریی، دوور لە هەژموونی لایەنە فەرمانڕەوا دەسەڵاتدارەکانی هەرێمی کوردستان.\nنزیکەی 10 ڕۆژێک لەمەوبەر، لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا، مەسرور بارزانی، سەرۆکی کابینەی نۆی هەرێم، لە وەڵامی پرسیارێکی ڕۆژنامەوانێکدا سەبارەت بەم دۆسێیە دەڵێت "ئەوانە خائین و سیخوڕن، ڕۆژنامەنوس و چالاکوان نین."\nڕۆژنامەوانان و چالاکوانان دەڵێن، بڕیاری 6 ساڵ زیندانیکردنی هاوکارەکانیان توشی شۆکی کردوون و بڕیارەکەی دادگاش ڕێک بڕیارێکی سیاسی بووە و هیچی تر.\nمەم بورهان قانع، ئەندامی سەربەخۆ لە پەرلەمانی هەرێمی کوردستانی عێراق.\nپاش ئەم بڕیارە، نەک هەر ڕۆژنامەوان و چالاکوانە سەربەخۆکان هاتوونەتە دەنگ، تەنانەت سەندیکای ڕۆژنامەنوسانی هەرێمی کوردستانیش هەڵوێستی خۆی لەسەر ئەو بڕیارەی دادگا ئاشکرا دەکات و لە ڕاگەیەندراوەکەیدا داوا دەکات "پێویستە لە هەرێمی کوردستان تەواوی ئازادی ڕادەربڕین و چالاکی مەدەنی دەستەبەر بکرێت."\nسەندیکا داواش دەکات یاسای ڕۆژنامەگەری بۆ کەیسی ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەنوسانی پیشەیی، وەک خۆی جێبەجێبکرێت.\nدکتۆر ڕێواز فایەق، سەرۆکی پەرلەمانی هەرێمی کوردستانی عێراقیش لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەردا دەنوسێت "ئەوەی لەبارەی پرۆسەی دادگاییکردنەکانەوە لە پەرلەمانتاران بیستویەتی سەبارەت بە بەندکراوانی بادینان، دادگای پێداچوونەوەی هەرێمی کوردستان دەخاتە بەردەم بەرپرسیارێتییەکی گەورەوە."\nلە ماوەی 30 ساڵی ڕابردوودا، ئەم جۆرە ئەزموونانە لە هەرێمی کوردستاندا هەبووە، لەوانە دۆسێی زیندانیکردنی دکتۆر کەمال سەید قادر. لەسەر چەند وتارێک دکتۆر کەمال بڕیاری سزای 30 ساڵ زیندانیکردنی لەسەر درا، دواتر لەژێر فشاری نێونەتەوەیی و ناوخۆییدا بڕیارەکە هەڵوەشێندرایەوە.\nئەمە بێ لەوەی لەسەر نوسین و ڕای جیاواز چەندان نوسەر و ڕۆژنامەوانیش کوژراون، وەک سەردەشت عوسمان و کاوە گەرمیانی و وەدات حەسەن و چەندانی تریش.\nئازاردان و سوکایەتیپێکردن و دەستگیر کردنی ڕۆژنامەوانان و چالاکوانان و داخستنی کەناڵەکان و برەودان بەو میدیایانەی لە بەرژەوەندی دەسەڵات کار دەکەن، یان ئەوانەی لەژێر دەستی تاکە کەسە دەستڕۆیشتووەکانی ناو حزبەکاندان، بۆتە بەشێک لە سیاسەتی ڕۆژانەی دەسەڵات لە هەرێمی کوردستاندا، وەک لە زۆرێک لە ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوە نێونەتەوەییەکانی داکۆکی لە مافەکان دەکەن ئاماژەیان پێکراوە.\nئۆفیسی هەماهەنگی نێونەتەوەیی سەر بە حکومەتی هەرێمی کوردستان، وەک وەڵامێک بۆ ڕاگەیەندراوەکانی ڕێکخراوە نێونەتەوەییەکان لەسەر دۆسێی نوسەر و ڕۆژنامەوان و چالاکوانەکانی سزی 6 ساڵ زیندانیکردنیان بەسەردا سەپێنراوە، ڕاگەیەندراوێک بڵاودەکاتەوە و دەڵێت "بەڵگەکان ئەوە دەردەخەن، تۆمەتباران لە رێگای سۆشیاڵ میدیا و گروپی دانوستان، پلانیان بۆ تێکدانی سەقامگیریی هەرێمی کوردستان هەبوە."\nلە ڕاگەیەندراوەکەی ئەم ئۆفیسەی حکومەتی هەرێمدا هاتووە "بەڵگەکان بریتین لە گرتنی وێنەی ناوچەی قەدەغەکراوی ئەمنی و دەنگەنامە کە تێیدا باس لە هەڵگرتنی چەک دەکرێت دژی حکومەت. تۆمەتباران ئۆتۆمبێلی بێ بەڵگەیان بەکارهێناوە کە چوار مەغزەنی کڵاشینکۆڤ، تاپڕ و دوربینی سەربازیی تێدابوە."\nسزادانی ڕۆژنامەوانان و هەوڵەکان بۆ بێدەنگ کردنی چالاکوانان وەها دەکەن دنیایەکی قڕوقەپپێکراو دروست بکرێت، نەک ئەو دنیایەی خەونی بە ملیۆنان کورد بووە لەو هەرێمەدا لە سەروەختی دیکتاتۆرییە یەک بەدوا یەکەکانی عێراقدا، خەون بە سەروەری یاساوە، نەک یاسایەک بۆ سەرکوتکردنی خەڵک.\nئەنجومەنی دادوەریی لە هەرێمی کوردستانی عێراق ڕاگەیەندراوێک بڵاودەکاتەوە و پێدادەگرێت لەسەر ئەوەی پرۆسەی دادگاییکردنەکەی لە هەولێر، پایتەختی هەرێمی کوردستان کراوە، وەک لە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە "بەشێوەیەکی ئاشکرا و شەفاف و بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی زۆر لە پەرلەمانتارانی بەڕێز و نوێنەری کونسوڵی وڵاتان و پارێزەری کەیسەکە و نوێنەری ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و ڕۆژنامەنوسی و دەزگاکانی ڕاگەیاندن بەڕێوەچووە و پرۆسەکەش لەسەر بنەمای دادگەری بووە."\nئەنجومەنی دادوەریی هەرێمی کوردستان، هەر لەو ڕاگەیەندراوەیدا دەڵێت ناڕەزاییەکان "بێگومان دەچێتە چوارچێوەی دەستێوەردان لە کاروباری دەسەڵاتی دادوەریی."\nهەرچۆنێک بێت ئەم لێدوان و ڕاگەیەندراوانەی فەرمانڕەوایان و کاربەدەستانی حکومی و حزبیش، وەک زۆرێک لە چاودێر جەختی لێدەکەنەوە و دەڵێن "کاریگەرییەکی زۆری هەبووە لەسەر بڕیارەکەی دادگای هەولێر و بە هەمان شێوەش کاریگەری دەبێت بەسەر بڕیاری دادگای پێداچوونەوەدا."\nمەم بورهان قانع، ئەندامی سەربەخۆی پەرلەمانی هەرێمی کوردستانی عێراق، وەڵامی پرسیارەکانی ئەم هەفتەیەی لەگەڵ ڕووداوەکاندا دەداتەوە:


لە دایکبوونی چەمکی سۆشیالستی بە تایبەتمەندی چینی\nحزبی شیوعی چین هەر لە سەرەتای دامەزراندنییەوە ئاماژەی بە مارکسیزم وەک هزرێکی ڕێپیشاندەر و میتۆدی شیکردنەوەی واقیعی کۆمەڵگا، کردووە، و لە میانەی کارکردنیدا هەوڵی داوە کە دوورکەوێتەوە لە دوگما و پەنابردنە بەر دەق بە شێوەیەکی داماڵینی لە واقیع و کێشە و ململانێیەکان، و لە هەمان کاتیشدا دوورکەوتنەوە لە پیرۆزی بەخشین بە بریارەکانی نێونەتەوە سێیەم و ئەزموونی بنیاتنانی سۆشیالستی لە یەکێتی سۆڤیەت.\nلە ئایاری 1930 و لە وتارێکدا بە ناونیشانی (نەهێشتنی خولیای پیرۆزی بەخشین بە کتێب)، ماو تسی تۆنگ لە ڕوانگەی تیئۆری زانستەوە ئاماژەی بە هێڵی هزری شیوعییەکان کرد کە دەبێ لە ڕوانگەی حاڵی بوون لە ڕەوشی وڵاتی خۆیان ڕێگای تێکۆشان بۆ سەرکەوتنی شۆرش دابڕێژن.\nلە ئۆکتۆبەری 1938دا لە شەشەمین خولی بەرفراوانی کۆمیتەی ناوەندی حزب، ماو تسی تۆنگ بابەتی "بەچینی کردنی مارکسیزم"ی خستە ڕوو، و گوتی: بەڵی بۆ مارکسیزمێکی واقیعییانە کە شێوازێکی نیشتمانی چینی وەرگرێت، مارکسیزمێک کە لەگەڵ واقیعی تێکۆشاندا دوور لە داماڵین بگونجێت، و لە بەرژەوەندی تێکۆشاندا بێت.1\nگەڵاڵەبوونی چەمکی "بەچینی کردنی مارکسیزم" بناغەیەکی سەرەکی بوو لە سەرجەم پەرەسەندنی ڕووداوەکانی چەندین ساڵەی دوای رزگاری نیشتمانی چین، و بنیاتنانی قۆناغی یەکەمی سۆشیالستی، و دواتریش لە ڕوانگەی گەڕانەوە بۆ واقیع، هەڵسەنگاندن بۆ دەسکەوت و لایەنی ئەرێنی و نەرێنی کاروانی ئەو قۆناغە کرا، و هەر لە ڕوانگەی ئەم میتۆدەوە پێداچوونەوەیەکی واقیعبینانە بۆ هەڵە و کەموکوڕییەکان کرا، و لە میانەی ئەمەشدا چەمکی "چاکسازی و کرانەوە" هاتەکایەوە، کە بنەمای بیرۆکەی بنیاتنانی سۆشیالیستییە بە تایبەتمەندی چینییەوە.\nلە دیسەمبەری 1978 کۆمیتەی ناوەندی حزب دوو کۆنگرەی پڕ بایەخی بەست. یەکەمیان کۆنگرەی کاری ناوەندی بوو کە تیایدا بریاری قوڵکردنەوەی دیموکراسی لە کاری حزبی، و هاندانی ئازادی بیروڕا کرا، و بیروبۆچوونی سەرکردایەتی حزبی لەم بارەیەوە ڕێکخست، و مەکتەبی سیاسی پێشنیازی ئەوەی کرد کە چەقی کارکردنی ناوەندی حزب لە ڕەخنەگرتن لە تاقمی "چەتەی چوارینە" بکرێ بە بنیاتنانی ئابووری وڵات.2\nلە ماوەی دە ساڵدا گێرەشێوێنی و هەلومەرجێکی نائاسایی لە نێو دەوڵەت و حزبدا دروست بوو، بەڵام کاروانی گۆڕانکاری بۆ قۆناغی دووەمی بنیاتنان لە ساڵی 1978وە دەستی پێکرد، و توانرا وەرچەرخانێکی چلۆنایەتی ئەنجام بدرێت. چین تشانگ بای کە یەکێکە لە نووسەرە کۆمۆنیستەکان، هۆی ئەم وەرچەخانە لەم ماوە کورتەدا بۆ کۆمەڵێک هۆکار دەگەرێنێتەوە، لەوانە:\nیەکەم/سەڕەڕای ئاستەنگەکان، حزبی شیوعی توانی ئەزموون و تاقیکردنەوەی گرنگ لە ساڵی 1956وە کۆبکاتەوە کە ڕێگای هەڵبژاردەی سۆشیالیستی بە پشتبەستن بە واقیع، ڕایگەیاند.\nدووەم/ کارکردنی بێوچانی کادیران و شۆڕشگیرە دێرینەکانی حزب لە سەرووی هەموویانەوە دنگ شیاو بینگ، کە لە ماوەی "شۆڕشی ڕۆشنبیری" بە قوڵی بیریان کردەوە، و توانیان متمانەی گەل وەرگرن، و ئەمەش هاندەر بوو کە بە زوترین کات بۆشایی لە سەرکردایەتی دروست نەبێت و سەرکردایەتی بە کۆمەڵ دروست بکەن.\nسێیەم/ ئارەزوو و خولیای کادیرانی حزب بۆ پەلەکردن لە ئەنجامدانی نوێبوونەوە، بەهۆی بێزاری لە کەموکوڕییەکانی پێشوو، ئەمەش وای کرد کە سیاسەتی چاکسازی و کرانەوە ببێتە بنەمایەک بۆ یەکگرتنی حزب و گەلی چین.\nچوارەم/ سەرەڕای ئاستەنگ و کێشە و کەموکوڕییەکان، بناغەی سیستەمی سۆشیالستی لە چین دوای بیست ساڵ لە بنیاتنان دووچاری لەرزین و بێ متمانەیی جەماوەر نەبوو. ئەمەش بە هۆی ئەوەی کە چین سیستەمێکی ئابووری نیشتمانی سەرانسەری بنیات نابوو کە بوو بە زەمینەی بیرۆکەی "چاکسازی و کرانەوە".\nپێنجەم/ سەرکەوتنی سیاسەتی دەرەکی چین کە توانی تا ساڵانی حەفتاکان لە گۆشەگیری دەرباز بێت، و پەیوەندی دیپلۆماسی لەگەڵ زۆر دەوڵەتاندا دروست کردبوو کە ئەمەش یارمەتی هەموارکردنی سیاسەتی ناوخۆیی چینی دەدا.\nیەکێک لە ڕستە گرنگەکان کە جەخت لە وریابوون لە کاتی ئەنجامدانی ئەرکەکان دەکات، وتەی سەرکردەیەکی حزبە بە ناوی تشن یون، کە لە ساڵی 1980دا لە کۆنگرەی کاری کۆمیتەی ناوەندیدا دەڵێت:"دەبێ بەرەو چاکسازی بە هەنگاوی جێگیر بڕۆین....و دەبێ لە کاتی پەڕینەوەی ڕووبار هەست بە بەردی ژێر پێمان بکەین". دوا ڕستەی تشن یۆن کە ڕەنگدانەوی دانایی چینە، لە لایەن دنگ شیاو بینگ بە تەواوی پشتگیری کرا، و تا ئێستا ئەمینداری گشتی حزب شی جین بینگ لە بەشێک لە وتارەکانیدا ئەم ڕستەیە دووبارە دەکاتەوە. 3\nیەکێک لە ئەزموونە گرنگەکانی بنیاتنانی سۆشیالستی لە چین یەکلاکردنەوەی بابەتی پەیوەندی هزر بە پراکتیکەوەیە، کە بە پێی ئەم ئەزموونە چەمکە هزرییەکان لە پراکتیک و واقیعەوە دروست دەبێت. لەم بۆچوونەوە نەوەی یەکەم لە سەرکردەکانی حزبی شیوعی بە ڕابەڕایەتی ماو تسی تۆنگ هەنگاو و کاری گرنگ و بە سوودیان لەسەر رێگای بنیاتنانی سۆشیالستی ئەنجام دا، و دەستکەوتی بەرچاویان وەدەست هێنا. دوای پەرەسەندنەکانی چین و لە دوای خولی سێیەمی کۆمیتەی ناوەندی کۆنگرەی یانزەیەم، دووەمین نەوەی سەرکردایەتی حزب بە ڕابەڕایەتی دنگ شیاو بنگ بە شێوازێکی نوێ و بە میتۆدی رزگاری عەقڵ، لە کاروانی نوێدا بەردەوام بوون، و رێگایان بۆ کاروانی چاکسازی و کرانەوە، کردەوە.\nلە ساڵی 1980 لە چاوپێکەوتنێکی رۆژنامەگەری لەگەڵ ڕۆژنامەنووسی ئیتالی ئۆریانە فالاتشی کاتێک کە لە دنگ شیاو بینگ دەپرسیت ئایا وێنەی ماو تسی تۆنگ لەسەر دەرگای تیان ئان من هەتا هەتایە دەمێنێتەوە؟ لە وڵامدا دەڵێت: "ئێمە وێنەی سەرۆک ماو تسی تۆنگ لەسەر ئەم دەرگایە، تەنیا وەک سومبلێکی نیشتمانی و زیندووکردنەوی یادی وەک دامەزرێنەری حزبی شیوعی چین و کۆمار چین، دانانێن، بەڵکو لە سەر هزری ماو تسی تۆنگ بەردەوام دەبین، و ئێمە وەک نیکیتا خرۆشۆف مامەڵە لەگەڵ جۆزیف ستالین ناکەین. هەڵسەنگاندن بۆ سەروەری و هەڵەکانی سەرۆک ماو لە درێژایی ژیانیدا، بە شێوەیەکی بایەتییانە دەکەین. جەخت لەوە دەکەینەوە کە سەروەرییەکانی سەرۆک ماو بە پلەی یەکەم دێت، و هەڵەکانیشی بە پلەی دووەم دێت. دەبێ کاتێک باس لە هەڵەکانی لە دوا ڕۆژەکانی ژیانیدا بکەین پشت بە واقیعەوە ببەستین. لە هەمان کاتدا لەسەر هزری ماو تسی تۆنگ بەردەوام دەبین، و هزری ئەو بەشێکی ڕاست و دروستە لە ژیانی خۆی، و هزری ئەو نەک لە ڕابردوودا سەرکردایەتی کردین لە سەرکەوتنی شۆڕش، بەڵکو گەنجینەیەکی دەوڵەمەندە لە ئێستا و دواڕۆژدا بۆ چین بە حزب و دەوڵەتەوە."4\nلە هەمان کاتدا دنگ شیاو بینگ پێی وابوو؛ "ناکرێت هزری ماو تسی تۆنگ کە ئاڵایەکە بۆمان، فەرامۆش بکرێت، چونکە وازهێنان لەم ئاڵایە مانای پشتکردنە لە مێژووی پڕشنگداری حزبمان".\nسێیەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندی حزب دوای یانزەیەمین کۆنگرە هێمای دەستپێکردنی سیاسەتی چاکسازی و کرانەوە بوو. یەکەمین قۆناغی ئەم سیاسەتە لە کۆتایی 1978 تا 1982 بوو کە تیایدا بایەخ بە دوو بواری گرنگ درا. یەکەمیان: دەستکردن بە چاکسازی و کرانەوە و کارکردن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای نوێ، چونکە لەم بوارەدا نموونەیەکی پێشتر لەم سیاسەتە پەیڕەو نەکرابوو. دەبووایە سەرکردەکان بە ئەزموونی خۆیان و لە ڕوانگەی هەڵسەنگاندنی کەموکوڕییەکانی قۆناغی پێشتر، رێگای نوێ بۆ چاکسازی ئابووری و دوورکەوتنەوە لە گۆشەگیری، و کرانەوە لە سەر جیهانی دەرەوە، بە شێوەیەکی پراکتیکی بدۆزنەوە. دووەمیان: چارەسەرکردنی ئەو کێشانەی کە لە ئاکامی "شۆڕشی ڕۆشنبیری" هاتبووە کایەوە، و ئەمەش وای کرد کە حزب کار بۆ نەهێشتنی گێرەشێوێنی لە حزب و کۆمەڵگادا بکات، و چەمکە تیئۆرییەکان ڕاست کاتەوە، و ئازادی هزر دابین بکات، و سەر لەنوێ چاو بەو کەیسانە بگێرێتەوە کە تیایدا زوڵم لە ملیۆنەها کادیری حزب کرابوو.\nلە شەشەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندی کۆنگرەی یانزەهەم لە حوزەیرانی ساڵی 1981دا بریارێکی گرنگ بۆ هەڵسەنگاندنی 32 ساڵ لە تەمەنی دامەزراندنی کۆمار وەرگیرا، و تیایدا ئاماژە بە ڕووداوە گرنگ و گەورەکان کرا، و هەڵسەنگاندن بۆ بریارە ڕاست و دروستەکان، و لە هەمان کاتدا بۆ هەڵەکان کرا، و بەشێوەیەکی ڕەخنەگرانە هەڵەکان لە قۆناغی "شۆڕشی ڕۆشنبیری" دەستنیشان کرا. ئەم وەرچەرخانە کە لە مێژووی حزبدا بە دەستەواژەی "بریار" ناو دەبرێت، تیایدا هاتووە؛ "حزبی شیوعی چین ئەو توانایەی هەیە کە ڕاستەوخۆ ڕووبەڕووی هەڵەکانی ببێتەوە، و ئەو هەڵانەش چاک بکاتەوە". دەرچوونی ئەم بریارە لە سەرکردایەتی حزب ئاماژەیە بۆ سەرکەوتن بە سەر گێرەشێوێنی، و گەرانەوەی سیستەمی ئاراستەی هزری لە حزبدا.5\nلە ساڵی 1982 دنگ شیاو بینگ لە دوانزەهەمین کۆنگرەی حزب، زۆر بە ڕوونی "چەمکی بنیاتنانی سۆشیالستی بە تایبەتمەندی چینی" خستە ڕوو کە بوو بو تیئۆری ناوبراو سەبارەت بەم بابەتە. لە سیانزەهەمین کۆنگرەی حزبی شیوعی چین ساڵی 1987، تیئۆری قۆناغی سەرەتایی لە سۆشیالستی بە ڕوونی لێکدرایەوە، و لەسەر ئەم بنەمایە هێڵی سەرەکی حزب دەستنیشان کرا.\nشایانی باسە ئەم سەرکردە حزبییە بە ئاسۆیەکی بەرفراوانەوە تەماشای تایبەتمەندییەکانی سەردەم و ئاراستەی پەرەسەندنی جیهانی دەکرد، بۆیە جەختی لەو دەکردەوە کە؛ "جیهانی ئەمرۆ جیهانێکی کراوەیە.. و بەپێی ئەزموونە مێژووییەکان یەکێک لەو هۆکارە گرنگانەی کە بۆ ماوەیەکی زۆر چینی لە دواکەوتوویی و سیستی هێشتۆتەوە، گۆشەگیرییە، و ئەزموونەکان ئەوەیان سەلماندووە کە بنیاتنان بە داخستنی دەرگاکانی خۆمان، نایەتەدی، و گەشەسەندنی چین لە جیهان جیا ناکرێتەوە ".6\nساڵی 1992 ساڵێکی وەرچەرخانی گرنگ بوو لە کاروانی چاکسازی و کرانەوەدا. لەو ساڵەدا دنگ شیاو بینگ سەردانی باشووری چینی کرد و لەو سەردانەدا کۆمەڵێک بابەتی تیئۆری کە لە نێو خەڵک و کادیرانی حزبدا جێگای پرس، بوو، روونکردەوە، و لە پایزی هەمان ساڵدا چواردەهەمین کۆنگرەی حزب بەسترا، و تیایدا بە ڕوونی چەمکی "بازاری سۆشیالستی" و بنەما هزرییەکانی تیئۆری دنگ شیاو بینگ سەبارەت بە "بنیانانی سۆشیالستی بە تایبەتمەندی چینی" بە ڕوونی گەڵاڵە کرا.\nلە بریارەکانی ئەم کۆنگرەیەدا هاتووە کە تیئۆری دنگ شیاو بینگ بەرهەمی کۆکردنەوەی پرەنسیپە سەرەکییەکانی مارکسیزم و پراکتیکی هاوچەرخی چین و تایبەتمەندی سەردەمە، و میراتگر و پەرەپێدانی بیروڕای ماو تسی تۆنگە لەم هەلومەرجە مێژووییە نوێیەدا، و ئەم تیئۆرە کۆمەڵێک تێڕوانینی سەرەکی گرێدراو بە یەکترە سەبارەت بە کرۆکی سۆشیالستی و چۆنێتی بنیاتنانی وەک بابەتێکی تیئۆری سەرەکی و سەرەتایی لەگەڵ رێگای گەشەپێدانی سۆشیالستی و قۆناغەکانی گەشەپێدان و ئەرکە سەرەکییەکانی و هێزی پاڵپێوەنەری، و هەلومەرجی دەرەکی، و زامنە سیاسییەکان و پلانی ستراتیجی و هێزی سەرکردایەتی، و ئەو هێزانەی کە سۆشیالستی پشتی پێدەبەستێت، و بابەتی مەزنی یەکگرتنەوەی نیشتمانی دایک، و.. هتد.7\nکاروانی بنیاتنانی سۆشیالستی بە تیابەتمەندی چینی لەم ڕادەیە ڕانەوەستا و لە کۆنگرە یەک لە دوایەکەکانی حزبی شیوعی چین تا دەگاتە نۆزدەهەمین کە دوا کۆنگرەیە، کۆمەڵێک تیئۆری و هزری نوێ ئەم چەمکەی دەوڵەمەند کرد.\nشی جین بینگ لە وتارێکیدا بە بۆنەی هەشتا ساڵڕۆژی "کاروانی مەزن" کە لە ئاکامیدا شۆڕشی چین لە ساڵی 1949دا سەرکەوت، ئاماژە بە وتەیەکی ماو تسی تۆنگ دەکات، دەڵێت: کاتێک چینی نوێ دامەزرا، ماوتسی تۆنگ ئامۆژگاری کردین کە وەدیهێنانی سەرکەوتنی وڵات تەنیا یەکەمین هەنگاوە لە کاروانێکی درێژدا. بە هەمان شێوە ئاماژە بە وتەیەکی دنگ شیاو بینگ دەکات کە دەڵێت؛ "تەنیا پێش دەیان ساڵ دەستمان بە بنیاتنانی سۆشیالستی کرد، و لە قۆناغی سەرەتایی سۆشیالستیداین. بەهێزکردن و پەرەپێدانی سۆشیالستی قۆناغێکی مێژوویی زۆر درێژە، و ئەرک و کاری بێوچانی دەیان نەوەی دەوێت، و ناکرێ بە کەمی و بێخەمی تەماشای ئەم کاروانە بکەین".8\n1 تانگ شیاو جیوی پێناسەی حزبی شیوعی چین ل 46\n2 تشانگ بای جیا، ئەزموونی چین ل 47.\n3 هەمان سەرچاوە ل 53.\n4 تانگ شیاو جیوی پێناسەی حزبی شیوعی چین ل 48.\n5 تشانگ بای جیا، ئەزموونی چین ل 71.\n6 شی جین بینگ، دەربارەی حوکم و بەڕێوەبردن، بەشی دووەم ل9 .\n7 ڕاپۆرتی چواردەهەمین کۆنگرەی حزب.\n8 شی جین بینگ، دەربارەی حوکم و بەڕێوەبردن، بەشی دووەم ل 49.


ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەران: بەغدا داواکاری زۆر قورسی لە هەرێم هەیە | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›کوردستان›ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەران: بەغدا داواکاری زۆر قورسی لە هەرێم هەیە\nئەندامێکى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق چەند نهێنیەک ئاشکرا دەکات لەبارەی مامەڵەی لایەنە عێراقیەکان لەگەڵ کورد و رایدەگەیەنێت، بەغدا داواکارى زۆر قورسی لە هەرێم دەبێت کە خۆى لە ڕادەست کردنى نەوت و خاڵە سنوریەکان دەبینێتەوە.\nیوسرا ڕەجەب، ئەندامى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق بە SNNی ڕاگەیاند: “دۆخى عێراق لە رووى دارایەوە زۆر خراپە و ڕەنگە پەنا بباتە بەر قەرزى دەرەکى بۆ پڕکردنەوەى کورت هێنانى بودجە، چونکە لە ڕابردوودا پارەى باش لە عێراق هەبووە بەڵام نەزانراوە چۆن مامەڵەى لەگەڵ بکرێت و ئێستاش کە نەوت دابەزیوە و ڤایرۆسى کۆرۆنا هەیە دۆخى دارایى عێراقى ئاڵۆز بووە”.\nوتیشى: “با خەڵکى کوردستان چاوەڕوانى شتى باش لە سەردەمى کازمى نەکەن، چونکە بەپێى زانیاریەکانى ئێمە، لە دواى پشووەکانى جەژن هێزە عێراقیەکان داواى ئەوە دەکەن دەبێت بەپێى دەستور مامەڵە لەگەڵ کورد بکرێت و دەبێت دەستوریش هەموار بکرێتەوە، ئەو کات پێدەچێت کورد زۆر شت لەدەست بدات کە دیارترینیان دەست بردنە بۆ ماددەى 140 و پێشبینى دەکەین هێزە کوردیەکان لەبەرامبەر چەند دەستکەوتێکى کەم دەستبەردارى زۆر شت ببن”.\nهاوکات ئاشکراى کرد: “لە کۆتایى دەسەڵاتەکەیدا عەبادى پارەى مووچەخۆرانى 2018 ى رادەستى هەرێم کردوە کە ئەو پارەیە لێکدانەوەى جیاوازى بۆ دەکرێت، جگە لەوەش حکومەتى عێراق مووچەى فەرمانبەرانى ناردوە بەڵام ئەوە حکومەتى هەرێمە کە قەرزارى مووچەخۆرانى کوردستانە”.\nیوسرا ڕەجەب ڕوونى کردەوە: “هەموو ئەو گرفتانەى ئێستا ڕووبەڕووى حکومەتى هەرێم دەبێتە نەزانى مامەڵەى شیاو بوو لەگەڵ حکومەتى ناوەند چونکە ئەوان لە ساڵانى 2003 دا ڕێزى زۆر تایبەتیان لە کورد دەگرت بەڵام مامەڵەى ناحەکیمانەى بەرپرسانى کورد ئەم دۆخەى دروست کرد، کە پێم وایە هیچ خەتایەک لە دەسەڵاتدارانى عێراق نیە، کورد زۆر هەلى بۆ هاتە پێش نەیتوانى ئەو هەلانە بقۆزێتەوە و مافەکانى خۆى لە دەستوردا بەشێوەیەکى رێکوپێک بچەسپێنێت”.\nیاریزانێكی تێنس تۆمەتبار ده‌كرێت به ده‌ستدرێژی كردنه سه‌ر خێزانه‌كه‌ی پێشووی\nبڵێسه جەبار فەرمان ” كورد له عێراقدا تادێت به‌ره‌و پاشه‌كشه ده‌چێت”\nگۆڵکارانی ئەم وەرزەی بەرشەلۆنە و بایرن میونخ لە خولی یانە پاڵەوانەکان\nرۆژنامەی مارکا پێکهاتەی بەرشەلۆنە بۆ یاری هویسکا بڵاودەکاتەوە


توركیاو قەتەر هاوپەیمانییەكی هەواڵگری‌و سەربازی لەدژی كورد پێكدەهێنن\n4080 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nسەرچاوە: احوال تركیە\nلەكاتێكدا هێزەكانی سوریای دیموكرات دوا شەڕی خۆیان دژ بەگروپی چەكداری داعش بەڕێوە دەبەن، هەردوو لایەنی حكومەتی سوریا و كوردیش بەردەوامن لەسەر گفتوگۆكانیان بۆ گەیشتن بەڕیكەوتن، توركیاو قەتەر سەرقاڵی پێكهێنانی هاوپەیمانییەكن.\nرامی عەبدولرەحمان، بەرپرسی روانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ دەڵێت: هەردوو هەواڵگری توركیا و قەتەر كار بۆ درووستكردنی هیزێك لەرۆژهەڵاتی فورات دەكەن بەئامانجی شەركردن لەگەڵ هێزەكانی سوریای دویموكرات (قسد)، ئەویش بەپاساوی بڵاوكردنەوەی هێمنی‌و ئاسایش لەو دەڤەرە .\nهەر لەسەرەتای ساڵی ٢٠١١ و بەدریژایی شەڕی ناوخۆی سوریا ، هەریەك لەتوركیا و قەتەر ، كاریان لەسەر هەڵگیرساننی فیتنەو ناكۆكی تایەفی‌و نەتەوەیی لەو وڵاتە كردووە ، یارمەتی زۆرینەی ئەو گرووپە چەكدارییانەی ناو سوریایان داوە ، كە گروپی چەكداری توندرەو بوون.\nروانگەی سوریی ئۆپۆزیسۆن، كە بارەگاكەی لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیایە، پێیوایە ئەو هێزی قەتەر و توركیا بەتەمان دروستی بكەن، لە بنەرەتدا بۆ نانەوەی ئاژاوە و دروستكردنی فیتنەیە لەنێوان كوردو عەرەب بەپاساوی شەڕكردن دژی (قسد).\nرامی عەبدولرەحمان، پرسیاری ئەوە دەكات كاتێك داعش دەستی بەسەر لەسەدا ٣٠ خاكی سوریادا گرت بۆچی قەتەر یارمەتی ئەو هێزانەی نەدەدا، كە شەڕ دژی بكەن ، بەڵام دوای كۆتایی هاتنی داعش ئەو هێزانە دەردەكەون، ئایا ئەوە پلانێكی قەتەری توركییە بۆ دروستكردنی گیروگرفت لەو ناوچانە؟\nهێزەكانی سوریای دیموكرات رۆژی شەممە رایگەیاند، ئەوان لای خۆیانەوە دەستیان كردووە بە "شەڕی یەكلاكەرەوە" بۆ كۆتاییهینان بە گروپی داعش ، كە ئەوانەی ماونەتەوە لەدوا مۆڵگەكانی خۆیان لەرۆژهەڵاتی وڵات خۆیان قایم كردووە .\nداعش لە ساڵی ٢٠١٤ دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامییان لەسەر خاكی عێراق و سوریا راگەیاند ، كە رووبەرەكەی بەقەد رووبەری وڵاتێكی وەك بەریتانیا بوو .


بریندارانی خۆپیشاندانه‌كانی عێراق له هه‌رێمی كوردستان چاره‌سه‌ر ده‌كرێن\nخۆپیشاندانەکانی عێراق دۆخی شارەکانی ئەو وڵاتەی ئالۆزکردووە و ژمارەی بریندارەکانیش وایکردووە نەخۆشخانەکان توانای چارەسەرکردنیانی سنوورداربێت, له به‌رامبه‌ریشدا وەزارەتی تەندروستی ھەرێمی کوردستان ئامادەیی خوی بۆ چارەسەرکردنی بریندارەکان نیشانداوه.\nله‌كاتێكیشدا حكوومه‌تی هه‌رێم ھەموو ئامادەکارییەکی بۆ پێشوازیكردن لە بریندارەکانی خۆپیشاندانەکانی عێراق كردووه و تا ئێستا ژماره‌یه‌ك له برینداران گوازراونه‌ته‌وه بۆ نه‌خۆشخانه‌كانی هه‌رێم، ماجيد كه یەکێکە لەو نەخۆشانەی لە بەغداوە گواستراوەتەوە ھەولێر بەھۆی باروخۆی ناجێگیریەوە لە نەخۆشخانەی فریاکەوتنی ڕۆژئاوا چارەسەری بۆ دەکرێت، باوكی ماجید ده‌ڵێت: "بارودۆخی کوڕەکەم زۆر خراپ بوو، ناچاربووین بیگوازینەوە بۆ ھەولێر، ئیستا تەندروستی باشە و چارەسەری پێویستیشان بۆ کردووە".\nسه‌باره‌ت به دۆخی عێراقیش جه‌خت ده‌كاته‌وه، "خەڵك دادپەروەری دەوێت بۆ گەنجەکانمان، بەلام بەھۆی داواکردنی دادپەروەرییەوە گیانی کوڕەکانمان کەوتووه‌تە مەترسییه‌وە، ماوه‌ی ٤ ھەفتەییە کوڕەکەم لە بارودۆخێکی خراپداییە، لەبەر خراپی دۆخەکە ناچار بووم بیھێنم بۆ ھەرێمی کوردستان، ناتوانم باسی سەرجەم پزیشك و کارمەندانی نەخۆشخانە بکەم کە چەندە بە ئێمەوە ماندوو بوون، ئێستا کوڕەکەم تەندروستی باشترە، سوپاس بۆ ھەرێمی کوردستان کە لە ھەموو بارودۆخێکی خراپدا ھاوکاری ئێمەی کردووە".\nئه‌مه له‌كاتێكدایه، ھەر ئەمڕۆ شاندێکی وەزارەتی تەندروستی عیراق لەسەر کێشەی تەندروستی و پێداویستییە پزیشکییەکان لەگەڵ وەزارەتی تەندروستی ھەرێمی کوردستان کۆبووه‌وە و، سامان به‌رزنجی، وەزیری تەندروستی ھەرێمیش باسی لەوە کرد، كه سەرجەم نەخۆشخانەکانیان ئامادە کردووە بۆ پێشوازیکردن لە بریندارانی خۆپیشاندانەکان و ھەر ھاوکارییەکی پزیشکی پێویست بێت بۆ نەخۆشان.


