دووەم پاشایان 16 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nدووەم پاشایان 16 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nدووەم پاشایان 16:1-20\n1لە ساڵی حەڤدەیەمی پاشایەتی پەقەحی کوڕی ڕەمەلیاهو، ئاحازی کوڕی یۆتام بوو بە پاشای یەهودا. 2ئاحاز گەنجێکی بیست ساڵان بوو کاتێک بوو بە پاشا، شازدە ساڵیش لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد. بە پێچەوانەی داودی باپیرە گەورەی، ئەوەی لەبەرچاوی یەزدانی پەروەردگاری ڕاست بوو نەیکرد. 3هەمان ڕێچکەی پاشاکانی ئیسرائیلی گرتەبەر، تەنانەت کوڕەکەشی کردە قوربانی سووتاندن، وەک نەریتە قێزەونەکانی ئەو گەلانەی کرد کە یەزدان لەبەردەم نەوەی ئیسرائیل دەریکردن. 4هەروەها لە نزرگەکانی سەر بەرزایی و لەسەر گردەکان و لەژێر هەموو دارێکی سەوزدا قوربانی سەربڕی و بخووری سووتاند.\n5پاشان ڕەچینی پاشای ئارام و پەقەحی کوڕی ڕەمەلیاهوی پاشای ئیسرائیل بۆ جەنگ سەرکەوتنە ئۆرشەلیم و ئاحازیان گەمارۆ دا، بەڵام نەیانتوانی بەسەریدا زاڵ بن. 6لەو کاتەدا ڕەچینی پاشای ئارام ئێلەتی بۆ ئارامییەکان گەڕاندەوە و پیاوانی یەهودای لە ئێلەت دەرکرد. ئەدۆمییەکانیش هاتنە ئێلەت و لەوێ نیشتەجێ بوون هەتا ئەمڕۆ.\n7ئاحاز نێردراوی ناردە لای تگلەت پلەسەری پاشای ئاشور و گوتی، «من خزمەتکار و لەژێر فەرمانی تۆم، سەربکەوە و لە دەستی پاشای ئارام و پاشای ئیسرائیل ڕزگارم بکە کەوا لێم ڕاست بوونەتەوە.» 8هەروەها ئاحاز ئەو زێڕ و زیوەی لەناو پەرستگای یەزدان و لەناو گەنجینەکانی کۆشکی پاشادا بوو بردی و بە دیاری بۆ پاشای ئاشوری نارد. 9پاشای ئاشوریش بە قسەی کرد و هێرشی کردە سەر دیمەشق و داگیری کرد. خەڵکەکەی ڕاپێچی قییر کرد، ڕەچینیشی کوشت.\n10پاشان ئاحاز پاشا چوو بۆ دیمەشق بۆ ئەوەی چاوی بە تگلەت پلەسەری پاشای ئاشور بکەوێت. ئەو لە دیمەشق قوربانگایەکی بینی، ئیتر نەخشەی قوربانگاکە و بیناسازییەکەی بە هەموو وردەکاری دروستکردنەوە، بۆ ئوریای کاهینی نارد. 11ئوریای کاهینیش قوربانگایەکی بنیاد نا هەروەک ئەوەی ئاحازی پاشا لە دیمەشقەوە ناردی، ئوریای کاهین ئەوەی کرد هەتا ئاحازی پاشا لە دیمەشق هاتەوە. 12کاتێک پاشا لە دیمەشق هاتەوە و قوربانگاکەی بینی، لێی نزیک بووەوە و پێشکەشکراوەکانی لەسەر پێشکەش کرد. 13قوربانی سووتاندنەکەی و پێشکەشکراوی دانەوێڵەکەی لەسەر سووتاند، شەرابە پێشکەشکراوەکەی ڕشت، خوێنی قوربانی هاوبەشییەکەی16:13 قوربانی هاوبەشی: ئەم قوربانییە هاودەمی قوربانی سووتاندن بوو. تەنها یەک کەس هەڵدەستا بە دابینکردنی ئەم قوربانییە، بەڵام لەگەڵ خەڵکی دیکە بەشی زۆری ئەم قوربانییەیان لەبەردەم خودا دەخوارد وەک هێمایەک بۆ پێکەوە ژیان. بڕوانە لێڤییەکان 7:11-15. خۆی بەسەر قوربانگاکە پرژاند. 14قوربانگا بڕۆنزییەکەی بەردەم یەزدانیش، ئەوەی لەبەردەم پەرستگاکە بوو لەنێوان قوربانگاکە و پەرستگای یەزدان، بردی لەلای باکووری قوربانگا نوێیەکە داینا.\n15ئینجا ئاحاز پاشا فەرمانی بە ئوریای کاهین کرد و پێی گوت: «لەسەر قوربانگا نوێیە گەورەکە، قوربانی سووتاندنی بەیانییان و پێشکەشکراوی دانەوێڵەی ئێواران، قوربانی سووتاندنی پاشا، پێشکەشکراوی دانەوێڵەکانی، قوربانی سووتاندنی هەموو خەڵکی خاکەکە و پێشکەشکراوی دانەوێڵەکانیان لەسەری دەسووتێنیت. هەروەها شەرابە پێشکەشکراوەکەیان و خوێنی هەموو قوربانی سووتاندنێک و هەموو قوربانی سەربڕاوێکی لەسەر دەپرژێنیت. بەڵام من قوربانگا بڕۆنزییەکە بەکاردەهێنم بۆ داواکردنی ڕێنمایی لە خودا.» 16ئوریای کاهینیش هەمان ئەوەی کرد کە ئاحازی پاشا فەرمانی پێ کرد.\n17پاشان ئاحاز پاشا تەختەداری عەرەبانەکانی ئاو گواستنەوەشی بڕییەوە و دەستشۆرەکەی لەسەری لابرد، حەوزە بڕۆنزییەکەشی16:17 کۆگای ئاو بووە، هەروەها پێی گوتراوە دەریا، بڕوانە دەرچوون 30:17-21. لەسەر گایە بڕۆنزییەکان هێنایە خوارەوە کە لە ژێری بوون و لەسەر جێگایەکی بەردڕێژکراو دانا. 18بەڵام ئاحاز لە پێناو ڕەزامەندی پاشای ئاشور کەپری شەممەی لادا کە لەناو پەرستگای یەزدان دروستکرابوو، ئەو دەروازەیەشی داخست کە پاشا لێیەوە دەهاتە ژوورەوە.\n19ڕووداوەکانی دیکەی پاشایەتی ئاحاز و ئەوەی کردی لە پەڕتووکی کاروباری ڕۆژانەی پاشاکانی یەهودا تۆمار کراون. 20ئاحاز لەگەڵ باوباپیرانی سەری نایەوە و لەگەڵ باوباپیرانی لە شاری داود نێژرا. ئیتر حەزقیای کوڕی لەدوای خۆی بوو بە پاشا.\nKSS : دووەم پاشایان 16


هۆشداری له به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رما ده‌درێت\nkurdiu 9 04/07/2020 - 17:58 هەواڵ/عێراقی\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی به‌رگری شارستانی عێراق هۆشداری له به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رما ده‌دات و چه‌ند رێنماییه‌ك بڵاوده‌كاته‌وه.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی به‌رگری شارستانی عێراق هۆشداری ده‌دات، به‌هۆی پێشبینییه‌كان بۆ به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رما بۆ نێوان 47 بۆ 50 پله‌ی سیلیزی و هێنانی هه‌ورێكی چڕ، كه ده‌بێته هۆی كپبوونێكی زۆر له كه‌ش و هه‌وای زۆربه‌ی ناوچه‌كاندا.\nراشیگه‌یاندووه، پێویسته هاووڵاتیان ئاگاداری مار و دووپشك بن، چونكه به‌هۆی به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رما ئه‌و زینده‌وه‌رانه بۆ دۆزینه‌وه‌ی شوێنی فێنك روو له ماڵه‌كان ده‌كه‌ن،هه‌روه‌ها رێژه‌ی خواردنه‌وه‌ی ئاو و شله‌مه‌نییه‌كان له رۆژانی ئاسایی زیاتر بكه‌ن.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شداوه، نابێت بوتڵی گاز له‌به‌ر تیشكی خۆر دابنرێن و ده‌بێت هاووڵاتیان ئاگاداری ئه‌وه بن كه نابێت لۆدی زۆر بخه‌نه سه‌ر پێوه‌ری كاره‌باكانیان و ته‌نیا ده‌بێت ئامێره فێنككه‌ره‌وه‌كان له‌و شوێنانه دابگیرسێنرێن، كه ئه‌ندامانی خێزانه‌كان لێی كۆ ده‌بنه‌وه، به‌تایبه‌ت له‌و كاتژمێرانه‌ی رۆژ كه پله‌كانی گه‌رما ده‌گه‌نه به‌رزترین ئاست.\nهۆشداریشیداوه له دووركه‌وتنه‌وه له به‌ركه‌وتنی راسته‌وخۆی تیشكی خۆر، به تایبه‌ت له ماوه‌ی نێوان كاتژمێر 10:00ی به‌یانی تا 3:00ی پاش نیوه‌ڕۆ.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی به‌رگری شارستانی شۆفێران ئاگادار ده‌كاته‌وه، كه پێویسته ره‌چاوی ئه‌م خاڵانه بكه‌ن و ئه‌م كه‌لوپه‌لانه له‌ناو ئۆتۆمبیله‌كانیان بهێننه ده‌ره‌وه:\n1- مادده گازییه‌كان.\n2- شووشه‌واته‌كان "وه‌ك شووشه‌ی بۆنه‌كان و چه‌خماخی ئاگر و كه‌لوپه‌لی له‌م جۆره".\n3- خواردنه‌وه گازییه‌كان.\n4- عه‌تر و پاتریی ئامێره‌كان به هه‌موو جۆره‌كانیانه‌وه.\n5- نابێت جامی ئۆتۆمۆبلیله‌كان به‌ته‌واوی دابخرێن.\n6- نابێت تانكی به‌نزینی ئۆتۆمبیله‌كان به‌ته‌واوی پڕ بكرێن.\n7- ده‌بێت له‌كاتی شه‌واندا به‌نزین له ئۆتۆمبیله‌كان بكرێت.\n8- نابێت به كاتی به‌یانیان گه‌شتی ئۆتۆبیله‌كان بكرێت.\n9- نابێت هه‌وای تایه‌ی ئۆتۆمبیله‌كان زیاد له پێویست تێ بكرێت، به تایبه‌ت له‌كاتی گه‌شتكردن.


زانا كوردە: یەكێتیی ئەورووپا جەخت لە كیانی دەستووریی هەرێمی كوردستان وەك بەشێكی گرنگ لە عێراقدا دەكاتەوە 2018-02-17\nخەبات: كەنعان بەهادین \nزانا هەڵۆ كوردە، لە نوێنەرایەتی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە یەكێتیی ئەوروپا لە برۆكسل. ماستەری لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان هەیە، تایبەتمەندی لە كاروباری یەكێتیی ئەوروپا. لە ئێستاشدا ناوبراو توێژینەوەی دكتۆرا ئەنجامدەدات لەسەر پەیوەندییەكانی نێوان یەكێتیی ئەوروپا و هەرێمی كوردستان لە ئەنستیتۆی دیراساتی ئەوروپی لە زانكۆی برۆكسل، لەم دیدارەی لەگەڵ خەبات تیشك دەخاتە سەر چەند پرسێكی گرنگی پەیوەست بە پەیوەندییەكانی یەكێتیی ئەوروپا لەگەڵ هەرێمی كوردستان.\n❊ رەوشی ئێستای یەكێتیی ئەوروپا چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nزانا كوردە: لەراستیدا یەكێتیی ئەوروپا وەك دەسەڵاتێكی سیاسی و ئابووری فرەلایەنی، فرەئاستی مۆدێرن، بەردەوام لە گۆڕانكاریی و گەشەكردندایە. گەر بڕوانینە كۆی بەرهەمی ناوخۆی تەواوی بلۆكی یەكێتیی ئەوروپا ئەوا لە ساڵانی رابردوودا لەنێوان 14 ترلیۆن یۆرۆ لە 2014 بۆ زیاتر لە 17 ترلیۆن یۆرۆ لە 2017دا بووە. جگە لەوەش رێژەی جموجۆڵی بازرگانی یەكێتییەكە لەگەڵ دەرەوەدا بە ڕێژەی 15%ی كۆی جموجۆڵی بازرگانی لە جیهاندا پێكدێنێت كە بە هەڵسەنگاندنی ئەم فاكت و داتایانە یەكێتیی ئەوروپا وەك دووەم گەورەترین ئابووری جیهان لە پاش چین و لە پێش ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكاوە دێت. ئەمە سەرەڕای ئەوەی كە لە دە ساڵی رابردوودا قەیرانی ئابووریی جیهانی كاریگەرییەكی زۆری لەسەر ئابووری وڵاتانی ئەندامی یەكێتیی ئەوروپا هەبووە. هەرچی لە كایەی سیاسیشە، یەكێتیی ئەوروپا لە ساڵانی رابردوودا بەردەوام گەشەی كردووە. ئۆفیسی سیاسەتی دەرەوەی یەكێتیی ئەوروپا و نوێنەری باڵای سیاسەتی دەرەوە تا دێن زیاتر دەسەڵاتە یاساییەكانیان بەكار دەهێنن بۆ ئەوەی لە قەیران و پرسە گرنگە نێودەوڵەتییەكاندا هەڵوێستی هاوبەشی یەكێتی ئەوروپا نیشانبدەن و بەوەش دیبلۆماسییەتی ئەوروپی پێشبخەن. بۆیە دەكرێ بگوترێت كە یەكێتیی ئەوروپا سەرەڕای تێپەڕبوونی بە هەندێك قەیران و تەنگەژەی مەزندا وەك قەیرانی دارایی یۆنان و هەروەها قەیرانی كۆچ و كۆچبەران كە لە ساڵی 2015وە سەریهەڵدا و دواتریش بڕیاری بەریتانیا بۆ كشانەوە لە یەكێتییەكە، توانیویەتی خۆی وەك بلۆكێكی ئابووری بەهێز و دەسەڵاتێكی سیاسی بهێڵێتەوە. \n❊ ئایا چوونەدەرەوەی بەریتانیا لە یەكێتیی ئەوروپا چۆن دەبینن؟ \nزانا كوردە: بێگومان بەریتانیا وڵاتێكی بەهێزی جیهانە كە ئەندامی جێگیری ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەكگرتوەكانە و هەروەها لەڕووی ئابووریشەوە شەشەم گەورەترین ئابووری جیهانە 2017. سەرباری هەموو ئەوەش، بەریتانیا هەردەم رۆڵێكی دیاریكراوی لە چوارچێوەی یەكێتیی ئەوروپادا هەبووە. ئەمەش چەند هۆكارێكی هەبووە. یەكێك لە هۆكارەكان ئەوەبووە كە بەریتانیا خۆی بە بەشێكی جودا دەبینێت لە قاڕەی ئەوروپی و لەڕووی جیۆپۆلەتیكیشەوە بەریتانیا لە جەنگی جیهانی یەكەمەوە بەردەوام فۆكسی لەسەر پەیوەندییە ئەتڵەسییەكان بووە و ئەولەویەتی بە كۆمنوێڵز و بە پەیوەندییەكانی لەگەل ئەمەریكادا داوە. بۆ نموونە بەریتانیا ئەندامی دامەزرێنەری یەكێتی ئەوروپا نییە، بەڵكو لە ساڵی 1973دا بووە ئەندام پاش ئەوەی كە دركی بەوە كرد بوون بە ئەندامی لە كۆمەڵگەی ئابووری ئەوروپی ئەو كاتەدا سوودی زۆری ئابووری و بازرگانی هەیە. بەریتانیا هەمیشە خوازیاری ئەوەبووە كە یەكێتیی ئەوروپا لە قاڵبە ئابوورییەكەی دەرنەچێت و پەل نەهاوێژێت بۆ كایەكانی سیاسی و بەرگری. لەو سۆنگەیەشەوە، بەریتانیا هەمیشە هەوڵیداوە كە ئاستەنگ بۆ ئەو پرۆژە سیاسی و بەرگریییانە دروستبكات كە لە چوارچێوەی یەكێتیی ئەوروپادا پێشنیار دەكران لەپێناو بەهێزكردنی یەكێتیی ئەوروپا وەك دەسەڵاتێكی سیاسی خاوەن دبلۆماسی و سوپای سەربەخۆ. بە لەبەرچاوگرتنی ئەم هۆكارانە، دەكرێ بگوترێت كە چوونەدەرەوەی بەریتانیا لە یەكێتیی ئەوروپا لە مەودای درێژدا بە سوودی یەكێتیی ئەەوروپا دەشكێتەوە بەو پێیەی دوو وڵاتە بەهێزەكەی دیكەی یەكێتییەكە كە فەرەنسا و ئەڵمانیان دەستكراوەتر دەكات بۆ هەنگاونانی زیاتر بەرەو فراوانكردنی یەكێتیی ئەوروپا.\n❊ لە وتارێكدا ئاماژەت بەوە دابوو كە گۆڕانكاریی گەورە بەڕێوەیە لە سیستەمی یەكێتیی ئەوروپادا، فاكتەر و پاڵنەرەكانی ئەم گۆڕانكارییانە چین و چۆن بەرجەستە دەبن؟\nزانا كوردە: لە ئێستادا ئاماژەكان وا دەردەخەن كە یەكێتیی ئەوروپا لەبەردەم وێستگەیەكی دیكەی گەشەسەندن دابێت ئەوەش لە سایەی پەیوەندی باشی نێوان ئەڵمانیا و فەرەنسادا. ئیمانوێل ماكرۆنی سەرۆككۆماری فەرەنسا وەك سەرۆكێكی بەهێزی ئەوروپیخواز خۆی نیشانداوە كە ئەجێندایەكی سیاسی فراوانی بۆ گەشەكردنی یەكێتیی ئەوروپا هەیە لە تێكڕای بوارەكانی بازاڕی ناوخۆی ئەوروپی، سیاسەتی دەرەوەی یەكێتیی ئەوروپا و پەرەدان بە سیاسەت و هێزی بەرگری هاوبەشی ئەوروپی. هەرچی ئەڵمانیاشە، ئەنگیلا مێركل كە جارێكی دیكە دەبێتەوە ڕاوێژكاری ئەڵمانیا، خواستی هاوكاریكردنی توندوتۆڵی لەگەڵ سەرۆك ماكرۆن دەربڕیوە. لێرەدا پێویستە ئاماژە بە حكوومەتی نوێی ئەڵمانیا بكرێ كە سۆسیال دیموكراتەكان بە سەرۆكایەتی مارتن شوولتز پۆستە گرنگەكانی وەك وەزیری دەرەوە و وەزیری ئابووری تێدا وەردەگرن. لە بەرنامەی حكوومەتی نوێی ئەڵمانیادا بایەخێكی زۆر بە یەكێتیی ئەوروپا دراوە و چاودێران ''دەستی شوولتز'' لەم بەرنامەیەدا دەبینن كە بە كەسێكی 'ئەوروپیخواز' ناسراوە و سەردەمێكی زۆری ژیانی سیاسی خۆی لە پەرلەمانی ئەوروپادا بەسەر بردووە وەك ئەندام و دواتریش وەك سەرۆكی پەرلەمانی ئەوروپا. \nچاوەڕوان دەكرێت كە بوونی مارتن شوولتز وەك وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا لە لایەك و لە لایەكی دیكەش پەیوەندی باشی نێوان میركل و ماكرۆن ببنە دوو فاكتەری گرنگ بۆ ئەوەی ئەو ئەجێندا ئەوروپییەی كە هەردوو وڵات هەیانە جێبەجێبكرێت. هەرچی ئاكامی ئەم بەرنامە سیاسییە ئەوروپییەشە، چاوەڕوان دەكرێ یەكێتیی ئەوروپا لە ماوەی شەش مانگ تا ساڵی داهاتوودا هەنگاوی گەورە لە بوارەكانی بازاڕی ناوخۆی ئەوروپی، سیاسەتی دەرەوە و سیاسەتی بەرگریدا بنێت.\n❊ رەنگدانەوەی ئەم گۆڕانكارییانە بۆ كورد چی دەبێ و كورد چۆن دەتوانێت خۆی لەگەڵیاندا بگونجێنێت؟\nزانا كوردە: گەر بڕوانینە ئاستی پەیوەندییەكانی دەسەڵاتی یەكێتیی ئەوروپا لەگەڵ هەرێمی كوردستان، دەبینین یەكێتیی ئەوروپا جگە لە پەیوەندی راستەوخۆی دیبلۆماسی، هاوكات لە بواری هاریكاری مرۆیی و گەشەكردندا یارمەتی راستەوخۆی هەرێمی كوردستانی داوە. بۆ نموونە سندووقی مەدادی یەكێتیی ئەوروپا كە تایبەتە بە هاوكاریكردنی عێراق و سووریا تا ساڵی2017  لە كۆی50  ملیۆن یۆرۆ بۆ پرۆژەكانی لە عێراق،27  ملیۆنی لە هەرێمی كوردستاندا خەرجكرد. ئەمە جگە لەو هاریكارییە مادییەی كە یەكێتیی ئەوروپا لە رێگەی یۆنامی و رێكخراوەكانی دیكەی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكانەوە پێشكەشی كردووە. هەرچی لە بواری سیاسیشە، هەڵوێستی فەرمی یەكێتیی ئەوروپا رەنگدەرەوەی هەڵوێستی وڵاتانی ئەندامی یەكێتییەكە بووە كە ئەویش بریتییە لە جەختكردنەوە لە یەكێتیی و یەكپارچەیی خاكی عێراق، هاوكات جەختكردنەوە لە كیانی دەستووری هەریمی كوردستان وەك بەشێكی گرنگ لە عێراقدا. هەرچەندە ئێمەی كورد چاوەڕوانی زیاترمان لە یەكێتیی ئەوروپا هەبووە و هەڵوێستی سیاسییان لە بەرامبەر ریفراندۆم و رووداوەكانی دواتر مایەی رەزامەندی كورد نەبووە، بەڵام دەبێ درك بەو ڕاستییە بكەین كە یەكێتیی ئەوروپا ئێستاشی لەگەڵدا بێت دەسەڵاتەكانی لە بواری سیاسیەتی دەرەوە و پرسە گرنگەكانی گرێدراوی جیۆپۆلەتیك سنووردارە و پتر ڕەنگدەرەوەی سیاسەت و خواستی وڵاتانی ئەندامە. لەو ڕوانگەیەوە بە بۆچوونی من گەشەكردنی یەكێتیی ئەوروپا لە بوارەكانی بەرگری و هەنگاونان بەرەو دانانی سوپایەكی سەربەخۆی ئەوروپی، رەنگدانەوەی كاریگەری دەبێت لە سەر گۆڕانكاری سیاسەتی دەرەوە و دیبلۆماسییەتی یەكێتیی ئەوروپا وەك كیانێكی سەربەخۆ. لەو سۆنگەیەشەوە گرنگە كە كورد لە باشووری كوردستان و پارچەكانی دیكەش، لە نزیكەوە ئاگاداری گۆڕانكارییەكانی یەكێتیی ئەوروپا بن و لۆبی و سیاسەتی خۆیان لەگەڵ رەوتی ریفۆرم و گەشەكردنی یەكێتیی ئەوروپادا بگونجێنن.


