Latin: - Nasturtium officinale rbr - Rorippa nasturtium-aquaticum (L.) Hayek\nEnglish: - Water cress\nشاهیی، دێژنک، گیایەکی بە بنچی ئاوییە کە باڵای لە ٢٠ تاکوو ٨٠ سانتیمیتر هەڵدەچێ. گیایەکی خۆڕستە و لە ئاو و جۆگەلە و مێرگۆڵەکانی کوردستاندا زۆر دەڕوێ، بەڵام ئەگەر بیانهەوێ پەروەردەی بکەن دەبێ بە تۆو بیچێنن. لاسێ زۆری هەیە و لە سەر ئەرز و لە سەر ئاو رادەکسێن، گیایەکی بێ کورکە و لاسکی تۆزێک لەسەرەوەی\nئەرز لێک جیا دەبنەوە و دەبن بە چەند دانە. گەڵاکانی گەڵای چووکەتری هێلکەییان لێ دەبێتەوە. گوڵیکی سپی ئاماڵ پەموویی دەگرێ کە درێژیەکەیان لە ٤ تا ٦ و پانیەکەیان لە ٢ تا ٥ میلیمیترە. تۆمەکەیدانەکەی کیسەییە و چەماوەیە کە لە ٨ تا ١١ میلیمیتر و پانیەکەشیان ٢ میلیمیترە، رەنگی تۆمەکانیش قاوەیی و ساف و لووسن. ئاخر و ئۆخری مانگی خاکەلێوە و دووهەم مانگی بەهار پێدەگا. بە تەرچێ خواردنی زۆر خۆشە بەڵام کە پیر بوو و گوڵی کرد بە کەڵک نایە. پێشتر بۆ دەرمان بەکاریان هێناوە.\nبە پێی زانیارییەکانی Nordstedt 1920 یەکەم جار لە وڵاتی سویددا کە ناوی ئەم گوڵە بە نووسین هاتووە، ساڵی ١٦٨٥ بووە ئەویش لە لایەن "Rudbeck" لە "Hortus botanicus".\nناوە زانستیەکەشی "nasturtium-aquaticum" لە دوو وشەی لاتینی "nasus" (لووت، کەپۆ، پۆز) و "tortus" (عەزاب، ئێش و ئازار) و هەروەها "aqua" (ئاو) و هەمووی پێکەوە دەبێ بە " لە نێو ئاودا دەژی و لووت ئازار دەدا". ئەویش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو بۆنەی کە لێی دێ و لە بۆنی "تووری کێوی" (Armoracia rusticana) دەچێ.\nبە ئاڵمانی Brunnenkresse پێ دەڵێن.\nبە فارسی ئەم ناوانەی هەیە "ترتيزک آبى"، "علف چشمه"، "آب تره"، "بولاغ‌اوتى".\nبە سویدی Källfräne پێ دەڵێن.


كادر و پێشمەرگەی رۆژگاری سەخت – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » كادر و پێشمەرگەی رۆژگاری سەخت\nئەمڕۆ چلەی كۆچی دوایی هەڤاڵ مەلا ئەحمەدی دەلوجەیە\nچل رۆژ لەمەبەر تێكۆشەرێكی دیكەی كاروانی كوردایەتی و پێشمەرگەیەكی دڵسۆزی كورد و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان كۆچی دوایی كرد، پێشمەرگەیەكی ئازاو كەسایەتییەكی كۆمەڵایەتی و پێاوێكی سەنگین، ئەویش هەڤاڵ مەلا ئەحمەدی دەلوجەیە.\nبەو بۆنەیەوە، مەڵبەندی 1ی رێكخستنی سلێمانی، سەعات 3ی ئەمڕۆ لە هۆڵی تەوار مەراسیمێكی شایستە سازدەكات.\nپێشمەرگەی دێرین محسین عەلی خان ناسراو بە مامۆستا سۆران كە هاوڕێ و هاوخەباتی كۆچكردووە، باس لەسەرەتاكانی ناسینی مەلا ئەحمەد دەكات و دەڵێ: لە پاییزی ساڵی 1984دا، بۆ یەكەمجار لە گوندی نەوتی بە دیداری كاك مەلا ئەحمەد شاد بووم، پیاوێكی جوان خاسی باڵابەرزی سوور و سپی چاوشین، رووخۆش و رێكپۆش، هەر لەو ساتەوە ئاستی بیروبۆچوون و كەسایەتیی ئەوم بۆ دەركەوت و خۆشم ویست، پێشمەرگە و كادرێكی هۆشیاری كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستان بوو، دوای چەند مانگێك لە كەرتی رێكخستنی كۆمەڵەی سنووری تیپی 55ی قەرەداخ یەكمانگرتەوە، بەهۆی لێكنزیكبوونی بیروبۆچوون و رەفتارمانەوە بووین بە دوو هاوڕێی گیانی بە گیانی، زۆربەی كاتەكان لە بارەگا و گەڕانی دێهاتدا پێكەوە بووین.\nهەروەها دەشڵێت: مەلا ئەحمەد مرۆڤێك بوو لێوانلێو لە رێز و چاكە، وەفا و خزمەت، پاكی و راستگۆیی، پێشمەرگەیەك بوو سەراپا گوڵ، خۆشەویستی بۆ گەل و نیشتمان، پیاوێك بوو مەردو سەر راست و خاوەن پەیمان، هەمیشە رووخۆش و قسەخۆش، دڵ تەڕ و رێكپۆش، بەردەوام پێی ئەوتین ژیان زۆرەكەی ماوە، دڵتەنگ مەبن بۆ هیچ ناخۆشی و لێقەومانێك، كێوێك بوو لە ورە و دەریایەك لە قسەی جوان، پیاوێكی رۆشنبیر و لە ئاستێكی بەرزی كۆمەڵایەتی دا بوو، باوەڕناكەم كەسێك جارێك مەلا ئەحمەدی دیبێ و خۆشی نەویستبێ، خاوەن بەهرە و توانایەكی سەیری هەبوو لە دڵڕاگرتن و دڵخۆشكردنی خەڵك.\nمامۆستا سۆران لە بەشێكی دیكەی قسەكانیدا ئاماژە بەوە دەكات لە زۆر شەڕو نەبەردیدا پێكەوەبوون و پیاوێكی بە دەست و برد بووە، ( لە زۆربەی شەڕە گەورەكانی یەكێتی و دوژمن، هەر پێكەوە بووین لە گرتنی سەنگاوەوە بۆ شەڕی داستانەكانی قەیوان-ماوەت و رزگاری و دووجار ئازادكردنی شاخی بەرانان و گڵەزەردە و شەڕەكانی ئەنفال و چەندین نەبەردی و چالاكی جۆراوجۆری تر، لە گەرمەی سەختترین شەڕدا، تەنانەت جارێكیش هەستمان بە لاوازی یان بێتاقەتی نەدەكرد، مەلا ئەحمەد پیاوێكی بە دەست و برد و سەر رشتە و تەدبیر بوو، بێجگە لە ئەنجامدانی جەنگ و كاری پێشمەرگەیی و سەربازی، زۆرجار كاری لۆجستیمان پێكەوە دەكرد، وەك دابینكردنی ئازوقە و تەقەمەنی و سووتەمەنی پێویستیەكانی تری هێزی پێشمەرگە).\nهەروەها دەشڵێت: جارێكیان لە شەڕی قەیوان- ماوەت كە لە سەر شاخی برزووت و بالۆسە بووین لە قوتەی بالۆسە، لوتكەی شاخەكە زۆر ركەبەرد و تیژ و ناڕێك و بچووك بوو، باران و بەفریش تەنگی پێ هەڵچنیبووین، بە هیمەتی كاك مەلا ئەحمەد و پێشمەرگەكانی تر، لەو شوێنە سەختەدا، لە ماوەی سێ رۆژدا شوێنی ژورێكی سێ بە چوارمەتری بە قوڵی مەتر و نیوێك هەڵكەند و بە دارە بەڕوو درەڕایكرد و دایپۆشی و كردیە شوێنی حەوانەوەی زیاتر لە 15 پێشمەرگە.\nلەباسی خۆڕاگری و پشوودرێژیی ئەو هەڤاڵە كۆچكردووەدا مامۆستا سۆران باس لەوەدەكات كە زۆر بەسەبرو خۆڕاگربووە و قەت بە بێتاقەتی نەیدیوە و دەڵێت:\nلە مانگی 4/1987 دا هێزەكەمان بەڕێوەبوو بۆ شەڕە گەورەكەی داستانی رزگاری، لە گوندی (تەڕەمار)ی نزیك پیرەمەگرون دوو رۆژ ماینەوە، رۆژی دووەم من و مەلا ئەحمەد روومان نەهات بچینەوە بۆ ئەو ماڵەی لێی بووین چونكە نزیكەی 10 پێشمەرگە دەبووین لەو ماڵە و بە زەحمەتمان دەزانی بۆ سەرشانی ماڵە بەڕێزە، ئێوارە پێش نان خواردن هەموو پێشمەرگەكان هەریەكە و چوونەوە بۆ ماڵەكان، من و مەلا ئەحمەد ماینەوە و لە پەڕی دێوە لەناو سەوزە گیاكە دانیشتین، دواتر زۆر برسیمان بوو، ناچار بۆ پێكەنین و گاڵتەكردن بە یەكتر، هەردووكمان لەسەر گیاكە راكشاین و هەریەكە بەردێكی گەورەمان خستە سەر سكمان، كاتێكمان زانی خاوەن ماڵەكە هات و وتی (ئەوە بۆ نەهاتوونەتەوە بۆ نان خواردن)؟ وتمان نانمان خواردووە، وتی راست ناكەن، ئەزانم شەرم ئەكەن، ئیتر بەزۆر ئێمەی بردەوە و تێر یاپراخمان خوارد.\nئەوەش نیشانەی گەورەیی و پیاوەتی ئەو جوتیارە كوردە بوو كە هەرگیز لە بیرناچێ.\nلەبەشێكی دیكەی قسەكانیدا، ئەو هاوڕێیەی مەلائەحمەد باس لەوە دەكات دوای ئەنفال،كەوتوونەتە ئێران و ماوەیك لە یەكتر دابڕاوان، مەلائەحمەد ماڵی لە ئۆردوگای كانی دیناری نزیك مەریوان بووە و ئەویش لە ئۆردوگای رەوانسەر.\nلەبارەی ئاستی خانەدانی و پایەی كۆمەڵایەتیشدا دەڵێت: مەلا ئەحمەد لە پەیوەندی كۆمەڵایەتی زۆربلیمەت و بەتوانا بوو، لە هاتوچۆ و سەردانی شادی و شیوەنی خەڵكدا هەرگیز ماندوو نەدەبوو، لە خانەدانیدا زۆر بەرز و بەڕێز و خاوەن دیوەخان و نانبدە بوو، گیانی خۆبەخشین و فیداكاری تێدا زۆر بەهێز بوو، ببووە چەتری كۆكەرەوەی هەموو خزمی و دۆست و هاوڕێیانی، بەڕاستی مرۆڤێك بوو زۆربەی خەسڵەتە جوانەكانی تێدا كۆببۆوە.\nلەكۆتایشدا وتی: مەرگی مەلا ئەحمەد زیانێكی گەورە بوو بۆ بنەماڵەكەی و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و سەنگەری پێشمەرگایەتی و كوردایەتی، كۆچی بۆ ئێمەی هاوڕێ و هاوسەنگەرانیشی.\nژیاننامەی مەلا ئەحمەد دەلوجەیی\nتێكۆشەری نەمر ئەحمەد حەسەن قادر ساڵح ناسراو بە مەلائەحمەد دەلوجەیی، ساڵی 1947 لە گوندی (بەكربایەف)ی گەرمیان لەدایكبووە، ساڵی 1972 لەگەڵ خاتونێكی ئامۆزای بەناوی (حەپسە محەمەد قادر) چووەتە ژیانی هاوسەرییەوەو بوون بە خاوەنی دوو منداڵ بە ناوەكانی (ئاوات و ئارام).\nساڵی 1976 پەیوەندی كردووە بە رێكخستنەكانی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستانەوە، لە 1982 بووە بە پێشمەرگە، ساڵی 1989 كراوە بە رابەرسیاسیی تیپی 15ی شارەزوور و لە ساڵی 1991 بووە بە ئەندامی مەڵبەندی 1ی رێكخستنی سلێمانی و لێپرسراوی كۆمیتەی 1.\nساڵی 1992 كراوە بە لێپرسراوی كۆمیتەی رێكخستنی قەرەداغ و لە 1996 كراوە بە لێپرسراوی پەیمانگەی كادیران لە قەڵاچوالان، ساڵی 1997 كراوە بە لێپرسراوی بەشی سوتەمەنی ئیدارەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان، ساڵی 1999 كراوە بە لێپرسراوی ئیدارەی فەرماندەیی5ی دوكان، لە2006یش بووە بە كارگێڕی مەڵبەندی 21ی رێكخستنی دەوروبەری سلێمانی و لێپرسراوی بەشی ئیدارەی هەمان مەڵبەند، پاشان لە 2009 بووە بە جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی 1ی رێكخستنی سلێمانی.\nبەداخەوە لە سەعات 2ی 12/1/2020 كتوپڕ كۆچی دوایی كردو لە گردی سەیوانی سلێمانی، بەخاك سپێردرا.


"ژمارەی گەشتیاران لە جەژندا دەگاتە 250 هەزار گەشتیار"\nنادر رۆستی وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان چاوەڕوانییەكانیان لەبارەی هاتنی گەشتیار بۆ هاوینەهەوار و ناوچە گەشتیارییەكانی هەرێم ئاشكرا دەكات و دەڵێت "رەنگە لە 250 هەزار گەشتیار تێپەڕێت".\nلە میانی رۆژانی جەژنی رەمەزاندا ژمارەیەكی زۆری گەشتیار روویان لە هاوینەهەوارەكانی هەرێمی كوردستان كردووە، بەوتەی بەرپرسانی گەشتوگوزاری هەرێم ژمارەی گەشتیاران زۆر زیادی كردووە.\nلەوبارەیەوە نادر رۆستی وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان دەڵێت "بەشێوەیەكی گشتی ئاستی گەشتوگوزار لە هەرێمی كوردستان ساڵ لە دوای ساڵ بەرەو باشتر دەڕوات و پێشكەوتنی زیاتر بەخۆوە دەبینێت لە هەموو روویەكەوە، جا لە رووی زیادبوونی ژمارەی گەشتیارانەوە بێت یاخود لە رووی زیادبوونی شوێن و كوالێتی و دابینكردنی خزمەتگوزاری باشتر و هەموو ئەو خزمەتگوزارییانەی دیكە، كە پەیوەستن بە گەشتوگوزارەوە".\nنادر رۆستی لە بارەی ئاماری گەشتیاران لە رۆژانی جەژنی رەمەزانیشدا وتی "بەپێی ئامارەكانی ئێمە، تا رۆژی دووەمی جەژن 145 هەزار گەشتیار بوە، چاوەڕوان دەكەین لە ئاماری كۆتاییدا، كە لەم یەك دوو رۆژەدا بڵاودەكرێتەوە، ژمارەی گەشتیارانمان لە 250 هەزار گەشتیار تێپەڕیبێت".\nهەروەها ئاماژەی بەوەكرد، زۆربەی گەشتیاران لە شارەكانی ناوەڕاست و خوارووی عیراقەوە هاتوون، بەشێكی دیكەشیان لە ئێران و بەشێكی كەمیشیان لە توركیاوە بۆ گەشت هاتوونەتە هەرێمی كوردستان.\nلە ناوچەی هەورامان بە گشتی و هاوینەهەواری ئەحمەد ئاوا بە تایبەتی لە میانی ئەم رۆژانەدا ژمارەیەكی زۆر گەشتیاری لەخۆگرتووە، بەشی زۆری ئەو گەشتیارانەش لە ناوچەكانی ناوەڕاست و خوارووی عیراقەوە دێن.\nبەرپرسانی گەشتوگوزاری ناوچەكەش دەڵێن، ئامادەكاری پێویستیان كردووە بۆ پێشوازیكردن لە گەشتیاران و لەخۆگرتنی ژمارەیەكی زۆری گەشتیار.\nهەر لەو چوارچێوەیەدا محەمەد رافع، كە گەنجێكی دانیشتووی شاری بەغدایە و بەگرووپ لەگەڵ كۆمپانیایەكی گەشتیاری لە رۆژانی جەژنی رەمەزان هاتووەتە هەرێمی كوردستان، دەڵێت "لە میانی رۆژانی پشووی جەژن لە بەغداوە هاتووینەتە سلێمانی، دواتر بۆ هاوینەهەوارەكانی هەورامان بە تایبەتی ئەحمەد ئاوا و كاتێكی خۆشمان بەسەربردووە، دواتریش بەرەو هەولێر بەڕێدەكەوین و سەردانی هاوینەهەوارەكانی ئەو ناوچەیەش دەكەین".\nلەئێستادا كە پلەكانی گەرما لە هەرێمی كوردستان بۆ سەروو 40 پلە بەرزبونەتەوە، هاووڵاتیان بۆ دوركەوتنەوە لە گەرما و وەرگرتنی پشوو، سەردانی هاوینە هەوارەكان دەكەن و قەرەباڵغییەكی زۆریان پێوەدیارە.


سەرەتای مێژویەكی نوێ یان سەرەتای تاكتیكی نوێ – Denegkan\nbyعومه‌ر محەمەد\tNovember 19, 2013\tگشتی\nبەدرێژایی مێژوو دەسەڵاتداران‌و رەگەزپەرستەكانی توركیا لە رەهەندێكی رەگەزپەرستانەوە تەماشای كوردیان كردووەو دڵڕەقانە مامەڵەیان لەگەڵ كوردانی باكوركردووەوبەدیدێكی تاریكەوە لە دۆسیەی كوردیان ڕوانیوە، توركە دەسەلاتدارەكان كە هەتا ئێستایش لەناخەوە بوونی كورد ڕەتدەكەنەوە‌و وەك تاكتیكێكی نوێ باسی كوردیان هێناوەتەوە پێشێ، دەنا مافەكانی بەهەند ناگر، هیچ گرنتیەك نیە ئەوەی كە بینیمان‌و بیستمان ئیرادەیەكی ناوەكی و بڕوای ئەردۆگان‌و توركەكان بێت، بەڵكو مێژوو ئەوەی ساغكردووەتەوەو ئێستاش سەنگی مەحەكە كە ئەوان بەشوێن چارەسەرەوەنین بەڵكو بە دوای ئامرازی نوێی لەخشتەبردن‌و دەست خەرۆكردندا دەگەرێن .\nكاتێك سەرۆك ئەردۆغان دەبینین كە لەسەر ئاستی سیاسی‌و دیپلۆماسی پێشوازییەكی جیاوازتر لەبارزانی دەكات، بەدەمیەوە پێدەكەنی‌و باسی پرۆسەی ئاشتی دەكات‌و بۆخۆی دێتە دیاربەكرو لەوێوە سڵاو بۆ گەلی كوردستان دەنێرێت ! زیاتر لە سیناریۆی تاكتیكێك دەچێت نەك لە پێشوازی نوێنەری كورد بۆچارەسەر، چونكە سادەترین پرسیار ئەوەیە كێشەی ئەردۆگان‌و بەرپرسانی توركیا لەگەڵ بارزانی‌و كوردانی باشوردایە یان لەگەڵ بیركردنەوەی خودی خۆیان‌و دیدوتیروانی خۆیان گرفتیان هەیە ئەوان كەی لەوە تێگەیشتن توركیا كێشەی هەیەو كێشەكەشی لەگەڵ كورددایە ئەوسا دەبێت لەگەڵ كوردانی باكور بكەوێتە خۆو دیالۆگ دەست پێبكەن دەبێ كێشەی كوردی باكور لەگەڵ ئەواندا تاوتوێ بكرێت نەك لەگەڵ بارزانی كێشەی ئەردۆگان لە ئیمراڵی و ئامەدو كوردستان‌و لەگەڵ نوێنەراندایە ئەگەر نیازی باشی هەیە چارەسەر لەوێیە ئەوەش هەم بۆ توركیاو هەم بۆ كوردیش گرنگە.\nئەم گۆرانكارییە خێرایە بۆهەر شتێك ئاسایی بێت بۆ توركیا دەرهەق بەكورد ئاسایی نیە، بە تایبەتیش بەوباگراوەندە شۆفینی‌ودوژمنكارانەیەی پێشتر لەگەڵ كورد هەیبووە، سیناریۆكە رون‌وئاشكرایە كە پەیوەندیەكی راستەوخۆی بە گۆرانكاریەكانی سوریاو بەتایبەتیش بە راگەیاندنی حكومەتی كاتی كوردانی خۆرئاواوە هەیە . هەڵبەت نابێت ئەوە لە بیر بكەین كەوا هەرێمی كوردستان بە تەواوی بۆ توركیا گرنگییەكی سیاسی وستراتیژی هەیە، بەڵام لەوە گرنگتر بۆ توركیا چارەسەركردنی قەیرانی دەوڵەتی توركیایە، بەپێچەوانەی ئەو تێڕوانینانەی توتی ئاسا تەنها دەنگە دەنگیان لەسەرە كە زۆربەی شوێنكەوتوانی پارتی دیموكراتی كوردستان تەفسیری سەیرو نالۆژیكی بۆسەردانەكەی بارزانی بۆ ئاماد دەكەن، هەن تەنها لە خەمی پركردنەوەی گۆشەكانیاندا تا برەپارەكەی مسۆگەر بێت هاتووەتە قسەو ئیدی بۆیان گرنگ نەبووەو نیە راستی و گۆڕانكارییەكان وەك خۆی ببینن، بەڵكو بەچاوی حزبی و فكری كۆنی دۆستایەتی بێبنەماو چەواشەكارانە تەماشای سەردانەكەی بارزانی بۆ ئامەد دەكەن، یان هەرلەبنەرەتەوە ئەوان راستیش ببینن مافی ئەوەیان لێزەوتكراوە راستی بلێن. بۆیە هەموو هەوڵێكیان بۆ ئەوە تەرخان كرد تا گرنگیی سەردانەكەی بارزانی لە قەوارەی خۆی گەورەتر وێنا بكەن .\nلە ڕاستیدا كورد و تورك هیچ پێویستیان بەوە نیە وەك دوو پێكهاتەی سەرەكی ناكۆك‌و لە مێژودا ناتەباوبەزۆر پێكەوە لكێندراو پێكەوە بمێننەوە تەنها لەوكاتەدا نەبێ كە بەئاشتی و بەیەكسانی پێكەوە بژین.\nبەڵام پرسیارە سەرەكییەكە لێرەدایە كێ ئاشتی دروست دەكات‌وكێش دەیشێوێنێ ؟ ئایا هەر ئەوانەنین كە ئەمرۆ مزایەدەی ئاشتی خوازیمان بەسەروە دەكەن كە ستەمكارو تاوانكارن دەرهەق بەكورد ؟ نازانم ئەو دەستپێشخەری و كرانەوەیە چیە ئەردۆگان مزایەدەی پێوەدەكات ؟ چما هەتا ئێستا كێ غەدرو زوڵمی لەكێ كردووە ؟ كورد لەدەولەتی تورك یان بەپێچەوانەوە ؟ كێ سامان‌وسەروەت‌و سامانی كێی خواردووە كێ رۆڵەكانی كوردی كوشتووەو رۆڵەكانی توركیشی بەكوشتداوە ؟ ئەوە شتێك نیە مندالانی كوردستانیش نەیزانن چ جای سیاسەتمەدارانی تورك مزایەدەی ئاشتیمان بەسەرەوە بكەن !! ئیدی نازانم ئەم خێرە چیە بە كوردی دەكەن ؟ پرسیارێكی تریش ئەوەیە كە كورد بۆچی بەهار لەخۆی بێنێتە چۆكان ؟ توركیا ئەگەر مەستی نەوت‌و بازرگانی وبەرژەوەندی نیەو چاوی نەبڕیوەتە سەروەت‌و سامانی هەرێمی كوردستان‌و بەدوای چارەسەردا دەگەرێ ئەوا چارەسەری كێشەی ئەوان لەگەڵ كوردی باشورو بارزانی نیە بەڵكو لەگەڵ ئۆجەلان‌و كوردانی باكورەو ئەگەر خوازیاری ئاشتین بفەرموون بزانین كێ ئاشتی دەوێ و كێش لە سەرزەمینەی واقع دژی ئاشتیە .؟\nPrevious ئیسلامی و عەلمانیەت لەکوردستاندا : کامیان هەڕەشە لەوی تریان ئەکەن ؟\nNext منی منداڵ …. عه‌لی حه‌مه‌ڕه‌شید به‌رزنجی