ئه‌نفالستان – كە رەئیس هاتە ماڵمان زۆر ترسام.، چونکە دوو پێشمەرگە لە ماڵماندا ئیختیفا بوون .\nكە رەئیس هاتە ماڵمان زۆر ترسام.، چونکە دوو پێشمەرگە لە ماڵماندا ئیختیفا بوون .\nنیسان 17, 2020 Omer ئه‌نفال, دیدار لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە كە رەئیس هاتە ماڵمان زۆر ترسام.، چونکە دوو پێشمەرگە لە ماڵماندا ئیختیفا بوون .\nكە رەئیس هاتە ماڵمان زۆر ترسام.، چونکە دوو پێشمەرگە لە ماڵماندا ئیختیفا بوون\nمحمەد ئەحمەد سەمین یەكێكە لەو هاوڵاتیە ئازایانەی ناوچەی گەرمیان و دانیشتووی گوندی كەلاری كۆن، بەداخەوە رۆژی ١٦ی نیسانی سالی ٢٠١٠ کە هاوکات بوو لەگەڵ یادی کیمیابارانی بالیسان کۆچی دوایی کرد. ئەنفالستان وەک یادکردنەوەیەک بەپێویستی زانی لە ساڵیادی کۆچی دوایدا ئەم دیدارە بڵاوبکاتەوە کە ساڵانی پێشتر سەرنوسەر لەگەڵیدا سازیداوە و لەریزبەندی دیدارەکاندا ژمارە ٢٢ ی وەرگرتووە .رۆژی ١٦ی نیسانی ٢٠١٠ لە یادی کیمیابارانی بالیسان و شێخ وەسان بووم، کە هەواڵی مەرگی (کاک محەمەد)یان پێراگەیاندم بۆیە هەر لە بالیسانەوە کە سواری ئۆتۆمبیل بووم هەتا کەلار رانەوەستام بۆئەوەی بەشداری پرسەی ئەم پیاوە قارەمانە بکەم .\nئازایەتی ئەم مرۆڤە دەگەڕیتەوە بۆ سەروەختی پەلامارەكانی ئەنفال، من بەهۆی نزیكیمەوە لێیان دەمێك بوو دەمزانی لە كاتی ئەنفالەكان و دوای ئەنفالی كۆتایش ئازایەتیەكی گەورەی نواندووە، كە شایانی باس و دۆکێومێنتكردنە، بەڵام چەندی كۆشام ئەو ئامادە نەبوو لەو بارەیەوە قسەم بۆبكات، پاساویشی ئەوە بوو کە دەیگوت: ئەوەی من كردوومە لە پێناوی ئینساندا پێویست بەباسكردن ناكات. بەڵام من رای پێجەوانەم پێدەگوت و دەمگوت ئەم چیرۆکانە گارنگن. خۆش بەختانە لەسەردانێكمدا بۆ شاری كەلارو بەسەركردنەوەی ئەمجارە ڕەزامەنددی دەربری و قسەی بۆکردین. و لەم ژمارە (٤)ی ئەنفالستاندا بڵاومان کردەوە. مەبەستیش لە بڵاوكردنەوەی ئەم ئازایەتیانەی كاك محەمەدو هەر بەرێزێكی تر لە ڕۆژە رەشەكانی ئەنفالدا گرنگییەكەی لەوەدایە كەوا ئەنفالستان ڕۆڵی قارەمان و مرۆڤە جوامێرەکانی ئەو سەروەختانەش لەیاد نەکات وئەوەندەی دەتوانێت بیانخاتەوە بەردیدە .\nمحەمەد ئەحمەد سەمین\nلەدایکبوی ١٩٥٤ کەلار کۆن .\nپێمخۆشە دەربارەی داڵدەدانی ئەوکەسانە قسەمان بۆبکەیت کە لەئەنفال دەربازبوون و هانایان بۆ ئێوە هێناوە؟\nبەڵێ ئێمە سەروەختی ئەنفالیش، هەر لەم كەلار كۆنە نیشتەجێبووم، ئەوسا وەزعەکە زۆر مەترسیداربوو خۆشم سەربازی هەڵاتوو (هارب)بووم، بەڵام پێناسی فەرمانگەکەمم هەرمابوو زۆر جار كەڵكم لێوەردەگرت، برادەرێكم هەیە ناوی بەكرە، ڕۆژێكیان هات بۆ لام ووتی : دوو پێشمەرگە لەناوچەی زەنگاباد گیریان خواردووەو بە نیازن دەربازبن، پێویستیان بە یارمەتی ئێمە هەیە، چیبكەین بۆیان ؟ كەمێك هاتوونەتە بەرەوە ئێستاش وا لەم دەشتی كەلارەن لەراستیدا ئەوە كێشەبوو، چارەسەری هەروا ئاسان نەبوو، بەڵام بەكر زۆر بروای بەمن هەبوو، چەند جارێكی تریش لەنزیكەوە ئاگاداری ئەوە بوو كەمن لەماڵەكەی خۆمدا، پێشمەرگەم داڵدەدابوو، بەهۆی ئەوەی منیش دارای برام پێشمەرگە بوو، پیشتریش لەگەڵ كاك عوسمانی حاجی مەحمود زیندانی سیاسی بوون لە ژووری سێدارە چاوەروانی جێبەجێكردنی بریارەکە بوون، بەڵام باش بوو سەدام عافواتێكی كتوپڕیداو ڕزگاریان بوو، بەهەرحاڵ بەكر ئەم راستیانەی دەزانی، بۆیە بروای تەواوی پێم هەبوو، داوای لێكردم كە ئەو پێشمەرگانەی لەودەشتە ماونەتەوە بێنە مالی ئێمەو لێرە ئیختفابن، هەتا دنیا بەلایەكدا دەكەوێت، پێشمەرگەكانیش یەكیان برای خۆی بوو جەعفەری ناوە و ئەوی تریش هەر پورزای بوو، ناوی جەلال مەحمودە، وابزانم ئێستا لەسلیمانی دادەنیشێ کەسێکی ناسراوە (جەلال مەسۆیی) منیش قایل بووم پێشمەرگەكان هاتن، هەردووكیشیان چەكیان پێبوو، هێناینی بۆماڵ ئێمە، لەراستیدا ئەو سەردەمە ئەم پرکێشیە مەترسیدارو زۆر زەحمەت بوو، بەهەرحاڵ گوێم نەدایەو لەمالەوە جێگەیەكم بۆ چاككردن، ووتم خۆ قابیلە گیانی من لەهی ئەوان زیاتر نیە، ئەوكاتەی ئەوان لەماڵمان داڵدەدرابوون، ڕۆژێک هەستمكرد زۆر بێتاقەتن، منیش چوومەلایان و هەندێك دڵخۆشیم دانەوە، بۆئەوەی هەم ورەیان بەرزبێتەوە، هەم كەمێك دڵخۆش بن. لەراستیدا منیش ترسم هەبوو، خۆتان دەزانن ئەو ساتانە وەزعەكە چۆن بووە، پێویست بەباسكردن ناكات، سەرەرای ئەوەش بۆخۆم فیرار (سەربازی هەڵاتوو بووم) لەبەرئەوە هەمیشە دەرگای حەوشەم دادەخست و تەكبیر خۆشمم كردبوو، ئەو پێناسە حكومییەی دائیرەی كارەبام پێبوو، چونكە من خۆم فەرمانبەری حكومی بووم لەدەزگای كارەبا، رێگەیەكیشم بۆ ئەوان دیاری كردبوو ئەگەر روداوێکی نەخوازراو یان حاڵەتێك ڕویدا لە حەوشەی ئەو دیوەوە لە پشت ماڵمانەوە راكەن و خۆیان دەرباز بكەن، لەو كاتە نالەبارەدابوو کە رەئیس هات !\nپیاوێكی دراوسێمان هەبوو ناوی (رەئیس)ە رەئیس قادرخەلكی گوندی (فەقێ مستەفا)یە لە سەرچەمی ئاوەسپی، ئەو ڕۆژە رەئیس خۆی كرد بەماڵدا ئەی خوایە چیبكەم؟! خۆناشكرێت بڵێم نابێت بێیتە ژوورەوە، یان خولقی نەكەم، بەهەرحاڵ من بەردەمیم گرتبوو، زۆریش ئەترسام و هەر ئەشم ووت: فەرموو، فەرموو، ئیتر من هەر لەحەوشە كاك رەئیسم بەجێهێشت و ناچار چووم بۆلای ئەوان، بەڵام تەماشا دەکەم پێشمەرگەكان پەردەی پەنجەرەكەیان لاداوەو هیچ خۆیان تێك نادەن، بە پێچەوانەوە بەدەست ئیشارەتم بۆ دەكەن ئەڵێن بابێت!! چومە لایان وتیان ئەوە ناسیاوی خۆمانەو بابێتە ژوورەوە. منیش چوزانم ئەوان “رەئیس” دەناسن؟! چونكە ئەو بەهۆی دراوسێیەتیەوە هاتبووە ماڵمان، رەئیسش پیاوێکی قسەخۆش و قسەزان بوو، ئیتر لەوە بەدوا ڕۆژانە دەهاتە لایان و قسەی خۆشی بۆیان دەكرد، ئەوانیش بەهۆی ئەوەوە بێتاقەتیەكەیان دەڕەوییەوە. ئەم وەزعە نزیكەی ٣ مانگێكی پێچوو، هەتا گەیشتینە گەرمای تەمووز ئیتر خۆتان دەزانن گەرمای كەلار چۆنە ناچار دەبێت ژوورەوە جێبهێڵێ و بچیتە حەوشە، گەرما تەنگی پێهەڵچنین بەڵام حەوشەیەكمان هەبوو باخچەیەك وچەند دارێكی تێدابوو، لەوێ جێگەیەكم بۆ چاككردن و ڕۆژانە لەبەر گەرماكە دارەكانم ئاوڕشێن دەکرد بۆئەوەی گەڵاکان تەڕبن و ئەوانیش فێنكیان بێتەوە وبحەسێنەوە.\nپەلامارەكانی ئەنفال دەستیان پێكردبوو خەڵكیكی زۆر لێی قەومابوو، ئیتر ڕۆژێك بەكر هاتەوە بۆلام ووتی برا بەخوا زامێكی ترم هەیە، جگەلە تۆش كەسێكی ترشك نابەم و بڕوام بەكەسێکی تریش نیە، بەفریام بکەوێت، دەبێت ئەم زامەشم بۆ تیمار بکەیت، ووتم یا اللە خێرە ووتی بەخوا (٣) كچی ناسیاومان هەیە لە ئەنفالەکە ڕزگاریان بووەو ئێستا لە ماڵی خاڵۆیانن لە دوزخورماتوو دەبێت هەرچۆنێك بێت ئەوانیشم بۆ ڕزگار بكەیت، ووتم : كاك بەكر خۆت دەزانی من حاڵەكەم چۆنەو عەسکەری فیرارم، ووتی: كاكە دەزانم بەڵام ئەی چیبكەین؟ چارەم نەماوە هەر بەتۆ ڕزگار دەكرێن، منیش بیرم كردەوە ووتم: كورە دەی هەرچی دەبێت باببێت گرنگ ئەوەیە لە پێناوی كاری خێردایە پێیموت: باشەكاكە بەسەر چاو خەمت نەبێت، كورێکی ئامۆزای دایكم شك دەبرد سەیارەی هەبوو، چووم سەیارەكەم لێسەندوو رۆیشتم بۆ خورماتوو بۆخۆم سەیارەکەم لێدەخوڕی، بەڵام من ئەوەم نەدەزانی کە ئیخباری كراون دوایی كە لەومەترسییە دەرچووین كچەكان خۆیان باسیانکرد، گەیشتمە بەردەرگای مالی خاڵۆیان كچەكان حازر بوون، یەكسەر سواربوون ومنیش یەكسەر بەپەلە بۆی دەرچووم، بڕوا بكە ئیمە لە كۆڵانەكە هاتینە دەرەوە هێزێکی چەکدار هاتن چوار دەوری ماڵەكەیان گرت وتەوقی كۆڵانەكەیاندا، لە ئاوێنەكەوە چاوم لێیان بوو، بەڵام منیش زۆر بەپەلە لەدوز دەرچووم بیرم چوو ئەوەش باس بکەم لەدوكانێك لامدا بەپەلە ٣ پاكەتم کڕێ ئەوسا جگەری رۆسمەن هەبوو، لەوەم كڕی و فرێمدایە سەر داشبوڵی سەیارەكە، بەپەلە سەركەوتمەوەو دەرچووم هەتا گەیشتمە یەكەم بازگە، بەڵام وەك چۆن دانم بۆیان رۆكردبوو ئاوا پێوەبوون عەسكەرێك ووتی:( ها ا بن عمی ارید جگایر عندك ؟) منیش یەكسەر پاكەتێكم هەڵگرت و دامە دەستی و پێم ووت: بعد خدمە؟ ووتی لا اللە ویاك. ئیتر دەرچووم، هەتا گەیشتمەوە ماڵی خۆمان كەس لێی نەپرسیمەوە، بەو شێوەیە ئەوکچانەشم گەیاندەوە ماڵی خۆمان، ئەوانیش هەرلەوێ مانەوە ئیتر لەگەڵ پەروین خێزانم راهاتبوون، بەڵام لە رێگە بەرلەوەی بگەینە مالەوە بە كچەكانم ووت خەمتان نەبێت دوو پێشمەرگەش هان لەماڵمان سایان هەموومان پێكەوە دەگیرێن و تیادە چین، یان ڕزگارتان دەبێ، ئیتر ئێوەش ماڵی خۆتانەو نابێت هەست بەغەریبی بكەن، ئەوانیش سێ مانگێك لەماڵمان مانەوە.\nکچەکان لە ژیاندا ماون، ناویان چیە ؟\nبەڵێ كچەكان لەژیانداماون، یەكیان ناوی روناكە، یەكیان ناوی گولاڵەیە، (گوڵالەی مام فەتاح) ئەویتریشیان ناوی ملیحەیە، ئەوان پێیان دەگووت مەلە. ئیتر كچەكان لەگەڵ پەروین بۆخۆیان لەماڵەوە هەڵسوكەوتیان ئەكرد وەكو مالی خۆیان لێهاتبوو هەستیان بە غەریبی نەدەكرد.\nئەی ئێستا لەکوێ دەژین ؟\nوا بزانم ئێستا لە دەوروبەری چەمچەماڵن، یەكیان لەتەكییە بوو، لەگەڵ پێشمەرگەكانیش خزم وناسیاوی یەکتری دەرچوون، لەو لایەنەشەوە موشكیلەیەكمان نەبوو.\nئیتر لەدوای پرۆسەی ئەنفال مام فاتیحی باوك گوڵالەش نازانم ئەویش چۆن ڕزگاری ببوو، ڕۆژێكیان لەگەڵ گوڵالەدا هاتن بۆماڵمان، مەبەستی هاتنەکەشیان بۆ سوپاسكردنمان بوو، بەڵام داخم ناچێ زۆری ووت دەبێت سەردانمان بكەن بۆ چەمچەماڵ، من بەڵێنیشم پێدا كە لەگەڵ پەروینی خێزانمدا بچین سەردانیان بكەین، كەچی فریانەكەوتین مام فاتیح بەكارەساتی سەیارە کۆچی دوایی كردبوو، داخەكەشم بۆ دوو حاڵەتە یەكەم ئاواتەكەیم نەهێنایەدی و زوو نەمتوانی بچمە سەردانیان، دووەم بۆ مردنەكەشی نەمزانیبوو.\nئەمە هەموو بەسەرهاتەکەی من ورەئیس وئەو کچانە بوو.\nسوپاس کاک محەمەد\nسوپاس بۆ ئێوە بەخیربێن سەرچاو\nئێستا قایلیت بڵاوببێتەوە یان نا ؟\n دارا مەبەستی مامۆستا دارا ئەحمەدی بەرێوەبەری گشتی پەروەردەی کەلارە ئەوسا پێشمەرگەی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بوو لەتیپی ٥٣ی شێروانە .\n لەراستیدا پێویست بەباسکردن دەکات . ئەو سەردەمە وەزعەکە ئەوەندە ترسناک بوو، خەڵکی ئاسایی لەگوندەکان ببینرایە دەکوژرا تەنانەت ئاژەڵی کێویش لە کێوماڵەکاندا دەکوژران بۆئەوەی ئەگەر کەسانێک مابن نەتوانن سودی لێببینن وبیکوژن و بیخۆن . شاردنەوەی پێشمەرگە هەتا ئەوپەڕی سزای توندی لەسەربوو، نەک هەرخاوەن ماڵ رەنگە هەموو خانەوادەکە تێدا بچونایە.\n فەقێ مستەفا گوندێکی گەرمیانەو سەربەناحێی قادرکەرەمەو نزیکەی ٢٠٠ کەسی ئەنفالەو تەنها لەوگوندەدا ١٠ کەس تاقانەی ئەنفالن .


