هەڤاڵ ئەبوبەکر لەلایەکەوە پێکەنین و کۆمیدیایە، لەلایەکی تریشەوە گریان و تراژیدیایە\nSaturday, 06.05.2021, 12:02\nیەکێتی و بزوتنەوەی گۆڕان لەهەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی پێشوودا ململانێ و کێشمەکێشمێکی زۆریان کرد لەسەرئەوەی کە هەڤاڵ ئەبوبەکر بکرێت یان نەکرێت بە پارێزگار، لەبەرئەوەی ناوبراو پێشینەی بەعسێتی هەیە، لەنوسینەکانیدا بەشانوباڵی بەعس و قادسیەدا هەڵیداوە. دیارە بزوتنەوەی گۆڕان پێداگری کرد و پاڵێوراوی خۆی نەگۆڕی، حەملەیەکی ئیعلامی گەورەی کرد هەڤاڵ ئەبوبەکری بەرز کردەوە بۆ ئاستێکی بڵند و باڵا و کردی بە فریادڕەسی هاوڵاتیانی پارێزگای سلێمانی. لەدەرئەنجامدا ڕێکەوتن کرا بەهاوبەشی پۆستی پارێزگار وەربگرن و ئەوەبوو هەڤاڵ ئەبو بەکر لە (٥ی ١٢ ی ٢٠١٧) بوو بەپارێزگار. ئێستا حەقی خۆیەتی بپرسین ئەم زاتە لەو ماوە دوور درێژەی دەسەڵاتیدا وەک پارێزگار چی کردووە ؟ کارو پڕۆژە خزمەتگوزارییەکانی لە ئاو و کارەبا و ڕێگاوبان و تەندرووستی و ڕەخساندنی هەلی کار و نەهێشتنی گەندەڵی لەو پارێزگایەدا چین ؟\nدڵنیام زۆرینەی هاوڵاتیان ووڵامی ئەو پرسیارەیان لایە، کە ئەم پارێزگارەی گۆڕان پارێزگارێکی زمان درێژ و ناکارا و هیچ لەبارا نەبووە و هیچ بەرهەمێکی بۆ شارەکە نەبووە و ناشی بێت، هەر وەکو پارێزگارە ئەڵقە لەگوێکانی دەسەڵاتە و هیچ جیاوازییەکی نییە، ماستاوچی و زمان لووسە بەرامبەر کاربەدەست و بەرپرسە باڵاکانی حیزب و زمان درێژێکی ناکارایە بەرامبەر خەڵکی، هەموومان ئەم پارێزگارەمان بینی لەتیڤییەکانەوە، چۆن کۆسرەت ڕەسوڵی لەقادرمەی فڕۆکەکە هێنایە خوارەوە، لەکاتێکدا کەسوکارەکەی لەوێدا ئامادەییان هەبوو، ئەوەیان نەکرد کە ئەو کردی ..! هەروەها بینیمان لەخۆپیشاندانی گەنجە بێ کارە هەژارەکاندا، چۆن چەکدارە شەقوەشێنەکانی حیزب بەکوتەک و شەق و قۆناغە تفەنگ و تەقەکردن کەوتنە گیانی ئەو گەنجە خێر لەخۆ نەدیوانە، ئەم پارێزگارە ناکارایە کە بەرپرسی لیژنەی ئەمنی شار بوو نەک هەڵوێستی نەبوو، بەڵکو بەبیانووی شێواندنی ئارامی شار و تێکدانی جوڵەی بازاڕ شەرعییەتیدا بەکپکردنەوەی خۆپیشاندانەکان. جگە لەوە بینیمان ئەم عەبقەرییە بێ وێنەیە لەتیڤییەکانەوە دەرکەوت و چارەسەری خۆی بۆ قەیرانی سوتەمەنی خستەڕوو و وتی: با خێزانەکان لەوەرزی هاویندا، ڕۆژی (٢٥٠) دینار پاشەکەوت بکەن و لەزستاندا بیدەنە بەرمیلێک نەوت و خۆیانی پێ گەرم بکەنەوە. لەوە سەیرتر، پارساڵ لەڕاگەیاندنەکانەوە دەرکەوت و ئاشکرای کرد کە دەرمانی دژە کرۆنایان دۆزیوەتەوە و کۆمپانیایەکی ناوخۆی بەرهەمی دێنێت و بەخۆڕای دابەشی دەکات بەسەر نەخۆشخانەکاندا، هەروەها ڕەوانەی عێراق و ووڵاتانی تریشی دەکەن. بەڕاستی لێدوانەکانی تاک بەتاکی ئەم ووڵاتەی سەرسام کردووە، لەئاستی میلیدا بووە بەمەزە و بەر هەزاران توانجی هاوڵاتیانی هەرێم کەوتووە، وە بەقسە و لێدوان و دنیابینیەکانی سەرکردەکانی گۆڕانی لەئاست دەنگدەرانیاندا شەرمەزار کردووە، کارەکانی ئەم کاراکتەرە کە گۆڕان پێشکەشی پارێزگای سلێمانی کردووە، تەواو کاری کردووتەسەر پێگەی گۆڕان لەڕووی جەماوەرییەوە، چاودێران پێشبینی دەکەن، لەهەڵبژاردنی داهاتوودا لەڕووی دەنگەوە بزوتنەوەکە ببێتە نزیکترین هاوڕێی حیزبی سۆشیالیست دیموکراتی محەمەدی حاجی مەحمود.\nئەو کاندیدە دەم گەرمەی کە پێش هەڵبژاردن مژدەی ژیانێکی باشتر و خزمەتی خەڵک و ڕەخساندنی هەلی کار و نەهێشتنی گەندەڵی (لەئاستی پارێزگاکەیدا) و فراوانکردنی پانتایی ئازادییە تاکییەکانی دەدا لەڕووی ڕادەربڕین و گردبوونەوە و خۆپیشاندانەوە، لەوکاتەوە کە بووە بەپارێزگار ... تا ئێستا سەرقاڵی وتاردان و بەشداری پێشانگا و قردێلە قرتاندن و کردنەوەی ساڵۆنی ژنان و چوون بۆ شەکراو خواردنەوە و پرسە و بەسەرکردنەوەی نەخۆش و چەندین شتی لاوەکی تر و ناپەیوەندیدارە بەژیانی خەڵکییەوە. جا ئەوەی ئەو خەڵکەی کوشتووە ئەوەیە عاشقی خۆنواندن و بەرکامێرایە و باسی ئەو پڕۆژە زۆر زەوەندانە دەکات کە بۆ شار ئەنجامی داون، لاتان سەیر نەبێت ئەم کاراکتەرە هێشتا نۆ مانگ بوو پارێزگار بوو وتی: نۆ هەزار کارو پڕۆژەم ئەنجام داوە. سەیرە ئەم کابرایە دەڵێی (قسە) بۆ کەڕ دەکات، بەزمانی لووس و قسەی بریقەدار بەنیازە وا لەخەڵکی بکات باوەڕی پێ بکەن، دڵنیام سوور دەزانیت کە ئەوانەی دەتبینن و قسەکانت دەبیستن پێت پێ دەکەنن، دڵنیام هەست بەوێرانەیی و شکستخواردووی خۆت دەکەیت لەناختدا، هەر ئەمەش وایکردووە هەوڵی تەواو بدەی تا بیشاریتەوە و خۆت بە بەهێز و براوە و سەرکەوتوو پیشان بدەیت. دڵنیام کە دەزانی هیچ نەبووی و هیچیش نابیت، نابیتە بەشێک لەمێژووی شار، هەر هاوار و پەلەقاژەیەکیش کە دەیکەیت، بۆ ئەوەیە شکستی خۆت بشاریتەوە. ئاشکرایە تۆ سواری شەپۆلی ناڕەزایی خەڵک بوویت و توانیت سەرکردەکانی گردەکە بخەڵەتێنی و خەونی لەمێژینەی بوون بەپارێزگارت بەدی بهێنی و ببیتە پارێزگار، لەویژدانت دەپرسم جگە لەپیشەکەت کە لەمامۆستاوە بووی بەپارێزگار چی ترت گۆڕیوە ؟ بێگومانم دەزانیت کە تەنها دیکۆریت و ماکیاژی سیستەمی دەسەڵات دەکەیت و تەنها دوای بەرژەوەندییە شەخسی و تایبەتییەکانی خۆت کەوتوویت.\nلەکۆتایدا دەڵێم زۆر لەو کاراکتەرانەی کە بزوتنەوەی گۆڕان پێشکەشی سیستەمی حوکمڕانی کردن لەهەرێمدا، کەسانی لاواز و لەرزۆک و بێ ئیرادە و ناکارا و بێ بەرهەم بوون و خاوەنی هیچ پڕۆژەیەک نەبوون، لەبەر کامێرادا و لە وتاردان و خۆنواندندا....شێربوون، لەئاست پۆست و بەرژەوەندییە شەخسیەکانیاندا....کۆیلەبوون\nهەنگاوێک بەئاراستەی ڕاستکردنەوەی هەڵەی ڕیفراندۆم


هەشت ئەندامی دیكەی سپای پاسداران لە سوریە كوژران – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / هەشت ئەندامی دیكەی سپای پاسداران لە سوریە كوژران\nهەشت ئەندامی دیكەی سپای پاسداران لە سوریە كوژران\nهه‌ینی 16 تشرینی یه‌كه‌م 2015\tئێران, سیاسی, هەواڵ 410 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nتەلەڤیزیۆنی ئورینت سەر بە ئۆپۆزیسیۆنی سوریە رۆژی پێنجشەممە 23ی مانگی رەزبەری 1394ی هەتاویی لە زاری سەرچاوە هەواڵنێرییە حكومەتییەكانی ئێرانەوە بڵاوی كردووەتەوە، كە لە ماوەی 24 كاتژمێردا 8 ئەندامی سپای پاسداران لە دەوروبەری حەما و لازقیە كوژراون.\nئەو سەرچاوەیە هەروەها رایگەیاندووە كە، 4 كەس لە كوژراوەكان سەر بە سپای پودس، تیپی 41ی بەسیج و 4 كەسیشیان ئەندامە ئەفغنیەكانی سپای پاسداران لە ناسراو بە فاتێمیون بوون.\nرۆژی سێشەممەش سەرچاوە هەواڵنێرییە حكومەتییەكانی ئێران، هەواڵی كوژرانی سەرتیپ” فەرشاد حەسونی زادە”ی فەرماندەی تیپی”سابرین” سەر بە سپای پاسدارانی ڕاگەیاند.\nتیپی “سابرین” سەربە هێزە زەوینیەكانی سپای پاسدارنە و لەسەرەتای ساڵانی دوو هەزاردا بەئامانجی لەناوبردنی هێزە كوردییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دروست كرا. بەڵام دواجار ئەركی عەمەلیاتی لە ناوچەكانی باشوری ڕۆژهەڵاتی ئێران كە هاوسێی پاكستانە، بەو تیپە سپێردرا. چونكە لەو ناوچانەشدا بلوچەكان چەند جموجوڵێك چەكدارییان هەیە.\nلە لایەكی دیكەوە هەر هەمان سەرچاوە حكومەتییانە، هەواڵی كوژرانی سەرتیپێكی دیكەی سپای پاسداران بە ناوی ” حەمید موختار بەند” ناسراو بە” ئەبو زەهرا” فەرماندەی پێشووی “تیپی یەكەمی حزرەتی حوجەتی ئەهواز”یان بڵاو كردەوە. ناوبراویش یەكێكە لەو فەرماندانەی سپای پاسداران كە بۆ شەڕ لە سوریە رەوانەی ئەو وڵاتە كراوە.\nلە لایەكی دیكەوە، تەلەڤیزیۆنی ئەلمنار سەر بە حیزبوڵلای لوبنان رێوڕەسمی ئەسپەردە كردنی یەكێك لە فەرماندە پلە بەرزەكانی ئەو گرووپە بە ناوی “حەسەن حسێن ئەلحاج”ی بڵاو كردەوە كە ئەویش لە شەڕی سوریەدا كوژراوە.\nجێگای وەبیرهێنانەوەیە، ڕۆژی یەكشەممە ڕێكەوتی 19ی ڕەزبەری 1394ی هەتاوی، ئەندامێكی سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیی ئێران، لەگەل 10 ئەندامی دیكەی سەر بە سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیی ئێران لە سووریە كوژراون.\nلەو شەڕەدا “عەلیڕەزا قنواتی” سەرهەنگی سپای پاسدارنی ئێران لەگەڵ 8 ئەندامی دیكەی سەر بە سپای پاسداران لە گوردانی “فاتێمیون” و 2 ئەندامی دیكەش سەر بە گوردانی “زینبیون” لە وڵاتی سووریە كوژراون.\nئێستاكە ژمارەیەكی زۆر لە هێزەكانی سپای پاسداران و بەسیج لەژێر ناوی گرووپی ”پارێزەرانی حەرەمی زەینەب” لە سووریە لە تەنیشت بەشار ئەسەد لە دژی دژبەرانی ئەو حكومەتە شەڕ دەكەن.\nشایانی باسە، چەند ڕۆژ لەمەوبەر “حوسێن هەمەدانی”، پیاوی ژمارە 2ی سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیی ئێران، لە شاری “حەلەب”ی سووریە، لەلایەن هێزەكانی ئۆپۆزیسیۆنی حكومەتی ئەسەدەوە كۆژرا.\nتا ئێستا بە دەیان ئەندامی سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی كە هەندێكیان لە ئاستی فەرماندهی بوون لە نێو خاكی سوریە كوژران و لەو رێژەیەش ژمارەیەكیان هاوڵاتیی ئەفغانی و پاكستانی بوون كە دەوترێ كۆماری ئیسلامی بۆ بەشداریی كردن لە شەڕی ناوخۆی سوریە مانگانە هەزار دۆلاریان پێ دەدات.