خۆکوژی هاووڵاتێیکی ٥۰ ساڵ تەمەن له دیواندره - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nKMMK: لە ۱۴ی ڕەشەمە ی ۱۳۹٦ی لە گەڕەکی ئازادەکانی شارستانی دیواندەرە لە پارێزگای سنەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ،هاووڵاتێیک بە ناوی سدیق شابازی تەمەن ٥۰ ساڵ بە هۆکارێکی نادیار دەستی داوەتە خۆکوژی و گیانی لە دەست داوە .\nڕاگەیەندرا کە ناوبراو لە ڕێگەی خۆهەڵواسینەوە هەوڵی خۆکوژی خۆی دابوو .\n← لە عەفرین کۆمەڵکوژی روو دەدات/ زیاتر لە ۵۰۰ کەس گیانیان لەدەست داوە بە سەدانیش بریندارن\nیەخسیرکردنی ۳۰۰هاوڵاتی گوندی “مەیدان ئەکبز” ی سەربە ڕاجۆ لەلایەن ئەرتەشی تورکیاوە →


نامه‌یه‌ك ده‌رباره‌ی ئه‌گه‌ر و بینین و ویستی ئیختیار - چاوگ\nنامه‌یه‌ك ده‌رباره‌ی ئه‌گه‌ر و بینین و ویستی ئیختیار\nئاینشتاین لە وێنەیەکی دروستکراودا\n1. هه‌ردوو نموونه‌ی پشیله‌كه‌ی شرۆدینگه‌ر و گیرۆده‌یی(ئاینشتاین-پۆدۆڵسكی-ڕۆزۆنEPR ) بۆ دژی كوانته‌م داهێنراون، به‌ڵام دواتر بوون به به‌شێكی گرنگ له فه‌لسه‌فه‌ی كوانته‌م.\n2. جارێك شرۆدینگه‌ر به نیڵز بور ده‌ڵێت: ئه‌گه‌ر (هاوكێشه‌ی شه‌پۆل)ی من بووه‌ته‌هۆی ئه‌وه‌ی چه‌مكی ئه‌گه‌ر له فیزیكدا سه‌رهه‌ڵبدات. ئه‌وا من به‌ڕاستی ئیحساسی په‌شیمانی ده‌كه‌م.\n3. بۆ لابردنی چه‌مكی ئه‌گه‌ر، شرۆدینگه‌ر تاقیكردنه‌وه‌ی پشیله‌كه‌ی داهێنا، وا دابنێ پشیله‌یه‌ك له‌ناو سندۆقێكی داخراودایه، لە پاڵ پشیلەکەدا شوشەیەک گازی ژەهراوی، هەستەوەرێکی گایگەر و چەکوشێکی تێدایە. بۆنمونە ئەگەر لە چرکەیەکدا یۆرانیۆم تیشكبدات ئەوا هەستەوەرەکە تیشکدانەوه‌کە دەخوێنێتەوە، ئەمە وا دەکات چەکوشە بەر شوشه‌کە بکەوێت و پشیلەکە بەهۆی ژەهرەکەوە بمرێت، بەڵام ئەگەر تیشکدان ڕوونەدات ئەوە پشیلەکە بە زیندووی دەمێنێتەوە. کێشەی سەرەکی ئەوەیە تیشکدانی یۆرانیۆم کردارێکی هەڕەمەکی و پێشبینی نەکراوە، بۆیە ناچار دەبێت ئەگەری تیشکدان و نەدان پەنجا بە پەنجا دابنرێت.\n3.1 ئێمه هه‌تا ده‌رگای سندوقه‌كه نه‌كه‌ینه‌وه نازانین پشیله‌كه زیندووه یان مردوو، واته ئه‌گه‌ری 50% هه‌ردووكیان ده‌گرێته‌وه. بەپێی میکانیکی کوانتەم بۆ ئه‌وه‌ی وه‌سفی حاڵی پشیله‌كه بكه‌ین ده‌بێت نەخشە شه‌پۆلی (wave function) هه‌ردوو ئه‌گه‌رەکە کۆبکرێتەوە. ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت پشیله‌كه له جیهانێکدایە له‌هه‌مانكاتدا 50% زیندوو، 50% مردووە. ئێستا ئه‌گه‌ر سندووقەکە بكه‌ینه‌وه‌و بینین ڕووبدات، له ئه‌نجامدا چەمکی ئه‌گه‌ر له‌ناوده‌چێت و ئەو کات پشیلەکە یا زیندووە یا مردووە! واتە یەک نەخشە شەپۆلیان دەمێننەوە! به بڕوای شرۆدینگه‌ر پێش بینینی ناو سندووقەکە كارێكی ئه‌حمه‌قانه‌یه پشیله‌یه‌ك هه‌م زیندوو بێت و هه‌م مردوو، ته‌نها لەبەر ئه‌وه‌ی كه سه‌یرمان نه‌كردووه! ئایا هه‌ر به‌بینین دێته بوونه‌وه؟\n3.11 ئاینشتاین جارێك به میوانه‌كه‌ی ده‌ڵێت: چاو له مانگ بكه‌ن. ئایا هه‌ركه مشكێك سه‌یری ده‌كات مانگ دێته وجود؟ وه ئه‌و باوه‌ڕی وابوو كه وڵامی پرسیاره‌كه نه‌خێره. 3.2 وێنای ئه‌وه بكه شوفێرێك له "ترافیك-لایت"دا ڕاوه‌ستابێت، له ناكاودا به‌هۆی هه‌ڵه‌یه‌كی ته‌كنیكییه‌وه هه‌ردوو گڵۆپی سوور و سه‌وز كارده‌كه‌ن، لێره‌دا شۆفێرێكی شرۆدینگه‌ری ده‌بێت له هه‌مانكاتدا هه‌م ئۆتۆمبیل لێبخوڕێت، هه‌میش ڕا‌وه‌ستێت!\n3.3 له پشیله‌كه‌ی شرۆدینگه‌ره‌وه بۆ پشیله‌كه‌ی هایزنبێرگ، له دایه‌لۆگێكی نێوان هایزنبێرگ و یه‌كێك له دۆسته‌كانیدا، هاوڕێكه‌ی پێی ده‌ڵێت: ئێمه ته‌نها ده‌توانین كاریگه‌رییه‌كانی ئه‌تۆمه‌كان ببینین نه‌ك خودی ئه‌تۆمه‌كان، ته‌نها شتێك له پشیله‌دا ده‌توانین بیبینین، گه‌ڕانه‌وه‌ی گورزه‌كانی ڕووناكیی، واته كاریگه‌رییه‌كانی پشیله‌كه‌یه، نه‌ك خودی پشیله‌كه، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ده‌ستیش به پشتیدا بهێنین، هیچ له مه‌سه‌له‌كه ناگۆڕێت. هایزنبێرگ له وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: پێم وانییه له‌گه‌ڵ تۆدا هاوڕابم. من ده‌توانم پشیله ڕاسته‌وخۆ ببینم، چونكه كاتێك سه‌یری ده‌كه‌م، ده‌توانم كاریگه‌رییه هه‌ستییه‌كانی خۆم بكه‌م به وێنه‌یه‌كی هه‌مه‌كی. له‌گه‌ڵ پشیله‌دا له دوو لایه‌نه‌وه به‌ره‌وڕووین، یه‌كێك پشیله وه‌كو "شت" و یه‌كێكی تر پشیله وه‌كو "چه‌مك". لێ ئه‌تۆم به‌هیچ شێوه‌یه‌ك وانییه، لێره‌دا ناكرێت "چه‌مك" و "شت" له‌یه‌كتری جیابكرێنه‌وه، چونكه ئه‌تۆم نه ئه‌مه و نه ئه‌و. 3.4 جارێك ئاینشتاین به هایزنبێرگ ده‌ڵێت: ئایا به‌ڕاستی تۆ بڕوات وایه، كه له تیۆرییه‌كی فیزیاییدا ده‌بێت ته‌نها ئه‌و بڕانه بهێنرێته ناوه‌وه، كه ڕاسته‌وخۆ ده‌بینرێن؟! هایزبێرگ له وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: مه‌گه‌ر ئه‌مه هه‌مان كار نییه بۆخۆت له ڕیژه‌ییدا كردووته؟ تۆ جه‌ختتكردووه‌ته‌وه ئێمه بۆمان نییه باسی كاتی ڕه‌ها بكه‌ین، به‌و هۆكاره ساده‌ی شیاوی بینین نییه؟!\n4. ئاینشتاین و بۆر له "كۆنفرانسی سۆلڤه‌ی 1930"دا به‌یه‌ك ده‌گه‌ن و جه‌ده‌ل له‌سه‌ر پرسی ئه‌گه‌ر و ئیختیار له سروشتدا ده‌گاته ترۆپك. بۆر لایه‌نگیری ئه‌گه‌ره له كوانته‌مدا(probability)، ئاینشتاینیش باوه‌ڕی به ئامار(stats)و نه‌زمی سروشت هه‌یه.\n4.1 فیزیسیستێك (Paul Ehrenfest) كه شاهیدی جه‌ده‌لی نێوانیانه ده‌ڵێت: ئاینشتاین له‌به‌رامبه‌ر بۆردا به‌شێوه‌یه‌ك ڕه‌فتاری ده‌كرد كه به‌رگریكارانی ڕه‌هابوونی كات(فیزیكی كلاسیك- نیوتن) ڕۆژگارێك به‌رامبه‌ر ئه‌و ده‌یانكرد!\n4.11 ئه‌و به ئاینشتاین ده‌ڵێت: "ئاینشتاین من له جیاتی تۆ شه‌رم ده‌مگرێت، ئارگۆمێنته‌كانی تۆ له‌به‌رامبه‌ر میكانیكی كوانته‌میدا هاوشێوه‌ی ئارگۆمێنته‌كانی دژه‌كانته بۆ پوچكردنه‌وه‌ی تیۆری ڕێژه‌یی."\n4.2 ئاینشتاین دوا چه‌كی خۆی به‌كاردێنێت به‌رامبه‌ر میكانیكی كوانته‌م بە تاقیکردنەوەیەکی هزری، نموونه‌ی سندوقێك ده‌هێنێته‌وه كه هه‌رجاره‌و بڕی یه‌ك فۆتۆن له ده‌رچه‌كه‌یه‌وه ده‌رده‌چێت، وه به دیققه‌ی(precision) ته‌واوه‌وه ده‌توانرێت وزه‌كه‌ی دیاریبكرێت(وه‌كو دژێك یۆ پره‌نسیپی نادڵنیایی). بۆر ڕۆژی دواتر دوای شه‌وێك نه‌نوستن، هەڵەیەکی گه‌وره له نموونه هزرییه‌كه‌ی ئاینشتاین ده‌دۆزێته‌وه. به پێی بنه‌مای یه‌كسانی (ماده و وزه) دوای ده‌رچوونی فۆتۆنێك له سندوقه‌كه، سندوقه‌كه تۆزكێك سوكتر ده‌بێت كه ئاینشتاین حیسابی بۆ نه‌كردبوو. چونكه وزه وه‌زنی هه‌یه به‌پێی هاوكێشه‌كه‌ی خودی ئاینشتاین (E=mc2).\n5. جارێك ئاینشتاین ده‌ڵێت: "خودا یاری به زار(dice) ناكات"، بۆر له وه‌ڵامدا پێی ده‌ڵێت: "له‌وه‌ی كه به خودا بڵێیت چی بكات و چی نه‌كات وازبهێنه".\n6. شاعیرێك له شیعرێكیدا ده‌ڵێت: زه‌مانێك پیاوێك وجودی هه‌بوو كه گوتی: ((خودا ده‌بێت زۆر سه‌ری سوڕبمێنێت كه ده‌بینێت ئه‌م دره‌خته هێشتا ماوه كاتێك كه‌سێك له‌م ده‌ورو به‌ره‌دا نییه.))\nلی نه‌ناسێك به‌دیققه‌ته‌وه له وه‌ڵامدا ئاوای گوت: به‌ڕێز، له ئه‌وجی حه‌یرانبوونی ئێوه‌دا من هه‌میشه له‌م ده‌وروبه‌ره‌م وه هه‌ر به‌هۆی ئه‌مه‌وه‌یه كه دره‌خت هه‌میشه وجودی هه‌یه چونكه به‌هۆی ئیراده‌ی ئێوه‌وه ده‌بینرێت- خودا.\n7. نیڵز بۆر دوای كۆڕێك بۆ پۆزه‌تیڤیزمه‌كانی بازنه‌ی ڤییه‌ننا، كه ده‌بینێت هیچ پرسیارێكیان نییه، ده‌ڵێت: ئه‌وه‌ی میكانیكی كوانته‌م توشی شۆكی نه‌كردبێت، هێشتا لێی تێنه‌گه‌یشتووه.\nنوسینی: موحسین بورهان- هاوار به‌رزنجی\n1. جهانهای موازی(سفری به آفرینش، ابعاد بالاتر و آینده جهان)، میچیو كاكو، ترجمه: سارا ایزدیار، علی هادیان، معمای گربه، ص 199-200، معمای كوانتوم، ص 424-425.\n2. آینشتاین، جرمی برنستاین، نظريه كوانتوم، ترجمه: احمد بیرشك، ص 187.\n3. گاتای كوانتومها(فلسفه فیزیك كوانتومی)، ژان پییرفربد-سون اورتلی، مترجم: دكتر مهران مصطفوى, ص84\n4. ئه‌و دیوی فیزیا(چاوپێكه‌وتنه‌كان و گفتوگۆكان)، ڤێرنه‌ر هایزنبێرگ، و: حوسێن حوسێنی، لاپه‌ڕه‌كانی: 30-31، 102، 127.\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=Einstein_Binin&oldid=3206»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٤٥ی ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ نوێ کراوەتەوە.


دوا ڕۆژەکانی بابلۆ – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 21, 2022 61 جار بینراوە\nدوا ڕۆژەکانی بابلۆ (سەرەتا وەكو كۆمیدیا_دواتر وەكو تراژیدیا)\nیەکەم/ ڕۆژانێک و ساڵانێکە، گوێ لە ھەر شاکارێکی ھونەری جیاواز ( شانۆ، فیلم، گۆرانی، موزیک…) جیھانی دەگرم، دەبینم گەلان و مرۆڤانی ئەم سەر زەمینە، چ جۆرە چێژێک و چ جۆرە ھونەری باڵایان ھەیە و ئێمە نیمانە، گریانێکی ناخ ھەژێن دامدەگرێت، لەگەڵ بەرھەمی فارسەکاندا و ھەندێک موزیک و زنجیرەیان کە دواترینیان زنجیرەی (خاتوون) و گۆرانییەکی ( فەرامز اسلانی) بوو، ئەو ھەستە و شعورە ناخھەژێنەم ھەبوو، لەگەڵ عەرەبەکاندا دواتریان زنجیرەی درامای سوری( الندم) و گۆرانی( غابت الشمس الحق) ی جولیا بطرس ئەو ھەستەم ھەبوو، بۆ بیانییەکانیش لەگەل دەیان ( شانۆ، موزیک، خوێندنەوە، فیلم…) ئەو ھەستەم ھەبووە، ھەردەم پرسیارگەلێکی تراژیدی و میتافیزیکیم لا دروست بووە، بۆ ھاوڵاتی ئێمە نابنە خاوەنی نەک بەرھەم، بەڵکو دووریشن لە چێژبینین لێی، بۆ ئێمە لەسەر ئەم ھەسارەیە بەو شێوەین؟ تا کەی بەو ئازارەوە بتلێینەوە؟\nخۆشبەختانە، ئیمڕۆ لەگەڵ ( دوا ڕۆژەکانی بابلۆ) ئەو ھەستەم پێچەوانە بوویەوە، کە نەک ئاشنای ئەو چێژ و بیرکردنەوە بووین، بەڵکو، ئیزافەیەکمان بۆ دونیا خۆمان ھەیە و شانازی پێوە دەکەین .\nدووەم/ بەڕای ئێمە لەگەڵ ( بابلۆ) چەند بەرھەمێکی دیکە باش ھەبوون، تایبەت من ئاشنای دوو کاری دیکەی شوان کەریم بووم، ( سەرەتا زۆر سەرەتا، شەوی نیشتیمان) بەڵام بابلۆ جیاوازتر بوو، لەگەڵ بابلۆ شانۆگەری کوردی پێ دەنێتە قۆناغێکی دیکەوە، شانۆ بەشێکی گەورەی ئاشنابوونە بە ڕۆحی مرۆڤ، کەشفکردنی ڕۆح پێویستی بە ھونەری باڵایە، ئەوەی پێشتر ھەبوو، کە جەماوەر ناوی شانۆی لێدەنا( تایبەت لە ھەولێر/ بەزمی بەزم و ئەکتینە بازاڕییە جەماوەرییەکان) ھونەری دوورکەوتنەوە بوو لە ڕۆح، ھونەری تڕۆھاتبوونی ئینسان بوو، ساڵانێکە ئەم بەرھەمانە گوێگر و بینەریان لەگەڵ تڕۆھاتبوونی خۆی ڕادەھێنا، لەگەڵ بابلۆ نەک ڕۆحێکی نوێ لەدایک دەبێت، بەڵکو شعوری تڕۆھاتبوونی مرۆڤی— پێش بابلۆ دەکوژێت، ئەگەر نەڵێن زۆر زیاتر دەڕوات، ئەوا دەڵێم، لەگەڵ بابلۆ ( مرۆڤی باڵا) لەدایک دەبێت.\nسێیەم/ سەرکەوتنی گەورەی ئەم شانۆگەرییە بە لای ئێمەوە ئەوەیە، دوو کرداری پێچەوانە لە شانۆگەرییەکە ھەیە، کە ئاماژەن بە لێھاتووی دەرھێنەر، ئەویش تێکەڵەی نێوان فەلسەفە و سایکۆلۆژیایە، شانۆگەرییەکە دەقێکی قوڵی فەلسەفەیە، لەسەر بونیادی کەشفکردنی ئیشکردنی دیوە شەیتانییەکانی کەپیتالیزم و نیولیبڕالیزم، بەڵام ئەم قوڵاییە فەلسەفییە، دەبێت چۆن بگاتە جەماوەر، لێرەدا فەلسەفە لەگەڵ سایکۆلۆژیا و سۆسۆلۆژیا، دەکەوێتە گفتوگۆوە. ھونەری بازاڕی کوردی و کۆمیدیای کوردی سایکۆلۆژیای تاکی کوردییان پڕکردووە لە پێکەنینی پوچ، لە جنێوی بازاڕی، بە جۆرێک زۆربەی جیھان کوردی ئێستا جنێوە، دەرھێنەر زۆر زیرەکانە ھاتووە، فەلسەفەی لەگەڵ ئەو سایکۆلۆژیا تێکەڵکردووە بە ئەکتینی باڵا و دیالۆکی فەلسەفی، پێکەنینیان بەرھەم ھێناوە، پێکەنینیش بووەتە تراژیدیا، تا ڕۆحی بیماری خۆمانی پێ بدۆزینەوە. دەرھێنەر تا مەسافەیەکی زۆر پێکەنینت دەداتێ، بەڵام ئەم خۆشییە، دۆزینەوەی قۆناغ بە قۆناغی ڕۆحی ھەلاھەلابوونی مرۆڤبوونمانە، لە ساتێکدا بێ ئەوەی مەسافەت ھەبێت، لەناو تراژیدیا خۆت دەدۆزیتەوە و لە لەحەزەکانی کۆتایی نەک جورئەتی خەندە و پێکەنینت نییە، بەڵکو وەکو ئێسکەپەیکەرێک جوڵە لە خۆت دەبڕیت و بەر ناوەوەی مرۆڤبوون و ویژادانی خۆت دەکەویت. بەکورتی لەناو کۆمیدیا بەرھەمھێنانی تراژیدیا، لەناو ھونەری جەماوەریدا بەرھەمھێنانی ھونەری باڵا دوور لە شەعبەوی کارێک زەحمەتە کە ( شوان کەریم ) پێی ھەستاوە.\nچوارەم/ بابلۆ، یان پاڵەوانی چیرۆکەکە، لە دەرئەنجامی ململامنێی نێوان ئیرۆس و تاناتۆس لەدایک بووە، کە چۆن تاناتۆس زاڵ دەبێت و مەیلی ژیان و زیندەکی دەسڕێتەوە. تاناتۆس سیستەمی کەپیتالیزم و سەرمایەیە لەم شانۆگەرییە و سەنتەری کارەکەشە، بە جۆرێل بابلۆ ھونەرمەندە و ویژدانێکی زیندووی جوانی ھەیە، لێرەدا کارئەکتەرە موزیکژەنەکان بەشە زیندوو جوانەکەی بابلۆن، بەڵام لەگەڵ خەونی بوونە کەپیتالیزم و چوونە ناو ئەم سیستەمە، بابلۆ دەبێتە پیاوێکی ترسناک و قۆنتەراتیچی، بابلۆ وەکو دێوێکی ساختەچی و قۆڵبڕ و چاوچنۆک، ھیچ بەھایەک لەناویدا نامێنێتەوە، تەنانەت ئامادەیە مامەڵە بە منداڵ و کچەکەی و ژنەکەی خۆشیوە بکات. ھەرچەند دیوی ویژدانی کە ھەردەم بەشێکی دانەبڕوای مرۆڤن، ھەوڵدەدەن و لۆمەی دەکەن لەو کابوسە دەریبکەن، بەڵام دیوە شەیتانییەکەی ھەردەم زاڵتر دەبێت.\nپێنچەم/ بابلۆ یان تاناتۆس دەکرێت لێرە خوای پاتریاک بێت، پاتریاک بەو مانایەی، مادام تەواوی سیستەمەکە وکۆمەڵگە توشی ژەھراویبوون و خراپبوون بوون، ئەوا دلنیابن ئەو ژەهراویبوونە لە یەك رێگەوەیە ئەویش: بە دێوبوون و زالبوونی پیاو و كۆیلبوونی ژن، قوربانی ژن و كۆیلەبوونی ژن، تەنیا ویرانبوونی مرۆڤێكی لێناكەویتەوە، بەڵكو تەواو كۆمەڵگە وێران دەبێت، لێرەش بابلۆ لە ڕێگەی وێرانبوونی هەر شتیكەوە بێت، دەیەویت بگاتە خەونەكەی، جا ئەو ڕێگایەش تەنانەت بەسەر (خیزان و كچەكەی) بێتة یان هە شـێكەوە بێت، لای ئاساییە، جا دەبێت بزانرێت، كۆمیدیاكە ئەوەیە، چاواڕوانی چاكبوون، یان هەر گۆڕانگارییەك لە كۆمەڵگە لە كەسایەتی پاتریاكی بكرێت، ئەوا خودی خۆی گەورەترین تراژیدیایە كە ڕووبەڕووی گەلێك دەبێتەوە، چونكە ئەگەر دەزانرێت بە چ ڕێگەیەكی شەیتایی و گەیشتووەتە ئەو شوێنە، ئەوا ئەو كات خۆزگە بە ئیبلیس دەخوازرێت چاكەخوازییەك بكات لە چاو كەسایەتی بابلۆ.\nشەشەم/ قسەكردن لەسەر سیاسەت و واقیعی سیاسی ئێستا لە نێوان ئۆپۆزسیون و دەسەڵات” تەوەرەیەكی دیكەی كارەكە بوو، بە جۆرێك هەموو فۆڕمەكانی سیاسەتی لەم دێڕە كورتكرابوویەوە: جیاوازی نێوان ئۆپۆزسیون و دەسەڵات ئەوەیە، ئۆپۆزسیون لە پەرلەمان قسە ناكەن و لە شەقام قسە دەكەن، هەرچی دەسەڵاتە لە پەرلەمان قسە دەكەن و لە شەقام قسە ناكەن. دیارە ئەمە دەقاو دەق كارەساتی سێ دەیەی كایەی سیاسی ئێمەیە” بە جۆرێك هەموو ناڕەزاییەتیەك لە پەرلەمان و شەقامێك كورتكراوەتەوە كە ئەویش دەچێتەوە ناو پەرلەمان، بەمەش هەموو كایەكانی دیكی ژیان لەم مەملەكەتە بەتاڵبووەتەوە لە قسەكردن، لە جوڵە، لە فۆڕمپیدان بە كۆمەڵگە” هەموو كار و كردەوە و سەرزمان و بنزمانی ئێمە پەرلەمان و ئەو شەقامەیە كە دیسان كەسانیك دەباتەوە پەرلەمان، واتە ئەوەی هەیە خولانەوەیە لەناو بازنەیەكی پوچ و بێمانای سیاسی كە دەیان ساڵە ئیمە قوربانین و لێی تیناگەین و پرسیار ناكەین بۆ قوربانین؟ بابلۆ جوڵاندن و پرسیاركردن بوو، لەو تێنەگەیشتنانەی ئێمە؟\nحەوتەم/ لە نێوان دابڕانی سلێمانی هەولێر/ ساڵانێكە كایەی سیاسی دابڕانێكی تەواوی لە نێوان سلێمانی هەولێر دروستكردووە، ئەم دابڕانە لەم دەیەی كۆتایدا زۆر تراژیدیتر خۆی دەنوێنێت، بە جۆرێك ئێستا خەریكە لە كایەی سیاسی دادەبڕیت و كایەی كەلتوریش دەگرێتەوە، ئەمەش ئەوەیە دەیسەلمێنێت، هەمووان بە ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ لەناو هەمان بازنەی سیاسیداین، نمونە ئەگەر سەرنج بدرێت لە كایەی كەلتوری و هونەری نێوان هندستان و پاكستان، دابرانەكەی ئەوان لەناو کۆمەڵگە سەختترە چونكە ئایدۆلۆژی و باوەڕ لە گۆڕێیە، بەڵام سینەمای هیندی و پاكستانی لەماوەی دەیان ساڵدا نەك نەبوونەتە بەشێك لەم دابڕان، بەڵكو دەیان ئیش و كاری گەورەیان لەسەر بچوككردنەوەی ئەم كیشەیە كردووە، بەڵام هەرچی كایەی ڕۆشنبیری و كەلتوری ئێمەیە یان هەر ئیشیان نەكردووە بۆ لادانی بەربەستەكان، بەڵكو بوونەتە دارشەقێك و كیشەكانی ئەم دوو شارەیان گەورە كردووە و زیاتر لەیەكیان دابڕاندووە. خۆشبەختانە دوا رۆژەكانی بابلۆ، دەتوانین بەیەكەم كار بزانرێت، كە فەزایەكی گەورەی ھاوبەشی لە نێوان ئەم دوو فەزا دابڕاوە دروست كرد.\nبڵاوکراوەی پێشووئەگەر لاهور شێخ جەنگی سكاڵاكە لە بافڵ تاڵەبانی بباتەوە چارەنوسی یەكێتی چی دەبێت؟\nبڵاوکراوەی نوێترچەند سەرنجێک لەسەر قسەکانی سەرۆکی حکومەت