2016 ئایار « هەژێن Hejên\nMonthly Archives: ئایار 2016\nکارکردی سۆشیال دێمۆكراسی و سۆشیالیز م و یەكی ئایار\nئایار 23, 2016 – 5:00 pm\n٢٣*ی ئایاری ٢٠١٦\nئەم ڕۆژ ٢٣ی ئایار، ساڵیادی سەد و پەنجا و سێ (١٥٣) ساڵەی دروستکردنی یەکەمین پارتیی سۆشیال دێمۆکراتی جهانە، بەو بۆنەوە، سەرنجدانی مێژووی کارکردەکانی ئەو پارتییە و ئیدئۆلۆگەکانی و سەرکردەکانی و ڕێچکەیەك کە بە ئەم ڕۆژەی گەیاندووە، دەتوانێت سەرەتایەکی باش بێت بۆ گەڕانەوە سەر مشتومڕەکانی نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەهەم، بەتایبەت مشتومڕەکانی نێو (ئەنجومەنی نێونەتەوەیی زەحمەتکێشان)، کە دواتر مارکسیستەکان بە “نێونەتەوەیی یەکەم” ناساندیان و ئەو ئاوەی کە ئەوان ڕشتیان، دواتر سۆشیال دێمۆکراتەکان پێی خۆیان تێخست و ئێستاش ھەر بە لێڵیی ماوەتەوە.\nسەرەکیترین تایبەتمەندی سۆشیال دێمۆکراسی، کە دەتوانین بە ئەلف و بای دژەخونی سۆشیال دێمۆکراتەکان لە بزووتنەوەی سۆشیالیستی و کرێکاری و بزووتنەوە ڕگاریخوازەکانییەکانی جیهانی ئەو سەردەمە و تاکو ئێستاش ناوبەرین، بۆ سەردەمی سەرهەڵدانی ئەو ئاراستە دەسەڵاتخوازە دەگەڕێتەوە، کە لە نیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدەهەم پارتایەتی و دەوڵەتخوازیی کردە پردی پەڕینەی پرۆلیتاریا لە سەرمایەدارییەوە بۆ سۆشیالیزم؛ ئەوەی کە دواتر سۆشیال دێمۆکراتەکان بە پشتیوانیکردنی دەوڵەتان [وڵاتانی خۆیان] پێی خۆیان خستە نێو لیتەکەی و خەستربووەوە.\nتایبەتمەندیی سەرەکی سۆشیال دێمۆکراسی بریتییە لە پێشمەرجکردنی گۆڕانی ڕامیاریی بۆ ڕودانی گۆڕانی کۆمەڵایەتیی *، کە خۆبەخۆ بۆچوونی مامۆستابوونی سۆشیال دێمۆکراتەکان – شاگردبوونی کرێکاران و دەستەبژێرگەری [ئیلیتگەری]، ڕێکخستنی قووچکەیی [پارتیی و سەندیکا قووچکەییەکان] و سەرەنجام پێداویستکردن و پیرۆزکردنی دەوڵەت و پابەندکردنی هاتنەدی سۆشیالیزم بە هەبوونی دەوڵەتی پارلەمانی، کەمێك جیاوازتر لە دەوڵەتی تاکپارتیی کۆمونیستەکانی [سۆشیال دێمۆکراتە چەپەکانی] دواتر، سەپاند و کردە نەریت.\nسۆشیال دێمۆکراتەکانی خۆراوای ئەوروپا ئەو بۆچوونە دیتێرمینیستیانەی کارل مارکس و ئەنجلس پەیڕەودەکەن، کە پیشەسازیبوونەوە ** و خۆبەخۆیی قەیرانە ئابوورییە ناوبەناوەکانی سەرمایەداریی وەك خنکێنەر و گۆڕهەڵکەنی دەسەڵاتی بۆرجوازی وێنادەکەن، کە (ڤیلھێلم لییبکنێشت Wilhelm Martin Philipp Christian Ludwig Liebknecht ) وەك ئیدئۆلۆگی ئەو باڵە بە لوتکەی گەیاندن. هەر ئەو تێڕوانین و پێگەییشتنە تیئۆریی و کردەییانە بوون، کە ڕەوتی سۆشیال دێمۆکراسییان بەرەو تێکۆشانی پارلەمانی و پشتیوانی بەرەکانی جەنگ و “یەکێتی نەتەوە/ سەروەری بۆرجوازی” برد. لە بەرانبەردا باڵی چەپی سۆشیال دێمۆکراسی کە (لێنین) ئیدئۆلۆگی بوو و دواتر بە پارتییە کۆمونیستەکان ناسران، بۆ خۆجیاکردنەوە لە باڵی ڕاستی سۆشیال دێمۆکراسی، بۆ ئەو بۆچووانەی کارل مارکس و ئەنجلس هانایانبرد، کە لەنێو پەرەگرافەکانی (مانیفێستی کۆمونیست) بردنی ھوشیاری شۆڕشگێڕانە بۆ نێو پڕۆلیتاریا/کرێکاران بە کۆمونیستەکان دەسپێرێت و بڕیاری شۆڕش بە ئەوان دەسپێرێت و ئەرکی دروستکردنی پارتیی و دەوڵەتی سۆشیالیستی و گەیاندنی کۆمەڵ بە کۆمونیزم بە کۆمونیستەکان دەسپێرێت، ھەروەھا توانەوەی پەشمەکئاسای دەوڵەتی دیکتاتۆر ھەر لەسەر بنەمای نیازپاکی ئەوان.\nوەك مێژوو سەلماندنی هەر دوو باڵی سۆشیال دێمۆکراسی [پارلەمانیی و تاکپارتیی] وەك دوو دەست چەپڵەی مانەوەی سەروەریی چینایەتییان لێدا و تاکو ئێستاش سۆشیال دێمۆکراسی لە هەموو فۆرمەکانیدا هۆکار و یارمەتیدەی مانەوە و تەمەندرێژیی سیستەمی چینایەتییە و لە دەنگدانێکەوە بۆ دەنگدانێکی دیکە، خۆشباوەڕیی پرۆلیتێرەکان قوڵتەر و بۆگەنتر دەکات.\nکورتەیەك لە مێژووی کارنامەی سۆشیال دێمۆکراسی لە ئاڵمانیا؛ منداڵدانی پەروەراندن و دایەنگەی یەکەمین پارتی سۆشیال دیمۆکرات\nلەبەرئەوەی ئامانجی ئەم نووسینە شرۆڤەکردنی ھزر و بیرۆکەکانی سۆشیال دێمۆکراسی نییە لە سەد و پەنجا و سێ (١٥٣) ساڵی ڕابوردوو و ھەر ئاوا بەپێویستیشی نازانم بەنێو مێژووی ھۆکاری سەرھەڵدانی باڵی ڕاست و چەپ “لادەر و شۆڕشگێڕی” سۆشیال دێمۆکراسی ڕۆبچم و خۆم بە جیاوازییە ڕواڵەتییەکانەوە خەریکبکەم، چونکە ئامانجی من لەم نووسینە، فرەتر کۆکردنەوەی کۆمەڵێك بڕگەی مێژوویی ڕەوتی سۆشیال دێمۆکراسی و پارتیی سۆشیال دێمۆکراتی ئاڵمانیا و نیشاندانی ڕەھەندەکانی کارایی ھەڵوێست و ھەنگاوەکانی پارتیی سۆشیال دێمۆکرات و ئاراستەی سۆشیال دێمۆکراسییە لە ڕەوتی ڕووداوەکانی کۆتایی سەدەی نۆزدە و سەدەی بیست، کە بریتین لە :\n– ساڵی ١٨٩٠ پارتیی سۆشیال دێمۆکراتی ئاڵمانیا دژی بانگەوازی مانگرتنی گشتی بوو …***\n– ساڵی ١٩١٤ پارتیی سۆشیال دێمۆكراتی ئاڵمانیا وەك پارتییە دەستە خوشكەكانی دیكەی نێو نێونەتەوەیی دووەم، بە پشتیوانیکردنی جەنگ و دەوڵەكانیان دەنگیدا ….. ***\n– پاش جەنگی دۆڕاوی یەکەمی جیهانی پروسەكان (١٩١٤- ١٩١٨) و ڕاپەڕینی نۆڤەمبەری کرێکاران و شوراکانی سەربازان (١٩١٨/١٩١٩ باواریای ئاڵمانیا) پارتیی سۆشیال دێمۆکراتی ئاڵمانیا و یەکێتییەکانی سەر بەو ڕەوتە وەك دەستەبژێری دەسەڵاتخواز و سەروەر خۆیان سەپاند …. ***\n– لە ڕێکەوتننامەی ستینیس لێگیین Stinnes-Legien نێوان ئەنجومەنی نێوەندیی کار (ZAG) لەتەك خاوەنانی/داراكانی پیشەسازیدا سەرلەنوێ ساڵانی ١٩١٨ تا ١٩٢٤ گیانی سازشکارانەی تەبایی چینایەتی لەنێو یەکێتییە پاشكۆکانی پارتیی سۆشیال دێمۆكراتی ئاڵمانیا خۆی دەردەخاتەوە … ***\n– ساڵی ١٩١٩ لەتەك سەرکەوتنی پارتیی سۆشیال دێمۆکرات لەنێو کۆماری ڤایمەر Weimarer، ئیدی ڕۆژی ١ی ئایار کرا بە پشوو “ڕۆژی جەژنی نیشتمانی “ …. ***\n– یەکەمین ساڵیادی ١ی ئایاری بە پشووکراوی ساڵی ١٩١٩ کۆماری شۆڕشگێڕی باواریا/ میونیخ (Münich) لەلایەن سوپا و فاشیستەکانەوە سەرکوتکرا، سەدان کرێکار کوژران. هەزاران زیندانیکران و بە کوشتن یا زیندانی هەمیشەیی سزادران. سۆشیال دێمۆکراتەكان لەترسی ئەوەی کە ساڵانی داهاتووش ئەو ڕۆژە دووبارەببێتەوە و ببێتە ڕۆژێکی خوێناوی پێکدادان لەتەك کرێکاران، لەبەرئەوە دەستبەجێ ئەو “ڕۆژی جەژنی نیشتمانی“یە هەڵوەشێنرایەوە ….. ***\n– ئەپڕیڵی 1920 فەرمانداریی سۆشیال دێمۆکراتەكان ڕێگەیدا، تاوەكو بە کۆمەکی هێزی پارێزگاریی نیشتمانی (Reichswehr) و سوپای فاشیستی، ڕاپەڕینی کرێکارانی ناوچەی (Ruhrgebiet) کوشتوبڕبکرێت و پشتیوانی لە بکوژان کرد، واتە ئەو هێزە سەربازییەی، کە “لەپێناو قەیسەر و نیشتمان” ڕاپەڕینی نۆڤەمبەری 1918 سەرکوتکرد، ھەر ئاوا سەرلەنوێ بە چاوپۆشی فەرمانداریی سۆشیال دێمۆکراتەكان، بزووتنەوەی دژە فاشیستانەی کرێکارانی لەنێو خوێن گەوزاند. ***\n– ساڵی 1924بەدواوە خۆنیشاندانەکانی 1ی ئایار لەسەر شەقامەکان (لە دەرەوە) قەدەخەكرابوون، لەبەرئەوە ئەو ساڵانە هیچ شتێکی ئاوا ڕووینەدابوو. ساڵی 1929 لە بارێکی ئاوادا سەرۆکی پۆلیسی سۆشیال دێمۆكراتی بێرلین Zörgiebel بۆ بەرگرتن بە مانگرتنی ڕۆژی 2ی ئایار، کە پارتیی کۆمونیستی ئاڵمانیا (KPD) ڕایگەیاندبوو، خۆنیشاندانی 1ی ئایاری سەرکوتکرد. لە (بەرلین) پایتەختی پروس، لەوێ کە 1ی ئایار (بەپێچەوانەی بەشەکانی دیکەی “دەوڵەتی نیشتمانی ئاڵمانیا”) ئەو ڕۆژە پشوو نەبوو، نزیکەی 8 هەزار کرێکار لە گەڕەکەکانی ڤێدینگ و نۆیکلین Wedding ، Neukölln خۆنیشاندانی 1ی ئایار بەرپادەكەن. هەرچەندە کە پارتیی سۆشیالدێمۆکراتی ئاڵمانیا تەنیا خوازیاری بەرپاکردنی کۆبوونەوەی نێو هۆڵەکان بوو، بەڵام سۆشیال دێمۆکراتێك کوژرا، تەنیا لەبەرئەوەی کە نەیویستووە دەستبەجێ پەنجەرە ماڵەکەی دابخات. Zörgiebel سەرۆك-پۆلیسی سۆشیال دێمۆکرات باری نائاسایی ڕاگەیاند و لە دوو ڕۆژی دواتردا هەموو خۆنیشاندان و کۆبوونەوەکانی مانگرتن بە چەکی قورسی وەك دۆشکە سەرکوتکرد. لەو كوشتوبڕەدا (30) کەس لە نزیکەی (25) هەزاری خۆنیشاندەری بێچەك کوژران و سەدان کەسیش بریندارکران. ***\n– شالیاری کاری ئەو کاتی دەوڵەتی ئاڵمانیا تیۆدۆر لایپارت Theodor Leipart (دامەزرێنەری “دێمۆکراتی ئابووریی “ بۆرجوازی) کە ساڵی 1921بەدواوە سەرۆکی کۆنفیدراڵی گشتیی یەکێتییەکانی ئاڵمانیا (ADGB) بوو. بە دروشمەکەی “ڕێکخراو، خۆنیشاندان نییە!” لایپارت هەڵوێستی خۆپاریزانەی ناتوندوتیژی بەرامبەر نازییەکان نیشاندا و زۆریش تێکۆشا، تاوەکو بەرهەڵستی دژە فاشیستانەی کرێکاران سەرکەوتوو نەبێت. ***\n– ساڵی ١٩٣٣پاش سپاردنی دەسەڵات بە سەرۆکشالیارانی “دەوڵەتی نیشتمانی ئاڵمانیا” ئادۆلف هیتلەر Adolf Hitler ، لایپارت هەوڵیدا تاوەکو یەکێتییەکانی ئاڵمانیا بداتە پاڵ “فەرمانداریی یاسایی” نازییەکان، بەڵام هەوڵەکەی ناکام مایەوە. ***\n– 19ی ئەپڕیڵی 1933 وەك بەرەنجامی سازشکاریی سۆشیال دێمۆکراتەکان، کۆنفیدراسیۆنی گشتیی یەکێتییەکانی ئاڵمانیا ADGB ڕایگەیاند “ئەرکی سەر شانی ئەندامانی یەکێتییەکانە، کە لەنێو جەژنیی دەوڵەتیی ڕۆژی ئایار بەشداریبکەن”. کۆنفیدراسیۆنی گشتیی یەکێتییەکانی ئاڵمانیا لە دەوڵەت داوایکرد، کە “هێزی کار بەتەواوەتی ببێتە بەشێك لە دەوڵەت”ی پارتیی دیکتاتۆری ناسیونال سۆشیالیست (نازی). ڕۆژی 1ی ئایاری 1933 بەکردەوە بەشێکی ئەندامانی یەکێتییەکان لەتەك نازییەکان ڕێپێوانیانکرد. وەك بەرەنجامی سازشکارییەکانی سۆشیال دێمۆکرات لە بێرلین لەبەردەم یەك ملیۆن ئاڵمانی-زمان هیتلەر ڕایگەیاند “سیمبولی تێکۆشانی چینایەتی و ململانێ و ڕووبەڕووبوونەوەی بەردەوام، دیسانەوە دەبێتەوە بە سیمبوڵی یەکێتی باڵا و سەرنجڕاکێشی نەتەوە”. ***\n– ڕۆژی ٢ی ئایاری ١٩٣٣ نازییەکان بەهۆی “ کۆمیتەکانی چالاکی بۆ پاراستی هێزی کاری ئاڵمانی– Aktionskomitee zum Schutze der deutschen Arbeit” کۆمەڵە کرێکارییەکان و بنکە و پارەی یەکێتییەکان دەستبەسەرکران و خودی سەرانی سازشکاری یەکێتییەکان (وەك تیئۆدۆر لایپارت) لە “ زیندانی چاودێریی” ئاخێنران و ئەشکەنجەدران و هەندێکیان کوژران. ***\n– پاش ڕوخانی دەسەڵاتداریی نازییەکان لەلایەن ھێزی لەشکریی ھاوپەیمانان، پارتیی سۆشیال دێمۆکرات وەك پێشینەی ١٩١٤-١٩٣٢ کەوتەوە پارەلەمانبازیی و خۆشباوەڕکردنی پرۆلیتێرەکان بە گەییشتنی ئاشتییانە بە سۆشیالیزم و دواجار لادانی دێوجامەی ناچاریی و زیاتر داکۆکیکردن لە پارلەمانتاریزم و سیستەمی چینایەتی زیاتر لە پارتییە ڕاستڕەوەکان و لەم ڕۆژگارەدا ئیدی مەگەر وردبینی تایبەت و خۆشباوەڕانە بتوانێت لەنێوان پارتیی سۆشیال دێمۆکرات و پارتییە ڕاستڕەوەکان، جیاوازی بدۆزێتەوە. ***\n– ساڵی 19٩1بەدواوە لە هەندێك شاری ئۆروپی ڕێپێوانی “ڕۆژی ئایاری ئۆروپا– EuroMayday ” وەك ئەڵتەرناتیڤی ڕامیاریی بۆ جەژنە شەقامییەکانی کۆنفیدراڵیی یەکێتییەکانی ئاڵمانیا DGB بەرپادەرکرێن. ***\nسۆشیال دێمۆكراتەكانی ھەرێمی كوردستان\n– سۆشیال دێمۆكراتەكانی ھەرێمی كوردستان بە پشتبەستن بە پێشینەی پارتایەتی و ڕەوتی سازشكارانەی سۆشیال دێمۆكراتەكان ١٩١٤-٢٠١٢ كەوتنە ھەوڵدان بۆ كاڵكردنەوە و دابڕاندنی مێژووی ڕۆژی یەكی ئایار لە خەڵكی ھەرێمی كوردستان بەتایبەت ئەو ناوچانەی كە ڕۆژگارێك بزووتنەوەی سۆشیالیستی و كۆمونیستی لەوێ بەھێز و كۆمەڵایەتیی بووە؛ یەكێك لەو ناوچانە ناوچەی ھۆرامانە، كە لەجیاتی ئاوەدانكردنەوەی وەك وێرانەی ڕاگواستنی گوندەكان و وێرانەی جەنگی عیراق-ئێران و وێرانەی جەنگی نێوخۆیی نێوان پارتییە دەسەڵاتدارەكان (پدك) و (ینك) و دواتر دەسەڵاتدارانی ھەرێم و ھێزە ئیسلامییەكان، كە بەرھەمی جەنگی نێوخۆ و ھەر ئاوا بەرھەمی ڕامیارییەكانی دەسەڵاتداران بوون، بۆ دواخستن و وێرانكردنی ناوچەیەكی ئاوا کە ڕۆگارێك نشینگەی سۆشیالیست و كۆمونیستەكان بوو، پاش ئارامبوونەوەی بار و دۆخەكە، دەسەڵاتدارانی سۆشیال دێمۆكراتی ناوچەی دەسەڵاتداریی سەوز كەوتنە ھەوڵی سیناریۆسازیی بۆ كاڵكردنەوەی ڕۆژی یەكی ئایار و بەرپاكردنی فیستیڤاڵێكی پارتیییانە[ینک’یانە] ھەموو ساڵێك بەناوی ” فیستیڤاڵی ھۆرامان” لە سەروبەندی ڕۆژی یەکی ئایار، کە ئامانجیان گرنگیدان بەو ناوچە و کولتوور و ھونەر و ئەدەب و مێژووی نەبوو، بەڵکو تەنیا پەیداکردنی ئامرازێك بوو بۆ کاڵکردنەوە و لەبیربردنی ڕۆژی یەکی ئایار وەك سیمبولی تێکۆشانی چین و توێژە پڕۆلیتێرەکان، کە لە ساڵی ١٩٥٧ لەوێندەرێ پێشینەی ھەبووە.\n– ئەم ساڵ سۆشیال دێمۆكراتە كرێكاركوژەكانی كارگەی چیمەنتۆی تاسڵوجە، وێرای ئەوەی كە لەلایەن فەرمانداریی ھەرێمی كوردستان ڕۆژی یەكی ئایار پشووی فەرمییە و ئەو فەرمیبوونەش بارەتەقای سۆشیال دێمۆكراتەكان و فەرمانداریی بۆرجوازی ھەرێمی كوردستان نییە و بۆ سەردەمی بەرەی (حشع) و (عەبدولكەریم قاسم) و دواتر بەرەی ھاوبەشی (حشع) لەتەك (بەعسییەكان) وەك پاشكۆییەكی بلۆكی ڤارشۆ دەگەرێتەوە. ئەم ساڵ دەسەڵاتدارانی سۆشیال دێمۆكرات و نەوشیروانییەكان بە پاساوی قەرەبووكردنی خوێندن كەوتنە دنەدانی زانكۆكان بۆ پشوونەكردنی ڕۆژی یەكی ئایار و ساڵ بە ساڵ دەیانەوێت ئەو ڕۆژە لە کڕۆکە چینایەتیی خاڵیبکەن و دواجار وەك ڕۆژێکی ناکارا بیکەنەوە بە ڕۆژێکی ئاسایی کاردن، ھەر ئاوا کە لە ئەمەریکای سەرتۆپی پارلەمانبازیدا ئەو ڕۆژە پشوو نییە.\n* بەرنامەی سۆشیال دێمۆکراسی پەسەندکراوی کۆنگره‌ی ڕۆژانی ٧-٩ی ئۆگوستی ١٨٦٩ ئایزناخ Eisenach\n** کۆمونیستەکان بەتایبەتی بایەخ ئەدەنە ئەڵمانیا چونکە وا لەپێش قاپیی شۆڕشیێکی بۆرژوادا لە شەرایەتیێکدا ئەم شۆڕشە بەرپادەکات کە شارستانیی ئەوروپایی تیێدا زۆر پیێشکەوتووترو مەزنترە، پرۆلیتاریاش زیاتر لە پرۆلیتاریای چەرخی حەڤدەھەمی ئینگلتەراو لە پرۆلیتاریای چەرخی ھەژدەیەمی فەرنسا لە پیێشترو پیێشکەوتوترە…دواجار شۆڕشی بۆرژوای ئەڵمانیا دەبیێتە سەرەتاو پیێشەکی راستەوخۆی شۆڕشیێکی پرۆلیتاریا [مانیفێستی کۆمونیست لاپەڕە ٨٣-٨٤] چاپی سێیەم، وەرگێرانی جەلال دەباغ\n** لەئەڵمانیا پارتی کۆمونیست بەھاوکاری لەگەل بۆرژوا دا خەباتدەکات چونکە ئەم بۆرژوایە لەدژی رژێمی پاشایەتی زۆردار لە دژی موڵکایەتی دەرەبەگیی عقاری و لەدژی وردەبۆرژوازی کۆنەپەرست چۆتە کۆڕی خەباتی شۆڕشگیێڕییەوە [مانیفێستی کۆمونیست لاپەڕە ٨٣] چاپی سێیەم، وەرگێرانی جەلال دەباغ\n*** ئەو بەشانە لە کورتە مێژووی ڕۆژی یەکەی ئایار نووسین و ئامادەکردنی http://anarchosyndikalismus.org وەرگیراون.\nئێتیكی نووسین و میدیاكاری و خۆھوشیاریی تاكەكەسیی*\nئایار 4, 2016 – 12:07 pm\n٤ی ئایاری ٢٠١٦\nلە ڕووی زمان و چەمك و فیلۆسۆفییەوە “فاشیستە توركەكان” و “توركە فاشیستەكان” دوو چەمكی دژبەیەك و جیاوازن، بەكاربەری دووەمیان دوو دەستەن:\nیەكەم كەسانێك كە خۆھوشیاریی زمانی و ھزرییان نییە و لە واتای فیلۆسۆفی چەمكەكان تێناگەن، ئەم دەستەیە ھەمان دەستەن، كە لەنێوان [ كۆمونیزم، سێكیولاریزم، ئەناركیزم، پاسیفیزم، نێھیلیزم، ئیسلامیزم ] و [ كۆمونیست، سێكیولاریست، ئەناركیست، پاسیڤیست، نێھیلیست، ئیسلامیست] جیاوازی ناكەن و نابینن، كە یەكەمیان چەمكی ھزرییە و دووەمیان ھەڵگری ھزرەكەیە. نموونە (بزووتنەوەی سۆشیالیستی)، كە ناتوانرێت بگوترێت “بزووتنەوەی سۆشیالیزم”، چونكە سۆشیالیزم چەمكی ھزرییە و نابێتە كەس یا كۆمەڵێك.\nكاتێك بێژین “فاشیستە توركەكان” واتە توركزمانانێك ھەن، كە فاشیست نین،ھەر ئاوا ئاماژەیە بەو شتەش، كە فاشیزم ڕەوتێكی جیھانین و فاشیستەكان یەك ئامانجیان ھەیە و ھاوكات فاشیستی كورد و عەرەب و فارس و تورك و ئینگلیز و ئاڵمان و چیك و ڕوس و ئەرمەن و ….تد ھەن و ھیچ جیاوازییەكیان نییە.\nبەڵام ئەوانەی كە دەبێژن “توركە فاشیستەكان” دەستەیەكن، كە ئامانجدارانە دەخوازن كۆمەڵ بەدوای ئاوا بیركردنەوەیەكدا ئاراستەبكەن و ھەمووان لە چەشمەكی ئەوانەوە شتەكان ببین. ئەوە ئەو ھۆكارەیە، كە زۆرینە بە ھەڵە دەدوێن و بە ھەڵە یەكدی دەبینن و بە ھەڵە لە یەكدی تێدەگەن و لەو كۆمەڵانەدا گەورەترین گرفت لەبەردەم دروستبوونی پردی لە یەكدیگەیشتن و پەیوەندی [كۆمیونیكەیشتن] دروستببێت. ئەوەش شتێكە كە ڕەوتە ئایدیلۆجییەكان ئامانجدارانە دەیخوازن و زەمینەسازی بۆ ئەو شتە دەكەن، چونكە ھەر چەندێك پەیوەندی و لەیەكدیتێگەییشتن نەمێنێت، ڕاوكردنی تاكی ناھوشیار وەك ئەندامی پارتیی و گروپە ڕامیارەكان ئاسانترە و ھەژماری گەلە-مەڕی پێش و پاش شوانە ڕامیارەكان فرەتر دەبێت.\nبەداخەوە، كە زۆرینەیەك لە نووسەران و وێژەرانی میدیاكان ھەمان توانای جیاكردنەوەی چەمكی ھزری و ھەڵگرانی ئەو ھزرەیان نییە و ھەر ئاوا ناتوانن جیاوازی نێوان”فاشیستە كوردەكان” و “كوردە فاشیستەكان” بزانن و ھەوڵی تێگەییشتن لە ھۆكاری بوونی دوو دەستەواژە و دوو چەمكی جیاواز نادەن و ھۆشی خۆیان خەریكناكەن.\nھەرچەندە لە ساڵی (٢٠٠٠) تا ئێستا چەندین جار ئەم پرسەم وروژاندووە، بەڵام بەداخەوە بەردەوام دەبیستم و دەخوێنمەوە، كە نووسەران و تەنانەت كەڵەگایانی ڕۆشنبیری كوردیش لەسەر ئەو نەزانی و ھەستەوەرنەبوونە بەردەوامن. ھیوادارم میدیاكاران و نووسەرانێك ھەبن، كە لەمەودا ھەستەوەرانە و خۆھوشیارانە لەنێوان چەمكەكان و دەستەواژەكان جیاوازبكەن و ڕیزی خۆیان لە ڕیزی پاشڕەوی میدیا و نووسەرانی فاشیست-بیر جیابكەنەوە، كە ئامانجدارانە دەخوازن ھەموو كوردەكان، عەرەبەكان، فارسەكان، توركەكان، ئاڵمانەكان، ئینگلیزەكان، …تد وەك یەك نیشانبدەن.\n* لە ھەرێمی كوردستان تەنیا گەندەڵیی ڕامیاریی و ئابووریی نییە، كە وەك مۆرانە جەستەی كۆمەڵی خواردووە، بەڵكو لە ئەوان كاراتر و پێشڕەوتر و زەمینەسازكەری ئەوانی دیكە، نەزانی و نەبوونی خۆھوشیاریی یا ئامانجدارانە كوێكردن و دەبەنگكردن و ئاراستەكردنی خوێنەر و بیسەر و بینەری ناھوشیارە بەرەو فاشیستبوون و فاشیستییانە بیركردنەوە و فاشیستییانە بینین؛ كاراكتەرە دیارەكانی ئەو ئاراستەكردنە نووسەران و میدیاكارانن نەك ڕاستەوخۆ خودی دەسەڵاتداران و ئیدئۆلۆگەكان.\nله‌لایه‌ن هه‌ژێن | بڵاوکراوەتەوە لە وتار - Wtar, ڕۆشنبیری - Roşnibîrî | Comments (0)