فه‌رمانده‌یه‌كی باڵاى سوپاى پاسدارانى ئێران له سووریا كوژرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / فه‌رمانده‌یه‌كی باڵاى سوپاى پاسدارانى ئێران له سووریا كوژرا\nفه‌رمانده‌یه‌كی باڵاى سوپاى پاسدارانى ئێران له سووریا كوژرا\nپێنج شه‌ممه 7 حوزه‌یران 2018\tئێران, جیهان, هەواڵ 44 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nفه‌رمانده‌یه‌كی نیزامی له به‌ره‌ى باشووری سووریا، كه سه‌رپه‌رشتى گرووپه‌كانى ئۆپۆزسیۆنی سووریا ده‌كات له‌هه‌ردوو پارێزگاى درعا و قونه‌یتره و سه‌ر به سوپاى سووریای ئازاده، ڕایگه‌یاند، فه‌رمانده‌یه‌كی بالآى سه‌ربازیی ئێرانی له ده‌رعا، كوژرا.\nفه‌رمانده‌ى سوپاى پاسدارانى ڕژیمی ئێران له درعا به‌ناوى (خه‌لیل ته‌ختى نه‌ژاد) و ژماره‌یه‌ك له پاسه‌وان و سەربازی ئێرانی له ئه‌نجامى بۆردوومانى هێزه‌كانمان له‌ناوچه‌ى دێر عه‌ده‌س له باكوورى خۆرئاواى ده‌رعا كه به سێگۆشه‌ى مه‌رگ ده‌ناسرێت، كوژرا”.\nفه‌رمانده سه‌ربازییه‌كه جه‌ختی كردووه‌ته‌وه، كه هێزه‌کانی ئێران و حزبوڵڵاى لوبنان تائێستاش له پارێزگاى درعا و ڕیف دیمه‌شق ماونه‌ته‌وه و چه‌ندین بنكه و باره‌گایان له ناوچه‌كه‌دا هه‌یه، كه گه‌وره‌ترینیان له تلوول فاتیمه‌یه، هەروەها وتی “جلى سه‌ربازیی سوپاى سووریایان له‌بردایه و ئاڵاى سووریاش به‌سه‌ر ۆتۆمبێله‌كانیانه‌وه دادەنێن.


321 کەشتی لە نۆکەندی سوێس رێگایان لێگیراوە\nفەریق ئوسامە رەبیع، سەرۆكی دەستەی نۆکەندی سوێس، دوێنێ شەممە رایگەیاند، ژمارەی ئەو كەشتییانەی لە چاوەڕوانیدان لە نۆکەندی سوێس گەیشوونەتە 321 كەشتی لە باكوور و لە باشوور و ناوچەی دەریاچەكان وەستاون.\nرۆژی ھەینی، دەستەی كەناڵی سوێس رایگەیاند، چاویان لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكایە ھاوكارییان بكات بۆ گەڕاندنەوەی كەشتییەكه بۆ سەر رێڕەوی خۆی لە نۆکەندەکە، پێشنیازی "واشنتن_ یشی بۆ پێشكەشكردنی ھاریكاری لەم رووەوە بەرز نرخاند.\nزۆر لایەنی دیکە ئامادەیی خۆیان بۆ هاوکاریکردنی میسڕ لە دەرهێنانی کەشتییەکە لە رەوشی ئێستای و کردنەوەی نۆکەندی سوێس خستۆتەڕوو، کە رێڕەوێکی ئاویی گرنگە بۆ بازرگانیی جیهان و 12%ـی بازرگانیی جیهان لەم نۆکەندەدا کۆبۆتەوە.\nلە ساڵی 2020 لە كۆی 39.2 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاوی رۆژانەی ھاوردەكراو بە رێگای دەریاوە، 1.74 ملیۆن بەرمیلی رۆژانە بە رێگای نۆکەندی سوێسەوە ھاوردەكراوە، ئەوەیش بەپێی راگەیاندنی كبلەر بۆ چاودێریكردن و بەدواداچوونی جوڵەی كەشتییە بارھەڵگرەكان.\nكبلەر وتیشی: "جگە لەوەش، 9% یاخود 1.54 ملیۆنی بەرمیلی رۆژانە لە ھاوردەكراوی بەرھەمە پاڵاوتنییەكان جیھانی ھەر بە نۆکەندی سوێسدا گووزەر دەکەن".


باس لە هەژموونەكانیان دەكات شرۆڤەكارێكی عیراقی: ئێران بەسەر ئەمریكادا زاڵ بووە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/11/21 - 8:00 PM\nشرۆڤەكارێكی عیراقی باس لە درشمی “نیشتمان دەوێت” دەكات كە لەلایەن خۆپیشاندەرانی عیراقەوە بەرزكراوەتەوە و پێیوایە، ئەو دروشمە پابەندبونێكی ئاكارییە بەرانبەر بە یەكێتی و پەكپارچەیی عیراق، داواكاریی چاكسازییشە بەبێ دەستوەردانی دەرەكی.\nد.محەمەد نەعناع، شرۆڤەكاری عیراقی لە لێدوانێكیدا بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند:”بەرزكردنەوەی دروشمی نیشتمانم دەوێت لەلایەن خۆپیشاندەرانی عیراقەوە، زیاتر پابەندبوونی ئاكارییە بە یەكێتی و یەكپارچەیی عیراق و داواكاریی چاكسازییە بەبێ ڕێگەدان بە دەستوەردانی درەكی، چونكە ئاشكرایە ململانێیەكی توند لە عیراقدا هەیە لەلایەن واشنتن و تاران”.\nبە وتەی ئەو شرۆڤەكارە”تاران بەشێوەیەكی قوڵ لەنێو كۆمەڵگە و دامەزراوەكانی عیراقدا ڕۆچووە، ئێرانییەكان چاوییان بە سەرۆك خێڵەكان و سیاسییەكان و مەرجەعە ئاینییەكان دەكەوێت و بەشێوەیەكی بەرچاو لەنێو عیراقدا هەژموونیان دروستكردووە، ئەمەش لەئێستادا لەلایەن زۆرێك لە عیراقییەكانەوە ڕەتدەكرێتەوە و ئەم جۆرە دەستوەردانە بە نەرێنی دادەنرێت”.\nمحەمەد نەعناع دەڵێت”ئێرانییەكان گەر یارمەتی و هاوكاریی عیراقییەكان بكەن لە پرۆسەی سیاسیدا، ئەوا لەو یارمەتی و هاوكارییەدا زیادڕۆییان كردووە، ئەمەش هەستێكی دوژمنایەتی لای زۆرێك لە عیراقییەكان، بە تایبەتیش شیعەكان دروستكردووە”.\nلەبارەی ئەمریكاییەكانیش، نەعناع پێیوایە”ئەمریكا خواردنێكی ئامادەكراوی گونجاوی وەهای پێشكەش بە عیراقییەكان نەكرد، تا بتوانێت ڕازییان بكات، ئەمەش لە دوای ساڵًی 2003وە بە ڕوونی دەركەوت، بەڵام واپێدەچێت دەنگی ناڕەزایی خۆپیشاندەران دژ بە زیادبوونی و زاڵبوونی هەژموونی ئێرانی بێت بەسەر هەژموون و بوونی ئەمریكادا لە عیراق، بۆیە لەئێستادا خۆپیشاندەران هەوڵ دەدەن ئێران دەربكەن و پێشوازیی لە ئەمریكا بكەن، لانی كەم تا تێپەڕاندی ئەم قۆناغە تا عیراقێكی نیشتمانی دروست دەبێت و بتوانرێت پارێزگاریی لە خاكی خۆی بكات و ڕۆڵەكانی ڕازیی بكات”.\nوەزارەتی ئاوەدانكردنەوە كێش بۆ بارهەڵگرەكان دیاری دەكاتەوە\n2020/07/11 - 10:28 AM\nسەرلەبەیانی ئەمڕۆ شەممە ئۆپراسیۆنێکی فراوان لەپارێزگای دیالە بۆ لەناوبردنی پاشماوەکانی داعش دەستیپێکرد.\nئۆپراسیۆنی پاڵەوانانی عیراق لەقۆناغی چوارەمیدا لەپارێزگای دیالەیە و ئەمڕۆ بەشێوەیەکی فراوان هەوڵی لەناوبردنی پاشماوەکانی داعش دەدەن.\nئەم ئۆپراسیۆنە بەسەرپەرشیتی ڕاستەوخۆی مستەفا کازمییە و سەرلەبەیانی ئەمڕۆ گەیشتۆتە شوێنی دیاریکراو بۆ سەرپەرشتیکردنی ئۆپراسیۆنەکە.\n2020/07/10 - 10:55 PM\nبەفەرمانى سەرۆکوەزیرانی عیراق، هێزێکی بەرپەرچدانەوەی خێرا، چوونەتە خاڵى سنووریى مونزیریە لە پارێزگاى دیالە و دەروازەکە رادەستى هێزەکە کرا.\nبەپێی بەیاننامەیەکى فەرماندەیی هێزەکانى بەرپەرچدانەوە خێرا، بەفەرمانى ڕاستەوخۆی مستەفا کازمى، بە سەرپەرشتى عوسمان غانمى وەزیرى ناوخۆ، کاروبارى دەروازەى سنووریى مونزیریەیان لە پارێزگاى دیالە وەرگرتووە.\nدەستەى دەروازە سنورییەکان عیراق، پێشتر داوایەکى ئاڕاستەى سەرۆک وەزیران کردبوو بۆ ناردنى هێز لەپێناو بەرەنگاربوونەوە هەر دەستوەردانێکى دەرەکى.\nهاوکات ئەحمەد مەلا تەلال وتەبێژى سەرۆک وەزیرانى عیراق پێشتر ڕایگەیاندبوو، لەداهاتوودا حکومەت رێوشوێنى توند دەگرێتەبەر لەخاڵە سنورییەکان.


بۆ سایتی هه‌میشه سه‌ر سه‌و‌ز و سه‌رفه‌رازی گیا‌ره‌نگ. عەلی باڵەکی – Giareng\nبه بۆنه‌ی ده سال ده‌ست به‌کار بوونی ماڵپه‌ری گیا‌ره‌نگ پر به دڵ پیرۆزبایی ده‌که‌م له به‌رێوه‌به‌رانی و هیوای به‌ر‌ده‌وامی و سه‌رکه‌وتنی هه‌رچی زیاتر بۆ سایتی گیا‌ره‌نگی سادق و پاک له هه‌موو بواره‌کا‌ندا بۆ به ئاوات ده‌خۆازم. سایتی گیا‌ره‌نگ له ماوه‌ی 10 ساڵ له کار و تێکۆشانی خۆیدا یەکێک له‌و ماڵپه‌رانه بووه که به بێ فه‌رق و جیاوازی هه‌موو بابه‌تێکی به بیروبۆچوونی جیاوازیشەوە بڵاو کردۆته‌وه به ته‌واوی سه‌ربه‌خۆی خۆی پاراستوه.


ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە ڕێکخراوی منداڵپارێزی کوردستانەوە)\nدابینکردنی ھۆیەکانی ژیان، پارێزگاری، خۆراک، چاودێریی تەندروستی و پەروەردەی بنەڕەتییە بۆگشت منداڵان\nچاککردنی چۆنییەتی ژیانی منداڵان\nخزمەت لە ناوچەکانی\nڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان (بە ئینگلیزی: Kurdistan Save the Children کورت دەکرێتەوە بۆ KSC)، یەکێکە لە ڕێکخراوە حکوومییەکانی بواری منداڵان لە باشووری کوردستان. سەرۆکایەتی دەکرێت لەلایەن ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد.\n١ پەیامی ڕێکخراوە\nرێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان ئامانجی دابینکردنی ھۆیەکانی ژیان، پارێزگاری، خۆراک، چاودێریی تەندروستی و پەروەردەی بنەڕەتییە بۆگشت منداڵان بێ گوێدان بەڕەگەز، نەژاد، ئەو وڵاتەی لێوەی ھاتوون و بیروڕای ئایینییان. ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ بۆ داھاتوویەکی چاکتر بۆ گشت منداڵان کاردەکەین و بەڕێبازێکی ئەوتۆ کە گشت لایەنەکانی ژیانی خێزانی، پەروەردەیی، کۆمەڵایەتی، دەروونی، تەندروستی، ئابووری و باری نیشتەجێیان بگرێتەوە.\nڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان لە پێناوی مافەکانی منداڵدا خەبات دەکات. لە پێناوی قازانجدا کارناکات و ڕێکخراوەیەکی سیاسی و تایەفەگەر نییە، بەبێ ڕەچاو کردنی نەژاد، ڕەگەز، نەریتی باو، پابەندییە ئایینی و سیاسییەکان یارمەتی پێشکەش دەکات. ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان بۆ پشتگیریکردنی پرۆژە کۆمەڵایەتی و پەروەردەییەکان لە گشت عێراقدا کاردەکات بەمەبەستی کەمکردنەوەی کولەمەرگی و بێبەشبوون و پشتگوێخستن لە ھەرشوێنێک سەرھەڵبدات، ھەروەھا بۆ ئەوەی یارمەتی منداڵان بدات تاوەکو بتوانن بە سەر زەبرەکانی جەنگدا زاڵببن.\nڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان کار بۆ چاککردنی چۆنییەتی ژیانی منداڵان دەکات لەڕێگەی ھاوکاریکردنی کۆمەڵە ناوخۆییەکانەوە بۆ دانانی بەرنامەیەک کە لەلایەن خەلکانی ئەم وڵاتەوە بەڕێوە ببرێت و پارێزگاریی لێبکرێت.\nڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان پابەندە بە پشتگیریکردنی ئەو پرۆژە درێژ خایەنانەی یارمەتی خەڵکی دەدەن بۆ ئەوەی ئەوانیش یارمەتی خۆیان بدەن. هەروەها بڕوای وایە کە منداڵان پاشەڕۆژی ئێمەن. لە پێناوی مافیان بۆ ژیان لە ژینگەیەکدا کەڕێیان پێبدات بەباشی گەشەبکەن و توانا شاراوەکانیان بخەنەگەڕ. ئەوان پێویستیان بەوە ھەیە لەجیھانێکدا بژین کە بیانپارێزێت، گوێ بۆ پێداویستییەکانیان بگرێت، ڕێز لە مافەکان و لە سەروەریان بگرێت\n^ دەربارەی ڕێکخراوەکە[بەستەری مردووی ھەمیشەیی]\nماڵپەری سەرەکی ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان\nھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد\nڕێکخراوە حکوومییەکان لە ھەرێمی کوردستان\nلیستی ڕێکخراوەکانی بواری منداڵان لە ھەرمێی کوردستان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕێکخراوەی_منداڵپارێزی_کوردستان&oldid=664111»\nڕێکخراوەکانی بواری منداڵان\nڕێکخراوەکانی سەر بە یەکێتی نیشتمانی کوردستان\nڕێکخراوەکانی پاراستنی منداڵان


هەموو شتێك بۆ حزبی كوردی ئاسایی، خەزنەیەك لەتاوان\nدەسەڵات كەسەكان فاسد ناكات، تەنها گەمژەكان ئەگەر دەسەڵات بگرنە دەست فاسدی دەكەن\nكە دەڵێین ئاساییە، بەو مانایەی رووداوەكانی سی ساڵی رابردوو وەك ئەوەی روویان نەدابێت وایە، تاوانبارانی كەیسە گەورە و بچوكەكان بێ لێپرسینەوە و بێ سزادان و سەركۆنەكردن تێپەرین، رووداوەكانی شەری ناوخۆ، كوشتنی خۆپیشاندەران، كوشتنی ژنان و رۆژنامەنوسان، پلانی فراندن و سەرانەسەندن و كەڵەگایی هەنێ لە بەرپرسەكان، سوتاندنی بارەگای حزبەكان و كەناڵەكانی راگەیاند، تجارەتكردن لەگەڵ داعش و مۆنوپولكردنی بازاڕ، نەوت.. خۆبەدەستەوەدان و چۆڵكردنی ناوچەكان بۆ داعش و حكومەت و عقدە نەوتیەكان، ریفراندوم و بەدەستەوەدانی نیوەی خاكی هەرێم.... ئێوەش دەتوانن دەیان تاوانی دی ریزبكەن بێ ئەوەی كەس سزادرابێت لەسەریان، ئەوەی سەیرە و كەمتر رووناكیخراوەتەسەر هەڵگرتنی ئەم دۆسیانەیە بۆ كاتی پێویست.\nواز لە كەرتی تەندروستی و خوێندن و چارەنوسی ئەو هەزاران خوێندكارانەی زانكۆ و پەیمانگاكان بهێنە كە نائومێدانە بروانامەكانیان وەردەگرنەوە، واز لەو ملیۆنان دۆلارە بهێنە بۆ میدیاكان خەرجدەكرێت، واز لە پیسوپۆخڵی شار و وشكبونی سەوزاییەكان بهێنە، تەماشای حاڵی ئاو و بەنداوەكان مەكە، مەروانە خەدری شایستە دارییەكانی موچەخۆران، سەیری ئەو زەلكاوە مەكە كە بەناوی تجارەتی خۆراك و دەرمان و بانزین و جگەرەوە دەكرێت و وا خەریكە هەمووان ئەخنكێنێت. دیقەتبە لەوەی ئێمە كێ حوكمان دەكات، دیقەتبە لەوەی نەوەی نوێ چۆن بێزاربووە لەم جیلە سیاسیەی وەك دەعبا و نەخۆش لە سەدام خراپتریان بەم میللەتە كردووە.\nكێشەی خراپ بەكارهێنانی دەسەڵات و سامان جەوهەری كێشەكانە، ئەوەی سامان و دەسەڵاتی هەبێت یەكسانە بە كەڵەگا، دەسەڵات بەتەنها و سامان بە تەنها دوو نێچیری ئاسانن دەتواندرێت زوو رامبكرێت، هاوكێشەكە لای ئێمە لە نێوان مەعریفە و دەسەڵاتدا نیە، واتە نە دەسەڵاتێكی بە مەعریفەت و نە مەعریفەیەكی بە دەسەڵات نەبۆتە كێشە و نەبۆتە جێگەی مناقەشە، ئەوەی هەیە و هاوكێشەكانی دەسەڵات رێكدەخات هێز و سامانە، بە سەرنجی ئەوەی سامان دیوە هەر ناشرینەكەی دەسەڵاتدارێتی كوردیە، هەرچی بەرپرسی زیندوو و مردوو هەیە چیرۆكێكی ناشرینی لەگەڵ ئەم دوو چەمكە هەیە.\nبەڵام ئەوەی تائێستا كەمتر رووناكیخراوەتەسەر ئەو تاوانانەیە كەلە شوێنێكی قایم هەڵگیراون بۆ كاتی پێویست، وەك جبەخانەیەكی جەنگی سارد ساز و ئامادەیە تا نەیارەكان لەكاتی خۆیادا باجەكەی پێبدەن، لەم پرۆسەیەدا دەسەڵاتداران حەزدەكەن هەموومان یەك دوو تاوانمان هەبێت لای خەزنەی تاوانەكان ئەوان هەڵگیرابێت، لەمەدا كەس بێبەری نیە، هەیە تاوانی كوشتنی ژنان و رۆژنامەنوسانی بۆ خەزنكراوە، هەیە تاوانی بەفیرۆدانی سامانی گشتی، تاوانی ژەهرخواردووكردن، هەیە فلمی سیكسی هەیە، هەیشە یەك دنیایە بەڵگەنامەی سیخوریكردن و فایلی گەرموگوری بۆ هەڵگیراوە، هەیە یاریكردنی بە پشك و فریودانی خەڵك و قەرز و دزی ..هید بۆ سەیفكراوە، هەیشە عقودی نەوت، بەدەستەوەدانی جەبهەكان، تا دەگاتە تاوانی گەورەتر وەك خیانەتی نیشتمانی و كلكایەتی.. ئەم خەزنەیە رۆژانە ئەبدەیت ئەكرێتەوە و بریتیە لە رۆحی دارزاوی ناسیونالیستی كوردی.. برواناكەم كەسێك هەبێت لەو خەزنەیەدا فایلی نەبێت، لە ئیدارەدانی هەموو شتێكدا خراپ و بێكەڵك بن لەمەدا واتە ئەرشیفەكردنی دۆسیەكانی ئەم خەزنەیە یەكەمن.\nرووداوەكانی ئەم دواییە هەموویان لەو خەزنەیەوە سەرچاوەدەگرێت، بیهێنە پێشچاوی خۆت تۆ كەسی یەكەمی دەزگایەكی سیخوریت بە راست و چەپ ئازاری ناحەقیانەی خەڵكداوە، سەرانەت سەندووە باڵتراوەشاندووە بەسەر كوری فەقیری ئەم میللەتەدا و بە پارەی نەوت دەزگایەكی زەبەلاحی اعلامی خۆتت هەبووە، لە پرێكدا دەست دەبەن بۆ خەزنەی تاوانەكان كارتی ژەهرخواردووكردنت بۆ رادەكێشن و سحری خۆت و پارە و دەسەڵاتت خاڵی دەكەنەوە، ئەمە راستە بۆ هەموو ئەوكەسانەی ئاسان دەكەونە گەمەی هاوكێشەكانی هێز و دەسەڵات، ئاسان دەكەونە ئەو تۆڕەی بە گەندەڵی و كوشتن و دزی و فسادی اداری و مالی تەندراوە.\nتەشكلەی حزبی دەسەڵاتدار جۆرێكە لە پێكهاتەیەی نەزاندراو و نەبیندراو، هەڵبەت بەو مانایەی ئەوەی لەسەر دەستی ئەم حزبانە روودەدات شتێكە پێشتر نەزاندراوە و نەبیندراوە، بەڵام كە پێویست بكات دەبیندرێت و دەزاندرێت، هەموو شتێك بریتیە لە نەزاندراو تا ئەو ساتەی پێویست دەكات بزاندرێت ئیدی چیرۆكەكان دەستدەكەن بە گێرانەوە.\nئەو رۆژنامەنوسانەی دەسگیركران، لیستێك تاوانی فابریكەكراویان بۆ هۆنینەوە، ئەو تاجرانەی رسواكران لیستێك پێشێلكاریان بۆ ریزكران، ئەو ژن و كچانەی بە ئازارەوە كوژران دنیایەك تۆمەتیان بۆ ریزكرا، ئەو گەنج و مناڵانەی لە رێگەی سەرهەڵگرتنیاندا خنكان دنیا چیرۆك لە پشتیانەوە ئامادەیە.\nئەم بەسەرهاتانە و دەیان چیرۆكی تر قەڵەم بەدەستەكانی حزب ئەو بێژەرانەی هەر رۆژەی لە شاشەیەك دەردەكەون دەینوسنەوە و دەچێتە نێو خەزنەی تاوانەكان بۆ رۆژی خۆی و لەكاتێكی پێویستدا دەستیبۆدەبرێت و ئاشكرادەكرێت.\n1 بزوتنەوەی گۆڕان لە قوڵایی كەوتندا دەتوانێت چی بكات؟ لە پێناو هەستانەوە\n2 گۆڕان لە گەمە سیاسیەكە سەردەرناكات\n3 بەرێكخەری گشتی گۆڕان بڵێن نەوشیروان مستەفا ئەناسێ؟


