توێژینەوەیەک: شامپانزەکان سیستەمی پەیوەندی ئاڵۆزیان هەیە\nئەو زانایانەی لێکۆڵینەوە لە پەرەسەندنی زمان و ئاخافتن دەکەن دەڵێن شامپانزییە کێوییەکان سیستەمێکی پەیوەندی ئاڵۆزتریان هەیە لەوەی توێژینەوەکانی ڕابردوو دەریانخستووە.\nتوێژەران دەڵێن ئاژەڵەکە زیاتر لە دە جۆر هاوار و بانگکردن بەکاردەهێنێت کە دەتوانرێت یەکبخرێت بۆ سەدان فەرمان یان مەبەستی جیاواز.\nتیمی توێژینەوەکە ٤٨٠٠ لەو پەیوەندیانەیان تۆمار کردووە لەلایەن ئەندامانی سێ گروپی شامپانزیەوە بەکارهاتوون لە پارکی نەتەوەیی تای لە کەناری عاج دەژین. ئەم پارکە یەکێکە لە دوا ناوچە گرنگەکانی دارستانە گەرمە دێرینەکانی ڕۆژئاوای ئەفریکا و شوێنی چەندین جۆری ڕووەک و ئاژەڵە.\nشامپانزیەکان لەگەڵ بۆنۆبۆکان نزیکترین خزم و کەسی زیندوون لە مرۆڤەوە. ئەوان زیرەکن و کۆمەڵایەتین. شامپانزیەکان ئامراز دروست دەکەن و بەکاری دەهێنن و دەتوانرێت بڕێکی کەم لە زمانی هێمای مرۆڤ فێر بکرێن.\nزانایان لە مێژە دەزانن شامپانزیەکان لە ناوچەی ژیانیان هاواری جیاواز، یان دەنگ بەکاردەهێنن، بەڵام توێژینەوە نوێیەکە تێگەیشتنێکی قووڵتری لە پەیوەندییەکانیان خستەڕوو.\nسێدریک جیرارد بوتۆز نووسەری سەرەکی توێژینەوەکەیە لە بڵاوکراوەی Communications Biology بڵاوکرایەوە سەبارەت بە هاوارەکانی شامپانزی گوتی "ئەمە زمانێک نییە بەڵام لە ئاڵۆزترین فۆرمەکانی پەیوەندیکردنە لە ئاژەڵێکی نامرۆڤدا پێناسە دەکرێت\nجۆرەکانی بانگکردن و هاوارکردن بریتی بوون لەوەی توێژەران جیایان کردۆتەوە پێیان دەگوت گریان، گریانی هەناسەدان، دەنگی هوو، دەنگی ترپە، دەنگی هەناسەبڕکێ، قیژە، هاوارێکی هەناسەبڕکێ ، هاوارێکی هەناسەسوار و دەنگی تەقە بە لێو. توێژەران دیارییان کرد کە ئەم جۆرە بانگەوازانە بە ٣٩٠ رێز یان ئاراستەی جیاواز بەکارهێنراون.\nجیرارد بوتۆز دەڵێت "بە گشتی 'دەنگی هوو' و 'دەنگی نەڕە' باوترین هاوار و بانگکردنن لەم زنجیرانەدا بەکاردەهێنران.\nپێدەچوو ڕیزبەندی ئەو هاوارو بانگانەی شامپانزیەکان دەریاندەکرد پەیڕەوی یاسایەک بکەن، هەرچەندە توێژینەوەکە تێگەیشتن و ئەگەری بۆ هیچ واتایەک دانەنابوو.\nجیرارد گوتی "توێژینەوەکە گرنگە، چونکە سەرەتای پەیوەندیکردن نیشان دەدات کە دەکرا خاڵی دەستپێکی پەرەسەندن بێت بەرەو "ڕستەسازی لە زمانەکەماندا."\nڕستەسازی بریتییە لەو ڕێگایەی وشەکان پێکەوە دادەنرێت بۆ پێکهێنانی ڕستە یان دەستەواژەی تەواو.\nتوێژەران دەیانەوێت بزانن ئایا زنجیرەکان مانای فراوانتر دەگەیەنن یان نا. گومانیان هەیە لە مانای ئەگەری هەندێک لە دەنگدانەوەکان.\nجیرارد گوتی توێژەران پێویستە "بە وردی لێکۆڵینەوە لە دۆخەکانی دەوروبەری ئەم پەیوەندیانە بکەن". ئاماژەی بەوەشکردووە، توێژەران پێویستە "تاقیکردنەوەکانی پەخشکردن ئەنجام بدەن بۆ ئەوەی بزانن ئایا مانای گومانلێکراو لەگەڵ کاردانەوەی ڕەفتاری شامپانزیەکان دەگونجێت کاتێک گوێیان لە بانگەکە دەبێت."\nتوێژەران دڵنیا نین لەوەی ئایا پەیوەندی دەنگی شامپانزی هاوشێوەی سەرەتای زمانە لە مێژووی پەرەسەندنی مرۆڤدا یان نا. مرۆڤ و شامپانزیەکان باپیرێکی هاوبەشیان هەیە بەڵام ڕەنگە ٧ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر دابەش بوون بۆ خێزانی پەرەسەندنی جیاواز.\nئاژانسێکی ئەمەریکی: چڕی دووەم ئۆکسیدی کاربۆن لە بەرگەهەوادا گەیشتە ئاستێکی بێ وێنە\nئاژانسێكی ئەمەریكی ڕۆژی هەینی ڕایگەیاندا لە مانگی 5ی رابردوودا، چڕی دووەم ئۆكسیدی كاربۆن لە بەرگەهەوادا گەیشتە ئاستێك بە ڕێژەی ٪50 زیاتر لە سەردەمی پێش پیشەسازی، پێشتریش نزیكەی چوار ملیۆن ساڵە لەسەر هەسارەكە تۆمار نەكراوە.\nبەرێوبەرایەتی نیشتیمانی ئۆقیانوس و کەش وهەوای ئەمەریکا ڕوونی کردەوە هۆکاری ئەم بەرزبوونەوە نوێیە گەرمبوونی کەشوهەوای جیهانە و بەهۆی چالاکییەکانی مرۆڤەوە دروست دەبێت، گرنگترینیان بریتین لە گواستنەوە و بەرهەمهێنانی چیمەنتۆ و بڕینەوەی دارستانەکان و بەرهەمهێنانی ئیلیکتریک بە بەکارهێنانی سووتەمەنی بەردین.\nبە گشتی مانگی 5 ئەو سەروەختەیە ساڵانە بەرزترین ئاستی دووەم ئۆکسیدی کاربۆن تێیدا تۆمار دەکرێت.\nچڕی دووەم ئۆکسیدی کاربۆن لە مانگی 5ی ساڵی ٢٠٢٢دا لە ٤٢٠ بەش لە ملیۆنێکدا PMM تێپەڕیوە، کە یەکەیەکی پێوانە بۆ دیاریکردنی بڕی پیسبوونی هەوا بەکاردێت. لە مانگی 5ی ساڵی ٢٠٢١ ئەم ڕێژەیە ٤١٩ بەش بووە بۆ هەر ملیۆنێک، لە ساڵی ٢٠٢٠شدا ٤١٧ بەش بووە بۆ هەر ملیۆنێک.\nئەم پێوانانە لەلایەن چاودێری (ماونا لۆا) لە هاوایی ئەنجام دەدرێن کە لەسەر شوێنێکی بەرز دروستکراوە، بە دوورە لە کاریگەری پیسبوونی ناوچەکە.\nبەڕێوبەرایەتی ئۆقیانووس و کەشوهەوا ڕوونیکردەوە، ئاستی دووەم ئۆکسیدی کاربۆن پێش شۆڕشی پیشەسازی بەردەوام بووە و نزیکەی ٢٨٠ بەش لە ملیۆنێکدا بووە و لە ماوەی پێشوودا بەم شێوەیە ماوەتەوە کە نزیکەی شەش هەزار ساڵ بووە.\nبەڕێوبەرایەتیەکە لە بڵاوکراوەیەکدا ئاماژەی بەوە کردووە ئەو ئاستەی ئەمڕۆ تۆمارکراوە نزیکە لەوەی "٤.١ بۆ ٤.٥ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر هەبووە، کاتێک ئاستی دووەم ئۆکسیدی کاربۆن نزیکەی ٤٠٠ بەش بووە لە ملیۆنێکدا یان زیاتر.\nبەپێی توێژینەوەکان لەو سەردەمەدا ئاستی دەریا لە نێوان 5 بۆ 25 مەتر بەرزتر بوو لەوەی ئێستا هەیە، هەروەها دارستانی فراوان لە بەشێک لە جەمسەری باکوور بوونی هەبووە.\nدووەم ئۆکسیدی کاربۆن گازە گەرمەکانە کە بەشدارە لە بەرزبوونەوەی گەرما و دەبێتە هۆی گەرمبوونی جیهان و بۆ ماوەی هەزاران ساڵ لە بەرگەهەوا و زەریاکاندا دەمێنێتەوە.\nبەشی ئۆقیانووسەکان و بەرگەهەوا گوتی ئەم گەرمبوونەوە بۆتە هۆی لێکەوتەی ترسناک، لەوانەش بڵاوبوونەوەی شەپۆلی گەرما و وشکەساڵی و ئاگرکەوتنەوە و لافاو.\nپیتەر تانس لە بەڕێوبەرایەتیەکە لە بڵاوکراوەیکدا ئاماژەی بەوە کردووە، "ڕەگەزی مرۆڤ هەرگیز ئاستی دووەم ئۆکسیدی کاربۆنی بەو شێوەیە نەدیوە کە ئەمڕۆ هەیە". ئاماژەی بەوەشکردووە، "ئێمە نیو سەدەیە ئەمە دەزانین، لە هەچ کارێکدا کردومانە شکستمان هێناوە، بۆیە پێویستە بە ئاگا بێینەوە.\nتوێژەران دەڵێن مادەیەکی کیمیاییان دۆزیوەتەوە لە شیلانی دەریادا هەیە و دەتوانێت کاریگەر بێت لە چارەسەرکردنی شێرپەنجەدا\nزانایان زیاتر لە ٢٥ ساڵ بوو بەدوای ئەو ئاوێتە و پێکهاتەیەدا دەگەڕان، دوای ئەوەی توێژینەوە سەرەتاییەکان لە ساڵانی نەوەدەکاندا ئاماژەیان بەوە کردبوو کە دەتوانێت گەشەی خانە شێرپەنجەییەکان خاو بکاتەوە. دواجار توێژەرێک ئەو پێکهاتەیەی لە جۆرێکی باوی شیلانی نەرمدا لە کەنارئاوەکانی ویلایەتی فلۆریدای ئەمەریکا دۆزیەوە.\nتیمێکی توێژینەوە لە زانکۆی یوتا دۆزینەوەکەیان پشتڕاست کردووەتەوە. تیمەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەنجامەکانیان دەتوانێت ببێتە هۆی بەرهەمهێنانی بەربڵاوی ئەو مادەیە بۆ بەکارهێنان لە دەرمانی شێرپەنجەدا.\nتوێژەران لەم دواییانەدا لە توێژینەوەیەکدا لە بڵاوکراوەی Nature Chemical Biology باسیان لە دۆزینەوەکانیان کردووە.\nبەڕێوەبەرایەتی نیشتیمانی ئۆقیانوس و بەرگەهەوای ئەمەریکا NOAA بڵاویکردەوە، بەکارهێنانی ماددە سروشتییەکان بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی شتێکی نوێ نییە. ئاوێتە و پێکهاتە لە هەموو جۆرە زیندەوەرانێکەوە، لەوانەش ژیانی دەریایی، مار، جاڵجاڵۆکە و ئاژەڵەکانی تر، لە مێژە لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە و تاقیکراونەتەوە وەک چارەسەری ئەگەر بۆ زۆرێک لە دۆخە تەندروستییەکان.\nبەپێی ڕاپۆرتی NOAA بەو پێیەی زۆرێک لە شیلانەکانی دەریا لە شوێنێکدا دەمێننەوە، بەرگری کیمیایییان پەرەپێداوە بۆ پاراستن لە جۆرەکانی تری ژیانی دەریایی کە دەتوانێت هەڕەشەیان لێبکات. زانایان لێکۆڵینەوە لەم جۆرە ماددە کیمیاییانە دەکەن لە هەوڵێکدا بۆ دۆزینەوەی بەکارهێنانی کاریگەری پزیشکی.\nبەڵام بەربەستێکی سەرەکی لەبەردەم ئەم هەوڵانەدا سەختی کۆکردنەوەی بەشی پێویست بووە لەم ئاوێتانە بۆ ئەنجامدانی توێژینەوەی کاریگەر.\nئەو ماددە کیمیاییەی لە نوێترین توێژینەوەدا بەکارهاتووە ناوی ئێلیوتیرۆبینە. لەناو شیلانی نەرمدا لە نزیک ئوسترالیا دۆزرایەوە. زانایان لە ساڵانی نەوەدەکاندا ڕایانگەیاندووە ئەو ماددە کیمیاییە تایبەتمەندی بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجەی هەیە.\nتوێژەرانی بەشداربووی توێژینەوەکە ڕایانگەیاندووە، ئەو ماددە کیمیاییە دەتوانێت ڕۆڵێکی هەبێت لە تێکدانی پێکهاتە گرنگەکانی خانەکان. لەلایەن شیلانی نەرمەوە وەک بەرگرییەک لە نێچیرەکان بەکاریدەهێنرێت. بەڵام توێژینەوە زانستییەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئەم ئاوێتە بەڵێن دەدات لە کەمکردنەوەی گەشەی خانە شێرپەنجەییەکان.\nتوێژینەوەکان وایکرد زاناکان بەردەوام بن لە گەڕان بەدوای بڕێکی زۆر لەو ماددە کیمیاییەدا کە پێویست دەبێت بۆ ئەنجامدانی تاقیکردنەوەی زیاتر و ئەگەری هەیە دەرمانی نوێی شێرپەنجە پەرەپێبدەن. بەڵام ئەو هەوڵانە بۆ چەندین ساڵ سەرکەوتوو نەبوون.\nزانا پاوڵ سیسێسا لە تیمی زانکۆی یوتا کاردەکات، شیلانێکی نەرمی لەناو زەریاکەدا دۆزیەوە لە کەنارەکانی فلۆریدا کە ئێلیوتیرۆبینی تێدابوو.\nتیمەکە هەوڵیاندا بزانن ئایا شیلانەکان خۆیان ئەو ماددە کیمیاییەیان دروستکردووە یان لەلایەن زیندەوەرە مشەخۆرەکانەوە بەرهەم هێنراوە کە لەناو شیلاندا دەژین. سیسێسا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاندووە کە "هیچ واتایەک بەو نابەخشێت" ئەگەر ئەو ئاوێتە تەنها لەلایەن زیندەوەرانی دیکەوە بەرهەم بهێنرێت.\nبۆ نموونە تیمەکەی دەیانزانی کە هەندێک لە شیلانە نەرمەکان زیندەوەری مشەخۆریان نییە و لەگەڵ ئەوەشدا جەستەیان هەمان کۆمەڵە پێکهاتەی کیمیایی تێدایە.\nبۆ تاقیکردنەوەی تیۆریەکەیان، توێژەران هەوڵیاندا بزانن چۆن شیلانەکان ئەو ئاوێتە بەرهەم دەهێنن. بۆ ئەم مەبەستە پێویستیان بە لێکۆڵینەوە لە کۆدی بۆماوەیی شیلان بوو بۆ ئەوەی بزانن ئایا ڕێنماییەکانی چۆنیەتی بەرهەمهێنانی ئەو پێکهاتە کیمیاییە لەخۆدەگرێت یان نا.\nبەڵام ڕاپۆرتیان دا کە توانیویانە ئەو بەشانەی DNA لە شیلاندا دەستنیشان بکەن کە زۆر نزیک بوون لە ڕێنماییە بۆماوەییەکان بۆ پێکهاتە هاوشێوەکان لە جۆرەکانی تردا. پاشان توانیان ئەو ڕێنماییانە پێشکەش بە بەکتریاکان بکەن کە لەناو تاقیگەیەکدا گەشەیان کردووە. تیمەکە ڕایانگەیاندووە کە بەکتریاکان توانیویانە یەکەم هەنگاوەکانی دروستکردنی ئێلیوتیرۆبین کۆپی بکەن.\nتوێژەران دەڵێن تاقیکردنەوەکانیان دەریخستووە کە دەبێ بتوانرێت ئەو ماددە کیمیاییە لە تاقیگەدا دروست بکرێت. ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی بەرهەمهێنانی بەربڵاوی دەرمانی نوێی دژە شێرپەنجە.\nبەرنامەی زانست و تەکنەلۆجیا 06-06-2022


وەزارەتی حەج و عومرەی سعودیە ژماره‌یه‌ك بڕیاری نوێی ده‌ركرد\nهونەر 06/04/2021 - 08:53 هەواڵ/گشتی\nوەزارەتی حەج و عومرەی سعودیە رایدەگەیەنێت مانگی ڕەمەزانی پیرۆزی ئەمساڵ لەكاتی بە جێگەیاندنی سوننەتی عومرە و نوێژكردن لە مزگەوتی گەورە تەنها ڕێگە بەو كەسانە دەدرێت كە ڤاكسینی كۆرۆنایان بەكارهێناوە\nلەمبارەیەوە وه‌زاره‌تی حه‌ج و عومره‌ی سعودیه رایگه‌یاندووه: ئه‌مساڵ به مه‌به‌ستی ئه‌نجامدانی گه‌شتی عومره بڕیاردراوه ژماره‌یه‌كی زۆر عومره‌كار وه‌ربگرن، به‌ڵام ده‌بێت رێكاره ته‌ندروستیه‌كان به‌ته‌واوی جێبه‌جێبكرێت، ته‌نها ئه‌و كه‌سانه‌ش رێگه‌پێدراو ده‌بن كه دووجار ڤاكسینیان وه‌رگرتوه و ماوه‌ی 14 رۆژیش به‌سه‌ریدا تێپه‌ڕیوه، یاخود ئه‌و كه‌سانه‌ی كه ڤایرۆسه‌كه‌یان تێپه‌ڕاندوه و چاكبونه‌ته‌وه.\nئاماژە بەوەشكراوە: سه‌ردانیكردنی مه‌ككه له رۆژی یه‌كی مانگی ره‌مه‌زانی ئه‌مساڵه‌وه ده‌ستپێده‌كات، به‌ڵام ده‌بێت سه‌رجه‌م عومره‌كاران پابه‌ندیه‌كی ته‌واویان هه‌بێت به رێنماییه‌كانی خۆپارێزیه‌وه.\nجه‌ختیشكردۆته‌وه كەتۆماركردنی ناو بۆ ئه‌نجامدانی گه‌شتی عومره و سه‌ردانیكردنی مه‌ككه و مه‌دینه و شوێنه پیرۆزه‌كان له‌ڕێگه‌ی هه‌ردو ئه‌پلیكه‌یشنی "اعتمرنا، توكلنا"ه‌وه ده‌بێت و له‌و ڕێگه‌یه‌وه ده‌توانرێت كاته‌كان دیاری بكرێن.\nئه‌مەش لەكاتێكدایە، هێشتا سعودیە بڕیاری نەداوە، كە ئەمساڵ بەهۆی ڕێكارەكانی خۆپارێزیەوە فەریزەی حەج ئەنجام دەدرێت یان هاوشێوەی ساڵی پار ده‌رگاكان به داخراوی بمێنه‌وه