https://1baiser.com جێگری سەرۆکی جڤاتی گشتیی گۆڕان: ئەگەر حکومەت دوو جێگری هەبێت وا باشە گۆڕان ئەو پۆستەی نەوێت |\nHome چاوپێکەوتن جێگری سەرۆکی جڤاتی گشتیی گۆڕان: ئەگەر حکومەت دوو جێگری هەبێت وا باشە گۆڕان ئەو پۆستەی نەوێت\non: تشرینی دووه‌م 21, 2018 In: چاوپێکەوتن, سەرەکیNo Comments\nئه‌ندامانی خانه‌ی ڕاپه‌ڕاندن پێیان باشه هه‌ڵبژاردن بۆ خانه‌که بکرێته‌وه\nساڵح ژاژڵەیی، جێگری سەرۆکی جڤاتی گشتیی گۆڕان پێی وایە بوونی دوو جێگر بۆ سەرۆکی حکومەت لە کابینەی داهاتووی حکومەتی هەرێمدا بایەخی نییە و بۆ ڕازیکردنی دڵی لایەنەکانی دەرەوەی پارتی دەزانێت و دەشڵێت: ״ئەگەر سەرۆکی حکومەت دوو جێگری هەبوو وا باشە گۆڕان ئەو پۆستەی نەوێت.״\nساڵح ژاژڵەیی، لە چاوپێکەوتنێکی ״ئاژانس״دا ئاماژە بەوە دەکات، ئەو گۆڕانکارییانەی لەناو گۆڕان بڕیاریان لێ دراو خانەی ڕاپەڕاندن و ڕێکخەری گشتیش دەگرێتەوە و ڕایگەیاند: ״ئه‌ندامانی خانه‌ی ڕاپه‌ڕاندن پێیان باشه هه‌ڵبژاردن بۆ خانه‌که بکرێته‌وه.״\nئاژانس: با لەو پرسیارەوە دەست پێ بکەین، له كۆبوونه‌وه‌تان له‌گه‌ڵ پارتی چ شتێك باس كرا؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: ئه‌وه‌ی كه له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا باس كراوه لێکتێگەیشتن بووه، نییه‌ت و ڕه‌ئی هه‌ردوولا بۆ حكومه‌تی داهاتوو خراوه‌ته ڕوو و پارتی پێیان باش بووه گۆڕان به‌شداریی حكومه‌ت بكات، وه‌فده‌كه‌ش سه‌ڵاحییه‌تیان نه‌بووه بۆ بڕیاردان، به‌ڵكو زیاتر زه‌مینه‌خۆشكردن بووه بۆ كۆبوونه‌وه‌كانی داهاتوو كه پێده‌چێت نێچیرڤان بارزانی خۆی سه‌ردانی لایه‌نه‌كان بكات.\nئاژانس: پارتی به فه‌رمی داوای له گۆڕان كردووه كه به‌شداریی حكومه‌ت بكات؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: به‌ڵێ، پارتی پێیان باش بووه گۆڕان به‌شداریی حكومه‌ت بكات و وتیان دەتوانین بە هەموومان بارودۆخێكی گونجاو بۆ هه‌رێمی كوردستان بێنینه ئاراوه.\nئاژانس: وه‌ك ده‌بیندرێت گۆڕان مه‌به‌ستییه‌تی بچێته‌وه حكومه‌ت، هۆكاری ئه‌وه چییه؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: نه‌خێر، تا ئێستا زۆرینه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌داین كه به‌شداریی حكومه‌ت نه‌كه‌ین، به‌ڵام تا ئێستا ئه‌و بابه‌ته له ناوخۆی خۆمان ساغ نه‌بووه‌ته‌وه، چونكه دواجار جڤاتی گشتی و جڤاتی نیشتمانی بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌دات، به‌ڵام ڕه‌ئی زۆرینه‌ی ئه‌ندام و هه‌ڵسوڕاو و لایه‌نگرانمان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یه كه به‌شداریی حكومه‌ت نه‌كه‌ین.\nئاژانس: ڕای خه‌ڵك كه ده‌نگی پێداون بۆتان گرنگه سه‌باره‌ت به‌م پرسه؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: به‌ڵێ، خه‌ڵك پێی باش نییه بچینه حكومه‌ته‌وه، چونكه پێیان وایه كه له ڕابردوودا له حكومه‌تدا بووین نه‌توانراوه هیچ بكرێت، بۆیه له‌و باوه‌ڕه‌دا نین له داهاتووشدا هیچ بكرێت.\nئاژانس: له كابینه‌ی ڕابردوو كێشه‌تان له‌گه‌ڵ پارتی هه‌بووه پێتان وایه ئه‌گه‌ر به‌شداریی حكومه‌ت بن كێشه‌كانتان زۆرتر ده‌بن؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: گومان هه‌یه و متمانه نییه، چونكه له كابینه‌ی ڕابردوودا زۆر به خراپی كۆتایی هات، به‌وه‌ی كه وه‌زیره‌كان و سه‌رۆكی په‌رله‌مانمان ده‌ركران، ئێستا به دوو قسه پارتی بڵێت وه‌رنه‌وه بۆ به‌شداریی حكومه‌ت ئه‌مه ڕه‌وا نییه، هه‌ر له‌به‌ر نه‌بوونی ئه‌و متمانه و گومانانه‌یه كه خه‌ڵك پێی باشه گۆڕان به‌شداریی حكومه‌ت نه‌كات.\nئاژانس: له ئه‌گه‌ری به‌شداریتان له حكومه‌ت، له پۆستی جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ت و سه‌رۆكی په‌رله‌مان كامیانتان به لاوه گرنگه وه‌ری بگرن؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: ئێستا زووه بۆ قسه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته، به‌ڵام یه‌كێتییش پێداگری له‌وه ده‌كات كه ئه‌و دوو پۆسته هه‌ردووكی ئیستحقاقی ئه‌وانه، ڕاشیانگه‌یاندووه كه له‌گه‌ڵ ئه‌وه نین سه‌رۆكی حكومه‌ت دوو جێگری هه‌بێت، ئه‌مانه هه‌موو ده‌كه‌ونه ناو گفتوگۆكانی داهاتووه‌وه.\nئاژانس: گۆڕان له‌گه‌ڵ دانانی دوو جێگردایه بۆ سه‌رۆكی حكومه‌ت؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: ئه‌وان له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته قسه‌یان نه‌كردووه، به‌ڵام بوونی دوو جێگر بۆ سه‌رۆكی حكومه‌ت هیچ ده‌ورێكی نییه جگه له ڕازیكردنی لایه‌نه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی پارتی نه‌بێت.\nئاژانس: وەک ئیستیحقاق ئەگەر پێمان بڵێیت گۆڕان خوازیاری چ پۆستێکە؟\nساڵح ژاژڵەیی: ئەمە ڕەئی شەخسیی خۆمە، ئەگەر سەرۆکی حکومەت دوو جێگری هەبێت وا باشە گۆڕان ئەو پۆستەی نەوێت.\nئاژانس: له‌و بڕوایه‌دان ده‌بێت ئه‌مجاره چ حكومه‌تێك درووست بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی سه‌ركه‌وتوو بێت؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: گۆڕان هه‌میشه پێداگریی كردووه له‌سه‌ر درووستكردنی حكومه‌تێكی موئه‌سه‌ساتی و جیاكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كان، تا هه‌ر كه‌سه و ده‌سه‌ڵاتی خۆی به كار بهێنێ، به‌ڵام وه‌ختێك ده‌سه‌ڵاته‌كان ده‌بێت به ده‌سه‌ڵاتی شه‌خسی و تاكلایه‌نانه بڕیار له‌سه‌ر پرسه‌كان بدرێت، ئه‌مه مۆدێلێكی خراپی حكومڕانییه و دژی ئه‌وه‌ین.\nئاژانس: زانیاریی هه‌بوو كه له‌ناو گۆڕاندا لیژنه‌یه‌ك پێك هێندراوه بۆ ده‌ركردن یان لێپێچینه‌وه‌ی ئه‌و كادیرانه‌ی ڕه‌خنه ده‌گرن، ئایا ئه‌مه پێچه‌وانه‌ی بانگه‌شه‌كانی گۆڕان نییه؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: هیچ لیژنه‌یه‌كی له‌و شێوه‌یه درووست نه‌كراوه، به‌ڵام قسه له‌سه‌ر ئه‌وه كراوه كه ئه‌و هه‌ڵسوڕاوانه‌ی ڕه‌خنه‌یان له بزوتنه‌وه‌كه هه‌یه له‌بری ئه‌وه‌ی بچن له ده‌ره‌وه و له ڕاگه‌یاندن و سایته‌كان قسه بكه‌ن، با بێن به نووسراوی فه‌رمی ڕه‌خنه و گله‌ییه‌كانیان بده‌ن به بزوتنه‌وه‌كه و بیگه‌یه‌نن، كه له ڕاستیشدا كاری حزبایه‌تیش ده‌بێت وا بێت، قسه له‌سه‌ر ئه‌وه كراوه ئه‌گینا هیچ لیژنه‌یه‌كی له‌و جۆرە درووست نه‌كراوه.\nئاژانس: بۆچی قادری حاجی عه‌لی، عوسمانی حاجی مه‌حمود و هه‌ندێ سه‌ركرده و هه‌ڵسوڕاوی تر نایه‌نه گرده‌كه، له چی نیگه‌رانن؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: كاتی خۆی نیگه‌رانییان هه‌بوو له كۆمه‌ڵێ شت له‌ناو بزوتنه‌وه‌كه، له‌به‌ر ئه‌وه تا ئێستا نیگه‌رانییه‌كانی ئه‌وان نه‌ڕه‌ویوه‌ته‌وه، به‌ڵام دواجار نازانم ئه‌وان چی ده‌كه‌ن.\nئاژانس: وازیان له گۆڕان نه‌هێناوه؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: نه‌خێر وازیا نه‌هێناوه، ته‌نها نایه‌ن بۆ گرده‌كه و گله‌ییان هه‌یه.\nئاژانس: گه‌یشتوونه‌ته ئه‌و باوه‌ڕه‌ی كه خانه‌ی ڕاپه‌ڕاندن پێویستیی به هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه یان جارێكی تر هه‌ڵبژاردنه‌وه هه‌یه؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: به دڵنیاییه‌وه له داهاتودا له‌گه‌ڵ به‌ستنی كۆنفرانسه ناوخۆییه‌كانی گۆڕان جارێكی تر هه‌ڵبژاردن بۆ خانه‌ی ڕاپه‌ڕاندن ده‌كرێت، ئه‌ندامانی خانه‌كه خۆشیان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دان هه‌ڵبژاردن بۆ خانه‌ی ڕاپه‌ڕاندن بكرێته‌وه و گۆڕانكاریی تیایدا بكرێت.\nئاژانس: ئه‌م گۆڕانكارییه ڕێكخه‌ری گشتیش ده‌گرێته‌وه؟\nساڵح ژاژڵه‌یی: به‌ڵێ گۆڕانكارییه‌كان هەمووان دەگرێتەوە بە ڕێکخەری گشتیشەوە.


