هێزی سه‌ركوتی ڕژیم ده‌كرێ زه‌وینگیر بكه‌ین و سه‌ره‌نجام شكستی بده‌ین وتاری ڕۆژ\nژوئن 13, 2021 ژوئن 13, 2021 9\nچه‌ند ڕۆژی دیكه گاڵته‌جاڕیی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ڕژیم به‌ڕێوه‌ده‌چێت. تایبه‌تمه‌ندیی ئه‌م شانۆیه‌ی هه‌ڵبژاردن له‌چاو شانۆكانی پێشوو له‌وه دایه كه ئه‌مجاره‌یان ئاستی به‌شداری كردنی خه‌ڵك بۆ خودی ڕژیمیش زۆر گرینگ نییه. ئه‌مڕۆ خامنه‌یی و سپای پاسداران و ناوه‌ندی ده‌سه‌ڵاتی ڕژیم، هه‌ر هه‌موویان شمشیریان له ڕۆوه به‌ستووه و به‌ئاشكرا هه‌ڕه‌شه ده‌كه‌ن. میحوه‌ری سه‌ره‌كیی وته‌كانی خامنه‌یی له ماوه‌ی حه‌فته‌كانی ڕابردوودا ڕوو به خه‌ڵكی ئێران هه‌ڕه‌شه و ده‌ربڕینی تووڕه‌یی بووه. له‌و ماوه‌یه‌دا خامنه‌یی ئه‌ساسه‌ن هه‌وڵی داوه به ڕیزه‌كانی ڕژیم، به‌وانه‌ی وا مان و نه‌مانیان به مانه‌وه‌ی ئه‌م ڕژیمه‌وه گرێ دراوه ، ڕۆحیه بدات و یه‌كگرتوویان بكات.\nئه‌مڕۆ ئه‌وله‌وییه‌تی ناوه‌ندی ده‌سه‌ڵات له ئێران، وه‌ده‌ست هێنانی ئاماده‌ییه بۆ ئه‌و ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه چاره‌نووس سازانه‌ی كه چاوه‌ڕوانی ده‌كه‌ن. له‌م ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌یه‌دا ئامرازی ئه‌وان خۆشباوه‌ڕی نانه‌وه و فریو نییه، له‌به‌ر ئه‌وه‌یكه ئه‌م تاكتیكانه چیتر كاراییان نه‌ماوه. ئه‌مڕۆ میحوه‌ری سه‌ره‌كیی ئه‌م ستراتێژییه به‌كارهێنانی ڕاسته‌وخۆی هه‌ڕه‌شه و تۆقاندن و سه‌ركوته. ئه‌وه‌یكه چه‌نده ده‌رفه‌تی ئه‌وه‌ی ده‌بێت تا ئه‌م ستراتێژییه له پانتاییه‌كی نوێدا به‌كرده‌وه ده‌ربێنێت و ئه‌گه‌ریش به‌كرده‌وه‌ی ده‌رهێنا تا چ ئاستێك كارساز ده‌بێت، خۆی له‌ژێر پرسیار دایه. هه‌روه‌ك بینیمان پاش كوشتاری مانگی خه‌زه‌ڵوه‌ری ٩٨، ڕژیم نه‌یتوانی جه‌ماوه‌ری ناڕازی چاوترسێن بكات.\nبۆ ڕژیمه‌كانی وه‌ك ڕژیمی ده‌سه‌ڵاتدار له ئێران، سه‌ركوت له قۆناغه جۆراوجۆره‌كاندا كارایی جیاوازی خۆی هه‌یه. له قۆناغی گه‌شه‌ی حه‌ره‌كه‌تی شۆڕشگێڕانه‌دا كه كۆمه‌ڵ به‌ره‌و ڕاپه‌ڕینێكی سه‌رتاسه‌ری هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرێ، سه‌ركوت كاراییه‌كی سنووردارتری هه‌یه و ڕیزه‌كانی خه‌ڵك پته‌وتر و هاوپشتییان زیاتر ده‌كات. به‌ڵام له قۆناغی ركود و دامركانی باروودۆخی شۆڕشگێڕانه‌دا، خه‌ڵك چاوترسێن و بێده‌نگ ده‌كات.\nبۆ نموونه شۆڕشی ئێران له ساڵی ١٣٥٧ تا كاتێك كه له ڕۆژی ٢٢ی ڕێبه‌نداندا ڕژیمی شا به ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵك تێكشكا و خه‌باتی خه‌ڵك به‌رده‌وام له حاڵی گه‌شه‌دا بوو، هه‌وڵی سه‌ركوتگه‌رانه‌ی ڕژیمی شا خه‌ڵكی سه‌ركێشتر و هاوپشتییانی پته‌وتر ده‌كرد. ئه‌م شۆڕشه پاش ئه‌وه‌یكه له ڕۆژانی ڕاپه‌ڕینی ڕێبه‌ندانی ١٣٥٧دا به لووتكه‌ی خۆی گه‌یشت، له لایه‌ن ڕژیمی ئیسلامیی تازه به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشتووه‌وه هێرشی كرایه سه‌ر. له‌و قۆناغه به‌ره‌و ئه‌ملا ئه‌م شۆڕشه له‌ژێر گوشاری ڕژیمی ئیسلامیدا قۆناغ به قۆناغ دامركایه‌وه و ڕه‌وتی تازه به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشتووی ئیسلامی كاری سه‌ركوتی شۆڕشی درێژه پێدا. سه‌ركوت له قۆناغی نوێدا دوو تایبه‌تمه‌نیی سه‌ره‌كیی هه‌بوو: یه‌كه‌م ئه‌وه‌یكه له‌چاو سه‌ركوتی ڕژیمی شا دڕندانه‌تر و توندتر بوو و دووهه‌م ئه‌وه‌یكه سه‌ركوت پێگه‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تیی یه‌كجار به‌هێزی هه‌بوو. زۆری نه‌خایاند كه شه‌ڕی ئێران و عێراقیش وه‌ك به‌ره‌كه‌تێك هاته ڕێ و كه‌وته خزمه‌ت سیاسه‌تی سه‌ركوتگه‌رانه‌ی ڕژیمه‌وه. خه‌ڵك ماندوو و ناهومێد بوون. شه‌پۆله‌كانی شۆڕش دامركان. ئه‌وه ڕێك ئه‌و باروودۆخه بوو كه نزیك ١٠٠ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر شۆڕشی مه‌شرووتییه‌تی ئێران سه‌ره‌نجام تووشی هات.\nبه‌ڵام ئێرانی ئه‌مڕۆ، ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی وه‌پشت سه‌ر ناوه و كۆمه‌ڵگای ئێران له شۆڕشی ١٣٥٧ دوور كه‌وتوونه‌وه. نه‌سلێكی تازه هاتووه‌ته مه‌یدان كه ساڵانی تیرۆر و تۆقاندنی ده‌یه‌ی ٦٠یان ته‌نیا له كتێبه‌كاندا خوێندووه‌ته‌وه و یان وه‌ك بیره‌وه‌ری له گه‌وره‌كانیان بیستووه. ئه‌م نه‌سله چاوترساو و خۆف هه‌ڵگرتوو نین. هه‌روه‌ها كۆمه‌ڵگای ئێران له بواری هێزی مرۆییه‌وه بووه‌ته وڵاتێكی یه‌كجار گه‌وره‌تر. چینی كرێكاری ئێران له به‌شه سه‌ره‌كییه‌كانی ئابووریی ئێران له‌وانه نه‌وت و پێترۆشیمی و مه‌عده‌ن و خزمه‌تگوزاریی شاری پێگه‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تیی گرینگی له دیاری كردنی چاره‌نووسی سیاسیی داهاتووی ئێراندا به‌ده‌ست هێناوه. ژماره‌ی خوێندكاران چه‌ندین به‌رابه‌ر زیادی كردووه. ژنان به‌و سووكایه‌تییانه‌ی كه له‌م سه‌رده‌مه نوێیه‌دا له لایه‌ن ڕژیمی كۆماری ئسیلامییه‌وه به‌سه‌ریان دا سه‌پاوه، هاوشێوه‌ی گڕكانێكی نیوه‌چالاكن كه هه‌موو كات ئه‌گه‌ری هه‌ڵچوونی له ئارا دایه. سه‌ره‌ڕای هه‌مووی ئه‌وانه، ئه‌م جه‌ماوه‌ره، ئه‌م بزووتنه‌وانه، له ناوه‌ڕاسته‌كانی ده‌یه‌ی ٧٠وه به‌ره‌و ئه‌ملا هێزی خۆیان له ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه له‌گه‌ڵ كۆماری ئیسلامی به‌رده‌وام تاقی كردووه‌ته‌وه.\nبه‌ڵام ئه‌وه ته‌نیا كۆمه‌ڵگای ئێران له خواره‌وه نییه كه وه‌ها پۆتانسیه‌لی ناڕه‌زایه‌تیی ئاڵوگۆڕخوڵقێنی كه‌ڵه‌كه كردووه، وه‌زعی ڕژیم له سه‌ره‌وه‌ش ئاڵۆزه. بازنه‌ی خاوه‌نانی ده‌سه‌ڵات به‌رده‌وام ته‌نگتر ده‌بێته‌وه. ڕژیم هه‌موو ڕۆژێ به‌شێكی دیكه له نزیكانی خۆی، له‌خۆی دوور ده‌خاته‌وه. كه‌سانی پله به‌رزی ده‌زگای به‌ڕێوه‌به‌ریی ئه‌م ڕژیمه گه‌نده‌ڵ، بێ كیفایه‌ت، هه‌لپه‌رست و به‌رتیل خۆرن. پێگه‌ی خۆیان ناسه‌قامگیر ده‌بینن و بیر له ڕێگای ده‌رباز بوونی كه‌سی ده‌كه‌نه‌وه. له‌خوڕا نییه كه له ئێستادا قه‌راره گه‌ڵاڵه‌یه‌ك له‌ناو مه‌جلیس دا په‌سند بكرێت كه به پێی ئه‌و گه‌ڵاڵه‌یه ئه‌ندامانی ده‌وڵه‌تی ڕووحانی بۆ ماوه‌ی سێ ساڵ نه‌توانن له ئێران بڕۆنه ده‌رێ. له‌به‌ر ئه‌وه‌یكه نیگه‌رانی ئه‌وه‌ن كه ئیتر نه‌گه‌ڕێنه‌وه و له ده‌ره‌وه ببنه سه‌رچاوه‌ی زانیاری بۆ ده‌زگا سیخوڕییه‌كانی ڕۆژئاوا. ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد دانی به‌وه دانا كه به‌رپرسی یه‌كه‌می هیدایه‌تكه‌ری سیاسه‌ته‌كانی كۆماری ئیسلامی دژبه ئیسرائیل، سیخوڕی ئیسرائیل بووه. ڕێكخراوی ئه‌منیی ئیسرائیل بۆ هه‌ر گۆشه‌یه‌ك كه ویستوویه‌تی سه‌ركێشی كردووه و زه‌ربه‌ی لێداون. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه، ڕژیم له‌گه‌ڵ قه‌یرانی ئابووریی توندتر، په‌راوێزخرانی نێونه‌ته‌وه‌یی، سزا و گه‌مارۆ ئابوورییه‌كان به‌ره‌وڕوو بووه‌ته‌وه. وتووێژه‌كانی به‌رجام سه‌ره‌ڕای ئاماده‌بوونی كۆماری ئیسلامی بۆ دانی ئیمتیاز، هیچ پێشكه‌وتنێكی نه‌بووه. له حاڵێكدا كه ڕژیم پێویستیه‌كی زۆری به كرانه‌وه‌ی خیرای ئابووری هه‌یه، ئه‌مریكا و هێزه هاوپه‌یمانه‌كانی له‌م بواره‌دا په‌له‌یه‌كیان نییه.\nئه‌وانه بێگومان ئه‌و ڕاستیانه نین كه له چاوی خه‌ڵكی ئێران شاراوه بن. ڕاسته كه ڕژیم له بواری هێز و ڕێكخراو و زیندان و هیتر هه‌روا خاوه‌ن هێزی سه‌ركوته، به‌ڵام ڕژیمیش باروودۆخی قه‌یراناویی خۆی هه‌ڵسه‌نگاندووه و ده‌زانێ كه سیاسه‌تی سه‌ركوت و داسه‌پاندنی توندوتیژیی بێ سنوور له‌م دوره‌یه‌دا سه‌ره‌نجام مه‌حكووم به شكسته. به‌ڵام له هه‌مان حاڵدا ئه‌وه حوكمێك نییه كه سه‌ربه‌خۆ له ئیراده‌ی مرۆڤه‌كان به‌كرده‌وه ده‌ربێت. بۆ ئه‌م شكسته ده‌توانین و ده‌بێ ئاماده‌كاریی بۆ بكه‌ین.\nجیاواز بوونی باروودۆخی ئێستا له به‌رئاورد له‌گه‌ڵ قۆناغه‌كانی پێشوو به مانای بێ بوار له‌ئاو دان نییه. خۆڕاگریی خه‌ڵك ئه‌گه‌ر وشیارانه به‌ڕێوه‌بچێت ده‌توانێ ماشێنی سه‌ركوت ئیفلیج و زه‌وینگیر بكات. له قۆناغی ئێستادا مانگرتنی به‌رده‌وام له ئاسته جۆراوجۆره‌كان له كارخانه و كارگاكان، له ئیداره و ناوه‌نده‌كانی فێركردن، له گشت ناوه‌نده‌كانی كه‌سب و كار و سه‌ره‌نجام مانگرتنی ئیفلیجكه‌ری سه‌رتاسه‌ری، ڕۆژی خۆیه‌كلاكردنه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌م ڕژیمه له‌سه‌ر شه‌قامه‌كانیش نزیكتر ده‌كاته‌وه. ئه‌م شكڵه له خۆڕاگری له ئێران خاوه‌ن سوننه‌تی جێكه‌وتوو و به‌هێزه. له جه‌ره‌یانی ئه‌م شكڵه له خۆڕاگری و ناڕه‌زایه‌تی، كرێكاران و خه‌ڵكی زه‌حمه‌تكێش یه‌كگرتووانه‌تر و ڕێكخراوتر و له‌ئاكامدا به‌هێزتر ده‌بن. ئه‌م شكڵه له ناڕه‌زایه‌تی و خۆڕاگری له به‌رامبه‌ر كۆماری ئیسلامی به‌ره‌به‌ره گشت خه‌ڵكی ناڕازی كۆمه‌ڵگا له‌گه‌ڵ یه‌ك هاوڕێ ده‌كات و هاوسه‌نگیی هێز له‌سه‌ر شه‌قامه‌كان به زیانی ڕژیم ده‌گۆڕێ، ده‌زگای سه‌ركوتگه‌ر زه‌وینگیر و بێتوانا ده‌كات و سه‌ره‌نجام له ئاكامی ڕاپه‌ڕێنێكی ژێروژووركه‌ر و ئاڵوگۆڕخوڵقێندا، ڕژیم ده‌ڕووخێنێت.


رۆژی 30 ئۆكتۆبه‌ری 1949 ماوتسیتونگ و هاورێكانی له پاش مارشێكی درێژ و تاقه‌تپروكێن، له مه‌یدانی تیانه‌مین له پكین، ئیعلانی كۆماری میللی چینیان كرد، به‌مه‌ش رۆژ و قۆناغێكی نوێ له چین ده‌ستپێده‌كات. لێره‌وه چین كۆتایی به جه‌نگی ناوخۆ، له هه‌مووشی گرنگتر كۆتایی به حوكمی نه‌گریسی داگیركه‌رانی بیانی له چین هێنا، كه ماوه‌ی چه‌ندین ساڵ بوو، خاك و گه‌لی چینی به دڕندانه‌ترین شێوه ده‌چه‌وسانده‌وه، به‌تایبه‌تی داگیركه‌ری ژاپۆنی، تاوانی ئێجگار گه‌وره‌ی به‌رامبه‌ر به خاك و گه‌لی چینی كرد.\nله‌گه‌ڵ ده‌ستپێكی ئه‌م كۆماره‌دا ده‌ستكرا به سیاسه‌تی " سۆسیالیزم كردنی وڵات" له‌هه‌مانكاتیشدا به‌ردی بناغه بۆ به‌هێزكردنی كه‌رتی " پێشه‌شازی، خوێنده‌واری، رۆشنبیری،كشتوكاڵ، ئابووریی" وڵات دانرا. له هه‌مووشی گرنگتر دووباره ده‌ستكرا به بونیاتنانی كه‌سایه‌تی چینی و گه‌ڕانه‌وه‌ی شكۆو كه‌رامه‌ت بۆی، چونكه پێشتر ماوه‌ی چه‌ندین ساڵبوو، هێزه داگیركه‌ره‌كانی چین، ده‌یانویست به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك شكۆ و كه‌رامه‌تی مرۆڤی چینی له‌ناوبه‌رن.\nچین له سه‌رده‌می سه‌رۆك ماوتسیتونگدا، به كۆمه‌ڵێك قۆناغی جیاواز و زه‌حمه‌تدا تێپه‌ڕی سه‌ره‌تا له سیاسه‌تی " هه‌نگاونان بۆ پێشه‌وه، سیاسه‌تی پێشه‌شازی و ئاسن" ده‌ستیپێكرد و به سیاسه‌تی " شۆڕشی كولتووری" كۆتایی به قۆناغی ماویزم دێت و ده‌ستده‌كاته ملی قۆناغێكی نوێ به رابه‌رێتی سه‌رۆك دێنك خیاوپینگ. له‌گه‌ڵ ده‌ستبه‌كاربوونی سه‌رۆك دێنك خیاوپینگیش، قۆناغێكی ته‌واو جیاواز ده‌ستپێده‌كات، لێره‌وه خۆری ئایدۆلۆژیا ئاوا ده‌بێت و خۆری گه‌شه‌سه‌ندنی ئابووری هه‌ڵدێت و هه‌تاوه‌كو ئێستاش ئه‌م خۆره پرشنگی خۆی ده‌داته‌وه.\nله وڵاتێكی پاشكه‌وتوو بۆ زلهێزێكی ئابووریی جیهانی\nچین له سایه‌ی سیاسه‌تی ریفۆرم و كرانه‌وه، له وڵاتێكی پاشكه‌وتوو، په‌راوێزخراو، دووره په‌رێزه‌وه، ده‌بێته وڵاتێكی گه‌شه‌سه‌ندوو، چالاك له بواری سیاسه‌تی نێوده‌وڵه‌تی، ده‌وڵه‌تێك كه توانای هاوكاریكردنی وڵاتانی جیهانی هه‌یه له‌سه‌روهه‌مووشیانه‌وه " ئه‌فریقا، ئاسیا، ، ئه‌مریكایی لاتین" و ده‌بێته زلهێزێكی ئابووری جیهانی .\nچین له‌سایه‌ی شی جین پینگ دا\nهه‌موو چاودێرانی سیاسی و چین ناسی له‌و باوه‌ڕه‌دان، چین له‌سایه‌ی حوكمی سه‌رۆك شی جین پینگدا، به‌ره‌و قۆناغێكی نوێ هه‌نگاو ده‌نێت، له‌م قۆناغه‌دا چین گه‌یشتۆته لووتكه و بۆته زلهێزێكی ئابووری گه‌وره‌ی جیهان، له‌هه‌مانكاتیشدا ده‌یه‌وێت پێگه‌ی سیاسی خۆی له مه‌یدانی نێوده‌وڵه‌تی هێنده‌ی هێزی ئابووری بێت، به واتایه‌كی تر لێره‌وه چین به‌خه‌به‌ردێته‌وه، ئه‌مه‌ش ئه‌و ترسه‌یه كه سه‌ده‌یه‌ك پێش ئێستا یه‌كێك له سه‌ركرده ناسراوه‌كانی ئه‌وروپا " ناپۆلیۆن" هۆشداری دابوو كاتێك ووتی: " واز له چین بێن با بخه‌وێت، چونكه كاتێك بێداربوویه‌وه هه‌موو جیهان ده‌هه‌ژێنێت". به بڕوای منیش ئێستا چین له‌و قۆناغه‌دایه، كه ده‌یه‌وێت جیهان بهه‌ژێنێت، به‌تایبه‌تی رۆژئاوا زۆر ترسی هه‌یه چونكه باش ده‌زانێت، به‌هاتنه پێشه‌وه چین، ده‌ستكه‌وته‌كانی له‌ده‌ستده‌چێت و كۆتایی به هه‌ژموونی رۆژئاوا به‌تایبه‌تی ئه‌مریكا ده‌هێنرێت.\nهیچ هێزێك نییه بتوانێت رووبه‌روی چین بوه‌ستێته‌وه\nله وته‌یه‌كیدا بۆ یادی حه‌فتا ساڵه‌ی كۆماری چین سه‌رۆك شی جین پینگ رایگه‌یاند: له ئێستادا هیچ هێزێك نییه بتوانێت رووبه‌روی چین بوه‌ستێته‌وه" له‌مه‌شدا دیاره مه‌به‌ستی كێیه.\nبه دڵنییایه‌وه له ئێستادا چین به‌ره‌و قۆناغێكی نوی هه‌نگاو ده‌نێت، له لایه‌كه‌وه ئه‌م ده‌وڵه‌ته بۆته خاوه‌نی سووپایه‌كی به‌هێز و مۆدێرن كه هیچ هێزێكی بیانی ناتوانێت وه‌كو سه‌ده‌كانی پێشوو زه‌فه‌ری پێ به‌رێت و خاكه‌كه‌ی داگیربكات، له لایه‌كی تریشه‌وه خاوه‌نی ئابوورییه‌كی به‌هێز وخورته، كه ده‌توانێت شه‌ش یه‌كی دانیشتوانی جیهان به‌شێوه‌یه‌كی باش بژێنێت و هاوكاری گه‌لانی تریش بكات. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا چین وه‌كو هه‌موو وڵاتێكی تری جیهان، كۆمه‌ڵێك كێشه‌ی ناوخۆیی و ده‌ره‌كی هه‌یه، كه پێویستیان به رێگاچاره‌ی باش هه‌یه، گه‌ر ئه‌و كێشانه چاره‌سه‌ر نه‌كرێن، خۆری پرشنگداری نامێنێت، به‌ڵام چین خاوه‌نی سه‌ركردایه‌تییه‌كی حه‌كیمه، زۆر به‌هێمنی هه‌وڵ چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشانه ده‌دات، ئه‌مه‌ش یه‌كێكه له خاڵه به‌هێزه‌كانی ئه‌م وڵاته.


