سەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ لەگەڵ سکرتێری گشتی هاوپەیمانێتی ناتۆ یانس ستۆڵتنبێرگ\nسەرۆک ترامپ لەمیانەی کۆبوونەوەکەیدا لەگەڵ سکرتێری گشتی هاوپەیمانێتی ناتۆ لە لەندەن بە ڕۆژنامەنووسانی وت " ئەوە هۆکاری ئەوەیە کە کیم بە پیاوی موشەک ناودەبەم." وتیشی هیوادارە کیم جۆنگ ئون دەستبەرداری چەکی ناوەکیی ببێت.\nهەفتەی ڕابردوو کۆریای باکوور دوو موشەکی مەودا کورتی هەڵدایە دەریاوە، ئەمەش لە نوێترین تاقیکردنەوە موشەکییەکانی ئەو وڵاتەدا. ئەم تاقیکردنەوەیە بە هەوڵێک دادەنرێت بۆ وەبیرهێنانەوەی ئەمەریکا بۆ ئەو ماوەیەی کە کیم بۆ واشنتنی داناوە تاوەکو ئەمەریکا نەرمی بنوێنێت لە دانوستانەکاندا سەبارەت بە داماڵینی چەکی ناوەکی کۆریای باکوور. ئەو ماوەیەش کە کۆریای باکوور بۆ ئەمەریکا دایناوە هەتاوەکو کۆتای ئەمساڵە.\nدیبلۆماتکاران وتیان وابڕیارە لەسەر داوای هەریەک لە وڵاتانی فەڕەنسا و بەڕیتانیا و ئەڵمانیا، ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی کۆبوونەوەیەکی داخراو ئەنجام بدات بەمەبەستی تاوتوێکردنی نوێترین تاقیکردنەوە موشەکییەکەی پیۆنگیانگ. لە ساڵی 2006 ەوە ئەنجومەنەکە کە لە 15 وڵات پێکهاتووە قەدەغەی کردووە کۆریای باکوور موشەکی باڵیستیکی بەکاربهێنێت.


هێزە هاوبەشەكە كەوتووەتە بۆسەیەكی داعشەوە\nلەمیانەی ئۆپراسیۆنێكی هێزە عێراقییەكاندا لە گوندەكانی دەوروبەری خانەقین، بۆسەیەكی چەكدارانی داعش ژمارەیەك قوربانیی لێكەوتەوە.\nبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە هێزەكانی سوپای عێراق و چەكدارانی حەشدی شەعبی ئۆپراسیۆنێكی سەربازییان لە گوندەكانی مێخاس و شەفیق لە نزیك خانەقین ئەنجامدا.\nئازاد محەمەد، بەرپرسی كۆمیتەی خانەقینی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بە تۆڕی میدیایی ئێستای وت، بەشێك لە هێزەكە كەوتووەتە بۆسەیەكی چەكدارانی داعشەوە و بەهۆیەوە چەكدارێكی هێزە هاوبەشەكە كوژراوە و سیانی دیكەشیان برینداربوون.\nوتیشی، “دواتر شەڕ و ڕوبەڕوبوونەوە لە نێوان هێزە عێراقییەكان و پاشماوەی چەكدارانی داعش دەستیپێكردووە”.\nدۆسیەی بڕیاری سزای چالاكوانانی بادینان گەڕێندرایەوە دادگای پێداچوونەوە\nقوباد تاڵەبانی هۆكاری ڕادەستنەكردنی دۆسیەی نەوتی هەرێم ئاشكرادەكات\nجێگری سەرۆكوەزیرانی هەرێم دەڵێت، هەندێك هێزی سیاسی بەردەوام كورد بەوە تۆمەتبار دەكەن كە پشكی نەوتی بەسڕە دەبەن، “لەكاتێكدا…


Kurdipedia - 📅 Chronologie der Ereignisse - 28-11\n01020304050607080910111213141516171819202122232425262728293031 - 010203040506070809101112 - 202020192018201720162015201420132011201020082006200419991998199519921990198919851984197819721960\n📂 28 November ▾\nلە چالاکییەکانی ئەمڕۆ: 28-11-2020\n1. 👁 کەمتەرخەميی مێژوو لە ئاست قوربانیيەکانيدا (فاتەڕەش) بە نموونە\nبارەگاکانی تەڤگەرى ئازادی دادەخرێن\n- لە سێیەمین ساڵیادی کوشتنیدا، لە بەردەم منارەی چوار لنگ لە ناوچەی سووری ئامەد مەڕاسیمی یادکردنەوەی تاهیر ئەلچیتاهیر ئەلچی سەرۆکی ژووری پارێزەرانی ئامەد بەڕێوەچوو. لە مەڕاسیمەکەدا تورکان ئەلچی هاوژینی تاهیر ئەلچی، نوێنەرانی ژووری پارێزەرانی دیلۆک، ئیزمیر، ئەنقەره و یەکێتیی ژووری پارێزەرانی تورکیا (TTB)، پەرلەمانتارانی پارتیی دیموکراتی گەلان (هەدەپەهەدەپە) ڕەمزیە تۆسوون، سەلچووک مزراکلی، مووسا فارسئۆغووللاری و زۆر پارێزەری دیکە بەشدار بوون.\n- لە شەوی رابردووەوە، چەند بوومەلەرزەیەک لە سنووری سەرپێڵ زەهاوسەرپێڵ زەهاو روویانداوە.\nیادی 50 ساڵەی دامەزراندنی زانکۆی سلێمانی\n- لە یادی 50 ساڵەی دامەزراندنی زانکۆی سلێمانیسلێمانی، چەند رێورەسم و چالاکییەک بەڕێوەدەچێت. لە یەکەمین ڕۆژی دەستپێکی چالاکییەکانیدا، یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی زانکۆی سلێمانیزانکۆی سلێمانی خەڵاتی ڕێزلێنان بەخشیە سەرۆک مام جەلالمام جەلال لە پێناو دامەزراندن و گەشەپێدان و یارمەتی و کۆمەکەکانی بۆ ئەو زانکۆی سلێمانی. هەروەها زانکۆی سلێمانی لە پێناو خزمەتکردنیان به و زانۆیە خەڵاتی ڕێزلێنان بەخشییە ژمارەیەک لە بەرپرسان و سەرۆک و دڵسۆزانی ئه و زانکۆیە کە لەناویاندا پشتیوان و هاوکار بوون لە سەرخستن و بەرەوپێشبردنی زانکۆکەدا هەریەک لە کۆسرەت ڕەسوڵکۆسرەت ڕەسوڵ، نەوشیروان مستەفانەوشیروان مستەفا، مەسعود بارزانیمەسعود بارزانی، جەمال عەبدولجەمال عەبدول، لەتیف ڕەشیدلەتیف ڕەشید، فاروقی مەلا مستەفافاروقی مەلا مستەفا و ژمارەیەک کەسایەتی زانستی و ئەدەبی و هونەری دەبیندرێت.\n- شەوی رابردوو، 3 بوومەلەرزە لە نزیک خانەقینخانەقین روویاندا.\n- ئاسایشی گەرمیانگەرمیان، ڕۆشتوونەتە سەر بارەگای تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستانتەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان لە شارۆچکەی کەلارکەلار و داوای ئەوە دەکەن بارەگاکەیان دابخەن.\n- بەیانی ئەمڕۆ، هێزێکی ئاسایشی کۆیەکۆیە، چوونەتە سەر بارەگای تەڤگەری ئازادی لە شارۆچکەی کۆیە-ی سەر بە پارێزگای هەولێرهەولێر و دایانخستووە.\n- پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ هێزەکانی ئاسایش لە شارۆچکەی کفریکفری سەر بە ئیدارەی گەرمیان بارەگای تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستانیان داخست.\n- بارەگای تەڤگەری ئازادی لە هەردوو رانیەرانیە و قەڵادزێقەڵادزێ لەسنوری ئیدارەی راپەڕین لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە داخران.\n- هێزەکانی ئاسایشی ڕانیە ئەمشه و هەڵیانکوتایە سەر نووسینگەی ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستانڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان (ڕەژاک) لە شاری ڕانیە و دوای 3 ڕۆژ لە کردنەوەی، نووسینگەکەیان داخست.\n- شاندێکی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستانکۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان-کەنەکە، سەردانی بارەگای تەڤگەری ئازادییان کرد لە شاری سلێمانی و پشتیوانیی خۆیان بۆ هاوسەرۆکان و ئەندامانی دەستەی بەڕێوبەریی تەڤگەری ئازادیی دەربڕی.\n- بەرپرسێکی وەزارەتی ناوخۆوەزارەتی ناوخۆی هەرێم رایدەگەیەنێت: حکومەتی هەرێم داوا لە بریتانیا دەکات کار بکات بۆ دامەزراندنی دادگایەکی تایبەتی نێودەوڵەتی بۆ ناساندنی کەیسی ئێزدییەکان بۆ بە جینۆساید ناساندنی.\n- تەقە لە بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان بەشی ڕۆژ هەڵاتی سلێمانی لە گەڕەکی توی مەلیک کرا و زیانی ماددیی لێکەوتەوە.\nیەکێتی ئەوروپا هەفتەبازاڕێکی کشتوکاڵیی لە هەڵەبجە کردەوە\n- بە مەمەبەستی گرنگیدانی زیاتر بە کەرتی کشتوکاڵ و دروستکردنی بازاڕێک بۆ ساغکردنەوەی بەرهەمی خۆماڵی جوتیارانی سنورەکە، بە ئامادەبوونی نوێنەری یەکێتی ئەوروپا لە هەولێر و بەرپرسانی حکومی و حزبی، لەسەر بودجەی یەکێتی ئەوروپا و بەڕێوەبەرایەتی گشتی کشتوکاڵی هەڵەبجەهەڵەبجە هەفتەبازاڕێکی کشتوکاڵی لە هەڵەبجە کراوە کە بێ بەرامبەر دەدرێتە جوتیاران.\n- وەفدێکی هاوبەشی کورد و تورکمان لەبارەی کێشە کشتوکاڵییەکانی کەرکوککەرکوک لەگەڵ بەرهەم ساڵحبەرهەم ساڵح، سەرکۆماری عێراق کۆبونەوە.\n- تاهیر ئەلچی پارێزەری مافەکانی مرۆڤ 3 ساڵ لەوە پێش و لە رۆژێکی وەک ئەمڕۆدا لە ئامەدئامەد تیرۆرکرا. بڕیاربوو لە ئەنقەرە یادی ئەلچی بەڕێوەبچێت، بەڵام پۆلیسی تورک رێگای نەدا یادەکە لە ئەنقەرە بەڕێوەبچێت.\n- بەرەبەیانیی ئەمڕۆ ڕژێمی ئاکەپە هەڵیکوتایە سەر ماڵان و لە ئەنجامدا هەریەکە لە ئەندامانی هەدەپە؛ هانیفی بالجی، سەیفەدین بۆزکوورت، ڕەمەزان ئایهان، ئەکرەم عەلی پنار، ئیهرابی چەتین، شەهابەدین ئولکەر و 3 کەسی دیکە کە ناویان نەزانرا دەستگیر کران. بە گوێرەی زانیارییەکان بەشێک له و دەستگیرکراوانە لە بەڕێوەبەرانی پێشووی هەدەپەن کە بەهۆی بڵاوکراوەکانیان لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان دەستگیرکراون.\n📚 verwandte Ordner: 14\n2. 👁 باجی هاوردەکردنی جگەرە بەڕێژەی 100% زیادکرا\n3. 👁 قائیمقامیەتی قەزای چەمچەماڵ روونکردنەوەیەک بڵاودەکاتەوه و هەواڵێکی کەناڵی رووداو رەتدەکاتەوە\n4. 👁 لە چالاکیی شەڕڤاناندا لە عەفرین 7 چەتە کوژران 28-11-2018\n5. 👁 هەپەگە: 10 سەربازی تورکیا لە قلابان کوژران\n6. 👁 هەپەگە: جە قلابان 10 سەربازێ تورکیای کوشیێ 28-11-2018\n7. 👁 کەنەکە؛ هەڕەشە و هێرش بۆ سەر بارەگای تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگای کوردستان کارێکی دیکەی خراپە\n1. 👁 ئەمساڵ رێژەی بەرهەمهێنانی گەنم لە کوردستان زیاد دەکات\n2. 👁 خاڵە گومرگییەکان رێگە بە چوونی کتێبی کوردی بۆ کەرکووک نادەن\n3. 👁 رووبەری حەوت ملیۆن مەتر چوارگۆشەی کوردستان لەپاشماوەی تەقەمەنیی داعش پاککراوەتەوە\n4. 👁 لە پەنجا ساڵدا زانکۆی سلێمانی زیاتر لە 72 هەزار دەرچووی هەبووە\nلە زانکۆی کەرکووک ئاڵای عێراق هێنرایە خوارەوە\n- فیلمی پێشمەرگەپێشمەرگە لە بارەگای نەتەوە یەکگرتووکان بە پشتگیری باڵیۆزانی فەرەنسا و بەریتانیا نمایشکرا. نزیکەی 600 کەس ئامادەی نمایشی فیلمەکەی بێرنارد هێنری لێڤی بوون.\n- هێزەکانی پۆلیسی تورک، هەڵیانکوتایە سەر ماڵی هاوڵاتیان لە شارۆچکەی شاخ-ی سەربە وانوان لە باکوری کوردستان و، 35 کەسیان دەستگیرکرد. لە ناو دەستگیرکراواندا، بەڕێوەبەران و ئەندامانی هەدەپەهەدەپە و دەبەپەدەبەپەی شارۆچکەکە هەن.\n- دوای بوومەلەرزەبوومەلەرزەکەی کرماشانکرماشان، بەشێک لەو قوتابخانانە کرانەوە کە زیانیان بەرنەکەوتبوو، هەروەها پێداویستییەکانی قوتابخانە بەسەر قوتابیاندا دابەشکران. \n- بەهۆی داگرتنی ئاڵای عێراق لە لایەن خوێندکارێکی کورد لە زانکۆی کەرکوکزانکۆی کەرکوک، پشێوی و شەڕ دروست بوو.\n- مەلا هەوار داودی نوێنەرێکی هاوڵاتیانی شارۆچکەی خورماتووخورماتوو، ڕایدەگەیەنێت، سەرۆکی کۆمار پێی ڕاگەیاندین، کە تورکیا ڕێگیر بووە لە هاتنی هێزەکەی سەرۆک کۆمار بۆ خورماتوو، هەر ئەوانیش فشاریان خستوەتە سەر سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران بۆ هەڵوەشانەوەی ئەو بڕیارە.\n- بەرپرسی مەکتەبی ئەمیری کۆمەڵی ئیسلامیکۆمەڵی ئیسلامی رەتیدەکاتەوە عەلی باپیرعەلی باپیر نیازی هێنانی ژنی چوارەمی هەبێت و دەڵێت هەندی کەس ئەم بابەتە لەسەر ئەمیری کۆمەڵ گەورە دەکەن.\n- کۆبوونەوەی وەفدی حکومەتی هەرێمی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستانپارتی دیموکراتی کوردستان لە هەولێرهەولێر کۆتاییهات و وتەبێژی پارتی دیموکراتی کوردستانیش دەڵێت هەردوولا کۆک بوین لەسەر ئەوەی کە نابێت حکومەتی هەرێمی کوردستان هەڵبوەشێتەوە و ئەو هەنگاوە کێشەی گەورە دروست دەکات.\n- رێکخراوی جیهانی سۆسیالیست ئینتەرناسیۆنال داوادەکات حەشدی شەعبی لە کەرکووککەرکووک و ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستان بکشێتەوە، وێڕای دەربڕینی پاڵپشتیش بۆ جێبەجێکردنی دەستووری عێراق، دژایەتی بۆ هەر تووندوتیژییەک بەرامبەر کورد دەردەبڕێت.\n- سریلانکا بەفەرمی کونسوڵخانەی خۆی لە هەولێر دەکاتەوە و لەمڕۆوە دەست بە کارەکانی دەکات، کونسوڵی وڵاتەکەش کەسێکی کوردە.\n- فەرمانی دەستگیرکردن بۆ بەڕێوەبەری پۆلیسی قەزا و ناحیەکانی کەرکوک و 12 ئەفسەری دیکەی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگاکە بە ماددەی 4ی تیرۆر دەرچووە و ئاراستەی پۆلیسی شارەکە کراوە بەمەبەستی گرتنەبەری رێوشوێن بۆ دەستگیرکردنیان.\n- دژە تیرۆری یۆنان ئۆپەراسیۆنێکی بۆ دەستگیرکردنی چەندین گومانلێکراو ئەنجامدا و 9 کەسی دەستگیرکرد، لەنێویاندا چەند کوردێکیش هەن.\n- ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک کۆبووەوە و تێیدا جەمال مەولود کە بەتەمەنترین ئەندامە راسپێردرا لەمەودوا لە شوێنی رێبوار تاڵەبانیرێبوار تاڵەبانی سەرپەرشتیی کۆبوونەوەکانی ئەنجوومەنی پارێزگا بکات، تاوەکو ئەو کاتەی سەرۆک و جێگری سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگا هەڵدەبژێرن، رێبوار تاڵەبانیش دەڵیت کارەکە نایاساییە. جەمال مەولود ئەندامی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە\n- پێشانگایەکی فۆتۆگرافی بۆ چەند بەڵگەیەکی کاولکارییەکانی خورماتوو کرایەوە، ئەندامێکی تیمی کۆکردنەوەی بەڵگە تاوانەکانیش ئاماژە بەوە دەکات کە ئامانجیان خستنە ڕووی ئەوتاوانانەیە کە لە خورماتوو ڕوویانداوە، لەپێناو بەدۆسییەکردنی لەلایەن ڕێکخراوەکانی ناوخۆیی و جیهانییەکان پیشانگاکەیان کردوەتەوە.\n- دژی بۆردوومانەکانی چیای ئاسۆس، گەنجانی وڵاتپارێزی کوردستان و ژنانی گەنجی تێکۆشەر، لە شارۆچکەی ڕانیەڕانیە، گردبوونەوەیەکی ناڕەزایەتییان ئەنجامدا.\n- هەشت گوللە هاوەن، ئاراستەی شارۆچکەی خورماتوو کراون، وتەبێژی چەکدارانی حەشدی شەعبیحەشدی شەعبی-ش ڕایدەگەیەنێت:تا ئێستا نازانرێت گوللە هاوەنەکان لەلایەن کێوە ئاراستە کراون.\n- ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوەیی تورکیا هەڵوەستە لەسەر پرسەکانی سووریا و ناتۆ دەکات و جەختیش لەسەر ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنێک دژی هێزەکانی یەپەگەیەپەگە لە عەفرینعەفرین دەکاتەوە.\n- سوپای تورکیا، گوندەکانی ناوچەی بلبلێ لە کانتۆنی عەفرین تۆپباران دەکات، شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە-ش وەڵامی تۆپبارانەکەیان داوەتەوە.\n📚 verwandte Ordner: 8\n🖇 Verlinkte Artikel: 10\n1. 👁 دەقی تویتەکەی گوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستانە لەسەر دۆخی خورماتوو\n2. 👁 واژووکردنی دامەزراندنی هەڤاڵ ئەبوبەکر وەک پارێزگاری سلێمانی\n1. 👁 إدريس مصطفى (مظلوم كوباني)\n2. 👁 برخودان دجلة (بروسك أمد)\n3. 👁 سركان سولوم (رشو نصيبين)\n4. 👁 علي محمد (رستم كوباني)\n1. 👁 400 پڕۆژەی دروستکردنی رێگاوبان و قیرتاوکردن وەستاون\n2. 👁 سۆران، لەمساڵدا 308 کەیسی توندوتیژی دژ بە ژنان تۆمارکراوە\n3. 👁 هەر بنەماڵەیەکی زیانلێکەوتوو بە بوومەلەرزە 60 ملیۆن تمەنی پێدەدرێت\n- شەوی رابردوو لەلایەن چەند نەناسراوێکەوە تەقە لە لقی 19ی پارتی لە چەمچەماڵ کرا. زیانی کەمی ماددیی لێکەوتەوە.\n- پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند، دادوەری لێکۆڵینەوە فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ بکەرانی سوتاندنی ئۆتۆمبێلی مامۆستاکانی سلێمانی دەرکردوە.\n- بەڕێوەبەری گشتی هاتوچۆی هەرێمی کوردستان راگرتنی جێبەحێکردنی بڕیاری زیادکردنی سزای هاتوچۆی راگەیاند کە لەلایەن وەزارەتی ناخۆوە دەرکراوە.\n- بەیانی ئەمڕۆ لە هەرێمی عەلی بوغاز سەر بە ناوچەی چەمیشگەزەگی پارێزگای دێرسیم هێزەکانی سوپای تورکیا لەکاتی ئۆپەراسیۆنی سەربازیدا روبەروی گەریلاکانی پەکەکە بوونەتەوه و لە ئەنجامدا "دوو سەرباز بریندار بوون و دواتر هەردوو سەربازەکە لەنەخۆشخانە گیانیان لە دەستداوە".\n1. 👁 (Nîhat Tosûn (Zagros Mîks\n2. 👁 نهاد توسون (زاغروس ميكس)\n3. 👁 نیهاد تۆسون (زاگرۆس میکەس)\nتیرۆرکردنی تاهیر ئەڵچی\n- دوای شکاندنی گەمارۆی هێزەکانی سوپای تورکیا لە سەر ناوچەی سووری ئامەدئامەد، تاهیر ئەڵچیتاهیر ئەڵچی، سەرۆکی ژووری پارێزەرانی ئامەد و ژمارەیەک پارێزەر، بەمەبەستی ئیدانەکردنی تێکدانی ئەو ناوچە مێژووییە، سەردانی ناوچەی سووری ئامەدییان کرد. دوای گەیشتنی ئەو تیمەی پاریزەرانی ئامەد بۆ ناوچەی سووری ئامەد و قسەکردن بۆ دەزگاکانی راگەیاندن، لەلایەن چەکدارێکی نەناسراو تەقە لە تاهیر ئاڵچی سەرۆکی ژووی پارێزەرانی ئامەد کرا و دوای گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە گیانی لەدەستدا.\n- تەقینەوەیەک لەناو بازاڕی خورماتووخورماتوو روویدا، بەهۆیەوە 4 کەس کوژرا و زۆرتر لە 10 کەسیش برینداربوون.\n- لەچوارچێوەی بڕیارە نوێیەکانی سەرۆکی روسیا، کە ئەمڕۆ ئیمزای لەسەر مەرسوومێک کردووە و تیایدا، فەرمانیکردووە بە کۆمپانیا گەشتیارییەکان، چیتر گەشت بۆ تورکیا رێکنەخەن، داواشی لە کۆمپانیاکانی تر کردووە، لە سەرەتای ساڵی نوێیوە کرێکاری تورکی نەهێنن بۆ ئیشکردن. هەروەها، فەرمانیداوە هەموو گەشتێکی فڕۆکەوانی بازرگانی بۆ تورکیا رابگیرێت، ئەمە جگە لە گرتنەبەری رێکاری ئابووری تایبەت دژ بە تورکیا.\nلەساڵیادی دامەزراندنی  (PKK)\n- لە پارێزگای حەسەکەی خۆرئاوای کوردستان رووبەڕووبوونەوەی قورس لەنێوان چەکدارانی داعش و هێزی یەکینەکانی پاراستنی گەل سەری هەڵداوە و لەدوێنێ شەویشەوە شەڕەکە بەردەوامیی هەیە.\n- یەکینەگانی پاراستنی گەل (یەپەگە) لەبەرەی باشوری رۆژهەڵاتی کۆبانێ هێرشێکیان بۆ سەر مۆڵگەو حەشارگەکانی چەکدارانی (داعش) ئەنجامدا، کە توانیان جگە لەپاشەکشەپێکردنیان، دەست بگرن بەسەر چەک و کەرەستەیەکی زۆری سەربازیدا.\n- شەڕڤانانی یەپەکە لە کۆبانێ توانییان فڕۆکەیەیک بێ فڕۆکەوانی سەر بە داعش بخەنە خوارەوە و ژمارەیەک چەکداریشیان لێبکوژن، تەرمی حەوت داغشیش کەوت دەست شەڕڤانان.\n- بە تۆمەتی پەیوەندییان بە رێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی ناسراو بە داعشەوە، ناحیەی بەحرکەی باکووری شاری هەولێر سێ کەس لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستگیرکران.\n- لەساڵیادی دامەزراندنی (PKK)دا کۆمەڵەی گەنجانی وڵاتپارێز لەگەڵ کۆمەڵێک کەسایەتی و گەنجی شاری سلێمانیدا بۆ پشتیوانی له و جوڵانەوە نەتەوەیی و جەماوەرییەی هەموو پارچەکانی کوردستان، لەبەردەم پارکی ئازادی ویستیان رێپێوانێک ئەنجامبدەن، بەوتەی ئەندامێکی ئه و کۆمەڵەیە دەزگا ئەمنییەکان هێرشیان کردووەتە سەریان و خۆی و چوار ئەندامی لێ بریندار کردوون.\n1. 👁 مزگەوتێکی بەگزادەکانی جاف که مێژوویەکی دێرینی هەیە دەتەقێنرێتەوه\n1. 👁 حسێن کۆکەن\n1. 👁 پەرلەمانی ئەوروپا: داعش 5000-7000 ئافرەتی لەناوچەی شەنگال رفاندووە\n2. 👁 خورماتوو.. میلیشیا شیعەکان لە مانگی 6ی ئەمساڵەوە 32 هاوڵاتی سوننەیان رفاندووە\n- بۆمبێکی چێنراو لە گەڕەکێکی شارۆچکەی دووز تەقییەوە و بووەهۆی کوژران و برینداربوونی پێنچ کەس.\n- لەکاتی ناشتنی تەرمی یەکێک لە کوژراوەکانی تەقینەوەکەی ئەم ئێوارەیەی شارۆچکەی دوزخورماتووخورماتوو، تەقینەوەیەکی دیکە روودەداتو بەو هۆیەوە سێ کەس کوژران و (20)ی دیکەش برینداربوون.\n1. 👁 روفاتی 56 ئەنفالی کورد دۆزرانەوە\n2. 👁 لە 2007ەوە عیراق حەوت تریلیۆن دینار قەرزاری پێشمەرگەیە\n1. 👁 حەمید باڤی\n2. 👁 رێوان جەمیل\n3. 👁 سەردار کێستەیی\n1. 👁 دەرگا\n1. 👁 مەلا عەبدولڕەحمان کۆڵ - داربەڕوولەیی\n1. 👁 ناهیدە شێخ سەلام\n- لەماوەی 2 رۆژی رابردوودا ژمارەیەک لە کوردی شەبەک و یەزیدی و موسڵمان لە شاری موسڵ لەلایەن تیرۆریستە عەرەبەکانەوە تیرۆرکران. بەو شێوەیە تیرۆری عەرەب بەرامبەر بە کورد لەو شارەدا بووەتە دیاردەیەکی بەرچاو و ئەگەری دروستبوونی پشێویی گەورە لە نێوان کورد و عەرەبدا چاوەڕوان دەکرێت.\n- لە شاری دیمەشق لەسەر داوای پارتە کوردییەکان رێوڕەسمێکی دژ بە دادگاییکردنی 15 لاوی کورد لەبەردەم دادگای باڵای ئاساییشی داگیرکەری سووریا بەڕێوەچوو.\n- هوشیار زێباری لە بەغدا لە هەوڵێکی تیرۆریستی رزگاری بوو.\n- تیرۆریستان نامەیەکی هەڕەشە دەکەنە سەر رۆژنامەنووس سۆران داودی لە کەرکوک و داوای لێدەکەن واز لە کارەکەی بهێنێت، ئەگەرنا ئەوا دەیکوژن. نامەکە لەلایەن کەتیبەی موجاهیدینەوە نێردراوە.\n- کۆبوونەوەی دوو وەفدی پارتی و یەکێتی لەگەڵ یەکگرتووی ئیسلامی لە بارەگای یەکگرتوو بۆ دانوستاندن و ئەگەری بەشداریکردنی هەرسێ لایان بەیەک لیست بۆ هەڵبژاردن.\n1. 👁 ئیحسان توران ناسراو بە (عەزیز قولەنگ)\n- یاریکردنی شانۆیی کارەکەرەکان لە هۆڵی رۆشنبیریی جەماوەر لە سلێمانی. دەرهێنانی دلێر محەمەد تاهیر و نواندنی پەرژین ئەوڕەحمان و ڤیان نەوشیروان.\n1. 👁 دڵشاد محەمەد پاشا\n1. 👁 مللەت محەمەد موحسین\n- نەتەوە یەکگرتووەکان، بڕیاریدا، کە چیدی ئاوارەی کورد لە تورکیادا وەرنەگرێت بە پەناهاندە.\n1. 👁 محەمەد عەبدوڵڵا عەلی ناسراو بە ڕزگار مام لینجی\n1. 👁 ڕۆستەم محەمەد عەبدولکەریم ڕۆستەم ئاغا\n1. 👁 ئازاد محەمەد تۆفیق ناسراو بە فاروق\n1. 👁 ئارام حەسەن\n| Generationszeit Seite: 2,044 Sekunde(n)!