باڵوێزخانه‌ی ئێران لە لەندەن هێلکه باران کرا - Mehr News Agency\n20 gulanê 2017 - 10:36\nNews Code 10119\nله ڕقی به‌شداری خه‌ڵک لە هەڵبژاردن؛\nباڵوێزخانه‌ی ئێران لە لەندەن هێلکه باران کرا\nدژبه‌ره‌کانی ئێران له شاری له‌نده‌ن، له ڕقی به‌شداری زۆری خه‌ڵک له هه‌ڵبژاردنه‌کان، بینای باڵوێزخانه‌ی ئێرانیان هێلکه باران کرد.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له مێدیاکانی بریتانیا، دژبه‌ره‌کانی ئێران دوای ئه‌وه‌ی له شاری له‌نده‌ن و ناوخۆی ئێران ڕیزی دوورودرێژی ده‌نگدانیان دی و دروشمی به‌شداری نه‌کردن له هه‌ڵبژاردنی ئه‌وان هیچ سوودی نه‌بوو، چوونه به‌رده‌م باڵوێزخانه‌ی ئێران و هێلکه بارانیان کرد.\nشایانی باسه که دوێنێ هاوکات له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه چوونی هه‌ڵبژاردن له ناوخۆی ئێران، ده‌نگدان له هه‌موو باڵوێزخانه‌کانی ئێرانیش به‌ڕێوه چوو، خه‌ڵک له ده‌ره‌وه‌ی وڵاتیش پێشوازی باشیان له هه‌ڵبژاردنه‌کان کرد، ئه‌مه‌ش بووه هۆی ئه‌وه‌ی که دژبه‌ره‌کانی ئێران تووڕه بن و خۆپیشاندان بکه‌ن.\nله شاری له‌نده‌نی پایته‌ختی بریتانیا، دژبه‌ره‌کانی ئێران له ناچاری و به مه‌به‌ستی دوور کردنه‌وه‌ی خه‌ڵک له سه‌فی ده‌نگدان باڵوێزخانه‌ی ئێرانیان هێلکه‌باران کرد. ئه‌وان به‌م کاره و دروشمی تووند دان ویستیان شارۆمه‌ندانی ئێرانی له له‌نده‌ن له ده‌نگدان دوور بخه‌نه‌وه به‌ڵام هیچ سوودێکی نه‌بوو.\nژماره‌ی ئه‌م که‌سانه یه‌کجار که‌م بووه، هه‌روه‌ها له وڵاتی به‌لژیکیش له به‌رنابه‌ر باڵوێزخانه‌ی ئێران کۆبووه‌نه‌وه و ئه‌و که‌سانه‌ی بۆ ده‌نگ دان ده‌چوون جنێویان پێده‌درا و به‌م شێوه‌یه ده‌یانویست شارۆمه‌ندانی ئێرانی له ده‌نگدان په‌شیمان بکه‌نه‌وه، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای هه‌موو پیلانه‌کانیان خه‌ڵکی ئێران له سه‌رووی ۷۰ له سه‌د به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌کانی کردووه.\nشایانی باسه تاکوو چه‌ند خوله‌کێکی دیکه به فه‌رمی، وه‌زاره‌تی ناوخۆی ئێران یه‌که‌مین ده‌رنجامی ژماردنی سه‌ندووقه‌کان که له کاتژمێر ۱۲ی دوێنێ شه‌وه ده‌ستی پێ کردووه ڕاده‌گه‌یه‌نێت.


شێرزاد شێخانی: ئایا پارتی ده‌ستبه‌رداری بندیواره‌كانی خۆی ده‌بێ؟ – WTARIKURD\nشێرزاد شێخانی: ئایا پارتی ده‌ستبه‌رداری بندیواره‌كانی خۆی ده‌بێ؟\nئیدی نه ورته‌ورتی حزبه‌كان، نه قه‌وچه قه‌وچی وه‌زیره‌كان، نه پڕته‌وبۆڵه‌ی شه‌قامیش ئیستیفاده‌ی یه‌ك فلسی قه‌ڵپییان نیه.. چونكه:\n1- به‌پێی زانیاری په‌رله‌مانتاره كورده‌كانی به‌غدا” حكومه‌تی فیدرالێ ته‌نها ئیعتراف به 750 هه‌زار فه‌رمانبه‌ری هه‌رێم ده‌كات و باقییه‌كه‌ی كه نیو ملیۆنه به بندیوار حسێب كردووه. كه‌واته پێنج سه‌د هه‌زار كه‌س مووچه‌ی ناشه‌رعی وه‌رده‌گرن. به‌و حیسابه‌ش كه پارتی هه‌میشه حزبی یه‌كه‌می ده‌سه‌ڵات بووه كه‌واته به‌شی شێری به‌ر ئه‌كه‌وێ كه ئه‌مانه‌ش هه‌موویان ده‌نگده‌ری هه‌ڵبژاردنه‌كانین. بۆیه پارتی له‌ژێر هیچ فشارێكدا ناتوانێ ده‌ستبه‌رداری ئه‌و سه‌دان هه‌زار ده‌نگده‌ره‌ی خۆی بێت كه له‌هه‌موو هه‌ڵبژاردنێكدا پله‌ی یه‌كه‌می بۆ مسۆگه‌ر ئه‌كه‌ن.\n2- به‌شێك له‌وانه‌ی حیسابی بندیواریان بۆ ئه‌كرێ ئه‌و ده‌یان هه‌زار چه‌كداره‌ی له‌شكری رۆژو گرووپه به‌كرێگییراوه‌كان و‌عه‌شییره‌ته‌كانی دیوی توركیا و ئێرانن، كه ئه‌مانه‌ش بۆ رۆژی ته‌نگانه له‌دژی میلله‌تی باشوور به‌كار ئه‌هێنرێن و بوونه‌ته چه‌كی ده‌ستی پارتین بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی هه‌ر خۆپیشاندانێكی جه‌ماوه‌ری له‌كوردستاندا، بۆیه ئه‌سته‌مه پارتی ئه‌م چه‌كه له‌ده‌ست خۆی بدات.\n3- به‌شێك له‌و بندیوارانه ئه‌و به‌ڵته‌چی و شه‌قوه‌شێنانه‌ی پارتین كه له ئه‌گه‌ری هه‌ر خۆپیشاندانێكدا به‌سه‌ر شه‌قام و كووچه‌و كۆڵانه‌كانی شاره‌كاندا بڵاویان ئه‌كاته‌وه‌و له‌كاتی خۆپیشاندانه‌كاندا رووبه‌رووی جه‌ماوه‌ریان ئه‌كاته‌وه.\n4- به‌شێك له‌و بندیوارانه ئه‌و كۆیله‌و قه‌ڵه‌مفرۆشانه‌ن كه رۆژانه له‌میدیاكانی پارتی وكه‌ناڵه ئاسمانیه‌كاندا دیفاع له سیاسه‌ته تاكڕه‌وییه‌كانی پارتی ئه‌كه‌ن بۆ چه‌واشه‌كردنی خه‌ڵك.\n5- به‌شێك له‌م بندیوارانه موسته‌شارو مه‌فره‌زه خاسه‌و كۆنه به‌عسییه‌كانن، كه ئه‌مانه‌ش ته‌نها بۆ ده‌نگ كۆكردنه‌وه له‌هه‌ڵبژاردنه‌كاندا به‌كاریان دێنێ.\n6- به‌شێك له‌م بندیوارانه ئه‌و كادیرو ئه‌ندامانی پارتین كه مووچه‌یان گو‌استراوه‌ته سه‌ر حكومه‌ت و به‌شێكیان خانه‌نشینكراون، به‌شه‌كه‌ی تریشیان له‌سه‌ر هێزه‌كانی سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ن، ئه‌مانه‌ش خه‌ڵكانی دڵسۆزی پارتین وئاسان نیه ده‌ستبه‌رداریان بێت.\n7- به‌شێك له‌و بندیوارانه ئه‌و كه‌سانه‌ن كه رۆژێك له‌رۆژان شاخیان نه‌بینیوه ، به‌ڵام به‌ناوی شۆڕشی ئه‌یلول و گوڵان و زیندانی سیاسی و شه‌هیدو كه‌مئه‌ندامی سه‌نگه‌ر مووچه‌ی خانه‌نشینیان بۆ بڕاوه‌ته‌وه.\nكه‌واته ئه‌م له‌شكره‌ی بندیواری پارتی چه‌كێكی كاریگه‌ری ده‌ستیه‌تی هه‌م بۆ به‌كارهێنانیان له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا، هه‌میش بۆ به‌هاناوه چوونی له‌كاتی ته‌نگانه‌دا، بۆیه پارتی ئه‌وه‌نده گێل نیه له‌به‌ر خاتری چاوی میلله‌ت و به درۆی چاكسازی ده‌ستبه‌رداری ئه‌مانه بێت. بۆیه پێموایه پارتی ئه‌گه‌ر هه‌موو مووچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی حكومه‌ت ببڕێ ده‌ست بۆ ئه‌م بندیوارانه نابات.\nبێگومان یه‌كێتی و حزبه‌كانیتریش بندیواری خۆیان هه‌یه، به‌ڵام وه‌كو پێشتر ئاماژه‌م پێدا كه به‌شی شێر به‌ر پارتی ئه‌كه‌وێ، بۆیه حزبه‌كانی غه‌یری پارتیش ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه ده‌ست بۆ بندیواره‌كانیان ببرێ.\nمه‌سه‌له هه‌ولێریه‌كه ده‌ڵێ : گه‌وره ئاو ده‌ڕێژێ، گچكه‌ش پێی لێده‌نێ …\nعیماد عه‌لی: كێشه‌كه نه‌زانیه یان رقی كوێرانه؟\nکاوسێن بابەکر: کامیان تویتەکەی کاک لاهور یان بەیاننامەکەی مەکتەبی سیاسی؟


جەبار یاوەر: گەندەڵی لە سەرجەم بوارەکاندا هەیە بە وەزارەتی پێشمەرگەشەوە\n3258 جار خوێندراوەتەوە\nئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگە ڕایگەیاند، لەسەر ئاستی هەرێم گەندەڵی لەسەرجەم بوارەکاندا بە وەزارەتی پێشمەرگەشەوە بوونی هەیە، بەڵام هیچ کەسێک هەوڵی دۆزینەوە و چارەسەرکردنی نەداوە.\nئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگە لە بەرنامەى ١٨٠ کە ئەمشەو کاتژمێر نۆ و پێنج خولەک لە کەناڵى ئێن ئار تى پەخشدەکرێت ڕایگەیاند، ڕەنگە هەنگاوی زۆر گەورەیان نەنابێت بۆ لە ناوبردنی گەندەڵی بە یەکجاریی و تائێستاش لێکۆڵینەوە نەکراوە و هیچ کەسیش سەردانى نەکردون بۆ ئەوەى لێکۆڵینەوە دەربارەی گەندەڵییەکانی وەزارەتی پێشمەرگە بکات.\nجەبار یاوەر، دەڵێت " لە وەزارەتی پێشمەرگە، دیوانی وەزارەتی پێشمەرگەمان هەیە، هەروەها دیوانی چاودێریی دارایی حکومەتی هەرێممان هەیە، دەستەی دەستپاکیش هەیە خۆ ئەمانە دەتوانن دۆسیەی گەندەڵی دەربخەن، بەڵام بۆچی نایکەن"؟\nئەوە لە کاتێکدایە بەرپرسان و دەسەڵاتدارانى هەرێم خۆیان چەندین جار دانیانناوە بەوەى لە ماوەى حوکمڕانییاندا لە هەرێمى کوردستان لە ٢٨ ساڵى ڕابردوودا شەفاف نەبوون و گەندەڵى تەواوى جومگەکانى وڵاتى گرتوەتەوە و هەرچەندە چەندین لیژنەیان لەبارەوە بۆ دروستکراوە، بەڵام نەتوانراوە بنەبڕبکرێت.


يناير 2018 - Hekar.net : Hekar.net\nسوپاس نامە ژ بنەمالا (سعيد مام بين)/معاويه سعيد مام بين\nالكاتب admin on 31 يناير, 2018 · شاركنا الرأي\nئةم وةك بنةمالا (سعيد مام بين)ئةم ژ دل سوپاس دارى هةمى برا و هةڤالانة ئةوين پشكدارى د بةهيا مةدة كرين و بوينة هاريكار بو سڤك كرنا خةما مة خودى خيرة وة حةميان قةبول بكة .ئةم ژ دل سوپاس دارى وانن ئةوين ب ريكا تيلةفونى خةمين مة سڤك كرين .مصطفی جهـور سعيد ألمانيا /پيش بنةمالا خودى ژى رازيڤة بناڤى خودايى مه زن ودلوفان سوباس ناما ژ بنه مالا خودى ژى رازى (اسماعيل سعيد مام بين ) هويرى پر ژ دل سوباسيا هه ر كه سه كى دكه ين كو پشكدارى د تازيا مه دا كرى و خه مى مه سڤككرين ج ب ئاماده بوون يان ب رييا تلفونى و توريين جڤاكى و هه مى…\nپێشمەرگە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ كاندید دەكرێ\nBasnews 31/01/2018 – 18:42 هەواڵ/كوردستان ئەمڕۆ چوارشەممە دوا ڕۆژی پێشکەشکردنی ناوی بەربژێردراوەکانی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی بوو، پەرلەمانتارێکی نەرویجی بە رەچەلەك هیندی، ناوی پێشمەرگەی وەك بەربژێر بۆ وەرگرتنی نۆبڵی ئەمساڵ تۆمار كردووە. هیمانشۆ گۆڵاتی كە ساڵی ٢٠١٣ وەزیری دەوڵەت لە وەزارەتی داد و ئاسایشی گشتی بووە، بە گەنجترین وەزیری دەوڵەتی نەرویج ناسرابوو، لەبارەی دەستنیشانکردنی پێشمەرگە بۆ خەڵاتی نۆبڵی ئەمساڵ، گوتی “لە شەری دژ بە داعشدا، پێشمەرگە ڕۆڵێکی زۆر گرینگیان هەبووە بەرامبەر بەو دڕندانەی گەورەترین دوژمنی مرۆڤایەتی هەژمار دەکرێن. ئەگەر ڕۆڵی پێشمەرگە و قارەمانیەتی و قوربانیدانی پێشمەرگە نەبوایە، ئێستە داعش گەورەتر و بەهێزتر دەبوو لە هەموو کاتێک”. گۆڵاتی ئەوەشی گوتووە كە پێشمەرگە شایانی وەرگرتنی خەڵاتی ئاشتییە، هەروەها پێدانی خەڵاتی ئاشتی بۆ پێشمەرگە، دەبێتە رێزگرتنێکی جیهانی لە هەوڵ…\nڕاوە دەنگ / دڵشاد مستەفا وەسانی\nچەند ساڵێكە وەرزی راوە دەنگ لە كوردستان بە ئاقارێكدا دەڕوات، خەڵك بێزار و ماندوو دەكات، بانگەشەی حزبەكان جگە لە كولاندنەوەی برین، شتێكی نوێ ناخاتەڕوو، ئەمە ئەگەر بۆ هەڵبژاردنەكانی پێشوو راست بێت، ئەدی بۆ هەڵبژاردنی دوای 16 ی ئۆكتۆبەر چۆن دەبێت؟ ئەگەر پێشتر مەسەلەی نەتەوەیی، لە لایەن هەندێ لایەنەوە خرابێتە لاوە، دوای 16 ی ئۆكتۆبەر چی بەسەردا هاتووە؟ بۆ دەنگ پەیداكردن تیری بەغدا رووی لە كوردە، تیری حزبەكانی ئێمەش هەر رووی لە كوردە و پەرتەوازەی دەكات. هەق نییە ئەوەی لە هەڵبژاردنەكانی پێشوو بە بابەتی نەتەوەیی كرا، لە یەكەم هەڵبژاردنی دوای 16 ی ئۆكتۆبەر درێژەی پێ بدرێت، ئەگەر وابێ، پێویست دەكات هەندێ لایەن شانازی بە پەلاماردانی كەركووك و ناوچەكانی دیكەوە لە لایەن بەغداوە بكەن، هەبوون كاریان لەسەر…\nپێش ١٦ی ئۆکتۆبەر و دوای ١٦ی ئۆکتۆبەر سوورە مەرگەیی\nپێش ١٦ی ئۆکتۆبەر چەند دەم و چاوێکی بەناو سیاسی و چەند پەرلەمانتارێکی عێراق ویستی هەڵوێست دەڕاو و چەند بەناو چاودێر و شرۆڤەکارێکی ئاراستە کراوی سیاسی، بە رێنمایی داگیرکارانی کوردستان و لە رێگای هەوڵە پلانگێڕەکانیان کەوتنە خۆ تا کەرکوک بخەنە دەرەوەی بازنەی ریفراندۆم، بەوەش کەرکوک بۆ هەتا هەتایە پرسیاری کوردستانی بوونی دەکەوتە سەر، لە گەرمەی رووداوەکەی ١٦ی ئۆکتۆبەر و چەند رۆژێکیش دوای ١٦ی ئۆکتۆبەر، هەر ئەو دەم و چاوانە پاکانەیان بۆ دڵسۆزی و ئەستۆپاکی حەشدی شەعبی دەکرد و داوایان لە ئاوارەکان دەکرد بگەڕێنەوە و دەیانگوت: کەرکوک ئارامە و گەڕاوەتەوە باوەشی عێراق، ئێستا هەر ئەو دەم و چاوانە ١٨٠ پلە بایانداوەتەوە و دەڵێن: هەموو رۆژێکمان لە کەرکوک مردنێکە: هاوکات چاو لە تاڵان و دەرکردنی کورد و…


بچووكترین مۆبایلی زیره‌ك دروست ده‌كرێت\nقه‌باره‌ی مۆبایله زیره‌كه‌كان، نه‌وه دوای نه‌وه گه‌وره‌تر ده‌بێت، به‌ڵام وا دیاره كۆمپانیایه‌ك بڕیاری داوه ئاراسته‌یه‌كی پێچه‌وانه بگرێته به‌ر.\nكۆمپانیای "Unihertz" به نیازی خستنه بازاڕی بچووكترین مۆبایلی زیره‌كه له دنیادا، كه تایبه‌تمه‌ندی پێوه‌ندیكردنی "4G" له‌گه‌ڵدایه به‌نرخێكی گونجاو و هه‌مان ئه‌و ئه‌ركانه ڕاده‌په‌ڕێنیت كه مۆبایله زیره‌كه گرانبه‌هاكان ئه‌نجامی ده‌ده‌ن.\nئه‌و مۆبایله‌ی ناوی "jelly" لێ نراوه له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵێك له پسپۆڕانی چینه‌وه داهێنراوه كه ماوه‌ی 10 ساڵه ئه‌زموونیان هه‌یه له بواری مۆبایلی زیره‌كدا.\nداهێنه‌رانی مۆبایله‌كه باس له‌وه ده‌كه‌ن كه جیلی جێگره‌وه‌ی مۆبایله زیره‌كه قه‌باره گه‌وره‌كان نابێت، به‌ڵكو بریتی ده‌بێت له ئامێرێكی تری فره خاسیه‌ت.\nبڕیاریشه دوو جۆری ئه‌و مۆبایله بخرێته بازاڕه‌وه، نموونه‌ی یه‌كه‌میان كه"PRO jelly "یه، نرخه‌كه‌ی 125 دۆلاری ئه‌مه‌ریكی ده‌بێت و میمۆرییه‌كی هه‌ڕه‌مه‌كی دوو گێگا بایتی ده‌بێت و ڕووبه‌ری گشتی ناوه‌كییه‌كه‌ی (16) گێگابایت ده‌بێت.\nبه‌ڵام جۆری دووه‌م كه جیلیه میمۆری هه‌ڕه‌مه‌كییه‌كه‌ی یه‌ك گیگابایته و ڕووبه‌ری گشتی كردنه‌كه‌ی هه‌شت گێگابایته، جیلی بچووك به‌سیسته‌می ئه‌ندرۆید كار ده‌كات و جێی دوو سیمكارتی هه‌یه و سكرینه‌كه‌شی به‌سیسته‌می پیشاندانی (LCD) یه‌و پێوانه‌كه‌شی (2.45) ئینجه‌و پاترییه‌كه‌شی به هێزی (950) میلی ئه‌مپێره.


شیرین ئەمین، ئەندامی فراکسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی کوردستان ڕایگەیاند، لە دانیشتنی پەرلەماندا پەرلەمانتارانی پارتی هێرشیانکردووەتەسەری، دەشڵێت، "ئەگەر ڕێگەیان لێنەگرتنایە و بە بۆکس و قژ ڕاکێشان ڕووبەڕووم دەبوونەوە."\nشیرین ئەمین لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، "لە دانیشتنی پەرلەماندا وەک خاڵێکی پەیڕەوی ڕەخنەم لە سەرۆکی پەرلەمان گرت کە پێشووتر وتی، دەسەڵاتێکی موزەیەف و زۆرینەی ساختە هەیە، منیش ویستم بڵێم سەرۆکی پەرلەمان چۆن ڕێگە بە خۆت دەدەی سەرۆکایەتی ئەو زۆرینەیەکی موزەیەف بکەیت، ئەوەش هۆکار بووە بۆ ئەوەی پەرلەمانی کوردستان پەکی بخرێت و ئەم دۆخە دروست بێت."\nوتیشی، "لەوکاتەدا پەرلەمانتارانی پارتی هێرشیانکردە سەرم و ئەگەر هاوڕێیانی دیکە ڕێگەیان لێنەگرتنایە وەک پیشەی خۆیان بە بۆک و قژ ڕاکێشان ڕووبەڕووبمان دەبوونەوە."\nئاماژەی بەوەشکرد، "دامەزراوەی پەرلەمان گەورەترین مەترسییە بۆسەر ئێمە و دەنگدەرانمان، چونکە ئەگەر ڕۆژێک لەسەر یەکێتی قسە بکەین، پەرلەمانتارانی یەکێتی پەلامارمان دەدەن و ئەگەر قسەش لەسەر پارتی بکەین ئەوا پەرلەمانتارانی پارتی پەلامارمان دەدەن."\nشیرین ئەمین باسی لەوەشکرد، "قسەی ئێمە ئەوەیە کە نابێت پەرلەمانی کوردستان نەتوانێت لێپرسینەوە لە وەزیرێک بکات، یاخود هەڵوێستی هەبێت بەرامبەر داواکاری وانەبێژان و مامۆستایان و هاووڵاتیان."