مالپه‌رێ خابير – پەڕە 1590 – مالپه‌ره‌كێ سه‌ربه‌خو یێ هه‌مه‌ره‌نگه\nڤیدیۆ: ده‌ستپێكا هزرا فرینێ. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ …\nكوردێن كه‌ركوكێ دخرابترین دوخدانن. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ بەرپرسەکێ کورد ل کەرکووکێ ئاشکرا کر کو پێلا…\nئازوقێ مه‌هانه وه‌كى موچه‌ى لێ هاتییه. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ حكومه‌تا به‌غدا چ سالان ب دروستاهى ئا…\nل هه‌ر باژێره‌كێ هه‌رێمێ بوهایێ سوته‌مه‌نییا ب شێوازه‌كێ یه و ل سوران بوهایێ هه‌ر لێتره‌كا سوته‌مه…\nئه‌ڤرۆ رۆژا ئالایێ كوردستانێ یه. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ئەڤڕۆ ل هه‌رێما كوردستانێ رۆژا ئاڵایێ کوردست…\nكوردێن كه‌ركوكێ دخرابترین دوخدانن. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ بەرپرسەکێ کورد ل کەرکووکێ ئاشکرا کر کو …\nدیسان شوته‌كا كاره‌بێ ل چه‌مچه‌مالێ ماله‌كێ ب ته‌مامى وێران دكت.\nدشێت شیری به‌رهه‌مبینت…….6 راستی لسه‌ر زه‌لامان. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ له‌شێ ره‌گه‌زێ نێر چه‌ندین نهێنی …\nیوتیوب د سالا 2018 دا 50 ملیار ده‌مژمێران به‌رێخوه‌دانا ڤیدیوگه‌یمان هاتیه كرن. مالپه‌رێ خابیر / …\nڤه‌كولین: هوشمه‌ندییا ده‌ستچێكه‌ر شییا به‌رگرییا مالپه‌رێن مه‌زن بشكینت. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ كومه‌كا ڤه‌كوله‌ران ژ …\nڤیدیۆ: ده‌ستپێكا هزرا فرینێ. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ\nكوردێن كه‌ركوكێ دخرابترین دوخدانن. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ بەرپرسەکێ کورد ل کەرکووکێ ئاشکرا کر کو پێلا تەعریبێ یا بەردەوامە بۆ داگیرکرنا ئەردێ کوردان و پشتی روودانێن ١٦ی ئۆکتۆبەرێ عەرەبێن بەدو ھاتینە دەڤەرێ و گەفێن داگیرکرنا ئەردێ کوردان دکەن. محەمەد کەمال، سەرۆکێ لیستا برایەتی ل جڤاتا پارێزگەھا کەرکووکێ بۆ ئەڤرۆ نیوز …\nئازوقێ مه‌هانه وه‌كى موچه‌ى لێ هاتییه. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ حكومه‌تا به‌غدا چ سالان ب دروستاهى ئازوقێ مه‌هانه ب سه‌ر وه‌لاتییاندا به‌لاڤ نه‌كریه، دیسان ژ بیرا بریكار و وه‌لاتیان ژى چوویه، شیرێ زاروكان و ئه‌و ئازوقێ نوكه دگه‌هته به‌رده‌ستێن وان یێن كیژ مه‌هێنه و چه‌ند نایه لایێ حكومه‌تێ و چ …\nل هه‌ر باژێره‌كێ هه‌رێمێ بوهایێ سوته‌مه‌نییا ب شێوازه‌كێ یه و ل سوران بوهایێ هه‌ر لێتره‌كا سوته‌مه‌نییا نابورت ژ 600 دیناران. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ پترییا پانزینخانا یێن به‌رپرسێن حزبى نه ل كوردستانێ، ئه‌ڤه ژبلى هه‌بینا دوو پالاوگه‌هێن زه‌به‌لاح یێن پارتێن ده‌ستهه‌لاتدارێن هه‌رێمێ، كو نه‌فت و ستومه‌نییا بۆ باژێرێن دى ژى …\nئه‌ڤرۆ رۆژا ئالایێ كوردستانێ یه. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ئەڤڕۆ ل هه‌رێما كوردستانێ رۆژا ئاڵایێ کوردستانێ یە و چەندین مەراسیمێن تایبەت بڤێ رۆژێ ب رێڤه دچن. ئەڤڕۆ دووشه‌مبیێ 17 كانونا ئێكێ 2018 ل باژێرێ هەولێرێ ئاڵایێ کوردستانێ ژلایێ پارێزگارێ باژێرێ ل پایتەختێ هەرێما کوردستانێ دێ هێته بلندكرن، هەروەسا ئاڵایێ کوردستانێ …\nدیسان شوته‌كا كاره‌بێ ل چه‌مچه‌مالێ ماله‌كێ ب ته‌مامى وێران دكت. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ژ ئه‌گه‌رێ ڕویدانه‌كا ئاگرکەفتنێ ل تاخێ ئاسودە یا قەزا چەمچەماڵ سێ زاروكێن خێزانه‌كێ گیانێ خوه ژ ده‌ستدان و دایکا وان ژى ب گرانى هاتییه سوتن. ئەیوب حەمە جێگیرێ رێڤەبەرێ گشتی یێ تەندروستی یا چەمچەماڵێ، شه‌ڤا ئێك …\nژ دوو شه‌مبیێ پێڤه بارانه.\nژ دوو شه‌مبیێ پێڤه بارانه. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ رێڤەبەرێ گشتی یێ كەشناسییا هەرێمێ راگەهاند، دڤێ حه‌فتیێ دا بارانبارین دێ دەست پێ كت و تاوەكو سپێده‌هییا رۆژا چوا ر شەمبییا داهاتى دێ يا بەردەوام بت. فازڵ ئیبراهیم، ڕێڤەبەرێ گشتیێ كەشناسیێ دیاركر: “شەپۆله‌كا باران بارینێ به‌ره‌ڤ هه‌رێما كوردستانێ دهێت، و ئه‌و …\nده‌مێ وه‌كئێك لێكرنا موچێ شه‌هیدێن هه‌رێمێ دگه‌ل یێن عێراقێ دهێته دیاركرن.\nده‌مێ وه‌كئێك لێكرنا موچێ شه‌هیدێن هه‌رێمێ دگه‌ل یێن عێراقێ دهێته دیاركرن. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ئەندامێ ئەنجومەنێ نینه‌رێن عێراقێ ڕاگه‌هاند، پڕۆژێ وه‌كئێككرنا مینحە و ئیمتیازاتێن كەس و كارێن شەهیدان ڕەزامەندی ل سەر هاتییه كرن و ئەگەر هیچ تشته‌ك روى نه‌دت د بودجەیا ٢٠١٩دا دێ وه‌كئێك لێ هێن. هەدار زوبێر …\nڤيديو: سه‌رۆكوه‌زيرا بريتانيا د ترۆمبێلێ دا ئاسێ دمينت.\nیوتیوب د سالا 2018 دا 50 ملیار ده‌مژمێران به‌رێخوه‌دانا ڤیدیوگه‌یمان هاتیه كرن. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ وه‌ك دیار خه‌لك حه‌ز ژ به‌رێخوه‌دانا ڤیدیوگه‌یمان دكن بێ كو ئه‌و ئه‌نجام بدن، ل دویڤ مالپه‌رێ ” سی نێت” یێ تایبه‌ت ب ته‌كنولوژیایێ ڤه، سه‌رۆكێ پشكا “یوتیوب گلوبال گه‌یمینگ” ریان ویات دیاركر كو پتر …\nڤه‌كولین: هوشمه‌ندییا ده‌ستچێكه‌ر شییا به‌رگرییا مالپه‌رێن مه‌زن بشكینت. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ كومه‌كا ڤه‌كوله‌ران ژ زانینگه‌ها نورپ وێست و زانینگه‌ها به‌كین و زانینگه‌ها لانكستر شیان رێكه‌كا نوی بۆ هێزا تورێن ده‌ماری به‌رهه‌مبینن و ب وێ رێكێ تاقیكرنا كاپچا (Captcha) یا پێگریێ دده‌ینت سه‌ر نڤیسینێ بشكینت. كو تاقیكرنا كاپچا (Captcha) ژ …\nدشێت شیری به‌رهه‌مبینت…….6 راستی لسه‌ر زه‌لامان. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ له‌شێ ره‌گه‌زێ نێر چه‌ندین نهێنی و شوك یێن تێدا، و گه‌له‌ك ژ وان هه‌تا نوكه نه‌دبه‌رنیاسن، كو نه‌بتنێ ل ده‌ڤ ره‌گه‌زێ مێ، به‌لكی دبت ره‌گه‌زێ نێر ب خوه ژی وێ چه‌ندێ ژ خوه نزانن. 6 راستی ده‌رباره‌یی له‌شێ زه‌لامی: 1- …\nناڤێ سه‌رۆكێ ئه‌مریكا دهێته دناڤ خرابترین پاسوردێن سالا 2018 دا. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ كومپانییا “سپلاش داتا” یا تایبه‌ت ب ئاسایش و پاراستنا زانیارییان لیستا خرابترین پاسووردێن گشتی كر ل سالا 2018، و ئه‌ڤ چه‌نده ب پێگری ده‌ینان لسه‌ر پێنج ملیون پاسووردێن ژ ئه‌نترنێتێ هاتینه ڤه‌دزین. هه‌ر دوو پاسووردێن “123456” …\nژوار بازرگانییا دهوكێ: ئه‌و باجا ل فه‌یدیێ دهێته وه‌رگرتن بۆ حه‌شدا شه‌عبى دچیت.\nژوار بازرگانییا دهوكێ: ئه‌و باجا ل فه‌یدیێ دهێته وه‌رگرتن بۆ حه‌شدا شه‌عبى دچیت. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ سەرۆكێ ژوورا بازرگانی وپیشەسازی ل پارێزگەها دهۆكێ دیاركر:” ئەو بریارا حكومەتا عێراقی دایی بۆ راكرنا گومركێ ل ناحیا فەیدیێ د ناڤبەرا مووسل و دهۆكێ دا، حەشدا شەعبی پێگیری پێ نەكریە و بەردەوام حەشدا …\nزیانێن “بتنێ چه‌ند رۆژه‌كێن بارانێ ل دهوكێ” 100 ملیون دیناربین.\nزیانێن “بتنێ چه‌ند رۆژه‌كێن بارانێ ل دهوكێ” 100 ملیون دیناربین. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ بەرپرسێ راگەھاندنا رێڤەبەریا بەرەڤانیا باژێری ل پارێزگەھا دھۆکێ راگەھاند، ژ ئەگەرێ پەیدابوونا 14 لەھیان د دەمێ دو حەفتیێن بۆری دا ل پارێزگەھا دھۆکێ، 99 ملیۆن دینار زیان ل پشت خوە ھێلاینە. رائیدێ مافپەروەر بێوار عەبدولعەزیز، بەرپرسێ …


پێنوس و قیبله نوێترین تایبه‌تمه‌ندی گۆگڵن بۆ مانگی ره‌مه‌زان\nكۆمپانیای گۆگڵ له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا كه به‌بۆنه‌ی هاتنی مانگی ره‌مه‌زانه‌وه سازی كردبوو سێ تایبه‌تمه‌ندی گرنگی كۆمپانیه‌كه‌ی ئاشكرا كرد كه خۆی له خوارزمیه‌ی گه‌ڕان و ئه‌پڵیكه‌یشنی پێنوس و قیبله‌دا خۆی ده‌بینێته‌وه.\nتایبه‌تمه‌ندی یه‌كه‌م كه كۆمپانیای گۆگڵ پێشكه‌شی به‌كارهێنه‌رانی كۆمپانیایكه‌ی كردووه تایبه‌ته به خوارزمیه‌ی گه‌ران، واته كۆ كردنه‌وه‌ی سه‌رجه‌م زانیاریه‌كان كه تایبه‌تن به مانگی ره‌مه‌زان.\nئه‌گه‌ر ته‌نها یه‌ك وشه بنوسیت كه تایبه‌ت بێت به ره‌مه‌زان، ئه‌وا له گه‌راندا سه‌رجه‌م زانیاریه‌كانی تایبه‌ت به ره‌مه‌زانت پیشكه‌ش ده‌كات.\nتایبه‌تمه‌ندی دووه‌م بریتی یه له ئه‌پڵیكه‌یشتنی ( پێنوس)، ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیه له سایته‌كه‌دا بوونی هه‌یه كه به‌كارهێنه‌ران ده‌توانن به‌هۆیه‌وه كارتی پیرۆزبایی دروست بكه‌ن به‌و پێنوسه له‌سه‌ری بنوسن و نه‌خشی بكه‌ن و پاشان وه‌ك نامه بۆ هاوڕێكانی بنێرن.\nبۆ ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیه گۆگڵ له‌گه‌ڵ چه‌ند هونه‌رمه‌ندێكی به ناوبانگ له بواری جوان نوسیندا هامه‌هه‌نگی كردووه، وه‌ك هونه‌رمه‌ند (إل سید) كه هونه‌رمه‌ندێكی لێهاتووه و شێوازه نوسینه‌كانی عه‌ره‌بی ئاوێزانی هونه‌ری گرافیتی كردووه، هاوكات هه‌ریه‌كه له هونه‌رمه‌ندان ( وسام شوكت و سوره‌یا سه‌ید) ی پاكستان یهاوكاری گۆگڵیان كردووه.\nتایبه‌تمه‌ندی سێیه‌م كه دواین تایبه‌تمه‌ندیه بریتی یه له ده‌ستنیشانكردنی ( قیله) به‌هۆی ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیه‌وه مسوڵمانان گه‌ر په‌یوه‌ست بن به ئینته‌رنێته‌وه یان نه‌بن، ده‌توانن ئاراسته‌ی قیبله بدۆزنه‌وه.