عه‌دنان كۆچه‌ر26/2/2018 349 جار بینراوە\nپرشنگى خۆر ده‌ستگیر ناكرێت\nشێركۆ بێكه‌سی مه‌زن بۆ ده‌ستگیركردن‌و رفاندنى ئۆجه‌لان هه‌ر زوو نیشانی دنیایدا، كه پڕشنگى خۆر نه ده‌ستگیر ده‌كرێ‌و نه كه‌له‌پچه‌ش ده‌خرێته ده‌ستییه‌وه، چونكه ئیدى ئه‌وه‌ى ده‌گیرێت، ئه‌وه‌ى ده‌خرێته ناو قه‌فه‌سه‌وه، ئه‌وه‌ى زنجیر ده‌خرێته قاچه‌كانى‌و ده‌سته‌كانى توند ده‌به‌سترێته‌وه، جه‌سته‌یه، به‌ڵام رۆح‌و پرشنگى ئه‌و بۆ هه‌میشه له‌نێو یاده‌وه‌رى شوێنكه‌وتووه‌كانى‌و له‌خه‌یاڵى نه‌ته‌وه‌كه‌یدا ده‌مێنێته‌وه، ئاخر توركیا هاناى بۆ دنیابرد، كه ده‌نگى ئۆجه‌لان له بیقاع كپبكرێت، كه‌چی ئێستا ده‌نگ‌و خه‌یاڵى ئۆجه‌لان له ئه‌سته‌مبول‌و پاریس‌و واشنتۆن‌و بۆێنس ئایرس‌و تاران پتر له‌جاران ده‌نگی دێت، زیندانیكردنى گه‌وره‌كان ئه‌گه‌ر له‌خه‌یاڵدانى كۆمارى ترسی سوڵتانیش بریتی بێت له‌بێده‌نگكردن، ئه‌وه له‌راستیدا بۆ ئۆجه‌لان‌و هاوبیره‌كانى دیوێكى دیكه‌ى قوتابخانه‌و سته‌یجی خه‌باتێكى گه‌وره‌تره.\nنشوستى كۆمارى سوڵتان له‌خه‌فه‌كردنى ده‌نگى ئاپۆو شوێنكه‌وتووه‌كانى، ئێستا به‌چه‌شنێك بۆته مۆته‌كه‌ى سه‌ر ئۆردۆگان، كه تادێت چاوى له‌ئه‌نجامدانى تاوان‌و ره‌شه‌بگیریی سوورتر ده‌بێت، هه‌رئه‌وه‌شه دواجار (ده‌میرتاش‌و بایده‌میرو كشاناك‌و ئه‌حمه‌د تورك)و ئه‌وانى دیكه‌شی خسته زیندان‌و ژێر حوكمى كه‌له‌پچه‌وه، كه‌چی وه‌ك هه‌میشه ئه‌و ره‌فتارو به‌دكارییه‌ى ئاكپارتى نه‌ك بزووتنه‌وه‌ى مرۆڤدۆستانه‌ى باكورى بێده‌نگ نه‌كرد، به‌ڵكو ته‌نها بیست رۆژ پێش ئێستا له‌كۆنگره‌ى به‌ده‌په پتر له‌بیسست هه‌زار مرۆڤ به‌یه‌كده‌نگ بژى ئۆجه‌لان‌و ده‌میرتاشی دوپاتده‌كرده‌وه، كه‌چی به‌پێچه‌وانه‌ى ئه‌و خواسته‌ى سوڵتان وادیاره ئێستا سه‌رقاڵی زیندانیكردنى نه‌ته‌وه‌یه‌كه، دوا ئابڕوچوونى ئه‌و رژێمه‌ش فشارخستنه سه‌ر چیكه بۆ ده‌ستگیركردنى (ساڵح موسلیم)، وه‌ك ئه‌وه‌ى توركیا بیهه‌وێت وه‌ك ئیمپراتۆریه‌ت ماف به‌خۆى بدات هاوڵاتى وڵاتانى دیكه‌ش به‌تۆمه‌تى تیرۆر ده‌ستگیربكات، له‌كاتێكدا ئه‌وه‌ى شایسته‌ى دادگاییكردنه له‌سه‌ر دۆسیه‌ى تیرۆر، توركیا‌و رژێمه‌كه‌یه‌تى به‌رله هه‌ر كه‌سێكى دیكه.\nساڵح موسلیم، ئه‌گه‌رچی ده‌ستگیركردنه‌كه‌ى كه‌مده‌خایه‌نێ‌و ئه‌و خه‌ونه‌ى توركیا ئاسان نییه بێته‌دى، به‌ڵام جگه له‌رقێكى گه‌وره‌ترى جیهانیی به‌رامبه‌ر ئۆردۆگان هیچی تری لێ شین نابێته‌وه، چونكه ئیدى موسلیم، ئه‌گه‌ر له‌رواڵه‌تیشدا یه‌كێك له‌روخساره‌كانى ئه‌زموونى خۆبه‌ڕێوه‌به‌رى رۆژئاوا بێت، ئه‌وه مۆدێل‌و فۆڕمى رۆژئاوا زۆر له‌وه بونیاده‌كه‌ى به‌هێزتره كه به‌ده‌ستگیركردنى له په‌ل‌و پۆ بخرێت، چونكه ئیدى موسلیم‌و ئامینه‌و نارین‌و ئارین‌و هه‌موو ئه‌وانه‌ى دیكه‌ش، له‌پرۆسه‌ى موتوربه‌كردنى بیریی ئۆجه‌لانه‌وه له‌دایكبوون‌و گه‌وره‌بوون، تا بیریی ئۆجه‌لان‌و ئه‌و مۆدێله حوكمڕانییه دووربینه‌ش به‌رده‌وام بێت، له‌دایكبوونه‌وه‌و دروستبوونه‌وه‌ى سه‌ركرده‌و كاره‌كته‌رى كاریزمیی هه‌میشه‌ییه، له‌به‌رئه‌وه‌ش ئه‌وه‌ى ده‌رهه‌ق به‌موسلیم ئێستا گفتوگۆى له‌باره‌وه ده‌كرێت، هێنده‌ى پرسیاركردنه له‌به‌هاو مۆڕاڵى ئه‌وروپییه‌كان له‌كه‌وتنه ژێر كاریگه‌رى‌و هه‌ژموونى ئۆردۆگانه‌وه، هێنده شین نییه بۆ ترسی له‌ده‌ستچوونی سه‌ركرده‌یه‌ك، وه‌ك چۆن له په‌یامه‌كه‌ى دوێنێی ساڵح موسلیم ئه‌وه به‌یانكراوه، كه وه‌زیفه‌ى مۆڕاڵى ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه یان ژیانه به‌ئازادیی، یان شه‌هیدبوون‌و یانیش سوچی زیندانه‌كان.\nموسلیم كه سێ ساڵ زیندانه‌كانى ئه‌سه‌دى بینیووه‌و ده‌زانێ شكۆى نه‌ته‌وه‌یه‌كی بێكه‌س هه‌میشه له‌ژێر هه‌ڕه‌شه‌ى كه‌له‌پچه‌یه، نه‌ك به‌هۆى ده‌ستبه‌سه‌ركردنییه‌وه ده‌ستبه‌ردارى دنیابینى‌و بیریی مرۆیی‌و كوردایه‌تى راسته‌قینه نابێت، به‌ڵكو كۆى ئه‌و هه‌وڵه پوچه‌ڵه، موسلیم‌و ئه‌زموونه‌كه‌ى وه‌ك پاڵه‌وانیه‌تى‌و جوامێریی نیشانى دنیا ده‌دات‌و ئه‌و سه‌ركێشییه نوێیه‌ى پیاوى مۆزه‌كه‌ش (ئۆردۆگان) ده‌كاته شوره‌ییه‌كی دیكه، چونكه هانابردنى سوڵتان له‌ئێستادا بۆ شاردنه‌وه‌ى شكسته‌كانى عه‌فرینه، چڵه زه‌یتونه خوێناوییه‌كه‌ى ئه‌و پیاوه به ئه‌ندازه‌یه‌ك له‌ئاستى ناوخۆیی‌و له‌به‌رامبه‌ر راى گشتی توركیادا شه‌رمه‌نده‌ى كردووه، هه‌رچۆنێك بێت بارمته‌یه‌كى كوردی بێ چه‌كیش كه له‌كۆڕو كۆنفرانسێكى جیهانیی ده‌ستگیربكرێت وه‌ك پاڵه‌وانییه‌تى نیشانده‌دا.\nكه‌لله‌ڕه‌قی سوڵتان له‌رۆژانى داهاتوو پتر ده‌بێت، تا ته‌رمى زیاترو تانكى شكاوى زۆرترو شكستى زیاترى له‌به‌ره‌كانى عه‌فرین روبه‌ڕوو ببێته‌وه، پتر توشی هێجان‌و په‌رچه‌كردارى شێتانه‌ى گه‌وره‌تر ده‌بێـته‌وه، به‌ڵام وه‌ك چۆن له‌هه‌موو په‌رچه‌كرداره‌كان نشوستییه‌كى تر روبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه، له‌به‌رامبه‌ر موسلیمیش هه‌مان شكست، چونكه ئیدى خۆیان له‌هه‌موو كه‌س باشتر ده‌زانن، پرشنگى خۆر ده‌ستگیرناكرێت، به‌تایبه‌ت خۆرى كوردایه‌تى‌و خۆبه‌ڕیوه‌به‌رى رۆژئاوا.


چوار ژنی ئەڵمانی سەر بەداعش لە سجنەکانی عێراقدان\nJuly 23, 2017 - 3:33 AM کۆدی هه واڵ : 843701 سه ر چاوه : Ckb.abna24 Link:\nچوار ژنی ئەڵمانی کە لە نێویاندا کچێکی تەمەن 16 ساڵان هەیە و لە ماوەی پێشوودا پەیوەنیدان بە داعشەوە کردبوو، لە عێراق دەستگیرکراون.\nبە پێی هەواڵ دەری ئەهلی بەیت.ع.ابنا: لۆرێنس هاس کە پارێزەرێکی پلەبەرزی ئەڵمانیە ڕایگەیاندووە ئەو توانیویەتی شوێنی کچە منداڵکارەکە کە ناوی لیندایە بدۆزێتەوە، بەڵام نازانێت کە بە تەواوەتی بارودۆخی چۆنە.\nهەروەها وتووشیەتی ئەو کچە خەڵکی شارۆچکەیەکی ئەڵمانیایە و لە لایەن باڵیۆزخانەی ئەڵمانیاوە هاوکاری ڕاوێژکاری پێگەیشتووە. لۆرێنس باسی لەوەش کردوە کچەکە ساڵێک لەمەوبەر بۆ تورکیا گەشتی کردووە و پێدەچێت بە مەبەستی گەیشتن بووبێت بە عێراق یان سوریا.\nگۆڤارەکە ئەوەی ئاشکراکردووە کە دەسەڵاتدارانی عێراق ناوی چوار ژنەکەیان بە ئەڵمانیا داوە و دیپلۆماتکارە ئەڵمانیەکان سەردانی ئەو چوار ژنەیان کردووە و لە باشی بارودۆخیان دڵنیا بوونەتەوە. ئەوەش باسکراوە کە ئەگەری هەیە ئەو زیندانیانە بەتاوانی پەیوەندیکردن بە گرووپە چەکدارەکانەوە ڕوبەڕوی سزای لەسێدارەدان ببنەوە. وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا ڕەتیکردروە کە هیچ لێدوانێک دەربارەی ئەو ژنانە بدات.\nچەند پارێزەرێکی ئەڵمانیا ڕایانگەیاندوە خەریکی لێکۆڵینەوەن لەو ڕاپۆرتانەی کە ئاماژە بە دەستگیرکرندی کچێکی 16 ساڵی ئەڵمانی دەکەن کە لەگەڵ ژمارەیەک ژنی تردا کە لە پاش ڕاگەیاندنی سەرکەوتنی هێزە عێراقیەکان لە موسڵ دەستگیرکراون.\nبەپێی ڕاپۆرتەکان تا ئێستا نزیکەی 930 کەس لە ئەڵمانیاوە پەیوەندیان بە چەکدارانی داعشەوە لە عێراق و سوریادا کردووە و نزیکەی %20 ی ئەو کەسانەش ژنن.\nلە موسڵ 250 داعشی لە تونێلێک دا دەسبەسەر کران\nJuly 17, 2017 - 5:24 AM\nداعش کوژرانی ئەبوبەکر بەغدادی بە فەرمی ڕاگەیاند\nJuly 12, 2017 - 4:52 AM\nشەهید بونی سێ چەکداری هێزە ئەمنەکانی عێراقی لە هێرشێکی خۆکوژی داعش\nJuly 14, 2017 - 3:09 AM\nJune 19, 2017 - 4:41 PM\nچەند وڵاتێکی عەرەبی بە نهێنی هاوپەیمانن لەگەڵ ئیسرائیل دا بۆ دژایەتی ئێران\nJuly 18, 2017 - 2:29 AM\nمنداڵانی شێعەی ئەڵمانیا لە چەژنی لەدایک بونی نەبی ڕەحمەت\nDecember 22, 2016 - 11:26 PM


Wednesday, 05.13.2020, 19:09\n•\tبرایم ئەحمەد و ھەمزە عەبدوڵا کە پارتیان دامەزراند و نزیکەی حەفتا ساڵ زیاترە کورد خۆشی لە خۆی نەدیت .\n•\tمەلا مستەفای بارزانی و جەلال تاڵەبانی ، کەمێک کەمتر لەو مێژوە درێژە کوردیان بە دەستی یەک بە کوشتن داوە و سڵیان لە ھیچنەکردوە .\n•\tئەحمەد حەسەن بەکر و سەدام حوسێن لە یازدەی ئازاری ساڵی ١٩٧٠ مافی کوردیان دا دەستی کۆمەڵێک چەتەی شاخی تاوانبار بەکوشت دانی ڕۆڵەکانی خۆیان بە ناوی درۆی شۆڕش و چوار ساڵ ئەو ھەمو کێویەیان ھێناوە شارەکان .\n•\tبۆ گەڕێکی تر بە ناوی شۆڕشی نوێ و شۆڕشی گولان دیسان جەلال تاڵەبانی و نەوشێروان موستەفا و مەسعود بارزانی و ئیدریسبارزانی و دەیان تاوانباری تری وەک کەمال کەرکوکی و ئازاد بەرواری و فازیل موتنی و کۆسرەت ڕەسول و مەلا بەختیار و ئەرسەلانبایز و سەدان زەلام کوژی تری بە ناو سەرکردایەتی و پێشمەرگەی تاوانباری شەڕی ناو خۆیان بەردا گیانی ھانیشتمانیە سادەکان وبە کوشتیان دان .\n•\tلە کەیسی جینۆسایدی کورد بۆ ئەنفال و کیمیا تاڵەبانی و بارزانی تاوانکاری یەکەمن پێش بەعس و سەدام و عەلی کیمیاوی .\n•\tبەڵام بۆ مێژو پێویستە نەوەکانی دوای ڕاپەڕین بزانن کێ ئەو دۆخەی ناھەموارەی ئێرەی دروست کرد:- نابێ لەو سەربازە ھەڵاتوەی گەڕاوەی شەڕی کوێت تاوانبار ھەبوبێت کە لە فاو لولەی دەبابەکەی سوڕاندەوە و تۆپێکینا بە ڕەسمە جیداریەکەی سەدام حوسێن و ئینتیفازەی جنوبی لێ کەوتەوە و لێرەش گەورە تاوانبار ( عەلی نەبی ) بو لە ڕانیە سەلیەکگوللەی کیلاشینکۆفی نا بە مەقەڕێکی حیزبی بەعس و ئەو ھەمو ترسنۆکە دزە خایەنەی لە ئێران بەناوی ڕاپەڕین ھێنایەوە کوردستان .\n•\tجەلال تاڵەبانی تاوانکاری یەکەمە کە چوە ناو پڕۆسەی ھەڵبژاردنی ساڵی ١٩٩٢ وای کرد پارتی دەنگی یەکەم بێنێ و بە حوکمی ئەوڕازی نەبو کردیە فیفتی فیفتی و کوردستانی نوقمی شەڕی ناوەخۆ کرد بۆ جاری چەندەم .\n•\tکۆسرەت ڕەسول تاونبارێکی تر بو ئەو دەمەی پارتی خەریکی کۆنگرەی خۆی بو لە ھۆڵی مەرکەز شەباب کە دواتر بوە ھۆڵی زەرد ونیەتی قەتل و عام بەسەردادانی ھۆڵی زەردیان ھەبو بۆ تەسفیە کردنی یەکجارەکی پارتی و بنەماڵەی بارزانی .\n•\tکۆسرەت ڕەسول جارێکی تریش تاوانبار بۆوە کە لە ساڵی ١٩٩٤ لە شەوێکی ناکاو گەیشتنە سەری ڕەش و بە تەلیفۆنی جەلالتاڵەبانی ھێور بونەوە و داریان نا شارە زەردەواڵە و پارتیان ھار کرد .\n•\tسەدام حوسێن ھەمیسان تاوانبار بۆوە لە سی و یەکی ئابی ساڵی ١٩٩٦ نەیکرد پارتیش لەگەل یەکێتی بنێرێتەوە کێلێ .\n•\tپەکەکەش پشکی تاوانەکانی بەردەکەوێ لەو ھەمو قونە شەڕانەی لە باشور کردویێتی و ھیچی بەھیچ نەکردوە و قوڕەکەی زیاترگردۆتەوە .\n•\tنێچیرڤان بارزانی تاوانکاری نزیکەی بیست ساڵی دەوڵەت داری بو کە ئەو وڵاتەی ھێنا سەر ساجی عەلی .\n•\tحیزبە ئیسلامیەکان و بە تایبەت یەکگرتو تاوانباری گەورەن لە بێ دین کردنی خەڵکی بێ وەی و موسڵمانی کورد و لە دین وەرگەڕانیخەڵک بۆ بەکار بردنی دین بۆ خۆ دەوڵەمەند کردن و وابەستە کردنیان بە بە میتی تورکیا .\n•\tلەشکری زۆر و زەوەندی بەناو ڕۆشنبیر و چالاکی مەدەنی و ڕۆژنامە نوسی ساختەچی ھەمو دەمێ ھاوکاری سەرەکی بەردەوامیدەسەڵاتی پارتی و یەکێتی بونە .\n•\tنمونەی مونا قاوەچی و سەرکیس ئاغا جان تاوانکار بونە بۆ نەتەوەکانیان و بەکار ھێنانی تورکمان و مەسیحیەکان بۆ ئەو دەسەڵاتە بەتایبەت پارتی .\n•\tنەوشێروان موستەفا و گۆڕان تاوانباری سەرەکی تێکدانی ئەو دۆخە خراپە بون و لە خراپەوە بەرە و خراپیان برد و خەڵکیان خەڵەتاندو ھیچ ئومێدێکیان بۆ خەڵک نەھێشتەوە .\n•\tژن و منداڵ و نەوەکانی تاڵەبانی تاوانبار بون کە ڕێشمەی ئەو خەڵکە ھەڵپەڕیوەی شاری سلێمانی و زۆنی سەوزیان کەوتە دەست .\n•\tمەسرور بارزانی و لاھور تاڵەبانیش پێ دەچێت بە یەک جاری بۆ ھەتا ھەتایێ کورستان وێران کەن و لە بنی بەن و بە یەکجاریبحەسێینەوە .\n•\tبە گشتی برێمەر و خەلیل زاد و مالکی و عەلاوی و عەبدول مەھدی و داعش و حەشد ھیچیان تاوانکار نینە بە قەد نەفامی و ترسنۆکیگێلی ئەو میللەتە بە ھەمو شت ڕازیە .\n•\tئەگەر سەرنج دەین :- ڕاپەڕینەکەی عەلی نەبی و میللەتەکە تاواکاری یەکەمن ئەو دۆخەیان بەسەر خۆ ھێناوە .


هاوكاری زستانە بەسەر ئاوارەكانی چیای شەنگال دابەش دەكرێت - BCF\nئاسایشی خۆراک, ناخۆراکی, هەواڵ\nدەزگای خێرخوازیی بارزانی لەسەر راسپاردەی بەڕێز مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان، كاروانێكی هاوكاری زستانە دەگەیەنێتە ئاوارەكانی سەر چیای شەنگال، كە بەهۆی سەرما و بەفر بارینەوە لە بارودۆخێكی خراپدا دەژین.\nرێككەوتی 23/1/2022 دەزگای خێرخوازیی بارزانی لەچوارچێوەی هەڵمەتە فریاگوزاریی و مرۆییەكانیدا، لەسەر راسپاردەی رێزدار (مەسرور بارزانی) سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان، كاروانێكی هاوكاری كە پێكهاتبوو لە (ئارد، سووتەمەنی) بۆ 1300 خێزانی ئاوارەی سەر چیای شەنگال و دەوروبەری، كە هەر خێزانێك فەردەیەكی ئارد و 40 لیتر سووتەمەنیان پێشكەشكرا.\nشایانی باسە، بەهۆی شەپۆلی سەرما و بەفر بارینەوە ئاوارەكانی سەر چیای شەنگال لە بارودۆخێكی خراپدان و پێویستیان بە ئاوڕلێدانەوەو و هاوكاری بەردەوام هەیە، دەزگای خێرخوازیی بارزانی لەڕێگەی ئۆفیسی شەنگالەوە لە خانەسۆر، بەشێوەیەكی بەردەوام هاوكاری و پێداویستیان بۆ دابین دەكات، بەڵام پێویستی بە هاوكاری زیاتری رێكخراوە خێرخوازیی و جیهانییەكانە بۆ ئەوەی لەوەرزی زستاندا بەشێوەیەكی ئارام و بێ گیرو گرفت بژین.\nPrevپێشترخۆراك و پێداویستی ناوماڵەی 130 خێزانی زیانمەندی لافاو دابینكرا\nدواترهەواڵنامەی چالاکییەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی ژمارە 84Next\nدەزگای خێرخوازیی بارزانی بەشداری کۆبونەوەی گلۆبال پۆلەسی دایلۆگی جیهانی کرد\n26/05/2022\tهیچ لێدوانێک نییە\nچوارەم خێوەتگەی پەرەێدانی مرۆیی كۆتایی هات\n23/05/2022\tهیچ لێدوانێک نییە\nپێنجەمین خێوەتگەی دەزگای خێرخوازیی بارزانی ، ڕۆژی پێنجەم