دژە تیرۆری کوردستان لەبارەی زیندانی کراوانی بادینانەوە راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە\nحکومەتی هەرێم رۆژێک پشوی راگەیاند\nوەزیرێکی هەرێم دەستی پاپای ماچکرد\nنرخی ئەمڕۆی زێڕ\nدوای بەکارهێنانی ڤاکسینی کۆرۆنا، کاریگەرییەکانی ڤاکسین لە زاری پزیشکێکی سلێمانیەوە\nتوشبوون بە کۆرۆنا بەرزبووەوە\nسبەی هاوڵاتیانی گەڕەکێک لە سلێمانی کارەبایان نابێت\nلەدوای راپۆرتێکی بی ئێم سی ناتالیا داوای لێبوردنی کرد\nهەڤاڵ ئەبوبەکر لە دوای سەیرکردنی فیلمێک گریا\nڤیدیۆ: ساتی کەوتنەخوارەوەی چەند خوێندکارێک لە باڵکۆنی قوتابخانەکەیانەوە\nعەلوەی شاری سلێمانی دادەخرێت\nژاڵە محەمەد دەردەکەوێتەوە\nتاتڵیساس هاوسەرگیری لەگەڵ کچێک دەکات ٤٥ ساڵ لەخۆی بچووکترە\nیەکەم خوێندنگەی هەرێم بەهۆی کۆرۆناوە داخرا\nدژە تیرۆری کوردستان رایدەگەیەنێت، لە هەرێمی کوردستان لە ژێر ناوی ئازادی و رۆژنامەنوسیدا کاری سیخوڕی و تێکدانی سەقامگیری گشتی دەکرێت.\nئەمڕۆ هەینی ١٩ی شوبات،دژە تیرۆری کوردستان لە بڵاوکراوەیەکدا رایگەیاند:" کەسانێک لە هەرێمی کوردستان لە ژێر ناوی ئازادی و چالاکوانانی کۆمەڵگەی مەدەنی و رۆژنامەنوسدا دەرفەت دەقۆزنەوە بۆ پەردەپۆشکردنی تاوانی کاری سیخوڕی و تێکدانی سەقامگیری هەرێم".\nدەقی راگەیەندراوەکەی دژە تیرۆری هەرێمی کوردستان...\nیاسا لە پێداویستییە بنچینەیییەکانی سیستەمی حکوومڕانییە، گرنگییەکی زۆری هەیە لە رێکخستنی پەیوەندییەکانی نێوان تاکەکانی کۆمەڵگە و رێگەگرتن لە ئاژاوەگێڕی و پاراستنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و ئاسایشی نیشتمانی و نەتەوەیی.\nلە هەموو وڵاتێک داڕیژەرانی یاسا بەرژەوەندییە نیشتمانی و نەتەوەییەکان لەبەرچاو دەگرن و نەتەوە و نیشتمان و بەرژەوەندییەکانی لە سەرو هەموو شتێکەوەیە، ئیدی یاسا دەبێتە بنەمای حکوومڕانی و لەو چوارچێوەیەدا کار دەکرێت.\nلە حکوومەتەکانی دونیا ئەو گرووپ و رێکخراوانەی کە مایەی مەترسین و دژی بەرژەوەندییەکانیانن و دەبنە هۆی تێکدانی ئاسایشی نیشتمانی و نەتەوەیی و ئاژاوەگێڕی بۆیان لە چوارچێوەی یاسادا دەستنیشانیان دەکەن و لە لیستی تیرۆردا پۆلێنیان دەکەن، ئەگەر چاوێک بە لیستی رێکخراوە تیرۆریستییەکانی جیهاندا بخشێنین، ئەوا ناوی سەدان رێکخراو و گرووپ و کەسایەتی دەبینین، نموونە: لە ئیسڕائیل حیزبوڵڵا گرووپێکی تیرۆریستییە، لە تورکیا پەکەکە و فەتحوڵڵا گویلەن لە لیستی تیرۆردان، لە ئێران بزووتنەوەی ئازادیخوازی ئەهواز و موجاهیدینی خەڵق تیرۆریستن، ئەلقاعیدە و داعش لای زۆربەی وڵاتانی دونیا تیرۆریستن، کۆمەڵەی ئەبوو سەیاف لە فلیپین تیرۆریستە، فارک لە کۆڵۆمبیا تیرۆریستە و حوسییەکانی یەمەن لای سعوودییە تیرۆریستە و سوپای پاسداران و ژمارەیەک کەسایەتی رژێمی سووریا و چەندین گرووپ و رێکخراوی تر لای ئەمریکا تیرۆریستن.\nبە داخەوە لە هەرێمی کوردستان لەژێر پەردەی ئازادی و بەرقەراریی یاسادا، تێکدەرانی ئاسایش و سەقامگیری کوردستان، لەژێر ناوی رۆژنامەنووسی و چالاکوانانی کۆمەڵی مەدەنی، دەرفەت دەقۆزنەوە بۆ پەرتکردنی کۆمەڵگە و تێکدانی گیانی پێکەوەژیان و خراپ بەکارهێنانی ئازادییەکان بۆ پەردەپۆشکردنی کاری سیخوڕی و دەستێوەردان لە دۆخی هەرێم بە مەبەستی تێکدانی سەقامگیری و ئاڵۆزکردنی دۆخی گشتیی هەرێمی کوردستان.\nزۆر سەیرە لە کوردستان کەسانێک بە بریاری دادوەر و رێکاری یاسایی لەسەر سیخوڕیکردن و تێکدانی ئارامی و ئاساێش و سووتاندنی بارەگا حکوومییەکان دەستگیر بکرێن، بەڵام بۆ تەوزیفی سیاسی وەها لە رای گشتی بگەیەنرێت کە ئەمانە چالاکوان و رۆژنامەنوسن! لایەنەکانیش بۆ موزایەدەی سیاسی و رکابەری نیوخۆیی نێوانیان ئەم بابەتە بەکار بێنن، لە کاتێکدا ئەمە دژی بەرژەوەندنی نیشتمانی و نەتەوەیی هەرێمی کوردستانە.\nپێش چەند مانگێک بەناوی خۆپیشاندانەوە، ئاژاوەگێڕان و تێکدەران بە بەرچاوی هەموو دونیا و چالاکوانان و رۆژنامەنووسانەوە بارەگای حیزبی و حکوومییان سووتاند، چەکیان بەکارھێنا، نارنجۆک و ئاڕ پی جی تەقاند، ئاسایش و پۆلیس و پێشمەرگە بریندار کران و شەھید کران.\nهاوکات ئەوەشمان بینی ھەندێ خۆپیشاندەر لە ئەمریکا بە بێ چەک چوونە سەر باڵەخانەی کاپیتۆڵ لە واشنتۆن، نە باڵەخانەکە سووتێندرا نە خۆپیشاندەرانیش چەکیان پێ بوو، بەڵام زۆرینەیان دەستگیرکران و بە یاسا مامەڵەیان لەگەڵدا کرا و سزا دران، ئەوانەشی پەیوەندییان بەو هەوڵە هەبووە پۆلیس بەدوایاندا دەگەڕێت تاوەکو رووبەڕووی دادگایان بکاتەوە، ئەم لێپێچینەوانە رێکاری یاساییان هەبووە و ئەمریکییەکان نەک دژی وەها بڕیارێک نەوەستانەوە بە پێچەوانەوە رێزیان لەو یاسایە گرت.\nلە کوردستانیش سەرەڕای ئەو ھەموو بەڵگەیە لەسەر ئاژاوەگێڕان، نا نابێت دادگایی بکرێن چونکە چالاکوانی مەدەنی و رۆژنامەنووس و خۆپیشاندەرن! لە لایەکی ترەوە سەرقاڵی سیخوڕیکردنن بەسەر دەزگا ئەمنی و حکوومییەکانەوە کاتێکیش دەستگیر دەکرێن دەبنە رۆژنامەنووس!\nهەر بۆیە لەو کاتەی کە سیخوڕ و بەکرێگیراوانی دوژمنانی هەرێمی کوردستان راپێچی بەردەم دادگا دەکرێن، ئیدی دەیان کەس لە ژێر ناوی چالاکوان و رۆژنامەنووسی سەربەخۆ ماسکی روویان فڕێ دەدەن و دەبنە پاڵپشتیکار و هاوخەمی سیخوڕان، ئەمەش بەر لە هەموو شتیک بۆ بنکۆڵکردنی پیشەی رۆژنامەنووسی و کاری رێکخراوەیی کۆمەڵگەی مەدەنییە، چونکە زیانمەندی یەکەم رۆژنامەنووس و ئەو چالاکوانانەن کە پرۆفیشناڵانە کاری میدیایی و مەدەنی خۆیان دەکەن و خەڵکانی گێرەشێوێن ناوبانگی پیشەیی ئەوان خراپ دەکەن.\nبریا ئەوانەتان ئەوەندەی بەرگری لە خیانەتکار و سیخوڕان دەکەن بەرگریتان لە خاک و نیشتمان و مافە نەتەوەییەکان بکردایە ئێستا بارودۆخەکە بەجۆرێکی تر بۆ هەمووان باشتر دەبوو.\nدژە تیرۆری کوردستان\nبی ئێم سی بەدواداچوونیکی ورد لەبارەی فرۆشتنی چەکی بێمۆڵەت دەکات\nئیدارەکەی پاپا باسی بینینی مەسعود بارزانی نەکردووە\nپەروەردەی رۆژئاوا راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە


دوا نوێکردنه‌وه ی مانگی دوو ٢١, ٢٠١٢\nقادر وریا ، پسپۆڕی زمانه‌وانی له زانکۆی ڕاپه‌ڕین ده‌ڵێت  کۆماری ئیسلامی ئێران هه‌رگیز بڕوای به‌وه نییه که ئێران له زمان و فه‌رهه‌نگ و نه‌ته‌وه‌ی جۆراوجۆر پێکهاتوه و سیاسه‌تی هه‌ڵاواردنی زمانه‌کانی تری وڵاته‌که‌ی گرتۆته به‌ر.\nله وه‌ڵامی پرسیارێکی به‌ڵێن ساڵح سه‌باره‌ت به نه‌بوونی خوێندن به زمانی دایک بۆ کورده‌کان له ئێران و له تورکیا و سوریاشدا، به‌ڕێز وریا ده‌ڵێت به‌بێ هیچ گومانێک کاریگه‌ریه‌کی نێگه‌تیڤ ده‌کاته سه‌ر زمانی کوردی و لێکۆڵینه‌وه‌کانیش سه‌لماندویانه ئه‌و منداڵانه‌ی به زمانی زگماک ناخوێنن له بواری خوێندن و فێربووندا زۆر دوا ده‌که‌ون.\nده‌توانن له ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی وتووێژه‌که بن که ماوه‌که‌ی 7:06 خوله‌که.


خاشقچی و کۆسە ، کارتی فشاری ئەردۆغان\nحکومەتەکەی ئاکەپە و کەسی ئەردۆغان ، کوشتنی خاشقچی لەناو قونسوڵخانەی سعودی عەرەبیدا، بە وردەکاریەکانیەوە ئاشکرایە لایان . بەپێ ی کاریگەریەکانی لەسەر بنەماڵەی پادشای سعودیە ، تورکیا بەشەکانی بڵاودەکردەوە . لەهەر بەشێکیدا هەنگاوێک لە داخوازیەکانیان بەسەر ئەمیر سەلماندا دەسەپاند . هێشتاکە زۆر بەشی تری ماوە بەپێ ی گەیشتن بە ئامانجە تورکیەکەی وەک کارتی فشار ئەردۆغان ئاشکرای دەکات . کوشتنی عوسمان کۆسەش لە هەولێر لەلایەن ئەردۆغانەوە هەموو سەرەداوەکانی ڕون و ئاشکران . بەڵام کارتێکی فشاری دیکەیە ، هاوشێوەی دۆسیەکەی خاشقچی بەشەکانی بەپێ ی ئامانجە تورکیەکەی ئاشکرا دەکرێت .\nجیاوازی لە گێڕانەوە سەرەتاییەکانیەوە ، شپرزی لێدوانە دژ بەیەکەکانی کوشتنەکەی کۆسە ، هەمان شپرزی و لێدوانە دژ بە یەکەکانی کوشتنەکەی خاشقچی یە لەلایەن سعودیەکانەوە . پەکەکە لەزمانی باهۆز ئەرداڵەوە دیوێکی تری دیمەنەکەی نیشانداین بەوەی ناسنامە پیشەییەکەی کۆسەی دەرخست کە لێپرسراوی میتی تورکیە بۆ بەڕێوەبردنی چالاکیەکان دژ بە پەکەکەیە .\nئەو تیئۆرە پۆلیسیەشی بەتاڵکردەوە کە بکوژەکەی پەکەکەبێت . گرێ بزرەکە ( حلقە مفقودە ) کەی دۆسێ ی هەریەک لە خاشقچی و کۆسە، لەلای کەسی ئەردۆغان خۆیەتی ، هەرخۆشی بریاردەرە لە چۆنیەتی ئاشکراکردنی بەپێ ی ئەو ئامانجە سیاسیانەی لە پشت کوشتنی هەردووکیانەوە ، قازانج بە پێگەی سیاسی ناوخۆیی و دەرەکی بە ئەردۆغان بگەیەنن .


ئوردون و سوریا سەبارەت بە کردنەوەی دەروازەکانی سنوری نیوانیاندا گفتوگۆ دەکەن\nسەرچاوەیەکی حکومەتی ئوردون ڕۆژی پێنجشەممە بە ئاژانسی فرانس پریسی ڕاگەیاند لیژنەیەکی فەرمی سوری ئوردونی بۆ تاوتێکردنی پرۆسەکانی پەیوەندیدار بەکردنەوەی دەروازە سنوورییەکانی نێوان ئوردون و سوریا کۆبونەوە.\nسەرچاوەکەی نەیویست ناوی ئاشکرابکرێت گوتی لیژنەکە لە ڕۆژی چوارشەممەدا کۆبوبنەوە. هەروەها گوتیشی دانوستاندنەکان بەردەوام دەبن تا ئەو کاتەی بگەنە بۆچوونێکی هاوبەش لەسەر ئەو ڕێ و شۆینانە پێویستە بگیرینەبەر تا دەروازەکان بەتەواوی بکرێنەوە.\nجێ باسە لەسەرەتای مانگی نۆدا شاندەیەکی نافەرمی ئوردون کە بریتیبوون لە 100 کاردار لە تێکرای کەرتە جیاوازەکانی پیشەسازی و بازرگانی و کشتوکاڵەوە سەردانی دیمەشقی پایتەختی سوریایانکرد بۆ دۆزینەوەی ڕێگەچارە بۆ پتەوکردنی هاوکاری نێوان هەردوو وڵاتەکەو جەختیانکردە سەر گرنگی کردنەوەی دەروازە سنورییەکانی نیوانیاندا.\nجێ باسە ئەیمەن ئەلسەفەدی وەزیری دەرەوەی ئوردون لە مانگی هەشتدا گوتوبوی وڵاتەکەیە ئامادەیە دەروازەکانی سنوری لەگەڵ سوریا بکاتەوە لەو دەمەی ڕەوشەکانی سیاسی و زەمینی هەمواردەبێت.