رونسانسی رۆژهه‌ڵاتی ناوین به پێشه‌نگایه‌تی گه‌لی کورد\nهه‌ورام شاهۆ —\nئەگەر بمانه‌وێ لە سەر کۆمەڵگای ئێران راوەستە بکەین، زۆر مژار هەیە کە پێویستی بە خەسار ناسی هەیە و ئاڵترناتیو و رێگە چارەکانی زۆر سادە و ساکارن. بەڵام بۆ گەیشتن بە ئەنجام و ئاکامەکان، پێویستی بە تێکۆشانێکی بێ وچان هەیە. تێکۆشان بە هەموو رەهەندەکانیەوە، ئەخلاقی، ویژدانی، زهنی، کۆمەڵایەتی و تەنانەت سیاسی. بۆیە چارەسەرکردنی هەر یەک لەو مژارانە وەکوو شوڕشێکە، کە کاریگەری لە سەر کەسایەتی و ژیانی مرۆڤ دەکا. گۆڕانکاری لە کەسایەتی، راستەوخۆ کاریگەری لە سەر هەڵویست و سروشتی ئینسان و رەنگدانەوەی لە دەور و بەرو و ژیان هه‌يه.\nئەو بابەتانە کە باس کران هەر یەک پێویستی به‌وه هەیە کە جوودا جوودا لە سەری نرخاندن و راوەستە بکرێت. زۆر شت هەیە کە لە ناو کۆمەڵگا دا دەکەونە بواری ئەخلاقیەوە، وەکوو پێوانی کۆمەڵگان و لادان لێیان تاوانە. بۆیە پاراستنی چاند، دابوونەریت، رێز گەرتن لە دایک و باوک، جیران، له‌چوارچێوه‌ی ئەخلاقی کۆمەڵگا جێگا ده‌گرێت. هەر وەها بە گوتەی زەردەشت: هزری باش، وتاری باش، کرده‌وه‌ی باش، سێ کۆڵەکەی بنگه‌یین، کە وەکوو نرخی کۆمەڵایەتی و بۆ مرۆڤایەتی پیوانن. لە بەر چاو گرتنی ئەو خاڵانە بۆ هەر کەس وەکوو پێویستی ژیانە و لادان لەو نرخانە مەترسی خۆی هەیە و مرۆڤ بەرەو هەڵدێری کۆمەڵەیەتی دەبا و تەنانەت دەبێتە هۆی پەراوێز کەوتن لە کۆمەڵگا.\nپێویست دەکات به گوێرەی پێوانە ئه‌خلاقیه‌کان هەڵسووکەوت بکەین. ئه‌مڕۆ ئه‌و نرخه کۆمه‌ڵایه‌تیانه له ژێر هژمۆنی مۆدڕنیته‌ی کاپیتالیسم خراونه‌ته ژير پێ. ده‌بێ له بیرنه‌که‌ین که ئه‌گه‌ر کۆمه‌ڵگایێک نه‌توانێ نرخه‌کانی خۆی بپارێزێ له مانه‌وه‌ی خۆیدا تووشی ئاسته‌نگی ده‌بێت. یه‌ک له‌و نرخانه که هه‌وێنی پێکه‌وه ژیانی کۆمه‌ڵگایه، ئه‌و په‌یوه‌ندیانه‌ن که له نێو تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگادا به‌دی ده‌کرێن. کاتێک ده‌ڵێن ده‌بێ رێز و حۆرمه‌تی منداڵ بۆ دایک و باب هه‌بێ یان ده‌بی سه‌باره‌ت به ئه‌ندامه‌کانی دیکه‌ی کۆمه‌ڵگا رێز هه‌بێت به واتای ئه‌وه نیه که ئێمه بين و خۆمان له نێو چوارچێوه‌یێکی ته‌نگ و وشکدا قۆتار بکه‌ین. چوون ئه‌گه‌ر به‌و ره‌نگه سه‌یر بکرێت، له‌وانه‌یه له دۆگمایێکدا گیر به‌که‌ین و پێش له گۆڕانکاریه‌کا‌ن بگرین. وه‌کوو ده‌زانین بۆ هه‌ر گۆڕانکاریێک پێویسته هه‌ندێک له‌و داب و نه‌ریتانه داببڕێن. به داخه‌و ئه‌مرۆ له سه‌ر ناوی نوێخوازی، ئێمه گۆڕانکاری و چاک سازی ناکه‌ین به‌ڵکوو ریشه‌کانی خۆمان ده‌بڕین. له راستیدا ئه‌م کرده‌وه له‌گه‌ڵ زاتی “دیالکتیک” دا ناکۆکه چون له تز و ئانتی تز دا، ئانتی تز به ته‌واوی تز له نێو نابات به‌ڵکوو له یه‌کتری ته‌غزیه ده‌که‌ن و له‌و دووانه سنتێز، یان گۆڕانکاری نوێ ده‌ر ده‌که‌وێ. نابێت بێ رێزی به‌رانبه‌ر به‌ساڵا چوانی کۆمه‌ڵگا له‌گه‌ڵ ره‌خنه کردن، که ئارمانجی گۆڕانکاری و پێشخستنی شێوازی نوێیه له سه‌ر بنه‌ما جه‌وهه‌ریکانی خۆی، به یه‌کسان بزانین و بیانخه‌ینه یه‌ک خانه‌وه، ئه‌گه‌ر تۆ هاتی و ویستت گوڕانکاری بکه‌یت ده‌بێ سه‌ره‌تا ژیانی پێش له خۆت بناسی و رێزی بۆ دابنی نه‌ک به شێوازێکی ناشیانه له ریشه ده‌ريخه‌ی. به وته‌ی کۆن، دار له‌سه‌ر ریشه‌ی خۆی سه‌وز ده‌بێت. رێز گرتن له تاکه‌که‌نی کۆمه‌ڵگا بنه‌مایێکه بۆ درووست کردنی باوه‌ڕی و ئاسایش(ئه‌منیه‌ت) له نێو کۆمه‌ڵگادا. چڕوو پڕ بوونی په‌یوه‌ندیه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان وه‌کوو سه‌ردانی یه‌کتری، پرسکردن له ته‌ندرووستی یه‌کتری _ باوک و دایک هی منداڵی خۆی و منداڵ له باوک و دایک یان هاوسێ و به‌راوسی له یه‌کتری _ کاریگه‌ریێکی زۆری هه‌یه له سه‌لامه‌ت بوونی کۆمه‌ڵگا له بواری ده‌روونیه‌وه.\nله‌کۆمه‌ڵناسیدا ئه‌م یه‌که پێ ده‌وترێ social seve (پاشه‌کۆی کۆمه‌ڵایه‌تی یا سه‌رمایه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی) ئه‌و یه‌که‌ی که ئه‌مرۆ له کۆمه‌ڵگای بن کۆنترۆڵی مۆدرنێته‌ی کاپێتالیسمدا پڵیشاوه‌ته‌وه و نه‌ماوه. یان زۆر کزه که هه‌ستی پێ ناکه‌ی. کۆمه‌ڵگای رۆژئاوا به پێش خستنی تاک گه‌رایی خۆشه‌ویستێکی راستی له نێو کۆمه‌ڵگادا نه‌هێشتوه و به‌م کاره‌ی کۆمه‌ڵگای تووشی ته‌نیایی و خه‌مۆکی کردوه که سه‌رچاوه‌ی هه‌موو نه‌خۆشیه ده‌روونیه‌کان و ته‌نانه‌ت نه‌خۆشی جسته‌یین.\nئه‌مرۆ دابڕانێکی قووڵ له نێوان منداڵ و بنه ماڵه به‌دی ده‌کرێت، ئه‌و به‌رپرسیار‌يه‌تيه که پێشتر ئه‌وانی پێکه‌وه گرێ ده‌دا زۆر لاواز بووه و منداڵ زۆر به ئاسانی ده‌توانێ له به‌رامبه‌ر دایک و بابی خۆی بێ به‌رپرسارانه هه‌ڵسووکه‌وت بکات، که پیر بوو وه‌کوو که‌سایه‌تیێکی به که‌ڵک نه‌هاتوو، په‌راوێزی بخات و بینێرێته نێو ماڵی به ساڵاچوان. مرۆڤ کاتێک ئه‌م هه‌ڵوێسته ده‌بینی ده‌که‌وێته بیری ئه‌و زبڵدانانه که ماشینه له ره‌ده ده‌رچوه‌کانی لێ کۆده‌که‌نه‌وه. له راستیدا ئه‌م شێوازه تێروانینه ده‌گه‌رێته‌وه بۆ روانگه‌یێکی پۆزوتویستی که کۆمه‌ڵگا به وێنه‌ی مکانیک سه‌یر ده‌کات و له ده‌لاقه‌ی قازانجه‌وه سه‌یری ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵگا ده‌کات. ئه‌مه له‌کاتێکدایه که له کۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقیدا هیچ ئه‌ندامێک بێ که‌ڵک نیه تا په‌راوێزه‌و بخرێت و چاوه‌ڕوانی مردنی خۆی بێت.\nبه زمانێکی ساده‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی، له وه‌ها دۆخێکدا ئه‌ڵێن ره‌حم نه‌ماوه. بمانه‌وێ به زمانێک دی بدوین ده‌بێ بڵین له‌م کۆمه‌ڵگایه‌دا هزری سۆزداری(عاتفی) بارگه‌ی هه‌ڵگرتووه و به جێگای هزری ئانالتیک(ماتماتیکی و حه‌سابگه‌را) جێگیر بووه. ده‌بی ئه‌وه بزانین که له هه‌ر کۆمه‌ڵگایكدا ئه‌گه‌ر یه‌ک له‌و دوانه که‌م بێت لاسه‌نگی درووست ده‌بێت. ده‌بێ له په‌ره‌سه‌ندنی ئه‌م بیرۆکه‌یه و لاواز بونی په‌یوه‌ندیه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان بترسین و ئاگادار بین که وه‌ها باروودۆخێ ده‌توانێ له په‌رته‌وازه بوونی کۆمه‌ڵگای کوردستاندا به شێوازێکی نه‌رێنی کاردانه‌وه‌ی بێت. درووست کردنی تاکێکی ره‌ها له بنه‌ما ئه‌خلاقیه‌کان له راستیدا ئارمانجی دووژمنانه و ده‌توانن له دژی گه‌لی کورد به‌کاری بێنن.\nهه‌روه‌ها یه‌ک له‌و مژارانه که کۆمه‌ڵگای ئێرانی تووشی قه‌یڕان کردوه شێوازی تێروانینه سه‌باره‌ت به ژن، که له‌ژێر ناوی ئێسلام هه‌وڵده‌درێ روانگه‌ی پیاوسالاری له‌سه‌ریدا زاڵ بکه‌ن و به له‌به‌ر چاو نه‌گرتنی ویست و داخوازیه‌کانی ژنان له نێو یاسای کۆماری ئیسلامی ئێران، هه‌وڵ دراوه هه‌ڵاواردن دژی ژنان له رێگای یاساوه ره‌وایی پێ بدرێت.\nئه‌گه‌ر سه‌یر بکه‌ین نایه‌کسانی له دیه‌ی ژنان له به‌رامبه‌ر پیاوان و هه‌روه‌ها له بواری شاهێدی دان له دادگا و نا یه‌کسانی( 2/1 ی خۆشک له به‌رامبه‌ر براکانی) له دابه‌ش کردنی میرات و مافی ته‌لاق و به‌خێو کردنی منداڵ و… وای کردووه که ژنان نا‌وێرن ده‌نگی خۆیان له نیو کۆمه‌ڵگا ده‌ربڕن. بۆ وێنه کاتێ کە ژن و مێردێک بە یەکەوە ژیان دەکەن. جار و بار دەیبینین که بە هۆکاری جیاواز، ناتوانن بە یەکەوە ژیان به‌رنه سه‌ر و داخوازی پێکەوە ژیان نامێنێ و هەموو درگاکانی چارەسەری دادەخرێ بە مەجبووریەت، لە یەک جوودا ده‌بنەوە. ئه‌گه‌ر له‌م جیابونه‌وه‌یه پیاو داخوازی بکات زۆر ئاسانه، چوون مافی ته‌ڵاق له ده‌ستی ئه‌ودایه، به‌س هه‌مان کار بۆ ژن ئاسته‌نگی زۆره، چوون هەتا رەزامەندی مێردەکەی نەبێ ناتوانێ بە تەنیا بڕیاری تەڵاق و جوودا بوونەوە بدات. ئەوە لە حاڵێک دایە کە یاسا و قانوونیش ماف بە مێردەکە دەدا. بۆیە بە گوێرەی بڕیاری دادگا، ئەو ژنە ناتوانێ هەتا هەفت ساڵ مێرد بکا و “ناچیزەی” دەکەنەوە، بەڵام مێرد لەو بوارەدا سەربەستە. لە راستیدا ئەوە نموونەیێکه لە پێ شێل کردنی مافی ژن و سیستمی پیاو سالاری، کە ئەخلاق و ویژدانی مرۆڤەکان دەخاتە ژێر پرسیارەوە.\nله نێو سیسته‌می کۆماری ئێسلامیدا ره‌نگدانه‌وه‌ی ئه‌م نابه‌رابه‌ریه له ئاستێکی به‌رز دایه‌و هه‌ندێ جار ژن و وه‌کوو ئامێرێک به کار ده‌هێندرێ. به ره‌نگێ که له سیسته‌می پیاو سالاریدا ژن ته‌نیا له ده‌می سێداره‌دان و سه‌نگساردا مافی هه‌یه، ئه‌ویش زیاتر له پیاو!. کاتێک سه‌یری کابینه‌کانی ده‌وڵه‌تکانی ئه‌م سێ ده‌یه‌ی کۆماری ئیسلامی ده‌که‌ی که‌م بوونی ئاستی رێژه‌ی ژنان له وه‌رگرتنی پۆسته‌کانی به‌رێوه‌به‌ری به زه‌قی به‌رچاوه. ئه‌مرۆێش که له ده‌وڵه‌تی یازده‌هه‌مینداین، که گه‌ل به هیوای چاکسازی ده‌نگی پێداوه. به‌ڵام به پێ ئه‌و لیسته‌ی که له کابینه‌ی ده‌وڵه‌تی رۆحانی له به‌رده‌ستایه ناوی ژنان ناکه‌وێته به‌ر چاو. له خۆیدا ئه‌م یه‌که کۆمه‌ڵگا و به تایبه‌ت ژنان تووشی بێ هیوایی ده‌کات. چوون ئه‌گه‌ر به پێ ده‌وڵه‌تی پێشوو له چاوه‌روانیه‌کانی کۆمه‌ڵگا ورد بینه‌وه گۆرانکارێکی به‌رچاو له رێژه‌ی به‌شدار کردنی ژنان هیوا ده‌کرێت. پێویست دەکا کۆمەڵگا جارێکی دی پرسیار لە خۆ بکات و سەر لە نوێ بووژانه‌وه‌ی پێوانەکانی کۆمەڵگای ئەخلاقی – سیاسی و شوڕشی کۆمەڵایەتی بە هەموو رەهەندەکانیەوە پێش بخات.\nمژارێ دی کە پێویستە لە سەری راوەستین، کێشەو گیرو گرفتەکانی لاوان و مژاری نه‌ته‌وه‌ییه، کە له رۆژی ئەمرۆماندا، خۆیان ده‌رده‌خه‌نه پێش. باروو دۆخی ئه‌مڕۆی ئێران وای کردووه تا ئه‌و دۆخه قووڵتر ببێته‌وه. ئه‌م یه‌که تا راده‌یێکی زۆر که‌وتوته ژێر کاریگه‌ری چۆنیه‌تی سیاسه‌تی به‌رێوه‌به‌ری نێوخۆی ئیران. وه‌کوو بێکاری، تووش بوون به ماده هوشبه‌ره‌کان، ئاوا بوونی که‌ش وهه‌وایێکی ترس، بێ باوه‌ڕی، ته‌نانه‌ت ئابڵۆقه‌ی سه‌ر ئێران که بووه‌ته هۆی گران بوونی شت و مه‌ک و پێداویستیه‌کانی ژیان و… هتد. هه‌ر وه‌ها پێشخستن و به‌ڕێوه‌بردنی سیستمی ئاسمیلاسیۆن و قه‌بووڵ نه‌کردنی ماف و داخوازییه‌کانی گه‌لانی ئێران که به ئاواکردنی سیستمی نه‌ته‌و – ده‌وڵه‌ت، ئه‌و دۆخه گه‌یشتووته لووتکه. به‌ڵام سه‌ره ڕای هه‌موو ئه‌و کێشه و قه‌یڕانه، گه‌لانی ئێران به تێگه‌یشتنی سیاسی و شعوور و عه‌قڵیه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی رۆژانه به‌رخۆدان ده‌که‌ن و له نرخ و به‌هاکانی کۆمه‌ڵگا خاوه‌نداری ده‌که‌ن.\nشایانی باسه که سیستم به پێشخستنی زهنیه‌تی داگیر کاری، ئاوا کردنی نه‌ته‌و – ده‌وڵه‌ت، ئینکار و قه‌بووڵ نه‌کردنی گه‌لانی دی، کوێله کردنی کۆمه‌ڵگاو به تایبه‌ت نه‌ناسینی ماف و داخوازیه‌کانی ژنان، و بێ کاریگه‌ر کردنی هێزی لاوان، ده‌خوازێ  کۆمه‌ڵگا بێ کارێگه‌ر بکات و بیخاته ژێر رکێفی خۆیه‌وه. بۆیه به ئاوا کردنی سیستمی پاراستن، میلیتاریزه کردنی ئێران و ناوچه سنووریه‌کان، به تایبه‌ت رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، ده‌خوازێ پێشگێری بکات له هه‌ر چه‌شنه جمووجۆڵێ و ناڕه‌زایی ده‌ربڕینێکی کۆمه‌ڵگا.\nسیستم به ده‌رخستنی کۆمه‌ڵگا له گه‌وهه‌ری خۆی، دوور که‌وتن  له سروشت و پێوانه‌کانی کۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی – سیاسی، بێ کاریگه‌ر کردنی رۆڵ و ئه‌رکی ژن و زه‌عیفه کردنی کۆمه‌ڵگا، نه‌بوونی ئازادی راده‌ربڕین و سه‌ربه‌ست نه‌بوونی پارتییه سیاسییه‌کان وای کردووه که کۆمه‌ڵگا رونسانس و شوڕشێکی کۆمه‌ڵایه‌تی به پێویست بزانێت و هه‌ڵ بدات بۆ خۆ ته‌یار کردنه‌وه له بواری هزری، ئه‌خلاقی، ویژدانی و به تایبه‌ت شورشی که‌سایه‌تی.\nله‌رۆژی ئه‌مڕۆماندا دووژمنانی گه‌لی کورد به ته‌سلیم وه‌ر گرتنی کۆمه‌ڵگا و به تایبه‌ت پێشخستنی زه‌هنیه‌تی داگیر کاری به هه‌موو شێوازه‌کانی و ئاوا کردنی زه‌هنیه‌تی یه‌ک ئاڵا، یه‌ک نه‌ته‌وه، یه‌ک زمان، ده‌خوازن له به‌رابه‌ر شوڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی ئاسته‌نگی درووست بکه‌ن. به‌ڵام هه‌ر وه‌کوو هه‌موو ئاگادارین بار و دۆخ و ره‌وشی جیهان، به تایبه‌ت هه‌رێمی رۆژهه‌ڵاتی ناوین و ئه‌و شه‌پۆله سه‌رهه‌ڵدانه که ده‌ستی پێ کردووه مه‌زه‌نده ده‌کرێت  کۆتایی به چه‌مکی ده‌وڵه‌ت – نه‌ته‌وه بهێنر‌ێت. که ساڵانێکه له سه‌ر ناوی ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندی و پاراستنی یه‌ک پارچه بوونی وڵات، کوردان له نێو ده‌برێن.\nرۆژهه‌ڵاتی ناوین به پێشه‌نگایه‌تی ته‌ڤگه‌ری ئازادی خوازی گه‌لی کورد و به بیر و رامانی رێبه‌ر ئاپۆ وه‌کوو هێڵی سێهه‌م، هه‌رێمه‌که‌ی به‌ره‌و ره‌وتێکی جیاوازتر بردووه، که به ئاوا کردنی پێوانه‌کانی کۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی – سیاسی و ئه‌ساس گرتنی هێزی گه‌ل و تێکۆشانێکی بێ وچان، خاوه‌نداری له نرخ و به‌هاکانی گه‌لی کورد، پێشه‌نگایه‌تی هێڵی ئازادی ده‌کات. شوڕشی رۆژئاوای کوردستان نمونه‌ی ئه‌و یه‌که‌یه که به ره‌نج و تێکۆشانی رێبه‌ر ئاپۆ، له ماوه‌ی 20 ساڵی رابردوودا پێک هاتوو. دیاره که ئه‌م ده‌سکه‌وتانه بۆ داگیرکه‌رانی کوردستان و زل هێزه‌کا‌ن، که هه‌رده‌م کوردێکی نۆکه‌ریان ده‌وێ، قه‌بووڵ ناکرێ و ئێستاش به ریگای تۆرکیه و ئێسلامیه بۆنیاتگه‌راکانی ئه‌لقاعده له هه‌وڵی تێکدانی ئارامی ناوچه‌که‌ن.\nئه‌وان باش ده‌زانن که سه‌رهه‌ڵدانی رۆژئاوا راسته‌و ڕاست کاریگه‌ری ده‌کاته سه‌ر پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستان و به تایبه‌ت رۆژهه‌ڵاتی کوردستان. ئێران ئه‌م یه‌که وه‌کوو مه‌ترسیک بۆ خۆی ده‌زانێ و به هه‌ر شێوازێک بۆی بکرێت هه‌ڵ ده‌دا ئه‌و شوڕشه سه‌ر نه‌که‌وێ. چاره‌سه‌ری ئاشتیانه‌ی کێشه‌ی کورد له باکووری کوردستان، به تایبه‌ت به‌ستنی کونگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی کورد له باشوور(هه‌ولێر)، هیوای گه‌لی کورد بۆ ئازادی به‌رز ده‌کاته‌و، هه‌ر وه‌ها ده‌بێ بزانین که شوڕشی رۆژئاوا نه وه‌کوو وڵاتانی عه‌ره‌بییه. شوڕشی رۆژئاوا له راستیدا شوڕشێکی زه‌هنی و کۆمه‌ڵایه‌تیه که ده‌توانێ ئاڵترناتیڤێک بێت بۆ هه‌موو شوڕشه‌کانی ناوچه‌که و ته‌نانه‌ت جیهانیش. هه‌ر وه‌ها پشت به‌ستن به هێڵی سێهه‌م که ته‌ڤگه‌ری ئازادی خوازی، پێشه‌نگایه‌تی ده‌کا، ده‌توانێ ئاڵترناتیڤێک بێت بۆ چاره‌سه‌ری کێشه و قه‌یرانه‌کانی ناو کۆمه‌ڵگای کورد و سازدانه‌وه‌ی ماڵی کورد و ره‌زگار کردنییه له په‌رته‌وازه‌یی، و بوون به ئامرازێک له ده‌ست داگیرکه‌ران. ده‌بێ ئه‌وه‌ش له بیر نه‌که‌یین که کوردان ئه‌زموونی 29 سه‌رهه‌ڵدانیان هه‌یه و به درێژایی مێژوو هه‌میشه ناوه‌ندێک بووه بۆ هه‌ڵگیرسانی شوڕش.  هه‌رچه‌نده سیستمی ده‌سه‌ڵات و داگیرکار به رێگای سێداره و ژینۆساید و په‌رته‌وازه کردن هه‌وڵی داوه گه‌لی کورد له‌نێو به‌رێت، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو کوسپ و ته‌گه‌رانه و سیستمی ئاسیمیلاسیۆن که به رێوه ده‌چێ، گه‌ڵی کورد به‌تایبه‌ت له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له ناو که‌ش و هه‌وایێکی شوڕش دا ژیان ده‌کا و به پشت به‌ستن به ئه‌و هه‌موو ته‌جروبه و ئه‌زموونه که به درێژایی مێژووی تێکۆشانی خۆی وه ده‌ستی خستووه، له رۆژی وه‌کوو ئه‌مڕۆ، جارێکی دی به ئاوا کردنی پێوانه‌کانی کۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی – سیاسی به‌ره‌و رونسانسێکی کۆمه‌ڵایه‌تی هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرێ و پێشه‌نگایه‌تی بۆی ده‌کا. ده‌توانین وه‌ها بڵێین که ئاکامی ئه‌زموونی رۆژئاوای کوردستان ده‌بێته هه‌وێنێ بۆ به هێز بونی شوڕش له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان و پاڵپشتێک بۆ ده‌سکه‌وته‌کانی. هه‌ر وه‌ها شایانی باسه که ئه‌مڕۆ گه‌لی کورد له هه‌ر چوارپارچه‌ی کوردستان له قۆناخی شوڕش دا تێپه‌ڕ ده‌بن و به هه‌یه‌جان و مه‌عنه‌ویاتێکی به‌رزه‌وه به‌ره‌و پیری سه‌رکه‌وتن و ئازادی هه‌نگاو ده‌نێن.