بەڕێوەچوونی کۆنفڕانسی کومیتەی گشتی حدک لە وڵاتی دانمارک\nناوەندی هەواڵ- دانمارک: ڕۆژی شه‌ممه ڕێکەوتی ١٥ فێوریەی ٢٠١٤ی زایینی کومیته‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستان له وڵاتی دانمارک به به‌شداری بەشێکی بەرچاوی ئەندامانی حیزب لەو وڵاتە و بە چاوەدێری نوێنه‌رانی کومسیۆنی ته‌شکیلات و کومسیۆنی چاوه‌دیری به سه‌ر به‌رنامه و ئه‌ساسنامه‌ی حیزبدا، کۆنفرانسی خۆی بۆ نوی کردنه‌وه‌ی کومیته گشتی له‌و وڵاته بەڕێوەبرد. سه‌ره‌تای کۆنفرانس به سروودی نه‌ته‌وایه‌تی ئه‌ی ڕه‌قیب و ساتی به پێوه وه‌ستان بۆ ڕیزگرتن له گیانی پاکی شه‌هیدانی حیزب و گه‌ڵ ده‌ستی پێ کرد. پاشان به‌رنامه‌ی کاری کۆنفرانس ڕاگەیەندرا و دوابە دوای ئەو داوا له نوێنه‌ری کومسیۆنی ته‌شکیلات، به‌ریز سه‌ید ئه‌حمه‌د حوسێنی کرا وته‌یه‌ک پێشکه‌شی به‌شدارانی کۆنفرانس بکات. ناوبراو باسێکی سه‌باره‌ت به ئه‌ندام و ئەرکی سه‌ر شانی ئه‌ندام پێشکه‌شی به‌شداران کرد. ئینجا هاوڕێ حوسێن حه‌سه‌ن زاده به‌رپرسی کومیته‌ی دانمارک ڕاپۆرتی کارو تێکۆشانی نێوان دوو کۆنفرانسی بۆ به‌شدارانی خوێنده‌وه. به‌ریزیان له ڕاپۆرتی کومیته دا ئاوڕێ له کار وتێکۆشانی به‌شه‌کانی کاری کومیته دابووه و وێڕای خستنه ڕووی خاڵه به‌هێزو لاوازه‌کانی کاری کومیته، پێشنیار و ڕێنوێنییەکانی خۆی له هه‌رکام له به‌شه‌کاندا هێنابووە به‌رباس بۆ ئه‌وه‌ی کومیته‌ی داهاتوو به‌پێ توانا و ئێمکان که‌ڵکیان لێ وه‌ربگرن.\nئه‌وجار نۆره گه‌یشته هاوڕێیانی به‌شداری کۆنفرانس و بۆ باس له سه‌ر ڕاپۆرتی کومیته وقسه‌کانی به‌ریز سه‌ید ئه‌حمه‌د حوسێنی، که به شێوه‌یه‌کی زۆر چالاکانە و ته‌واو دیموکراتیک له باسه‌کاندا به‌شدارییان کرد. پاش ڕاگه‌یاندنی پشوو له به‌شی دووهه‌می کاری کۆنفراسدا،به‌ریزان سه‌ید ئه‌حمه‌د حوسێنی نوێنه‌ری به‌شی ته‌شکیلات ومحمد ئێسماعیلی نوێنه‌ری به‌شی پاریزگاری له به‌رنامه وئه‌ساسنامه، به پێ پیویست وه‌ڵامی پرسیاری به‌شدارانیان دایه‌وه.\nئاخرین به‌شی کاری کۆنفرانس ته‌رخان کرابوو بۆ هه‌ڵبژاردنی کومیته‌ی نوێ که چه‌ندین که‌س له هاوڕێیان خۆیان بۆ وه‌ئه‌ستۆگرتنی ئه‌رکی حیزبی پاڵاتبوو و له لە هەڵبژاردنێکی تەواو دێموکراتیک دا بەرپرسایەتی و بەڕێوەبەری کومیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە وڵاتی دانمارک،یان گرتە ئەستۆ. کۆنفرانس پاش زیاتر له پێنج کاتژمێر کاری بەردەوام، له نێو خۆشحالی به‌شداراندا کۆتایی پێ هات.\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 6118 جار بینراوە| بینێره| چاپ


کوردیپێدیا - YNDK پشتیوانی بۆ ریفراندۆم و سەربەخۆیی کوردستان دووپاتدەکاتەوە\n📝 YNDK پشتیوانی بۆ ریفراندۆم و سەربەخۆیی کوردستان دووپاتدەکاتەوە | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nYNDK پشتیوانی بۆ ریفراندۆم و سەربەخۆیی کوردستان دووپاتدەکاتەوە\n- جەماوەری دڵسۆزی کوردستان... - حیزب و لایەن و هێزە سیاسییەکانی کوردستان..\n- دۆست و ئەندام و لایەنگرانی YNDK...\nئەنجامدانی ریفراندۆمریفراندۆم لە رۆژی 25-9-2017 و خواستی راگەیاندنی سەربەخۆیی کوردستان، مافێکی رەوای گەلی کوردستانە، کە ساڵەهایە خەبات و تێکۆشانی بۆ دەکەین و لەم پێناوەدا هەزاران شەهید و قوربانی دراوە و گەلەکەمان دووچاری ئاوارەبوون و ئەنفال و کیمیابارانکردن و وێرانکردنی شار و شارۆچکە و گوندەکان بۆتەوە و هەر لە رۆژی لکاندنی باشووری کوردستان بەعێراقی عەرەبی، نەوەک هەر کورد هیچ نەتەوە و پێکهاتەیەک لەژێر ئاڵای عێراق خۆشی بەخۆیەوە نەدیوه و هەموو دەسەڵاتە یەک لەدوای یەکەکانی عێراق دژی مافەکانی گەلی کوردستان بوونە.\nدوای ئەوەی حکومەتی عێراقی بودجە و قوت وموچەی موچەخۆرانی کوردستانی بڕی و پابەندی دەستوور نەبوو، لەهەمان کاتدا هەموو گفتوگۆکانی بێ چارەسەر هێشتەوە، سەرۆک مەسعود بارزانی سەرۆکی کوردستان و سەرکردایەتی کوردستان، بڕیاری ریفراندۆم و سەربەخۆیی کوردستانیاندا، ئەمەش مافی رەوای خۆمانە، ئێمەش وەکو هەموو نەتەوەکانی دیکە له رۆژهەلاتی ناوەڕست خاوەنی کیانی خۆمان بین و دەوڵەتی کوردستان رابگەیەنین و تیایدا هەموو نەتەوه و ئایین وپێکهاتەکان لەژێر ئاڵای پیرۆزی کوردستان بەمافەکانی خۆیان بگەن.\nئێمە لە یەکێتی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان YNDK هەر لەسەرەتای دامەزارندنمانەوە دروشمی سەرەکیمان سەربەخۆیی کوردستان بووه و، بەردەوام لەم پێناوەدا کارمان کردووە، تەنانەت لەم پێناوەدا زۆر باجمان داوه و دژایەتیمان کراوە، بەڵام ئەمڕۆ خۆشبەختانە ئەم ئارمانجەمان هاتەدی، لەبەرئەوە سەرخستنی ئەم پرۆسه بە ئەڕکی نەتەوەیی و نیشتمانی خۆمان دەزانین، لێرەوە جارێکی دیکە پشتیوانی خۆمان یۆ ئەم پرۆسەیە دوپات دەکەینەوە و، بە پێویستی دەزانین هەموو لایەکمان سەرجەم هێزو لایەنەکان و جەماوەری کوردستان ئەم پرۆسەیە سەربخەین و بەهیچ شێوەیەک نابێ دەستبەرداری ئەم مافەمان بین و پێویستە ریفراندۆم لەکات و وادەی خۆی ئەنجامبدرێ و چونکە جەماوەری تێنووی سەربەخۆیی کوردستان دواخستنی ریفراندۆم رەتدەکەنەوە، ئێستا کاتی ئەوە هاتووە لەعێراق جیابینەوە و سەربەخۆیی رابگەیەنین، بێگومان دەوڵەتی کوردستان بەهیچ شێوەیەک هەڕەشە نیە بۆ سەر ئاسایشی رۆژهەلاتی ناوەراست و بگرە فاکتەرێکە بۆ هێنانەدی هێمنی و ئارامی بۆ ناوچەکە.\n دواخستنی ریفراندۆم بەهیچ شێوەیەک لەبەرژەوەندی گەلی کوردستان نیە و دەوڵەتان دەیانەوێ لۆزانێکی دیکه و رێککەوتننامەیەکی هاوشێوەی رێکەوتننامەی جەزائیر بەسەر گەلی کوردستان بهێنن، دەوڵەتانی ئەقلیمی هەموو کات ناکۆکیەکانیان وەلاوە ناوه و بۆ دژایەتی گەلی کوردستان کۆک و دۆست بووینە و، هەندێ دەوڵەتی بڕیاربەدەستی بەرژەوەند پەرستیش هەموو کات داوای دواخستنی داواکاری و دەست هەڵگرتنی گەلی کوردستانیان لەمافەکانیان کردووه، هەر بۆنمونە لەدوای راپەڕینی بەهاری ساڵی 1991 داواییان کرد هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان نەکرێ کەچی هەڵبژاردن کراو لە ساڵی 2003 لەگەڵ رووخانی رژێمی بەعس، داواییان کرد هێزی پێشمەرگە نەچێتە کەرکووک و کرا، بەڵام ئەوانە هەمووی خۆی لەبەردەم ئیڕادەی پۆڵایینی گەلی کوردستان نەگرتووەو گەلی کوردستان ئیڕادەی هەردەم سەرکەوتوو بووه، لەم دیگایە نەتەوەیی و نیشتمانیەدا داوا لەهەموو لایەک دۆست و ئەندام و لایەنگرانمان و جەماوەری دڵسۆز و نیشتمانپەروەری کوردستان و لایەنەکان دەکەین لەرۆژی 25-9-2017 لەهەموو باشووری کورستان بەناوچە دابڕێنراوەکانی کوردستانیشەوە بەره و سندوقەکانی دەنگدان بچین و بە بەڵێ دەنگ بۆ ریفراندۆم و سەربەخۆیی کوردستان بدەین و دەوڵەتی کوردستان رابگەیەنین و ئەوکاتە دەبێتە واقیع و دەوڵەتان دانی پێدادەنێن و پەیوەندی دبلۆماسی و ئابووری لەگەڵ دەبەستن.\n- سەرکەوێ ئیرادەی گەل و ریفراندۆم...\n- بێتەدی کوردستانێکی سەربەخۆ و ئازاد و یەکگرتوو دیموکرات.\nهەولێر- باشووری کوردستان\n📅 رۆژی دەرچوون: 22-09-2017\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 9 2017 3:25PM تۆمارکراوە


رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئاوسه به گۆڕانكاریی كه كه‌س نازانێ له كوێوه سه‌ر ده‌ردێنێ؟. ئه‌وی نزیكه ئه‌گه‌ر و نه‌گه‌ری شه‌ڕێكی قورسه كه جیهانی پێوه سه‌رقاڵه و ده‌ڵێن ناوچه‌كه‌ی ئێمه چه‌قی ده‌بێت. ناوی ململانێی ئێران و ئه‌مریكا دێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بقه‌ومێ كه‌س نازانێ په‌ره‌سه‌ندنه‌كه‌ی تا كوێ ده‌ڕوا و ئاگره‌كه‌ی كراسی كێی تر ده‌سووتێنێ؟.\nزه‌حمه‌ته پێشبینی بكه‌ین ده‌قه‌ومێ، یان له دوا ساتدا ده‌ریچه‌ی تر بۆ (شه‌ڕه‌كه) ده‌دۆزرێته‌وه. واتا ئه‌وی پێی ده‌ڵێن سیاسه‌ت درێژه‌پێدانی (شه‌ڕ)ه به شێوه‌یه‌كی تر، ببێته بژارده‌ی هه‌ر دوو به‌ره و سه‌ره‌نجام له راڕه‌وه‌كانی سیاسه‌ت و دیبلۆماسی و هێڵی گه‌رمی ته‌له‌فۆنه‌وه، پێكهاتنه‌وه سه‌ر ده‌ربێنێ. تا چه‌ند ساڵی رابردوو ئه‌گه‌ری هه‌ر شه‌ڕێك وا ده‌خوێنرایه‌وه كه شتێكی تێدا ده‌بێت بۆ كورد، هیچ نه‌بێ دیوی خوێندنه‌وه‌ی كورد و كرمانج وابوو. ئه‌مه‌ش ره‌نگه له‌به‌رئه‌وه‌بێ كوردستان خۆشی گیرۆده‌ی كۆت و به‌ندێكی وابوو زلهێزه‌كان تا مامناوه‌نده ئیقلیمییه‌كان پێكیانهێنابوو. له دوا ده‌یه‌ی سه‌ده‌ی رابردوودا ملهوڕی سه‌دام له كوێت (ساڵی 1990) دنیای هێنایه سه‌ر رژێمی به‌عس و تا رووخا (له ساڵی 2003)، گه‌رده‌لولی بیابان هه‌ر تۆزی لێ هه‌ڵده‌سا، له‌نێوان ئه‌و دوو به‌رواره‌دا كورد ئه‌زموونێكی به‌ڕێكرد و دوای كه‌وتنی به‌عسیش، ناونیشانی ره‌سمیی له ده‌ستووری عیراقدا بۆ مسۆگه‌ر كرد. هه‌رێمی كوردستان به هه‌موو ئازاره‌كانی سێ ده‌یه‌ی رابردووه‌وه، قه‌واره‌یه‌كی هه‌یه نایه‌وێ له ده‌ستی بدات. پاشه‌كشێی چه‌ند ساڵی رابردوو و كێشه‌كانی تائێستای له‌گه‌ڵ به‌غدا كه له بازنه‌ی ماف و مووچه و بودجه‌دا ده‌خولێنه‌وه، سیاسه‌تی كوردستانی بێ هیوا نه‌كردووه، به‌ڵام هێشتا هێزه‌كه‌ی جارانیشی بۆ وه‌رنه‌گرتۆته‌وه تا ته‌ماع و تموحی تر بداته به‌ر خۆی، یانیش له رێگه‌ی یه‌كگرتنێكی كۆنكرێتییه‌وه له ناوخۆدا به ره‌چاوكردنی ئیستحقاقه‌كانی دیموكراسی و رێڕه‌وی چاكسازیی، بتوانێ ئه‌م دووانه: ته‌ماع و تموح لێك جیا بكاته‌وه و داشی به‌سه‌ر به‌غدادا سوار بێت. به‌غدا خۆشی ده‌رده‌داری ئه‌وه‌یه چۆن هاوسه‌نگی له‌نێوان دوو دۆستی ناكۆك، ئه‌مریكا و ئێراندا، دابین بكات. خۆ دیاره له كه‌یسی توركیا و ئیقلیمیشدا ئیمانی زه‌عیفه و قه‌رزی زۆری له‌سه‌ره. ئه‌مه‌ش كار له‌سه‌ر سیاسه‌تی كوردستانی ده‌كات، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بیه‌وێ كارای ئیجابی بێت، یان دانای سه‌بر و ته‌حه‌مول بێت. كوردستان و عیراق ئه‌و كاته پاڵپشتن كه هێز و تین بده‌نه یه‌كتر، كه‌وا نه‌بن و ناكۆكیش بن، مه‌علومه نابنه به‌رده‌بازی یه‌كتر.\nلێره قسه‌مان ته‌رخانی ئه‌مڕۆی پێش لێدانی بوقی شه‌ڕه‌كه‌یه كه وڵاته‌كه ده‌بێته گۆڕه‌پانێكی، جا چونكه پێش ئه‌زموونی 1991 نییه كه هیچمان نه‌بوو له ده‌ستی بده‌ین، دوای كه‌وتنی سه‌دامیش نییه كه سه‌نگی كورد چووبووه كه‌شكه‌ڵانی فه‌له‌ك. هه‌قێتی بڕیار به‌ده‌ستی كوردستانی نیگه‌ران و دوو دڵ بێت. یه‌كگرتوویی كورد له‌م ئان و ساته‌دا زۆر زۆر گرنگه، نه‌ك هه‌ر بۆ هێزدانه به‌رخۆ، به‌ڵكو بۆ تێفكرین و راوێژ و ته‌گبیری هاوبه‌ش. یه‌كه‌م بۆ پاراستنی هه‌رێمی كوردستان. دووه‌م بۆ پاراستنی هه‌رێمی كوردستان و سێیه‌میش هه‌ر بۆ پاراستنی كوردستان.\nئه‌گه‌ر ئه‌وه كرا، قه‌ڵه‌م هه‌یه و.. نووسینی تریش لێی ئاسان تر نییه.