پۆلیڤیا لە شکستی گیڤاراوە بۆ سەرکەوتنی مۆرالیس.\n- کورتەیەکی مێژوویی لەسەر پۆلیڤییا -\nپۆلیڤییا بەناوی سیمۆن بۆلیڤوار (١٧٣٨-١٨٣٠) ەوە ناو نراوە ، کە زۆر لە وڵاتانی ئەمەریکای لاتینی ڕزگار کرد لە داگیرکاری (کۆڵۆمبی، فەنزویل، پیرۆ، پۆلیڤیا)، پۆلیڤار ئەو ناوەیە بێ سڵەمینەوە چەپەکانی فەنزویلا ناویان ھەڵگرتووە و شانازی پێوە دەکەن، خەونەکانی سیمۆن بۆلیڤوار لە دادپەروەری و ڕزگاری و یەکخستنی ئەمەریکای لاتین تا ئەمڕۆ بە زیندوویی ماوەتەوە .\nئەم وڵاتە پۆلیڤیا چۆن بە وڵاتی راِونانی سەرۆک بەناوبانگبوو، ھاوکات لە ڕابردووشدا وڵاتی کودەتا سەربازییەکانیش بووە، لە ماوەی ١٦٢ ساڵدا ١١٨٩ کودەتای سەربازی بەخۆوە بینیوە، وێڕای دواینەکەی بە سیناریۆو ئارایشێکی نوێ بەڕێوە چوو، بۆیە بەردەوام لە ناجێگیری سیاسیدا بووە، تا مۆرالیس ھات ماوەی حوکمڕانییەکەی زۆرترین ماوەو ئاسایشترین کاتەکانی حوکمڕانی بوو لە مێژووی وڵاتد، ھۆکاری ھەموو ئەوانەش ئەو ھەژاری و پاوانکردنی دەسەڵاتە بوو لە لایەن کەمایەتیەکی سپی پێستەوە .\nئەم وڵاتە تژییە لە چیرۆکی کوشت بڕو جیاکاری بە ئەندازەی ئاپارتایدەکەی باشووری ئەفریق، نموونەیەک بچوک لە کاتێک کرێکارانی قەسدیر مانیان گرتبوو بۆ زیادکردنی کرێکانیان، خاوەند کورھکان سوپایان بانگ کرد بۆ لێدانیان، لە ئاکامدا کرێکارانی کانەکان لە کۆمەڵکوژی کاتافا لە ٢١-١٢-١٩٤٢ دا ، ١٩ کرێکار کۆمەڵکوژ کران و ٤٩ش بریندار کران، لە ساڵی ١٩٤٣ ەوە ئەو یاداوەریبە کراوەتە رۆژی کرێکارانی کانەکانی پۆلیڤیا.\nبزووتنەوەی نەتەوەیی شۆڕشگێڕ کە لایەنگری لە کرێکاران و ھندییەکان دەکرد ساڵی ١٩٥١ گەیشتە دەسەڵات کودەتایان کرد بەسەرید، کە لە بەرنامەیاندا بوو ژیانی کرێکاران باش بکەن .\nپۆلیڤیا پێشەنگی شەپۆڵە شۆڕشگێڕییەکان بوو لە ئەمەریکای لاتیین، لە ساڵی ١٩٥٢ کورەکانی بەرھەم ھێنانی قەسدیر خۆماڵی کر، لە سەرەتای ئەبریلی ١٩٥٢ شۆڕشی کرێکاری لە پۆلیڤیا ھەڵگیرس، یەکێتی کرێکاران چەند مانگ دەسەڵاتداربوون ، دوایی ئەو جارەش خەڵتانی خوێنکر،خەباتی ساندیکایی و خەباتی ھندیەکان (سی ئۆ بی) ، ٥ ساڵی خایاند تا بە تەواوی سەرکوتکراو کودەتای سەربازی بەسەردا کرا.\nپۆلیڤیا لە رێکەوتی ١٠-١٠-١٩٨٢ لە دیکتاتۆریەت ڕزگاری بوو، پاش ١١ ساڵ دەسەڵاتی سەربازی لە وڵات .\nسندوقی دراوی جیھانی دیارییەکانی بۆ پۆلیڤیا.\nلە نێوان ساڵەکانی ١٩٢٥-١٩٢٩د، وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا ساڵانە ٢٠٠ ملیۆن دۆلاری وەبەرھێنان کردووە لە وڵاتانی ئەمەریکای لاتین ، لە بەرامبەردا ساڵانە٣٠٠ ملیۆن دۆلار قازانجیان دەسکەوت بووە ، قازانجەکان ١٥٠% ی سەرمایەگوزاریەکە بووە ، نەوتی فەنزویلا و کانەکانی پۆلیڤیا و شیلی و سامانی کوبا ئامانجی چاوچنۆکی ئەمەریکا بوو لە مێژوودا .\nلەو ساوە خەڵکی ئەم وڵاتە ھەستیان بەوە نەکردووە لەو دیو سنورەکانەوە بە تایبەت لە لایەن ولاتە ئیمپریالیەکانەوە خێرو بەرەکەتیان بۆ بێت، بەڵکە گومانیان لە دەسکە گوڵە دیارییەکانیشیان ھەبووە ، ساڵی ١٩٨٥ سەرۆک ڤیکتۆر باز ئستنسورو لە بزووتنەوەی نیشتمانی شۆڕشگێڕ بڕیاری ژمارە ٢١٠٦٠ی دەرکرد ، بەو بەیانە دەرگای وڵاتی خستە سەر پشت بۆ ئابووری بازاڕ ، ئەمەش زەنگی پیادەکردنی نەخشە نیو لیبراڵیەکان بوو لە بواری ئابورید، یەکەم دیاری ئەو بڕیارە بۆ خەڵکی پۆلیڤیا دەرکردن و بێکارکردنی ٢٥٠٠٠ کرێکاری کانەکانی قەسدیر بوو.\nیەکێک لە سەرکەوتنەکانی بانکی جیھانی و سندوقی دراوی جیھانی کە بە شانازیەوە تا ئێستا باسی لێوە دەکەن و بە سەرکەوتنی دەزانن بۆ دەزگاکەیان، ڕزگارکردنی پۆلیڤیا بوو لە قەیرانی ئابووری ساڵی ١٩٨٥، لە ڕێگەی کەمکردنەوەی کاربردی کۆمەڵ ئەمەش وەک نموونەیەک سەرکەوتوو بە ولاتانی خۆرھەڵاتی ئاوروپا ناسێنر، تا ئەزموونی لی َوەربگرن و کاری لەسەر بکەن، لەو چاکسازیەدا کۆمپانیای کانەکان فرۆشران، بێکاری زیادیکرد، ھەقدەستی کرێکاران دابەزی، ئابووری پوکایەوە، جیاوازی چینایەتی چووە سەر، نرخی ئاو بەرز بوەوە، خزمەتگوزاری کەمکرایەوە، پشتگیری لە پێداویستییە زەرورییەکان ژیان نەما ، بە کردار ھەمووان ئەمانە کران، ھەرچەندە سەردانی بانکی دراوی جیھانی بکەیت لەسەر دەرگای چونە ژورەوە نووسراوە" خەومنان جیھانێکی بێ ھەژارییە" وەلێ رێک پێچەوانەکەی دەکەن وەک ئەوەی لە پۆلیڤیا باسمان کرد.\nلەگەڵ زۆربوونی دوکانی ئارایشت وئۆتۆمۆبێلی مۆدێل باڵا لە شەقامەکاند، سواڵکەرەکانی سەر شەقامەکانیش زیادیان کرد، داھاتی تاک دابەزی بۆ سێ یەکی ساڵی ١٩٨٠، ئەو ھەژارییە بوو ئێستاش کە باسی ئەو دەزگا نێو دەوڵەتیانە دەکرێت ھەژارانی پۆلیڤیا ھێڵنجیان پێی دێتەوە لە تاوا دەڕشێنەوە، بۆیە نیولیبراڵیەت لای ئەوان بۆنی لە کەلاک ناخۆشترە، ھەر دەرەکەوێت بە چاو ورگیان ن، بەڵکە بە لوتیان لەو دیو سنورەکانەوە ھەستی پێدەکەن.\nلە نەوەدەکان بە تایبەتیکردن کەرتەکانی نەوت و گازیشی گرتەوە، بەمەش دەرگا بۆ دزینی ئەم دوو کەرتە گرنگەی ئابووریش خرایە سەر پشت، تایبەتیکرن ھەر بە نەوت و گازەوە نەوەستا بگرە ئاوی خواردنەوەشی گرتەوە، لە سەرەتای نەوەتەکان سندوقی دراوی جیھانی بە تایبەتیکردنی کەرتی تایبەتی سەپاند بەسەر دەسەڵاتداراند، لە ئەنجامدا سەدان خۆپیشاندان سازکر، پاش ئەوەی ھەژاران خواردنەوەی ئاویشیان لێ گرانکرا و نەیانتوانی کرێی ئاو بدەن، بەھۆی زیادکردنی نرخی بۆ ٢٠دۆلار ، کە پێنج یەکی داھاتی تاک بوو، بەمەش جگە لە برسَتی، ئابووری لیبراڵی تێنویەتیشی بۆ ھەژارانی پۆلیڤیا بەدیاری ھێن، بە وتەی وەزیری ئەشغالی ئەوکاتی پۆلیڤی ٤٠٠٠٠ خێزان لە لاباز ناتوانن کەڵک لە ئاو وەرگرن بەھۆی ھەژارییەوە، ئەمە وتەی شایەدحاڵەکانی تێنوییەتی نییە، بەڵکە قسەی کەسێکە لە زوەکەوە لەبەر خواردنەوەی خواردنەوە کھولییەکان بەکارھێنانی ئاوی واز لێھێناوەو پۆلیسی بە وەفای بەردەرگای سندوقی دراوی جیھانییە.\nلە ڕاپرسیەکدا کە لە مانگی یۆلی ساڵی ٢٠٠٤ دا ئەنجامدرا ، ڕێژەی ٨٤،٦٤% ی خەڵک لەگەڵ چاکسازی یاسای سوتەمەنی بوون ، ٩٢،٢% لەگەڵ خۆماڵی کردنی سوتەمەنی بوون ، واتە دژ بەو بڕیارانەی ٣٩ ساڵ پێشتر بڕیاری لەسەر در، لە ئەمەریکای لاتین بە شێوەی گشتی ئاراستەی جەماوەر دژ بە ئابووری بازاڕی ئازاد و ھەنگاوە لیبراڵیەکانە لە بواری ئابووری .\nلە بەرواری ١١-١-٢٠٠٥ کۆمپانییای سویالونیزی ئاو بەھۆی ناڕەزایەتی جەماوەری تێنوەوە لە وڵات دەرکر، کە لە بەرواری ١٩٩٧ ەوە لە پۆلیڤیا کاریان دەکرد لە شاری لاباز، کە نرخی بەشداریکردنی ئاوی لە ھەندێک ناوچە ٦٠٠% بەرز کردبوەوە .\nلە ئەبریلی ٢٠٠٤د، لە کوشابامیا لە ئەنجامی ئەو ناڕەزایەتیانەی بزووتنەوەی بەرھەم ھێنەرانی کۆکا ئەنجامیان د،کۆمپانیای بتشلی ئەمەریکی دەرکر، لەو کاتەدا سەرۆکی لیژنەی ئاو ئۆسکار ئۆلیفەرا وتی: بزووتنەوەی کۆمەڵایەتی لە ھەژارترین وڵاتدا سەرکەوتنێکی مەزنی بەسەر سستەمی جیھانگیریدا داسەپاند، ئەمە سەرەتایەکی گرنگ بوو بۆ خەباتی جەماوەری لە ئاستی جیھانید، ئاخر چۆن دژی نەوەستنەوە چاکسازییە ئابووریەکان جگە لە برسێتی و ھەژاری ھیچی بە دیاری نەھێناوە بۆیان، داھاتی تاک لە ٢٥ ساڵی پێش ئەو چاکسازییە لە ٩٤٠ دۆلارەوە گەیشتۆتە ٩٦٠ دۆلار، کەچی ھەڵئاوسان بەردەوام لە بەرز بونەوەدابوو لەو ماوەیە، خزمەتگوزاریە گشتیەکان لە نەماند بوو، ٥٨،٦%ی خەڵک بە پێی INF لە ژێر ھێڵی ھەژارییەوە بوون ، بە تایبەت لادێنشینەکان نزیک بە تەواویان لەژێر ھەژاریەوە دەژێان، بە بەھێزترین مایکرۆسکۆبیش بگەڕایتایە دەرچویەکی زانکۆت تیایاندا نابینییەوە .\nبۆچی ھەڵبژاردنی پۆلیڤیا لە لایەن گیڤاراوە؟\nبەڕێکەوت بوو گیڤارا پۆلیڤیای بۆ قوناغی دووەمی شۆڕشکردن لە ئەمەریکای لاتین ھەڵبژارد یان دوربینی و پلانێکی ورد بوو؟، زۆرێک دوای مەرگی گیڤارا ھەڵبژاردنی پۆلیڤایان لە لایەن ئەوەوە بۆ شۆرشکردن بە ھەڵە زانی، ئاخر ئەوانە یان شارەزای مێژوو نەبوون، یان خوێندنەوەی وردو قولیان نەبوو بۆ ئاستی ئامادەیی ھەژارانی پۆلیڤیا بۆ ڕزگار بوون لە چەوساندنەوە، لە کاتێکدا لەو سەرو بەندە زۆرینەی وڵاتانی ئەمەریکای لاتین بزاڤی چەکداری چەپگەرایانەی لێبوو، نزیک ٢٥ بزووتنەوەی چەکداری لە کاردا بوون، ئەو ھات ژمارەیەکی نوێی بۆیان زیادکرد، راستە گیڤارا خەباتە چەکدارییەکەی بە ھاوکاری سیای ئەمەریکی لە ماوەیەکی کورتدا لە لایەن راستگەرا ئۆلیگارشییە پۆلیڤیەکانەوە سەرکونکراو تێکشک، بە مەرگی خۆی کۆتایی ھات، ئەو خەونەی بە کرێکارانی کانەکانی قەسدیر و ھندییە سورەکانەوە بەستبویەوە لەو کاتەدا ھیچی لێ شین نەبوو، لەگەڵ مەرگی ئەودا شۆڕشی چەکداریش ھەرەسی ھێن، ھەرچەندە ئەمساڵ حکومەتی کودەتاچی رەگەزپەرستی پۆلیڤی یەکەم وڵات بوو لە جیھان ئاھەنگی یادی مەرگی گیڤارایان گێڕ، بە پێچەوانەی ھەموو جیھانەوە، بەڵام بینیمان دوای ٥٣ساڵ لە مەرگی جیڤار، لە ھەموو کوچەو کۆڵانێکی لابازدا لە پێشەوەی جەماوەرەوە ئامادەی ڕاپەڕینەکانە، لەسەری ھەموو شەقامێکدا لەناو باریکاردەکانە، لە ژوری سەری ھەموو ماڵە بێ سفرەکانەوە وێنەکەی ھەڵواسراوە، لە ژێر سەرینی ھەموو دڵدارەکان دەست لە ملیان خەوتووە ، بە سەرسنگی ھەموو کچانەوەیە، لەگەڵ ھەموو ھەناسەیەکدا فێنکیە بۆ ئەو جەھەنەمەی سەرمایەداری لەو کیشوەرە سازی کردووە بۆ ھەژاران ، ئەمجارەیان گیڤارا بە سەرکەوتنەوە گەڕاوەتەوە بۆ پۆلیڤی، نە سیای ئەمەریکی و نە دەسەڵاتدارانی کرێگرتە ناتوانن پێشی پێ بگرن، گیڤارا ئەمجارە پارتیزان نییە، کرێکاری کانەکانی قەسدیر ونەوت وگازو کێڵگە پان و بەرینەکانی لیسیۆمە، ھیندیی و ژنانی ھەژارە، پێغەمبەری ڕزگارییە بۆ گەلی ئەمەریکا لەو برسێتی و نەھامەتیەی کۆڵۆمبس بە دیاری بۆیانی ھێن، گیڤارا رێک ئەنتی کۆڵۆمبسە.\nلە شەستەکان بەربڵاوترین وشە لە ئەمەریکای لاتین بڵاو ببوەوە وشەی شۆرش بوو، گیڤارا قارەمانی پیادەکردنی ئەو وشەیە بوو، شۆرش سێ گۆشەی ڕادیکاڵیەت لە ناوچەکە (ئیکوادۆر- فەنزویلا-کۆڵۆمبیا)ی تێپەڕاند ،ھەموو ئەمەریکای لاتینی گرتەوە، ئەمڕۆ گیڤارا ئەو ناوەیە ھەموو ئەمەریکای لاتین کردووە بە سێ گۆشەی شۆڕش ، ئەمجارە لە ڕێگەی فیشەکەوە ن، بەڵکە بە دەنگەکانی ھەڵبژاردن ئاڵای سەرکەوتن لە وڵات بە دوای وڵاتدا لە کۆشکی کۆماریەکان دەچەقێنن، ئەمە گوڵ و لێرە سەمای بۆ بکەن .\nگیڤارا ھەرچەندە لە بزووتنەوەکەی تێک شک، بەڵام کاریگەری لە جوتیارانی ناوچەی ھەڵسوڕانی کرد، ئەمڕۆ وەک مەسیحێک لەو ھەرێمانە سەیر دەکرێت خەباتی چەکداری تێدا ئەنجام دا.\nلەیاداشتەکانی پۆلیڤییا کە لە نێوان ٧-١١-١٩٦٦ بۆ ٧-١٠-١٩٦٧ نووسیویەتی، تیایدا نیگەرانی خۆی بەرامبەر کرێکارەکانی قەسدیر دەربڕیوە ، کە بە ئەنجامدانی شۆڕش ھەڵنەستاون ، ھەرچەندە ئەوکات لە ڕیزەکانیان پارتی کۆمۆنیستی پۆلیڤیا زۆر چالاک بوو، ڕاپەڕینی ئەوان لەو سەروبەندەدا کاری لەسەر ورەی گەریلاکان دەکرد، ئەگەری گۆڕینی پارسەنگی ھێزەکان لە ئارادا ھەبوو بە قازانجی گەریلاکان، گیڤارا بەشێک لە خەونەکانی لەسەر بنیات نابوو.\nلە بەرواری ٨-١٠-١٩٦٧ زیاتر لە ١٥٠٠ چەکداری ڕژێم بە ھاوکاری دەزگای سیخوڕی سیای ئەمەریکی ھێرشیان کردە سەر گیڤاراو ھاوڕێکانی، کە ژمارەیان تەنھا ١٦ گەریلا بوو، پاش ٦ سەعات شەڕ ی قورس گیڤارا بە برینداری بە دیل گیرا و پاشان شەھیدیان کرد، بەڵام بەرگە خوێنینیەکەی لەبەر دانەکەندو بەردەوام بوو لە شۆڕش، بەو بەرگە دڵی جیھانی داگیرکرد، ئێستا وا دەبینیین بە سەرکەوتوویی گەڕاوەتەوە شەقامەکانی لاباز، شەوو ڕۆژ لە ھەموو شەقامێکدا ئامادەیە گۆرانی ڕاپەڕین بۆ ھەژرانی پۆلیڤیا و ھەموو ئەمەریکای لاتین دەچڕێ .\nدوای ٤٨١ ساڵ لەدەسەڵاتدارێتی سپی پێستەکان بەدوای گەشتە وێشومەکەی کۆڵۆمبس و داگیر کردنی پۆلیڤیا لە لایەن ئیسپانیاوە لە ساڵی ١٥٢٥د، وە ١٨٣ ساڵ لە سەربەخۆیی وڵات، بۆ یەکەمجار پۆلیڤییە رەسەنەکان کە ٦٨%ی دانیشتوانی وڵات پێک دەھێنن، نزیک ٢٠%یش دو ڕەگی ئەوروپی- ھیندییە سورەکانن و تەنھا ٥%یان ئەوروپین، کەسێکیان بوو بە سەرۆک لە وڵاتی کودەتا سەربازییەکان، کە جاری وا ھەبوو تەمەنی کودەتاکان لەم وڵاتە تەنھا یەک رۆژ بووە، توانی زۆرترین ماوە ١٤ ساڵ لەناو ١٨٣ ساڵەکەی سەربەخۆیی لەسەر تەختی دەسەڵاتدارێتی بمێنێتەوە، ئەویش ئیڤۆ مۆرالیس بوو، ئەو بە کرێکاری بیناسازی و دەستفرۆشی تا کرێکاری کشتوکاڵی دەستی پێکرد، بوو بە یەکەم سەرۆکی ھاووڵاتیانی رەسەنی ئەمەریکا لە جیھاند، وازی لە بەشێکی زۆری موچەکەی و کۆشکی کۆماری ھێن، بۆینباخی ببڕای ببڕای لە مل نەکرد، سادەو ساکار ژی، خیانەتی لە وانەکانی گیڤارای مامۆستای نەکرد.\nھەموو ھێزەکانی دژ، لە ئەمەریکای باوەڕ بە تێزەکانی مۆنرۆوە" کە ئەمەریکای لاتین بە باخچەی پشتەوەی باڵەخانەکەیان دەزانن"، تا ئۆلیگارشیەکان و سپی پێستە دەسەڵاتدارەکانی رابردوو لە شارە دەوڵەمەند نشینەکەی سانتاکروزەوە، راستیستەکان بۆ کەنیسەی کاسۆلیک و ئینجیلیەکان و دژ بەرانی جیاکردنەوەی دین لە دەوڵەت و ژیاندنەوەی کلتورو داب و نەرێتی ھاوڵاتییە رەسەنەکان، تا دەگاتە ئیلان ماسک خاوەندی کۆمپانیای تێسل، ھەموو ئەوانەی بە ھەنگاوە چاکسازیەکانی مۆرالیس و بە گرتنە دەستی دەسەڵات زیانیان کردبوو،یان لە زیان دەترسان، لە ٢٠ی ئۆکتۆبەرەوە کەوتنە ھەوڵی کودەتا کردن، لە سەرەتادا بە ئەنجامدانی خۆپیشاندان و گەڕان بە دوای عەدالەتی ھەڵبژاردنەوە، سوتاندنی ناوەندی ھەڵبژاردن لە سانتا کروز، تا ھەڵگرتنی قەناس و کوشتنی لایەنگرانی مۆرالیس و پەلاماردانی ماڵ و منداڵیان، لە کۆتادا ھەڵگەڕانەوەی پۆلیس و کودەتای سەربازی، ئەوجا لە قۆناغی ئازادیخوازییەوە بۆ کوشت بڕی بێ پەردەو دژایەتی رۆژنامەنووسان و قەدەغەکردنی کەناڵەکانیان و راگەیاندنی حوکمی سەربازی، ژمارەی کوژراوەکانی سەردەمی کودەتا ١١ جاری سەردەمی مۆرالیسی دەسەڵاتدارە لە ماوەی ١٤ ساڵ دەسەڵاتدارێتید، تەنھا لە ماوەی ٩ رۆژی یەکەمی گەیشتنیان بە دەسەڵات ، کە بەشێکیش لەو قوربانیانەی سەردەمی مۆرالیس ھەر قەناسە بەدەستەکان ئۆپۆزسیۆنی راستگەرای فاشیست کوشتیانیان، دوای کودەتاکە ھەموو نەفەسێکی دیموکراسی قەدەغە کر، وەک بەرەکانی شەڕ کۆپتەرە سەربازییەکان بە ئاسمانەوە بوون، گولە راستیەکان دڵەکانی سارد دەکردەوە، زیندانیەکان پڕ کران لە نەیاران، ترەمپ رایگەیاند گۆڕانکارییەکان ھەنگاوێکی گرنگە بۆ دیموکراتیەت، بێشک لای ترەمپ دیموکراتیەتی سپی پێستی سەرمایەداری و سەفقاتی لیسیۆمی دواتر سەرکەوتن و گرنگە.\nکودەتاکەی پۆلیڤیا بۆ کرا؟\nلە ٢٣١ ساڵی رابردوودا لە ھەڵبژاردنی جۆرج واشنتۆنەوە لە ساڵی ١٧٨٩، ئەمەریکا تەنھا ١٦ ساڵ لە مێژووی خۆیدا بە ئاشتی تێی پەڕاندووە، وڵاتێکە لەگەڵ ئاشتی ھەڵناکات، ولیام بلۆم فەرمانبەری پێشوو لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت: لە ساڵی ١٩٤٥ ەوە ئەمەریکا ٥٠ حکومەتی روخاندووە، ئەمەی پۆلیڤیاش بەشێکە لە ھەمان سیناریۆ، ئەمەریکا کودەتاکەی بە شۆڕشی دیموکراتی دایە قەڵەم و وای وێنا کرد کە خەریکە نیوەی رۆژئاوای جیھان بە تەواوی دیموکراسی بێت، پاش ئەوەی لە زۆرێک وڵاتانی ئەمەریکای لاتین حیزبە راستڕەوەکان گەڕانەوە دەسەڵات بە ھەڵبژاردن یاخود کودەتا وەک بەرازیل و ئیکوادۆر و پاراگوای و ھندۆراس، وەک ئەوەی کودەتا سەربازییەکان رابردوو کە زۆرینەیان کۆمەڵکوژیان تێدا ئەنجامدرا ئەو ئەنجامی نەدا بێت.\nھەردوو بیریاری گەورەی جیھانی چومسکی و فیجای براشاد لە وتارێکی ھاوبەشیاندا سەبارت بە کودەتاکەی پۆلیڤیا نووسیان ئۆلیگارشی پۆلیڤی بە ھاوکاری ئەمەریکا کودەتایان کرد.\nبەڵام ئیلان ماسک خاوەندی کۆمپانیای تێسلا وتبووی کودەتای پۆلیڤیا پەیوەندی بە دیموکراسی و شتی واوە نییە، ھێزی کۆمپانیاکانە کە لە گەڵ حکومەتی ئەمەریکا دژ بە حکومەتی پۆلیڤیا کە ئامادە نەبووە سامانی وڵات بە مەزادی ئاشکرا بفرۆشیت.\nوتەکانی ماسک ئەو راستییەی سەلماندەوە کە ئەوەی کرا لە پۆلیڤیا کودەتای لیسیۆم بوو، وەک ناونرابوو.\nدوای کودەتاکە وەزیری وزەی نوێی پۆلیڤیا نامەی نارد بۆ ماسک تیایدا نووسیبووی: پێشوازی ھەر کۆمپانیایەک دەکەین تۆ بینێریت، ھاوکات دوای کودەتاکە پشکی کۆمپانیای تێسلا بۆ بەرھەم ھێنانی ئۆتۆمۆبیلی کارەبایی سەرکەوت، چونکە لیسیۆمەکەی پۆلیڤیا حەیاتییە لەبەر ھەم ھێنانی پاتری ئۆتۆمۆیلی کارەبایی، بۆیە دۆڕانی کودەتاچییەکان بە توندی لە ١٨ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٠دا دۆڕانی ئیلان ماسک و کۆمپانیای تێسلاش بوو، سۆسیالستەکان کە سەرکەوتن کۆمپانیای تیسلا ٢،٠٥%ی نرخی پشکەکەی دابەزی.\nپۆلیڤیا ٥٠ بۆ ٨٠%ی یەدەکی لیسیۆمی جیھانی ھەیە، لە باشوری رۆژئاوای پۆلیڤیا بە پانتایی ١٠٥٨٢ کیلۆمەتر دووجار لە بەرزایی ٣٦٦٣ مەتر، بیابانێکی سپی پان و بەرینی لیسیۆمی لێیە، ١٥ ملیۆن تەنی دڵنیای یەدەکی لیسیۆمئ لە جیھانا ھەیە، ٨ ملیۆن تۆنی لە بۆلیڤیایە، بەڵام ئەگەر زۆرە ئەو یەدەکە زیاد بکرێت دەگاتە ٦٠ ملیۆن تەن، لێ ئەویش کاتی دەوێت.\nلە شوباتی ٢٠١٩ کۆمپانیای چینی Xinjiang TBEA و کۆمپانیای Yacimientos de Litio Bolivianos سەر بە دەوڵەتی پۆلیڤی رێک کەوتن بە سەرمایەی ٢،٣ ملیار دۆلار، کارگای بەرھەم ھێنانی پاتری ئۆتۆمۆبێل دابنێن ٥١%بۆ پۆلیڤی، ٤٩%بۆ چین بوو، لە بڕی ناردە دەەوەی لیسیۆمەکە، پاتری ھەناردە بکرێت، کە پێشتر ٨٢% ی داھات بۆ کۆمپانیاکانی فرە نەتەوەیی رۆژئاوا بوو، ١٨% بۆ گەلی پۆلیڤی بوو،" ھەرچەندە تەنھا پۆلیڤیا نییە، چین قەرز دەری یەکەمە لە ئەمەریکا لاتین، خەریکە لە ئاڵوگۆڕی بازرگانیش رەتی دەدات، ئاڵو گۆڕی بازرگانی لە ١٧ ملیار لە ساڵی ٢٠٠٢ ەوە بەرز بۆتەوە بۆ ٣١٥ ملیار دۆلار لە ساڵی ٢٠١٩ ەدا لە کیشوەرەکە، ململانێی ئەمەریکاو چین لە ئەمەریکای لاتین تینی سەندووە، لە گەڵ ھاتنە سەرکاری حکومەتە پێشکەوتنخوازە پەمبەییەکان لە گەرمیدا سورتر دادەگەڕێت"پرۆژەیان ھەبوو تا ساڵی ٢٠٣٠ ، ٤١ کارگەی پاتری لیسیۆم دروست بکەن لە پۆلیڤی،ئەمە تەنھا خەون و ھیوا نەبوو، پێشتر حکومەتە چەپەکەی پۆلیڤیا داھاتی نەوت غاز ی لە ساڵی ٢٠٠٥ کە تەنھا ٥٧٣ ملیۆن ۆلار بوو، گەیاندییە ٣ ملیار دۆلار، ئێستا ھەر سێ وڵاتی بەرھەم ھێنەری لیسیۆم ، ھاوپەیمانی سێگۆشەی لیسیۆم پێک دەھێنن " پۆلیڤی، ئەرجەنتین، شیلی"، پێش کودەتاکە پۆلیڤیا لە گەڵ چینی و روسییەکان رێکەوتبوون پێکەوە لیسیۆم دەربھێنن و بەرھەمی بھێنن، کودەتاکە کۆتایی پێ ھێنا.\nتۆباک کاتاری شۆڕشی بۆ سەربەخۆیی لە ئیسپانیاو رزگاربوونی ھاووڵاتیانی رەسەن لە ساڵی ١٧٨١ بەرپا کرد، ئیسپانیەکان گرتیان، جەستەیان پارچە پارچە کرد بۆ ئەوەی ھیچی لەدوا بەجێ نەمێنێت نەوەک یادی بکەنەوە، وەک بن لادن و بەغدادییان چی لێکرد چۆن فڕێ درانە دەریاوە.\nخۆسیە تۆرێز لە ساڵی ١٩٧٠ بە کودەتای سەربازی ھاتە سەر حوکم بەسەر جەنەرال ریخیلۆ کە رۆژێک پێشتر ئەویش کودەتای کردبوو، سیاسەتی چەپگەرایانەی پیادە کرد،سپی پێست و سەربازیش بوو، لە ساڵی ١٩٧١ راستگەراکان کودەتایان بەسەردا کرد، دور خرایەوە ، وازیان لێ نەھێنا تا لە ئەرجەنتین لە ساڵی ١٩٧٦ تیرۆریان کرد، دەترسان دوای چەند ٥ ساڵی دیکە بگەڕێتەوە.\nبۆیە مۆرالیس دەبیوایە بڕویشتایە، ھاوکات ھەڵگری جیناتی تۆباک کاتاری و خۆسیە تۆرێز بوو، ھەم توخمی چەپ بوونی ھەڵگرتووە وەک خۆسیە تۆرێز، ھەم روحیانەتی ئازادیخوازی رەسەنایەتی تۆباک کاتاری لە خوێنیدایە، بۆیە دەبوایا بڕۆیشتایە، تاوانی ئەوەبوو ھاووڵاتی رەسەن و کەسێکی سۆسیالستی ریفۆرمیستی بە بنەچە کرێکاربوو، بەرژەوەندی ئۆلیگارشی و ئەمەریکای بە باشی نەپاراست، دەرگای تاڵانکردنی لیسیۆم و نەوت و گازی نەکردە سەر پشت، دەیانەویست لەناوی ببەن، دەربازبوون لە کودەتا چییەکان بۆ ئەو سانا نەبوو، شەوی کودەتاکە لە پەلەوەگەیەک دەخەوێت بە نھێنی، دەیەویست خەباتی چەکداری رابگەیەنێت، گرتنی سەربازگەیەکیشی خستبوە بەرنامەی خۆیەوە، بەڵام دەکەوتە تەڵەکەوە، وەک ئێستا خەونەکەی ناھاتە دی، کودەتا چییەکان بە کارمەندەکانی فرۆکەخانەیان وتبوو، یەکی ٥٠٠٠٠ دۆلارتان دەدەینێ دەستگیری بکەن، ١٠٠٠ کەس لە لایەنگرانی لە فرۆکەخانەی کۆتشابامبا بەڕێیان کرد، دوای ساڵێک تەنھا لەھەمان فرۆکە خانە ملیۆنێک پێشوازی لێکرد.\nنەیارەکانی کێ بوون؟\nچوار کارەکتەری سەرەکی سەرکردایەتی ئۆپۆزسیۆنی راستگەرایان دەکرد، کە ھاوبەشی لە نێوانیاندا ھەبوو" سپی پێستی، راستگەرایی، پارێزگاری ئاینی کاسۆلیک و ئینجیلی، سەرمایەداری و توندوتیژبوون"، دوای کودەتاکە کە چوونە ناو کۆشکی کۆمارییەوە ئاڵای وێڤالای ھاووڵاتییە رەسەنەکانیان سوتاند و رایان گەیاند ئیتر ئێرە نابیننەوە، بەڵام گرەوەکەیان لە ١٨ی ئۆکتۆبەرە مەزنەکەی پۆلیڤیا دۆڕاند، ئەو ٤ کارەکتەرەش بریتی بوون لە:\n-سەرۆک کۆماری کاتی پێشوو لە رێگای کودەتاوە ... جانین ئانیز لە ١٢ی نۆڤەمبەرەوەJeanine Áñez; ١٣ August ١٩٦٧)" ، پارێزەرو رۆژنامەنووس، سپی پێستی رەگەزپەرستی راسیست، رۆژی کودەتاکە کە چووە ناو کۆشکی کۆماریەوە وتی" خوا رێگای دا ئینجیل بگەڕیتەوە کۆشکی کۆماری"، پێشتر لە ساڵی ٢٠١٣ ەدا رایگەیاندبوو خەون دەبینێت بە پۆلیڤیایەکی بێ سروتی شەیتانی ھیندییە سورەکان" کۆلاس"، وە وتبووی ژیانی شاری بۆ ئەوان نییە، بەڵکە پێویستە بچن بۆ بەرزاییەکانی تشاکۆ، ئانێز ئەندامانی بزوتنەوەی بەرەو سۆسیالزمی بە وەحشی ناوبرد، باوەڕی بە پاککردنەوەی پۆلیڤیا لە سروتی شەیتانی ھاووڵاتیانی رەسەن ھەیە، دەیووت دەبێت پایتختیان لێ پاک بکرێتەوە، بیان نێرینەوە بۆ کێوەکان.\nئەو باوەڕی بە باڵایی رەگەزی سپی پێست ھەیە، کە تەنھا ٥%ی ھاووڵاتیانی پۆلیڤیا پێک دەھێنن، ھەرچەندە ٩٧%ی ھاووڵاتیانی پۆلیڤی خۆیان بە کریستان دەزانن، لێ کریستانی لای ئەو تەنھا بۆ سپی پێستەکانە، ئەو لە رێگای پەرلەمانێکەوە بووە سەرۆک کرسییەکانی ھەموو بەتاڵ بوون،\nتەنانەت لە جەنەوەری ٢٠٢٠ لە شاری سوکری رایگەیاند نابێت رێگە بەو دڕندانە بدەین بگەڕینەوە دەسەڵات، لەکاتێکدا بە بەڵگە مۆرالیس میھرەبانترین فەرمانڕەوای پێنج سەدەی رابردووی وڵات بوو.\n٢- کارلۆس میسا کاندیدی دۆڕاوی سەرۆک کۆماری ،" October ١٧، ٢٠٠٣ – June ٩، ٢٠٠٥ " وە سەرۆکی دەرکراوی کۆمار "کرێکاران لە دژی خۆپیشاندانیان کرد، لە ئازاری ٢٠٠٥دەستی کێشایەوە، وەلێ پەرلەمان دەستکێشانەوەکەی پەسەند نەکرد، دواتر لە ١٠ی یۆنی جارێکی دیکە دەستی کێشایەوە، ئەوجا دەستکێشانەوەکەی قەبوڵکر، پاش ٣٢ رۆژ خۆپیشاندانی بەردەوام، ئێستا باسی کۆمەڵگای مەەنی و نوێنەرایەتیان دەکات، کەچی ٨٠ کەسی لە خۆپیشاندەرانی ئەوی رۆژێی پۆلیڤیا کوشت ئەوجا کورسی دەسەڵاتی جێ ھێشت، رازیش نەبوو پەرلەمانی پۆلیڤیا کۆبونەوە بۆ پەسەندکردنی دەست لە کار کێشانەوەی مۆرالیس بکات، لەم ھەڵبژاردنە خراپتر لە جاری پێشوو دۆڕا.\n٣- لویس فیرناندۆ کۆماتشۆ و مارکۆ بۆماری، دوو کەسایەتی سەرمایەدار، لە بەڕێوەبەرایەتی یەکێتی خاوەند کارانی سانتاکرۆزن، ناوەندی سپی پێست و سەرمایەداران و پارێزگارە راستڕەوەکانی وڵات، سپی پێستی بیروباوەڕ رەگەز پەرستی زەبروزەنگاوی شەڕەنگێز، پارێزگاری دژ بە ژنی ئۆلیگارشی راستگەرای توندڕەوی دژ بە ھاووڵاتیانی رەسەنی پۆلیڤین، چۆڕاوی کۆنەپەرستیان لێدەتکێت، لە کاتی کودەتاکەی ساڵی رابردوو بە ئینجیلێکی گەورەو و ئاڵای کۆنی پۆلیڤاوە چونە ناو کۆشکی کۆمارییەوە، لەوێ رایانگەیاند باشاماما ئیتر نایاتە ناو کۆشکی کۆمارییەوە، مەبەستی ھاوڵاتیانی رەسەنە، ئەمجارەش زۆریان ھەوڵد، وەلێ کۆماتشۆ لە ھەڵبژاردن خۆی تاقیکردەوە، دۆڕانەکان وزەی یاخی بوونەوەیەکی دیکەی لێ بڕی، ھەرچەندە بۆ چرکەیەکیش لە رەتکردنەوەی ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان وچانی نەداوەو لە تاوانکردن رانەوەستاوە، پێشی ناچێت بە سانایی تەسلیم ئەنجامەکانی ھەڵبژاردن بێت.\n٤-ھەرچەندە ٨٨،٩% ھاوڵاتیانی پۆلیڤیا کریستانن، بەڵام کەنیسەی کاسۆلیک و ئینجیلیەکانیش لایەنگری دەسەڵاتی لە مێژینەی سپی پێستەکانن لە وڵات کە تەنھا ٥%ی ھاووڵاتیان پێک دەھێنن، کە لە ھەڵبژاردنەکە دۆڕان، بۆ خۆی بردنەوەی بیروباوەڕی ھاوڵاتیانی رەسەن ویبھالا بوو بەسەر ئینجیلد، ئەوان ھەر ٣٣ نەتەوە رەسەنەکەی وڵات جۆرە کریستانێکیان بۆ خۆیان لە گەڵ بەھاکانی مەسیح گونجاندبوو، رەتی چەوسانەوەو رەگەز پەرستی دەکات، بۆیە ئەو کەنیسانە رەتی ئیمانەکەیان دەکەنەوە.\nمۆرالیس لە وڵات چی کردبوو؟\nلە مێژووی کۆماری پۆلیڤیا مۆرالیس زۆرترین ماوە لە وڵاتی کودەتا سەربازییەکانی سوپا ٣٥٠٠٠ کەسیەکەدا حوکمڕانێکی سەقامگیر بووە، لەو ماوەیەدا حوکمڕانی جێگیر بووە و ھەمووان ھەستیان بە بوونی دەسەڵات و گەڕاندنەوەی کەرامەت کردووە، بە تایبەت زۆرینەی ھاووڵاتینی دانیشتووانی رەسەن، لەو ماوەیە تامی ھاووڵاتی بوونیان کرد و بەھرەمەند بوون لە سامانی دەوڵەت و زۆرێکیان زانکۆیان تەواو کرد، کە پێشتر خەون بوو، لەماوەی ئەو ١٤ ساڵەدا جگە لە گەڕانەوە کەرامەت بۆ ھاووڵاتیانی رەسەن و تێکەڵەکان"رەسەن -ئەوروپی"، لە روی ئابووری و ئازادییەکانەوە کۆمەڵێک ھەنگاوی گرنگی نا: ، گرنگترینیان:\n٢- نەخوێندەواری لە١٣% ەوە دابەزی بۆ ٢،٤%، بێکاری لە ٩،٢% دابەزی بۆ ٤،١% ، ھەژاری لە ٦٠،٦% دابەزی بۆ ٣٤،٦% ، زۆر ھەژاری لە ٣٨،٢% دابەزی بۆ ١٥،٢%.\n٥- بە خۆماڵیکردنی وزەو سامانی ژێر زەمینی وڵات کە پێشتر بۆ کۆمپانیا بیانیەکان بوو لە پێنج سەدە لەمەوپێشەوە زێڕو زیوی وڵات بۆ ئیسپانیەکان بوو، ئێستاش خاوەند ٩ ملیۆن تەن یەدەکی لیسیۆمە، کە روحی پاتری ئۆتۆمۆبێلی کارەباییە، کە جیھان بەرەو ئەو ئاراستەیە دەڕوات.، ئەگەری بەرز بوونەوەی بۆ ٢١ ملیۆن تەن ھەیە\n٦- دابینکردنی خوێندن و نەخۆشخانە بۆ ھاووڵاتیان، پێگەیاندنی چینێکی بەرفراوان لە ھاووڵاتیانی رەسەن، جاران جوتیارێکت نابینی دەرچووی زانکۆ، ئێستا نەوەیەکی لێیان گەیندە زانکۆ.\n٧- کەمکردنەوەی ئیمتیازاتی سەرۆک کۆمارو جێگیرەکەی و وەزیرەکان، دەرگای کۆشکی کۆماری خرایە سەر پشت بۆ ھەمووان.\n٩- زیادکردنی لانی کەمی کرێ بە رێژەی ٥٠% و دابەزاندنی تەمەنی خانەنشینی لە ٦٥ ساڵەوە بۆ ٥٨ ساڵ.\nئەمەو دەیان و سەدان چاکسازی دیکەی لە بەرژەوەندی ھەژاران و ھاووڵاتیانی رەسەنی پۆلیڤی ئەنجامد، ھەموو ئەوانەی بەرژەوەندیان لەگەڵ ئەو دەستکەوتانە بوو، بەرەو روی کودەتاکە بوونەوە.\nمۆرالیس ھەڵەیەکی ستراتیژی گەورەی کرد کاتێک خۆی بۆ چوارەم خولی سەرۆک کۆماری کاندید کردەوە، لە کاتێکدا دەیتوانی جێگیرەکەی ئەلفارۆ غارسیای تێکۆشەرو سەرکردەی پارتیزانی پێشتر" سەرکردەی بزوتنەوەی مارکسیستی تۆباک کاتاری پۆلیڤیا" کاندید بکات، سپی پێستێکی رۆشنبیری ناسراو مێژوو نووسێکی بە بڕشت و ناسراو و چەپگەرایەکی جێگیر بوو، لە دوای کودەتاکەش ھەر بە یاوەری مایەوە، یاخود بەھەمان شێوەی ئێستا لویس ئارسا و جێگیرەکەی دیڤید شۆکیۆانکا کاندید بکردبای، کە سێ خول وەزیری ئابووری بووە لە حکومەتەکەی، سەرۆک و جێگرەکەی ھەردوکیان وێڕای بیروباوەڕی سیاسییان لە گەلی ئیمارای رەسەنن، مۆرالیس پێش ھەموو شتێک قوربانی چوارەم خولی کاندید بوونیەتی لە دەرەوەی دەستوورەوە، بە پێگەیەکی لاوازەوە چووە ھەڵبژاردنەوە، دابەزینی دەنگەکەشی لە " ٥٣%، ٦٤%، ٦١%" ەوە بۆ ٤٧% بۆ خۆی پاشەکشەیەکی ١٤% یی بوو لە ئەنجامەکانی خولی پێشوو، دەنا ئەوەی دەوترا ساختە کردن دوور بوو لە راستیەوە،\nلۆلا سەرۆکی پێشووی بەرازیل پێی وت: خۆت کاندید بکەیت بۆ چوارەم جار دەیبەیتەوە بەڵام ھەڵەیە، مۆخیکا باوکی ھەژارانی جیھانیش ھەمان ئاگادارکردنەوەی پێید، کەچی نەیارەکانی رێگایان پێی داو خستیانە بۆسەوە، ئەمینداری گشتی رێکخراوی وڵاتانی ئەمەریکی لویس ئەلماغرۆ دانی نا کە رۆڵی گێڕاوە دژ بە مۆرالیس لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٩ د، وە رێگادان بە خۆکاندیدکردنەوەی مۆرالیس لە لایەن ئەلماغرۆوە لەبەر ئەوە بوو باوەڕی وابوو لە ھەڵبژاردنەکە دەدۆڕێت، وەک بەشێک لە پیلانگێڕی کە دووساڵ پێش ھەڵبژاردنەکە ئامادە کرابوو ، ئەوان گرەویان لەسەر دۆڕانی کردبوو، کە بردییەوە بەرەو روی بوونەوە، چونکە ئەنجام پێچەوانەی نەخشەکەیان بوو، ھەمووان دەزانن لایەنگرانی ئەو ھاووڵاتیانی رەسەنی ناوچە ھەژارو دورەکانەو سندوقەکانی دەنگدانی ئەوان درەنگتر دەگەنە ناوەندەکانی جیاکردنەوە، ئەوەی کێشەی لەسەر بوو، زۆر کەمتر بوو لەوەی ئەنجامەکان بگۆڕێت، دەوترا گزی ھەڵبژاردن لە ٧٨ ناوچە کراوە بەھۆی دوا کەوتن لە گەیشتنی ئەنجامەکانی لە کۆی ٣٤٥٥٥ ناوچەی دەنگدان، کە دەکاتە تەنھا ٠،٢٢%ی کۆی ناوچەکان، ئەمەش ئەنجامی ناگۆڕی، چونکە ئەو ١٠،٤٩% لەپێش نزیکترین کاندیدەوە بوو " ٤٧.٠٨% Evo Morales- Carlos Mesa ٣٦.٥١% "، ئۆپۆزسیۆنی راستگەرا چیان بکردبایە نایان توانی جیاوازیەکە لە ١٠،٤٩% ەوە دابەزێنن بۆ کەمتر لە ١٠%، تەنانەت ئەگەر لە کۆی ٠،٢٢%ی دەنگە دواکەوتووەکە، دەنگێکیشی بۆ مۆرالیس نەبوایە، کە دەنگی ناوچەکانی قەڵەمڕەوی ئەو بوون، کە بە پێی یاسا ئەو ژمارەیە سەرکەوتنەکەی یەکلا دەکردەوە، بۆیە بە ناچاری نەخشەی کودەتاکەیان داڕشت، پێش ھەڵبژاردنیش دەنگۆی کودەتا بڵاو کرایەوە،١١ ساڵ پێشتریش ھەمان ھەوڵدان ھەبووە، ساڵی ٢٠٠٨ ویستیان کودەتا بکەن، فیلیپ جولدبێرج باڵوێزی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە وڵات دەرکر، ئەوکات مۆرالیس ئاستی جەماوەری لەسەروی ٦٠% ەوە بوو، بۆیە ئەستەم بوو سەرکەوتنی، سێجار ھەوڵی کودەتا شکست پێ ھێنرا لە رابردوو، ئێستاش بە دەستوور نایانتوانی بە سانایی کودەتا بکەن، بۆیە نەخشەی کودەتاکەیان داڕشت لە رێگای سوپاوە، کە ١٤ ساڵ بو زاتی کودەتای وایان ناکرد، چونکە لە مێژوودا پۆلیڤیا سەرۆکی جەماوەری وای بەخۆوە نەبینیبوو، زیاتر لە ٥٠% ی دەنگەکان بھێنێتەوە، کودەتاکە لە رێگای پەرلەمان و ئەنجومەنێکی پیرانی کورسی بەتاڵەوە بەرگی یاسایی بەبەردا کر، ئەمجارە سوپا کاری خۆی کرد، ھیچ بەرگرییەک نەکر، دەستکەوتی چواردە ساڵ حوکمڕانی توایەوە ، مۆرالیس لە تەنگانەدا کەماسییەکەی بۆ دەرکەوت، وەلێ کارلەکار ترازابوو، نایتوانی ئاوڕ بۆ دواوە بداتەوە، وتی ھەڵەمان کرد خەڵکمان چەکدار نەکرد وەک فەنزوێل، شەپۆڵی ھاووڵاتیانی رەسەن بێ چەک زەلیل بوون بەدەست کەمایەتیەکی چەکداری فاشیستەوە، سوپا کە نەتوانرا بێلایەن بکرێت، وەک ئامراز بە دەست کەمایەتییەوە مایەوە، ھەموو کات وەک پاژنەی ئەخیل خاڵە لاوازەکەیە.\nئەوەی کرا کودەتایەکی سەربازی سیاسی بوو لە بەرگی تازەد، کە پرۆسەی دەستلەکار کێشانەوەی کودەتایی و تۆقاندن و پەیڕەو کردنی یاسای گاڵتەجاڕیانەی بێ تەواو کردنی لانی کەمی یاسای لە گەڵدا بوو، وەلێ ئامانجە کۆنەکە ئەوەیە چەپ و دانیشتوانی رەسەن بڤەن لە کۆشکی کۆماری، مۆرالیس وجێگیرەکەیان وادار کرد دەست لەکار بکێشنەوە، دواتر رێگا نەدرا سەرۆکی ئەنجومەنی پیران و جێگیرەکەی و سەرۆکی پەرلەمان بچنە کۆبونەوەی ئەنجومەنی پیرانەوە کە مافی بوون بە سەرۆکیان ھەبوو، ھەموو سەر بە پارتی بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالستی بوون، بۆیە جێگیری دووەمی سەرۆکی ئەنجومەنی پیرانیان دیاریکرد بە سەرۆک لە کۆبونەوەیەکی نا شەرعیدا کە زۆر کەمتر لە نیوەی ئەندمانی ئەنجومەنی پیران ئامادە بوون، لە کۆبونەوەیەک کورسییە بەتاڵەکان زۆر زیاتر بوون لەوانەی لە ژورەوە بوون، بە ھەنووکەشەوە پەرلەمان دەست لەکار کێشانەوەی سەرۆک و جێگیرەکەی ئەوکاتی پەسەند نەکردووە، کە پارسەنگ لە پەرلەمان و ئەنجومەنی پیران بەلای مۆرالیسەوە بوو " ٨٨ لە کۆی ١٣٠ پەرلەمانتار، ٢٥ لە کۆی ٣٦ ئەنجومەنی پیرانی ھەبوو"، ھاوکات کاتی خۆی پەرلەمان دەست لەکار کێشانەوەی کارلۆس میسای لە ساڵی ٢٠٠٥ رەتکردۆتەوە، ئەمەش پێشینەیەکی شەرمەزارییە بۆیان،بە تایبەت بۆ میس، بەدوای ئەو سیناریۆ کرچ و کاڵەدا حکومەتێکی سەربازی فاشیستانەیان راگەیاند، لە مۆرەکانی راستگەرا سپی پێستە ئۆلیگارشیەکان، لە گەڵیشیدا سوپایان سەربەستکرد لە سەرکوتکردنی ناڕەزایەتیەکان، ژمارەی قوربانیان و برینداران و زیندانیان لە ٩ رۆژی دوای کودەتاکە دەیان جاری ٢٠ رۆژ خۆپیشاندانی ئۆپۆزسیۆنە لە سەردەمی مۆرالیس کە ئەوکاتیش زۆرینەی ناڕازییە راستگەرا فاشیستەکان ئەنجامیان دا.\nشیری چۆلەکە گەیشت.\nلە کۆتاییدا شیری چۆلەکەکە وەک خۆشترین موژدە لە ئەمەریکای لاتینەوە دەرکەوت، ئیرادەی جەماوەر بەسەر ھێزی دۆلار سەرکەوت، کودەتای پۆلیڤیا لە رێگای سندوقی دەنگدانەوە وەک پولی دۆمینۆ ھەرەسی ھێن، ١٨ی ئۆکتۆبەر بە ئەندازەی ١١ی ئەپرێلی ٢٠٠٢ فەنزوێلا گرنگ بوو بۆ کیشوەری ئەمەریکای لاتین، کودەتای سەربازی بە کودەتای گەلی و ئیرادەی گەل وەڵام درایەوە، چونکە ئەوان وەک ئەمەریکای لاتین زیاتر لەسەر یەک ئاواز شایی دەکەن، کە ئاوازی گیڤارایە، پۆمبیۆی وەزیری دەرەوەی ئەمەریکاو جانین ئانییز سەرۆکی کودەتاکەری کاتی پۆلیڤیا ئاڵای سپی شکستیان بەرز کردەوە لە بەرامبەر ئەو سەرکەوتنەی گەلی پۆلیڤیا.\nکودەتاکەی نۆڤەمبەری ٢٠١٩ی پۆلیڤیا نەک کۆتایی بە بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم وەک شیلی و زۆربەی وڵاتانی ئەمەریکای لاتین لە قۆناغە جیاجیاکان حەوت دەیەی رابردوو نەھێن، بەڵکە بووە داینەمۆی ھاتنەوە مەیدان و بەھێزتر لە جاران، بە سەرکەوتن لە ھەڵبژاردنەکان قوناغی دووەمی حکومەتی پەمبەیی دژ بە لیبرالیزمی نوێ لە ئەمەریکای لاتین دەست پێدەکاتەوە، وەک واشنتۆن پۆست ھوشیارکردنەوەی شەپۆڵی پەمبەیی دایەوە و نووسی سۆسیالستەکان پۆلیڤیا شەپۆڵی پەمبەیی لە ئەمەریکای لاتین زیندوو دەکەنەوە.\nپۆلیڤیا لەچاو مەکسیک و ئەرجەنتین قورسایی نییە، بەتایبەت لە روی ئابوورییەوە، کە بەرازیل یەکەمی کیشوەرەکەو مەکسیکیش دووەمیانە" پۆلیڤیا بەرھەمی نەتەوەیی ساڵانەی ٤٥٠٤٥ ملیۆن دۆلار، مەکسیک ١،٧٤ ترلیۆن دۆلار ، واتا ٣٨ جارێتی، ئەرجەنتین ٤٤٩ ملیار دۆلار واتا ١٠ جارێتی، بەڵام سەرکەوتنەکە لە سەرکەوتنی چەپ لەو دوو وڵاتە گرنگترە کە پێشتر بەدەستیان ھێنابوو، بەھۆی تێکشکانی عەقڵی کودەتاچی ئۆلیگارشی لوتبەرزی سپی پێستەوە، لە ھەڵبژاردنەکەی ١٨ی ئۆکتۆبەر لویس ئارس کاندیدی مۆرالیس ٨،٠٢%ی لە مۆرالیسی ٢٠ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩ زیاتر دەنگی ھێنایەوە، دەنگی دۆڵفینەکە زیاتر بوو لە خاوەنەکەی وەک راستگەراکان بە دۆڵفینی مۆرالیسی ناو دەبەن،" لویس ئارسی ٢٨-٩-١٩٦٣ کاندیدی سۆسیالستەکان ٥٥،١٠%ی دەنگەکان ، کارلۆس میسا ١٢-٨-، ١٩٥٣ ، ٢٨،٨٣% ، لویس فرناندۆ کۆماتشۆ ١٥-٢-١٩٧٩، ١٤%ی دەنگەکان"، لە ھەڵبژاردنەکە ٨٨،٤٢%ی دەنگدەران بەشدارییان کرد.\nھاوکات ٧٥ کورسی پەرلەمان لە کۆی ١٣٠کورسی و ٢١ کورسی ئەنجومەنی پیران لە کۆی ٣٦ کورسی ئەنجومەنەکەیان بەدەست ھێن، ھەرچەندە بڕیاری یەکلاکەرەو ٢٤ کورسی دەیدا بۆ گۆڕانکاری دەستوری، بەمەش وەک مۆخیکا باوکە خۆشەویستەکەی چەپی جیھان وتەنی کودەتای لیسیۆم کۆتایی پێ ھات، ھەرچەندە لە کۆی ١٠ ھەرێم بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم ٤ لەو ھەرێمانەی پێ کۆنترۆڵ نەکراوە، بەڵام تیاندا یان ھێزی کاریگەرە یانیش یەکەمە بێ زۆرینەیە، بەتایبەت شاری بۆرژوا سپی پێست نشینی ئۆلیگارشیەکان سانتا کرۆز، کە سەرچاوە نا ئارامیەکانی سەردەمی کودەتا و دوای ھەڵبژاردنەکەو ئایندەشە، لە سانتا کروز بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم ٣٦،٢١%ی دەنگەکانی ھەیە، فرناندۆ کۆماتشۆ راستی فاشیست جگە لە سانتاکروز کە تیایدا ٤٥،٠٧% ی دەنگەکانی ھەرێمەکەی ھێناوەتەوە " دوای لاباز دووەم گەورەترین ھەرێمە لە روی ژمارەی دانیشتوانەوە ٣،٤٢٠،٠٨٤، وە گەورەترین لە روی روپێوەوە ٣٣،٧٤%ی خاکی وڵاتە ، ٢٥ کورسی پەرلەمانی ھەیە"، لە شوێنەکان دیکەی وڵات پەراوێزە، ئەو تەنھا سەرکردەی ھەرێمێکە بە ناتەواوی، لە ھەرێمی بنی لە باکور کۆماتشۆ ٢٣،٧٠%ی دەنگەکانی ھەیە و میسا ٣٩،١٧%ی دەنگەکانی ئەو ھەرێمەی ھەیەو یەکەمە تیاید، لە باندۆ دووەم و سێیەمن بە ھەردو لایان ٥٢،١١%ی دەنگەکانیان ھەیە،لە ھەرێمی تاریکا لە باشور کە بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم ٤١،٦٢%ی دەنگەکانی ھەیە، لێ ئەوان بە ھەردو لایانەوە زۆرینەن.\nسەرکەوتنی چەپ لە پۆلیڤیا ھاوکات بوو لەگەڵ سەرکەوتنی راپرسیەکەی گەلی شیلی، لە راپرسیەکەی ٢٥ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٠دا گەلی شیلی، رێک ھەفتەیەک دوای ھەڵبژاردنەکەی پۆلیڤیا بەڕێوە چوو، بە ٧٨،٩٩%ی دەنگەکان بڕیاری گۆڕینی دەستورەکەی بینۆتشەیان دا ، کە دەستورە نوێیەکە لە لایەن لیژنەیەکی ھەڵبژێردراوەوە بنووسرێتەوە، راستڕەوەکان بە نا دەنگیان دا لە راپرسیەکە، راست لە شیلی دۆڕانێکی قورستر لە پۆلیڤیا دۆڕ، لە کۆی ٣٤٥ شارەوانی ٣٤٠ی دەنگیان بە گۆڕینی دەستورەکەی پینۆشە د، ئەو شارەوانییانەی دەنگیان بە گۆڕینی دەستور نەد، سێیان گەڕەکی دەوڵەمەند نشینی پایتەخت بوون بە ناوەکانی فیتاکۆر، ولوس کۆندیس زلو بارنیشا.\nلە ھەڵبژاردنی وڵاتی گویانای ئەمەریکای لاتینیش، پارتی گەلی پێشکەوتنخوازی چەپ – مارکسی لە ھەڵبژاردنی ٢ی ئازاری ٢٠٢٠دا بە ھێنانی ٣٣ کورسی لە کۆی ٦٥ کورسی پەرلەمان گەیشتنەوە بە دەسەڵات، بۆیەکەمجار لە وڵات کەسایەتیەکی بە رەچەڵەک موسڵمان بەڵام ئایدیا چەپی سۆسیالستی و عەلمانی بەناوی عیرفان عەلی بووە سەرۆک کۆماری وڵات.\nلە ئۆرۆگوایش دوای ئەوەی لە دیسەمبەری ٢٠١٩ چەپەکان لە ھەڵبژاردندا دۆڕان، پاش ١٥ ساڵ لە حوکمڕانی، کەچی لە سەپتەمبەری ٢٠٢٠ پایتەختیان بە ٥٢% بردەوە، کە لە کۆی ٣،٤ ملیۆن دانیشتووانی وڵات ١،٣ ملیۆن ھاووڵاتی لە خۆ دەگرێت، ئەندازیاری کارەبا و سەرکردە لە حیزبی شیوعی خاتوو کارۆلینا کۆس براوەکەی ئەمجارە بوو، بووە پاریزگاری مەزنی پایتەخت.\nلە ئیکوادۆریش کە نەیانھێشت سەرۆکی چەپگەرای پێشوو رەفائیل کۆریا بەشداری ھەڵبژاردن بکات بۆ پۆستی جێگیری سەرۆک، بەڵام پێشبینی دەکرێت ھاوپەیمانی یەکێتی لە پێناو ھیوا لە ھەڵبژاردنی ٧-٢-٢٠٢١ دا دەنگی یەکەم بھێنێتەوە، چەپ لەو تەنگژەیەی بەدوای کودەتا ھەڵگەڕانەوەکەی مۆرینۆ لە چەپ، یان دروستتر خیانەتەکەی لینین مۆرینۆ، وەک ھیزی یەکەمی وڵات خۆی رێکبخاتەوە، راپرسیەکان دەریدەخەن لە ئیکوادۆر ھەڵبژاردن بکرێت کوریسمۆی چەپ دەیباتەوە .\nلە فەنزوێلاش لە ھەڵبژاردنی پەرلەماندا کە لە ٦ی دیسەمبەر ئەنجامدر،پارتی سۆسیالستی دەسەڵاتدار بە ھێنانی ٦٩،٣٢% ی دەنگەکان بردییەوە ، وێڕای دەنگی چەپ و شیوعیەکان ٢،٧٣% و ھاووڵاتییە رەسەنەکان، ھەرچەندە لە دەنگدانەکە تەنھا ٣٠،٥%ی ھاووڵاتیان ، ٩% کەمتر لە ھەڵبژاردنی پێشوو بەشداری دەنگدان کرا.\nھەموو ئەمانە بە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکانی مەکسیک و ئەرجەنتین و ناوخۆییەکانی بەرازیلەوە، تەنانەت بە ھەڵکشانی بیری سۆسیالستی لەناو گەنجانی ئەمەریک، وە بە قەیرانە ئابوورییەکانی وڵاتانی ئەمەریکای لاتینەوە کە پێشبینی دەکرێت ئەمساڵ بەرھەمی نەتەوەیی بە رێژی ١٠% داببەزێت، وە ١٥ ملیۆن ھاووڵاتی کیشوەرەکە پەیوەست بنەوە بە سوپای ھەژارانەوە، بۆمان دەرەکەوێت، کە ئاراستەی دەنگدان لە کیشوەرەکە گۆڕاوە، وتەیەکی ئەفریقی ھەیە دەڵێت کە مۆسیقا دەگۆڕێت ، سەماش لە گەڵیدا دەگۆرێت،\nھەموو سەرکردە چەپەکانی ئەمەریکای لاتین ئاھەنگیان گێڕا بۆ سەرکەوتنی پۆلیڤی، لە لۆلاوە بۆ مۆخیک، وڵاتانی فەنزوێلاو ئەرجەنتین و مەکسیک و نیکاراگوا ھەموو بادەی خۆشییان ھەڵدایەوە.\nراستگەراکان دۆش دامان.\nسانتاکروز " سانتا کرۆز گەورەترین شاری پڕ دانیشتووانی پۆلیڤیایە، ٣٥%ی بەرھەمی نەتەوەیی وڵات بەرھەم دێنێت، ٤٠%ی وەبەرھێنانی بێگانەش لە خۆ دەگرێت،لە گەڵ ٨٠%ی بەرھەمی کشتوکاڵی وڵات."شوێنی دەوڵەمەندەکان پۆلیڤیاو دڵی ئابووری وڵاتە، زۆرینەی پێک دێت لە کەمایەتی سپی پێستی باڵا دەست بەسەر ئابووری و سیاسەت لە وڵات و دو رەگەکان، ناوچەکانی دی وڵات لە چاوییەوە زۆرینەی ھاووڵاتیانی رەسەنی ھەژارن، سانتا کرۆز لەو رۆژەوەی ئەنجامی ھەڵبژاردن ئاشکرا کراوە، لە یاخی بونەوەدایە بە پشتیوانی کەمایەتی فاشیستەکان، چرکە ساتێکیش نوچانی نەداوە.\nھەرچەندە دادگای باڵای ھەڵبژاردن لە نەیارانی بزوتنەوەی لە پێناو سۆسیالزمن، لێ نەیانتوانی وەک سەرۆک کۆماری پێشوو دان نەنێن بە سەرکەوتنەکە، کە بواری مانۆڕی بۆیان تێدا نەماوە، بردنەوەکە بە رادەیەکی گورچک بڕە مانۆڕی بۆ راستگەراکان و سوپاو واشنتۆن و برۆکسل نەھێشتۆتەوە، تەنانە گومان و پرسیاریشی ھەموو پێیان قوت دایەوە.\nجانین ئانییز کە دانی نا بە دۆڕان، راستگەراکان پەلاماری توندیان د،ھەرچەندە ئەو و چەند کاندێکی دیکەی راست ، پێش دەنگدانەکە پاشەکشەیان کرد لە کاندید بوون لە پێناو یەکێتی راست تا رێگا لە بەردەم بردنەوەی چەپ بگرن، ئەوان پێشبینی چوونە خولی دووەمیان دەکرد، وەلێ بردنەوەکە بواری راچەڵکینیشی لێ بڕین، راستی فاشیستی پەڕگیر بەسەرکردایەتی کاندیدی دۆڕاو لویس فرناندۆ کاماتشۆ کە تەنھا ھێزی یەکەمی ھەرێمی سانتا کرۆزە دۆڕانێکی قورس دۆڕاو دان بە شکستی ھەڵبژاردن نانێن، پێی ناچێت بچنە ژێر باری ئەنجامەکانی ھەڵبژاردنەوە، ھەرچەندە تەنھا ١٤%ی دەنگەکانی ھێنایەوە، کەچی دان نانێت بە دۆڕانەکەی، مانگرتنی ٤٨ کاتژمێری راگەیاند، ناڕەزایەتی لە سانتا کرۆز، کۆتشابامب، ئۆرۆ و سوکری بەڕێوە برد، ھاوکات ئۆپۆزسیۆنی سەردانی تیپی ھەشتی سانتاکرۆزیان کرد ، داوای کودەتایان کرد، بۆ ئەوەی دەسەڵات نەکەوێتە دەست شیوعیەکان، لە ھەندێک شاری رۆژھەڵاتی وڵات خۆپیشاندان دەستی پێکرد و داواکرا دەسەڵات تەسلیم نەکرێت، ئەنجامی ھەڵبژاردن رەتبکرێتەوە، ئەمەش باوەڕ بوونە بە دیموکراسیەت؟؟.\nھاوکات پارتە ئۆپۆزسیۆنە راستگەراکان پەلاماری ئۆرلاندۆ جۆتیرۆسی سەرۆکی ساندیکای کرێکارانی کانەکانیان لە ٢٢-١٠ داو تیرۆریان کرد.\nئێستا فرناندۆ کاماتشۆ کاندیدی فەرمانڕەوای ھەرێمی سانتاکرۆزە لە لایەن پارتی راستگەرای فاشیستی کریمۆسەوە، کە داوای پۆلیڤیایەکی فیدرالی دەکات، وەک ھەنگاوێک بۆ جیاکردنەوەی ھەرێمەکە، چونکە ئومێدێکیان بە کایەی ھەڵبژاردن نەماوە، شەڕەکە بۆتە شەڕی ناسنامەکان.\nبەرەو دۆڕانە مەزنەکە.\nکاتێک مۆرالیس خۆی بۆ خولی چوارەم کاندیدکردەوە، سەرۆکی پێشووی بەرازیل لۆلا ئاگاداری کردەوە کە ھەڵە دەکات، ھەرچەندە بردیەوە، بەڵام پێگەی جەماوەری دابەزیبوو، بە ئێستاشەوە نەیارانی نەیانتوانی بەڵگەی گزیکردن لە ھەڵبژاردنی پێشوو بخەنە روو، ئەمینداری گشتی رێکخراوی وڵاتانی ئەمەریکا لویس ئەلماغرۆ بە بەھانەی ساختەکردن لە ھەڵبژاردن داوای کرد مۆرالیس دەستلەکار بکێشێتەوە، دواتر پەشیمان بوەوە، بەڵام کارلەکار ترازا بوو، دەرکەوت ھیچ بەڵگەیەک بۆ ساختەکاری نەبووە، ھەڵبژاردنەکە پاکژ بووە.\nلە بری ئەوەی گزیەکان دەستنیشان بکەن، لە جیاتی ئەوەی سندوقەکانی دەنگدان بپارێزن بۆ ھەژمارکردنەوە، کەچی لە سانتا کروز بیرۆی ھەڵبژاردن سوتێنرا لە لایەن ئۆپزسیۆنەوە، لە شاری فینتۆ سەرۆکی شارەوانی پرچیان بڕی و بۆیەی سوریان کرد وەک ئەتک کردنێک، شەڕێکی سەرانسەریان بە گوتاری فاشیستانە دژ بە زۆرینەی ھاووڵاتیانی رەسەن راگەیاند، ویستیان مێژووی زەلیلییەکان بگەڕێننەوە، ئەو چەند رۆژە بووە ھێز بۆ توندکردنی شەڕی سەرانسەری لە نێوان کەمایەتی و زۆرینەد، ئەستەم بوو کۆمەڵگا بگەڕێنرێتەوە پێش مۆرالیس، لەو ماوەیەدا نەوەیەک پەروەردە کرابوو.\nفەرماندەی سوپای پۆلیڤی ویلیام کالیمان رامرۆ پاڵەپەستۆی خستە سەر مۆرالیس لە ١٠ی نۆڤەمبەر دەست بکێشێتەوە، بزووتنەوەی ئبجیلی پۆلیڤیا کە گرێدراوی ئینجیلی ئەمەریکاو بەرازیلە پشتیوانی کودەتا بوون، لویس کاماجۆ ملیاردێر و فاشیست لە سانتاکرۆز، بە پشتیوانی وڵاتانی ئەمەریک، بەرازیل و کۆڵۆمبیا و ئۆپۆزسیۆنی فەنزوێلی و کەنیسەی ئینجیلی و کاسۆلیکی ئاڵای کودەتاکەی بەرز کردەوە، شەڕ دژ بە تەواوی ھاووڵاتیانی رەسەن راگەیەنرا.\nلە پرۆسەی کودەتاکە باش داکۆکی نەکرا لە مۆرالیس ، خۆیان بۆ شەڕێکی وا ئامادە نەکردبوو، ساندیکای ناوەندی کرێکارانیش لەگەڵ رۆیشتنیدا بوون، بەڵام دواتر بەرەو روی کودەتا چیەکانیش بونەوە، راستڕەوەکان داشیان لەو چرکە ساتە وا سوار بوو، ئامادەی گفتوگۆ کردن نەبوون لەگەڵ مۆرالیس، تەنانەت بە ئەنجامدانەوەی ھەڵبژاردنیش رازی نەبوون، راستە بزووتنەوەی بەرەو سۆسالزم پارتێکی سیاسییە، وەلێ یەکێتی فکرییان نییە، بەشێک لەوانە پشتیوانی مۆرالیسن بەڵام باوەڕیان بە سۆسیالزم نییە ؟، بەشێکیشیان باوەڕیان بە سۆسیالزمەو نەیاری مۆرالیسن، لەو رۆژەدا پارت لە تەنگژەدا بوو، بەتایبەت مۆرالیس نووسابوو بە کورسییەوەو پاشەکشەی بۆ جوتیارانی دەوڵەمەندی سانتا کرۆز بە تایبەت ئاژەڵدارە گەورەکان زۆرکردبوو.\nکودەتا چیەکان پەلەیان کرد لە بەتایبەتی کردنی کەرتی گشتی، ھەرچیەکیان بەردەست کەوت قسوریان نەکرد، گەندەڵی و تاڵان و کۆمەڵکوژی، بە گشتی ئامارەکانی ئابووری وڵات لە ماوەی ساڵێک حوکمڕانیان سەرتاپا سورن، بەرھەمی نەتەوەیی پێشبینی دەکرێت ١١،١% بۆ ئەمساڵ بپوکێتەوە، کەمھێنانی دارایی بودجە ١٢،١% یە، قەرزەکان ٤،٢ ملیار دۆلارن زیاترن، وڵات موفلس و قەرزار، ٣٠٠٠ ملیۆن پۆلیفی پارەی ھەیە ، ١٥٠٠ ملیۆن ئیلتزامی قەرز دانەوە بۆ کۆتایی ساڵ، زیادبوونی رێژەی بێکاری لە ٤،١% ەوە بۆ ١١،٨% بەرز بۆتەوە، دوای ھاتنە سەرکاری سۆسیالستەکان بە مانگێک توانیان بێکاری بۆ ١٠% کەمیبکەنەوە ، راوەستانی پڕۆژە ئابوورییەکان.... لە ھەمووشی زیاتر شکستیان بوو بەرامبەر نەخۆشی کۆرۆن، بەھۆی داڕمانی کەرتی تەندروستییەوە، پۆلیڤیا لەو رۆژڤە لە ژمارە ٤١ ی لیستی نەخۆشکەوتووان ریزی گرت، ١٤٣١٨١ کەسی تێپەڕاند، مردووەکانیش گەیشتە ٨٨٤١کەس.\nکودەتاچیەکان نەیانتوانی ژیانی خەڵک باشتر بکەن بگرە زۆرخراپتر بوو، ھەژاری چووە سەر، ھێرش بۆسەر کەرامەتی زۆرینەی رەسەن گەیشتە لوتکەی نا مرۆڤانە، نەیانتوانی بەرەو روی کۆرۆنا ببنەوە، شوێنەواری تەندروستی و ئابووری خراپی لێکەوتەوە، بۆیە شکستەکەی پۆلیڤیا دەبێتە نموونە بۆ وڵاتانی دی.\nتەنانەت ساندیکای کوب ناوەندی کرێکارانیش پێشتر داوای دەست لەکار کێشانەوەی مۆرالیسیان دەکرد، بەڵام نایانەویست بگەڕێنەوە قۆناغی حوکمڕانی نیولیبرالیەت، دوای روخانی مرۆالیس بونە داینەمۆی ناڕەزایەتیەکان بەرامبەر بە دەسەڵاتی راستگەرا کودەتاچیەکان، ھەرچەندە جیاوازیەکان تەنھا ئایدۆلۆجی نەبوو لە نێوان خەڵک و کودەتاچیەکان، بەڵکە کۆمەڵایەتی ، ناسنامە، چینایەتی ، شارو دێ ، سپی و رەسەن ، ھەژارو دەوڵەمەند و .... بوون، درزەکە لە نێوان زۆرینەو کەمایەتی کودەتاکەر نەک بە ١١ مانگ فەرمانڕەوایی، بە ٥ سەدەی رابردوو پڕ نەکرابوەوە، راستە ھەڵبژاردن دەنگدان بوو بە نموونەی ئابووری سەردەمی مۆرالیس و رەتکردنەوەی بەتایبەتیکردن و نیولیبرالیەت، بەڵام ھاوکات شەڕی کولتورەکانیش بوو، گەڕاندنەوەی کەرامەتە بۆ زۆرینە، جێگیری سەرۆک کۆمار وتی ٩٠%ی ھاووڵاتیانی رەسەنمان لە گەڵە، کەواتە ھەموو دەنگەکانیان دەنگی ئەوانە، بۆیە پێویستە لەم فازەی دەسەڵاتدارێتی زیاتر لایەنگری ھەژاران بن، راستە مۆرالیس بەشداری ھەڵبژاردنەکەی نەکرد، وەلێ خەڵک دەنگیان بە نموونەی فەرمانڕەوایی ١٤ ساڵەی ئەو و دژایەتیکردنی بە تایبەتیکردن د، دەنگدنەکە لە نێوان دوو کلتور، دوو مۆدێلی ئابووری بوو، لە ھەردوکی مۆرالیس ھەڵبژاردەی براوە بوو تیایدا.\nکودەتا چییە نیولیبراڵەکان لە ٣ ئایار و ٢٨ ی یۆنی و ٢٧ی سەپتەمبەر ھەڵبژاردنیان دوا خست، دەترسان لە ھەڵبژاردن، دەیانزانی چیان تۆو کردووە بۆ دۆرینەوە، بەھۆی فشارەوە لە ١٣-٨ پاش سەپاندنی ئابلووقە لە لایەن ساندیکای کرێکارانەوە بەسەر لابازی پایتەخت، رازی بوون بە ھەڵبژاردن لە ١٨ی ئۆکتۆبەر ئەنجام بدرێت ، ناڕەزایەتی دژ بە دواخستنی ھەڵبژاردن بووە ھۆی نەچوونی ئۆکسجین بۆ نەخۆشەکان زیاتر لە ٤٠ کەس بەھۆیەوە گیانیان لە دەستد، ئێستا ئەویش کەیسێکە دژ بە مۆرالیس لە لایەن سەرۆکی کودەتاچیی پێشوەوە لە دادگا تۆمار کراوە.\nکە تەسلیم ھەڵبژاردن بوون، وە ژمارەیەک زۆر لە کاندیدەکان بە ئانیزی سەرۆکیشەوە پاشە کشەیان کرد لە کاندید بوون، بۆ ئەوەی بە کاندێکی راستگەراوە بچنە بەرامبەر کاندیدی بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم، ئەوان و رۆژنامەو دەزگا راپرسیەکانیش پێشبینیان وابوو، لە خولی دووەم چەپ بدۆڕێت و درێژە بە دەسەڵات بدەن، لێ پێشبینیەکەیان نەھاتە دی، دۆڕانێک بە تامی سەرکەوتنی شۆڕش دۆڕان.\nگۆڤاری ئیکۆنۆمیست، پۆلیڤیای لە پاڵ مالی و نیوزلەند، تایوان، ئەمەریکا ھەڵبژارد، کە لە پێوەری دیموکراسی و مافی مرۆڤ بەرەو باشتر چوونە، شکستی کودەتا لە رێگای شکستی کەمەر شکێنی ھەڵبژاردن و جەمسەر بەندی کۆمەڵگا لە روی کۆمەڵایەتی و مۆدێلی بەڕێوەبردنی ئابووری، رێگای مانۆڕی لەبەردەم بەرەی ھێزو پارەو کودەتا بڕی.\nمۆرالیس کە بە ھەڵاتن وڵاتی جێ ھێشتبوو، وەک پاڵەوان بە پێشوازی ملیۆنی لە شارەکان پێشوازی لێکرا.\nپێش تەسلیمکردنی دەسەڵات، حکومەتی راست داوای ٣٥٠ ڤیزای بۆ حکومەتی کودەتا کرد بۆ ھەڵاتن، دوایی گەیشتە ٤٤٥، بەشێکی زۆر بەشدارانی کودەتا وڵاتیان جێھێشت، حکومەت بڕیاری گۆڕینی فەرماندەی سوپای دەرکرد، بە دوایدا بڕیاری گرتن بۆ کۆڵۆنێڵ ئیڤان رۆخاس کە ماڵی مۆرالیسی سوتاندبوو دەرچوو، ئەنیز ویستی رابکات خەڵک نەیان ھێشت، کە بڕیاری ژمارە ٤٠٧٨ ی لە ١٤ نۆڤەمبەر واژۆ کردبوو، تیایدا ھێزە چەکدارەکانی لە بەرپرسیارێتی تاوان لە سەرکوتکردنی خەڵکدا بێبەریکردبوو، کودەتا چییەکان زۆریان ھەڵاتن بۆ بەرازیل و ئەمەریک، لێپرسینەوە دەکرێت لە کودەت، بەرپرسی پایگای کۆتشاباما ئەلفریدۆ کۆیلار دەستگیر کر، بە تاوانی کوشتنی ١٢ کەس و بریندارکردنی ١٢٥ کەسی دی، ژەنەرال ئەلفریدۆ کۆیلار خرایە ژێر چاودێری توندەوە، کەیس لەسەر تاوانەکان دوای کودەتاکە کرایەوە، کە کۆی گشتی ٣٧ کەس کوژران، کە ٢٧یان راستەوخۆ بە گولە کوژرابوون، و ٥٢٢ کەسیش بریندار کران، کۆمەڵکوژی سینکاتا لە ١٩ی ١١ی ٢٠١٩ ، لێکۆڵینەوەی لێدەکرێت.\nداواکاری گشتی پۆلیڤی لێکۆڵینەوە لەسەر کاندیدی سەرۆک کۆماری فرناندۆ کاماتشۆو ٥ کەسی تر کردەوە، لە ناویاندا باوکی و فەرماندەی سەربازی ھەن ، تۆمەتبارن بە ئەنجامدنی تاوان لە کاتی کودەتا سەربازیەکە.\nسەرۆکی پۆلیڤیا دەڵێت: ئەو سەربازانەی گلاونەتەوە ھەردوو کۆمەڵکوژی سینکاتا لە شاری ئال ئاتۆ و ساکابا ناتوانن لە بەرپرسیارێتی ھەڵبێن.\nبەڵام حکومەت لێکۆڵینەوە لە کودەتاکە و لێکەوتەکانی سپارد بە لێژنەی مافی مرۆڤی وڵاتانی ئەمەریکای لاتین، بۆ ئەوەی دادوەری لە دەست نەدات .\nمۆرالیس چی دەکات؟؟\nمۆرالیس لە کۆبونەوەی پارتەکەی دیاریکرایەوە بە سەرۆکی بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم و سەرپەرشتیکاری ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ناوخۆیی پۆلیڤیا لە ٧ی ئازاری داھاتوو، بۆ ھەڵبژاردنی ھەرێمەکان بەڕێوە دەچێت لە ئێستاوە ھەڵمەتی ھەڵبژاردن گەرمەو ململانێکان سەختن، بۆ ئەوەی بردنەوەکان بپارێزرێت، بزووتنەوەی بەرەو سۆسیالزم پێویستی بە سەرکەوتن ھەیە، بە تایبەتیش شەڕە سەختەکە دەکەوێتە شاری سانتا کرۆزەوە، راستگەراکان لەسەر ئاستی وڵات ٣٨ ھاوپەیمانیان دروستکردووە بۆ ھەڵبژاردنی ٧ی ئازاری شارەوانیەکان، لێ لە سانتا کرۆز نەیانتوانیووە بە ھاوپەیمانی بچنە ھەڵبژاردنەوە، لە حوکمڕانی سەرتاسەریش بێ ئومێد بوونە، بۆیە ئەگەری ھەیە لە داھاتوودا ھەوڵی جیاکردنەوەو پارچەپارچە کردنی وڵات بدەن.\nھەنگاوەکانی حکومەت بۆ گەڕاندنەوەی متمانەی ھەژاران.\nحکومەت لە یەکەم رۆژی دەست بەکاربوونی، بڕیاری بە پەلەی دا بۆ ھاوکاریکردنی برسیەکان، جگە لە لێپرسینەوە لە کودەت، ھەنگاوی دووەمیش سەپاندنی باجی سامانە بەسەر ئەوانەی داھاتیان لە ٣٠ ملیۆن پۆلیڤار " ٦،٨٩ پۆلیڤار دۆلارێکە"ساڵانە زیاترە، کە ١٥٠ کەس دەگرێتەوە، بەمەش دەیەوێت ساڵانە ١١٠ ملیۆن پۆلیڤار بگەڕێتەوە بۆ حکومەت.\nھەر لەو مانگەدا توانی رێژەی بێکاری لە ١١،٨% ەوە دابەزێنێت بۆ ١٠%، وە بەھۆی تایبەتیکردنەوە ئەو کارگاو کارخانە دەوڵەتیانەی لە کار راوەستێنرابون کاریان پێ بکاتەوە، پێش کودەتای لیسیۆمیش لەگەڵ چین و روسیا رێک کەوتبوون کە پێکەوە کار بکەن بۆ دەرھێنانی کانی لیسیۆم و دامەزراندنی کارگای پاتری ئۆتۆمۆبێل لە ناوچەکانی کانەکانی لیسیۆم دروست بکەن، حکومەت چاوی بڕیوەتەوە ئەو رێکەوتنانە، ھاوکات لە پەیوەندە نێو دەوڵەتییەکان گەڕایەوە بۆ پێش کودەتاکە .\nشەڕی کۆرۆنا تەواو نەبووە، شوێنەواری قەیرانی ئابووری توندە، بەڵام ھاوکات کەرامەت بۆ زۆرینە گەڕاوەتەوە، لە پاڵ کەرامەت پێویستیان بە سکی تێریش ھەیە، شیری چۆلەکە ئەگەر گۆشتی چۆلەکەی لە گەڵدا نەبێت خەونە، بۆیە چارەسەر ئاھەنگی سەرکەوتن کۆتایی دێت، خەڵک چاوەڕوانی کار و نان و ئازادییە.