شەش هۆکار کە مێشوولە بۆلای ئێوە رادەکێشێ! – Rojpress| ڕۆژپرێس\n2017/07/28 2017/07/28 Rojpress\nشەش هۆکار کە مێشوولە بۆلای ئێوە رادەکێشێ!\nLittle mosquito sucking blood on the man skin. Virus carrier and repellent concept.\nبە گوێرەی لێکۆڵینەوەیەکی ناوەندی تەندروستی کەیڕ لە ئەمریکا، مێشوولە بوونەوەرگەلێکی زیرەکن و کەسی قوربانی خۆیان بەشێوەیەکی ئامانجدار هەڵدەبژێرن و دەچن پێوەدەدەن نەک ئەوەی تووشی هەرکەس بوون، شانسی خۆیان تاقیبکەنەوە و دوو دڵۆپە لە خوێنەکەی بمژن! بە گوێرەی لێکۆڵینەوەکە ئەمانە هۆکاری ڕاکێشانی مێشوولە بۆلای ئێوەن:\n١- باکترییەکانی پێست\nدەگوترێ هەرکەس جۆرێک باکتری لەسەر پێستی هەیە کە ئیشیان پاراستنی پێست، دیاریکردنی جۆری بۆنی ئاڕەقە و خاوێنڕاگرتنی پێست و پێشگیری چوونەژووری میکڕۆب و شتی تر بۆ ناو پێستی مرۆڤە. مێشوولەکان حەزیان لە هەندێک لەو جۆرە باکتریانەیە و لە خاوەنەکەی نزیک دەبنەوە.\n٢. گرووپی خوێن\nلێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە کە مێشوولەکان زیاتر حەزیان لە گرووپی خوێنی ئۆ-O- و پاشان بێ-Bیە. کەسانی خاوەن گرووپی خوێنی ئا-A- زۆر نیگەران مەبن کە مێشوولە کەمتر خۆیان لێدەدا.\n٣. دیۆکسیدی کەربۆن\nمێشوولە بۆنی دیۆکسیدی کەربۆن لە پەنجا میترییەوە دەناسنەوە. کەوایە ئەوانەی دیۆکیسیدی کەربۆنی زۆر لە کاتی هەناسەدانیان دەدەنە دەرەوە ئەگەری زۆرتری هەیە لە لایەن مێشوولەوە هێرشیان بکرێتەوە. ئەگەر سەرنجتان دابێ مێشوولە لەناو دارستانیشدا زۆرن. هۆکارەکەی ئەوەیە کە دارەکان دیۆکسیدی کەربۆن دەگرن تا ئۆکسیژێن بەرهەم بهێنن. کەسانی قەڵەو، زیاتر هەناسە دەدەن و زیاتر دیۆکسیدی کەربۆن دەدەنە دەر. کەوایە ئەوان زیاتر لە مەترسیدان. بە پانکەیەک دەکرێ ڕێگەی دیۆکسیدی کەربۆنەوە لەخۆ دووربکەنەوە و مێشوولەی پێ فریوبدەن!\nمێشوولە زیاتر بەو شوێنانە وەدەدەن کە لە گەرمترن. یانی ڕەگەکانی خوێن لە پێست نزیکترن. مەسەلەن ناوچاوان، مل، قۆڵ، گوێزینگ و … مێشوولە وەک مووشەکە زیرەکەکان وان کە دەتوانن گەرمترین شوێنی جەستەی مرۆڤ بدۆزنەوە و پێییوەدەن! دایپۆشن چارەسەر دەبێ!\n٥. ژنانی دووگیان/حامیلە زیاتر لە ژنانی تر دەکەونە بەر هێرشی مێشوولە. بەم هۆیە کە ئەوان زیاتر هەناسەدەدەن و دیۆکسیدی کەربۆن بەرهەم دێنن و جەستەیان گەرمترە.\nئەسید لاکتیک یەکێک لە پێکهێنەرەکانی ئاڕەقەی مرۆڤە. ئەسید لاکتیک باکتری زیتر بەخۆیەوە سەرقاڵ دەکا و باکترین زیاتریش مێشوولەی زیاتر بەرەو خۆیان ڕادەکێشن. کەوایە زوو زوو بچنە حەمام تا مێشوولە کەمتر پێتان وەدا.\nPrevious اجازه نمی‌دهند زنان و کردها و اهل سنت به مقام وزارت برسند\nNext روانشناسی تروریسم؛ مهاجمان انتحاری چگونه فکر می‌کنند؟ دکتر حسین رجایی


新增项目形成 | بزوتنەوەی گۆڕان راگەیەندراوێک سەبارەت بە رووداوەکانی ئەمڕۆ بڵاودەکاتەوە\nراگەیەندراوێک بۆ رای گشتی دەربارەی روداوەکانی ئەمڕۆ هاونیشتمانیانی کوردستان لە ئێستادا، بەهۆی ئەنجامدانی ئەو #ریفراندۆم#ە بێ بەرنامەیەی پارتی و یەکێتی و هاوڕاکانیان لەم هەلومەرجە نەگونجاوەدا، هیچ کاتێک خەڵکی کوردستان و دەسکەوتەکانمان و دواڕۆژی گەلەکەمان هێندەی ئێستا لە بەردەم مەترسی و هەڕەشەی ترسناک و نادیاردا نەبوە. هەمو ئەوانەش لە ئەنجامی سیاسەتی شکستخواردو و هەستنەکردن بە بەرپرسیارێتی دەسەڵاتدارانی کوردستانە. لە ئێستادا نەک تەنها ژیان و ئاسایشی هاوڵاتیان، بەڵکو هەمو دەسکەوتەکانمان و ئەزمونی حوکمڕانی لەبەردەم ئاڵنگاری گەورەدان. بەرپرسیارێتی ئەو ئەگەرانەش لە ئەستۆی ئەوانەدایە کە خوێن و فرمێسکی گەلەکەمانیان بۆ بەرژەوەندی کەسی و حیزبی بەکارهێنا. هێزی پێشمەرگەی کوردستان و خەڵکی خۆراگری کوردستان بە گشتی‌و، هاوڵاتیانی پارێزگای کەرکوک بە تایبەتی، لە شەڕی روبەڕوبونەوەی تیرۆریستان و داگیرکەرانی کوردستاندا ببونە سیمبوڵی خۆڕاگری و شانازی گەلەکەمان، بەڵام دەسەڵاتدارانی کوردستان لە ئەنجامی سیاسەتە بەرژەوەندیخوازو شکستخواردوەکانیان و نەخوێندنەوە بۆ ئەگەرو پێشهاتەکان وایانکرد هەمو ئەو سەروەریانە بکەونە مەترسییەوە. ئێمە لە #بزوتنەوەی گۆڕان# بە توندی ئیدانەی ئەم پەلامارانە دەکەین و هاوخەمی خۆمان بۆ کەسوکاری شەهیدەکان و بریندارەکان و ئاوارەبونی هاوڵاتیان و بەتاڵانبردنی موڵکوماڵیان رادەگەیەنین. هەروەها داوادەکەین، کۆمەڵگای نێودەوڵەتی ئەم شەڕە وێرانکارییە رابگرن و رێگەنەدەن حکومەتی عیراق ژیان و ئاسایشی هاوڵاتیان بخاتە مەترسییەوە. هەروەها داوا لە حکومەتی بەغدا دەکەین دەستبەجێ پەلامارەکانیان بۆ سەر خاک و هاوڵاتیانی کوردستان رابگرن و لەو شوێنانە بکشێنەوە کە کۆنتڕۆڵیان کردوەو گفتوگۆ بکەنە بەدیلی شەڕو خوێنڕشتن. ناکرێ ئەنجامدانی ریفراندۆم بکرێتە پاساو بۆ پێشێلکردنی دەسکەوت و مافە نیشتمانی و نەتەوەییەکانمان. لەو پێناوەشدا بزوتنەوەی گۆڕان ئامادەیە بە ئەرکی نیشتمانی خۆی هەستێ بۆ گفتوگۆ لە پێناوی چارەسەرکردنی کێشەکان. هەموو هێزو کەسایەتی و لایەنە سیاسییە نیشتمانییەکانی کوردستان و رێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی بە ئەرک و بەرپرسیاریێتی نیشتمانی خۆیان هەستن و نەخشەیەکی گشتگیر بۆ دەربازکردنی گەلەکەمان داڕێژین و هەنگاوی کرداری بنێین بۆ دەرچون لەم قەیرانە ترسناکە. نابێ لەژێر هیچ فشارێکدا دەسبەرداری مافە دەستوریییەکانمان و ئەو دەسکەوتانە بین، کە بە خوێنی رۆڵەکانی گەلەکەمان بەدەستهاتون. هەمو دامودەزگاکانی دەسەڵات و حوکمڕانی هەڵبوەشێتەوەو لەسەر بنەمایەکی نیشتمانی تەندروست دابڕێژرێنەوە و دەسەڵاتدارانی هەرێم، ئەوانەی بەرپرسن لەوەی ئەم رۆژەیان بەسەر گەلەکەماندا هێنا دەستلەکاربکێشنەوە، وەک چۆن خۆیان لە راگەیاندنەکاندا دەیانوت ئەنجامی خراپی ریفراندۆم لە ئەستۆ دەگرن. هەروەها داوادەکەین حکومەتێکی رزگاری نیشتمانی کاتی دابمەزرێ تا ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی بێگەردی گشتی. بزوتنەوەی گۆڕان 16-10-2017


په‌رتوکا پیرۆز » 2 تیمۆتاوس » به‌شێ 3\nخرابیێن رۆژێن دویماهیێ\nلێ ڤێ چەندێ بزانە: د رۆژێن دویماهیێ دا دەمێن دژوار دێ هێن.\nخەلك دێ حەزژێكەرێن خۆ بن، حەزژێكەرێن پارەی، پەسنكارێن[a] خۆ، د دفنبلند، د ئەزمانڕەش، نەگوهدارێن دایك و بابێن خۆ، نە د سوپاسدار، نەپیرۆز،\nد دلڕەق، لێبورینێ ناكەن، د بوهتانكەر[b] ، د سەربەردای، د دڕندە، نەحەزێن چاكیێ،\nد بێبەخت، د سەرگەرم، ژ خۆ د رازی، دێ حەزژێكەرێن خۆشیێ بن نەكو حەزژێكەرێن خودێ.\nوان دیمەنێ سەرڤە یێ خودێترسیێ یێ هەی، لێ ئەو هێزا وێ رەت دكەن. ئەڤجا خۆ ژ یێن وەسا دویر بئێخە.\nچنكو هندەك ژ وان ئەون یێن ل مالان دگەڕیێن و ژنكێن لاواز یێن باركری ژ گونەهان، یێن ژ لایێ ئارەزوویێن هەمەجۆر ڤە دهێنە هاژوتن، دئێخنە بن كارتێكرنا خۆ.\nئەو ژنك هەردەم فێركرنێ وەردگرن، لێ چ جاران نەشێن بگەهنە زانینا راستیێ.\nكا چەوا یانیسی و یامبریسی[c] بەرهنگاریا مووسای كر، ئەڤە ژی وەسا بەرهنگاریا راستیێ دكەن. ئەو كەسێن مێشك گەنینە و وەكو باوەردار هاتینە رەتكرن.\nلێ ئەو گەلەك پێشڤە ناچن، چنكو بێئاقلیا وان دێ بۆ هەمیان ئاشكرا بیت، هەروەكو بێئاقلیا وان هەردوویان ژی ئاشكرا بووی.\nلێ هندی تۆی، تە ژ نێزیك ئاگەهـ ژ فێركرنا من، رەفتارا من، مەبەستا من، باوەریا من، بێهنفرەهیا من، حەزژێكرنا من، خۆڕاگریا من،\nتەپەسەری و ئازارێن من، ئەوێن ل ئەنتاكیا و كۆنیا و لیسترایێ ب سەرێ من هاتین، هەیە. من خۆ ل بەر چەندین تەپەسەریێن وەسا گرت! لێ خودانی ئەز ژ هەمیان رزگار كرم.[d]\nبەلێ، هەمی ئەوێن دڤێن د ئێكبوونا ل گەل مەسیح عیسای دا ب خودێترسی بژین، دێ هێنە تەپەسەركرن.[e]\nمرۆڤێن خراب و فێلباز ژی دێ د خرابیێ دا پێشكەڤن، دێ خاپاندنێ كەن و هێنە خاپاندن.\nلێ تۆ ل سەر وان تشتێن فێربوویێ و ژێ پشتڕاست بووی بەردەوام بە، چنكو تۆ دزانی تۆ ژ كیژان كەسان فێر بوویە،\nهەروەسا تۆ ژ ساڤایەتیێ وەرە ژ نڤیسارێن پیرۆز دزانی، ئەوێن دشێن تە ئاقلدار بكەن، كو تۆ ب رێكا باوەریا ب مەسیح عیسای قورتال ببی.\n[هەمی نڤیسارێن پیرۆز ژ سرۆشێ خودێنە[f] و بۆ فێركرنێ و پاشڤەبرنێ و راستڤەكرنێ و پەروەردەكرنێ ل سەر راستداریێ د مفادارن،\nدا مرۆڤێ خودێ یێ بێكێماسی بیت و بۆ هەر كارەكێ باش یێ ئامادە بیت.\na. 3:2 q پەسنكار: مەدحكار\nb. 3:3 q بوهتان: تاوانباركرنا بێ بنیات\nc. 3:8 q یاننیس و یامبریس: دوو جادووگەرێن مسری بوون، ئەوان ل كۆچكا فیرعەونی بەرهنگاریا مووسای دكر. بنێڕە دەركەفتن 7:11، 22؛ 8:7\nd. 3:11 كارێن هنارتیان 13:44 تاكو 14:22؛ زەبوور 34:19\ne. 3:12 یوحەننا 15:20\nf. 3:16 q ژ سرۆشێ خودێنە: دەق و دەق: ‹ژ هەناسا خودێنە›.


حکومه‌تی سوریا و ئۆپۆزسیۆن ئاماده‌ن بۆ به‌شداری کردن له کۆبونه‌وه‌ی ژنێڤ\nحکومه‌تی سوریا و به‌ڕێوه‌به‌ری ئۆپۆزسیۆنی سه‌ره‌کی که ڕۆژئاوا پشتیوانی لێده‌کات له ڕۆژی چوار شه‌ممه پشتڕاستیان کرد که به‌شداری ده‌که‌ن له کۆنفرانسی ئاشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان.\nبه‌ڵام هه‌ردوولا به‌ته‌واوه‌تی دیدوبۆچوونی جیاوازیان له‌مه‌ڕ ده‌ره‌نجامی کۆنفرانسه‌که خستۆته ڕوو. ئۆپۆزسیۆن پێیوایه حکومه‌تی کاتیی پێک دێت له کاتێکدا حکومه‌ت سوره له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی به مه‌به‌ستی ده‌ستبه‌ردار بوون له ده‌سه‌ڵات ناڕوات بۆ ئه‌و کۆنفرانسه.\nڕۆژی دووشه‌ممه نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ڕایگه‌یاند ئه‌و کۆنفرانسه‌ی چه‌ندجارێک دوواخراوه له 22 ی مانگی 1 له ژنێڤ ئه‌نجام ده‌درێت. ئه‌مه‌ش یه‌که‌م کۆبونه‌وه‌ی ڕووبه‌ڕووی نێوان حکومه‌ته‌که‌ی سه‌رۆک به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د و ئۆپۆزسیۆنه له‌و کاته‌وه‌ی قه‌یرانی سوریا له مانگی 3 ی ساڵی 2011 ده‌ستیپێکرد. ئه‌م کۆبونه‌وه‌یه گه‌شبینی زیاد ده‌کات بۆ کۆتایی هاتن به شه‌ڕی ناوخۆی سوریا که به‌پێی وته‌ی چالاکوانان بووه به هۆی کوژرانی 120 هه‌زار که‌س.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی سوریا له به‌یاننامه‌یه‌کدا پشتڕاستی کرده‌وه که ئه‌سه‌د شاندێکی فه‌رمی ده‌نێرێت بۆ کۆنفرانسه‌که. وه‌زاره‌ته‌که ڕایشیگه‌یاند ئه‌و نوێنه‌رانه به مه‌به‌ستی ده‌ستبه‌رداربوونی حکومه‌ت له ده‌سه‌ڵات ناچنه ژنێڤ به‌ڵکو به مه‌به‌ستی وتووێژکردن ده‌ڕۆن له‌گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نانه کۆببنه‌وه که پشتیوانی له چاره‌سه‌ری سیاسی بۆ داهاتووی سوریا ده‌که‌ن.


بەهۆی شەڕی پەکەکە و سوپای تورکیا گوندی کەشان بەتەواوی چۆڵکرا\nئۆپەراسیۆنی سوپای تورکیا دژی پەکەکە لە سنورەکانی هەرێمی کوردستان، بەردەوامە. هەفتەیەکی تەواوە بە بەردەوامی سوپای تورکیا بۆردومانی ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان دەکات و زیانی گیانی و مادی زۆری بە خەڵکی گوندەکانی ئەو ناوچە سنوورییانە گەیاندووە.\nدوای حەوتەم ڕۆژ لە ئۆپەراسیۆنی سوپای تورکیا بۆ دەڤەری حەفتەنین، دوای نزیکبوونەوەی شەڕی نێوان پەکەکە و سوپای تورکیا لە گوندی کەشان کە دەکەوێتە سنوری زاخۆ، دانیشتووانی گوندەکە بە ناچاری گوندەکەیان جێهێشت.\nدڵشێر عەبدولستار، بەڕێوەبەری ناحیەی باتیفا، لە لێدوانێکدا، پشتی ڕاستی کردووەتەوە و ڕایدەگەینێت:" گوندی کەشان 15 ماڵی لێیە، بەهۆی تۆپبارانی زۆر لە دوێنێ و پێرێوە بەتەواوی چۆڵکراوە و خەڵکی گوندەکە هەموویان هاتوونەتە باتیفیا و دەوروبەری، ئەمڕۆش ناچاربوون مەڕوماڵاتەکانیشیان بهێنن".\nباس لەوەش دەکات لەئەگەری درێژە کێشانی بارودۆخەکە دوو گوندی دیکەش لەژێر مەترسیدادەبن و چاوەڕوان دەکرێت چۆڵبکرێن.\nتا ئێستا هێزەکانی تورکیا، بە درێژایی ١٠ کیلۆمەتر سنووری هەرێمی کوردستانیان بڕیووە، ئەم لەشکرکێشی و ئاڵۆزییەی لەو ناوچانەدا هەیە، بووەتە هۆی ئەوەی جوتیارانی ئەو ناوچەیە نەتوانن سوود لە بەروبووم و بەرهەمی ئەمساڵی ماندوو بوونی خۆیان ببینن و بە پێی زانیارییەکان، دەیان دۆنم زەوی جوتیاران جێهێڵدراوە و جوتیاران ناتوانن بچنەوە سەریان.\nتا ێستاش بەهۆی بۆردومانەکانەوە لەماوەی ٧ ڕۆژی رابردوودا، چەندین هاووڵاتی مەدەنی بوونە بە قوربانی، حکوومەتی هەرێمی کوردستانیش بە چەندین ڕێگای جیاواز داوای ڕاگرتنی ئەم هێرشانەی وڵاتی تورکیا و هاوکات دەرچوونی چەکدارەکانی پەکەکە دەکات لە خاکی هەرێمی کوردستان.\nلە لایەکی دیکەشەوە، سوپای پاسدارانی ئێران، ئەوەی راگەیاندووە، بە مەبەستی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی لە ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان هێزێکی زۆریان ڕەوانە کردووە، فەرماندەی هێزی پیادەی سوپای پاسدارانیش، رایگەیاندووە، ئامادەن بنکەکانی هێزە نەیارەکانی خۆیان بە ئامانج بگرن و داواش لە عێراق و کوردستان دەکات زیاتر کۆنتڕۆڵی ناوچە سنوورییەکانی خۆیان بکەن و دەڵێت:" ئەو شوێنانە نەهێڵن کە دژبەرانی ئەوان بەکاریان دێنن. هەروەها هۆشداریی دەدات کە خەڵک لە نزیک بنکەکانی ئەو لایەنانە دوور بکەونەوە.


پێوەندی نەخۆشییەكانی شەكرە و دڵ و تووشبوون بە ئەلزەهایمەر چییە؟\n:: PM:07:23:21/06/2022 \nنەخۆشییە درێژخایەنەكان زۆرن، جیا لەوەی بەتەنیا كاریگەری جیاوازی نەرێنی لەسەر تەندروستی مرۆڤ دروست دەكەن، جاری وا هەیە تێكهەڵكێشی لە نێوانیاندا دروست دەبێت، یان یەكێكیان دەبێتە ئاسانكاری بۆ تووشبوون بەوانی تریش، بە كورتی گەلەكۆمە دەكەن و مرۆڤ سەرگەردان دەكەن، توێژینەوەیەك ئاماژە دەكات كە نەخۆشی شەكرە و كێشەی دڵ، مەترسی تووشبوون بە ئەلزەهایمەر زیاتر دەكەن.\nئەلزەهایمەر، واتە چەندان حاڵەتی پێوەست بە گۆڕانكاری لە مێشك\nرۆژنامەی "ئیندیپێندنت"، لە ژمارەیەك زانای گواستەوە كە گرنگیدان بە تەندروستی مرۆڤ لە كاتێكی زووی تەمەندا، بەشێوەیەكی بەرچاو تووشبوون بە نەخۆشییە درێژخایەنەكان لە تەمەنێكی دیاریكراو كەم دەكاتەوە، بۆ نموونە جۆری دووەمی نەخۆشی شەكرە كە پێوەستە بە قەڵەوی، پێوەندی بە تووشبوون بە رەقبوونی خوێنبەرەكان و شكستی فەرمانی دڵ و ناڕێكیی لێدانی دڵ و سەكتەی مێشكەوە هەیە.\nئەبیگیل دۆڤ، توێژەر لە پەیمانگەی كارۆلینسكا لە ستۆكهۆڵم دەڵێت، كەم لە توێژینەوەكان باسی چۆنیەتی كاریگەری ئەو نەخۆشیانەیان لەسەر تووشبوون بە خەڵەفان كردووە، بۆیە ویستمان ئەوە روون بكەینەوە، دەركەوت كۆمەڵەی نەخۆشییەكانی پێوەست بە شەكرە، نەخۆشییەكانی دڵ و سەكتەی مێشك، زیاترین كاریگەری خراپیان بۆ سەر فەرمانی تێگەیشتنی مێشكەوە هەبووە، بۆیە پێویستە لە ناوەڕاستی تەمەنەوە كار بۆ خۆپاراستن لە تووشبوون بەو نەخۆشیانە بكرێت.\nشایەنی باسە نەخۆشی ئەلزەهایمەر، شێوە هەرەبڵاوەكەی خەڵەفانە، دەستەواژەیەكی فرەوانی چەندان حاڵەتی پێوەستە بە گۆڕانكاری لە بیرهاتنەوە و بیركردنەوە و وەرگرتنی بڕیار لەلایەن مێشكەوە، كە لە كۆتاییدا كار دەكەنە سەر ژیان و توانای كاركردن و هەڵكردنی مرۆڤ لەگەڵ دەوروبەرەكەیدا.