🔣 ئەو چێشتخانەیە داخرا کە خواردنەکەی بووە هۆی ژەهراویبوونی ئاوارەکانی موسڵ هەمەجۆرە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 14 2017 8:57AM\nرووداو - هەولێر پارێزگاری هەولێر دەستگیرکردنی حەو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ ئـ.ئـ.ف. 14-6-2017 8:57:43\n📊 بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی راپەرین: زیاتر لە 325 منداڵمان چارەسەر کردوون ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 14 2017 7:14AM\nرووداو- هەولێر بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی راپەرین تایب [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ ئـ.ئـ.ف. 14-6-2017 7:14:13


ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست, ٠٥ ی مانگی سێ ٢٠١٢\nدووشه‌ممه ٥ ی مانگی سێ ٢٠١٢\nخاچی سوور کۆمه‌ک ده‌گه‌یه‌نێته گه‌ڕه‌کی بابه عه‌مری شـاری حومس\nرێکخراوی خاچی سووری نێونه‌ته‌وه‌یی ده‌ڵێت تیمی کارمه‌ندانی رێکخراوه‌کایان گه‌یشتوونه دوو ناوچه‌ی بابه عه‌مری شاری حومس له سوریا\nدلێر عه‌بدولقادر: نه ئانکه‌ره و نه تاران ناتوانن قه‌یرانی سیاسی عێراق چاره‌سه‌ر بکه‌ن\nدکتۆر ئه‌یاد عه‌لاوی، سه‌رۆکی لیستی ئه‌لعێراقیه به‌سه‌ردانێکی فه‌رمی له تورکیایه و له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی تورکیادا تاووتوێی ڕه‌وشی قه‌یرانی سیاسی عێراقی کردووه.\nشاهو کرماشانی: مه‌ردم ده‌نگیان نه‌داوه بۆ پته‌وکردنی پایه‌کانی رژێم\nرۆژنامه‌وان شاهو کرماشانی له هه‌ڤپه‌ێڤینێکدا له‌گه‌ڵ به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مریکا ده‌ڵێت به‌شداریه‌کی زۆر هه‌بوه به‌ڵام نه‌ک ئه‌و ئاماره‌ی که ده‌وڵه‌ت رایگه‌یاندوه وه نه ئه‌وه‌ش ئوپوزسیون رای ئه‌گه‌ێنی، پێم وابێ به‌شداریه‌کی به‌رچاو بوه هه‌م له کوردستان و هه‌ر وا له به‌شه‌کانی تری ئێران\nدکتۆر خالید ته‌وه‌کولی: ئیسڵاح ته‌ڵه‌بان له ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ئێراندا کاریگه‌ریه‌کی ئه‌وتۆیان نه‌ماوه\nهێشتاش ئامارکردنی ده‌نگه‌کانی هه‌ڵبژاردنه‌که‌ی ڕۆژی هه‌ینی په‌رله‌مانی کۆماری ئیسلامی ئێران به‌رده‌وامه و ئه‌نجامه به‌راییه‌کان وا نیشان ده‌ده‌ن ڕکابه‌رانی سه‌رۆکی ئێران له پێشن.\nئازاد مورادیان ده‌ڵێت پێموایه که ئیتر مه‌سه‌له‌ی ئێران له حه‌وت مانگی ئاینده‌دا مه‌علووم ده‌بێت که ئێران به‌ره‌و کوێ ده‌روات به‌ره‌و شه‌ر یا به‌ره‌و موزاکه‌ره‌ت


خۆپـیشـاندانی پشـتیوانی له کوردانی سوریا له واشنتن\nخۆپـیشـاندانی پشـتیوانی له کوردانی سوریا له واشنتنi\n720p / 153.0MB\nڕۆژی یه‌کشه‌ممه خۆپـیشـاندانێـک له واشنتنی پایته‌خت سـازکرا بۆ ده‌ربڕینی پشـتیوانی بۆ کوردانی سوریا له به‌رامبه‌ر ئه‌و هێرشانه‌ی ده‌کرێنه سه‌ریان له لایه‌ن چه‌کدارانی جه‌بهه‌ت ئه‌لنوسره‌ی سه‌ر به ئه‌لقاعیده. خۆپـیشـاندانی پشـتیوانی له کوردانی سوریا له واشنتن\nڕۆژی یه‌کشه‌ممه خۆپـیشـاندانێـک له واشنتنی پایته‌خت سـازکرا بۆ ده‌ربڕینی پشـتیوانی بۆ کوردانی سوریا له به‌رامبه‌ر ئه‌و هێرشانه‌ی ده‌کرێنه سه‌ریان له لایه‌ن چه‌کدارانی جه‌بهه‌ت ئه‌لنوسره‌ی سه‌ر به ئه‌لقاعیده. Program Episodes


(232) ساڵ لەمەوبەر دەستوری ئەمەریکا خرایە بواری جێبەجێکردن!\nرەشنووسی دەستوری ئه‌مه‌ریكا لە ساڵی (1787) لە کۆنگرەی (فیلادلفیا)دا بە ئامادەبوونی نوێنەری سێزدە (13) ویلایەت نووسرایەوە (ئەوکات ئه‌مه‌ریكا تەنها 13 ویلایەت بوو)، دوای ساڵێک گفتوگۆکردنی چڕ و پڕ، ساڵی (1788) راپرسی لەسەرکرا، ئینجا ساڵی دواتر واتە ساڵی (1789) پەسەند کرا و لە ڕۆژی (4 / 6 /1789) خرایە بواری جێبەجێكردنەوە.\nبنەمای سەرەکیەکانی دەستوری ئەمەریكا لە تێزەکانی گرێبەستی كۆمەڵایەتی ( جۆن لۆك و هۆبز و ڕۆسۆوە) وەرگیراون.\nدەستووری ئه‌مه‌ریكا لە (7) ماددە پێکهاتووە، ئەوانیش بریتین لە:\nتایبەتە بە دەسەڵاتی یاسادانان.\nتایبەتە بە دەسەڵاتی جێبەجێکردن.\nتایبەتە بە دەسەڵاتی دادوەری.\nتایبەتە بە پەیوەندییەکانی نێوان ویلایەتەکان و حکومەتی فیدڕاڵ.\nتایبەتە بە هەموارکردنەوەی دەستوور.\nتایبەتە بە قەرزی نەتەوەیی (الدیون القومیە)\nتایبەتە بە پەسەندکردنی دەستوور.\nدوای پەسەندکردنی دەستوور (جۆرج واشنتن) وەک یەکەم سەرۆکی بێلایەن هەڵبژێردرا (ئەوکاتە هێشتا دیموکرات و کۆمارییەکان دانەمەزرا بوون)، جۆرج واشنتن بە دانانی بەردی بناغەی کۆشکی سپی و گواستنەوەی پایتەختی ئه‌مه‌ریكا لە (فیلادلفیاوە بۆ واشنتن دی سی) بەڵام دوای خۆی، کۆشکی سپی تەواو بوو (جۆن ئادەمز)ی دووەم سەرۆک، یەکەم کەس بوو لە کۆشکی سپی نیشتەجێ بوو.\nئه‌مه‌ریكییەکان لە (4 /7 /1776) سەربەخۆیی خۆیان ڕاگەیاند و حوکمی شانشینی بەریتانیایان ڕەتکردەوە، ئه‌مه‌ریكا لە ماوەی (245) ساڵدا، (46) سەرۆکی هەڵبژاردووە، (19) سەرۆک کۆماری بوون، (16) سەرۆک دیموکرات بوون، (22) سەرۆکیش پێش دامەزراندنی پارتی دیموکرات و پارتی کۆماری بوون بە سەرۆک (پارتی دیموکرات لە ساڵی 1828 دامەزرا، پارتی کۆماری لە ساڵی 1854 دامەزرا).\nیەکێک لە خەسڵەتە گرنگەکانی دەستووری ئه‌مه‌ریكا (Flexibility) واتە نەرمی و گونجانیەتی لەگەڵ هەموو سەردەمەکان، ماددەی پێنجەمی دەستوور تەرخان کراوە بۆ هەمووارکردنەوەی دەستوور بە گوێرەی پێشکەوتن و پێویستی سەردەم (27) جار هەموار کراوەتەوە.\nخەسڵەتێکی تری بەهێزی دەستووری ئه‌مه‌ریكا، جیاکردنەوە و چاودێری و هاوسەنگی نێوان هەرسێ دەسەڵاتەکەیە (Separation of Powers, Checks and Balances) بە گوێرەی مادەکانی (1 و 2 و 3)ی دەستوور، هەر سێ دەسەڵاتەکەی ئه‌مه‌ریكا لە یەکتر جیاکراونەتەوە (یاسادانان و جێبەجێکردن و دادوەری) هەروەها دەستووری ئه‌مه‌ریكا هاوسەنگی نێوان دەسەڵاتەکانی فەراهەمکردووە لە رێگه‌ی چاودێریکردنی هەرسێ دەسەڵاتەکە بەسەر یەکتر.\nکەواتە دەتوانین بڵێین دەستووری ئه‌مه‌ریكا بووتە بەردی بناغەی دروستبوونی وڵاتێکی (Super Power)ی هاوچەرخ و (مۆدێرن) و خاوەن دام و دەزگای بەهێز، ئەمانەش شارستانیەتێکی نوێی بەرهەمهێناوە بەناوی (شارستانیەتی ئه‌مه‌ریكا) کە لە ژێر سایەیدا (دەستور و یاسا و ڕێساکان) سەروەرن بەسەر گشت هاووڵاتیاندا، بەبێ جیاوازی ئایدۆلۆژی و ئایینی و حیزبی و نەتەوەیی و مەزهەبی و ئیتنیکی.\nلە کۆتاییدا هیوادارم سەرکردایەتی سیاسی و داڕێژەرانی بڕیاری کورستان هەوڵبدەین سوود لە ئەزموونی دەستووری ئه‌مه‌ریكا وەربگرن، بە تایبەت لە ئێستادا کەوا پرسی نووسینەوەی (دەستووری هەرێمی کوردستان) بووتە ڕۆژەڤ.


- 12/11/2019 1:18:00 PM 1155 جار خوێندراوەتەوە\nلیژنەی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی، ژمارەیەک لێکۆڵەری دەستنیشانکردوە بۆ یارمەتیدانی حکومەتی ناوەندی هۆنگکۆنگ، بۆ لێکۆڵینەوە لەبارەی ئەو توندوتیژیانەی پۆلیسی هەرێمەکە بەرامبەر خۆپیشاندەران ئەنجامیداوە.\nمانگی نۆڤەمبەری ئەمساڵ شارەزایانی کاروباری نێودەوڵەتی هۆشداریاندا لەبارەی توندوتیژی پۆلیسی هونگکۆنگ-ەوە بەرامبەر بە خۆپیشاندەران، داوای لێکۆڵینەوەی فەرمیان کرد لەپۆلیسی ئەو وڵاتە لەلایەن دەزگایەکی سەربەخۆوە، بۆ ئەوەی لێکۆڵینەوەکان بڕوا پێکراوبێت.\nکۆمەڵێک لە شارەزایانی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی دەستنیشانکران، بۆ لێکۆڵینەوە لەبارەی رەفتاری پۆلیسی هۆنگکۆنگ بەرامبەر خۆپیشاندەران\nئەمڕۆ چوارشەممە، لیژنەی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی لەوبارەیەوە گفتوگۆیان لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی چاودێری پۆلیسی هۆنگکۆنگ کرد، لەئەنجامدا کۆمەڵێک لە شارەزایانی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی دەستنیشانکران، بۆ لێکۆڵینەوە لەبارەی رەفتاری پۆلیسی ئەو هەرێمە لەگەڵ خۆپیشاندەراندا، بڕیاریشە سەرەتای ساڵی داهاتو 2020 راپۆرتی یەکەمی لیژنەکەیان بڵاوبکەنەوە.\nئەو لێکۆڵینەوانەی کە لەلایەن لیژنەی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی ئەنجامدەدەرێن لەسەر داوای دیموکراتیەکانی هۆنگکۆنگ-ە\nئەو لێکۆڵینەوانەی کە لەلایەن لیژنەی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی ئەنجامدەدەرێن لەسەر داوای دیموکراتیەکانی هۆنگکۆنگ-ە، کە بۆ ماوەی شەش مانگە خۆپیشاندان لەو هەرێمە بەڕێوەدەچێت، کە دەسەڵاتێکی نیمچە سەربەخۆی هەیە.\nمانگی حوزەیرانی ئەمساڵ، لەپاش راگەیاندنی پڕۆژە یاسای رادەستکردنەوەی زیندانانی هەرێمەکە، بە دادگای چین دەستیپێکرد، هەرچەندە لە مانگی سێپتەمبەردا ئەو پڕۆژە یاسایە بەتەواوەتی لەلایەن کاری لام، سەرۆکی هونگکۆنگەوە کشێنرایەوە، بەڵام تا ئێستا خۆپیشاندان بەردەوامە خۆپیشاندەران، داوای دیموکراتی زیاتر بۆ هەرێمەکەیان دەکەن.