چاوپێکەوتن لەگەڵ نوام چۆمسکیی لەبارەی پەتای ڤایرۆسی کۆڕۆنا | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nبەدواداچون, جڤاکی, چاوپێکەوتن, فیچەرد\nسه‌نگه‌ر حه‌سه‌ن نه‌جم له ئینگلیزییه‌وه كردوویه‌تی به كوردی.\nكریس بڕووكس (ستافی نووسه‌رانی له‌یبه‌ر نۆوتس) چاوپێكه‌وتنێكی ئه‌نجامداوه له‌گه‌ڵ پڕۆفیسۆ نوام چۆمسكی له 10 نیسانی ئه‌مساڵ، بۆ زێتر زانین ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ی كه‌چۆن چووینه نێو ئه‌م په‌تایه‌و چه‌نده كاتمان پێویسته بۆ ده‌ربازبوون لێی.\nله‌یبه‌ر نۆوتس: پڕۆفیسۆر چۆمسكی زۆر سوپاس بۆ قه‌بوڵكردنی ئه‌م چاوپێكه‌وتنه، ده‌زانم كه تۆ به‌ته‌واوی ده‌ور دراویت به داواكاری چاوپێكه‌وتن له‌هه‌موو لایه‌كه‌وه‌و هه‌موو كات، بۆیه به‌ناوی ستافی له‌یبه‌ر نۆوتسه‌وه سوپاست ده‌كه‌م بۆ ئه‌م ده‌رفه‌ته.\nسه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت له‌وه‌وه ده‌ست پێبكه‌م سه‌باره‌ت به بیرۆكه گشتییه‌كانت تایبه‌ت به‌و باره نا-پێشوه‌خته‌ی كه تێیداین. دیاره ڕوونه ئێمه ئێستا له‌ناوه‌ڕاستی هه‌ریه‌ك له‌په‌تایه‌كی جیهانی و پاشه‌كشه‌ی جیهانیداین، و له‌ئێستاشدا به ملیۆنه‌ها خه‌ڵك خۆیان له‌بارودۆخێكدا ده‌بیننه‌وه كه هه‌م كاره‌كانیان له‌ده‌ست داوه‌و هه‌میش هه‌ست به نه‌بوونی دڵنیایی ده‌كه‌ن، له‌كاتێكدا ئه‌م سیسته‌مه ته‌ندروستییه‌ی ئێمه هه‌مانه ده‌ناڵێنێ به‌ده‌ست هه‌ریه‌كه له ژماره‌ی كه‌می قه‌ڕه‌وێڵه‌كان له‌نه‌خۆشخانه‌و ئامێری هه‌ناسه‌دانی ده‌ستكرد و هه‌موو كه‌ل و په‌لێكی تری پێویستی خۆپاراستن كه پێویستمانه. من ده‌زانم كه ده‌توانیت نیو كاتژمێر به‌ته‌نها له‌سه‌ر ئه‌م پرسیاره بوه‌ستین و هه‌ڵوه‌سته بكه‌ین، به‌لام له‌م وچانه كورته‌دا؛ ده‌پرسم بۆمانی ڕوونبكه‌نه‌وه كه‌چۆن له‌م ئان وساته بگه‌ین كه‌تێیداین، و ئه‌و هه‌ڵبژارده سیاسیانه چی بوون كه ئێمه‌ی به‌ره‌و ئێره ڕاكێشا؟\nبه‌ڵێ، سه‌ره‌تا گه‌ر ئێمه نه‌گه‌ین به چاوگی ئه‌م په‌تایه، ئه‌وا سه‌رله‌نوێ سه‌ر هه‌ڵده‌داته‌وه‌و ڕه‌نگه به‌شێوه‌یه‌كی خراپتریش. واته به‌شێوه‌یه‌كی ساده، به‌هۆی ئه‌و یاریكردنه‌ی سیسته‌می سه‌رمایه‌داری كه هه‌وڵ ده‌دات بارودۆخێك بێنێته كایه‌وه كه به “خراپترین” ناوزه‌ند ده‌كرێت، ئه‌مه‌ش بۆ قازانجی خۆیان، كه ده‌توانرێت له‌پڕۆژه یاساكانیان و زۆر شتی دیكه تێبینی بكرێت.\nئێستاش، دووه‌م هۆكار، به‌هۆی گه‌رم بوونی جیهانیی كه ئه‌وه ده‌خاته په‌راوێزه‌وه‌و، ئه‌وا ئێمه له‌م په‌تایه ده‌رده‌چین به‌ڵام به به‌هایه‌كی زۆر. هه‌رچه‌نده له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌ربازمان نابێت له توانه‌وه‌ی جه‌مسه‌ره‌كان. وه ئه‌گه‌ر تۆ ده‌ته‌وێت بزانیت كه گۆشه‌نیگای سه‌رمایه‌داریی هاوچه‌رخ بۆ ئه‌مه چۆنه، ئه‌وا سه‌یرێكی بودجه‌ی تڕه‌مپ بكه. كه‌وابوو ئه‌مه ته‌واوه كه ئه‌مه نه‌خۆشییه‌كی كوشنده‌ی سیسته‌می سه‌رمایه‌داری ئاساییه، و ره‌نگه ته‌واو دادوه‌رانه‌ش نه‌بێت كه ئه‌مه وه‌كو نموونه بهێنینه‌وه، به‌ڵام ئه‌مه ئه‌وه‌یه كه له‌گه‌ڵیدا ده‌ژین.\nكه‌وابوو له 10 ی شوباتدا. كاتێك كه په‌تاكه به‌خێرایی بڵاوده‌بوویه‌وه و خراپتر ده‌بوو، ئه‌وا تڕه‌مپ به پێشنیاره‌كانی له‌باره‌ی بوودجه‌وه لێدوانی دا. ئه‌مانه چی بوون؟ خاڵی یه‌كه‌م: سه‌رله‌نوێ خه‌رجكردنی ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی كه په‌یوه‌نداربوو به كه‌رتی ته‌ندروستی، به‌درێژایی ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ی هه‌موو ئه‌و تێچووانه‌ی كه‌مده‌كرده‌وه كه سوودی بۆ كۆمپانیا و سامان نه‌بوو. بۆیه هه‌موو ئه‌و دامه‌زراوه حكومییانه‌ی كه په‌یوه‌ندیدار بوون به‌كه‌رتی ته‌ندروستی پاره‌ی بۆ دابین كرایه‌وه. تڕه‌مپ به‌رنامه‌كه‌ی كوشت ئینجا به‌هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه.\n10ی شوبات، با ته‌واوی بكه‌ین. تێچووی زیاتر بۆ ئه‌و ناوه‌ندانه‌ی كه ڕێگری ده‌كه‌ن له بڵاوبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشییه‌كان و ناوه‌نده‌كانی تری په‌یوه‌ندیدار به كه‌رتی ته‌ندروستییه‌وه له حكومه‌تدا. به‌ڵام له‌ولاشه‌وه قه‌ره‌بوویه‌ك به‌بڕی زیاده له بووجه‌دا هه‌بوو، له‌پای به‌رهه‌مهێنانی سووته‌مه‌نی زیاتر، و پشتگیری زیاتر بۆ به‌رهه‌مهێنانی سووته‌مه‌نی. كه‌وابوو ئێمه هه‌ر هه‌وڵ ناده‌ین كه خه‌ڵكی زیاتر بكه‌ینه قوربانی به‌ڵكو هه‌وڵ ده‌ده‌ین كه هه‌موو كۆمه‌ڵگاكان خاپووربكه‌ین، له‌ئه‌سڵدا وشه‌كان ئه‌و مانایه‌یان ده‌دا به‌ده‌سته‌وه، به‌دڵنییایه‌وه تێچووی زیاتر بۆ سوپاكه‌یی و دیواره به‌ناوبانگه‌كه‌ی.\nبه‌ڵام ئه‌م دوو شته به‌شێوه‌یه‌كی دیار ده‌دره‌وشێنه‌وه وه‌كو دیارخه‌رێكی ئه‌و تاوانانه‌ی كه به‌ر له‌هه‌موو شتێك تایبه‌ته به ده‌ردێك به‌ڵام له‌لایه‌ن كۆشكی سپیی دژه-كۆمه‌ڵ جه‌ختی له‌سه‌ر ده‌كرێته‌وه. به‌شێوه‌یه‌كی هه‌ڕه‌مه‌كییانه ده‌رده‌چیت، به‌ڵام به‌دڵنییایه‌وه ناكڕیت لۆمه‌ی تڕه‌مپ بكرێت له‌سه‌ر هه‌موو ئه‌مه، باشتریش وایه كه بیرێكی لێبكه‌ینه‌وه.\nدوابه‌دوای په‌تای سارس له 2003، و هه‌روه‌ها ڤایرۆسی كۆڕۆناش، ئه‌وه به‌ته‌واوی ڕوون بوو بۆ زاناكان كه جارێكی تر ڤایرۆسێكی تری سه‌ر به كۆمه‌ڵه‌ی كۆڕۆنا سه‌هه‌ڵده‌داته‌وه، و ڕه‌نگه ترسناكتریش بێت. باشه تێگه‌یشتن به ته‌نها به‌س نییه، له‌سه‌ر كه‌سێك پێویسته كه تۆپه‌كه وه‌ربگرێت و له‌گه‌ڵیشیدا ڕابكات، ئێستا دوو ئه‌گه‌ر هه‌یه؛ یه‌كه‌میان كۆمپانیاكانی داوده‌رمانن، كه سه‌رمایه‌داریی ئاسایی به‌ڕێوه‌ی ده‌بات، ئه‌و شته ده‌كات كه سبه‌ی قازانجی لێبكات. تۆ نیگه‌رانی ئه‌وه مه‌به كه هه‌موو شتێك له ماوه‌ی دوو ساڵدا ده‌ڕمێت، ئه‌وه كێشه‌ی تۆ نییه. بۆیه كۆمپانیاكانی داو ده‌رمان هیچ شتێكیان نه‌كرد، كه شتانێك هه‌بوو ده‌بوو جێبه‌جێیان بكردایه، زانیاریه‌كی زۆر هه‌بوو ده‌ستاوده‌ست ده‌كرا. زاناكان ده‌یانزانی كه ده‌بوو چی بكه‌ن، ده‌بوو ئاماده‌كاری كرابووایه، ده‌بوو كه‌سێك تێچووه‌كی له ئه‌ستۆ گرتبایه، به‌ڵام نه‌وه‌ك كۆمپانیاكانی ده‌رمان. باشه، له جیهانی هۆشیاریدا، ته‌نانه‌ت جیهانی سه‌رمایه‌داری به‌ر له ڕۆناڵد ڕیگان، حكومه‌ت ده‌یتوانی هه‌نگاو بنێ و ئه‌مه بكات. \nئه‌مه هه‌ر ئه‌و ڕێگه‌یه‌یه كه به‌هۆیه‌وه توانیان به‌سه‌ر ئیفلیجی منداڵاندا زاڵبن و به‌ته‌واوی قه‌ڵاچۆی بكه‌ن، مه‌به‌ستم له‌ڕێگه‌ی ده‌ستپێكی حكومه‌ت و دابینكردنی بودجه. كاتێك جۆناس ساڵك ڤاكسینه‌كه‌ی دۆزییه‌وه، سووربوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه ناوی خاوه‌ندارێتی داهێنانه‌كه تۆمار نه‌كرێت، ئه‌و وتی: “ده‌بێت ئه‌وه بۆ هه‌مووان بێت، وه‌كو خۆر كه تیشكی بۆ هه‌مووانه”. ئه‌مه‌ش خۆ هه‌ر سه‌رمایه‌دارییه، به‌ڵام سه‌رمایه‌دارییه‌كی سیاسی. دواتر به گورزی ڕۆنالدا ڕیگانه‌وه كۆتایی هات، جكومه‌ت كێشه‌یه نه‌وه‌ك چاره‌سه‌ر.\nحكومه‌ت كاتێك چاره‌سه‌ره كه كه‌رتی تایبه‌ت له‌كێشه‌دابێت، و ئه‌وه‌ش به‌ئاشكرا دیاره. به‌ڵام كاتێك خه‌ڵكی به‌گشتی شتێكی ده‌وێت، ئه‌وا حكومه‌ت وه‌ڵام نییه. ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه بۆ ساڵی 2003، ده‌بینین، كه حكومه‌ت نه‌یتوانی شتێك بكات، له‌ڕاستیدا تا ڕادده‌یه‌ك هه‌نگاوی نا، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه ڕووی دا جێگای سه‌رنج بوو. له‌دوای په‌تای ئیبۆلا، ئۆباما وتی كه كۆمه‌ڵێك كێشه هه‌یه، و ده‌بێت له‌مباره‌یه‌وه شتێك بكه‌ین.\nئۆباما كۆمه‌لێك شتی كرد، یه‌كێك له‌وانه ئه‌وه‌بوو كه هه‌وڵی دا ئامێری هه‌ناسه دابین بكات. ئامێری هه‌ناسه‌دانیش ئێستا بۆته جومگه‌یه‌كی سه‌ره‌كی له‌سیسته‌مه‌كه، هه‌ر به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌یه كه دكتۆره‌كان بڕیارده‌ده‌ن كه سبه‌ی كێ بمرێت و كێ بژیه‌ت. ژماره‌یه‌كی ته‌واوی ئامێری هه‌ناسه‌دانمان نییه، به‌ڵام ئیداره‌ی ئۆباما هه‌وڵی دا، كه ئامێری هه‌ناسه‌دانی پێشكه‌توو، و به تێچووی كه‌م دابین بكات. به‌ڵام هه‌رزوو ئه‌م كۆمپانیایه فرۆشرا و له‌لایه‌ن یه‌كێكی گه‌وره‌تر كڕایه‌وه و پڕۆژه‌كه‌ش په‌راوێز خرا، چونكه ئه‌مه له‌گه‌ڵ ئامێره به‌نرخه‌كان له‌كێبڕكێدا بوو، و دواتر هاتنه‌وه و به‌حكومه‌تیان وت كه ده‌یانه‌وێت عه‌قده‌كه هه‌ڵوه‌شێننه‌وه چونكه قازانێكی ئه‌وتۆی نییه.\nئه‌مه سه‌رمایه‌داریی دڕندانه‌یه، و نه‌وه‌ك هه‌ر ته‌نها سه‌رمایه‌دارییه‌كی ئاسایی. به‌ڵام سه‌رمایه‌داریی لیبڕاڵی نوێ، ئه‌وا بارودۆخه‌كه هه‌ر زۆر خراپتر ده‌كات. له مانگی كانوونی دووه‌م و شوباتی ئه‌مساڵدا، كاتێك ده‌زگای نهێنی ئه‌مریكی له‌به‌ر ده‌رگای كۆشكی سپی وه‌ستا بوو، و ده‌یگوت: “هێی، ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌یه‌كی ڕاستی هه‌یه، ده‌بێت شتێك بكه‌ن له‌مباره‌یه‌وه”. كه‌چی نه‌یانكرد. به‌ڵام ئیداره‌ی تڕه‌مپ شتێكی كرد، ئه‌ویش فرۆشتنی ئامێری هه‌ناسه‌دان بوو به وڵاتی چین و وڵاتانی تر، بۆ ئه‌وه‌ی قازانجی زیاتر بكه‌ن، ئه‌مه‌ش تاوه‌كو مانگی ئازار هه‌ر به‌رده‌وام بوو.\nئێستا هه‌مان ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی كه ئه‌و ئامێرانه‌ی بۆ ده‌ناردن، به نرخی زۆرتر و قازانجی زیاتر وا بۆیان ده‌هێننه‌وه، ئێمه له‌گه‌ڵ بارودۆخێكی ئاوا ده‌ژین. كه ده‌كرێت به‌رده‌وام بێت. ئه‌گه‌ر سه‌یرێكی باره‌كه بكه‌یت به‌گشتی، بۆت ده‌رده‌كه‌وێت كه سه‌رچاوه‌كه‌ی فه‌شه‌لی گه‌وره‌ی بازاڕه، بازاڕ ئاوا به‌سانایی كار ناكات، ده‌توانی هه‌ندێك كات پێڵاو بفرۆشیت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر شتێكی گه‌وره ڕوویدا ئه‌وا كێشه‌ی ئه‌وان نییه. ده‌بێت به‌و جۆره كاربكه‌یت هه‌روه‌ك میڵتۆن فریدمان و ئه‌وانی تر ئاماژه‌یان پێداوه: ته‌نها به چڵێسی و چاوبرسێتی، كه ته‌نیا بۆ ڕابواردن و سامانه‌كه‌ت كارده‌كه‌یت و هیچی تر. ئه‌وه بۆمبێكی میقاتكراوه، له‌مباره‌یه‌وه نموونه‌ی زۆرمان هه‌یه، كه‌پێویست به‌هێنانه‌وه‌یان ناكات، بۆیه ئێمه له‌سه‌ره‌تای ئه‌م هه‌ره‌سهێنانه‌ی بازاڕداین، دوای ئه‌وه‌ش گورزی به‌هێزی سه‌رمایه‌داریی دڕنده دێت، سه‌رمایه‌داریی نوێ، كه بۆماوه‌ی 40 ساڵه به‌ده‌ستییه‌وه ده‌ناڵێنین، واده‌بینین نه‌چووه ژێر باری دابینكردنی ئامێری هه‌ناسه‌دان.\nنه‌خۆشخانه‌كان له ئه‌مریكا له‌سه‌ر شێوه‌ی بازرگانی كارده‌كه‌ن، بۆیه ده‌بینین هیچ توانایه‌كی یه‌ده‌گییان نییه، ته‌نانه‌ت له كاته ئاساییه‌كانیش، و خه‌ڵكانێكی زۆریش، به‌خۆشمه‌وه ده‌توانن شایه‌تی ئه‌م بارودۆخه بن ته‌نانه‌ت له‌باشترین نه‌خۆشخانه‌كانیش. ئه‌مه‌ش جۆرێكه له كار، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، گه‌ر هه‌ر شتێك ڕووبدات، ئه‌وا مانای وایه كه تۆ ئیتر خنكاویت و به‌دبه‌خت بوویت. له‌وانه‌یه ئه‌مه كێشه نه‌بێت بۆ بازرگانی دروستكردنی ئۆتۆمۆبێل، به‌ڵام ئه‌مه به‌كاری كه‌رتی ته‌ندروستی نایه‌ت. سیسته‌می چاودێری ته‌ندروستی ئێمه له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تی ئابڕووی چووه. به‌ڵام شێوه بازرگانییه‌كه‌ی ئه‌وه هه‌ر خراپتری كردووه‌و كردوویه‌تی به كاره‌سات و بۆمبێكی دانراوه، هه‌ر بۆیه‌وه ئاوهایه.\nهه‌روه‌ها هه‌ندێك شتی تر كه‌ڕوویاندا، به‌ڕادده‌یه‌ك شتانێكی سوریالین كه ته‌نانه‌ت ناكرێت گفتوگۆی له‌سه‌ر بكه‌ین. ئاژانسی ئه‌مریكی بۆ په‌ره‌پێدانی نێوده‌وڵه‌تی خاوه‌ن به‌رنامه‌یه‌ك بوو، به‌رنامه‌یه‌كی ته‌واو سه‌ركه‌وتوو، تایبه‌ت به دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و ڤایرۆسانه‌ی كه له ئاژه‌ڵاندا هه‌ن، و ئاژه‌ڵانی ناوچه-كێوییه‌كان، كه‌به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو له‌په‌یوه‌ندی دابوون له‌گه‌ڵ مرۆڤه‌كان، به‌هۆی وێرانكردنی لانه‌كانیان و هه‌روه‌ها گه‌رمبوونی جیهان، ئه‌وان چه‌ند هه‌زار جۆر ڤایرۆسیان هه‌ڵگرتبوو،ئه‌وا تڕه‌مپ هه‌ڵسا به داخستنی، پێشتر بوودجه‌ی بۆ دابین ده‌كردن، به‌ڵام دوای ئه‌وه و له به‌روارێكی ناسك له مانگی ئۆكتۆبه‌ر به‌ته‌واوی كاره‌كانی ڕاگرت.\nده‌توانم زیاتر و زیاتر له‌مباره‌یه‌وه بدوێم، به‌ڵام ئێستا تۆ وێنه‌یه‌كی بارودۆخه‌كه‌ت ده‌ست كه‌وت. كۆمه‌ڵه كه‌سێكی سادیی نه‌خۆش له كۆشكی سپی خه‌ریكن فه‌شه‌لی بازاڕ خه‌ستتر ده‌كه‌نه‌وه كه زۆر بۆ دواوه ده‌گه‌ڕێته‌وه، و ئێستاش بگره زیاتر خه‌ستتر ده‌بێته‌وه. ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان چاوه‌ڕوانی ئه‌وه ناكه‌ن كه جیهانیی داهاتوو چۆن بینا ده‌كرێت، به‌ڵكو ئه‌وان هه‌رئێستا له‌سه‌ر ئه‌وه كارده‌كه‌ن، و دڵنیایی وه‌رده‌گرن كه ئه‌مه به‌شێوه‌یه‌كی باش به‌ڕێوه ده‌چێت. پاڵپشتی زیاتریش بۆ به‌كاربردنی نه‌وت و مادده‌ی خاو، ده‌بێته هۆی خاپوركردنی ئاژانسی پاراستنی ژینگه، كه خه‌ڵكه‌كه ده‌پارێزێت به‌ڵام زیان له قازانج ده‌دات. هه‌روه‌ها هه‌موو ئه‌م شتانه‌ش له‌به‌رده‌ممان ڕووده‌دات، و پرسیاره‌كه‌ش ئه‌وه‌یه، ئایا هیچ په‌رچه-هێزێك ده‌بێت بۆ ئه‌مه؟ ئه‌گه‌ر نا…\nبه‌ر له‌وه‌ی بچینه سه‌ر باسێكی تر له‌م چاوپێكه‌وتنه، هه‌ر سه‌باره‌ت به هه‌ره‌سهێنانی بازاڕ، له‌وانه‌یه خه‌ڵكانێك پێیوابێت و ئه‌مه ببه‌ستێته‌وه به‌و ڕه‌گه‌زپه‌رستییه‌ی كه له‌ئه‌مریكادا هه‌یه و به‌تایبه‌ت كه ده‌بینرێت ڤایرۆسی كۆڕۆنا له‌م شوێنانه بڵاوبۆته‌وه كه ڕه‌ش-پێسته‌كان تیایدان، به‌ڕای تۆ، ئێمه چۆن له‌مه بگه‌ین؟\nئێمه ده‌توانین له‌وه تێبگه‌ین، ئه‌ویش به گه‌ڕانه‌وه‌مان بۆ چوار سه‌ده له‌مه‌وبه‌ر، كاتێك بۆیه‌كه‌م جار كۆیله‌یان هێنا، نامه‌وێت هه‌موو مێژووه‌كه‌ی باس بكه‌م، به‌ڵام دزێوترین سیسته‌می كۆیلایه‌تی له‌مێژووی مرۆڤایه‌تی بریتیه له سه‌رچاوه‌كه‌ی، كه به‌شێكی گه‌وره‌ی پێشه‌وه‌چوونی ئه‌مریكای پێكهێناوه.\nلۆكه، نه‌وتی سه‌ده‌ی 18 و 19 بوو، ئه‌وكات تۆ ده‌بوو لۆكه‌ت به نرخێكی كه‌م ده‌ست كه‌وتبا. هه‌روه‌ها ئه‌مه‌ش هه‌رگیز به‌هۆی ئه‌و یاساو ڕێگایانه ده‌ستت نه‌ده‌كه‌وت كه له‌به‌شی ئابووری له زانكۆ فێرت ده‌كه‌ن. به‌ڵكو تۆ ئه‌مه‌ت له‌ڕێگه‌ی جۆرێك له دڕنده‌یی و وه‌حشییه‌ت له‌گه‌ڵ كۆیله‌دا ده‌ست ده‌كه‌وێت. ئه‌مه‌ش بۆ پیشه‌سازییه سه‌ره‌كییه‌كان به‌كارده‌هات، وه‌كو پیشه‌سازی چنین، و بازرگانی، و پڕۆژه بچووكه‌كان. ئاشكراشه كه ئه‌مه به‌درێژایی سه‌ده‌ی نۆزده به‌رده‌وام بوو. دواتر كۆیلایه‌تی به‌شێوه‌یه‌می فه‌رمی كۆتایی پێهات له‌ماوه‌ی 10 ساڵه‌ی بنیاتنانه‌وه. پاشان ڕێككه‌وتنێك هه‌بوو له‌گه‌ڵ باشوور به‌وه‌ی كه ده‌توانن به‌رده‌وام بن به‌هه‌مان شێوه‌ی پێشوو، كه‌وابوو تۆ ئێستا باشترین كتێبت ده‌ست كه‌وت سه‌باره‌ت به بابه‌تی كۆیلایه‌تی و به‌ڵام له‌ژێر ناوێكی تر. كه‌ئه‌مه‌ش چه‌ند پێوانه‌یه‌كی تره بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵكانی ڕه‌ش پێت وه‌كو تاوانبار بناسێنن به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی. ئه‌و گه‌نجه ڕه‌ش پێسته‌ی كه‌له‌سه‌ری كۆڵانه‌كه وه‌ستاوه، ئه‌وه ناچاركراوه به‌وه‌ی بێ ماڵ و حاڵ بێت، چوون ئه‌و ناتوانێت پێبژاردنه‌كان بدات، به‌مه‌ش په‌نا ده‌باته به‌ر جه‌رده و چه‌ته‌كان.\nئه‌نجامه‌كه‌ش بریتی بوو له‌و شۆڕشه پیشه‌سازییه گه‌وره‌یه‌ی كه له‌كۆتاییه‌كانی سه‌دده‌ی نۆزده و سه‌ره‌تای سه‌دده‌ی بیست هاته كایه‌وه، كه‌به‌شێوه‌یه‌كی گه‌وره له‌سه‌ر ئه‌وه بنیات نراوه، به‌ڵام هه‌ر ئه‌وه بوو كه پێیان نه‌ده‌وت كۆیلایه‌تی، به‌ڵكو ده‌یانوت مافی نیشته‌جێبوون بۆ ڕه‌شپێسته‌كان، و كه ئه‌مه‌ش زۆر له كۆیلایه‌تی چاكتر بوو. ئه‌گه‌ر تۆ كۆیله‌ت هه‌بووایه، ئه‌وا ده‌بوو به‌زیندوویی بیانهێڵیته‌وه، وه ئه‌گه‌ر خستبانه نێو زیندان ده‌بوو حكومه‌ت به‌خێویان بكات، و ئه‌وكاته تۆ وه‌رتده‌گرتنه‌وه كه پێویستیت پێیان هه‌بووایه، و هیچ ناڕه‌زایی و خۆپیشاندانێكیش له‌ئارادا نه‌بوو. ئه‌م باره‌ش تاوه‌كو نزیكی جه‌نگی دووه‌می جیهانی به‌رده‌وام بوو، له‌وكاته‌ش كار هه‌بوو، خه‌ڵك ده‌بوو ئیش بكات.\nدوای ئه‌مه‌ش قۆناغێكی نوێی كۆیلایه‌تی سه‌پێنراو ده‌ستی پێكرد، له‌كۆتایی شه‌سته‌كان یاسای نیشته‌جێكردنی فیدڕالی داوای ڕه‌گه‌زپه‌رستی ده‌كرد. له‌كۆتایی په‌نجاكان ئه‌م نیشته‌جێكردنه‌وه له‌لایه‌ن خه‌ڵكێكی زۆره‌وه پشتیوانی لێده‌كرا، به‌ڵام بۆ سپی پێسته‌كان نه‌وه‌ك بۆ ڕه‌شپێسته‌كان. سیناتۆره‌كانی ئه‌نجومه‌نی پیران ده‌نگیان بۆ ئه‌مه دا، و لایان ناخۆشیش بوو، به‌ڵام هه‌ر له‌قازانجی ئه‌وه ده‌نگیان دا، چونكه هیچ ڕێگه‌یه‌كی تر نه‌بوو بۆ تێپه‌ڕاندنی ئه‌م پڕۆژه‌یه.\nئه‌مریكا ئه‌وكات یاسای دژه-هاوسه‌رێتی نه‌ژاده‌كانی هه‌بوو (كۆمه‌ڵێك یاسا بوو دژ به هاوسه‌رگیری و په‌یوه‌ندی نێوان نه‌ژاده جیاجیاكان)، ئه‌مه به‌جۆرێك بوو، ته‌نانه‌ت نازییه‌كانیش ڕه‌تیان كرده‌وه له شه‌سته‌كان. دواتر به‌جۆر و شكڵی تر په‌یڕه‌و كران. دادگای باڵا به ویلایه‌ته‌كانی باشووری وت، ده‌توانن هه‌ر شتێك كه ده‌تانه‌وێت بیكه‌ن. ئه‌وه‌بوو یاسای مافی ده‌نگدانیان لابرد. چه‌ند ڕۆژ به‌ر له‌ئێستا هه‌مان شتمان بینی له ویلایه‌تی ویسكونسن. شتێكی باوه‌ڕپێنه‌كراو بوو، ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت ببینیت كه دیموكراتی چۆن تێك ده‌شكێت و وێران ده‌بێت، ئه‌وا سه‌یرێكی ئه‌وه بكه دوو ڕۆژ (ئه‌م چاوپێكه‌وتنه له 10ی نیسان ئه‌نجامدراوه) به‌ر له‌ئێستا ڕووی دا له‌ویلایه‌تی ویسكونسن.\nده‌سه‌ڵاتداران به‌شێوه‌یه‌كی ژیرانه حوكم و حاكمی دیموكراتیان ده‌ویست، ئه‌وان مه‌به‌ستی ئه‌وه‌یان هه‌بوو كه هه‌ڵبژاردنی سه‌ره‌تاییه‌كان دوابخه‌ن و ده‌نگدانی ده‌نگده‌رانی ئاماده‌نه‌بوو (غایب) درێژ بكه‌نه‌وه. مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه هیچ شتێك ئه‌وه‌نده مه‌نتیقی تر نابێت. ده‌سته‌یه‌كی ته‌شریعی هه‌یه كه كۆمارییه‌كان كۆنتڕۆڵیان كردووه‌و ژماره‌یه‌كی كه‌م له ده‌نگی هه‌یه، به‌ڵام دابه‌شبوونی جوگرافی وای كردووه كه ببن به‌خاوه‌ن زۆرترین كورسی له‌ئه‌نجومه‌نی ته‌شریعی كۆماری. جارێك داوای دانیشتنێكیان كرد، من له‌وباوه‌ڕه‌دا نیم كه كۆمارییه‌كان ته‌نانه‌ت له ئاماده‌بوون تیایدا بێزاربووبن، به‌شێوه‌یه‌كی ساده له‌دانیشتنه‌كه زۆرترین ده‌نگیان وه‌رگرت و دانیشتنه‌كه‌ی داخست، ته‌نانه‌ت ئاماده‌ش نه‌بوو گوێ بۆ پارێزگاره‌كه‌ش بگرێت كه له‌لایه‌ن دادگای باڵاوه پشتگیری لێده‌كرا.\nئه‌مه به‌جۆرێك دیزاین كراوه كه دڵنیابنه‌وه له‌وه‌ی كه‌مینه‌كان و ئه‌وانه‌ی ناتوانن به‌ئاسانی بگه‌نه هه‌ڵبژاردنه‌كان، ده‌نگ نه‌ده‌ن. به‌ڵام ده‌وڵه‌مه‌ندان، وه‌ك نه‌ریتێكی ئاسایی بۆ ئه‌م بابه‌ته هه‌موویان ده‌نگیان دا. دیاره ئه‌مه ڕێگه‌یه‌كی كراوه‌یه‌و ته‌نانه‌ت شاردراوه نییه، بۆئه‌وه‌ی دڵنیاببنه‌وه له‌وه‌ی كه ئه‌وه‌ی خه‌ڵكی به‌گشتی ده‌یه‌وێت هیچ گرنگ نییه، چوون هه‌میشه پارێزگاری له‌م جۆره سیاسه‌تانه ده‌كرێت.\nئه‌وه‌ی له‌پشت ئه‌م شته‌وه‌یه خراپه‌كاریی لێزان (ڕابه‌ری زۆرینه له ئه‌نجوومه‌نی پیران) میچ ماكونیله. ئه‌و ئه‌م شته‌ی به‌شێوازێكی جوان ئه‌نجام ده‌دا، ئه‌و ته‌واو له‌وه دڵنیابوویه‌وه كه دادگاكان پڕن له حاكمی گه‌نج، و له‌وانه‌ی كه زۆر لێهاتوو نین، و بگره كۆنه‌په‌رستن، ئه‌مه‌ش گره‌نتی ئه‌وه ده‌دات كه هه‌موو ئه‌و شته‌ی كه وڵات ده‌یه‌وێت له داهاتوودا له‌توانای ئه‌ودا ده‌بێنت بۆ له‌باربردنی. ڕێك وه‌ك دادگای ڕۆبێرتس، ئێستا زۆرینه ده‌توانێت هه‌مان شت بكات. هه‌نووكه كۆمارییه‌كان باش ده‌زانن كه ئه‌وان حیزبی كه‌مینه‌ن، له‌به‌رنامه‌كانیان هیچ ڕێگه‌یه‌ك نییه بۆ كۆكردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان. هه‌ر له‌به‌رئه‌مه‌شه كه ئه‌وان داوای بابه‌تگه‌لێكی كه‌لتووری وه‌كو یاسای چه‌ك-هه‌ڵگرتن و مافی له‌بارچوون و ئه‌م شتانه ده‌كه‌ن له بانگه‌شه‌كه‌نیان نه‌وه‌ك سیاسه‌ته‌كانیان، كه گیرفانی ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان پڕ ده‌كات، كه‌ئه‌مه‌ش سیایه‌تی ته‌واوی ئه‌وانه. له‌مه‌شدا تڕه‌مپ به‌ڕاستی لێهاتووه و پێویسته سه‌رسامی خۆمانی بۆ ده‌رببڕین. كاتێك كه ته‌نها ده‌ستیكی به‌رز ده‌كاته‌وه‌و ده‌ڵێت: “من خزمه‌تكاری تۆم، من كار بۆ كرێكاریی هه‌ژار و داماو ده‌كه‌م”، له‌پشته‌وه‌ش خه‌ریكه خه‌نجه‌ری لێده‌دات. به‌ڕاستی شتێكی سه‌یره؛ ئه‌و به‌دڵنیاییه‌وه گه‌وره‌ترین ته‌ڵه‌كه‌بازی سه‌ركه‌وتووه له ته‌واوی مێژووی ئه‌مریكا.\nمن وای داده‌نێم كه كاتێك دێت له‌پڕ ئه‌وه ده‌ته‌قێته‌وه، به‌ڵام له‌ئێستادا پارێزگاری له‌خۆی ده‌كات، ئه‌وان به ڕژدی كار بۆ ئه‌وه‌ده‌كه‌ن هه‌ر هه‌وڵێكی دیموكراتییه‌كان بۆ ئه‌م مه‌به‌سته له‌بارببه‌ن. نموونه‌ی تریشمان هه‌یه له‌شوێنی تر، وه‌كو سه‌رۆك وه‌زیران ڤیكتۆر ئۆربان له هه‌نگاریا، یه‌كێك له‌هاوڕێ نزیكه‌كانیی، خه‌ریكه هه‌مان شت ده‌كات. له‌ڕاستیدا ئه‌مه شتێكی گرنگه، چوون زۆر زه‌حمه‌ته كه ستراتیژییه‌تی جیۆ-سیاسی له‌كۆشكی سپی له‌فه‌وزاكه جیابكرێته‌وه و دیاری بكرێت. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا دانه‌یه‌ك هه‌یه كه به‌گه‌وره‌یی و به‌ڕوونی پێمان ده‌ڵێت: له‌سه‌ر ئاستی جیهاندا ببن به كۆنه‌په‌رستترین ده‌وڵه‌ت، و دواتریش ئه‌وه بكه‌ن به بنه‌مایه‌ك بۆ ئه‌مریكا.\nبۆیه ده‌بینین كه (عبدالفتاح سیسی) له‌میسڕ، خراپترین تاغوته له‌مێژووی میسڕ، وه‌یان دیكتاتۆریه‌تی بنه‌ماڵه‌ی ئال سعوود، و تیایانیشدا (موحه‌ممه‌د بن سه‌لمان) كه گه‌وره‌ترین بكوژه، هه‌روه‌ها ئیسڕائیل كه تادێت به‌ره‌و لای ڕاست هه‌نگاو ده‌نێت، ئێستا له‌سه‌نته‌ری ئه‌مه‌دایه. په‌یوه‌ندییه‌كان ئێستا له‌نێوان ئیسڕائیل و وڵاتانی عه‌ره‌بی ئاشكران و به‌نهێنی نین. سه‌رۆك وه‌زیران ناریندرا مۆدی له وڵاتی هیند، ئه‌وه‌ی ئه‌و ده‌یكات هه‌ر وه‌سف ناكرێت، چوون سه‌یركه ته‌نها چوار كاتژمێری دیاریكرد وه‌كو ده‌ستپێكردنی قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ، دیاره كه زۆرینه‌ی خه‌ڵكی هیندستان كرێكاری حكومه‌ت نین، و هیچ شوێنێكیان نییه بۆی بچن. ئه‌وان ناتوانن له‌ماڵه‌وه بمێننه‌وه، چونكه هیچ ماڵێكیان نییه، ئه‌وان له‌سه‌ر ڕێگاكان دێن و ده‌چن و ده‌مێننه‌وه، له‌وانه‌یه گونده‌كه‌یان به‌هه‌زاره‌ها میل دووربێت، مانای وایه حه‌تمه‌ن له‌ڕێگادا و له‌یه‌كێك له‌شوێنه‌كان ده‌مرن، به‌ڕاستی ئه‌سته‌مه كه تۆ بیر له‌مه ده‌كه‌یته‌وه. به‌ڵام هه‌رته‌نها له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆرینه‌یان موسڵمانن و هه‌ژارن، ئیدی كه‌س لای گرنگ نییه! ئه‌مه به‌شێكه له‌و كۆنه‌په‌رستییه نێوده‌وڵه‌تییه، كه‌سانێكی وه‌كو ئۆربان له هه‌نگاریا و هاوشێوه‌كانی ئه‌وانه‌یان خۆش ده‌وێت.\nجێگری سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشوو، ماتیۆ سالڤینی له ئیتاڵیا، یه‌كێكه له خراپترین چه‌ته‌كان، له‌نیوه‌گۆیی ڕۆژاوا نوێنه‌ری سه‌ره‌كی برییتی یه له سه‌رۆك جایر بۆلسۆنارۆ له به‌ڕازیل، كه له‌كێبڕكێ دایه له‌گه‌ڵ تڕه‌مپ بۆئه‌وه‌ی بیسه‌لمێنن كامیان خراپترین تاوانكاره له‌جیهاندا، ئینجا تڕه‌مپیش زۆر به‌سانایی ده‌توانێت به‌سه‌ریدا سه‌ركه‌وێت، ئه‌ویش به‌هۆی ئه‌و پێگه به‌هێزه‌ی ئه‌مریكا هه‌یه‌تی، به‌ڵام سیاسه‌ته‌كان زۆر جیاواز نین، و ئه‌مه‌ش هه‌ر ته‌نها زیان به به‌ڕازیل ناگه‌یه‌نیت به‌ڵكو زیانی بۆ ته‌واوی جیهان هه‌یه. جۆرناڵه ئه‌كادیمییه‌كان ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌ده‌ن كه له‌ماوه‌ی 15 ساڵی داهاتوودا دارستانی ئه‌مازۆن له تۆڕی به‌هه‌مهێنانی كاربۆنه‌وه ده‌گۆڕێت بۆ به‌هه‌مهێنه‌ری سه‌ره‌كی دوانه-ئۆكسیدی كاربۆن. به‌ڕاستی ئه‌مه كاره‌ساته، ئه‌مه‌ش هه‌مووی به‌هۆی سیاسه‌ته‌كانی بۆلسۆنارۆ و هاوڕێكانێتی كه چه‌ندین پڕۆژه‌ی گه‌وره‌ی كانزاكاری، و پڕۆژه‌ی بازرگانی كشتوكاڵ…یان له‌وێدا دامه‌زراندووه، بۆیه چه‌ندین كه‌س هه‌ن كه به ڕژدی و به‌به‌رده‌وامی كارده‌كه‌ن بۆ بنایتنانی جیهانی داهاتوو، دڵڕه‌قی ئه‌وان و شه‌ڕی هه‌میشه نه‌گۆڕیان هه‌رگیز وه‌ستانی نییه، و ئه‌گه‌ر لێبگه‌ڕێین كه ببه‌نه‌وه، ئه‌وا ئێمه وه‌كو نانێكی برژاومان لێدێت له‌به‌رده‌ستیان.\nله‌پشت ئه‌و قسانه‌ی كه‌وتت، به‌جۆرێك تۆ ئاماژه‌ت به‌وه‌دا كه خوێندنه‌وه‌ی جۆڕناڵی بازگانی سوودی ده‌بێت چوون ئه‌وان ڕه‌نگه زۆرجار ڕاست و ڕه‌وان زانیاریییه‌كان ده‌رببڕن به‌وه‌ی كه چۆن بیر له‌جیهان ده‌كه‌نه‌وه‌و پلان و نه‌خشه ڕێگه‌یان چییه بۆ جیهان. له‌گۆشه‌نیگای ئێمه‌وه، ئێمه چالاكییه‌كی زۆر ده‌بینین له‌باره‌ی ڕێكخستن و پله‌یه‌ندی مه‌له‌فه‌كان. له‌زۆرشوێندا مانگرتن ده‌ستی پێكردووه، كرێكاره‌كان ڕێكده‌خرێن ئه‌مه‌ش وه‌ك ئاماده‌كاریی كاردانه‌وه بۆ ڤایرۆسی كۆڕۆنا، و ئه‌وان هانده‌درێن كه له‌م كاته ناهه‌مواره‌دا كاربكه‌ن. ئایا خاوه‌ن كاره‌كان له‌باره‌ی ئه‌مه‌وه هیچ ده‌ڵێن و نیگه‌رانن؟\nئۆو، ئه‌ی گه‌نج. ئایا ئه‌وان وان؟ له‌ڕاستیدا، هه‌روه‌ك ده‌زانن، هه‌مووجار له مانگی كانوونی دووه‌مدا (جه‌نیوه‌ری)، پیاوانێك كه به‌ساده‌ییی ناوی خۆیان ناوه كارزانانی گه‌ردوون، له داڤۆسی سویسڕا كۆده‌بنه‌وه، بۆ خلیسكانه‌ی سه‌ر به‌فر، و قسه له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌ن كه ئه‌وان چه‌نده ناوازه‌ن و شتی له‌م بابه‌ته. كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌و جاره‌ی مانگی كانوونی دووه‌م زۆر گرنگ بوو. ئه‌وان واده‌بینن كه جوتیاره‌كان به سێلك و شه‌نه‌كانیان به‌ره‌و ڕوویان ده‌بنه‌وه‌و ئه‌وانیش زۆر نیگه‌رانن له‌مباره‌یه‌وه. بۆیه گۆڕانكارییه‌ك هه‌یه، تۆ به‌جۆرێك سه‌یری كۆبوونه‌وه‌كه ده‌كه‌یت كه: “به‌ڵی، ئێمه له‌ڕابردوو كۆمه‌ڵێك كاری هه‌ڵه‌مان كردو ئێستا له‌وه ده‌گه‌ین، به‌ڵام ئێستا ده‌مانه‌وێت لاپه‌ڕه‌یه‌كی نوێ له سه‌رمایه‌داری بكه‌ینه‌وه، قۆناغێكی ته‌واو نوێ، قۆناغێك كه ته‌نها گرنگی به پشكه‌كان ده‌ده‌ین، به‌ڵام ئه‌مه له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی و كرێكاران، چوون ئێمه‌ش خه‌ڵكی چاك و باش و دڵسۆزین، و زۆر مرۆڤ دۆستین، به‌جۆرێك تۆ ده‌توانیت باوه‌ڕت پێمان بێت، و دڵنیاشت ده‌كه‌ینه‌وه كه هه‌موو شتیك باش ده‌بێت”.\nهه‌روه‌ها ئه‌مه شتێكی گرنگه كه ببینین چی ڕوویدا، دوو قسه‌كه‌ری سه‌ره‌كی هه‌بوون. كه پێوسته له‌هه‌موو پۆلێكدا له‌سه‌رانسه‌ری جیهان نیشان بدرێت، تڕه‌مپ وتاری سه‌ره‌كی خوێنده‌وه، هه‌روه‌ها گریتا ثێنبێرگ وتارێكی تری دا، پێچه‌وانه‌كه‌ی ته‌واو ناوازه بوو، وتاری یه‌كه‌م به‌دڵنیاییه‌وه پڕوپووچ و گاڵته‌جاری بوو، و هه‌رته‌نها هاواری ده‌كرد كه ئه‌و چه‌نده چڵێس و چاوبرسییه‌و ته‌نانه‌ت نه‌مانده‌توانی ژماره‌ی درۆیه‌كانیش بژمێرین. وتاری دووه‌م، وتاری كچۆڵه‌یه‌ك بوو كه  17 ساڵ ته‌مه‌نی بوو، به‌جوانی و وردبینی وه‌سفی ئه‌وه‌ی كرد كه له‌جیهاندا ڕووده‌دات و سه‌یرێكی ئه‌م پیاوانه‌ی كرد و وتی: “ئێوه ژیانی ئێمه وێران ده‌كه‌ن”. وه به‌دڵنیاییه‌وه هه‌مووشیان چه‌پڵه‌یان بۆ لێدا، وه‌كو ئه‌وه‌ی بڵێن ئۆو كچۆڵه‌یه‌كی بچووك و ڕووخۆش، ده‌ی ئیتر بگه‌ڕێوه بۆ قوتابخانه!\nپه‌رچه‌كرداره‌كان له‌سه‌ر تڕه‌مپ به‌تایبه‌ت زۆر گرنگ بوون، چوون ئه‌وان خۆشیان ناوێت، و چه‌په‌ڵی و كرچ و كاڵی ئه‌و له‌گه‌ڵ ئه‌و وێنه‌یه ناگونجێت كه‌ده‌یانه‌وێت وه‌كو مرۆڤێكی دڵسۆز نیشانی بده‌ن، به‌ڵام ئه‌وان خۆشیان ده‌وێت، بۆیه جارێكی تر دیسانه‌وه چه‌پڵه‌یان بۆ لێدایه‌وه و نه‌وه‌ستان له هوتاف كێشان و چونكه ئه‌وان له‌شتێك ده‌گه‌ن، ئه‌ویش ئه‌م پیاوه هه‌رچه‌ندێك چه‌په‌ڵ بێت ئه‌وا ده‌زانێت كه ده‌بێت كێ گیرفانه‌كانی پڕ بكات و چۆنیش، بۆیه ده‌كرێت كه كرچ و كاڵ بێت، لایان وایه كه كێشه نییه له‌گه‌ڵ هه‌ڵسوكه‌ته نامۆكه لێڕادێین و هه‌رچه‌ندێك كه له‌سیاسه‌تدا بمێنێته‌وه. ئا ئه‌مانه پیاوانی داڤۆسن.\nئه‌وان هیچ بێزارییه‌كیان نیشان نه‌دا، به‌وه‌ی كه پێشتر گوێبستی ئه‌م ئاوازو ده‌نگه بوون. پێشتر له په‌نجاكان پێده‌گوترا كۆمپانیای ڕۆحی، ئێستا ده‌بینین چه‌ند به‌سۆزن له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی به‌گشتی و هه‌روه‌ها كرێكاران، ئه‌وه‌یه قۆناغێكی نوێ، باشه، هه‌ندێك كاتمان هه‌بوو بۆئه‌وه‌ی ببینین چه‌نده ڕۆحین و ئه‌مه‌ش به‌رده‌وام ده‌بێت.\nكه‌وابوو یان ده‌بێت لێگه‌ڕێین كه له‌لایه‌ن ئه‌م چه‌په‌ڵانه‌وه‌و هه‌موو شتێك ببردرێت و ده‌ستی به‌سه‌ر دابگیرێت وه‌یان له‌پێناویدا جه‌نگ بكه‌ین و جیهانێكی تری جیاواز له‌وان دروست بكه‌ین. ئێستاش ئه‌مه باشترین هه‌له، وه‌كو ئه‌و مانگرتنانه‌ی كه تۆ ئاماژه‌ت پێدا، و ئه‌و خۆپیشاندانه‌ی له‌سه‌رانسه‌ری جیهاندا هه‌ن. لێره‌و له‌وێ گرووپ و كۆمه‌ڵه دروست بوون له دراوسێ و خه‌ڵكانی تر بۆ یارمه‌تی دانی یه‌كتر و هه‌روه‌ها بۆ یارمه‌تی دانی خه‌ڵكانی به‌ته‌مه‌ن كه گه‌مارۆدراون. هه‌ندێك له‌م گرووپانه‌ی یارمه‌تی به‌ڕاستی ناوازه‌ن.\nبۆیه سه‌یری به‌ڕازیل بكه، كه‌تیایدا سه‌رۆك زۆر وه‌حشیگه‌ری مامه‌ڵه‌ده‌كات، لای ئه‌و، ئه‌م په‌تایه هه‌رته‌نها وه‌ك ئه‌نفلۆنزایه‌كی ئاسایی و سه‌رمابوونه. به‌ڕازیلییه‌كان سیسته‌می به‌رگریان به‌هێزه دژی ئه‌م ڤایرۆسه، ئێمه كه‌سانێكی زۆر تایبه‌تین، حكومه‌ت هیچ كاردانه‌وه‌یه‌كی نییه بۆ ئه‌م په‌تایه، هه‌ندێك له‌پارێزگاكان هه‌نگاویان گرتۆته‌به‌ر، به‌ڵام حكومه‌تی فیدڕاڵی هیچی نه‌كردووه. له‌هه‌مووشی خراپتر ئه‌وه‌یه كه له گه‌ره‌كه هه‌ژار نشینه‌كان ڕووده‌دات، هه‌روه‌ها له‌و شوێنانه‌ی كه دانیشتوانی ڕه‌سه‌نی تیایدا نیشته‌جێن، خراپترین بارودۆخ له‌گه‌ڕه‌كه هه‌ژارنشینه‌كانی وه‌كو گه‌ڕه‌كه‌كانی ڕیۆ، ئینجا بیرۆكه‌ی هه‌موو چه‌ند كاتژمێرێك ده‌سته‌كانت بشۆ بۆ كه‌سانێك زۆر قورسه كه ئاویان نه‌بێت، وه‌یان ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ی كه ده‌ڵێت دووربكه‌وه له‌وانیتر له‌كاتێكدا تۆ به‌ناچاری له ژووره‌كه‌دا گه‌مارۆدراویت. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا گروپێك هاتوو، و ویستی هه‌ندێك پێوانه دابنێت له‌م بارودۆخه ناخۆشه، به‌ڵام ئه‌وه كێ بوو؟ ئایا ئه‌و جه‌رده و چه‌تانه بوون كه له‌گه‌ڕه‌كه هه‌ژاره‌كاندا هه‌ن، چوون ئه‌وان زۆر به‌هێزن، و ته‌نانه‌ت پۆلیسیش ناتوانێت بچێته ناویان، ئه‌وان ڕێكخراون بۆ ئه‌وه‌ی مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌م په‌تا ته‌ندروستیه بكه‌ن.\nئه‌مه شتێكت پێده‌ڵێت، شتێك ڕێك وه‌ك ئه‌و په‌رستارو دكتۆرانه كه‌له‌ڕێزی پێشه‌وه‌ن، ئه‌ویش هه‌ندێك پێداویستی و سه‌رچاوه‌ی ژیان هه‌ن كه لێره‌و له‌وێ ده‌ستت ده‌كه‌ون، به‌ڵام نه‌وه‌ك له‌ڕێگه‌ی كۆمپانیامان، وه‌یان ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان، وه‌به‌دڵنیاییه‌وه له‌لایه‌ن حكومه‌تیش نا، ئینجا چ جای حكومه‌تێكی ئاوا نه‌خۆش! به‌ڵكو له‌ڕێگای خه‌ڵكانه‌وه‌یه به‌گشتی، هه‌ر ئه‌وه‌شه هیواو ئاوات.\nساندرز كاتێك كه وتاری پاشه‌كشه‌كه‌ی پێشكه‌ش كرد، پێداگری له‌وه كرد كه كه‌مپینه‌كه كۆتایی پێدێت، به‌ڵام به‌ره‌وپێشچوون ناوه‌ستێت. ئه‌وه له‌سه‌ر هانده‌ره گه‌نجه‌كان وه‌ستاوه بۆئه‌وه‌ی شتێك بكه‌ن له‌مباره‌یه‌وه، ئه‌وه گرنگ نییه كه چ ڕووده‌دات. هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی تڕه‌مپ، به‌ته‌واوی كاره‌ساته. هه‌روه‌ها هه‌ڵبژاردنی بایدنیش شتێكی ئه‌وه‌نده باش نابێت، به‌ڵام له‌هه‌ردوو حاڵه‌تدا تۆ ده‌بێت ئه‌وه‌ی شیاوه ئه‌وه بكه‌یت.\nله‌و باوه‌ڕه‌دایت، كه زۆربه‌ی خه‌ڵكی دوای كۆتایی هاتنی كه‌ره‌نتینه به‌جۆرێك له‌ماڵه‌كانیان دێنه ده‌ره‌وه كه بیروڕای سیاسیان گۆڕاوه وه‌یان ده‌یگۆڕن؟\nبه‌ڵێ، بێگومان كاتی ئه‌وه‌یه بیر له‌و شتانه بكه‌ینه‌وه كه قسه‌مان له‌باره‌یه‌وه كرد، بۆچی ئێمه له‌و بارودۆخه‌داین؟ ئه‌وه‌ی كه ئێستا له‌باره‌یه‌وه قسه‌مان كرد زۆر قووڵ نه‌بوو، به‌ڵكو هه‌ر ته‌نها ڕووكارێك بوو، ئه‌وه فیزیای كوانته‌م نه‌بوو، هه‌ندێك بیری لێبكه‌ره‌وه، ئینجا یان ئه‌وه‌یه كه خه‌ڵك خۆی ئه‌مه ده‌كات وه‌یان هه‌ر له‌ژێر خه‌واندنی موگناتیسی ئه‌و ته‌ڵه‌كه‌بازانه ده‌مێننه‌وه. من له‌خه‌ڵكانێكه‌وه نامه‌م بۆ دێت، له‌لایه‌ن كرێكاری داماو، كه ده‌ڵێن: “ئێوه ئه‌ی لیبڕالییه نه‌فره‌تییه‌كان په‌ناهه‌نده دێنن بۆ ئه‌وه‌ی سه‌روه‌ت و سامانمان بدزێت به‌ڵام تڕه‌مپ به‌هانامانه‌وه دێت”، باشه، ڕه‌نگه بتوانیت تێیانبگه‌یه‌نیت، به‌ڵام ئه‌وه ئاسان نییه.\nئه‌م جۆره كه‌سانه به‌درێژایی ڕۆژ له‌سه‌ر كه‌ناڵی فۆكس نیوزن، ئه‌گه‌ر تۆ له‌شوێنێكی تره‌وه سه‌یری ده‌كه‌یت و پێت ئاساییه، ئه‌وا بزانه چی ڕووده‌دات؟ ئه‌م شێته له كۆشكی سپی، هه‌ر كات دێته ده‌ره‌وه ئه‌وه‌ی بێته‌ر سه‌ر زوبانی ده‌یڵێت، بۆ ڕۆژی دواتر پێچه‌وانه‌كه‌ی ده‌ڵێت، له‌فۆكس نیوز شتێك ده‌ڵێت و به‌په‌رۆشییه‌وه دووباره‌ی ده‌كاته‌وه و بۆ ڕۆژی دواتریش پێچه‌وانه‌كه‌ی ده‌ڵێت، هه‌مان شتیش له‌م بارودۆخه، ئه‌مه له‌كاتێكدا كه هه‌موو به‌یانییه‌ك سه‌یری فۆكس نیوز ده‌كات بۆئه‌وه‌ی بزانێت كه چی ده‌ڵێت، چونكه ئه‌وه سه‌رچاوه‌كه‌یه‌تی بۆ هه‌واڵ و گۆڕانكارییه‌كان، پاشانیش خه‌ڵكانێكی زیره‌كی وه‌كو مایك پۆمپیۆی ده‌ست ده‌كه‌وێت تاوه‌كو بڵێت: “خودا تڕه‌مپی بۆ سه‌رزه‌وی ناردووه تاوه‌كو ئیسرائیل له‌ده‌ست ئێران ڕزگاربكات” ئا ئه‌وه‌یه كه‌سی ژیر!\nئایا هیچ هه‌لێك هه‌یه كه ئه‌مریكا كه‌لتووری هاوكاری و سیاسه‌تێك بۆ كرێكاران دابڕێژێت و بگرێته به‌ر هه‌روه‌ك به‌ریتانیا دوای كۆتایی هاتنی جه‌نگی جیهانیی دووه‌م كردی، كه ڕه‌نگه ئه‌مه‌ش ملبنێت بۆ شتێكی وه‌كو سیسته‌می ته‌ندروستیی نه‌ته‌وه‌یی؟ ئینجا له‌گه‌ڵ ئه‌و دانپێدانانه‌ی له هه‌ره‌سی بازاڕدا ڕوویداوه، و هه‌روه‌ها داننان به‌وه‌ی كه كه‌مته‌رخه‌می هه‌بووه له سه‌رچاوه مرۆییه‌كان، ئایا شیاوه بۆ ئه‌مریكا كه به‌م ئاڕاسته‌یه بڕوات؟\nبه‌دڵنییایه‌وه، پێشتریش به‌م قۆناغه‌دا رۆیشتووین، من له‌قۆناغی داڕمانی ئابووریی گه‌وره‌دا ژیاوم، هه‌ر له‌به‌رئه‌وه‌ی كه من ئێستا ڕیشم سپی بووه. به‌ڵام له ساڵانی 1920ـه‌كان، ڕه‌وته كرێكارییه‌كان به‌ته‌واوی هه‌ره‌سیان هێنا، ده‌توانیت سه‌یرێكی ده‌یڤید مۆنتاگمێری بكه‌یت، مێژوونووسی كرێكاران، یه‌كێك له‌كتێبه ناوازه‌كانی بریتیه له (هه‌ره‌سی ئه‌نجوومه‌نی كار)، كه‌باس له‌ساڵانی بیست ده‌كات، له‌لایه‌ن ئیداره‌ی ویلسۆنی لیبڕالی فه‌شه‌لی پێهێنرا له‌ڕێگه‌ی هه‌موو جۆره‌كان توندوتیژی، له‌سییه‌كان دووباره ژیاییه‌وه، به‌ڕێوه‌به‌ری به‌شی ته‌كنیكی خۆپیشاندان و مانگرتنه‌كان زانیاری ئه‌م مانگرتنانه‌ی كۆكردۆته‌وه، باوه‌ڕ وایه كه ئه‌وه هه‌ڕه‌شه‌یه بۆ ئیداره‌كه، چوون له‌و مانگرتنانه كرێكاران له‌وێدا داده‌نیشن و ئه‌و شته‌ی كه به‌مێشكیان دادێت ئه‌وه‌یه: “ئێمه هیچ پێویستیمان به به‌ڕێوه‌به‌رانی كار نییه، خۆمان ده‌توانین ئیداره‌ی ئه‌م شوێنه بكه‌ین”. وئیتر ته‌واو كۆتایی دێت، ئه‌مه سیسته‌مێكی ته‌واو پڕ له‌شكسته، كه ملده‌نێت بۆ كاردانه‌وه، بوونی ئیداره‌یه‌كی دڵسۆز زۆر گرنگه، مێژوونوسێكی وه‌كو ئیریك لوومیس، حاڵه‌ت دوای حاڵه‌تی ئه‌مجۆره‌ی دیراسه كردووه‌و بۆی ده‌ركه‌وتووه، كه گۆڕانكاری ئه‌رێنی كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌میشه له‌لایه‌ن ڕه‌وته كرێكارییه‌كانه‌وه بووه، و هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ش ته‌نها له كاتێكدا سه‌ركه‌وتووبینه كه ئیداره‌یه‌كی دڵسۆز و هاوسۆز هه‌بووه، وه‌یان به‌لایه‌نی كه‌م ئیداره‌یه‌كی سنگ فراوان و لێبورده.