Tuesday, 06.09.2020, 6:32\nبەشی ٢ ـ ٣\nعەتا بۆ ئەوەی بە تۆپزی بیسەلمێنێ خەباتی چینایەتی هەبووە، باس لە جیاوازی و جۆری خوێندنی منداڵی هەژار و دەوڵەمەند دەکات. جارێ وەنەبێ مەسعوود محەمەد داکۆکی لە دەوڵەمەند کرد بێت. جا برالە خۆ ئێستا چەپی کورد دروشمی خەباتی چینایەتی نییە، لە کاتێکدا منداڵی بەرپرسەکان هەموو هەلومەرجێکی خوێندیان فەراهەمە و هەژار بە دوای قووتی ڕۆژانەوەیەتی. ئەی کوا خەباتی چینایەتی؟. قەرەداخی گوناحێكی ترش دەکات، مەسعوود بەوە تاوانبار دەکات، کە خۆی لە چینێکی سەرەوە بووە تێروتەسەل ژیاوە، بۆیەکا ئاگای لە ژیانی خەڵک نەبووە. سەرەتا نازانین کاک عەتا سەبارەت بە پەیوەندی نێوان مارکسی هەژار و ئێنگلیسی دەوڵەمەندی هاوڕێی چ دەڵێ؟!، مارکس بە پارەی ئەو دەوڵەمەندە دەژیا؟. بۆ ئەم دەربڕینە لەمەڕ مەسعوود محەمەدەوە، هەق بوو جارێ بچێ لە خەڵکی کۆیە بپرسێ و یا لەوانەی مەسعوودیان ناسیووە و لەگەڵیدا ژیاون، تا بزانێ ئەمە وابووە یاخود نا!؟... وەک مامۆستا خۆی باس دەکات و زۆریشمان دیومانە و بیستوومانە، لەسەرەدەمی وەزیریی و سەرۆکی کۆڕی زانیاری کوردیش دا کە میوانی هەبووە، لەسەر کورسییەکەی خۆی دانەنیشتووە. لەمە خاکەڕاییتر!. بەڵێ ڕاستە وەک بنەماڵەیەکی ڕەگداکوتاوی کۆن، بووە بوون، لێ جیا نەبوون لە هەژار و دەوڵەمەندی شارەکەی خۆیان و کەس ئەوەی پێوە نەدیوون، کە ئەمان خۆیان پلەیەک بەرزتر نیشان دەدەن. دیسان دەڵێ: مەسعوود باوەڕی بە چینی خوارەوە نییە. چونکە ئەو دێت بۆ پرسی نەتەوەیی بایەخ بە تاک دەدات و لە شیعردا بەدوای هەستی نەتەوایەتی دەگەڕێ، لە بری ئەوەی باسی چینێک بکات!. دیارە چینەکە دەبێت پرۆلیتاریا بێت، چونکە کاک عەتا بەس ئەوە دەناسێ و دەزانێ و باوەڕی پێیەتی!.\nبەندە لە کتێبی "جیهانبینی نەتەوەییانە لە هزری مەسعوود محەمد دا" بە دوورودرێژی باسی ئەم دوو خاڵەم کردووە و بیڕوڕاکانی مامۆستام شرۆڤە کردووە. خوێنەر دەتوانێ لەوێ زۆر بەتێروتەسەلی جیهانبینی مامۆستا مەسعوود بخوێنێتەوە. بەکورتی سەبارەت بە شیعر ئەوە گوناحی مامۆستا نییە، بەڵکو مێژووی نووسراوی کورد ئەوەی تا ئێستا هەیە، بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێی شیعرەوە پێمان گەشتووە. خانی مەم و زین دەکاتە بیانوو بە شیعر بیروڕا و ئایدیاکانی خۆیمان پێ ڕادەگەیەنێ. ئەڵمانەکانیش هەمان شێوە مێژوویان هەیە، لەم کۆنتێکسەدا، هەمیشە باس لە شاعیرانی وەک ئاڕند Ernst Moritz Arndt و کلۆپشتۆک Friedrich Klopstock و هتد دەکەن. ئینگلیز باس لە شەکسپیر Shakespeare دەکات. خاڵی دووەمیش مەسەلەی فەقێکان دەق دەکاتە ئیۆرییەکەی گەورە بیرمەندی ناسیۆنالیزم Karl Wolfgang Deutsch بەناوی کۆمۆنیکاسیۆنی کۆمەڵایەتی و ناسیۆنالیزم. ئەم تێزەش جگە لە مەسعوود محەمەد هیچ نووسەر و مێژوونووس و کۆمەڵناسێکی کورد پەی پێی نەبردووە. بەڵێ ئەوە واقیعی تاڵی کوردستانە، نەک یۆتۆبیای ناو دەقەکان!.


Kurdi - Setlementti Tampere ry / PVK\nPerheväkivaltaklinikka باس له پشتومڕ، ڕێنمایی و ده‌سته‌کانی پشتگری ده‌کات بۆ قوربانیان و تاوانبارانی توندوتیژی ناوماڵ. ئه‌م خزمه‌تگوزارییه نهێنی وبێبه‌رامبه‌ره و ده‌که‌وێته به‌رده‌ستی هه‌مووان. ده‌کرێ به‌ته‌نیایی یان له‌گه‌ڵ ئه‌ندامێکی خێزاندا یارمه‌تی به‌کار بێنیت.\nPerheväkivaltaklinikka باس له پشتومڕ، ڕێنمایی و ده‌سته‌کانی پشتگری ده‌کات بۆ قوربانیان و تاوانبارانی توندوتیژی ناوماڵ.\nخزمه‌تگوزارییه‌کانمان نهێنی و بێبه‌رامبه‌ره و ده‌که‌وێته به‌رده‌ستی هه‌مووان. ئێمه لاینه‌گری هیچ ده‌سته‌یه‌کی ئایینی یان سیاسی نین. ئێمه به‌شێکین له یه‌که‌ی توندوتیژی و خۆتێوه‌ردان له قه‌یرانی Setlementti Tampere ry. تێچوونی چالاکییه‌کانمان له لایه‌ن وه‌زاره‌تی کاروباری کۆمه‌ڵایه‌تی ته‌ندروستی و له رێگه‌ی داهاتی Veikkaus ه‌وه دابین ده‌کرێت.\nئێمه مشتومڕ و ڕێنمایی پێشکه‌ش ده‌که‌ین بۆ ئه‌و که‌سانه که که‌وتوونه‌ته به‌ر توندوتیژی خێزان. "خێزان" هه‌ر جۆره په‌یوه‌ندیه‌ک ده‌گرێته‌وه که که‌سانی تێوه‌گلاو له‌ودا په‌یوه‌ندی سۆزداری به‌هێزیان له‌گه‌ڵ یه‌کتردا هه‌یه. هه‌روه‌ها ده‌سته‌ی پشتگری بونیات ده‌نێین که یارمه‌تیت ده‌دات به ئه‌زموونی خۆت بسازێن له‌گه‌ڵ توندوتیژیدا و بارودۆخه ئه‌سته‌مه‌کان به‌بێ توندوتیژی چاره‌سه‌ر بکه‌یت.\nنموونه‌ی توندوتیژی ناو خێزان، واتا توندوتیژی ناوماڵ بریتین له: :\nهاوبه‌شی ژیانت ڕه‌خنه‌ت لێده‌گرێت، ناوت له‌سه‌ر داده‌نێت یان به‌سه‌رتدا ده‌گوڕێنێت.\nتۆ یان منداڵه‌کانت پاڵتان پێوه ده‌ندرێت، قژتان ده‌کێشرێت یان لێتان ده‌درێت.\nزانیاری گرنگ ده‌رباره‌ی خۆت لێت ده‌شاردرێته‌وه.\nهاوبه‌شه‌که‌ت له ڕووی داراییه‌وه کۆنتڕۆڵت ده‌کات و بۆت نیه پاره‌ی خۆت به‌کار بێنیت یان ناتوانیت یارمه‌تیدانی کۆمه‌ڵایه‌تی خۆت به‌کار بێنیت.\nبۆت نیه خۆت بڕیار بده‌یت.\nبه‌زۆر شتت پێده‌کرێت یان هه‌ڕه‌شه‌ت لێده‌کرێت.\nپاش تەڵاق یان پچڕانی پەیوەندی وەدوات دەکەون.\nله ماوه‌ی دانیشتنه پلان بۆداندراوه‌کاندا هاریکاری ده‌که‌ین له‌گه‌ڵ که‌پڵ و خێزانه‌کاندا. له دانیشته‌نه‌کاندا یارمه‌تیت ده‌ده‌ین ڕێگه بدۆزییه‌وه بۆ یارمه‌تی سازانی باشتر له ژیانی ڕۆژانه‌تدا و به‌ر‌گری له مه‌ترسی توندوتیژی له داهاتوودا.\nئه‌م خزمه‌تگوزاریانه بۆ کێیه؟\nخزمه‌تگوزارییه‌کانمان بۆ ئه‌و که‌سانه‌یه که قوربانی یان تاوانبارانی توندوتیژی ناوماڵ یان هه‌ردووک بابه‌ته‌که‌ن. ده‌کرێ به‌ته‌نیا، وه‌ک که‌پڵێک یان وه‌ک خێزان په‌یوه‌ندیمان پێوه بکه‌یت.\nفه‌رمانبه‌ره‌کانمان به زمانه‌کانی فینلاندی و ئینگلیزی قسه ده‌که‌ن؛ هه‌روه‌ها گه‌ر پێویست بکات وه‌رگێڕ به‌کار دێنین.\nنووسینگه‌که‌مان له تامپره‌یه به‌ڵام ده‌توانیت له هه‌ر کوێیه‌کی فینلاندوه له‌گه‌ڵمان له په‌یوه‌ندیدا بیت.\nMitä on perheväkivalta?\n© 2022 Setlementti Tampere ry / PVK


ڕۆژی جیهانیی کۆبانێ\nشاری کۆبانێ، ئەو شارەی کە مێزەکەی بەسەر ڕێکخراوی تیرۆریستی دەوڵەتی ئیسلامی(داعش) هەڵگەڕاندەوە.\nبۆچی پێویستە هەموومان بزانین ڕۆژی جیهانیی کۆبانێ واتای چییە؟\nچالاکوان و ئەندامی گروپی یەکگرتنی سکوتلەندی لەگەڵ کوردستان\nشاری کۆبانێ شارێکی زۆرینە کوردنشینە، کوردەکان بەشی زۆرینەی دانیشتووانی شاری کۆبانێ پێك دەهێنن، کە سەر بە دەسەڵاتی ئۆتۆنۆمی باکووری ڕۆژهەڵاتی سوریا - کە بە ڕۆژاڤاش دەناسرێت - بەرامبەر بە سنووری وڵاتی تورکیا. ئەمساڵ دەبێتە حەوتەم ساڵ کە ڕۆژی 1ی نۆڤەمبەر وەك ڕۆژی جیهانیی کۆبانێ دەناسرێت (لەدوای ساڵی 2014ەوە).\nنووسەر ئاماژە بەوەش دەکات کە یەکەم ڕۆژی جیهانیی کۆبانێ لە ساڵی 2014 بوو، ئەوەش لەکاتێکدا شاری کۆبانێ هێشتا لەژێر گەمارۆدا بوو، کە ئەو گەمارۆیە بووە هۆی زیان و وێرانکردنی گەورە و گرتنە دەستی کۆنترۆڵی نیوەی شارەکە لەلایەن ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی ناسراو بە داعش.\nکاتێک پۆڵات جان، وتەبێژی هێزە کوردییەکان، بەر لە یەکەم خۆپیشاندانە جیهانییەکان چاوپێکەوتنی لەگەڵ ئەنجام درا، ڕایگەیاند: "لەمڕۆدا، کۆبانێ دەکرێت دوو مانا ببەخشێت".\nیەکەم - بەرگریی قارەمانانەی چەکدارانی یەکەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) و یەکەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە).\nدووەم - پاڵپشتی بە لێشاوە لە سەرجەم گۆشەکانی جیهانەوە.\n"هۆشیارییەکی لەو شێوەیە، هەوڵە دیموکراسی و ئاشتیخوازەکان بوونە هۆی ئەوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش یارمەتی کوردەکان بدان و رۆڵێکی بەرچاویان هەبێت لە تێکشکاندنی زەمینی داعشدا".\nهاوکات ڕاشیگەیاند، "دەمانەوێت ئەم هەوڵانە فراوانتر بن. کۆبانێ چیتر پرسێکی تەنیا تایبەت نییە بە کوردەکان، یان تایبەت بە سوریا یان کوردستان، بەڵکو پرسێکی تایبەت بە سەرانسەری جیهانە".\nباسی لەوەش کرد کە "ئەمە گوزارشت لە بوونێکی دیموکراسی و ئاشتیخوازانە دەکات... ئێمە دەمانەوێت ڕۆژی 1ی نۆڤەمبەر ببێتە ئەو ڕۆژەی کە جیهان خاوەندارێتیی خۆی بۆ کۆبانێ نیشان دا".\nئەو خانمە نووسەرە باس لەوەش دەکات کە یادکردنەوە یەک بەدوای یەکەکان بەبۆنەی دەستکەوتەکانی شوڕشی رۆژاڤاوە دڵخۆشییان دەربڕیوە، هاوکات سەرنجیان بەرەو هەڕەشە و هێرشە بەردەوامەکان ڕاکێشاوە - هەروەها نیشاندانی گرنگی پشگیریی نێودەوڵەتی.\nشەڕی کۆبانێ تەنیا شکستێک نەبوو بۆ هێزە فاشیستە ئایینییەکان. بەڵکو سەرکەوتنی بزووتنەوەیەکە نیشانی دەدات کە وێڕای سەختترین هەلومەرجەکان، کۆمەڵگا دەکرێ بەشێوەیەکی نوێ ڕێکبخرێتەوە لەسەر بنەمای دادپەروەریی و دیموکراسی ڕیشەیی.\nلەبارەی خەڵکی کۆبانێوە ئەو نووسەرە دەڵێت، خەڵکی رۆژئاڤا ئەوەیان نیشان دەدا کە "دەکرێ جیهانێکی دیکە هەبێت" - نەک ئەوەی زۆر حەزیان بەم دەستەواژەیە هەبێت، چونکە وەک خۆیان ئاماژەی پێ دەکەن، ئێمە تەنیا جیهانێکمان هەیە و گۆڕانیش دەکرێ لەم جیهانەدا بێتەوە کایەوە.\nکاتێک لە ساڵی 2018 سەردانی کۆبانێم کرد، بنیاتنانەوەی هەیکەلیی شارەکە شتێکی ناوازە و دڵگیر بوو، بەڵام بەهەمان ڕادەی ئەو هەیکەلیەتانە دڵگیر نەبوو کە ڕێگایان بە خەڵک دەدا ژیانی خۆیان و کۆمەڵگەی ناوچەکانیان بەڕێوە ببەن.\nئەو دیموکراسییە ڕیشەییەی - هەروەها جەختکردنەوەی پتەوی مافەکانی ژنان - کە شایەتحاڵی بووم ڕەگوڕیشەی درێژی داکوتابوو، کە مێژووەکەی دەگەڕایەوە بۆ ساڵانی 1970 و 1980کان، کاتێک عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە سوریا دوور خرایەوە. کوردەکان بە مەبەست لەلایەن ڕژێمی سووریاوە دەچەوسێنرانەوە، بەڵام ئەو بیر و هزرانەی کە بەشێوەیەکی نهێنیی لەم دەیانەدا برەویان پێ دەدرا لەکۆتاییدا توانیان بەهۆی ئەو بۆشاییەی دەسەڵاتە بگەشێنەوە کە شەڕی ناوخۆی سووریا هێنایە ئاراوە.\nهاوشێوەی یەکێک لەو خانمانەی کە چاومان پێکەوت بەوشێوەیە باسی کرد: "وەک ئەوە وابوو بەردێک بەرز کرابوویەوە و لەژێریدا گوڵی پێنەگەیوو هەبوون".\nزۆر سەرسام بووم بەم وێنەیەی جیهانێکی نوێ کە بەنهێنی گەورە گەشەی سەندبوو و لەکۆتاییدا توانی بگەشێتەوە، کە من ئەم وێنەیەک لکاند.\nخاپوورترین ناوچەی شارەکە وەک یادگارییەکی گەمارۆکە جێهێڵرابوو، کاتێکیش بە کامێراکانمانەوە گوزەرمان پێدا کرد، خێزانێک گوڵێکی سپیان پێشکەش کردم، کە وەک یادگاریی خودی خۆم لەو شوێنە بەهێزە تۆمارم کرد. شاندەکەمان بووە میوانی کۆنگرەیا ستار، کە ڕێکخراوی ئافرەتانە.\nڕێک لەپشت ئەم شوێنە خاپوورانەوە، سنوورەکەیە، کە ئاڵای تورکیای لێ وەک بیرخەرەوەیەکی تاڵی دراوسێ نەیار و شەڕفرۆشەکە بەرامبەر بە باکوور دەشەکێتەوە.\nتورکیا لەپێشوودا هێرشی کردۆتە سەر باکووری سووریا و بەشێکی زۆری لێ داگیر کردووە، ترسی تەواو ڕاستەقینەش هەیە کە لە داهاتوودا هێرشی زیاتر ئەنجام بدەن و کۆبانێ بکەنە ئامانج.\nتورکیا هەرگیز هێرشەکانی نەوەستاندووە، ئەوەش وێڕای ڕێککەوتن لەسەر ئاگربەستەکان، ماوەی چەند ڕۆژی ڕابردووش زیادبوونی دەستدرێژییەکانیانی بەخۆوە بینیووە.\nلەئێستادا هێزەکانی سوریا لە دەرەوەی کۆبانێن، بەڵام نە ڕژێمی سوریا، نە ڕووسیای پشتیوانیان، هیچ هاوسۆزییەکیان نە بۆ ئەو مۆدێلە دیموکراسییەی لە رۆژئاڤا گەشەی سەندووە هەیە، نە بۆ ئەو چارەسەرە فیدراڵییانەش کە کوردەکان لەبارەی سوریاوە پێشنیاریان کردووە.\nژیان لەژێر سایەی ئەو میلیشیا ئیسلامییانەی تورکیا وەک هێزی زەمینی خۆی بەکاریان دەهێنێت زۆر لە ژیانی ژێر سایەی داعشەوە جیاواز نییە - ژمارەیەک لەو خۆفرۆشانەش هەر چەکداری پێشووی داعشن.\nڕەجەب تەییب ئەردۆگانی سەرۆکی تورکیاش بە ئاشکرا باسی لە پلانەکانی کردووە سەبارەت بە پاکتاوی نەژادی ناوچەکە لە دانیشتوانە کوردەکەی.\nلەهەمان کاتدا، لەنێو وڵاتی تورکیا، هەڵمەتی دڕندانەی سەر چەپڕەوی، پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) چڕ بۆتەوە. هۆکاری پشت دەستگیرکردنی زۆرینەی سەرکردە دیارەکانی پارتەکە پەیوەندی بە گەمارۆی کۆبانێوە هەیە.\nلەمڕۆدا لە تورکیا، بانگەوازێک بۆ ناڕەزایی ئاشتییانە بەسە تا سزایەکی ماوە درێژی زیندانت بەسەردا بسەپێنرێت.\nمەترسییەکانی فاشیزمی تورکی و دەستدرێژیی سەربازیی ڕوونن و هەمووان دەتوانن بیبینن، بەڵام ئەو "سەرکردانەی جیهان"، کە بەرژەوەندیی تایبەتی خۆیان رێبەریانە، بەباشی دەزانن ڕوویان وەرگێڕن.\nڕۆژی جیهانیی کۆبانێ بیرخەرەوەیەکی ئەم مەترسییانە و ئەو چرای ڕێنیشاندەرەی هیوایەیە کە نیازیانە خامۆشی بکەن. هاوکات بیرخەرەوەیەکیشە کە زۆر گرنگە سیاسەتیش بۆ سیاسەتمەداران جێبهێڵرێت.


وەزیری بەرگریی فەرەنسا گەیشتە بەغدا و لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عێراق کۆدەبێتەوەو پێدەچێت ئێوارەی ئەمڕۆش بگاتە هەولێر، سەرچاوەیەکی فەڕەنسیش دەڵێت، یەکێک لە تەوەرە گرنگەکانی گفتوگۆکان، هێرشەکانی تورکیایە بۆسەر پەکەکە لەهەرێمی کوردستان.\nنووسینگەی راگەیاندنی فلۆرانس پارلی، وەزیری بەرگریی فەرەنسا بڵاویکردەوە: "ئێوارەی دوێنێ وەزیری بەرگریی فەڕەنسا گەیشتووەتە بەغدای پایتەختی عێراق و ئەمڕۆ لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عێراق و کۆدەبێتەوە."، پێدەچێت ئێوارەی ئەمڕۆش بگاتە هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان.\nمیدیاکانی فەڕەنسا لەزاری سەرچاوەیەکەوە ئەوەیان بڵاوکردووەتەوە، وەزیری بەرگریی فەڕەنسا لە کۆبوونەوەکانیدا لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عێراق و هەرێم گفتوگۆ لەبارەی ئەو بابەتانە دەکات، کە جان ئیڤ لودریان، وەزیری دەرەوەی هەمان وڵات پێشترتاوتوێی کردبوون، لەمیانەی سەردانەکەی بۆ عێراق و هەرێم، وەک، شەڕی دژی داعش و پرسی سەروەریی عێراق.\nسەرچاوەکە ئەوەشی ئاشکراکردووە، یەکێک لە ئامانجەکانی سەردانەکەی وەزیری بەرگری و بابەتەی گتوگۆکان، پرسی "دەستوەردانەکانی تورکیایە لە خاکی عێراق و بەتایبەتی هێرشەکانی ماوەی ڕابردوو بۆسەر پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە).\nسەرچاوە فەڕەنسییەکە ئاماژەی بەوەشكردووە: " گەیشتووینەتە ئاستێکی ترسناک لە پێشێلکردنی سەروەریی عێراق، فەڕەنسا بەتەواوی پاڵپشتی سەروەریی عێراق دەکات لە چوارچێوەی هاوسەنگییەکی هەرێمیی ئاڵۆزدا".


بڕیاری دادگا له مه‌سه‌له‌كه‌ی شـارۆچكه‌ی دوجه‌یل مانگی یانزه ده‌رده‌چێت\nڕۆژی دووشه‌ممه لێـپـرسـراوانی دادگای باڵای تاوان له به‌غدا گوتیان بڕیاری دادگای تایبه‌ت به دادگایـیـكردنه‌كه‌ی یه‌كه‌می سه‌رۆكی پـێشـووی عێراق سه‌دام حسێن ڕه‌نگه له 5 ی مانگی یانزه‌دا ڕابگه‌یه‌نرێت.\nهه‌روه‌ها گوتیشـیان بڕیاری دادگا له‌سه‌ر حه‌وت هاوكاره‌كه‌ی سه‌دامیش ده‌بێت هه‌مان ڕۆژ ده‌ربـچێت، كه ئه‌وانیش به تاوانی دژی مرۆڤایه‌تی تاوانباركراون.\nشـایانی باسه له دادگایـیـكردنه‌كه‌ی یه‌كه‌مدا، سه‌دام به تاوانی دژی مرۆڤایه‌تی تاوانباركراوه، وه ده‌ڵێن له سـاڵی 1982 دا به‌رپـرس بووه له كوشـتن و ئه‌شـكه‌نجه‌دانی 148 شیعه له شـارۆچـكه‌ی دوجه‌یل. ئه‌گه‌ر سه‌دام ئه‌م تاوانه‌ی به‌سه‌ردا سـاغ ببـێـته‌وه ئه‌وا ڕووبه‌ڕووی سـزای له سێـداره‌دان ده‌بێت.\nهه‌روه‌ها سه‌دام و شه‌ش هاوكاری تاوانی جینۆسایدیان ئاڕاسته‌كراوه به‌وه‌ی له هه‌شـتاكاندا شـاڵاوی قڕكردنیان له دژی كورده عێراقیـیه‌كان ئه‌نجامداوه. داواكاری گشتی ده‌ڵێت 180 هه‌زار كورد له‌و شـاڵاوانه‌دا كوژراون. بڕیاره ڕۆژی سـێـشه‌ممه شـایه‌تحاڵی دیكه له دانشـتنێـكی دیكه‌ی ئه‌و دادگایـیـكردنه‌دا شـایه‌تی بده‌ن.\nشـایانی باسه له دواهه‌مین دانیشـتنیشـدا سه‌رۆكی دادگا سه‌دامی له هۆڵی دادگا ده‌ركرد.