ئایار | 2014 | مەسعوود مەناف|Masoud Manaf\nArchive for ئایار, 2014\nر.م.م.ک لەسەر بەتاڵانبردنی ئاسەوارە مێژووییەکانی کوردستان هاتە دەنگ\n31 ئایار 2014 Rojpress\t1 comment\nNNSROJ: ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان، ڕەخنەی لە دزین و بەتاڵانبردنی ئاسەوارە مێژووییەکانی کوردستانی گرت و داوای کرد پێش بەم دیاردەیە بگیرێ.\nلە بەیاننامەی ڕێکخراوەکەدا هاتووە کە بە درێژایی سێ دەیەی ڕابردوو، تەپۆڵکە و گرد و تەنانەت قەبرستان و شوێنی مێژووی ڕۆژهەڵاتی کوردستان نەماوە کە لە لایەن کەسانی قازانجویست و قاچاخچی سەروژێر نەکرێ و ئاسەوارەکەی بەتاڵان نەبردرێ.\nبە گوێرەی ڕێکخراوەکە زۆرێک لەو تاڵانچییانەش کەسانێکی نزیک لە حکوومەت و ناوەندەکانی دەسەڵاتن.\nلەم دواییانەدا، بەشێک لە خەزێنە مێژووییەکانی تەپۆڵکەی زێویەی سەقز، بۆ ماوەیەکی کورت لە تارانەوە گەڕێندرابۆوە کوردستان تا خەڵک چاویان پێی بکەوێ.[زانیاری زیاتر] زیاتر بخوێنەوە…\nباینگان: شەڕ لەسەر لەوەڕگە، کوژرانی کەسێک و برینداربوونی ٣٨ کەسی لێکەوتەوە\n“پەرویز ئیدەپوور”، فەرمانداری پاوە بە ئاژانسی هەواڵدەریی ئیسنای ڕاگەیاند کە دوێنێ هەینی[٩ی جۆزەردان]، دوو بنەماڵە لەسەر لەوەڕگەیەکی باینگان بەشەڕ هاتوون و لە ئاکامدا گەنجێک بەناوی “عێرفان باینگانی” گیانی لەدەست داوە و ٣٨ کەسی تر بریندار بوونە.\nدەگوترێ برینی هەژمارێک لە بریندارەکان قووڵە و مەترسی بەرزبوونەوە هەژماری کوژراوان هەیە.\nنەوتی کورد بێ مشتەری ماوەتەوە؟\n31 ئایار 2014 Rojpress\tلێدوانێک بنووسە\nهەندێک سەرچاوەی هەواڵ لە باشووری کوردستان باس لەوە دەکەن کە نەوتی کورد بێ مشتەری ماوەتەوە و ئەو کەشتییەی کە نەوتی کوردستانی لە بەندەری جەیحانی تورکیاوە بار کردووە، بێ مشتەری لەسەر دەریاکاندا دەخولێتەوە. هەندێک کەسیش دەڵێن کە سەردانەکانی ئەم دواییانەی مەسعوود و نێچیرڤان بارزانی بۆ دەرەوەی وڵات، هەر لەم چوارچێوە دایە. کاریکاتۆرێ ژێرەوە نیگایەکی تەنزاویە بۆ ئەم پرسە.\nناوه‌ندی زاگرۆس، كونفرانسێک له باره‌گای نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بەڕێوە دەبا\nNNSROJ: “ناوه‌ندی زاگرۆس بۆ مافه‌كانی مرۆڤ”، بە نیازە کە هاوكات له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌چوونی ٢٦هه‌مین خۆلی كۆبوونه‌وه‌كانی شورای مافی مرۆڤی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، کونفرانسێک بۆ لێكدانه‌وه‌ی بارودۆخی گرووپه نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی ئێران و به تایبه‌ت گه‌لی كورد له‌و وڵاته‌دا، بەڕێوە دەبا.\nئامانجی كونفرانسه‌كه “ڕاكێشانی سه‌رنجی زیاتری دونیای ده‌ره‌وه بۆ لای دۆزی كه‌مایه‌تییه‌كان و به تایبه‌ت گه‌لی كورده له ئێران” ڕاگەیاندراوە و بڕیارە نوێنه‌ری ناوه‌ندی زاگرۆس له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، نوێنه‌ری ڕێكخراوەگەلێک وەک “مه‌راپ”، بزووتنه‌وه‌ی دژ به ڕاسیسم و بۆ دۆستایه‌تی نێوان گه‌لان، ڕێكخراوی “نه‌ته‌وه هه‌ڕه‌شه لێكراوه‌كان”، “ڕێكخراوی نه‌ته‌وه بێ ده‌وڵه‌ته‌كان”، كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌كانی ئێرانی فیدراڵ و چه‌ند كه‌سایه‌تی چالاک له بۆاری مافه‌كانی مرۆڤدا بەشداری بکەن.\nنەخشەی جوگرافیایی باشووری کوردستان/ South Kurdistan’s map\nSouth Kurdistan’s map\nئەنجوومەنی سەوزی چیا، خەڵاتی نیشتمانیی ژینگەپارێزیی ئێرانی پێ بەخشرا\n31 ئایار 2014 Rojpress\t3 comments\nNNSROJ: بە گوێرەی ئەو زانیارییانەی بە ناوەندی نووچە و شرۆڤەی ڕۆژ گەیشتووە، “ئەنجوومەنی سەوزی چیا”، خەڵاتی نیشتمانیی ئێران لە بواری ژینگەپارێزی پێ بەخشراوە.\nئەمڕۆ شەممە ١٠ی جۆزەردان/٣١ی مەی، لە ڕێووڕەسمێکدا کە بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی ژینگەپارێزی[٥ی ژووئەن/١٥ی جۆزەردان] بە ئامادەبوونی سەرکۆماری ئێران لە شاری تاران بەڕێوە چوو، کاوە کوردستانی”، بە نوێنەرایەتی لە ئەنجوومەنی سەوزی چیا، خەڵاتەکەی وەرگرت.\nهاوکات لەگەڵ ئەنجوومەنی سەوزی چیا، سێ ڕێکخراوە و ناوەندی تریش بەم بۆنەوە خەڵات کران.\nئەنجوومەنی سەوزی چیا، ڕێکخراوەیەکی ناحکوومییە کە لە مەریوان دامەزراوە و لە بواری ژینگەپارێزیدا چالاکیی ھەیە. زیاتر بخوێنەوە…\nپاڵتیک، دەوڵەت و وڵات…\nژاک دریدا، فەیلەسووفی فەڕەنسی سەبارەت بە وشەی “پاڵتیک” دەڵێ: کاتێک ئێمە باس لە وشەی “پاڵتیکاڵ”- کە وشەیەکی یوونانییە و چەمکێکی ئەورووپییە- دەکەین بەردەوام مەبەستمان لە “دەوڵەت”ە. چەمکی پۆلیس*، چەمکێکی پێوەندیدار بە چوارچێوەیەکی جوگرافیی نەتەوەیی و [دانیشتوانە] ڕاستەقینەیە.\n[مەبەست لە پۆلیس: دەوڵەت-شارەکانی ئاتێنی کۆنە]


ڕێواز فایەق، سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان\nسەرۆكی پەرلەمانی كوردستان هۆكاری كۆنەبوونەوەی پەرلەمانی لە ماوەی 5 مانگی ڕابردوودا خستە ئەستۆی خۆی‌و داوای لێبوردنی لە خەڵكی كوردستان كرد، هۆكارەكەی گەڕاندەوە بۆ "قەیرانێكی سیاسیی دروستكراو" كە ئەو گیرۆدەی بووە.\n"قەیرانێكی سیاسیی دروستكراومان هەبووە لەناو پەرلەمان، من وەكو سەرۆكی پەرلەمان گیرۆدەی ئەو قەیرانە سیاسییە بووم كە هێنراوەتە ناو پەرلەمان، 5 مانگە كۆبوونەوە نەكراوە لەبەرئەوەی من دەستوپێم پێوەندبووەو نەمتوانیوە كۆبوونەوەكان بەڕێوەببەم" ڕێواز فایەق لە كۆبوونەوەی ئەمڕۆی پەرلەماندا لە وەڵامی ڕەخنەی پەرلەمانتاران لەبارەی كۆنەبوونەوەی پەرلەمان وای وت.\nسەرۆكی پەرلەمان وتیشی "هیوادارم واز لە موزایەدە بەسەر سەرۆكی پەرلەمان بهێنن، ئەگەر هۆكارێك هەبووبێت بۆ ئەنجام نەدانی كۆبوونەوە، خەتای سەرۆكی پەرلەمان بووەو دۆخێكی سیاسی ناجۆر وایكردووە سەرۆكی پەرلەمان كۆبوونەوە نەكات، خەتای منە، من بەرپرسم، من داوای لێبوردن لە خەڵكی كوردستان دەكەم".\nكۆبوونەوەكەی ئەمڕۆی پەرلەمانی كوردستان دوای تێپەڕینی چەندین گرژیی‌و ئاڵۆزیی دێت لە نێوان لایەنە سەرەكییەكانی پەرلەمان، بەتایبەت پارتی‌و یەكێتی لەسەر چەند پرسێكی جیاواز، لە كۆبوونەوەكەدا دۆخی ناوچە سنورییەكان بەهۆی بۆدرومانی توركیاو ئێران، ناوچەكانی جێناكۆك لە نێوان هەرێم‌و بەغداو پرسی ڕوبەڕوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا تاوتوێ دەكرێن، ئەوەش بە ئامادەبوونی وەزیرە پەیوەندیدارەكان لە حكومەتی هەرێم.\nهەرچەندە سەركردایەتی یەكێتی بڕیاریدابوو كە سەرۆكی پەرلەمان‌و فراكسیۆنەكەی بەشدارییان لە كۆبوونەوەكانی پەرلەمان هەڵپەسێرن، بەڵام ئەمڕۆی بەشداربوون‌و بڕیارەكەی حیزبەكەیان جێی خۆی نەگرت‌و ئەو خاڵە نەهاتەدی كە كرابووە پێش مەرجی بەشدارییان لە كۆبوونەوەكانی پەرلەمان كە ئەوەش كۆبوونەوەی مەكتەبی سیاسی پارتی‌و یەكێتی یە بۆ گفتوگۆی كێشەكانی نێوانیان.\nپەرەگراف دوێنێ ئاشكرای كرد، ئەو بڕیارەی سەركردایەتی یەكێتی ئەو حیزبەی توووشی "ئیحراجیی" كردووەو بۆ چارەسەری ئەوەش بە دوای دەرچەیەكی دەربازبووندا دەگەڕێت كە تاكە چارەسەر كۆبوونەوەیەكی "نمایشییە" لە نێوان پارتی‌و یەكێتی، بۆئەوەش شەوی ڕابردوو ئەو كۆبوونەوەیە كرا لە نێوان پارتی‌و یەكێتی بە سەرۆكایەتی نێچیرڤان بارزانی‌و بافڵ تاڵەبانی.\nهەرچەندە پۆستی سەرۆكی پەرلەمان پشكی یەكێتییە، بەڵام بەوپێیەی پارتی زۆرینەی پەرلەمانیی و جێگری سەرۆكی هەیەو سكرتێری پەرلەمان كە لە پێكهاتەی توركمانە هاوهەڵوێستی پارتییە، ئەو حیزبە دەتوانێت پەرلەمان ئاڕاستە بكات بەپێی خواستەكانی خۆی بەبێ گەڕانەوە بۆ یەكێتی، لەم خولەی پەرلەماندا ئەو هانگاوەشی ناوە.


سه‌رۆك بوش ده‌ڵێت ئه‌مریكا كار ده‌كات بۆ ڕێـگـه‌گرتن له به‌رپابوونی توندوتیژی له دوای بڕیاره‌كه‌ی كۆسـۆڤۆ\nی مانگی دوو ١٧, ٢٠٠٨\nسه‌رۆك بوش ده‌ڵێت ئه‌و له‌گه‌ڵ هاوپه‌یماناندا كارده‌كات تا مسـۆگه‌ری بكه‌ن هیچ توندوتیژیـیه‌ك له ڕاگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی كۆسـۆڤۆ له سـڕبیا ناكه‌وێته‌وه. په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مریكا له كۆشـكی سـپـی سكه‌ت ستێرنز ده‌ڵێت ئه‌م هه‌نگاوه بۆته مایه‌ی توڕه‌بوونی سـڕبیا و ڕۆسـیای هاوپه‌یمانی كه ده‌ڵێن سه‌ربه‌خۆیی كۆسـۆڤۆ ده‌بێته سه‌ره‌تایه‌كی مه‌ترسیدار بۆ كۆمه‌ڵه جوداخوازه‌كانی تر.\nهاوكارمان موعته‌به‌ر شـیروانی درێژه‌ی ڕاپـۆرته‌كه‌ی سـكه‌ت سـتێرنزی وه‌رگێڕاوه‌ته سه‌ر زمانی كوردی.\nسه‌رۆك بوش ده‌ڵێت وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا به‌رده‌وام ده‌بێت له‌كاركردنی له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانانی تا به چاكترین شـێوه مسـۆگه‌ر بكرێت توندوتیژی له بڕیاری كۆسـۆڤۆ نه‌كه‌وێته‌وه.\nله كۆنفرانسـێـكی ڕۆژنامه‌وانی له تانزانیا به‌ڕێز بوش پـرسـیاری لێـكرا ئایا پـشتیوانی له سه‌ربه‌خۆیی كۆسـۆڤۆ ده‌كات. سه‌رۆك بوش ڕاسته‌وخۆ وه‌ڵامی پـرسـیاره‌كه‌ی نه‌داوه، له جیاتی وتی پاشه ڕۆژی ئه‌و سـتانه زۆر گرنگه بۆ ئاسایشی هه‌رێم.\n" هه‌ڵوێسـتمان ئه‌وه‌یه كه ده‌بێت پاشه‌ڕۆژی چاره‌سه‌ربكرێت تا هه‌رێمی باڵكان سه‌قامگیربكرێت."\nسـڕبیا دژایه‌تی سه‌ربه‌خۆیی بۆ سـتانی كۆسۆڤۆ كه زۆربه‌ی دانیشـتوانی ئه‌لبانی نه‌ژادن ده‌كات و هه‌روه‌ها ده‌ڵێت ئه‌وه‌ی له ده‌ستیشی‌بێت ده‌یكات به ڕێـگای سـیاسی ڕێـگه له دانـپـیانان و یان به ڕه‌سمی ناسینی سه‌ربه‌خۆیی كۆسـۆڤۆ بگرێت.\nسـڕبیا ده‌ڵێت كه‌مایه‌تی سڕب نه‌ژاد كه له كۆسـۆڤۆن ده‌پارێزێت. سه‌رۆك بوش گوتی هیواداره بڕیاری كۆسـۆڤۆ نه‌بێته مایه‌ی توندوتیژی زیاتر.\n" ئێمه دڵـخۆشین سه‌باره‌ت به‌و ڕاسـتیـیه كه حكومه‌تی كۆسـۆڤۆ به ئاشـكرایی خواستی خۆی ده‌ربڕیوه و مه‌یلی نیشـانداوه بۆ پاراستنی مافی سـڕبه‌كان له كۆسـۆڤۆ. هه‌روه‌ها له‌و باوه‌ڕه‌شـداین كه له به‌رژه‌وه‌ندی سـڕبیادایه هاوپه‌یمانی ئه‌وروپابێت و گه‌لی سـڕبیاش پـێویسته ئه‌وه بزانن دۆستیان له ئه‌مریكا هه‌یه."\nشـایانی باسه سـڕبیا دژایه‌تی بڕیاری یه‌كێتی ئه‌وروپایـیش ده‌كات كه 1800 ئه‌ندامی پـۆلیس و كارمه‌ندانی به‌ڕێوه‌بردنی بنێرێت بۆ كۆسـۆڤۆ.\nئه‌و هێزه جێـگای ده‌سـته‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ده‌گرێته‌وه كه چوونه كۆسـۆڤۆ له پاش سه‌ركوتكرانی بزوتنه‌وه‌ی جودایی خوازی ئه‌لبانی نه‌ژاده‌كان له لایه‌ن سـڕبیا. توندوتیژیـیه‌كه بوو به‌هۆی ئه‌وه‌ی ناتۆ بۆمبارانی ئامانجه‌كانی له‌شـكری سـڕبیا له سـاڵی 1999 بكات.


نیکی هێلی: ئێران گەمە بە شۆرای ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان دەکات\nزایینی: ١٩-١٠-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٧/٢٧ - ١٧:٤٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: نیکی هێلی، ڕایگەیاند: ئێران لە پشت بەرجامەوە بەربەستەکانی دیکە پێشێل دەکات.\nنیکی هێلی نوێنەری ئامریکا لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، ڕۆژی چوارشەممە ٢٦ی ڕەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی، داوای لە شۆرای ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کرد، هەتا لە هەمبەر ڕێژیمی ئێراندا هەڵویستی توندتر بگرن.\nبەپێی ڕاپۆرتی ئاسۆشتیدپرێس، نیکی هێلی لە لێدوانێکدا لە شۆرای ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر دۆخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست باسی لەوە کردووە، کە ئێران لە لە پشت گافی پێبەند بوونی بە تکنۆلۆژییەکانی بەرجام خۆی حەشار داوە، لە حاڵێکدا بەبێ شەرمییەوە بەربەستەکانی دیکە پێشێل دەکات.\nناوبراو لە ناوەڕۆکی قسەکانیدا ئێرانی بەوە تۆمەتبار کردووە، کە گەمە بە شۆرای ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان دەکات.\nهەروەها هێلی جەختی کردەوە، کە ئێران بەردەوام لە هەمبەر بڕیارنامەکانی شۆرای ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان خەمساردە و گرنگیان پێ نادات، بۆیە داوای لە شۆرای ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کرد، لە مەڕ ئەم ڕێژیمە هەڵویستێکی هاوشێوەی هەڵویستەکانی دانڵد ترامپ بگرن و هەموو لایەنەکانی ئەو ڕێژیمە وەکوو: "کردەوەی هێرشبەرانە، ناسەقامگیریی و نایاسایی بوونی" ببینن.\nهەروەها لە درێژەدا وتی: کاتێک ڕێژیمێکی سەرەڕۆ لە ڕاستای ساز کردنی مووشەکە باڵستیکییەکان هەنگاو هەڵدەگرێت، ئاماژە بەوە دەکات کە بە زووترین کات وڵاتێکی دیکە وەکوو کورەی باکوور سەر هەڵدەدات.


وتووێژ:کانبێرا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر کانبێرا. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20050129103059/http://idealcity.org.au/ زیاد کرا بۆ http://www.idealcity.org.au/\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٢٣:٠٢، ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی کانبێرام کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170228122513/http://www.kheper.net/ecognosis/essays/Canberra_and_the_Griffins.html بۆ http://www.kheper.net/ecognosis/essays/Canberra_and_the_Griffins.html زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٠٤:٠٥، ١٨ی ئازاری ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:کانبێرا&oldid=565146»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٤:٠٥ی ١٨ی ئازاری ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


Kurdipedia - ساڵی 2016، 63 کرێکار گیانیان لەدەستداوە\n📊 ساڵی 2016، 63 کرێکار گیانیان لەدەستداوە | Group: Statistics and Surveys | Articles language: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nساڵی 2016، 63 کرێکار گیانیان لەدەستداوە\nلەکاتێکدا بەتەنها لە ساڵی رابردوودا 63 کرێکار لە رووداوەکانی کاردا گیانیان لەدەستداوە، لەسەر ئاستی کوردستان تەنها 75 هەزاریان زەمانکراون و بەرپرسێکی سەندیکاش ژمارەی ئه و کرێکارانە ئاشکرادەکات کە خانەنشین کراون.\nلەگەڵ هاتنەوەی رۆژی جیهانی کرێکاران، ئاماژەدان بەکێشە و گرفتەکانی ئه و چینە و ئه و دۆخی کار و ژیانەی پێیدا تێدەپەڕن دێنەوە مەیدان.\nکرێکاران و سەندیکاکانیان داوای باشترکردنی دۆخی ژیانیان دەکەن، بەڵام ئەمە لەسەر ئەرزی واقیع بەدیناکرێت.\nدیاری محەمەد، کە کاری سپیکاری دەکات، لەبەردەم بازاڕی نیشتمان لە هەولێر بۆ دواڕۆژ وتی قەیرانی دارایی کاریگەری کردۆتەسەر کار، پێشتر رۆژانە دەردەچووم بۆ کارکردن، بەڵام ئێستا کارکردن زۆر کەمبۆتەوە و بە جۆرێک لە هەفتەیەکدا تەنیا یەک بۆ دوو رۆژ دەچین بۆ کارکردن.\nوتیشی، لەگەڵ ئەوەی کارکردن کەمبۆتەوە بڕی ئه و پارەیەی پێیاندەدرێت کەمە و پێشتر رۆژانە 30 هەزار دینار بوو، ئێستا بۆتە 25 هەزار دینار و هەندێک رۆژ هەیە بە بیست هەزار دیناریش دەچdن بۆ کارکردن.\nسەفین خۆشناو، کە لە یەکێک لە دوکانەکانی قەیسەری هەولێر شاگردە، نیگەرانی لەوە دەربڕی کە لە تەنها جەژنی تایبەت بە کارەکەیدا نەیتوانیوە پشوو وەربگرێت و لەگەڵ چەند هاوڕێیەکیدا سەفەربکات.\nئه و کرێکارە بە نیگەرانییەوە وتی خاوەن کارەکەم وتی ئەگەر ئەمڕۆ نەیتە سەرکار ئەوا کاریگەری لەسەر کارەکە دەبێت و کڕیارەکانمان لێمان دەتۆرێن، بۆیە منیش ئەمڕۆ لە کارکردن بەردەوامم.\nکرێکاران تەنها بەدەست بێکاری و پێنەدانی پشووەوە ناڵێنن، بەڵکو ئه و مافانەش کە یاسا بۆی فەراهەمکردن پێیان نادرێت.\nدەستەبەرکردن (ضمان) یەکێکە له و مافانە کە کرێکاران لێی بێبەشن. بەپێی زانیارییەکان ژمارەی ئه و کرێکارانەی دەستەبەرکراون لە کوردستان گەیشتۆتە 76 هەزار کرێکار کە نزیکەی 16 هەزاریان کرێکاری ژنن، بەڵام بەوتەی بەرپرسانی سەندیکاکانی کرێکاران رەوشیان خراپە و ژیانیان لە مەترسیدایە.\nهەنگاو عەبدوڵا، سەرۆکی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی سەندیکاکانی کرێکارانی کوردستان، بە دواڕۆژی راگەیاند بەپێی ئاماری بەڕێوەبەرایەتی کار و دەستەبەری کۆمەڵایەتی سەر بە وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی تا کۆتایی ساڵی 2016، ئه و کرێکارانەی دەستبەرکراون حەفتا و شەش هەزار و 247 کرێکارە و لەم ژمارەیە شەست و حەوت هەزارو 668 کرێکاری ناوخۆییە و حەوت هەزار و 579 کرێکاریش بیانین.\nسەبارەت بە گیان لەدەستدانی کرێکارانیش لە ساڵی رابردوودا هەنگاو عەبدوڵا وتی، لە هەولێر 26 کرێکار گیانیان لەدەستداوە کە 11 کرێکاریان ناوخۆیی و 15 کرێکاریش بیانی بوون، لە قەزای سۆرانیش دوو کرێکار گیانیان لەدەستداوە کە یەکێکی ناوخۆیی و یەکێکی بیانی، هەروەها لە دهۆک 18 کرێکار گیانیان لەدەستداوە کە تەنیا دووانیان بیانی بوون لەگەڵ برینداربوونی 15 کرێکاری بیانی و پێنج کرێکاری ناوخۆیی و بەشێوەیەکی گشتی ژیانی کرێکاران لە مەترسیدایە.\nئاماژەشیدا، هەرچی پارێزگای سلێمانیشە 15 کرێکار گیانیان لەدەستداوە کە تەنیا یەکێکیان خەڵکی خوار و ناوەڕاستی عێراقە و 14یان ناوخۆیین و ئیدارەی گەرمیانیش کرێکارێکی ناوخۆیی و یەکێکی بیانی گیانیان لە ساڵی 2016 لە دەستداوە.\nسەبارەت بە خانەنشینکردنی کرێکارانیش سەرۆکی مەکتەبی تەنفیزی سەندیکاکانی کرێکاران ئاماژەی بەوەشدا، تا کۆتایی ساڵی 2016 لە پارێزگای دهۆک 76 کرێکاری بیانی و 85 کرێکاری ناوخۆیی خانەنیشنکراون، لە سلێمانی 49 کرێکاری بیانی و 173 کرێکاری ناوخۆیی، هەولێر 111 کرێکاری بیانی و 213 کرێکاری ناوخۆیی خانەنشینکراون.\nبەرپرسەکەی سەندیکا ئاماژە تەنها به و مافە کەمە دەکات کە جیاواز لە چین و توێژەکانی تر بە کرێکاران دراوە و دەڵێت، هەر کرێکارێکی خانەنشین لە سندوقی خانەنشینی کرێکاران مانگانە 220 هەزار دینار وەک مووچە وەردەگرێت و سیستەمی پاشکەوت ئەوانی نەگرتۆتەوە.\n 📡 Website | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی دواڕۆژ - 01-05-2017\n1. 👁 01-05-2017\n📅 Publication date: 01-05-2017\n➕ Added by (Hawrê Baxewan) on May 1 2017 11:36PM\n✍ This item recently updated by (Hawrê Baxewan) on: May 1 2017 11:37PM\n👁 This item has been viewed 2,420 times