19/08/2011 04:44:00 م جار خوێندراوه‌ته‌وه 3990\nده‌زانین قورئان به كۆمه‌ڵه قۆناغێكى مه‌عنه‌ویدا تێپه‌ڕييه، له‌به‌رئه‌وه‌ى پێغه‌مبه‌رمان (عليه السلام) كاتى خۆى ته‌عبيرى پێكردييه هه‌ر وشه‌ك ماناى 100%ى خۆى هه‌بووه، پاش سه‌رده‌مى پێغه‌مبه‌ر(عليه السلام) به هاتنه ناوه‌وه‌ى خه‌ڵكانه‌كى غه‌يرى عه‌ره‌ب له‌بۆ ناو ئايينى ئيسلام له فارس و تورك و عه‌جه‌مه‌كان، كه داخيل بووينه، ماعه‌داى ئه‌وه‌ى ڕه‌نگه خطوط مائيلى دينى مه‌سيحييه‌ت و جوله‌كه‌ش مه‌وجود بووه، كه ده‌ڵێم ڕه‌نگه زانستييه‌ن واده‌ڵێم، زۆريان هه‌وڵداوه له‌بۆ گۆڕانكارى (ته‌حريف)ى قورئان وه‌كو وشه (كلمات) به‌ڵام ئه‌نجاميان نه‌بووه، هه‌ستان به‌كاركردن لۆ هه‌وڵى گۆڕينى كه‌ليماتى قورئانيى و ئه‌نجاميان به‌ده‌ستهێنا.\nفيعله‌ن قورئان به كۆمه‌ڵه قۆناغه‌ك داده‌چى له گۆڕانكاريى، جارى يه‌كه‌م هه‌ر وشه‌ك له قورئان مانايه‌كى نزيكى لۆ داده‌نێن، كه له بنه‌ڕه‌تدا ماناى خۆى هه‌يه، نمونه" پێغه‌مبه‌ر چۆن له وشه‌ى (إقرأ) تێيگه‌يشتييه؟ پاشى خۆى به سه‌د ساڵ ئايا نه‌فه‌ری دیكه به‌و شێوه‌يه تێيگه‌يشتييه؟\nبۆ درێژه‌ی ئه‌و باسه کلیک لێره بکه... هه‌وڵی گۆڕینی ماناکانی\nله‌م لاپه‌ڕه‌يه‌دا ماناو پێناسه‌ی ته‌واوی ڕاستيه‌كانی خوداو دروستكراوه‌کان ده‌خه‌ينه ڕوو..\n(عليه السلام) ته‌وڕات هاتييه موقه‌ره‌راتی دیكه هاتييه له ئيدیكه وه‌رگيرايه، له غه‌يرى وى وه‌رگيرايه، له بۆ موسا نوێ كرايته‌وه، ئي ئاده‌م (عليه السلام) له‌بۆ نوح مايه له‌بۆ فلانى مايه، له‌بۆ موسا نوێ كرايته‌وه، ئه‌و وه‌ختى پێيده‌رێن صوحوف، يه‌عنى ئه‌وانه هه‌مووى فه‌رقيان هه‌يه.\nچۆنيه‌تى زيندووكردنه‌وه‌ى ئيمان\nئيمان تاكه خاڵى بنه‌ڕه‌ت و په‌يوه‌سته له نێوان مرۆڤ و په‌روه‌ردگارى جيهان، ته‌نها رێگه‌يه مرۆڤ بتوانێت به ئيمانى راسته‌قينه بگات، ئه‌وه‌ى ده‌مێنێته‌وه له‌پاش ئيمانه‌و هه‌رچى هه‌يه له قورئان و ياخود له رێبازه‌كه‌ى پێغه‌مبه‌ر (عليه السلام و البركات) ئه‌وانه هه‌مووى رێگه خۆشكردنه له بۆ ئه‌و دۆخه ئيمانييه، لۆيه قورئان له (870) شوێن جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌و ڕه‌هه‌نده له ناخى مرۆڤ ده‌كاته‌وه، وشه‌ى ئيمان و داڕشته‌كان (المشتقات)ى له (870) شوێن باسكراوه، له‌وه‌وه خوداى به‌رزو ميهره‌بان په‌يوه‌ندى دروست ده‌كات له‌گه‌ڵ مرۆڤ به سيفه‌تى ئيماندار، ئه‌وكاتى فه‌رمايشته‌كانى خوداى به‌رزو ميهره‌بان له‌سه‌ر مرۆڤه‌كه به فه‌رمان جێبه‌جێ ده‌كرێت و ئاماده‌باشى له ناخى مرۆڤ دروست ده‌بێ تا قه‌ده‌غه‌كراوه‌كان جێبهێلێت و فه‌رامۆشيان بكات به‌ڵام به ماناى نه‌هى لێكردن، هه‌رئه‌وه‌ش مه‌به‌ستمانه، ئه‌و دۆخ و گۆڕانكارييه چۆن له‌ناو ناخى مرۆڤ دروست بكه‌ين؟ هه‌ر‌وه‌ها شێوازى دروستبوونى، سيسته‌مى دروستبوون، ئامرازه‌كانى دروستبوون، قۆناغه‌كانى دروستبوونى ئه‌و ئيمانه چۆنه؟ نموونه‌ى زيندوو له‌ناو قورئاندا رسول الله بوو (عليه السلام و البركات) له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌سته‌يه‌ى كه ئيمانيان پێهێنابوو (الذين آمنوا مع رسول الله).\nپێويستييه‌كانى دروستكردنى ئيمان\nشانبەشانی ئامێرى فیطڕە لە ناخى ئینساندا، هه‌ندێك وه‌سائيل لە ده‌ره‌وه‌ى مرۆڤ دا هه‌يه کە ئەو فيطڕه‌يه لۆ ئيمان ته‌حويل دەكات. خوا )جل جلاله(، وەك لە قورئاندا باس دەکات، بەر لە ئيمان دروستكردن، فيطڕه‌ی به فؤاد ناونايه، واتە" کە بەهۆی وه‌سائيله‌كان ئيشی له سه‌ركرا، ئه‌و فيطڕه‌يه ده‌بێته فؤاد، ئینجا فؤاد شتی دیكه‌ی لێ ده‌رده‌چێ وەک" عه‌قڵ و عيلم، ذيكر،...تد، ئه‌وانه هه‌موویان له داخيلی ئينساندا هه‌ن، بەهۆی کۆمەڵێك وەسائیل لە فيطڕه‌وە ته‌حويل ده‌بن لۆ فؤاد، لۆ فيكر، ذيكر،... تد. ئه‌وانه هه‌مووی قۆناغى ئيمانن.\nخاڵی گرنگ لە وه‌سائيلی دروستكردنی ئه‌و ئيمانه ئه‌وه‌يه، کە سه‌مع و به‌صه‌ر دوو وه‌سيله‌ن لۆ ته‌حويلكردنی فيطره لۆ فؤاد.\nلێرەدا مەبەستمان سه‌مع و به‌صه‌رە، نه‌ك (أذن و عين)، سه‌مع له گەڵ به‌صه‌ر جیاوازە لە چاو و گوێ. لە پاش چاو و گوێ، جيهازی تر هه‌يه ئيش ده‌كات، کە بریتین لە سمع و بصر. چاو ده‌بينێ، گوێش گوێی لێ ده‌بێ، هەرکاتێك كه تۆ ئيراده‌ت هه‌بوو له‌سه‌ر به كارخستنی نه‌وعى ئه‌و چاو و گوێيه، ئەوکاتە ته‌حه‌ككوم دەکەی له‌سه‌ری لۆ ته‌حويل کردنی فيطڕه لۆ فؤاد.\nهه‌ر به گوێره‌ى ئامانجبوون له وانه‌كان، لاى هه‌مووان ئاشكرايه كه ئامانجى هه‌موو ئايينه‌كان ئه‌وه بووه ناوه‌وه‌ى مرۆڤه‌كه بنيات بنێت، لۆئه‌وه‌ى ئه‌و مرۆڤه بتوانێت ده‌ره‌وه‌شى بنيات بنێته‌وه، له هه‌موو په‌رتووكه ئاسمانييه‌كان و به تايبه‌تيش له ناو قورئاندا خودا (جل جلاله) پێداگيريى له‌سه‌ر ناخى مرۆڤ كردۆته‌وه، ئه‌گه‌ر هاتوو ناخى مرۆڤه‌كه گۆڕا ئه‌وكاته ده‌ره‌وه‌ى مرۆڤه‌كه به شێوه‌يه‌كى ئۆتۆماتيكى ده‌گۆڕێت، ئه‌گه‌ر ناوه‌وه‌ى ئه‌و مرۆڤه نه‌گۆڕا ئه‌وا ئه‌وه‌ى ده‌ره‌وه ده‌يكات هه‌مووى نماييش و ڕواڵه‌ت و ديبلۆماسييه‌ته، هونه‌رنواندنه (تفنون)ه، ئه‌گه‌ر راستييشى تێدابێت ئه‌وا دياريكراوه، لۆيه قورئان ئه‌و ململانێيه تۆمار ده‌كات به هه‌موو لايه‌نه‌كانييه‌وه، به هه‌موو ره‌نگه‌كانى، به هه‌موو جۆره‌كانى، به هه‌موو ته‌وه‌ره‌كان و ئاسۆيه‌كانى ئا ئه‌و ململانێيه مه‌زنه له ناخى مرۆڤ ده‌ستنيشان ده‌كات، پاشان به‌جێى دێلێت به ئۆتۆماتيكيه‌ت به نه‌رم و نيانى له ده‌ره‌وه ده‌ربخرێت و ئاشكرا بكرێت، لۆيه هه‌رچى فه‌رمايشته له قورئان به فه‌رمانكردن، وابكه، وه‌كو: (أقيموا الصلاة وآتوا الزكاة) له شێوازى ئا ئه‌و فه‌رمايشتانه هه‌موو له قورئاندا به وشه‌ى (آمنوا) ده‌ست پێكراوه فه‌رموويه‌تى: (يا أيها الذين آمنوا أقيموا الصلاة، يا أيها الذين آمنوا) ئينجا (آتوا الزكاة) وا دياره گۆڕينه ناوه‌خۆييه‌كه له‌بنه‌ڕه‌تدا بوونى هه‌بووه پاشان له‌سه‌ر گۆڕينى ناوه‌وه، ده‌ره‌وه دواكه‌وته‌و پاشكۆى بووه، ده‌ره‌وه له‌سه‌ر ئه‌و ناوه‌وه بنيات ده‌نرێت، ئه‌وه ره‌هه‌ندى ئه‌رێنييه له قورئاندا، ره‌هه‌نده‌كه‌ى ترهه‌رچى نه‌هى لێكراوه‌كان هه‌يه، مه‌يكه، ئه‌گه‌ر له قورئاندا هاتبێ ديسان له بنه‌ڕه‌تدا به (يا أيها الذين آمنوا) پێشخراوه، بۆ نموونه: (قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ (النور 30) ئه‌م حاله‌ته وه‌ك زنجيره وايه له قورئان (نهى) لێكراوه‌كانيش به وشه‌ى ئيمان ده‌ستى پێكراوه، له ئه‌نجامدا چيمان لۆ ده‌رده‌چێ؟ ئه‌وه‌ى ده‌رده‌كه‌وێت ئه‌گه‌رهاتوو ئيمان بوونى نه‌بێ و ئيمانى راسته‌قينه نه‌بووبێ ئه‌وا هه‌رچى كرده‌وه‌يه‌ك كرابێ له ده‌ره‌وه‌ى مرۆڤ، مرۆڤ به‌جێى بگه‌يه‌نێت، ئه‌و كرده‌وه‌يه جێگه‌ى گومانه، جا يان له ره‌هه‌ندێكى فيتڕه‌ته‌وه يان له ره‌هه‌ندێكى خوو خۆى ده‌بينێته‌وه ئه‌گه‌ر هاتوو فيطره‌كه ئيشى له‌سه‌ر نه‌كرێ، به ئيشكردن نه‌كرێته فوئاد، ئه‌و وه‌خته هه‌ر هێزێكى ده‌ره‌كى كه له هێزى خووه‌كان و فيطره له ناخى مرۆڤه‌كه به‌هێزتر بێت، ده‌توانێت ئه‌و به‌جێگه‌ياندنه يان ئه‌و (نهى) لێكردنانه له ناخى مرۆڤ كه نييه لايببات.\nئيمان زياتر له (60) پله‌ى هه‌يه\n له قورئانى پيرۆزدا زاراوه‌ى (إنسان) جۆراو جۆره كه‌مترينيان ناوى ئينسانه، واته" كه‌مترين سيفاتى ئيمانيى ئه‌گه‌ر هه‌بووبێ له كه‌سێك ناوى ئينسانه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر هاتوو ئيمانياتى وه‌رگرت و دڵى ئيمانى هه‌ڵێنجا، ناوه‌كه‌ى ده‌گۆڕێ و ده‌بته به‌شێك له (ناس)، كه قورئان له (200) جێگه زياتر ناويان هاتووه‌و ئه‌وانه سيفاتى تايبه‌تى خۆيان هه‌يه، زياتر ئيمان هه‌ڵێنجێت ده‌بێته (بني آدم)، زياتر ئيمان وه‌رده‌گرێت ده‌بێته (بشر) زياتر ئيمان وه‌رده‌گرێت ده‌بێته (مسلم)، دێته ناو بازنه‌ى ئيمان ئينجا ده‌بێته (مؤمن)، له نێوان به‌رزترين ئاستى ئيمان و نزمترين ئاستيدا زياتر له (60) پله هه‌يه، ئه‌وپه‌ڕيان ئه‌و ئاسته‌يه كه پيغه‌مبه‌ر (عليه السلام و البركات) دوو لقى لۆ داناوه:\nيه‌كه‌م: كه ئه‌و مرۆڤه خواپه‌رستى ده‌كات خواى ده‌بينێت، هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ى خودا ئه‌و ده‌بينێت، ئه‌وه ئه‌وپه‌ڕێتى كه خوا په‌رستى ده‌كات، (ئه‌و حاله‌ته دروست ده‌بێت).\nدووه‌م: ئاستى ژێر ئه‌وه‌يه ئه‌گه‌ر ئه‌ويش خواى نه‌بينێت هه‌ڵبه‌ته ده‌گاته ئه‌و دۆخه‌ى له ناخى خۆيدا خوا ئه‌و ده‌بينێت، بێگومان ئه‌مانه هه‌مووى نيشانه‌ى تايبه‌ت به خۆى هه‌يه، كه‌واته" ئيمان كۆمه‌ڵه قسه‌يه‌ك نييه، كۆمه‌ڵه زاراوه‌يه‌كى فيقهى ئيمانى نييه تۆمار بكرێت، تا مرۆڤه‌كه له خۆى بيهێنێته دى به‌بێ ئه‌وه‌ى به تاقيكردنه‌وه‌ى جۆريى (نوعى) دابڕوات، يان به‌بێ ئه‌وه‌ى ئه‌و دۆخه له ناخى دروست بووبێت، ئه‌گه‌ر ئه‌و حاڵه‌ته دروست بوو ئه‌و جۆره دياريكراوه له‌سه‌رگۆى زه‌وى دروست بوو ئه‌وكاتى به كرده‌يى ويستى خواى له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ى (الذين آمنوا) دێته‌جێ، ئينجا هه‌رچى به‌ڵينه‌كانى خودا هه‌يه به‌ستراوه‌ته‌وه به‌و حاڵه‌ته جۆرايه‌تييه.\nبه‌ده‌ستهێنانى رضوان و ئيمان هێنان\nلۆئەوەی مرۆڤ بگاته ئاستی رضوان الله، پێویستی به‌وە هەیە کە بە هه‌وڵێكى زۆر كه‌م و موعه‌ييه‌ن، ئيش لەسەر خۆی بكات. پرۆسەی هاويه‌كبوونى ناوه‌وه‌ى مرۆڤ له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ى ئيشی ده‌وێت، هه‌ر له ئه‌ميباوه، تا نه‌بات و حه‌يوانات و ئينسان، هەموویان بە فيطڕه هه‌ست بەوە ده‌كەن کە چ شتێك چاكه‌و چ شتێکیش خراپه.\nبۆ نموونه" له بوخارى فه‌رمووده هه‌يه پێغه‌مبه‌ر (عليه السلام والبركات) له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ى (الذين امنوا معه) له شوێنێك له ڕووداوێكدا باڵنده‌يه‌ك هات و گله‌يى حاڵى خۆى له هاوه‌ڵێك له لاى پێغه‌مبه‌ر كرد، كه‌واته" باڵنده به فيطڕه‌ى خۆى (الا أمم أمثالكم٠٠٠) هه‌ست به‌مه ده‌كات كه سته‌مى لێكراوه، هه‌ر له بوخارى هه‌يه رسول الله (عليه السلام والبركات) مينبه‌رى هه‌بوو، مينبه‌ره‌كه‌شى له دار خورما دروستكرابوو، هاوه‌ڵێك پێشنيارى كردو گوتى: يا رسول الله ئه‌م مينبه‌ره هاوشانى تۆ نييه، كه مينبه‌رێكى له‌بۆ پێغه‌مبه‌رى (عليه السلام والبركات) دروستكردو له وتارى يه‌كه‌م دا له‌به‌ر ناڵه ناڵ و ده‌نگى ميمبه‌رى پێشوو (دارخورماكه) ژاوه‌ژاو دروستبوو ئيتر پێغه‌مبه‌ر (عليه السلام والبركات) نه‌يتوانى له وتاردانه‌كه‌ى به‌رده‌وام بێت، به هۆى ده‌نگى دارخورماكه‌وه لۆيه دابه‌زى و چوو ده‌ستى موباره‌كى له‌سه‌ر دار خورمايه‌كه‌ى دانا لۆئه‌وه‌ى رازى بكات، قه‌ناعه‌تى پێ بێنێت و فه‌رمووى: ئه‌گه‌ر ئه‌و كاره‌م نه‌كردبا هه‌تا ڕۆژى دوايى دراخورماكه ناڵه ناڵى ده‌كرد، ئه‌مه ڕووه‌كه‌و ئێمه‌ش ئيمانمان به‌وه هه‌يه كه ئه‌و داره‌ش فيطڕه‌ى هه‌يه، له بنچينه‌دا فيطڕه‌كه هه‌يه، مرۆڤه‌كه ئيشێكى دياريكراو ده‌كا به‌مه فيطڕه‌كه وه‌كو ئامێرێكى كارگه‌و مادده‌ى سه‌ره‌تايى ئاڵوگۆڕ ده‌كات له‌بۆ شتێكى تر، لێره‌وه حاڵه‌تێك دێته به‌رهه‌م كه له قورئاندا ناونراوه به ئيمان، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌شه تاكو ئه‌م حاڵه‌ته له‌ناخى مرۆڤه‌كه دروست نه‌بووبێ فه‌رمايشته‌كانى لێ داوانه‌كراوه، قه‌ده‌غه‌لێكراوه‌كانيشى لێ قه‌ده‌غه نه‌كراوه، به‌ڵگه‌ى ئه‌مه‌ش له قورئاندا هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى سوڕه‌تى فاتيحه‌وه هه‌تا (قل أعوذ برب الناس) ئه‌گه‌ر سه‌يرى بكه‌ن، به هيچ مرۆڤێك نه‌گووتراوه ئه‌وها بكه ته‌نيا ئه‌گه‌ر بناغه‌ى ئيمانى تێدا هه‌بووبێ، هيچ كاتێكيش نه‌گووتراوه ئه‌وها مه‌كه ته‌نيا ئه‌گه‌ر له بناغه‌دا ئيمانى تێدا هه‌بووبێ، چونكه ئه‌گه‌ر پێى گووترا ئه‌وها بكه‌و له بنه‌ڕه‌تدا ئيمانى تێدا نه‌بووبێ حاڵه‌ته‌كه فيطره‌تييه قبوڵكراو نييه، ئه‌گه‌ر پێى گوترا ئه‌وها مه‌كه ديسان له بنه‌ڕه‌تدا ئيمان له ناخى نه‌بوو ئه‌وكات له ڕواڵه‌تدا نايكات.\nقورئان ئه‌نواع پێناسه‌ى هه‌يه، قورئانمان هه‌يه قرطاسه، قرطاس ئه‌وه‌يه حروفه‌كان له ده‌مى پیرۆزی پێغه‌مبه‌ر(عليه السلام والبركات) ده‌رده‌چى و ده‌نوسرێ، ئه‌وه بنوسرێ ده‌بته قرطاس.\nهه‌ر مه‌وضوعه‌ک له قورئان كه داده‌به‌زى، له بيدايه‌ته‌كانى شته‌ك عيلاج ده‌كا پێی ده‌گوترێ كيتاب.\nهه‌ر مه‌وضوعه‌ك له‌كتاب ته‌حويل كرا له‌بۆ واقيع پێيده‌گوترێ قورئان.\nهه‌ر ئينسانه‌ك ته‌فه‌هومى له‌و قورئانه‌ى له ئاسته‌كى دیاریکراو بوو پێی ده‌گوترێ ذكر.\nقورئان ئاستى خۆى هه‌يه، له ئاستى نور ته‌فه‌هوم كرا پێيده‌گوترێ نور، له ئاستى موععه‌يه‌ن ته‌فه‌هوم كرا پێيده‌گوترێ فورقان، ئه‌وانه هه‌مووى ته‌خه‌صوصى ئه‌شخاصانه له‌ناو قورئان، صوحوف به چ ده‌گوترێ؟ ئه‌وه بوعده تاريخييه‌كه‌يه له كيتاب، يه‌عنى بڵێين مه‌جموعه موقوڕه‌ڕاته‌ك هه‌يه بارى ته‌عالا له‌بۆ ئه‌قوامى سابقين داينايه، وه‌كو منداڵه‌كانى ئاده‌م كو ته‌عامول بكه‌ن به شه‌رع؟ ئه‌وه مه‌جموعه موقه‌ره‌راته‌ك هه‌بووه قه‌ديمه، مه‌سه‌له‌ن له‌بۆ موسا (عليه السلام) ته‌وڕات هاتييه موقه‌ره‌راتی دیكه هاتييه له ئيدیكه وه‌رگيرايه، له غه‌يرى وى وه‌رگيرايه، له بۆ موسا نوێ كرايته‌وه، ئي ئاده‌م (عليه السلام) له‌بۆ نوح مايه له‌بۆ فلانى مايه، له‌بۆ موسا نوێ كرايته‌وه، ئه‌و وه‌ختى پێيده‌رێن صوحوف، يه‌عنى ئه‌وانه هه‌مووى فه‌رقيان هه‌يه.\nجياوازى نێوان تعليم و تلقين\nئيمان په‌يوه‌ندى به عه‌قيده‌وه نييه\nوشه‌ى ته‌عليم جيايه له‌گه‌ڵ وشه‌ى ته‌عريف و ته‌لقين، له تعليم پێويست ناكات كه‌سه‌كه ئه‌ليف و بێ و تێ ثێ و جيم و حاء بزانێت، زه‌مينه له فيطره‌ى هه‌يه‌و تيلاوه ده‌كرێت ئينجا ده‌ست ده‌كات به به‌رده‌وامى، كه جه‌معى الذين آمنوا مع رسول الله به‌م جۆره بوون، بێگومان جياوازييه‌كانى نێوان وشه‌ى ته‌عليم و تلقين زۆره، رسول الله (عليه السلام والبركات) كان (يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ)(آل عمران ١٦٤) ئه‌وانيش ئه‌وانه‌يان وه‌رده‌گرت و جێبه‌جێيان ده‌كرد، لۆيه (كانوا يؤمنون بالله ثم يعملون بآيات الله، لايعتقدون بالله ثم يعملون بآيات الله) نه‌خێر ئيعتيقاد نه‌بوو، قورئان باسى ئيعتيقاد ناكات، به‌ڵكو باسى ئيمان ده‌كا، ده‌بێ ئيمان دروست بكرێت نه‌ك عه‌قيده، عه‌قيده واته" زانيارى ده‌ماغى له مێشكى كه‌سه‌كه ده‌مێنێته‌وه، هه‌ر بزانێت خودا بوونى و ئه‌حه‌ده، خودا (جل جلاله) فه‌رده، صه‌مه‌ده، خاليقه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر هاتوو ئيمانى پێ نه‌هێنا، ئيمان له ناخى دروست نه‌بوو سوودى نييه، هه‌ركاتێك ئه‌و ئيمانه دروست بوو ئينجا كرداره‌كه دێته ئاراوه، آمنوا وعملوا، ئه‌گه‌ر هاتوو ئيمانه‌كه ڕاست بێت ئه‌وا صه‌ڵاح دروست ده‌كات و له ناخى دێته ده‌ره‌وه به كردارى صالح، آمنوا وعملوا الصالحات، پێغه‌مبه‌ر (عليه السلام والبركات) وجه‌معى الذين آمنوا مع رسول الله به‌م جۆره بوون.\nماناى (أُسْوَةٌ) چييه؟\nله شرۆڤه‌كردنى ئايه‌تى (لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً)(الأحزاب 21)، كه ڕسته‌يه‌كى أسمية به پيتى (ل) ده‌ستى پێكردووه، لامى تحقيق (لَقَدْ) هه‌روه‌ها (قَدْ) قه‌دى ته‌حقيقه ديسان وشه‌ى ته‌حقيق له قورئان له‌بۆ حصرو تحديدو ته‌نهايى هاتووه، واته" ته‌نها به‌م جۆره‌و به‌م شێوازه ئه‌و ئيشه ده‌كرێت، (لَقَدْ كَانَ: كان فعل ماضى ناقص)ه، پاشان دێته سه‌ر ڕسته‌ى ئيسمى مبتدأ و خبر، هه‌رده‌م له زمانى عه‌ره‌بى ڕسته‌ى ئيسمى (كان)ه‌ى پێش بخرێت دوو ته‌حقيقيشى له پێشه‌وه بێت ته‌حقيقه‌كه‌ى و حه‌صرييه‌تى زياتر ده‌بى، به‌نمونه" چۆن (١٠) جار به مرۆڤێك بگوترێت ئه‌م ئيشه‌ى ده‌بێت ته‌نها به‌م جۆره بكه‌يت، ئه‌م هه‌موو دووباره‌و چه‌ندباره‌كردنه‌وه ته‌حقيقييه له‌بۆ ئه‌و دۆخه‌يه، (لَقَدْ كَانَ لَكُمْ) چۆن ڕسته‌كه ده‌ست پێده‌كات؟ في: (حرف جر)ه، ديسان ئه‌وانه هه‌موو ته‌حقيقاتن، هه‌موو حه‌صرن (رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ)، نه‌يفه‌رمووه قودوه، نه‌يفه‌رمووه مومه‌ثيل، نه‌يفه‌رمووه زه‌عيم، قائيد، فه‌رموويه‌تى: (أُسْوَةٌ) وشه‌ى (أُسْوَةٌ) ئه‌م هه‌موو مانايانه ده‌گرێته خۆى، تاكه هۆكارو ئامرازه له‌بۆ ئه‌م مه‌به‌سته ته‌نيا لۆ (رَسُولِ اللَّهِ)ه (عليه السلام والبركات)، ئه‌وه ما‌ناى وشه‌ى (أُسْوَةٌ)يه.\nئه‌رك له کاتى ته‌سبيح و سه‌جده‌دا\nهه‌رچى دروست كراو و داهێنراو هەیە، خواى موتەعال (جل جلاله) به ياساى پوخته‌و ئاڕاسته‌كراو، لۆ سه‌جده‌و ته‌سبيح دروستى كردوون، بەهۆی ئەو سەجدەو تەسبیحەش ئه‌ركى خۆيان به‌جێ دەهێنن. ئامانج و هه‌ده‌فی دروستکردنى يه‌كه يه‌كه‌ی ڕۆژو مانگ، عارد، ئينسان و هەموو ئه‌و دروستکراوانە، بریتییە له سه‌جدەبردن و ته‌سبيح كردنى خوا(جل جلاله)، ئەو مه‌خلوقاتانه كه سه‌جده لۆ خوا ده‌به‌ن و ته‌سبيحاتی دەکەن، ئه‌وکاتە وه‌زيفه‌و موهيمه‌ى خۆيان له‌سه‌ر وجود جێبه‌جێ ده‌كه‌ن، به نموونە" ڕۆژ گه‌رماو رۆشنايى خۆى ده‌دات، مانگ جازبيه‌ت و رۆشنايى خۆی پێشکەش ده‌كات، ئه‌وە بریتییە لە جێبه‌جێكردنى ئه‌رك له کاتى ته‌سبيح و سه‌جده بردندا.\nخوداى ڕه‌حمان چۆن يارمه‌تى به‌نده‌كانى ده‌دا؟\nخوا (جل جلاله) لۆ يارمه‌تيدانى مرۆڤ لە نێوان فيطره‌ى ئينسان له ناوه‌وه‌ى ده‌روون و به‌رنامه‌و ياسا داوا لێكراوه‌كان كه بە په‌يام لۆى نێردرايه، هەروەها بە ئامانجی ئەوەی کە خوا (جل جلاله) به مه‌فهومى ربوبيه‌ت، بێ موساعه‌ده‌و موعاوه‌نه‌ی تر، لۆ ئيشپێكردنى فيطره يارمه‌تيده‌رى ئه‌و ئينسانه بى، دوو شتى گرنگی لۆ نارديه، ئەوانیش بریتین لە:\nيه‌كه‌م: په‌يام (رسالة).\nدووه‌م: په‌يامهێنه‌ر کە پێغه‌مبه‌ره‌كانن، تا له واقيع و وجوددا، ته‌طبيقى ريساله‌كە بکەن.\nجبريل په‌يوه‌ندى به ريسالە نييه\nجبريل هیچ پەیوەندییەکی به ڕیسالەدا نييه، بەڵکو ئەو تەنیا ناقيله‌و گوێزەرەوەی ماددەی وەحيیە. جبريل پەیوەندیی به سێ خاڵی گرنگەوە نیيە، ئەوانیش يه‌كه‌م، زه‌مانى دابه‌زاندنى قورئان، دووەم، شوێنى دابه‌زاندنى قورئان؛ سێهەم، نه‌وعى دابه‌زاندنى قورئان. کەواتە" هه‌موو ته‌حه‌كوم له‌لايه‌ن خوای گەورەوەیە (جل جلاله)، ئەرکی جبریل تەنیا ئەوەیە کە خۆى موئمينه بە ڕیسالەکەو دەیگوازێتەوە.\nپێغه‌مبه‌ر (علیه السلام و البرکات) په‌يوه‌ندى به وه‌حی نييه\nئیمانی پێغه‌مبه‌ر (علیه السلام والبرکات) پێش ئه‌وه‌ى کە قورئانی له‌سه‌ر داببه‌زێت، وه‌كو ئيمانى پاش دابه‌زاندنى قورئان نه‌بوو، رب العالمين له سوڕه‌تى شورا-دا دەفەرموێت: (مَا كُنتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ) (الشورى52)، کەواتە"\n1. پێغه‌مبه‌ر (علیه السلام و البرکات) نه‌يده‌زانى کە موختارو موجته‌باو موصطه‌فايه لۆ نبووه‌ت و وەرگرتنی ريساله‌ت.\n2. پێغه‌مبه‌ر (علیه السلام و البرکات) نه‌يده‌زانى کە ئامادە ده‌كرێ لۆ ئه‌و ريساله‌ته.\n3. پێغه‌مبه‌ر (علیه السلام و البرکات) زانیاری هەبوو سەبارەت بە زه‌مانی نزولى وه‌حى، شوێنى نزولی وەحی.\nهه‌روه‌ها ئيمانى پێغه‌مبه‌ر (علیه السلام و البرکات) پێشى وه‌حى وه‌كو ئيمانى پاش دابه‌زينى وه‌حى نه‌بوو. جگه‌له‌وه پێغه‌مبه‌ر (علیه السلام والبرکات)، وه‌كو جبريل عيلاقه‌ى به وه‌حیدا نييه.\nتاوانباران خۆيان ئازار ده‌ده‌ن!\nكاتێك سه‌يرى موذه‌ككه‌رات و یادەوەری پياوە گه‌وره‌کان دەكه‌ين، دەبینین کە لە زۆربه‌ی بەشەکانی یادەوەرییەکانیاندا، باسى ئه‌و حاڵه‌تانه ده‌كه‌ن كه خراپه‌و تاوانیان كرديه، لێرەدا دەستەواژەیەك هه‌يه كه پێی ده‌گوترێ ئازاردانی ده‌روونی (تأنيب الضمير) كه کەسێك ده‌روونی خۆی له ئازارو ئه‌شكه‌نجه دايه، لە هەمان کاتدا ده‌يه‌وێت کە کەسی خوێنەری یادەوەرییەکانی موحاسه‌به‌و لێپێچینەوەی لەگەڵدا بكات، واتە" بەهۆی فیطڕە، له داخيلی خۆیدا ئيحساس به تاوانی خۆی ده‌كا، لۆیە جورئه‌ت ده‌داته خۆی تا ئيعتيراف بكات و بەرامبەر هەموو خوێنەرانی یادەوەرییەکانی دان بەوەدا بنێت کە تاوانی كرديه، ئەمەش لۆ ئەوەی کە خۆی سزاو موعاقه‌به‌ى خۆى بداو له داخيلی خۆیدا قەناعەت بەوە بکات کە کەسی خوێنەر، له سه‌ر ئه‌و تاوانانە موحاسه‌بەی ده‌كات! باشە ئەو کەسە بۆچی وادەکات؟ ئەمەش لەبەر ئەوەی کە جوزئه‌ك له داخيلی ئينسان كه له فيطڕه‌یدا مه‌خلوقه ئه‌وه‌يه کە حيساب و كيتابی له‌گه‌ڵ بكرێت، لێپێچینەوەو موحاسه‌به بكرێت، بەڵام کاتێك کە كه‌س نه‌بێت موحاسه‌به‌ی بكات، ئەوا خۆی موحاسه‌بەی خۆی ده‌كات، ئەمەش یا به داخيلی خۆی يا به زمان، يا به قه‌ڵه‌م و نووسین. لۆیە ئەگەر ته‌ما‌شای عه‌ماليقه‌ی قه‌ديم بكه‌ین، دەبینین كه له‌سه‌ر گۆى زه‌وى تاوانکار بوون، ئيجراميان له‌گه‌ڵ حه‌ققی خوا، عيبادی خوا يا مه‌خلوقاتی خوادا کردیە، بەڵام به چ جۆرێك دان به جه‌رائيمی خۆيان دادەنێن! مەبەستی ئەوانە لێرەدا ئەوەیە، کە فيطڕه‌ی خۆیان ئيشباع و مورتاح بكەن، چونکە جوزئه‌ك له‌و فيطڕه‌يه‌ی كه له داخيلیدا دروستكرايه، بریتییە لە حيساب و كيتاب له‌گه‌ڵی، لۆیە، تاوانکارەکە دەیەوێت کە خۆی مورتاح بكات بەوەی کەسی خوێنەری بیرەوەرییەکانی، لەسەر تاوانەکانی موحاسه‌به‌ی ده‌كات، هيچ نه‌بێ ڕەنگە خوێنەرەکە بڵێت ئۆف له زوڵمی ئه‌و كابرايه، بەڕاستی کەسێکی موجريم و تاوانکار بووه. کەواتە" جيهازی فيطڕه‌كه هه‌موو ئه‌و مانايانه‌ى تێدا مه‌وجوده، هەموو ئەو شتانەی تێدا دروستكرايه‌و ئینسانەکە خۆیشی ئيحساسی پێده‌كات.\nزاڵم سەرەتا زوڵم له خۆی ده‌كا!\nئه‌وه‌ى کە مرۆڤ رۆژانه ئه‌نجامى ده‌دات، سه‌رچاوه‌كه‌ى له‌ناخیدا هه‌ڵده‌قوڵێت، دەتوانین زوڵم وەك نموونە وەربگرین، سەرەتا ئینسانەکە له داخيلی خۆیدا هه‌ست به زوڵم ده‌كات كه ده‌يه‌وێ بیکات، پاشان ئه‌و زوڵمه له ده‌ره‌وه جێبه‌جێ ده‌كات، لەبەر ئەوە ئەگەر کەسێك له داخيلی خۆی حه‌ز بكات کە ئه‌زيه‌تی کەسێکی تر بدا، ئه‌وا له ده‌فته‌ری فيطڕه‌ی خۆیدا ده‌نووسرێ، بە هەمان شێوە ئه‌گه‌ر ويستی خێر بداته کەسێك، یا چاكه‌یەك له‌گه‌ڵ ئينسانێكدا بكات، ئه‌وه‌ش له ده‌فته‌ری فيطڕه‌یدا ده‌نووسرێت و ته‌ئشير ده‌كرێت، چونكە داخيلی ئینسانەکە ئەو شتانە به كردار، به ده‌ست، به پێ، به چاو، به زمان و به ئيڕاده نه‌قل ده‌كات لۆ خاريج، له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌و مانايانه‌ى كه له داخيلی ئينسان مه‌وجوده، بە هەمان شێوە له خاريجيشدا مه‌وجوده، كه بيه‌وێت زوڵم بكات، ئەوا سەرەتا زوڵم له داخيلی خۆیدا ده‌كات، پاشان له خاريجی خۆیدا دەری دەبڕ‌ێت، بە هەمان شێوە، کە دەیەوێت چاكه بكات، سەرەتا له داخيلیدا ده‌یكات، پاشان له خاريج، کە ده‌يه‌وێت عيباده‌ت بكات، ئەوا له داخيلدا دەیكات، پاشان له خاريج ئه‌دای ده‌كات، ئه‌وانه هه‌مووی ته‌طابوقی مه‌عانى داخيلن له گه‌ڵ خاريج.\nهه‌ندێ ئامێرى انس و جن\nيه‌كێك له‌و ئامێرانه‌ى کە رب العالمين لۆ انس و جنی دانایەو لاى هيچ مه‌خلوقێكی تر نييه، بریتیە لە دانانى جيهازێكی تر له خاريج، تا موعاوه‌نه‌ت و هاوکاریی جيهازی داخيل بكات، هەروەها هاويه‌كبوونى له‌گه‌ڵ دروست بكات، ئایا كێ ئه‌و جيهازه‌ی له خاريج دروست كرديه؟ بێگومان خوا، (جل جلاله). هەرکاتێك جيهازی خاريج له‌گه‌ڵ جيهازی داخيل ته‌طابوقی کرد، ئەوکاتە ئيڕاده‌ی خوا دێته‌جێ، يه‌كه‌م: ئينسانه‌كەیە، دووه‌م: ئەو شتانەن کە لۆ ئينسانه‌كه دابەزیوون.\nئەو شتەی کە دابەزیووە بریتییە لە ریسالە، ئەو کەسەش کە وەریگرتووە پێی دەوترێت ڕەسول، ئه‌و جیهازەی کە لۆ ئينسانه‌كه دێته خوارێ کە ريساله‌كه‌یە، دەقاودەق موطابيقه له گەڵ ماناو تێگه‌يشتنى داخيلی مرۆڤه‌كه‌ى، هەروەها ئه‌و ئينسانه‌ش كه خوا ئيصطيفاءو ئيجتيبائى كرديه، ته‌مثيلی هەموو ريساله‌كه ده‌كات، واتە" ١٠٠%ى ريساله‌كه به داخيل و به خاريج لەلای ئه‌و ئينسانه موجوده. کەواتە" داخيل و خاريجی ئه‌و ئينسانه‌ی كه ناوی ره‌سوله، ته‌مسيلی تەواوی ريساله‌كه ده‌كات، ئەوەش لەبەر ئەوەیە، تا ئه‌گه‌ر هاتوو ئينسانه‌كه، ذاته‌کە نه‌يتوانی داخيلی خۆی بخوێنێتەوە، ياخود هه‌ر ڕێگرييه‌ك یا خاڵێك لە داخیلیدا هەبوو کە نه‌يتوانی بیخوێنێتەوە، ئەوا بەهۆی هەردوو هۆکاری ریسالەو ڕەسولەکە، بتوانی کە خاريجی خۆی بخوێنێتەوە، کەواتە" ئەگەر کەسێك قيڕائه‌و كيتابه‌شی نه‌بوو توانای نووسین و خوێندنەوەشی نەبوو لۆ خوێندنه‌وه‌ى ريساله‌كه، ئەوا ده‌توانێت ره‌سوله‌كه بەهۆی ئه‌فعال و ته‌صه‌ڕوف و سلوكی بخوێنێتەوە، چونکە هه‌م ريساله‌كه‌و هه‌م ره‌سوله‌كه، موطابيقن له‌گەڵ پێکهاتەو مه‌وجوداتی داخيلی ئينسانه‌كه.\nچۆن ئيرادەی خوداى ڕه‌حمان دێته دى؟\nئينسان پێويستى به دووباره‌كردنه‌وه‌ى ئه‌و دروستكراوانه هه‌يه، كه ده‌يانبينى و ده‌يانبيستێ، تا له داخيلی خۆیدا موطابه‌قه‌و يه‌كبوونى له‌گەڵ خاريجی خۆیدا كه ريساله‌و ره‌سوله‌كه‌يه لۆ دروست بكات، ئه‌وکاتە ئيڕاده‌ی خوا به سەدا سەد له ذاتی ئه‌و ئينسانەدا دێته وجود.\nمەبەستمان لە ئیرادەی خوا ئەوەیە کە به‌كه‌ليمه‌ی "ئيفعه‌ل" دەفەرموێت: (بكه.. نوێژ بكه، رۆژوو بگره، باشبه)، ياخود بە کەلیمەی "لاته‌فعه‌ل": (مه‌كه، پياو مه‌كوژه، درۆی مه‌كه، زولم مه‌كه، دزی مه‌كه، غه‌يبه‌ت مه‌كه، بوختان مه‌كه) ئه‌وانه هه‌مووی لە ناخی ئەو کەسەدا دێنه وجود، ئەوکاتە ئەو ئینسانە له يه‌كه‌مين ساتدا كه ئه‌و حاله‌ته‌ی تێدا مه‌وجود بوو، ئيمان ته‌حصيل دەکات، تەنیا ئەوە دەمێنێتەوە کە ئەو ئیمانە سه‌بر سه‌بر لۆ ئه‌و ئاسته ته‌ڕه‌ققی بكات، كه خوا لێی ڕازی ده‌بی، ئه‌ويش ئاسته‌كه‌يه کە فيعله‌ن دێته له‌مسی ئيجاد كردن به هه‌وڵه‌كى زۆر كه‌م و موعه‌ييه‌ن.\nمرۆڤ چۆن بزانێ ئيمانى بنياتناوه؟\nهه‌ركاتێك مرۆڤه‌كه توانى هاويه‌كبوون له نێوان ناخى خۆيى و ده‌ره‌وه‌ى خۆى دروست بكات كه په‌يامه‌كه‌و په‌يامبه‌ره‌كه‌يه، ئه‌وكاته ويست وخواستى خودا به ١٠٠% له خودى مرۆڤه‌كه دێته بوون، ويستى خودا به فرمانى (اِفعل) بكه، نوێژ بكه، رۆژوو بگره، چاكه بكه، زه‌كات بده، ياخود (لا تفعل) مه‌كه، پياو مه‌كوژه، درۆى مه‌كه، سته‌م مه‌كه، دزى مه‌كه، قسه‌ى پاش مله مه‌كه، بوختان مه‌كه، نه‌زه‌ر مه‌كه، به (لا تفعل). ئه‌وانه هه‌مووی دێنه بوون، كه ئه‌وانه هاتنه‌بوون به هاويه‌كبوونى ئه‌وكات ئه‌و مرۆڤه له يه‌كه‌مين سات كه ئه‌و حاڵه‌ته‌ى لێ هاته‌دى ئه‌وا ئيمانى به ده‌ستهێناوه، ته‌نيا ئه‌وه ده‌مێنێت هێواش هێواش گه‌شه بكات له‌بۆ ئه‌و ئاسته‌ى كه خودا لێى ڕازى ده‌بێ، ئه‌ويش ئاستێكه دێته دونياى بوون، مرۆڤ به كۆششێكى زۆركه‌م و دياريكراو له‌گه‌ڵ خۆى كار بكات ده‌گاته ئه‌م ئاسته‌ى ڕازيبوون (رضوان)، رضون الله.\nئه‌م هاويه‌كبوونه‌ى ناخى له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌يدا ئيشكردنى پێويسته، گوتمان به فيطڕه هه‌ر له ئه‌ميباوه، تاكو ڕووه‌ك وئاژه‌ڵ، ته‌نانه‌ت مرۆڤه‌كه به‌شێوه‌يه‌كى ماددى به‌فيطڕه هه‌ست ده‌كات ئه‌وه چاكه‌و ئه‌ويان خراپه، مرۆڤ هه‌ست ده‌كات، ته‌نانه‌ت ئاژه‌ڵيش وه‌ك مانا هه‌ست ده‌كات ئه‌وه چاكه ئه‌ويان خراپه.\nئه‌ركى دروستكراوه‌كان چييه؟\nهه‌رچى دروستكراوو داهێنراوه له‌م بوونه‌وه‌ره به ياساى پوخته‌و ئاڕاسته‌كراو خوداى موته‌عال دروستى كردوون بۆ سوجده بردن و ته‌سبيح، هه‌ر له‌وكاته‌ش ئيش و فه‌رمانبه‌رێتى خۆيان به‌جێ ده‌گه‌يه‌نن، له كات وساتى ئامانجدارى دروستبوونى ڕۆژو مانگ و زه‌وى و مرۆڤ كه ئه‌وانه‌ش هه‌موو يه‌كه يه‌كه دروستكراون له‌بۆ سوژده‌و ته‌سبيحى خودا، له‌وكاته‌ى ئه‌و مه‌خلوقانه دێن سوجده‌و ته‌سبيح له‌بۆ خوداى ئه‌نجام ده‌ده‌ن هه‌موو ئه‌و مه‌خلوقاتانه وه‌زيفه‌و ئه‌ركى خۆيان له‌سه‌ر بوون به‌جێ ده‌گه‌يه‌نن، خۆر گه‌رماو ڕۆشنايى خۆى ده‌به‌خشێته‌وه، مانگ هێزى كێشكردنى به پێچه‌وانه‌ى ئاوو ڕۆشنايى ده‌كا، ئه‌وانه هه‌مووى به‌جێگه‌ياندنى وه‌زيفه‌يه له كات وساتى ته‌سبيح و سوژده بردنه.\nمرۆڤيش به‌شێكه له‌م مه‌خلوقاتانه ئه‌ويش وه‌كو ئه‌و دروستكراوانه ته‌سبيح و سوژده لۆ خوداى (جل جلاله) ده‌بات، هه‌روه‌كو له‌وانه‌ى ڕابردوودا گوتمان بيه‌وێت يان نه‌يه‌وێت له ته‌سبيح و له سوژده دايه، مردنى مرۆڤ، دروستبوونى مرۆڤ، خواردنى مرۆڤ، هه‌رسكردنى خواردن له‌ناو جه‌سته‌ى مرۆڤ، لێدانى دڵى مرۆڤ ئه‌وانه هه‌مووى ته‌سبيح و سوجده بردنه له‌بۆ فه‌رمانى خواى (جل جلاله).\nسه‌ره‌تاى بنياتنانى ئيمان چۆنه؟\nكاتێك مرۆڤ هه‌وڵى يه‌كبوون و (توحد) ده‌دات له نێوان فيطڕه‌و په‌يامه‌كه ئه‌وكاته ئيمان له ژورێى دروست ده‌بێت، هه‌ر وه‌خته‌ك هه‌وڵ و كۆششى كردو هه‌وڵى ئه‌وه‌ى دا فيطڕه‌ى (داخلى) ناوه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ په‌يڕه‌و(منهج)ه‌كه‌ى ده‌ره‌وه‌ى خۆى يه‌كبوونێك دروست بكات ئه‌وه كاتى قۆناغى سه‌ره‌تاى بنياتنانى ئيمانه‌كه‌يه‌تى.\nياساو بنه‌ماو به‌رنامه‌كانى خودا چين؟\nله به‌رئه‌وه‌ى هه‌موو ياساو بنه‌ماو به‌رنامه‌كانى خودا له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مايانه بنياتنراوه:\n١- به ڕێك و پێكيه‌كى بێ پايان به‌ڕێوه ده‌برێن.\n٢- به‌رده‌وامه‌و ڕێكوپێكى له‌ڕاپه‌ڕاندنياندايه.\n٣- ده‌بێ به‌م جۆره‌ش بێت كه خودا خۆى لۆى داناوه.\n٤- ده‌بێ هه‌موو لايه‌نه‌كانى به‌ڕێوه‌بردنى ئيش ره‌چاو بكرێ كه ديسان به‌م جۆره كه خودا (جل جلاله) ويستويه‌تى.\nئه‌مڕۆ زياتر چاو ده‌خه‌ينه سه‌ر ئه‌م چوار خاڵه‌ى سه‌ره‌وه، خودا (جل جلاله) مه‌نهه‌جى له ده‌ره‌وه داناوه، ئه‌م مه‌نهه‌جه‌ش له‌بۆ ئوممه‌تى پێغه‌مبه‌رمان قورئانه، فيطڕه‌شى له ناوه‌وه‌ى خه‌لق كرديه، هه‌روه‌ك چۆن به‌م رێكوپێكييه‌ى كه‌وا ئه‌و مه‌نهه‌ج و سيسته‌ماتيكييه‌ى كه رب العالمين فيطڕه‌ى مه‌خلوقاتى له‌سه‌ر دروستكردووه ده‌بێ هه‌مان ڕێكوپێكييه‌ش له ويستى مرۆڤ هه‌بێ، ئه‌گه‌ر بيه‌وێت ئيمان له ناوه‌وه‌ى خۆى دروست بكات ياخود ئه‌گه‌ر بيه‌وێت فيطڕه‌ى ده‌ست به ئيشكردن بكات ئه‌وا ده‌بێ ئه‌و ڕێكوپێكييه‌ى هه‌بێ، واته" خودا (جل جلاله) پێچه‌وانه‌ى ئه‌مه ناڕێكى و پشێوى قبوڵ ناكات، ئه‌گه‌ر هه‌ر مرۆڤێك ويستى ئيمان وه‌ربگرێت ياخود ئيمان له ناوه‌وه‌ى خۆى بنيات بنێته‌وه به‌گوێره‌ى ژينگه‌و ئه‌و نێوه‌ندو فه‌زايه‌ى تێيدايه، ياخود به پێى هه‌وه‌سى مرۆڤ خۆى ئه‌وكاته جۆرێك له‌هه‌ڕه‌مه‌كى (فوضوية) دێته نێو ويستيى مرۆڤه‌كه‌و خواستى خوداش نايه‌ته‌جێ.\nبنياتنانى ئيمان به سوڕه‌تى (العَلَقٍ) ده‌كرێت\nپێغه‌مبه‌ر (عليه السلام) ژوانى نه‌بوو له‌گه‌ڵ جبريل له‌م كات و شوێنه‌دا به‌ڵكو له ناكاوێك به‌گوێره‌ى خواستى خوداى (جل جلاله) كه خۆى كات و شوێن و حاڵه‌ته‌كه‌ى هه‌ڵبژاردووه (إقرأ) هاته خواره‌وه، باشه له‌به‌رچى (إقرأ) هاته خواره‌وه؟ وه‌ڵامه‌كه‌ى ئه‌وه‌يه گوتمان جبريل هيچ په‌يوه‌ندى و ده‌ست خستنه ناو مادده‌ى وه‌حى نييه، پێغه‌مبه‌ريش (عليه السلام) هيچ په‌يوه‌ندييه‌كى به مادده‌ى وه‌حى نييه، ئه‌وه‌ى مادده‌ى وه‌حى هه‌ڵده‌بژێرێت (رب العالمين)ه، كه‌واته" خۆى كارسازه خۆى زانياره چ داده‌به‌زێنێت، ئايا سوڕه‌تى (فاتيحه) يان سوڕه‌تى (البقرة) يان سوڕه‌تى (العَلَقٍ) داده‌به‌زێنێت؟ له‌به‌رئه‌وه‌ى خۆى ئه‌عله‌م و ئه‌حكه‌مه پێى باشتر بووه سوڕه‌تى (العَلَقٍ) دابه‌زێنێت، چونكه بنياتنانى ئيمان به‌و سوڕه‌ته ده‌كرێت، پاشان كه به‌هۆى ئه‌و سوڕه‌ته ئيمان دروست بوو ئينجا هێواش هێواش په‌ره‌سه‌ندن و پله‌كانى ئيمان به سوڕه‌تى ديكه ئه‌نجام ده‌درێت، لۆيه به حاكميه‌ت و به ئه‌حكه‌مييه‌ت سوڕه‌تى (العَلَقٍ)ى هه‌ڵبژارد تاكو دابه‌زێته سه‌ر پێغه‌مبه‌رى (عليه السلام) لۆئه‌وه‌ى ئه‌و ئيمانه‌ى كه له سوڕه‌تى (شورا) ر‌ب العالمين باسى ده‌كا له ژووره‌وه‌ى پێغه‌مبه‌ريدا (عليه السلام) كه له بنه‌ڕه‌تدا بوونى نييه بێته ئاراوه وه‌ك ده‌فه‌رموێت: (آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ) (البقرة 285) يه‌كه‌مجار خۆى ئيمان بهێنێت پاشان ئيمانداران (كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ) (البقرة 285)، به چ ڕێگه‌يه‌ك؟ به ڕێگه‌ى هه‌نگاو هه‌ڵگرتن (تتبع)ى قورئان به گوێره‌ى (ترتيب نزول)ى قورئان، كه‌واته" خودا ئه‌حكه‌م تر بووه‌و حه‌كيم تر بووه ئيمان دروست بكات له ناوه‌وه‌ى رسول الله به هۆى سوڕه‌تى (العَلَقٍ)، به‌ر له سوڕه‌تى (فاتيحه) و (البقرة ).\nكه‌واته" به‌ندى يه‌كه‌م له دروستبوونى ئيمان ده‌سته‌ى ئيمانداران له‌هه‌ر سه‌رده‌م و له‌هه‌ر شوێنێك بن ئه‌گه‌ر كه‌سێك بيه‌وێ ئيمان دروست بكات ده‌بێ سه‌رله‌نوێ ديسان سوڕه‌تى (العَلَقٍ) ده‌رس وده‌ور(مدار‌سة)ى بكاته‌وه‌و سوڕه‌تى (العَلَقٍ) قيرائه بكات، له‌بۆ ئه‌وه‌ى به كرده‌يى ئيمانى ڕاسته‌قينه (حق) كه رب العالمين دانى پێدابنێت وه‌ك ئه‌وه‌ى له‌بۆ (رسول الله و الذين معه) مۆرى ئيمانى له‌بۆ لێدان، هه‌ر به‌هه‌مان جۆرى ئه‌وان ديسان سه‌ر له‌نوێ به هه‌مان ڕێگه‌و به چه‌مكى (اقرأ)يش دروست ببى، هه‌ر ڕێگه‌يه‌ك جگه له‌وه‌ى (رسول الله والذين إمنوا معه) پێيدا تێپه‌ڕيوون له‌وانه‌يه فيطڕه به‌ئيش بخات و بيكاته ئيمان، به‌ڵام ئيمانێكى (جزئي) نه‌ك ئيمانێكى جۆريى (نوعى) وه‌ك ئيمانى پێغه‌مبه‌رى (عليه السلام) ياخود ئيمانى (الذين آمنوا معه) به‌ڵكو ئيمانێكى (جزئي)و ئيمانێكى نه‌كاره (قاصر) ياخود ئيمانێك نه‌خۆش، فيطڕه ده‌ست به ئيش ده‌كات، ئيمانێك كۆشش و كاتێكى زۆرى ده‌وێت هه‌تا بگاته ئه‌و جۆره ئيمانه‌ى كه پێغه‌مبه‌رو ده‌سته‌ى (الذين إمنوا معه) له ژووره‌وه‌و ناوه‌وه‌يان هه‌بوو.\nماناكانى (رب) له قورئاندا\n(رب) له قورئاندا سێ ماناى هه‌يه:\nيه‌كه‌م: به‌كورتى" (رب) خاوه‌ندارێتى خودايه لۆ هه‌موو وه‌زع و بوارو بابه‌ت و دروستكراوه‌كان.\nدووه‌م: ئه‌و شته‌ى كه ئيجادى ده‌كات به‌و جۆره ئيجادى بكات كه پێويستى به كه‌سى ده‌ره‌وه‌ى خۆشى هه‌بێت، هه‌رده‌م شته‌كه ده‌بێ كه‌موكوڕى تێدابێت، جگه له‌خۆى پێويستى به كه‌سانى تره‌وه هه‌بێت، هه‌موو مه‌خلوقاته‌كان به‌م جۆره‌يه، هه‌موو مه‌خلوقاتێك پێويستى به هى بێجگه له‌خۆى هه‌بێت تاكو ئه‌م پێويستييه‌ى له‌بۆ پڕ بكاته‌وه‌و له‌بۆ كامڵ بوون و ته‌وابوون بچێت.\nسێيه‌م: ئه‌و پێويستييه‌ى ئه‌و دروستكراوه‌ى كه دروستى كردووه‌و هێناويه‌تييه بوون له هه‌مان كاتدا ئه‌وه‌ى پێويستيشى پێيه‌تى له‌بۆى دروستكردووه‌و له ته‌نيشتى دايناوه.\nواته" له حاڵه‌تى سێيه‌م هه‌رده‌م و هه‌موو ساتێك به‌رده‌واميى (إدامة)ى ئيشى ئه‌و مه‌خلوقاتانه بكات، هه‌موو كات و ساتێك به‌مه‌وه هه‌ڵسێت، هه‌ركاتێ بۆ ساتێكى كورتيش پاشه‌كشێى كرد له به‌ڕێوه‌به‌رايه‌تى و به‌رده‌واميى پێدان و به‌ڕێوه‌بردنى له إصلاحى بۆ ساتێكيش بێت ئه‌وا هه‌مووى تێك بچێت و ناڕێكيى لێ دروست ببێت، به كورتى ماناى رب ئه‌وه‌يه يه‌كه‌م مانا ئيجادى بكات ئه‌مه بناغه‌ى ماناى رب، دووه‌م ئه‌و شتانه‌ى كه پێويستى پێيه‌تى رب له‌بۆى نه‌شونما (تنشئة)ى پێبدات واته" ئه‌وانيشى له‌بۆ خه‌لق بكات، ئه‌وانه هه‌مووى به‌يه‌كه‌و بلكێنێت و شتێكى لێدروست بكات، سێيه‌ميش هه‌رده‌م به‌رده‌وامى پێدان (إدامة) و به‌ڕێوه‌بردنى به‌رژه‌وه‌ندييه‌كانى ئه‌و شتانه بكات و هه‌ركاتێك لێى بكشێته‌وه ئه‌و دۆخه له ئيشى خۆى ڕابوه‌ستێت، ئه‌و مه‌خلوقه له ئيشى خۆى بوه‌ستێت، ئه‌مانه ماناكانى وشه‌ى (رب)ه.\nئه‌گه‌ر بگه‌ڕێينه‌وه سه‌ر ماناى وشه‌ى قيڕائه پێغه‌مبه‌ر (عليه السلام و البركات) ناوه‌وه‌ى ته‌طهير خاوێن ده‌كرێ، دێته ناو ماناكانى حاڵه‌تى قيڕائه، ده‌بێ لۆ ئه‌وه‌ى به كرده‌يى هه‌رچى مه‌خلوقات هه‌يه بتوانێت پارچه پارچه پێغه‌مبه‌ر (عليه السلام) بيهێنێته پێش چاوى خۆى قيڕائه‌تيان بكا؟ ئه‌مه‌ش له‌به‌رچى؟ تاكو مه‌خلوقييه‌تى تێدا كه‌شف بكات به يه‌كه‌م ماناى (رب) كه خودا (جل جلاله) خالقيه‌تى، كه‌واته" ماناى يه‌كه‌مى (رب) دروست بوو، پاشان خودا (جل جلاله) هه‌رچى پێداويستييه‌كانى ئه‌و مه‌خلوقه‌ى هه‌بێت له‌و نێوه‌نده‌ى كه تێيدا هه‌يه هه‌مووى له‌بۆ هێناوه‌ته بوون، به‌مه‌ش ماناى دووه‌مى په‌روه‌ردگارێتى (الربوبية) له ناخى پێغه‌مبه‌ر دروستبوو، ماناى سێيه‌ميش كه خۆى به‌ڕێوه‌به‌رو خۆى به‌رپرس و خاوه‌نه، خۆى نيعه‌مه‌ت به‌خش (المنعم)ه خۆى موصڵيحه‌و دێت ئيمان له‌بۆ ئه‌وانه‌ى كه دروستى كردوونه به‌مه‌ش ماناى سێيه‌مى په‌روه‌ردگارێتى (الربوبية) له ناوه‌وه‌ى پێغه‌مبه‌ر(عليه السلام و البركات) دروستبوو، ئينجا له هه‌مان كاتدا خۆى به‌شێك بێت له‌م دروستكراوانه، به‌رده‌واميش ئه‌و دۆخ و حاڵه‌ته له نێوان خۆيى و مه‌خلوقات دروست ببێ هه‌تاوه‌كو بگاته ئه‌و باوه‌ڕه‌ى به‌كرده‌يى و ڕه‌هايى رب العالمين په‌روه‌ردگار (رب)ى ئه‌م هه‌موو مه‌خلوقاتانه‌يه.\nپێناسه‌ى وشه‌ى زانست (علم) له (علامه) هاتووه واته" نیشانكردن، لۆ نموونه: ئێمه ئه‌گه‌ر به شه‌قامێكدا بڕۆین ده‌بينين كۆمه‌ڵێك نیشانه‌ى هاتووچۆ بوونى هه‌یه، ئه‌م نیشانانه‌ش به جۆره‌ها مه‌به‌ست دانراوه‌و هه‌ریه‌ك له‌و نیشانانه لۆ مانایه‌كه، ئه‌وه‌ى چاوه‌كانى ساغ بێت كه بینى تێیده‌گا، لۆیه ئه‌م نیشانه‌یه زمانى گشتى مرۆڤایه‌تییه، ئه‌وه‌تا ئاڵاى ده‌وڵه‌تان كۆمه‌ڵه ڕه‌نگێكه تا ئه‌وه‌ى خوێنده‌وارى هه‌بێت یا نه‌یبێت بزانێت ئه‌وه ئاڵاى چ ده‌وڵه‌تێكه، ئینجا بارى تعالى (علم) زانستى به‌م چه‌شنه لێكردووه، په‌یوه‌ندى به خوێنده‌وارى نییه! به ئه‌كادیمییات نییه.\nله سه‌رده‌مى هاتنه خواره‌وه‌ى قورئان عه‌لامه‌ت لۆ شتێك به‌كار ده‌هات ئه‌ویش كاتێك ئاژه‌ڵه‌كانیان به هۆیه‌وه جیا ده‌كرده‌وه، هه‌ركه‌س و ناوچه‌یه‌ك نیشانه‌ى خۆى له ئاژه‌ڵه‌كانیان ده‌دا، به‌مه‌وه نیشانه(علامه) دروست ده‌بوو، به‌هۆى ئه‌م نیشانه‌یه‌وه ئاژه‌ڵه‌كان له‌یه‌كتر جیا ده‌كرانه‌وه، ئه‌مه ماناى ( عِلْم و عَلَّمَ و عَلامه)یه.\nئه‌گه‌ر بچینه خزمه‌ت قورئان، كاتێك یه‌كه‌مجار بارى تعالى مرۆڤى دروست كردووه، (ادم) (دروودى خواى لێبێ)، جیاوازى نێوان (ئاده‌م) وه‌كو پێشخستن و ڕێزلێنان له‌گه‌ڵ هه‌موو دروستكراوه‌كانى ديكه‌و ته‌نانه‌ت فریشته‌كانیش وشه‌ى (عَلَّمَ) بووه، كه گفتوگۆ بووه له نێوان فریشته‌كان و بارى تعالى له بابه‌تى (أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاء)(البقرة 30) ئه‌وان وه‌ڵام ده‌ده‌نه‌وه و پرسیار ده‌كه‌ن و بارى تعالى وه‌ڵام ده‌داته‌وه: (إِنِّي أَعْلَمُ مَا لاَ تَعْلَمُونَ)(البقرة 30) له هێزى وشه‌ى (أعلمُ) (عَلَّمَ الانسان)، ده‌رباره‌ى ئاده‌م ده‌فه‌رمووێ: (وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء)(البقرة31) گرنگه‌كه لێره (عَلَّمَ) یه، پاشان كه فریشته‌كان له ئاخافتنه‌كه كشانه‌وه، خودا ده‌فه‌رمووێ: (قَالَ يَا آدَمُ أَنبِئْهُم بِأَسْمَآئِهِمْ) هه‌ر (تعلیم)ێك پاشى (تعلیم) (إنبا‌ء) دێت، واته" زانسته‌كه له‌لاى ئه‌و مرۆڤه ده‌بێته شتێكى به‌ڵگه نه‌ویست، پێویستى به ماندوبوون نییه، یه‌كسه‌ر ده‌توانێ لۆ به‌رامبه‌ره‌كه‌ى بیڵێته‌وه‌و بیخاته ڕوو.\nلۆ درێژه كليك لێره بكه: http://www.muhammadrafih.com/Default.aspx?page=article&id=211&l=3\nوشه‌یه‌كى تر هه‌یه ئه‌ویش (تلاوة) كه بریتییه له‌وه‌ى بڕگه‌یه‌ك بخوێنیت بڕگه‌ى دواى ئه‌و یه‌كسه‌ر دواى یه‌كه‌م بێت ئه‌میش به بنچینه و له ڕه‌گ به‌ڵام مه‌رج نییه به هه‌موو ورده‌كارییه‌كان (هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ) مه‌به‌ست لێره ئایاتى گه‌ردوونییه په‌یوه‌ندى به ئایاتى قورئانى نییه، واته" ئایه‌تى ئاسمان )یتلو علیهم ایات السما‌ء(، یان أیة الأرض، یان أیة الجبال، لۆ نموونه" سما‌ء جیایه له‌گه‌ڵ جبال، به‌ڵام له چۆنییه‌تى دروستكردن په‌یوه‌ستن به‌یه‌كه‌وه یه‌ك ڕه‌گیان هه‌یه كه یه‌ك په‌روه‌ردگار(رب)یان هه‌یه و یه‌ك دروستكراويان هه‌یه و له یه‌ك مادده دروستكراون، ئه‌مه چه‌مكى (تلاوه)یه (يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ) یه‌كسه‌ر (تزكیه) دروست ده‌بى (وَيُزَكِّيهِمْ)، تیلاوه‌ى ئایات كرا و (تزكیة) دروست بوو لۆشاییه‌ك (فراغ) دروست ده‌بى لۆ (تعلیم) (وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ‌َ)، كه‌واته" " ئه‌گه‌ر هاتوو (تلاوه) بوو (تزكیه) دروست بوو یه‌كسه‌ر (تعلیم)ه‌كه ئاشكرا ده‌بێت، ئه‌وه‌یه خودا ده‌فه‌رموێت: (أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاء اللَّيْلِ سَاجِداً وَقَائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ).\nهه‌رچى منداڵ هه‌یه شوێنكه‌وته (تابع)ى دایك(أم)ه، هه‌ر ئه‌ویش ده‌توانێت شت له‌سه‌ر فیتڕه‌ی منداڵ بنوسێت، پاشان باوك، واته" دایك سێ مافى هه‌یه، دایك(أم) ڕابه‌رایه‌تى ڕۆڵه‌كانى خۆى ده‌كات، لۆیه (الأمي) واته" (القیادي) رابه‌ریى، هه‌روه‌ها (أمي) به ماناى نه‌خوێنده‌وار نایه‌ت.\nله‌م ماوه‌يه‌ى دواییدا چه‌مكى بڕوانامه و خوێندن هاتۆته پێشه‌وه كه نزیكه‌ى په‌نجا ساڵێك ده‌بێت! ئه‌مه هۆكارێكه مرۆڤ به‌هۆیه‌وه فێرببێت، به‌ڵام تاكه ڕێ نییه و لێره‌دا پرسیارێك سه‌رهه‌ڵده‌دات ئه‌ویش ئایا ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ى نه‌بێت كه‌سه‌كه (عالم) نییه ؟ نه‌خێر، چونكه چه‌ند ڕێسایه‌ك هه‌یه به‌هۆیه‌وه مرۆڤ ده‌بێته (عالم)، مه‌رج نییه ئه‌م بڕوانامانه‌ى هه‌بێت، لۆ نموونه" ئه‌دیسۆن بڕوانامه‌ى نه‌بوو هه‌روه‌ها هێنرى فۆڕد به‌هه‌مان شێوه.\nزانراوه كه كردارى مژینی سینگی دایک زۆر زه‌حمه‌ته‌و ژماره‌یه‌ك ماسولكه تيايدا به‌شدار ده‌بن، لۆیه منداڵ ماوه‌یه‌كى باش ئه‌م مه‌شقه‌ى پێ ئه‌نجام ده‌درێت، تا که هاته سه‌ر دونیا ئۆتۆماتیكى دواى له دایكبوونى بتوانێت سینگى دایكى بمژێت، ئه‌و كرداره له قورئان دا پێیگوتراوه (علم بالقلم)، قلم لێره‌دا سیفه‌ته نه‌ك ناو ، نموونه" چۆن گوڵه ئه‌شره‌فى به قه‌ڵه‌م زیاد ده‌كرێت، قه‌ڵه‌م واته" تیژكردنى نووكى تا به‌ئاماده‌يى كارى پێ بكرێت، ئه‌وه سیفه‌تى (تقلیم)ه، مرۆڤیش به‌م كردارى ته‌قلیمه كه ئیمڕۆ پێیده‌گوترێت مه‌شقكردن هه‌رچى فێركراو(معلم)ه له ناخى ده‌ریدێنێت لۆ واقیع، به نموونه" له سكى دایكى فێرى په‌نجه مژین بووه، ئینجا كه هاته دونیا ژماره‌یه‌ك كردارى تر هه‌یه ده‌بێ بیانكات وه‌ك ئه‌وه‌ى له ڕیخۆڵه‌كانى یان له‌هه‌ناسه‌دانى ڕووده‌ده‌ن، ئه‌مانه هه‌مووى مه‌شقى كردووه واته" (أقلم)ه‌ى كردووه، (أقلم)ه له (تأقلم) هاتووه (علم بالقلم).\nئه‌مه بنه‌مایه له ناخى مرۆڤدا، هه‌ر ئه‌م كرداره‌شه ده‌توانێت به‌رده‌وامى بداته ژیان، هه‌رچى (تعلیم) هه‌یه دایده‌به‌زێننه سه‌ر واقیع، لۆیه كه مرۆڤ له‌دایك ده‌بێت ئه‌ندامه‌كانى هه‌موو هه‌یه، هیچ ئه‌ندامێك نییه لۆى دروست نه‌كرا بێت، به‌ڵام به پێوانه له‌گه‌ڵ ئه‌ندامێكى گه‌وره هه‌موو ئه‌ندامه‌كانى منداڵ بچووكه، لۆیه له‌به‌ر بچووكى ناتوانێت كۆمه‌ڵه ئیشێكى پێ ئه‌نجام بدات، به تێپه‌ڕبوونى ڕۆژگارو گوزه‌رانى له نێو ژینگه‌كه‌یدا ده‌ست ده‌كات به جووڵه‌و چالاكى، لێره‌دا ده‌ست ده‌كات به به‌راوردێك له نێوان ئه‌وه‌ى له ناخیدا فێركراوه (تعیلم) له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى له ڕاستى (واقیع)دا هه‌یه‌و تا چه‌ند چۆنیه‌كى له نێوانیاندا هه‌یه، لۆ نموونه" (گه‌رم و سارد، تاڵ و شیرین، سپى و ڕه‌ش، ده‌نگ و بێده‌نگى) هه‌سته‌كان هه‌مووى له هه‌وڵى ئه‌وه‌دا ده‌بن چۆنیه‌كى دروست بكه‌ن له‌نێوان ئه‌وه‌ى له فیتڕه‌يى و ئه‌وه‌ى له واقیعدا هه‌یه، كێشه‌كه لێره سه‌رهه‌ڵده‌دات كاتێك ئه‌وه‌ى له‌لاى خۆى هه‌یه كه‌چى له واقیع نه‌یبینێت! ئه‌وكات به ناچارى ده‌بێت خۆى له‌گه‌ڵ واقیع ڕابێنێت و سه‌رله‌نوێ فیتڕه‌ى شێوه‌پێدان(تشكل)ى لۆ بكاته‌وه به واقیع، یان به واقیع فیتڕه‌ى له چوارچێوه بدا.\nواته" تێرامان و سه‌ر‌نجدان و به قوڵداچوونی بيستراو و بينراوه‌كان (مخلوقات).\nاسم: بریتییه له‌ڕاستی بوونه‌وه‌ر.\nواته" له نه‌بوونه‌وه هێنايه بوون و به نه‌قص و حاجه‌كه‌شی بۆ دروستكرد، پاشان رعايه‌ت و عينايه‌تی كرد.\nئه‌و وشه‌یه یه‌کجار له‌قورئان هاتووه، واته" ڕێزدار (کرم) چونکه تعلیم پیرۆزترین شته خودا به‌خشيتيه مرۆڤ.\nدروستكردنی دروستكراوێكى ديكه‌يه له يه‌كێكی تر وه‌ك ئه‌وه‌ی أنسان له علق يان أنسان له تراب يان له ماء دروست كرابێت.\nقۆناغێكه له قۆناغه‌كانی مرۆڤايه‌تی كه زياتر له ٣٠ سيفه‌تی نابه‌جێی (سلبي) تێدايه‌و ئاماژه‌ى قورئان لۆ ئه‌وه‌يه ئه‌و قۆناغه سلبييه زوو تێپه‌ڕێنرێت.\nله‌نێو ڕه‌حمی دایکه لۆ بوونه‌وه‌ر پاشان لۆ ڕه‌حمی زه‌ويی.\nبريتيه له هه‌موو ڕاستيه‌كانی بوونه‌وه‌ر كه خودا له ناخی مرۆڤدا دایناوه.\nبريتيه" له ڕاهێنان و فێربوونی ئه‌و ڕاستيانه‌ی له‌ناخی مرۆڤدا هه‌يه‌و دێنێته بوون.\nله حه‌د ده‌رچوون، لۆ نموونه" (کاتێک ڕووبار له‌ئاستی خۆی زیاد ده‌کات و جۆگه‌له‌ی لده‌بێته‌وه یان له‌سه‌ری ده‌ڕژێت)\nئه‌و گۆڕانكاريه‌يه له ناخى مرۆڤ، كه وای لێبكات له ناخه‌وه پێی ناخۆش بێت.\nبه‌و كه‌سه ده‌وترێ كه گوێرايه‌ڵی گه‌وره‌ی خۆی بكات.\nبه مانای تصلية دێت، واته" سووتان.\nگه‌ران به دوای راستيه‌كانی آسماء خودا له ناو دروستكراوه‌كاندا.\nواته" ڕێگه‌ی راست و دروستى پێغه‌مبه‌ران.\nدرۆكردنه به‌رامبه‌ر ئاياتی خودا.\nئه‌و ئامێره‌يه له ناوه‌وه‌ى هه‌موو مه‌خلوقاته‌كاندا هه‌يه، به‌هۆى فيطڕه ئه‌و بوونه‌وه‌ره به‌سه‌ر خۆيى و ده‌ورووبه‌ريدا زاڵ ده‌بێت، هه‌روه‌ها بريتييه له‌و ئامێره‌ى كه خودا (جل جلاله) له‌ناو هه‌موو زيندووان دروستى كردووه، تا بتوانێت به ڕادده‌يه‌كى دياريكراو چاكه‌و خراپه له‌يه‌كتر جيا بكاته‌وه.\nحيكمه يان سوننه\nبريتييه له‌و ده‌ربڕين و حاڵه‌تانه‌ی كه پێغه‌مبه‌ر (عليه السلام والبركات) نيشانداون يان به واقيعی حاڵ له ڕێگه‌ى ده‌م و دڵ و كردار ده‌ريبڕيوه، يان دانپێدانان (إقرار)ی پێغه‌مبه‌ره به هه‌ر شێوازه‌ك بووبێت.\nته‌نزيلى كيتاب ١٠٠% وفقى ئيڕاده‌ى خواى له‌بۆ واقيع پێيده‌گوترێ حيكمه.\nقۆناغێكه ده‌بێ لێى تێپه‌ڕى\nله به‌رچى خوداى ڕه‌حمان سه‌رزه‌نشتى الانسان ده‌كات؟\n(إنسان) له قورئاندا به كۆمه‌ڵه قۆناغێكدا تێده‌په‌ڕێت و كۆمه‌ڵه ناو و زاراوه‌يه‌كى لۆ به‌كار هاتووه، يه‌ك له‌مانه (إنسان)ه، كه پاشان به كاركردنى به‌رده‌وام ده‌بێته (ناس)، پاشان ئه‌و (إنسان)ه ده‌بێته (بني آدم)، ئه‌مه هه‌مووى ئيشكردنى فيطڕه‌يه، ماوه‌يه‌كى دى ئه‌و (بني آدم)ه ده‌بێته (بشر)، هه‌ر هه‌مان كه‌سه‌كه‌يه.\nلۆ نموونه" قوتابى له پۆلى يه‌كه‌م ده‌رده‌چێ ده‌بێته پۆلى دوو، به‌ڵام هه‌مان مادده ناخوێنێت، كاتێك لێى بپرسيت له پۆلى چه‌ندى له وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: پۆلى دوو، ناڵێ پۆلى يه‌ك، چونكه ئاست و تواناى گۆڕاوه، يان له سه‌ره‌تايى لۆ دواناوه‌ندى ده‌رده‌چێت، لێى ده‌پسيت له چ قۆناغێكيت؟ ده‌ڵێت له دواناوه‌نديم، هه‌مان ئه‌و مرۆڤه‌يه له ئاماده‌يى ده‌چێته زانكۆ كۆئه‌ندامى په‌يكه‌رى ئيسكى هه‌مان په‌يكه‌رى ئێسكه، به‌ڵام تواناى وه‌رگرتن و تێگه‌يشتن و تواناكانى گۆڕاون.\nئه‌م خوده له سه‌ره‌تادا ناوى (إنسان)ه‌و دواتر ده‌بێته (ناس)، له پاش ناس ده‌بـێته (بنى آدم)، هه‌ر ئه‌م ذاته‌يه، ده‌بێتـه (بشر)، دوايى ده‌بێـته (مسلم)، پاشان ده‌بێـته (مؤمن)، كه‌واته" پێش ئه‌وه‌ى كافر بێت لۆ ئيمانى چه‌ندين قۆناغ هه‌يه، (فَمِنكُمْ كَافِرٌ وَمِنكُم مُّؤْمِنٌ)(التغابن٢) ئه‌وه ته‌نيا لۆ رۆژی دواييه كه مرۆڤه‌كان ته‌نيا دوو پۆلێنيان لۆ ده‌مێنێته‌وه، كۆمه‌ڵێك ئيماندارو كۆمه‌ڵێك كافرن، به‌ڵام لێره نه‌خێر، لۆيه كه خوداى ڕه‌حمان ده‌فه‌رمووێت: (يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ)(الإنفطار٦) یاخود ده‌فه‌رمووێ: (لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ)(التين٤) ئه‌وه جۆرێكى دياريكراوه له‌و كه‌سانه، سيفه‌تى تايبه‌تييان له قورئان هه‌يه كه (٦٤) سيفه‌تن، به‌م (٦٤) سيفه‌ته‌ى ئه‌وه مرۆڤه، به‌ڵام كاتێك په‌ره‌ى سه‌ندو بوو به (ناس)، زياتر له (٢٤٠) سيفه‌تيان له قورئاندا هه‌يه، ناس په‌ره ده‌سه‌نێت، هه‌ر ئه‌م خوده‌يه سه‌ره‌تايى بوو بووه ناوه‌ندى و دواناوه‌ندى، هه‌مان ئه‌و خوده‌شه بووه (بني آدم)، كه له قورئاندا (بني آدم)يش حه‌وت سيفه‌تى هه‌يه، ئه‌وه زياتر په‌ره ده‌سه‌نێت و ده‌بێته (بشر) كه كۆمه‌ڵه سيفاتێكى ديكه‌ى هه‌يه.\nلۆيه له هه‌موو قورئان-دا له قۆناغى (بشر)ه‌كه په‌يام وه‌رده‌گرێت نه‌ك (إنسان)ه‌كه، له قورئاندا (إنسان) له ئاستى په‌يامى (أنبياء و رسل)دا نييه، كێ له ئاستى په‌يامه (رسالة)ه؟ به‌شه‌ر، لۆيه پێغه‌مبه‌رو أنبياء و رسل كه له قورئاندا باسيان ده‌كرێت به (إنسان) و (بني آدم) و (ناس) باس ناكرێن، بابه‌ته‌كه ورده، به‌ڵام قورئانييه، به پشتيوانى خوداى ڕه‌حمان ئه‌وه‌ى (معجم مفهرس)ى هه‌يه ده‌توانێت سه‌يرى بكات وشه‌ى (إنسان) چه‌ند جار هاتووه، وشه‌ی (ناس) چه‌ند جار هاتووه، وشه‌ى (بنى اد‌م) چه‌ند جار هاتووه، ده‌توانێت هه‌مووى به گوێره‌ى ڕيزبه‌ندى دابه‌زينى قورئان كۆ بكرێته‌وه، ئه‌وكاته كه‌سه‌كه به كرده‌يى نه‌خشه‌يه‌كى سه‌مه‌ره‌ى لۆ ئاشكرا ده‌بێت، كه خوداى ڕه‌حمان چۆن مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سه‌دا ده‌كات.\nبێينه سه‌ر ته‌وه‌رێكى ديكه، ته‌وه‌رى مه‌ترسيدار كه خوداى ڕه‌حمان گڵۆپى سۆر لۆ به‌شه‌ر داده‌گيرسێنى، به خاڵى لاوازى ده‌ست پێ ده‌كات، ئه‌م مرۆڤه كه يه‌كه‌م گڵۆپى سۆرى لۆ پێبووه، پێغه‌مبه‌ر(عليه السلام و البركات) كه پێى فه‌رمووه: (إِنَّ الْإِنسَانَ لَيَطْغَى* أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى)(العلق٦/٧) یه‌كه‌م گوناهه كه پێغه‌مبه‌ر(عليه السلام و البركات) زانيارى پێى ده‌درێت وشه‌ى طوغيانه، لۆ (إِنَّ الْإِنسَانَ لَيَطْغَى* أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى) چاره چیيه؟ (إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى)(العلق ٨) به‌وه‌ی ئه‌و طوغیانه‌ی نامێنێت، ئه‌گه‌ر وشه‌ى طغيان ڕاڤه بكه‌ين، هه‌موو مادده‌ك طوغيان ده‌كات، زيندووان، مه‌خلوق تواناى طوغيانى هه‌يه. ماناى وشه‌ى طوغيان لادانه له سنوور. خوداى ڕه‌حمان باسى ئاو ده‌كات، به نوح پێغه‌مبه‌ر ده‌فه‌رمووێت: (إِنَّا لَمَّا طَغَى الْمَاء حَمَلْنَاكُمْ فِي الْجَارِيَةِ)(الحاقة١١)، (إِنَّا لَمَّا طَغَى الْمَاء) ئاو طوغیانی كرد، باشه ئاو ده‌بێ چۆن طوغیان بكات؟ كانى و ڕووبار هه‌يه، ده‌بێ ئاوى ڕووباره‌كه له ئاستى زه‌وييه‌كه نزمتر بێت، تا ئاوه‌كه پێيدا بڕوات، به‌ڵام ئه‌گه‌ر زه‌وييه‌كه نزمترو ته‌خت بێت ئاوه‌كه په‌رش و بڵاو ده‌بێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئاوه‌كه له سنوورى خۆى زيادى كردو ده‌رچوو ئه‌وه له‌مبه‌ر و له‌وبه‌ر لا ده‌دات و ئه‌وه پێى ده‌گوترێت طوغيانى كرد.