دۆزرانەوەی مووشەکی دژەتانکی چێکراوی ئەمریکا لە ناوچەی غەرەز - SAHAR KURDISH (Sorani)\nهێزی سوپای سوریا باسی دۆزرانەوەی هەمارێکی داگری سیستمی مووشەکی دژە تانکی چێکراوی ئەمریکا ناسراو بە تاو لە ناوچەی عەرەزلە پارێزگەی باشووری دەرعای کرد .\nبەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژی چوارشەممەی هەواڵدەریی مێهر بە گێڕانەوە لە سپوتنیک، ئەم سیستمە مووشەکییە دژە تاکنە هاوڕێ لەگەڵ گوڵڵەهاوەن، گوللەی تۆپ و با کالیبری جوربەجۆرەوە، کەرەستەی تەقەمەنی دەستکرد و کەرەستەکانی دیکەی چێکراوی وڵاتانی ڕۆژاوایی لەشارۆچکەگەلێک کە ئەم دواییانە ئازاد کراون لە ناوچەی غەرەز لە دەرغا لەباشووری سوریا، دۆزراونەتەوە.\nحەوتەی ڕابردووش سەرچاوەکانی میدیایی باسی دۆزرانەوەی ژومارێکی زۆر چەک و مووشەکی چێکراوی ئەمریکا، وڵاتانی ڕۆژاوایی و ڕژێمی ئیسرائیل لە دەورووبەری دەرعایان کرد.\nڕژێمی زایۆنیستی، ئەمریکا و هەندێ وڵاتی عەرەبی ناوچە لەساڵی 2011ەوە بە داکۆکی کردن لە تاقمە تیرۆریستییەکان بڵێسە دەدەن بە قەیران و ئاڵۆزییەکان لە سوریا.\nهەرلەم حاڵەدا سەرچاوەکانی سوری باسی ڕێککەوتنی نێوان دەوڵەتی سوریا و تاقمە چەکدارەکان لە ناوچەکانی سەملین، کەفەر شەمس، کەفەر ناسج و عەقربا لە دەورووبەری بەشی باکووری دەرعا و شاروچکەکانی باشووری ترین ناوچەی ئەم پارێزگەیەیان کرد.\nزوربەی وڵاتانی چەکدار لە پارێزگەی دەرعا لەباشووری سوریا پەیوەستبوونەتە هێزی دەوڵەتی .\nقەیران لەس وریا لەساڵی 2011 بە پێی پەلاماری بەربڵاوی تاقمە تیرۆریستییەکان کەلەلایەن ئەمریکا و هاوپەیمانانی داکۆکیان لێ دەکرێت، دەست پێکراوە بۆگۆڕینی هاوکێشەکانی ناوچەی بەقازانجی ڕژێمی زایۆنیستی بەڵام لەبەر خەباتی سوپا و خەڵکی سوریا، پیلانی دوژمنان ناکام ماوەتەوە.\nJul 11, 2018 13:44 Asia/Tehran\nدۆزرانەوەی چەک و چۆڵی ئیسرائیلی لە ناوچە ڕزگار کراوەکانی حەمای سووریا