په‌كه‌كه له ئاغجه‌له‌ر!\nله‌سه‌ر ئاستی تێكڕای وڵاتانی سه‌ر زه‌وی، پارتی كرێكارانی كوردستان، ته‌نیا له باشووری كوردستان چه‌كیان پێیه و موسه‌له‌حن. ده‌نا له هه‌موو جێیه‌كی ئه‌م دنیا پان و به‌رینه‌دا، مه‌ده‌نی و بێ چه‌كن و ئه‌گه‌ر زۆریشیان بۆ بهێنرێت، ئه‌وپه‌ڕی خۆپیشاندانێك رێك ده‌خه‌ن و هیچیش ناشكێنن!\nئه‌وان له ئێران وه‌ك میوانێكی رۆح سووك دێن و ده‌چن و ئاریشه بۆ خانه‌خوێ دروست ناكه‌ن. ئه‌سڵه‌ن به دیوه شاخاوییه‌كه‌یشدا، ئه‌گه‌ر داخڵی سنووره‌كانی ئێران ببن، نه ده‌هێڵن ده‌نگی پێی خۆیان بێت و نه ده‌نگی سمی وڵاغه‌كانیشیان!\nبه دیوی توركیاشدا، وه‌ك دیاره به میكرۆسكۆپیش له سلۆپی و شێرناخ گه‌ریلایه‌ك نادۆزیته‌وه. كه‌چی له شوێنی واوه ده‌رده‌كه‌ون، وه‌ختی ئیمپراتۆریای عوسمانیش، له سنووری خه‌لافه‌ته‌كه‌ی سوڵتان نه‌بووه!\nئێمه پێویسته واز له‌م عاتیفه نه‌ته‌وه‌ییه بهێنین، ئه‌وان برامانن، با ئامانجه‌كه‌شیان ره‌وا بێت، به‌ڵام ئه‌نجامه‌كه‌ی زه‌ره‌ره. په‌كه‌كه له ئاغجه‌له‌ر مقه‌ڕی بۆ چییه؟ نه سه‌ر سنووره، نه ستراتیژییه، نه ده‌روازه‌ی گه‌یشتنه به وان و باتمان، ئێ بۆ له‌وێن؟\nجا بۆ ئه‌وه‌ی دوور له هه‌ڵچوونی عاتفی، نامۆیی ئه‌م سیاسه‌ت و ره‌فتارانه‌ی په‌كه‌كه‌ت بۆ روون بێته‌وه، ده‌بێت نمایشه‌كه به جۆرێكی تر بهێنیته پێش چاوت، مه‌سه‌له‌ن پارتی بچێت له مونبج شه‌ڕی به‌شار ئه‌سه‌د بكات و ئه‌وانیش له تۆڵه‌ی ئه‌م كاره‌دا، به باڵه‌فڕی سۆخۆ كۆبانێ بۆردومان بكه‌ن. ئه‌گه‌ر بشڵێیت ئه‌م خه‌باته‌ی پارتی هه‌ڵه‌یه، بڵێن ئێمه براین و كه‌س نابێت رێمان لێ بگرێت.\nده‌ی ئه‌گه‌ر په‌كه‌كه له باشووری كوردستانیش، به هه‌مان شێوه‌ی رۆژئاوای كوردستان مامه‌ڵه بكات و ناو و شوناس و شێوازی كاركردن و هه‌موو شتێكی خۆی له‌گه‌ڵ دۆخه‌كه بگونجێنێت، ئێ حه‌تمه‌ن توركیا ناتوانێت بۆردومانی بكات! ئه‌رێ بۆچی قه‌ت توركیا له حه‌سه‌كه رووبه‌ڕووی په‌كه‌كه نابێته‌وه؟ بۆچی فڕۆكه‌ی به‌یره‌قدار هێشتا ئاسمانی قامیشلیی نه‌دیوه؟ بۆ نه‌گه‌یشته پاوه و نه‌وسود له رۆژهه‌ڵات؟\nئێ قوربان تۆ له كۆبانێوه له توركیا بده‌ی، رووسیا لێت قبووڵ ناكات و له قامیشلییه‌وه لێی بده‌ی، ئه‌مه‌ریكا لێت قبووڵ ناكات و له ورمێوه لێی بده‌ی، ئێران لێت قبووڵ ناكات و له موسڵه‌وه لێی بده‌ی، عێراق لێت قبووڵ ناكات، ده‌ی بۆ ده‌ته‌وێت له ئاغجه‌له‌ره‌وه كێشه بۆ حكومه‌تی هه‌رێم بنێیته‌وه؟\nئه‌گه‌ر قه‌واره‌ی هه‌رێم هه‌ڵوه‌شێته‌وه!\nیه‌كێتی له‌گه‌ڵ كه‌روێشك چووه‌ته زۆرانبازیی\nبیخوێنه‌ره‌وه و ته‌نیا یه‌ك جار له ته‌مه‌نتدا جنێو مه‌ده!\nرێبه‌رێك ببێته سه‌رۆك...\nله‌مه زیاتر جه‌نابی شێخ، گه‌ره‌كته عاله‌مێكی تر؟\nهه‌رێمی كوردستان هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه!