چاخی ڕاو و شکار - ژنەفتن\nچاخی ڕاو و شکار\n24ی ئایار، 2021|چیرۆک\nجەنابی مولازم میم. ئەلیف بە چاوانی هەڵماسیوەوە لە پشتی مێزێکی دارینی ڕزیو دانیشتبوو. خەواڵو بوو. دۆسیەکەم خستە سەر مێزەکە سەیرێکی کرد و زەق لەنێو چاوەکانمی ڕوانی.\nگوتی: لەم کاتی شەوەدا کە بە دوای دزدا ناگرێن.\nگوتم: ببوورن، گرووبان خۆی گوتی وەرە بڕۆینە پاسگە.\nپەڕاوی ڕاپۆرتەکەی ژێر و ژوور کرد.\n– لە ئەڵمانیا دەخوێنی؟\n– بۆ لەوێ؟\nبە نینۆکی دۆشاومژەی ڕاستی، زەخمی سەر دەستی چەپی دەخوراند و باوێشکی دەدا.\n– بۆ چی ڕۆیشتی لەوێ بخوێنی. نەدەکرا هەر لێرە درێژە بە خوێندن بدەی؟\nلە وەڵامیدا هەرچیم بە زەیندا هات گوتم، بەڵام قانع نەبوو.\nگوتی: دەبوایە لێرەکانێ بمایتایەتەوە. نەدەڕۆیشتە وڵاتێک کە پارکی ڕووتەکانی هەیە. مەگەر نەدەکرا لە وڵاتی خۆت دکتۆرا وەرگری؟\nوەڕەز بووم. نزیکەی کاتژمێرێک چاو لەسەر دەرگا و گوێ هەڵخستن لە بڵینگۆ لە هۆڵی چاوەڕوانی لەسەر کورسی مێتاڵی دانیشتبووم، لە پاڵ پیاوێک کە بە تەواوی سەرخۆش بوو و لە خەو و بێداریدا لەگەڵ خۆی قسەی دەکرد. دەستی ڕاستیان بە کەلەپچە بەستبوو بە شیشەی کورسییەکەوە.\n– چییان لێ دزیوی؟\n– جانتایەک کە پاسپۆرت، ناسنامە، بڕوانامەی خوێندن، دوو هەزار یۆرۆ، لاپتۆپ و ئەنگوستیلەی دەزگیرانی تێدایە.\nلەسەر دەستی چەپی جۆگەلەیلی باریکی خوێن وەگەر کەوتبوون.چی دەخوێنی؟\n– ئارکاییکی ئەنترۆپۆلۆژی.\n– ڕشتەکەم لەبارەی نیاندەرتاڵەکان و هۆمۆساپیەنسەکانە.\n– ئەها، مرۆڤی هۆشمەند… نەکا تۆ ئەوەیت کە ددانی شیری مرۆڤێکی نیاندەرتاڵی لە ناوەدروەن دۆزیبوویەوە؟\n– من و لیژنەیەکی شوێنەوارناسان.\n– ئەو ددانە بەهای مادیشی هەیە؟ مەبەستم ئەوەیە مۆزەخانەکانی دەرەوە بە نرخێکی باش لێتان دەکڕن.\nهەواڵی دۆزینەوەی ددانە شیرییەکەی وێدەچێ لە میدیاکان بیستبێ. ڕادیۆیەکی ناسیۆناڵی قەدیمی لەسەر مێزەکەی بوو.\nبە هێمی گوتی:\n– کەوایە زانایەکی بۆ خۆت. دەبینی مرۆڤی هۆشمەند چی بەسەرهاتووە. یەکشەممەی داهاتوو وەرە بۆ ئێرە. ئێستا بڕۆ دۆسیەکەت کامڵ بکە… هۆبەی دزی لە ماڵان.\nئاماژەیەکی کرد بۆ کۆتایی ڕاڕەوەکە.\nژووری یەکەم. لەسەر دەرکەکەی نووسرابوو، دزی چەکدارانە، چۆڵ بوو. ژووری دووەم، دزی لە دووکان، چۆڵ بوو.\nژووری سێیەمیش؛ دزی لە ماڵان.\nپلەدارێک بە دوو ئەستێری لکاو لەسەر شانەکانی، سەری خستبووە سەر مێزەکە. پرخوهۆڕی دەکرد.\nچووبووە خەوێکی قووڵەوە. چەندجار بە پارەی وردە لە شووشەی دەرکەکەم دا، تا هەڵسا. بە پەلە دۆسیەکەی لێ وەرگرتم.\n-ناو و ناوی فامیلی؟\n– ژمارەی ناسنامە؟\n– لە کوێ دەرچووە؟\n– هۆی سەردانکردنت؟\n– دزی لە ماڵان.\n– پەنجە لە مرەکەبەکە بدە و بیدە لە پەڕاوەکە.\nگوتی: ئەمجارە هاتی بێ بۆینباخ وەرە.\nکەللەی خستە سەر مێزەکە.\nلە پلیکانەکان هاتمە خوارەوە و گەیشتمە حەوشەی پڕ لە ماتۆرسیکلێت. دەیان نەفەر لە تاریکی چۆک لەنێو چۆکی یەکتر دانیشتبوون. هەموو کەلەپچە لە دەست. دیار نەبوو کێ دزی دووکان یان ماڵانە یان جنتاڕفین. نزیکی بانگی بەیانی بوو. دەنگی کەڵەبابێکم نازانم لە کوێوە بیست. وەک ئەو ساڵانە کە پێم وابوو دەبێ لە تاران وەک جنەکان بی، لەسەر ڕەسیفی شەقام یەک پێ و دوو پێ ڕامکرد و کلیلێ کە کابرای دز خستبوویە نێو قفڵەکە لە بیلبیلەکانم دەخولایەوە. لە فرۆکەخانەوە یەکسەر هاتبوومەوە ماڵ. جانتاکەم خستبووە کانتۆرەکە و بەو بۆینباخ و شەرواڵە جێنە ڕۆیشتبوم بە دوای کاری ئیداری. لە گەڕانەوەدا حەپەسابووم، درکەی خانووکە نیوە کراوە بوو و نێو کانتۆرەکە، جێی بەتاڵی جانتاکەم. هەموو شتێکم.\nلە ڕۆژنامەفرۆشێ چەند جگەرەیەکم کڕی و بەدوایەکدا کردمن بە حەوادا. دیارە ئەو دزە پیشەگەرەی ماڵ، وا دانیشتووە لای لاپتۆپەکەم و خەریکە بە زمانی ئەڵمانی لەگەڵ خاتوو سوزان ستیف چات دەکا. وێنەی چاوە سەوزە تەلسماوییەکانیشی دەبینی و دەگەشایەوە.\nهەموو شتێکمی دزی بوو؛ لە هەمووی خەمبارانەتر وێنەکانی یادگاری لەگەڵ سوزان ستێف لە دەوروبەری شوێنەواری ناوەدروەن و ئەشکەوتی خاموش. لەوێ بوو کە چیرۆکی خولقاندنم بەپێی گێڕانەوەی ‘دیوانە گەورە’ بۆ گێڕایەوە:\nلە سەرەتا دوڕ هەبوو و هەقیقەت لەنێو دوڕ هەبوو. هەق کە ناوەکەی دیکەی شەنتیا بوو پاش هەفتا هەزار ساڵ لە دوڕەکە هاتە دەرەوە و حەوت تەنەکەی خوڵقاند و زەوی و جیهانیش. هەق و حەوتتەن لە چیای سەرئەندێڵ جەستەی مڕۆڤیان لە گڵ ئافراند و پیربنیامین بە ژەنینی تەنبوور و مەقامی تەرز ڕۆحی دەبەرنا. جەستەش وەڕێ کەوت.\nگوتی: ئەنترۆپۆلۆژی ئەنتی تێزی میتۆلۆژییە. وا نییە؟\nگوتم: لەوانەیە ئێمە بەمە دەڵێین ڕازی نەگوتنی.\nتا گەیشتینە فرۆکەخانە پێکەوە بووین. لەوێوە بە تاکسی چوو بۆ هۆتێل ئیستقلال. خۆم ژووم بۆ ڕێزێرڤ کردبوو. ژنێ بوو بە تایبەتمەندیگەلێکی سەیر و سەمەرە.\nبۆ نموونە مەرجی ئەوە بوو کە بە درێژایی سەفەرەکان و پشکنینەکانمان هەرگیز ڕادیۆ یان تەلەڤزیۆنێ هەڵ نەکرێ. دەیگوت تەلەڤزیۆنی هەڵکراو ببینم، پێستم لیر دەردەکات.\nپێستە سپییە هێلکەییەکەی.\nکاتێ گەیشتمە ماڵ، ئاغای هومایونی، هاوسێی دێرین و بەڕێوەبەری باڵەخانە، هێشتا نەخەوتبوو. بە لایتە کم شەوقەکەی، لەسەر پلیکانەکان دەرکەوت و گوتی: لە بەختی ڕەش کارەباش بڕاوە.\n– حەتمەن ئاغای دزە تەلەفۆنی کردووە بۆ فەرمانگەی کارەبا تا بیبڕن.\nپێکەنی و شەوقی لایتەکەی خستە سەر قفڵەکە.\nگوتی: هەر کێ بووە شاکلیلی هەبووە. من وامزانی خاتوو سوزان لە ماڵەوەیە. لە تاریکی گیری خواردووە…\nکاتێ دەڕۆیشت. لایتەکەی پێمدا. گوتی: ڕاستی، ئەو ددانە شیرییە بە ڕاستی هی مرۆڤی چاخی بەردینی کۆن بووە؟\nگوتم: بە گوێرەی پشکنینی کاربۆن، بەڵێ.\nماڵ کشومات بوو. قونکە جگەرەکەی گرووبانم لەژێر نووری لایتەکە، لە ژێرپیاڵەیەکدا بینی.\nگوتبووی: پەنجەمۆر کردن پەنجا هەزار تمەن خەرجت دەخاتە ئەستۆ… دەتەوێ؟\n-لە تارانی گەورە، بە گوێرەی بەڵگەکان تەنیا بیستوحەوت هەزار دزی ماڵانمان هەیە. بڕۆین بە دوای کامەیان؟\n-دەبێ بێیتە پاسگە ئیمزا بکەی.\n-چی ئیمزا بکەم؟\n-پەڕاوی وازهێنان لە سکاڵا و ئیزن نەدان بە شوێن کەوتنی دزەکە.\nلاشەم هەڵدایە سەر چرپاکە و پێڵووەکانم لێک نا. خۆم خستە خەو تا یەکێکی تر لەو خەوە دووپاتانە ببینم کە لە سەرانسەری قۆناغی پشکنین و کنەکردندا دەمبینی. مولازم دەمانچەکە بخاتە لای بناگویمدا و بڵێ ئامااااادە بە.\nبڵێم ئێوە خاتوو سوزان لە کوێ دەناسن؟\nزەخمی سەر دەستی بخورێنێ و بڵێ هەر ئێستا لە تەلەڤزیۆن پیشانیان دا. ئیعترافی دەکرد.\nلە پلیکانەکانی ئاپارتمان بڕۆینە خوارێ. بگەینە کۆڵان. ئەو، لەپێشەوە بڕوا. من، لە پشتەوەی.\nلە باڵەخانەی تەلەڤزیۆن خۆمان ببینینەوە. من ڕادەستی چەند مەئموورێک بکەن کە ڕوخسارەکانیان نابینم. یەکسەر بمبەنە ئەستۆدیۆی پەخشی ڕاستەوخۆ.\nبمناسێنن بە ئاغا و خانمی پێشکەشکار. ڕووناکی دیمەنەکە پێشتر ڕێکخرابوو.\nچەند کامێرایەک کەللەم بخەنە چێوەوە. بە ئاماژەی خانمی پێشکەشکار، منیش دەست بکەم بە ددان پێدانان.\nسبەینێ، کاتێ لەبەردم ئاوێنەکە خەرێک بووم ڕیشم دەتاشی هێشتا چاوم لە ڕووناکی دیمەنەکە دەسووتا.\nلێمدا بۆ دەرەوە. بۆنی کەلاکی گەنیو دەیدا لە لووتم. ئاقای هومایونی گوتبووی: ماوەیەکە ئەم بۆنە هەموو تارانی داگرتووە. لە قەڵەشتەکانەوە دێتە دەرێ. بەس بومەلەرزە نەیەت. بۆن کە هیچ نییە. لووتمان دادەپۆشین. ئێمە لە تاران لەبەر پیس بوونی هەوا دەبێ ماسک ببەستین. ڕاسپاردە بە تەواوی پزشکییە.\nلە درەختێکی رووت و بێبەرگ کە لقەکەی دەگەیشتە لای پەنجەرەیەک، خۆم هەڵکێشایە سەرەوە. پیرەژنێکی حەفتا، هەشتا ساڵە لە ژوورێکی بچووک، چاوی بریبوویە شاشەی تەلەڤزیۆن.\nلە درەختەکە هاتمە خوارێ و ڕۆیشتم بۆ کافی نێتێک. چۆڵ بوو.\nیەکسەر چوومە نێو دونیای ڤیرتواڵەوە. دۆمینۆکەم دۆاند. شەترەنجەکەم بردەوە و تاوڵەکەم بۆ ڕەقیب جێهێشت.\nبۆچی بەڵگەکانمیان بردبوو؟\nلە کافی نێت هاتمە دەرەوە و ڕۆیشتم بەرەو لای ڕێستۆرانتێکی سوننەتی کە سەیارەیەکی ‘ژیان’ی تازەیان بۆ سەرنجڕاکێشانی موشتەری لە ڕووبەڕووی ڕاگرتبوو. خاتوو سوزان جارێک گوتی لە وێنەکانی شۆڕشەکەتان تەنیا ‘ژیان’ و ‘پەیکان’ لە شەقامەکان دەبینم.\nگوتم شۆڕشی باوکانی ئێمە.\nبۆنی کەباب دای لە لووتم. کەباب سوڵتانی، لە هەموو بە چێژتر کەبابی مەڕ بە بەهاراتی کاری.\nدەبوایە نانی نیوەڕۆ بخۆم و خۆم بگەیەنمە هۆتێلی نێودەوڵەتی ئیستقلال. جێیەک کە سوزان چاوەڕوانم بوو. ئەو ڕوەکخۆر بوو. بە ئێمەی گۆشتخۆری دەوت ئێوە هێشتا لە چاخی ڕاودا دەژین. خواردنم داوا کرد و لە پشتی مێزێک دانیشتم.\nکتوپڕ ڕاچڵەکیم. ئەو پیرەژنەی کە لە خەودا بینیبووم لەسەر مێزی خێزانیی کۆتایی هۆڵەکە دانیشتبوو. لە کاتێکدا کە پەراسووی برژاوی بە ددان ڕادەکێشا چاوی بڕیبوویە شاشەی تەلەڤزیۆنەکە.\nگارسۆنەکە هات. سفرەی سەفری لەسەر مێزەکە ڕاخست. دوو نانی گەرمی هێنا. کەبابی مەڕ بە بەهاراتی کاریش.\nمەژغوڵی خواردن بووم لە کاتێکدا کە وێنەی ڕووخسارم کەوتبووە نێو ئاوێنەی دیواری. قیافەم شێوەی خۆم نەبوو. هەتاوی تیژی ناودەروەن پێستمی سووتاندبوو.\nنازانم سەر و کەللەی مولازم میم. ئەلیف لە کوێوە وەدەرکەوت. لە پڕێکدا هات و دانیشت لەسەر مێزی من.\nگوتی: جانتاکەت دۆزرایەوە؟\nگوتم: ئێوە کە دەزانن نا.\nگوتی: بۆچی، دۆزراوەتەوە.\nئەویش دوو شیش کەبابی مەخسوسی داوا کرد.\nئینجا هاتینە دەرەوە و بەرەو پاسگە بەڕێ کەوتین.\nمولازم پرسی: ئێستا بە ڕاستی لەنێو جانتاکە چی هەبوو؟\nدووپاتم کردەوە: پاسپۆرت، ناسنامە، بڕوانامەی خوێندن، دوو هەزار یۆرۆ، لاپتۆپ و ئەنگوستیلەی دەزگیرانی ودەفتەری دیوانە گەورە بە دەستخەتی باوکم.\nجانتاکەم وەرگرتەوە. واژۆم کرد و هاتمە دەرەوە. تا گەیشتمە ماڵەوە، لەژیر لێوەوە مۆرەمۆرم دەکرد یا پیربنیامین.\nئاغای هومایونی لەبەر دەرکە بوو. ئاماژەی کرد بۆ جانتاکە.\nگوتی: دوو کەس بە جلی مەدەنییەوە لە ماڵەوە چاوەڕێتن.\n ناوچەیەکی کۆن و مێژووییە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کەوتووەتە نێوان کامیاران کرماشان، کە بە گوێرەی بەڵگەی شوێنەوارناسان، شوێنی مرۆڤی نیاندەرتاڵی لە ٤٥ هەزار ساڵ پێش بووە\n دیوانە گەورە؛ لە گرنگترین و سەرەکی ترین دەفتەرەکانی ئایینی یارسانە. کۆمەڵە کەلامی حەوت تەن و چل تەن لە سەردەمی پردیوەر (سەدەی ١٤ی زایینی).\n چیای سەرئەندیڵ، ناوێکی دیکەی داڵەهۆیە، حەوت تەن لەوێ بە دیداری یەکتر گەیشتوون و لە حزووری هەق، جەستەی مرۆڤیان لە گڵ ئاوێتە کرد.\n پیربنیامین: یەکێکە لە حەوت تەنی خودان زات لە ئایینی یارسان.\n Fault قەڵەشت، (زەوی ناسی) دەبێتە هۆی جێگۆڕکێی چینەکان. فارسییەکەی (گسل)\nسەرچاوە: ئەم چیرۆکە لە کۆمەڵە چیرۆکی چاپ نەکراوی (ما همە در عصر شکار بە سەر می بریم) وەرگێڕدراوە.\nچیرۆک، شوێنەوار، یارسان\n← ڕەخنەی سووکایەتیکەر و، شیعر و زمانی کوردی\nتوندوتیژی، قۆچی قوربانی و موقەدەس →


کوردیپێدیا - شوان محەمەد\n👫 شوان محەمەد | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nسەرنووسەری هەفتەنامەی ئاوێنە\n1. 👁 کۆمەڵێک سەرنوسەر هۆشیاری دەدەن\n1. 👁 حەوت کۆڵەکە\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 5 2010 1:26PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 20 KB Nov 5 2010 1:26PM هاوڕێ باخەوان