https://1baiser.com ئۆلگا توکارشۆک: پێدانی خەڵاتی نۆبێڵ دەیسەلمێنێت کە ئێمەش شتـێکمان هەیـــە بۆ وتن |\nHome گشتی فەرهەنگ ئۆلگا توکارشۆک: پێدانی خەڵاتی نۆبێڵ دەیسەلمێنێت کە ئێمەش شتـێکمان هەیـــە بۆ وتن\non: تشرینی یه‌كه‌م 26, 2019 In: فەرهەنگNo Comments\nگفتوگۆی ته‌له‌فۆنیی کۆمیته‌ی نۆبێڵ له‌گه‌ڵ ئۆلگا توکارشۆک\nوەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: محەمەد عەزیز\nخەڵاتی نۆبێڵی ئەدەبیی 2018 بە ״ئۆلگا توكارشۆك״ی نووسەری پۆڵەندی بەخشرا. ئەكادیمیای نۆبێڵ ڕایگەیاند: لەبەر ״شیکارییەکی ڕیوایی، کە بە مەیلێکی ئینسایکلۆپیدیائاساوە، نیشاندەری گوزەر بە سنوورەکانە وەکو شێوەیەک لە ژیان״ ئەو خەڵاتەی پێ دراوە. ئەو نووسەر و چالاکوانی پۆڵەندییە. لە ٢٢ـی جێنیوەریی ١٩٦٢ لە دایک بووە. ٥٧ ساڵیەتی. لە چاو وەرگرانی دیکەی خەڵاتی نۆبێڵی ئەدەبیاتدا گەنجە. لە ڕۆمانە ناودارەکانی ״موسافیران״ و ״فڕینەکان״ە کە بەوەی دووەمیان پێشتر مان-بووکەری بردووەتەوە.\nكارەكانی توکارشۆک تا ئێستا بۆ زیاتر لە 25 زمانی جیهان وەرگێڕدراون و چەندین خەڵاتی جیهانیی پێ بەخشراوە و ناسراوترین نووسەری پۆڵەندایە.\nتوکارشۆک لە ״سۆلۆخۆف״ی پۆڵەندا لە دایك بووە و دواتر لە وارشۆ دەروونناسیی خوێندووە و وەك توێژەر كاری كردووە.\nبەخشینی خەڵاتی نۆبێڵ بە نووسەرێكی دیكەی ژن، ژمارەی ئەو ژنانەی تا ئێستا ئەم خەڵاتەیان وەرگرتووە گەیاند بە 10 ژنە نووسەر، 100 نووسەرەكەی تری خەڵاتی نۆبێڵی ئەدەب پیاون و زۆربەشیان ئەورووپین.\nئەمەی دەیخوێننەوە گفتوگۆی تەلەفۆنیی نێوان ئادەم سمیس، بەرپرسی ڕاگەیاندنی ئەکادیمیای نۆبێڵە لەگەڵ ئۆلگا توکارشۆک، براوەی نۆبێڵی ئەدەبیات بۆ ساڵی ٢٠١٨ کە ١٠ی ١٠ی ئەم مانگە ڕاگەیەندرا، لە کاتێکدا ساڵی پار ئەو خەڵاتە ڕانەگەیەندرا و ئەمساڵ ناوی دوو براوە ئاشکرا کران.\nئۆلگا توکارشۆک: سڵاو، ئۆلگا توکارشۆک قسه ده‌كات.\nئاده‌م سمیس: ئاه، سڵاو، من ئاده‌م سمیسم له كۆمیته‌ی خه‌ڵاتی نۆبێڵه‌وه له‌گه‌ڵتم، بردنه‌وه‌ی خه‌ڵاتی نۆبێڵت پیرۆز بێت.\nئۆڵگا توکارشۆک: زۆر سوپاس بۆ تۆ، ئێستا خه‌ریكی شۆفێریم، خۆت ده‌زانی ناتوانم قسه بكه‌م.\nئاده‌م سمیس: باشه، هه‌واڵه‌كه‌ت چۆن بیست؟\nئۆلگا توکارشۆک: بارودۆخێكی سه‌یره، وه‌ك ئه‌وه‌ی پێم وتیت خه‌ریكی شۆفێریم له ئه‌ڵمانیا، ته‌نها 15 خوله‌ك پێش ئێستا له ئه‌كادیمیای سویده‌وه په‌یوه‌ندییان پێوه كردم، ئه‌مه زۆر تووشی سه‌رسامیی كردم، تا ئێستاش زۆر سه‌رسامم. ده‌زانیت، ئێستاش نازانم چی بڵێم، هه‌زاران په‌یوه‌ندیی تەلەفۆنی و نامه‌م بۆ دێت، ئه‌مه شتێكی تازه‌یه بۆ من، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه ده‌مه‌وێ بگه‌م به شوێنێكی جێگیر، هۆتێل یان هه‌ر شوێنێكی له‌م جۆره تا پشوویه‌ك بده‌م و كاردانه‌وه‌یه‌كم هه‌بێت.\nئاده‌م سمیس: بێگومان لانه‌دان له‌سه‌ر هێڵی ڕێگه‌كه‌ت کێشەیە، گرینگترین كاره كه بتوانی بیكه‌یت.\nئۆلگا توکارشۆک: به‌ڵێ به‌ڵێ.\nئاده‌م سمیس: به‌ڵگه‌هێنانه‌وه‌كانی ئه‌كادیمیای سویدی سه‌باره‌ت به په‌ڕینه‌وه له سنووره‌كان وه‌ك شێوازێك له ژیان قسه ده‌كه‌ن، وا ده‌رده‌كه‌وێت به تایبه‌ت بۆ تۆ جێبه‌جێ بكرێت له‌م ساته دیاریكراوەدا.\nئۆلگا توکارشۆک: به‌ڵێ، به‌ڵام ناتوانم ڕوونكردنه‌وه بده‌م، شۆفێری ده‌كه‌م له ئێستادا.\nئاده‌م سمیس: سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش وادیاره زۆر دڵخۆشی.\nئۆلگا توکارشۆک: به‌ڵێ، زۆر خۆشحاڵم. بێگومان زۆر خۆشحاڵم، كه من و پیته‌ر هاندكه، هه‌ردووكمان خه‌ڵكی ئه‌ورووپای ناوه‌ڕاستین، ئه‌وه زۆر گرنگ و مانا به‌خشه بۆ من، كه خه‌ڵاتی نۆبێڵی ئه‌م جاره بۆ ئه‌ورووپای ناوه‌ڕاست بێت، به ڕاستی من زۆر شانازی به‌وه‌وە ده‌كه‌م.\nئاده‌م سمیس: ته‌نیا ده‌مه‌وێت بپرسم، بۆچوونی تۆ چییه سه‌باره‌ت به هۆكاری جیاوازی له ئه‌ده‌بیاتی ئه‌ورووپیدا، بۆ نموونه ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌ورووپا؟\nئۆلگا توکارشۆک: ئه‌مه بابه‌تێكی دورودرێژه، به‌ڵام به بۆچوونی من له ئێستادا و له ئه‌ورووپای ناوه‌ڕاست كێشه‌مان هه‌یه له‌گه‌ڵ دیموكراسیدا. ئێمه هه‌وڵ ده‌ده‌ین ئه‌و ڕێگه‌یه بزانین، كه چۆن به هۆیه‌وه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ كێشه‌كانمان بكه‌ین. باوه‌ڕم وایه ئه‌م خه‌ڵاته، خه‌ڵاتی ئه‌ده‌بیات، به ڕێگه‌یه‌ك جۆرێك له گه‌شبینیمان پێ ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی به دونیا بڵێین ئێمه‌ش شتگه‌لێكمان هه‌یه بۆ وتن، كه تا ئێستاش چالاكین و توانای ته‌عبیر له خۆكردنمان هه‌یه، و شتگه‌لێكی كاریگه‌ر و گه‌وره‌مان هه‌یه تا به جیهانی ڕابگه‌یه‌نین. هیواخوازم كه وا بێت، به ڕاستی ئه‌مه شتێكی زۆر تایبه‌ته بۆ من. هه‌روه‌ها من زۆر شانازی ئه‌كه‌م به‌وه‌ی له‌گه‌ڵ پیته‌ر هاندكه توانیمان ببین به براوه‌ی خه‌ڵاتی نۆبێڵی ٢٠١٨ و ٢٠١٩ بۆ ئه‌ده‌بیات، من یه‌كه‌م نووسه‌رم له دوای قه‌یرانه‌كانه‌وه ئه‌م خه‌ڵاته نوێیه‌ی كۆمیته‌ی نۆبێڵ به ده‌ست بهێنم، ئه‌مه زۆر جێگه‌ی بایه‌خه بۆ من، زۆر زۆر سوپاس بۆ تۆ.\nئاده‌م سمیس: ئه‌مه شادییه. له ڕاستیدا من ده‌بێ سوپاسی تۆ بكه‌م، چاوه‌ڕێی بینینی تۆ ده‌كه‌ین له مانگی كانوونی یه‌كه‌م له ستۆكهۆڵم.\nئۆلگا توکارشۆک: سوپاس بۆ تۆ، خوات له‌گه‌ڵ.\nئاده‌م سمیس: كاتێكی خۆش بۆ تۆ.\nسەرجەم هاوڵاتیانی مالیزی لە کۆریای باکوور بارمتەن


Tuesday, 10.12.2021, 9:18\nهەڵەین ئەگەر پێمان وابێت تاکی کورد ئەوەندە هۆشیارە هەوڵدەدات جوڵانەوەیەکی نوێ سەربخات، جوڵانەوەیەک کە لە هەناوی کۆمەڵگە هاتبێتە دەرەوە، جوڵانەوەیەک کە گۆڕانی زهنیەت و زیندوێتی تاکی کورد دروستی کردبێت. نەخێر جوڵانەوەی نەوەی نوێش هەر یەکێکە لەتەکتیکە نوێیەکانی ئەکتەرەکانی شاخ.\nئەوەی لەپشت پەردەوە شاسوار ئاڕاستە دەکات کێیە؟\nکێ شاسواری کردۆتە ملیۆنێر؟\nشاسواریش وەک بزوتنەوەی گۆڕان بەرهەمی شاشەیە، بۆ کۆمەڵگایەک کە تەنها و تەنها لە شاشەوە پاڵەوان دەبینێ و دروستی دەکات، چونکە میللەتێکە ئۆلفەتی بەشاشەوە گرتووە. موعجیبی تەلەفزیۆنە لەوانەیە لە دونیادا میللەتی هێندە تیڤی پەرست کەم بێت. میللەتێکی نەخوێندەوار، میللەتێک ناخوێنێتەوە هۆشیاریەکەی هۆشیاری میدیاییە بۆیە زۆربەی ئەندام پەرلەمانەکانیشی میدیاکارو بێژەرن، کە زۆر جار بێژەرەکان تەنها ئەوە دەزانن کە پێیان دەوترێت، کەسانی بەتاڵن، لێ چونکە لە شاشە دەردەکەون عەوام موعجیبیان دەبێت. من مەراقمە جارێکیتریش میللەت لە سەر شاسوار هیوا هەڵدەچنێت و دواجار وەک بزوتنەوەی گۆڕان دەستی دەبڕێت.\nشاسوار بۆ دەجالە؟\nلە ئەفسانەی ئیسلامدا دەجال کەسێکە ئاو ئەدات بەخەلک، خەڵک لە تینوان دوای دەکەوێت. دەسەڵات هەرگیز ئەوەندە ئەحمەق نییە ڕێگە بدات بە تەنکەرە ئاو و بەنزین شاسوار لێی بباتەوە! بەڵام دەسەڵات ئیفلاسی کردووە لە ڕێگەی ئۆپۆزسیۆنێکی ساختەی گوماناوی وەک (نەوەی نوێ) جارێکیتر خەڵک دەستەمۆ دەکاتەوە و ڕایاندەگرێت، لە لایەکی تر ڕێژەی دەنگدان بەرز دەکاتەوە تا ئابڕوی بەناو دیموکراسیەکەیان نەچێت. دەبێ خەڵک ئەو ڕاستیە بزانێت ئەو سەردەمە کۆتایی هات پێمان وابێت هەرچی دژایەتی پارتی کرد گەورە بکرێت، چونکە پارتی کۆمەڵگا دەخوێنێتەوە و هەرخۆی جوڵانەوەی وامان بۆ دروست دەکات. پارتی دەسەڵاتە و دەزانێت چۆن خەڵک لە دژی خۆی بخاتە جوڵە. ئەوەی بۆ هەردوو حیزبی دەسەڵات مەترسییە ئۆپۆزسیۆنی ساختە و هۆشیاری ساختە نییە، بەڵکو هۆشیاری ڕاستەقینەی خەڵکە، خەڵکێک کە ئامانجە سیاسیەکانی گەورەتربن لە موچە و ئاو و کارەبا و پێداویستیەکانی تر. خەڵکی باشوری کوردستان تا ئێستاش کاردانەوەی هەیە نەوەک میللەتێکی زیندوبێت و خەون و ئامانجی گەورەی سیاسیی هەبێت.\nدیموکراسیەت لە هەڵبژاردندا کورت ناکرێتەوە، ئەم کۆمەڵگایە ڕۆژ بە ڕۆژ بەرەو فکری توندرەوی و سەلەفیەت دەگەڕێتەوە، ڕۆژ بە ڕۆژ خوڕافە پەرستتر دەبێت، ڕۆژ بە ڕۆژ خوێندکارە فەقێکانی زیاد دەکات\nکوا هۆشیاریی؟ کوا گۆڕانکاری؟\nدەی شاسوار چی هەیە بۆ داهاتوی ئەم وڵاتە؟\nئەو تەنها لە ڕێی ئەو پارە زۆرەی کە سەرچاوەکەی دیارنییە دێت خەڵک دەگەوجێنێت و لەدەستی ئەربابە نادیارەکانی ڕایدەگرێت. شاسواری پۆپۆلیست بە کردنەوەی کەناڵی ئاینی و بەرنامەی ئاینی دیسان هەزاران کەسی کۆنەپەرست و خوڕافی لە دەوری خۆی کۆدەکاتەوە، هەزاران مرۆڤی خوڕافە پەرست و دۆگما دیسان لە شاشەکەوە شاسوار دەبینێت و بە تەمایە شاسوارو نەوەی نوێان بۆ ڕزگار بکەن. من تێناگەم بۆچی بازرگانێک دەبێتە جێی ئومێدی خەڵک، ئاخر وەک دەڵێن بازرگان و دەوڵەمەند لە هەموشتێکدا بێ مێشکن جگە لە کۆکردنەوەی ساماندا نەبێت. بەڵێ دەسەڵات تینوتان دەکات و لەڕێگەی شاسوارەوە ئاوتان ئەداتێ . شاسواریس لەڕێگەی شاشەکانەوە خۆی وەک دەجال بە توانا نیشان دەدات لەکۆتایشدا ئاو هەر ئاوی دەسەڵات و بەنزینیش هەر هی دەسەڵاتە. کاتێکیش شاسوار بەهێز دەکەن بە ئەگەرێکی زۆر زۆرەوە پارتی دەردەچێت ئینجا ئاو بێنە و دەستان بشۆ.\nبەڵێ هۆشیاری دەسەلات هەمیشە لەهۆشیاری خەڵک باڵاترە و کار لە سەر هەموو سایکۆلۆجیاکان دەکات. ئەوکاتە دەڵێم کۆمەڵگە هۆشیارە، کە خۆی بێتە بێشەوە و لەهەناو ئەقڵی کۆمەڵگاوە بزوتنەوەیەک دروستبێت داوای دونیایەکی تر بکات. نەک بەنزین و پرد و ئاوی شاسوار، کە بەرهەمی دزیی و ساختەچێتی و بازرگانی سیاسیە.\n(نەوەی نوێ) واتا (تەڵەی نوێ)، تەڵەکەش تەڵەی نوێی دەسەڵاتە\nبایکۆت چارەسەر نییە


كارەكانی دووبارە بنیادنانەوەی مزگەوتی نەورەسی لە خورماڵ بەردەوامە.\n12:56 - 9/4/2021\nمزگەوتی (نەوڕەسی) لە خورماڵ، کە بە (جامعة) ناسراوە، زیاتر لە (٣٥) ساڵ، نوێژی (بەکۆمەڵ و وتاری ھەینی)، تیایدا بەڕێوەچووە، بەڵام بەھۆی (بوومەلەرزە) کەی ساڵی (٢٠١٧)وە، پایەکانی جوڵان و سەقفەکەی نیشت، دواتر تیمێکی ئەندازیاری، بە ئاگاداری بەڕێوەبەرایەتی ئەوقافی (ھەڵەبجە)ھاتن, پاش پشکنین و ھەڵسەنگاندنی بینای مزگەوت، ڕایانگەیاند: بیناکە بەرگەی لەرزەیەکی تر ناگرێت، وە پێویستە چۆڵبکرێت و (نوێژی ھەینی) تیا ئەنجام نەدرێت.\n6 + 5 چەند ئەکات؟


شیرلی تمپل ئەفسانەی سینەمای جیهانی …. رەزا شوان : چاوی گەل\nشیرلی تمپل ئەفسانەی سینەمای جیهانی …. رەزا شوان\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : نیسان - 19 - 2018


ئێس ئێڵ بەنفیکا - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nئێس ئێڵ بەنفیکا\n14/04/19 بەنفیکا 4 - 2 ڤیتۆریا سێتوبال بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n18/04/19 ئینتراخت فرانکفورت 2 - 0 بەنفیکا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n22/04/19 بەنفیکا 6 - 0 ماریتیمۆ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n28/04/19 سپۆرتین براگا 1 - 4 بەنفیکا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n04/05/19 بەنفیکا 5 - 1 پۆرتیمۆنێنسێ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n12/05/19 ڕیۆ ئاڤێ 2 - 3 بەنفیکا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n18/05/19 بەنفیکا 4 - 1 سانتا کلارا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n20/07/19 بەنفیکا 22 : 00 گوادالاخارا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n25/07/19 ڕۆما 02 : 00 بەنفیکا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n28/07/19 میلان 21 : 00 بەنفیکا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n2018/2019 2017/2018 2016/2017 2015/2016 2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2019 2018 2015 2018/2019 2017/2018 2016/2017 2015/2016 2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2018/2019 2017/2018 2016/2017 2015/2016 2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2018/2019 2017/2018 2016/2017 2015/2016 2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2007/2008 2006/2007 2005/2006 2018/2019 2013/2014 2012/2013 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2017/2018 2016/2017 2015/2016 2014/2015 2010/2011 2017 2014 2017\nM. Svilar 19 years old 1 0\nO. Vlachodimos 25 years old 34 0\nI. Zlobin 22 years old 0 0\nG. Conti 24 years old 4 0\nس. کۆڕشیا 28 years old 2 0\nT. Ebuehi 23 years old 0 0\nئەندرێ ئەلمێیدا 28 years old 33 2\nÁlex Grimaldo 23 years old 34 4\nجاردێل 33 years old 19 2\nYuri Ribeiro 22 years old 0 0\nFrancisco Ferreira 22 years old 13 2\nRúben Dias 22 years old 32 3\nGabriel 25 years old 17 0\nGedson Fernandes 20 years old 22 0\nF. Cervi 24 years old 20 4\nل. فێستا 30 years old 18 0\nپیزی 29 years old 34 13\nRafa Silva 26 years old 26 17\nF. Krovinović 23 years old 4 0\nFlorentino Luís 19 years old 11 1\nئی. سالڤیۆ 28 years old 14 2\nA. Samaris 29 years old 19 2\nعا.تەعرابت 30 years old 6 0\nA. Živković 22 years old 16 0\nجۆناس 35 years old 22 11\nJoão Filipe 20 years old 4 0\nهاریس سێفێرۆڤیچ 27 years old 29 23\nJoão Félix 19 years old 26 15\nBruno Lage 43 years old\nخولی پلە یەکی پۆرتوگال پۆرتوگال 37\nخولی پاڵەوانەکانی ئەوروپا ئەوروپا 2\nجامی پۆرتوگال پۆرتوگال 29\nTaça da Liga پۆرتوگال 7\nSuper Cup پۆرتوگال 7\n1 بەنفیکا 34 +72 87\n2 پۆرتۆ 34 +54 85\n3 سپۆرتین سی پی 34 +39 74\n4 سپۆرتین براگا 34 +19 67\n5 ڤیکتۆریا گویماریاس 34 +12 52\nئێستادیۆ دۆ سپۆرت لیسبۆی بەنفیکا ( دا لوز)