به‌رواری دابه‌زاندن: 07/06/2021 : 14:51:44\nئەمرۆ 7ی6ی2021 شاندێکی باڵای مەکتەبی تەنفیزی بە سەرپەرشتی بەرێز د. عبدالله مەلا وەیسی سەرۆکی یەکێتی زانایان بە ئامانجی گەیاندنی پرۆژە پێشنیاری یەکێتی زانایان تایبەت بە پێگەی ئایین و ئەو بابەت و ماددانەی رەهەندی ئایینیان هەیە لە پرسی نووسینەوەی دەستووری هەرێم سەردانی پەرلەمانی کوردستانی کردو لەلایەن بەرێز د. هێمن هەورامی جێگری سەرۆکی پەرلەمان و مامۆستا ئیحسان رێکانی و مامۆستا وەیسی مەلا سەعید ئەندامانی پەرلەمان بە گەرمیەوە پێشوازی کران.\nلە دانیشتنێکدا بەرێز د. عبدالله مەلا وەیسی سەرۆکی یەکێتی زانایان وێرای دەبڕینی هاوخەمی بۆ ئەو برا پێشمەرگانەی لە چیای مەتین شەهیدو بریندار ببون، وە خۆشحاڵی بۆ هەوڵەکان لەمەڕ نووسینەوەی دەستوورێک بۆ هەرێم، باسی لە هەڵوێستی یەکێتی زانایان سەبارەت بەو پرسانەی رەهەندی ئایینیان هەیە لەناو دەستوور کردو گوتی: یەکێتی زانایان پاڵپشتە بۆ هەنگاوەکانی دەستووری هەرێم و پەرلەمانی کوردستان، بەڵام گرنگە ئەو دەستوورە تایبەتمەندی کۆمەڵگەی کوردستان لەبەر چاو بگرێت بەتایبەت پێگەی ئیسلام لەناو دەستوور، کە زۆر گرنگە وەک ئایینی فەرمی و سەرچاوەی سەرەکی یاسادانان بێتە هەژمار کردن.\nسەرۆکی یەکێتی زانایان گوتیشی: زانایانی ئایینی لە کوردستان بە بایەخەوە لە دەستوورو مەسەلەی ماف و ئازادییەکان و مافی پێکهاتە ئایینی و نەتەوەییەکانی ترو دەڕوانن، بەڵام رەچاوکردنی تایبەتمەندی زۆرینە گرنگ و پێویستە، لەو سۆنگەوە ئێمە وەکو یەکێتی زانایان چەند بابەتێک لە شێوەی پرۆژە پێشنیار ئاراستە سەرۆکایەتی پەرلەمان دەکەین، بە ئومێدی ئەوەی لەناو دەستوور جێگەی بکرێتەوە.\nدواتر بەرێز د. هێمن هەورامی جێگری سەرۆکی پەرلەمان وێڕای خۆشحاڵی و بەخێرهێنان باسی لە گرنگی دەستوورو هەوڵ و هەنگاوەکانی بەردەم پرۆسەو زەرورەتێک بۆ کوردستان وەسفی کردو گوتی: گرنگە هەمووان پێکەوە هەوڵی سەرخستنی پرۆسەی دەستوور بدەین، دڵنیایش لەوە دەدەین کە ناسنامەی ئایینی بەلامانەوە گرنگەو دەشمانەوێ دەستوور بۆ کوردستان بە شێوەیەکی تەوافوق و لە فۆرمی دەستوورێکی مەدەنی دابێت، کە هەوڵ بدات بنەمای هاوڵاتیبوون بکاتە بنەماو پێوەر بۆ دانانی مادەو بڕگەکانی.\nجێگری سەرۆکی پەرلەمان گوتیشی: ئێمە بەو پەڕی رێزەوە لە رای ئێوە دەڕوانین و بۆچوونی ئێوە بۆ ئێمە گرنگەو سەرنجەکانتان بەهەند وەردەگرین، گرنگ دەستوور بۆ کوردستان پێویستیەکی سەرەکی و لە پێشینەیەو ئومێدمان وایە بتوانین بە هاوکاری و پاڵپشتی هەموولایەک لەو خولە دەستوور تەواو بکەین، بۆ ئەوەی وەک سەروەریەک بۆ کوردو کوردستان گەلەکەمان لەژێر سایەی دەستوور مافەکانی پارێزراوتر ببن و ئاریشەو تەحەددییەکانیش کەم ببنەوە.\nشایەنی باسە لە کۆبوونەوەی سەرکردایەتی رۆژی 24ی5ی2021 یەکێتی زانایان گەنگەشەی رەهەندو ئەگەرەکانی دەستوور کردو هەڵوێستی خۆی لەبارەی پرس و پێگەی ئایینی ئیسلام خستە ڕوو، بۆ ئەو مەبەستە لێژنەیەکی راسپارد بۆ نووسینەوەو خاڵبەندکردنی خواست و داواکاری یەکێتی زانایان، بۆ ئەوەی بە فەرمی و لە شێوەی پرۆژە پێشنیار ئاراستەی پەرلەمان و لایەنە پەیوەندارەکانی بکات.\nژماره‌ی سه‌ردان : 8885456


ڤیدیۆ: خانمێكی عێراقی" به خۆشه‌ویستی هاوسه‌رگیریم كرد و په‌شیمانم"\nڤیدیۆ: خانمێكی عێراقی" به خۆشه‌ویستی هاوسه‌رگیریم كرد و په‌شیمانم"\nخانمێكی عێراقی باس له‌وه ده‌كات ئافره‌تان له كۆمه‌ڵگه‌ی عێراقیدا له پێش هاوسه‌رگیری و له‌كاتی هاوسه‌رگیری و دوای هاوسه‌رگیریش مافیان ده‌خورێت و زوڵمیان لێده‌كرێت.\nلینا ته‌مه‌نی 31 ساڵه و دایكی دوو منداڵه، كوڕ و كچێكی 5 ساڵ و 8 ساڵ، به خۆشه‌ویستی هاوسه‌رگیری كردوه و ده‌ڵێت" وامده‌زانی من چۆن به‌وه‌فام به‌رامبه‌ر ئه‌و ئه‌ویش به‌هه‌مان شێوه ڕێز له من ده‌گرێت و به‌وه‌فا ده‌بێت به‌ڵام ڕۆژانه سوكایه‌تی پێده‌كردم و ئازاری ده‌دام ده‌یكردمه ده‌ره‌وه"\nئه‌م خانمه ده‌ڵێت" له یاسای عێراقی ژن بۆی نییه به‌بێ هه‌بوونی به‌ڵگه‌ی خراپی هاوسه‌ره‌كه‌ی داوای جیابوونه‌وه بكات و داوای ئه‌وه‌یان لێكردوم ئه‌گه‌ر هاوسه‌ره‌كه‌م ئه‌شكه‌نجیداوم ئه‌وه به‌ڵگه‌ی نه‌خۆشخانه ببه‌م بۆ ئه‌وه‌ی لێیداوم و هه‌ركات كردمیه ده‌ره‌وه به به‌ڵگه ئه‌وه بسه‌لمێنم ئه‌گه‌ر نا مافی ئه‌وه‌م پێنادرێت داوای جیابوونه‌وه بكه‌م"\nئێستا لینا هێشتا له‌لایه‌ن هاوسه‌ره‌كه‌یه‌وه ته‌ڵاقنه‌دراوه و مانگانه 251 دۆلاری وه‌ك نه‌فه‌قه‌ی منداڵه‌كانی پێده‌درێت له‌كاتێكدا خه‌رجی مانگێكیان زیاتر له 400 دۆلاره و به‌هۆی دۆخی كۆرۆنا لینا كاره‌كه‌ی له‌ده‌ستداوه به‌ڵام لینا كه‌سوكاره‌كه‌ی یارمه‌تی ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی منداڵه‌كانی به‌خێو بكات.\nئه‌م بابه‌ته 24468 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ژنێكی ئاسایی یەكەمین جۆری ڤایرۆسی كۆرۆنای دۆزیوەتەوە – Knwe.org\nسەرەکی » زانست » ژنێكی ئاسایی یەكەمین جۆری ڤایرۆسی كۆرۆنای دۆزیوەتەوە\nژنێكی ئاسایی یەكەمین جۆری ڤایرۆسی كۆرۆنای دۆزیوەتەوە\nهەرچەندە (كۆڤید-19) ڤایرۆسێكی تازەیە، بەڵام سەر بە خێزانی ڤایرۆسی كۆرۆنایە كە بۆ یەكەمین جار لە ساڵی 1964 و لە لایەن (جۆن ئەلمیدا)ەوە دۆزراوەتەوە.\nلەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی (كۆڤید -19) لە جیهاندا كە پێی دەوترێت كۆرنا یان ڤایرۆسی كۆرۆنای تازە، ئەو پرسیارە لای خەڵك دروست بوو كە بۆچی پێیدەوترێت كۆرۆنای تازە؟ چما كۆرۆنای تریش هەیە؟ ئەم پرسیارە لە لایەن پزیشكان و ناوەندە تەندروستییە پسپۆڕەكانەوە بە(بەڵێ) وەڵامدرایەوە و ئاشكرایانكرد: ئەم ڤایرۆسە نوێیە سەر بەو خێزانەیە كە بە ڤایرۆسی كۆرۆنا ناونراوە بۆ یەكەمین جۆریشی پەنجاوشەش ساڵ پێش ئێستا دۆراوەتەوە».\nهەروەها ئەو پسپۆڕانە دەڵێن» وشەی كۆرۆنا لە بنەڕەتدا وشەیەكی لاتینییە و بە مانای (تاج) دێت بۆیە ئەو ناوەش لەو ڤایرۆسە نراوە، چونكە جۆرە دركێك یان گلایكۆپرۆتینێكی پێوەیە لە شێوەی تاجدایە» هەموو ئەو زانیارییانەش لەسەر دەستی خانمێكدا ئاشكرا كراوە بە ناوی ( جوون ئەلمیدا)، ئەم خانمە لە تاقیگەكەیدا لە نەخۆشخانەی سانت تۆماس لە پایتەختی بەریتانیادا كاری دەكرد و لە كاتی كارەكەیدا ئەو ڤایرۆسەی دۆزییەوە.\nئەم هەواڵەش وایكردووە جارێكی تر ناوی ئەو خانمە بێتەوە بەر ڕۆشنایی و هەموان بە دوای زانیارییدا بگەڕێن لە بارەی ئەو خانمەوە، بە تایبەت دوای ئەوەی زانراوە كە ئەلمیدا خوێندنێكی باڵای زانكۆیی نەخوێندووە.\nجوون ئالمیدا كە لەبنەڕەتدا ناوی(جوون هارت) بووە لە (25)ی ئۆكتۆبەری(1930) لە ناوچەیەكی نیشتەجێبوونی نزیك باخچەی (ئەلیكساندرا) لەباكوری خۆرهەڵاتی شاری گلاسكۆی شانشینی یەكگرتوو لە دایك بووە، باوكی شۆفێری بارهەڵگر بووە، ئەلیمدا لە تەمەنی (16) ساڵیدا وازی لە خوێندن هێناوە، دواتر وەك كارمەندێكی ئاسایی وەك یاریدەدەری پسپۆڕێكی زانستی خانەزاند لە تاقیگەی زانكۆی(گلاسكۆ رویال ئەنفێرماری) كاریكردووە و لەوێ گەشەی بە تواناكانی خۆی داوە. لە ساڵانی دواتر لە بواری ڤایرۆلۆژی كاریكردووە، لەساڵی (1964)دا بووەتە یەكەمین كەس كە یەكەمین جۆری ڤایرۆسی كۆرۆنای دۆزیوەتەوە كە تووشی مرۆڤ دەبێت و دواتریش بووە پێشەنگ لە بواری وێنەگرتنی ڤایرۆسەكاندا. ئەو خانمە لە(1)ی ئەیلولی 2007دا لە شانشینی یەكگرتوو بە نەخۆشیی دڵ كۆچی دوایی كردووە.\nسەرچاوە: پێگەی النقطة العلمیة


بۆ بەرژەوەندى گشتى – Denegkan\nبۆ بەرژەوەندى گشتى\nbydengekan\tSeptember 24, 2008\tگشتی\nهەر لە بەرپرسێكى گەورەوە بگرە تا دەگاتە بەرپرسێكى بچووك ، ئاوڕێك ناداتەوە ئەگەر بەرژەوەندى گشتى تێدا نەبىَ ، نوكى قەڵەمى لێنادات ئەگەر بۆ بەرژەوەندى هەموو لایەك نەبىَ ، هەر داشێك بجولێنىَ ئەبىَ بۆ بەرژەوەندى گشتى بێت .\nئەوىَ رۆژىَ برادرێكى دەرچووى ئامادەیى پیشەیى بۆ بەرژەوەندى گشتى بۆ یەكەم جار دامەزێندراو دواتر مۆلەتێكى خوێندنى وەرگرتوو نێردرایە زانكۆ ، هەركە زانكۆى تەواوكرد یەكسەر بە قودرەتى قادر 20 ساڵ خەباتى پێشمەرگایەتى و 10 ساڵ خەباتى رۆژنامەنووسى هێنایەوە بووە خاوەنى 30 ساڵ خزمەتى بىَ غەل و غەش و بڕوانامەى بەكالۆریوس ،حكومەتی هەرێمیش بۆ بەرژەوەندى گشتى یەكسەرئەو كەسەى لە فەرمانبەرێكى ئاساییەوە كردە (معاون مدیر عام) .\nلەوە گەڕىَ بەشێك لەو برادەرانەى لە ئەوروپا بە ناوى ئەوەى بۆ بەرژەوەندى گشتى بە یەكجارى دەگەڕێنەوە كوردستان ، كەچى دواتر دەردەكەوێت مەبەست لە گەڕانەوەكەى گەڕانەوەیە بۆسەر وەزیفە كۆنەكەى ئەگەر هەیبوبىَ بۆ ئەوەى خۆى خانەنشین بكات و بگەڕێتەوە ئەوروپا .\nحیكایەتى ئەو بەرژەوەندییە گشتییە زۆر كۆنە خەڵكانێك هەن بۆ ئەوەى چیتر شەرمەزارى دونیا و قیامەت نەبن بڕیاریان دا چیتر باسى ئەو بەرژەوەندی گشتییە نەكەن و نانى خۆیان و ماڵ و منداڵەكانیان نەبڕن ، ئیتر لە پێناو بەرژەوەندى گشتى كار بە چەمكى بەرژەوەندى تایبەتى بكەن .\nجەنابى بە هۆى گەندەلییەوە لەسەر كارەكەى لادراو بۆ بەرژەوەندى گشتى كەسێكیان لە شوێنى دانا ، كەچى هێشتا كفنى مردوەكە زەرد نەبووە بۆ بەرژەوەندى تایبەتى جەنابى لە پۆستێكى باشترو قەلەوترو فێنكتر داندرا .\nوەك چۆن قسە قسەى رادەكێشىَ ئاواش بەرژەوەندى بەرژەوەندى بەدوادا دێت ، كابرا بەرژەوەندى لەوەدابوو لە یەك كاتدا هەم سەرنووسەرى رۆژنامەیەكى ئەهلى و سەربەخۆ و ئازاد و بێلایەن بىَ هەم ئەندامى سەركردایەتى حزبێكى سیاسى ، هەم سەرۆكى لیژنەى لێپرسینەوە لە ئەندامانى حزبەكەى بێت كە بە هۆى ئازادى بیروڕاوە حزبەكەى سەرقالى لێكۆلینەوە بوو لە گەڵیاندا ، ئێستاش ئەو برادەرە سەرنووسەرى رۆژنامەیەكى ریفۆرمخوازە .\nئەو بەرژەوەندییە زۆر موهیممە بە تایبەتى ئەگەر بۆ بەرژەوەندى تایبەتى بێت لە چوارچێوەى بەرژەوەندى گشتیدا ، ئەگەرنا بووە تۆ ماسترت لە هێلكەى مریشك هەبێت و بەڕێوەبەرى رۆشنبیرى بیت ، ئەندازیارى كارەبایى بیت و بەڕیوەبەرى ئاو بیت .\nئەوە رێك وەك ئەوە وایە كاتى خۆى وەزیرى پەروەردە بۆ بەرژەوەندى گشتى خوێندنى پڕۆگرامى كشتوكالى لە قوتابخانەكان لادا ، دواتر بۆ بەرژەوەندى گشتى جەنابى وەزیرى پەروەردە گۆڕدرا بۆ وەزیرى كشتوكاڵ\nPrevious په‌رله‌مانی کوردستان خه‌ریکه له‌خه‌و هه‌ڵده‌ستێت!\nNext حیكمەتەكانی ئاو و ناڕێكی دابەشكردنی ئاوی كوردستان


مەسرور بارزانی پەیامێکی لەبارەى ساڵیادی شاڵاوەکانی جینۆسایدی ئەنفال بڵاوکردەوە و داوای قەرەبووی ماددی و مەعنەوی بۆ كەسوكاری قوربانییان و خەڵكی زیانمەندی ئەو شاڵاوە دڕندانەیە لە حكومەتی فیدراڵی عێراق دەکات.\nمەسرور بارزانی، سەرۆکى حکومەتی هەرێم لە پەیامەکەیدا کە کۆپییەی دەستی "ناس کورد" کەوتووە دەڵێت، "ئەمڕۆ سی وسێ ساڵ بەسەر شاڵاوەکانی ئەنفال تێدەپەڕێت ، کە ڕژێمی لەناوچووی بەعس، بە ئامانجی جینۆسایدكردنی گەلی كوردستان، بە هەشت قۆناغ، هەزاران هاونیشتمانیی بێتاوانی بێسەروشوێن و زیندەبەچاڵ کرد ، هەزاران گوند و شارەدێ و هەزاران مزگەوت و قوتابخانە و دەیان كڵێسای کوردستانی خاپووركرد ، ڕەز و باخ و كێڵگەی جووتیارانی سووتاند و كانیاوەكان تەقاندەوە و بنەماکانی ژیانی لە ناوبرد. لەم یادە پڕ ناسۆرەدا، بە ڕێز و شکۆوە یادی شەهیدان و قوربانییانی ئەو کۆمەڵکوژییە دەکەینەوە."\nدەشڵێت، "حكومەتی هەرێمی كوردستان، لە کاتێکدا داوای قەرەبووی ماددی و مەعنەوی بۆ كەسوكاری قوربانییان و خەڵكی زیانمەندی ئەو شاڵاوە دڕندانەیە لە حكومەتی فیدراڵی عێراق دەکات، هاوکات کار دەکات بۆ ئەوەی خزمەتێکی زیاتری کەسوکاری ئەنفالکراوان بکات و ژیانێکی شکۆمەندانەیان بۆ فەراهەم بکات."\nمەسرور بارزانی هیوادارە ئەو یادە بکرێتە "هاندەری پتەوكردنی یەكڕیزی نیشتمانیی و قووڵكردنەوەی گیانی تەبایی و برایەتی و پێكەوەژیانی ئاشتییانە لە نێوان هەموو گەلانی ناوچەكە."\nلە کۆتاییدا دەڵێت، "سڵاو لە گیانی پاكی شەهیدان و قوربانییانی ئەنفال، کە یاد و یادەوەرییان، هەمیشە بە زیندوویی لە دڵ و دەروونمان دەمێنێتەوە."\nپاککردنەوەی کەرکوک لە زبڵ و خاشاک ڕاگیرا و سەرۆکی شارەوانی داوای لێبوردن دەکات\n2021.04.20 - 19:57