فیزیک / گەردونناسی\nکۆکردنەو ڕیخستن و وەرگێرانی: محمد حیدر\n(هێزیی کێشکردن و خێرایی)\nتیۆری ڕێژه‌یی گشتیی (ئاینشتاین)، له ساڵی (1915)، بڵاوکرایه‌وه، ئه‌م تیۆرییه بۆ نوێکردنه‌وه و به‌گشتیی کردنی تیۆریی ڕێژه‌یی تایبه‌ت بوو. تیۆریی ڕێژه‌یی تایبه‌ت چاره‌سه‌ری کێشه‌ی جوڵه‌ی پێکرا، به خێراییه‌کی نه‌گۆڕ، یان چارسه‌رکردنی جوڵه به بێ کاریگه‌ری هێز، به‌ڵام تیۆریی ڕێژه‌یی گشتیی، به هۆی کاریگه‌ری هێزه‌وه، بۆ چاره‌سه‌رکردنی جوڵه بوو. ئه‌وه‌ی له هزری (ئاینشتاین)دا بوو، بریتی بوو له به گشتیی کردنی تیۆریی ڕێژه‌یی تایبه‌ت بۆ ئه‌وه‌ی له ڕیزی قانوونه‌کانی (ئیسحاق نیوتن)دا بێت، یان شمولی قانوونه‌کانی بکات، قانوونی کێشکردنی (نیوتن): دوو ته‌ن له گه‌ردووندا، یه‌کتری کێش ده‌که‌ن به هێزێک که ڕاسته‌وانه‌یه له‌گه‌ڵ لێکدانی هه‌ردوو بارستاییان و پێچه‌وانه‌یه له‌گه‌ڵ دووجایی دووریی نێوانیان.\nئه‌م قانوونه‌ی نیوتن بۆ کێشکردن له‌گه‌ڵ تیۆریی ڕێژه‌یی تایبه‌تدا نه‌ده‌گوونجا، ڕێژه‌یی تایبه‌ت خێرایی ڕووناکی ده‌گات به زۆرترین خێرایی، خێرایی ڕووناکی له بۆشاییدا زۆرترین بڕی هه‌یه، بۆ هه‌ر ئیشاره‌تێک، له نێوان دوو خاڵدا که ده‌جوڵێت، قانوونی (نیوتن)، بۆ کێشکردن، یان قانوونی گشتی کێشکردن، له نێوان دوو خاڵدا بۆ خێرایی بریتیه له خێراییه‌کی ناکۆتا، گواستنه‌وه‌یی کاریگه‌ری کێشکردن له نێوان دوو خاڵدا به خێراییه‌کی ناکۆتایه. به جۆرێکی دیکه‌ش قانوونی کێشکردنی (نیوتن)، ناگوونجێت له‌گه‌ڵ تیۆریی ڕێژه‌یی تایبه‌ت، له ڕێژه‌یی تایبه‌تدا کات- شوێن، به‌یه‌که‌وه‌ن، یان له ناویه‌کتریدان. له تیۆریی کێشکردنی (نیوتن)دا، کات دابڕێنراوه له شوێن، کات لای نیوتن وه‌کو شتێک به یه‌کسانی به گه‌ردووندا بڵاوده‌بێته‌وه به بێ بوونی هیچ کاریگه‌رییه‌ک، وه هیچ په‌یوه‌ندییه‌که‌ی به شوێنه‌وه نییه، ئه‌مه‌ش جیاوازییه‌که ئه‌گه‌ر بۆچوونمان وابێت که قانوونی کێشکردن گونجاوه بۆ مامه‌ڵه‌کردن له چوارچێوه‌یی بیرێکی نوێ بۆ کات و شوێن. له‌مه‌وه کاری (ئاینشتاین)، ده‌ستی پێکرد، کارکردن بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگایه‌کی نوێ بدۆزێته‌وه که ڕێژه‌یی تایبه‌ت و بنه‌ماکانی گوونجاو بێت له‌گه‌ڵ کێشکردن. دانان و ووردبوونه‌وه له چه‌ندین تێبینی له لایه‌ن (ئایشتاین)ه‌وه: گریمان له بۆشاییداین به بێ بوونی هێزی کێشکردن، هیچ هێزێک بوونی نییه، کاریگه‌ر بێت له‌سه‌ر لاشه‌مان، وه وا دا‌بنرێت که له ناو که‌شتییه‌کی ئاسمانیداین، ئایا له کاتێکی ئاوادا هه‌ست به کێشکردن ناکه‌ین؟ هه‌ست به له‌ده‌ستدانی کێشمان ده‌که‌ین؟ هه‌ست به کاریگه‌ری هێزێکی ده‌ره‌کی ده‌که‌ین؟، ئه‌مه ئه‌وه‌یه که ناوبراوه به (تیۆریی ڕێژه‌یی تایبه‌ت)، ئه‌گه‌ری نه جوڵانمان هه‌یه، ئه‌گه‌ری جوڵانمان هه‌یه به خێراییه‌کی جێگیر به بێ کاریگه‌ری هێزێکی ده‌ره‌کی. وا داده‌نێین که ئه‌و که‌شتیه ئاسمانییه به‌ره‌وه سه‌رووتر ده‌جوڵێت، به‌شی خواره‌وه‌ی ئه‌و که‌شتییه به جۆرێکه وه‌کو ئه‌وه‌ی که ڕاکێشانی هه‌بێت، یان هیزی کێشکردنی هه‌بێت، ئه‌گه‌ر که‌شتییه ئاسمانییه‌که به خێرایی (10)م/چ، ده مه‌تر بۆ هه‌ر چرکه‌یه‌ک بجوڵێت، له‌م کاته‌دا هه‌ست ده‌که‌ین که ئێمه له‌سه‌ر زه‌وی ده‌ژین، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئێمه هه‌ست به هێزی کێشکردن ده‌که‌ین، مه‌به‌ست له هیزی کێشکردنی به‌شی ژێره‌وه‌ی که‌شتیه ئاسمانییه‌که‌یه. وه هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر وا دابنرێت که له که‌وتن یان جووڵه‌دابین به‌ره‌و ئاراسته‌یی خواره‌وه، یان (که‌وتنی سه‌ربه‌ست)، ئه‌گه‌ر وا دابنرێت که مەسعەدێک، به شێوه‌یه‌کی سه‌ربه‌ست به‌رده‌بێته‌وه به‌ره‌و خوار، له‌م باره‌دا ئه‌و ته‌نانه‌ی که له ناویدان تووشی له‌ده‌ستدانی کێش ده‌بن، ئه‌م جۆره حاڵه‌ته هاوشیوه‌یه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی که له بۆشایدابین، ته‌واو ته‌واو دووربێت له هه‌ر کێشکردنێک. له‌م تێبینیه‌وه (ئاینشتاین)، ئه‌وه‌ی بۆ ده‌رکه‌وت که کێشکردن یه‌کسانه به خێرایی، ئه‌مه‌ی کرد به بنه‌مایه‌ک که کێشکردن ده‌کاته خێرایی به شوێنی پێکگه‌شتن، له‌به‌ر ئه‌وه (ئاینشتاین)، شوێنی پێکگه‌شتنیبه‌کارهێنا، چونکه کێشکردن، یان هێزی کێشکردن کاریگه‌ری له‌سه‌ر ته‌نێک له خاڵێکدا درووست ده‌کات، به‌لام خێرایی له یه‌ک خاڵدا کاریگه‌ری نییه، به‌ڵکو کاریگه‌ری له‌سه‌ر هه‌موو ته‌نه‌که هه‌یه، یان له‌سه‌ر هه‌موو که‌شتییه‌که، ئه‌مه ناوده‌نرێت به بنه‌مایی یه‌کسانی، له‌مه‌وه گه‌شت به‌و ده‌رئه‌نجامه‌یی که ده‌کرێت خێرایی شوێنگره‌وه‌ی کێش کردن بێت. له لایه‌کی تره‌وه (ئاینشتاین)، تێبینی ئه‌وه‌ی کرد که پیویستیه‌کی فیزیاییه کە قانوونه‌کانی فیزیا، له سیسته‌مه جوڵاوه‌کاندا، چ به خێراییه‌که‌ی نه‌گۆڕبێت، یان به خێراییه‌ک که کاریگه‌ری له‌سه‌ر بێت، ده‌بێت ئه‌م قانوونانه کاریگه‌ر و یه‌کسان بێت، ئه‌مه‌ش بنه‌مایه‌ک بوو، که ناونرا به (بنه‌مای ڕێژه‌یی گشتیی).\n(ئاینشتاین)، بۆ دانانی قانوونێک که شمولی هه‌موو سیسته‌مێکی جوڵاو بکات به خێراییه‌کی جێگیر، ڕێژه‌یی تایبه‌تی دانا، به‌ڵام له ڕێژه‌یی گشتییدا ته‌نها سیسته‌می جوڵاو بوونی نییه به خێراییه‌کی جێگیر، به‌ڵکو سیسته‌می جوڵاو، یان خێرایی که کاریگه‌ری له‌سه‌ر هه‌بێت، له‌به‌ر ئه‌مه قانوونه‌کانی فیزیا بۆ هه‌موو سیسته‌مێکی جوڵاو به هه‌ردوو جۆره‌که‌یه‌وه، ده‌بێت یه‌کسان بێت.\nله دوایی بڵاوبوونه‌وه و ده‌رچوونی تیۆریی ڕێژه‌یی زاراوه‌یی شوێن-کات په‌یدا بوو، ئه‌م زاراوایه پێکهاتووه له لێکدانی هه‌ردوو ووشه‌ی کات و شوێن ، بیری یه‌کگرتنی ئه‌م دووانه له لایه‌ن (ئاینشتاین)ه‌وه بوو، له دوایی ئه‌مه‌وه بڕە فیزیاییەکان له گه‌ردووندا، دەردەبڕدران به چوار دووری، بوونی شته‌کان له گه‌ردووندا به سێ دووری، یان سێ ڕه‌هه‌ندی بوو، به‌ڵام له ڕاستیدا هه‌ستکردن به شته‌کان به سێ ڕه‌هه‌ندی شوێن و ڕه‌هه‌ندی چواره‌م که بریتییه له کات به‌م چوار ڕه‌هه‌نده ده‌بێت.\nله دوایی ئه‌وه‌ی که کات بوو به ڕه‌هه‌ندی چواره‌م بۆ ته‌نه فیزیاییه‌کان، زه‌روور بوو بۆ وه‌سفکردنی ته‌نه‌کان، به چوار ڕه‌هه‌ندی بێت، له‌به‌شی پێشوودا باسی کێشکردن و خێرایی کران، یان کێشکردن له‌گه‌ڵ تاودان، ئه‌مه به واتایی گۆڕینی خێرایی له کاتدا، گۆڕینی ئاراسته، یان شوێن له‌گه‌ڵ کاتدا، به واتایه‌کی تر یانی گۆڕینی شوێن دووجار له‌گه‌ڵ کاتدا، ئه‌م په‌یوه‌ندییه‌ی نێوان گۆرینی خێرایی و شوێن له‌گه‌ڵ کاتدا به دوو جار، گۆڕینی شوێن ده‌رده‌خات که شێوازه‌که‌یی هێڵی نییه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئاماژه‌یه، یان ده‌بڕینه به “خێرایی خێرایی”، ئه‌گه‌ر تاودان به شێوه‌یه‌کی ووردتر ئاماژه‌یی پێبکرێت بریتیه له “خێرایی خێرایی”، له لایه‌نی ماتماتیکیه‌وه ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت وه‌سفی جوڵه بکه‌ین که خێرایی گۆڕاوه ده‌بێت ئه‌و واتا ماتماتیکیه‌یی که وه‌سفی ده‌کات، دووجار قابیلیه‌تی داتاشینی هه‌بێت له‌گه‌ڵ کاتدا. ده‌بێت جیاکاری بکه‌ین له نێوان په‌یوه‌ندی هێڵی و ناهێڵی، یان هێڵی ڕاست و چەماوەی به‌و مانایه‌یی هێڵێک بکێشین هه‌ر هێڵێک بێت، به‌ڵام چه‌ماوه‌یی بێت، ئه‌م هێڵه توانای داتاشینی هه‌بێت له‌گه‌ل کاتدا ئه‌گه‌ر دووجار دانه‌تاشرێت، گریمانه‌ی ئه‌وه‌یی هه‌یه جاری دووه‌م بکات به سفر، واتایی وایه هێڵه‌که هێڵێکی ڕاسته، ئه‌مه جیاوازی نێوان هێڵی ڕاست و چەماوەییە. ئه‌گه‌ر ئێمه ته‌نێکی شێوه گۆییمان هه‌بیت، بۆ نموونه ته‌نێکی شێوه گۆیی بهێندرێت ، ڕووی ئه‌م ته‌نه دوو ڕه‌هه‌ندی هه‌یه، له ئه‌ندازه‌دا به دوو گۆشه دیاری ده‌کرێت، گۆشه‌یه‌کیان ناو ده‌برێت به (سێتا)، ئه‌وی تریان ناوده‌برێت به (فای)، گۆشه ئاسۆییه‌که‌ی (فایه)، گۆشه ستوونییه‌که‌ی (سێتایه)، هه‌ر خالێک له‌سه‌ر ئه‌و ڕووه، به هۆی ئه‌م دوو گۆشه‌یه‌وه ده‌توانین دیاری بکه‌ین ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی تیره‌که‌ی نه‌گۆڕه یان زانراوه، به‌م جۆره ڕووه ده‌وترێت ڕووی چه‌ماوه جیاوازی چیه له‌گه‌ڵ ڕوویه‌کی تردا بۆ نموونه ڕووی کتێبێک که ڕوویه‌کی ته‌خته؟، ئه‌گه‌ر نیوه‌ی ئه‌و ته‌نه بهێندرێت که شێوه گۆییه ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت له‌سه‌ر ڕوویه‌کی ته‌خت بیخه‌ین و دابنرێت ئه‌وا ناتوانرێت و، ده‌بێت بڕینی تێبخه‌ین و کرانه‌وه‌یی تێدا هه‌بێت، به هۆی بوونی کرانه‌وه‌که‌وه ده‌توانرێت دابنرێت له‌سه‌ر ڕووه ته‌خته‌که، به‌ڵام ڕووه شێوه گۆییه‌که ئه‌و به‌شه‌ی که‌م ده‌بێت که کرا به بۆشایی بۆ دانانی له‌سه‌ر ڕووه ته‌خته‌که وه ئه‌گه‌ر ته‌نێک بهێندرێت شێوه‌یی لووله‌کی هه‌بێت و ببڕدرێت ده‌بێت به شێوه‌یی لاکێشه‌یی له دوای بڕینه‌که و کردنی به شێوه‌یی لاکێشه‌یی به‌هه‌مان شێوه‌یی ته‌نه شێۆه گۆییه‌که ده‌توانرێت له‌سه‌ر ڕووه ته‌خته‌که دابنرێت به بێ بوونی هیچ که‌م و زیادییه‌ک، له‌مه‌وه ده‌گه‌ین به‌وه‌ی که ڕووی لووله‌کی ڕووه‌یه‌کی ڕێکه، به‌ڵام ڕووی ته‌نی شێوه‌ی گۆیی ڕووته‌ختێکی چه‌ماوه‌یه. ئه‌گه‌ر تۆپێک بهێندرێت و بازنه‌یه‌کی له‌سه‌ر بکێشرێت و نیوه تیره‌که‌ی دیاری بکرێت، ئه‌و نیوه تیره‌ی که له‌سه‌ر ڕووی تۆپه‌که کێشراوه زیاتره وه‌کو له‌وه‌ی که نیوه‌تیره‌ی له‌ناو تۆپه‌که‌دا بکێشرێت، ئه‌مه‌ش جیاوازییه‌کی تره له چه‌مانه‌وه، که‌واته چه‌مانه‌وه چی یه؟، چه‌مانه‌وه بریتیه: له زیادبوون له درێژیدا، ئه‌گه‌ر هێڵێک له‌سه‌ر تۆپیک بکێشرێت، ئه‌و هێڵه درێژتره له هێڵێک که له‌سه‌ر ڕوویه‌کی ته‌خت ده‌کێشرێت، چوونکه له ڕاستیدا هێڵ له‌سه‌ر ڕووی تۆپه‌که هێڵێکی ڕاست نییه به‌ڵکو هێڵێکی چه‌ماوه‌یه، ئه‌مه جیاوازییه‌که‌ی گرنگ و جه‌وهه‌رییه، به‌و واتاییه‌ی هه‌نده‌سه‌ی ئیقلیدس جێبه‌جێ نابێت له‌سه‌ر ڕوویه‌کی چه‌ماوه، یان ڕووی تۆپێک چونکه به پێی هه‌نده‌سه‌ی ئیقلیدس کۆی گۆشه‌کانی ناو سێگۆشیه‌ک ده‌کات به 180 پله، به‌ڵام ئه‌گه‌ر سێگؤشه‌یه‌ک له‌سه‌ر ڕووی تۆپێک بکێشرێت و گۆشه‌کانی پێوانه بکرێت، زیادتر ده‌بێت له 180 پله، واتا له‌سه‌ر ڕووی شێوه گۆیی جێبه‌جێ نابێت، به‌ڵام سێگۆشه‌یه‌ک بکێشرێت له‌سه‌ر ڕوویه‌کی ته‌خت کۆی گۆشه‌کانی سێگۆشه‌که ده‌کات به 180 پله ئه‌مه له تیۆریی هه‌نده‌سه‌ی ئیقلیدسه. ئه‌و هه‌نده‌سه‌یه‌ی که جێبه‌جێ ده‌بێت له‌سه‌ر ڕوویه‌کی ته‌خت ناوده‌برێت به ئیقلیدسی و ئه‌وه‌ی که جێبه‌جێ ده‌بێت له‌سه‌ر ڕووی شێوه گۆی ناوده‌برێت به هه‌نده‌سه‌ی نا ئیقلیدسی. گه‌ردوونی چوار ڕه‌هه‌ندی گه‌ردوونێکی نا ئیقلیدسیە، به پێی تیۆریی ڕێژه‌یی گشتیی، گه‌ردوون و شوێنی ژیانی ئێمه گه‌ردوونێکی سێ ڕه‌هه‌ندییه له گه‌ردوونێکی چوار ڕه‌هه‌ندیدا، ڕوو بریتییه: له پارچه‌یه‌ک له قەبارە، ئه‌گه‌ر ته‌نێکی سێ ڕه‌هه‌ندی، یان سێ لایی هه‌بێت، ئه‌وا به‌شێکی بریتیه له دوو ڕه‌هه‌ندی، گه‌ردوونی چوار ڕه‌هه‌ندی، سێ ڕه‌هه‌ندی شوێن که (درێژیی، پانیی، به‌رزیی)ین وه ڕه‌هه‌ندی چواره‌م بریتیه له کات، به‌ڵام کات چۆن ده‌چه‌مێته‌وه؟، کۆی تاقیکردنه‌وه‌کان له‌سه‌ر چه‌مانه‌وه‌ی شوێن بوون، بۆ چه‌مانه‌وه‌ی کاتیش هاوشێوه‌ی چه‌مانه‌وه‌ی شوێنه، یانی چه‌مانه‌وه‌ی شوێن بریتیه له درێژبوونه‌وه یان کشان، بۆ کاتیش هاوشێوه‌ی شوێنه، ئه‌گه‌ر کات درێژ، یان بکشێت، ئه‌وا بریتیه له چه‌مانه‌وه‌ی کات، تیۆریی ڕێژه‌یی گشتیی، سه‌لماندی که بوونی ماوه‌ی کێشکردن ده‌بێت به هۆی کشانی کات، کاتی چه‌ماوه‌ش ئاماژه‌یه به بوونی کێشکردن، به‌ڵام کشانی کات چۆن ده‌بێت؟، کات شتێکی ڕێژه‌ییه، به واتایی ئه‌وه‌ی ده‌که‌وێته سه‌ر ئه‌و که‌سه‌ی که ده‌یپێوێت، به واتایی ئه‌وه‌ی به نیسبه‌تی کاتێکی تره‌وه، یانی ئه‌گه‌ر له دوو شوێنی جیاواز به‌راورد بکرێت له نێوان کاتی ئه‌و دوو شوێنه‌دا، به‌ڵام به هه‌مان یه‌که‌ی کاتی بپێورێن، چه‌مانه‌وه‌ی کات بریتیه له درێژبوونه‌وه، یان کشانی کات.\n(په‌یوه‌ندی هێزی کێشکردن و شوێن-کات)\nگه‌ردوون له ڕووی پێکهاته‌یه‌وه، گه‌ردوونێکی فیزیایی له شوێن-کات پێکهاتووه، شوێن به یه‌که‌کانی درێژیی، یان ڕووبه‌ر، یان قه‌باره، مه‌ودا به (سم، م، کم)، یان ساڵی ڕووناکی ده‌پێورێت، کات به یه‌که‌ی سروشتی (چرکه، خووله‌ک، سه‌عات، ….) ده‌پێورێت. له کاتی نه‌بوونی هیچ بارستاییه‌ک کات-شوێن به شێوه‌ی شه‌به‌که‌یه‌ک بوونی هه‌یه، شێوازێکی ڕێک، یان ته‌ختی هه‌یه که گه‌ردوونێکی فیزیایی پێکده‌هێنێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بارستاییه‌ک بوونی هه‌بێت، کات-شوێن، به ده‌وریدا ده‌چه‌مێته‌وه، چۆن ده‌توانرێت هه‌ست به شوێن-کات بکرێت؟\nبه هۆی ڕووناکییه‌وه هه‌ستی پێده‌کرێت، تیشکی ڕووناکی ئامراز‌ێکه که شوێن-کات به یه‌که‌وه کۆده‌کاته‌وه، ئه‌گه‌ر گه‌ردوونێکی بێ هێزی کێشکردن بوونی هه‌بێت، ئه‌وا شوێن-کات به شێوازی هێڵێکی ڕاست بوونی ده‌بێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر گه‌ردوونێک بوونی هه‌بێت که هێزی کێشکردنی هه‌بێت، یان سه‌رچاوه‌یه‌کی کێشکردن، هه‌ست به‌وه ده‌کرێت که تیشکی ڕووناکی له ئاستی ئه‌و ته‌نه، یان ئه‌و سه‌رچاوه‌ی کێشکردنه، لا ده‌دات، یان ده‌چه‌مێته‌وه، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا کاریگه‌ری شوێن-کات له‌سه‌ر ته‌نی زۆر بچووک ده‌رناکه‌وێت، به‌ڵکو له‌سه‌ر ته‌نی گه‌وره کاریگه‌رییه‌که‌ی ده‌رده‌که‌وێت، به جۆرێک که قابیلی پێوانه کردن بێت، وه‌کو ئه‌ستێره و گه‌له ئه‌ستێره‌کان، ئه‌م دیارده‌یه له لایه‌ن (ئاینشتاین)ه‌وه دیاریکرا، یه‌کێک بوو له ئاشکراکردنه سه‌ره‌تاییه‌کانی پێش ئه‌وه‌ی تیۆریی ڕێژه‌یی گشتییش دابنێت، دواتر فیزیا و فه‌له‌ک ناسی بەریتانی (Arthur Stanley Eddington)ساڵی 1919 له ئه‌فه‌ریقایی باشور، به سه‌رپه‌رشتی کردنی تیمێک به پراکتیکی هه‌ستی به‌م دیارده‌یه کرد، چوونکه به پێی تیۆریی ڕێژه‌یی گشتیی، تیشکی ڕووناکی که ته‌نێکی گه‌وره به‌رده‌می بگرێت تیشکه‌که نابینرێت، به‌ڵام به هۆی شکاندنه‌وه، یان لادان و چه‌مانه‌وه‌ی تیشکه‌که له ئاستی ته‌نه‌که‌دا ڕووناکییه‌که به ده‌لاله‌تی دانه‌وه‌ی ئه‌و تیشکه ده‌بینرێت. ئه‌و ئه‌ستێرانه‌یی که له پشتی زه‌ویه‌وه بوونیان هه‌یه، به شێوازی فه‌له‌کی هه‌ستی پێده‌کرێت و ده‌پێورێت، بینینی خۆر وه‌کو شوێنی خۆی به ته‌واوه‌تی نابینرێت، به‌ڵام به هۆی جووڵه‌ی له‌سه‌ر هێڵه‌که‌ی ده‌توانرێت به ووردی دیاری بکرێت، له‌به‌ر ئه‌مه (Arthur Stanley Eddington)، گه‌شت به‌و بڕوایه‌یی که ئه‌و ئه‌ستێرانه‌یی له پشتی خۆره‌وه بوونیان هه‌یه و به هۆی لادان و چه‌مانه‌وه‌ی تیشکه‌که‌ی له ئاستی خۆردا، هه‌ستی پێده‌کرێت و ده‌پێورێت، ئه‌گه‌ر توانای ئه‌وه هه‌بێت به‌ری خۆر بگیرێت، ئه‌وا ئه‌و ته‌نه به ته‌واوی ده‌بینرێت. گۆشه‌یی لادان په‌یوه‌ندییه‌کی ڕاسته‌وانه‌ی هه‌یه له‌گه‌ڵ بارستایی ئه‌و ته‌نه‌ی که ده‌بێت به هۆکاری چه‌مانه‌وه‌ی تیشکه‌که، دیاریکردنی له لایه‌ن (ئاینشتاین)ه‌وه به تیۆریی بوو، که به وودری لادان و چه‌مانه‌وه‌که‌ی دیاریکردبوو، که سه‌رکه‌وتنێکی ناوازه بوو بۆ تیۆریی ڕێژه‌یی گشتیی له ساڵی 1919. مه‌ودایی ڕووناکی له ماوه‌یی کێشکردندا ناوده‌برێت به (Geodesics)، ئه‌و هێڵانه‌ی که چه‌ماوه‌ن له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی به‌مه ناوده‌برێت، بۆ گه‌ردوونیش که هاوشێوه‌یی زه‌وی کێشکردنی هه‌یه هه‌مان ئاماژه به کاردێت، ئه‌م زاراوه‌یه پێشتر بۆ ناسینی زه‌وی به‌کارده‌هێنرا، به‌ڵام ئێستا بۆ مه‌ودایی شوێن-کات به‌کاردێت، هێڵی ڕاست له گه‌ردوونێک که کێشکردنی هه‌بێت بریتیه له هێڵێکی چه‌ماوه به نیسبه‌ت هه‌نده‌سه‌ی ئیقلیدس، وه هێڵی چه‌ماوه به پێی هه‌نده‌سه‌ی نا ئیقلیدس چه‌ماوه، بریتیه له هێڵی ڕاست.\nئه‌گه‌ر گەلەئەستێرەیەکی گه‌وره بوونی هه‌بێت، ڕووناکی بێت له سه‌رچاوه‌یه‌کی دووره‌وه و ڕووناکییه‌که به ده‌وری گەلەئەستێرە‌که‌دا تێپه‌ڕببێت، له کاتێکی ئاوادا ئه‌و گەلەئەستێرە‌یه ده‌بێت به هاوێنەیەک و ئه‌و ته‌نه‌ی که ڕووناکییه‌که‌ی لێوه ده‌رچووه زیاتر له وێنه‌یه‌کی ده‌رده‌که‌وێت، وێنه‌کان هه‌موو ڕاستن به شێوه‌یه‌که‌ی فیزیکی، به‌ڵام واقیعی نین، به‌ڵکو به ته‌نها وێنه‌ن، وێنه‌کان به شێوه‌ی بازنه‌یی له ده‌وری ئه‌و ته‌نه‌ی که بووه به‌هۆی لادانی ڕووناکییه‌که ده‌رده‌که‌ون، ئه‌م وێنانه که به شێوه‌یی بازنه‌یی ده‌رده‌که‌ون ناو ده‌برێت به (بازنه‌ی ئاینشتاین)، به دیارده‌که‌ش ده‌وترێت هاوێنەی کێشکردن ((Gravitational lensing ئه‌م ته‌کنه‌لۆژیایه ئێستا بۆ دۆزینه‌وه‌ی ته‌نی تاریک به کارده‌هێندرێت، وه له‌م ته‌نانه وه‌کو کونه ڕه‌شه‌کان، ئه‌گه‌ر ته‌نێکی تاریک بوونی هه‌بێت نه‌بینرێت به‌ڵام به هۆی لادانی ڕووناکییه‌که‌وه ئاماژه‌یه به پێوه‌ری بارستای ئه‌وه‌ی که بووه به هۆی لادانه‌که، ئه‌گه‌ر ڕێژه‌یی بارستاییه‌که‌ی بۆ نیوه‌تیره‌که‌ی ڕێژه‌یه‌که‌ی جێگیر بێت ئه‌وا ده‌بێت ته‌نی ڕه‌ش بێت، ته‌نی ڕه‌ش ئه‌وه‌یه که بارستاییه‌که‌ی دابه‌شی نیوه‌تیره‌که‌ی ده‌کاته C²/2G))،\nئه‌مه تێگه‌شتنی ڕێژه‌یی گشتییه بۆ ته‌نی ڕه‌ش، وه‌هه‌روه‌ها ته‌نی ڕه‌ش ده‌بێت به هۆی لادانێکی زۆری ڕووناکی، ئه‌م دیارده‌یه بووه هۆی ئه‌وه‌ی که کۆمه‌ڵێکی زۆر له ته‌کنه‌لۆژیا به کارده‌هێندرێت بۆ زانینی زیاتر و ئاشکراکردنی زیاتری گه‌ردوونی و فراوانبوونی بواری زانست و مه‌عریفه.\n1- ألبرت أينشتاين (النظرية النسبية الخاصة والعامة)\n2- ألبرت أينشتاين و ليوبولد إنفلد (تطور علم الطبيعية)\n3- والتر إيزاكسون (أينشتاين: حياته وعالمه)\n4- ميشيو كاكو (كون أينشتاين)\n5- بول ديفيز (حول الزمن)\nby ddaban mohammad · Published 2020-12-17 · Last modified 2020-12-18\nNext story بەهای زانست: ڕیچارد فینمان\nPrevious story دوو کۆرس دەربارەی بنەڕەتەکان و تیۆرییە سەرەکییەکانی فیزیا