لای من چ ناوێک بۆ ئەو دەزگەیە دادەنرێت گرنگ نییە ، چونکە نە لە دەسەڵاتی و نە لە سروشتی پێکهاتەیی ئەو لە دین و نەتەوە جیا جیاکان و نە چینایەتییەکەی و نە لە چالاکی و ئەنجامدانی کاروبارەکانی و نە لە چونێتی شێوەی بەڕێوەبردنیەکەی،ناگۆڕێت، بەڵکو ئەوەی کە گرنگە، ئەم دەزگەیە نوێنەرایەتی سەرجەمی پێکهاتەی کۆمەڵگەی کانتۆنی جەزیرە لە کورد و عەرەب و تورکمان و شیشانی و سریانی ( ئاشوری، ئەرمەنی وکلدانییەکان) و هەروەها دین و مەزهەبە جیاوازەکان، دەکات. سەرەڕای ئەمەش ئەم دەزگەیە توانیوێتی بەشێکی زۆر لە پارتە سییاسییەکان لەو دەزگەیەدا کۆ بکاتەوەو هەریەکەیان سەرەگوریسێک لەوێدا بگرنەدەست و لێبڕاوانە لە دەزگاکانی ( تەشریعی ، تەنفیزی، قەزایی) دا، کاربکەن، بە ڕەچاوکردنی جێندە و نەتەوەو دینە جیا جیاکانیش، لە بەرپرسییدا، ئەمانەو جگە لە هەبوونی سیستەمی هاوسەرۆکی و بریکاری پۆستەکان، کە ئەم هاوسەرۆکییانەش لە ڕێگەی دیمۆکراسی ڕاستەوخۆە هەڵدەبژێرێن و هەموو کاتێکیش دەتوانرێن گەر پێویستیکرد، لاببرێن.\nئەم دەزگەیە لە ماوەیەکی کەمتر لە ٤ مانگ بە یارمەتی “تەڤدەم” توانیوێتی گەلێک کاری گرنگ ئەنجامبدات کە لە باشووری کوردستاندا، کەدەسەڵاتێك هەیە بە کۆکردنەوەی هەموو داموودەزگەکان لە دەوڵەتێکی تۆکمەدا و لەگەڵ هەبوونی پارەیەکی یەکجار زۆردا، کەچی لە ٢٢ ساڵدا هێشتا زۆر لەو کارانە یا ئەنجامنەدراون، یاخود زۆر بەنیوەناچڵ و چاوپۆشین لە زۆر کێشە و گرفت، کراون. لەم سێ کانتۆنەدا، شێوە دەستورێک دانراوە، کە خۆیان ناوی ” گرێبەستی کۆمەڵایەتییان” لێ ناوە لە تەك یاسای حیزبەکان، یاسای هاتووچۆ و میساقی کاری نیشتمانی. لەو شێوە دەستورەدا هەندێک خاڵی بایاخداری تیادا چەسپێنراوە کە هەم دەزگەی خۆجێی و هەم بزوتنەوەی کۆمەڵگەی دیمۆکراسیش “تەڤدەم” کار لەسەر بەجێگەیاندنی تەواوی ئەو خاڵانە دەکەن. لەوانە: سووربوون لەسەر ئەوەی کە شۆڕش دەبێت لە بنەوەی کۆمەڵگەوە دەست پێبکات، تەبایی و هاوکارێتی لە نێوەندی نەتەوەو دینە جیا جیاکاندا، هەبوونی ئازادی و ئاسایشی تەواو، کارکردن لە سەر کەمکردنەوەی پابەندبوون بە ڕۆحی قەومییانەوە، مانەوەی سەربەخۆیی دەزگە و لیژانەکانی “ماڵی گەل” بێ دەستتێوەردان لە لایەن هیچ کۆمەڵ و لایەنێکی سیاسی یا دەسەڵاتدارەوە، جیاکردنەوەی دین لە دەوڵەت ، پێداگرتن لەسەر مافی ژنان و منداڵان لە هەموو ڕوویەکەوە تەنانەت لە ژیانی هاوسەرگیریدا،کە لە خوار تەمەنی ١٨ ساڵییەوە، قەدەخەیە، قەدەخەکردنی دووژنە و فرەژنێتی، خەتەنەکردنی کچان، گەرچی ئەم دیاردەیە ئەوەندەی کە من پرسیارم کردوە، لە سەردەمی ئەسەدیشا، بوونی نەبووە.\nئەم ئیدارەیە لە ٢٢ بەرپرس وسیستەمی بریکاری، کە دەبێت دووان بێت ، یەکێکیان ژن و ئەوی دیکەیان پیاو، پێکهاتووە ، وەکو پێشتر وتم لەم ئیدارەیەدا ڕەچاوی جێندە و نەتەوە و دینی جیاواز کراوە لە تەك لێسەندنەوەی ئەو بەرپرسییەدا ، گەر پێویستیکرد.\nدەڤەری جەزیرە تایبەتمەندییەکی خۆی هەیە، لەوانە: نزیکەی ٤٣ گوندی مەسیحی تیادایە، سریانییەکان و شیشانییەکان و یەزیدییەکان و بڕێکیش تورکمانی تیادا دەژین. گەرچی ئەم پێکهاتەیەی کە ئەو کۆمەڵگەیەی لێدروستکراوە، لایەنی زۆری ئەرێنیی (ئیجابی ) هەیە بەڵام لە هەمان کاتیشدا، نیشانەی ئاڵۆزی پێکەوەهەڵکردن و پێکەوە ژیانە، ئەمە لە کاتێکدا کە ئیدارەی خۆجێی دەیەوێت ئەم هەموو نەتەوەو دینە جیاوازانە، بە ئازادی و ئاسایش بەیەکەوە هەڵبکەن. بۆ ئەمەش ڕەچاوکردنی سیاسەتێکی ئاوا ، کە کار لەسەر ئەو خاڵە بنچینەیانە بکات کە لەسەرەوە دەستنیشانم کردن ، زەروور بووە و ڕەچاویشکراوە.\nپانتایی خاکی کانتۆنی جەزیرە، وەکو دەڵێن، یەکسانە بە کۆی پانتایی خاکی فەلەستین و ئیسرائیل بەیەکەوە. جەزیرە لە سامانی سروشتی ژێرزەمینی وسەرزەمینیدا ، زۆر دەوڵەمەندە. لە%٧٠ ی دانەوێڵەی سوریا لەوێ بەرهەمدەهێنرێت، خاوەنی سامانێکی نەوتی و غازی وهەتا کبریتیشی یەکجار زۆرە، کە بە دەیان بیری (چاڵی) نەوت لە هەر چەند کیلۆمەترێکی چوارگۆشەییدا،هەیە.\nدەوڵەت لە ساڵی ٢٠٠٨ یشەوە، بە بڕیارێکی تایبەتی هەموو پرۆژەیەکی بیناسازی و ئاوەدانکردنەوەی، قەدەخەکردووە بە پاساوی ئەوەی کە ئەم دەڤەرە لەسەر سنورە و زۆنی جەنگە.\nلێرەوە دەگەینە ئەو دەرئەنجامەی کە بڵێین، پاش ڕزگارکردنی ئەم ناوچەیە لە هێزەکانی ڕژێم و نەمانی ئەو هێزانە، بنەمای ئابورییەکی پتەو هەم بۆ خەڵکی و هەم بۆ پەیەدە و تەڤدەم و ئیدارەی خۆجێی، بەجێنەماوە تاکو کاری لەسەر بکرێت. سەرەڕای ئەمەش ئەم دەڤەرەی ڕۆژاوای کوردستان وەکو ئەوانی دیکە گەمارۆیەکی ئابوری و کۆمەڵایەتی و سیاسی زۆر گەورەی لەسەرە، بەڕادەیەك کە ڕێگەی هاتنە ناوەوەو ناردنە دەرەوی هیچ شتێك لەوی نییە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بڕوای پۆڵاینی ئەو خەڵکەو پێداگرتنیان لەسەر ویست و ئامانجەکانیان و ڕۆحی کارکردنی خۆبەخشیانەیان و پەیگیرییان لەسەر سەرکەوتنی ئەم ئەزمونە نوێیە، لەشانی هەبوونی “ماڵی گەل” وە ، تا ڕادەیەکی زۆر کارئاسایی لە ژیانی خەڵکەکەیدا، زۆر بە باشی کردووە. ژیانی ئەمساڵیان لەچاو پارساڵدا بەراورد ناکرێت. نان ئەوەندە هەرزانە وەکو بە بەلاش بێت ئاوایە، نرخی “مازوت” دیزڵ یا گازۆیل، خۆیان وتەنی لە نرخی ئاو هەرزانترە، نرخی بتڵێک غازی گەورە کە پارساڵ لە نێوانی ٨ بۆ ١٠ هەزار لیرەی سوری و جاروباریش بۆ ١٦ هەزار سەرکەوتووە، ئێستا هاتۆتە خوارەوە بۆ ٦٠٠ تا ٨٠٠ لیرە. کارەبا ٥ بۆ ٦ کاژێر لە ٢٤ کاژێردا، هەیەو نرخی لەسەر نییە، واتە بێ پارەیە، لە پاڵ ئەمەشدا موەلیدەی ئەهلی کە بە نرخێکی هەرزان مازوتیان پێدەفرۆشرێت ، تاکو ئەوانیش نرخی کارەبا لەسەر هاووڵاتیان بەرز نەکەنەوە، بە بەردەوامی هەیە. هێڵەکانی تەلەفونی ئەرزی لەناو شارەکاندا یاخود لە نێوانی شارەکاندا، خراونەتەوە کار و پارەی لەسەر نادرێت، واتە ئەمیش، خۆڕاییە، بەڵام نرخی کاڵاو پێداویستییەکانی تر کە بە قاچاخ لە شام و حەڵەبەوە، دێن ، بەهۆی دانی گومەرگ بە هێزی داعش و هێزەکانی دیکەی سەرڕێگاکانی بازرگانی، نرخیان گرانە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا تا ڕادەیەك خەڵك دەتوانێت بیانکڕێت.


لە بناری قەندیل بە ئاهەنگێکی جەماوەریی هەشتی مارس پیرۆز کرا – کوردی – RojNews.News\nلە بناری قەندیل بە ئاهەنگێکی جەماوەریی هەشتی مارس پیرۆز کرا\n08/03/2021 - 5:04:36 pm\nلە قەندیلیش بە ئاهەنگێك، ڕۆژی هەشتی مارس لە تەواوی ژنان پیرۆز كرا و پەیامی کەژەکە، رژاك و تەڤگەری ئازادی خوێنرانەوە.\nئاهەنگی هەشتی مارس لە بناری قەندیل\nپاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ لە بناری قەندیل، بە بۆنەی هەشتی مارس ڕۆژی جیهانیی ژنان و بە بەشداریی سەدان کەس، ئاهەنگێکی پیرۆزبایی بەڕێوەچوو، ژنان لەم ئاهەنگەدا پەیامی خۆیان بۆ ڕای گشتی بڵاو کردەوە.\nدوای وەستانی خولەکێک ڕێزگرتن بۆ گیانی پاکی شەهیدان، پەیامی کەژەکە لەلایەن شنیار ڕەسوڵ خوێنرایەوە کە وێڕای پیرۆزكردنی ڕۆژەكە لە تەواوی ژنانی ئازادیخوازی جیهان و بەتایبەت ژنانی كورد و ژنانی بناری قەندیل و بنەماڵەی شەهیدان، تێیدا هاتبوو: “وەک بزووتنەوەی ئازادیی ژنان، سڵاو و پیرۆزبایی خۆمان دەنێرین بۆ ڕێبەر ئاپۆ کە تاکە هاوڕێ و دڵسۆزی دۆزی ژن و بونیادنەر و ڕێبەری تێکۆشانی ئازادیی ژنە، تاکە ڕێبەرە کە ژنی لە کۆیلایەتی دەرخستوە و کردیەتی بە خاوەن فکر و ڕامان، لێرەوە تا ئیمراڵی، سڵاوی پێشکەش دەکەین، ئەم بەرخۆدانەی کە ۲۲ ساڵە لە دورگەی ئیمراڵی بەرامبەر بە فاشیزمترین سیستم بەڕێوە دەبات، هەروەها لە کەسایەتی لەیلا گۆڤەن تەواوی ژنانی زیندان کە لە ژێر سیستمی فاشیزمی تورکیا بەرخۆدانی دەکەن، لە کەسایەتی زینەب جەلایلاندا تەواوی ژنانی زیندانەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران سڵاو دەکەین و لێرەوە پێیان دەڵێین جەژنی بەرخۆدانتان پیرۆز دەکەین”.\nکەژەکە لە پەیامەكەیدا ڕایشیدەگەیەنێت: “بەڵێنی بڵندکردنی تێکۆشان دەدەین تا لە کۆمەڵگایەکی ئازاد و دیموکراتدا ئەم جەژنە پیرۆز دەکەین”.\nلە درێژەی بەیاننامەکەسدا، کەژەکەدادەڵێت: “بە درێژایی مێژوو، قەندیل بۆ هێزە تێکۆشەرەکانی هەر چوارپارچەی کوردستان، لانکەی بەرخۆدان و تێکۆشەرانی ئازادیخوازی کوردان بوە، بۆیە دەوڵەتانی داگیرکەری کوردستان هەوڵی بەسیخوڕکردنی خەڵک دەدەن و بەردەوام لە ژێر بۆردوومان و هێرشی هەواییدان، با دوژمنانیش باش بزانن، قەندیل خاوەنی ناسنامەی بەرخۆدان و خۆڕاگریی، خاک و وڵاتپارێزی و خزمەتکردن بە تێکۆشەران و ڕەنجدانە لەم پێناوەدا” و ئاماژەی بەوەش كردوە كە “ئەمڕۆ دۆزی ڕەوای گەلی کورد بە پێشەنگایەتیی ژنان، لە ئاستی لوتکەدا بەرەو سەرکەوتن دەچێت، کاتێک دەڵێن باکوور واتە باشوور، کە دەڵێن ڕۆژئاوا واتە ڕۆژهەڵات، بۆیە بۆ تێپەڕاندنی چەمکی پارچەچێتیی، تێکۆشانی هاوبەش، یەکێتی نەتەوەیی پێشکەوتوو لە بەرەوپێشچوونی زیاتردایە.”\nلە کۆتایی کەژەکەدا بانگەواز لە تەواوی ژنان و بە تایبەت ژنانی بناری قەندیل دەکات و دەڵێت: “وەک چۆن لە دژی سیاسەتی پارچەکردن، هێڵی نۆکەران و بەکرێگیران دژی بۆردومان و هێرشە فاشیستەکانی دەوڵەتی تورک دژی چەمکی فیوداڵی و دواکەوتوویی پیاوسالاریدا بەرخۆدانتان کردوە، پێویستە ئەم بەرخۆدانە بگەیەنین بە ئاستی سەرکەوتن، بۆیە بە دروشمی ( بەرامبەر لەناوبردنی ژنان کات کاتی پاراستنی ژن و کۆمەڵگایە) بە ڕۆحی شۆرشی ژن لە ڕۆژئاوای کوردستان سەرکەوتنی بێوێنەی گەریلا قارەمانەکانمان لە گارە ڕێبەر ئاپۆ سڵاو دەکەین”.\nدواتر پەیامی ڕژاک لەلایەن کانی چیا خوێنرایەوە كە داوا دەكات سەدەی ۲۱ بکرێت بە بە سەدەی ئازادیی ژنان و دەشڵێت: “ژنان هەتا زیاترهۆشیار و زانابن و خۆیان ڕێک بخەن و پێش بکەون، واتای ئەوەیە کە ژنان گەیشتوونەتە بونیادنانی خۆیان، چونکە ژنان لەناو ژیان وبوارەکانی تریشدا ڕۆڵی خۆیان دەزانن، هەروەها لاوانی ئەم هەرێمە ڕووبەڕووی برسێتی، بێ کاری تیرۆر و نادادی دەبن، گەنج دینامیکی کۆمەڵگە و گۆڕانکاریەکانن، بەڵام دەسەڵات ڕێگەخۆشکەرە بۆئەوەی خاک وزێدی خۆیان جێبهێڵن و ڕوو بکەنە وڵاتانی بیانی ولەڕێگەدا ڕووبەڕووی مەرگ دەچن وکۆچ دەکەن”.\nلە کۆتایی بەیاننامەکەدا ڕژاک داوا دەكات: “هەشتی مارس بکەینە سەرەتایەکی نوێ و بەهەڵوێست و بۆ یەکڕیزیی ژنان لەم هەرێمەدا تێبکۆشین لەپێناو بەدیهێنانی ژیانێکی بەنرخ بۆ کۆمەڵگە، با تێبکۆشین بەرامبەر کۆمەڵکوژیی ژنان و هاوسەنگی ڕەگەزی بکەینە هەنگاوێک بۆ ژیانێکی ئازاد و یەکسان کە ژن و پیاو تێیدا لەکارو ئەرکەکان و بڕیارەکاندا هاوبیر و یەکسان بن، بۆئەوەی تاک و خێزانێکی تەندروست بەرهەم بێت بۆ بەڕێوەبردنی وڵات”.\nپاشان پەیامی تەڤگەری ئازادی لەلایەن سارا ڕەزا خوێنرایەوە کە ئەمە بەشێکی پەیامەکەیە: “پیرۆزبایی هەیشتی مارس لە ڕێبەر ئاپۆ، بنەماڵەی سەربەرزی شەهیدان سەر جەم ژنانی ئازادیخواز دەکەین، گەڕانەوەی ژن بۆ سروشتی خۆی و بۆ کارکردن لە سەر جەوهەری ژنبوون و گومانیش لەوەدا نییە ئەگەر ژن ئازاد نەبێت کۆمەڵگاش ئازاد نابێت، بۆیە ئێمە وەک بزوتنەوەیەکی سیاسی و کۆمەڵایەتی ئەرکمانە خەبات بۆ کۆمەڵگایەکی ئازاد و دیموکرات بکەین، هەر وەها لە کەسایەتی شەهیدان، لەیلا قاسم، ڤیان سۆران، دەستینا، سارینا، روهەیڤ و کانی دەنیزەکان سەر دائەنەوێنین و بەڵێن دەدەین، لە چوارچێوەی ئایدۆلۆژیای رزگاری ژندا خەبات و تێکۆشانی خۆمان بەردەوام بکەین تا ئازادی ژنانی شەنگال و تەواوی ژنانی ئازارچێشتووی گەلی کورد و گەلانی ناوچەکە.”\nدواتر گرووپی هەڵپەرکێی دەستینا قەندیل، گرووپی شانۆی کەلار و هونەرمەند تارا ڕەسوڵ، بە بەرهەمەکانیان جۆش و خرۆشێکی زیاتریان بە ئاهەنگەکە بەخشی.\nلە کۆتاییدا بە دروشمی (ژن ژیان ئازادی، بژی سەرۆک ئاپۆ) کۆتایی بە ئاهەنگەکە هات.\n1. ئاهەنگی هەشتی مارس لە بناری قەندیل\n3. ئاهەنگی هەشتی مارس لە بناری قەندیل\n4. ئاهەنگی هەشتی مارس لە بناری قەندیل\n5. تارا ڕەسوڵ\n6. ئاهەنگی هەشتی مارس لە بناری قەندیل\n8. ئاهەنگی هەشتی مارس لە بناری قەندیل\nلە كۆیە بەشێک لە ژنان لە هەشتی مارسدا سەرقاڵی کارکردنن


وەزارەتی ناوخۆی تورکیا سەرۆک شارەوانییەکی دیکەی کوردی دەستگیرکرد و شوێنەکەی بە قەیووم پڕکردەوە - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان گرنگ هەرێمی هەواڵ وەزارەتی ناوخۆی تورکیا سەرۆک شارەوانییەکی دیکەی کوردی دەستگیرکرد و شوێنەکەی بە قەیووم پڕکردەوە\nوەزارەتی ناوخۆی تورکیا سەرۆک شارەوانییەکی دیکەی کوردی دەستگیرکرد و شوێنەکەی بە قەیووم پڕکردەوە\nپرس میدیا 10/02/2020 01:49:00 pm سڵایدشۆو, کوردستان, گرنگ, هەرێمی, هەواڵ,\nسەرۆکی شارەوانی شاری قەرس لە باکووری کوردستان کە سەر بە هەدەپەیە لە لایەن دەسەڵاتدارانی تورکیاوە دەستگیرکراو لە شوێنەکەی ئەندامێکی سەر بە حیزبەکەی ئەردۆگان وەک قەیوم دەستبەکاربوو.\nوەزارەتی ناوخۆی تورکیا، لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند ئایهان بیلگەن سەرۆکی شارەوانی قەرس لە چوارچێوەی لێکۆڵینەوەی سەرۆکایەتی داواکاری گشتیی کۆماری ئەنقەرە بە تۆمەتی ''تێکدانی یەکێتیی دەوڵەت و یەکپارچەیی وڵات'' دەستبەسەر کراوە.\nلە راگەیەندراوەکەدا باس لەوە کراوە کە ئایهان بیلگەن بە پێی ١٢٧هەمین ماددەی دەستوور و ٤٧هەمین ماددە لە یاسای ژمارە ٥٣٩٣ی شارەوانی، بە رەزامەندی وەزارەتی ناوخۆ وەک رێوشوێنێکی کاتیی لە کارەکەی دوورخراوەتەوە.\nهەروەها لە راگەیەندراوەکەدا باس لەوە کراوە کە پارێزگاری قەرس، تورکەر ئۆکسوز بە رەزامەندی وەزارەتی ناوخۆ وەک بریکاری سەرۆکی شارەوانی قەرس راسپێردراوە.\nBy پرس میدیا at 10/02/2020 01:49:00 pm


لاپه‌ره‌ی سه‌ره‌کیپه‌ره‌پێدانی مرۆییبه‌رێوبه‌رایه‌تى په‌یوه‌ندیه گشتیه‌كان .ئاژانسی هاوكاری نێوده‌وڵه‌تی كۆریا KOICA\nله‌چوارچێوه‌ی ئه‌م گرێبه‌سته‌ی كه وه‌زاره‌تمان له‌گه‌ڵ ئاژانسی هاوكاری نێوده‌وڵه‌تی كۆری له ساڵی 2013 واژژوكراوه بۆ پرۆژه‌ى په‌ره‌پێدانی سه‌رچاوه‌ی مرۆیی‌و دروستكردنی بینایه‌ی راهێنان بۆ KIPA ده‌ستكرا به دروستكردنی سیستمێكی كارای سه‌رچاوه‌ى مرۆیی كه فه‌رمانبه‌ران له ئاسته‌كانی باڵاوه تاوه‌كو ئاستی فه‌رمانبه‌ره تازه دامه‌زراوه‌كان له گشت دام‌وده‌زگاكانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان تێیدا سوودمه‌ند بن، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی په‌ره‌پێدانی مرۆیی له رێگه‌ی په‌یوه‌ندیكردنی به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ تیمی پرۆژه‌ى كۆری به‌رده‌وام بووه له‌كاركردن‌و هه‌ڵساوه به ئه‌نجامدانی ئه‌م چاڵاكییانه‌ى خواره‌وه:\n1- خستنه‌رووی ئه‌نجامی راپرسییه‌كان‌و گفتوگۆكردنیان كه له سه‌ره‌تای ساڵی 2014 ده‌ستپێكرابوون.\n2- ئاماده‌كردنی ماسته‌ر پلانێكی سێ ساڵی(2015-2017) بۆ په‌ره‌پێدانی مرۆیی/KIPAو پێِداچوونه‌وه‌ى.\nبه‌دواداچوونی دیزاینی سه‌نته‌ری راهێنان‌و تاوتوێكردنی گۆڕانكارییه‌كان‌و ناردنه‌وه‌ی بۆ شاره‌زایانی بواری دیزاین له كۆریا بۆ پێداچوونه‌وه له رێگه‌ی ئاژانسی هه‌ماهه‌نگی نێوده‌وڵه‌تی كۆری (KOICA)، دوای وه‌رگرتنی پێشنیاره‌كان دیزاینه‌كه به‌شێوه‌یه‌ك چاككراوه كه له‌گه‌ڵ ماسته‌ر پلانه‌كه بگونجێت.


سێ تۆمەتبار دوای چەندین فەرمانی دادوەر دەستگیركران – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/08 - 8:02 PM\nمەفرەزەكانی بنكەی پۆلیسی بازیان سێ تۆمەتباریان دەستگیركرد، كە چەندین فەرمانی گرتنیان هەبووە و هەستاون بە فێڵكردن لە هاووڵاتیان .\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، پاش ئەوەی لەلایەن چەند هاووڵاتییەكەوە سكاڵا لەسەر چەند تۆمەتبارێك تۆماركرا، كە فێڵیان كردووە و كەلوپەل و خۆراك و ئاژەڵیان لە هاووڵاتیان سەندووە، دادوەر بڕیاری گرتنی بۆ تۆمەتباران دەركرد و مەفرەزەكانی پۆلیسی بازیان لێكۆڵینەوەكانی دەستپێكرد.\nڕاشیگەیاندووە، توانرا هەر سێ تۆمەتبارەكە بە هەمئاهەنگی لەگەڵ یاریدەدەرێتی ئاسایشی عەربەت لەڕۆژی 4ی نیسانی 2020 لە شارەدێی بازیان دەستگیر بكرێن .\nئاشكراشی كردووە، تۆمەتباران بەناوەكانی ( ر،ح ،ع – ع ، ع ، ف و د ، ش ، خ ) كە كوردن وتەیان لێوەرگیراوە و دانیان ناوە بە تاوانەكەیاندا و بەبڕیاری دادوەر و بەپێی ماددەی 456 لەیاسای سزادانی عیراقی ڕاگیراون ، لێكۆڵینەوە لە دۆسیەكەیان بەردەوامە .\nپۆلیسی سلێمانی دەشڵێت: “تۆمەتباران لەهەریەك لە بنكەكانی پۆلیسی (تەكیە ، فرۆكەخانە ، نەهێتنی تاوان –بنكەی ڕزگاری، بازیان، تاسڵوجە، بەردەقارەمان، پیرەمەگرون) داواكراو بوون” .\nلەشەڕە چەقۆدا، دوو کەس کوژران\n“ئەو تۆمەتبارانەی پارە و ئاڵتونی ماڵێكیان دزی دەستگیر كران”\nخەڵك-بەشی هەواڵ وەزیری لاوان و وەرزشی عیراق گەیشتە شاری سلێمانی. بەرەبەیانی ئەمڕۆ پێنج شەممە 26-11-2020، عەدنان دەرجال وەزیری لاوان...