جیاوازی وه‌ک کۆڵه‌که‌یه‌کی پێکه‌وه‌ژیان | ئاژانس\nHome بیروڕا جیاوازی وه‌ک کۆڵه‌که‌یه‌کی پێکه‌وه‌ژیان\nجیاوازی وه‌ک کۆڵه‌که‌یه‌کی پێکه‌وه‌ژیان\non: شوبات 07, 2019 In: بیروڕا, ناوخۆییNo Comments\nشێوازه‌کانی په‌یوه‌ندی له نێوان مرۆڤه‌کاندا جۆراوجۆر و جیاوازن، هه‌روه‌ک چۆن سروشت و بیرکردنه‌وه و مامه‌ڵه‌ی مرۆڤه‌کان به پێی جیاوازی و خاڵه هاوبه‌شه‌کانیان جیاوازی به‌خۆوه ده‌بینێت و دواجار حوکم ده‌کات له هه‌ڵبژاردنی ئاستی په‌یوه‌ندییه‌که به‌وه‌ی ئایا شێوه‌یه‌ک ده‌بێت بۆ پڕکر‌دنه‌وه‌ی کاته بۆشاییه‌کان و به‌سه‌ربردنی کات یان بۆ خۆشی و چێژوه‌رگرتن ده‌بێت؟ یاخود به هۆی کارکردن و پڕکردنه‌وه‌ی لایه‌نی ڕۆحی یان فکری و هتد… ده‌بێت که دواجار بڕیاردان له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی جۆر‌ی په‌یوه‌ندییه‌که حوکم ده‌کات له‌سه‌ر به‌رده‌وامی یان دابڕان و کۆتاییهاتن به په‌یوه‌ندییه‌که به پێی قۆناغه‌کانی ژیانی مرۆڤه‌کان. بۆیه له ده‌رئه‌نجامدا کۆمه‌ڵه فاکته‌رێک ڕۆڵ ده‌گێڕێت له نێوان مرۆڤه‌کاندا که وا ده‌کات جۆری په‌یوه‌ندییه‌کان له نێوان هه‌ردوو که‌سێکدا چ جۆره شێوازێک به‌خۆوه ده‌بینێت له چوارچێوه‌ی ڕێز و خۆشه‌ویستی و گه‌یشتن به ئامانجه‌کان.\nڕه‌گه‌زه‌کان ژن بن یان پیاو پێش هه‌ر شتێک مرۆڤن و ژیانکردنیش بێ بوونی لایه‌کیان یان ناباڵانسی له بوونیان دواجار لاسه‌نگی و ناهاوسه‌نگی دروست ده‌کات و ده‌رئه‌نجامیش ژیان مانا جوان و خۆشییه‌که‌ی له‌ده‌ست ده‌دات، له‌و نێوه‌نده‌دا گرنگه خوێندنه‌وه و سه‌یرکردنی مرۆڤه‌کان بۆ واقع له گۆشه‌نیگای مرۆڤبوونه‌وه بێت بۆ یه‌کتری پێش ڕه‌گه‌زبوون، به‌و واتایه‌ی به‌مه‌به‌ستی جێبه‌جێکردنی دادپه‌روه‌ری و به‌ها مرۆیی و بنه‌ما دیموکراسییه‌کان، وا بکرێت مرۆڤ سه‌نته‌رو باڵا بێت، پێوه‌ره‌کان بۆ مرۆڤه‌کان له ڕووی ئه‌ر‌ک و مافه‌وه وه‌ک یه‌ک حوکم بکات و تواناو لێهاتوویشیان ڕۆڵ بگێڕێت بۆ دیاریکردنیان له‌هه‌ر پله‌و پایه‌و شوێنێک بێت. بۆیه بۆ گه‌یشتن به‌و ئامانجه که مرۆڤ سه‌نته‌ر بێت ئه‌رکه‌کان قورسترو به‌رپرسیارێتییه‌کان زیاتر ده‌بێت، چونکه بۆ ئه‌وه مرۆڤه‌کان پێویستیان به ناسینی زیاتری خۆیان و متمانه و به‌هێزبوون و ئیراده‌ی به‌هێزی خۆیان ده‌بێت، گه‌ڕانه‌وه‌مانه بۆ خۆمان پێش ئه‌و‌ی تر و ده‌ستپێکردن به خستنه‌گه‌ڕی که‌سایه‌تی خۆمان به‌ر له هه‌ر که‌سێکی تر تا به کرده‌وه و هه‌نگاو و ده‌ستکه‌وته‌کانمان نیشان بده‌ین و ببینه پێشڕه‌و و ئه‌وانی تریش چاومان لێ بکه‌ن.\nجیاوازیی مرۆڤه‌کان له‌هه‌ر ڕوویه‌که‌وه بێت شتێکی سروشتییه ئیدی ئه‌و جیاوازییه له ڕووی ڕه‌گه‌ز، ڕه‌نگ، شوێنی جوگرافی، ئاین، ته‌مه‌ن، بیرکردنه‌وه و شێواز و که‌لتوری ژیانکردنه‌وه… هتد… بێت، چونکه دواجار هونه‌ری مرۆڤ له کۆی ئه‌و جیاوازییانه‌دا له‌وه‌دا کۆ ده‌بێته‌وه که سه‌ره‌ڕای جیاوازییه‌کان تا چه‌ند ده‌توانن له‌گه‌ڵ یه‌کدا هه‌نگاوه‌کان ببڕن وپێکه‌وه بژین تا بتوانن به‌رده‌وام بن بۆ خزمه‌تکردن به به‌ها باڵاکانی مرۆڤایه‌تی بێ جیاوازی؟ له هه‌مان کاتدا تا چه‌ند ده‌توانن خاڵه هاوبه‌شه‌کانی نێوانیان بدۆزنه‌وه له‌پاڵیدا له‌پێناو گه‌یشتن به ئامانجه‌کان؟\nبۆیه وێڕای جیاوازی مرۆڤه‌کان، به‌ڵام گرنگه ئه‌وه بزانن بۆ گه‌یشتن به‌و ئامانجه مرۆڤه‌کان پێویستیان به هۆشیاری هه‌یه سه‌باره‌ت به فه‌لسه‌فه و حیکمه‌تی تێگه‌یشتن له‌و جیاوازییانه و ڕێزگرتن لێی له‌پێناو قبوڵکردنی یه‌کتری، خۆشه‌ویستی، پێکه‌وه‌ژیان و ناتوندوتیژی، دوور له ڕێگری و پاوانکردن و سڕینه‌وه‌ی یه‌کتری له‌پێناو مانه‌وه‌ی خوددا. گه‌یشتنی مرۆڤه‌کان و دواتر ئه‌وانی تریش به‌م ئامانجه هه‌نگاوێکی به‌ره‌وپێشچوونی دیکه به‌خۆوه ڕاکێش ده‌کات، چونکه بوونی ئه‌و جیاوازییانه‌یه وا ده‌کات مرۆڤه‌کان له گۆشه‌نیگای جیاوازه‌وه بڕواننه ژیان و تێڕوانین و دیدی جیاوازیشیان هه‌بێت که ئه‌وه‌ش ئاماژه‌یه‌کی گرنگه بۆ ئه‌وه‌ی هه‌مووان لای خۆیانه‌وه درک بکه‌ن و بگه‌نه ئه‌و ڕاستییه‌ی دان به‌وه‌دا بنێن و بڵێین منیش هه‌م و تۆش هه‌یت و که‌سانی دیکه‌ش هه‌ن، من له گۆشه‌نیگای خۆمه‌وه ده‌ڕوانمه مه‌سه‌له‌کان و تۆش له دیدگایه‌کی خۆته‌وه و هتد… من مرۆڤ و تۆش مرۆڤ و هه‌ردووکمان پێکه‌وه به‌هێزتر ده‌بین و ده‌بینه ته‌واوکه‌ری یه‌کتری؛ به‌مه‌به‌ستی گه‌یشتن به ئامانجه گه‌وره‌که که خودی مرۆڤایه‌تییه.\nله‌م نێوه‌نده‌دا ووشیاربوونی مرۆڤه‌کان ئاسانکاری زۆر ده‌کات تا بتوانن هه‌بن و ده‌نگ و ڕه‌نگیان هه‌بێت له‌کاتی پێویستدا، دیدو تێڕوانینیان هه‌بێت له‌کاتی زه‌روره‌تدا، بیرکردنه‌وه و ڕه‌خنه‌ی بونیادنه‌ریان هه‌بێت له‌کاتی گۆڕانکارییه‌کاندا به ئامانجی خزمه‌تکردن به هاووڵاتی و نیشتمان، چونکه دواجار بوونی هه‌ستکردن به هاووڵاتیبوون وا ده‌کات هه‌ستی به‌رپرسیارێتی له مرۆڤدا زیاتر بکات، ئه‌وه‌ش بێ به‌شداری ڕاسته‌قینه و بێ هه‌ڵوێستی جدی و بێ بوونی هه‌نگاو و کرداره‌کان نابێت و بێ بوونی هه‌مووان پێکه‌وه نایه‌ته بوون و بێ کۆده‌نگی مرۆڤه‌کانیش نایه‌ته ئاراوه، له‌و ڕوانگه‌یه‌ی هیچ ده‌ستکه‌وت و به‌رهه‌م و هێنانه‌دی ئامانجێک بێ ماندووبوون و هه‌وڵدان نایه‌ته بوون.\nقسەكانی جۆن كەنەدی كورد و ئەمه‌ریكا دەكاتە هاوپەیمان؟\nداگیركارانی عەفرین لە هەولێر\nبەرشەلۆنە بە قەیرانێكی گەورەوە بەرەو كلاسیكۆ دەڕوات\nحكومه‌ت ناهێڵێت نرخی به‌نزین كەم بكرێتەوە\nوته‌كانی عه‌بادی لە حەوت هه‌ڵسه‌نگاندندا\nنەخۆشخانە دەبێتە ماڵی کچێکی پێنج ساڵ