به‌رواری دابه‌زاندن: 31/03/2016 : 10:39:56\nوه‌سه‌تییه‌ت په‌ناگه‌ی ئارامییه\n(ئه‌بولحه‌سه‌نی ئه‌شعه‌ری وه‌ك نموونه)\nله چاوه‌ڕوانی وه‌رگرتنی مووچه مامۆستایه‌كی ئایینی له مامۆستایه‌كی هاوڕێی به‌نده‌ی پرسی بوو: ئێستا له كوێی؟ ئه‌ویش باسی هاموشۆی به‌نده‌ی كردبوو، براده‌ره‌كه‌ی تووشی سه‌رسوڕمان بوو: چۆن ده‌حه‌وێنه‌وه له كاتێكدا فیكرتان لێك جیاوازه، خوا هه‌ڵناگرێ ئه‌و برایه تێیگه‌یاندبوو، كه ئه‌و جیاوازیانه ته‌نیا به خه‌یاڵ بۆ خۆتان درووست كردوونه.\nئه‌م به‌سه‌رهاته ته‌نیا رووداوێك نییه تێبپه‌ڕێت، چونكه ئه‌وه‌ی قسه‌ی كردووه مامۆستایه‌كی ئایینییه، بێگومان پێشنوێژو وتارخوێنیشه، ئه‌گه‌ر ئه‌و وه‌ها بیربكاته‌وه، كه جیاوازی فیكر وا بكات دوو كه‌س پێكه‌وه نه‌حه‌وێنه‌وه، ئه‌ی ده‌بێ خه‌ڵكێكی تر چۆنی لێك بداته‌وه.\nئه‌گه‌ر بۆ مێژووی شه‌ڕو ئاڵۆزی و ناخۆشییه‌كان بگه‌ڕێینه‌وه، ئه‌وا هه‌موویان له‌و كاته‌وه درووست بوونه كه زمانی گفتوگۆ پێچراوه‌ته‌وه‌و یه‌كڕه‌نگی شوێنی به هه‌مه‌ره‌نگی له‌ق كردووه، بۆیه به دڵنیاییه‌وه ئه‌م وه‌ها بیركردنه‌وه‌یه سه‌ره‌تایه‌كی مه‌ترسیداره.\nپێچه‌وانه‌ی ئه‌م بیركردنه‌وه‌یه، ده‌كرێ بڕوانینه به‌ره‌واژووه‌كه‌ی، واته هه‌موو ئه‌و فیكرانه‌ی به ته‌سكی له دایكبوونه ته‌مه‌نێكی كورتیان به‌ڕێكردووه‌و، چوونه‌ته‌وه قه‌باره‌ی خۆیان، له به‌رامبه‌ردا ئه‌وانه‌ی مه‌ساحه‌یه‌كی فراوانیان بۆ پێكه‌وه‌ژیان هێشتۆته‌وه ته‌مه‌نیان درێژتر بووه، بۆ ئه‌مه‌ش ده‌كرێ ئیمامی ئه‌بولحه‌سه‌نی ئه‌شعه‌ری به دیارترین نموونه هه‌ڵبژێرین، هیوادارم ئه‌م بابه‌ته به حه‌ساسیه‌تی ته‌سكه‌وه ته‌ماشا نه‌كرێت و ده‌رگای بیركردنه‌وه به رووی كه‌س دانه‌خات.\nهۆكاری هه‌ڵبژاردنی ئه‌و ئیمامه بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه، كاتێك پرسیار له دكتۆر یوسف قه‌ره‌زاوی ده‌كرێت: كه‌سانێك تانه له عه‌قیده‌ی ئه‌زهه‌ری شه‌ریف ده‌ده‌ن به‌وه‌ی ئه‌شعه‌رین؟، ئه‌ویش له وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: (نه ته‌نیا ئه‌زهه‌ر، به‌ڵكو ئوممه‌تی ئیسلامی ئه‌شعه‌رییه، ئه‌زهه‌ر، زه‌یتوونه، كۆڕبه‌ندی زانایان، قوتابخانه‌كانی پاكستان، ته‌واوی جیهانی ئیسلامی ئه‌شعه‌رین، سه‌له‌فییه‌كان به به‌راورد كۆمه‌ڵێكی زۆر كه‌من، بگره ته‌واوی سعوودییه سه‌له‌فی نین، حیجازییه‌كان له نه‌جدییه‌كان و ده‌ڤه‌ری رۆژهه‌ڵات... جیاوازن، بۆیه ئه‌غله‌بییه‌ی ئوممه‌تی ئیسلام ئه‌شعه‌رین).\nببوورن مه‌به‌ست له‌م قسانه تانه‌دان نییه له هیچ موسڵمانێك، به‌ڵام پێویست بوو قسه‌كانی قه‌ره‌زاوی بگوازرێنه‌وه تا لێیانه‌وه به‌ره‌و هۆكاره‌كانی مانه‌وه‌ی تێڕوانینه‌كانی ئه‌شعه‌ری بچین، كه تا ئێستاش ئه‌شعه‌رییه‌كان زۆرینه‌ی ئوممه‌تی ئیسلام پێك ده‌هێنن، دوای لێكۆڵینه‌وه ده‌ركه‌وت كه ئیمامی ئه‌شعه‌ری هه‌میشه رێبازێكی وه‌سه‌گی هه‌ڵبژاردووه، به‌م رێچكه‌یه‌ش ده‌رگای گفتوگۆی به رووی هه‌موواندا كردۆته‌وه، هه‌وڵیشی داوه گۆڕه‌پانی موسڵمانێتی هه‌ر به فراوانی بهێڵێته‌وه‌و، ده‌رگای له دین ده‌رچوون زۆر به‌رته‌سك بكاته‌وه، چونكه مێژووی فیره‌قی ئیسلامی سێ ره‌وتی سه‌ره‌كی به‌خۆوه دیتووه:\nیه‌كه‌میان: رێبازی عه‌قلانی ته‌واو كه موعته‌زیله‌كان نوێنه‌رایه‌تییان ده‌كه‌ن، ئه‌وان ئه‌وه‌نده له ئه‌قڵانییه‌ت چووبوونه خواره‌وه، هه‌موو شته‌كانیان به پێوه‌ره ئه‌قڵییه‌كان ده‌پێوا، به ئه‌قڵیش دیفاعیان له عه‌قیده‌و باوه‌ڕی موسڵمانان ده‌كرد، ئه‌وان بۆ ئه‌وه‌ی هیچ وێكچوواندنێك له نێوان باوه‌ڕی موسڵمانی و نه‌سڕانیه‌ت نه‌مێنێت، هه‌رچی سیفاته له خوای گه‌وره‌یان داماڵی، ئه‌وان هه‌موو ئه‌نجامه‌كانییان به عه‌قل لێك ده‌دایه‌وه، لێ هه‌ر ئه‌وه‌نده به‌س نییه، به‌ڵكو ئه‌وان له بری ئه‌وه‌ی عه‌قلێكی كراوه‌یان هه‌بێت وه‌كو لێیان چاوه‌ڕێ ده‌كرا، لێ له هه‌قیقه‌تدا ئه‌وانیش به جۆرێك له جۆره‌كان ئه‌قلێكی داخراویان هه‌بوو، ئه‌مه‌ش وای كردبوو به توندترین شێواز مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ جیاوازه‌كانیان بكه‌ن، ئه‌وان له‌و كاته‌ی پشتیوانی ده‌سه‌ڵاتییان گرته ده‌ست، پێش هه‌موو شتێك پشتییان به هێزو قوه‌ت ده‌به‌ستی، كه خیلافه‌تی عه‌باسی ته‌به‌نی ئیعتیزالی كرد، ئه‌وان ده‌سه‌ڵاتییان قۆسته‌وه بۆ ئازاردانی نه‌یارانییان، بۆیێ وێڕای ئه‌وه‌ی مه‌شوور بوون به سینگفراوانی و رێزگرتن له رای جیاوازو كرانه‌وه‌یان، به‌ڵام ئه‌وه‌ی دواجار وه‌كی وان نه‌بووایه به زه‌بر ده‌یانهێنا ژێر ركێفیان، زیندانه‌كانیان پڕكردن له نه‌یاره‌كانیان، زاتێكی وه‌ك ئیمامی ئه‌حمه‌دییان به دژوارترین شێوه ئازار دا، مرۆ شه‌رم ده‌كات كه دیمه‌نی زنجیركراوی ئیمام ئه‌حمه‌ده‌كان دێنێته به‌رچاوه‌كانی، دواجار له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌م فیكره‌یه ده‌رگای به رووی جیاوازییه‌كان داخست، نه‌یتوانی جێگای خۆی له ناو دڵی خه‌ڵكی بكاته‌وه، هه‌ربۆیه هه‌ركه سه‌رده‌می مه‌ئموون و معتصم و واسیق كۆتایی هات، مته‌وه‌كیل ده‌سته‌ڵاتی گرته ده‌ست، ئه‌میش پێچه‌وانه‌ی ئه‌وانه‌ی پێشوو به‌ری شه‌ماڵه‌كه‌ی رووه‌و ئه‌هلی حه‌دیس بوو، به‌مه‌ش به‌ڕه‌كه‌ی له بنی پێی موعته‌زیله‌كان هێنایه ده‌رو به زمان و ماڵ و شمشێر بووه پشتگیری رێبازه‌كه‌ی ئیمام ئه‌حمه‌د، له‌ولاوه‌ش كه ئیمامی ئه‌بولحه‌سه‌نی ئه‌شعه‌ری ریزی موعته‌زیكانی به‌جێهێشت، خۆری ئیعتیزال به‌ره‌و ئاوابوون رۆییشت، ئیدی كه ئه‌وان پشتییان به‌هێزو سه‌پاندن به‌ستی بوو، ته‌نیا سه‌ده‌یه‌كیان نه‌بردو به یه‌كجاری ماڵئاواییان كرد.\nدووه‌میان: له‌گه‌ڵ هاتنی مته‌وه‌كیل بۆ سه‌ر ده‌سه‌ڵات، ئیدی چرای حه‌نبه‌لییه‌كان رۆژ به رۆژ گه‌شتر ده‌بوو، ئه‌وان پێچه‌وانه‌ی ئه‌هلی ئیعتیزال رووه‌و زاهیری ده‌قه‌كان بوون، به‌تایبه‌تی كه قوربانی زۆریان دابوو بۆ چۆكدادان به موعته‌زیله‌كان، تا ئێستاشی له‌گه‌ڵ دابێت خۆراگری و ئیستیقامه‌تی ئیمامی ئه‌حمه‌د بۆ دیفاعكردن له قه‌دیمیه‌تی قورئان جێگه‌ی شانازیمانه‌و، هه‌میشه وه‌كو پێشه‌نگێك ئیقتیدای پێوه ده‌كه‌ین، به‌ڵام ئه‌وانیش كاردانه‌وه‌یان به‌رامبه‌ر موعته‌زیله‌كان هه‌ر زۆر توند بوو، هێزو پشتیوانی ده‌سه‌ڵاتییان قۆسته‌وه بۆ سه‌ركووتكردنی نه‌یاره‌كانیان.\nبه دڵنییاییه‌وه هه‌ندێك له هه‌نگاوه‌كانی ئیمامی ئه‌حمه‌د ته‌نیا ده‌رگاگرتن بووه له چوونه ناو باسگه‌لێكی نادروست، بۆ نموونه قه‌ت ئه‌قڵ ئه‌وه قبووڵ ناكات كه ئیمامی ئه‌حمه‌د كاخه‌زی مه‌صحه‌فی به‌رده‌ست و، وشه‌كانی ناو زاری قورئانخوێنانی پێ قه‌دیم بووبێت، به‌ڵام به‌و پێیه‌ی قوربانی زۆر گه‌وره‌ی دا له پێناوی دیفاعكردنی له قه‌دیمه‌تی قورئان، ئیدی پێی وابوو قسه‌كردن له‌م كاخه‌زو وشانه بیدعه‌ته‌و پێویست به گووتن ناكه‌ن، مه‌بادا ببێته ده‌رگای چوونه ناو فیتنه‌كه. لێ ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجدانه شوێنكه‌وتووانی –به هه‌مان شێوازی موعته‌زیله‌كان- باسه‌كه‌یان زۆر به توندی وه‌رگرت، ده‌رگای گفتوگۆیان به رووی خه‌ڵكی تر داخست، بیروڕای خۆیان ده‌سه‌پاند، گاڵته‌یان به فه‌قیهه شافیعی مه‌زه‌بان ده‌كردو، منداڵیان وه‌دوو ده‌نان، بگره كه‌سێكی وه‌كو گه‌به‌ری ئیمامی ته‌فسیرو مێژووناسان، كاتێك له كتێبه‌كه‌ی، ناوی ئیمامی ئه‌حمه‌دی له ریزی فه‌رمووده‌ناس نووسی نه‌ك فیقهزانه‌كان، حه‌نبه‌لییه‌كانی تووڕه كرد، كاتێك لێیان پرسی: بۆچی ناوی ئه‌وت له نێو فه‌قیهه‌كان دانه‌ناوه؟ له وه‌ڵامدا گووتی: نه‌مدیتووه ئه‌وه‌یان لێ گێڕابێته‌وه، كه‌سیشم نه‌دیتووه له‌وه پشتی پێ ببه‌ستن. یه‌كسه‌ر كه‌وتنه سه‌ری و كووتیان، كاتێك چووه ناو ماڵه‌كه‌ی، گه‌ڕانه‌وه سه‌ری و به‌ردبارانییان كرد، تا پۆلیس هات و رێیان لێگرتن، له‌وه‌ش زیاتر گۆڕه‌كه‌ی ئیمامی ئه‌شعه‌رییان سه‌ر بزر كردو به‌شه‌و ئه‌سپه‌رده‌ی خاكیان كرد له ترسی ئه‌وانه‌وه.\nواته ئه‌وانیش په‌نایان بۆ هێزو ده‌سه‌ڵات و شكاندنه‌وه‌ی به‌رامبه‌ر برد، تا دواجار له‌گه‌ڵ ده‌ركه‌وتنی ئه‌شعه‌ری ئه‌وانیش ته‌مه‌نی بیرۆكه‌كانیان له ناو دڵی خه‌ڵكه‌وه زۆر درێژ نه‌بوو، به‌مه‌ش له‌گه‌ڵ پووكانه‌وه‌ی سیاسه‌ت ئه‌وانیش كز بوونه‌وه.\nبه كورتی: فیكره‌ی حه‌نبه‌لیه‌كان و موعته‌زیله‌كان دوو تێڕوانینی ته‌واو جیاواز بوون، یه‌كه‌میان ته‌نیا ده‌ق و دووه‌میشیان ئه‌قڵییان ده‌كرده پێوه‌رو، هه‌ردووكیشیان پشتییان به‌هێز ده‌به‌ستی بۆ سه‌ركوتكردنی نه‌یاره‌كانیان، ئه‌مه وێڕای هاندانی خه‌ڵك له دژی یه‌كتری. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هیچ رووبه‌رێكی ئه‌وتۆیان بۆ رای جیاواز نه‌هێشته‌وه، به‌مه‌ش هه‌ردووكیان ته‌مه‌نییان زۆردرێژ نه‌بوو، بگره نه‌شیان ته‌نیا سه‌ده‌یه‌ك ببڕن.\nسێیه‌میان: له نێوان هه‌ردوو ته‌وژمی سه‌ره‌وه، كاراكته‌ری سێیه‌م هاته مه‌یدانه‌كه ئه‌ویش ئیمام ئه‌بولحه‌سه‌نی ئه‌شعه‌ری بوو، به‌و پێیه‌ی ماوه‌ی چل ساڵ بوو له قوتابخانه‌ی موعته‌زیلی ژیا بوو، یه‌كێك بوو له‌وانه‌ی وه‌كو قوتبی داهاتووی ئه‌و مه‌دره‌سه‌یه ته‌ماشا ده‌كرا، بۆیه چاك له‌و مه‌یدانه‌ی ئه‌قڵ راهێنانی كردبوو، هه‌روه‌ها هه‌موو هێزێكی خۆشی به‌كارهێنا بۆ ئه‌وه‌ی به جوانترین شێوه له رێگه‌ی ئه‌قڵه‌وه خزمه‌تی ده‌ق بكات، ئه‌مه‌ش بۆ كه‌سێك ئه‌سپی خۆی باش له‌و مه‌یدانه تاو دابێت زه‌حمه‌ت نه‌بوو، هه‌نگاوه‌كه‌شی سه‌لمێنه‌ری ئه‌و هه‌قیقه‌ته‌یه كه ئیسلام قه‌ت ناكۆك نابێت له‌گه‌ڵ ئه‌قڵ، بۆ ئه‌مه‌ش ئیمامی ئه‌شعه‌ری مه‌یدانی وه‌سه‌تییه‌تی هه‌ڵبژارد، بۆ نموونه له باسی خه‌لقی قورئاندا كه موعته‌زیله‌كان به مه‌خلوق و ئیمامی ئه‌حمه‌دیش به نامه‌خلووقی ده‌زانی، ئه‌شعه‌ری ده‌یفه‌رموو: (القران كلام الله غیر مخلوق)، ئه‌مه‌ش واته قورئان له‌و حاڵه‌ی نیسبه‌ت ده‌درێت بۆ خواو وه‌كو كه‌لامی خوا ته‌ماشا ده‌كرێت ئه‌وا مه‌خلوق نییه، به‌رام كاخه‌زی به‌رده‌ستی مرۆڤ و وشه‌كانی سه‌ر زاران قه‌دیم نینه‌و مه‌خلوقن، دڵنیام ئیمامی ئه‌حمه‌دیش هه‌مان رای هه‌بووه، به‌س نه‌یویستووه ئه‌و ده‌رگایه به رووی موعته‌زیله‌كان بكاته‌وه.\nله گۆڕه‌پانی پێكه‌وه‌ژیان و رای جیاوازیش، به‌لای ئه‌وانه‌وه هه‌رچی ئه‌هلی قیبله‌یه موسڵمانه‌و خۆیان دوورگرت له بابه‌تی (ته‌كفیرو ته‌بدیع و ته‌فسیق) بۆ ئه‌وه‌ی بازنه فراوانه‌كه‌ی ئیسلام وه‌كو خۆی بهێڵدرێته‌وه، له‌مه‌شدا ئه‌هلی سوننه‌یان له ته‌نیا گرووپێك به‌رته‌سك نه‌كرده‌وه، به‌مه‌ش رێبازه‌كه‌یان بووه رێبازێكی زانستی ورد، بۆیه زانایان پێیان وایه ئه‌م ئه‌قڵه گه‌وره‌ی ئه‌شعه‌ری بوو چۆكی به موعته‌زیله‌كان دا، هه‌روا به‌یداخی ئیسلامییان یه‌كخسته‌وه، ئێستاش به هۆی ئه‌وه‌ی رێبازی وه‌سه‌تییه‌تی هه‌ڵبژاردووه، لایه‌نی ئه‌قڵی ئه‌وه‌نده به‌هێزه زۆر جاران حه‌نبه‌لییه‌كان ده‌ڵێن: هێشتا شوێنه‌واری ئیعتیزالی پێوه ماوه، كه‌چی هه‌ندێك جاری تر ده‌ڵێن: ئه‌و حه‌نبه‌لیه‌كی ته‌واوه.\nجا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌شعه‌ری ئه‌قڵی بۆ خزمه‌تی تێگه‌یشتن له ده‌ق به‌كارهێنا، ئیدی زانا گه‌وره‌كانی موسڵمانان روویان كردێ و، دوای زیاتر له ده سه‌ده وه‌ك قه‌ره‌زاوی ده‌ڵێت ئێستاش زۆرینه‌ی هه‌ره‌زۆری ئوممه‌تی ئیسلام پێك ده‌هێنن.\nبه پووختی: ته‌نیا به وه‌سه‌تییه‌ت ئوممه‌تی ئیسلام ده‌پارێزرێت و، ده‌تواندرێت بیره جیاوازه‌كان وێكڕا كۆبكرێنه‌وه‌و، پێكه‌وه جوانترین تابلۆی هه‌مه‌ڕه‌نگ بنه‌خشێنن، چونكه ئیسلام خۆی له خۆیدا دینی وه‌سه‌تیه‌ته، جگه له‌وه به‌رته‌سككردنه‌وه‌ی راسته‌قینه ته‌نیا له فیكرێك و رێگه‌نه‌دان به‌وه‌ی تر، جگه له تێكدانی ناو ماڵی موسڵمانان شتێكی تری لێوه شین نابیت. ئه‌و بابه‌ته‌ش بۆ ئه‌وه نییه، خوانه‌خواسته ده‌رگایێكی تری ململانێ بێت و كه‌سێك ده‌ستی چه‌وری پێ وشك بكاته‌وه، چونكه وه‌كو خۆم هیچ جیاوازییه‌كی جه‌وهه‌ری له نێوان رایه‌كانی ئیمامی ئه‌حمه‌دو ئیمامی ئه‌شعه‌ری نابینم، جیاوازییه‌كه پتر له شێوازی گوزارشتكردنه‌و ئه‌وه‌ی هه‌یه قوتابییه‌كان درووستیان كردووه. به‌و ئومێده‌ی هه‌موومان برایانه پێكڤه بژین.\nبۆ ئه‌م بابه‌ته سوود وه‌رگیراوه له:\n1/ الكامل فی التأریخ، لابن الأثیر.\n2/ تأریخ الفرق الإسلامیه السیاسی والدینی. الدكتور إبراهیم الفیومی.\nئەم بابەتە لە ژمارە (103)ی گۆڤاری پەیامی راستی بڵاوکراوەتەوە\nژماره‌ی سه‌ردان : 8989657


ئەم تەکنیکە ئاینشتاین و داروین بەکاریان هێناوە - Yalla\nئەم تەکنیکە ئاینشتاین و داروین بەکاریان هێناوە\nله ئیلول 5, 2017\nزۆرێک لە بیرمەند و زانا گەورەکانی جیهان هەندێک لە کاتەکانیان بە هیچەوە بەسەر نابەن تەنها بە بیرکردنەوە نەبێت. زۆرێک لەوان رۆژانە چەند کاتژمێرێک تەرخان دەکەن بۆ بیرکردنەوە و رامانێکی تەواو لە بابەتێکدا تا بیانگەیەنێت بەو ئەنجام و مەبەستەی کە دەیانەوێت.\nزانراوە کە هەریەک لە ئاینشتاین و داروین و نیتچە رۆژانە یان چەند رۆژ جارێک چەند کاتژمێرێکیان تەرخان دەکرد بۆ بیرکردنەوە و قوڵبوونەوە لە بابەتێکدا. داروین رێگایەک هەبوو کە دەیگرتە بەر و بەدەم ئەو رێگایەوە بیری لە سروشت و ژینگە و گیانەوەر و مرۆڤایەتی دەکردەوە. نیتچە بە ناو سروشتدا تێکەڵ دەبوو و چەندین کاتژمێر پیاسەی دەکرد تاوەکو لێکدانەوە فیکرییەکانی تێر بکات.\nلەوبارەیەوە، فیۆنا کێر، زانای پەیوەندییەکان لە زانکۆی (ئەدەلەید) لە ئوستراڵیا، دەڵێت: “بیرکردنەوە بە دەم رێگاوە دەرفەت بۆ عەقڵ دەرەخسێنێت کە بگەڕێت و لە چوارچێوەیەکدا گیر نەخوات. دەرەنجامەکان زۆربەی جارەکان بەرهەمدارن بەتایبەتی بۆ پرسیار ئاڵۆز و بیرۆکەی داهێنەرانە.”\nزۆر لەوانەی کە ئەم تەکنیکە بەکار دەهێننن، کەرەستە ئەلەکترۆنییەکانی وەکو تەلەفۆن و لاپتۆپ لە خۆیان دووردەخەنەوە و هەموو ئەو کاتە بۆ ئەو بابەتە تەرخان دەکەن تاوەکو هیچ شتێک نەبێتە هۆی بچراندنی زنجیرەی خەیاڵەکانیان. هەفتانە چەند کاتژمێرێک بە باش دەزانرێت بۆ ئەنجامێکی قبووڵکراو. دووبارەکردنەوەی ئەم تەکنیکە یارمەتی بەهێزکردن و تیژبوونی مێشک دەدات.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/Vfi4M


تره‌مپ سوپاسی پوتین و شازادە محەمەد بن سه‌لمان-ی كرد له‌باره‌ی رێككه‌وتنی نه‌وت\nبه بۆنه‌ی ئه‌و رێككه‌وتنه‌ی له باره‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت ئه‌نجامیانداوه، سه‌رۆكی ئه‌مریكا، دۆناڵد تره‌مپ سوپاسی هه‌ریه‌ك له سه‌رۆكی رووسیا، ڤلادیمیر پوتین و جێنشینی سعوودیه، شازاده محه‌مه‌د بن سه‌لمان-ی كرد.\nله راگه‌یه‌ندراوێكدا كه له‌لایه‌ن كۆشكی سپی بڵاوكراوه‌ته‌وه، باس له‌وه كراوه كه تره‌مپ به جیا په‌یوه‌ندی ته‌له‌فۆنی له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌ك له پوتین و بن سه‌لمان ئه‌نجامداوه.\nله په‌یوه‌ندییه ته‌له‌فۆنییه‌کەدا، تره‌مپ ئاماژه‌ی به‌وه كرد كه به هه‌ردوو سه‌ركرده‌ی راگه‌یاندووه به‌خۆشحاڵییه‌وه پێشوازیان له هاریكاریی نێوانیان كردووه، له‌گه‌ڵ یه‌كتری و له‌گه‌ڵ وڵاتانی دیكه‌ی به‌رهه‌مهێنه‌ری نه‌وت و به بۆنه‌ی ”هه‌ستیاریی له‌باره‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی به‌رهه‌می نه‌وت بۆ ئاستێكی گونجاو له‌گه‌ڵ بازاڕه‌كانی وزه و دارایی جیهانیی” سوپاسی پوتین و بن سه‌لمان-ی كردووه.\nدوێنێ سه‌رۆكی رووسیا، سه‌رۆكی ئه‌مریكا و جێنشینی سعوودیه گفتوگۆیان كرد له‌باره‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت و له‌و باره‌یه‌شه‌وه رێككه‌وتن.\nبه‌پێی رێككه‌وتنه‌كه ئه‌ندامانی ئۆپیك+، رۆژانه ١٠ ملیۆن به‌رمیل به‌رهه‌مهێنانی نه‌وتی خاو كه‌مده‌كه‌نه‌وه، ئامانج ئه‌وه‌یه به به‌شداریكردنی وڵاتانی جی٢٠ كه ئه‌ندامی گرووپه‌كه نین به‌رهه‌می رۆژانه‌ی نه‌وت بگاته ٢٠ ملیۆن به‌رمیل.\nتره‌مپ كاته‌كانی ئێواره له هه‌ژماری خۆی له تویته‌ر رایگه‌یاند ”رێككه‌وتنی گه‌وره‌ی نه‌وت له‌گه‌ڵ ئۆپیك+ ته‌واوه. ئه‌وه له ئه‌مریكا هه‌زاران هه‌لی كاری وزه رزگار ده‌كات. ده‌ستخۆشی له رووسیا و سعوودیه ده‌كه‌م”.


دوو هاونیشتمانیی له گرتنگه‌ی ئیتلاعاتی ورمێوه بۆ زیندان گوازرانەوە – چاونیوز\nدوو هاونیشتمانیی له گرتنگه‌ی ئیتلاعاتی ورمێوه بۆ زیندان گوازرانەوە\nچاونیوز: دوو هاونیشتمانیی خەڵکی دەڤەری پیرانشار له گرتنگه‌یەکی ئیدارەی ئیتلاعاتی ورمێ بۆ زیندان ناوەندی ئەو شارە گوازرانەوە.\nبەپێی هەواڵی چاونیوز(ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان)، لەماوەی ئەو چەند ڕۆژەی ڕابردوودا، دوو زیندانی مەزهەبی به ناوه‌كانی “عه‌بدولعه‌زیز ڕه‌سووڵی” و “ئه‌نوه‌ر مام عه‌لی” كه له مانگی جۆزه‌ردانی ئه‌مساڵدا له لایه‌ن هێزه ئیتلاعاتییەکانەوە له شاری پیرانشار ده‌ستبه‌سه‌ر كرابوون، ڕه‌وانه‌ی زیندانی ناوه‌ندی ورمێ كران.\nئه‌م دوو هاونیشتمانییه دەگه‌ڵ کەسێکی دیكه به ناوی ستار ڕه‌سووڵی (برای عه‌بدولعه‌زیز)، له ڕێكه‌وتی ١٠ی جۆزه‌رداندا له لایه‌ن هێزه ئیتلاعاتییه‌كانه‌وه ده‌ستبه‌سه‌ر و ڕه‌وانه‌ی گرتنگه‌یەیەکی ئەمنییەتی ئیتلاعات لە باژێری ورمێ کران.


بۆچی ئێرانیەكان شاد نین، بەڵام هیندیە هەژارەكان شادن؟؟ سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nبۆچی ئێرانیەكان شاد نین، بەڵام هیندیە هەژارەكان شادن؟؟\nلەگەڵ بوونی رووداوە ناخۆشەكانی ساڵی رابردوو، وە دوابە دوای رووداوی كەوتنە خوارەوەی فرۆكەی یاسوج_تاران، جۆرێك لە خەمۆکی و نا ئومێدی باڵی بەسەر كۆمەڵگای ئێراندا كێشاوە.\nبەپێی راپۆرتی فەرارو، لە دوای ئەو كارەساتە، وەزیری ناوخۆی رژیم ئاماژەی بە دڵخۆشی كۆمەڵایەتی كردووە و وتی: نەبوونی شادی و دڵخۆشی كۆمەڵایەتی، یەكێكە لەو بابەتانەی كە خانەوادەكانی ئێمەی تووشی خەمۆكی و نەخۆشی كردووە، هەموومان دەستمان داوەتە دەستی یەكتر و كۆمەڵگامان توشی خەمۆکی كردووە.\nهەروەها بەپێی "راپۆرتی جیهانی شادی"، لە ساڵی 2016 دا ئێران لە روی پێوەری دڵخۆشی و شادی گشتی، لە نێوان 157 وڵات كە لێكۆڵینەوەیان لێكراوە، لە پلەی 105م دا جێگەی گرتووە. بەپێی راپۆرتی "لێكۆڵینەوەی داهاتووی ئێران 1396": ناوەندی لێكۆڵینەوەی ئیستراتیژیكی سەرۆك كۆماری رژیم نیشانی دەدا كە 75 لە سەدی خەڵك تووشی بێ دەرەتانی و نا ئومێدی بوون.\nشادی كۆمەڵایەتی چۆن دروست دەبێ؟\nلە یەكەم چاولێكردندا وا دەردەكەوێ كە باشبوونی بارودۆخی ئابووری، هۆكارێكی گرنگە بۆ چونەسەریی شادی كۆمەڵایەتی، بەڵام پێوەرە جیهانیەكان بە پێچەوانەوە شتێكی دیكە نیشان دەدەن.\nرەحمانی خەلیلی، كۆمەلناسی ئابوری و پەرەپێدان، خاڵی دەست پێكی سەرهەڵدانی چەمک و بابەتی شادی كۆمەڵایەتی لەدوای قەیرانە كۆمەڵایەتیەكانی وڵاتانی بە پەرەسەندوو دەزانێ.\nبە قسەی ناوبراو لەو سەردەمەدا بەڵگەکان دەرخەری ئەون کە هاوكاری و نزیكی كاریگەری زیاتری لەسەر بەختەوەری تاكەكان هەیە. زۆرێك لە لێكۆڵینەوەكان دەریان خستووە كە سەرچاوەی سەرەكی شادی، پشتیوانی كۆمەڵایەتیە نەك داهات.\nهەروەها مەهدی موسەلەمی فەر تەنیا هۆكاری ئابوری بە هۆی نائومێدی لە ئێراندا نازانێ، هەروەها بە بەراورد كردن لە نێوان وڵاتی ئێران و هیندستان دەڵێت: بۆ وێنە خەڵكی ئێمە لەگەڵ ئەوەی لەچاو خەڵكی هیندستان لە زۆرباردا ئیمكانی باشتریان هەیە، بەڵام بە ئەندازەی ئەوان شاد نین.\nوڵاتی هیندستان بەهۆی زۆری حەشیمەتەكەی و ئیمكانات نەیتوانیوە پێداویستی پێویست بۆ خەڵكەكەی دابین بكات، بەڵام خەڵكەكەی شادن و لە روخساریاندا هەستی ناخۆشی و خەم نیە تەنانەت ئەو كەسەشی كە سواڵ دەكات، بە پێچەوانەی خەڵكی وڵاتی ئێرانەوە هەستی خەم و تورەیی پێوە دیار نیە .\nهۆكاری سەرەكی نەبونی شادی و دڵخۆشی كۆمەڵایەتی لە كۆمەڵگای ئێراندا چیە؟ ئایا بە پێرەوی كردن لە لێكۆڵینەوە جیهانیەكان، دەتوانرێ نەبونی پشتیوانی كۆمەڵایەتی بە گرینگترین هۆكاری نەبونی شادی كۆمەڵایەتی لە وڵاتدا بناسرێ؟\nمێهدی مەلەك محەممەد، دەرونناس، لەگەڵ ئاماژە كردن بە بارودۆخی جیاوازی كۆمەڵگای ئێران، گرینگترین هۆكاری نەبونی شادی كۆمەڵایەتی لە وڵاتی ئێراندا بۆ بوونی هەستی بێ توانایی و داماویی گەراندەوە.\nبەبروای ئەو دەروونناسە بەهۆی ئەوەی ناتوانرێ خوێندنەوە بۆ داهاتوو بكرێ و خەڵك توانای كونترۆڵی رەوشێكیان نیە كە دڵەراوكێ دروست دەكات، بە سەرچاوەی سەرەكی سازكردنی دۆخی نائومێدی و گۆشەگیری لە ئێران دەزانێ. ئەو دەرونناسە بە شیی كردنەوەی هۆكانی دوركەوتنەوەی دۆخی كۆمەڵگەی ئێران لە شادی كۆمەڵایەتی، دروست كردنی دۆخی متمانە و راستگۆیی و هەست كردن بە بەرپرسیاریەتی دەسەڵات لە بەرانبەر بریارەكاندا، بە رێگە چارەی بەرەورووبوونەوە لەگەڵ رەوشی بێ هیوایی لە كۆمەڵگادا و دروست بونی شادی و دڵخۆشی لە كۆمەڵگادا پێناسە كرد.\nڕێکه‌وت: 2018-03-12 19:42:32


📅 21-08-2018 - دارستانەکانی دەرسیم هێشتا دەسووتێن! تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 21 2018 12:00AM\n👁 اێ بەخشە 2,934 گل سئرکریائە(دێینە)\nباکووری کوردستان - ئەو ئاگرەی لە دارستانەکانی دێر [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 15 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 21-8-2018 0:00:00\n👁 اێ بەخشە 1,364 گل سئرکریائە(دێینە)\n👁 اێ بەخشە 2,951 گل سئرکریائە(دێینە)