ئامانج نەقشبەندی: جارێکی دیکە و گاڵتەجاڕی پەیوەندیەکانی کورد و ئیسرائیل. – WTARIKURD\nئامانج نەقشبەندی: جارێکی دیکە و گاڵتەجاڕی پەیوەندیەکانی کورد و ئیسرائیل.\nهەرچەندە پێشتریش سەبارەت بە ئەم بابەتە قسەم کردوە و ڕاوبۆچوونی خۆمم بڵاوکردۆتەوە چ لە لاپەڕەی تایبەتی خۆم لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیس بووک یاخود لە ڕێگەی چەندین ووتارەوە کە لە چەندین پێگەدا دابەزیوە، زۆر بە ڕاشکاوی ئاماژەم بەوە کردووە کە هیچکات هیچ جۆرە هیوایەک نایەتەدی لە ئەگەری هەبوونی پەیوەندی لە نێوان کورد و دەوڵەتی عیبریدا، ئەم بۆچوونە چەسپاوەم لە خوێندنەوەی مێژوەوە سەرچاوە دەگرێت بەو جۆرەی کە دەبێت بخوێنرێتەوە، دوور لە بابەتی ڕەخنەی بەردەوامم بۆ ئەدای دەسەڵاتی کوردی و شکستی لە ئیدارەدانی کاروباری ئابووری و سیاسی و دیبلۆماسی و تەنانەت دوور لە بڕوا و قەناعەتی بابەتی ئاینیی و تەنها لە سۆنگەی مرۆڤایەتیەوە ئەو دەوڵەتە داگیرکاریە لە ناشرینترین شێوەدا، سیستمێکی ئاپارتایتی نالەبار و نادادپەروەرە.\nدوور لە موزایەداتی دەوڵەتانی ڕۆژهەڵاتی ناوین کە زۆربەی زۆریان پەیوەندی بتەوی سیاسی و ئابووری و عەسکەری و هەواڵگریان هەیە لەگەڵ ئیسرائیل، جارێکی دیکەش دەیڵێمەوە و دەینوسم و باوەڕی تەواوم پێی هەیە. ئاخۆ بۆچی دراوسێکانی کورد ئەو پەیوەندیە بۆخۆیان حەڵاڵ و ڕەوایە و لە ئێمەی حەرام دەکەن ؟ سەرەتا لە کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە کە ژمارەی هاوڵاتیانی جولەکە تیایدا بە هەزاران کەس مەزەندە دەکرێت و بەوپەڕی ئازادی سروت و ئەرکە ئاینیەکانیان ئەنجام دەدەن بە پاڵپشت و ئاسانکاری خاوەن عەمامەکان و لە ناوجەرگەی تاراندا چەندین کەنیس و سەنتەری ئاینی جووەکان بوونی هەیە، ئەگەر ئەوەش بزانین کە تاوەکو ئەم ساتە دروستکردنی مزگەوتێک لە تاراندا بۆ ئەهلی سوننەت و جەماعەت ڕێگەی پێنەدراوە و نادرێت؟!.\nپەیوەندی نێوان ووڵاتانی عەرەبی و دەوڵەتی ئیسرائیلیش شتێکی شاراوە نییە و قسە و باس زۆر هەڵدەگرێت، هەندێک لەو وێنانەش کە دامانناون ئەرزشی هەزار و یەک ووشەیان هەیە.\nلەو ساتەدا کە تەماشای هەواڵەکانم دەکرد کۆمەڵێک پرسیارم لا دروست بوو سەبارەت بە ڕۆکێتبارانی پایتەختی هەرێمی کوردستان لە سەرەتای ئەم هەفتەیە کە تاران بە ئاشکرا ئەنجامدانی ئەو دەستدرێژیەی گرتە ئەستۆ بە بیانووی بە ئامانج گرتنی نوسینگە و بنکەی هەواڵگری ئیسرائیل لەو شارەدا؟! هەمان تۆمەتی بێ مانا وهەمان درۆی شاخدار و هەمان شریتی سواو کە پیاوانی ئێران لەناو عێراقدا ساڵانێکە دەیڵێن و دەیڵێنەوە. دەپرسین ئاخۆ ئەگەر بابەتەکە ڕاگەیاندنی دوژمنایەتی و جەنگە لە لایەن ئێرانەوە لە لایەن ئێرانەوە، چەندین ساڵە ئێران وەک خۆیان دەڵێن لە خاکی سوریا و لوبنانەوە دراوسێی ئیسرائیل نین؟ بۆ تەنها جارێک توانیویانە وەڵامێکی دەستدرێژیەکانی ئیسرائیل بدەنەوە ؟ توانیویانە تەنانەت یەک فیشەک ئاراستەی سنووری ئیسرائیل بکەن؟.\nئاخۆ تورکیا هێندە دوورە لە ئێرانەوە؟ ئەو تورکیایەی کە ئەردۆگان بە مەبەستی ئاسایی کردنەوەی بارگرژی نێوان هەردوو وڵات پێشوازی لە لێپرسراوێکی باڵای ئیسرائیل دەکات (ئەگەر شتێک هەبێت بەناوی بارگرژیەوە) ، یاخود بابەتەکە هەر ڕق و کینەیە بەرامبەر بە میللەتی کورد و تیری دوژمن لە هەموو لایەکەوە ڕووی لە سنگی ئەوە؟..\nبەڵام بۆ مێژوو پێویستە ئەوە بڵێین کاتێک سەردێڕ و مانشێتەکانم خوێندەوە سەبارەت بە سەردانی لەناکاوی بەڕێز مصطفی کاظمی بۆ هەولێر و چاوپێکەوتنی لەگەڵ مسعود بارزانی کە تیایدا دەنگۆی ئەوە هەیە سەرۆک وەزیرانی عێراق باسی سەرپێچی دەستووریی کردبێت لە لایەن سەرانی حکومەتی هەرێمەوە سەبارەت بە هەبوونی بنکەی هەواڵگری دەوڵەتی ئیسرائیل .. ئیدی لەوساتەدا مرۆڤ نازانێت چی بڵێت و چی بکات ؟ ئاخۆ سەرانی عێراقی نوێ چۆن و بەکام لۆژیک بیردەکەنەوە ؟ یان هەر دەزانن بیرکردنەوە واتە چی ؟ شتێک هەیە بەناوی سەروەری و دەوڵەت ؟ ئاخۆ دەزانن لەم جیهانەدا چی دەگوزەرێت ، ئاخۆ سەرانی عێراق لە دۆڵێکدا نین و هەموو جیهان لە دۆڵێکی دیکە؟.