سەرلە بەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە رێکەوتی ٦ی گەلاوێژ لاوێکی تەمەن ٢٦ ساڵەی کورد لەشاری دێهلوڕان، لەکاتی ماسی گرتندا کەوتۆتە نێو ئاوی چۆم و لە ئەنجامدا بووە هۆی گیان لەدەست دانی.\nهەروەها چەند رۆژ پێش ئێستا، دوو برای تەمەن ١٠ و ١٣ ساڵ بەناوەکانی "رەزا و ئەمیر حوسێن" و خەڵکی "دەڕەشار"ی ئوستانی ئیلام ، لە چۆمی "سەیمەرە"ی ئەو ئوستانەدا خنکان.\nبە پێی ئامارێک کە هەواڵدەریی مێهر لە ساڵی رابردوودا بڵاوی کردەوە، لە ماوەی ساڵی ١٣٨٦ هەتا ١٣٩٠ی هەتاوی ٧٥ هاووڵاتیی ئیلامی لە چۆماو و بەنداوەکانی ئوستانی ئیلامدا گیانیان لەدەست داوە.\nلەلایەکی دیکەوەو بەپێی ئاماری رێکخراوی پزیشکی دادوەریی ئێران، لە ماوەی ساڵی ١٣٩١ی هەتاویدا ١ هەزار و ٧٥ کەس لە وڵاتی ئێران لە ئاودا خنکاون و هەروەها لە ساڵی ١٣٩٠یشدا ١ هەزار و ٧٤ کەس لە ئاوەکاندا گیانیان لەدەست داوە\nبەپێی ئەو ئامارە ساڵی ١٣٩١ی هەتاوی ٣٣٥ کەس لە دەریا، ١٢٠ کەس لە کەناڵەکانی ئاو، ١١١ کەس لە ئەستێــراو، ٩٦ کەس لە گۆلاوی دەستکرد و بەنداوەکان، ٤١ کەس لە گۆلاوە سرووشتییەکان و ٣٧١ کەس لە شوێنە جۆراوجۆرەکانی وەک چۆماوەکاندا خنکاون و گینیان لەدەست داوە.\nلەدرێژەی راپۆرتەکەدا هاتووە کە لەماوەی ١٠ ساڵی رابردوودا زیاتر لە ١٠ هەزار کەس لە هاووڵاتییانی ئێــرانی بەهۆی کەمتەرخەمیی هاووڵاتییان و و هەروەها نەبوونی هێـزی "نجات غریق" و کەمیی ئیمکانات" لە ئاوەکاندا خنکاون.\nڕێکه‌و 2013-07-28 12:16:29


وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه: هاوڵاتییه‌كی عیراقی له هێرشه‌كه‌ی نیوزله‌ندا برینداربووه\nعه‌لی باپیر: كۆمه‌ڵی ئیسلامی به‌شداری له حكومه‌تدا ناكات\nخوێندنی باڵا ئەنجامی تاقیکردنەوەکانی توانستی زمانی ئینگلیزی راگەیاند\nبه‌ڤیدیۆ..خانمه په‌رله‌مانتارێكی تونس دژی خوێندنی فاتیحه‌یە بۆ رۆحی مورسی\nبەپەلە عه‌لی باپیر: كۆمه‌ڵی ئیسلامی به‌شداری له حكومه‌تدا ناكات\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عیراق ئاشكرایكرد كه له هێرشه خوێناوییه‌كه‌ی ئه‌مرۆی نیوزله‌ندا، هاوڵاتییه‌كی عیراقی برینداربووه و نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی سه‌ركه‌وتوی بۆ كراوه.\nنوسینگه‌ی رۆژنامه‌وانیی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عیراق له به‌یاننامه‌یه‌كدا ئاشكرایكرد كه محه‌مه‌د حه‌كیم، وه‌زیری ده‌ره‌وه ئه‌حمه‌د سه‌حاف، وته‌بێژی وه‌زاره‌تی راسپاردوه په‌یوه‌ندی به كه‌سوكاری برینداره عیراقییه‌كه‌وه بكات به‌ناوی ئه‌دیب سامی.\nئه‌دیب له هێرشه خوێناوییه‌كه‌ی سه‌ر دوو مزگه‌وته‌كه‌ی نیوزله‌ندا و له‌كاتی ئه‌نجامدانی نوێژی هه‌ینی فیشه‌ك به‌ر بڕبڕه‌ی پشتی كه‌وتوه.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه رایگه‌یاندوه كه له په‌یوه‌ندییه‌كه‌دا له باشبونی ته‌ندروستیی ئه‌و هاوڵاتییه عیراقییه دڵنیابونه‌ته‌وه، ئه‌وه‌ش دوای ئه‌وه‌ی نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی سه‌ركه‌وتوی بۆ كراوه و گولـله‌كه له پشتی ده‌رهێنراوه، ئاماده‌ییشی ده‌ربڕیوه هه‌موو هاوكارییه‌كی پێویست پێشكه‌شی ئه‌و هاوڵاتییه عیراقییه بكات.\nئەمڕۆ هه‌ینی 15ی ئازاری 2019، چەکدارێکی توندڕه‌وی نیوزله‌ندی لەکاتی نوێژی هەینیدا هێرشیكرده سه‌ر دوو مزگه‌وت و49 هاوڵاتی موسڵمانی نوێژخوێنی كوشت و 48ی دیكه‌شی بریندار كرد و كۆی گشتی ئاماده‌كاری و په‌لاماره‌كه‌شی به شێوه‌ی راسته‌وخۆ له فه‌یسبوك بڵاوكرایەوە.\nوته‌بێژی یه‌كێتی: قسەکانی مەحمود سەنگاوی گوزارشت لە هەڵوێستی حزب ناکات\nحه‌شدی شه‌عبی: له‌ماوه‌ی ئه‌مساڵدا 103 هه‌وڵی "تیرۆرستی"مان پوچه‌ڵكردوه‌ته‌وه\nپه‌رله‌مانتارێكی گۆڕان: رێگه ناده‌ین ئه‌م گه‌نده‌ڵیه به‌رده‌وام بێت\nفه‌رمانگه‌كانی پاسپۆرت ده‌وام درێژ ده‌كه‌نه‌وه\nكۆمسیۆن واده‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی عیراقی دیاریكرد\nسه‌در: به‌ڵێنی باشكردنی كاره‌با، گاڵته‌كردنه به خه‌ڵك\nمیری كوه‌یت سه‌ردانی عیراق ده‌كات


پێش ئەوەی گلەیی بکەیت، بزانە خێرایی ئینتەرنێتی پێویست چەندە بۆ ئیشپێکردنی ناوەڕۆکە جیاوازەکان – کەی ئای تی ئێن\nڕێنمایی 2, تشرینی دووه‌م 2018\nپێش ئەوەی گلەیی بکەیت، بزانە خێرایی ئینتەرنێتی پێویست چەندە بۆ ئیشپێکردنی ناوەڕۆکە جیاوازەکان\nئینتەرنێتی هێواش یەکێکە لە ناخۆشترین ئەو شتانەی ڕۆژانە بێزارت دەکات، بۆ نمونە، لە کاتی لێدانی فیلمێک یان ڤیدیۆیەک یان ئەنجامدانی یاری بە شێوەی سەرهیڵ لەگەڵ هاوڕێیانت یان هەر کارێکی تر، بەڵام پێش ئەوەی سکاڵا و گلەیی لەو خزمەتگوزارییە بکەیت کە بەکاری دەهێنیت، ئاوا پێویستە بڕی مێگابتی پێویست بزانیت بۆ ئیشپێکردنی پەڕگە و ناوەڕۆکە جیاوازەکانی سەر ئینتەرنێت، ئەمەش بۆ ئەوەی کە بتەوێت ئەو ناوەڕۆکە بەبێ کێشە کاربکات، ئەوا دەبێت خەمی خۆت بخۆیت. بەم بۆنەیەوە، لەم بابەتە باسی خێرایی پێویست دەکەین بۆ ئیشپێکردنی ئینتەرنێتە و ناوەڕۆکە جیاوازەکانی.\n١ تا ٣ مێگابت لە چرکەیەکدا: گونجاوە بۆ کردنەوەی پەڕەکانی ئینتەرنێت و ئیمەیڵ\n٣ بۆ ٤ مێگابت لە چرکەیەدا: ئەمە کەمترین خێراییە کە پێویستت بێت بۆ لێدانی ڤیدیۆ لەسەر پێگەکانی ڤیدیۆیی وەکو نێتفلیکس و هاوشێوەکانی، هەروەک ئەم خێراییە تەنها لەسەر یەک ئامێر، بە پێچەوانەوە کە هەمان ئینتەرنێت بە دوو ئامێر بدرێت و بتەوێت لە یەک کاتدا فیلم یان ڤیدیۆ لێ بدەیت ئەوا ڕووبەڕووی وەستان دەبیتەوە.\nلە ٥ بۆ ١٠ مێگابت لە چرکەیەکدا: بۆ نمونە تێتفلیکس ئامۆژگاری بەکارهێنەرانی دەکات کە خێرایی ئینتەرنێتەکەیان لە ٥ مێگابت کەمتر نەبێت ئەگەر بیانەوێت سەیری ڤیدیۆ بکەین بە HD، بە هەمان شێوەش یوتیوب بۆ ئەم ڕوونیە واتە HD بەرەو سەر پێویست بەو بڕە خێراییەیە.\nلە ١٠ بۆ ٢٠ مێگابت لە چرکەیەکدا: ئەمە کەمترین خێرایی بۆ ئەزموونێکی باشی بەکارهێنانی ئینتەرنێت، بە شێوەیەک ئاسایی فایل و پڕەگەکان دەتوانیت دابگریت و هەروەها بەکارهێنانی خزمەتگوزارییە هەورییەکانی وەکو درایڤ و ئایکلاود و ئەمانە چێژ بەخشتر دەبن بە بوونی ئەم خێراییە.\n٢٠ مێگابت یان زیاتر لە چرکەیەکدا: ئەمە خێراییەکی گونججاوە ئەگەر تۆ ئینتەرنێت لەسەر زیاتر لە ئامێرێک لە ماڵەوە یان شوێنی کار بەکاربهێنیت و سودی لێ وەربگریت بۆ پەخش و سەیرکردنی ڤیدیۆیی جۆرایەتی واتە کوالتی بەرز.\nتێبینی: بۆ گۆڕینی مێگابت بۆ مێگابایت ئەوا پێویستە بڕی مێگابتەکە دابەشی ٨ بکەیت. بۆ نمونە ١٠ مێگابت\_٨= ١.٢٥ مێگابایت.


پوتین، بۆ ترامپ “پشت لە کورد بکە”! … ئاشتی ئیبراهیم ئەفەندی – Dengekan\nbyAshti Ebrahim Afandi\tNovember 27, 2017\tGeneral, Opinion\nمیدیا جیهانییەکان، پەنجە بۆ ئەوە درێژ دەکەن کە گوایە لە سەر داوای “پوتین”، سەڕۆکی ئەمریکا “ترامپ” بڕیاری کۆتایی هێنانی دا بە بەرنامەی دەزگای (سی. ئای.ئەی) ئەمریکیی، کە تایبەت بوو بە مەشق پێکردن و ڕاهێنانی سەربازیی و پڕچەک کردنی ئۆپۆزسیۆنی سوریا کە یەکێک لەوان “یەپەگە”بوو.\nبەرنامەی دەزگای (سی. ئای.ئەی) ئەمریکیی بە ڕەزامەندبوونی ئیدارەی “ئۆباما” بوو لە ساڵی ٢٠١٣دا، کە ئەو کات شەڕی دژ بە داعش و جەنگی سوریا لە ئەوپەڕی گەرمییدا بوو وە ئەمریکا ئەو کات پێداگری دەکرد لە لابردنی “ئەسەد”، وەکو داشێکی “روسیا” و کەساییەتیەکی بەهێز کە داکۆکی لە بەرژەوەندییەکانی “روسیا”ی دەکرد لە ناوچەکە دژ بە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا.\nهەنوکە، “ترامپ” بۆ نزیک بوونەوە لە “پوتین”، بە پێچەوانەی “ئیدارەی ئۆباما”، دژاییەتی هاورێی و خوازی “روسیا” ناکات لە “سوریا”، کە ئەویش مانەوەی “ئەسەد”ە لە دەسەڵات. ئەمە لە کاتیکدایە کە تەنها سێ مانگ پێش ئێستا “ئەمریکا” بڵاویکردەوە کە “ئەسەد” چەکی قەدەغەکراوی کیمیاویی بەکارهێناوە دژ بە خەڵکی سیڤیل لە “سوریا”، بەوهۆیەوە ئەو کات ئەمریکا هێرشی ئاسمانی ئەنجامدا دژ بە بنکەی ئاسمانی “ئەسەد” لە سوریا”. “نیککی هالی” سەفیری ئەمریکا ئەو کات ددانی بەوەدا نا و گوتی ” بە هیچ شێوەیەک هیوامان نییە کە ئاشتی و ئاسایش بەرقەرار بێت لە ناوچەکە بە مانەوەی “ئەسەد” و ئەو حکومەتەی کە ئێستا لە دەسەڵاتە”!\nبەگوێرەی میدیا جیهانییەکان کە ئاماژەیان پێداوە، “ترامپ” ملکەچە بۆ مەرجی “پوتین” وە “ئەمریکا و روسیا”، ڕێککەوتن کە “ریفۆرم” بکرێت لە دەستوری “سوریا” لە ئاییندەیەکی نزیک دا. بۆ ئەو مەبەستە “پوتین” لە کۆبونەوەی لەگەڵ “حەسەن ڕوحانی و ئەردوغان” کە لە “سۆچی” ئەنجامدرا گوتی ” سورییەکان دەبێت چارەنووسی خۆیان و وڵاتەکەیان دیاری بکەن. بێ گومان پرۆسەی “ریفۆرم” ئاسان نابێت و پێویست دەکات هەموو لایەنەکان، لە هەندێک شت ببورن و هەوڵی سەرخستنی بدەن یەکێک لەوان حکومەتی “سوریا”یە.\n“ترامپ”، کارتی کورد بەکاردەهێنێت و بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنی فەرمیی لەگەڵ روسیا. بە گوێرەی میدیا جیهانییەکان بێت، هەر دوو لایەن گەیشتونەتە ڕێککەوتن. ملکەچ کردنی “ئەمریکا” بۆ خوازی “روسیا” خاڵێکی گرنگە بۆ ڕێککەوتنی نێوانیان بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دا. بەڵام هێشتا روون نییە کە ئایا “ترامب” بەرامبەر بەچی ئەو کارتەی بەکارهێناوە؟ هەروها فەرامۆش کردنی “کورد” لەو ڕێککەوتنانە دا تا چ ئاستێکە و ئایا دووبارە “ڕۆحانی و ئەردوغان” لە ئایینەدەدا ڕێگەیان بۆ تەخت دەکرێت کە وەک پیشەی هەمیشەیان دووبارە دەستبکەن بە “بەکۆمەڵ بە کوشتنداننی میللەتی کورد یان نا” !؟\nلە داهاتوویەکی نزیکدا لە ئەنجامی ئەو ڕێککەوتنە دا و چەقۆ وەشاندن لە پشتەوە،ئەگەری ئەوە هەیە کە بزوتنەوەی رزگاری “کورد”، بۆ ماوەیەک تووشی سەختی و بەرزیی و نزمیی بێت، بەڵام بە دڵنیاییەوە، هەرگیز ئەو ڕێککەوتنە لە ڕەگەوە چارەسەرێکی بنچینەیی نەدۆزیوەتەوە بۆ کێشەکانی ناوچەکە وە هەرگیز نابێتە هۆکاری سەقامگیر بوونی ئاشتی و ئاسایش لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستتدا وە نابێتە هۆکاری ئەوەی کە “روسیا و ئەمریکا” بەبێ کێشە تەنها بە کڕینی سەڕۆکی وڵاتەکان لە توانیاندا هەبێت بەرژەوەندییەکانیان پیادە بکەن بە بێ گرفت و کێشەی جدی.\nکۆتایی جەنگی “داعش”، ئەوە ناگەیەنێت کە دژەکان لە نێوان شەو ڕۆژێکدا بوون بە دۆستی یەکتر بە تایبەتی دوژمنایەتی “ئەمریکا و روسیا” کە ڕەگێکی مێژووی هەیە. یان کۆتایی هێنان بە گرفتی نێوان “تورکیا و ئیران”، کە سەدان ساڵە دوو هاوسێی نەگوجا و ناکۆکن ئەوەی ناوی متمانە بێت لە نیوانیانندا نییە! یان گرفتی نێوان “روسیا” و “تورکیا” کە وەک دوو هاوسێ لە میژوودا تەنیا خەریکی کێشە و گرفت و جەنگ بوون. یان ناحەزی نێوان “ئەمریکا و ئیران” و بە پێچەوانەوە، یان ناکۆکی نێوان “ئەمریکا” و “تورکیا” کە تا ئێستا “ئەمریکا” داڵدەی “گولەن”ی دوژمنی “ئەردوغان”ی داوە لە وڵاتەکەی وەک “گیسکەکەی هەیاس” بەکاری دەهێنێت. لەدەرئەنجامدا دەردەکەوێت کە ئەم لایەنانە بە میلیۆنان گرفتیان لە نێواندا هەیە کە هەمووی بە هەڵواسراوەیی ماون.\nبە کۆتایی جەنگی “سوریا”، بزوتنەوە ئیسلامییە توندڕەوەکان کۆتاییان نەهاتوە، تا هەنوکە هەن لە ناوچەکە، بەڵام لە ژێر دەیان ئاڵا و ناوی تردا کار دەکەن وە بەکار دەهێنرێن لەلایەن زلهێزە ناوچەییەکان و دنیا وە پشتیوانی ماددی و مەعنەوی دەکرێن بۆ بە زەبەلاح کردنیان دژ بە یەکتر. کێشەی مەزهەبی و ئایینی تا ئێستا لە ناوچەکە لە لوتکەدایە کە هەمیشە مەترسی تەقاندنەوەی لێ دەکرێت بۆ هەڵگیرساندننی شەڕی مەدەنی، سەڕەرای ئەوەش کێشەی سیستەمیی سیاسیی، یاسا و دەستوور لە ژێر فشاری هێزی سەربازیی و بە گوێرەی بەرژەوەندیی دەسەڵاتداران دەنوسرێنەوە.\nئەو ڕێککەوتنە نەیتوانیوە چارەسەرێکی بنچینەی دروست و تەندروست و ڕەوا بدۆزێتەوە بۆ گرفتی کەمە نەتەوەکان لە ناوچەکە، بۆ نمونە ( ٦) میلیۆن کورد لە “ئیران”. (٥) میلیۆن کورد لە عیراق. (٢٠) میلیۆن کورد لە تورکیا خاوەن شۆڕش و پارتی ئۆپۆزسیۆنن، کە گوێیان لێ نەگیراوە تا ئەو ساتە لە “جەنگ”ی پارتیزانین دژ بە “تورکیا و ئیران” بۆ ساندننی مافە ڕەواکانیان. لە دەرئەنجامدا دەردەکەوێت کە ئەو ڕێککەوتنە تەنها ڕێککەوتنێکی کاتییە، وە لە ئاییندەیەکی نزیک هەمان کێشە و گرفت لە ناوچەکە دا لە فۆرمێکی تردا خۆیان دەنوێنن.\nبڵاوکردنەوەی وێنەی “ترامپ و پوتین و ڕۆحانی و ئەردوغان” بە زەردەخەنەوە، تەنیا کارێکی چەواشەکاری میدیاکاران و سیاسییەکانن بۆ ڕای گشتی جیهانی و دژایەتی یەکتر، ئەو وێنانە و ئەو زەردەخەنە ساختانە کە لە میدیاکان دا بڵاو دەکرێنەوە لە توانایاندا نییە ئەو ڕاستییانە بشارنەوە کە ئەم چوار لایەنە بە خوینی سەری یەکتر تینون!\nئەمڕۆ، ئەگەر “پوتین و ترامپ و ئەردوغان و ڕۆحانی” خوازی نەتەوەیی “کورد” ی بێدەسەڵاتی ، وڵات داگیرکراو فەرامۆش بکەن و بە قوربانی بەرژەوەندییە سیاسیی، ئابووریی، سەربازییەکانی خۆیانیان بکەن وە پێیان وابێت بە ڕێگەی کڕینی “سەرانی کوردی خۆفڕۆش” خواست و ئارەزووە سیاسییەکانی ئەو میللەتە زیندەبەچاڵ دەکەن! ئەوا بێ گومان خەیاڵیان خاوە وە ئەو ڕێککەوتنە ئەوا ناگەیەنێت کە لە توانیاندا هەیە دەنگی زوڵالی نەتەوەیەکی “٤٠” میلیۆنی کپ بکەن بۆ خواست و مافەڕەواکانیان، ئەو دەنگەی بە درێژای مێژوو هەوڵی دەمکوت کردنی دراوە بە ئاگر و ئاسن لە لایەن دوژمنەکانی، ئەو دەنگەی لە قۆناغە جیاجیاکاندا سەرانی کوردیی بەکرێگیراو خیانەتییان لێکردوەو فڕۆشتویانە بۆ بەرژەوەندیی، سەڕەڕای هەموو ئەوانەش تا ئەمڕۆ ئەو دەنگە بە زوڵاڵی ماوە و هەر دەمێنێ\nPrevious کوردانی تاراوگە دەبێت بەشداریی لە کەمپەینی کێشە لۆکاڵی و نەتەوەییەکانا بکەن … زاهیر باهیر –لەندەن\nNext پرسیارکردن لە تاریکى … عەبدولموتەڵیب عەبدوڵڵا


8 مارس لەنێوان دوێنێ‌و ئەمڕۆدا\nلە چەند رۆژی داهاتوودا هەموو جیهان سەرقاڵی چالاكی هەمەجۆر دەبن بۆ 8 ی مارس كە رۆژێكە هەموو ووڵاتانی جیهان ئاهەنگ دەگێڕن بە بۆنەی دەستكەوتەكانی ژنانەوە لە گشت بوارەكاندا لەگەڵ بانگەشەكردن بۆ یەكسانی لەنێوان رەگەزەكاندا؛ ئەوەش لەڕێی خۆپیشاندان و نمایشی هونەری و كۆنگرەو چالا‌كییە جیاوازەكانەوه دەكرێت.هتد وەك بۆنەیەك بەو رۆژەوە كە رەگ و ریشەكەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1908 ئەو كاتەی 15 هەزار ژن لە رێوڕە‌سمێكی رۆشتندا لەڕێی شاری نیویۆرك بەڕێ دەكەوتن بۆ داواكاری مافەكانیان لە دەنگدانی هەڵبژاردندا، هەروەها بۆ بەدەستهێنانی كرێی باشتر و كەمیی كاتی كاركردن كە دوای ساڵێك حزبی ئیشتراكی ئەمریكی ئاهەنگێكی گێڕا وەك یەكەم رۆژی ژنان لە ویلایەتە یەكگرتووەكان لە رۆژی 28 فبرایر؛ بۆیە لە رۆژی 1910 كلارا زیتكین كە ژنە سیاسەتمەداری چەپ بوو لە حزبی دیوكراسی كۆمەڵایەتی ئەڵمانی بیرۆكەی ئاهەنگی دانا وەك رۆژی جیهانی ژنان و پێشنیاری ئەوەی كرد كە هەر دەوڵەتێك رۆژێك دیاری بكات لە ساڵێكدا بۆ ئاهەنگگێڕان بە رۆژی ژنان بۆ ئەوەی داخوازییەكانی ژنان لە هەر ووڵاتێكدا بخرێتە ڕوو. پاش ئەوە لە كۆنگرەیەكی ژناندا كە 100 ژن لە 17 ووڵاتی جیاوازەوە بەشدار بوون رەزا‌مەندی نیشان درا بۆ دیاریكردنی رۆژی جیهانی ژنان و لە ساڵی 1911 دا ئاهەنگی ئەو رۆژە سازكرا بۆ یەكەم جار لە ووڵاتی نەمسا، دانمارك، ئەڵمانی و سویسرا لە رۆژی 19 ی مارس.\nلە ئێستادا ئێمە لە كوێین ؟\nپاش تێپەڕاندنی سەدەیەك لە دامەزراندنی ئەو رۆژە تا ئێستا ئەو ئامانجەی لە پێناویدا دامەزرا دوورخایەنه، چونكە ژنان لە سەرتاسەری دونیادا بە ڕێژەو شێوازی جیاواز دووچاری جیاكاری و جیاوازی دەبنەوه و بەهۆی رەگەزبونیانەوە دەناڵێن بەدەست هەژاری، ناسەربەخۆیی ئابوری، نەخوێندەواری، كەم دەرفەتی خوێندن و كاركردن، ناباڵانسی جێندەری جگە لە رووبەڕوبونەوەیان بە جۆرەكانی توندوتیژی كە تا ئێستا بەردەوامیەتی هەیەو بەتایبەت لە ناوچەكانی ململانێیان لەسەرە لە گشت ووڵاتە جیاوزەكانی دونیا.\nبەردەوام بوون تا چەند پێویستە؟\nسازكردنی ئاهەنگ بە بۆنەی  8 ی مارسەوە بەشێوازی هەمەڕەنگ یارمەتیدەرە لە بەردەوامبوون بۆ سەرنجڕاكێشانی جیهان سەبارەت بەو پیادەكردنە نادادپەروەرانەی ژنان پێوەی دەناڵێنن، بەدەر لەوەی یارمەتیدەرە بۆ تیشك خستنە سەر مەسەلە گرنگەكانی كە بایەخەكانی ژنان پێوەی سەرقاڵن لە گشت ووڵاتانی جیهاندا، هەر‌وەها رۆژی جیهانی ژنان ئاهەنگگێڕانە بۆ ئەو ژنانەی زیاتر كاریگەرن لە جیهاندا و كە توانیان قورساییەكان تێپەڕێنن و دەستكەوتی گەورەش بهێننە دی.\nلە رۆژی 8ی مارسدا ووڵاتانی جیهان بەشێوەی جیاواز چالاكی دەسازێنن؛ هەندێك لە ڕێی كردنی ئەو رۆژە بە پشوو لەوانه؛ ووڵاتانی ئەفغانستان، ئەرمینیا، ئازرباینجان، روسیای سپی(بیلاروس)، بوركینا فاسو، كمبودیا. لە سین و نیبال و مدغشقر ( تەنها پشوو بۆ ژنان)، كوبا، جورجیا، صینیا بیساو، ئەرتیریا، كازاخستان، قرغیزستان، لاوس، مولدوخا و منغولیا، شاخی رەش، روسیا، تاجیكستان، تركمانستان، ئوغندا، ئۆكرانیا، ئوزبكستان ، ڤێتنام و زامبیا.\nلە كاتێكدا لە هەندێ ووڵاتانی دیكە یادكردنەوەی ئەو رۆژە بە رێكخستنی رۆشتن و خۆپیشاندنەكان بەڕێوە دەچێت، بەمەبەستی پاڵپشتیكردن لە ژنان و سازكردنی كۆنگرەو كۆنفرانس.هتد و لە هەندێ ووڵاتی تریش هاوشێوەی رۆژی دایك بەڕێوە دەچێت وەك بەخشینی دیاری بۆ هاوسەرەكان، هاوڕێكان و كەسە نزیكەكان بە بۆنەی رۆژی ژنانەوە.\nبەردەوامبوون تا كاتی هێنانەد‌ی ئامانجه، كە بۆ ژنان گرنگێتی خۆی هەیە بەمەبەستی هێنانەدی گۆڕانكاری ریشەیی و راستەقینە كە ئەوەش بە بوێری ژنان و كەسانی ئازادیخواز دەكرێت و دواتر بەرهەمەكەی لە خزمەتی مرۆڤایەتی و پیشكەوتنی كۆمەڵ دەبێت.