په‌یڤێك له یادی وه‌فاتی مامۆستا (ئه‌حمه‌د كاكه مه‌حمود) || مامۆستا مه‌لا ئه‌حمه‌د کاکه مه‌حمود\nوتارو بابەت لەسەر مامۆستاپه‌یڤێك له یادی وه‌فاتی مامۆستا (ئه‌حمه‌د كاكه مه‌حمود)\nپه‌یڤێك له یادی وه‌فاتی مامۆستا (ئه‌حمه‌د كاكه مه‌حمود)\nله‌یلا عه‌لی عه‌بدولعه‌زیز\nژیان جوانه به‌ڵام كاتێك خه‌مێك دێت هه‌موو جوانیه‌كانت لێ ده‌سێنێته‌وه‌و وه‌ك بڵێ‌ی هه‌رگیز خۆشیت له‌و ژیانه نه‌دیبێت، به تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌و خه‌مه خه‌می له ده‌ستدانی كه‌سێكی خۆشه‌ویستت بێت، خه‌مێك ئه‌وه‌نده قورس بێ كه‌م دڵ به‌رگه‌ی بگرێ مه‌گه‌ر دڵێك قاڵبو به زیكری خوا بتوانێت به‌رگه‌ی بگرێت‌و سه‌بوری خۆی بدات، جا ئه‌و كه‌سه‌ش زانا بێت‌و به له ده‌ستدانی بۆشاییه‌كی وه‌ها جێبهێڵێت زۆر ئه‌سته‌م بێ پڕ كردنه‌وه‌ی.\nزۆر سه‌نگینه شان دانه به‌ر له ده‌ستدانی كه‌سێكی وا به ڕۆشتنی كه‌لێنێكی فراوان‌و برینی قوڵی بێ ساڕێژ به‌جێ‌بێڵێت، به تایبه‌ت له سات‌و كاتێكی وه‌هادا ئیسلام‌و ڕابوونی ئیسلامی موحتاجی ئه‌وان بن‌و به بێ ئه‌وان ڕۆحی ئیمان گه‌شه نه‌كا، باڵا نه‌كا سه‌خته بژی.\nئه‌مساڵ له كاتێكدا یادی سه‌ری ساڵی زایینی‌و سه‌ری ساڵی كۆچی ده‌كه‌ینه‌وه قورسایی خه‌م دامان ده‌گرێ‌و موچڕكه به گیانماندا دێ چونكه یادی له ده‌ستدان‌و كاره‌ساتی له دونیا ده‌رچوونی زانای پایه‌به‌رزو موفه‌سیرو سه‌ركرده‌یه‌كی موجاهیدی وه‌ك (مامۆستا ئه‌حمه‌د كاكه مه‌حمود)ه كه دووساڵ له‌مه‌وبه‌رو له به‌ره‌به‌یانی دوای ئه‌داكردنی نوێژی به‌یانی‌و خوێندنی زیكره‌كان‌و تێڕامان له ده‌ستنوسی ته‌فسیره‌كه‌ی (ڕامان) گیانی پاكی به خوا سپاردو له‌و كاته پیرۆزه‌دا ڕۆحی پیرۆزی ده‌رچوو ئێمه‌ی موسوڵمانانی به كۆمه‌ڵێك خه‌مه‌وه به‌جێ‌هێشت، خۆی گه‌یشته ئه‌و به‌ڵێنانه‌ی په‌روه‌ردگار كه له دونیا كاری بۆ كردو بۆ ئه‌و ژیا.\nبه‌ڵێ خوای گه‌وره منه‌تی زۆره به سه‌رمانه‌وه به تایبه‌ت به‌سه‌ر ناوچه‌ی هه‌ڵه‌بجه‌و شاره‌زوور چونكه چه‌ندین زانای عه‌مامه پاك‌و ڕاست‌و بۆ خوا ژیاوو ماندونه‌ناس بۆ دیین‌و گه‌لی‌و هۆزه‌كه‌یانی تێدا هه‌ڵكه‌وتووه، كه زۆر سه‌ختی‌و زه‌حمه‌ت‌و ژیانی كولله مه‌رگییان چه‌شت له‌پێناو گه‌یاندنی بانگه‌وازه‌كه‌یان‌و ئه‌و ئه‌مانه‌ته‌ی له‌سه‌ر شانیان بوو وه بۆ ساتێك درێغیان نه‌كردو نه‌وه‌ستان، بۆیه ده‌بێت ئێمه‌ش وه‌ك وه‌فایه‌ك بۆ ئه‌و ماندووبوونه‌یان ڕێبازه ڕاسته‌كه‌یان به‌رنه‌ده‌ین‌و ئامۆژگاریه‌كانیان كه پڕ بوون له وته‌ی جوان‌و له ڕه‌فتاری خۆیاندا ڕه‌نگی ده‌دایه‌وه بگرینه گوێ‌و إنشا‌والله ببینه سه‌ربازو درێژه پێده‌ری ئه‌و ڕێگایه‌ی ئه‌وان بڕییان خوایان له خۆیان ڕازی كردو دونیایان كرده مه‌زاری ئاخیره‌تیان چونكه به‌ڕاستی قه‌رزاری ئه‌وانین نابێ ماندوو بوون‌و هه‌وڵه‌كانیان به هه‌ده‌ر بده‌ین له دونیادا با به‌ڕۆیشتنیان مه‌شخه‌ڵه‌كانیان نه‌كوژێته‌وه.\nمامۆستا ئه‌حمه‌د گیان تۆش یه‌كێكیت له‌و مامۆستایانه‌و هه‌رده‌م ئامۆژگاریه‌كانت له گوێماندا ده‌زرنگێنه‌وه، هه‌میشه ده‌تفه‌رموو (نه‌پسێن) ماندوو نه‌بن نائومێد مه‌بن ده‌رئه‌نجام هه‌ر بۆ ئێمه‌ی موسوڵمانه ئه‌گه‌ر ڕاست بكه‌ین له‌گه‌ڵ خوا، له‌وپه‌ڕی نائومێدی‌و ناڕه‌حه‌تیدا به‌م وته‌یه وزه‌ت ده‌دایه به‌رمان، ئه‌وا ئێمه‌ش ناپسێین هه‌روه‌ك ئێوه نه‌پسان‌و ئه‌و هه‌موو ته‌نگ‌و چه‌ڵه‌مه‌و ناڕه‌حه‌تیه هاته ڕێتان هه‌ر به به‌رزی مانه‌وه‌و چۆكتان دانه‌داو ملتان دانه‌نه‌واندو بۆ دنیا ده‌ستتان له دین به‌ر نه‌داو هه‌موو نه‌هامه‌تیه‌كتان چه‌شت ته‌نها له‌پێناو خواو دینه‌كه‌یدا، خۆتان نه‌دۆڕاندو سه‌رتان نه‌وی نه‌كرد بۆ خۆشی ژیانێكی كه‌م بایه‌خ‌و كه‌م خایه‌نی دونیا.\nمامۆستا گیان هه‌ر كات ده‌تبینین ده‌تفه‌رموو (بنوسن) به قه‌ڵه‌م په‌یامه‌كه‌تان بگه‌یه‌نن‌و هه‌واڵی نوسینه‌كانت ده‌پرسی هانت ده‌داین بۆ نوسین، هه‌روه‌ك خۆت تا كۆتایی ته‌مه‌نت نوسیت‌و تا له ژیاندا بوی چه‌ك‌و قه‌ڵه‌مت وه‌ك یه‌ك گرته ده‌ست‌و ده‌ست له هیچ كامیان به‌رنه‌دا، هه‌روه‌ك ئێسته به‌رهه‌مه‌كه‌ت ده‌بینین جگه له كتێبه به‌نرخه‌كانت ته‌فسیره جوانه ناوازه‌كه‌شت كه‌وته به‌ر دیده‌مان كه إنشا‌والله ده‌بێته چرای قیامه‌ت‌و (سه‌ده‌قه‌ی جاریه) بۆت.\nخوای گه‌وره جێگات پڕ بكاته‌وه بۆ ئیسلام‌و موسوڵمانان‌و ئه‌ولاده‌كانت ببنه درێژه‌پێده‌ری ڕێبازه‌كه‌ت ته‌فسیره‌كه‌شت بكاته مایه‌ی هیدایه‌تی گه‌نجان‌و لاوانی كوردزمان كه هه‌میشه خه‌مخۆری خۆیان‌و دیین‌و ڕه‌وشتیان بوویت.\nژمارەی سەردان: 350901


پێناسەی شۆڕش و چۆنیەتیی دروستبوونی – کوردستان و کورد\nپێناسەی شۆڕش و چۆنیەتیی دروستبوونی\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2020/02/20\nگەر بمانهەوێ لە مانگی ڕێبەنداندا ئاوڕێک لە شۆڕشی ساڵی ٥٧ و دامەزرانی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی بدەینەوە، پێویستە جارێکی تر لە مانا و پێناسەی وشەی شۆڕش (انقلاب) بۆ چوونە نێو باسەکە ورد بینەوە.\nشۆڕش له بواری ڕەچەلەک‌ناسییەوە بە مانای گۆڕانکاری، وەرچەرخان، سەرەونخوونی و جێگۆڕکێ پێکردن و هەروەها، لە ڕوانگەی سیاسییەوە بە مانای هەوڵ و تێکۆشانی خەڵک بۆ ڕووخاندن و دامەزراندنی حکوومەتێکی نوێ دێ.\nپێناسەی شۆڕش لە ڕوانگەی “هانا ئارێنت”ـەوە ئەوەیە، وشەی ئینقلاب لە ئەسڵدا پێشینەی ئەستێرەناسیی هەیە و لە ڕێگای داهێنانەکانی “کۆپێرنیکەوە” لە زانستی سروشتیدا شوێن و پێگەی تایبەتی پێدراوە .\nلە سەدەی 17دا بۆ یەکەمین جار وەک زاراوەیەکی سیاسی و پاشان لە ساڵی 1960ی زایینیدا، پاش ئاڵوگۆڕی سیاسی لە یەکێک لەو وڵاتانە کەلکی سیاسیی لێوەرگیرا. هەر بۆیەش ساموئێل هانتینگتۆن دەڵێ: شۆڕش بریتی لە ئاڵوگۆڕێکی خێرا، ڕیشەیی و توندوتیژانەی نێوخۆیی لە بایەخەکان و هێما زاڵەکانی کۆمەڵگە، دامەزراوە سیاسییەکان، ساختاری کۆمەڵایەتی، ڕێبەری، چالاکیی حکوومەتی و سیاسەتەکانی نێو وڵاتێکە.\nلەسەر بنەمای ئەم پێناسەیەی هانتینگتۆن، شۆڕش لە لایەک پێوەر و پێوانەی ئینقلابێکی سیاسی/ کۆمەڵایەتی نیشان دەدا و، لە لایەکی تریشەوە ئەم دیاردەیە لە کوودتا، بزووتنەوە و ڕێفۆرم جیا دەکاتەوە.\nبە گشتی لەو پێناسە سیاسی، مێژوویی، کۆمەڵایەتی و ئابوورییانەی کە لەسەر شۆڕش هەیە، دەتوانین شۆڕش بە ئاڵوگۆڕ لە ساختاری سەروەریی حکوومەت و پێکهاتەی کۆمەڵایەتی ببینین.\nشۆڕشی سیاسی دەتوانێ بەبێ ئاڵوگۆڕ لە پێکهاتەی کۆمەڵایەتیی وڵاتێکدا پێک بێنێ بێتە ئاراوە، بە واتایەکی تر لەم جۆرە لە شۆڕش، ساختاری حکوومەتە کە گۆڕانی بەسەردا دێ نەوەک پێکهاتەی کۆمەڵایەتی. بەڵام لە شۆڕشی کۆمەڵایەتیدا ئاڵوگۆڕی خێرا و بنەڕەتی لە پێکهاتەی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتیی کۆمەڵگەیەک بە ڕاپەڕینی گشتیی خەڵک پێک دێ. هەرچەندە شۆڕشی کۆمەڵایەتی کەمتر ڕوو دەدا، بەڵام بە ڕووداوی گرینگ دەژمێردرێ و کاریگەریی زۆری لە ئاستی نێوخۆیی و نێونەتەوەییدا دەبێ، لەبەر ئەوەی تەنیا لە چوارچێوەی وڵاتێکدا شوێندانەر نین، بەڵکوو بە گشتی دەبێتە هۆی گەشەی هزر و ئەندێشە و مۆدێلەکان و داواکاریی گەورەی نێونەتەوەیی. بە تایبەت ئەگەر ئەم ئاڵوگۆڕە لە وڵاتێک بێتە ئاراوە کە لە بواری ژێئۆپۆلیتیکەوە گرینگ و، لە بواری کولتوورییەوە دەوڵەمەند و لە باری پانتایی ئەرزییەوە گەورە بێ؛ ئەوە کاریگەرتر دەبێ.\nبە سەرنجدان بەو گرینگییەی کە شۆڕشی کۆمەڵایەتی لەسەر پێکهاتەی وڵاتێک هەیەتی، ئێمە بۆ بەرچاوڕوونیی زیاتر دەبێ بارودۆخی کۆمەڵایەتی و بەستێنی دەروونناسانەی دروستبوونی شۆڕش بناسین.\nهەر بۆیە شۆڕش لە شوێن و کاتێک ئەگەری سەرکەوتنی هەیە کە دۆخی دووجەمسەری بە سەر کۆمەڵگەدا زاڵ بێ و کارکردی هەبێ، دۆخێک کە تێیدا هێزە کۆمەڵایەتییەکان لە سیستمی سیاسیی وڵات جیا بووەتەوە و لە بەرامبەریدا وەستاوەتەوە .ئەم کۆمەڵگەیە لەگەڵ پارادۆکسی هێز ڕووبەڕوو دەبێتەوە، بە جۆرێک کە سەرەتا ڕەوایی دەسەڵات دەچێتە ژێر پرسیار و مەترسیی لەنێو چوونەوە و، پاشان هێزە کۆمەڵایەتییەکان لە بەرامبەر سیستمی سیاسیدا دەوەستنەوە .\nدیارە هۆکاری جۆراوجۆر دەبێتە هۆی دروستبوونی دۆخی لێکترازان و وەستاندنەوەی خەڵک/هێزە کۆمەڵایەتییەکان لە بەرامبەر سیستمی زاڵدا.\nناڕەزایەتیی قووڵ لە دۆخی ئارایی لە هەموو بوارەکان کە بەستێنی سەرهەڵدان و گەشەی زۆربەی هۆکارەکانی تر بۆ شۆڕش و ڕاپەڕین دروست دەکا و، دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی ئیدئۆلۆژیی نوێ و جێگرەوەی بڕوا و ئامانجەکانی پێشوو .خاوەن ڕایان پێیان وایە تا ئەو کاتەی ئیدئۆلۆژیی نوێ و شیاو بۆ سیستمی حکوومەتی دواڕۆژ لە ئارادا نەبێ، خێرایی ڕوودانی شۆڕش بە لەرزۆکی دەمێنێتەوە .\nلەسەر گرینگیی ئیدئۆلۆژیی “برینتۆن” یەکێک لە بیرمەندانی شۆڕش پێی‌وایە، هیچ شۆڕشێک بەبێ گەشەی ئەندێشە و ئامانجی نوێ دروست نابێ، چون پێی وایە ئیدئۆلۆژی لە هەر شۆڕشێک لە چۆنیەتیی سەرکەوتنی ئینقلاب، جۆری دەسەڵاتی نوێ و قۆناغ و ئاڵوگۆڕەکانی پاش سەرکەوتنی شۆڕش ڕۆڵی بەهێز دەگێڕێ و، لە ڕاستیدا ئاوێنەی نیشاندانی دواڕۆژە.\nهەر بۆیە ئەو وڵاتانەی لە کاتی شۆڕشدا ئامانجێکی دروست و ئاوێتە بە تایبەتمەندیی کولتووریی ئەو کۆمەڵگەیەیان گەشە پێدا و کردیانە ئیدئۆلۆژیی دواڕۆژی سیستمی حاکمیەتی خۆیان، خێراتر پەرە دەستێنێ و ئیرادەی جەماوەری بەدوادا دێ و لە لایەکی تریشەوە ئەم مۆدێلانە لە شۆڕش زووتر لە مۆدێلەکانی دی (بێ‌ئیدئۆلۆژی) بە سەرکەوتن دەگەن و پاش دامەزراندنیش بێ‌سەروبەرەیی کەمتر بەرۆکی دەسەڵاتی نوێ دەگرێ .\nبە مەبەستی کاریگەریی زیاتر، لایەنەکانی هەڵگری پەیامی شۆڕش دەبێ پەرە بدەن بە ورەی شۆڕشگێڕی و، هەستی بەرهەڵستخوازی لە هەموو سێکتەرەکانی ژیانی جڤاکی دژی سیستمی سیاسیی زاڵ دروست بکەن. لە وەها دۆخێکدا کە تاکەکان بڕوایان بە خۆیان بێ و، لە بەرامبەر ڕێگە چارەی ڕێفۆرمیستی و سیاسەتی سەرکوتکەرانەی حکوومەت وەستانەوە و، ئەم ورە شۆڕشگێڕانەیە لە نێو هێزەکان، ڕۆشنبیرانی کۆمەڵگە و نێو جەماوەردا سەری هەڵدا، شۆڕش گڕوتینێکی زیاتر بە خۆیەوە دەگرێ .\nبەڵام نابێ ئەوەش لەبیر بکەین وەها ورە و هەڵوێستێکی شۆڕشگێڕانە پێویستی بە تایبەتمەندییە کولتووری و مێژووییەکان، جۆری ئیدئۆلۆژیی شۆڕشگێڕانە و هەروەها دژکردەوە لە بەرامبەر هەڵسوکەوتی حکوومەت بە نیسبەتی خەڵک هەیە؛ کە ئەم تایبەتمەندییانە دەبێ لەبەرچاو بگیردرێن.\nدەبێ ئەم ڕاستییەش لەبەرچاو بگرین کە هەرکام لەم تایبەتمەندییانەش لە ئارادا بن، بەڵام ڕێبەری و دامەزراوەیەکی چاودێر نەبێ، شۆڕش ئەستەمە سەرکەوتن بەدەست بێنێ. لەم ڕووەوە سەرکەوتنی شۆڕش پێویستی بە ڕێبەرییە، هەتا جووڵانەوەیەکی ناڕازی لە دۆخی ئارایی و خاوەنی ئیدئۆلۆژیی دروستە و تاکەکانیشی بە هەستی شۆڕشگێڕانە تەیار بن، بە سەرەنجامی دڵخواز بگەیەنێ.\nبەم پێناسەیەی لە بواری مێژوویی، سیاسی و کۆمەڵناسی بۆ شۆڕش کرا، لێرەدا شرۆڤەیەک بۆلەسەر کۆماری ئیسلامی دەکەین. ئەم ڕێژیمە لە تەمەنی چل ساڵەی خۆیدا لە بواری نێوخۆیی بەرەو قەیرانێکی قووڵ بووەتەوە. ئەو کولتوور و وێژمانەی لە ساڵی 57ی هەتاویدا توانی ببێتە چەترێکی کۆکەرەوەی هێزە کۆمەڵایەتییەکان کە خۆی لە ئیسلامی بوون و عەداڵەتخواز بوون بۆ خەڵک پێناسە دەکرد، تووشی داڕمانی قووڵی مانایی و واتایی هاتوە و خەڵک تێگەیشتوە کە لە سایەی ئەم سیستمە دیکتاتۆر و پاوانخوازەدا ناعەداڵەتیی کۆمەڵایەتی، ئابووری و سیاسی لە لووتکەدایە و ئازادییە سیاسی و کولتوورییەکان هەتا ڕادەیەکی زۆر بەرتەسک کراوەتەوە و پێشیان پێ گیراوە.\nپاش سەرکەوتنی شۆڕش و دامەزرانی سیستمی تۆتالیتێری ئاخوندی لە قازانجی نەتەوەی فارسدا بەسەر وڵات و خەڵکی ئێراندا و بە درێژە دان بە شەڕی ماڵوێرانکەری ئێران و عێراق لەژێر ئیدئۆلۆژیی هەناردەی شۆڕش صدور انقلاب بۆ وڵاتانی دیکە، بە ناوی وڵاتێکی شەڕ لێدراو؛ هەر چەشنە فەزایەکی ئازادیخوازانە لە خەڵکی ئێران داخرا.\nهەرچەند ڕوانینی کۆماری ئیسلامی بە نیسبەت کورد و کوردستان چون خاوەنی بزووتنەوەیەکی جەماوەری بوو و هەر لە سەرەتاوە لەگەڵ پرۆژەی خومەینی نەکەوت؛ کەوتە بەر ڕق و فەرمانی جیهادی لەدژ دەرکرا. ئێستا بەشێک لە دیارترین دیارییەکانی کۆماری ئیسلامی بۆ کوردستان لە پاش چوار دەیە لە دەسەڵاتەکەی ئەمانە بوون؛ میلیتاریزە کردنی کوردستان، ئاسیمیلاسیۆنی ئەم نەتەوەیە، دواخستنی کوردستان لە ڕووی گەشەی ئابوورییەوە، سەپاندنی پەروەردەی ئایینی، سەپاندنی دۆخی ئەمنیەتی، هەوڵی بە شیعە کردنی تاکی کورد و پەرەپێدانی زمان و ئەدەبی فارس و …\nلە بەستێنی نێودەوڵەتیشدا، ڕێژیم بە هۆی سیاسەتە چەوتەکانی -دەستوەردان لە کاروباری وڵاتانی ناوچە و پێکهێنانی دەستە و تاقمی چەکداری سەربە خۆیان- ڕۆژ بە ڕۆژ لەگەڵ گوشاری ئابووری، سیاسی و نیزامیی زۆرتر ڕووبەڕوو دەبێتەوە و، ئەم گوشارانەش لە لایەن ڕێژیمەوە بۆ سەر خەڵک دەگوازرێتەوە.\nبەم چەشنە سەڕەرای ئەوەی‌کە لە مەیدانی نێوخۆیی لە هەموو بەستێنەکاندا تووشی قەیران هاتوە و لە دنیای نێودەوڵەتیش لەگەڵ گوشاری هەرە زۆر ڕووبەڕووە .\nچون وڵاتی ئێران وڵاتێکی موزاییکییە (فرە نەتەوە، فرە زمان، فرە کولتوورە) و هاوکات ئازادیخوازانی ئێرانی لە هەموو نەتەوەکان لەسەر یەک باوەڕی یەکانگیر بۆ دواڕۆژی ئێران و گەلانی ئێران هاوڕا نین -جیا لە کوردستان کە بۆ دواڕۆژی پاش نەمانی کۆماری ئیسلامی لەسەر (فێدرالیزم) وەک سیستمێکی وڵامدەر و گونجاو ڕێککەوتوون- لە نێو نەتەوەکانی تر ئەم یەکگرتووییە نییە و، لە لایەکی تر حکوومەتی دیکتاتۆری بە دروست کردنی هەژاریی سیاسی و ئابووری، خەڵکی گەمارۆ داوە و بچووکترین ناڕەزایەتییەکان -لە دەیەی چوارەمی تەمەنیدا لەگەڵ زۆرترین ڕاپەڕینی خەڵک بۆ مافە ڕەواکانیان ڕووبەڕوو بووەتەوە-.\nلە بواری دەرەکیشدا پرسی گۆڕینی ڕێژیم لای دوکتورینی وڵاتانی دژبەری ڕێژیمی ئێران هێشتاکەش لەسەر مێزی سیاسەتی دەرەوەیاندا نییە، بەڵام گۆڕینی ڕەفتاری ڕێژیم پرس و مەسەلەیە.