وتەبێژی حکومەتى هەرێم ڕونکردنەوەیەکی لەبارەى پشوی ناوەندەکانی خوێندنەوە ڕاگەیاند و دەڵێت، هەردوو وەزیری پەروەردە و خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی دەسەڵاتی قەرەبووکردنەوەی ئەو ڕۆژانەیان هەیە کە بە پشوو ئەژمارکراون بۆ ساڵی خوێندنی 2019 – 2020.\nئەمڕۆ چوارشەممە، 26ی شوباتی 2020، جوتیار عادل، وتەبێژی حکومەتى هەرێم ڕایگەیاند، دوابەدوای كۆبوونەوەی دوێنێی ئەنجوومەنی وەزیران، ئەنجوومەن ژمارەیەك بڕیاری پەیوەست بەپشووی ناوەندەكانی خوێندن دەركرد، لەم بارەیەوە بەپێویستمان زانی ئەم رونكردنەوەیە لەبارەی ئەم بابەتەوە بخەینەڕوو.\n1- لە سەرجەم ناوەندەکانی خوێندن و باخچە و قوتابخانە و پەیمانگاکانی سەر بە وەزارەتی پەروەردە (حکومی و ناحکومی / ئەهلی) لە ڕۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی 26ی شوبات تاوەکو ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتی 10ی ئازار دەبێتە پشووی فەرمی، و ( ڕۆژانی 11-23ی ئازار پشووی ساڵانەی خوێندنە لە بەهار)، و ڕۆژی سێشەممە 24ی ئازار خوێندن لەو شوێنانە دەستپێدەکاتەوە.\n2- لە سەرجەم زانکۆ و پەیمانگاکانی سەر بە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی (حکومی و تایبەتەکان) لە ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی 29ی شوبات تاوەکو ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتـی 31ی ئازار دەبێتە پشـووی فەرمی و ڕۆژی چوارشەممە 1ی نیسان خوێندن لەو شوێنانە دەستپێدەکاتەوە.\n3- بەڕێزان هەردوو وەزیری پەروەردە و خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی دەسەڵاتی قەرەبووکردنەوەی ئەو ڕۆژانەیان هەیە کە بە پشوو ئەژمارکراون بۆ ساڵی خوێندنی 2019 – 2020.\n4- وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی دەسەڵاتی ڕێکخستنەوەی دەوامی دایەنگە و خوێندنگە و پەیمانگاکانی سەر بە وەزارەتیان پێ دەدرێت بە ڕەچاوکردنی بڕگەکانی ئەم بڕیارە و مەبەستەکانی دەرچوونی.