چەند کەسان ب جلێن سەربازیڤە ٦٠ ملیۆن دینار دزین\nبەشیر حەداد: چەکێ پارێ گەنمێ جوتیاران ل بەغدا وەرگرتن\nپارێزەرەک زانیاریان لسەر کەیسا بەیۆ ئەشکرا دکەت\nل دهۆکێ پشکنینا کۆرۆنایێ بۆ ٢٠٠ قوتابیان هاتیە کرن\nحکومەتا هەرێمێ جۆرەکێ مریشکا قەدەغەکر\nبەرپرسەکێ پارتی: بناڤێ داعشا تەقێ ل کوردێن کەرکوکێ دکەن\nمەسرور بارزانی: هەمی بزاڤێن دژی حکومەتا هەرێمێ شکەستن ئینایە\nمەسرور بارزانی: گەلەک کەسا ڤیایە رێگریان ل پێشیا پرۆژێ چاکسازیا مە دروستبکەن\nپەرلەمانتارەک: سەرۆکێ حکومەتێ سوزا خۆ دەربارەی پاڕڤەکرنا موچەی د ٢٥ی مەهێدا جیبجیکر\nوەزارەتا دارایی دەربارەی وان موچێن نەهاتینەدان زەلالکرن دا\n12/5/2020 9:34:29 PM\n3455 جار خوێندراوەتەوە\nکۆیلایەتی پێکدێت ژ کۆمەکا مرۆڤێن جڤاکی، کو جڤاک چەندین جۆرێن مرۆڤان بخۆڤە دگریت، ب جۆرەکی چینەک دبیتە مەزنێ چینەکادی، دناڤ جڤاکی، ئێک ژوانا مەزن، یێن دیژی کۆیلێن وان کەسێن مەزن.\nبەری ھاتنا شارستانیەتا ئیسلامی، کۆیلایەتی ب ڕەنگەکێ بەربڵاڤ دناڤ جزیرا عەرەبی‌و ناوچەیێن دی ھەبوون، ب شێوازەکێ وسا نەدشیان ژڤی حاڵەتی ڕزگارببن، تەنانەت ئەگەر زارۆک ژی ھەبان، دبوون کۆیلە، ھندەک دیژی ژ برسان دبوون کۆیلێن خەڵکێ دی، ھندەکێ دی د شەڕان دھاتنە گرتن و دبوون کۆیلە، شێوازێ کۆیلایەتیێ زۆربوو، لێ چ ژوانا پێ خۆشنەبوو ئەڤ حالەتە، چونکی چجارا بلبلا نەڤێت دناڤ ژیانا قەفەسێ بژین، ھەمی دەمان پێخۆشە ب ئازادی ھاتن‌و چۆنێ بکەن، دناڤ ڤی گەردوونی، ئەڤ دیاردە ھێدی ھێدی بەرەڤ کێمبوونێ دچوو، چونکی کاریگەریا شارستانیا ئیسلامی لسەر جزیرا عەرەبی و ناڤجێ ھەبوو، بەلێ ل ئەوڕوپا و جھێ دی بەردەوابوو، ب درێژاھیا سەدان ساڵان، بەلێ چ جاران کۆیلا ئەڤ حالە پێخۆش نەبوو، ھەردەم ھەوڵا ئازادبوونێ ددا، بۆ وێ چەندێ ژڤێ نەھامەتیێ قورتاڵببن، ھەروسا ئەو ئەفریقیێ ل ئەفریقا دبرن بۆ ئەمریکا و دکرنە کۆیلە، ھەردەم ھێزاخۆ بکاردئینا بۆ وێ چەندێ کۆیلە نەمینن، بەلکو ئازادببن، خۆ ئەگەر ژیاناخۆژی ژدەست دابا، بۆ ڤێ ڕێکێ، تەنانەت ئەو ئافرەتێ لەشفرۆش، کو ھەمی دەمان بۆ پێدڤیێ ژیاناخۆ، لەشێ خۆ دفرۆشن، ئەو حەس ژڤی کاری ناکەن، ھەردەم ڕێکەک دی ھەبیت دێ دەست ژڤی کاری بەردەن، پڕانیاوانا، چونکی ھەست دکەن یێ بووین کۆیلێ حەزو ئارەزوویێ ھندەک کەسێن دی، د فیتڕەتا مرۆڤی دایم حەس دکەت ئازادی ھەبیت.\nئەف جوانیا فیتڕەتێ بەردەوام ھەبوو و حەزا ئازادیێ ھەبوو، بەلێ پشتی ھاتنا ھزرا نەتەوەگەریێ، کو ھەر ئێکەک نەتەوێ خۆ باشترببینیت، بێی کو چ بدەستێ ویبیت کا کیش نەتەوەیە، ئەڤ فیتڕەتا پاقژ ھێدی ھێدی ئاڵۆزبوو، مرۆڤ ئیدی حەز ژ کۆیلایەتیێ دکەت، ماددی گەرایێ کاریگەریەکا نەرێنی ھەبوو لسەر جڤاکی، ئیدی بلا پارە ھەبیت، چ تشت گرنگ نینە، کی ماددیەن یارمەتی دەربیت، کێشە نینە کا چ ھزرە یان چ بەڕنامەیە، گرنگ نینە کارێ من چ بیت تنێ ماددیەن مفای ببیننم، ب شێوازەکی وسالێھات خەلکەکێ زۆر بی کۆیلەیێ پارەی، و ماددیەت زاڵبوو بسەر نەفسا وانا، وەکی چەوا گەنجەک تووشی مادێن بێھۆشکەر دبیت، ئیدی زەحمەتە بشێت بژیت بێی بکارئینانا وان ماددێت بێھۆشکەر، مرۆڤ ئیدی وسالێھات، نەشیا بێ کۆیلایەتی بژیت حەتا وی ڕادەی، ئەگەر ماددیەت ژی نەمینیت، ئەو ھەولددەت ببیت کۆیلە، ئەڤجا ب چ ڕێک بیت و چ بھانە ھەبن، نابین ڤێ ڕەوشا نھا چەند کەس کۆیلەیە، بێی بزانیت بۆچی بوویە کۆیلە، بۆچی حەز سەرڤی کاری ھەیە، ئەرێ لایەنێ ماددی ئاغایێ وانا ھاریکارە؟\nنەخێر!ئەرێ قیامەتا وی دێ روناھی کەت؟ نەخێر!ئەرێ دێ پارێزیت ژ دوژمنان؟نەخێر!\nتەنانەت ئیھانا ویژی دھێت کرن لێ چونکی یێ ئالودەی ڤی کاری بووی، نەشێت دەستا ژێ بەردەت بساناھی، لەوڕا یاگەھشتی وی ڕادەی سیستەێ کۆیلایەتیێ ژی دڤان کەسان ناگەھیت، کا بۆچی بووینە کۆیلە، چ ڕێک نامینن ئەم بێژین ژبەر ڤێ ئەگەرێ، تنێ ئەونەبیت بێژین ئەو ڤاکسینێ ب زارۆکینی ل ملێن مە ددان، یاوەکری گەلەک ژمە ببن کۆیلەو بێ کۆیلایەتی نەژین!\nئەڤ گریمانە جھێ پێکەنینێیە، مانە؟ باش فەرموون ئێک ھۆکارببین کا بۆچی خەلک دڤێت بمینیت وەک کۆیلە!\nیەکەم: بەردەوامی دان ب دەسھەڵاتا زاڵمی. دوو: بەرھەم ئینانا زاڵمان. سێ: دروستبوونا جڤاکەکێ مری و بێ جەسارەت.\nچار: تێکدانا ژیانا زارۆیێن خۆ، بوێ چەندێ ئەوژی دێ حەش ڤی کاری کەن، دێ ببینن وەک ڕێبازەکا پیرۆز. پێنج: زێدەبوونا زوڵم و ستەمێ، چونکی زاڵم مغرور دبیت. شەش: پاشڤەچوونا شارستانیەتا وی وڵاتی، ژھەمی لایانڤە. حەفت: کوشتن و لێدان ژ چەندین کەسێ بێ گونەھـ. ھەشت: ژدەست دانا قیامەتێ.\nھەمی مرۆڤەک ھەوڵبدەت دگەل ناخێ خۆ ڕاستگۆبیت، دەست پێکێ زاڵمی ل دلان بھاڤێژن دەرێ، چونکی چ ڕێک نینە بۆ چوونا زاڵمی تنێ وی دەمی دناڤ دلێ مەدا نەمینیت، ئەو کارێ ب دلی دێت ئەنجام دان، دێ بیت کردار، ل دوماھیێ دێ ئاخفتنەکا سەید قوتبی بێژین، کو دبێژیت، چ جارا زاڵم ژناڤ ناچیت، حەتا دناڤ دلابژیت.\nبلند بریفكانی: ئەگەر چ تشت ب دەستێ هرچێ نەکەڤیت ژی زیانێ ناگەهینیت مروڤان\nئەڤرۆ موچەیێ ڤان جهان دێ هێتە دابەشکرن\nبهایێ ئەڤرۆ یێ دۆلاری بەرامبەر دیناری\nهشیار عەبدولا: هەلوەشاندنا کابینەیا نەهێ ئەرکەکێ نشتیمانیە


بەبۆنەی ڤاڵانتاینەوە ..!\n2/13/2019 11:42:12 PM\n16344 جار خوێندراوەتەوە\nئەوەی کراوە لەخۆڕا نەھاتووە،زاڵکردنی کەلتوری دواکەتوانە و ڕشتنی تۆی رق و دووبەرەکی و کێشە و ئاشوب و دواجار ئەو بێزاری و بێ ئومێدییەی دورستکردوە کە ئیستا لەکۆمەلگای کوردستان دەبینرێت،کۆمەڵگایەک خاڵی لەھەموو خەون و بیرکردنەوە و خولیایەک !\nئەوەی روودەدات بەپلان و بەرنامەیە،بێوەفای و دابڕان و جیابوونەوە رابردووی بەشێکی زۆری کچان و کوڕان پێکدەھێنێت،کۆمەڵگایەک تەژی لە مرۆڤی تێکشکاو و خاڵی لە متمانە و دڵنیایی..!\nکەم نەبوون ئەو کچ و کوڕە گەنجانەی چەندین ساڵ ئاوات و خۆزگەیان بۆ دانیشتنێک و تێڕامانێک و نیگایەکی عاشقانە دەخواست ،بەڵام ڕەشەبای بێ خانە و لانەی و نەبونی ژوورێک بۆ ژیان، بەرەو دابڕان و جیابونەوەی بردن،کەم نەبوون ئەو کچ و کوڕە گەنجانەی عەشق و خۆشەویستیان لە لوتکەدا باڵای دەکرد ،بەڵام شەھوەتی ناو گەڵی بەرپرسان و مناڵانی بەرپرس نەیانھێشت ھەناسەیەکی ئاسودە لەگەڵ یەکتر ھەڵمژن..!(لەم بارەیەوە سەدان نمونەی زیندوو لەبەردەستتان).\nکەم نەبون ئەو کچ و کوڕە گەنجانەی تەنھا پیاسەیەک و نامەیەک و تەلەفۆنێک خەون و خولیاکانیان لێکرا بەسەراب و بۆ ھەمیشە بە خاک سپێردران و گولـلە باران کران،کەم نەبون ئەو کچ و کوڕانەی تەنھا لەبەر ئەوەی رەقیان لەیەکتر نیە و یەکتریان خۆش دەوێت ،بۆ ھەتا ھەتا نەیانھێشت لەیەکتر نزیک ببنەوە.\nلەمەملەکەتێک چوونە دەرەوە ھاتنە ژوورەوە،نان خواردن و جڵ پۆشین و پیاسە و سەردان و تەنانەت حمامیش لەژێر چاودێری دەوروبەر بێت، بەھۆی سۆز و خۆشەویستیەک دووچاری دەیان کێشە و گرفتی ئەمنی و ئابوری و فەرھەنگی و کەلتوری ببیتەوە،ئەوین و خۆشەویستی ڕیسک و قوربانیدانی گەرەکە .\nجا لە وەزعیەت و گوزەرانێکی لەم شێوەیە،کە چارەنوس و دیاریکردنی دوا رۆژی ئینسانەکان لەدەستی خۆیاندا نەبێت،کە پیاسە و قسەکردنێک مەرگی لەدوا بێت،تەنھا ژوورێکیان دەست نەکەوێت بۆ پێکەوە ژیان،سادەترین و ساکارترین پێداویستیە رۆژانییەکانیان ببێت بە خەون و خۆزگە و رۆژانە ئاھو ئاخی بۆ ھەڵکێشن،کە دەزگایەک و یاسایەک نەبێت بۆ پاراستنی شەخێیات و کەرامەتیان و دەستدرێژی و ئیھانە و سوکایەتی پێکردن لەسەر سەرەتاترین حەزە تایبەتیەکانیان ببێت بە عادەتێکی رۆژانە،لە باخچە و ھۆڵێکدا نەتوانن دوو راز و نیاز بە ئازادی بگۆڕنەوە،یادکردنەوەی رۆژی خۆشەویستی چ مانایەکی ھەیە بۆ ئەو ھەموو کچ و کوڕە دڵشکاوە ؟!\nکۆمەڵگایەکی بێ جوڵە و بیرکردنەوە،ئینسانێکی تێکشاو و بێ ئومێد،کائینێکی بێ سیقە و متمانە و دڵنیایی،چارەنوسێکی ناڕۆشن و نادیار ،کۆمەکێکی بەھێزی مانەوەی دەسەڵاتە دز و ستەمکارەکانی وەکو ئەوەی کوردستانە .


harem 11/05/2019 - 14:10 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nلەگەڵ بەرەوپێش چوونی هەنگاوەكانی پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت، پرسی یەكخستنەوەی هێزەكانی پێشمەرگە بەتایبەت هێزەكانی 70 و 80 یەكێكە لە كارنامەكانی هەرسێ پێكهێنەری كابینەكە كە بریتین لە گۆڕان، پارتی ،یەكێتی و پارتی خۆی بۆ ئەو هەنگاوە ئامادە دەكات و یەكیچتیش بە گومانەوە مامەڵە دەكات.\nبە گوێرەی ئەو بەرنامە چاكسازیەی كە هاوپەیمانان بەتایبەت ئەمریكا و ئەڵمانیا دایانناوە بۆ وەزارەتی پێشمەرگە، یەكێك لە بڕگە سەرەكیەكان بۆ بەردەوام بوونی هاوكاریەكان بریتیە لە یەكخستنەوەی هێزەكان و لەوبارەوە بەنیازی هەنگاوی كردارین.\nئەمڕۆ میدیای فەرمی پارتی لە زاری لیوا سالار جەباری سەرۆكی دەستەی راوێژكارانی وەزارەتی پێشمەرگە بڵاویكردەوە، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، كاركردن بۆ یەكخستنی ھێزی ٧٠ و ٨٠ بەردەوامی ھەیە و ، سورە لەسەر ئەوەی ئەو ھێزانە یەك بگرنەوە، چونكە بیرۆكەی یەكگرتنەوەیكە هی ئەو بوە\nلە بەرامبەردا بەرپرسانی یەكێتی ئەگەر چی بە ڕاشكاوی ئەو هەنگاوە ڕەت ناكەنەوە بوەڵام لێدوانی جیاواز لەلایەن بەرپرسانی حیزبی و سەربازی یەكێتیەوە دەدرێت.\nلە كۆتا لێدوانیشدا لەوبارەوە، لەتیف شێخ عومەر وتەبێژی یەكێتی نیشمانی ووتی: تا ئەو كاتەی هێزەكانی پێشمەرگە یەك دەگرنەوە دەبێت بەرپرسیاریەتی ئەو هێزانە لای یەكێتی نیشتمیانی ببێتەوەو پێشی وابوو ناكرێت هێزێك كە خۆی هێزی سەربازی نیە بڕیار بدات لەسەر هێزی چەكداری هێزێكی دیكە.


ڕێپێوانی چالاکوانانی ئینتەرناشنال بۆ ئازادیی ئۆجالان بەردەوامە - RojNews\nڕێپێوانی چالاکوانانی ئینتەرناشنال بۆ ئازادیی ئۆجالان بەردەوامە\nڕێپێوانی ٢٠٠ چالاکوانی ئینتەرناشناڵ بۆ ئازادیی ئۆجالان لە لوکسامبورگەوە بەرەو جنێف پێی ناوەتە سێیەمین ڕۆژییەوە.\nڕۆژی ٨ی ئەم مانگە، ٢٠٠ چالاکوان لە ١٧ وڵاتی جیهانەوە ڕێپێووانێکیان دەستپێکرد بە دروشمی "ئازادیی بۆ ئۆجالان و پێگەیەک بۆ کوردستان، نا بۆ هێرشەکانی سەر عەفرین"، تا سێیەمین ڕۆژی ڕێپێوانەکە، چالاکوانان نزیکەی ٤٠ کیلۆمەتر ڕۆیشتوون.\nئەو چالاکوانانە پاش ئەوەی ئەمڕۆ شارەکانی فەرەنسایان تێپەڕکرد گەیشتنە لۆزانی سویسرا و لەوێوە بەرەو جنێف بەڕێکەوتن\nوابڕیارە ڕۆژی ١٦ی شوبات گردبوونەوەیەکی گەورە لە بەردەم نەتەوە یەکگرتووەکان لە جنێف ئەنجام بدرێت، پاش ئەو گردبوونەوەیە چالاکوانان بە پاس دەچنە ستراسبورگی فەرەنسا و لە ڕۆژی ١٧ی شوبات ڕێپێوانێکی جەماوەریی بۆ ئازادی عەبدوڵا ئۆجالان و شەرمەزارکردنی هێرشی تورکیا بۆ سەر عەفرین ئەنجام دەدەن.


بە هەموو ژیانی خۆم نەبیستووە بڵێن: ماڵ قەڵای ژنان و خانمانە\nلە ستایشی دایکە زەبوونەکاندا - 6\nدەبێت بپرسین، کە ئایا باوکەکان یان رۆحی ستەمکارانەی پاتریارک، کە پتر لە باوکێکی خواهانە دەچێت، نەک بوونەوەرێک و ئادەمیزادێکی هاکەزایی، ئەو هەموو هێز و دەستەڵات و زەبر و زەنگە لە کێ و لە کوێوە قەرز دەکەن، بۆ خۆ زاڵکردن بەسەر دایک و خوشک و کچانی خۆیاندا؟ هەڵبەتە سەرەتا لە خانەوادەوە ئەو رۆحە زاڵ و خۆسەپێنەرە دەست پێدەکات، لەگەڵ تێپەڕینی رۆژگار و هەڵکشانی تەمەندا، قووڵتر و کوشندەتر دەبێت، کە لەپشتییەوە کۆی کۆمەڵگا پشتگیریی دەکات، چونکە خانەوادە خانەی یەکەمە بۆ چاندنی وەها رۆحێکی هەژمووندار و خاوەن هەر هەموو توانستە رۆحی و مادییەکان، کە لەناویدا سیستمێکی نامرۆیی و دوور لە شارستانییەت وا دەکات ژن و کچەکانی وەک بزن و مەڕ لێبخوڕن، جا قەسابخانە بێت یان مێرگێکی سەوز، کە هەڵبەتە مێینەکان ئەوەندە بەختەوەر نابن، کە بگەنە سەر مێرگی سەوز، هەڵبەتە دوا جار پیاوان، کۆشکنشین بن یان کەلاوەنشین، بۆ هەمیشە ماڵ و خودی خانەوادەی جێنشین لەناویدا وەک قەڵایەکی سەختگیر و دیوار بڵند و دەرگای پۆڵایین دەیبینێت، ئەندامانی خانەوادە، بە تایبەتی مێینەکان پتر لە کۆیلە و زیندانی دەچن. هەر لە کۆنەوە من خۆم لە باوک و باپیرانی خۆم بیستووە، کە (ماڵ) قەڵای مێردانە، بە هەموو ژیانی خۆم نەبیستووە بڵێن: ماڵ قەڵای ژنان و خانمانە. هەڵبەتە لەپشت ئەم ئەندازەسازی و دیزاینە ناپەسند و نامرۆییە، سیستمێکی رامیاری و کۆمەڵاتی بتوون و تۆکمەی نێرینەکان، وەک هەر ئاش و ماکینەیەک لەگەڕدایە و بەرهەمەکەشی ستەم و خوێن و فرمێسک و ئارەقە و رەنجێکی رۆحکوژ و داڕزانی جەستەی مێچکەکانە، کە زۆرینە وەک ژیانێکی ئاسایی و زیندەگییەکی بێ غەوش لێی دەڕوانن.\nهەڵبەتە لەسەر ئاستی دەوڵەتداری و ئایدیۆلۆژیی بارگاوی بە خۆ بەپیرۆزکردنی نێرینەکان، چەشنێک لە پێداگۆگی دەخاتە گەڕ، کە ژنانی ستەمدیدە هیچ گومانێک نەکەن، بگرە وەک چارەنووسێکی ئاسمانی و خواهانە چاوی لێ بکەن، کە دەکرێت ناوی بنێین پێداگۆگیی ستەمدیدە، کە بۆ هەمیشە ستەم لەناو هەر هەموو کایە و جومگەکانی ژیانی کۆمەڵایەتی و رامیاری و ئابووریدا زاوزێ دەکات و زیندانێک دروست دەکات و ناوی دەنێت ژیان و زیندەگی. لەناو وەها فەزایەکدا، هێز و زەبروزەنگ خەسڵەتی سەرەکییە، بەکارهێنانی فشار و پەروەردەیەکی سەرکوتکەرانە، کە پەلاماردەر و هێرشبەرە بۆ سەر هەر هەوڵێکی کچان و ژنان، کە ئەگەر خەون بە سەربەستییەوە ببینن، گوتارێکی کەڵەگایی لەسەر زمانی نێرینەکان خۆی زاڵ دەکات، کە یەکسانی و سەربەستیی ژنان بە یاخیگەریی نەرێنی وەردەگرن و بانگەشەی ئەوەش دەکەن، کە ئەگەری هەڵوەشاندنەوەی خێزان و بگرە داڕمانی کۆی ئەو ستوون و پایانە و بناغەیە، کە بنیاتی کۆمەڵگای لەسەر وەستاوە. لەوێدا کۆی دابونەریتی کۆنەپەرستانە، کە هی پیاوەکانە، پیرۆز دەکرێت، هەر خۆیانن خاوەن و دیزاینەری هەر هەموو نۆرمە کۆمەڵایەتییەکان، رەوشتمەندی و ئەتەکێت و یاسا و رێساکان، بەکارهێنانی زمانێک، کە بارگاوی بووە بە رۆحی نێرینەیەکی ستەمکار، دادگاکانیش هی خۆیەتی، زانکۆش، کە باڵاترین دەزگایە بۆ بەرهەمهێنانی رۆحێکی ئازا و راچەنیو و گومانکار و پرسیارهەڵگر لەبەرامبەر نایەکسانی، کەچی زانکۆش دەبێت بە حەرەمسەرا و بەرهەمهێنانەوەی هەمان ترادسیۆن و مۆڕاڵێکی کەچ، کە بێجگە لە رۆحی ستەمکارانەی پاتریارکی، چاوەڕێ ناکرێت هیچ بەرهەمێکی دیکەی هەبێت، كچان و کوڕانی زانکۆش بە هەمان رۆحی راسیستی و جیاکاری و لێکدی هەڵاوێردکردن و ترس و شەرم و گومان لە یەکتری دەژین. لە کۆلێژی نوژدار و زۆرینەی کۆلێژەکان، کچان و کوڕان وەک دوو بەرەی دوژمن و دوور لە یەکدی دانیشتوون، رێک هەمان جیاکارییە، کە لەناو مزگەوت و پرسەکاندا دەیبینین، کە ژنان و پیاوان دوور لە یەکتری رێ و رەسمی خۆیان بەڕێ دەکەن. هاوکات جیاکاریی رشتەی خوێندنیان، کە کام پیشە و کار و بڕی زانست بە کەڵکی کچان دێت و کامەیان بە کەڵکی کوڕان دێت، رێک هەمان روانینە، کە ژنان و کچان لەناو ماڵ و مووبەقدا سەرقاڵن و پیاوەکان و کوڕگەل هیچ کاریان بە گەسک لێدان و جلشۆرین و چێشتلێنان و خوان رازاندنەوە و هەم کۆکردنەوەی سفرەکە نییە، بە واتا، جیاکردنەوەی کار و ئیش چ لە ماڵ و چ لەدەرەوە، هەر هەمان دیزاین و ئەندازەسازییە.\nکەواتە بەو پێودانگە بێت، ئەوە خودی پیاوەکانن، کە بڕیار دەدەن خانمەکان و کچەکان چ کار و ئەرک و رۆڵێکیان هەیە لە ژیاندا، یان ئەو شتانە چین، کە مەرجە ئەوان نەیکەن، چ جۆرە بیر و بۆچوون و رەفتارێک هی ئەوە نین، کە خانمان لێیان نزیک ببنەوە، بەڵام ئەوەش بەو مانایە نایەت، کە ژنان بە گشتی و دایکان بە تایبەتی، بۆ هەمیشە ژێردەستە بووبن، مێژووی خۆمان و هی نەتەوەکانی دیکە، بە رێژەیەکی کەمیش بێت، نموونەی وا هەن، کە سەرەژن و دایکانی خاوەن سیحر و ئەفسوون و کاریزما بوون، بەڵام ئەوەشمان بیر نەچێت، کە دوا بڕیار و هێز و دەستەڵات هی پیاوەکان بووە، بەڵام سرووت و ترادسیۆنێکیش هەبووە، کە بەدرێژایی مێژوو ژنان و کچان لەسەروەختی مەرگی ئازیزانی خۆیاندا وا چاوەڕوان کراوە، کە گەرمەشین و گریان و لەخۆدان و لاواندنەوە و سەردولکە و پرچ و روومەت رنینەوە ئەرکی ئەوان بووە، بیانووەکەش ئەوە بووە، کە ژن و دایک و خوشکان ناچارن پرسەکان گەرمتر بکەن، چونکە ئەوان کچانی ئەو (حەوا)یەن، کە (ئادەم)ی باوە گەورەمانی فریو داوە، لە پای ئەو یەکەمین گوناهەدا مەرجە بۆ هەتاهەتایە پرسەکان خۆش بکەن، سەرباری ئەو سزایەش، کە لەسەروەختی (سووڕی مانگانە) و خوێن بینیندا، لە زۆر کار و ئەرکی پیرۆز بێبەش دەکرێن، بۆ نموونە، لەناو هەندێک جوگرافیادا بۆیان نەبووە چرا دابگیرسێنن، چێشت لێبنێن، لەژێر سایەی هەندێک کولتوور و مەزهەبدا بۆیان نەبووە بچنە ناو مزگەوت و پەرستگاکان، بە واتا، ئەوان چیدیکە پاک نین، گوایە خودی تلانەوە و گیرۆدەبوونی ژنان بەدەست (سووڕی مانگانە) و خوێن بینین، سزایەکی خواهانەیە لەپای دۆڕاندنی بەهەشت لەسەر دەستی (حەوا)ی دایە گەورەمان.\nخودی بەکارهێنانی دەستەواژەی (بێنوێژبوون) لەسەر زمانی دایکان و خوشکان و كچانی باڵقبوو، ئاماژەیەکی روون و ئاشکرایە، کە ئەوان ئیدی پیس بوون. لە هەندێک قۆناغی مێژوودا و لەژێر رۆحی سزابەخشی هەندێک لە ئاخوندەکان و قەشەکان و حاخامەکاندا، ژنان بە گڵاو و چەپەڵ بیندراون. ئەوەی لە یایدەوەری مندایە بۆ هەمیشە هەیە ئەوەیە، کە دایکم و خوشکانی خۆم دەبینی، کە هەر بە راستی نەخۆش و شپرزە و ماندوو دەردەکەوتن.