لەم کتێبەدا چ باسە ؟\nئەم بەرهەمە باس لە كاریگەرییەكانی ئینتەرنێت و تۆڕی كۆمەڵایەتی بە گشتی و كاریگەرییان لەسەر (خود)ی مرۆڤ بە تایبەتی دەكات. یەكێك لەو كاریگەرییانە ئەوەیە كە چیتر كتێب سەرچاوەی ڕۆشنبیریی ئێمە نییە و ڕەنگدانەوەی نەبوونی ئەمەش لە دنیای فەیسبووكدا بە ڕوونی دەبینین. كتێبەكە ئەوە ڕووندەكاتەوە كە چۆن كولتووری كتێبخوێندنەوە لەلایەكەوە ببووە هۆكاری بەهێزكردنی تاكایەتیی و لەلایەكیترەوە پرۆسەیەكی شوناسبەخش بوو بۆ مرۆڤی كورد.. لە غیابی ئەم ڕۆشنبیرییەدا هەم تاكایەتی كەوتۆتە بەر هەڕەشە و هەم شوناسیش لەبەردەم شێوان و پشێویدایە. لە دۆخێكی ئاواشدا، مرۆڤ دەكەوێتە ناو قەیرانێكی گەورەی ویژدانیی و ئاكارییەوە و بەدەر لە هەر ڕێنمایی و بەها و پرانسیپێك، ئەوەی لەسەر فەیسبووكەكەی بە زمان و مێشكیدا هات دەینووسێت. بۆیە لە ئێستادا ئەوەندەی تۆڕی كۆمەڵایەتی و دنیای مەجازی، دەستنیشانی پەیوەندییەكانی ئێمە لەگەڵ مرۆڤەكانیتر و لە دنیای واقیعییدا دەكات، خودی پەیوەندییە ڕاستەوخۆكانی ئێمە لەگەڵ مرۆڤە ڕاستەقینەكاندا ئەو بایەخەیان نەماوە. ئێمە ئێستا لە كۆمەڵگەیەكدا دەژین، كە ژمارەیەكی زۆر لە كەسە ژیر و دڵسۆزەكانی لە جیهانی واقیعییدا هیچ پەیوەندییەكییان لەگەڵ یەكتر نەماوە و هۆكاری ئەمەش ئەوەیە كە ئەوان لە دنیای مەجازیی و شاشەییدا یەكتریان زویر و بیریندار كردووە..\nبەشێكی زۆری كتێبەكە ڕوو لەو دایكوباوكانەش دەكات كە منداڵەكانیان ئاڵوودەی گەمە ئەلیكترۆنییەكان بوون و بە هۆی ئەمەشەوە لە واقیعی كۆمەڵایەتیی و هاوڕێكانیان و یارییە فیزیكیی و جەستەییەكان دابڕاون. بۆیە كتێبەكە بە ئەركی خۆی زانیوە گەلێك پێشنیاز پێشكەش بە دایكان و باوكان بكات تا بە هۆیانەوە بتوانن، نەك قەدەغە، بەڵكو كاتی بەكارهێنانی منداڵەكانیان بۆ گەمە و شاشەكان، سنووردار و ڕێكبخەن و نەهێڵن نەوەی داهاتوو شاشە وەك بەدیلی واقیع تەماشا بكات، چونكە ئەمە كارەساتی گەورەی لە ژیانی تایبەت و كۆمەڵایەتی ئەواندا، لێدەكەوێتەوە.\nلە كتێبەكەدا گەلێك بەڵگەی ئەوتۆ باسیانكراوە، كە دەیسەلمێنن ڕۆژگارێك ئەم شەپۆلە لەبەكارهێنانی تۆڕی كۆمەڵایەتی ئەو باوەی نامێنێت، بەڵام ئەوسا بۆمان دەردەكەوێت كە نەك هەرتۆڕێكی "كۆمەڵایەتی" نەبوو، بەڵكو پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكانی ئێمەیشی بە زۆر شێوە هەڵوەشاندنەوە!. ئەو ڕۆژگارە تێدەگەین كە نەدەبوو زۆر كەس و هاوڕێ و دۆست لەدەست بدەین و یەكتری بریندار بكەین..\nبەرهەمەكە جەخت لەسەر بەكارهێنانی دروستی ئەم میدیایە دەكاتەوە، كە دەتوانێت لەیەك كاتدا سەرچاوەی كێشە و بێڕێزیكردن بە كەرامەتی ئەوانیتر بێت و لە هەمان كاتیشدا میدیایەك بێت بۆ بەگەردوونیبوونی خودی مرۆڤێكی لۆكاڵی، كە ئێمە خۆمانین.\nئێستا لەماڵی وەفایی دەست دەکەوێ.\nكۆتاییهاتنی سەرۆكایەتیی من لە گەلاوێژ\nانتهاء رئاستي لمركز گەلاوێژ الثقافي\nلە دەفتەری یاداشتەکانی کافکاوە\nیەکەمین براوەی خەڵاتی کتێبی ئۆرەنج ڕاگەیەنرا


نەوزاد هادی: سەرۆکی هەرێم دەستپێشخەری کردووە بۆ کۆبوونەوەی نێوان یەکێتی و پارتی\nڕاوێژكاری سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان ڕایده‌گه‌یه‌نێت، سەرۆکی هەرێم دەستپێشخەری کردووە بۆ کۆبوونەوەی نێوان یەکێتی و پارتی و سەرجەم لایەنەکان، بەئامانجی چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوانیان و تێپەڕاندی ئەم دۆخەی ئێستا کە بەرۆکی خەڵکی کوردستانی گرتووە.\nلەمیانی بەشداریکردنی لە پرسەی باوکی مستەفای سەید قادر جێگری سەرۆکی هەرێمی كوردستان لە سلێمانی، ئه‌مڕۆ هه‌ینی 26ی شوباتی 2021، نەوزاد هادی راوێژکاری سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان له‌لێدوانێكیدا به ڕۆژنامه‌نووسانی ڕاگه‌یاند، وەک هەمیشە و بەردەوام سەرۆکی هەرێم دەستپێشخەری کردووە بۆ کۆبوونەوەی نێوان یەکێتی و پارتی و سەرجەم لایەنەکان.\nنه‌وزاد هادی ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه، ده‌ستپێشخه‌رییه‌كه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نێوان یه‌كێتی و پارتی بەئامانجی چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوانیان و تێپەڕاندی ئەم دۆخەی ئێستا کە بەرۆکی خەڵکی کوردستانی گرتووە.


بە بیانوی دەرچوونی یەکەم دەستەی خوێندکارانی بەشی فیلمساز - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nسینەما Apr 24, 2020\nدانپیانانێکی درەنگ وەخت\nدەبوو رۆژی ٢٢\_٤ \_٢٠٢٠ یەکەم وەجبەی دەرچوانی بەشی فیلمسازی کۆلێجی هونەری زانکۆی سلێمانی وێنەی دەرچوون بگرن و ئاهەنگی شادی ئەو رۆژە بگێڕن و لەوێوە هەنگاوی داهاتویان دەستنیشان بکەن . بەڵام دۆخی ناهەمواری دنیا ئێمەی لەو شانازییەو ئەوانی لەو شادییە بێبەش کرد . ئەو بۆنەیە چەند رۆژێکە خستومیەتە سەرکەڵکەڵەی بیرکردنەوەیەکی قوڵ لەو چوار ساڵەی ڕابورد . ئەمە چیمان کرد و چۆن دەستمان پێکرد؟ چی باشمان کرد و چی خراپ ؟ چی ڕاستمان کرد و چی هەڵە ؟ هەڵبەتە زۆرینەی هەڵە و خراپیەکان لە ئەستۆی منە ، من ناخودای ئەو کەشتییە بووم ، گەر بگاتە کەناری ئارامی .\nهاوڕێکانم، مامۆستا ئازیزەکانی ئەو بەشە چ ئەوانەی لەگەڵمان ماون چ ئەوانەشی لەبەر هەر هۆکارێک بێت بەجێیان هێشتوین ، بەشی خۆیان لەو شانازییە پێ دەبڕێت ، چونکە بەبێ شەونخونی و ماندوبوون و لەخۆبردویی ئەوان ئەم کەشتییە بەڕێ نەدەکەوت . ئێمە وەک ئەو دایک و باوکانە بووین کە یەکەم منداڵیان دێتە دنیا ، بە دوو رێگادا دەیبەن ، یەکەم هێند پەرۆش و خەمخۆر و فرەهەستیار مامەڵە دەکەن ، نەبا ئەو منداڵە توشی شتێک بێت و دواتر منداڵەکەیان بەرگەی یەکەم قەیران ناگرێت ، و هەندێکی تریش بەجۆرێکی تر دەیەوێت منداڵ خۆی زۆر شت تاقی بکاتەوە و خۆی لەهەڵە و راستییەکانی خۆیەوە فێر ببێت .\nلە ڕاستیدا نازانم بڵێم ئێمە کامیمان کرد . ئەوەی بۆ من گرنگ بوو وەک ئەزموون لەهەڵەکانی خۆمە فێر دەبووم ، دەمزانی کامە ناگونجێ ئیتر ، کام بابەت ئیدی کەڵکی نییە ، کامە مامۆستا بڕستی ئەو بەردەوامیەی نییە ، کامە خوێندکار خەونی نییە، بەڵام رەنگە هەندێک جار وەک باوکێکی دڵرەق ڕەفتارم کردبێت کە دەیەوێت منداڵەکەی لەهەڵەکەی فێر بێت و هەندێک جاریش میهرەبانی ژەهری زۆر بڕیاری پێ نۆشیوم . ئیدی باشم کردوە یان خراپ نازانم و هەر ئەوەندەشم لە توانا بووە . گەر هەر هەڵەیەکم کردوە، ببورن ، گەر نەشمان توانیبێت وەک پێویست ئەوە بیین کە لەچاوەڕوانی ئێوەدا بوو ، ئەوە توانای ئێمەیە و ئەوەشمان لەبەردەست بووە ، بە هیوام ئەو نەوەیەی خەون بە ئایندەتانەوە دەبینین بتوانن رێگەیەکی دروستتر و باشتر بدۆزنەوە تا هەڵەکانی ئێمەش ڕاست بکەنەوە .