هێزه‌كانی ئاسایشی پاكسـتان ڕێوشوێنی توند له دژی خۆپـیشـاندانه‌كان ده‌گرن\nی مانگی یازده ٠٥, ٢٠٠٧\nڕۆژی دووشه‌ممه هێزه‌كانی ئاسایشی پاكسـتان گازی فرمێـسك ڕێژ و دار و تێـڵایان به‌كارهێنا بۆ بڵاوه پـێـكردنی ئه‌و پارێزه‌رانه‌ی كه خۆپـیشـاندانی ناڕه‌زایی‌یان ده‌كرد له دژی ئه‌و بڕیاری باری نائاسایـیه‌ی كه له لایه‌ن سه‌رۆك په‌روێز موشه‌ڕه‌فه‌وه ڕاگه‌یه‌ندراوه.\nگه‌وره‌ترین پـێـكدادان له شـاری لاهوری ڕۆژهه‌ڵاتی پاكسـتان ڕوویدا، كه زیاتر له یه‌ك هه‌زار پارێزه‌ر له به‌رده‌م دادگای باڵادا خڕبووبوونه‌وه و له دژی موشه‌ڕه‌ف دروشـمیان ده‌گوته‌وه. هه‌روه‌ها پـۆلیس له كه‌راچی و ڕاوڵبه‌ندیشدا كه‌وتۆته گیانی خۆپـیشـانده‌ران. به سه‌دان پارێزه‌ر ده‌سـتگیركراون.\nله لایه‌كی دیكه‌وه حكومه‌تی پاكسـتان ئه‌و قسه و باسـانه‌ی به درۆخسـته‌وه كه ده‌ڵێن ژه‌نه‌ڕاڵ موشه‌ڕه‌ف ده‌سـتبه‌سه‌ركراوه. كاربه‌ده‌سـتان گوتیان ژه‌نه‌ڕاڵ موشه‌ڕه‌ف ئه‌مڕۆ (دووشه‌ممه) له‌گه‌ڵ دیبلۆماتانی بـیانیدا له كۆشـكی سه‌رۆكایه‌تی كۆبۆته‌وه تا هۆی ده‌ركردنی ئه‌و بڕیاره‌ی ڕۆژی شه‌ممه‌یان بۆ ڕوون بكاته‌وه كه تیایدا باری نائاسایی له وڵاته‌كه‌دا ڕاگه‌یاند.\nبه‌ڕێز موشه‌ڕه‌ف ده‌ڵێت ئه‌م هه‌نگاوه‌ی بۆیه ناوه تا سـنووریـك بۆ په‌ره‌سه‌ندنی هێرشی توندڕه‌وان و چالاكیـیه مه‌رام سـیاسـیـیه‌كانی ده‌زگای داد له وڵاته‌كه‌یدا دابنێت.\nله لایه‌كی دیكه‌وه ڕه‌خنه‌گران بڕوایان وایه موشه‌ڕه‌ف هه‌وڵ ده‌دات ڕێ له ده‌ركردنی حوكمێـكی دادگای باڵا بگرێت، كه تیایدا بڕیار ده‌درێت ئایا ئه‌و هه‌ڵـبژاردنه‌وه‌یه‌ی مانگی ڕابردووی موشه‌ڕه‌ف به سه‌رۆكی وڵات له‌و ده‌مه‌ی ئه‌و سه‌رۆكی له‌شـكره قانونیـیه یان نا.