لە لایەن توێژینگەی کوردستانناسییەوە؛ – کردنامه\nلە لایەن توێژینگەی کوردستانناسییەوە؛\nوێبیناری “کتێبخانەی ئەلەکترۆنیکی کوردی” بەڕێوە چوو\nلەم وێبینارەدا دوکتۆر بەختیار سەجادی ئەندامی کارای گرووپی توێژینەوەیی زمان و ئەدەبی کوردی توێژینگەی کوردستانناسی وێڕای ئاماژە بەوەی کە کتێبخاەی ئەلەکترۆنیکی کوردی ئەمڕۆکانە پێویستییەکی حاشاهەڵنەگرە، وتی: بەداخەوە هەوڵەکان لەم بوارەوە زۆر کەموکورت و بچڕبچڕن و ئێمەی کورد لە هچ شوێنێی دونیا خاوەن کتێبخانەیەکی ئەلەکترۆنیک نین کە بتوانێ سەرچاوەکان بخاتە بەردەستی خەڵک.\nسەجادی وتیشی: کتێبخانەی ئەلەکترۆنیک وەکوو پردێکە لە نێوان دوو قۆناغی پێش و پاش خۆی، قۆناغی پێش خۆی مەبەست ئەو سەرچاوانەیە کە لە ڕواڵەتی کتێب، توێژینەوە و وتاردا نووسراون و لە بەردەست دان.\nسەجادی وێڕای ئاماژە بەوەی کە لە کوردیدا سیستەمێکی یەکگرتووی ڕێنووسمان نییە، وتی: لەم چەند ساڵەی دواییدا بە هۆی پێشکەوتنی تەکنۆلۆژی و شێوەی تاکایەتی خوێندنەوە، ئەم حەقیقەتە زیاتر دەرکەوت کە ڕێنووسی یەکگرتوو پێویستییەکی حاشاهەڵنەگرە.\nناوبراو وتی: ئەو مەتێریاڵانەی کە دەبێ ببنە ئەلەکترۆنیک و بخرێنە بەردەستی خوێنەر کێشەیەکیان هەیە و بە رێنووسی یەکگرتوو نەنووسراون و ئەمەش کێشە بۆ توێژەر ساز دەکات بە واتایەکی دیکە بۆ وێنە ناوێک لە سێرچدا بە دەیان شێوە تۆمار کراوە و ئەمەش توێژەر تووشی کێشە دەکات.\nئەو وێڕای ئاماژە بەوەی کە لە دونیای دیجیتاڵدا بوون و نەبوونی یەک خاڵ ئەنجامی گەڕانەکان ئەگۆڕێت، داکۆکی کرد: هەر بەم بۆنەوە دەبێ لە جاران گرینگی زیاتر بەم بەشە بدرێت و چارەسەر کردنی ئەم کێشەیەش ڕێکاری یاسایی و حکوومی هەیە.\nئەندامی کارای گرووپی توێژینەوەیی زمان و ئەدەبی کوردی توێژینگەی کوردستانناسی لە درێژەشدا باسی پێویستی و دەرەنجامە ئەرێنی و نەرێنییەکانی کتێبخانەی ئەلەکترۆنیکی کرد و وتیشی: کتێبخانەی ئەلەکترۆنیک وەکوو بنکەی زانیارییە کە هەم بۆ خوێنەری ئاسایی و هەم بۆ توێژەر دەتوانێ زۆر بە کەڵک بێت هەو بەو شێوە کە لە وڵاتانی دیکە بە باشی کەڵکی لێ وەرگیراوە.\nناوبراو ڕوونی کردەوە: کتێبخانەی ئەلەکترۆنیک لە لایەن توێژەرانەوە بە کار دێت و ئەوان لە توێژەنەوەکانی خۆیاندا ئاماژەی بۆ دەکەن کە لە دەرەنجامدا ئەو شوێنە ئەووەی بڵاو کردۆتەوە دەبێتە خاوەن نوانەیەکی بەهێز و پاش هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوە، دەقەکە یان ناوەندەکە دەبنە خاوەن IF یان هەمان ڕادەی کاریگەری کە بەداخەوە لە ناو کورددا لە ئارادا نییە.\nسەجادی لە درێژەشدا وێڕای داکۆکی لە سەر ئەوەی کە دانانی کتێبخانەی ئەلەکترۆنیکی کوردی کارێکی زۆر گرینگە، وتی: ئەمە کاری تاکەکەس نییە و کارێکی بە کۆمەڵە، بووجە و ئێمکاناتی زۆری دەوێ و هیوادارم ئەم پرۆژەیە لە لایەن توێژینگەی وردستانناسییەوە درێژەی پێ بدرێت و فازەکانی دیکەشی بچێتە خانەی جێبەجێ کردنەوە.\nئەو داوای لە سەرۆکی توێژینگەی کوردستانناسی و سەرۆکی زانکۆی کوردستان کرد کە گرینگی زیاتر بەم باسە بدەن.\nلە درێژەشد دوکتۆر مەهدی حسێنی، بەرپرسی گرووپی توێژینەوەیی مێژوو و فەرهەنگی توێژینەوەی کوردستانناسی وتی: بارودۆخی لێکۆڵینەوەی کوردی بە بۆنەی کەم بوونی سەرچاوە لە کتێبخانە سونەتییەکان کێشەی زۆری هەیە و ئەو کتێبانەش کە بە زمانی کوردی هەن، لە کتێبەکانیتر و ڕێکخراوەکانیتردا پۆلێن بەندی و پێڕست کراون.\nئەو ئاماژەی بۆ دیکەی کێشەکان کرد و وتیشی: لە کتێبخانەکاندا سیستەمەکان دەرفەتی گەڕان بە زمانی کوردی بە توێژەران نادەن، خوێنەر ئاگاداری بوون یان نەبوونی سەرچاوەی پێویست لە دیکەی کتێبخانەکانیش نییە و هەروەها ناچارە بۆ دۆزینەوەی کتێبی پێویست سەردانی هەموو کتێبخانەکان بکات و هەمووی ئەمانە بوونەتە بەربەست بۆ توێژەران.\nدوکتۆر حسێنی وێڕای ئاماژە بەوەی کە ڕێژەی بڵاوکردنەوەی کتێب بە زمانی کوردی لە بوارە جیاجیاکاندا زۆرە بەڵام پرش و بڵاوە و بە شێوەیەکی ڕێک و پێک نەکەوتوونە بەر دەستی خوێنەران، ڕوونی کردەوە: هەندێ لە ئامانج و مەبەستەکانی پۆلێن کردنی سەرچاوەکان دۆزینەوەی هەموو بەرهەمەکانی نووسەر، دۆزینەوەی هەموو بەرهەمەکانی بڵاوگەکان، ئەوەی کە چەند پێداچوونەوە لە سەر بەرهەمێک هەیە و هەروەها دۆزینەوەی بەرهەمە پێوەندیدارەکانن.\nناوبراو بەم شێوە درێژەی بە باسەکانی دا و ڕوونی کردەوە: بارودۆخی جیهان نیشان ئەدات ئەو نەرم ئامێرانەی کە بەکار ئەبرێن گەیشتۆنەتە بەرزترین ئاستی خۆیان و هەروەها ستافی کتێبخانەکان زۆر شارەزان، لای ئێمەش سەرچاوە ئەلەکترۆنیکییەکان زۆر بەڵام پرش و بڵاون، ئێمە پێویستمان بە نەرم ئامێرێکی ڕێک و پێک و چارەسەر کردنی کێشەی زمانی کوردی لە بواری راگەیاندن هەیە بۆ ئەوەی بەو ئاستە بگەین.\nدوکتۆر حسێنی سەبارەت بەو کارانەی تا ئێستا لەم پرۆژەدا کراون، وتی: کۆکردنەوەی سەرچاوە ئەلەکترۆنیکەکان، فێرکاری پێڕست نووسی لە زمانی کوردی، دۆزینوەی پشتیوان بۆ بەردەوام بوونی پرۆژەکە، دابەزاندنی نەرم ئامێر لە سەر سیستەمی سێرڤێر و مافی بەدی هێنەر لە ڕیزی ئەو کارانە دان کا تا ئێستا لەم پرۆژەدا ئەنجام دراون.\nناوبراو ڕایگەیاند: لە قۆناغی یەکەمدا ١١ هەزار کتێب دانراون و بۆ قۆناغی دووهەمیش بڕیارمان داوە ١٠ هەزار کتێب تۆمار بکەین.\nبەرپرسی گرووپی توێژینەوەیی مێژوو و فەرهەنگی توێژینەوەی کوردستانناسی ڕایگەیاند: گەر قۆناغی دووهەمی پرۆژەکەش جێبەجێ بکرێت، دەبێتە برەندێک بۆ توێژینگەی کوردستانناسی و کتێبخانەیەکی باش دەخاتە بەردەستی خوێنەرانەوە و هەروەها دەستکەوتی زۆری دەبێت کە دواتر ڕوون دەبێتەوە.\nحسێنی لە کۆتاییدا شیوازی بەکارهێنان و کەڵک وەرگرتن لە فازی یەکەمی ئەم پرۆژەی شرۆڤە کرد و وڵامی پرسیاری بەشداربوونی وێبینارەکەش درایەوە.


سەرەتا»جۆراوجۆر»ڤیدیۆ»چاره‌سه‌رى كێشه‌ى نه‌بوونى شوێنى هێدفۆنى ئایفۆن ٧\nلەلایەن botan luqman لە 04/10/2016 0 Comments\nئایفۆن ٧ دوای ئه‌وه‌ی له ٧ی مانگی ئه‌یلوولی ڕابردوو نمایش كرا ده‌نگۆیه‌كی زۆری به دوای خۆی دا هێنا نه‌ك له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه به‌رهه‌مێكی نوێ بوو به‌ڵكو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و كۆمپانیایه هه‌ڵسابوو به لابردنی شوێنی هێدفۆن له مۆبایله‌كه‌دا و له شوێنی هێدفۆنی جاك هێدفۆنی Air Pod ی زیاد كردبوو دوای بڵاوكردنه‌وه‌ی نرخی ئه‌و هێدفۆنه وایه‌رلێسه ڕه‌خنه‌یه‌كی زۆر له كۆمپانیای ئه‌پڵ گیرا ته‌نانه‌ت هه‌ندێك كه‌س به كووشتنی مۆبایلی ئایفۆن ٧ یان ده‌زانی .\nبه‌هۆی زۆربوونی ڕه‌خنه‌كان له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی یوتوب ڤیدیۆیه‌كی گاڵته‌ئامێز له لایه‌ن كه‌سێكه‌وه له كه‌ناڵى یوتوبى تێك ڕاكس بڵاو كراوه‌ته‌وه كه تێیدا باس له‌وه ده‌كات چۆن بتوانیت هێدفۆن له ئایفۆن ٧ هاك بكه‌یت واتا هێدفۆنی جاك به‌كاربێنیته‌وه كه له ڤیدیۆیه گاڵته ئامێزه‌كه‌دا له ڕێگای ئامێرێكی كونكه‌ر هه‌ڵده‌ستێت به كونكردنی شوێنی لابردراوی هێدفۆن جاك به ئامێری دڕێل .\nوه له كه‌ناڵی یوتیبه‌كه‌ی كۆمێنتی زۆری بۆ هاتووه هه‌ندێك به گه‌وره‌ترین هه‌ڵه‌ی ئه‌و كابرایه‌ی وه‌سف ده‌كه‌ن و هه‌ندێكی تریش پشگیری ده‌كه‌ن و هه‌ندێكی تریش ئاماژه به‌وه ده‌ده‌ن كه ئه‌وانیش هه‌مان كاری ئه‌ویان دووباره كردۆته‌وه …..\nبابەتەكانی پێشووترتەواوی زانیاری و ڕیڤیوی یاری PES 2017 Review بە کوردی بۆ یەکەم جار تەنها لە تێك ئای…\nبابەتی دواتر بەهۆی ئەم ڤایرۆسەوە چەندین ئەکاونتی فەیسبووک هاکراون!\nله‌مه‌ودوا ئاگاداری سناپ چاته‌كانتان بن\nلەلایەن Darya ismail 15/07/2017\nهه‌روه‌ك لای هه‌موان ئاشكرایه تۆری كۆمه‌ڵایه‌تی سناپ چات یه‌كێكه له تۆڕانه‌ی كه به‌كاهێنه‌رێكی زۆری له…


Kurdîpêdiya - عەبدوڵڵا ئوجەلان\n👫 عەبدوڵڵا ئوجەلان - ئاپۆ | Pol: Kesayetîyekan | Zimanî babet: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n📚 Faylî peywendîdar: 31\n🖇 Babete peywestkrawekan: 207\n5. 👁 پەیامی پەیەدە لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n6. 👁 راگەیەندراوی پاژک لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n7. 👁 راگەیەندراوی پەیەدە لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n8. 👁 راگەیەندراوی کژار لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n9. 👁 راگەیەندراوی کۆمیتەی ئازادی ئۆجەلان لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n10. 👁 راگەیەندراوی کۆنگرا گەل لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n11. 👁 راگەیەندراوی کەجەدەکە-ئە لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n12. 👁 راگەیەندراوی کەجەکە لە یادی 73 ساڵەی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n13. 👁 سەردانی پارێزەران بۆ ئیمڕالی ڕەتکرایەوە\n14. 👁 سەندیکای یەکێتی مۆسیقارانی بەریتانیا و کامپینی ئازادی بۆ ئۆجالان\n15. 👁 شارەوانی بەرجەتۆ ئۆجالانی وەک هاووڵاتی شەرەف پەسەند کرد\n16. 👁 نامەی ئووغوور شاکار پێش خۆسووتاندنی لە بەردەم دادگەی شاری کریفێلد-ی ئەڵمانیا دژی گۆشەگیریی سەر عەبدوڵا ئۆجالان\n17. 👁 نامەی مام جەلال بۆ مستەفا چاوڕەش\n18. 👁 نامەیەکی عەبدوڵڵا ئۆجەلان بۆ ئیبراهیم ئەحمەد و محەمەد رەسوڵ هاوار\n19. 👁 نوسینگەی مافی ئاسرین لێدوانێکی بڵاو کردەوە\n20. 👁 نووسینگەی داواکاری گشتی تورکیا ئەو هەواڵە بە درۆ دەخرێتەوە و ڕادەگەیندرێت کە کۆچی دوایی عەبدوڵڵا ئۆجەلان دوورە لە ڕاستییەوە\n21. 👁 کتێبەکانی ئۆجالان زۆرترین فرۆشیان هەبووە لە پێشانگای نێودەوڵەتی سلێمانی\n22. 👁 کەنەکە؛ دۆسیە لەسەر رەوشی بەڕێز عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n2. 👁 کەسیرە یەڵدرم (فاتمە)\n1. 👁 Абдулла Оджалан: Мое решение для Турции, Сирии и курдов\n2. 👁 پێشبینییەکانی ئۆجالان لەسەر وێرانکاریی سەرمایەداریی و چارەسەرەکان\n3. 👁 چیرۆکی 'بژی سەرۆک ئاپۆ'\n4. 👁 فاتمە (کەسیرە یەڵدرم)، خۆشەویستەکەی ئۆجەلان کێ بو؟ بۆچی پەکەکە حوکمی لەسێدارەدانی بەسەردا سەپاند؟\n5. 👁 کوردستان لە سێبەری مێژوودا\n4. 👁 Bi̇r Halki Savunmak\n5. 👁 Bi̇r Muhatap Arıyorum\n6. 👁 Çeteci̇li̇ğe Karşi Mücadele\n7. 👁 Demokrati̇k Devri̇mde Halk Serhildanlari\n8. 👁 Demokrati̇k Moderni̇te Kadin Devri̇mi̇ Çağidir\n9. 👁 Demokrati̇k Özerkli̇k\n10. 👁 Demokratischer Konföderalismus\n11. 👁 Dengê Ruh\n12. 👁 Devlet\n13. 👁 DEVRİMCİ KÜLTÜR ve AHLAK\n14. 👁 Devrimin Dili ve Eylemi\n15. 👁 Die Roadmap für Verhandlungen\n16. 👁 Di̇n Sorununa Devri̇mci̇ Yaklaşim\n17. 👁 Diriliş Tamamlandı Sıra Kurtuluşta II\n18. 👁 Ekonomi̇ Üzeri̇ne\n19. 👁 EŞİTLİĞE VE ÖZGÜRLÜĞE YÜRÜYÜŞ\n20. 👁 Gilgameschs Erben, Band 1\n21. 👁 Gilgameschs Erben, Band 2\n22. 👁 Guerra e Pace in Kurdistan\n23. 👁 Halk Savaşında Militan Kişilik\n24. 👁 İdeoloji̇k Ki̇mli̇k\n25. 👁 İlk Konuşmalar\n26. 👁 Jenseits von Staat, Macht und Gewalt\n27. 👁 Kapitalist Modernitenin Aşılma Sorunları Ve Demokratikleşme - Son Savunma\n28. 👁 Konfederalîzma Demokratîk\n29. 👁 KURDÊ AZAD NASNAMEYA NÛ YA ROJHİLATA NAVÎN E\n30. 👁 Kurdische Frage und europäisches Recht\n31. 👁 Kürdi̇stan Adina Mücadele Türki̇ye Adina Mücadeler\n32. 👁 Kürdistan Devriminin Yolu - Manifesto\n33. 👁 Kürdistan’da kadın ve aile\n34. 👁 Kürt Aşki\n35. 👁 KUTSALLIK VE LANETİN SİMGESİ URFA\n36. 👁 La nation démocratique\n37. 👁 La révolution de la femme Libérer la vie\n38. 👁 Li Ser Ekonomiyê\n39. 👁 LI SER RÊBAZ Û REJÎMA HEQÎQETÊ\n40. 👁 LI TIRKIYÊ PIRSGIRÊKÊN DEMOKRATÎKBÛYÎNÊ, LI KURDISTANÊ MODELÊN ÇARESERIYÊ\n41. 👁 MODERNİTEYA DEMOKRATİK SERDEMA ŞOREŞA JİNÊ YE\n42. 👁 Nasıl Yaşamalı? Cilt-I\n43. 👁 Nasıl Yaşamalı? Cilt-II\n44. 👁 Önderli̇k Gerçeği̇ Ve Pkk Deneyi̇mi̇ Cilt - I\n45. 👁 Önderlik Perspektifleri - Emek Ve Toplum\n46. 👁 Özgürlük Sosyolojisi\n47. 👁 PARASTINA GELEKÎ\n48. 👁 PARASTINA REWA\n49. 👁 Partileşme Sorunları Ve Görevlerimiz 1\n50. 👁 Partileşme Sorunları Ve Görevlerimiz 2\n51. 👁 PKK 5. Kongresi'ne Sunulan Politik Rapor\n52. 👁 PKK Kuruluş Kongresi Konuşmaları\n53. 👁 Rastiya Ziman, Wêje û Çanda Kurd\n54. 👁 ŞARISTANÎ 01\n55. 👁 ŞARISTANÎ 02\n56. 👁 ŞARISTANÎ 03\n57. 👁 ŞARISTANÎ 04 MANÎFESTOYA fARISTANIYA DEMOKRATÎK - LI ROJHILATA NAVÎN KRÎZA\n58. 👁 ŞARISTANÎ 05\n59. 👁 Seçme Röportajlar- Cilt I\n60. 👁 Seçme Röportajlar- Cilt II\n61. 👁 Seçme Röportajlar- Cilt III\n62. 👁 Social Ecology\n63. 👁 SOSYAL DEVRİM VE YENİ YAŞAM\n64. 👁 Sümer Rahi̇p Devleti̇nden Demokrati̇k Uygarliğa Doğru Ci̇lt I\n65. 👁 Türkgye’de Demokratgklefme Sorunlari Kürdgstan’da Çözüm Modellerg\n66. 👁 Urfa – Segen und Fluch einer Stadt\n69. 👁 Yöntem Ve Haki̇kat Reji̇mi̇ Üzeri̇ne\n70. 👁 КУРДСКАЯ ПРОБЛЕМА И РЕШЕНИЕ МОДЕЛИ ДЕМОКРАТИЧЕСКОЙ НАЦИ\n71. 👁 От шумерского государства жрецов к демократической цивилизации\n72. 👁 ئایدۆلۆژیای ژن ئایدۆلۆژیایەکی کۆمەڵایەتییە\n73. 👁 أزﻣﺔ اﻟﻣدﻧﯾﺔ وﺣل اﻟﺣﺿﺎرة اﻟدﯾﻣﻘراطﯾﺔ ﻓي اﻟﺸﺮق اﻷوﺳﻂ\n74. 👁 ئیسلام و نیشتمان پەروەری\n75. 👁 ئەخلاق لە دیدی عەبدوڵڵا ئۆجەلاندا\n76. 👁 از دولت کاهنی سومر به سوی تمدن دمکراتیک - جلد اول و دوم\n77. 👁 اصرار بر سوسیالیسم اصرار بر انسان بودن\n78. 👁 التقریر السیاسي\n79. 👁 الدولة; مختارات من مرافعات القائد عبداللە أوج آلان\n80. 👁 العصراﻧﯾﺔ اﻟدﯾﻣﻘراطﯾﺔ هي عصر ﺛورة اﻟﻣرأة\n81. 👁 الفوضى في حضارة الشرق الأوسط، والحلول المحتملة\n82. 👁 الكردي الحر، هوية الشرق الأوسط الجديدة\n83. 👁 اورفا سمبل قداست و لعنت\n84. 👁 باکووری کوردستان دوای ڕفاندنی (عەبدوڵڵا ئۆجەلان)\n85. 👁 بەرگریکردن لە گەلێک\n86. 👁 ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩ ﺩﺟﻠﻪ ﻭ ﻓﺮﺍﺕ - ﺍﻭﺭﻓﺎ ﺳﻤﺒﻞ ﻗﺪﺍﺳﺖ ﻭ ﻟﻌﻨﺖ\n87. 👁 ثلاث و ثلاثون يوماً في الطوفان\n88. 👁 چگونه باید زیست ؟ - جلد اول\n89. 👁 ﺣول اﻻﻗﺗﺻﺎد\n90. 👁 دادگاه تاریخ - گفتوگویی میان عبدالله اوجالان، ابراهیم احمد و محمد رسول هاوار\n91. 👁 داستانی ژیانەوە: گفتوگۆی یاڵچین لەگەڵ ئۆجالانی کردوە\n92. 👁 دفاع از یک خلق\n93. 👁 ﺭﻫﺒﺮﻳﺖ ﻭ ﺧﻠﻖ - ﻫﻔﺖ ﺭﻭﺯ ﺑﺎ ﺭﻫﺒﺮ\n94. 👁 رهبريت و سياست آپوئيستي - جلد سوم\n95. 👁 ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﻋﻤﻞ ﺍﻧﻘﻼﺏ\n96. 👁 زبان و عمل انقلاب\n97. 👁 ژنۆلۆژی\n98. 👁 سوسولوجيا الحرية\n99. 👁 سوسیالیسم یگانە راە انسانیت\n100. 👁 سووربوون لەسەر سۆسیالیزم، سووربوونە لەسەر بە مرۆڤ بوون\n101. 👁 سياسة عصر الحضارة الديمقراطية هي السياسة الديمقراطية\n102. 👁 شهروند آزاد\n103. 👁 شۆڕشی کۆمەڵایەتی و ژیانی نوێ\n104. 👁 عەشقی کورد\n105. 👁 في لقاء صحفي: احمد ٲوكجو اوغلو، محامي عبدالله اوجلان السابق یفضح تخاذلات عبدالله اوجلان\n106. 👁 قضايا الدمقرطة في تركيا، نماذج الحل في كردستان (خارطة طريق)\n107. 👁 لە دەوڵەتی راهیبی سۆمەرەوە بەرەو شارستانییەتی دیموکراسییانە - بەرگی 2\n108. 👁 ﻣﺎﻧﻴﻔﺴﺖ ﺗﻤﺪﻥ ﺩﻣﻮﻛﺮﺍﺗﻴﻚ - ﻣﺴﺎﺋﻞ ﮔﺬﺍﺭ ﺍﺯ ﻣﺪﺭﻧﻴﺘﻪی ﻛﺎﭘﻴﺘﺎﻟﻴﺴتی ﻭ ﺭﻭﻧﺪ ﺩﻣﻮﻛﺮﺍسی - ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻭﻝ ﻭ ﺩﻭﻡ\n109. 👁 مانیفست تمدن دموکراتیک - کتاب سوم\n110. 👁 مانیفستۆی شارستانێتی دیموکراتیک02\n111. 👁 مانیفستۆی شارستانێتی دیموکراتیک03\n112. 👁 مانیفستۆی شارستانێتی دیموکراتیک04\n113. 👁 مانیفستۆی شارستانێتی دیموکراتیک05\n114. 👁 ﻣﻌﻀﻼﺕ ﺧﻮﺩﺳﺎﺯﻱ ﺣﺰﺑﻲ ﻭ ﻭﻇﺎﻳﻒ ﻣﺎ - ﺟﻠﺪ ﺍﻭﻝ\n115. 👁 مێژوو لە حەوزی دیجلە - فوراتدا\n116. 👁 نەخشەرێگای ئۆجەلان بۆ چارەسەرکردنی کێشەی کورد\n117. 👁 وەرچەرخانی مەزن\n118. 👁 کرد ازاد هویت نوین خاورمیانە\n119. 👁 کێشەی دیموکراتیزەبوون لە تورکیا، مۆدێلەکانی چارەسەری لە کوردستان (نەخشەی رێگا)\n3. 👁 جەلال تاڵەبانی و عەبدوڵڵا ئوجەلان\n4. 👁 جەلال تاڵەبانی و عەبدوڵڵا ئوجەلان سەردانی کەمپی راهێنانی گەریللا دەکەن\n5. 👁 جەلال تاڵەبانی، مەلا بەختیار و عەبدۆڵڵا ئوجەلان\n8. 👁 عەبدوڵڵا ئوجەلان - ئاپۆ، مەرزییە فەریقی و ناسری رەزازی\n9. 👁 عەبدوڵڵا ئوجەلان لە...\n10. 👁 عەبدوڵڵا ئوجەلان لەگەڵ دایک و باوکیدا\n13. 👁 محەمەد ئەمین پێنجوێنی، مومتاز حەیدەری و عەبدوڵڵا ئۆجەلان\n➕ Em babete lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Feb 15 2010 10:00AM tomarkirawe\n✍ Em babete bo diwacar lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Feb 15 2021 3:36PM baştirkirawe\n👁 Em babete 135,909 car bînrawe\n📷 Faylî Wêne 1.0.1 13 KB Feb 15 2010 10:00AM Hawrê Baxewan\nPertk PDF 13,698\nFaylî peywendîdar 56,564\n🗄 Serçawekan 18,867\n⁉ Taybetmendîyekanî babet 1,202,482\n| Katî afrandinî lapere: 0.61 çirke!