دواین تویتی موقتەدا سەدر – Standard Kurd\nدواین تویتی موقتەدا سەدر\nلەلایەن ستاندار Posted on كانونی یه‌كه‌م 30, 2019 399 جار بینراوە 0 سەرنج\nموقتەدا سەدر، رابەری رەوتی سەدر لە دواین توویتێدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی توویتەر پەیامێکی ئاڕاستەی حەشدی شەعبی کردووە داوای لێکردوون لە هەڵوێستی نابەرپرسانە دوربکەونەوە،\nهەروەها ڕایدەگەیەنێت،پێشتر هۆشدارییان داوە لە خزاندنی عێراق لە ململانێی هەرێمی و نێودەوڵەتی، ئەگەر پێشتر هەمووان هاوکاربوونایە بۆ دەرکردنی داگیرکار لەڕێگەی بەرگریی سەربازییەوە ئەمە بەرۆکی عێراقی نەدەگرت، ئەگەر هەمووان هاوکاربوونایە بۆ پەسەندنەکردنی ئەو رێککەوتنە خەجاڵەتبارە، ئەوا ئەوە رووی نەدەدا کە روویدا\nرابەری رەوتی سەدر لە توویتەکەیدا دەشڵێت ،ئەمڕۆ لە ئامادەباشیداین بۆ دەرکردنی داگیرکار بە رێگای سیاسی و یاسایی، ئایا هیچ سەرخەرێک هەیە سەرمان بخات و پشتیوانمان بێت بۆئەوەی هەموو ریزەکانمان یەکبخەین بۆ دەرکردنی بەپەلەی داگیرکار؟\nموقتەدا سەدر دەشڵێت، دەبێت هەمووان سازش بکەن لەسەر دەستکەوت و دەسەڵات لەپێناو خۆشگوزەرانی گەل. رێگاش نادەین عێراق ببێتە گۆڕەپانی یەکلاییکردنەوەی ململانێی سیاسی و سەربازی، بەڵکو عێراقێکی بەهێز و سەربەخۆمان دەوێت.\nبڵاوکراوەی پێشووسیستانی هەڵوێستی خۆی لە سەر بۆردوومانی حەشدی شەعبی ئاشکرادەکات\nبڵاوکراوەی نوێترهەرێم وەڵامی بەغدا دەداتەوە لەسەر پچڕانى پەیوەندى لەگەڵ هاوپەیمانان\nPosted on شوبات 16, 2020 شوبات 16, 2020 0 1342


بۆ ئەرشەد ساڵحی .. دەزانی سەپاندنی سیاسەتی ئەمری واقیع چییە؟\nئەرشەد ساڵحی سەركردەی بەرەی توركمانی، سەبارەت بە هەڵكردنی ئاڵای كوردستان لەسەر فەرمانگەكانی كەركەك و هەروەها ئەو هەنگاوەی مەڵبەندی كەركوكی ی.ن.ك بۆ فشارخستنە سەر وەزارەتی نەوتی عێراق و ناچاركردنی بە پابەندبوون بە رێكەوتنی لەگەڵ ئیدارەی كەركوك سەبارەت بە هەناردەو داهاتی نەوتی كەركوك و دامەزراندنی پاڵاوگەیەكی نەوت لە شارەكە، دیسانەوە قەوانە كۆنەكەی (سەپاندنی ئەمری واقیع)ی لێدایەوەو لەچەندین لێدوانی تایبەت و گۆنگرەی رۆژنامەوانیی هاوبەشیدا لەگەڵ حەسەن تۆرانی هاورێی لە هەمان حزب، وتی: (سیاسەتی سەپاندنی ئەمری واقیع رەتدەكەینەوە)، هەروەك ئەو هەنگاوانەی مەڵبەندو ئەنجومەن و پارێزگاری كەركوكشی بە قبوڵ نەكراو وەسف كرد.\nپێموایە، ئەو بەڕێزە یان لە چەمكی سەپاندنی سیاسەتی ئەمری واقیع تێنەگەیشتوە، یان ئەو زاراوەیە بووە بە بنێشتەخۆشەی بن ددانی و لەهەر هەنگاوێكی ئیدارەی كەركوك یان حزب و لایەنە سیاسیە كوردییەكان بەتایبەتی (ی.ن.ك) بە ئاراستەی خزمەتكردنی شارەكە بینێت، دەیجوێتەوەو خۆشدەست وەك گۆرانی (هەل هەلە وێرن)سەمای لەگەڵ دەكات!\nزاراوەی (سەپاندنی سیاسەتی ئەمری واقیع ) كە بە مانا لاتینیكەی دی فاكتۆ (dē factō) و بە ئینگلیزییەكەشی (Policy of fait accompli) دێت، لە هەندێ فەرهەنگی سیاسیش بەم جۆرە پێناسە كراوە(سیاسەتی ئەمری واقیع، بریتیە لە مامەڵەكردن لەگەڵ واقیعێك لەسەر بنەمای ئەوەی كە ئەو واقیعە ناگۆردرێت، ئەویش لە چوارچێوەی سەپاندنی خواستی لایەنێك بەسەر لایەنێكی دیكەی بەرامبەری و ناچاركردنی بە مامەڵەو راهاتن لەسەری.(دوای ئەوەی ئەو خواست و ئیرادەیەی ئەنجام و جێبەجێی دەكات و دەیكات بە دی فاكتۆ).\nهەندێكش بەم شێوەیە پێناسەی دەكەن(كارێكە كە لەرووی كرداریی و واقیعەوە ئەنجامدراوە، مەرجش نیە لەسەر بنەمای یاسایی بێت، مانا پێچەوانەكەشی بە دی یۆری دێت).\nسەرەتا من وەك ئازایخوازێك و لایەنگرو داكۆكیكارێكی مافەكانی مرۆڤ، تا سەر ئێسك لایەنگری بچوكترین تا گەورەترین مافی توركمانم چ لە كەركوك یا لە عێراق و تا ئەوپەڕی هێزو تواناشم بەرگریی و پێداگری لەسەر ئەو مافانەیان دەكەم.\nبەرەی توركمانی دوای راپەڕینە جەماوەرییەكەی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان لە ساڵی 1991، لە دۆخێكی دژوارو سەختی هەرێمی كوردستان لە ساڵی 1995 بە پشتیوانی و هاوكاری توركیا و گردبونەوەی ژمارەیەك بەناو رۆشنبیر و سیاسی، كە زۆربەیان پێشتر جگە لە كاركردن لەنێو حزبی بەعس هیچ رابردوییەكی سیاسی دیكەیان نەبو، هەروەك لە راپەڕینەكەشدا نەك هەر رۆڵی ئیجابییان نەبو، بەڵكو بەو پێیەی لە ریزەكانی بەعس بوون، رێگرو ئاستەنگی بەردەم راپەرین بون.\nسەرەتای چالاكییەكانی بەرەی توركمانی بە دژایەتیكردنی خواست و ئامانجەكانی راپەڕین و شۆڕشی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان، لە سەربەخۆیی و ئازادیی و گێڕانەوەی كەركوك بۆسەر خاكی كوردستان دەستیپێكردو هەمو تواناو وزەو ستراتژییەتیان لەو پرسانەدا چركردەوەو تائێستاش بەردەوامن.\nئەوەشی تائێستا ئەو بەرەیەی بە زیندوییی هێشتوەتەوە، ئەو ستراتیژییەتێتی، كە لەلایەن توركیاوە ئەوپەڕی پشتیوانی و هاوكاری دەكرێت، لە هەر دۆخێكشدا كە تۆزێك فشار بخرێتە سەر بەرەو سەركردەكانی، خۆیان دەگەیینە ئەنكەرەو ئەستنبوڵ و لەپاڵ بەرپرسە باڵاكانی میت و ژەنەراڵەكانی ژیدەم لەلایەك فرمێسك بۆ ستەملێكراوییان هەڵدەڕێژن و لەلایەكش پەنجەی هەڕەشە دەوەشێنن.\nبەرەی توركمانی بە هاوكاری سوپاو هەواڵگریی توركیا ئەم واقیعەی كردوە بە دی فاكتۆو بەسەر كۆمەڵانی خەڵكیاندا سەپاندوە.\nكەركوك سێ ساڵە لەلایەن بەغداوە لەسەرجەم شایستە داراییەكانی و دەستورییەكانی وەك هەڵبژاردن و سیستمی لا مەركەزیی بێبەش و فەرامشۆكراوە، ئەم بەرەی توركمانییە نقەی لەدەم نەهاتوەتە دەر، نەیان وت، سەپاندنی سیاسەتی ئەمری واقیعە.\nكە داعش پەلاماری خوارووی كەركوكی داو حەویجەو چەند ناوچەیەكی دەوروبەرو گوندی بەشیری توركماننشینی داگیركردو دانیشتوانەكەی قەتڵ و عام كردو هەوڵی پەلاماردان و داگیركردنی ناوەندی كەركوكی داو هێزەكانی پێشمەرگە روبەڕویان بونەوەو سەدان پێشمەرگە خوێنی خۆی لە بەرگریكردنی كەركوك و ئاڵای كوردستان بەخشی و هەر لە سایەی ئەو ئاڵایەدا شەهید بو، بەرەی توركمانی و بەرپرسە باڵاكانی دوای هەفتەیەك لە خۆشاردنەوە، ئینجا لە هەندێك كەناڵ و میدیادا دەركەوتن، (ئەویش دوای ئەوەی لەلایەن كوردەوە دڵنیاییان پێدرابو). كەچی تێنەگەیشتبون كە داعش دەیەوێت، سیاسەتی ئەمری واقیع بەسەر كەركوك و هەموو عێراقدا بسەپێنێت؟!\nلە ماوەی سێ ساڵی رابردوی داگیركردنی حەویجەو تەلەعفەرش، كە بەرەی توركمانی بانگەشەی توركمانی بونی دەكات، لە ژێر پەڕۆ رەشەكەی داعشدا، دڕندانەترین تاوان دەرهەق بە دانیشتوانی ئەو ناوچانە كراوە، كەچی بەرەی توركمانی و توركیای ئاك پارتی عەرابی، فزە لە دەمیان دانەیەتە دەر! بە پێشێلكردنی دەستوری عێراق و سەپاندنی ئەمری واقعیان نەزانی.\nكاك ئەرشەدو هاوڕیكانشی نە جلی سەربازییان كردە بەرو نە جورئەتی ئەوەشیان كرد تەنانەت لە دووووورشەوە گوللەییەك بە داعشەكانەوە بنێن، نە داواشیان لە لایەنگرانیان كرد چەك هەڵبگرن و بەرگریی لە هاوزمانەكانیان بكەن و ئەمری واقیع رەتكەنەوە!\nكەچی بۆ بەرگریكردن لە نەوت و سامانی كەركوك و هەڵكردنی ئاڵای كوردستان، لەلایەن كوردو (ی.ن.ك)ەوە، هەڕەشە دەكەن و باسی سەپاندنی ئەمری واقیع لەلایەن كوردەوە دەكەن!\nبەلای ئەرشەد ساڵحی و بەرەی توركمانییەوە، بەرگریكردنی كورد لە مافكانی و بەدەستهێنانی ئازادی و سەرفرازیی (دیفاكتۆیە) بەڵام ملكەچكردن بۆ داگیركەرو ستەم و زۆرداری ئەنكەرەو بەغدا، برایەتی و پێكەوەژیانە! ئەمەش رێك خواست و داوای ئەو پایتەختانە بوە لە كورد، كە هەمیشە رەتیكردەوەتەوەو باجی گەورەی ئەو رتكردنەوەشی داوە.\nلەسەر رۆشنایی ئەو راستییانەی سەرەوە و بنەمای ئەو پێناسەیەی ئەمری واقیع، ئەوە خودی ئەرشەد ساڵحی و حزبەكەین كە بونەتە ئەمری واقعێكی تاڵ و بەهۆی شێواوی دۆخی ئەمنی و سیاسی كوردستان و عێراق، دەتوانن، بەئازادی بێن و بچن و سنگ دەرپەڕێنن ئەگەرنا، ئەو جۆرە كەسانە دەبێت نەك هەر رێگریی لە چالاكییان بكرێت، بەڵكو پێویستە دادگایی و زیندان بكرێن.


بەشێک لە وانەکانى (قەدەر و قەزا، ناسر سوبحانى)، داڕشتنەوەى؛ عومەر عەبدولعەزیز 1397/05/31\n(خالد كاوە) 1397/05/29\nقازانج و بەرهەمەکانی حەج و عومرە بە کوردی و بە کورتی\n(یونس سلیمان زادە) 1397/05/21\n(ڕەئووف ئازەری) 1397/05/12\nمانگ بەڵگەیەکی بێ وێنە لە بەڵگە ڕوونەکانی خوای گەورە\n(نووسەر: موحەممەد سرۆچکی)*تۆژینەوە و پێداچوونەوە بە دەستکاریەوە: عەبدوڵڵا عەلیپوور* 1397/05/08\n(د. لوقمان ستوودە) 1397/05/04\nچەند دێڕێک لەسەر ژیانی مامۆستا مەلا ساڵح مودەڕیسی؛ ناسراو بە «مەلا ساڵحی پەسوێ»\n(عەبدوڵڵا عەلی پوور) 1397/04/26\n(مودریک عەلى عارف) 1397/04/23\nوتووێژ: عەبدوڵڵا عەلیپوور 1397/04/23\nهیچ شک و گومانێک لەوەدا نییە کاتێک خودای حەکیم و کاربەجێ ئەمر و فەرمانی بە عیبادەتێک داوە تاکوو عەبدەکانی جێبەجێی بکەن، بەرژەوەندی و قازانجی بەندەکانی لەبەرچاو گرتووە و هەر تەکلیف و دەستوورێک کە داوییەتی بە مەبەستی قازانج گەیاندن بە بەندەکانییەتی .حەج و عومرەش وەک ئەرک و تەکلیفێک کە لە سەرشانی ئیمەی ئیماندار داندراوە، لەو بەهرە و سوودانە خاڵی نین .\nکۆچەر بیرکار؛ گەنجێکی کوردە، لە یەکێک لە ئاواییەکانی ناوچەی مەریوانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە دایک دەبێت و پاشان دوای وەرگرتنی بروانامەی بەکەلۆریۆس لە بەشی بیرکاری زانکۆی تاران، پەنا دەباتە هەندەران و لە وڵاتی ئینگلیز لە زانکۆی ناتێنگهام وەردەگیرێت و دوای بڕێنی قۆناغەکانی خوێندن، لە زانکۆی کەمبریجی ئەم وڵاتە، دەست بە کار دەبێت و ئەو دوایییانە بە هۆی هەوڵ و چالاکی زانستی، خەڵاتی فیڵدزی جیهانی بە هاوبەشی لەتەک۳ کەسایەتی پسپۆری تر، پێ دەبخشرێت... ئەوەی گرینگە، ئەوەیە کە کاتێک چاو دەخشێنینە سەر نەخشەی تایبەت بە کۆچی مێشکەکان، ڕێژەی کۆچی هاووڵاتییانی ئێرانی بۆ هەندەران، لە سەر ئاستی جیهان، نرخی بەرزە و لەسەرووی زۆرینەی ولاتەکانە!\nچەند زانستێکی بە سوود لەسەر مانگ قورئانی پیرۆز پەیامێکی بەردەوامی خوای گەورەیە بۆ مرۆڤایەتی و مرۆڤەکان بە هەموو ڕەهەندەکانیەوە دەدوێنێت، ڕابردوو و ئێستا و داهاتوویان پێکەوە گرێ دەدات، لە گەڵ مرۆڤ وەک بەشێک لە جیهانێکی گەورەتر حیوار و گفتوگۆ دەکات... ئایەتەکانی قورئان پڕاوپڕن لە ئاماژەی زانستی و مەنتیقی. یەکێک لەو بەڵگانەی کە گەورەیی خوای گەورە ڕوونتر دەکاتەوە، ئەو مانگەیە کە شەوانە لەبەر چاومان هەڵدێت و ئاوا دەبێ. مانگ بریتیە لەو تەنە ئاسمانییە کە نزیکترین دراوسێ و دۆستی دێرینی دانیشتووانی زەویە.\nچەمکێک لە ژیانی مودەڕیسێکی دێرینی ڕۆژهەڵاتی کوردستان* ژیاننامەی کەڵەپیاوانی ناوداری کوردستان پڕیەتی لە چەندین بەسەرهات و سەربردەی بەچێژ و بە نەرخ، لە کاتێکدا ئەگەر هەڵوەستەیەک لە سەر ڕابردووی ژیانیان بکەین و بچینە نێو بنج و بناوانی ژیانی پڕ لە نووریان، دەبینین هەڵسوکەوت و کاری ڕۆژانە و شێوازی مامەڵە و هاموشۆکردنیان هەمووی پڕە لە پەند و حیکمەت و ئامۆژگاری و ڕێنمایی گرانبەها... ئەگەر بە وردی سەیری لاپەڕەکانی میژووی زانایانی ئایینی کوردستان بکەین بۆمان دەردەکەوێت کە لە شار و شارۆچکە و گوندەکانی کوردستانی ئازیزدا چەندین کەڵەپیاوی گەورە و زانا لە ناو ئەو گەل و نیشتمانە میژوویەکی پڕ لە سەروەریان بۆ نەتەوەکەیان تۆمار کردووە.\n-ئایا تەوژمى ئیسلامى بۆ کوردستان پێویستە؟ -ئیسلامخوازانى کوردستان چ بۆشاییەکى گرنگیان لە کوردستان پڕ کردووەتەوە؟ -ئەگەر ئەوان وجود و حزووریان نەبێ چى ڕوو دەدات و ڕووبەرووى چ جۆرە هەڕەشە و مەترسییەک دەبینەوە؟ -ئەمانە و چەند پرسیارێکى دیکە، بە شێوەیەکى کورت و سادە لەم نووسینەدا وەڵام دراونەتەوە. هەر تەوژم و لایەن و ڕەوتێک کە سەر هەڵدەدات و لافیتەیەک بەرز دەکاتەوە و ناوێک لەخۆى دەنێ، پێویستە زەرورەتێکى بۆ وجود و بوونى هەبێت و خاڵى تایبەتمەند و جیاکەرەوەى لەوانیترى هەبێت، پێویستە تەنیا زیادکردنى ژمارە و ناوێک نەبێت بۆ گۆڕەپان و ژینگە سیاسى و کۆمەڵایەتییەکە، لە هەرێمى کوردستانیشدا چەندین هێز و تەوژم و لایەنى جیاواز بوونیان هەیە و لافیتەى تایبەت بە خۆیان ڕاگەیاندووە،\nدیمانەیەکی ڕۆژنامەوانی لەگەڵ نووسەر و رۆژنامه‌نووس، مەولـوود بەهرامیان ئاماژه: مەولوود بەهرامیان، لەدایکبووی ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی له شاری شنۆیە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە شارەکانی شنۆ و مەهاباد تەواو کردووە و دوای وەرگیرانی لە زانکۆی تەربیەت موعەللیمی تەورێز(١٣٧٤)، کارناسی ئیلاهیات وەدەست دێنێ(١٣٧٧) و سەرەنجام لە ڕەزبەری ١٣٩٤دا، ماستەری فەلسەفەی ئەخلاق لە زانکۆی پەیام نووری تاران بە نووسینی نامه‌ی «حدود و قلمرو گفت‌وگو با مخالف از منظر قرآن» وه‌ردەگرێ و ئێستا ماوه‌ی زیاتر له ٢٠ ساڵه، مامۆستای قوتابخانەکانی شاری بۆکانە.


هه‌موو چاوه‌ڕوانی شۆڕشی گه‌نجانی يه‌کيه‌تين\n7/23/2013 7:19:26 AM 715 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nله‌سياسه‌تدا بۆ چوونێک هه‌يه ده‌ڵێت هه‌ر ڕووداوێک که ڕووده‌دات. نابێت گه‌رماوگه‌رم حوکم له‌سه‌ر ڕووداوه‌که بدرێت. به‌ڵکو ده‌بێت چاوه‌ڕوانکرێت تا 24 کاتژمێر به‌سه‌ر ڕووداوه‌که‌دا تێپه‌ڕده‌بێت. تا ڕاست و درووستی کاردانه‌وه‌ی ڕووداوه‌که ڕوون ده‌بێته‌وه، ئيستا 24 کاتژمێر تێپه‌ڕی له‌سه‌ر سه‌رکه‌ووتنی ليستی پارێزه‌رانی يه‌کيه‌تی به‌زۆرينه‌ی ده‌نگ له هه‌ردوو پارێزگاکانی که‌رکوک و سوليمانی و هيچ کاردانه‌وه‌يه‌کی له‌سه‌ر ڕوونه‌دا. سه‌رکه‌ووتنه‌که شه‌رعيه‌تی ته‌واوی خۆی وه‌رگرت له ڕووی ياسا و ميسداقيه‌تی هه‌ڵبژاردن.  زۆرينه‌ی ده‌نگ بۆ يه‌کيه‌تی واته سپيکردنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و بوختانانه که ناحه‌زان بۆ يه‌کيه‌تيان هه‌ڵبه‌ستا بوو. ئه‌و سه‌رکه‌ووتنه‌ی يه‌کيه‌تی بۆقی ڕاگه‌ياندنه به ئاشکراو نهێنی و به‌ڕادان دراوه‌کانی زۆر ئيحراج کردوون.\nله‌به‌رامبه‌ر ئه‌و خه‌ڵکانه‌ی به قسه‌ی ئه‌وان نغرۆ ببوون. ئه‌م سه‌رکه‌ووتنه ووته‌يه‌کی به‌ڕێز مام جه‌لال مان بير ده‌خاته‌وه که له ڕۆژه سه‌خته‌کانی خه‌بات سه‌باره‌ت به شۆڕش نوێی گه‌له‌که‌مان که ديگووت. ( پيوه‌ری حزبايه‌تی و ڕێکخستن به زۆرينه و که‌مينه نيه به ڵکو به خۆبه‌قوربانکردن و باوه‌ڕبوون به ڕێباز پێوه‌ره زۆر حزبی گه‌وره و زۆرينه‌مان ديت له مێژوودا زۆر بچووک بوونه‌وه چونکه ڕوحی فيداکاری و باوه‌ڕبۆخۆ بوونيان لاواز بوو) هه‌ميشه ئاراسته‌کانی هه‌ڤاڵ مام جه‌لال پێوه‌رێک و به‌رنامه‌يه‌کی گرنگ بووه بۆ کاديرو ئه‌ندام و پێشمه‌رگه‌و دۆست و لايه‌نگرو هه‌وادارانی يه‌کيه‌تی. ئه‌وبه‌رنامه‌و ئاراستانه‌ش وايکردوه که يه‌کيه‌تی و يه‌کيه‌تيه‌کان نه‌ترس و باوه‌ڕبه‌خۆ بن. له مه‌يدانه‌کانی خه‌باتی چه‌کداری و سياسی و ئه‌مڕۆش له هه‌ڵبژارده‌نه‌کان .\nبه‌رنامه‌ی يه‌کيه‌تی و ئاراسته‌و ئامۆژگاريه به‌نرخه‌کانی هه‌ڤاڵ مام جه‌لال زامنی هێزو بووژانه‌وه‌و هه‌ڵسانه‌وه‌ی به‌هێزتری يه‌کيه‌تيه له قۆناغه‌کانی ئاينده. ئه‌ويش به نۆژه‌نکردنه‌وه‌ی ماڵی يه‌کيه‌تی به خوێنی تازه و عه‌قڵی گه‌نجان. چونکه بناغه‌ی سه‌رکردايه‌تی يه‌کيه‌تی له‌سه‌ر ده‌ستی گه‌نجی پێشمه‌رگه‌ی ئاندازيارو دکتورو ياساناس و هونه‌رمه‌ند و نووسه‌رو شاعيرو ڕۆمانووس و پسپۆڕی جيا جيا و ده‌ررچووی کۆليژو په‌يمانگه و قۆناغه‌کانی خوێندن درووست بوو، که‌واته شۆڕش يه‌کيه‌تی واته‌شۆڕشی ڕووناکبيران شۆڕشی گه‌نجان شۆڕشی عه‌قڵه گه‌وره پڕ له به‌خششه‌کان. ئێمه يه‌کيه‌تيمان وا ديتووه و هه‌ر به هيوايه‌ش ده‌ڕوانينه ئاينده‌ی يه‌کيه‌تی.\nده‌بێت قۆناغی ئاينده بکرته قۆناغی ڕيسواکردنی خه‌ڵکه پاشکۆ و درۆزن و دووڕو ئينتهازی و په‌ت په‌تين چيه‌کان . سه‌رکه‌ووتنی ليستی پارێزه‌رانی يه‌کيه‌تی واته سه‌رکه‌ووتنی ليستی گه‌نجانی يه‌کيه‌تی ئه‌وه‌ش زه‌نگێکی پڕ به ناو و ده‌نگ بوو و له‌ناو ئه‌وزه‌نگه‌دا مژده‌يان داينێ که له ( ناوزه‌نگ) ێکی ديکه‌دا يه‌که‌م زه‌نگی شۆڕشی فيکرو ڕووناکبيری و هه‌ڵسانه‌وه‌ی به هێزی يه‌کيه‌تی له‌سه‌ر ده‌ستی گه‌نجانی يه‌کيه‌تی لێ ده‌درێته‌وه و هه‌موو چاوه‌ڕوانی ئه‌و شۆڕشه‌ی گه‌نجانی يه‌کيه‌تين


له‌هێرشێکى چه‌کداری له‌شارێکى کالیفۆرنیا 12 که‌س کوژران\nپـۆلیس له شارى پاوزنت ئۆکسى باشورى ویلایه‌تى کالیفۆرنیا ئاماژه به‌وه‌ده‌کات که‌سێک به چه‌که‌وه چووه‌ته ناو باڕێک و ته‌قه‌ى له‌خه‌ڵکه‌که کردووه به‌وهۆیه‌شه‌وه به‌لایه‌نى که‌م 12 که‌س کوژراون که یه‌کێکیان پـۆلیس بووه.\nشایه‌تحاڵێک ده‌ڵێت ده‌وروبه‌رى کاژمێر 11:20 ى شه‌وى چوارشه‌ممه که‌سێک که پاڵتۆیه‌کى بارانى ڕه‌نگ ڕه‌شى له‌به‌ردابووه، خۆى کردووه به باڕى بۆرده‌رلاین و به‌ر له‌وه‌ى به چه‌که‌که‌ى ته‌قه له خه‌ڵکه‌که بکات چه‌ند بۆمبێکى دوکه‌ڵى ته‌قاندووه.\nبه‌ره‌به‌یانى ئه‌مڕۆ پـێنج شه‌ممه کاربه‌ده‌ستانى پـۆلیس له کۆنگره‌یه‌کى ڕۆژنامه‌وانیدا ڕایانگه‌یاند هێرشبه‌ره‌که‌ش کوژراوه، به‌ڵام هێشتا نازانن ئایه به‌ته‌قه‌ى پـۆلیس کوژراوه یان خۆى کوشتووه.\nوتیشیان هێشتا ناسنامه‌ى هێرشبه‌ره‌که‌یان بۆ ئاشکرا نه‌بووه، وه نازانن ئایه هێرشه‌که په‌یوه‌ندى به تێرۆره‌وه هه‌یه یان نا و ئایه که‌سى دیکه‌ى له‌گه‌ڵدا بووه یارمه‌تى دابێت.\nهه‌روه‌ها باسیان له‌وه کرد نزیکه‌ى 12 که‌سى دیکه‌ش برینداربوون.\nده‌ڵێن باڕه‌که یه‌کێکه له شوێنه میللیـیه‌کانى شارى پاوزنت ئۆکس که زیاتر خوێندکارانى زانکۆ ڕووى لێده‌که‌ن. خوێندکارێک که له کاتى ڕووداوه‌که له‌وێ بووه، به ئاژانسى ده‌نگ‌وباسى فڕانس پـرێسى ووتووه هێرشبه‌ره‌که چه‌کێکى پـێبووه لوله‌که‌ى کورتبووه و مه‌خزه‌نه‌که‌ى له نێوان 10 بۆ 15 فیشه‌کى ده‌خوارد. گه‌واهیده‌ران ده‌ڵێن نزیکه‌ى 30 گولله‌ى ته‌قاندبوو.