له سه‌رگه‌ڕان نه‌وت تێكه‌لی ئاوی مالان بووه\n2019-08-19 [06:03 AM]\nماوەی هەفتەیەكە لە تەواوی شارەدێی سەرگەڕان نەوتی ڕەش تێكەڵ بە ئاوی خواردنەوەی ماڵان بووە، خەڵك بەم هۆیەوە ناچارن بە شێوەیەكی بەردەوام ئاو لە تانكەر بکڕن.\nبە پێی زانیارییەكان، ئێستە شەقام و کۆڵانەکانی سەرگەڕان ڕەش هەڵگەڕاون و بۆ هەر کوێیەک دەچی نەوتی ڕەش و ئاو تێکەڵ بوون، لە هەندێک شوێن شوێنەواری سووتانی ئەو نەوتە دەبینرێ، کە گڕی گرتووە و دار و درەختەکانیش لەگەڵیدا سووتاون.\nخەڵكی سەرگەڕان ڕەخنەیان لە بەرپرسانی ئیداری ناوچەکە هەیە، کە کێشەکەیان بە هەند وەرنەگرتووە و خەڵکەکەیان پشتگوێ خستووە، لەمبارەوە عەبدولموتەڵیب نەجمەدین بەڕێوەبەری شارەدێی سەرگەڕان بە بیانووی ئاگەدار نەبوون لە وردەکاریی کێشەکە، قسەی لەسەر بابەتەکە نەکرد.\nلای خۆیەوە مەجید سەربەشاخی کە بەڕێوەبەری پۆلیسی نەوتە لە شارەدێی سەرگەڕان رایگەیاند سەرچاوەی کێشەکە خەڵکەکەن، چونکە دەستکاری بۆڕی ئاوەکەیان کردووە، کە لە بنەڕەتەوە ئەو هێڵە سەر بە کۆمپانیای نەوتە، لە ئەنجامدا نەوت لەگەڵ ئاوەکە تێکەڵ بووە.\nهەروەها گوتی لە هەوڵدان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە و تیمی شارەزایان ناردووە و لە زووترین کات چارەسەری دەکەن.\nشارەدێی سەرگەڕان سەر بە قەزای دوبزە لە پارێزگای کەرکووک، هەروەها كەوتووەتە باشووری ڕۆژهەڵاتی شارەدێی دیبەگەی سەر بە قەزای مەخموور.\nئەم هەواڵە 3280جار خوێندراوەتەوە


بێکاری دیاریی ڕێژیمی ئێران بۆ ساڵی ٩٧ی هەتاوی\n2017-12-14 | 03:49:22\nئابووری‌ناسانی ڕێژیمی ئێران، پێشبێنیان کردووە، کە ساڵی داهاتوودا، بێکاری لە ئێراندا زیاتر دەبێت.\nهەواڵدەرییەکانی ڕێژیمی ئێران لە زاری ئابووری‌ناسانی ئەو ڕێژیمە بڵاویان کردووەتەوە، کە بوودجەی ساڵی ١٣٩٧ کەمیی هەیە و ئەوەش دەبێته هۆی ئەوەی کە هیچ پیشە و کارێکی نوێ دروست نەبێت و بێکاری بەرز بێتەوە و کۆچی بلیمەتەکان بۆ دەرەوەی ئێرانیش زیاتر بێت.\nئابووری‌ناسانی ئەو ڕێژیمە، لە درێژەی ئەو ڕاپۆرتەدا باسیان لەوە کردووە، ڕەشنووسی بوودجەی ساڵی ٩٧ کە ڕادەستی مەجلیس کراوە، بەپێی ئەوەی کە پێویستە ئابووریی وڵات ببووژێتەوە، بەڵام ئەو بوودجەیە هیچ بەستێنێکی پێویستی لەو بارەوە تێدا نەگونجاوە.\nلە بەشێکی دیکەی ئەو ڕاپۆرتەی ئابووری‌ناسانی ڕێژیمدا هاتووە، ڕەخساندنی هەلی کار یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی بوودجەی ئەم ساڵە کە ڕۆحانی سەرکۆماری ڕێژیمی ئێران باسی لێوە دەکات، بەڵام بەپێی ئەوەی کە هیچ سەرمایەدانەرێک لە وڵاتدا نییە، ڕەخساندنی هەلی کار تەنیا دروشمە.\nئابووری‌ناسان باسیان لەوە کردووە، کاتێک لە "کەرتی تایبەت"دا هیچ یارمەتییەک بە خەڵک نادرێت و لە لایەکی دیکەوە ڕێژیم سەرچاوەی ماڵیی پێویستی لە دەستدا نییە، باس کردن لە کێشەی بێکاری تەنیا قسەیە.\nبەپێی ڕاپۆرتی سەندووقی نێونەتەوەیی دراو، کە مانگی ڕەزبەری ئەمساڵ بڵاوی کرایەوە، پلەی ڕێژیمی ئێران لە بواری بێکاری لە جیهاندا لە ماوەی ساڵانی ٩٢ هەتا ٩٥ی هەتاوی ١٠ پلەی دابەزیوە و ئێستە ئەو وڵاتە پلەی ١٩ی بێکاری لە ئاستی جیهاندا هەیە. بەپێی ئەو ڕاپۆرتە پلەی ڕێژیمی ئێران لە ٢٩ گەیشتووەتە ١٩، کە ئەوەش بە مانای خراپتر بوونی دۆخی بێکارییە.\nدۆخی بێکاری لە ئێران، لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، خراپتر بووە و ئەوەش لە کاتێک دایە کە ئابووری‌ناسانی ڕێژیم وتوویانە، ساڵی ٩٧یش ڕێژەی بێکاری لەو وڵاتەدا بەرز دەبێتەوە.


وه‌زاره‌تى ته‌ندروستى: رێژه‌ى مردن له هه‌رێمى كوردستان له‌نێوان (68 بۆ 70) ساڵه\nهەواڵ / کوردستان :: 01/05/2019 :: 411 جار بینراوە\nبۆ هه‌زار هاوڵاتی ته‌نها 10 پزیشك هه‌یه\nتاگ :: كوردستانى ته‌ندروستى\nبه‌پێى داتا و زانیارییه‌كانى وه‌زاره‌تى ته‌ندروستى تێكرایى رێژه‌ى مردن له هه‌رێمى كوردستان له نێوان (68 بۆ 70) ساڵه و ساڵانه‌ش خه‌رجى ته‌ندروستى بۆ هه‌ر تاكێك ته‌نها 200 دۆلاره و بۆ هه‌ر هه‌زار هاوڵاتییەکیش ته‌نها 10 پزیشك هه‌یه.\nبه‌پێى ئه‌و داتا و زانیاریانه‌ى ده‌ست دواڕۆژ كه‌وتووه له وه‌زاره‌تى ته‌ندروستى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان له‌باره‌ى "نیشانده ته‌ندروستییه‌كان" تێكراى رێژه‌ى مردن له نێر و مێ-دا له نێوان (68 بۆ 70) ساڵه و به‌پێى دوایین ئاماریش ساڵانه له‌هه‌ر 100 هه‌زار دایكی دووگیان، 8.4 %یان گیانلەدەستدەدەن.\nله‌باره‌ى مردنى منداڵیش نیشانده‌ره ته‌ندروستییه‌كانى وه‌زاره‌تى ته‌ندروستى ده‌ریده‌خه‌ن: ئه‌و منداڵانه‌ى ته‌مه‌نیان له خوار یه‌ك ساڵه له‌هه‌ر هه‌زار منداڵ 15 منداڵیان ده‌مرن، ئه‌وانه‌شى له خوار ته‌مه‌نى هه‌شت مانگین یه‌ك منداڵ ده‌مرێت، منداڵانى خوار ته‌مه‌ن پێنج ساڵه‌ش 18 منداڵه له هه‌ر هه‌زار منداڵ ده‌مرن.\nهه‌ر به‌پێى ئاماره‌كان ژماره‌ى بنكه ته‌ندروستییه‌كانى هه‌رێم له ساڵى 2012 878 بنكه بووه له‌ئێستاشدا بۆته 961 بنكه‌ى ته‌ندروستى و ژماره‌ى نه‌خۆشخانه گه‌وره‌كانیش له 64 نه‌خۆشخانه بۆته 76 نه‌خۆشخانه، ژماره‌ى پزیشكانیش له پێنج هه‌زار و 84 پزیشك بۆته شه‌ش هه‌زار و 567 پزیشك، زیاتر له 5 هه‌زار كارمه‌ندى ته‌ندروستى و پزیشكیش مۆڵه‌تى بێ موچه‌یان وه‌رگرتووه، یاخود وازیان له كاره‌كانیان هێناوه.\nبه‌پێى ئاماره‌كان بێت: له هه‌ر هه‌زار هاوڵاتی له هه‌رێمى كوردستان ته‌نها 10 پزیشكیان به‌رده‌كه‌وێت، له‌كاتێكدا به‌پێى ستاندارده جیهانییه‌كان ده‌بێت 23 پزیشك بێت.\nله باشترین حاڵه‌تدا بودجه‌ى كه‌رتى ته‌ندروستى له هه‌رێمى كوردستان له ساڵى 2013 بوو كه 5.6% بووه، به‌وپێیه‌ش ساڵانه خه‌رجى هه‌ر تاكێك له كه‌رتى ته‌ندروستى هه‌رێم ته‌نها 200 دۆلارە، له‌كاتێكدا له ئه‌مه‌ریكا و ئه‌وروپا له 17% و له وڵاتانى دراوسێى وه‌كو ئوردن و توركیا 8%ە.\nهەر به‌پێى ئاماره‌كان: رێژه‌ى كوتان بۆ نه‌خۆشیه گواستراوه‌كان له هه‌رێمى كوردستان له 89%، ئاستى رێژه‌ى نه‌خۆشیه درێژخایه‌نه‌كان و شێرپه‌نجه به‌پێى ئاماره‌كانى رێكخراوى ته‌ندروستى جیهانى به‌راورد به زۆربه‌ى وڵاتان له ئاستێكى باشتردایه.


ئەنجومەنى ڕاژەى فیدراڵى لە عێراق سێ چینى دیاری کرد کە بەپێى بودجەى ساڵى 2021 دامەزراندن دەیانگرێتەوە و هەروەها ڕێکاری بەهەمیشەییکردنی گرێبەستی فەرمانبەرانی کاتی ئاشکرا دەکات.\nلە میانەى لێدوانێکیدا بۆ ئاژانسى هەواڵى عێراقییە، مەحمود تەمیمى، سەرۆکى ئەنجومەنى ڕاژەى عێراق (23ى ئایارى 2021) ڕایگەیاند، وەکو ئەنجومەنەکە هیچ پلەیەکى وەزیفیان نییە جگە لەوەى کە لە وەزارەتى تەندروستیدا بەپێى پلەبەندى پزیشکى هاتووە، هەروەها لەوانە کە لەلایەن وەزارەتى ئاوەدانى و نیشتەجێکردنەوە هاتووە و ساڵانى 2016 و 2107 دیاریکراون بۆ دامەزراندن بەپێى بودجەى ساڵى 2020.\nئاماژەى بۆ ئەوەش کردووە، ئەو چینانەی کە بەپێى بودجەى ئەمساڵ دامەزراندن دەیانگرێتەوە بریتین لە لەوانە لە یاسای پلەبەندى پزیشکی ژمارە 6ى ساڵى 2000 هاتوون، هەروەها هەڵگرانى بڕوانامەى باڵا و یەکەمەکانی زانکۆ و پەیمانگاکان.\nسەرۆکى ئەنجومەنى ڕاژەى عێراق باسى لەوەش کردووە، هەڵگرانى بڕوانامەى باڵا بەپێى مادەى 12ى بودجەکە لە دەزگا حکومییەکاندا دامەزراندن دەیانگرێتەوە و ئەنجومەنیش چاوەڕوانى دەرکردنى ڕاستاندى میلاکاتە لەلایەن وەزارەتى داراییەوە.\nتەمیمى دەشڵێت، ئەنجومەنەکەیان قسەى لەگەڵ وەزارەتى خوێندنى باڵا کردووە بۆ ئەوەى داتاى وردیان لەبارەى خاوەن بڕوانامە باڵاکان و دەرچووە یەکەمەکانەوە بۆ ڕەوانە بکەن.\nسەرۆکى ئەنجومەنى ڕاژە ئەوەشى خستووەتەڕوو، یاسایى بودجەى ساڵى 2021 چارەسەرى بۆ فەرمانبەرە گرێبەستەکانى حکومەت کردووە ئەوانەى پێنج ساڵ بەسەر خزمەتەکەیاندا تێپەڕى کردبێت ئەوا دەکرێنە میلاکی هەمیشەیی.\nئەندامێکى ئەنجومەنى پارێزگاى سلێمانى لێدوانێکى شارەوانیەکانى گەرمیان ڕەتدەکاتەوە\n2021.05.27 - 15:34\nزیانی نزیکەی سێ ملیار دۆلار لە عێراق ئاشکرا کرا\n2021.06.04 - 08:48


کاروان عوسمان شوانى\nلە دونیادا دینی مەسیحییەت بە دینی ئاشتیی ناسراوه، بەڵام نابێت ئەوەش لە بیر بکەین هەن و هەڵگرانی ئەم رێبازەن توندرەو و دژ بە ئاشتین .\nبەڵام ئەوەی هەمیشە ئەم جوانی و ئاشتیانەی مەسیحییەتی لای من گەورەتر و بڵند تر کردووه ئەوەیه، کە ئەم نیشتیمانه و ئەم وڵاتانه ی ئەم ناوچەیە سەردەمانێک کەسانێکی زۆری تێدا بوونه، کە هەڵگرانی ئەم ڕێبازە بوونه، لە دوای خۆیان مێژوویەکی جوانیان بۆ جێهێشتین .\nئەم ناوچانەی ئێمەی تیادا دەژین لە ئێستا دا تەنیا نزیک 17 ملیۆن مەسیحی تێدایە، لە عێراق ملیۆنێک و لە سوریا دوو ملیۆن و لە لوبنان ملیۆنێک و سێ سەد هەزار و لە میسر 12 ملیۆن و لە فەڵەستین و ئوردن 360 هەزار .\nئەمە لە کاتێکدا بە هۆی ستەم و توندوتیژییەکانی هێزە جۆر بە جۆرەکانی ناوچەکەوە تا دێت ژمارەیان کەم دەبێتەوە، ئەگەر عێراق بە نمونە وەربگرین دەبینین لە نێوان ساڵانی 2003 تا 2013 ، 600 هەزار مرۆڤی مەسحیی کۆچیان کردووە بەرەو وڵاتانی ئەوروپا .\nوڵاتی شام، پێگەیەکی گەوەری مەسیحییەکان بووه، تا دێت ژمارەیان بەرەو کەمبونەوە دەچێت ، بەهۆی ئەو هەموو شەڕانەوە کە بە ناوی ئیسلام و بە ناوی نەتەوەوە هەڵدەگیرسێت ..\nبۆیە ئەو ستەمەی لە وڵاتی موسوڵماناندا بەرامبەر ئەمانە دەکرێت هەموو کەسێکی مرۆڤدۆست دێنێتە دەنگ و نیگەران دەبێت بەوەی ئەوانەی شارستانییەتێکی گەورەیان بەم ناوچەیە پێشکەش کرد وا ئێستا دەردەکرێن .\nتاکی مەسیحیی لێره تاکێکی مرۆڤدۆسته، ژینگەدۆسته، ژیاندۆستییان جوانتری کردون.\nبیریار و نوسەر و ئەدیبە هەڵکەوتووەکانیان لە نمونەکانی: مەی زیادە و جوبران خەلیل و ئیلیا ئەبو مازی و خلیل مەتران و ئەلیاس شەبەکە و ڕەشید سەلیم خوری و لویس مەعلوف و سەمۆیل شەمعون ...هتد ، هەر یەک لەم نوسەرانه، خزمەتی گەورەیان بە مێژوو و زمان و ئەدەبی عربی کردووه،لە روی فیکریشەوە مەبەستیان نەبووه فیکری مەسیحییەت بڵاوبکەنەوە بە ئەندازەی ئەوەی ویستویانه فیکری ئینسانیەت گەشە پێ بدەن، جا ئەو ئینسانیەت و حەقیقەتە لە هەر شوینێک و لای هەر کەسێک بوبێت ئاسایی بووه ئەمان بانگەوازیان بۆی کردووه ..\nمن مەسیحییەکانم خۆشەوێت و ڕێزیان لێ دەنێم چونکە:\nیەکەم: لێرە کەسانێکی ئارام و ئەمینن .\nدووەم: خاوەنی ڕۆشنبیریی و شارستانیەتن\nسێیەم: نوسەرەکانیان لە خزمەت مرۆڤایەتیدا تێ دەکۆشن .\nچوارەم: کەسانێکن بوونە بە قوربانی شەڕە نەگریسەکان "لەم ناوچەیەدا"


مانگرتنی گیراوانی سیاسی پێی نایە ٤٣ هەمین ڕۆژ – Gazete Şûjin\nمانگرتنی گیراوانی سیاسی پێی نایە ٤٣ هەمین ڕۆژ\n30/03/2017 30/03/2017 derya us 180 Views\nئیزمیر – لە بەندیخانەی شاکران چالاکی مانگرتن پێی نایە ٤٣ هەمین ڕۆژی خۆی و کەس وکاری گیراوانیش رادەگەیەنن، کە ئەوان سەردانی گیراوانیان کردوە و دۆخی تەندروستیان هێندە تێکچووە تەنانەت ناتوانن قسە بکەن و لەسەر پێی خۆیان ڕابوەستن.\nلە بەندیخانەی ئالیگای شاکران لە شاری ئیزمیری تورکیا، گیراوانی (پەکەکە) و (پاژک) بە ئامانجی شکاندنی گۆشەگیری سەر عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری پەکەکە و کۆتایی هێنان بە ئۆپراسیۆنی سەر گوندەکان و پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لەناو بەندیخانەکاندا لە ڕۆژی ١٥ی شوباتەوە دەستیان بە مانگرتنی ماوە نادیار کردوە. ئەمڕۆ ٤٣ ڕۆژە گیراوان لە مانگرتن دان و ڕۆژ بە ڕۆژ دۆخی تەندروستیان بەرەو خراپی دەڕوات. کەسوکاری گیراوانیش زانیاری زیاتر دەخەنە ڕوو و بانگەوازی هۆشیار بوون لە بەرامبەر دۆخی ئەو گیراوە سیاسیانە دەکەن.\n“ئیدی ناتوانن قسە بکەن”\nموعازەز بایکان، خوشکی زانا یاتکن-ی گیراوی سیاسی کە مانی لە خواردن گرتوە لەو بارەیەوە وتی: “چووین چاومان بە زانان کەوت، زانا قسەی بۆ ناکرێت، گەر پێویست بکات ئەوا ئێمەش دەست دەکەین بە مانگرتن. جگەرمان دەسوتێت، لەبەرچاوی خۆمان مەرگی خوشک و براکانمان، ڕۆڵەکانمان دەبینین. تێکۆشانی ئەوان مایەی شانازی و جێگەی شکۆمەندیە. لە پێناو ئازادی ڕێبەرمان ئامادەین گیانی خۆشمان فیدا بکەین، چونکە ئەو پیشانی داین کە چۆن بژین. هەر شتێک لە سایەی ڕێبەر ئاپۆ وە بەدیهات. “\nموعازەز لە کۆتایی قسەکانیشدا بانگەوازی خاوەنداریکردنی لە گیراوانی سیاسی کرد، هەروەها داوای کرد کە هەرچی زووە گوشارەکانی ناو زیندانیان کۆتایی بێت.\nهەروەها ناجیە گولچو، دایکی گیراوی سیاسی ئۆزگور گورچو ئاماژەی بەوەداوە کە کوڕەکەی ٩ کیلۆی کەم کردوە، ئیدی ناتوانێت لەسەر پێی خۆی ڕابوەسێت و ناشتوانێت قسە بکات. ناجیە بەو شێوەیە قسەی کرد: “ئۆزگور باسی لەوە دەکرد کە موستەفا سۆنمازی بەڕێوەبەری بەندیخانە هەڕەشەی لێکردوون و پێیانی وتوە دونیاتان بەسەر دەڕووخێنم.”\nبانگەوازی هۆشیار بوون بەرامبەر دۆخی گیراوان\nناجیە دەستنیشانی کرد لە بەندیخانەدا گیراوانی مانگرتوو لەلایەن کاربەدەستانی بەندیخانە ڕووبەڕووی هەڕەشە، گوشار، بێڕێزیکردن و چەوساندنەوە دەبنەوە، هەروەها وتیشی: “ئوزگور پێی وتم کە وێنەی هەمووانیا گرتوە، هەمووانیان کۆکردۆتەوە ژوورێک ، تەنانەت شوێن نیە تا بخەوین، هەموومان بە دانیشتنەوە دەخەوین، هەر ڕۆژ پزیشک دێت و دەڵێت ئاو بخۆنەوە هیچیتر. ئوزگور داوای پزیشکی سەربەخۆی کرد و داوای لە ڕایی گشتی کرد بەرامبەر بە مەرگی لەسەر خۆی گیروان بێدەنگ نەبن.”\nلە کۆتایشدا ناجیە داوای کرد هەرچی زووە داواکاری ڕۆڵەکانیان قبوڵ بکەن و بانگەوازی هۆشیاری لە ڕای گشتی کرد.\n← پەیامنێرمان نەشمیە ئازاد کرا\nجیهان شێخ ئەحمەد: ئۆپراسیۆنی ڕەقە بەسەرکەوتوویی بەڕێوەدەچێت →\nسەباحەت تونجەل دەستی بە مانگرتن کرد\n30/03/2017 derya us Comments Off on سەباحەت تونجەل دەستی بە مانگرتن کرد\nلاوێن کەریمی گیراوی سیاسی کورد شەش ڕۆژە لە مانگرتندایە\n25/12/2016 derya us Comments Off on لاوێن کەریمی گیراوی سیاسی کورد شەش ڕۆژە لە مانگرتندایە\nلەیلا گوڤەن دەستبەسەر کرا\n04/04/2017 derya us Comments Off on لەیلا گوڤەن دەستبەسەر کرا\nته‌رمی نوژیان ئه‌رهان له شه‌نگال به‌خاک ده‌سپێردرێت\n24/03/2017 derya us Comments Off on ته‌رمی نوژیان ئه‌رهان له شه‌نگال به‌خاک ده‌سپێردرێت\nنەورۆزی ئاشتی وبرایەتی لە سنە\n01/04/2017 derya us Comments Off on نەورۆزی ئاشتی وبرایەتی لە سنە\nخەڵاتی بلە بە فەرماندە ڕۆژدا فەلات بەخشرا\n08/04/2017 derya us Comments Off on خەڵاتی بلە بە فەرماندە ڕۆژدا فەلات بەخشرا\nپێشەنگای چاوە چاوەڕوانەکان\n17/04/2017 derya us Comments Off on پێشەنگای چاوە چاوەڕوانەکان