07:46 - 13/11/2019\nهه‌ولێرو به‌غدا خه‌ریكه توله‌ڕێیه‌ك بۆ رێككه‌وتن ده‌دۆزنه‌وه\nبه‌غدا و هه‌رێمى كوردستان خه‌ریكه توله‌رێیه‌ك بۆ ده‌رچوون له ته‌نگه‌به‌رى دانوستانه بێ ئه‌نجامه‌كان ده‌دۆزنه‌وه، حكومه‌تى هه‌رێم له مه‌رجه‌كانى هه‌ندێك نه‌رمى نواندووه‌و به‌غداش كه‌مێك ده‌ستى شلكردووه، رێككه‌وتن له‌سه‌ر نه‌وت و بوودجه دوور نییه، به‌ڵام وه‌ك هه‌میشه گریمانه‌ى رێككه‌وتن بێ له‌مپه‌ر نییه‌و شه‌قامى عه‌ره‌بى و به‌شێك له لایه‌نه‌كان پێناچێت مه‌یلى ئه‌وه‌یان هه‌بێت هاوكاربن. سازانى هه‌ولێر و به‌غدا چه‌نده یارى هه‌یه، ئه‌وه‌نده‌ش نه‌یارى لێ قوتبووه‌ته‌وه.\nنزیكبوونه‌وه‌ى ئه‌مجاره‌ى هه‌رێمى كوردستان و به‌غدا له‌پشتى په‌رده‌وه، دوولایه‌نه‌یه‌و هه‌ردوولا خواستى خۆیان بۆ كۆتاییهێنان به مشتومڕى رێككه‌وتن به‌یه‌ك گه‌یاندووه. حكومه‌تى هه‌رێم گه‌شبینه به‌وه‌ى له‌رێگه‌ى ئه‌و پرۆژه‌یه‌وه كه پێشنیاریكردووه بتوانێت به‌غدا قایل بكات به به‌شێك له داواكارییه‌كانى و گرێى مووچه جارێكى دیكه سه‌رهه‌ڵنه‌داته‌وه. هه‌رێمى كوردستان پێشتر پرۆژه‌یه‌كى بۆ رێككه‌وتن ره‌وانه‌ى به‌غدا كردبوو هه‌رزوو ره‌تكرایه‌وه كه به‌مجۆره‌بوو.\nعه‌بدولمه‌هدى پرۆژە نوێیەکەی هەرێمی نه ره‌ت كردووه‌ته‌وه نه په‌سه‌ند\n*هه‌رێمى كوردستان نه‌ك ٢٥٠ هه‌زار به‌رمیل، به‌ڵكو هه‌موو ئه‌ونه‌وته‌ى هه‌یه‌تى راده‌ستى ده‌كات، له‌به‌رامبه‌ردا سه‌دا ١٧ى بوودجه‌ى پێبدرێت و قه‌رزه‌كانى كه سه‌رووى ٢٠ملیار دۆلاره بۆ بدرێته‌وه، به‌جۆرێك قه‌رزه‌كان له ریزى خه‌رجى سیادى هه‌ژمار بكرێن تا حكومه‌تى به‌غدا بیان داته‌وه، به‌ڵام عه‌بدولمه‌هدى ئه‌م فایله‌ى وه‌رنه‌گرت.\n*رێگه‌چاره‌ى دووه‌م كه پێشنیاركراوه، ئه‌و بیرۆكه‌یه كه خه‌ریكه هه‌ولێر و به‌غدا له‌سه‌ر په‌تێك ده‌خاته‌وه ڕێ، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه هه‌رێمى كوردستان ٢٥٠ هه‌زار به‌رمیل نه‌وت راده‌ستده‌كات، ئه‌و بوودجه‌ى كه بۆى دیاریكراوه سه‌دا ١٢.٦٧ بۆى ره‌وانه‌بكرێت. به‌ڵام هه‌رێم مه‌رجێكى به‌مه‌وه لكاندووه، ئه‌وه‌یش ئه‌وه‌یه كه چۆن هه‌رێم نه‌وته‌كه راده‌ستده‌كات ده‌بێت به‌غدا خه‌رجییه‌كان به‌رهه‌مهێنانى نه‌وته‌كه، واته پاره‌ى كۆمپانیاكان بدات. عه‌بدولمه‌هدى نه ره‌تى كردووه‌ته‌وه نه په‌سه‌ند.\nمادده‌ى یاسایى رووپۆشكراو بۆ رێككه‌وتن\nحكومه‌تى عێراق ئێستا له‌ژێر فشارى زۆرى خۆپیشانده‌راندایه، شه‌قامى به‌غداش هه‌ر ره‌وانه‌كردنێکی پاره بۆهه‌رێم به سازشى حكومه‌تى عێراقی تێده‌گه‌ن، حكومه‌تى عێراقیش ترسى هه‌یه رێككه‌وتن شه‌قام توڕه‌تر بكات، به‌ڵام بۆئه‌مه ده‌ره‌چه‌یه‌كى یاسایى دۆزراوه‌ته‌وه. جه‌مال كۆچه‌ر ئه‌ندامى لیژنه‌ى دارایى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق، نزیكبوونه‌وه‌ى به‌غدا و هه‌ولێرى بۆ په‌یسه‌ر پشتڕاستكرده‌وه.\nكۆچه‌ر گوتى، ره‌نگه له‌ژێر ناوى پرۆژه‌ى ستراتیژى هاوشانى پاره‌یه‌ك بۆمووچه، هه‌ندێك پاره‌ى دیكه بۆ هه‌رێمى كوردستان ره‌وانه بكرێت له پرۆژه یاساى نوێى بوودجه، ئه‌وه‌ش واده‌كات زۆر به زه‌قى ئه‌و پاره‌یه به‌رچاو نه‌بێت له یاساكه كه بۆ هه‌رێم ره‌وانه ده‌كرێت، به‌گوته‌ى ئه‌و په‌رله‌مانتاره، له‌ئێستادا یاساى بوودجه له وه‌زاره‌تى دارایى له‌سه‌ر دوو شت وه‌ستاوه، یه‌كه‌میان جێكردنه‌وه‌ى داواكارى خۆپیشانده‌ران و دووه‌میان رێككه‌وتنه له‌گه‌ڵ هه‌رێمى كوردستان.\nهه‌رێمى كوردستان مافى خۆیه‌تى داواى خه‌رجى به‌رهه‌مهێنانى نه‌وته‌كه‌و كرێى كۆمپانیاكان بكات\nبڕیاره له بوودجه‌ى نوێى ساڵى داهاتوودا پاره بۆ پرۆژه‌ى ستراتیژى له هه‌ر ناوچه‌یه‌كى عێراق ته‌رخانبكرێت، بۆ هه‌رێمى كوردستان وه‌ك چاره‌سه‌رێك نێتێك هه‌یه له‌ژێر ناوى ئه‌و پرۆژانه‌دا پاره بۆ هه‌رێم ره‌وانه بكرێت و پاره‌یه‌كى زۆر بۆ مووچه له یاساى بوودجه‌دا جێنه‌كرێته‌وه.\nجه‌مال كۆچه‌ر پێى وایه، هه‌رێمى كوردستان مافى خۆیه‌تى داواى خه‌رجى به‌رهه‌مهێنانى نه‌وته‌كه‌و كرێى كۆمپانیاكان بكات، چونكه ئه‌و نه‌وته‌ى راده‌ستى به‌غداى ده‌كات پاره‌ى زۆرى تێده‌چێت تا به‌رهه‌مدێت. به‌ڵام به دوورى زانى حكومه‌تى عێراق بچێته ژێر بارى دانه‌وه‌ى قه‌رزه‌كانى هه‌رێم و هه‌ژماركردنیان وه‌ك خه‌رجى سیادى.\nعادل عه‌بدولمه‌هدى دێته‌وه سه‌رخه‌ت\nماوه‌ى زۆرتر له‌مانگێكه، خۆپیشاندانه‌كان سه‌رنجى ته‌واوى حكومه‌تى به‌غداى وه‌رگێڕاوه، دانوستان و رێككه‌وتن كه‌مترین مشتومڕى له‌سه‌ركراوه، به‌پێى زانیارییه‌كانى په‌یسه‌ر پرێس، دواى ئه‌وه‌ى هه‌رێمى كوردستان ده‌ستپێشخه‌رى دووه‌مى ناردووه، عادل عه‌بدولمه‌هدى په‌یامى بۆ هه‌ولێر ناردووه، كه شاند ره‌وانه بكه‌ن بۆئه‌وه‌ى هه‌ردوولا به گفتوگۆ رێگه‌چاره‌یه‌ك بدۆزنه‌وه‌و رێكبکه‌ون.\nدوودڵییه‌ك بۆ حكومه‌تى هه‌رێم\nبه‌پێى زانیارییه‌كانى په‌یسه‌ر پرێس، له‌به‌غداوه نێتێكى جددى هه‌یه بۆئه‌وه‌ى له یاساى بوودجه، پشكى هه‌رێمى كوردستان به پێى پارێزگاكان دیاریبكرێت و هه‌ر پارێزگایه‌ك پشكى خۆى بۆ دیاریبكرێت له‌سه‌ر بنه‌ماى رێژه‌ى دانیشتووانى پارێزگاكه ئه‌و پارێزگایانه‌ى سامانى سروشتییان هه‌یه بوودجه‌یه‌كى دیكه وه‌ك پترۆدۆلار وه‌رده‌گرن، به‌ڵام پێناچێت حكومه‌تى هه‌رێم به‌مه قایل بێت، ئه‌وه به‌شێوه‌یه‌كى دیكه مامه‌ڵه‌كردنى راسته‌وخۆى به‌غدایه له‌گه‌ڵ پارێزگاكانى هه‌رێمى كوردستان و سفركردنه‌وه‌ى رۆڵى حكومه‌تى هه‌رێمه.\nنێوانى هه‌ولێرو به‌غدا دواى زریان\nهێشتا عه‌بدولمه‌هدى قاچى له ته‌ونى خۆپیشاندانه‌كان نه‌بووه‌ته‌وه، شه‌قامى عێراقى هێشتا پێى ده‌ڵێن(ئیرحه‌ل)، به‌ڵام جارێكى دیكه پشتیوانى ئێران و لایه‌نه شیعه‌كانى بۆ مانه‌وه‌ى مسۆگه‌ركرده‌وه، له‌و سه‌روبه‌نده‌دا كورد له‌هه‌ر لایه‌ك زیاتر پشتیوانى مانه‌وه‌ى كابینه‌كه‌ى عه‌بدولمه‌هدى بوو، ئه‌گه‌رچى به‌رهه‌م ساڵح هه‌ندێك جموجوڵى كرد به ئاڕاسته‌ی ئه‌و هه‌وڵانه‌ى بۆ لادانى هه‌بوون، به‌ڵام دواجار كورد به‌لاى پشتیوانى له عه‌بدولمه‌هدى ساغ بوویه‌وه‌و پشتیوانى ئێرانیش بۆ مانه‌وه‌ى، وایكرد یه‌كێتیش پاشه‌كشه بكات له‌و هاوسۆزییه‌ى له‌گه‌ڵ نه‌یاره‌كانى عه‌بدولمه‌هدى هه‌یبوو. مه‌سعود بارزانى تائێستاش به توندى پێداگرى له‌مانه‌وه‌ى ده‌كات. ئه‌گه‌ر ته‌پوتۆزى خۆپیشاندانه‌كان بنیشێته‌وه، ره‌نگه هه‌ولێرو به‌غدا له كه‌شێكى دۆستانه‌تردا گفتوگۆ بكه‌ن.\nچمكى هه‌ندێك ئاماژه به ئاڕاسته‌ى سازانى به‌غداو هه‌ولێر ده‌ركه‌وتوون\nپێده‌چێت دواخستنى هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاكان به‌ردێكى دیكه‌ى له‌رێگه‌ى دانوستانه‌كانى به‌غداو هه‌ولێر لابردێت، چونكه لایه‌نه شیعه‌كان هه‌ریه‌كه‌یان له‌ترسى شه‌قام بانگه‌شه‌ى بڕینى بوودجه‌ى هه‌رێمیان ده‌كرد له یاساى بوودجه، ئه‌وه‌ش گفتوگۆكانى بوودجه‌ى سه‌خت كردبوو، عه‌بدولمه‌هدى به هه‌ستیارى زیاتره‌وه هه‌نگاوى ده‌نا له‌گه‌ڵ هه‌رێم، نه‌وه‌ك بكه‌وێته به‌ر رق و توڕه‌یى شه‌قام عه‌ره‌بى.\nده‌رفه‌ت بۆ سه‌ركه‌وتنى رێككه‌وتن چه‌نده گه‌وره ده‌بێت، ئاوه‌هاش دۆخى به‌رزو نزمى عێراق زیاتر و گێژه‌ڵوكه‌ى ناكۆكى و خۆپیشاندانه‌كان ئاڵۆزترده‌بێت، بۆیه پێناچێت رێگاى رێككه‌وتن و بێ گرێ و ساغ و سه‌لامه‌ت بێت به‌تایبه‌ت ئێستا هه‌موارى ده‌ستوور و مقۆمقۆى سیسته‌مى حكومڕانى و مه‌ترسى سڕینه‌وه‌ى كیانى سیاسى هه‌رێم له گۆڕێیه، رووداوه‌كانیش به‌خێرایى ده‌گۆڕێن، هه‌رچۆنێك بێت چمكى هه‌ندێك ئاماژه به ئاڕاسته‌ى سازانى به‌غداو هه‌ولێر ده‌ركه‌وتوون، پێده‌چێت واشنتن و تاراده‌یه‌ك ئێرانییه‌كانیش پێشوازى له‌مه‌بكه‌ن، ئه‌گه‌رهه‌ردوو حكومه‌ت و به‌غدا هه‌له‌كان بچننه‌وه ره‌نگه سه‌رئێشه‌ى زۆر له كۆڵى خۆیان بكه‌نه‌وه‌و كاتێكى زۆرتریان به‌ده‌سته‌وه بێت، بۆ سه‌رقاڵبوون به به‌رنامه‌ى كارى چوار ساڵه‌یانه‌وه.


بانکی خوێنی هەولێر: بەخشینی پلازمای خوێن زیادیکردووە\nHome›هەواڵ›کوردستان›بانکی خوێنی هەولێر: بەخشینی پلازمای خوێن زیادیکردووە\nبه‌خشینى خوێن له شارى هه‌ولێر | فۆتۆ: SNN\nبەڕێوەبەری بانكی خوێنی هەولێر رایدەگەیەنێت، رۆژانە زیاتر لە 10 کەسی چاکبوو لە ڤایرۆسی کۆرۆنا پلازمای خوێن دەبەخشن، دەشڵێت،: “جێگەی خۆشحاڵییە کە لە شارەکانی دیکەوە پلازمای خوێن بە بانکی خوێنی هەولێر دەبەخشرێت”.\nد. هونەر عومەر دڵپاك، بەڕێوەبەری بانكی خوێنی هەولێر بە SNNی راگەیاند: “ئەو کەسانەی کە رۆژانە سەردانی بانکی خوێن دەکەن بۆ بەخشینی پلازما تا چارەسەری تووشبووانی دیکەی کۆرۆنای پێبکرێت، بەراورد بە رابردوو ژمارەیان زیادیکردووە”.\nوتیشی: داوا لەو كەسانە دەکەم کە ڤایرۆسی كۆرۆنایان تێپەراندوە با سەردانمان بكەن و پلازماكەیان ببەخشن، چونكە بەراستی خوای گەورە ئەو نیعمەتەی بەوانداوە کە دەتوانن لە رێگەی پلازمای لەشیانەوە ژیانی کەسی دیکە رزگاربکەن.\nلە درێژەی قسەکانیدا، د، هونەر باسی لەوەشکرد: “رۆژانە 150 بۆ 200 كەس سەردانمان دەكەن و خوێن دەبەخشن”.\nئەوەشی خستە ڕوو: “لە ماوەی رابردوو داخستنی رێگا دەرەکییەکان كاریگەری لەسەر هاتنی هاووڵاتییان بۆ سەنتەری خوێن هەبووە، بەڵام دواتر بە هاوكاری لەگەڵ ژووری ئۆپراسیۆنی پارێزگای هەولێر ئەو كێشەیەمان چارەسەركردوە، ئێستا رۆژانە هاتنی هاووڵاییان بۆ بانكی خوێن هەولێر زیاتر دەبن، تەنانەت بۆ بەخشینی پلازما لە شارەكانی تریشەوە دێن كە ئەمە مایەی خۆشحاڵییە”.\nبافڵ تاڵەبانی لەگەڵ مەكتەبی پەیوەندییەكانی یەكێتی كۆبووەوە\nوه‌زاره‌تى پلاندانان له‌باره‌ى وه‌رگرتنى پاره له هاووڵاتیان بۆ رێگەوبان روونكردنه‌وه ده‌دات\nته‌ندروستى هه‌ولێر بۆ تووشبووانى كۆرۆنا: ئه‌گه‌ر دۆختان مه‌ترسیدار نییه مه‌یه‌ن بۆ نه‌خۆشخانه\nڤیدیۆ:جۆشوا بە لێدانی کوشندە لە رکابەرەکەی دەباتەوە\nفڕۆکەی بێ فڕۆکەوان دوو بنکەی سەربازی لەنێو خاکی تورکیادا دەکاتە ئامانج