سەرۆك بارزانی پێشوازی لە نێردەی تایبەتی ئەمریكا بۆ كاروباری سووریا دەكات\nئیسرائیل هەوڵ بۆ ”بڕیارێکی میژویی“ لەگەڵ سعودیە دەدات\nکۆیە.. بڕیاری تاپۆکردنی خانووە زێدەڕۆکان کەوتە واری جێبەجێکردنەوە\nفازڵ میرانی: دەبێت کورد خۆی ناوی وەزیرەکانی لە حکوومەتی عێراق دیاری بکات\nشاندێکی لایەنە سیاسییەکانی ھەرێمی کوردستان سەردانی بەغدا دەکەن\n“لەو کاتەوە ناوی خۆم فێر بووم، ئەو کوڕە دەزگیرانم بوو!”\n23 کانونی دووەم 2020\nکچێکی گەنج و جوانی راکردوو لە خێزانەکەی، کاتێک دەیویست قسە بکات، بەر لەهەر شتێک هەوڵی دەدا پێم بڵێ، کە ئەو رەدوو نەکەوتووە، تەنیا نایەوێ شوو بەو کەسە بکات، کە بە منداڵی و بەبێ خواستی ئەو کراوەتە دەزگیرانی.\n(گەورە بە بچووک) یەک لە نەریتە خراپ و نەرێنییەکانی کۆمەڵگەی کۆنی کوردە، کە بەرامبەر کچانی بچووکی خێزان و بنەماڵە دەکرا. کچان لە تەمەنی یەک رۆژەوە بۆی هەیە لەجیاتی ژنێکی تر بدرێنە شوو، کە هاوسەرگیری لەگەڵ یەک لە نێرینەکانی ئەم بنەماڵەیە دەکات.\nکاتێک (لەیلا) لە ماڵێکی داڵدەدانی ئافرەتانی هەڕەشەلێکراو دەرچوو، بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵی دانیشتم، وێڕای بێزاربوونی لە ژیانی ماڵی داڵدەدان، کە خۆی دەیگوت وەکوو (زیندانە)، لەدەرەوە دەترسا، نەیدەتوانی چایەکەی بخواتەوە و دەستەکانی دەلەرزی، بەردەوام سەیری ئەملاوئەولای خۆیی دەکرد. تا دڵنیام کردەوە، کە لەم شوێنە پارێزراوە و بەبێ دوودڵی دەتوانێ قسە بکات، بەڵام یەکەم قسەی لەیلا ئەمە بوو: "متمانەم بە کەس نەماوە".\nئەو کچە گەنجە تەمەنی 23 ساڵە، تەنیا کچی خێزانەکەیەتی، خوشکی پێنج برایە، بەڵام لەجیاتی ئەوەی بۆی ببێتە ناز و خۆشبەختی، تەمەنی تەنیا شەش مانگ دەبێ، کاتێک لەجیاتی ئامۆژنی لە کوڕێکی 10 ساڵان مارەی دەکەن، ئەو دەڵێت: "لەو کاتەوە ناوی خۆم فێر بوومە، ئەو کوڕە دەزگیرانمە و ناوی ئەوم لەدوایە، بۆیە بەڕاستی چارەیم ناوێت".\nکاتێک لەیلا دەبێتە کچێکی گەنج، ماڵی (دەزگیرانەکەی!) داوا دەکەن بیگوازنەوە و هاوسەرگیرییەکە تەواو بێت، بەڵام لەیلا رازی نابێت و چەند جارێک هەڕەشەی خۆکوشتن دەکات، بۆیە باوکی و براکانی ناوێرن زۆری لێ بکەن، بەڵام مامی لەیلا، کە لەجیاتی ژنەکەی ئەو مارەبڕاوە، بەپێچەوانەی ئەوان رەفتار دەکات.\nلەیلا دەگێڕێتەوە: "رۆژێک مامم هاتە ماڵمان و گوتی دەمەوێ بەتەنیا قسەت لەگەڵ بکەم، هەرچەندە دایکم رازی نەبوو، بەڵام دەسەڵاتیشی نەبوو، منی بردە ژوورێک و دەرگای لەسەر داخستم، سەرەتا بە خۆشی گوتی دەبێ شوو بەو کوڕە بکەی، تۆ دەزگیرانی ئەوی، کاتێک زانی رازی نابم، قژی راکێشام و لێی دام، گوتی ئەم هەفتەیە دەگوازرێیتەوە و دەبێ رازی بی دەنا دەتکوژم، ئەگەر تۆ رازی نەبی، ژنەکەی من دەبەنەوە ماڵی باوکی".\nئەگەرچی ئێستا ئەم نەریتە بەراورد بە جاران کاڵ بووەتەوە، بەڵام قوربانییانی هەن و لیرەو لەوێ کچان بەم هۆیە رووبەڕووی توندوتیژی دەبنەوە.\nلە بەدواداچوون لەگەڵ بنکەکانی پۆلیسی بەدواداچوونی توندوتیژیی خێزانی، ئامارێک لەبەردەستدا نییە، بەڵام پۆلیس و بنکەکانی قەزا و ناحیەکان بە وریاییەکی زۆرەوە زانیاری دەدەن و لە هەستیاریی کێشە کۆمەڵایەتییەکان لەو ناوچانە ئاگادارت دەکەنەوە.\n(گەورە بە بچووک، رەدووکەوتن، ژن بە ژنی) ئەو نەریتانەن، کە تا ئێستا لە ناوچەکانی دەرەوەی شارە گەورەکانی کوردستان ئەنجام دەدرێن، وەنەبێ لە ناوچەکانی تری کوردستانیش نەبێت، بەڵام ئەم ناوچانە رێژەی زیاتریان بەردەکەوێت. بەهۆی هەستیاری و تۆخیی نەریتە کۆمەڵایەتییەکان، مامەڵەکردن و باسکردنی ئەم کەیسانە سەختە و زانیاری وەرگرتن، هەوڵدان و متمانەی زۆری دەوێ.\nهەروەکوو لەیلا دەڵێت: "من یەکەم حاڵەتی ناو بنەماڵەکەم نینم، بەڵکوو کچی خاڵ و مامیشم هەر بەم جۆرە هاوسەرگیرییان کرد، بە منداڵی مارە بڕابوون".\nدوای ئەوەی مامی لەیلا هەڕەشەی لێ دەکات، ئەم کچە بڕیار دەدات لە ماڵەوە رابکات، چونکە: "دەمزانی باوکم و براکانم دەسەڵاتی ماممیان نییە، ئەو هەرچی بیەوێ دەیکات و براگەورەی باوکمە، بۆیە بڕیاری هەڵاتنم دا".\nئەو کچە ماوەی سێ مانگ لە ماڵی داڵدەدانی ئافرەتانی هەڕەشەلێکراو بووە، دواتر هەم بێزار و هەم زۆر بیری دایکی کردووە، بۆیە بە جۆرێک تەلەفۆنی بۆ کردووە. ئەو دەڵێت: "کاتێک قسەم لەگەڵ دایکم کرد، هەم گریا و هەم تووڕە بوو، چونکە گوتی، لێرە خزمەکان وا دەزانن رەدوو کەوتووی، تەنیا خۆمان دەزانین بۆ هەڵاتووی، کاتێک دڵنیام کردەوە کە من رەدوو کەس نەکەوتووم و بۆ ئەوەی شوو بەم کوڕە نەکەم رامکردووە. پێی خۆش بوو".\nدایکی لەیلا داوای یارمەتی لە براکەی دەکات، ئەویش بڕیار دەدات، کە قسە لەگەڵ مامی بکات: "خاڵم بەرگری لە من دەکات و دەڵێت، دەزانم هەڵەی نەکردووە، کاتێک ئەو بەم کوڕە رازی نییە بەزۆر مەیدەنێ، بەڵام ماڵی کوڕەکە ئەمجارە داوای پارەیەکی زۆریان لەجیاتی وازهێنان لە من کرد".\nئەگەرچی ئێستا خاڵی لەیلا دەیپارێزێت و ئەو بڕە پارەیەشی داوە بەو کوڕەی لەیلای لێ مارە کراوە، بەڵام تا ئێستا لە مامی دەترسێت و دەڵێت ناوێرم لە ماڵ بێمە دەرەوە، دەترسێم مامم لە هەر شوێنێ بمبینێت پەلامارم بدات.\nکاتێک قسەم لەگەڵ پۆلیسێکی ئاگادار لە کێشەی لەیلا کرد، گوتی: "لەیلا بەختی هەیە کە کێشەکەی بەم جۆرە کۆتایی هات، چونکە هەم باوک و براکانی خۆشیان دەوێت، هەم خاڵێكی، کە کاریگەریی لەسەر خێزانەکەی هەیە، بەرگریی لێ دەکات، هەر لەم ناوچەیە کچ هەن، کە بەم هۆیە ژیانیان لەدەست داوە".\nوەزارەتی خوێندنی باڵا بەدوای چارەسەرکردنی کێشەی قوتابیانی کۆ…


بۆ به‌رزوبه‌ڕێز راگرتنی یادی مسته‌فا بارزانی رابه‌ر و سیمبوولی نه‌ته‌وه‌یی كورد مه‌كته‌بی سیاسی (پ.د.ك) به‌یاننامه‌یه‌كی بڵاوكرده� 2012-03-01\nئه‌مڕۆ یادی كۆچی دوایی مرۆڤێكی مه‌زن و پێشمه‌رگه‌یه‌كی دلێر و رابه‌رێكی بێهاوتا ده‌كه‌ینه‌وه، مرۆڤێك له خانه‌واده‌یه‌كی رۆشنگه‌ریی ئایینی و شۆڕشگێڕ و نه‌ته‌وه‌په‌روه‌ر هاتۆته دنیاوه و فیكر و هه‌ڵسوكه‌وتی به بنه‌ماكانی مافخوازی و ئازایی و لێبوورده‌یی قاڵ بووه، رابه‌رێك له مێژووی گه‌له‌كه‌ی و ڕه‌وایه‌تی مافه‌كانی و خه‌باتی پێشمه‌رگایه‌تی بێ پسانه‌وه‌وه شه‌رعییه‌تی سه‌ركردایه‌تی كردنی بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی هاوچه‌رخی نه‌ته‌وه‌ی كوردی وه‌رگرتووه.\nئه‌مڕۆ یادی 33 ساڵه‌ی كۆچی دوایی (مسته‌فا بارزانی) نه‌مر ده‌كه‌ینه‌وه و له‌كاتێكدا ئێمه وه‌كوو مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان له‌و بۆنه‌یه‌دا به‌یاننامه ده‌رده‌كه‌ین و یاده‌وه‌ری دامه‌زرێنه‌ر و یه‌كه‌مین سه‌رۆكی پارته‌كه‌مان به‌رز و به‌ڕێز راده‌گرین، هاوكات ئه‌وه دووپات ده‌كه‌ینه‌وه كه بارزانی نه‌مر سیمبولێكی نه‌ته‌وه‌یی ـ نیشتمانیی كوردستانییه و موڵكی هه‌موو مێژووی رابردوو ئێستا و ئاینده‌ی گه‌لی كوردستان و وێنای شۆڕشگێڕی هه‌موو خه‌باتكارانی رێی رزگاری و دیموكراتییه و نموونه‌ی كۆكراوه‌ی هه‌موو نه‌ته‌وه و ئایین و ئایینزاكانی كوردستانه.\nبارزانی مسته‌فا كه پێش 33 ساڵ و دوای ته‌مه‌نێكی پڕ له ئازار و ئه‌شكه‌نجه و ئازایه‌تی و خۆڕاگری و حیكمه‌ت و دووربینی، كۆچی دوایی كرد، خه‌زێنێكی گه‌وره‌ی له فیكری نه‌ته‌وه‌یی و دیموكراتی و ئه‌زموونی خه‌باتگێڕی و پێشمه‌رگایه‌تی بۆ جێهێشتووین، بۆته رێبازێكی یه‌كانگیری سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و فیكری كه بۆ دنیابینی و رێكخستنی ناوماڵی كورده‌واری و تێڕوانینی سیاسی و كاروكرده‌وه‌مان، نه‌وه له‌دوای نه‌وه، سوودی گه‌وره‌ی لێده‌بینین و ده‌بێته رۆشنكه‌ره‌وه‌ی رێگامان له رۆژانی سه‌خت و تاریكدا، ده‌بێته ده‌روازه‌مان له ته‌نگیدا و ده‌بێته نیشانه و ماكی ئاینده‌مان له خه‌باتی دیموكراتیدا.\nبارزانی نه‌مر ئه‌و ڕابه‌ره شۆڕشگێڕه بێهاوتایه بوو كه هه‌میشه ئاشتی ده‌خسته پێش هه‌ر رێگه‌چاره‌یه‌كه‌وه بۆ دۆزی ره‌وای گه‌لی كوردستان و نه‌ته‌وه‌ی كورد، هه‌میشه دیموكراتی به خه‌باتی پێشمه‌رگایه‌تی و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی دیكتاتۆریه‌وه گرێده‌دا، به‌دیهێنانی مافی گه‌لی كوردستانی له به‌دیهێنانی مافی هه‌موو نه‌ته‌وه‌كانی دیكه و چه‌سپاندنی سستمی سیاسی دیموكراتی له عێراقدا ده‌بینییه‌وه و وه‌كوو ئامانجگه‌لێك له پێناویاندا تێده‌كۆشا كه یه‌كتری ته‌واو ده‌كه‌ن و پێكه‌وه به‌دی دێن.\nئێمه كه یادی كۆچی دوایی ئه‌م رابه‌ره مه‌زنه ده‌كه‌ینه‌وه، رێبازه‌كه‌ی دووپات ده‌كه‌ینه‌وه و بڕوامان به‌وه‌یه كه رێنیشانده‌رمانه له خه‌باتی ئه‌م قۆناغه‌ی گه‌له‌كه‌مان و نه‌ته‌وه‌كه‌ماندا، پابه‌ندبوونی خۆمان به بنه‌ما نه‌گۆڕه‌كانییه‌وه دووپاتده‌كه‌ینه‌وه كه بریتین له بڕوابوونی بێ چه‌ندووچۆن به مافی ره‌وای گه‌لی كورد و دامه‌زراندنی قه‌واره‌ی سیاسی سه‌ربه‌خۆی خۆی و دابین كردنی ئازادی سیاسی و سه‌رفرازی نیشتمانیی و دیموكراتی و دادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی، بنه‌ماكانی رێبازی بارزانی نه‌مر بریتین له چه‌سپاندن و پاراستنی پێكه‌وه‌ژیانی نه‌ته‌وه‌یی و ئایینی له هه‌رێمی كوردستاندا، له یه‌كڕیزیی گه‌له‌كه‌مان و پێكه‌وه خه‌باتكردنی سیاسی و پێكه‌وه ئیشكردن بۆ بنیاتنانی وڵات و گه‌شه‌ی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی، بڕوابوونه به لێبوورده‌یی و یه‌كترقبووڵكردن و رێزگرتن له جیاوازییه‌كان، كاركردنه بۆ فه‌راهه‌مكردن و پاراستنی ئازادییه‌كانی بیروڕا و عه‌قیده و راده‌ربڕین و چه‌ندین چه‌مك و بڕوایی دیكه‌ی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی كه له كۆی هه‌موویاندا جیهانبینییه‌ك بۆ ئازادی و به‌ڕێوه‌بردنی وڵات و گه‌شه‌كردن به‌رجه‌سته ده‌بێ .\nئه‌زموونى گه‌لى كوردستان و هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مان و پێكهێنانى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان به‌رهه‌مى ئه‌و خه‌باته نه‌پساوه‌ى گه‌لى كوردستانه به رابه‌رایه‌تى بارزانى نه‌مر، ده‌با له‌م بیره‌وه‌ریه‌دا پتر نێوماڵى كوردستان رێكبخه‌ینه‌وه و ئه‌و ده‌ستكه‌وته مه‌زنانه‌ى به خوێن و خه‌بات به‌ده‌ست هاتوون بپارێزین و هه‌وڵبده‌ین پێكه‌وه ژیانى سیاسى و یه‌كترقبوڵكردن له كوردستاندا وه‌كو باوه‌ڕ و پڕاكتیك مكومتر بكه‌ین و هه‌موومان به‌لایه‌نه سیاسى و نه‌ته‌وه‌یى و ئاینى، به‌هه‌ستى پڕ له به‌رپرسیاریه‌تى نه‌ته‌وایه‌تى و نیشتیمانى نه‌هێڵین هیچ درزێك له ریزه‌كانمان دروست ببێ و هه‌موو هه‌وڵ و كۆششه‌كان بۆ به‌دی هێنانى ئاوات و ئامانجه به‌دی نه‌هاتووه‌كانى گه‌له‌كه‌مان بێت.\nسه‌ری رێز و نه‌وازش بۆ یادی بارزانی نه‌مر داده‌نه‌وێنین\n33 ساڵه‌ی كۆچی دوایی رابه‌ر و سیمبوولی نه‌ته‌وه‌ییمان به‌رز و به‌ڕێز راده‌گرین