شێوازێکی نوێ بۆ کاری تەکسی دیاریدەکرێت - هاوپەیمانی نیشتمانی\nشێوازێکی نوێ بۆ کاری تەکسی دیاریدەکرێت\n2, ئازار 2019\nبەڕێوەبەری گواستنەوە و گەیاندنی سلێمانی ڕایگەیاند پرۆژەی وێستگەی تەکسی لە بواری ئامادەکاری تەواودایە هەلی کارکردن بۆ ئەو کەسانە دەڕەخسێنین کە بێجگە لە کاری شوفێری هیچ کارێکی دیکەیان نیە.\nسدیق محەمەد بەڕێوەبەری گواستەوەی سلێمانی بە دیجیتاڵ میدیای هاپەیمانی ڕاگەیاند “لە پێناو ڕێکخستنی کاری گواستنەوە بە گشتی و کاری تەکسی بەتایبەتی ماوەی دووساڵە سەرقاڵی ئامادەکرنی پرۆژەیی وێستگەی تەکسین بۆ شاری سلێمانی”.\nناوبراوا وتیشی “دوای دیراسەکردنێکی ٦ مانگی گەشتین بەو ئەنجامەی کە ئێمە تەنها پێویستمان بە ۳ هەزار تەکسی هەیە، بەڵام لە ئێستادا زیاتر لە ۱٨ هەزار تەکسی لە شەقامەکاندا دەبینرێت”.\nویشی “ئەو ڕێژە زۆرەی تەکسی لەسەر شەقامەکان بۆتە هۆی پیسبوونی ژینگە و ڕۆژانە ڕێژەیەکی زۆر بەنزین دەسووتێنن”.\nئاماژەی بەوەشکرد “لە ئێستادا بە هاوبەشی لەگەڵ گروپی کۆمپانیاکانی شێنێ سەرقاڵی دیزاینکردنی ئەو پرۆژەیەن و بە پێی گەڕەک و شوێنە گشتیەکان وێستگەکان دادەنرێت هاوڵاتیان لە ڕێگەی تەلەفۆنەوە دەتوانن پەیووەندی بە وێستگەکانەوە بکەن و بۆ شوێنی مەبەست بیانگوازنەوە”.\nسەبارەت بە نرخ و کرێی گواستنەوەی تەکسیەکان بۆ شوێنە جیاوازەکان ناوبراو ووتی “کرێی گواستنەوە وەک خۆی دەمێنێتەوە و زیاد بوون یان کەم بوون پەیووەندی بەو گۆڕانکاریەوە هەیە کە لە نرخی سوتەمەنیدا ڕودەدات”.\nڕاشیگەیاند “ئێمە هەوڵ دەدەین لە ڕێگەی ئەم پرۆژەیەوە خزمەت بە هاوڵاتیان بکەین و سەرەڕایی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی شەقامەکان،دەرفەتی کارکردن بۆ ئەو کەسانە بڕەخسێنین کە بێجگە لە شوفێری تەکسی هیچ کارێکی دیکەیان نیە”.\nناوبراوا ئاماژەی بەوەشکرد “ئەو کەسانەی مۆڵەتی گشتیان هەیە و دەیانەوێت کاری شوفێری تەکسی بکەن دەتوانین سود لە مووچە خۆران و فەرمانبەرانیش وەربگرین تەنها لە حاڵەتی پێویستی و بە پێی سیستەمی بایۆمەتری و ڕەچاوی ڕێژەی مووچەکەی دەکرێت و لە کەمترین مووچەوە دەست پێدەکات بۆ پڕکردنەوەی پێویستیەک ئەگەر هەبوو لە پرۆژەکەدا”.


د. جەبار قادر: وتارەکانی ئێران دەجێتە خانەی ئەو وتارانەی 40 ساڵە هیچی پێشکەش بە ئێران نەکردوە\nڕابەری ئێران عەلی خامەنەئی لە دوا لێدوانیدا دەڵێت هێز ڕێگری دەکات لەشەرکردن لەگەڵ ئێران، ئایا خامەنەئی بەم لێدوانە دەیەوێت بڵێت ئێمە بەهێزین؟.\nخامەنەئی دەڵێت سەرباری فشارەکانی ئەمریکا ئێران هێزی ئاسمانیی هەیە، خامەنەئی ئەیەوێت بەم پەیامە چی بگەێنێتە ناحەزانی؟، ئایا ئەمە تەنها ڕکەبەریی ئەمریکایە؟.\nئایا وەڵامدانەوەی ئێران بە مووشەکبارانکردنی بنکەکانی ئەمریکا لە عێراق لەدوای کووشتنی قاسم سولەیمانی و وەلامنەدانەوەی ئەمریکا دوای ئەوە، ئێرانی خستۆتە دۆخی لەخۆبایی‌بوونەوە کە هێزی هەیەو ئەتوانێت وەڵامباتەوە دوژمنانی دەمکووت کات؟.\nبەگشتیی لێدوانەکانی خامەنەئی بۆ ناوخۆی ئێران و دەرەوەی ئێران چی پێیە؟\nلەسەر ئەم پرسیارانە دکتۆر جەبار قادر شارەزای کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەڵێت " هێز لە هێزی ئابوریدایە، لەخۆشگووزەرانی هاوڵاتیاندایە، لە بەڕێوبەرایەتی کارامەو دەسەڵاتێکی دیموکراتی‌دایە، لەسیستەمێکدایە بتوانێ لەوڵاتەکەدا پێشکەوتن بەدەست بێنێت". هەروها دەڵێت "بەڵام ئەوەی لەئێراندا هەیە هیچ لەومەرجانە ئامادەبوونی نیە".\nدکتۆر جەبار دەشڵێت" ڕاستە سەرباری گەمارۆی ئابوری ئێران لەهەندێک بواردا توانیویەتی ویستەکانی خۆی دابین بکات، بەڵام ئەو پێشکەوتنە پیشەسازی و کشتوکاڵی بەو شێوەیە نیە بتوانێت لەسەر ئەم قسانە بناما بکرێت، بەڕاستی لەژێر سایەی دەسەڵاتی ئەو مەلایانە لەئێران نایەتە دی".\nگفتووگۆ لەگەڵ دکتۆر جەبار قادر


كه‌س به‌دۆی خۆی ناڵێت ترشه‌هه‌موو پێكهاته‌كان ده‌ڵێن ده‌نگه‌كانیان زیادیكردوه - Kirkuknow\nكه‌س به‌دۆی خۆی ناڵێت ترشه\nهه‌موو پێكهاته‌كان ده‌ڵێن ده‌نگه‌كانیان زیادیكردوه\nته‌واوی پێكهاته‌كانی كه‌ركوك جه‌ختده‌كه‌نه‌وه له‌زیادكردنی ده‌نگه‌كانیان دوای كۆتاییهاتنی پرۆسه‌ی جیاكردنه‌وه و هه‌ژماركردن به‌ده‌ست، هه‌رچه‌نده كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان هیچ ئامارێكی بڵاونه‌كردۆته‌وه.\nدوای سێ رۆژ، هه‌ینی 6ی ته‌مووز كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنه‌كان، له‌ڕێی ئه‌و دادوه‌رانه‌ی له‌جێی ئه‌ندامانی كۆمسیۆن دانراون، كۆتاییهاتنی پرۆسه‌ی جیاكردنه‌وه‌و هه‌ژماركردنی ده‌نگه‌كانی له پارێزگای كه‌ركوك راگه‌یاند.\nهه‌ردوو پێكهاته‌ی عه‌ره‌ب و توركمان كه دوو لایه‌نی ناڕازیبون له ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان به‌ئه‌لكترۆنی، ده‌ڵێن له هه‌ژماركردنه‌وه به‌ده‌ست ته‌زویرات ئاشكرابوه و ده‌نگه‌كانیان به‌رزبۆته‌وه، بۆ ئه‌وه‌ش یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان تۆمه‌تبارده‌كه‌ن، له‌كاتێكدا ئه‌و حزبه جه‌ختده‌كاته‌وه له زیادكردنی ده‌نگه‌كانیان.\nپێكهاته‌ی عه‌ره‌ب: ته‌زویر به‌ڕێژه‌یه‌كی زۆركراوه\nحاتەم تائی، وتەبیژى گردبونەوەى عەرەبی له كه‌ركوك، له‌گه‌ڵ جه‌ختكردنه‌وه له به‌ڕێوه‌چونی پرۆسه‌كه به‌شێوه‌یه‌كی “زۆر باش”، به (كه‌ركوك ناو)ی وت “بەرەبەرە ئەنجامەکان دەرکەوتون کە رێژەیەکى زۆر تەزویرى تێداکراوە، بە تایبەتى ئەو سندوقانەى جێگاى گومان بون، هەروەها سندوقەکانى دیکەش”.\nهه‌رچه‌نده كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنه‌كان جیاكردنه‌وه و هه‌ژماركردن ته‌نیا بۆ ئه‌و سندوقانه ده‌كات كه سكاڵایان له‌سه‌ره و زیاتر له 500 سندوقن، به‌ڵام پێكهاته‌ی عه‌ره‌ب كه خاوه‌نی سێ كورسین له كۆی 12 كورسی پارێزگاكه، داواده‌كه‌ن ده‌نگی هه‌موو سندوقه‌كان هه‌ژماربكرێنه‌وه، چونكه پێیانوایه ته‌زویر له هه‌ڵبژاردنه‌كان بونی هه‌یه.\n“ئەنجامى تەزویرەکان له‌و سندوقانه‌ی سكاڵایان له‌سه‌ره زۆر خه‌یاڵیی و جیاوازه له‌ئه‌نجامی هه‌ژماركردن و جیاكردنه‌وه‌ی ئه‌لكترۆنی، بۆیه داوای هه‌ژماركردنه‌وه‌ی هه‌موو ده‌نگه‌كان ده‌كه‌ین”، تائی وای وت. له‌گه‌ڵ جه‌ختكردنه‌وه له زیادكردنی ده‌نگه‌كانیان به‌بێ ئه‌وه‌ی ئامارێك بدات.\nتوركمان: 30 هه‌زار ده‌نگمان بۆ گه‌ڕایه‌وه\nپێكهاته‌ی توركمان كه خاوه‌نی سێ كورسین، چاویان له كورسی چواره‌مه له‌ئه‌نجامی هه‌ژماركردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان به‌ده‌ست، بۆ ئه‌وه‌ش ئاماژه به گه‌ڕانه‌وه‌ی 30 هه‌زار ده‌نگیان ده‌كه‌ن.\nعەلى قاریاغدی، لێپرسراوی لقی كه‌ركوكی حزبی توركمان ئیلی به (كه‌ركوك ناو)ی وت “به‌پێی داتاو زانیاریی نوێنه‌ره‌كانمان له بنكه‌ی هه‌ژماركردنه‌وه و جیاكردنه‌وه ده‌نگه‌كان ئاماده‌بون، 30 هه‌زار ده‌نگمان بۆ گه‌ڕاوه‌ته‌وه، عه‌ره‌بیش 15 هه‌زار ده‌نگ، له‌به‌رامبه‌ردا یه‌كێتی 45 هه‌زار ده‌نگی له‌ده‌ستداوه”.\nقاریاغدی جه‌ختیكرده‌وه له‌وه‌ی له هه‌ژماركردن و جیاكردنه‌وه به‌ده‌ست ده‌ركه‌وتوه رێژه‌ی ته‌زویرات له‌سه‌دا 50 بووه.\nوتیشی “تەنها لە بنکەکانى (ئیمام حوسێن، پێشەوا، ناوەندى پیشەسازى داقوق و شەفەق، بنکەى جەمال عەبدولناسر لە ناوەندى شارى کەرکوک، بەرەى تورکمانى دوو هه‌زارو 501 دەنگی بۆ گه‌ڕاوه‌ته‌وه، هەروەها 613 دەنگ بۆ نەتەوەى عەرەب، یه‌كێتیش سێ هه‌زارو 430 ده‌نگ كه‌میكردوه”.\nتوركمان تێبینی هه‌یه له‌سه‌ر شێوازی هه‌ژماركردنه‌وه و جیاكردنه‌وه، ”ئه‌و لایه‌نانه‌ی ته‌زویراتیان كردوه هه‌وڵی چاوپۆشیكردن ده‌ده‌ن له سندوقی هه‌ندێك له گه‌ڕه‌كه‌كان، هه‌روه‌ها هه‌ندێك له سندوقه‌كان له‌كاتی گواستنه‌وه‌یان شكێنراون”.\nئه‌و لایه‌نانه‌ی ته‌زویراتیان كردوه هه‌وڵی چاوپۆشیكردن ده‌ده‌ن له سندوقی هه‌ندێك له گه‌ڕه‌كه‌كان\nیه‌كێتیی: ده‌نگه‌كانمان كه‌مناكات\nیه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان له‌یه‌كه‌م رۆژی هه‌ژماركردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان به‌ده‌ست له‌گه‌ڵ هه‌ڕه‌شه‌كردن بۆ په‌نابردن بۆ خۆپیشاندان له‌حاڵه‌تی “ده‌ستكاریی ده‌نگه‌كان”، جه‌ختیكرده‌وه له‌وه‌ی ده‌نگه‌كانیان زیادده‌كات.\nئەڵماس فازڵ، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی ناوه‌ندی یه‌كێتیی و كاندیدی سه‌ركه‌وتوی ئه‌و حزبه بۆ په‌رله‌مانی عیراق به (كه‌ركوك ناو)ی وت “پابەندین بە بڕیاری دادگای فیدراڵییەوە، بەڵام گومانی ده‌ستكاریكردنی سندوقه‌كانی ده‌نگدانمان هه‌یه، چونكه ئه‌و سندوقانە ماوەیەک لەبەردەستی چەند لایەنێک بووه كه متمانەمان پێیان نییه”.\n“ئێمه ده‌نگه‌كانمان كه‌مناكات به‌ڵكو زیادده‌كات… ئه‌ندامانمان لە ژورى جیاکردنەوه‌ی ده‌نگه‌كان نین، بەڵکو کۆمیسیۆن خۆیان لەوێن، زۆربەى دەنگەکان کە بەدەست هەژمارکراوەته‌وه هیچ جیاوازییەکى نییە لەگەڵ هەژمارکردنى ئەلیکترۆنى”، ئه‌ڵماس وای وت.\nزۆربەى دەنگەکان کە بەدەست هەژمارکراوه‌ته‌وه هیچ جیاوازییەکى نییە لەگەڵ هەژمارکردنى ئەلیکترۆنى\nوتیشی “لەسەر ئەو سندوقانەى کە شکێندراون و دەستکارى قوفڵەکەیان کراوە سکاڵاى خۆمان کردوە و پێشکەشى کۆمیسیۆن و چەند لایەنێکى دیکەمان کردوە”.


پارتێـکی ئیسلامی سه‌رکه‌وتنی خۆی له هه‌ڵبژاردنه‌کانی تونس ڕاده‌گه‌یه‌نێت\nی مانگی ده ٢٥, ٢٠١١\nڕاشد ئه‌لغه‌نوشی ڕێبه‌ری بزوتنه‌وه‌ی ئه‌لنه‌هزه‌ی تونس\nپارتێـکی ئیسلامی تونسی میانڕه‌و هه‌نگاوی ناوه بۆ پـێـکهێنانی حکومه‌تێـکی هاوبه‌ندی نوێ دوای ئه‌وه‌ی ڕایگه‌یاند له هه‌ڵبژاردنه‌که‌ی ڕۆژی یه‌کشه‌ممه به‌شی ئه‌وه ده‌نگی به‌ده‌سـتهێناوه که ده‌توانێت سه‌رکه‌وتنی خۆی ڕابگه‌یه‌نێت.\nچاوه‌ڕوانده‌کرێت ئه‌نجامی فه‌رمی هه‌ڵبژاردنه‌که ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه ڕابگه‌یه‌ندرێت، به‌ڵام به‌پـێی ئه‌نجامه سه‌ره‌تایـیه‌کان پارتی ئه‌لنه‌هزه (النهضة) نزیکه‌ی 40% ی ده‌نگه‌کانی به‌ده‌سـتهێناوه. مه‌زه‌نده‌ش ده‌کرێت ڕه‌نگه بگاته 50% .\nئه‌لنه‌هزه ده‌ڵێت ئه‌و خۆی بۆ پـێـکهێنانی حکومه‌تێـک ئاماده ده‌کات به هاوشێوه‌ی پارتی داد و گه‌شه‌پـێدانی تورکیا.\nسه‌رۆکی پـێشـووی پـیرۆ ئێلخاندرۆ تۆلیدۆ که له نێو ئه‌و هه‌زاران چاودێره‌دا بوو که سه‌یری چۆنێتی به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردنه‌که‌یان ده‌کرد، گوتی ده‌نگدانه‌که نه‌ک هه‌ر ئازاد و ڕه‌وا بوو، به‌ڵـکو نمونه‌ییش بوو.


قەدەغەی هاتووچۆ لە حەسەکە دەستیپێکرد – لڤین پرێس\nقەدەغەی هاتووچۆ لە حەسەکە دەستیپێکرد\nبە بڕیاری بەڕێوەبەرایەتیی ئیدارەی خۆسەری رۆژئاوای کوردستان لە ئەمڕۆ دووشەممەوە بۆ ماوی حەوت رۆژ قەدەغەی هاتوwچۆ لە حەسەکە راگەیەندرا.\nئۆپەراسیۆنی هاوبەشی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) و ئاسایش بۆ دەستگیرکردنی چەکدارانی داعش دوای هێرشکردنە سەر گرتوخانەی غوێرانی پارێزگای حەسەکە بەردەوامە، هێزەکانی ئاسایش ڕایانگەیاند کە هەڵمەتێکی گەڕان و پشکنین دەست پێدەکەن.\nخۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند، بۆ پاراستنی ئاسایشی هەرێم قەدەغەی گشتی بەسەر کانتۆنی حەسەکە و بەشێک لە ناوچەکانی دیکەی ئەو بەڕێوەبەرایەتییەدا دەسەپێنێت.\nدەستەکە دەڵێت: دەوڵەتی تورک شکستی هێنا لە بەدیهێنانی ئامانجەکانی لە تێکشکاندنی ئاسایش و سەقامگیریی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باکوور و رۆژهەڵاتی سوریا، بۆیە جارێکی تر ڕووی لە داعش کرد بۆ ئەوەی ئامانجە چەپەڵەکانی خۆی لە تێکشکاندنی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری و دەستکەوتەکانی بەدەست بهێنێت.\nباسی لەوەشکردووە “ئێمە وەک دەستەی ناوخۆی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا تا هەفتەیەک قەدەغەی تەواوی هاتووچۆی ناوخۆیی و دەرەکی بۆ سەر شاری حەسەکە ڕادەگەیەنین قەدەغەکردنەکە لە ٢٤ی کانوونی دووەمەوە تا ٣١ی کانوونی دووەم دەستپێدەکات قەدەغەکردنەکە گشتیە، تەنها دامەزراوە خزمەتگوزارییەکانی وەک نانەواخانە، ئاش، بنکەی تەندروستی، سووتەمەنی و شارەوانییەکان، کە سروشتیان جیاوازە، کار دەکەن”.\nکۆمپانیانی تەلەبات لە بارەی هەڕەشەی بەرپرسە ئەمنیەکان ڕونکردنەوە دەدات


ماڵپەری فیردەوس | برام شیری لە ئافرەتێک خواردووە ئایا کچەکانی ئەو ئافرەتە لەسەرم حەڕام دەبن ؟\nسەردێری پرسیار: برام شیری لە ئافرەتێک خواردووە ئایا کچەکانی ئەو ئافرەتە لەسەرم حەڕام دەبن ؟\nبەرواری دانان :2018-11-01 کۆدی پرسیار:770\nپرسیار // برام شیری لە ئافرەتێک خواردووە ئایا کچەکانی ئەو ئافرەتە لەسەرم حەڕام دەبن ؟\nوەڵام // سەرەتا زانایان دەلێن نزیکەکانی مرۆڤ ئەمانەن :\n(١) فروع : منالەکان و منالی منالەکان بەرەوە خوارەوە ئەمانە پێی دەلێن فروع .\n(٢) أصول : باوک و دایک و داپیر و باپیر بەرەو سەرەوە پێی دەلێن أصول .\n(٣) حواشی : خوشک و برا و مام و خال ئەمانە پێی دەلێن حواشی .\nزانایان دەلێن شیر خواردن دوو لایەن ھەیە :\nابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( سێ شتمان ھەیە :\n(١) دایکی شیر دەر .\n(٢) خاوەنی شیر کە پیاوی ئافرەتەکەیە یان سەیدی ئافرەتەکەیە .\n(٣) ئەو منالەی شیری پێدراوە .\nھەر یەکە لەم سێیانە أصول و فروع و حواشی ھەیە ، ئافرەتە شیر دەرەکە أصولەکانی دایک و باوک بەرەو سەرەوە ، وە فروعەکانی کوڕ و کچەکانی و منالەکانی بەرەو خوارەوە ، وە حواشییەکانی برا و مام و خالەکانی ، وە خاوەنی شیریش ئەم سێیەی ھەیە أصول و فروع و حواشی وە شیر پێدراویش بەھەمان شێوە أصول و فروع و حواشی ھەیە ، سەبارەت بە شیر پێدراو کاریگەری لە أصول و حواشی یەکانی ناکات بەلکو تەنھا کاریگەری لە فروعەکانی دەکات ، وە سەبارەت بەو ئافرەتەی شیری پێداوە کاریگەری لە أصول و فروع و حواشییەکانی دەکات ، وە خاوەنی شیریش کاریگەری لە أصول و فروع و حواشییەکانی دەکات .\nنموونە : زەید شیری خواردووە لە ئافرەتێک ناوی ھند ، وە پیاوی ئافرەتەکە ناوی خالدە :\n(١) ئافرەتە شیردەرەکە : دایکەکانی ھند کاریگەری ھەیە لە شیر " واتە أصول " ، وە کچەکانی ھند کاریگەری ھەیە لە شیر " واتە فروع " وە خوشکەکانی " واتە حواشی " و خوشکی دایکی و خوشکی باوکی .\n(٢) خاوەنی شیر " پیاوی ئافرەتەکە " : خاوەنی شیر کە ناوی خالدە کاریگەری ھەیە لە شیر لەسەر دایەکانی چونکی أصولی خالدن ، وە کاریگەری لەسەر کچەکانی ھەیە چونکە فروعەکانیەتی ، وە کاریگەری لەسەر خوشک و براکانیەتی چونکە حواشییەتی .\n(٣) شیر پێدراو : ئەوەی ماوە شیر پێدراوە کە ناوی زەیدە شیر کاریگەری لەسەر نەوەکانی دەکات واتە فروعەکانی ، کاریگەری لە أصول و حواشی ناکات ، لەبەر ئەوە دروستە بۆ برای شیر پێدراو " واتە برای زەید " ئەو ئافرەتە مارە بکات کە شیری داوە بە زەید ، چونکە شیر کاریگەری لەسەر حواشی نییە ، وە دروستە بۆ باوکی زەید ئەو ئافرەتە مارە بکات کە شیری داوە بە زەید چونکە شیر کاریگەری نییە لەسەر أصولی شیر پێدراوەکە ، دروست نییە بۆ کوڕی شیر پێدراوەکە " واتە کوڕی زەید " کچی ئەو ئافرەتە مارە بکات کە لەگەڵ باوکی خۆی واتە لەگەڵ زید پێکەوە شیریان خواردووە کە ئەو ئافرەتە دەکاتە خوشکی زەید لە شیر بۆیە بۆ کوڕی دروست نییە و وە شیر کاریگەری لەسەر فروعی شیر پێدراو ھەیە . )) "الشرح الممتع" (13/ 423) .\nپـــوختەی وەلامـــی زانــــایـــــان :\n(١) برات شیری خواردووە لە ئافرەتێک دروستە ئەو ئافرەتە یان کچەکانی مارەی بکەیت بەلکو تەنھا بۆ برات و کوڕەکانی برات دروست نییە مارەیان بکات .\n(٢) ئافرەتە شیر دەرەکە أصولەکانی دایک و باوک بەرەو سەرەوەیە ، وە فروعەکانی کوڕ و کچەکانی و منالەکانی بەرەو خوارەوەیە ، وە حواشییەکانی برا و مام و خالەکانی یە ، سەبارەت بە ئافرەتی شیر دەر کاریگەری لە أصول و فروع و حواشییەکانی دەکات .\n(٣) خاوەنی شیریش ئەم سێیەی ھەیە أصول و فروع و حواشی ، سەبارەت بە خاوەنی شیر کاریگەری لە أصول و فروع و حواشی یەکانی دەکات .\n(٤) شیر پێدراویش بەھەمان شێوە أصول و فروع و حواشی ھەیە ، سەبارەت بە شیر پێدراو کاریگەری لە أصول و حواشی یەکانی ناکات بەلکو تەنھا کاریگەری لە فروعەکانی دەکات .