کوردیپێدیا - ئاغا بە نۆکەر نەگرتن\n🔤 ئاغا بە نۆکەر نەگرتن | پۆل: وشە و دەستەواژە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئاغا بە نۆکەر نەگرتن\nشاد بوون و هەست به بەختەوەری کردن، ژیانی هەژارانەو بێ خەم. (لەگەڵ تەبیعەت هاودەمی/ شادی بەکەیفی، بێ خەمی/ ئاغاش بەنۆکەر ناگری/ وەک من لەداخا نامری.(هیمن) فارسی / کنایەاز زندگی شاد و فقیرانه \n👁 ئەم بابەتە 438 جار بینراوە


Home›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›رۆژنامەیەک سەردانە نهێنییەکەی ئیسماعیل قائانی بۆ بەغدا ئاشکرا دەکات\nئیسماعیل قائانی سەرۆکی فەیلەقی قودسی ئێران\nرۆژنامەی “میدل ئیست ئەی” بەریتانی هۆکاری سەردانە نهێنییەکەی ئیسماعیل قائانی جێگری قاسم سلێمانی بۆ بەغدا ئاشکرا دەکات کە تێیدا کۆبوونەوەی لەگەڵ میلیشیا شیعەکانی عێراقدا کردووەو بڕیاری چارەنوسزای داوە.\nدوای ئەوەی کە لە چەند ڕۆژی رابردوودا بە چەند مووشەکێک هێرشکرایە سەر کونسوڵخانەی ئەمریکا لە بەغدا ئیسماعیل قائانی سەرۆکی فەیلەقی قودس دوای 24 کاتژمێر بە نهێنی دەگاتە بەغدا و لەگەڵ سەرانی میلیشیا شیعەکاندا کۆدەبێتەوە و پێیان رادەگەیەنێت کە بە هیچ شێوەیەک هێرش نەکەن سەر کونسوڵخانەی ئەمریکا تا ئاگری شەرێکی دیکە لە ناوچەکەدا و لە نێوان ئەمریکا و ئێران هەڵنەگیرسێت.\nسەرکردەی یەکێک لە میلیشیا شیعەکان ئەوەی بە رۆژنامەکە وتووە” کە هەموو هێرشەکانی میلیشیاکان بۆ سەر کونسوڵخانەی ئەمریکا لە بەغدا رادەگیرێت تا گەیشتنی جۆو بایدن بە کۆشکی سپی”، وا پێشبینی دەکرێت کە ئەمە قسەی ئیسماعیل قائانی بێت بۆ سەرانی میلیشیا شیعەکان لە کۆبوونەوەکەی بەغدادیدا.\nئیسماعیل قائانی ئەوەشی بە میلیشیا شیعەکان وتووە کە ترەمپ دەیەوێت جەنگێکی خوێناوی لە ناوچەکەدا هەڵبگیرسێنێت، ئەمەش هۆکاری ئەو شکستەیەتی کە لە هەڵبژاردنەکانی ئەمریکا بەدەستی هێناوە و دەیەوێت بەم جەنگە دۆڕانەی لە بیری هاووڵاتییانی ئەمریکا بەرێتەوە، بەڵام وڵاتی ئێران و عێراقیش خۆیان لەو جەنگە بەدور دەگرن و سەرجەم هێرشەکانیان لە ناوچەکەدا بۆ سەر ئەمریکا و بەرژەوەندییەکانی رادەگرن.\nلە سەردانەکەی ئیسماعیل قائانیدا دەچێتە وڵاتی لوبنان و لەوێ چاوی بە حەسەن نەسڕوڵا سەرۆکی حزبوڵای لوبنانی و پاشان دێتە عێراق چاوی بە هادی عامری سەرۆکی کوتلەی فەتح و سەرانی دەوڵەتی قانون و سەرکردەکانی حەشی شەعبی و حیزبوڵای عێراق دەکەوێت، بە سەرجەمیانی راگەیاندووە تا گەشتنی بایدن بۆ کۆشکی سپی هەموو هێرشێک بۆ سەر ئەمریکا لە عێراق راگیرێت.


بەڵگە.. هەرێم بە هەموو مەرجەکانی بەغدا ڕازی بووە تاوەکو ڕێکبکەون\nپارتی قسەی نوێ لەسەر پۆستی سەرۆک کۆمار و پارێزگاری کەرکوک دەکات\nچه‌ند ڕێكارێكى نوێ له ناوه‌نده‌كانى خوێندن ده‌گیرێته‌به‌ر\nلێدوانی نوێی هاتوچۆی عێراق لەسەر یەکخستنی تابلۆی ئۆتۆمبێل بە هەرێمیشەوە\nئاگادارییەک بۆ فەرمانبەران و مامۆستایان و هاووڵاتیانی هەرێم\nدادگا لەبارەی کەیسی بەدەل بەرواری و ئومێد بەرۆشکی بڕیاری دا\nوەزارەتی دارایی هەرێم بڕیارێکی نوێی دەرکرد\nلە زانکۆیەکی هەرێم بەستنی ماسک کرایە ناچاری\nدۆلار دابەزی و لیرەی تورکی هاڕەی کرد\nهۆشداری؛ وەزارەتی تەندروستی وادەی هاتنی شەپۆلی چوارەمی کۆرۆنای ڕاگەیاند\nهەرێم؛ نرخی بەنزین زیاتر بەرزبووەوە و نزیکدەبێتەوە لە یەک دۆلار\nبەوێنە؛ لە ڕووداوێکی هاتوچۆدا مامۆستایەکی زانکۆ گیانی لەدەستدا\nڤیدیۆ؛ دانپێدانان و دەستگیرکردنى پلانداڕێژەرى تەقینەوە خوێناوییەکەى بەغدا\nپەرلەمانتارێکى یەکێتى دوو هۆکار بۆ کۆنەبوونەوەى پەرلەمان دەخاتەڕوو\nبەغداش 30 ڕۆژ مۆڵەتی داناوە بۆی\n2020.05.23 - 17:32\nبەگوێرەی نوسراوێکی وەزیری دارایی عێراق، بەغدا بە مەرج ڕەزامەندبوون بە ناردنی 400 ملیار دیناری موچەی مانگی نیسان، هاوکات 30 ڕۆژیان داناوە بۆ گەیشتن بەڕێککەوتنی کۆتایی لەگەڵ چەند مەرجێکی دیکە، حکومەتی هەرێمیش بە سەرجەمیان ڕەزامەند بووە.\nبەرواری 19ی ئایاری 2020، عەلی عەبدولئەمیر، وەزیری دارایی عێراق نوسراوێکی فەرمی ئاراستەی مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کورستان کرد.\nلە نوسراوەکەدا ئاماژە بەوەکراوە، وەزارەتی دارایی عێراق بڕی 400 ملیاری دینار بۆ مانگی نیسان ڕەوانەی هەرێمی کوردستان دەکات.\nوەزیری دارایی عێراق ئاماژەی بە چەند مەرجێک کردووە بۆ ئەو مەبەستە و لە نوسراوەکەیدا هاتووە: "لە بەرامبەردا نوێنەرانی بەغدا و هەولێر دەست بە گفتوگۆ دەکەن بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنی کۆتایی لەماوەی 30 ڕۆژدا لەدوای ناردنی 400 ملیار دینارەکە و یاسا کارگێڕی و داراییە فیدڕاڵییەکانیش دەبنە بنەمای سەرەکی ڕێککەوتنەکە".\nلە نوسراوەکەی وەزیری دارایی عێراق کە ئاڕاستەی سەرۆکی حکومەتی هەرێم کراوە ئەوەش هاتووە: "دیوانی چاودێری دارایی فیدڕاڵی بە هەماهەنگی دیوانی چاودێری دارایی هەرێم وردبینی دەکەن بۆ سەرجەم داهاتە نانەوتییەکانی هەرێمی کوردستان".\nلە خاڵی کۆتایی نوسراوەکەی وەزیری دارایی عێراقدا ئاماژە بەوەکراوە: "دابينكردنى پارە بۆ بڕەكانى دواتر لە مانگى نيساندا دواى ئەو ڕێكکەوتنانە دەبێت لەو كۆبونەوانەى كە لە بڕگەى 2 دا باسكراون".\nلەدوای نوسراوەکەی وەزیری دارایی عێراق، هەر هەمان ڕۆژ، وەزارەتی دارایی و ئابوری هەرێم وەڵامی نوسراوەکەی داوەتەوە و ڕایگەیاندووە: "حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕەزامەندە بە ناوەڕۆکی نوسراوی ژمارە 802ی وەزارەتی دارایی عێراق کە لە 19ی ئایاری 2020، ئاڕاستەیان کردووە".\nئەمە لەکاتێکدایە، ماوەی نزیکەی دوو مانگە هەرێم و بەغدا گفتوگۆ دەکەن لەسەر کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوانیان لەبارەی بودجە و نەوتەوە، بەڵام تائێستا نەگەیشتوونەتە هیچ ڕێککەوتنێک، بەڵام بەگوێرەی ئەم دوو نوسراوەی وەزارەتەکانی دارایی هەردوولابێت، پێدەچێت لە مانگی داهاتوودا ڕێککەوتنی نێوانیان بێتەدی.\nشەپۆلی چاکبوونەوەی توشبووانی کۆرۆنا لە هەرێم دەستیپێکردەوە\n2020.06.07 - 20:33\nقەدەغەی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل لە هەرێم درێژکرایەوە\n2020.06.07 - 14:27\nشۆڕش حاجی : هیچ کاتێک هێندەی ئێستا پێگەی کورد لەبەغدا لاواز نەبوە\n2020.06.08 - 10:45\nسەرۆکوەزیرانی نیوزلەندا سەرکەوتنی بەسەر کۆرۆنادا ڕاگەیاند\n2020.06.08 - 10:03\n2020.06.08 - 09:16\nبەتالیۆنێکی مەترسیداری داعشە عێراقیەکان لە سوریا چالاکی بۆ دەزگای هەواڵگری تورکیا دەکەن\n2020.06.08 - 08:28\n2021.10.18 - 13:43\nلەیلا کە دایکی دوو منداڵە لەلایەن هاوسەرەکەیەوە کوژرا


توركیا 90 كه‌س ده‌ستگیر ده‌كات – Knwe.org\nسەرەکی » هەواڵ » توركیا 90 كه‌س ده‌ستگیر ده‌كات\nتوركیا 90 كه‌س ده‌ستگیر ده‌كات\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی توركیا له به‌یاننامه‌یه‌كدا رایگه‌یاند، هێزه‌كانی ناوخۆی ئه‌و وڵاته له چه‌ند رۆژی رابردوودا 90 كه‌سیان ده‌ستگیر كردووه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی گومانیان لێ ده‌كرێت په‌یوه‌ندییان هه‌بێت به پارتی كرێكارانی كوردستانه‌وه.\nبه گوێره‌ی ئه‌و به‌یاننامه‌یه، پرۆسه‌ی راوه‌دونان‌و ده‌ستگیر كردنه‌كه له هه‌شت هه‌رێمی ئه‌و وڵاته‌دا جێبه‌جێ كراوه‌و ئامانجی پرۆسه‌كه‌ش راگرتنی چالاكییه‌كانی پارتی كرێكارانی كوردستانه، پرۆسه‌كه‌ش به‌رده‌وام ده‌بێت.\nهاوكات پارتی گه‌لانی دیموكراتی لایه‌نگری كورده‌كان رایگه‌یاند، له چه‌ند رۆژی رابردوودا 140 ئه‌ندامی حزبه‌كه‌یان به هۆكاری سیاسی ده‌ستگیر كراوه.\nحكومه‌تی توركیاش پارتی گه‌لانی دیموكراتی به‌وه تۆمه‌تبار كرد، كه په‌یوه‌ندی هه‌یه به پارتی كرێكارانی كوردستانه‌وه‌و پارتی كرێكارانیش هه‌ر یه‌كه له توركیا‌و ئه‌مریكا‌و یه‌كێتی ئه‌وروپا خستوویانه‌ته لیتسی رێكخراوه تیرۆریستییه‌كانه‌وه، به‌ڵام پارتی گه‌لانی دیموكرات ئه‌وه ره‌ت ده‌كاته‌وه كه هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به پارتی كرێكارانی كوردستانه‌وه هه‌بێت.


(دلشاد)ەکان بۆ دەکوژرێن ! – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on كانونی دووه‌م 1, 2020 297 جار بینراوە 0 سەرنج\nحکایەتی ئەم جارەی دەسەڵاتی کوردی دواین حکایەتی ساوایەتی و سەرەتای حکایەتی چاکسازیە٫خۆسوتاندنی دلشاد هیچ بەهانەیەک نامێنێ بۆ دواخستنی پانۆرامای چاکسازی و دادی کۆمەڵایەتی هەنگاو بەهەنگا دلشادەکان دەبنە قوربانی پانۆرامای دەسەڵاتی کوردی ۰\nوەک چۆن دلشادەکان هەنگاو بەهەنگاو جەستەی سووتا ئاواش لەکەسایەتیەیەکی خاوەن ماف دادەمالرێت و بێ ماف دەکرێت لەسەرەتایترین خزمەتگوزاری کە نیشتەجێ بوونە ! دواجار لەبکەرێکی بەخێوکار و کۆمەلایەتیش وەلادەنرێت بۆ ئامرازێکی بێ دەنگکردن و خنکاندنی تا رادەی بێرێزی و نادادی سەرەنجام بکەرە سیاسیەکان و مشەخۆرەکانی کۆمەلگای سیاسی ئاگر و ئاگریان لە هەزارانی وەک دلشاد بەرئەدەن و بەردەوامیش ئەبن۰\nئەم سیاسەتکارانە سیاسەت وەک هێزێکی ترسناک و سامناک نیشان ئەدەن تا رادەی ناشیرین کردن و نەخۆش خستنی دونیای دلشادەکان٫ ئەم سیاستکارانە دورن لە بونیادنانی کۆمەگایەکی هێمن و دادپەروەر وەک چۆن نزیکن لەبەدبەختکردنی کۆمەلگا و دروستکردن و ئاراستەکردنی دونیای نادادی و پەژارەی کۆمەلایەتی ۰\nهەموو ئەمەش بەرهەمی پرۆسەی دروستکردنی دونیای چینەکانە و زەقکردنەوەی جیاوازیەکی رادەبەدەر لەنێوان تاکەکانی کۆمەلگادا ! هاوشێوەی دلشادەکان هەزارانی هاوشێوەی ئەو ژیانی ئاسایان پەکخراوە و هەرەشەی زل بوون و گەوە بوونی سەلتەنەتی حزبی و مشەخۆرانە٫ دواجار هەموو وتارە فوتێکراوەکانی بەناو رێکخراوەکان و مافی مرۆڤ و دەستەو و نشتمانیەکان دەکەونە دۆخ و خانەی سکردنی دلشادەکان و پەراوێزخستنیان لە کۆمەلگادا ٫ئەرک و کاری ئەزموونی کوردی ئەبووا بە دوور با لە بێهۆشکردن و سرکردن و بێهودەکردن و بە دۆزەخکردنی ژیانی تاکەکانی ٫ئاگری جەستەی دلشاد تەرجەمەکردن و تەحدایەکی زەقی نەبوونی دادی کۆمەلایەتیە گێرانەوە و بیرخستنەوەی حیکایەتە تاریکەکانە ٫داپۆشینی زیدەرۆی لە گەندەلیە بە یاسایەک کەناتوانێ تاکۆتا ئەم یاسا و رێسایانەی کەهەن بەرگری لەخۆیان بکەن ٫دوا جار جەستەی سوتاوی دلشاد و فرمێسکی هاوژیان و 19 سەرخێزانی پێمان ئەلێت جیاوازیەکی گەورە هەیە لەنێوان قسەی سیاسیەکان و واقعی ژیانی ئابووری و کۆمەلایەتی هاولاتیانی ئێرە ٫جیاواز لە نێوان زمانی سیاسیەکان زمانی دلشاد کە زمانی کۆمەلگایەک بوو کەدەمێکە سیاسەتکارانی ئێرە لەم زمانە تێناگەن و بەدوای تەماحێکی مێژووی قوول کەوتوون لەدەسکەوتی شەخسی !\nبڵاوکراوەی پێشووبەڵێن هیوا ڕاستی\nبڵاوکراوەی نوێترقه‌ته‌ر بەیاننامەیەکی له‌باره‌ی هێرشكردنه سه‌ر باڵیۆزخانه ئه‌مریكا لە بەغدا بلاوکردەوە


راپه‌ڕین؛ مانه‌وه له‌نێو روداودا - ئاوێنه\nراپه‌ڕین؛ مانه‌وه له‌نێو روداودا\nشكستی گه‌وره‌ی هه‌ر راپه‌ڕین و شۆڕشێك له‌وه‌وه دێت، كه حه‌شاماتی راپه‌ڕی‌و ده‌كه‌ونه نێو ته‌ڵه‌ی خۆشخه‌یاڵی بڕواهێنان به‌و به‌ڵێنانه‌ی كه كۆمه‌ڵێك ده‌موچاوی نوێ به‌زمانێكی جیاوازتر له‌ده‌سه‌ڵاتی كۆن، به‌خه‌ڵكی ده‌ده‌ن. شۆڕش‌و راپه‌ڕینه‌كان مژده‌ی دروستكردنی به‌هه‌شت ده‌ده‌ن، به‌ڵام هه‌رگیز ناتوانن به‌هه‌شت بخوڵقێنن، ئه‌گه‌ر خه‌می دۆزینه‌وه‌ی جوگرافیای به‌هه‌شتی وه‌ك به‌شێك له‌هۆشیاری كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئەخلاقی مرۆڤه‌كاندا جێی نه‌گرتبێ.\nهیچ جوڵه‌یه‌كی شۆڕشگێڕانه به‌مانای گواستنه‌وه‌ی مرۆڤ نییه له‌تاریكی و بێدادی ده‌سه‌ڵاتێكه‌وه بۆ دونیایه‌كی ته‌واو روناك و پڕ له‌دادی ده‌سه‌ڵاتێكی سیاسی دی، ئه‌گه‌ر خه‌ڵك له‌هۆشیاری كۆمه‌ڵایه‌تیاندا جیاوازی نێوان داد بێدادی و تاریكی و روناكیان وه‌ك به‌شێك له دونیابینی فیكری و سیاسی خۆیاندا ده‌رك نه‌كردبێ و هێزی وه‌ستانه‌وه له به‌رامبه‌ر سته‌م و بێدادیان به‌بێ له به‌رچاوگرتنی ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و سیاسی ده‌سه‌ڵات، به‌رده‌وام نه‌بێ.\nدۆزه‌خ له‌ژێر ناوی هه‌ر ناونیشان و گوتارێكدا بێ، هه‌ر دۆزه‌خه، سته‌م و بێدادیش عه‌ره‌ب بیكات یان تورك، فارس بیكات یان كورد، هه‌ر سته‌م و بێدادییه. بێماناترین قسه‌یه‌كیش كه هه‌بێ ئه‌وه‌یه كه به‌خاتری ناسنامه، خراپیه‌كانی سیاسییه‌كی كوردت له‌باشییه‌كانی سیاسییه‌كی ده‌ره‌وه‌ی كورد پێباشتر بێ. له‌هه‌ر شوێنێك سته‌م و بێدادی هه‌بوو، شۆڕش و راپه‌ڕین وه‌ك ئه‌گه‌رێكی كراوه ده‌مێنێ. مرۆڤه‌كان ئه‌و كاته بیر له‌شۆڕش و راپه‌ڕین ده‌كه‌نه‌وه، كه سته‌م و بێڕێزی به بوونی مرۆڤانه‌یان، جگه له‌میكانیزمی گۆڕانكاری خێرا، بژارده‌یه‌كی باشتری له خه‌یاڵ و فیكری ئه‌واندا نه‌هێشتبێته‌وه.\nراپه‌ڕینی باشوری كوردستان له ١٩٩١دا بۆ ئه‌وه نه‌هات تا له باری تیۆرییه‌وه خاڵی كۆتایی بۆ ئه‌م سته‌م و بێدادییه‌ی به‌عس دابنێ و له پراكتیزه‌كردندا درێژه‌ی هه‌بێ، به‌ڵام به هۆكاری ناكامڵی هۆشیاری سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی ئێمه له‌و رۆژگاره‌دا و بینینی هه‌ر تفه‌نگ به‌ده‌ستێك و قسه‌كه‌رێكی ساده له وێنه‌ی فریشته‌دا، ده‌روێشانه بڕوامان به مورشیده باڵاكانمان هێنا، وه‌كچۆن موریدێك له به‌رده‌می شێخی ته‌ریقه‌تدا به ره‌هایی بڕوا دێنێ، تا هێزی ئه‌م بڕواهێنانه‌یشی به‌هێزتر ده‌بێ، زیاتر وه‌ك بوونێكی ئازاد خۆی له ده‌ستده‌دا و به ره‌هایی ده‌بێته مرۆڤێكی داماڵراو له خودی خۆی .\nبڕواهێنانی ئێمه به‌دادی بێدادی سیاسییه باڵاده‌سته‌كانی كورد، له‌سه‌ره‌تای راپه‌ڕینه‌وه تا ئێستا، باشوری به‌وێرانی و كاره‌سات سپاردووه. ئه‌وه‌ی دوای راپه‌ڕین بینیمان له‌سته‌م و بێدادی، له بێشه‌رمانه ده‌ستبردن بۆ حه‌رامه‌كان، له تاڵانی و پێشبڕكێی خیانه‌تی نیشتمانی، هیچ نه‌بوون جگه له‌خۆشخه‌یاڵی ژیانكردن له نێو رووداودا . ئێمه‌ی نه‌وه‌ی پێش راپه‌ڕین له‌وكاته‌وه بێ ماندووبوون له نێو رووداودا دێین و ده‌چین، قسه ده‌كه‌ین و گوتار ده‌ده‌ین و ده‌نوسین، نیشتمانیش به مرۆڤه‌كانیشیه‌وه كه له ناوه‌وه‌یدا له وێرانه ده‌چێ، وه‌ك به‌هه‌شتی خودایی پیشانده‌ده‌ین .\nبكه‌رانی راپه‌ڕینی باشور وه‌ك جه‌ماوه‌ر و وه‌ك پێشمه‌رگه‌ی ئاسایی، هه‌رگیز له دوای رووداوی یه‌كه‌مه‌وه (راپه‌ڕینی ١٩٩١)، نه‌یانتوانی رووداوی دووه‌م دروستبكه‌ن. ئێمه له‌بری جوڵه‌كردن به رووداو و به‌رهه‌مهێنانی رووداوی نوێ، له‌بری به‌رده‌وامبوون له وه‌ستانه‌وه به‌رامبه‌ر سته‌م و بێدادی و درێژه‌دان به راپه‌ڕین، بووینه كۆیله‌ی مێژوویه‌كی وه‌ستاو، مێژوویه‌ك كه به‌شی هه‌ره گه‌وره‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ی له مرۆڤی دروستكه‌ری رووداوه‌وه گۆڕی بۆ مرۆڤی وه‌ستاوی پاسیڤ له نێو هه‌مانكات و شوێنی رووداوی رابردوودا . ئه‌مه دۆخێكه مرۆڤی ئێمه له باشور ٢٧ ساڵه باجه‌كه‌ی به قورسی ده‌دات، باجی خه‌وتن و مانه‌وه له نێو رووداوی یه‌كه‌مدا، خه‌وتن و مانه‌وه‌یه‌ك كه ده‌سه‌ڵات ده‌خوازێ تا ئه‌به‌د بێئاگا تێیدا بمێنینه‌وه .