به‌ئازارترین برینه كه له ئازیزترین كه‌سته‌وه بۆت دێت، چ پیاو بیكات چ ژن خیانه‌ت هه‌ر یه‌ك مانای هه‌یه، ئه‌وه‌ی خیانه‌ت ده‌كات هه‌زار هۆكار بۆ ڕازیكردنی ویژدانی بۆ كاره نائینسانییه‌كه‌ی ده‌دۆزێته‌وه، ئه‌وه‌شی خیانه‌تی لێ ده‌كرێت سه‌رباری قووڵی برینی هه‌موو جه‌سته‌ی هه‌ست به‌كه‌مییه‌كی زۆر ترسناك ده‌كات! ئه‌و كه‌مییه ته‌نیا ئه‌وانه هه‌ستی پێ ده‌كه‌ن كه تاڵایی خیانه‌ت له قوڕگیاندا په‌نگی خواردووه‌ته‌وه.\nخیانه‌ت باس و خواس و به دواداچوونی زۆری له كۆڵه پیسه‌كه‌ی خۆیدا هه‌ڵگرتووه، هه‌ریه‌ك به‌جۆرێك باسی ده‌كات و ده‌یبینێت، خیانه‌ت له ئاو هه‌وا خاك نیشتمان. له‌یه‌كه‌م ورده درۆ به‌ناوی خواوه ده‌ست پێ ده‌كات، هه‌ریه‌ك له‌م خیانه‌تانه باجێكی خۆی هه‌یه ڕه‌نگه ڕووش بدات كه‌سێك هه‌موو ته‌مه‌نی له خیانه‌ت به‌سه‌ر بردبێت، به‌ڵام بۆ جارێكیش باجی نه‌دابێت! به‌ڵام ئه‌وه‌ی ژیانه ساده‌كه‌ی تاكێك تێك ده‌دات و خه‌ونه په‌مه‌ییه‌كان به‌دڕك ده‌هۆنێته‌وه، خیانه‌تی خۆشه‌ویستی و هاوسه‌رگیرییه، ئه‌و خیانه‌ته‌ی له‌ژێر په‌رده‌ی دڵپاكی خیانه‌ت لێكراو گه‌وره‌ی سیقه‌دا ئاو ده‌درێت.\nچۆن خیانه‌ت ده‌كرێت و بۆچی ده‌كرێت، كێ و چی هۆكاره؟ ئه‌مانه ئه‌و پرسیارانه‌ن زۆرینه‌ی جار نه خیانه‌تكار نه لێكراو وه‌ڵامه‌كان نازانێت، دوای ئاشكرابوون، هۆكاری زۆر ده‌گوترێن قسه‌ی زۆر دێت و ده‌چێت، به‌ڵام هیچی شوێن ناگرێت، چونكه كار له‌كار ترازاوه و ئه‌و ئاوه‌ی ڕژاوه ناگه‌ڕێته‌وه گۆزه‌كه‌ی.\nهاوڕێیه‌كمان له‌وه‌ته‌ی ده‌یناسین و به بیرمان دێت كوڕێكی خۆش ده‌وێت، هه‌ر ئه‌و كاته‌ی گه‌یشتنه به‌رده‌رگای هاوسه‌رگیری پێوه‌ندییه‌كه‌یان ژێراوژوور بوو، به‌بێ هۆكار كوڕه‌ی چه‌ند ساڵ خۆشویستراو به‌جێی هێشت، ئێمه‌ش هه‌ریه‌كه‌مان له هه‌وای خۆمانه‌وه شیكردنه‌وه‌یه‌كمان بۆ گۆڕان و وازهێنانی كوڕه‌كه ده‌دۆزییه‌وه، بێ ئه‌وه‌ی كه‌س دڵنیا بێت له‌وه‌ی له ڕاسته‌قینه‌یی ئه‌و "شاپیاوه" ی هه‌میشه هاوڕێكه‌مان وێنای ده‌كرد و به‌شانوباڵیدا شه‌و ڕۆژ هه‌ڵی ده‌دا چی ده‌گوزه‌رێت؟\nڕۆژگار هات و چوو هاوڕێی ئازیزیشم هه‌ر شه‌وه دڵی به‌هۆكارێك ده‌هۆنیه‌وه و هه‌ر ڕۆژه و مه‌نزڵی جێی ژوانێكی كۆنیان بوو، تا ئه‌و ڕۆژه‌ی خۆشه‌ویستی چه‌ند ساڵه‌ی هاته‌وه و بۆ چه‌ند ڕۆژێك دڵی خۆش كرده‌وه و به‌چنینی گوڵ و ڕێحان و پێكه‌وژیان ئاوی ده‌ڵی ده‌دا، ئه‌مه زۆر به‌رده‌وام نه‌بوو ڕووه شاراوه‌كه ئاشكرابوو بۆ تاهه‌تایه به جۆرێك دڵی شكاند كه هیچ كام له هاوڕێیان نه‌ده‌توانین دڵی ئاو بده‌ین نه پێشبینی ئه‌وه ده‌كه‌ین دووباره بڕوای دروستت ببێته‌وه.\nده‌ڵێن ئه‌گه‌ر خوا بیه‌وێت نهێنی كه‌سێك هه‌ڵبماڵێت به‌جۆریك ده‌ریده‌خات قاچی له‌سه‌ری جیا نه‌كاته‌وه، هه‌ر ئه‌وه‌ش ڕووی دا له‌گه‌ڵ ئه‌و هاوڕێیه‌مان كه ماوه‌ی زیاتر له 10 سال كورد گوته‌نی (له‌گوێی گادا نوستبوو) به‌ناو خۆشه‌ویسته‌كه‌ی دوای ئه‌وه‌ی گه‌ڕایه‌وه پێی گوت "كه ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكه جگه له‌و خۆشه‌ویستییه‌كی تریشی هه‌یه و ئێسته نازانێت له نێوانیاندا كامیان هه‌ڵبژێرێت، دڵی یه‌كێك و مێشكیشی ئه‌ویتریانی ده‌وێت"!.\nمن ده‌زانم سه‌خته بڕواكردن به‌وه‌ی ده‌یخوێننه‌وه، به‌ڵام سه‌ختر ئه‌وه‌یه تێدا بژیت، لام ڕوونه له هیچ یاسایه‌ك و ده‌قێكی ئاینیدا جێی ئه‌و قێزه‌ونییه نابێته‌وه، به‌ڵام ئه‌وه دێڕێكه له دوور و درێژترین و بێماناترین ڕۆمانی كه هیج كه‌س تاقه‌تی خوێندنه‌وه‌ی نییه و له‌ناو لاقه‌ی كتێب خانه‌كاندا به‌تۆز لێنیشتووی ماوه‌ته‌وه.\nمن نامه‌وێ بڵێم ته‌نیا پیاو خیانه‌ت ده‌كات، چونكه به‌به‌رچاوی خۆمانه‌وه سه‌دان ژنیشمان بینیوه خیانه‌تی به‌لاوه له ئاو خواردنه‌وه ئاسانتره، ته‌نیا ئه‌وه‌ی جیایان ده‌كاته‌وه ئه‌وه‌یه هه‌ندێك له به‌ناو پیاوان ده‌توانن ته‌مه‌نێك له‌نێوان دووكه‌س و زیاتریشدا به‌ش بكه‌ن و هه‌قی هیچ كامیشیان نه‌ده‌ن و ده‌شڵێن پیاوین! به‌ڵام ژن ئه‌گه‌ر له‌یه‌ك كاتدا له‌گه‌ڵ چه‌ندان پیاویشدا بێت دڵی و مێشك و ویستی بۆ یه‌ك كه‌سه و قه‌تیش لێی دوودڵ نابێت.\nبه‌كورتی و به‌كورتی، خیانه‌ت گه‌وره‌تره له‌وه‌ی له گۆرانی و فیلم و دراماكاندا نیشان ده‌درێت و له كۆتاییدا كوڕه‌كه په‌شیمان ده‌بێته‌وه و داوای بوورین ده‌كات، ڕاستی ئه‌م قێزه‌ونییه شتێكی تره، ئاخر ئه‌گه‌ر وه‌ك ئه‌وه‌بێت كه نیشان ده‌درێت ده‌بێت له حاڵه‌تی وه‌ك هاوڕێكه‌ی مندا كوڕه‌كه بۆ كامیان په‌شیمان بێت و داوی لێبوردن له‌كامیان بكات؟\nله‌زمانی ئه‌و هاوڕێیه‌مه‌وه ڕاسته‌قینه‌ی ئازاری خیانه‌ت شتێكی تره، شتێكه له هیچ ناچێت هه‌ستی پێ ده‌كریت بێ ئه‌وه‌ی بتوانێت ده‌ری ببڕیت، ئازارێكه هه‌موو ده‌رمانی دنیا چاری ناكات، له‌ناخه‌وه به‌جۆرێك ده‌تشكێنێت هه‌رجاره و شه‌ڕ به پارچه‌یه‌كی جه‌سته‌ت ده‌فرۆشیت و خۆت لێ ده‌بێت به دێوه‌زمه و ده‌ڵێیت ده‌بێت من چی بم و چیم كردبێت تا شایه‌نی ئه‌وه بووبم.\nده‌ڵین سه‌رده‌م گۆڕاوه و ئاسانكاری زۆر بوون بۆ ئه‌وه‌ی پیاو ژن بكه‌ونه داوی خیانه‌ته‌وه، ئه‌وه‌ی ده‌گوترێت نه‌ك ڕاست نییه ئه‌وه به‌شێكی گه‌وره‌یه له سووكایه‌تیكردن به مێژووی مرۆڤ بوون، چونكه ئه‌گه‌ر كه‌سێك خیانه‌ت له خوێنیدا هه‌بێت له سه‌ربانی مزگه‌ته‌كانه‌وه چاو بۆ پارچه‌یه‌كی سوور ده‌گێڕێت، به‌ناوی پاككرده‌وه‌ی كه‌نیسه‌وه بۆنی ئه‌و كورسییانه ده‌كات كه ژنان له سه‌ردانیكردنی مه‌ریه‌مدا له‌سه‌ری دانیشتوون.\nئه‌وانه‌ی خیانه‌تیان لێ ده‌كرێت هه‌میشه به‌دوای وه‌ڵامی پرسیارێكدا وێڵن و به‌شێكیان كه زۆر به‌قووڵی ئه‌شقی به‌رانبه‌ره‌كه‌یان له‌دڵ و ده‌روونیان چه‌قیوه، به‌دوای وه‌ڵامێكه‌وه‌ن كه پاڵنه‌ر بێت بۆ لێخۆشبوون، هه‌ندێكیش له‌یه‌كه‌م ده‌قه‌ی زانینه‌وه كه‌رامه‌تیان ده‌خه‌نه شوێنی دڵیان و هه‌موو شتێك له پێ ده‌كه‌ن، به‌ڵام به‌شێك له پیاوان ئه‌گه‌ر خیانه‌ته‌كه به قووڵی ببینن به‌قوربانی فیشه‌ك چه‌قۆ به‌ندینخانه ته‌ڵاق بێبه‌شكردنیان ده‌كه‌ن.\nئه‌وه‌ی زۆرینه له‌سه‌ری هاوڕان و به‌پێی ئه‌و پێشینه زۆرینانه‌ی له خیانه‌تد اهه‌ن، له یه‌كه‌م خیانه‌ت و هه‌ڵه ده‌بوردرێت دوای ئه‌وه‌ی به‌ڵێنی ته‌واوی دووباره‌كردنه‌وه‌ی وه‌رده‌گیرێت، ئه‌م ده‌رفه‌ته‌ش نه بۆ هه‌موو كه‌س ده‌بێت نه له هه‌موو یه‌كه‌م جارێكیشدا ده‌بێت، ئاخر هه‌ندێك یه‌كه‌م جار هه‌ن بۆ سه‌ده‌یه‌ك بۆگه‌نییه‌كه‌یان ده‌مێنێته‌وه، ئه‌وكاته نه ڕێیه‌ك بۆ گه‌ڕانه‌وه ده‌بێت نه چوارچێوه‌یه‌ك بۆ لێبوردن، بۆ نموونه ئه‌و پیاوه‌ی بۆ ساڵانێكی دوور و درێژ له‌نێوان دوواندا سه‌ری لێشێواوه!\nكه‌یسه ڕۆژانه‌كانی ناو دادگا ئه‌وه‌یان ده‌رخستووه ته‌نانه‌ت له خیانه‌تیشدا قاچی پیاوان درێژتره له ژنان، شه‌ڵته‌ر و به‌ندینخانه و دادگاكان و ته‌نانه‌ت گۆڕستانه‌كانیش، پڕن له‌و ژنانه‌ی ملیان كه‌وتووه‌ته ژێر په‌تی ئاشكرابوونی خیانه‌ت، به‌شێكیان تامردن له ناو چوار دیواری داڵده‌كاندا ده‌مێننه‌وه و به‌شێكی تر به لێسه‌ندنه‌وه‌ی منداڵ و به‌شێك به‌شكاندی ئابڕووی خۆی و خێزان و به‌شێك به كوشتنیان .... ده‌ده‌نه‌وه.\nجارێك ژنێك كه به‌هۆی ناپاكی هاوسه‌رگیری دوو ساڵ زیاتر بوو له داڵده‌ی ژنان بوو مانه‌وه‌ی و مردنی له‌دوای قه‌ده‌ری خوا به‌ندبوو به ده‌رچوون یان مانه‌وه‌ی له ژاڵده‌كه‌دا، به‌گریانه‌وه پێی گوتم ، ئێمه‌ی ژن هه‌ندێك جار ناچار ده‌بین خیانه‌ت بكه‌ین بۆئه‌وه‌ی بژین یان منداڵه‌كانمان نه‌مرن له برسان، كه ئاشكراش بووین ئاوامان لێ به‌سه‌ر دێت، زۆر به وریایه‌وه گوتی "به‌ڵام بۆ خوێی چێشتیش جارێك پیاوێك له‌به‌ر قێزه‌ونترین خیانه‌تیش موویه‌كیش له جه‌سته‌ی هه‌ڵنه‌وه‌ری"!\nله 29 ساڵیدا هه‌تیو بووم\nدیدارێك دوای مه‌رگ


22/1/2021 - 20:08\nپێشنیوەڕۆی دوێنێ پێنجشەممە، لە نێوه‌ڕاستی شاری بەغدا دوو كرده‌وه‌ی خۆکوژی لە گۆڕەپانی تەیەران هاتنه ئاراوه‌و ئه‌مه‌ش كاردانه‌وه‌ی نێوخۆیی، نێوچه‌یی و نێوده‌وڵه‌تی لێكه‌وته‌وه كه گشتیان به بایه‌خه‌وه باس له گرینگی ئاسایش و سه‌قامگیری عێراق ده‌كه‌ن.\nهه‌ر له‌م به‌ستێنه‌دا، وه‌زاره‌تی كاروباری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا، له به‌یاننامه‌یه‌ك دا، ئه‌و په‌لاماره خۆكوژیانه‌ی به توندی مه‌حكووم كرد.\nدوابه دوای ته‌قینه‌وه‌كان، دانیەل بی سمێت کە بە شێوەی کاتی کارەکانی وەزیری دەرەوەی بەڕێوە دەبات، له به‌یاننامه‌یه‌ك دا كه نوسخه‌یه‌كی بۆ كوردستان تی ڤی ناردراوه، نووسیویه‌تی: "ئێمە بەتوندترین شێوە هێرشە تیرۆریستییه‌كانی ئەمرۆی بەغدا مەحکووم دەکەین.\nله دوو كرده‌وه‌ی تەقینەوەدا لانیکەم 32 کەسیان کوژراون و ژمارەیەکی پتریش بریندار بوون.\nئەو تەقینەوانە كرده‌وه‌ی کوشتنی بەکۆمەڵه‌و به بیرهێنه‌ره‌وه‌یه‌كی ناخۆشی تیرۆریزمه کە به‌رده‌وام درێژەی هەیەو هەڕەشە لە ژیانی عێراقییه بێتاوانه‌كان دەکات. ئێمە به قوڵی سەرەخۆشی له بنه‌ماڵه‌ی قوربانییه‌كان ده‌كه‌ین، هه‌روه‌ها هیواخوازین برینداره‌كان هه‌رچی زووتر چاك ببنه‌وه.\n" پاش ئه‌و رووداوه تیرۆریستیه‌ش سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لە بەیاننامەیەکدا سه‌رکۆنه‌ی هێرشه‌کەی کردو رایگەیاند "ئه‌م هێرشه تیرۆریستییانه نیشانده‌رى قه‌باره‌ى مه‌ترسییه‌كانى تیرۆرن و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان و ته‌واوى هێزه سیاسییه‌كانى وڵات ده‌خه‌نه به‌رده‌م به‌رپرسایه‌تی نیشتمانى بۆ ته‌بایى، یه‌كڕیزى، هاوبه‌شى و پێكه‌وه كاركردن له‌پێناو به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى ئاڵنگارییەکان و ده‌ربازكردنى وڵات له مه‌ترسى و ئاڵۆزى و كێشه و قه‌یرانه‌كان".\nهاوكات مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان لە تویتێکدا وێرای ده‌ربڕینی هاوخەمیی خۆی بۆ كه‌سوكاری قوربانیانی تەقینەوەکانی بەغدا ئاماژەی بەوەش کردوه كه: "هەرێمی کوردستان ئامادەی هاوکاری و پاڵپشتییە".\nنێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق لە تویتێکدا سەرکۆنەی کردەوە خۆکوژییەکانی به‌غدای كردوه‌و ده‌ڵێ: "ئەم کردە چەپەڵانە نابنە هۆی لاوازکردنی کاروانی عێراق بەرەو سەقامگیری و خۆشگوزەرانی".\nتەقینه‌وه‌كان له لایه‌ن داعشه‌وه ئه‌نجام دراون . وەین مه‌رۆتۆ، گوته‌بێژی هێزی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی دژ به داعش لە تویتێكدا بە زمانی كوردی ئاشكرای كرد ، له سه‌ره‌تای ساڵی 2021ـه‌وه تا ئێستا هاوپه‌یمانان له عێراق و سووریا 68 ئۆپه‌راسیۆنیان له دژی چه‌كدارانی رێكخراوی داعش ئه‌نجامداوه.\nبە گوێره‌ی زانیارییه‌كانی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی بۆ تێكشاكاندنی داعش، كه رێكه‌وتی 10ی مانگی 9ی 2014 به سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مریكا پێكهات و هه‌نووكه 83 وڵات تێیدا ئه‌ندامن، له ساڵی 2020دا، ئه‌و هاوپه‌یمانییه، 55 چالاكی دژی داعش ئه‌نجام داوه، له ئاكامی ئه‌و هه‌نگاوانه‌شدا 31 سەرکردەی داعش و 56 ئەندامی رێكخراوه‌كه رێگریان لێكراوه‌و نه‌یانتوانیوه کردەوەی تیرۆریستی به‌ڕێوه‌به‌رن.\nبه‌ڵام ئه‌و هاوپه‌یمانییه جیهانییه پێی وایه هێشتاش داعش هەڕەشه‌یه له‌سەر ئاسایشی عێراق. له ماوه‌ی 3 ساڵی ڕابردوودا هێرشی له‌م چه‌شنه له به‌غدا نه‌هاتۆته ئاراوه. چاوه‌رێ ده‌كرێ ڕاده‌ی كوشتن و برینداره‌كانی ئه‌م ڕووداوه له‌وه پتر بێ كه وەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق ڕایگه‌یاندوه.


چیرۆكی ئه‌و خانمه پۆلیسه‌ی كه سه‌رنجی جیهانی به‌لای خۆیدا راكێشاوه\nمیشێل ئیڤانز، پۆلیسی نیوزیلاندی - فۆتۆ: ڤێنسینت نیو - ئاژانسی ئه‌سۆشیه‌تید پرێس\nنیوزیلاند كرده‌وه‌ی تیرۆریستی\nژماره‌یه‌كی زۆر له خانمانی نیوزیلاند، بۆ ده‌ربڕینی پشتیوانی و هاوخه‌می خۆیان، بۆ كه‌سوكاری 50 قوربانییه‌كه‌ی هه‌ردوو مزگه‌وته‌كه‌ی شاری كرایست چێرچ، كه له هێرشێكی تیرۆریستیدا كوژران، حیجابیان پۆشی.\nجیا له‌و ژنانه، خانمه پۆلیسێكی ئه‌و وڵاته، له‌ناوی میشێل ئیڤانز، بڕیاریدا له كاتی ئه‌ركه فه‌رمییه‌كه‌یدا، له‌چك له‌سه‌ر بكات و گوڵێكی سووریش له‌سه‌ر ئێله‌گه گوللـه‌نه‌بڕه‌كه بدات.\nوێنه‌ی ئه‌و خانمه پۆلیسه 24 ساڵییه، كه له‌لایه‌ن ڤێنسینت یو، وێنه‌گری ئاژانسی ئه‌سۆشیه‌تدا پرێسه‌وه گیرابوو، به شێوه‌یه‌كی به‌فراوان له‌لایه‌ن میدیاكان و ته‌نانه‌ت تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانیش له‌سه‌ر ئاستی جیهان بڵاوكرایه‌وه.\nبه گوێره‌ی وێبسایتی سكای نیوزی ئیماراتی، ئیڤانز ره‌نگدانه‌وه‌ی هه‌ست و سۆزی زۆرێك له نیوزلاندییه‌كانه به‌رامبه‌ر به موسڵمانانی وڵات.\nئیڤانز له گفتوگۆیه‌كدا له‌گه‌ڵ "وانگانوی كرۆنیكل"، ده‌ڵێت: "ساڵی 2016 چوومه ریزه‌كانی پۆلیس، بۆ ئه‌وه‌ی خزمه‌ت به كۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌و شاره بكه‌م كه تێیدا گه‌وره‌بوومه، كاره‌كه‌ی خۆم و شاره‌كه‌شم خۆشده‌وێت، شارێكی جوان و بچووكه، ئه‌و شوێنه‌یه كه من ده‌مه‌وێ تێیدا بژیم".\nرۆژی هه‌ینی رابردوو، له‌كاتی رێوڕه‌سمی ماته‌مینی رووداوه‌كه‌ی كرایست چێرچ، ئیڤانز بڕیاریدا كاسكێته‌كه‌ی سه‌ری لابدات و ته‌نها له‌چكێك وه‌ك ده‌ربڕینی پشتیوانی و هاوسۆزی خۆی بۆ موسڵمانان بكاته سه‌ری.\nجیا له‌و پۆلیسه، به‌شێك له بێژه‌ران و چالاكوانانی ئه‌و وڵاته، تا ده‌گاته جاسیندا ئاردێرن، سه‌رۆكوه‌زیرانی نیوزیلاند، به پۆشینی له‌چكێكه‌وه، هاوسۆزی خۆیان بۆ موسڵمانان ده‌ربڕی.\nرۆژی 15ی ئادار/ مارسی 2019، له كرده‌وه‌یه‌كی تیرۆریستیدا، چه‌كدارێك به‌ناوی برینتن تارانت، 28 ساڵ، له شاری كرایست چێرچ له نیوزیلاند، هه‌ڵیكوتایه سه‌ر دوو مزگه‌وت، له ئاكامی رووداوه‌كه‌شدا، 50 كه‌س كوژران و نزیكه‌ی 20 كه‌سی دیكه‌ش برینداربوون.\n05 روونكردنه‌وه‌یه‌ك له وه‌زاره‌تی داراییه‌وه بۆ فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم


هۆكاره‌كانی به‌رده‌وامبوونی رێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) ئه‌مانه‌ن:\n1.\tزیاده‌ڕۆییكردن له باسكردنی ئاستی ئۆپه‌راسیۆنه‌كاندا. به‌رپرسێك وتی 100 كیلۆ نیتراتی ئامۆنیا و مادده‌ی تریان دۆزیوه‌ته‌وه. بۆئه‌وه‌ی وامانلێبكه‌ن باوه‌ڕ به هه‌واڵه‌كه‌یان بكه‌ین، ده‌بێت وێنه‌ی ئه‌و شتانه بگرن و بیانخه‌نه‌ڕوو.\n2.\tله شارۆچكه‌ی هیت، چوار ته‌نیان دۆزییه‌وه، به‌گوێره‌ی هه‌واڵه‌كه. داوایان لێده‌كه‌ین وێنه‌یان بگرن و بیانخه‌نه‌ڕوو بۆ سه‌لماندنی.\n3.\tبه‌داخه‌وه كه پێگه‌كان زلترده‌كرێن زیاتر له راستییه‌كان. به‌ڵام ئه‌مه شتێكی نه‌رێنییه كه ده‌ره‌نجامی نه‌رێنیی ده‌بێت. له‌وه‌پێش راگه‌یه‌ندرابوو كه هێزه ئه‌منییه‌كان 100 ئه‌ندامی داعشیان كوشتووه، به‌ڵام هیچ وێنه‌یه‌كی ئه‌ندامانی داعشی كوژراومان نه‌بینی.\n4.\tئێمه قوربانیدان و هه‌وڵه‌كانی هه‌مووان ده‌نرخێنین، به‌ڵام زۆر گرنگه راستییه‌كان له‌ڕاده‌به‌ده‌ر درووست بن تا بتوانین سوودوه‌ربگرین له ئه‌زموونه‌كان و هه‌ڵه‌كان راستبكه‌ینه‌وه. زۆر سوپاس بۆ قوربانیدانه‌كانی هێزه چه‌كداره‌كان. خودا له شه‌هیدانمان خۆشببێت و سه‌ربازه برینداره‌كانمان چاكبكاته‌وه! سوپاس.


خەزەڵوەر ۱۳۹۷ – پەڕە 2 – چاونیوز\nخۆکوژییەکان لە کوردستان بەردەوامن و ڕۆژ نییە ئەم دیاردەیە چەند قوربانییەک وەرنەگرن. لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا، کچ و کوڕێکی لاو خەڵکی ناوچە مێشخاسی شاری ئیلام بە هۆی بەربەست دروستکردنی یەکێک لە بنەماڵەی ئەو کچ و کوڕە بۆ پێکهێنانی ژیانی هاوبەش، کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێنا. ئەو دوو لاوە کوردە، بە …\nدوای بەدوای بانگەوازی یەکیەتیی پیشەیی مامۆستایان لە ئێران، کە ٢٢ و ٢٣ی خەزەڵوەری بە مانگرتنی گشتی ڕاگەیاندبوو، رۆژی سێشەممە ٢٢ی خەزەڵوەر مامۆستایان لە شارەکانی ئێران و کوردستان مانیان گرت . مامۆستایانی مانگرتوو بۆ ناڕەزایەتیدەربڕین بە لە کەمیی حەقدەستەکانیان، گرانی و هەژاری، نەبوونی ئازادی و گوشارەکان بۆ سەر هاوپیشەکانیان مانیان گرتووە …\n۲۱ی خەزەڵوەری , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\nڕۆژی ٢٠ی خەزەڵوەری ٩٧ی هەتاوی زیاتر لە ٢٠ بەندیی خەڵکی پارێزگای خووزستان کە لە پێوەندی لەگەڵ هێرشی چەکداریی بۆسەر نمایشی سەربازیی لەشاری ئەهواز لە ٢ی ڕەزبەری ئەمساڵ دەسبەسەرکرابوون ، لە بەندیخانەی ئەو شارە ئیعدام کراون. دوای هێرش بۆسەر مانۆڕ و نمایشی سەربازیی شاری ئەهواز، ٢٢ دووکەس بە تۆمەتی بەشداریی کردن …\nکوژران و بریندار بوونی سێ کۆڵبەری کورد لە شارەکانی مەریوان، ورمێ و سەڵماس\nسێ کۆڵبەری کورد بە تەقەی هێزە نیزامییەکان لە سنوورەکانی کوردستان کوژران و بریندار بوون. ڕۆژی یەکشەممە ٢٠ خەزەڵوەر، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی “غالب کویەک” خەڵکی گوندی “دزەوەن” سەر بە شاری مەریوان لە سنووری ئەو شارە بە تەقەی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی گیانی لە دەست دا. ئەم کۆڵبەرە کوردە لەگەڵ ژمارەیەکی دیکە …\nیاسای بنەڕەتی یان گۆڤاری گاڵتەوگەپ!\n۲۰ی خەزەڵوەری , ۱۳۹۷\tهەواڵ, وتار 0\nسام یارسان سروشتییە کە یاسای بنەڕەتی یان ئەساسنامە بەپێی پێناسەکان بەرزترین بەڵگەنامەی حقووقیی هەر وڵاتێک و سەرچاوەی بنەڕەتییە بۆ کۆمەڵە یاساکانی دیی ئەو وڵات و کۆمەڵگەیە. لە یاسای بنەڕەتیی وڵاتدایە کە بنەما سیاسییەکان، پێکهاتەی دەسەڵات، مافی خەڵک، جێگەوپێگە و شوێنی دەسەڵاتی سیاسی ڕەنگ دەداتەوە و شوێن و سنوور و بڕی …\n۱۹ی خەزەڵوەری , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\nکۆڵبەرێک خەڵکی “زێوە”ی سەردەشت بەهۆی بەربوونەوە لە بەرزایی گیانی لە دەست دا. ڕۆژی هەینی ۱۸ی خەزەڵوەر پۆلێک کۆڵبەری ناوچەی سەردەشت دراونەتە بەر دەستڕێژی هێزی چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی و لە ئاکامی ڕاوەدوونانی ئەم کۆڵبەرانە یەک لەوان بە ناوی شێرزاد (یۆنس) ئیبراهیمی لە شاخی بەربووەتەوە و گیانی لە دەست داوە. مەرگی ئەم …\nهێزە چەکدارەکان لە پیرانشار و سەلاسی باوەجانی سێ کۆڵبەرێکی دیکەیان کوشت\n۱۷ی خەزەڵوەری , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\nکاسبکارێکی دیکەی کوردی خەڵکی شاری مەهاباد بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی لە ناوچە سنوورییەکانی پیرانشار گیانی لەدەست دا. تازەترین قوربانیی سیاسەتی کوردکوژیی کۆماری ئیسلامی ئێران “سەلاح ئەسفەندوەند”، تەمەن ٢٨ ساڵە کە ڕۆژی پێنجشەممە، ١٧ خەزەڵوەر بەتەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم لە پیرانشات گیانی لە دەست دا. وەک باس …