له‌لایه‌ن: مونا ڕزگار - به‌روار: 2021-10-24-23:31:00 - کۆدی بابەت: 6976\nیەکەمین پێشڕەوی منداڵ دایک و باوکییەتی و هەموو ڕەفتارێکی دایک و باوک کاریگەری دەبێت لەسەر منداڵەکە، منداڵ هەمیشە لاسایی دایک و باوکی دەکاتەوە و زۆرجار منداڵەکان زۆر کاریگەر دەبن بە کۆمەڵێک ڕەفتاری دایک و باوک و هەرگیز لەبیری ناکەن.\nئەو ڕەفتارانەی دایک و باوک کە لە مێشکی منداڵەکاندا دەمێننەوە\nکاتێک خۆتی بۆ قوربانی دەکەیت\nهاوسەر و منداڵەکەت گەورەترین سەرمایەی تۆن لەم ژیانەدا، بۆیە دەبێت تاکوو دەتوانیت گرنگییان پێ بدەیت و قوربانییان بۆ بدەیت، لەوانەیە زۆرجار وابزانیت کە هیچ کەسێک نرخی ئەم قوربانیدانە نازانێت، بەڵام منداڵەکەت ئەمەی هەمیشە لەبەرچاو دەبێت و کاریگەری دەخاتە سەری کە لە داهاتوودا کەسێکی قوربانیدەر بێت و گرنگی بە چواردەوری بدات و زیاتر ڕێز لە دایک و باوکی دەگرێت و لەبیریدایە کە چی بۆ کراوە.\nکاتێک پارێزگاری لێ دەکەیت\nکاتێک زۆر منداڵە و شەوانە خەوی ناخۆش دەبینێت تۆ باوەشی بۆ دەکەیتەوە و دەیپارێزیت، کاتێک گەورە دەبێت و تووشی کێشەیەک دەبێتەوە تۆ لە پشتی دەبیت و دڵنیایی دەکەیتەوە کە تاکوو تۆ هەبیت ناهێڵیت تەنها بێت، یاخود کە نەخۆشە بەوپەڕی تواناتەوە هەموو کارێکی بۆ دەکەیت، دڵنیابە کە منداڵەکەت هەرگیز ئەمانە لەبیر ناکات.\nکاتێک ئامۆژگاری دەکەیت\nژیان بەرز و نزمی زۆری تێدایە تەنانەت منداڵەکانیش تووشی ئەو حاڵەتە ناخۆشانەی ژیان دەبنەوە و پێویسییان بە ڕێنموونی هەیە تاکوو نەکەونە هەڵەوە، کاتێک ئامۆژگاری دەکەیت و ڕێنموونی دەکەیت تاکوو تووشی هەڵەیەک نەبێت و یاخود بەردەوام ڕۆژانە ڕەفتارە جوانەکانی خۆت وەک ئامۆژگارییەکە بۆ ئەو.\nبوونی نەریتە کۆنەکان\nهەندێک نەریتی کۆن هەیە کە کەسایەتی تۆ دەردەخەن، وە نەوە بە نەوە هاتووە و هەر خێزانە و نەریتی تایبەتی خۆی پەیڕەو دەکات، ئەگەر لە ماڵێکدا بەردەوام نەریتێک و ڕێسایەک زۆر دووبارە بووویەوە لە داهاتووشدا منداڵەکەت لەسەر ئەمە بەردەوام دەبێت.\nکاتێک نزا دەکەن\nهەر شتێک کە باوەڕت پێیەتی و هەر جۆرە بیرکردنەوە و باوەڕێک و تەنانەت نزا کردنەکانیشت کاریگەری هەیە لەسەر منداڵەکەت، کاتێک دەتبینێت لەسەر ئەژنۆ دانیشتوویت و دەپاڕێیتەوە و نزا دەکەیت بێگوومان ئەم ساتەی لەلا شیرین دەبێت و دووبارەی دەکاتەوە.\nمامەڵەت لەگەڵ هاوسەرەکەتدا\nکاتێک هەستی خۆشەویستی دەردەبڕیت بۆ هاوسەرەکەت و ڕێزی دەگریت لە بەردەم منداڵەکەتدا، منداڵەکەشت لە تۆوە ئەمە فێر دەبێت و لە داهاتوودا ڕێز لە هاوسەری ژیانی دەگرێت چونکە بەو شێوەیە فێرکراوە.\nکاتێک کاتی تایبەتی بۆ تەرخان دەکەیت\nپشووی کۆتایی هەفتە، دانانی کاتی تایبەت بۆ منداڵەکەت و یاریکردن لەگەڵیدا و بردنە دەرەوەیان و گەڕاندنی لە کاتێکدا کە خۆشت سەرقاڵ بیت بەڵام هەمیشە ئامادەیت کە ڕۆژانە کاتێک تایبەت بکەیت بە منداڵەکەتەوه، ئەمە زۆر بەباشی لە مێشکی منداڵەکەدا دەمێنێتەوە.\nکاتێک خەریکە دەمریت لە پێکەنیندا\nخۆشترین کات ئەو کاتەیە کە بە خێزانی هەمووان پێدەکەنن و خەریکە دەمرن لە پێکەنیندا، ئەگەریش گەورە ببیت و ئەو ڕووداوەت بیر نەمێنێت کە چەند پێی پێکەنیوویت ئەوا ئەوەت هەر لەبیر دەمێنێت کە چۆن دایک و باوکت پێدەکەنین و پێکەوە دڵخۆشبوون.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : منداڵەکان هەرگیز ئەم ڕەفتارانەی دایک و باوکیان لەبیر ناکەن\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر خێزان و پەروەردەی منداڵ


عەرەب و یەھود لە دوژمنەوە دەبن بەدۆست ؟ – CHRA.TV\nسەرەتا / وتار و بیروڕا / عەرەب و یەھود لە دوژمنەوە دەبن بەدۆست ؟\nBurhan Shex Reuf 01/10/2020\tوتار و بیروڕا, وتار و بیروڕا\nئەگەرچی یەکەم ڕێککەوتنی ئاشتی لە نێوان میسر و ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٧٩ ئیمزا کرا بەناوی ڕێککەوتننامەی (کامپ دیڤید ) لە لایەن ( ئەنوەر سادات ) ی سەرۆکی ئەوکاتی میسر و( مناحیم بیگن ) ی سەرۆک وەزیرانی دەوڵەتی ئیسرائیلی ئەوکات بە ئامادەبوونی سەرۆکی ئەوسای ئەمریکا (جیمی کارتەر ) , کە ئەمەش کاردانەوەی زۆری بە دوای خۆیدا ھێنا کار گەییە ئەوەی میسر لە کۆمەڵەی وڵاتانی عەرەبی دەربکرێت و ھەموو وڵاتانی عەرەبی و تەنانەت ھەندێک وڵاتی ئیسلامیش پەیوەندییە دیبلۆماسیەکانیان لە گەڵ میسر بقرتێنن .\nلە دوای ئەوەش ئیسرائیل ڕێککەوتنەکانی ئۆسلۆ لە گەڵ فەلەستینیەکان و ڕێکەوتنی وادی عەرەبە لە گەڵ ئوردن و ئەم ڕێککەوتنانەی ئەم دواییە لە گەڵ ئیمارات و بەحرین بەست ,\nئەوەی گرنگە بەلامەوە و مەبەستمە باسی بکەم و بیوروژێنم بە کورتی لەم وتارەدا ئەوەیە ئایا ڕێککەوتننامەو پەیماننامەو پرۆتۆکۆلاتی فەرمی دەتوانن کێشەو قەیرانێکی قووڵی فرە ڕەھەندی وەکو کێشەی عەرەب _ ئیسرائیل چارەسەر بکەن ؟\nکێشەیەک حەفتاودوو ساڵە درێژەی ھەیە و سێ شەڕی گەورە لە نێوانیاندا لە ساڵەکانی ١٩٤٨ و ١٩٦٧ و ١٩٧٣ ڕویداوەو ھەموو عەرەب لە کەنداوی عەرەبیەوە تاوەکو ئۆقیانووسی ئەتڵەسی خەڵکی یەھوود و دەوڵەتی ئیسرائیل بە دوژمنی زایۆنیزم ناو دەبەن و لە ھەموو پرۆگرامەکانی خوێندنیاندا ڕەنگی داوەتەوەو وا بە ئاسانی لە بیرەوەری گشتی نەتەوەی عەرەبدا ناسڕێتەوە .\nئەگەر لە ئێستادا سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ کە کە متر لە دوو مانگی ماوە بۆ ھەڵبژاردنی خوولی دووەمی سەرۆکایەتی , دەخوازێت بەم ڕێککەوتنە خێراو پەلە پەلانە لە نێوانی ئیسرائیل و وڵاتانی کەنداو باڵانسی دەنگەکانی بەرز بکاتەوە بۆ خوولی دووەمی سەرۆکایتیەکەی لەلایەن یەھوودەکانی ئەمریکاوەو سوود لە پێگەو توانا داراییەکانیان وەربگرێت .\nلەلایەکی ترەوە نەتەوەی عەرەب لە بەرامبەر پشتیوانی ئەمریکا و ئەوروپا و ڕوسیا و زۆرێکی تر لە وڵاتانی جیھان لە دەوڵەتی ئیسرائیل لە ھەموو کۆڕو کۆبونونەوەو مەحفەلە نێودەوڵەتیەکاندا , ھەست بە پشتگوێخستن و زوڵمێکی گەورە دەکەن , وەکو دەرئەنجامێکی ئەو ناھەوسەنگیە ئەو ھەموو ڕەوتە جیھادی و تیرۆریستی و توندو تیژە سەری ھەڵداوە لە ناو ھەناوی کۆمەڵگای عەرەبیدا کە لە ھەموو کونو کەلەبەرێکی ئەم جیھانە بەدی دەکرێت , نمونە زۆرن ھەر لە ڕوداوەکانی ١١ سبتمبەرەو لە ئەمریکا تاوەکو دەیان و سەدان کردەوەی تیرۆریستی خۆکوژی لە شارە گەورەکانی جیھان لە ئەوروپاوە بۆ ئاسیا و ئەفرییقیا و ئوسترالیا و…تد .\nلە مانگی ئابی رابردوودا پەیوەندییەکانی دەوڵەتی ئیمارات و ئیسرائیل ئاسایی کرایەوە , دواتر باسی ڕێککەوتنی عەرەبستانی سعودیە و ئیسرائیل بە گەرمی ھاتە ئاراوە بەھۆی چەند فاکتەرێکەوە :-\n١. پەیوەندی نزیکی شازادەی جێنیشین موحومەد بن سەلمان لە جارید کۆشنەری زاوای ترەمپ و ئەندازیاری سەودای سەدە و خودی ترەمپ .\n٢. دیدی شازادە موحەمەد بۆ گۆڕینی سعودیە لە وڵاتێکی کۆنزێرڤاتیڤەوە بۆ وڵاتێکی نوێ سەردەمیانەوە و نوێ و کراوە.\n٣. دروستکردنی جەمسەرێکی بەھێز لە نێوان سعودیەو ئیسرائیل کە ھەردووکیان دۆستی ئەمریکان دژ بە ئێران .\nکەچی سەرەڕای ئەو فاکتەرە بەھێزانەش بەربەستی گەورە بۆ پرۆسەی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی سعودیە و ئیسرائیل ھاتنە پێش ,لەلایەن خودی مەلیک سەلمان پادشای وڵاتەوە بە گوێرەی ئەو ھەواڵانەی دزەییان کردووە بۆ میدیاکان شا سەلمان وتوویەتی ئێمە خاوەنی دەستپێشخەری خاک بەرامبەر بە ئاشتین کە دوو دەیە بەر لە ئێستا کۆمەڵەی وڵاتانی عەرەبیش بە فەرمی پێشتیوانیان کرد , کە ئیسرائیل لە خاکە داگیرکراوەکان پاشەکشە بکات بەرامبەر بە ئاشتی و ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان یان بەڵێن بدات کە پاشەکشە بکات لە داھاتوودا , بەڵام پێچەوانەی ئەمە واتە ئاساییکردنەوەی خۆڕایی و بێ بەرامبەر خیانەتە لە مەسەلەی فەلەستین بە ڕای فەلەستینیەکان .\nبۆیە عەرەبستانی سعودیە لە ڕووی قەوارەو پێگەو ژمارەی دانیشتووانەوە زۆر جیاوازە لە بەحرێن و ئیمارات , جگە لەوەی حیجاز لانەکەی ئایینی ئیسلام و شوێنی ھەموو مەزارە پیرۆزەکانی ئیسلامەوخۆی بە خاوەن و دەمڕاستی ھەموو موسڵمانانی جیھان و کێشەکانیان دەزانێت , بۆیە لە ئێستادا و بە زیندویەتی شا سەلمان گرێدانی پەیوەندی لە گەڵ ئیسرائیل کارێکی سانا نیە , بۆیە پێدەچێت لە سەردەمی شازادە موحەمەد دا ئەو گۆڕانکارییە بێتە دی کە خاوەنی دنیابینی نوێیە کە دەخوازێت عەرەبستان بکاتە ھێزێکی ئیقلیمی بەھێز و کاریگەر بە ھاوپەیمانێتی لە گەڵ ئەمریکا و ئیسرائیل .\nلە کۆتاییدا ھەرچەندە ھەندێک ئاماژە بەدی دەکرێن لە لایەن میدیاکانی سعودیەو و پیاوانی ئایینی ئەو وڵاتەوە کە باسی دوژمنی زایۆنیزم ناکەن و میدیاکان باسی ھۆلۆکۆست دەکەن , بەڵام وەکو گەواھیەکیش بۆ وتەکانی سەرەوە م لە سەر پەروەردەو ھەڵوێستی نەتەوەی عەرەب , ئاکامی ڕاپرسیەکی پەیمانگای واشنتۆن بۆ سیاسەتی ڕۆژھەڵاتی دوور کە لە عەرەبستانی سعودیە ئەنجامیانداوە دەخەمە ڕوو کە زۆربەی زۆری سعودیەکان دژی ئاسایی بوونەوەی پەیوەندی وەرزشی و بازرگانین لە گەڵ ئیسرائیل تەنھا ٩% لایەنگری ئاسایی کردنەوەن لە گەڵ ئیسرائیل .


8/4/2016 - Kurdistan Regional Government Representation in the United States\nنوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لەگەڵ ڕابەرانی ڕەوەندی کورد کۆدەبێتەوە لە چەند شارێكی ويلایەتە یەكگرتووەکان\nWashington, DC, USA (us.gov.krd) – نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ويلایەتە یەكگرتووەکان بەیان سامی عبدالرحمن رۆژی هەینی، کۆتایی بە سەردانەکەی هێنا بۆ ناشڤیل، تێنسی، و بۆستن، ماساشویتس.\nنوێنەر خانم بەیان سامی عبدالرحمن لە تێنسی لەگەڵ قوتابیان و ئەکادیمیاییەكان و رەوەندی کوردی کۆبۆوە لە زانکۆی تەکنەلۆجیی تێنسی (تێنسی تێك) و دواتر لەگەڵ زانکۆی لیپسکۆمب هاوخانەخوێی بۆنەیەكی کرد، هەروەها لەگەڵ دەستگای تری وەك یەکێتی کۆلیژانی سەربەخۆی تێنسی و زانکۆكا، و ئەنجومەنی کاروباری نیودەوڵەتی لە تێنسی.\nبەڕێزیان لە زانکۆکان چاوی بە سەرۆكی زانکۆی تێنسی تێك، فیلیپ ئۆڵدهام و پرۆفیسۆر مایکل گەنتەر کەوت، کە لێکۆڵەرێکی بەناوبانگە لەسەر کاروباری گەلی کورد.\nبەیان خانم هەروەها لەگەڵ چەندین بەرپرس و سەرکردەی ناوچەکە کۆبۆوە، وەك پارێزگاری تێنسی بیڵ هاڵسام و جێگری پارێزگار جێمس هێنری، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران جیم کوپەر، قایمقامی ناشڤیل میگان باری، و بەرپرسان لە نووسینگەی ئەمریکای نوێ لە ناشڤیل، و ئەندامانی ژووری بازرگانی ناشڤیل. بەڕێز نوێنەر هەروەها کۆبوونەوەی لەگەڵ قوتابیانی کوردی بەرنامەی تواناسازیی حکومەتی هەرێمی کوردستان، کرد.\nلە هەموو کۆبونەوەکاندا، بەیان خان سوپاسی خەڵکی ناشڤیلی کرد بۆ پەیوەندی پتەویان لەگەڵ ڕەوەندی کوردی لە ماوەی چوار دەیەی ڕابردوودا. بەڕێزیان تیشکی خستە سەر ئەو ئاستەنگە ئابووری و مرۆیی و ئاساییشەی ڕووبەڕووی هەرێمی کوردستان بۆتەوە و داوای درێژەی پشتگیریی کرد. ناشڤیل ژمارەیەکی زۆر رەوەندی کوردی لێیە، کە گەورەترینە لە ويلایەتە یەكگرتووەکان. ئەمە یەکەمین سەردانی بەڕێز بەیان خانم بوو بۆ تێنسی وەك نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ويلایەتە یەكگرتووەکانی ئەمريکا. پێشتر سەردانی ناوچەکەی کردووە کاتێك نوینەری حکومەتی هەرێمی کوردستان بوو لە شانشینی یەكگرتوو.\nدواتر لە کۆتایی هەفتەکەدا نوێنەر بەیان خانم سەردانی بۆستنی کرد بۆ ئاخاوتن لەگەڵ ئەکادیمیاییەکان لە ئەنجومەنی کاروباری جیهانیی بۆستن وەك بەشێك لە زنجیرەی ئاخێوەری “بڕیاری مەزن لە سیاسەتی دەرەوە”. لە ئاخاوتنەکانیدا، بەڕێزیان باسی رەوشی هەنووكەیی کوردستانی کرد و تیشکی خستە سەر رەوشی مێژوویی ناوچەکە. بەڕێزیان وتی “سەرەڕای ئەم ئاستەنگانە، ئاییندەی هەرێمی کوردستان گەشاوەیە چونکە پابەندین بە دیدگای خۆمانەوە بۆ ئاییندەیەکی باشتر و پابەندین بە بەهاکانمانەوە”.\nبەڕێزیان لەگەڵ سەرکردەی زۆرینە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ماساشویستس، بەڕێز رۆناڵد ماریانۆ، کۆبۆوە، هەروەها کۆبۆوە لەگەڵ بەڕیوەبەری پەیمانگەی ئاسایشی مرۆیی لە زانکۆی توفتز، دکتۆر ئێلین بابیت، و چاوپێکەوتنێکی رادیۆیی ئەنجامدا لەگەڵ Marco Werman لە ڕادیۆی نێودەوڵەتی زا وۆڕڵد.