لاپۆرتا به‌ڵێنی گواستنه‌وه‌ی ئه‌ستێره‌یه‌كی به مێسی داوه\nسه‌رچاوه‌كانی دروستبوونی نه‌هامه‌تی مرۆڤ\nئاماری نوێی كۆرۆنا راگه‌یه‌ندرا.. تووشبوون جارێكی دیكه زیادیكردووه\nرێبه‌ر ئه‌حمه‌د: خه‌ڵكێكی زۆرمان له‌سه‌ر ڤیزای ساخته‌ی شینگن ده‌ستگیركردووه\nشاندی دانوستانكاری حكومەتی ھەرێم و پەرلەمان كۆدەبنەوە\nحكومه‌تی هه‌رێم جه‌ژنی "چارشەمبا سۆر"ی كرده پشووی فه‌رمی\nسەرۆک بارزانی پێشوازی لە ئەمینداری گشتیی کۆمکاری عەرەبی دەکات\nوەقفی سوننەی عێراق یەکەم رۆژی مانگی رەمەزانی دیاریکرد\nئەرشیفی گەڕەكی تەیراوەی هەولێر لە پرۆژەیەكدا كۆدەكرێتەوە\nچەند بیرهێنانەوەیەكی پێویست لە بارەی￼￼ مانگی ڕەمەزا\nتشرینی یەکەم 04, 2020\n لە کۆبوونەوەی دوێنێی پارێزگارو شارەوانییەکان کە لە دیوانی پارێزگای هەولێر بەڕێوە چوو، وێڕای ئەوەی گفتوگۆ لەبارەی بڕیار و ڕاسپاردەکانی کۆبوونەوەی هەفتەی ڕابردووەوە کرا، هاوکات پارێزگاری هەولێر جەختی لەسەر جێبەجێکردنی بڕیاری بێدەنگکردنی مولیدە ئەهلییەکانی گەڕەک و شوێنە گشتییەکان کردەوە.\n لەمبارەوە بەشی ڕاگەیاندنی پارێزگای هەولێر بڵاوی کردووەتەوە: "سەرلەبەیانی ڕۆژی شەممە 2020.10.3، بە سەرپەرشتیی د. فرسەت سۆفی، پارێزگاری هەولێر و بەئامادەبوونی دوو جێگری پارێزگار و قایمقامی ناوەندیی هەولێر و هەریەک لە سەرۆکی شارەوانیی هەولێر و بەڕێوەبەری گشتیی شارەوانییەکان و سەرجەم بەڕێوەبەری شارەوانییەکانی سەر بە سەرۆکایەتیی شارەوانی و فەرمانگەکانی پارک و باخچەکان و خزمەتگوزاریی ژینگەپارێزی، لە دیوانی پارێزگا کۆبوونەوەی هەفتانەی شارەوانییەکان بەڕێوە چوو".\nلە کۆبوونەوەکەدا وێڕای ئەوەی گفتوگۆ لەبارەی بڕیار و ڕاسپاردەکانی کۆبوونەوەی هەفتەی ڕابردووەوە کرا، هاوکات جەخت لەسەر جێبەجێکردنی بڕیاری بێدەنگکردنی مۆلیدە ئەهلییەکانی گەڕەک و شوێنە گشتییەکان و دەستپێکردنی هه‌ڵمه‌تی گه‌وره‌ی دارچاندن و زیادکردنی ڕێژەی سەوزایی کرایەوە کە بڕیارە لە ناوەڕاستی ئەم مانگەوە لەلایەن پارێزگای هەولێر و بە هەماهەنگی لەگەڵ شارەوانییەکانی سنووری پارێزگای هەولێر لە هەموو قەزا و ناحیەکان دەست پێ بکات.\nلە کۆبوونەوەکەدا هەروەها تیشک خرایە سەر چەند پرسێکی دیکەی پەیوەست بە شارەوانییەکانی هەولێر.\nڕێکەوتی چوارشه‌ممه 30/9/2020 فرسەت سۆفی، پارێزگاری هەولێر لە پرێس کۆنفرانسێکدا ڕای گەیاند: "لە سبەی پێنجشه‌ممه 1/10/2020وە ئەوەی مۆلیدەی بێدەنگی دانەنابێت، لە قۆناغی یەکەمدا سزا دەدرێت، له قۆناغی دووەمیشدا ئەگەر پابەند نەبێت، مۆلیدەکەی دەدرێته خەڵکی دیكه، ئێمە چیتر وادەی دانانی مۆلیدەی بێدەنگ درێژ ناکەینەوە".\nروونیشی کردەوە: "پێش مانگی 5ی 2020 دیاری کرابوو بۆ دانانی مۆلیدەی بێدەنگ، بەڵام بەهۆی کۆرۆنا و کەرەنتینه‌وه، ماوەکە بۆ مانگی 10 درێژ کرایەوە".\nئارێز عەبدولڕەحمان: ئەگەر مۆسیقا نەبوایە ئەوا مرۆڤ داهێنانی لە گڤەی پا و هاژەی ڕووبار و خشپەی گەڵا نەکردبایە، ژیان ئاوا جوان نەدەبوو\nعێراق هونه‌رمه‌ندێكی مه‌زنی له‌ده‌ستدا به‌ڵام كورد دۆستێكی گه‌وره


بۆ داوای ریفراندۆم دەکەین لەم کات و ساتەدا\n2017-06-18 [04:03 AM]\nنووسینی: ڕۆگار شێخانی\nدوای زیاتر لە سەدەیەک لە خەبات و قوربانیدانی گەلەکەمان و بوونی ئیرادەیەکی نێودەوڵەتی کە پشتگیری لە دۆزە رەواکەی دەکات،دەرفەتێکی زێڕین هاتۆتە پێش تا بەپلان و بەرچاوڕوونیەوە هەنگاو بەرەو سەربەخۆیی و بەدەوڵەتبوونی باشوری کوردستان هەڵبگرین.\nلە کتێبی هونەری جەنگ دا ستراتیژ زانی سەربازی چینی (سان زۆ) دەڵێت:دەرفەتی شکست نەخواردن لەدەست خۆماندایە،بەڵام دەرفەتی شکست پێدانی دوژمن بەهۆی ئەو دەرفەتانەیە کە دوژمن بۆ ئێمەی دەخوڵقێنێت.\nدیارە لەم ئان و ساتەدا دەرفەتگەلێکی زۆر لەبەردەم پرۆسەی سەربەخۆیی هەیە...وەک: لەبەریەک هەڵوەشانەوەی سیستمی سایکس بیکۆو سنوورەکانی،شکست هێنانی ئەو پڕۆژە قەومیەی عەرەبەکان و شۆفینزمی عەرەبی کە ساڵانێکە بانگەشەیان بۆی دەکرد..هەروەها دروست بوونی ئەو رایەڵە گرنگەی بۆ پێکەوە بەستنەوەی تواناو بەرژەوەندیەکانی هەرێمی کوردستان و تواناو بەرژەوەندی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ هاوکێشەکانی ناوچەکە،ئەمەش بۆ سێ خاڵ دەگەڕێتەوە،خاڵی یەکەم:لە سەرکردایەتی کردنی شەڕی دژی داعش و رووبەڕووبوونەوەیان،هەرێمی کوردستان پێگەی بەهێزو خاڵی یەکلاکەرەوە بوو،خاڵی دووەمی ئەو رایەڵەو بەستنەوەی بەرژەوەندیەکان بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە گەلەکەمان بووە خاوەن بڕیار لەسەر سامانی سروشتی خۆی،هەرچی خاڵی سێیەمیشە بوونی کەلتوری لێبوردەیی و پێکەوە ژیانە لە هەرێمی کوردستان کە سەلماندوویەتی فاکتەری سەقامگیریە لە ناوچەکەدا.\nهەر ئەوەش وایکردووە هەر پێنج ئەندامە هەمیشەییەکەی ئەنجومەنی ئاساییشی نێودەوڵەتی کونسلخانەکانیان لە هەولێر بکەنەوە،هاوکات لەگەڵ زیاتر لە(۳۰)ووڵاتی تر،ئەمەش بەهێزی و ئەکتیڤی دیبلۆماسیەتی هەرێم دەسەلمێنێت...\nبەڵام لەگەڵ ئەو دەرفەتانەشدا نابێت ئاستەنگەکانی بەردەم پرۆسەی ریفراندۆم و سەربەخۆیی نادیدە بگرین تایبەت پەرتەوازەیی بەرەی ناوخۆ لە پرۆسەی سیاسی هەرێمی کوردستان.\nخوازیارم بەر لە ۹/۲٥ هەموو هێزە سیاسیەکان و جەماوەری خۆڕاگری کوردستان بەروانگەیەکی دیاریکراو بۆ پشتگیری لە ریفراندۆم و پرۆسەی سەربەخۆیی کوردستان هەنگاو بنێین و پڕۆژەکانمان پڕۆژەی کوردستانی و خەممان خەمی نیشتمان و نەتەوە سازی بێت...


دکتۆرکەمال میراودەلی : حیکایەتی ژیان و بوون وەک خەیام وێنای دەکات . – WTARIKURD\nدکتۆرکەمال میراودەلی : حیکایەتی ژیان و بوون وەک خەیام وێنای دەکات .\nلیکدانەوەی چوارینەکانی ٤١-٤٨\nپەنجەی بەیان دەنووسێ و کە تەواوی کرد تۆمار\nخۆی لێ دوور دەگرێ و نانووسێ چیدی\nهیچ بەزەیی و حیکمەتێک ئیدی\nتا نیودیڕێکی لێ بسڕێتەوە\nنە هەموو فرمێسکەکانی تۆش\nدەسڕنەوە یەک وشەی ئەبەدیی\nئەو جامە قڵپبٶوەش پێێ دەلێێن ئاسمان\nکە لەژێڕیدا بە چەنگ و نینۆک\nدەژین و دەمرین\nدەست بەرز مەکە بۆی بۆ هیچ پەنایەک ،\nچونکە ئەوێش خۆی\nبە بێهوودەیی دەخولێتەوانێ\nبا یەخەی نەگرین ..!!\nیەکەم قوڕی زەوی هەویری شێلانی\nدوایین مرۆڤ بوو\nلە [ دوا خەرمانیش ] تۆوی چاندرا\nکەچی یەکەمین [ بەرەبەیانی خەلق ] بوو ، کە نووسی\nلە دوا [ بەرەبەیانی حیساب ] چ خوێنرا ؟\nتۆ ئەی ئەوەی بە تەڵەو تەپک و تەفرە\nتەنیت ئەو ڕێگەیەی کە پێیدا دەڕۆم\nتۆ نەبووی قەدەری لەوەپێشت\nکردە نوشتەی گوناهی خۆم ؟\nئەی ئەوەی مرۆڤت دروستکرد لە خۆڵی هەرزان\nلە ناو باخی عەدەن – یش مارت بۆ دانا\nبۆ ئەو هەموو گوناهەی رووی مرۆڤت پێڕەشکرد\nدانوستانی لێبوردن بکە بە مانا\n( ٤٦ )\nگەر هاتنم بە خواستی خۆم دەبوو\nگەر کۆچم بە دەستی خۆم دەبوو ،\nجێم نەدەهێشت وڵاتم\nباشتر نەبوو بۆ دنیای\nهەر نە هاتبام ،\nبە دیلی ترسی حەیاتم\nلەو گەمەدا هەموو شتە کاتیی و بەسەرچووەکان بێهوودە دەنوێنن ، تۆش دەڵێی : کەوایە ئەو مەیەی خۆشیی ژیان کە دەینۆشیی و ئەو لێوەی خۆشەویستیی کە دەیمژی ، وەک هەموو شتێکی ژیان کۆتایی دێت و هیچە . بەلام مادام ئێمەش دەبین بە هیچ با دنیایەک فانیازیاو حەزو هیوا خۆشەویستی دروست بکەین نەک هەر هیچ بکەینەوە بە هیچ . ماناو هوودەی ژیان لە هەموو شتەکانی زیاتر نەبێت کەمتر نییە .\nئەم شەوو رۆژو تاریک و رووناکییەی رۆژگار تەختی شەترنجێکە کە قەدەر یاری پێوە دەکات . مرۆڤەکان داشی شەترنجن . دەستی قەدەر بە نەخشەسازیی خۆی تاک وجووت دەیانگرێ ، و یەک بە یەک تا کۆتاییان پێ دێنێ دەیانهێنێ و دەیانبا ، دواییش داشەکان دەخاتەوە ناو قوتووە داخراوەەکی خۆیەوەو قوتیان دەدات .\nپەنجەی چارەنووس هەر لە بەرەبەیانی ژیانەوە دەستوورو رێکارەکان دەنووسێ و وەک تۆمارنامەیەک دەیخاتە ناو ملمانەوە . دوای ئەوە خۆ لە هەموو ناوەرۆکەکانی بەدووردەگرێ و گوێ لە هەموو سکالاو دادەکان کەڕ دەکات . هیچ هاوارێک بۆ بەزەیی، دادێک بۆ حیکمەت ، پەنجەی قەدەر ناهێنتەوە سەر تۆماری دوابڕیارەکان تا تەنانەت یەک خەتیش لەوەی بڕیاردراوە بگۆرێت . نە هەموو فرمێسکەکانی تۆش دەتوانن تاقە وشەیەکی ئەبەدییکراو بسڕنەوە .\nسەیری ئاسمان بکە کە وەک جامێكی قڵپبۆوە یان هەڵگەڕاوە وایە . لە ژێریدا ئێمە لە سەر رووی ئەم جامە ڕێکەی زەوی دەژین و بە چنگ و نینۆک و کوێرەوەری بژێویی و بخێویی ژیان بەدەستدێنین تا دەمرین . هەرکاتێ تووشی ئازارێک و نەهامەتیی و بێهومێدیی و بێهیواییەک دێین دەم ودەستی دوعا بۆ ئاسمان بەرزدەکەینەوە ، جار لە دوا ی جار ئەم پراوە دووبارە دەکەینەوە گەرچ قەت مردوویەکمان بۆ نەگەڕاوەتەوەو ، ئازارێکمان بۆ سووک نەبووە ، جەنگێکمان بۆ نەوەستاوە ، زۆردارێکمان بۆ زڕ نەکراوە . من وا مەزەندە دەکەم ئەوەندەی چارەنووسی ئێمە بەرباس بێ ، ئەم جامە قڵبۆوەش بێهوودە دخولێتەوەو ئاگایەکی لە ئێمە نییە .\n( ٤٥ )\nیەکەم قوڕی زەمین لە جەستەی دوایین مرۆڤ شێلرا، و تۆووی بوونمان لە دوا خەرمانی نەمان چێندرا . کەچی یەکەمین بەرەبەیانی خەلق کە هێشتا ئێمە نەبووبووین ، هەموو وردەکارییەکی بەرنامەی سەرەتاکانی حیساب و کیتابی ئێمەی خوێندەوە .\nخوداوەندا : تۆ بە گەورەیی خۆت منت وەک مرۆڤێکی لاوازو ژینتەنراو بە تەڵەی تەما و تەپکی هەوەس و نەفس و تەفرەی سامان و ژیانی هەمیشەیی دروست کرد . منت کردە رۆلەی خەتاو قەدەری لەوەپێشبریاردراوت کردە نوشتەی گوناهی خۆم بەرلەوەی بتوانم مانای گوناه تێ بگەم .\nمرۆڤت لە خۆڵ و قوڕی هیچ و هەرزان دروست کرد . فڕێت دایە ناو باخی عەدەنەوە لەوێش داری سێوو ژەهری مارت بۆ دانا . تا وات لە مرۆڤ کرد نەفسی خۆی بۆ دابین نەکرێ ، پێی هەلخلیسكێ ، رووی بە گوناه رەش بێت .\nخوداوەندا !! کەوایە گوێ لە هاوارمان بگرەو لە گوناهمان بمانبەخشە تا مانایەک بۆ ژیانمان بگەڕێتەوە .\nگەر بۆ هاتنە ناو ژیانەوە پرسم پێ کراباو بمزانیبایە ژیان ئاوا پڕ تەلەو تەپک و تەفرەو بێهوودەیە ، ئەوا یەقین من نەمدەویست لە دایک ببم و نەدەهاتمە ئەم ژیانەو ئەم نیشتمانەوە کە لێی لە دایک بووم . کە هەر هاتیشم و لەگەڵ خێزان و خەلک و هاونیشتمانانم ئولفەتم گرت و هاوبەشی شادیی و خەمیان بووم ، ئەوە گەر کۆچی دوایی بەدەست خۆم بووایە نەمدەویست قەت خاک و خۆشەویستانم بەجێ بێڵم . لە هەر دوو حالەتدا من بی خواست و بێ بریار، بەرقەرار کراوم . لەگەڵ ئەوەشدا بۆ ئەو دنیا پڕ خەرابات و ئەشکەنجەو ئازارە ، لام باشتر بوو هەر لە دایک نە بوومایەو هەموو دەقیقەو ساتێ ترسی مردنی خۆم یان خۆشەویستانم نەبایەو نەبوومایە بە عەبدی گوناه و نهێنیی و دیلی ترس .\nئاکۆ برایم : سەردانى پەرلەمانتاران خەموخۆریەیان ..؟\nبەهرۆز جەعفەر : ڕۆژنامەنووسێک ! نوسیویەتى : کوا حاکم شێخ لەتیف با ئەویش چەک هەڵبگرێت ؟.


ئەمەریكا: نیگەرانیەك هەیە سەبارەت بە چالاكیەیان ڕوسیا لەسەر سنووری ئۆكرانیا Speda Tv\nرابه‌ر بورهان 03/12/2021 - 22:29 بڵاوکراوەتەوە لە جیهانی\nجەنەڕاڵێكی باڵای ئەمەریكا وتی ئاماژە و ئاگادارییەكان سەبارەت بە چالاكیە سەربازییەكانی ڕوسیا لەنزیك ئۆكرانیا، وایكردووە " ئەمەریكا نیگەرانیەكی زۆری هەبێت "، هەروەها لێدوانەكانی ڕوسیاش وادەردەكەوێت توندتر بووبێتن.\nسەركردەی فەرماندە هاوبەشەكانی ئەمەریكا جەنەڕاڵ مارك مێڵی ڕەتی كردەوە قسە لەسەر جۆری ئەو بژاردانە بكات كە ئەمەریكا لەبەرچاویان دەگرێت ئەگەر ڕوسیا ئۆكرانیا داگیربكات، بەڵام مێڵی جەختی لە گرنگی سەروەری خاكی ئۆكرانیا كردەوە بۆ ئەمەریكا و هاوپەیمانێتی ناتۆ.\nوتی " كۆمەڵێك بەرژەوەندی ئاسایشی نیشتیمانی ئەمەریكا و وڵاتانی ئەندام لە هاوپەیمانێتی ناتۆ لەمەترسیدایە ئەگەر ڕوسیا ئەركێكی دوژمنكاری لەدژی وڵاتێك ئەنجام بدات كە لە ساڵی 1991 ەوە سەربەخۆیە."\nئۆكرانیا دەڵێت ڕوسیا زیاتر لە 90,000 سەربازی لەنزیك سنوورەكەی جێگیركردووە. بەڵام مۆسكۆ ڕەتی دەكاتەوە ئامادەكاری بۆ هێرشێك بكات بۆ سەر ئۆكرانیا و بەرگری لە مافەكانی خۆی كردووە بۆ بڵاوكردنەوەی هێز لەسەر خاكەكەی خۆی.


سه‌رۆكێ هه‌رێمێ ئه‌ڤرۆ و سوبه دێ ل گه‌ل سه‌رۆكوه‌زير و وه‌زيرێ ده‌رڤه‌يێ بريتانيا كۆم بيت - رۆژناما بنگەهێ لالش\nالتاريخ: ئه‌یلول 16, 2021\nبڕياره ئه‌ڤرۆ نێچيرڤان بارزانى، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل وه‌زيرێ ده‌رڤه يێ بريتانيا دۆمینیک راب و سوبه ژى ل گه‌ل سه‌رۆك وه‌زيرێ بريتانيا بۆريس جۆنسۆنی كۆم ببيت.\nدوهى سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌ره‌دانه‌كا فه‌رمى گه‌هشته له‌نده‌نا پايته‌ختێ بريتانيا و هاريكارى و هه‌ڤپشكيا ئيراق و هه‌رێمێ ل گه‌ل بريتانيا، شه‌ڕێ دژى تيرۆرێ، ره‌وشا دەڤەرێ و ئاراميا ئيراقێ ب گشتى ل گه‌ل مه‌زنه به‌رپرسێن وى وه‌لاتى به‌حسكرينه و دێ ل رۆژێن بهێت ژى به‌ردواميێ ب وان مژاران و هنده‌كێن دى ژى ده‌ت.\nئه‌ڤرۆ سەرۆک نێچيرڤان بارزانى دێ ل گه‌ل وه‌زيرێ ده‌رڤه يێ بريتانيا، دۆمينيك راب، به‌حسێ په‌يوه‌نديێن هه‌رێمێ و بريتانيا ژ ئاليه‌كى ڤه و په‌يوه‌نديێن هه‌رێم و به‌غدا ژ ئاليه‌كێ دى ڤه و ره‌وشا هه‌رێمى و ناوچێ به‌حس كه‌ت.\nسوبه ژى سەرۆک نێچیرڤان بارزانى دێ ل گه‌ل سەرۆکوەزیر بۆريس جۆنسۆنی به‌حسێ مژارا نه‌هێلانا تيرۆرێ و مه‌ترسيێن ل سه‌ر ده‌ڤه‌رێ و رێگيركرنێ ل دوباره سه‌رهه‌لدانا وێ كه‌ت و پرسا هه‌لبژارتنێن بهێت و هاريكاريا بريتانيا بۆ هه‌رێمێ و ئيراقێ و ره‌وشا مرۆڤى ژى ئێك ژ مژارێن كۆمبوونێ يه.\nدوهى نێچيرڤان بارزانى، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ و شاندێ هه‌رێمێ ل گه‌ل گرۆپێ په‌ڕله‌مانتارێن بريتانى یێن دۆستێن كوردان كۆم ببوو و سەرۆک نێچيرڤان بارزانى به‌حسێ پێشهاتێن نها ل هه‌رێما كوردستانێ و ئيراقێ و دەڤەرێ كر و چه‌وانيا چاره‌كرنا كێشه‌يان ژى ئاشكرا كر و دوپاتى ل ئارامى و پاراستنا سه‌قامگێريێ ل ناوچێ كر.\nسەرۆک نێچيرڤان بارزانى، دوپاتى ل چاره‌كرنا هه‌مى كێشه‌يان ب رێكا ديالۆگێ ل گه‌ل حكومه‌تا ئيراقێ كر و ئاشكرا كر، كو ل سه‌ر بنه‌مايێ ده‌ستوورى بهێنه چاره‌كرن.\nژ ئاليێ خۆڤه گرۆپێ په‌ڕله‌مانتاران به‌رده‌واميا بزاڤێن خۆ بۆ پشته‌ڤانيا هه‌رێما كوردستانێ و پاراستنا مافێن ده‌ستوورى دوپات كر.\nهه‌ر ئێڤاريا دوهى سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ، نێچيرڤان بارزانى ل گه‌ل بێن والاس وه‌زيرێ به‌رگريا بريتانيا كۆم ببوو، پێشهاتێن شه‌ڕێ دژى تيرۆرێ ل ئيراقێ و مه‌ترسيێن سه‌رهه‌لدانا داعشێ گۆتوبێژ کرن و دوپات كر، داعش هيشتا ل سه‌ر ئاسايش و سه‌قامگیريا ئيراقێ و ناوچێ و جيهانێ مه‌ترسيه، بارزانى دوپاتى ل پشته‌ڤانيا كۆمه‌لگه‌ها نێڤده‌وله‌تى بۆ به‌رهنگاربوونا تيرۆرێ كر.\nژ ئاليێ خۆڤه وه‌زيرێ به‌رگريا بريتانيا دوپاتى ل به‌رده‌واميا پشكدارى و ئه‌ركێن هێزێن وه‌لاتێ خۆ د چارچووڤێ هه‌ڤپه‌يمانيا نێوده‌وله‌تى يا دژى داعشێ دا كر و هه‌مى پشته‌ڤانيه‌كا بريتانيا ژى بۆ هەرێما کوردستانێ و ئيراقێ بۆ به‌رهنگاربوونا تيرۆرێ دوپات كر و رۆلێ پێشمه‌رگه‌ى ژى بۆ به‌رهنگاربووونا داعشێ بلند نرخاند.\nهه‌ڤده‌م نيچيرڤان بارزانى، سه‌رۆكێ هه‌رێمێ رۆلێ بريتانيا و پشته‌ڤانيا وێ بۆ هەرێمێ و ئیراقێ ل شه‌ڕێ دژى تيرۆرێ و هاريكاريێن سه‌ربازى يێن بريتانيا بلند نرخاندن و هه‌بوونا شيره‌تكاران و مه‌شقدانا هيزێن پێشمه‌رگه‌ى ژى ب گرنگ ناڤ كر.\nهه‌روه‌سا سه‌رۆكێ هه‌رێمێ ديار كر، گرنگيا هاريكارى و هه‌ماهه‌نگيا د ناڤبه‌را پێشمه‌رگه‌ى و سوپايێ ئيراقێ دا ب پشته‌ڤانيا هه‌ڤپه‌يمانان بۆ به‌رهنگاربوونا تيرۆر، چاكسازى و ئێكخستنا هێزێن پێشمه‌رگه‌ى ژى ل گه‌ل وه‌زيرێ به‌رگريێ بەحس کرینە.\nالسابق: بنگەهێ لالش داخوازێ ژ جڤاكا ئێزدی وئەندام و لایەنگرێن خۆ دكت بەشداریەكا كارا د هەلبژارتنان دا بكن\nالتالى: بنگەهێ لالش دێ رێورەسمێن ئیمزاكرنا دوو پەرتۆكان گێرت