Mehr News Agency - پەیام عەزیزی ئەلبۆمێکی نوێ ڕوونوێنی کرد\n24 gelawêjê 2018 - 08:20\nپەیام عەزیزی ئەلبۆمێکی نوێ ڕوونوێنی کرد\nکلیپی مۆسیقایی "لەبەیک" بە دەنگی پەیام عەزیزی و بە هونەرمەندیی "حسێن ڕەزایی نیا" ژەنیاری لێهاتووی دەف و تاقمێک لە دەف‌ژەنانی ناسراوەی کوردستان، لە رۆژی جەژنی قوربان ڕوونوێنی کرا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، کلیپی "لەبەیک" بە ئاهەنگ‌دانەریی "محەمەد ڕەزا عەزیزی" و بە دەنگی "پەیام عەیزی"، بە شێعرێکی ١٤٠٠ ساڵەیی و بە سپۆنسەریی دوکتۆر حوجەت نەزەری، ئەندامی کۆمیسیۆنی فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی شۆڕای ئیسلامی شاری تاران و دوکتۆر بەرزین زەرغامی سەرۆکی ڕێکخراوی ڕازاندنەوەی شارەوانی تاران و بە هونەرمەندیی حسێن ڕەزایی نیا؛ ژەنیاری لێهاتوو و ناسراوەی دەف و تاقمێک لە دەف‌ژەنانی ناسراوەی کوردستان هاوکات لە گەڵ رۆژی جەژنی قوربان ڕوونوێنی کرا و لە کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاو بۆوە.\nئەو کلیپە حەوتەی ڕابردوو ٢٧ی گەلاوێژ لە ستۆدیۆی "شەهری سەدا"ی تاران تۆمار کرابوو و کاری دەرهێنانی لە ئەستۆی "مێقداد مۆئێمن نژاد" و فیلم‌هەڵگریەکەی لە ئەستۆی "مەهدی ئەفشار" بووە.\nتاقمێک لە دەف‌ژەنانی ئەو کلیپە بریتین لە: موختار زەندی، ئارین ڕەزایی، پەرویز سەفەوتی، مەسعوود مورادی، سەید ئەدیب جەعفەری، ماهوور ڕەوشەن، ئیبراهیم مورادی، عێرفان مورادی و حسێن شەهمیری بە هاوڕێی گرووپی دەف‌ژەنانی "ماهوور".\nپەیام عەزیزی پێشتر لە ساڵی ١٣٧٩ی هەتاوی ئەو کۆپلە مۆسیقایەی بە زمانی عەرەبی و لە ئەلبۆمی "لەبەیک" بە ئاهەنگ دانەریی خوالێخۆشبوو مامۆستا موجتەبا میرزادە ئاراستە کردبوو. لەبەیک دۆعایەکە کە هەموو موسڵمانان لە سەرەتای سەرهەڵدانی ئیسلامەوە تا بە ئەوڕۆ لە کاتی زەیارەتی ماڵی خودا دەخوێنن.\nوێنەگر: مەنسوور جەهانی\nڕۆژەڤە خەبەرییەکان: وێنه


ANF | کەمپەینی کۆکردنەوەی هاوکاری بۆ جوتیارانی ڕۆژئاوا\nکەمپەینی کۆکردنەوەی هاوکاری بۆ جوتیارانی ڕۆژئاوا\nمانگی سووری کورد بەئامانجی هاوکاری کردنی جوتیارانی ڕۆژئاوا وباکووری سووریا کە بەرهەمەکانیان لەناوئاگردا سووتا، کەمپەینێکیان بەناوی"Make West Green Again" " ( سەرلەنوێ ڕۆژئاوا شین بکەینەوە) دەستپێکردووە.\nپێنجشه‌ممه, 8 Aug 2019, 09:44\nچەتەکان کە بەهێرش کردن ناتوانن شۆرشی ڕۆژئاوا وباکووری سووریا تێک بشکێنن، ماوەیەکی سەرچاوەکانی بژێوی گەلیان کردووەتە ئامانج. لە قامیشلوو هەتاکوو دێرک، لەحەسەکە هەتاکوو دێرئەزۆر، لەڕەقا هەتاکوو منبج لە پانتاییەکی بەرفراواندا زەوییە کشتووکاڵییەکانی گەنم وجۆی جوتیاران لەلایەن چەتەکانەوە ئاگری تێبەردرا و بەهەزاران دۆنم زەویی سووتا.\nبەرپرسانی هەرێمەکە ڕایانگەیاند کە بەهۆی هێرشێکی پلان بۆداڕێژواوی چەتەکانەوە بەلانی کەم ٤٠ هەزار هیکتار زەویی جوتیاران سووتاوە کە زیانەکە دەکاتە ٢٤٠ ملیاری لیری سووری واتا ٣٣میلیۆن دۆلار .\nمانگی سووری کورد بۆ هاوکاری کردنی جوتیارانی زیان لێکەوتوو لە وڵاتانی ئەورووپایی دەستی کردووە بە کەمپەینێکی کۆکردەنەوەی هاوکاری بە ناوی ( سەرلەنوێ ڕۆژئاوا شین دەکەینەوە)یان " ڕۆژئاوا لەناوخۆڵەمیشدا ژیان دەخولقێنێت".\n" Make West Green Again" "( ڕۆژئاوا سەرلەنوێ شین بکەینەوە) سەرەڕای چاندنی دار و شینکردنی ناوچەکەکانی رۆژئاوا، هەروەها بۆ کۆپەراتیڤە ئابوورییەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا کاری کردووە.\nئامادەکردنی کەمپەینەکە لە رێگەی"Crowdfunding " لە ئینترنتەوە هاوکاری بۆ جوتیارانی ڕۆژئاوای کوردستان کۆدەکرێتەوە و کەمبەینەکە یەک مانگ دەخایەنێت."


گه‌مه‌ی پوسل له لای Roy Andersson له فلیمی Du levande – Denegkan\nگه‌مه‌ی پوسل له لای Roy Andersson له فلیمی Du levande\nئه‌و فلیمه‌ی باشترین خه‌لاتی ده‌رهێنه‌ر و مانۆس فلیمی وه‌رگرت\nدلێر محمد طاهیر…\nله سالی 1964 سالانه پێشبرکێیه‌ک ده‌کرێت له‌بواری فلیمدا بۆ ده‌ست نیشانکردنی باشترین فلیم باشترین ده‌رهینه‌رو ئه‌کته‌ر.و…بۆهه‌موو بواره‌جیاجیاکانی فلیمسازی له‌وولاتی سوێدا ..ئه‌م سال ( Roy Andersson ) زۆرترین خه‌لاتی به‌ده‌ست هێناله فلیمی Du levande ) ) باشترین فیلم ،ده‌رهینان .مانۆس.واته سێ گولدباگه‌ی برده‌وه که‌به‌رزترین خه‌لاتی بواری فلیمسازییه له سویدا. بۆ وه‌بیرهینانه‌وه‌ی خوێنه‌ر هه‌رهه‌مان ده‌رهینه‌ر دووجاری تر خه‌لاتی باشترن فلیمی وه‌رگرت له‌هه‌مان پێشبرکێدا.ئه‌ویش فلیمی ( Sånger från andra våningen 2000). En kärlekshistoria 1970 .\nDu levande درێژکراوه‌ی هه‌مان گوزارشتی سینه‌مای ( Roy Andersson ) که سیما و شیوازێکی تایبه‌تی داوه به‌فلیمه‌کانی ،.ناوازه‌ی کاره‌کانی ( Roy Andersson ) له‌وه‌دایه که‌فێری وێنه‌ی ساده‌و ساکارمان ناکات له له‌گه‌ل خۆیدا ده‌مانباته ئه‌وجیهانه ئالۆزه‌ی ئه‌مرۆی دینیا به‌تایبه‌تیش سوید .جیهانێک که واله‌یه‌ک ترزاوه زۆرسانانیه‌ی بارچه‌کانی له‌یه‌ک بدیته‌وه تاکو سیمایه‌ک به‌خشی پێی یان وێنه‌یه‌کی دروستمان بداتێ پرۆسه‌ی ده‌رهێنان و مانۆس له لای( Roy Andersson ) له‌هه‌مان پرۆسه‌ی یاری پوسل ده‌چێت که وێنه‌یه‌که‌و بووه به‌ده‌یان پارچه‌ی جیاواز و له‌یه‌ک نه‌چوو که هه‌ریه‌که‌یان وێنه‌یه‌کی ناته‌واوه به‌لام کاتێک ته‌واو ده‌بێت .که‌هاوپارجه‌کانی خۆی دۆزییه‌وه. واته هه‌ر پاجه‌یه‌ک له‌وێنه‌کان ناته‌واوه به‌لام بێمانا و لۆژیک نیه بوونی ماناو لۆژیک له‌پارچه‌کانی تره‌وه وه‌رده‌گرێت..\nهه‌ردیمه‌نێک له‌فلیمی Du levande ) ) پره‌له مان و ئاماژه‌ی نوێ که بینه‌ری وردو به‌سه‌لیقه‌ی ده‌وێت تاکوو جێژوه‌رگرێت له ته‌ماشاکردنی . بۆنمونه پیره‌میردێک به‌ره‌وره‌وه‌یه‌کی پیرییه‌وه ده‌رواتوو به‌په‌تێکی درێژ سه‌گێک راده‌کێشێت که له‌سه‌ر قاچ ناروات به‌لکۆ له‌سه‌رپشت راده‌کێشرێت له‌په‌نجه‌ریه‌کی گه‌وره‌وه که‌سانێک تێیده‌روانن. دیمه‌نیکی تر پیاوێکی پیری لاواز به‌رووتی له‌سه‌رگازی پشت که‌وتوه سه‌ری شوربۆته‌وه بۆ نزیک کامێرا و راسته‌وخۆ باسی کێشه‌یکی جدی خۆی ده‌کات بۆ چاوی کامێرا بێئه‌وه‌ی هیچ جووله‌یه‌ک بکات به به‌رده‌وای قسه‌ده‌کات له‌هه‌مان کاتدا ژنێکی قه‌له‌و به‌رووت له‌سه‌رێتی خه‌ریکی سێکسه‌و کلاوێک ئاسنینی جه‌نگاوره کۆنه‌کانی له‌سه‌ره..ئه‌م دیمه‌نه ته‌واو ده‌بێت و له‌دیمه‌نی دواتردا تیپی مارشی سه‌ربازی هه‌مان کلاویان له‌سه‌ردایه‌و مۆزیک ده‌ژه‌نه‌ن. وێنه‌کان پچر پچرن ..له‌دیمه‌نێکی تردا مێزێکی گه‌وره‌ی نان خواردن ئاماداکراوه کۆمه‌لی شتی ئه‌نتیکه‌ی له‌سه‌ره کرێکاریک که‌خۆی و به‌رگه‌که‌ی زۆر به‌و جێگایه نامۆیه که‌مێک به‌ده‌ور و خولی مێزه‌که‌دا دێت به‌ئارامی دواتر سفره‌که راده‌کێشیت و شته‌کان ده‌خات له‌ژێر سفره‌که‌وه که‌نه‌خشی مێزه‌که‌ده‌رده‌که‌وێت ئارمی نازیه‌کان له‌سه‌رمێزه‌که ده‌بینرێت….\nبێده‌نگ زۆرکاری له‌سه‌رکراوه ریتم زۆر ئارامه له‌فلیمه‌که‌دا موزیک زۆر که‌م به‌کارهاتووه ره‌نگ به‌شیوه‌یه‌کی گشتی مردووه ره‌نگی زه‌ق به‌دیناکرێت دیمه‌نه‌کان له‌نێوان ره‌سای و خۆله‌مێشیدا خۆیان ده‌نوێنین ..\nله‌سه‌ره‌تای کاره‌که‌وه تاکۆتای چیرۆکێکی باو ده‌ست بینه‌رناکه‌وێت بوویه ئه‌م کاره له‌رووی بینه‌ره‌وه زۆرینه به‌ده‌ست ناهێنیت وه‌ک من مه‌زه‌نه‌ده‌که‌م به‌لام له‌نێوه‌ندی هونه‌ری و فلیمسازاندا ئاستێکی گه‌وره‌ی داهێنانه له کارکردن به‌شێوازێکی نوێ که ده‌کرێت له مێژووی سوێدا شوین و کارکردنی خۆی هه‌بێت.\nئه‌وه‌ی ئه‌م کاره جوانده‌کات ئه‌وه‌یه که پێمان ده‌لێت ئه‌وه‌ی پارچه پارچه بووه ماناکانی بوونمانه په‌یوه‌ندیه‌کانه به‌وی تره‌وه به‌وی ئینسان ..ئه‌وه‌ی بووه به‌گه‌مه‌ئ پوسل و سته‌مه چاک بکرێته‌وه په‌یوه‌ندیه‌کانه به‌تایه‌به‌ت له گۆمه‌لگای سوێدا ..له‌سه‌ران سه‌ری فلیمه‌که‌دا په‌یوه‌ندیه‌کی ئاسای به‌دی ناکه‌یت ، نێوان کاره‌کته‌ره‌کان زۆر دووره بگره په‌یوه‌ندیه‌کان چۆته ئاستێکی کۆمیدیه‌وه ..ده‌لاک و مشته‌ری ژن و مێرد له‌سێکسدا ..له‌ژیانی رۆژانه‌دا ..کاره‌کته‌ره‌کان خه‌ونه‌کانیان باو ئاسایی نیه پیره‌مێردێک ده‌لێت ئه‌مشه‌و خه‌وم بنی که ئه‌فریم له ئاسمانه‌وه ده‌ستم بۆدایکم و باوکم راده‌وه‌شان ئه‌وانیش وایان ده‌کرد بۆمن ..کچێک ئاشقی گیتارستێک بووه ده‌رهێنه‌ر خه‌ونێکی جوانی به‌خشی وه به‌و کچه هه‌ر له‌باره‌که‌دایه خه‌یال ده‌کاته‌وه له‌به‌رگی بووکێنیدا ..له مالێکدا له‌گه‌ل میکی که‌گیتراژه‌نه‌که‌یه گیتاری بۆده‌ژه‌نێت مال ده‌بێت به شه‌مه‌نده‌فه‌ر ده‌روات خه‌لکی لێیان کۆده‌بنه‌وه پیرۆزباییان لێده‌که‌ن\nنواندن له‌م کاره‌دا زۆر تایبه‌ته له‌و روه‌وه‌ی که سایکۆلۆژیانه کاره‌کته‌ر دروست نه‌کراوه زۆرساده وه‌ک ئه‌وه‌ی بینه‌ر ئاگادارکاته‌وه‌له‌وه‌ی که ئه‌مه نواندنه. قوول بوونه‌وه بۆناو زۆر که‌مه له کاری نواندندا ..زۆجار ئه‌کته‌ر راسته‌وخۆ رووله‌کامێره‌داکات وقسه‌ده‌کات بۆ بینه‌ر . وه‌هم ده‌کۆژێت وه‌همێک که زیاتر کار له‌سه‌ر ویژدان ده‌کات نه‌ک ئه‌قل.\nژیان وه‌ک و‌ێنه‌یه‌ک پارچه پارچه کراوه و بلاو بۆته‌و به شێوه‌یه‌ک په‌رت بوو وه که په‌ێوه‌ندی نێوان پارچه کانی زۆر دووره له یه‌که‌وه سه‌ره‌رای ئه‌م په‌رت بوونه مه‌ترسی ترمان ده‌داتێ له‌زۆرکاتدا راوانینێک هه‌یه بۆ ئاسمان وه‌ک ئه‌وه‌ی له چاوه‌روانی شتێکدابین له دیمه‌نه‌کاندا له‌ناکاو هه‌موو شتێک ده‌ووه‌ستێ کاره‌کته‌ره‌کان بۆ ئاسمان ده‌روانن ئه‌وان له‌سه‌رتای فلیمه‌کاوه له‌ئاسمان ده‌روانن روانینێک که هه‌م ترس هه‌م جۆشدامان و بێده‌سه‌لاتی تێدا ده‌خوێنیته‌وه …کامێره تاکۆتای فلیمه‌که ئه‌وه‌مان نیشان نادات که ئه‌وان ده‌یبینن له ساته‌وه‌ختی به‌ر له‌ته‌واو بوونی کاره‌که به چه‌ند چرکه‌یه‌ک نه‌بێت که ئاسمانێک هێواش هێواش پرده‌بێت له فرۆکه که زیاتر له فرۆکه‌ی جه‌نگی ده‌چن ..له‌م کاره‌دا ناتونیت وێنه‌یه‌ک به‌دی بکه‌یت و دلنیابیت لێی که ج وێنه‌یه‌ک ،ئه‌مه‌ش یارمه‌تی ئه‌وه‌مان ده‌دات که هه‌رگیز شته‌کان وه‌ک خۆی نه‌بینین که هه‌ن بگره واتاو ده‌لاله‌ته‌کانیان به‌دی بکه‌ین که چه‌نده شێواون\nجێژێک بۆ بینه‌ر ی جدی دروست ده‌کات که له‌چنینه‌وه‌ی ماناکاندا هاوکاربێت له‌پانتاییه‌کی مانای باو دۆڕاودا.\nجگه‌له‌وه‌ش وێنه‌ی ئه‌وژیان پارچه پارچه و دڕاوه‌مان ده‌داته‌ده‌ست گه‌ر شتیکمان پێبکرێت بۆ به‌یه‌کاوه‌نانی و درووست بوونه‌وه‌ی له کاردابین و په‌یوه‌ندیه‌کان دروست که‌ینه‌وه.\nROY ANDERSSON له‌سالێ 1943 له‌یۆتێبۆری له‌دایک بووه له زانکۆی لوند کۆمه‌لێ بواری جیا جیای خوێندووه وه‌ک فلیم، شانۆ، مێژوو ،له1970-یه‌که‌م فلیمی درێژی ده‌رهێنان به‌ناوی چیرۆکی ئه‌شقێک که‌بووه هۆی ناسینی و وه‌ک ده‌رهێنه‌رێک له‌هه‌مان کاتیشادا تووش ره‌خنه‌یه‌کی زۆرهات.\n• 2007 –Du levande\n 2000 – Sånger från andra våningen\n 1991 – Härlig är jorden کورته فلیم\n 1975 – Giliap\n 1970 – En kärlekshistoria\n 1969 – Lördagen den 5.10\n 1968 – Hämta en cykel کورته‌فلیم\n 1967 – Besöka sin son کورته فلیم\nPrevious نامه‌یه‌ک بۆ سه‌رۆکی حکومه‌ت و ده‌سته‌ڵاتدارانی هه‌رێمی کوردستان … نووسینی (باکۆ)\nNext پڕۆژه‌یه‌ک بۆ نووسینه‌وه‌ی رۆژنامه‌گه‌ریی چه‌پی نهێنی کوردی له ناوشاره‌کاندا


(ڕەوانەکراوە لە تاونسڤیلەوە)\nھەڵەی لوا لە مۆدیوول:Location_map لە ڕیزی 502:Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Australia" does not exist.\n^ "City Profile and Statistics". TOWNSVILLE CITY COUNCIL. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢ی ئایاری ٢٠١٤. لە ڕێکەوتی ٠١ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تاونزڤیل&oldid=539746»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:١١ی ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


👫 چراخان رەفیق عومەر Kişiler\n📅 Da eklendi May 28 2019 9:40AM\n👁 Bu başlık 1,503 defa görüntülendi\nهاوژینی پێشووی ئاشتی هەورامی بوو و لە بواری بازرگا [ Daha... 👁] ✖ ✖ 6 2 ✔ 78% ✍ H.B. 28-5-2019 9:40:14\n📝 نامەی چراخان ڕەفیق بۆ مەسعود بارزانی Belgeler\n📅 Da eklendi May 26 2019 1:15PM\n👁 Bu başlık 1,300 defa görüntülendi\nچراخان رەفیق: بڕیارم داوە کە لەگەڵ خەڵکی غەدر لێک [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ H.B. 26-5-2019 13:15:33\n📊 Istatistik Başlık Sayısı 382,455


بە ڤیدیۆ… کەشناسی هەرێم ڕوونکردنەوە لەبارەی غازە مەترسیدارەکەوە دەدات – لڤین پرێس\nبە ڤیدیۆ… کەشناسی هەرێم ڕوونکردنەوە لەبارەی غازە مەترسیدارەکەوە دەدات\nبەرێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، لەبارەی هاتنی غازە مەترسیدارەکەوە بۆسەر ئاسمانی عێراق و هەرێمی کوردستان ڕوونکردنەوە دەدات و زانیاری دەخاتەڕوو.\nئەژی چەتۆ، بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، لە ڕوونکردنەوەیەکی ڤیدیۆییدا باس لە هاتنی شەپۆلی گەورەی گازی ژەهراویی دووانۆكسیدی گۆگرد (SO2) بۆ ئاسمانی عێراق و هەرێمی كوردستان، دەکات کە بەهۆی چالاكیی گڕكانی (ئێتنا)ی دورگەی (سقلیە) لە (ئیتاڵیا) دروستبووە.\nئەژی چەتۆ، سەبارەت بە کاریگەرییەکانی گازەکە لەسەر ئاسمان و ژینگەی عێراق و هەرێم دەڵێت: بەهۆی هاتنی بای رۆژئاوا ئەو بارستە گازە بەرەو ناوچەکانی رۆژهەلاتی ناوەراست کشاوەو لە چەند کاتژمێری داهاتودا دەگاتە ئاسمانی عێراق و هەرێم و بە هیواین لە ئاستە بەرزەکانی چینی هەوا بمێه‌ێتەوە بۆ ئەوەی بێ زیان بێت بۆ هاوڵاتیان و ژینگە.\nدەربارەی کاریگەری کەش و هەوا لەسەر پەڵە گۆرگردەکە و کاردانەوەی پەڵە گۆگردەکە لەگەڵ کەش و هەوا رایگەیاند “ئەگەر ئەو گازە بێتە سەر ئاسمانی هەرێم و بارانی لەگەڵ بێت ئەوکات مەترسی هەیە و بارانێکی ترشەڵۆکی دروست دەکات کە دەبێتە هۆی زیان و زەرەر، بەڵام ئەوەی کە زانراوە ئەو گازە لە ئاستە بەرزەکانی ئاسمانە و هیچ بارانێکیشی لەگەڵ نییە بۆیە هاوڵاتیان پێویست ناکات هیچ کات ترسیان هەبێت”.\nبەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم، هەروەها دەڵێت: ئەو بابەتە زیاد لە خۆی گەورە کراوەو بەداخەوە ترس و دڵەڕاوکێی دروەستکردوە لای هاوڵاتیان و هێچ پێویتس ناکات دلەڕاوکێ دروست ببێت چونکە لە وڵاتانی میسرو سوریا و فەلەستین و ئوردن و لوبنان هیچ حالەتێکی مەترسیدار دروست نەبوە و بەهیواین لێرەش بەهەمان شێوە بێت و ئەو دیاردەیەیە یەکەمجار نییە دروست ببێت بەڵکو چەند جارێک لە مێژودا ئەم حاڵەتە هەبوەو زیانێکی ئەوتۆی نەبووە.