کات پاشەکەوت بکە بە Ninite | kurditgroup\nکات پاشەکەوت بکە بە Ninite\nNinite خزمەتگوزاریەکی یەکجار بەسود و سەرنج ڕاکێشە لەسەر نێت بۆ ئەنجامدانی دامەزراندنی پرۆگرام بە کۆمەڵ ، دەتوانم بنوسم هەموو بەکارهێنەرانی ویندۆز بێ جیاوازی پێویستە ئاشنابن بە [url=http://ninite.com/]Ninite[/url].\nکاتێک کۆمپیوتەرێکی نوێ دەکڕین یاخود ناچاردەبین بە سڕینەوە و دامەزرادنەوەی ویندۆز ، کاتێکی زۆرمان پێوستە بۆ دۆزینەوەی هەموو ئەو پرۆگرامانەی کە پێوسیتن ، دایانبگرین و دایانبمەزرێننین ، زۆر جار بەکارهێنەر توشی گرفتی ڤایرۆس و پرۆگرامە سیخوڕەکان دەبێت تا هەموو پرۆگرامەکانی وەک : ئەنتی ڤایرۆس و فلاش پلەیەر و PDF خوێنەر و سکایپ و مێسنجەر و وێبگەڕ و پرۆگرامی پۆستی ئەلکترۆنی ومیدیالێدەر و پرۆگرامی وێنەو WinRar و پرۆگرامی ئۆفیس و زۆریتر دادەگرێت ، جگە لەوەش چەند کاتژمێرێک کاتمان پێوسیتە بۆ داگرتن و دامەزرادنی ئەو پرۆگرامانە ، بەڵام [url=http://ninite.com/]Ninite[/url] ئەو کارانەت هەمووی بۆدەکات بە خۆڕایی.\nدەتوانین بە دوو شێوە سوود لە Ninite وەربگرن ، بەم شێوەیەی خوارەوە:-\nیەکەم دەتوانن هەموو کاتێک کە پێوستتان بە دامەزراندنی ئەو پرۆگرامانە هەبوو یاخود کاتێک ویندۆزتان فۆرماتکرد ، تەنیا سەردانی مالپەڕی [url=http://ninite.com/]Ninite[/url] ە ، بکەن و دوای ئەوە هەموو ئەو پرۆگرامانەی پێوسیتانە ، ئیشارەتیان بکەن و پاشئەوە لە خوارەوە کرتەیەک لە Get Installer بکەن ، ئیتر لە جێگەیەکی کۆمپیوتەرەکەتدا پاشەکەوتی بکە ، دوای ئەوە هەموو پرۆگرامەکان وەک یەک Setup دادابەزن ، لەدوای ئەوە دوو کرتە لەسەر Setup کە بکەن و ئیتر هەموو ئەو پرۆگرامانە لەجێگەی ستاندارتی خۆی دادەمەزرێن بەبێ ئەوەی تولبار و تولئامرازی زیادە دابمەزرێن وە نوێترین وەشانت بۆ دادەمەزرێنێت ، تەنانەت گەر ویندۆزەکەت 32bit یان 64bit بێت ، بۆ خۆی ئەو پرۆگرامە هەلدەبژێرێت کە پشتگیری بکات، وە پشتگیری هەموو ویندۆزەکان دەکات ، بەمەش کاتێکی یەکجار زۆرمان بۆ دەگەڕیتەوە.\nڕێگەی دووەم دەتوانن هەمان Setup لە فلاش میمۆریەکدا هەڵبگرن ، لەوێوە بە دوو کرتە هەموو پرۆگرامەکان دابمەزرێننەوە.\nجێگای ئاماژەیە Ninite کارێکی یەکجار گرنگ و بە سوود ئەنجام دەدات ، بەڕاستی کەسانی خاوەنی ئەم بیرۆکەو کارە جێگای ڕێز و دەستخۆشین .\nوە هەروەها جگە لەو پرۆگرامانەی کە ئێستا ڕیزبەندکراون لە لیستەکەدا ، بەکارهێنەران دەتوانن لەخوارەوەی ماڵپەڕەکە ، پێشنیاری پرۆگرامی نوێ بکەن ، ئەوەش تەنیا بە نوسینی ناوی پرۆگرامەکەو پۆستی ئەلکترۆنی خۆت.\nپێم وابێ مایکرۆسۆفت لەم بارەیەوە لە لینوکس زۆر لەدوایەو ئەیەوێت پێشبڕکێ لەگەڵ لینوکسدا بکات.\nسوپاس بۆ بۆچوونەکەت ، ئەمە کارە MS ی لە پشتەوە نییە ، سەردانی ئەم بەستەرە بکە http://ninite.com/info/about بزانە کێن!\nدوای ئەوەش ئەم کارە تەواو جیاوازە لەوەی لینوکس ، مەبەستم لە داگرتنی پرۆگرامەکان نییە، بەڵکو لە شێوەی دامەزراندیان ، چونکە Ninite بۆ خۆی هەموو پرۆگرامەکانت بەشێوەی Default بۆ دادەمەزرێنێت.\nNinite بۆ ئەوکەسانەی زۆر شارازان لە کۆمپیوتەر ، کاتیان بۆ دەگەڕێنێتەوە ، وە بۆئەو کەسانەی نوێن ، هەموو پرۆگرامەکانیان بۆ دادمەزرێنێت.\nکارەکانیش هەموو بەخۆڕایی .\nهەربژى کاک زەندى گیان،\nدەستخۆش کاک زەندی بۆ هەواڵەکە و ساڵی نوێت پیرۆز :(\nمایکرۆسۆسفت بێت یان دیوێکی تر. ئەمە هەمان پڕۆژەیە http://appnr.com/ بەڵام زۆر هەژار.\nکاک فەتاح مەبەستانsynaptic ــه؟\nئەوانە بۆ مایکرۆسۆسفت نابن، مایکرۆسۆفت و ماک پڕۆگرام وەکو لەفەی گەس بەبێ ویستی خۆت پیاز و بەهارات ..هتد تێدەکەن و هەموو لەپێچراوێکدایە. لەلینوکس/یونیکس گورزە شیتەڵ شیتەڵ دەکرێت و دایدەمەزرێنیت. ئەتوانم بڵێم ئێستا لەو باوەڕەم چۆن ناکرێت و ناسا و جەنجەڕ بەراوردیان بکرێت، چونکەخاڵی بەراوردیان نییە، ئەو دوانەش یان سێیانە هەمان شت.\nبژی کاک سیای بەڕێز!\nدەست خۆش کاک سیا، بۆ ئەو لینکە appnr\n7 / Sheep\nدەستەکانت خۆش کاکە زاندی بۆ ئەم بابەتە، بەڕاستی بەسوودە\n8 / Sheep


ڕاپۆرتی تایبەتیی هەنگاو لە سەر دەستبەسەر کرانی ١٩ مندالی کورد لە ساڵی ٢٠١٩ دا\n15:21 - 19 January 2020\nبەپێی یاسا ناوخۆییەکانی ئێران، منداڵانی گومانلێکراو بە ئەنجامدانی تاوان دەبێ لە دادگای کەیفەری ١ بە پێدانی هەموو مافه تایبه‌تی‌یەکان کە بۆ منداڵان دیاری کراون دادگایی بکرێن. بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە زۆربەی جارەکان، تاوانبار تۆمەتی هاوکاری و پێوەندی لەگەڵ حیزبە کوردستانییەکانیان دەخرێتە پاڵ، پەڕگەیان بەشێوەی نایاسایی بە دادگای شۆڕش ئەسپێردرێت کە دادگایەکی ناعادڵانەیە و لانیکەمەکانی لێکۆڵینوەی عادڵانە لەو دادگایەدا ڕچآو ناکرێن.\nداگرتنی فایلی PDF


ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست - گفتوگۆکان, ٠٤ ی مانگی نۆ ٢٠١٥\nهه‌ینی ٤ ی مانگی نۆ ٢٠١٥\nی مانگی نۆ, ٢٠١٥\nی مانگی نۆ ٠٣, ٢٠١٥\nلەگەڵ ڕووداوەکاندا: کۆچی گەنجان یان کوشتنی خەونەکان\nدیارده‌ی کۆچی گه‌نجان له هه‌ر شوێنێکی ئه‌م جیهانه‌دا بێت مایه‌ی هه‌ڵوه‌سته له‌سه‌ر کردنه. ئێستا له هه‌رێمی کوردستانی عێراق جارێکی تریش دیارده‌ی کۆچکردنی گه‌نج ده‌ستی پێکردۆته‌وه، له کاتێکدا کورد له‌و هه‌رێمه خۆی خاوه‌نی ده‌سه‌ڵاته.\nی مانگی هه‌شـت ٣٠, ٢٠١٥\nمحه‌مه‌د وانی: ڕۆژئاوا بۆ تێکدانی ناوچه‌یه‌ک دیموکراتیه‌تی تێدا ده‌چێنێت.\nرۆڵی وڵاتانی هه‌رێمه‌که له‌قووڵکردنه‌وه‌ی ئه‌وه قه‌یرانه‌ی هه‌رێمی کوردستانی گرتوه‌ته‌وه له‌سه‌ر پرسی سه‌رۆکایه‌تی تاچه‌نده؟\nلە سادەترین پێناسەیدا ڕۆمان ژیارێکە بە خامەی ڕۆماننوس خۆی دەنوسێتەوە و بەزمانێکی فەنتازیاییەوە خۆی دەخاتە بەردەم خوێنەرانی خۆی و ئاشنایەتیەکی گەورە لە نێوان خوێنەران و کاراکتەرەکاندا دروست دەکات.\nی مانگی هه‌شـت ٢٧, ٢٠١٥\nلەگەڵ ڕووداوەکاندا: کێشە سیاسیەکانی هەرێمی کوردستان لە نێوان تاران و ئانکەرەدا\nژماره‌یه‌ک قه‌یران و کێشه به‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانی عێراقی گرتووه. کاربه‌ده‌ستان جه‌خت ده‌که‌نه‌وه و به گه‌شبینیشه‌وه ده‌ڵێن هێشتا هیچ یه‌کێک له‌و قه‌یرانانه نه‌گه‌یشتۆته بن به‌ست.\nدکتۆر کامەران مەنتک: سازانی نیشتیمانی لەلایەن کۆمەڵێک هێزی نا نیشتیمانی ناکرێت\nکۆبوونەوەکانی هەر پێنج لایەنەکەی بەشدار لە فەرمانڕەوایەتی هەرێمی کوردستانی عێراقدا بەردەوامن بەڵام هێشتاش هیچ ئەنجامێکی ئەوتۆ نەهاتۆتە ئاراوە سەبارەت بە چارەسەرکردنی ناکۆکیە سیاسیەکان.\nی مانگی هه‌شـت ٢٣, ٢٠١٥\nموحەمەدی حاجی مەحمود: کۆبوونەوەکان زیاتر لەسەر دابەشکردنی داهاتی کوردستانە و ڕەنگە شەرم بکەن باسی بکەن\nکۆبوونەوەکانی پێنج لایەنە سیاسیە سەرەکییەکەی هەرێمی کوردستانی عێراق بەردەوامن و ئەمڕۆش یەکشەممە شوێنی کۆبوونەوەکان لە هەولێرەوە گواستراونەتەوە بۆ سلێمانی.\nی مانگی هه‌شـت ١٨, ٢٠١٥\nشه‌ڕی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی و کاریگه‌رییه سایکۆلۆژیه‌کان\nشه‌ڕه‌کان و ئایدیۆلۆژیه‌تی ڕێکخراوێکی توندڕه‌وی وه‌ک ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ناسراو به (داعش) کاریگه‌ری نه‌رێنی هه‌یه به‌سه‌ر سایکۆلۆژی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگاوه و به تایبه‌تیش بۆسه‌ر منداڵان.\nی مانگی هه‌شـت ١٧, ٢٠١٥\nبێگەرد تاڵەبانی: وابەستەی بڕیارەکەی ئەنجوممەنی شورای دادوەری نابین\nبڕیارە ڕۆژی چوارشەممە پەرلەمانی هەرێمی کوردستانی عێراق دانیشتنێکی نائاسایی بکات بۆ هەموار کردنەوە و خوێندنەوەی دووەمی یاسای سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستانی عێراق.\nدکتۆر جوتیار عادل: 50 تا 60 ملیۆن دۆلار پێویستە بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخت لە هەرێمی کوردستان\nیەکێک لە سیناریۆکان بۆ چارەسەرکردنی قەیرانی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستانی عێراق هەڵبژاردنی پێشوەختە.\nی مانگی هه‌شـت ١٦, ٢٠١٥\nدکتۆر ئومێد ڕه‌فیق: هیچ هێزێکی سیاسی له هه‌رێمی کوردستان نایه‌وێت گره‌و له‌سه‌ر جه‌ماوه‌ره‌که‌ی بکات\nپسپۆڕێکی سیاسی له هه‌رێمی کوردستانی عێراق ده‌ڵێت له کاتێکدا کێشه‌که پرسی پۆستی سه‌رۆکی هه‌رێمه له هه‌مان ده‌میشدا سه‌رۆکی هه‌رێم داوا له لایه‌نه سیاسیه‌کان ده‌کات تا ئه‌م پرسه چاره‌سه‌ر بکه‌ن.\nی مانگی هه‌شـت ١٤, ٢٠١٥\nڕێبین هه‌ردی: شه‌ڕی ناوخۆیی ده‌بێته مایه‌ی له‌ده‌ستدانی پشتگیری کۆمه‌ڵگای نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ هه‌رێم\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا که ته‌واوی لایه‌نه سیاسییه‌کان له هه‌رێمی کوردستانی عێراق داوای سازانێکی نیشتیمانی ده‌که‌ن بۆ چاره‌سه‌رکردنی قه‌یرانی پۆستی سه‌رۆکی هه‌رێم به‌ڵام هێشتاش هیچ ئاسۆیه‌ک دیارنییه بۆ گه‌یشتن به‌و سازانه.\nمەترسیـیەکانی تیرۆر و شکستەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست\nشاره‌زایان و چاودێران به گشتی مه‌ترسییه‌کانی تیرۆر له تاکه یه‌ک ناوچه‌ی دیاریکراودا پێناسه ناکه‌ن، به‌ڵکه ئه‌وان پێیانوایه به‌ڵایه‌کی جیهانییه‌و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستیش سه‌رباری کۆی ئه‌و گرفته سیاسی و ئابووری و شکسته گه‌ورانه بووه‌ته


ئاپۆکالیپس لە “سەرما و بەرد”ی دلاوەر قەرەداغیدا …نووسینی: بەکر ئەحمەد – Dengekan\nbyBaker Ahmad\tJune 23, 2019\tGeneral, Literature, Slider\nلە فیستیڤاڵی فیلمی ٢٠١٨ ی یۆتۆبۆریدا، چەترێک وەک ناونیشان کۆمەڵێک تەوەری ناوەرۆکی فیلمەکانی کۆدەکردەوە: (ئاپۆکالیپس و فیلم). بابەتەکانی وەک پەلاماری زۆمبی، بڵاوبوونەوەی پاندێمی، گەرانەوەی وەحشە گەورەکان، کاتێک مەکینەکان دەسەڵات بەدەستەوەدەگرن، دەسەڵاتە دیستۆپیەکان، کارەساتە سروشتییەکان، سروشت پەلامار دەداتەوە، پەلامار لە فەزاوە و جەنگە ئەتۆمیەکان، دەکرێ وەک کۆمەڵێک ناونیشان ئاماژە پێبدرێت بۆ ئەو بەرهەمانەی کە لە ڤیستیڤاڵدا نمایشکران. هەموو ناونیشانەکانی سەرەوەیش بە جۆرێک گێڕەرەوەی ئەوەیە کە کۆمەڵگا ڕووبەڕووی کۆتایی خۆی دەبێتەوە و کەمایەتییەک مێژووی دووبارە ژیانەوە و سەرلەنوێ دەستپێکردنەوەیەکی تر نمایشدەکات.\nچەمکی (ئاپۆکالیپس) لە سادەترین دەربڕینەکانی ماناکەیدا :بە کۆتایی دنیا دەکرێ سەرنجی بدرێتێ. وشەکە لە بناغەدا یۆنانییە و زانستی ئێستاکۆلۆجیا کە بەشێکە لە زانستەکانی لاهوت و فەلسەفە سەروکاری لەگەڵ ئەو بەشە لە حەکایەتی “کۆتاییەکان”دایە.\nدیستۆپیا ڕێک پێچەوانەی یۆتۆپیایە و رۆمانە بەناوبەنگەکەی (مارگرێت ئەتوود) ” حەکایەتی کارەکەرەکە” و “1984’ی “جۆرج ئۆروێل” دەچێتە خانەی ئەم بوارەوە.\nئەگەر گرتنەدەستی دەسەڵاتی سیاسیی لەلایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە ئیلهامی (مارگەرێتا ئەتوود)ی ئەمریکییە بۆ نووسینی “حەکایەتی کارەکەرەکە”، ئەوا نەوەدەکانی سەدەی ڕابردوو و دەسەڵاتی سیاسی لە کوردستانی عێراقدا، ئیلهامبەخشی دلاوەرە بۆ نووسینی (سەرما و بەرد). بەڵام بە جیاوازییەک کە (مارگەریتا ئەتوود) لە ئیستاوە وێنەی کۆمەلگایەکی ئایندەییانەی ئەمریکا دەکێشێت کە کارەساتێکی سروشتی روویداوە و دەسەڵات کەوتوەتە دەست ڕاستی مەسیحی. بەڵام لای دلاوەر قەرەداغی، (سەرما و بەرد)، دووبارەگیرانەوەی مێژووی دابەزینی جەنگاوەرەکانی شاخە بۆ شار لە شیعردا.\n“گابرێل گارسیا مارکیز” لە (سەجەلەی مردنێکی ڕاگەیاندراو)دا و لە یەکەمین دێرەکانی رۆمانەوە دەنووسێ:”ئەو رۆژەی ئەوان دەیانویست سانتیاگۆ ناسر بکوژن، ئەو پینج و نیوی بەیانی لە خەو هەستا تا خۆی بگەێنێتە لای ئەو کەشتییەی کە قەشەی پێ هاتبوو.” ڕەنگە ئەمە جوانترین دەستپێکردنی رۆمان بێت کە بە کوشتنی پالەوانی سەرەکی دەست پێدەکات.\nبەوەی جەنگاوەرەکان بەشاخەوە بوون و کارییان لە شۆڕشدابوونێکی بەردەوامدا بووە، لە هاتنەخوەرەوەیاندا، کۆتایی بە شۆڕشییان دەهێنن و لەگەڵ زەماوەندی ئەم هاتنەخوارەوەیاندا، جەژنی سەرکەوتنی شؤڕش دەگیڕن.\nریتمی ژیان وەک ئەوەی لە فیلمی خەیاڵە زانستییەکاندا لە لایەن رۆبۆتێکەوە قورمیشکرابێ و لە ژیانی ( مومو و خەبات لە پێناوی کات) ی “میشێل ئێندێ”دا بەرجەستەدەکرێتەوە، بە خێراییەکی لەرادەبەر تێدەپەڕێ. ئیتر ژنەکانی ئەم مەملەکەتە لە ناو قەسابخانەکانی سەربڕیندا لە هەموو شوێنێکدا سەردەبڕڕان. لە دەوڵەتێکی پۆلیسیدا، هەموو ئینسانەکان دەکرێن بە پۆلیس و لەسەرە درێژەکانی بوون بە پۆلیسدا، لە شار و دێوە، حەشاماتێکی زۆر ڕادەگیرێن.\nکارەساتە سروشتییەکان نەک هەر تەر و وشک دەسووتێنێ، بەڵکو وەک دارەکانی فیلمی “حەکایەتی ئەڵقەکە”ی “جەی ئار ئار تۆڵکین” زمانیان دەپژێ و دەقیژینن و دەترسن بکەونەوە بەردەستی باخەوانە دڵرەقەکان. ئیتر هەڵهاتنی خەلک دەستپێدەکات وبە کۆرەوی نیوان شار و شاخەکانەوە دەبینرێت. سەرما هەلدەکات و سروشت بە هەموو رقێکی خۆیەوە پەلاماردەدات و ئەم مەملەکەتەی سەرما و بەرد لە گرتنێکی دڵرەقانەدا یەخسیردەکات. ئەگەر کانیبالیزم و ونبوونی هەموو پێوەرە ئینسانییەکان لە ئاپۆکالیپسییەکانی ئەدەب و ئایین دا هەمیشە ئامادەیی خۆی هەیە، ئەوا لە سەرما و بەردا بە تەواوی هێزی خۆیەوە، نمایشدەکرێت. لەم حەکایەتانەدا ئینسان دەگەێنرێتە ئاستانەی فەنابوون (یوم الاخر)، بەڵام کەسانێکیش هەن دەبێ بجەنگن و مانایەک لەم کاوسەدا بدۆزنەوە و حورمەتی ئینسانی خۆیان لەدەستنەدەن. ئالێرەوەیە شۆڕش وەک یاخی بوونێکی لە سەرەتاوە تاکگەرایانە و دواتریش دەستە جەمعی دێتە ناو مێشکی ئەو ئینسانانەی کە دووچاری ئەم عەزابە گەورەیە ناو حەکایەتە ئاپۆکالیپسییەکان دەبنەوە.\nدلاوەر قەرەداغی لە سەرما و بەرددا، لە باسکردنی دوایین بەیانییەکانی کۆتری برا گچکەماندا، دەربرینێکی جوان و سادە بۆ ناونیشنای ئەم پۆرترێتە هەڵدەبژیرێ. ئەو بە “دۆکۆمێنتارییەکی شیعری رەش و سپی” ناوی دەبات و منیش زۆر سادە و سووپاسگوزارانە لە دەلاوەری قەرزدەکەم.\n(ستیڤن سپێڵبێرگ) لە فیلمی “لیستی شیندڵەر”دا، بۆ ئەوەی لەم بێدەنگیی و بێدەمووچاوییەی چۆڵکردنی گەڕەکی جووەکانی یەکێک لە گیتۆکانی کراکۆڤدا لە پۆلۆنیا رزگارمان کات و زەبروزەنگی بەکارهاتووی زەمەنەکە بخاتە دڵی تەماشاچییانی فیلمەکەوە، لە کاتێکدا کە فیلمەکە لە سەرەتاوە تا کۆتایی بە رەش و سپی گیراوە، دیمەنی منداڵێک کە پاڵتۆیەکی سووری لەبەردایە و بۆ کەسێک دەگەرێ، دەخاتە ناو وێنە رەش و سپییەکانی سکێچەکەوە و بینەری فیلم، بیجگە لە منداڵی پالتۆسوور، هەموو ئەو جووڵە بێئەژمارانەی کە لە دیمەندا دەگووزەرێ لە بەرچاویدا وندەبێ و چاوی ئەو جگە لە منداڵی پاڵتۆسوور، ناچێتە سەر هیچ گۆشەیەکی دیکەی ناو دیمەنەکە.\nوەک چۆن لە هەموو حەکایەتە “ئاپۆکالیپس”ەکاندا گروپێک و چەند کەسانێک بەرەنگاربوونەوەیەک نیشاندەدەن، چیرۆکی مەرگی کۆتایی و دووبارە دەستپێکردنەوەیەکی دی سەرهەڵدەدات، بەڵام لە سەرما و بەرددا، ئاماژەیەکی لەم جۆرە بەدی ناکرێت. ئەمە نەک بەداوای ئەلتەرناتیڤکردن لە شاعیر لێکبدرێتەوە، بەڵکو وەک بەشێک و جومگەیەکی سادەی ناو ژیانی ئەم مەملەکەتەی کە دووچاری پەلاماری شۆرش و نەفرەتەکەی دەبێتەوە و بەستەلەکێکی دیستۆپییانە هاولاتیانی ئەم مەملەکەتە لە زستانێک و دڵرەقییەکی گەورەدا رادەگرێت، هاتنەدەرەی ئینساکان لە تاریکی و دووبارەدەستپێکردنەوەیەکی تر، لە سەرما و بەردا ، لە نادیاریدا هێڵراوەتەوە.\n|ئیلیزابێس فۆنسێکاس” لە تۆمارکردنی مێژووی قەرەجەکانی ئەوروپای خۆرهەڵاتدا، لە زمانی یەکێک لە قەرەجەکانی بوڵگاریاوە، دەربڕینێک وەردەگرێت و دەبێتە ناونیشانی کتێبە بەناوبانگەکەی. ئەو دەنووسێ: کاتێک ماڵەکەم جێهێشت، پیرەی ناو ماڵ دەستی گرتم و پییوتم: تۆیەک کە مێژووی ئێمە دەنووسیتەوە، دەمەوێت ئەم قسەیەم بۆ تۆمار بکەیت. بە پێوە بمنێژە، ئاخر هەموو تەمەنم لەسەر چۆک بووم!”\nئەم دەربڕینە غەمناکە کە فرمێسکی لێ دەڕژێ ، هاوکات ئاماژەی ملنەدانە بە ژێردەستەییەکی مێژوویی کە تیایدا قەرەجی تیا دەخرێتە سەرچۆک، بەڵام لە مەرگیدا دەیەوێ ئازاد بێت وبە پێوە بێت.”\nکۆتایی قەسیدەی سەرما وبەرد، لەوە دەچێت، سەرەتایەک بێت لە کۆتایدا. بۆیە دەکرێ وەک چۆن سەرەتای یۆتۆپیای کۆتاییهاتنی شۆڕش بە “شەوە”یەکی سیاسی دەستپیدەکات، هەر ئاواش کۆتایی قەسیدەکە، سەرەتای یۆتۆپیایەکی دیکە بێت کە کۆمەڵگای کوردی قەت نەیتوانیوە، ناوێکی بۆ بدۆزێتەوە.\nPrevious پیاو له مه‌مله‌که‌ته‌که‌ی رۆژدا … شه‌یدا\nNext ئه‌فیونی ڕۆشنفكران! … كاوه كه‌ریم\nقه‌سیده‌ی (تۆ مه‌چۆ بۆ شه‌ڕ )ی ماردین ئیبراهیم وه‌ك نمونه:\nJun 3, 2022\tClosed