- 7/2/2019 10:07:00 PM 56581 جار خوێندراوەتەوە\nپاش ئەوەی لەچەند رۆژی رابردودا هاوسەری حاکمی دوبەی لەدەستی مێردەکەی هەڵهات و روی لەبریتانیا کرد، لەئێستادا میدیاکانی ئەو وڵاتە بڵاویانکردۆتەوە کە لەو وڵاتەش لەترسی ژیانی خۆی خۆیشاردۆتەوە و دەرناکەوێت.\nبەپێی تۆری هەواڵی بی بی سی، شازادە حەیا ئەلحسەین بن تەڵال، هاوسەری شێخ محەمەد بن رەشید ئال-مەکتوم کە بەمەبەستی پاراستنی ژیانی روی لەبریتانیا کردوە لەئێستادا "لەترسی ژیانی" لەلەندەنی پایتەختی ئەو وڵاتەش خۆی حەشارداوە و دەرناکەوێت.\nحەیای تەمەن 45 ساڵ کە ژنی شەشەمی شێخ محمدی حاکمی دوبەیە لەگرتەیەکی ڤیدیۆیدا باسی ترس و ئەگەرەکانی کوشتنی دەکات لەلایەن باوکی و هاوسەرەکەیەوە.\nبەپێی زانیارییەکان ئەوەی ترس و دودڵی زیاتری لای شازادە حەیا دروستکردوە بڵاوکردنەوەی هۆنراوەیەکی توڕەییە لەتۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام لەلایەن شێخ محمدی هاوسەرییەوە کە تێیدا " ژنێکی بێ ناسنامەی بە خیانەتکار" وەسفکردوە.\nحەیا ئەلحسەین بن تەلال، هاوسەری شێخ محەمەد بن رەشید ئال-مەکتومی تەمەن 69 ساڵە ، جێگری سەرۆكی دەوڵەتی ئیمارات و سەرۆكوەزیران و حاکمی دوبەی بە یارمەتی سیاسەتمەدارێکی ئەڵمانیا بەرەو ئەو وڵاتە هەڵهاتوە و لەوێشەوە چوە بۆ بریتانیا.\nچەند سەرچاوەیەک باس لەوەشدەکەن، ناوبراو لەگەل خۆیدا زەیدی کوڕی و جەلیلەی کچیشی بردوە، هاوکات داوای مافی پەنابەرێتی سیاسیی کردوە لە بریتانیا.\nشێخ محەمەد بن رەشید ئال-مەکتوم، داوای لە وڵاتی ئەڵمانیا کردوە کە هاوسەرەکەی رادەستبکەنەوە، بەڵام حکومەتی ئەڵمانیا ئەو داواکاریەی رەتکردوەتەوە، ئەوەش ئاڵۆزی سیاسی لەنێوانیاندا دروستکردوە.\nهەواڵی هەڵهاتنی هاوسەری حاکمی دوبەی لە کاتێکدایە، دوساڵ لەمەوبەر شەیخە لەتیفە، کچە گەورەی شێخ محەمەد بن رەشید ئال-مەکتوم، بەرەو وڵاتانی ئەوروپا هەڵهات و تا ئێستا بێسەروشوێنە.\nئەوەش زانراوە لە ئێستادا حەیا لەخانویەکی 107 ملیۆن دۆلاری لەناوچەی کینگستۆنی لەندەن دەژی و سەرقاڵی خۆئامادەکردنە بۆ جەنگە یاساییەکەی لەگەڵ هاوسەری و خێزانەکەی.\nباڵوێزی بریتانیاش لە دوبەی پێیوایە ئەم پرسە سەرئێشەیەکی دپلۆماسی گەورە بۆ بریتانیا دروستدەکات بەوپێیەی بریتانیا پەیوەندییەکی باشی لەگەل ئیمارات هەیە.


80 ساڵه موسڵمانه‌كانی ڕۆهینگا جینۆساید ده‌كات\nماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2021.02.02 10:52 AM\nسه‌ربه‌خۆیی و گرتنه‌ده‌ستى ده‌سه‌ڵات له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌نى سه‌ربازییه‌وه\nدواى سه‌ربه‌خۆ بوونى و رزگاربوونى له ده‌ست به‌ریتانیا ساڵى 1948، له ساڵى 1962 تا ئێسته ده‌سه‌ڵاتى سه‌ربازی حوكمی میانمار ده‌كات.\nئه‌و ئه‌فسه‌رانه‌ى كه ئه‌نجوومه‌نى شۆڕشیان پێك هێنابوو، ناویان له خۆیان نابوو ئه‌نجوومه‌نى ده‌وڵه‌ت بۆ ئاشتى و گه‌شه‌پێدان دواى گرتنه‌ده‌ستى ده‌سه‌ڵات دژی هه‌موو ده‌نگێكی ئۆپۆزسیۆن وه‌ستانه‌وه.\nنی ون سه‌رۆكى ئه‌نجوومه‌نه‌كه له یه‌ك كاتدا به‌رپرسیاریه‌تى پۆستى سه‌رۆكایه‌تیى ئه‌نجوومه‌نى وه‌زیران و وه‌زیری به‌رگری به ده‌سته‌وه بوو، له ساڵى 1962 تا 1988 ده‌سه‌ڵاتى میانماری به‌ده‌سته‌وه بوو، كۆنتڕۆڵى ته‌واوى ژیانى میانماری كردبوو.\nئه‌نجوومه‌نه‌كه كه مانگی ئه‌یلوولی ساڵى 1962 ده‌سه‌ڵاتى به كوده‌تا گرته ده‌ست و ده‌سه‌ڵاتى په‌رله‌مانیان ره‌ت كرده‌وه و زۆرێك له دامه‌زراوه‌كانى ده‌وڵه‌تیان هه‌ڵوه‌شانده‌وه. ساڵى 1990، هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مان به به‌شداری چه‌ندان حزب به‌ڕێوه چوو، حزبی رابیته‌ى نیشتمانى دیموكرات كه تاكه حزبی سه‌ره‌كیى ئۆپۆزسیۆن بوو و زۆرینه‌ى ده‌نگه‌كانى به‌ده‌ست هێنا، به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتى سه‌ربازی ئاماده نه‌بوو ده‌سه‌ڵات بدات به حزبی رابیته‌ى نیشتمانى و رایان گه‌یاند تا ده‌ستووری نوێ له وڵات په‌سند نه‌كرێت، ده‌سه‌ڵات ناده‌ن به‌هیچ حزبێك، پاشان هه‌موو هه‌وڵه‌كان خرانه گه‌ڕ بۆ نووسینه‌وه‌ى ده‌ستووری نوێی وڵات كه تا ساڵى 1993 به‌رده‌وامی هه‌بوو.\nهه‌ڵبژاردنه‌كان و چاكسازییه‌كان له 2010وه تا ئێسته\nله مانگی ئایاری 2008 راپرسی له‌سه‌ر ده‌ستووره نوێیه‌كه ئه‌نجام درا و ناوى وڵات له بۆرما گۆڕا بۆ یه‌كێتیى میانمار یان كۆماری یه‌كێتیى میانمار. به‌پێى ده‌ستووره نوێیه‌كه ساڵى 2010 هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مانى ئه‌نجام درا و حزبی یه‌كڕیزی و گه‌شه‌پێدانى كه به‌ره‌ى سه‌ربازی پشتگیر ده‌كرد به به‌ده‌ستهێنانى 80%ى ده‌نگه‌كان براوه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كه بوو كه 77%ى خه‌ڵكى میانمار به‌شداری ده‌نگدانه‌كه بوون.\nچاودێرانى هه‌ڵبژاردنه‌كه رایان وابوو هه‌ڵبژاردنه‌كه به گشتى باش بوو، به‌ڵام وڵاتانى رۆژئاوا و نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان رایان گه‌یاند كه هه‌ڵبژاردنه‌كه ساخته‌ی زۆری تێدا كراوه و دانیان به ئه‌نجامه‌كه‌ى نه‌نا، هاوكات هێزه ئۆپۆزسیۆنه‌كانیش به‌ره‌ی سه‌ربازییان تۆمه‌تبار كرد كه ساخته‌كاری زۆر و به‌رفراوانیان ئه‌نجام داوه، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا حكوومه‌ت پێك هێنرا.\nحكوومه‌ت ده‌ستبه‌كار بوو و ده‌ستی كرد به كۆمه‌ڵێك گۆڕانكاری و چاكسازی سیاسی به‌ره‌و چه‌سپاندنى دیموكراسی لیبڕاڵی و ئابووری تێكه‌ڵاو و به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانى.\nمیانمار دابه‌شى سه‌ر 14 یه‌كه‌ی ئیداری گه‌وره ده‌بێته‌وه كه خۆى له حه‌وت ویلایه‌ت ده‌بینێته‌وه. بۆرمییه‌كان زۆرینه‌ى دانیشتووان پێك ده‌هێنن، به‌ڵام پێكهاته كه‌مینه‌كان له هه‌ندێك ناوچه‌دا زۆرینه‌ن كه خودی ویلایه‌ته‌كانیش له‌ناو خۆیاندا دابه‌شى سه‌ر چه‌ندان یه‌كه‌ی ئیداری بچووك ده‌بنه‌وه كه هه‌ر یه‌كه‌یه‌كى ئیداری ئه‌نجوومه‌نێك به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه پێك هاتوون له ده‌سه‌ڵاتى سه‌ربازی، ده‌سه‌ڵاتى سڤیل و پۆلیسی ناوچه‌كه.\nهێزی سه‌ربازی میانمار (بۆرما) به گشتى ده‌گاته 400 هه‌زار سه‌رباز كه خۆی ده‌بینێته‌وه له سوپای وشكانى، ده‌ریایی و ئاسمانى كه 90%ی وه‌ك خۆبه‌خش له ریزی سوپادان. هێزه‌كانى پۆلیسی وڵات ژماره‌یان ده‌گاته 50 هه‌زار پۆلیس كه به‌شدارن له ئیداره‌دان و به‌ڕێوه‌به‌ردنى یه‌كه ئیدارییه‌كان.\nدیارترین یه‌كه‌ى سه‌ربازی میانمار ناسراوه به (تاتمانداو) كه تۆمه‌تباره به به‌رپرسیاریه‌تى سه‌ره‌كى له هه‌موو ئه‌و كرده‌وه‌گه‌له سه‌ربازییانه‌ى له وڵات ئه‌نجام ده‌درێت دژ به پێكهاته‌كان به گشتى و مسوڵمانه رۆهینگییه‌كان به تایبه‌ت كه تاوانى دژ به مافه‌كانى مرۆڤیان ئه‌نجام داوه.\nده‌سه‌ڵاتى سه‌ربازی له میانمار پێوه‌ندییه‌كى مێژوویی و به‌تینى هه‌یه له‌گه‌ڵ ئیسرائیل و به‌شی زۆری چه‌ك و جبه‌خانه‌ى سوپاى میانمار له لایه‌ن ئیسرائیل دابین ده‌كرێت، ساڵى 2015 جه‌نه‌ڕاڵ مین ئونگ هلینگ سه‌ردانى ته‌ل ئه‌بیبی پایته‌ختى ئیسرائیلى كردووه و له‌گه‌ڵ به‌رپرسه باڵاكانى سوپای ئیسرائیل و سه‌رۆك ئه‌ركانى سوپاى ئیسرائیلیش كۆ بووه‌ته‌وه.\nهاوكات پێوه‌ندییه‌كى به‌هێزیش له نێوان میانمار و ئه‌مه‌ریكا هه‌یه، له ماوه‌ى هه‌شت ساڵه‌ى ده‌سه‌ڵاتیدا، باراك ئۆباما سه‌رۆكى پێشووی ئه‌مه‌ریكا سێ جار له 2010، 2014 و 2016 سه‌ردانى میانماری كردووه و له‌گه‌ڵ ئونگ سان چو راوێژكاری میانكار كۆ بووه‌ته‌وه. له ده‌رئه‌نجامی كۆبوونه‌وه‌كانیش ئه‌مه‌ریكا سه‌رجه‌م سزا ئابوورییه‌كانى له‌سه‌ر میانمار هه‌ڵگرت و له جێیدا هاوپه‌یمانی ستراتیجییان به‌ست.\nبه‌پێى ده‌ستووری 2008، ده‌سه‌ڵاتى سوپا له میانمار ده‌سه‌ڵاتێكى به‌رفراوانى هه‌یه و سه‌ربه‌خۆیه و ناچێته ژێر چاودێری ده‌سه‌ڵاتى حكوومه‌ت. ته‌نانه‌ت ده‌سه‌ڵاتێكى به‌رفراوانی به‌سه‌ر حكوومه‌ت و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه و ده‌سه‌ڵاتى ته‌واوی به‌سه‌ر وه‌زاره‌تى به‌رگری و كاروباری ناوخۆ و كاروباری سنوور هه‌یه.\nده‌ستووری 2008، سێ پۆستى وه‌زاری داوه‌ته سوپا له‌وانه وه‌زاره‌تى به‌رگری، وه‌زاره‌تى كاروباری ناوخۆ و وه‌زاره‌تى كاروباری سنوور. جگه له‌مه‌ش سوپا 25 كورسیی مسۆگه‌ری له‌ناو په‌رله‌ماندا هه‌یه، ئه‌مه‌ش وا ده‌كات به‌پێى ده‌ستوور مافی ڤیتۆی هه‌بێت به‌سه‌ر هه‌ر هه‌موارێكى ده‌ستوور و ته‌نانه‌ت بۆی هه‌یه هه‌ر كاتێك دۆخى ناهه‌موار رابگه‌یه‌نێت.\nسوپای میانمار له باشووری رۆژهه‌ڵاتى ئاسیا به دووه‌م چالاكترین هێزی شه‌ڕكه‌ر دوای هێزی میلی ڤێتنامی دێت كه به توندی به‌گژی به‌رهه‌ڵستكاره ناوخۆیییه‌كانیدا ده‌چنه‌وه و له‌مه‌شدا شاره‌زایی باشیان هه‌یه.\nئه‌گه‌رچی سوپای میانمار شاره‌زایییه‌كانى باشی له شه‌ڕدا هه‌یه، به‌ڵام تۆمه‌تباره به ئه‌نجامدانى چه‌ندان كرده‌وه‌گه‌لى دژ به مافه‌كانى مرۆڤ، به‌مه‌ش ئابڕووی له‌كه‌دار بووه له ماوه‌ى 1962 تا 2011.\nمیانمار له 1852 تا 1948 به‌ریتانییه‌كان حوكمیان كردووه، پاشان له 30ى ئاداری 2011 تا ئێسته حكوومه‌تێكى مه‌ده‌نى میانمار به‌ڕێوه ده‌بات، به‌ڵام زۆرینه‌ى ئه‌ندامى ئه‌و حكوومه‌ته پله‌داره سه‌ربازییه كۆنه‌كانن كه له ساڵى 1962ه‌وه به كوده‌تا ده‌سه‌ڵاتیان گرتووه‌ته ده‌ست. له یه‌كی نیسانى 2016 ئونگ سان چو راوێژكاری میانمار ده‌سه‌ڵاتى گرتووه‌ته ده‌ست و هه‌ندێك چاكسازی سیاسی دیاریكراوى ئه‌نجام داوه.\nئه‌گه‌رچى جه‌نه‌ڕاڵ سی كه به جه‌نه‌ڕاڵی چاكسازی ناوى ده‌كردووه، به قۆناغی جیاواز به‌شێك له ده‌سه‌ڵاتی سوپای به مه‌ده‌نییه‌كان داوه، هێشتا ده‌سه‌ڵاتى ره‌ها لاى سوپایه و ئه‌مه‌ش وای كردووه كۆمه‌ڵكوژی كه‌مینه‌ى مسوڵمانى رۆهینگی بكه‌ن، به‌ڵام سو چی راوێژكاری وڵات ئه‌گه‌رچی پێشتر دژی ئه‌و توندوتیژییه‌ى سوپا بوو ئێسته بێ ده‌نگه و تۆمه‌تبار ده‌كرێت به‌وه‌ى له ریزی كرده‌وه‌گه‌لى سوپا وه‌ستاوه‌ته‌وه.\nله 25ى ئابی 2017سوپای میانمار كرده‌وه‌گه‌لێكى سه‌ربازی رێكخراوی دژ به مسوڵمانه روهینگه‌كان له ویلایه‌تى ئاراكان ده‌ست پێ كرد و رێكخراوه‌كانى مافه‌كانى مرۆڤ زۆر به توندی دژى وه‌ستاونه‌ته‌وه و داواى راگرتنىان كرد. كرده‌وه‌گه‌لى ئه‌و جاره‌ی سوپا دژى مسوڵمانانى رۆهینگییه‌كان له كاتێكدایه ساڵى 2012 به‌هه‌مان جۆر كرده‌وه‌گه‌لێكی ترى ئه‌نجام داوه كه به‌هۆیه‌وه هه‌زاران له رۆهینگییه‌كان كوژران.\nئه‌وه‌ى سوپا دژ به مسوڵمانانی رۆهینگی كردى له 2017، درێژكراوه‌ی هه‌مان ئامانجه كه دواى جه‌نگی جیهانى دووه‌م و وه‌رگرتنى سه‌ربه‌خۆیی له به‌ریتانیا ساڵى 1948 دژى مسوڵمانانى كه‌مینه‌ی بۆرما و كه‌مایه‌تییه‌كانى تری ئه‌و وڵاته ده‌ستى پێ كرد.\nمێژووى ده‌سه‌ڵاتدارییه‌تى له بۆرما (میانمار)\nشاری باگان كه شارێكى شوێنه‌وارییه ده‌كرێته پایته‌ختى مه‌مله‌كه‌تى باگان، 1057 مه‌لیك ئاناوراتها یه‌كه‌مین ده‌وڵه‌تى میانماری یه‌كگرتوو داده‌مه‌زرێت كه پایته‌خته‌كه‌ى باگان و بووزییه‌ت وه‌ك ئاینى ده‌وڵه‌ت ده‌ناسێنێت.\n1531 خانه‌واده‌ى تاونگو جارێكى تر وڵات بنیاد ده‌نێته‌وه و ناوی ده‌نێت بۆرما.\n1885 تا 1886 بۆرما ده‌كه‌وێته ژێر ده‌سه‌ڵاتى داگیركاری به‌ریتانیا.\nساڵى 1942 ژاپۆنییه‌كان رانگۆنی پایته‌خت داگیر ده‌كه‌ن و ئیداره‌ى به‌ریتانییه‌كان له‌وێ هه‌ڵدێن، پاشان ساڵى 1945 ژاپۆنییه‌كان دوای شكانیان له جه‌نگی جیهانى دووه‌م له‌سه‌ر ده‌ستى هاوپه‌یمانان كه 150 هه‌زار كوژراو له‌و شه‌ڕه‌ی رانگۆن ده‌كوژرێن و جارێكى تر به‌ریتانییه‌كان ده‌سه‌ڵات ده‌گرنه‌وه ده‌ست.\nدواتر ساڵى 1948 بۆرما سه‌ربه‌خۆیی خۆى به‌ده‌ست ده‌هێنێت. ساڵى 1962 ئه‌نجوومه‌نى سوپا ده‌سه‌ڵات ده‌گرێته ده‌ست دواى كوده‌تاكردن و ده‌سه‌ڵاتى تاك حزبی داده‌مه‌زرێنن.\nساڵى 1990 به‌ره‌ی نیشتمانى دیموكراتى ئۆپۆزسیۆن له هه‌ڵبژاردن زۆرینه‌ى ره‌ها به‌ده‌ست ده‌هێنن، به‌ڵام سوپا دان به ئه‌نجامه‌كه‌یدا نانێت. ساڵى 2011 سوپا به ناوى ده‌سه‌ڵاتى سڤیل له هه‌ڵبژاردندا ده‌ست ده‌گرێت به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات.\nساڵى 2015 جارێكى تر به‌ره‌ی نیشتمانى دیموكراتى ئۆپۆزسیۆن زۆرینه به‌ده‌ست ده‌هێننه‌وه و حكوومه‌ت پێك ده‌هێنن، به‌ڵام هێشتا به پێى ده‌ستوور ده‌سه‌ڵاتى سه‌ربازی له میانمار حوكم ده‌كات.