5/20/2020 6:53:00 PM 461 جار خوێندراوەتەوە\nواباوە كە كاتێ گەنج بگەنە دەسەڵات ئیتر ھەندێ گۆڕانكاری و چاكسازی ڕووبات لە بەرژەوەندی خەڵكی چونكە گەنجان زیاتر تێكەڵ بە كۆمەڵگە ئەبن و زیاتر لە خواستەكانیان تێئەگەن.\nبەڵام ئایا ئەم هاوکێشەیە ڕاستە؟\nلە ھەرێم ئێستا چەن گەنجێک دەسەڵاتداری وڵاتن، لە زۆنی زەرد یەكێكیان سەرۆكی حكومەتە و كوڕی سەرۆكی حیزبیشە واتا كەسی یەكەمی حیزبیشە و جێگرەوەی باوكێتی، ئەویتریشیان سەرۆکی هەرێمە و جێگری سەرۆکی پارتیشە. لەزۆنی سەوز دوو براو ئامۆزایەک، ھاوسەرۆكانی ی.ن.ك، یەکێکیان برازای سكرتێری گشتی كۆچكردووی حیزبركەیە سەرۆکی دەزگای زانیاری حیزبەکەشە، ئەویتریشیان كوڕی سكرتێری گشتییە و کۆی پارەو موڵکی هەم حیزب و هەم ناوچەی سەوز لەژێر دەستی ئەوایەو هەروەک چۆن سەرۆکی دەزگای دژە تیرۆریشە بەو واتایایەی كەسی یەكەمی حیزبن و خاوەنی بڕیارە گرنگەكانیشین، سێیەمیشیان هەر کوڕی سەرۆک کۆماری کۆچکردوو وە یەکەم و دوایین سکرتێری ی.ن.ک جەلال تاڵەبانی و جێگری سەرۆکی حکومەت و دەسەڵاتداری ئیداری یەکەمی زۆنی سەوزە.\nبە هاوکێشەی تەمەن ئەمانە خەڵکانی گەنجن و ئەبێ بیرفراوانتر و دیموکراسیتریشبن. بەڵام لایەنی کەم سیان لەم گەنجانە خەڵكانی مەدەنی نین، بەڵكو خەڵكێكی ئەمنی و دەزگا سیخوڕییەكانن و ئاتۆماتیكی بڕیارەكانیشیان بڕیاری توندوتیژو ئەمنی و سەربازی ئەبێ و چارەسەر لەلایەن بەھێز و دەسەڵاتە نەك بیروڕای ئازاد و كەشی دیموكراسی ئەگەرچی خۆشیان واپشانبەن.\nبە ووردبینی و تەماشاكردنێك ئەبینی ئەو كەسانەی لە چواردوەری خۆیان كۆیان كردوونەتەوە خەڵكانی دەزگا سیخوڕی و ئاسایشتن ئەمەش ئاماژەیەكی مەترسیدارە بۆ پاشەكشێی دیموكراسی و حوكمڕانی مەدەنی و لەدایك بوونی خێزانی دیكتاتۆری و بنەماڵەی دەسەڵاتدارو سەركوتكەر.\nخۆ ئەگەر بەراوردێک بکرێ لە نێوان سەرکردەو دەسەڵاتداری گەنج و تەمەن هەڵکشاوا ئەوا بە ڕوونی دەرەکەوێ کە تەمەن تەنها ژمارەیە و ئەوە بیر و گۆش و دنیابینی خودە کە بڕیار لەسەر چ جۆرە حکوومڕانییەک ئەیات.\nلە ئێستایا دیارترین سەرۆک و دەسەڵاتداری گەنج لە جیهانا "کیم جون ئون"ی ٣٦ ساڵە، سەرۆک یان دیکتاتۆری کۆریای باکور، کە بیرکردنەوە و مێشکی هینی سەردەمانی باپیرێتی و کاتێ پێئەکەنێ ئەبێ ئەوەی لە چورادەورێتی پێبکەنێ ئەگەرنا سزای مردنی بەسەرا ئەسەپێنرێ و ئەمە بۆ کاتی گریانیشی هەر ڕاستە.\nهەر لەم ئان و زەمانەیا چەن گەنجێکی تریش دەسەڵاتی یەکەمی وڵاتەکەیانن بۆ نمونە "ئیمانوێل ماکرۆن" ٤٢ ساڵ سەرۆکی فەرەنسا، "جاستن ترۆدۆ" ٤٩ ساڵ، خاتوو"سانا مارین" ٣٤ ساڵ سەرۆک وەزیرانی فنلەندا، خاتوو "جاسیندا ئاردێرن" ٤٠ ساڵ سەرۆک وەزیرانی نیوزلەند کە ئەمانە تەمەنیان لە نێوان گەنج و مامناوەدایە و هەریەکەیان پەیڕەوی حکومڕانییەکی بەناو ناوەرۆک دیموکراسی ئەکەن و خۆشگوزەرانی خۆیان لەگەڵ گەلاکانیانا گرێیاوە.\n"ئەنجێلا مارکێل" ٦٦ ساڵ و ڕاوێژکار یان سەرۆک وەزیرانی ئەڵمانیا، خاتوونێکی تەمەن هەڵکشاو کە پەیڕەوی ناشترین سیستمی شەفاف و دیموکراسی ئەکات لە بەرامبەریشا "ڕەجەب تەییب ئەردۆگان" ٦٦ساڵ کە یەکێکە لە تاکڕەوترین و نمونەی ناشرینترین حکومی دیکتاتۆری ئەکا لەسەر ئاستی جیهان.\n"دۆنالد ترەمپ" ٧٣ ساڵ سەرۆکی ئەمریکا کە ئەمیان گەر سیستمە تۆکمە و دیموکراتییەکەی ئەمریکا نەبووایە ئەوا هیچ پێشبیینیەک ناکرێ چ کارێکی بەسەر خەڵکی ئەو وڵاتە و جیهانیش ئەهێنا.\nلابردنی پارێزبەندی هاوشێوەی نەخشەی ئۆردوغانە بۆ زیندانیکردنی سەلاحەدین دەمیرداش و هاورێیانی. مێشک بەساڵاچوویەک و بیر پیرێکی وەک ئەردۆغان، سەڵاحەدین دەمیرتاش زیندانی ئەکات تەنها لەبەرئەوەی دڵنیایە لە ڕکابەرییەکی یەکسان و دادپەروەرانەیا ناتوانێ بەرگەی بیرگەنجی و لاومێشکی دەمیرتاش بگرێ، لە هەرێمی کوردستانیش پارێزبەندی لائەبرێ کاتێک ئەندام پەرلەمان گەندەڵی دزینی سامانی وڵات کەشف ئەکات هەروەک چۆن مامۆستایان و خەڵکی ناڕازی لە دهۆک لەژێر سایەی دەسەڵاتی دوو گەنجی حوکمدارا ئەدرێنە بەر شەق و زیندانی ئەکرێن تەنها لەبەر ئەوەی داوای کەمترین ماف ئەکەن کە مووچەکانیانە.\nجیاوازییەکی گەورە هەیە کاتێک گەنجێک بە تێکۆشان و کارامەیی و سەلماندی تواناکانی بگاتە دەسەڵاتە یەکەمینەکانی حیزب یان حکومەت، گەشتن بە دەسەڵات لەڕێی توانای خودەوە لایەنی کەم دڵنیای ئەوە ئەیات کە کەسێکی بەتوانایە و چاوڕوانی گۆڕنکاری و باشترکردنی کارەکانی لێئەکرێ بەڵام کاتێک هەر کەسێک جا تەمەن هەڵکشاوبێ یان گەنج کە لە ڕێی باوک و بنەماڵە و پشتاوپشتەوە یەتە پێشەوەو ئەبێ بە کەسە یەکەمیینەکانی حیزب و حکومەت ئیتر ناتوانراێ هیوای لەسەر هەڵچنرێ چونکە بە جۆرێک گۆشکراوە کە لە هەوڵی قۆرغکاری دەسەڵاتدابێ تا تەمەن یاوەری بێت و پاشانیش تەسلیم بە کوڕ و کەسە نزییەکانی بکات.\nهەر لەبەر ئەو هۆکارەش ناتوانرێ چاوڕوانی دیموکراتی و حوکمی ڕەشید لەو گەنجانە بکرێ کە لە ئێستایا لە ڕێی باوک و مامیانەوە بوونەتە کەس و دەسەڵاتی یەکەمی حیزب و حکومەتیش، لەوەش زیاتر لە ئەنجامی ئەو ھێزە ئەمنی و توانا مادییە زۆرەی کە پێوەی ماندوو نەبوون لەژێر دەستیانایە هەموو جوڵەیەک بە خەتەر بۆ سەر دەسەڵات و سامانە سەرچاوە نادیارەکانیان ئەزانن بە ئاگر و ئاسن ڕووبەڕووی ئەبنەوانێ و توانای فكرییان لە چوراچێوەی هێز تێپەڕناکا.


23/02/2020 2321 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nرۆژی پێنجشەمە سوپای توركیا میلیشیا چەكدارییەكانی سەر بە ئەنقەرە هێرشێكی فراوانیان كردە سەر شارۆچكەی نەیرەب لە باشووری رۆژهەڵاتی ئیدلیب، كە بەگوێرەی روانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ هێرشەكەی توركیا چڕ و هیستیری بووە، بەئامانجی دەستگرتن بەسەر شارۆچكەكە، كە بەهۆی هەڵكەوتەی جوگرافی، كە كەوتووەتە سەر رێگای حەلەب – لازقییە ناسراو بە ڕێگای M4 پێگەیەكی ستراتیژی هەیە .\nناوچەكە بەهۆی نزیكی لە شاری سەراقیب، كە بەناوەندی یەكتربڕی ڕێگای نێودەوڵەتی نێوان حەلەب و دیمەشق و لازقییە و حومس دادەنرێت بۆیە بەلای توركیا و گرووپە چەكدارییەكانی سەر بە ئەنقەرەوە زۆر گرنگە .\nرەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆكی توركیا داوای لە هێزەكانی سوریا كردووە وەك پابەندییەك بۆ ڕێكەوتننامەی سوچی، كە لەگەڵ روسیا واژوویان كردووە و دەكەوێتە ناوچەی كەمكردنەوەی گرژییەكان ، بۆ پاشت شارۆچكەی سەراقیب بكشێنەوە .\nبەڵام چەند كاتژمێرێك دوای هێرشەكەی سوپای توركیا، روانگەی سوری ئاشكرای كرد ئاستی شەڕ و بەیەكدادانەكان كەمبوونەتەوە و گرووپە چەكدارەكان و هێزەكانی سوپای توركیا لە شارۆچكەی نەیرەب پاشەكشەیان كردووە، كە لەمیانی هێرشەكەدا دەستیان بەسەرداگرتبوو .\nلە شەڕی نەیرەب چی روویدا ؟\nعەبدولسەلام رازق ئەفسەر لەناو سوپای سوریا باسی لەوە كردووە، كە هێرشە سەربازییەكە تاقیكردەوەیەكی توركیا بوو بۆ ڕوسیا بەجۆرێك توركیا هەرگیز چاوەڕێی نەدەكرد روسیا بەوجۆرە رووبەڕووی ببێتەوە .\nهەروەها لەو بارەیەوە رامی عەبدولرەحمان بەڕێوەبەری ڕوانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ وتی: پێمان وانییە توركیا لەو هێرشەیدا جیدیی بێت، ئەوان دەیانەوێت پەیامێكی هۆشداری بۆ روسەكان بنێرن، كە ناوەرۆكەكەی ئەوەیە ئەگەرر بڕیار بدەین دەتوانین هاوكێشەكە بگۆڕین.\nوتیشی: ئەگەر توركیا لەو هێرشەیدا جیددی و لێبراوە ئەوە بەرەیەكی فراوان هەیە، كە لە دارە عیززە بۆ گوندەواری باشووری موعەررەت نوعمان درێژ دەبێتەوە، جگە لە بەرەی باب لە گوندەواری حەلەب دەتوانیت لەهەموو ئەو ناوچانەدا بەرەی جەنگ بكاتەوە، بەڵام روسیا هەرگیز ڕێگە نادات ئەو ناوچانەی سوپای سوریا لەمدواییەدا كۆنترۆڵی كردوون جارێكی تر توركیا داگییان بكاتەوە.\nلەدرێژەی قسەكانیدا بەڕێوەبەری روانگەی سوری وتی: روسیا دەستی بەسەر ڕێگای نێودەوڵەتی "M4" و " M5" دا گرتووە، توركیاش دەیەوێت دەستكەوت و ڕێكەوتنی نوێی لەبارەی ناوچەكانی رۆژهەڵاتی سوریا هەبێت.\nلەبارەی ئەوەی، كە ئایا هێرشەكەی سوپای توركیا و میلیشیا چەكدارییە توندرەوەكانی سەر بە ئەنقەرە بۆسەر پێگەكانی سوپای سوریا و دواتر پاشەكشەكردن لێی بە شكست هەژمار دەكرێت یان ناردنی پەیامە ، لەوبارەیەوە عەلی ئەمین ئەلسوید نووسەری سوریایی پێیوایە هیرشی سەربازی توركیا بۆ دەستگرتن بەسەر ئیدلب و دەوروبەری ئیدلب هێشتا دەستیپێنەكردووە .\nهەروەك وتی: لەو جۆرە پرۆسە سەربازیەی گرنگانەدا لانیكەم كاتژمێرێك پێش دەستپێكردنی پرۆسە جەنگییەكان لەلایەن سەرۆكایەتی كۆماری توركیا و وەزارەتی بەرگری توركیاوە رادەگەیەنرێت .\nهەروەها مالیك حافیز نووسەر و شرۆڤەكاری سوری دەڵێت: ئەو هێرشە لەناكاوەی توركیا لەلایەك بۆ كەمكردنەوەی ئەو گوشارانە بوو كە لەسەر ئەنقەرە زیادی دەكرد، لەلایەكی تریشەوە كارتێكی گوشار بوو بەمەبەستی ئەوەی لە سنووری نوێی باكووری سوریا دەستكەوتی هەبێت كە هەردوولا دواترلەگەڵ لایەنی رووسی لەسەری ڕێكبكەون .\nوتیشی: توركیا هەوڵیدا ئەو یارییە خێرایە بكات بەو بروایەی روسیا وەڵام ناداتەوە، بەڵام دەستوەردانی مۆسكۆ دۆخەكەی گێرایەوە بۆ چوارگۆشەی هەوڵە دیبلۆماسییەكان ".\nلەدرێژەی قسەكانیدا حافیز ئاماژەی بۆ ئەوە كردووە دەستوەردانی سەربازی توركی بەهەموو قورسایی خۆی نەبووە ، لەبەر ئەوەی توركیا نایەوێت هەموو هێزەكانی خۆی لە جەنگێكدا مۆڵ بدات و بەهۆیەوە هەموو ئەوەی لەماوەی ساڵانی رابردوودا بنیادی ناوە وێرانی بكات.


کوردیپێدیا - هەڵەبجە کاریگەری و لێکەوتەکانی چەکی کیمیایی\n📕 هەڵەبجە کاریگەری و لێکەوتەکانی چەکی کیمیایی | پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nهەڵەبجە کاریگەری و لێکەوتەکانی چەکی کیمیایی\nئامادەکردن و نوسینی: جەبار ئەحمەد شەمسەدین\nپێداچونەوەی: گەیلان عەباسگەیلان عەباس\nئەم توێژینەوەیە بەگشتی تیشکی خستوەتە کارەساتی کۆمەڵکوژی 16ی ئازاری 1988ی هەڵەبجەهەڵەبجە و کیمیابارانی ئەو شارە لەلایەن رژێمی پێشوی عێراق و شەهیدکردنی زیاتر لە پێنچ هەزار هاوڵاتی ئەو شارە. لەم توێژینەوەیەدا هەوڵدراوە جگە لەناساندنی شاری هەڵەبجە لەروی پێگەو سروشتی جوگرافی ئەو شارەو پێکهاتەی دیمۆگرافی، هاوکات لەروی زانستیشەوە هەوڵدراوە چەکی کیمیایی بناسێندرێت و شیکردنەوە بۆ زاراوەکانی چەکی کیمیایی و جۆرو نیشانەو کاریگەرییەکانی ئەو چەکەو مێژوی بەکارهێنانی چەکی کیمیایی و گرنگترین ئەو روداوانەش کە لەجیهاندا کەتیایدا چەکی کیمیایی بەکارهێندراوە. دواتر باسمان لەلێکەوتەو کاریگەرییەکانی ئەم چەکە کردوە لەسەر شاری هەڵەبجەو هاوڵاتیانەکەی لەماوەی 33 ساڵی رابردودا.\n🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: هەڵەبجە کاریگەری و لێکەوتەکانی چەکی کیمیایی\n📥 ژمارەی داونلۆد: 31 جار\n#گەیلان عەباس | #هەڵەبجە |\n 🇰 تۆماری تایبەت بۆ کوردیپێدیا | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ئەم پەڕتووکە بەتایبەتی لەلایەن (بڵاوکار)ەوە لە رۆژی 15-03-2021 بۆ کوردیپێدیا نێردراوە\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 15 2021 10:15AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Mar 15 2021 12:21PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 15 2021 1:39PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 46 KB Mar 15 2021 10:17AM هاوڕێ باخەوان\n📕 فایلی PDF 1.0.1 2 MB 53 Mar 15 2021 10:16AM هاوڕێ باخەوان


کارتەکانی عێراق بۆ وەڵامدانەوەی هێرشەکانی تورکیا ئاشکرا دەکرێن – کوردی – RojNews.News\n10/07/2020 - 1:39:44 pm\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق ڕایدەگەیەنێت، ئەوەی تورکیا بەرامبەر عێراق دەیکات، پێشێلکردنی سەروەری عێراقە و بۆ وەڵامدانەوەش عێراق چەندین کارتی هەیە و مافی خۆیەتی پەنا بۆ پاڵپشتیی نێودەوڵەتی بەرێت.\nئەحمەد سەحاف، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی عێراق بە کەناڵی (بغداد الیوم)ی ڕاگەیاندووە، هێرشەکانی تورکیا بۆسەر باکوری عێراق، شەڕفرۆشتنی ئاشکرایە و حکومەت بەهەموو جۆرێک ڕەتیدەکاتەوە، ئەو دژایەتییەی عێراق بۆ پشتیوانیی کوردان نییە، بەڵکو وەک سەحاف باسی دەکات”چونکە عێراق جەختی لەسەر هەماهەنگی کردووەتەوە لەگەڵ تورکیا لەسەر ئەو هێرشانە نەک بە تاک لایەنانە” و ئێستا تورکیا تاکلایەنە هێرشەکان ئەنجام دەدات.\nهەروەها دەڵێت، ئەو کارانە ئاڵۆزیەکانی لەسەر سنورەکانی هەردوو وڵات زیاتر دەکات و بۆ هیچ لایەکیش ئەنجامەکەی باش ناکەوێتەوە، داواش لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کردووە پاڵپشتی عێراق بکات بۆ پارێززگاریکردن لە سەروەری یەک پارچەیی خاکی عێراق.\nسەحاف باسی لەوە کردووە کە یاسا نێودەوڵەتیەکان دڵنیایی دەدەنە عێراق کە مافی وەڵامدانەوەی هەبێت، هەروەها دەتوانێ پاڵپشتی ئەنجومەنی ئاسایش و کۆمکاری عەرەبی و ڕێکخراوی هاریکاری ئیسلامیش بەدەست بهێنێت، هەروەها بەکارهێنانی کارتی ئاڵوگۆڕی بازرگانی نێوانیان، کە ساڵانە زیاتر لە ١٦ ملیار دۆلار قازانج بە تورکیا دەگەیەنێت، لەگەڵ هەبوونی دەیان کۆمپانیای تورکی لە عێراق .\nئاماژەی بەوەشداوە کە هەموو کارتانە سەرچاوەی هێز و بژاردەن لەبەردەم وەزارەتی دەرەوەی عێراق و لەئەگەری چارەسەری سیاسی بۆ چارەسەکردنی ئەو کێشە دووبارەبوانە، پەنا بۆ بەکارهێنانی ئەو کاراتەنە دەبەن.


📊 20 چەکدارێن داعش یێن کورد ل حەویجە وحەمرین ماینە Statistics and Surveys\n📅 Added on Aug 11 2017 9:01AM\n👁 This item has been viewed 4,550 times\nدواڕۆژ، بورهان یەحیا ئەندامەکێ دیکیۆمێنتکرنا تاوا [ More... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ H.B. 11-8-2017 9:01:22\n📊 ئەوقافی کەرکوک: 11 مەلا و پێشنوێژی حەویجە پەیوەندییان بە داعشەوە کردووە Statistics and Surveys\n📅 Added on Aug 9 2017 1:54PM\n👁 This item has been viewed 4,208 times\nرۆژنیوز، سۆران محەمەد بەڕێوبەرایەتی ئەوقافی سونی [ More... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ H.B. 9-8-2017 13:54:40\n📊 چل هەزار هاووڵاتی لە قەزای حەویجەوە ئاوارەی کەرکوک بوون Statistics and Surveys\n📅 Added on Jul 3 2017 9:54AM\n👁 This item has been viewed 3,675 times\nراکان سەعید جێگری پارێزگاری کەرکوک رایگەیاند: لەگە [ More... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ E.Î.F. 3-7-2017 9:54:31\n📊 زیاتر لە 10 هەزار خێزانی حەویجە ئاوارە دەبن Statistics and Surveys\n📅 Added on Sep 12 2017 9:51AM\n👁 This item has been viewed 2,833 times\nپێشبینی دەکرێت شەڕی حەویجە بەهەزاران خێزانی دیکە، [ More... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ H.B. 12-9-2017 9:51:10\n📊 لەماوەی یەک هەفتەدا 450 کەس لە حەویجەوە گەیشتونەتە کەرکوک Statistics and Surveys\n📅 Added on Nov 14 2016 3:39PM\n👁 This item has been viewed 11,820 times\nدواڕۆژ، نوسینگەی کەرکوک ئەندامێکی ئەنجومەنی پارێز [ More... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ H.B. 14-11-2016 15:39:47\n📊 Statistics Articles 381,133\nRelated files 49,304\n🗄 Sources 15,930